{"Videha 210.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 210.pdf","name":"Videha 210.pdf","text":"     \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २१० म अंक १५ िसत7बर २०१६ (वष= ९ \nमास १०५ अंक २१० )\n  \n   \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गI  \n२.१.डॉ. कैलाश कुमार िमO-मैिथली लोकगीतमे भोजनक िवUयास  \n२.२.जगदीश Vसाद मWडल - ४ टा लघुकथा १.कUहा भँ\\ा  आ २. भोलानाथ बाबा ३. \nदुरकाल आ ४.कलंक  \n२.३.ओम Vकाश- बीहिन कथा- १.सामंत २.जस जस सुरसा बदनु \nबढ़ाबा \n२.४.मुaाजी- बीहिनकथा- १. कोठा वाली २. बॉस  \n३. पI  \n३.१.आशीष अनिचUहार- २ टा गजल  \n३.२.राजेश मोहन- कृeण छिठहारक पद  \n३.३.अgदुर रhजाक- गजल  \n३.४.जगदीश चUi ठाकुर   अिनल- ५ टा गजल  \n  \n४.बालानj कृते-डॊ. शिशधर कुमर - िकछु बाल किवत ◌ा \n       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \n \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचwकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच{क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह रचनामकता बढ़ेबाक िहसाबे िकछु ने िकछु नव काज करैत आिब रहल अिछ। ऐ बेर िवदेह एकटा नव \nVोजेट लऽ कऽ आएल अिछ, जै अUतग=त िवदेहक संपादक मंडल एकटा कोनो रचनाकमसँ हुनक िकछु \nरचना आमंिwत कऽ िवदेहक एकटा अंकमे देत आ ओइ रचनाकमक संबंधमे कोनो आन रचनाकम िटपणी \nदेता। रचनाकम आ िटपणी देिनहारक नामक घोषणा एकै समएमे कएल जाएत। रचना ओ िटपणी जिहया \nआएत तै केर बादे अंक केर िनण=य कएल जाएत मने रचना आ िटपणी दूनू ऐ Vोजेट लेल आवयक \nअिछ।   \n \nओना ई Vोजेट सबहक सहयोगपर आधािरत रहत तँए ई Vोजेट लगातारो चिल सकैए आ सुिवधानुसार \nसेहो।       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \nऐ Vोजेट केर पिहल घोषणाक अनुपे \nकािमनी क रचना आमंिwत कएल गेल आ कािमनीजीक रचनाधिम=तापर \nिटपणी करबा लेल  मधुकjत झा जीक आमंिwत गेल। ऐ अंकमे (२०९ म अंक ०१ िसत7बर २०१६) \nकािमनीजीक पjच टा किवता आ ओइपर मधुकाUत जीक िटपणी Vतुत अिछ/ \n  \nई-पw  \nई-पw  \nकिवता जे िवदेहा Vकािशत केलक अिछ कािमनी जीक , से सभ रचना उम लागल। सभ किवताक अलग \n- अलग वाद छै । नारी लेखनक एकटा मुखर यितवक प मे अपन रचना स' सािहयक याwाक याwी \nप मे चिल रहल छिथ । एिहना चलैत रहिथ , से शुभकामना । तिहना जे किवता पर समालोचना आयल \nआदरणीय Oी मधुकjत झाजी ारा , सेहो ओतबे नीक लागल । स7पूण= िवदेा टीम क एिह काज लेल सहृदय \nधUयवाद । \n अपनेक   \n-नारायण झा, रहुआ - संाम , मधेपुर , मधुबनी ।  \nबहुत नीक । धUयवाद Oीमान एतेक नीक िटपणी लेल ।धUयवाद आशीष जी अहुँ के एहन सुनहरा अवसर \nउपलgध करेबाक लेल ।  \n-कािमनी कुमारी  \n \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषjक तीन सािहयकारपर Vकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषjक जीिवत सािहयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवUद ठाकुर ओ जगदीश चंi ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषjक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषjक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव म{गल गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग=त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषjक परमेर कापिड़, वीरेUi मिलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Vयास रहत जे ई िवशेषjक सभ जनवरी ओ फरवरी २०१७ मे \nVकािशत हुअए मुदा ई रचनाक उपलgधतापर िनभ=र करत। मने रचनाक उपलgधताक िहसाबसँ समए ऊपर-\nिन¡चा भऽ सकैए। सभ गोटासँ आह जे ओ अपन-अपन रचना ३१ िदस7बर २०१६ धिर \nggajendra@videha.com पर पठा दी। \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \n  \nिवदेह स7मान  \nिवदेह समानाUतर सािहय अकादेमी स7मान  \n१.िवदेह समानाUतर सािहय अकादेमी फेलो पुरकार २०१० -११   \n२०१० Oी गोिवUद झा (सम योगदान लेल) \n२०११ Oी रमानUद रेणु (सम योगदान लेल) \n२.िवदेह समानाUतर सािहय अकादेमी पुरकार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुरकार- Oी जगदीश Vसाद मWडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संह) \n२०११ बाल सािहय पुरकार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संह) \n२०११ युवा पुरकार- आनUद कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुरकार- Oी रामलोचन ठाकुर- (प£ानदीक माझ ◌ी, बj¤ला- मािनक बंIोपा¥याय, उपUयास \nबj¤लासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा स7मान २०१२ -१३ (वैकिपक सािहय अकादेमी पुरकारक पमे Vिस¦ ) \n1. िवदेह समानाUतर सािहय अकादेमी फेलो पुरकार  2012  \n2012  Oी राजनUदन लाल दास  (सम योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा स7मान २०१२ -१३ (वैकिपक सािहय अकादेमी पुरकारक पमे Vिस¦ ) \n२०१२  बाल सािहय पुरकार  - Oी जगदीश Vसाद मWडल क “तरेगन ” बाल Vेरक िवहिन कथा संह \n२०१२  मूल पुरकार  - Oी राजदेव मWडलक \"अ7बरा\" (किवता संह) लेल। \n2012  युवा पुरकार- Oीमती hयोित सुनीत चौधरीक  “अिच=स ” (किवता संह) \n2013  अनुवाद पुरकार- Oी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" (मराठी उपUयास Oी िवeणु सखाराम खाWडेकर) \nिवदेह भाषा स7मान २०१३ -१४ (वैकिपक सािहय अकादेमी पुरकारक पमे Vिस¦ ) \n२०१३  बाल सािहय पुरकार  – Oीमती hयोित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबUध संह) लेल। \n२०१३  मूल पुरकार  - Oी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संह) लेल। \n२०१३ युवा पुरकार- Oी उमेश मWडलक “िनतुकी” (किवता संह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरकार- Oी िवनीत उपलक “मोहनदास ” (िहUदी उपUयास Oी उदय Vकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स7मान  २०१४ -२०१५  (समानाUतर सािहय अकादेमी स7मान ) \n२०१४ मूल पुरकार- Oी नUद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संह) \n२०१४ बाल पुरकार- Oी जगदीश Vसाद मWडल (नै धारैए - बाल उपUयास) \n२०१४ युवा पुरकार - Oी आशीष अनिचUहार (अनिचUहार आखर - गजल संह)       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \n२०१५ अनुवाद पुरकार - Oी श7भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपUयासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृय , मूित=कला, िशप आ िचwकला ®ेwमे िवदेह स7मान २०१२  \nअिभ  नय - मु¯य अिभनय  , \nसुOी िश  पी कुमारी, उ°- 17  िप ता Oी ल± मण झा \nOी शोभा काU त महतो, उ°- 15  िप ता- Oी रामअवतार महतो, \nहा य -अिभनय  \nसुOी िV यंका कुमारी, उ°- 16,  िप ता- Oी वैIनाथ साह \nOी दुगनंद ठाकुर, उ°- 23,  िप ता-  व. भरत ठाकुर \nनृ य  \nसुOी सुलेखा कुमारी, उ°- 16,  िप ता- Oी हरेराम यादव \nOी अमीत रंजन, उ°- 18,  िप ता- नागेर कामत \nिच  wकला \nOी पनकलाल मWडल, उमेर- ३५, िपता- व. सुUदर मWडल, गाम छजना \nOी रमेश कुमार भारती, उ°- 23,  िप ता- Oी मोती मW डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \nOी परमानU द ठाकुर, उ°- 30,  िप ता- Oी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \nOी बुलन राउत, उ°- 45,  िप ता-  व. िच  टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nOी बहादुर राम, उ°- 55,  िप ता-  व. सरजुग राम \nिशपी-वतुकला \nOी जगदीश मिलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित=-मृिका कला \nOी यदुनंदन पंिड त, उ°- 45,  िप ता- अशफ पंिड त \nकाµ -कला \nOी झमेली मुिखया,िपता व. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आमिनभ=र संकृित  \nOी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता व. Oी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली पwकािरता स7मान  \n-२०१२ Oी नवेUदु कुमार झा       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nनाटक , गीत, संगीत , नृय , मूित=कला, िशप आ िचwकला ®ेwमे िवदेह स7मान २०१३    \nमु¯य अिभनय -  \n(1)  सुOी आशा कुमारी सुपुwी Oी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पो ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपुw मो. ईषा आलम , पता- गाम+पो ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुOी अपण कुमारी सुपुwी Oी मनोज कुमार साहु, जU म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि± म िन य{, पो ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा य –अिभनय - \n(1)  Oी ¸¹दवे पासवान उफ= रामजानी पासवान  सुपुw-  व. ल± मी पासवान, पता- गाम+पो ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपुw मो. मु ताक आलम , पता- गाम+पो ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृय , मूित=कला, िशप आ िचwकला ®ेwमे िवदेह स7मान  (मjगिन खबास सम योगदान \nस7मान ) \nशा wीय संगीत सह तानपुरा : \nOी रामवृ® िस ◌ ंह सुपुw Oी अिन  ¦ िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमjगिन   खबास स7 मान: िमिथला लोक संकृित संर®ण : \nOी राम लखन साहु पे.  व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृय , मूित=कला, िशप आ िचwकला ®ेwमे िवदेह स7मान  (सम योगदान स7मान ):  \nनृ य  -  \n(1)  Oी हिर   नारायण मW ड ल सुपुw-  व. नU दी मW डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  सुOी संगीता कुमारी सुपुwी Oी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पो ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  wकला-  \n(1)  जय Vकाश मW ड ल सुपुw- Oी कुशेर मW डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार)       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \n(2)  Oी चU द न कुमार मW ड ल सुपुw Oी भोला मW डल, पता- गाम- खड़गपुर, पो ट- बेलही, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संVित , छाw  नातक अंित म वष=, कला एवं िश  प महािव Iालय- पटना।     \nहिर  मुिन  य{ / हारमोिनयम   \n(1)  Oी महादेव साह सुपुw रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड=- नं. ०९, पो ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  Oी जागेर Vसाद राउत  सुपुw  व. राम वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1)  Oी अनुप सदाय  सुपुw  व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पो ट- मनोहर प\\ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  Oी क ल र राम  सुपुw  व. ख\\र राम, उमेर- ५०, गाम- लि± म िन य{, पो ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपुw  व. अनुप राम, गाम+पो ट- ि◌ नम=ली, वाड= न. ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशपी-वतुकला-  \n(1)  Oी बौकू मि ल  क सुपुw दरबारी मि ल क, उमेर- ७०, गाम- लि± म िन य{, पो ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2)  Oी राम  िव  लास धिर  कार  सुपुw  व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूित=कला-मृित=कार कला-  \n(1)  घूरन पंिड  त सुपुw - Oी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पो ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  Oी Vभु पंिड  त सुपुw   व .   , पता- गाम+पो ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nकाµ -कला-  \n(1)  Oी जगदेव साहु सुपुw शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम=ली-पुरवस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  Oी योगेU i  ठाकुर सुपुw  व . बु¦ू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आमिनभ=र संकृित -   \n(1)  Oी राम अवतार  राउत सुपुw  व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)         \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \n(2)  Oी रौशन यादव  सुपुw  व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पो ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ¼ा/महराइ -  \n(1)  मो. जीबछ  सुपुw मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो ट- बड़हारा, भाया- \nअU धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \nOी ब¡ च न मW ड ल सुपुw  व. सीताराम मW डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nOी रामदेव ठाकुर सुपुw  व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Vभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  Oी सुकदेव साफी \nसुपुw Oी   , \nपता- गाम इटहरी, पो ट- बेलही, भाया- ि◌ नम=ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Vभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1)  सुकदेव साफी सुपुw  व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो ट- बेलही, भाया- ि◌ नम=ली, थाना- \nमरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  ले¼ु दास  सुपुw  व. सनक मW डल पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1)  मो. गुल हसन  सुपुw अg दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  मो. रहमान साहब  सुपुw...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक -  \n(1)  Oी जगत नारायण मW ड ल सुपुw  व. खुशीलाल मW डल, उमेर- ४०, गाम+पो ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  Oी देव नारायण यादव  सुपुw Oी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पो ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  Oीमती फुदनी देवी प½ी Oी रामफल मW डल, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  सुOी सुिव  ता कुमारी सुपुwी Oी गंगाराम मW डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पो ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1)  Oी सीताराम राम  सुपुw  व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि± म िन य{, पो ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  Oी ल± मी राम  सुपुw  व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nक{रनेट -  \n(1)  Oी चU द र राम  सुपुw-  व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि± म िन य{, पो ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबेU जू वादक -  \n(1)  Oी राज कुमार महतो सुपुw  व. ल± मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम=ली वाड= नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  Oी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)   Oी जीबछ यादव  सुपुw  व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम=ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)   Oी श7 भु मW ड ल सुपुw  व. लखन मW डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम=ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख   स कर - (िख   सा कहैबला)-  \n(1)  Oी छुतह यादव उफ= राजकुमार , सुपुw Oी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पो ट- मनोहर \nप\\ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ= टहल मुिख  या- \n(2) सुपुw  व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिमिथला िचwकला-       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \n(1)  सुOी िम  िथ  लेश कुमारी सुपुwी Oी रामदेव Vसाद मW डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पो ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम=ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  Oीमती वीणा देवी प½ी Oी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  Oी िक  शोरी दास  सुपुw  व. नेबैत मW डल, पता- गाम- रसुआर, पो ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम=ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nOी उपेU i  चौधरी सुपुw  व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nOी देवनाथ यादव  सुपुw  व. सव=जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झ{झप\\ी, पो ट- पीपराही, भाया- लदिन य{, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1)  Oी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1)  Oी कुU द न कुमार कण= सुपुw Oी इU i कुमार कण= पता- गाम- रेबाड़ी, पो ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2)  Oी राम खेलावन राउत  सुपुw  व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर  (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \nOी रामचU i  Vसाद मW ड ल सुपुw Oी झोटन मW डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम=ली, ि◌ जला- सुपौल  (िब हार) \nOी िव  भूित   झा सुपुw  व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nOी रिव  U i  यादव  सुपुw सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पो ट- मनोहर प\\ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nOी िप  चकुन सदाय  सुपुw  व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)         \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nOी रामपित   मW ड ल सुपुw  व. अजु=न मW डल, पता- गाम- रसुआर, पो ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम=ली, ि◌ जला- सुपौल \n(िब हार) \nमृदंग वादक -  \n(1)  Oी किप  लेर दास सुपुw  व . सुaर दास , उमेर- ७०, गाम- लि± म िन य{, पो ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  Oी खखर सदाय  सुपुw  व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  Oी रामिव  लास यादव  सुपुw  व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो ट- सjिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nOी जोगेU i  राम  सुपुw  व. िब  टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nOी राजेU i  राम  सुपुw कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \nOी सैनी राम  सुपुw  व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nOी जनक मW ड ल सुपुw  व. उिच त मW डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम=ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  य{/ ुम बाजा  \nOी परमेर मW ड ल सुपुw  व. िब हारी मW डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मय{ बजबै छिथ । \nOी जुगाय साफी सुपुw  व. Oी OीचU i साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nOी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो ट- बेलही, भाया- ि◌ नम=ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \nOी योगेU i  राम  सुपुw  व. िब  टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...)       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \nOी जनाथ चौधरी उफ= िध  यानी दास  सुपुw  व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nOी महेU i  पोÀार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \nOी राम Vसाद राम सुपुw  व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पो ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेषjक :- \n१) हाइकू िवशेषjक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषjक २१ म अंक ,  १ नव7बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषjक ६७ म अंक , १ अटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेषjक ७० म अंक , १५ नव7बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha _15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषjक ७२ म अंक १५ िदस7बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषjक ७७ म अंक ०१ माच= २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhut a           77  \n७) बाल गजल िवशेषjक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भित गजल िवशेषjक १२६ म अंक , १५ माच= २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी®ा िवशेषjक १४२ म, अंक १५ नव7बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकjत िमO मधुप िवशेषjक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११ ) अरिवUद ठाकुर िवशेषjक १८९ म अंक १ नव7बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश चUi ठाकुर अिनल िवशेषjक १९१ म अंक १ िदस7बर २०१५        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n13 \n \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह स7मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अVैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \nलेखकसं आमंिwत रचनापर िटपणीक शृंखला \n१. कािमनीक पjच टा किवता आ ओइपर मधुकाUत झाक िटपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक  \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पिwकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव=Oेµ  रचनाक  एकटा समानाUतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली VबUध -िनबUध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पI २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पI  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÅय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली VबUध -िनबUध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nMaithili Books can be downloaded fro m:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books  can be read on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n14 \n \nगजेUi ठाकुर \nggajendra@videha.com  \n \nऐ रचनापर अपन  मंतय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n२. गI  \n२.१.डॉ. कैलाश कुमार िमO-मैिथली लोकगीतमे भोजनक िवUयास  \n२.२.जगदीश Vसाद मWडल - ४ टा लघुकथा १.कUहा भँ\\ा  आ २. भोलानाथ बाबा ३. \nदुरकाल आ ४.कलंक  \n \n२.३.ओम Vकाश- बीहिन कथा- १.सामंत २.जस जस सुरसा बदनु \nबढ़ाबा \n२.४.मुaाजी- बीहिनकथा- १. कोठा वाली २. बॉस  \nडॉ. कैलाश कुमार िमO-मैिथली लोकगीतमे भोजनक िवUयास \n \n********************************* \n \n  \nमैिथली लोकगीतक संसार wीगणक संसार िथक। पुष प®क भूिमका गीत िनमणक आओर िकछु गीतक \nगायन तक िसिमत अिछ। मैिथलानी एक बेर अिज=त कयल गेल अमूत= धरोहर जेन{िक गीत-नाद, पाबिन-\nितहार, िवध-यवहार, वÈत-िनµा, कथा-पीहानी; अिरपन काढ़ब,ठjव िनपब, कोबर िलखब; केथरी, सुजनी \nसीयब; सीकीसँ पौती-मौनी बुनब, मािटक महादेब, सामा-चकेबा, खेलोना, कोठी, चू¼ा आिद बनेबाक परंपरा कÊ \nअपन माय, िपितयाईन, दाई, नानी, सासु आिदसँ िसखैत छिथ आओर फेर अपन सभटा लुइरकÊ अपन \nबेटी, पूतहु, पोती, नाितन आिदकÊ अदौसँ एिह कलाकÊ पीढ़ी दर पीढ़ी नीक जेक{ िसखेबाक परंपराकÊ \nहतारंतिरत करैत िनमािह रहल छिथ। हलjिक आधुिनकता आ उपभोतावादक  युगमे एिह परंपराक पतन       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n15 \n \nभेल जा रहल अिछ परËच मूल भावमे थोर बहुत जोड़-तोड़क संग ई परंपरा अपन िमिथला समाजक मिहला \nवग=मे एखनो शात अिछ।  \nआÌय= आ दुःख तखन होइत अिछ जखन एिह समाजक wीगनक चच होइत छैक। आजुक \nपिरवेशमे बहुत wीगन पुछला पर िनधोख कहैत छिथ जे “हम िकछु निह करैत छी, िनठली छी िकयैकतँ \nहाउसवाइफ/गृहणी छी”। पुष पाw बहुतो एहेन छिथ पुछला पर कहता – हमर घरनी िकछु निह करैत छिथ \nघरमे रहैत छिथ, हलjिक ओकर बाद कहबाक तापय=कÊ पूण= करैत जर करताह – “हमर आँगनसँ सहीमे \nमाw गृहणी/हाउसवाइफ छिथ\"। औजी, किहयो अपन आँगनबालीक भूिमकामे जीवन जीब कS तS देिखयौ \nतखन पता लागत जे आह{क घरवाली कतेक पैघ जवाबदेहीकÊ िनमािह रहल छिथ ! हुनका निहतँ किहयो \nछु\\ी, ने किहयो आराम, आने किहयो केओ मदित केिनहार,आओर तािह जवाबदेिहक मतलब िकछु निह  ? ई \nएकटा बÐड पैघ VÑ अिछ। एिह पर िवचार जर करक चाही।  \nभोजन आ भोजनक िवUयास सभसँ पैघ, विरत आ शात कला अिछ। एकटा कहबी छैक – “जे \nिनक खैएत सैह नीक भोजन बनाएत”। इहो कहल जैत छैक जे जखन कुनो मिहला सुिचता आ समप=णकÊ \nभावसँ भ{नस करैत छिथ तS भोजन सुअदगर आ िचगर हेबेटा करत। यैह कारण छैक जे भगबान राम \nमाता कौशया, सुिमwा, कैकेई; सासु सुनयना; गुप½ी अंधती, प½ी सीता सबहक हाथक राUहल भोजन \nकेलाह, मुदा जे वाद हुनका भीलनी सबरी के आंइठ बैरमे लगलिन तेहेन सुआद कहुने लगलिन।  ई भेल \nभोजन बनोिनहािरक  आ परोसिनहािरक अनुराग। आजुक समयमे नाना तरहक सुिवधा जेन{िक रसोई गैस \nआिक आनो तरहक जारैन उपलgध अिछ जािहसँ च\\िह भ{नस भअ जाइत अिछ। कपना ओिह समयक \nक जखन साओन-भादबक मुसलाधार बरखामे खड़हक छपर चुबैत घरमे अपन सभक बहुतो गोटेके \nमाय, िपितयाईन, दाई कोन धरानी भ{नस करैत छली! जारैनमे भीजल चेरा, गोइठा, करची, झ{खी चु¼ामे \nघॲिसया कखनो मूंहसँ तS कखनो िबयिन हॲिक आंच पजारब, धुआंसँ आँिखमे नोर भरल आ तैयो रंग-िबरंगक \nपकमान आ भोजनक सचार। ताहूमे अगर घरमे केओ पैघ पाहून जेनjिक जमाय, समिध इयािद आिब गेलाह \nतS घोर िबकट, तथािप िबना मोन मलीन केने हुलिसत मोनसँ भोजनक िवUयासमे लािग जैत छली। तरकारीक \nअभावमे बारीक़ साग, कंद, ख7हा, ओल, लती-फीक पात जेना कaा, ितलकोड़क पात; लटकल चारक \nसजमिन,कदीमा; झाड़क झीमनी, करैल; घर-पछुआरमे लागल गाछक फल जेन{िक- केरा, कटहर आिदसँ चीज़ \nजोिरया कS अनेक तरहक तरकारी, तआ-बघआ, भुिजया-सaा-चटनी बनबैत छली तकरा बादो टारासँ नाना \nतरहक़ अंचार जािहमे फारा, कु¡चा, खटिमÔीबला आिद gयंजन परोिस पाहूनक सकारमे २०-२५ तरहक सचार \nलािग जैत छलै। आब जखन पाहून भोजन पर बैसता आ मिहला लोकिन गीत निह गेती से कोना हेतैक तÊ \nिबनु थकने िवहुँसैत मोनसँ दाई-माई सभकÊ संगौर कS गीत-नाद शु होइत छल। पाहून खाईतो रहैत छलाह \nआ गीतक आनंद लैत छलाह। जखन कखनो हम कोनो पjच िसतारा होटल मÊ भोजन करैत छी आ कोनो \nगीतगैन के गबैत देखैत छी तS होइत अिछ जे एिहसँ बिढ़य{ कोरसमे गीत हमरा सभक समाजक मिहला \nगबैत छिथ। वैह खानसामा, वैह परोसय बाली, वैह गीत गेिनहािर, वैह वतुक यवथा केिनहािर। \nमटीटािकंग कÊ अिहसँ पैघ उदाहरण भला आर की भS सकैत अिछ?       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n16 \n \nपिहनेकÊ समयमे लोक सभ िबयाहसँ पिहने एिह बातक ख{झ-भ{झ करैत छलाह जे जािह घरमे \nकUयादान करबाक अिछ ओिह घरक चीनबार कहेन छैक। मतलब कतेक साफ़-सफाई, कोन तरहक iय केर \nबरतन-बासन बड़ प®क ओिहठाम उपयोग होइत छैक। िहनका लोकिनक खान-पान कहेन छिUह, घर-पिरवारक \nभोजनक िवUयास, दु:खक भोजन, सुखक भोजन, पाबिन-ितहारक भोजन, याwा पर जएबाक काल बाटमे खेबाक \nजोग भोजन, खाI भोजन, अखाI भोजन, पÖय बला भोजन, कोन समयमे की खाई आओर की नञ \nखाई, इयािद नाना तरहक जानकारीकÊ अगर ठीकसँ ओिह भावकÊ िववेचना कयल जाय आओर िविभa अवसर \nपर मैिथलानी सभक ारा गाओल गीत सभकÊ देखलासँ एहसास होयत जे ओ गीत सब िवधपुरौआ आिक \nमनोरंजने वला गीत माw निह अिछ अिपतु Øानक खान अिछ। ओिह गीतमे Øान,िवØान, संकार, सामीक \nवण=न आ िववरण सब िकछु समािवÙ अिछ।   \nमैिथलीमे अगर अंेजीक शgद  culture  कÊ अनुवाद कयल जाय तँ हमरा बुझने ओ शgद जे culture  कÊ \nसभसँ लगमे अिछ मैिथलीमे ओकरा “िमिथलाम” कहल जायत आओर इयैह िमिथलाम अिछ जे मैिथल सभकÊ \nभारते टा निह अिपतु समत संसारमे अलग पहचान दैत अिछ। िमिथलामक चच िबनु भोजन िवUयास, िबनु \nमिहला सभक भूिमका, िबनु गीत-नाद आिक िवध-यवहारक संभव निह अिछ। वतुतः भोजन िवUयास, गीत-\nनाद, िवध-यबहार, जीवन जीबाक अंदाज़, वw िवUयास, धम=क आचरण, Vकृित आ संकृित मे समUवयक नाम \nभेल िमिथलाम।  \nबात भोजन िवUयासक चिल रहल अिछ तÊ कनेक िमिथलाक इितहास कÊ सेहो ¥यान देमय पड़त।  \nhयोितरीर अपन कृित  वण=र½ाकर  मे ११म् शताgदीक िमिथलाक भोजन िवUयास पर Vकाश देलिन \nअिछ। िहनका अनुसारे िमिथलाक Vमुख भोजन भात, दािल, तरकारी, चूडा, दही, शÛर, फल तथा दूध छल। \nhयोितरीर अपन दोसर पोथी Vाकृित-पैँगलम् मे कहैत छिथ जे “ओ गृहणी धUय छिथ जे अपन पित क \nकेराक पात पर भात आ घी परोिस खोअबैत छिथ”। एिह पोथी मे रंग-िबरंगक म{छ राUहव आ तरकारी \nबनेवाक िविध सेहो िलखल अिछ।  वण=र½ाकर  मे जे िमिथलाक Vाचीन पर7परागत भोजन सिमिक सूची \nVतुत कयल गेल अिछ तािहमे \n“चाउर, चूडा, मुंगवा, लडुबी, सआिर, म{ठ, फ़ेना, मधुकूपी, ितलबा, िसरोल, िखरसा, िसरनी, िझली, फरही, भूजा, \nमोतीचूड़, अमृतकुंड आिदक उलेख अिछ संगिह भोजनमे दहीक Vधानता सेहो भÊटल अिछ।  \nआब लोकगीत पर अबैत छी, लोकगीतमे फकरा, पीहानी, गीत, लोकवृित आिद सब िकछु समािहत \nअिछ। एिहठाम दू गोट फकरा मैिथल समुदायक भोजन िवUयास आ भोजनक Vित आसितकÊ बुझबाक हेतु \nपयत अिछ ।  \nपिहल : िमिथलाक भोजन तीन/ कदली, कबकब मीन।।  \nदोसर: तीन तीरहुतीया तेरह पाक। ककरो लेल चुडा दही ककरो लेल भात।।   \n  \nअही दू गोट गीतक आधार बना सब िववरणकÊ देखल जा सकैत अिछ।        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n17 \n \n  \nिमिथलाक भोजन तीन। कदली, कबकब मीन।।  \nएकर अथ= भेल जे िमिथलाकÊ लोक सभ लगभग नीकसँ लकS अधलाह तकमे जेन{िक- \nउसव, काज-राज, संकार, पाबिन-ितहार धिरमे केरा, ओल बा ओले पिरवारक आन कंद जेन{िक \nख7हआ; आओर अंततः नाना Vकारक माछके Vयोग भोजनमे अवय करैत छिथ। िववाह -\nदान, मुड़न, उपनयन, पाबिन ितहार सबमे केराक Vयोग हेबेटा करैत अिछ।  ओहुना लोकसब केराकÊ \nपाकल, क{च आ केराक फुलक सेहो खेबाक िवUयासमे Vयोग करैत छिथ। केराक \nतआ, तरकारी, सयनारायण भगवानक कथामे घोआ Vसाद आ ओहुना पाकल केराक Vयोग शात अिछ।  \nकबकबकÊ बात करैत ई कहब जरी अिछ जे ओल िमिथलामे बहुत िVय अिछ। एक फकरामे \nभादबक ओल केर बारेमे कहल जैत छैक: \n \nभादवक ओल की खै राजा आिक चोर  \nिमिथला आ माछ एक दोसरक पूरक अिछ। पंचदेवताक एकिह संगे उपासना करे बला मैिथल समाज \nजािहमे ¸ा¹ण सेहो सि7मिलत छिथ कुनो िदन आ कुनो मास माछ खेबासँ परहेज निह करैत छिथ। माछकÊ \nजल-पड़ोर, जल-फूल आिद नामसँ बजा कतेक गोटे तँ एकरा मjसाहारी भोजनक Oेणी तकमे नञ राखय \nचाहैत छिथ। काितक आ साओन मासमे जखन लोक सामाUयतया मjसाहारी भोजनकÊ यािग दैत छिथ, अपन \nमैिथल अहू मासमे खूब चटकारसँ म{छ खाईत छिथ, संगिह एिह मासमे म{छ खाय बलाक हेतु बैकुंठमे जगह \nबना दैत छिथ।  \nकाितक मास जे गÜचा खाय। ससिर-फ़सिर बैकुंठे जाय।।  \nएक बारहमासा गीत एहेन भेटल जािहमे िमथलाक पािनमे उपलgध लगभग सब माछक वण=न तँ अिहए \nओकरा कोना बनाबी कोना खाई, कथीक संगे खाई सब विण=त अिछ। एतबे निह लगभग ७५% म{छ जे \nिमिथलाक पािनमे भेटैत अिछ तकर वण=न छैक। कने एिह बर¹ासाकÊ देखू: \n \nमास हे सिख सरस अगहन भूजल चूड़ा संग यो। \nतरल चेचड़ा माछ कुरमुर लागय मोन भिर संग यो।। \nपूस हे सिख अa नवका संग मjगुर झोर यो। \nकबइ कुरमुर द{त दबइत करय जनजन शोर यो।। \nमाघ बदरी जाड़ थरथर क{पय तन बड़ जोर यो। \nसुख बोआरी खंड लिख कए मन िवनोद िवभोर यो।। \nमास फागुन मदक मातल बहय पछबा बसात यो। \nबढ़ल वादक माछ टÊगड़ा राUहल सानल भात यो।। \nचैत हे सिख रोग सभिदस प नाना देिख यो।       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n18 \n \nतरल भुaा पलइ राUहल खाइत बड़ सुख लेिख यो।। \nमास हे सिख आिब पहुँचल गरम बड़ बइसाख यो। \nगेल मन िच माछ गामर खंड सभ िदन चाख यो।। \nजेठ हे सिख हे हेठ बरखा मुंड भाकुर पात यो। \nपड़तु िबसरतु आिब ससरतु कर नवका भात यो।। \nमेघ सिख बरसत अखाढ़ जत रसालक डािर यो। \nतोिड़ क{चे आम आिमल देल सौरा पाल यो।। \nमास हे सिख आओल साओन भरल अंडा घÊट यो। \nतरल दही माछ मारा खािथ भिर पेट यो।। \nमाछ इचना भेटल कहुना खाय भरलहुँ कोिठ यो। \nमास आिसन देवपूजा शंख घंटा नाद यो।। \nरािUह रहुआ माछ बइसब पूण= भेल परसाद यो। \nमास काितक बािर मआ बऽड़ तरल-अपूव= यो।। \nपूरल बारहमास हिरनाथ गाओल सगव= यो...  \n  \nम{छ खेबाक वण=न तँ अिहए माछक िशरा खेबाक परंपरा Vबल सेहो अिछ, घरक \nमुिखया, पाहून, बिरयाती आिदकÊ िशरा परोसल गेल आ बुझू हुनकर उिचत सकार भेल। िनÞिलिखत फकरा \nएिह कÖय के Vमािणत करैत अिछ: \nिशरा खाय से मीरा। पू¡छी खाय गुलाम।।  \nजमाय जखन भोजन करक हेतु बैसित छिथ तँ नाना तरहक गीत गािब हुनका मनोरंजन कयल \nजाइत अिछ। एकटा डहकन जािहमे देिखयौ, ओना तँ गािर देबाक परंपरा अिछ मुदा गािरक संग-संग भोजन \nिवUयासक वण=न सेहो अिछ।  \nखाजा मूंगबा आर िपिरिकया \nता पर गरम सोहारी जी। \nमाजी के गारी िपताजी के गारी \nआ बाबाजी के पढिथ गारी जी। \nपढु हे सािर हमरो के गारी \nहम लेब देह के पसारी जी।।  \nएिह गीतमे गािर तँ छैहे जे डहकनक मूल Vकृित अिछ, मुदा गािरकÊ संगे-संगे भोजन सामी – \nखाजा, मूंगबा, पुिकया, सोहारी आिदक िववरण सेहो छैक।  \nसामा-चकेबाक एक गीतमे बिहन सब भोजनक बात करैत छिथ: \n \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n19 \n \nसाम-चको साम-चको अिबह हे अिबह हे। \nजोतला खेतमे बैिसह हे बैिसह हे। \nलाले रंग पूरी पकिबह हे पकिबह हे।।  \nिमिथलामे साग खेबाक परंपरा सेहो अदौसँ अिछ। अयाची िमOक जीवनवृ ककरा निह बुझल \nछैक। माw ११ कÔा खेतमे साग-पात कंद-मूल खाकS जीवन यापन करैत छलाह आ अ¥ययन-अ¥यापन \nकरैत छलाह। कतेक बेर राजा बजौलिखन मुदा अपन गामक गुकुलकÊ छोिड कहु निह गेला। वयात \nसंVभुताकÊ सवßम उदाहरण Vतुत करैत छलाह। म{छक तुलनामे सागक अिधक Vधानता देबाक Vथा \nिमिथलामे सहज अिछ। एकटा फकरा एिह बातकÊ Vमािणत करैत अिछ: \nमाछ-भात पjच हाथ। साग-भात सात हाथ।।  \nिवUयासमे सागक अलावे सागकÊ आन चीज़ सब जेना अिरकोच, गुिजया, इयािद बनबैत \nछिथ, खेसारी, बथुआ, केराव, चना, कम,गेनहारी, पटुआ आिदक साग िमिथला लोक खाईत छिथ। अपना ओतय \nसाग तोडल निह अिपतु खोटल जैत अिछ। कोनो भोजमे साग एक महवपूण= तरकारी होइत अिछ। \nिमिथलाक एिह परंपरासँ Vभािवत होइत ठीके कहल गेल अिछ: \nकोकटा धोती पटुआ साग। तीरहुत गीत बड़े अनुराग। \nभाव भरल तन तणी प। तÜ तँ ितरहुत होइछ अनूप।।  \nअपन मािट सँ गुजिरयाकÊ एतेक िसनेह जे साग-पात खॲिट लेती, साग-भात खा लेती मुदा रहती \nिमिथलेमे : \nसाग-पात खॲिट- खॲिट िदवसॲ गेमेबै यौ हम िमिथलेमे रहबै \nनिह चाही हमरा सुख-आराम यौ हम िमिथलेमे रहबै।।  \nितलकोर आ कaा साग िबना की िमिथलाक पाहुनक सचार लािग सकैत अिछ? चाउरक पीठारमे डुबा \nशु¦ सिरसबक तेलमे छानल ितलकोर दुरो देसमे रहिनहार मैिथल सबके जीभमे पािन आिन दैत अिछ।  \nसजमिन, भाटा इयािदमे अदौरी तँ चाहबे करी तखनने भाटा-अदौिरक चहÅगर तरकारी बनत! भ{टाकÊ \nतआ, भटबर आर की-की निह बनैत अिछ। बािरक भ{टातँ बेर िबपिक समय इhजत रखैत अिछ।  \nभjटाकÊ भटबर, ठोपेके तेल। खेलक जमैया ठेलम ठेल।।  \nिमिथलाक लोककÊ िख¡चिरमे सेहो पापर, घी, दही, अचार, चटनी इयािद संग खाईत छिथ। िख¡चिरमे \nचािर बतु निहतँ केहन िख¡चिर? \nिख¡चिर के चार यार। घी पापर दही अचार।।  \nई त भेल पद परUतु सही अथ= मÊ िख¡चिर के छौ यार िथक: घी, पापर, दही, अचार, चटनी, तआ।  \nएक उचती गीतमे जखन िववाहक बाद वर भोजन करवा लेल बैसैत छिथ तS सासु आ आन wीगन \nसब अपन गीतमे यंजन केर वण=न करैत छिथ:       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n20 \n \nजािह िदन राम जनकपुर अयला देखहु दुिनया के लोके \nभाित-भाित के भोhय लगाओल नयना िबनु परकारे जी \nकेरा नािरयल खWड सोहारी परबल केर तरकारी जी \nजीमय बैसला ओ चा भाई परसथु Vेम पीयारी जी //  \nदोसर उचती मÊ बर के कृeण वप मािन िकछु अिह तरहक िववरण भेटैत अिछ:  \nखाजा खुरमा तपत िजलेबी तापर सत सुपाड़ी जी। \nजेमय बैसला कृeण-कUहाई सािर जे पढ़िथन गािर जी।।  \nभगबान कृeणक बालकालकÊ एक भित गीतमे भोजनक िकछु वण=न भेटैत अिछ: \nकरिथ पुकार जशोदा माई मोहन Vात नाहाई। \nदही केरा गरम िजलेबी खोआ भोग लगाई।।  \n  \nलोकगीतमे भूख , िनध=नता, कुअa आिदक ऐितहािसक संदभ=क वण=न  \nलोकगीत लोकिवIा होइत अिछ, लोकइितहास होइत अिछ। एहेन इितहास जे अपन Vमािणकता एवं \nशैली कÊ कारण जन-जन केर कंठमे िलखा जैत अिछ। एहेन िलखान जकरा ने कुनो पािन गला सकैत अिछ \nने कुनो आिग जरा सकैत अिछ आने कुनो कीड़ा खा सकैत अिछ। एकबेर जनकंठमे रिच गेल त पीढ़ी-दर-\nपीढ़ी अबाध गित सँ चलैत रहैत अिछ। मधुबनी िज़लाक शाहपुर गाममे एक जनमाUध लोक किव भेला। \nहुनकर नाम छलिन फतुरी लाल। फतुरी लाल एक बेर िमिथलाक भयानक अकालक सामना केलिन आ \nअकालक िवभीिषकाक àदयिवदारक िववरण अपन किवमे केलिन। ओ रचना अकालकिव  कÊ नाम \nसS जानल जैत अिछ। अ¸ाहम िएस=न १८८७ ईवीमे फतुरी लाल केर अकाल किव हुनके मुहÊ \nसुिनकS िलखलिन। एिह किवमे ई िववरण अिछ जे भुखमरी केर अवथामे लोक Vाणर®ा हेतु की-की निह \nकरैत अिछ। िकछु पंित माw देखलासँ दुखक असीम वेदनाक अनुभूित सहजे भS जैत छैक: \nभेल धनतिर दुई फ़ािसल जग-राहिडऔर मकई। \nअकाल पडल ितरहुित मÊ भारी-तÜ बही गेल हवा। \nघर-घर मjगन करे नर नारी-फ{िक मकई केर लावा। \nमालीक आउर महाजन सभ-कै-घर-घर ढेरीक अa। \nलोक बुझओल ओहो तकै छिथ मुंáगा ऋणक शान। \nसभै देिख बिनयान सभ सनकल-डरÊ लगाओलक ट\\ी। \nसुa दोकान शहरमे पिर गेल-सुa भेल सभ च\\ी। \nसूखल गात भात भौ लटपट-कतेक बात अब सहना। \nनर नारी सभ सान तेआगल-बेकारी भेल अब गहना।।  \nबारहमासा एवं अUय गीतमे गरीबीकÊ िचwण करैत कोना िकयोक मिहला कम भोजन अथवा कुअa \nखा कS िदन खेपैत छिथ तकर मम=पश वण=न कैल गेल अिछ। आईसँ करीब ३०-३५ सालक इितहासमे       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n21 \n \nअगर जा सकी आ अपन मानस पटल पर ओिह िथित आ गरीबीकÊ ऐन{के िरãलेकशन जेक{ देख पाबी \nतS सहज पमे ई अनुमान लगा सकैत छी। एकटा बारहमासा एहेन भेटल जािहमे एकटा िनध=न मिहला \nिजनकर पित परदेस गेल छिथन ओ कोन धरानी अपन समय िनतjत िनध=नतामे िबता रहल छिथ तकर \nिववरण देल गेल अिछ।  \nपूस गोइठा डािह तापब \nमाघ खेसािरक साग यो \nफागुन हुनका िछमिर माकिर \nचैत खेसारीक दािल यो \nबैशाख िटकुला सोिह राखब \nजेठ खेरिहक भात यो \nअखाढ़ गाड़ा गािड़ खायब \nसाओन कटहर कोब यो \nभादव हुनको आंठी पखुआ \nआिसन मडुआक रोटी यो \nकाितक दुख-सुख संगिह खेपब \nअगहन दुनू सjझ भात यो \nउपरोत गीतमे कोना एक मिहला खेसारीक साग, खेसारीक दािल आमक िटकुला, खेरिहक \nउिसना, पाकल आमक गाड़ा, कटहरक कोआ,नेढा, आमक पखुआ, मडुआ रोटी, एक मास अिनिÌतता केर \nिथित आ अंततः अगहनमे भात। कहू तS कतेक सयकÊ जे आई लगभग इितहास भS चुकल अिछ तकरा \nई अपना मानसमे रखने अिछ िमिथलाक गीत-नाद।  \nगरीबीक िबपिसँ मारिल आ असहाय िवधवा कंद मूल आ कुअa बjसक ओिधसँ अपना टूटल \nमडैयामे नीक जेक{ नीपल-पोतल चुलहामे पका रहल अिछ। बjसक ओिध धुआंक घर होइत अिछ। फटने ने \nफटैत अिछ। जरने नञ जरैत अिछ। ओहने िवधवाक दुःखसँ iिवत होइत बाबा “याwी” िलखैत छिथ: \n \nबjसक ओिध उपािर करै छी जारिन... \nहमर िदन की नै घुरतै जगतािरिन //  \n  \n \nमैिथली लोकगीतमे भोजन िवUयास आ औषिध  \nलोकगीत लोकिवIाकÊ अंग अिछ। लोक िवIाकÊ अनेक प® वैØािनक होइत अिछ। कृिषकाय= एवं \nअUय सब काय=मे डाक बचन कतेक सटीक अिछ से हमरा लोकिन बहुत िनक जेक{ बुझैत छी। बहुतो \nलोकगीत एहेन अिछ जे कहेन अa अथवा भोhय सामी सेहो कुन िदन, कुन मासमे खेलासँ की भS सकैत       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n22 \n \nअिछ तकर बहुत तÖयपरक जानकारी दैत अिछ गीत सुनब अथवा पढ़ब तँ लागत जेना आयुवäदक कोनो \nवैIक देल नुखा हो। हरेक गाछ आ हरेक भोhय सामीमे Vाचीन भारतीय परंपराकÊ अनुसार िकछु-ने-िकछु \nऔषिधक तव छैक। भारतीय पर7परामे औषिध आ भोजन अलग-अलग चीज़ निह छैक। तािह अपना सबहक \nभोजनमे पÖय आ कुपÖयकÊ बात Vबल मानल जाइत अिछ।  \nअपन शोधकाय=कÊ अविधमे जखन िमिथलाकÊ गाम सभसँ गीतक संकलन करैत रही तS एकटा गीत \nएहेन भेटल जािहमे ओ ई बतबैत छल जे कोन िदन किथक Vयोग भोजनमे करक चाही जािहसँ तन आ मन \nदुनु वÖय रहत। ई वण=न hयोितष िवचार पर सेहो आधािरत अिछ।  \nरिब के पान सोम के दप=ण \nमंगल के िकछु धिनय{ चप=ण \nबुध के गुड़ बृहपित राई \nशु कहे मोहे दही सुहाई \nशिनबार जे अदरख खाई \nकालॱ काल कटित घर जाæ।।  \nई त भेल किहया की खेबाक चाही। एक एहेन गीत भेटल जे बारहमासाक पमे रिचत भेल अिछ। \nई एकटा वैI जेक{ बहुत वैØािनकताकÊ आधार पर िलखल अिछ। गीत अथ=कÊ वतः Vमािणत करैत अिछ: \n \nसावनक साग ने भादबक दही। \nआिसनक ओस ने ने क़ाितकक मही। \nअगहनक जीर ने पूसक धनी। \nमाघक िमसरी ने फ़ागुनक चना। \nचैतक गुड़ ने बैसाखक तेल। \nज़ेठक चलब ने अषाढ़क बेल। \nकहे धनवनतिर अिह स बचे। \nवैIराज काहे पुिरया रचे।।  \nमैिथली लोकगीत अनंत महासागर अिछ। अिह महासागरमे सँ भोजनक स7बUधमे जे िकछु जानकारी \nछल से समयसीमा कÊ ¥यानमे रािख पाठकक सम® राखल। नीक लागल तS मैिथली लोकगीत पर7परा केर \nमहानता अधलाह लागल तखन हमर Øानक िवपaता।  \nआभार: हमर लोकिवIा पर िलखल सब काज लोकस लेल अिछ। लेिकन एिह लेख के भाषा के \nमयदा के संचालक एवं हमर अनुजतुय Oी अमरनाथ िमO अंिख फोिर-फोिर ठीक केलाह अिछ। एिह काज \nलेल हुनका धUयवाद द हुनकर योगदान के छोट निह कर चाहैत छी मुदा ओ खूब आगा बढ़िथ से आशीवद \nदैत िछयिन।  \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n23 \n \n \nऐ रचनापर अपन मंतय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nजगदीश Vसाद मWडल  \n४ टा लघुकथा १.कUहा भँ\\ा  आ २. भोलानाथ बाबा ३. दुरकाल आ ४.कलंक  \nकU हा भँ\\ा \nसमए रौिदयाह भेने िजनिगयो आ िजनगीक िकिरयो-कलाप रौिदयाइते अिछ , आ से खाली \nरौिदए-टा मे नइ बािढ़यो-दाहीमे होइए। ओना,दुनूक बीच िवपरीत स7 बU ध अिछ , अकास-पतालक \nअU तर अिछ। मुदा िजनगीक बीच आिब दुनू एक भऽ जाइए। माने ई जे जिहना गाछो-िबरीछ \nआ मालो-जाल , हाल बेहाल भेने दम खॴचैयो लगैए आ तोड़बो करैए तिहना बािढ़यो-दाहीमे \nहोइए। ओना, कहैले तँ कहले जाएत जे एकटा ‘पािनक अभावमे मरल ’ आ ‘दोसर पािन िपबैत \nमरल। ’ मुदा से जे हौउ , िजनगी तँ िन¡ च{ मुह खसबे करैए।  \nजखन समैये रौिदयाह भेल तखन िजनगीक िकिरया-कलापसँ लऽ कऽ जीवन-यापन धिर \nरौिदएबे करत , मकमकेबे करत। अनो-पािन आ तीमनो-तरकारीमे मकमकी एबे करत। रौदी \nभेल खेतक उपज गेल ! उपज गेल , व तुक अभाव भेल ! आ व तुक अभाव भेने जीवन आ \nिजनगी गेल.. ! \nओना, जइ िहसावे तीमन-तरकारीमे मकमकी आएल तइ िहसावे अaमे नइ आएल। मुदा \nनिहय आएल सेहो केना कहल जाएत। हँ, ई जर भेल जे जैठाम तीमन-तरकारीक भावमे \nचािर बर , प{च बरक के कहए जे अठ-अठ-दस-दस बर बढ़ल , तैठाम अaक भावमे डेिढ़या-\nदोबर बढ़बे कएल अिछ। जे भ{टा प{च पैये िकलो पनरह िदन पिहने छल , ओ रसे-रसे \nबढ़ैत तीस पैये िकलो भऽ गेल आ जे टमाटर दस पैये िकलो छल ओ सािठ पैये भऽ \nगेल। अन-पािनमे से नइ भेल , जे बीस पैये िकलो छल ओ पचीस पैये भेल आ जे सािठ \nपैये छल ओ सैर पैये भेल। ओना, खाली खाइ-िपबैक नइ आनो-आनो वौसमे चढ़ा-ऊतरी \nभेबे कएल। रौदी भेने िकछु चीज स तो भेल आ िकछु कूिद कऽ अकासो छूलक।  \nतीमनो-तरकारी एके रंग नइ कुदल , जेना हिरयर तरकारी कुदल तेना अ लू नइ कुदल। \nमुदा ऐठाम तँ ईहो बात ऐछे जे अ लूक कोबी-भ{टा, टमाटर-साग जक{ हिरयर मानल जाए की       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n24 \n \nनइ ? ओ तँ ने फूल छी, ने पात आ ने ऊपरका फड़े छी। ओ तँ छी कU द-मूल चाहे गॉंठ। \nकU द-मूल आिक ग{ठ रिहतो अ लूमे एकटा बात तँ ऐछे जे आनसँ नमहर [1]  िजनिगयो छै आ \nआन जक{ गलनमो-सड़नमो निहय अिछ। ओना, सड़नमा ओहो अिछ मुदा हिरयरसँ कम \nअिछ। आनक अपे®ा बेसी खगतो पुरबैए। माने ई जे आन तरकारीक अपे®ा अ लू बेसी \nबकितयारो होइए। खएर , जे होइए मुदा जखन हिरयर गाछ हिरयर फड़ , प{तेसँ िबछ-िबछ \nउखािड़ तरकारी बनैए तखन तँ ओहो कनी-मनी गिलते अिछ आ हिरयर गाछक हिरयर फड़ो \nभेबे कएल , तँए अ लूक सॱसे िजनगीक भल हिरयर तरकारी नइ मानल जाए , मुदा थोड़बो िदन \nतँ मानले जा सकैए।  \nओना, अ लूक कU द-मूल कहल जाए आिक ग{ठ , ईहो तँ झमेल ऐछे। अ हुआक \nशकरकU द कहल जाइए , जे एकटा गाछमे अ लुए जक{ घॲदा फड़ैए , भल एकटा गोल आ \nएकटा नाम िकए ने हुअए। तैसंग ईहो तँ ऐछे जे जिहना अ लूमे पातर खॲइचा होइए तिहना \nअ हुओमे अिछ। ओना, नामोक दृिe टसँ दुनू भैयारीए बुिझ पड़ैए। तेतबे िकए , दुनूमे सँ केकरो \nटमाटर जक{ आिक भॉंटा जक{ बीआ सेहो ने होइ छइ। जखन एकटा गुण आिक एकटा \nकाज िमलने दोि तयारे स7 भव अिछ , तखन तँ अ लू अ हुआक भैयारीमे सेहो ऐछे। मुदा \nकेशौरो तँ िमOीए-कU द छी, जेकरा अ लू जक{ ने कU दे रोपल जाइए आ ने उला-पका खाएले \nजाइए। ओकर फूलमे छीमीदार फड़ होइ छइ , तइमे बीआ होइ छइ , ओही बीआसँ कU द \nभेल..। \nमुदा ऐठाम कU दो-कU दमे फU दे-फU द अिछ। रहल जे अ लूक ‘ग{ठ ’ मानल जाए की नइ ? \nमुदा ग{ठोक तँ लीला अपार ऐछे, िकछु मािट तरक ग{ठ भेल तँ िकछु मािटक ऊपरको। \nजेना, ग{ठ-कोबी मािटक ऊपर होइए , िकछु ग{ठ एहनो तँ ऐछे जे मािटक तरोमे एकेटा होइए \nजे जिड़ धने रहैए। मुदा गीरह-ग{ठ कहैबला हरदी-आदीक तँ से नइ अिछ। भल अ हुआ-\nअ लू जक{ फुट-फुट घॲदानुमा निह , ह थे जक{ िकए ने हौउ। मुदा जे हौउ , अ लूक तँ \nिमठाइयो, तरकािरयो, अँचारो बनैए आ अ हुआ जक{ उसैन सेहो खाएल जाइए। जे अaक \nकाजक पुरती सेहो किरते अिछ। खएर जे से...। \nिपताजी दू भ{इ। दुनू भैयारीक बीच अखन एगारह गोरेक पिरवार अिछ। नीक समए \nहौउ िक अधला, नमहर पिरवारक खगता बेसी होइते अिछ। गामक ओहन पिरवारमे छी, जइमे       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n25 \n \nनीक जक{ माने सुपोिषत भोजने ने भेटैए मुदा जैठाम भोजनोमे कोताही हएत तैठाम घर-दुआर \nआिक पढ़ाइ-िलखाइ वा ऐसँ ऊपरक जे खगता अिछ ओ तँ क पनािOत छोिड़ पुित=ये केते कऽ \nसकै छी। ओना, एगारह गोरेक पिरवारमे खाइयो-िपबैक एक िवचार निहय अिछ, मुदा समैक \nधÛा तँ िवचारक तोिड़-मरोिर एकबट किरते अिछ। ओना, समए बदलने फेर िवचार-िभaता \nजनमैक पिरि थित बिनय जाइए। बिनय ने जाइए बिनतो अिछ आ निहयè बनैए।  \nभोजनक जीवनक मु¯ य खगता बुिझ पिरवारक सभ िकयो एकठाम बैस िवचार केलॱ जे \nिजनगी-ले सुपोषण जरी अिछ , तँए चािर साए ाम हिरयर तरकारी जरी अिछ। \nमाने, जिहना अaक उिचत माwा जरी अिछ तिहना हिरयर साग-सg जी सेहो जरी अिछ। \nदस बख=सँ कम उ°क पिरवारमे िकयो ऐछे ने जइसँ घटी-बढ़ी हएत। ओना, एक िवचार भेलो \nपछाइत किरया काका अपना िजÀपर ठाढ़े रिह गेला। हुनकर िजÀ छैन जे भात हुअ िक रोटी \nअढ़ाइ साए ाम अ लूक चोखा हेबे करए...। \nकिरया काकाक अ लूसँ कोन Vेमक Vगाढ़ता छैन से तँ ओ जानैथ , मुदा अaक पछाइत \nअ लू छोिड़ दोसरक ओते मोजर नइ दइ छिथन जेते अ लूक। फलो सोझहेमे छैन जे मोटैनी \nबेमारी पकैड़ नेने छैन , मुदा तैयो सूय=वंशी जक{ Vाण जाए मुदा िवचार नइ जाए..। \nओना, पिरवारमे किरया काकाक छोिड़ दसो गोरे ऐ िवचारक राजी-खुशीसँ मािन अमल \nकरै छी जे चािर साए ाम हिरयर साग-सg जी Vितिदन पिरवारमे हेबÛे चाही, से ऐछो। जिहना \nकहल गेल अिछ जे ‘कनही गाइक भीने बथान ’ सेहो ऐछे। खाइक मामलामे किरया काका दसो \nगोरेसँ िभa छैथ। आ से घरेटा मे निह , गामोमे िनमािहते छैथ। समाजमे भोज-काज भेने \nभोजनक खुशी लोकक होइते छइ , मुदा से किरया काकाक नइ होइ छैन। िकएक तँ भोज-\nकाजमे अ लूक चोखा नइ भेने केतौ खाइयो-ले निहय जाइ छैथ। आ जँ किहयो केतौ जाइतो \nछैथ तँ अ लूक चोखा दुआरे अजश दाइये दइ छिथन। ओना, समाजक भोज-काजमे जश-\nअजशक आनो-आन कारण अिछ , मुदा किरया कÛाक अजशक कारण अ लूए-चोखा रहैत \nअिछ।  \nओना, समािजको भोजमे आ पिरवारोमे आन सg जीक अपे®ा अ लूक महत बेसी ऐछे। \nतेकर कारणो अिछ जे चोखा, तआ , भुजुआ ,भुिजया, अचार सिहत आनो िवU यास अ लूक जेते \nबनैए तेते दोसरक निहय बनैए। भोज तँ ओहन भोजन छी जइमे बेसी-सँ-बेसी िवU यास बनैए।       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n26 \n \nबनबो केना ने करत , भोज तँ आव यक भोजनसँ आगू बिढ़ िवशेष भोजन छीहे, तैठाम जँ \nिवशेष िवU यास नइ बनइ , तखन ओ िवशेषे केना भेल ? आ जखन आनसँ बेसी िवशेषता नइ \nरहत तखन ओ िवशेषािधकार Vा ते केना कऽ सकैए ? \nरौिदयाह समए भेने अपन कोन चच= जे गामेसँ हिरयर तरकारी अलोिपत भऽ गेल अिछ। \nसबहक बाड़ी-झाड़ी ओिहना िबनु उपजाक मर=-मर= करैए। मुदा भोजन-ले तँ तरकारीक जरत \nऐछे। जखन अपन चास-बासमे हिरयर तरकारी नइ अिछ तखन तँ हाटे-बजार िदस ने जाए \nपड़त।  \nओना, गामक चौबगली आन  सभ गाममे हाट अिछ जे सपताहमे दू-दू िदन लगैए। बजार \nजक{ भिर-िदना निह , खाली बेका उखड़ाहा भिर माw लगैए। जे करीब-करीब चािर घU टा \nरहैए। गमैया हाट छी तँए गामे-घरक हटवारो रहल। ओहीमे िकछ िकनवारो आ िकछु बेचवारो \nरहल। तैसंग िकछु एहनो कीनवार-बेचवार होइए जे बेचबो करैए आ कीनबो करैए , मुदा से \nकम रहैए। अिधक बेचवार ओहन रहैए जे अपन खेत-पथारसँ उपजल वौस हाटपर आिब \nबेचैए।  \nगामसँ बेसी दूर तँ नइ मुदा चौवगली गमैया-हाटसँ कनीए आगू झंझारपुर हाट अिछ। \nबगलेमे बजारो छइ। ओना, गामक चौबगली-गमैया हाटसँ झंझारपुर-हाट नव अिछ। माने आन \nहाटक अपे®ा झंझारपुर हाट पछाइत लागब शु भेल , मुदा अनुकूलता पौने सभ हाटसँ बेसी \nजगिजयार तँ ऐछे। अनुकूलतोक अनेक कारण अिछ। जइमे Vमुख अिछ - Vितिया  वप \nहाट लागब। माने, झंझारपुर-हाट महरैल हाटक Vितियामे लागब शु भेल। जे एक जाितक \nअिधकारक हाट छल। समाजमे दबंगता छेलैहे। हाटक वेपािरयो आ खरीदवालोक संग \nh यादती भरपुर करै छल। संजोग भेल िकछु वेपािरयो आ खरीदवालोमे आोश बढ़ल , सरकारी \nकायलयसँ हटल रहबे करए। माने, थाना-g लौक सँ दूर छेलै महरैलक-हाट , तँए जेहेन िनगरानी \nसरकारक हेबा चाही से निहय रहइ।  \nझंझारपुर बजारक लाट सेहो रहबे करइ , जइसँ बजआ वेपारी सेहो आोिशतक संग \nभेल। झंझारपुर-हाट लागब शु भेल। महरैल-हाट रसे-रसे घटए लगल आ अखन ओ गमैया \nहाट बिन ठाढ़ अिछ , जइमे गामेक बेचवालो आ लेवालोमे समटा गेल अिछ। ओना, महरैलक \nबरदह\\ा सेहो टुटल , मुदा अनुकूलता नइ रहने झंझारपुरोमे नइ लिग सकल। तेकर कारण \nभेल अिछ जे इलाकामे गाए-बरदक उपटान जक{ सेहो भाइये गेल अिछ।        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n27 \n \nझंझारपुर हाटक तेजीसँ उठैक कारण सरकारीकरण सेहो भेल , आ लगमे बजारो आ \nसरकािरयो कायलय रहने सभ रंगक लेवालो आ बेचवालोक समावेश भाइये गेल अिछ। तैसंग \nचौबगली दूर-दूर तक सड़क आ सवारीक सुिवधा भेने अU तरh यीय वेपारी सेहो पहुँचए \nलगल ,जइसँ हाटक चुहचुही िदनानुिदन बिढ़ते गेल अिछ।  \nिदयादीमे तँ नइ मुदा भैयाक संगी भेने लाल भाइक पिरवारसँ िवशेष स7 बU ध ऐछे। लाल \nभाय नोकरी करै छैथ। ओना, गामेसँ जाइ-अबै छैथ , मुदा कत= यिनe ट लोक रहने आठ घU टा \nÐयूटी पुरबैमे अपने भिर िदन लिग जाइ छैन। जइसँ हाट-बजारक काज पि½य, माने लाले \nभौजी करै छिथन।  \nअपने साइिकल रखने छी, जइसँ झंझारपुर जाइ छी, प{चे िकलोमीटरपर झंझारपुर-हाट \nअिछ , टे7 पूक सुिवधा गामसँ सेहो छइहे तँए  wीगणो सभ हाट-बजार किरते छैथ।  \nमु¯ य सड़कसँ उतैर जखने हाटक बाट धेलॱ िक लाल भौजीक टे7 पूपर सँ उतरैत \nदेखलयैन। मनमे भेल जे टोकयैन , पिरवािरक स7 बU ध ऐछे। मुदा फेर भेल जखन भौिजयोक \nनजैर पड़बे केलैन आ िकछ ने बजली तखन जँ अपन-अपन काज अपने स7 हािर चली, यएह \nने भेल अपना भरोषे चलब। ओना अनभुआर जगहपर आिक गामसँ बाहर जँ गॱआँ-घआ भेट \nजाए तँ मनसूबा बढ़बै करै छइ , हमरो बढ़ल। लाल भौजीक बढ़लैन िक नइ बढ़लैन से तँ ओ \nजनती, मुदा अपना बुिझ पड़ल जे मन चुहचुहा जर गेलैन।    \nथोड़ेक आगू बिढ़ परतीपर साइिकल लगबए बढ़लॱ। हाटक मुहपर लाल भौजी जेना \nठमैक गेली। जनु हमर बाट ताकए लगली िक की से तँ ओ जानैथ मुदा जेते कालमे \nसाइिकल लगेलॱ तेते काल तक ओ ठाढ़ रहली। ओना, पुराने साइिकल अिछ , ताला िबनु \nलगेनॱ काज चलैबला अिछ , मुदा से नइ तलो ऐछे। ताला जखन लगबए लगलॱ तखन एक \nनजैर तालापर देिलऐ आ दोसर लाल भौजीपर। तालापर नजैर पिड़ते एकटा गॱआँ मन \nपड़ल। केते लÛर-झÛरसँ वेचाराक मिहना िदन पिहने िबआहमे साइिकल देने रहइ। आठम \nिदनका हाटमे एतै केदैन चोरा लेलकै! वेचारा घुिम कऽ गाम गेल , तखन आिब कऽ दरबh जापर \nबैस गेल। कनी कालमे जखन एलॱ तँ पुछिलऐ » \n“िकए बैसल छह ?”       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n28 \n \nअसिथरेसँ पुछने रिहऐ। ले-बलैया! ओ तँ कानए लगल ! मने-मन सोची जे की \nभेलैए ! पिरवारक तँ ने िकयो िकछु कहलकैए ? हुचकैत बाजल » \n“झंझारपुर-हाट गेल छेलॱ से साइिकले चोरा लेलक !”   \nमन असिथर भेल जे अपन पिरवारक नइ अU तुका बात छी। कहिलऐ » \n“केना चोरेलकह। ताला नै लगेने छेलह ?” \nड{ड़मे बाU हल कुU जी खोिल कऽ देखबैत बाजल » \n“देखै िछऐ , कुU जी संगेमे अिछ। खूब कटकटा कऽ लगा देने छेिलऐ। ” \nकहिलऐ » \n“बुझल नइ छेलह जे सभ हाटमे दस-बीसटा साइिकल झंझारपुरमे चोिर भाइये जाइ \nछइ , तखन सचेत भऽ कऽ ने कोनो िचU हारक दोकान लग साइिकल लगैबतह। ऐठाम \nिकए छह। गामपर जा। ” \nओ बाजल » \n“अह{ कनी संगे चलू, घरवालीक बुझा-सुझा देबै, नइ तँ ओ घरेसँ भगा देत। ” \nबड़ आ चय= भेल जे मिहने िदन पिहने िबआह भेलै, तखन एहेन िशकाइत प½ीक िकए \nकरैए ! िजØासा बढ़ल। पुछिलऐ » \n“अखन तँ मिहनो िदन िबआह केना नइ भेलह हेन तखन एहेन बात िकए बजै छह ?” \nजेना मनक हूबा जगलै। बाजल » \n“पैआक लोक उनटा-पुनटा िचU हैए मुदा लोकक लोक तँ लोलेक बोलसँ ने िचU हैए। ” \nकी किरतॱ, कोनो कोट-कचहरीक लफड़ा थोड़े छी जे बेसी समए लगैत। भेल तँ घरपर \nजा सभक किह देबै जे ‘चोर-ले ताला की आ बेइमान-ले केबाला की। ’ सएह केलॱ।        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n29 \n \nसाइिकल लगा जखने घुमलॱ की लाल भौजी सेहो डेग बढ़ेली। आगूए-आगू तरकारी \nदोकानपर पहुँचली। अपनो तँ वएह काज रहए। जा हम पहुँची ता भौजी दोकानक आगूमे \nबैस तरकारी सभपर नजैर दौड़बैत रहैथ। पहुँचते दोकानदारक पुछिलऐ » \n“भँ\\ा की दर ?” \nिन¡ च{-सँ-ऊपर लाल भौजी नजैर केलैन। दोकानदार बाजल » \n“तीस पैये िकलो। ” \nदामक िहसाबे दोकानक व तुक चुहचुही नइ बुिझ पड़ल। ओना हाटेक चुहचुही \nरौिदयाएल बुझाइत रहइ। एकटा नमरी जेबीमे रहए। घरपर तँ बुिझ पड़ल रहए जे पिरवारक \nिहसाबे दू िदनक तरकारी हएत , मुदा से भेल नइ। मने-मन िहसाव बैसेलॱ तँ नg बे पैआमे \nतीन िकलो भँ\\ा हएत , दस पैआमे चाहो-पान भाइये जाएत। दू-चािर जँ संगमे नइ राखब तँ \nपुरान साइिकल अिछ जँ केतौ पनचर हएत िक भा टुए फिट जाएत , तखन तँ पएरे ने जाए \nपड़त.. ! \nतीन िकलो भँ\\ा कीिन झोरामे लऽ लेलॱ। नमरी देिलऐ , दस पैआ घुमा देलक।  \nजिहना  टेशनमे ऐगला याwीक िटकट होइते दोसर याwी अपन िटकटक आदेश दइए \nतिहना दोकानपर पाइ स7 हािरते रही िक लाल भौजी कनहा भँ\\ाक ढेरी देखबैत पुछलिखन » \n“ओइ ढेरीक की दर रखने छी?” \nअसिथर िचते तरकारी दोकानदार बाजल » \n“कोनो िक भाव छीपल अिछ। नीकक अदहा कनहा होइए। ” \nलाल भौजी मने-मन िहसाव जोड़ली। हुनको नमरीए रहैन। पनरह पैयेक िहसावसँ छह \nिकलो, दोकानदाक कहलिखन जोखू।  \nओना लाल भौजीक नजैर जेतए रहल हौनु मुदा हमरा हँसी लिग गेल। हँसी ई लगल \nजे जखन भँ\\ा सड़ले छै तखन अनेरे िकए कीिन रहली अिछ ? मुदा लाल भौजीक  मुँहमे \nमिलनता नइ रहैन। ओ भँ\\ाक देख िहया कऽ िहयाइस नेने छेली जे दस Vितशतसँ प¡ चीस \nVितशत नोकसान अिछ , ब{की पचहैर Vितशतसँ ऊपरे नीक अिछ। कहुना-कहुना तँ चािर       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n30 \n \nिकलोसँ ऊपरे हएत। प{चो िकलो भऽ सकैए। जखन रौिदयाह समए अिछ , महगी पकड़बे \nकरत। तैठाम जँ जान बँचा नइ चलब तँ दोख केकर हेतइ।  \nनg बे पैआमे छह िकलो भँ\\ा लाल भौजी लेली। दस पैआ हुनको दोकानदार घुमा \nदेलकैन। ओहो मने-मन टे7 पू-भाड़ा बैसा लेली। दुनू गोरे दोकानपर  सँ िवदा भेलॱ। भाय , हाट-\nबजार िछऐ , सभसँ सभ पुछ-आछ किरते अिछ। मनमे ‘कनहा भँ\\ा’ घुिरयाइते रहए। कहलयैन » \n“भौजी, जुआनीक सनकी हाटो-बजारमे चढ़ले रहैए ?” \nओना हम  ‘कनहा भँ\\ा-दे’ िठिकया कऽ बाजल रही मुदा से लाल भौजीक नजैरपर नइ \nचढ़लैन। हुनका मनमे दोसरे-तेसरे बात नचलैन। बजली» \n“से की?” \nकहलयैन » \n“पाइ कुट-कुट कटै छेलए जे सभटा सड़लाहा भँ\\ा कीिन लेलॱ?” \nओना हम भौिजयेक प®क बात बाजल रही मुदा भौजीक मनमे से नइ भेलैन। िवप®ेक \nबात बुिझ पड़लैन। जखन िक V न तँ कनहा भँ\\ा स7 बिU धत अिछ। नीक-अधलाक बीच \nप®-िवप® हएत। जे बात भौजीक मनमे नचलैन। निचते मुि कयेली, मुदा मुँह बaे \nरहलैन।मु की देख अपन मन खसए लगल। खसए ई लगल जे हमर िवचारक भौजी कोन \nपे बुझली? \nलाल भाय पंचायत सेवकक नोकरी करै छैथ। मैिéक पास छैथ। लाल भौजी पढ़ल-\nिलखल नइ छैथ , मुदा गृिहणीक सभ लूिरक बोध रहने पिरवारमे किहयो कोनो काजक आिक \nिवचारक टकराहट दुनू परानीक बीच नइ होइ छैन। लालो भाय गाममे रिहतो, पिरवारसँ मुते \nछैथ। सोझ-मितया चाइिलक लोक रहने जिहना मासक दरमाहा उठबै छैथ तिहना सभ पैआ \nनेने आिब दुनू परानी पिरवारक मिहनो िदनक िहसाव बैसा खले-खल पैआक ब{िट काज करै \nछैथ।  \nखसैत मने बजलॱ» \n“भौजी हमर बात अह{ कोन पे लेिलऐ ?”       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n31 \n \nओना भौजीक मन खुशीमे दहलाइत रहैन। होइतो अिहना छै जे एके V नक उर मन-\nमनक िवचारक अनुकूल शg दमे होइते छइ। शg दो तँ शg द छी, एके शg द केतौ मारक होइए \nआ केतौ तारक सेहो होइए। ओना बजैक ममे भौजी बजली» \n“कोनो अह{ अधला बात कहलॱ जे अधला लागत ?” \nअपनो गर भेटल। कहलयैन » \n“तखन चुपे-चाप िकए रिह गेलॱ, हँ-हूँ िकछ िकए ने कहलॱ?” \nहमर बात भौजीक अधला नइ लगलैन। मुि कयाइत बजली» \n“अह{ कौलेजमे पढ़ै छी की खेल करै छी?” \nमनमे भेल जे एना िकए भौजी बजली! ऐमे कोन पढ़ै आ खेलैक बात अिछ ? पुछलयैन » \n“ऐमे की खेल अिछ ?” \nमु की भरैत भौजी बजली» \n“यएह दुिनय{क खेल छी। दुिनयॉंमे ने िकछ अधला अिछ आ ने नीक। देखै-करैक \nनजैर आ लूिर चाही। ” \nलाल  भौजीक बात नीक जक{ नइ बुिझ पेलॱ। मुदा छी तँ झंझारपुर-हाटक र तापर \nठाढ़। तहूमे रौिदयाह समैक रौद सेहो अिछ। मुँह फोिर बजलॱ» \n“भौजी अह{क िचÛारी हम नइ बुझै छी। मुँह खोिल बाजू। ” \nबजली» \n“कौलेजमे पढ़ै छी आ एतबो ने बुझै िछऐ जे सभ िकछुमे पिरि थित-बस पील फड़ैए। \nचीजक कोन बात जे लोकक देहोमे फड़ै छइ। मुदा जेकरो देहमे फड़ै छै ओहो पीलुआ \nछ{िट जीबए चाहैए की नइ ?” \nिब¡ चेमे बजा गेल » \n“हँ से तँ चािहते अिछ आ जीबो करैए !”       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n32 \n \nभौजी बजली» \n“जेना वौसमे महगी आिब गेल अिछ तेना नोकरीबलाक दरमाहा थोड़े बिढ़ जाएत। मुदा \nपिरवारक खच= तँ हेबे करत। ” \nकहलयैन » \n“हँ से तँ हेबे करत। ” \nबजली» \n“तखन तँ हमरा सन लोकक दुइए-टा उपाय ने अिछ जे चाहे दू-कौर कम खाउ चाहे \nदब समानक उपयोग क। ” \nकहलयैन » \n“हँ से तँ करै पड़त। ” \nभौजी बजली» \n“नबे पैआमे अह{क तीन िकलो भँ\\ा भेल आ हमरा कहुना चािर िकलोसँ \nऊपरे, सड़लाहा छ{िट कऽ , हएत। अहॴ कहू जे की नीक भेल ?” \nभौजीक बात सुिन अवाक् भऽ गेलॱ।     \n◌ \nशg द सं¯ या : 2537,  ितिथ  : 30  जून  2016  \n \n  \n  \n \n  \n \n[1]  अिधक िदन रहैबला \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n33 \n \nभोला नाथ बाबा \nअिU तम जेठ , काि ह सॱझका बरखा तेहेन भेल जे मौसमोमे बदलाहट आएल आ धारो \nसभ फुलाए लगल। ओना, दूटा बरखा पिहनॱ भेल छल , ई तेसर बरखा बरखा जेठक \nछेलै, जइसँ जे धार आiाक ओiसँ िनकैल फुलाइ छल ओ अनुकूल मौसम पािब अगते फुला \nगेल। होइते अिहना छै जे जँ समैक अनुकूल बनैसँ पिहने अनुकूल वातावरण बिन गेल तँ \nओइमे अनुकूलता  वत: आबए लगै छइ , सएह भेल।..अनुकूलता ई भेल जे पहाड़ी धार हौउ \nआिक तराइ इलाकाक , बखक पािन पिबते फुला जाइए , सएह भेल। नेपालसँ लऽ कऽ दूर-दूर \nतक तराइ इलाकामे तेते बख भेल जे धारक संग-संग मौसमोमे बदलाहट आिब गेल।  \nसालोक संजोग नीक रहल , जिहना अगहनमे धनमW डल धान भेल तिहना चैतमे दिलहनो \nआ गहुमो भेल। तैसंग आमो-जामुन तेते फड़ल जे ऐ बेर कौओ-कुकुरक मन अधेबे करत। \nजिहना आमक फड़ी तिहना जामुनक फड़ी लगने छोट-छोट गाछक कोन बात जे बड़को-बड़को \nगाछक डािर सभ धरती िदस झूिक कऽ िन¡ च{-मुह भऽ गेल। छोट-छोट आमक गाछमे तँ \nब{सक सॲगरो लोक लगौलक मुदा नमहर गाछमे सॲगर केना लगौत, तँए ओ ओिहना रिह \nगेल। जामुनक गाछक तँ बेसी फड़नॱ, फड़ छोट भेने, सॲगरक खगते ने होइ छै जे सॲगर \nिकयो लगौत। ओना, आमक गाछ आ जामुनक गाछक लकिड़योमे अU तर होइते अिछ जइसँ \nलकड़ीक गुणोमे अU तर होइते अिछ। जइसँ जेते भार उठबैक शि तयो मजबुितयो जामुनक \nगाछक होइ छै तइसँ कम शि त आमक गाछक होइ छइ। मुदा तैसंग एकटा कुभ{जो तँ \nऐछे। कुभ{ज ई जे तगतगर जामुनक गाछक होइतो फड़ छोट होइ छै आ आमक गाछमे \nनमहर फड़ होइए...। \nबेका समए , भोला नाथ बाबा दुपहिरया सूतबसँ उिठ मुँह-हाथ धोइ , पािन-चाह पीब \nदरबh जाक ओसारक कुरसीपर बैस अपन पचासी बख=क बीचक आजुक िदनपर मने-मन िवचार \nकरए लगला।  \nबेर झुकने सुजो पि¡ छम-मुह झूिक पछबिरया र ता पकैड़ नेने आ पुरबा हवा अपन रस \nभरल चािल पकैड़ रसे-रसे चिल रहल अिछ।        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n34 \n \nपनरह गोरेक पिरवार भोला नाथ बाबाक छैन , जइमे सभसँ Oेµ अपने छैथ , से दुनू \nमानेमे पिरवारमे Oेe ठ छैथ। पिहल जे बाबाक सीढ़ीपर छैथ आ दोसर पचासी बख= िबतौल \nिजनिगयो छैन।   \nआइक पिरवार मनमे अिबते भोला नाथ बाबाक पिहल नजैर प½ीपर गेलैन। ओना, साले \nभिरक छोट प½ी छिथन , मुदा काजमे केतौ साल भिरक छोट , तँ केतौ पचीस-पचास सालक \nछोट छिथन। माने ई जे िकछु काज भोला नाथ बाबाक बहुत अगुआएल छैन मुदा प½ी ओइ \nकाजमे बहुत पछुआएल छिथन। ओना, िकछु छिथन मुदा पÜसैठ-िछयासैठ बख=सँ संगी बिन संग-\nसंग चिल तँ आिबये रहल छिथन।  \nप½ीपर नजैर पिड़ते भोला नाथ बाबाक मन मधुएलैन। मधुआइते मन मुि कयेलैन। \nमु की भरैत बुदबुदेला» \n“तुलसी ऐ संसारमे भ{ित-भ{ितक लोक...।” \nमुहसँ तँ िनकैल गेलैन मुदा मने-मन जखन िवचार करए लगला तखन एकटा काज मन \nपड़लैन। मन पिड़ते मुँह फुटलैन » \n“कहू जे ई केहेन भेल !” \n..भेल ई रहैन जे पोता मोटर साइिकल िकनलकैन। नव रहने झलकैत रहबे करइ। \nमधुबनीसँ आिन दरबh जाक आगूमे लगौलक। गाड़ीसँ उतैर दरबh जेपर सँ दादीक ई सोिच \nशोर पाड़लक जे गाड़ी देख मन खुशी हेतैन , असीरवाद देती। जखने दादीक असीरवाद भेट \nजाएत तखने बबोक अिसरवादक िमनहा भाइये जाएत आ आरो जे सभ पिरवारमे छैथ , माने \nमाता-िपता, काका-काकी ओ नीक छोिड़ अधला बात बािजये ने सकै छैथ। खुशीए-खुशी \nपिरवारमे हएत। यएह ने भेल पिरवार आिक समाजक काज जइसँ सभ एकमुहरी अनुकूल वा \nखुशीक  नजैरसँ ओइ काजक देखए।  \nदरबh जाक आगूमे गाड़ी ठाढ़ कऽ  ‘दादी-दादी’ बजैत राम िकशुन आँगन आिब दादीक गोड़ \nलािग कहलक » \n“दादी, गाड़ी कीिन कऽ अनलॱ हेन ?”       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n35 \n \nगाड़ीक नाओं सुिनते दादीक मन खुशीसँ खुिशया लगलैन। ओसारपर सँ उिठ सोझे \nदरबh जापर आिब गाड़ी देख बजली» \n“ताबे िन¡ चेमे रहए दहक...।” \nकिह पाव=ती चो\\े आँगन घुिम िसदहा नापैबला त7 मामे धान लेलैन , ह{इ-ह{इ कऽ चािरटा \nदुिभ सेहो नॲिच अनलैन आ पुतोहुक कहलिखन » \n“किनय{ कनी पीठार पीसू। ” \nसासुक आदेशे पुतोहु सूखले अरबा चाउरक पािन दए-दए पीठार िपसलैन।  \nिसनूर-पीठार आ दुिभ-धान नेने पाव=ती लोहाक गाड़ीक बाहर पुइज घर Vवेशक आदेश \nदेलिखन। ओना, भोला नाथ बाबा सेहो दरबh जापर बैसल दादीक सभ लीला देखलैन मुदा \nबजला िकछु ने। मुदा मनमे एते उठबे करैत रहैन जे एक पिरवार रिहतो िकयो अपना मनक \nधारमे भँिसया रहल अिछ तँ िकयो जीवनक धार बुिझ पार होइक ओिरयान कऽ रहल अिछ।  \n..मुदा लगले दादीक ओ प सोझहामे आिब गेलैन जे संग िमिल केहनो रौद रहौ िक \nबरखा हौउ आिक जाड़े-ठाढ़ रहौ, एते तँ गुण छैU हे जे जाधैर काजमे जुटल रहै छी ताधैर \nपाव=ती सेहो समयक िबनु ठेकनौनौ जुटल रहै छैथ। यएह ने भेल संगीक संगपना, जे गुण \nपाव=तीक शुहेमे धेलकैन से अखनो धेनिह छैन। ओना उमेरोक िहसावे आ समैयोक िहसावे \nकाज बदैल गेल छैन , मुदा काज करैक जे उ साह आ िजØासा शुसँ धेलकैन ओ अखनो \nधेनिह छैन।  \nप½ीपर सँ नजैर उतैर भोला नाथ बाबाक अपनापर एलैन। अपनापर अिबते मन \nठमकलैन। मुदा ठमकला कनीए कालक पछाइत मन घुसैक कऽ शासन आ सा िदस बिढ़ \nगेलैन।  \nसा िदस नजैर बिढ़ते हँसी लगलैन। हँसी ई लगलैन जे जइ साक पाछू पw-\nपिwका, रेिड़यो, टी.भी, इU टरनेट सभ सहयोगी अिछ तैठामक आम-अवामक जे सम या अिछ \nआ सरकारक जे समाधान छइ , से लोक बुिझये ने रहल अिछ जइसँ ओकर लाभ \nउठौत।  ..मनमे अिबते भोला नाथ बाबा गुनधुन करए लगला जे एना िकए भऽ रहल \nअिछ ? ..एक िदस देखै छी जे िधया-पुताक कलम-िकताब आ  कूलक बैग तकक मा¥ यमसँ       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n36 \n \nVचार भऽ रहल अिछ आ दोसर िदस सभ शून भेल बैसल अिछ।  ..मुदा लगले भोला नाथ \nबाबाक मन उचैट कऽ फेर अपनेपर आिब गेलैन। अपनापर अिबते बुदबुदेला» \n“जानए जअ आ जानए जा। जखन राज सासँ कोनो मतलब नइ अिछ तखन ओइ \nपाछू माथे धूनब फािजल हएत। जँ एते माथ अपना-ले धूनब तँ अपनो क याण \nहएत , पिरवारो-समाजक हेतइ आ देशो-दुिनय{क हेतइ। प{च बीघा जमीन अिछ , जेकर \nमालगुजारी सरकारक दइते िछऐ , ओही जमीनक ने उपजा-बाड़ीसँ अपनो आ पिरवारो \nठाढ़ अिछ। जँ किनयè नजैर सरकार आिक साक रहैत तँ ओहो ने अपन देशक \nस7 पैत[1]  बुिझ सहयोग किरतए , सेहो तँ निहय अिछ। लऽ दऽ प{च बीघा जमीनक मािट \nअिछ , जेकरा उपजबै-ले पटौनीक संग-संग नीक बीआ , नीक खादक खगता अिछ , से \nपुरौिनहार के अिछ। जखन अपने केने होइए तखन अनकर भरोसे केते। सहजे तँ \nइनारेमे भ{ग घोरा गेल अिछ तखन तँ जीिवते छी सहए बहुत भेल। ” \nिसत7 बर 1929 ई वीमे भोला नाथक जU म एकटा साधारण िकसान [2]  पिरवारमे भेलैन। \nगाममे तँ ओअरे Vाइमरी धिरक  कूल, मुदा कोस भिर हिट दोसर गाममे िमÐल  कूल रहइ। \nगौरी नाथक बहुत इ¡छा रहैन जे बेटाक पढ़ा-िलखा एक सुिशि®त नागिरक बनाबी मुदा अंेजी \nशासन रहने िवचारमे बाधा रहबे करैन। प{च बख=क पछाइत भोला नाथक िपता  कूलमे नाओं \nिलखा देलिखन। साले-साल आगू बढ़ैत भोला नाथ सतमामे पहुँचल।  \n1942 ई वी। अंेजी शासनक िखलाप गामे-गाम आU दोलन पसैर गेल। जइ  कूलमे \nभोला नाथ पढ़ै छला, ओइ  कूलमे प{चटा िश®क ,जइमे चािर गोरे तँ अपनाक िश®क बुिझ \nआU दोलनसँ हटल रहला मुदा प{चम– देवकाU त बाबू आU दोलनमे कुिद पड़ला। जखन सॱसे \nदेशक लोक अपन-अपन  वतंwताक भागीदारी दज= करा रहला अिछ तखन हमहूँ तँ अही \nगुलाम देशक एक पढ़ल-िलखल नवयुवक छी। किहया-ले ई जुआनी राखब।  ..यएह सोिच \nदेवकाU त बाबू अजादीक आU दोलनमे कुदल रहैथ।  \nदस-बारहटा  कूलक िवIाथ सेहो संग देलकैन। मुदा जिहना रामक बानर-भालू संग देने \nरहैन तिहना देवकाU तो बाबूक बाल-बोध संग देलकैन। ओना, गामे-गाम आU दोलन पसरल रहबे \nकरइ तँए संगीक अभाव निहय रहैन।  \nओही समैमे भोला नाथ दसो-बारहो िवIाथक संग अजादीक आU दोलनमे आगू बढ़ला।        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n37 \n \nजिहना कोनो तीथ=-वÈत करैले लोक संगी भँिजयबैए तिहना देवकाU त बाबू सेहो नजैर \nिखड़ा भँिजयौलैन। गाममे ग{धीजी आU दोलनक ऐगला बाहन रहैथ। ओना, गॉंधीजीक असल \nनाओं रघुनU दन रहैन जे 1921 ई वीमे ग{धीजीक नाओं सुिन आU दोलनमे कुदल रहैथ।  \n1934 ई वीमे जबरदस भुमकम भेल छल , जिहना 1988 ई वीमे भेल तहूसँ नमहर। \nकेतेको लोक मरल , केतेको घर-दुआर खसल , केतेको नीक खेत बाउलसँ बलुआहा खेत बिन \nगेल। ओही भुमकममे जे सहयोग-ले अन-पािन कपड़ा-ला, गाममे भेटलैन , ओइ सहयोगक तेते \nइमानदारीसँ रघुनU दन बँटलैन जे गामक लोक  ‘ग{धीजी’ कहए लगलैन। ओना, जेते भुमकम \nपीिड़त गाम छल , अकसरह{ गामक सहयोग भेटल , मुदा गामक जे अगुआ सभ छला ओ आधा-\nिछधा बँटबो केलैन आ आधा-िछधा अपनो रिख लेलैन।  \nओना, जखन देवकाU त बाबू आनU दोलनक संक प मनमे रोिप िवIालय छोिड़ िवदा भेला \nतखन चा िश®क , जे आU दोलनमे नइ बढ़ला, देवकाU त बाबूक मनाही केलकैन जे नइ जाउ। \nमुदा िकनको बात निह सुिन देवकाU त बाबू िवIालयसँ िनकैल गेला, िजनका संग दस-बारहटा \nिवIाथ सेहो देलकैन। जइमे भोला नाथ सेहो छल।   \nिवIालयसँ िनकैल दसो-बारहो िवIाथक संग देवकाU त बाबू एकटा आमक गाछक छाहैरमे \nबैस िवचार करए लगला। िवचारमे एलैन जे जइ बाल-बोधक संग नेने जा रहल छी, ओ मनसँ \nजा रहल अिछ आिक होहामे जा रहल अिछ। तँए सबहक मनक बात बुझैले एका-एकी सभक \nपुछलिखन। उ सािहत बाल-बोध सभ हँ-मे-हँ िमला देलकैन। हँ-मे-हँ िमिलते देवकाU त बाबूक \nमन कशललैन। कलशलैन ई जे ऐ ज थाक नेतृ व करैक भार ऊपर आिब गेल। आब तँ \nअपने ने िवचार करए पड़त जे केतएसँ शु करब ? ..मन ठमकलैन , ठमैकते आU दोलनक \nसीमjकन केलैन। एक िदस िद लीक गÀी आ दोसर िदस गाम-गामक लोकसँ लऽ कऽ खेत-\nपथार धिर दाबल अिछ। तैठाम जँ गामक लोक गामसँ आU दोलन शु नइ करत तखन तँ \nगामे छुिट जाएत। गामे-सँ-गाम जोिड़ ने िजलो-जबार आ राजो-देश बनल अिछ।  \nदेवकाU त बाबू दसो-बारहो आU दोलनकारी सभक संग नेने ग{धीजी माने रघुनU दन ऐठाम \nपहुँचला। पनरह-बीस गोरेक संग ग{धीजी आU दोलनेक िवचार कऽ रहल छला। िकयो रेलवेक \nपटरी उखाड़ैक िवचार दइ छेलैन , तँ िकयो पो ट ऑिफसमे आिग लगबैक , िकयो गोरा-\nिसपाहीक र ताक अव¦ करैले पुल तोड़ैक िवचार दइत रहैन...। मुदा जाबे कोनो एकमुहरी       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n38 \n \nिवचार नइ भऽ जाएत ताबे आगू केना बढ़ल जा सकैए।  ..अही गुनधुनमे सभ िकयो िवचार \nकिरते छला िक देवकाU त बाबू अपन ज थाक संग पहुँचला।  \nबाल-बोधक ज था देख सभ आU दोलनकारी खुिशयो भेला आ छगुU तोमे पड़ला। खुशी ई \nभेला जे जखन कोनो देशक ब¡ चा-ब¡ चा अपन देशक गिरमा बुझत तखन ओ देश अजादक \nकोन बात जे एक सुस7 पa देश सेहो बनबे करत। आ छगुU तामे ई पड़ला जे बाल-बोध केना \nपैघ-सँ-पैघ यातना सिह सकैए ! ग{धीजी देवकाU त बाबूक पुछलिखन » \n“देवकाU त बाबू, समाजक पढ़ल-िलखल लोक तँ अहॴ सभ छी, केना आगूक काय=म \nबनाएब ?” \nग{धीजीक V न सुिन देवकाU त बाबू ठमकला, मुदा ई जगह तँ कोनो V नक िनणयक \nउर दइबला नइ छी, अपन िवचार रखैक छी, जे िनणयक दौड़मे अिछ।  ..देवकाU त बाबूक \nनजैर तखन भोले नाथपर रहैन। हीगर-पुe टगर भोला नाथ रहबे करए। ओना, छल बारहे-तेरह \nबख=क मुदा रहए कलशगर। सिदकाल कानो आ कU हो उठौनिह रहै छल।  ..देवकाU त बाबू \nबजला» \n“जखन अंेजी शासन तोड़ए चाहै छी तखन ओकर डािर-पात सभक तोड़ए पड़त। \nनइ तँ जिहना कोनो बर-पीपरक गाछक जिड़ कािट खसा देबइ आ ओकर डािर-\nपात , फूल-बीआ रहबे करतै तखन तँ ओ फेर गाछ हेबे करत। ” \nदेवकाU त बाबूक िवचारपर सभ बुजुग= आU दोलनकारी िवचार करए लगला। अU तो-अU त \nिवचार भेल जे ग{धीजीक मुह बजौल गेल » \n“पिहने थानाक चौकी जे चौकीदारक िज7 मामे छइ , ओकर बरदी-मुरेठा छीिन कऽ आइ \nजरा देब अिछ। ” \nग{धी जीक संग सभ िकयो िवदा भेला।  \n..गाममे दूटा चौकीदार दुनू गामेक। दुनू गोरेक भ{ज लिग गेल जे बरदी-मुरेठा जरबैक \nिवचार आU दोनकारी कऽ लेलक अिछ। दुनू चौकीदार िवचारलक जे अनेरे गॱआँ हाथे मािरयो \nखाएब आ समािजकता सेहो टुटत , तहूमे अंेजी सरकार िक अपना देशसँ पैआ आिन \nदरमाहा दइए। ओकर िक कोनो नून-हरदी खाइ िछऐ। गॱऍं ने आठअना-एक-पैआ चौकीदारी \nदइए जइसँ पनरह-पनरह पैआ दुनू गोरेक दरमाहा भेटैए। खाली बरदी देने अिछ आ लऽ दऽ       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n39 \n \nकऽ चािर हाथ मुरेठाक कपड़ा देने अिछ।  ..िकए ने अपन समािजकता राखब। सएह \nकेलक।   \nओही मुरेठा जरबैक घटनामे देवकाU तो बाबू आ भोलो नाथ जहल गेला। पिहल \nबेर , देवकाU त बाबू सन  1942 ई वीमे तीन बख= धिर जहलमे रहला आ भोला नाथ छबे मासमे \nनवािलक दुआरे छुिट कऽ एला।  \nभोला नाथक िजनगी सन  1942 ई वीक आU दोलनसँ शु भेल समाजसँ अपन अलग \nपमे अपन िजनगीक िया-कलाप अपनौलैन। आU दोलन बढ़ैत गेल, भोला नाथक जहल याwा \nसेहो बढ़ैत गेलैन। देशक सा िवदेशीसँ देशीक हाथमे आएल। आने जक{ भोलो नाथ  वतंw \nदेशक स{स लेलैन।  \nओना, अजादीसँ पूब= आ  1942 ई वीक बीच भोला नाथ आरो तीन बेर जहल गेल छला। \nसमाजोक बीच िवचारमे बदलाव आिब चुकल छल। बदलाव ई जे अखन तक समाजमे एहेन \nधारणा बनल छल जे जहल जाएब पाप छी आ पापीए-ले जहल अिछ , माने जे पाप करैए सएह \nजहल जाइए।  \nतीन भाए-बिहनक बीच भोला नाथ। दू बिहनक बीच जेठ भोला नाथ। िपता राधा \nमोहनक पु तैनी प{च बीघा जमीन। समयानुसार िजनगी बना पिरवारक अखनो ओिहना जीिवत \nरखने छैथ जिहना बाबाक अमलदारीमे रहैन।  \nदेशेक बीच अजादीक िवड़ß उठल , गाम-गामक नवयुवको आ समझदारो सभ आU दोलन \nकऽ रहला अिछ तँए किहयो भोला नाथक िपता ई नइ कहलिखन जे बौआ आU दोलन अधला \nछी...। \nनव उमेरक भोला नाथक मनमे बैस गेल छल जे आU दोलनेसँ अजािदयो भेटत आ \nअजादीक पछाितये अजाद भऽ िकयो अपन िजनगीक अजाद बनौत। तैसंग जहलमे ईहो \nआU दोलनकारी सभसँ सीख नेने छला जे अपन देश आइये नइ बहुत िदनसँ गुलामीक \nिशकंजामे कसल आिब रहल अिछ। गुलाम देशक आम-अवामक िजनगीक तोड़ैत-तोड़ैत एते \nतोिड़ देल जाइए जे मनुखक िजनगीक पशुवत बना दइए। जइसँ चीन-पहचीन रिहये ने \nजाइए।  \nभोला नाथ जखन उaैसम बख=मे पहुँचल तखन राधा मोहन कहलिखन »       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n40 \n \n“बौआ , आब तँ हमहूँ चािरमे सीढ़ीमे पहुँचब , दुनू बेटीक िबआह भाइये गेल , माता-िपताक \nिजनगीक अिU तम ियो-कम=सँ िनवृ भाइये गेल छी, खाली तोरे िबआह-टा पछुआएल \nअिछ। ” \nिपताक िवचारक  वीकार करैत भोला नाथ बाजल » \n“बाबू, पिरवारक जे ढर बिन गेल अिछ तइ अनुकूल मािन गेलॱ मुदा पिरवारक संग \nसमाजोक सेवा करबे करब। ” \nबेटाक िवचारसँ सहमत बनबैत राधामोहन बजला» \n“जाबे जीबै छी ततबे िदन ने, मुदा पछाइत तँ अपने िनमाहए पड़तह। ” \nओना, अखन तक पिरवारक कोनो भार भोला नाथक ऊपर नइ पड़ल छल तँए भारक-\nभारीपन बुझबे ने केलक आ बाजल » \n“बड़ बिढ़य{। ” \nभोला नाथक िबआहो भेल।  \nजहलमे एते भोला नाथ बुिझ गेल छल , पैघ-पैघ िवचारकक िवचार सुिन , जे पिहने \nपिरवारसँ गाम , गामसँ िजला-जबार होइत राh य-देशक जानब अिछ , तइले अ¥ ययनो आ देशाटनो \nजरी अिछ। तहूमे िपता जीिवत छैथ तँए अखन मौका अिछ। सएह केलैन।  \nजिहना कोनो तीथ=  थानक िकयो तीन-पेखैन करैत तिहना भोला नाथ सॱसे देशक तीन \nबेर ìमण करैत देशक समािजक आिथ=क अ¥ ययन देिखयो कऽ आ िकताबो पिढ़ कऽ बहुत \nिकछु जािन चुकल छला।   \nदस बख=क पछाइत माता-िपताक अU त भेलैन। पिरवारक भार भोला नाथक अपना ऊपर \nओइ पे आएल जे िपताक अमलदारीमे प{च गोरेक पिरवार छेलैन जे अखन   छअ गोरेक भऽ \nगेल अिछ।   \nदेशक संग गामोक दशा पछुआएले छल। ने खेती-बाड़ीक समुिचत बेव था आ ने पढ़ै-\nिलखैक  कूल-कौलेजक सुिवधा आ ने बर-बेमारीक इलाजक समुिचत सुिवधा। \nओना, लहेिरयासराय अ पताल आ ठाम-ठाम  कूलो-कौलेज खुिज गेल, मुदा आव यकतानुकूल \nनिह।         \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n41 \n \nअपन प{चो बीघा जोतसीम जमीनक भोला नाथ एकठाम केलैन। माने गॱआँ सभसँ \nअदैल-बदैल , एकटा बोिरंग गड़ा खेतक पािनक सुिवधा बनौलैन। एक जोड़ बरद आ एकटा \nमहॴस सभ िदने पिरवारमे रहलैन जेकरा समुaत बनौलैन। समुaत ई जे महॴसक सेवासँ \nक7 मो सेवामे गाइक सेवा होइ छइ , पिरवारमे जेते करताइत अिछ तही िहसावसँ ने पिरवारक \nकाज ठाढ़ हएत।  ..काज करैबलाक िहसावसँ अपन काजक प-रेखा बना भोला नाथ काजक \nबदलबो केलैन आ िनरमेबो केलैन।  \nसमैक संग अपन िजनगीक ताल-मेल बैसबैत पिरवारक गाड़ीक भोला नाथ िखंचए \nलगला। खेती-पथारी आिक िकनो आमदनीक जिड़ समैक अनुकूल घटौलो-बढ़ौलो जा सकैए। \nमुदा मनुखक जनमसँ लऽ कऽ धरम-करम धिरक िजनिगयो तँ पिरवारेमे सृिजत होइए। तइमे \nभोला नाथ बाबा  वतंw देशक ,  वतंw िजनगीक संग जीिवये रहला अिछ।  ◌ \nशg द सं¯ या : 2357, ितिथ : 17  अग त  2016  \n  \n \n  \nदुरकाल  \n‘दुरकाल ’क अथ= भेल ओहन काल जे िजनगीक अनुकूल नइ भेल। दोसर भेल ‘काल ’ जे \nने िजनगीक बेसी अनुकूल भेल आ ने बेसी Vितकूल भेल आ तेसर भेल  ‘सुकाल ’ जे िजनगीक \nअनुकूल भेल।  \nबहुत बख=क पछाइत एहेन  ‘दुरकाल ’सँ िकसान सभक भट भेलैन , िकसाने-टा निह मनुख-\nमाwेक भट भेलैन। ओना, पनरह बख= पिहनॱ एहेन समय भेल छल , आ तइसँ पूब= 1981  ई वीमे \nसेहो भेले छल। मनुखेक इितहास जक{ समैयोक इितहास अिछ , जइमे उपजा-बाड़ीसँ लऽ कऽ \nिजनगीक दशा तकक वृताU त सेहो ऐछे। केते िदनपर केहेन भुमकम भेल , केहेन बरखा किहया \nभेल , केहेन रौदी किहया भेल , केहेन झ{ट-िबहािड़ किहया आएल इ यािद..। मुदा ई तँ समयक \nगित-िविध छी, हेबे करत। तहूमे बेठेकान हएत। तैबीच ईहो तँ सच ऐछे जे देशक सवा अरब \nलोकक पूव=ज सेहो जीिवत धारमे बहैत आिबये रहला अिछ। जँ से नइ जीिवत अबैत रिहतैथ \nतँ आइ हम -अह{ केना छी? तँए दुनू संगे-संग अिबतो रहल अिछ आ आगूओ रहबे करब...।       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n42 \n \nदरबh जापर बैसल िशव शंकर काका मने-मन दुिनय{क संग-संग अपन पिरवारोक तजबीज \nकाइये रहल छला िक मौलाएल सप पहुँचल। ओना, तजिबजोक अपन-अपन ढंग अिछ , िकयो \nबैसले-बैसल दुनू आँिख मुइन तजबीज करै छैथ , तँ िकयो ओछाइनपर पड़ल-पड़ल , तिहना िकयो \nदुनू आँिख तकैत तजबीज करै छैथ , तँ िकयो दुनू हाथे काज करैत आ दुनू आँिख तकैत सेहो \nतँ किरते छैथ।  ..िशव शंकर काका दुनू आँिख तकैत तजबीज करै छला तँए सप लालक \nपहुँचते देख लेलैन। देखते बजला» \n“सप , बहुत िदनक पछाइत नजैरपर चढ़लह अिछ ?” \nिशव शंकर कÛाक आगूमे बैसल सप लाल बाजल » \n“काका, की नजैरपर चढ़ब , जीब किठन अिछ ! गाम छोिड़ पड़ाए पड़त। ” \nसप लालक बात सुिन िशव शंकर काका ठमैक गेला। ठकमुराइत मने-मन िवचार \nकरए लगला जे िमिसयो भिर सप लाल झूठ नइ बाजल अिछ। कहलो गेल छै जे ‘कंगनाक \nदेखैले ऐनाक खगता थोड़े पड़ै छइ। ’ ओ तँ आँिखक सोझहेमे अिछ। अखनो तँ ओही बीच \nछी। मुदा सप लालक बेिथत मनक जँ सुिथत नइ बना देबै तखन तँ आरो जे छह मासमे \nमरत आिक गाम छोिड़ पड़ाएत , से लगले पड़ा जाएत।..अपनाक समरस बनबैत िशव शंकर \nकाका बजला» \n“सप , तोहूँ सभ िदन एके रंग रिह गेलह !” \n‘सभ िदन एके रंग ’ सुिन सप लाल चॱकल। चॱकल ई जे काका की किह देलैन \nजे ‘सभ िदन एके रंग रिह गेलह !’ लोक केना सभ िदन एके रंग रहत ? जखन ब¡ चासँ चफलगर \nहोइत िसयान बनैत अधवेसू बनैत बुढ़ भऽ कऽ मिर जाइए। तखन ओ एक रंग केना भेल \nरहत ?..मुदा लगले सप लालक मन घुमलै। घुिमते ठमकलै।  ..ठमकलै ई जे िशव शंकर \nकÛाक बात आिक िवचार तँ किहयो हूसल नइ भेलैन अिछ आ ने किहयो कोनो हूसल िवचारे \nदेलैन। तखन एहेन जँ कहलैन तँ हुनको अपन िवचार हेतैन। तँए पुिछ लेब नीक हएत।  \nसप लाल बाजल » \n“काका, एके रंग की कहिलऐ से नीक जह{ित नइ बुिझ पेलॱ। ” \nसप लालक िजØासा देख िशव शंकर कÛाक मन मिणयेलैन। मिणयाइते बजला»       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n43 \n \n“सप , जिहना तूँ िधया-पुतामे डरबुक छेलह तिहना अखनो छहे। ” \nसप लालक मनमे आरो ओझरी लिग गेल। तहूमे पेरासूत जक{ दोहरी ओझरी भऽ \nगेलइ। पिहल  ‘एकरंग ’ दोसर  ‘डरबुक ’ जिहना िधया-पुतामे डरबुक छेलॱ तिहना अखनो छीहे.. ! \nअपन िवचारो आ काजोक बुझैक लूिर अपने भेने जिहना बुझिनहारक मनमे खुशी उपकै \nछै तिहना सप लालक उपकल। मनमे उपकल यएह भेल िजनगीक रंग। मुदा जखन एके \nमंwक बेर-बेर जपल जाइए , तहू पाछू तँ िकछ कारण हेबे करत , तँए िकए ने कÛेसँ दुनू \nशg दक माने पुिछ िलऐन। बाजल » \n“की डरबुक छी काका?” \nसप  लालक V न सुिन िशव शंकर काका मुि कयेला। ओना, कÛाक मु की देख सप \nलालक मनमे शंका उठल। शंका ई उठल जे भिरसक काका कोनो डेराएल काज देखलैन \nतँए मु की मािर रहला अिछ ! मुदा सप लाल पाछू िदस नजैर िखड़ौलक तँ केतौ िकछु ने \nदेख पड़इ। लगले मनमे होइ जे देखैयोक तँ अपन-अपन नजैर होइए। कोनो चीजपर जँ \nहमर नजैर नइ जा रहल अिछ एकर माने ईहो तँ निहय हएत जे ओ चीज ऐछे निह।  ..सप \nलाल बाजल » \n“काका, कनी अपन िवचारक फिरछा िदअ। ” \n‘अपन िवचार फिरछा िदअ ’ सुिन िशव शंकर काका मने-मन तजबीज करए लगला जे \nकोन पे फिरछाएब नीक हएत , जे बात वा िवचार करए चाहब ओ नीक जक{ ओिहना हू-बहू \nबुिझ जाएत। बुझिनहारो तँ रंग-रंगक अिछ। िकयो हू-बहू ओिहना बुझिनहार अिछ तँ िकयो \nबेिसयो बुझिनहार अिछ आ िकयो जेतबो अिछ तहूसँ कम बुझैबला अिछ।  ..मुदा लगले मन \nहिरया गेलैन। हिरया ई गेलैन जे सप लालसँ की कोनो आइए-टा भट भेल अिछ जे नइ \nिचU है िछऐ। बेसी काल एकठाम बैस अपनो पिरवारक आ गामो-समाजक गप-स प किरते \nछी...। \nिशव शंकर काका बजला» \n“सप , कोनो िक अही बेर एहेन दुरकाल समए भेल हेन जे डरे पड़ा जेबह। िजनगीमे \nसमैसँ किहयो डर नइ करी। केहनो समए िकए ने हुअए , ओकर मुकाबला करी। ” \n‘समैसँ मुकाबला करी’ सुिन नहाएल िचड़ै जक{ प{िख झािड़ सप लाल बाजल »       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n44 \n \n“काका, कहिलऐ तँ बेस बात मुदा...।” \n‘मुदा’ सुिन िशव शंकर काका बुिझ गेला जे जिहना र ता चलैत बटोहीक आगूमे टुटल \nर ता वा ख¡ चा वा क{ट-कुशसँ घेरल देख पएर अँटैक जाइ छइ , भिरसक तिहना सपो \nलालक भऽ रहल छइ। मुदा चलैक ने र ता एकटा होइए , िजनगीक तँ से नइ अिछ। अनेको \nर ते एक िदन , एक ®ण चलए पड़ै छइ। तँए कोन र तामे बाधा उपि थत भेलै जे गामे छोिड़ \nपड़ाए चाहैए वा िजनगीए-सँ हाथ धोइक पिरि थित बिन गेल छइ , ओ तँ जाबे खुिल-खिरयािर \nकऽ नइ पुिछ लेब ताबे नीक जक{ उर केना दऽ पेबइ। उर तँ ओ ने भेल जे सम याक \nिन¡ च{ उताइर टिप जाइ।  ..िशव शंकर काका बजला» \n“सप , दुिनय{मे एहेन कोन रोग अिछ जेकर दवाइ नइ छइ , आ एहेन कोन V न अिछ \nजेकर उर नइ छइ आिक एहेन कोन सम या अिछ जेकर समाधान नइ छइ। ” \nओना, जिहना सप लाल लहका बंशी जक{ अU दाजे खेल रहल अिछ तिहना िशवशंकरो \nकाका खेला रहला अिछ , तँए V नोरी भेला पछाइतो V न हेराएले छैन , मुदा तैयो दुनू गोरे \nमने-मन गुड़-चाउर तँ खाइये रहला अिछ।  \nतैबीच सप लालक मन कलशल। होइतो अिहना छै जे पात झड़ल गाछ हुअए आिक \nअधसूखू गाछ हुअए –अधसूखू गाछ जीिवत-सूखल केर बीच बँटाएल रहैए , तइमे जेमहरसँ जीिवत \nरहल –वसU तक समय पिबते कलैश जाइए तिहना वसU ती िवचारसँ सेहो मन कलैशते अिछ ,सएह \nसप लालक भेल। मन कलैशते सप लालक मुँहक टुसी िखलल। िखलते  िखल-िखलाइक \nखेल खेलए चाहक मुदा िववेकी िवचार रोिक देलकै।  \nओना, िशव शंकर काका सप लालक मुँहक टुसीसँ बुिझ गेला जे सपक मन पािहपर \nचिढ़ गेल अिछ। मुदा पािहयोपर चढ़ने तँ धड़फड़ीमे पिहया निहय पािब सकै छी, िकएक तँ \nV नक िबनु पिहयेने पािहपर चढ़ाएब बचपना हएत।  \nतैबीच सप लालक मनक टुसी टुिसया कऽ नव पातक प पकैड़ लेलक। मु की दैत \nबाजल » \n“काका, ऐ बेर भगवान सोलहaी बेपाट भऽ दुरकाल बना देलैन !” \nओना, िशव शंकर काकाक सेहो देखलो आ भोगलो समय छैU हे। मुदा कालक सीमा तँ \nऐछे। केकरो पेटक सम या अिछ , केकरो घरक अिछ , केकरो बर-बेमारीक अिछ , तँ केरो बाल-      \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n45 \n \nब¡ चक पढ़ै-िलखैक , तैठाम जँ फुटा कऽ नइ बुिझ लेब तखन ओकर समाधानक समुिचत उपाय \nकेना हएत। ओना, तैयो िशव शंकर काका अनुभवी डा टर जक{ चेहरेसँ बेमारीक अँकैत \nरहैथ , मुदा रोगीक िबनु हाल-चाल बुझबो अधिखजुए भेल। ओना, िशव शंकर कÛाक अपन \nआत्  माराम गवाही दइते रहैन जे सप लालक पिरवार नमहर छइ , खेते-पथार-टा जीिवका \nछइ ,असगआ समjग अिछ , तैपर अभागल एहेन अिछ जे अनेने चािर गोरेक पिरवार आरो बिढ़ \nगेलइ।  ..फेर लगले मनमे एलैन जे जे िकयो बेल खाइए अपना अँतड़ी भरोसे आिक अनका \nभरोसे, िकयो ताड़क गाछ आिक नािरकेलक गाछ रोपैए अपना हाथ-पएरक भरोसे आिक \nअनाका भरोसे।  ..िशव शंकर कÛाक मन ठमैक गेलैन। आगू बजैक िह7 मते ने होइन। मुदा \nजइ सम याक िजØासासँ गप-स प शु भेल ओ तँ आगूमे ऐबे ने करत। तखन मुहè चुप \nराखब नीक थोड़े हएत।  ..आगू-पाछूक िवचार करैत िशव शंकर काका बजला- \n“दुिनय{ बड़ भारी अिछ। खोजिनहार सभ अपना-अपना ताले खोिज रहला अिछ , िकयो \nमेघमे लोहापर उिड़ रहला अिछ , तँ िकयो धरतीमे सोना उपजा रहला अिछ , तँ िकयो \nखानसँ सोना खुिन रहला अिछ। मुदा जिहना सभक अपन-अपन िजनगीक बाट बनल \nछैन जे अपना-अपना बाटे िकयो दौिगयो कऽ तँ िकयो रसो-रसो रिम रहला \nअिछ , तिहना ने अपनो सबहक िजनगीक आगू टपान अिछ जेकरा अपने टपब। ” \nिशव शंकर कÛाक िवचार सुिन सप लालक मन झुझुअए लगल। झुझुअए ई लगल \nजे भिरसक हमर बात काका कातमे रखए चाहै छैथ , आ दुिनय{क बीच वौआबए चाहै \nछैथ ! ..दुिनय{मे केकरा-ले के अिछ , मुदा अपना-ले तँ सभ अपना-अपनी-के ऐछे। अपन सम या \nजाबे काकाक निह कहबैन ताबे समधानल जवाब थोड़े भेटत। बाजल » \n“काका, ई साल जिहना शु भेल तिहना अU तो-अU त भऽ रहल अिछ। तैबीच केना \nजीब ?” \nओना, सप लाल अखनो काते-कात V नक घुमा रहल अिछ , मुदा िशकारी जिहना बोनक \nचा कात र ते-र ता देखैए , िकसान बाधमे देखैए तिहना िशव शंकर काका सेहो देख तँ \nरहला अिछ , मुदा िघरनीबला बंशी खेलेिनहार जक{, तँए मनमे कोनो औगताइ रहबे ने करैन। \nतहूमे मन गवाही दैन जे एहेन जे बुिड़वाण अिछ जे घरमे अखैन िसदहा नइ हेतइ आिक \nकोनो आने वौस नइ हेतइ , मुदा तेकर ओिरयान छोिड़ बात बनबैए ! मुदा लगले मन रोिक \nकहलकैन। सप लालेक एहेन िकए बुझब। एते तँ देखते छी जे दस-एगारह गोरेक पिरवार \nअपना ब{हु-बले चलाइये रहल अिछ। सेहो जे चला रहल अिछ ओ ओही बपौती खेत-पथारक       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n46 \n \nजोित-कोिर कऽ िकने। अनका जक{ थोड़े अिछ जे मनोरंजनक पमे ताश खेलैत जुआक \nपाशा बना पान-साए-हजार जीत कऽ आनत आिक बुड़ौत। तेतबे िकए , शा wो-पुराण िक कोनो \nझूठ कहैए जे जुआ खेलब अधला छी। जँ अधला रहैत तँ कृe णक बीचमे दुनू भैयारी कौरब-\nपाW डव खेलबे करैत। जइ काजक शा wो-पुराण अधला नइ किह कम=®ेw किहयौ िक \nकु®ेwक लेल उिचत ठहरौने छैथ , ओ अधला केना भेल जे िकयो ओकरा अधला बुिझ \nविज=त करत ? ..मनक अपने िवचारमे िशव शंकर काका ओिहना ओझरा गेला जिहना केकरो \nअपने पाइक खगता रहनॱ जोगारक पाछू रहैए आ तैबीच जँ िकयो जोगारी जािन कऽ पाइक \nमjग करइ , आ तखन जिहना मन तबैए तिहना तरे-तर िशव शंकर काकाक सेहो हुअ \nलगलैन , मुदा V न तँ एहेन ऐछे जे अपन जोगार भोजनक लेल पाइयक अिछ आ दोसरक बर-\nबेमारीक इलाजक लेल , ओना बरो-बेमारीक महत केतौ-केतौ भोजनसँ क7 मो अिछ आ केतौ-केतौ \nबेिसयो, मुदा लतड़ल मनक िवचारक समेट िशव शंकर काका सप लालक मनक मिलन \nV नक, कोनो व तुक जिहना परक चु\\ासँ पकड़ल जाइत , तिहना चु\\ी जक{ पाते-पात \nटहलैबला िवचारक िब¡ चेमे पकड़ैत बजला» \n“सप , मनुखो बड़ अखज होइए !” \n‘अखज ’ सुिन सप लाल चॱकल। चकोना होइत बाजल » \n“से की कहिलऐ काका?” \nसप लालक िपपाशु मन देख िशव शंकर कÛाक मन गवाही देलकैन जे सप लाल \nपािहपर चिढ़ गेल। आब पिहयबैमे देरी नइ हएत। बातक लतड़बैत बजला» \n“सप , एन-एच. सभपर देखबहक जे गाड़ीमे गाड़ीक जे िभरानी होइ छइ , ओइमे िनचेनसँ \nबैसल याwी सभक देखबहक जे याwामे अिछ आ दुनू ट{गे तेना कऽ टुिट गेलै जे \nअपना बुते उिठ कऽ ठाढ़ो ने भेल हेतइ , मुदा ओकरो मन कहै छइ जे याwा नइ पूरत \nआिक नइ पहुँचब ?” \nिशव शंकर कÛाक िवचार सप लालक मनक जेना बेधलक। होइतो अिहना छै जे \nअ पतालमे आिक कोनो डा टरक  लीिनकमे एक रोगी दोसरक दुख देख अपनाक आशािU वत \nहोइए जे जखन ईहो जीिवत िजनगी पेब सकैए तखन हमहॴ िकए ने पेब। माने ई जे आँगुर \nटुटल रोगीक ग\\ा टुटल रोगीक देखने सवुर होइ छइ , तँ ग\\ा टुटल रोगीक ब{िह टुटल \nरोगीक देखने सवुर होइ छइ। कe ट-पीड़ा भल तरे-तर जेकरा जेते होइत हौउ , मुदा मुँहक       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n47 \n \nचुहचुही थोड़बे िबलाइए। िबलेबो केना करत , दुिनयè तँ पागलेक छी। सभ पागले अिछ , मुख= \nमुखपनामे पागल अिछ , Øानी Øानपनामे। तिहना िकयो इमनपनामे पागल अिछ , तँ िकयो बे-\nइमनपनामे। िकयो गुणपनामे पागल अिछ तँ िकयो अवगुणक बोनमे पगलाएल अिछ। केकरो \nअमृत पीलाक पछाइत अमरताक बोध होइ छइ , तँ केकरो मृत मिकापन िपबैमे होइ \nछइ।  ..नजैत मनमे िशव शंकर कÛाक नव िवचार जगलैन। बजला» \n“सप , तेहेन दुरकाल समए आिब गेल जे जएह िदन जीबै छी, सहए िदनक लाख बिरस \nबुिझ मनक बुझबै छी। ” \nगरदैन लग तक भरल पािनक बरतनक चुि हपर चढ़ा िन¡ चासँ आिगक ताउ देलासँ \nजिहना खौलैत पािन उिधया-उिधया ऊपर अबैत तिहना सप लालक मनक िवचार तरसँ \nऊपर लगल। बाजल » \n“ऐ बेरक समए , माने ई साले तेहेन कुसमय भऽ गेल जे ऐगला साल पकैड़ पएब िक \nनिह , से मन नइ मािन रहल अिछ। ” \nसमुiक गहराएल पािन देख जिहना िवचार गहराइ छै तिहना सप लालक िवचार सुिन \nिशव शंकर कÛाक मन गहराइते कलपलैन। कलैपते बजला» \n“लोक बजैए जे एके दहारमे िकदैन बहार। ” \nिशव शंकर कÛाक िवचार सप लालक मनमे जेना गहराइसँ गड़ल। गिड़ते बाजल » \n“से की कÛा?” \nसप लालक िजØासा देख िशव शंकर कÛाक मनमे एलैन जे सप लालक \nअिशयाएल मन टुिट रहल अिछ , जँ अखैन संजीवनी नइ देब तँ हो-ने-हो एके बेर छाती ने \nकहॴ चहैक कऽ टुिट जाइ। तँए जाबे हट=-एटेक नइ भेल अिछ तइ बीचक जे समए \nअिछ , यएह ओकरा बँचबैक समए छी।  ..जिहना मेघनादक वाणसँ ल± मणक भेल रहैन जे \nसुयßदयसँ पिहने संजीवनी सेवन जँ नइ करौल जेतैन तँ ऐगला िदन मृ घोिषत भाइये \nजइतैथ। माw िकछु घU टाक समए बीचक अिछ...। \nिचतवनमे िवचड़ैत िशव शंकर काका बजला» \n“पिहने ई कहह सप , जे केते िदन घरक बुतात से काज चिल सकै छह ?”       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n48 \n \nिशव शंकर कÛाक िवचार सुिन सप लालक मन जगलै। जिगते उठलै जे झूठ-फूस \nनइ बाजब मुदा सतो बाजब िक असान अिछ। ओहो तँ किठन ऐछे। किठन ई जे अखन \nतक अपने खेत-पथारसँ आिक आने कोनो उपायसँ उपारजन कऽ आिन प½ीक सुमझा दइ \nिछऐन। तखन घरमे की अिछ आ की नइ अिछ से अपने थोड़े बुझै छी। बुिझयो तखने ने \nसकै छेलॱ जखन प½ी किहतैथ जे चाउर सिठ गेल आिक गहुम सिठ गेल , सेहो तँ निहय \nकहली अिछ। बाजल » \n“काका, घरे छी तँए घरक कोठीमे की अिछ आ की नइ अिछ से केना कहब। ” \nसप लालक बात सुिन िशव शंकर काका अपना िवचारक आगू बढ़ैसँ रोिक दोसर िदस \nमोिड़ लेलैन। मोड़ैत बजला» \n“सप , समैक संग मनुखक लड़ए-झगड़ए पड़ै छइ। केहनो समए आगूमे आबए, लिड़ये-\nिभड़ कऽ ओकरा टिप सकै छी। जँ से नइ करब तँ आजुक बाधा  योधाक िशकारी \nबना िशकार कए लेत। जखने  योधाक िशकार बनब तखने िजनगी िवलोप भऽ \nजाएत ! तँए सिदकाल अपनाक िजनगीक संग लड़ैत-िभड़ैत चलैत रही। ” \nओना, िशव शंकर काका एके स{समे आरो बाजए चाहै छला, मुदा मनमे भेलैन जे \nकनछेदन काल बोल-बोधक ओतबे गुड़ िखयौल जाइए जेतेक पीड़ा कानछेदनमे होइ छइ। ई \nतँ नइ ने जे गुड़क चेकीए आगूमे रिख देब।  ..िबसिमत होइत सप लाल िब¡ चेमे टोकलकैन » \n“काका, नीक जक{ अह{क बात नइ बुिझ पेलॱ। कनी फिरछा कऽ बुझा िदअ। ” \nसप लालक बात सुिन िशव शंकर कÛाक मन पिघल गेलैन। पिघलते मनमे उठलैन \nजे सप लाल अपन िजनगीक सूw नइ पकैड़ पािब रहल अिछ। िकसान छी, िकसानी िजनगी \nछइ , मुदा िकसानी िजनगी धड़धड़ाइत धार जक{ केना आगू िदस चलैत रहत , भिरसक सप \nसएह नइ बुिझ रहल अिछ। मुदा V नो तँ जिटल अिछ। ने िकसानक एक रंग जमीन अिछ \nआ ने करताइते एक रंग छइ। तैठाम सामूिहक िवचार करैमे थोड़े किठनाह तँ ऐछे। मुदा \nलगले मनमे उिठ गेलैन जे पिरवारो िक कोनो सबहक एके रंग अिछ। खगतो तँ सभ \nपिरवारक सभ रंग छइ। तखन तँ भेल जे जेकरा जेते खेत छै आ जेते लोकक पिरवार \nछइ , ओइ दुनूक बीच सामंजस करए। केना खेतमे सालो भिर उपज लागल रहत , जइसँ एकटा \nघर औत दोसर घरसँ खेत जाएत। तैसंग जे पिरवारक Oमशि त अिछ ओ सभ िदन Oमशील \nकेना बनल रहत...। मुदा जिहना रोगसँ दाबल रोगीक त काल दवाइक जरत होइ छै नइ       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n49 \n \nिक रोगक जिड़ कारण बुझैक आिक दवाइयेक जिड़ कारण बुझैक। मुदा िबनु बुझनॱ तँ \n थायी काज निहय चलत। तखन तँ यएह ने नीक हएत जे दवाइक संग-संग रोगोक \nकारणक उपाय सुझौल जाए।  ..मन खनहन भेलैन। खनहन होइते िशव शंकर काका बजला» \n“सप , तोरा ते नइ ठेकान हेतह मुदा हमरा तँ भोगल अिछ। ” \nिब¡ चेमे सपलाल टोिक देलकैन » \n“नइ बुझलॱ, काका?” \nिशव शंकर काका बुझबैत कहलिखन » \n“1971  ई वीक बात छी। तइ समए जुआन रही, माने पचीस बख=क अव था रहए। \nअखन तोहर उमेर केतेक छह ?” \nसप लाल » \n“केते भेल हएत ! पÜतीस-चालीसक लगधगमे हएब। ” \nिशव शंकर काका» \n“जिहना ऐ बेर शुहे अखाढ़सँ जे सुपाने बरखा हुअ लगल जइसँ धानो दहा गेल आ \nकेते लोकक घरो खसल , तहूसँ बेसी बरखा ओइ साल , 1971  ई वीमे भेल रहइ। सालो \nभिर लधनिह रिह गेल छल। ओही बेर बंगला देश पािक तानसँ फुिट  वतंw बंग-भाषी \nदेश बनल। बड़ भारी लड़ाइ भेल रहइ। देशक ओहन हालत भऽ गेलै जे लोकक \nजीब किठन भऽ गेलइ। तैठामक लोक तँ एते ठाठसँ जीिवते अिछ। आ अपना सभक \nकोन भारी िवपैत अिछ। ” \nिशव शंकर कÛाक िवचार सप लालक मनक सोगक जेना थबकल। सोग थबैकते \nसप लाल बाजल » \n“काका, मनुख ते मनुख छी िकने। ओ तँ मनुखे जक{ ने जीबए चाहत। ” \nसप लालक बात सुिन िशव शंकर काका भभा कऽ हँसए लगला। जइसँ जे बात \nबाजए चाहै छला ओ पेटेमे कुदैत रिह गेलैन।        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n50 \n \nजिहना अबोध ब¡ चा माए-बापक हँसी देख अपन कानब छोिड़ हँसए लगैए तिहना सप \nलालक सेहो भेल। मुदा बाल-बोध ब¡ चासँ िभa चेतन बोध होइए। बाजल » \n“काका, हाथी केतबो नमहर िकए ने भऽ जाए मुदा मूसक जे घर बनबैक लूिर छै से \nओकरा हेतइ ?” \nसप लालक बात िशव शंकर काकाक ओिहना बुिझ पड़लैन जिहना एक तीथ=  थान \nगेिनहार याwीक एके र ताक ठेकान करब जरी होइ छइ। तँए सप लालक आगूक बU द \nबाट देखा अपन जे पएर रोपैक जगह छै तैठामसँ र ता बनाएब सभसँ बेसी उपयु तो आ \nनीको हएत..। बजला» \n“बौआ सप , अपना सभ िकसान छी। खेतेक उपजावाड़ी ने जीिवका छी। तँए अपन \nजीिवका जिहना फुलाइत-फड़ैत चलत तिहना ने िजनिगयो चलत। ” \nजिहना कोनो अनािड़यो-धुनाड़ीक, माने जे पारखी नइ अिछ , जँ र तापर चमकैत लाल \nअU हारोमे Vकािशत मिण देख मनमे नव शि तक संचार होइ छै तिहना सप लालक सेहो \nभेल। िब¡ चेमे बाजल » \n“कÛा, कनी खिरयािर कऽ बुझा िदअ। ” \nसप लालक बात सुिन िशव शंकर काकाक जेना िशव दश=नक बोध भेलैन। मुदा \nलगले मनमे उठलैन जे एहनो-एहनो जगह- थान तँ ऐछे जेकरा बुझै-बुझबैले शg दे ने अिछ। \nतँए ओहन जगह वा  थानक बुझाएब तँ कनी किठन ऐछे। मुदा लगले मन खनखना गेलैन। \nखनखनाइते उठलैन , कोनो भाषा आिक सािह यमे कम शg द अिछ , आ कोनोमे बेसी अिछ , तँए िक \nओइ भाषा आिक सािह यक कमजोरो तँ निहय कहल जा सकैए। जँ ओ कमजोर भेल तँ \nओइ भाषा-भाषी आिक सािह य-सािहि यकीक की कम रस भेटै छैन सेहो तँ निहय कहल जा \nसकैए। मुदा लगले फेर भेलैन जे अनेरे मनक वौआबै छी। असल भाषा आ सािह य तँ ओ \nभेल जेकरा िदअ चाहै िछऐ ओ बुिझ कऽ अपनामे ढाइर िलअए...। \nमन असिथर करैत िशव शंकर काका बजला- \n“बौआ सप , अपना जेते खेत छह , ओकर िहसाव जोिड़ कऽ देखहक जे सालमे ऐसँ \nकेते आमदनी होइए। दाही भेने केतेपर आिब कऽ अँटकै छी वा रौदी भेने केतेपर       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n51 \n \nअँटकै छी। भगवानक भरोस छोिड़ दहक जे नीक समए करबे करता, सालो भिर \nउपजा-बाड़ी होइते रहत , गुजर-बसर चिलते रहत। ” \nिशव शंकर कÛाक िवचार सुिन सप लालक मनमे उठल जे िशव शंकर काका ठीके \nकिह रहला अिछ। मुदा िहसाबो जोड़ब तँ किठन ऐछे...। \nबाजल » \n“कÛा, कनी िहसावसँ अपन बात किहयौ। ” \n‘िहसाव ’ सुिनते िशव शंकर कÛाक मनमे खुशी ई उठलैन जे जखने लोक पिरवारो आ \nसमाजोक अपन-अपन िहसाव बुिझ अपना-अपना िहसावे चलए लगत तखने ने िजनगीक िहसाव \nहएत। जाबे से नइ हएत ताबे तक तँ ओ बेिहसावेक भेल , जेकर कोनो मोल नइ छइ।  ..िशव \nशंकर काका बजला» \n“सप , सरकारी सेवा बहब{इर भऽ गेल अिछ , मुदा िजनगी तँ ®ण-पलमे चलैए , तँए ®ण-\nपलक िहसाव जखन भेटत तखने ने ओ िहसावसँ चिल सकैए , जाबे से नइ हएत ताबे \nतँ िजनगी बेठेकाने बनल रहत िकने। ” \nमुड़ी डोलबैत सप लाल बाजल » \n“बेस कहलॱ काका। ” \nसालक िहसाव जोड़ैत िशव शंकर काका बजला- \n“सप , चािर मासक बखक समए होइए। माने अखाढ़सँ आिसन तक। ओना िबचला \nदुनू मास माने सौन-भादो, ढेनुआर भेल , अखाढ़ चढ़ल भेल आ आिसन उतरल भेल। जँ \nखूब बरखा भेल तँ दाही होइए , बािढ़ अबैए आ जँ नइ भेल तँ रौदी होइए। यएह भेल \nरौदी-दाही। मुदा बारह मासक सालमे आठ मास ऐसँ अलग अिछ। जेकरा हाथमे \nआनब अिछ। ओना, रौिदयो-दाहीक समैक हाथमे आनल जा सकैए , मुदा ओ कनी भिरगर \nअिछ। जैठाम िकसानी िजनगीए दबल अिछ , तैठाम रंग-रंगक दबौठक एके बेर निहय \nहटौल जा सकैए मुदा बेरा-बेरी तँ हटौले जा सकैए। ” \nसपक मन जेना भिर गेल। बाजल » \n“काका, अखन जाइ छी, काि ह िनचेनसँ आरो बुझब। ”       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n52 \n \n◌ \nशg द सं¯ या : 3176,  ितिथ  : 22  अग त  2016  \n \n  \n  \nकलंक  \nपÜतीस साल हाइ  कूलमे िश®कक नोकरी केला पछाइत सेवा िनवृ भेला पछाइत  जीवन \nलाल काका अपन गाम जगरनाथपुर आिब गेला। ओना, तीन भ{इक भैयारी छैन मुदा छोट दुनू \nभ{इक अखन अव था रहने नोकरी छैU हे। गाममे नइ रहने, पिरवार संगे रखने छला,खेतो-\nपथार , कलमो-गाछी आ घरो-दुआर अनभुआर जक{ भाइये गेल छेलैन , जे गॱओं बुझै छैन। तँए \nअपन पिरवार आिक अपन स7 पैतमे कोनो बाधा बीचमे निहय भेलैन।  \nहजार बीघा रकबाक गाम जगरनाथपुर। जइमे बारहो वण= बसल अिछ। जइसँ परोप\\ामे \nजगरनाथपुर स7 पa गाम मानल जाइते अिछ। जे आनो गामबला मािनते अिछ आ अपन \nगाम  (माने जगनाथपुर) बला ओइ समृ¦ताक  (स7 पaताक) सुखो तँ भोिगते छैथ। सुख ई जे \nिजनगीक अिधकjश जरतक काज गामेमे पुिर जाइ छैन। माने ई जे दैिनक िजनगीक \nजरतक पूित= जँ गाममे हुअए तँ यएह ने भेल समृ¦ता। ओना लोकोक िजनगी समटल \nऐछे, तेकर  कारण अिछ जे बाहरी वातावरणक Vवेश आन गाम जक{ निहय भेल अिछ।  \nजिहना पसारी– माने नौआ , धोिब , बड़ही इ यािद अिछ जेकर अपन-अपन बेवसाय समाजमे \nछइ , तिहना गामक िकसानो आ बोिनहारो तँ ऐछे। बेवसाियक जाित अपन-अपन बेवसाय किरते \nछैथ। ओना साएसँ ऊपर िकसान पिरवार छैथ , मुदा सभक एक-रंग जमीन-ज था निहय छैन। \nपचासो बीघाबला िकसान छैथ आ तीिनयè बीघाबला छैथ। तिहना बोिनहारोक अिछ। िकछु \nएहनो अिछ जेकर घरो अनके जमीन वा सरकारी जमीनमे छै आ िकछु एहनो अिछ जेकरा \nअपन घर-घराड़ी अिछ आ िकछु एहनोअिछ जेकरा अपन दस-प{च कÔा खेतो छै आ िकछु \nएहनो अिछ जेकरा अपन खेत पथार तँ निह अिछ मुदा दस-प{च कÔा बर-बट{इ सेहो करैए।  \nगामक जमीन सेहो एक रंगाहेअिछ। एक रंगाह भेल जे ने बेसी उपरािर जमीन अिछ आ \nने बेसी चौरी अिछ। ओना, चौरीक तँ छुितयो नइ अिछ मुदा डेढ़-दू साए बीघा उपरािर अिछ       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n53 \n \nजइमे लोक घर-घरारीसँ लऽ कऽ गाछी-कलम लगौने छैथ।  ..जिहना स7 पa गाछी-कलम अिछ \nतिहना बँसवािड़ सेहो ऐछे। उ सर जमीनक छुिटयो गाममे निहय अिछ। चालीस-िबयालीसटा \nपोखैर सेहो अिछ जे करीब साए बीघा जमीनमे अिछ। पोखैरक महारपर बेसी लोकक बास \nछै।  \nओना गाम बरह-वण छी, मुदा कोनोजाित एहेन निह छैथ , जे जमीनेमे आिक \nजनसं¯ येमेदोसर-तेसरसँ बेसी अगुआएल छै। चलीस-पचास बीघा जमीनबला प{च गोरे छैथ जे \nप{च जाितक छइ , जिहना साए घरसँ ऊपर जाितबला चािर छैथ , जइमे चािर जाितमे छै। \nनोकरी-चाकरी चाहे सरकारी हौउ आिक गैरसरकारी, कम लोक करै छैथ। तहूमे ओहन लोक \nकरै छैथ जे समंगर छैथ। सोभािवके छै जे जखन गुजर करै जोकर अपने साधन रहत \nतखन लोक नोकरीए िकए करत।  ..ई धारणा पढ़लो-िलखल लोकमे छैन तँए ओहो सभ अपन \nिगरह तीक अगुआ िकयो माछ उपजबै छैथ , तँ िकयो खेतीक संग गाइयो-महॴस पोसै छैथ। \nसबहक  (माने पढ़ल-िलखल) मनमे धारणा बनले छैन जे सरकारी नोकरीमे ओतबे दरमाहा भेटैए \nजइसँ पदक िहसाव ,  तरक िहसावसँ िजनगी बना जीब सकै छी। तिहना बोिनहारोक धारणा \nबनल अिछ जे जखन िमहनते केने केतौ गुजर करब तखन जँ गामेमे बारहो मास काज भेटत \nतखन अनेरे गाम-समाज छोिड़ आन गाम -समाजमे िकए जाएब। िकए गामक नाक कटेबै जे \nफ ल{ गामक िभखमंगा भीख मjगए आएल अिछ। की ई कहब झूठ अिछ जे घरक अदहो \nपेट भोजन आन घरक भिर पेटसँ नीक होइए। तहूमे समाज अपन खगताक पूित= लेल केतेको \nपावैनक उपास सेहो काइए कऽ अपन साल पुराइये लइ छैथ। ओना अपना ऐठाम िकसानी \nिजनगी अपन समुिचत प नइ पौने ठूठ भऽ ठूिठया जर गेल अिछ , मुदा से जगरनाथपुरमे \nनइ अिछ। सबहक मनक िवचार एक-रंगाहे छैन जे जिहना तीन साए पÜसैठो िदन  (माने सालो \nभिर) मनुखो आ पशुओक भोजनक संग चैनसँ रहैले घरोक जरत होइ छइ , तेतए तँ तीन \nसाए पÜसैठो िदनक VबU ध सेहो ने करए पड़त। तहूमे हम सभ ओइ धरतीक वासी छी \nजैठामक ऋृिष-मुिनक पर7 परा रहलैन अिछ जे आजुक खगताक पूित=सँ जँ एको मुÔी िसदहाक \nचाउर काि ह-ले रखै छी तँ अह{ समाजमे चोर भेिलऐ। ओना ऋृिष-मुिनक िजनगी िकसानी \nिजनगीसँ ऊपर अिछ मुदा िवचारमे इमाननइ छैन सेहो तँ निहय कहल जा सकैए। तहूमे \nजनक सन-सन महापुष छैथ जे हरबािह करैत िकसानी िजनगी धड़ैत जोगी-संयासी छला।  \nजगरनाथपुरक बोिनहारोक बीच धारणा बनले अिछ  ‘लूिट लाउ कुिट खाउ , िभनसर भने \nफेर जाउ।’ ..जैठाम Oमक संग िजनगी सिट कऽचिल रहल अिछ तैठाम Oम-सा¥ यमे भेद केना       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n54 \n \nउपि थत हएत। हाथसँ जेते काज भऽ सकैए ओ तँ हाथक काज भेल जेकरा करैले सभक \nदू-दूटा छइहे। अही दुनू हाथक भरोसे ने बीत भिरक पेट अिछ।  \nगाम एला पछाइत जीवन लाल काका एक-पनरिहया अपना रहैजोकर दुआर बनबैमे \nलगौलैन। पनरह िदनक पछाइत रहैक घर देख नमहर स{स छोिड़ मने-मन िवचारलैन जे आइ \nधिरक जे समाज छल आिक उपैितक िजनगी छल ओ दुनू हेरा गेल। जखन िजनगीमे दुनू \nहेरा गेल , तखन आगूक िजनगी-ले रहल की जे अपनाक ओहन बुझब।  ..आइ धिर जीवन लाल \nकाकाक एहेन िवचार मनमे किहयो ने उठल छेलैन।  \nजिहना तीन भ{इक भैयारीमे दुनू छोट भाए अपन-अपन पिरवारक संग बाहरे छैन तिहना \nदुनू बेटो अपन-अपन पिरवारक संग सेहो रिहते छैन। असगरे दुनू परानी गाम आिब शेष \nिजनगी िबतबैक िवचार काइये नेने छैथ। ओना जखन मास िदन समए सेवा िनवृि होइमे \nजीवन लाल काकाक रहलैन तखन चाह िपबै काल प½ीक कहने रहिथन- \n“ऐ बेरक अiा पावैनो आ गुलाब खास आमो िनचेनसँ गामेमे खाएब। ” \nओना अखन धिरक बाहरक अí य त िजनगी तँए प½ीक ओते मनमे नइ गड़लैन जेते \nगड़क चािहऐन। मुदा गामक नाओं सुिन बेटा-पुतोहु िदस नजैर तँ गेबे केलैन। बजली- \n“आब चािरमपनमे दुनू परानी ऐलॱ, जाबे हूबा छल ताबे ने कमाइयोक आ भोगैयोक \nमनसूबा छल , मुदा ऐ अव थामे िबनु सहाराक जीिवयो तँ निहय सकै छी।” \nप½ीक थड़थड़ाइत िवचार सुिन जीवन लाल काका बजला- \n“हमरा-ले कोनो हष=-िव मय नइ अिछ , दूटा बेटा अिछ , जखन गरमी मास रहतै तँ \nरॉंचीबला ऐठाम रहब आ आन छह मास दोसर बेटा लग। ” \nओना जीवन लाल काका लहका बंशी जक{ प½ीक आगू अपन िवचारक रखलैन , मुदा \nअनुराधाक घिरनीबला बंशी जक{ िवचार घुिरया लगलैन। िवचार ई घुिरया लगलैन जे ‘स{इक \nराज अपन राज , बेटाक राज मुँह तÛी। ’ तहूमे तेहेन जुग-जमाना आिब गेल अिछ जे कोन \nपुतोहु सासुक सासु बुझैए। जिहना मनमे सोचै छी जे िनचेनसँ बेटा-पुतोहु लग रहब तिहना तँ \nतेकर उ टो भऽ सकैए। उ टा होइक कारण अिछ , जे िकयो वंशगत पिरवारक स7 पैतक बीच \nबेटा-पुतोहुक िजनगी बसर करै छैथ , आ िकयो घरसँ बहार बेटाक नोकरी-चाकरी वा कोनो \nबेवसाइये िकए ने होिन , बीच रहब भेल दुनू एक केना भऽ भेल ? ..तँए िकछु-ने-िकछु ओकर       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n55 \n \nअसर तँ पड़बे करत। माने ई जे वंशगत पिरवारमे वंशगत आचार-िवचार-बेवहार वंशक बाट \nपकैड़ चलैए जइसँ मन-मताU तरक कोनो कारणे ने रहैए मुदा नव जगहपर समािजक नव \nपिरवेश तँ रिहते अिछ जइसँ िजनगीमे िकछु ने िकछु मन-मनाU तरमे भेद आिबये जाइए। मािन \nिलअ जे िकयो अपन सािह यसँ एम.ए. केने छैथ ,िजनका ऊपर शारीिरक खुला िजनगी Vभाव \nछैन , तैठाम तँ Øान वा िडीक एक सीमा रिहतो िवचार आ बेवहारमे अU तर हेबे करत। \nओना, ई अU तर अपन समाजक बीच , पिरवेश पािब सेहो भाइये रहल अिछ। पिरवेश ई जे \nिकयो िकसानी िजनगी धारण केने छैथ आ िकयो नोकरीक ,दुनूक बीच काजक  (उपाज=नक लेल \nसा¥ य) अU तर तँ आिबये जाइत अिछ जे मनुखक िजनगीक गठनमे िकछु-ने-िकछु जीवन-ग{ठ तँ \nपिड़ये जाइत अिछ जइसँ िकछु-ने-िकछु दूरी बिनय जाइत अिछ। ओना, अनुराधाक मनमे ई \nिवचार नइ उठल छेलैन , दोसर िवचार छेलैन।  \nदोसर िवचार अनुराधाक मनमे ई उठल छेलैन जे अखन धिर अपना हाथ-मुÔीक बले \nजीबैत एलॱ, जे से अखन धिरक िजनगीक प बनल आिब रहल अिछ , आ जखने बेटा-पुतोहुक \nपिरवारमे रहब , जे पिरवार बेटा-पुतोहुक हाथ-मुिÔये चिल रहल अिछ , तैठाम अँटावेशमे िकछु-ने-\nिकछु िवघटन तँ हेबे करत , जखने िवघटन भेल तखने ने मनघटन सेहो हेबे करत। जखन \nमन घटन हएत तखने ने ओइ भेद औत। जखने भेद औत तखने ने मनभेद हएत। जखने \nमन भेद हएत तखने रÛा-टोकी हएत , जखने रÛा-टोकीक जU म पिरवारमे भेल तखने पिरवारक \nपमे िवOृखलता औत आ कहा-सुनी होइत-होइत झगड़ा-झ{टी हएत। जे जीवन भिर लधल \nरिह जाएत। जखने मनमे झगड़ा-झ{टीक प बनल रहत आ देहमे केहनो िचÛने व w वा \nपेटमे भोजन रहबे करत तइसँ िनचेन मन थोड़े रहत। जखने मनमे चेन नइ रहत तखने ओ \nिनचेनीक बास थोड़े हुअए देत।  ..मनमे उिठते अनुराधाक मन औना गेलैन। आगूक कोनो \nिनचेनीिजनगी बाट निह देख मन घुिरया-िफिरया लगलैन।  \nघुिरयाइत-िफिरआइत अनुराधाक मनमे, ठमकल गाछमे जिहना कोनो मुड़ीमे कलशक नव \nटुसाक आगमन होइते गाछक िजनगीक नव व w भेटैक आशा जगै छै तिहना भेलैन। भेलैन \nई जे दुनू परानीक उमेर साइठ-बासैठ बख=क भेल अिछ , अखन तकक िजनगीक जे अí यास \nबनल आिब रहल अिछ ओकरा उमेर की करतै। शक=समे देखै िछऐ जे लोक हाथीक उठा \nलइए ओहो तँ ओकरा अí यासेसँ ने भेल रहै छै जे जखन हाथीक ब¡ चा छल ओकरो \nमहॴिसक पड़ू= जक{ दुनू हाथे उठौल जाइए , तिहना ने हािथयोक होइए। ब¡ चामे दुनूक अU तरे \nकी रहैए। कनी-मनी रहैए। मुदा उठौिनहार तँ ओइसँ बीस रहबे करैए। तखन जे िजनगी       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n56 \n \nजीबैत आिब रहल छी ओ भारीए केना भेल जे केकरो ऐठामजा कऽ रहब। मनमे अनेरे \nिजनगीक सोग पकड़ैए। अनेरे बुझै छी जे िजनगी भारी अिछ तँए केकरो सहारामे रहब \nजरी अिछ। जखन बाप-पुरखाक देल घर-घराड़ीक संग वाड़ी-फुलवाड़ी सेहोअिछ –माने गाछी-\nकलम , तखन जे अनेरे कोनो बेटा लगमे रिह कऽ मरब आ िबजलीसँ जरौल जाएत , तइमे एको \nमुÔी छाउरो हएत जे गयामे िपW ड पड़त आिक हिडयो बँचल रहत जे गंगा लाभ \nहएत.. ? अनुराधाक घुिरयाइत मनमे िवचार मन पड़लैन , िवचार मन पड़लैन जे भगवान रामक \nसंग सती-सािवwी सीता केना पितक संग राज-पाट छोिड़ बोने-बोन चौदह बख= धिर िजनगी \nजीलैन। जखन सािठ-बासैठ बख=क उमेर भाइये गेल अिछ , सैर-पचहैर बरखमेसभ \nमरैए , हमहूँ दुनू परानी मरब , तइले मनहािन करब नीक निह।  ..अनुराधा बजली- \n“जिहना सभ िदन दुनू गोरे  वतंw िजनगी जीलॱ तिहना आगूओ जीब। बड़ बेसी हएत \nतँ एतबे ने हएत जे दरमाहा अिधया जाएत ,मुदा ईहो तँ हेबे करत जे िजनगी भिर जे \nकमा-कमा तोरा गाड़लॱ, ओहो तोरा तँ भोटबे करत। तैसंग बाप-पुरखाक ओतेक स7 पैत \nभेटल जइसँ केते पुरखाक िजनगी चलल छैन। तँए अनेरे िकए केतौ आनठाम जा कऽ \nरहब , अपने गाममेिकए ने रहब। ” \nप½ीक िवचार सुिन जीवन लाल कÛाक मनमे सेहो अपन पÜतीस सालसँ पूव=क  मृित \nमानस पटलपर उतैर धड़-धड़ा कऽ घेर लेलकैन। घेरते मनमे माता-िपताक संग अपन \nिवIालय सेहो उतैर गेलैन। वएह गाम किहयौ आिक मातृभूिम जैठामक िवIालयमे पिढ़ अपना \nकऽ स®म िश®क बना पÜतीस बख= िवIा दान केलॱ। कहब जे दरमाहा तरे ने िवIा बेचलॱ। \nबेचलॱ कह{ जैठाम रहिलऐ तैठामक अन-पािन खेिलऐ-पीिलऐ। ने किहयो केकरो Åयूशन पढ़ा \nफीस लेिलऐ आ ने परी®ामे न7 बर घुसका-फुसका एको पाइ लेिलऐ आ ने केकरो ऐठाम रिह \nखेिलऐ-पीिलऐ। अपन डेरा बना, अपने पिरवार जक{ जीबो केिलऐ आ बाल-ब¡ चाक पढ़ेबो-\nिलखेबो केिलऐ...। \nप½ीक िवचारक िशरोधाय= करैत जीवन लाल काका बजला- \n“मन िक दुनू गोरेक ब{टल अिछ। जएह मन अह{क अिछ , सएह ने अपनो अिछ। ” \nऽङञ?“”  \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n57 \n \n \n  \n \n[1]  जमीनो आ Oमो \n[2]  प{च बीघाबला \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nओम Vकाश- बीहिन कथा- १.सामंत २.जस जस सुरसा बदनु बढ़ाबा \n१ \nसामंत  \n  \nसाहेब आिफससँ िनकिल क' कतौ जाइत छलाह। चपरासी हुनकर वातानुकूिलत क®क दरबhजा खोिल क' \nठाढ़ भ' गेल। दोसर चपरासी हुनकर बैग ल' कए चलल। बाहर बी लागल कार लागल छल। कारक \nचालक कारक गेट खोिल ठाढ़ छल। अपन क®सँ कार धिर प¡चीस मीटरक दूरी साहेब प{च िमनटमे \nपहुँिच गेलाह।ओतबा दूरमे कतेको मुलािजम ठाढ़ छल आ सलामी ठोकने जा रहल छल।साहेब मूड़ी िहला क' \nजबाब दैत कार धिर गेला आ शानसँ गाड़ीमे बैिस गेला। कार ओतयसँ चिल क' शहरक टाउन हाल \nपहुँचल। साहेब गाड़ीसँ उतरलाह तँ ढ़ेरी लोक सलामी ठोकैत आग{ पाछ{ करैत हुनका भीतर ल' कए चिल \nगेल। आइ ओतय \"सामंतवादक Vभाव आ नब सामंतवाद\" िवषयपर एकटा गोµी छल आ साहेब मु¯य अितिथ \nछलाह।सामंतवादक दुeVभाव आ ओकर आतंकसँ जकड़ल समाजक नब रता देखेबा लेल साहेबक भाषणक \nVती®ामे हुनकर िजंदाबादक नारासँ पूरा हाल गुंजायमान भ' गेल।  \n२ \nजस जस सुरसा बदनु बढ़ाबा \nरामलाल आइ बÐड खुश छल। कंपनी ओकर दरमाहा बीस हजारसँ बढ़ा क' बाईस हजार क' देलकै। ओ \nकनी मधुर कीनलक आ घर आिब ई सूचना अपन घरनीक देलक। घरनी खुश होइत बाजलीह -\"ई तँ बÐड \nनीक भेल। दुनू ब¡चाक इसकूलक फीस अही माससँ दू दू सय टका बढ़ा देलकैए। हमर होली आ दीवाली \nदुनूक साड़ी बिकयौता अिछ। म{जीक दवाय पिछला मास नै कीनाएल छल सेहो कीना जेतैक। बिनयाक \nबिकयौता सेहो.........\" \n\"हे यै चुप रहू।\" रामलाल घरनीक बीचिहमे टोकलिन-\"एखन धिर अह{ तीन हजारसँ ऊपरक खरचा जोड़ा \nदेलॱ, जखन की दरमाहा दूइये हजार बढ़ल अिछ।\" \nघरनी कहलकिन-\"एखन तँ आरो खरचा सब छै।\"       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n58 \n \nरामलाल चुप भ' मूड़ी पर हाथ ध' बैिस रहलाह। हुनका रामचिरतमानसक चौपाई मोन पिड़ गेलिन- \nजस-जस सुरसा बदनु बढ़ाबा \nतासु दुगुन किप प देखाबा \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  ggajen dra@videha.com  पर पठाउ।  \nमुaाजी- बीहिनकथा- १. कोठा वाली २. बॉस  \n१ \nकोठा वाली \n \n-- गै िवमला,हे ओइ गाछ मे लगा ई नुआ बािUह दही. \n-- िकए गै ? \n-- देखै नै छीही, िकछु पुरखाह लोकक नजिर ए7हरे छै. \n-- रौ ब{िह , पोखरीक घाट पर त' इहो सब ओिहना परदा करै छै जेना आन जिन जाित ! \n-- हे, सब पुख छेछराहे होइ छै , नै ? \n-- यै, अह{ सब त' उघरल वृत करै छी, तहन लाज ? \n-- जी, कोठा पर , बa घर मे ! \n\" कोठा सँ बहरी ओिहना बुझू जेना आन मए- बहीन \" !  \n२ \nबॉस  \n \n-- सताह भिर सँ चिल रहल बॉसक पी.ए लेल सा®ाकारक आइ खमी िदन ऐछ. \nकॉलबेल बाजल.....! \n-- िकरानी बाबू , साहेबक केिबन मे फाईल खोलैत-- नाम रीितका, उमेर- १९ बरख..... \n-- बॉस तमसाइत -- \" हमरा सा®ाकारक िरपोट= नै, ओ लड़की चाही !\" \n-- सर ! ओ îेसर ऐछ ! \n-- बॉस हम छी की अह{ ? \n-- सर !बॉस त' अहॴ ने . \n-- Vिश®णक िज7मा ह7मर ,एक सताह मे एहेन éेWड क' देबै जे ओ अपन घर घूरनाइ िबसैर जएत ! \n-- जी , उपिथत करै छी !       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n59 \n \nऐ रचनापर अपन मंतय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n  \n \n३. पI  \n३.१.आशीष अनिचUहार- २ टा गजल  \n३.२.राजेश मोहन- कृeण छिठहारक पद \n३.३.अgदुर रhजाक- गजल  \n३.४.जगदीश चUi ठाकुर   अिनल- ५ टा गजल \nआशीष अनिचUहार - २ टा गजल  \nगजल  \n1 \nभीतर भीतर गुमसैए  \nबाहर बाहर धधकैए  \n \n  \nजीवन फाटल गुÐडी छै \nतैयो ओ सभ उड़बैए  \n \n  \nसभहँक िचंता अँगना धिर  \nअपना अपनी बचबैए  \n \n  \nअसगर असगर दुिनय{मे       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n60 \n \nलाशो अपने उठबैए  \n \n  \nबरखा बुaी पाहुन सन  \nकिहयो कखनो पहुँचैए   \n \n  \nसभ प{ितमे 222 + 222 + 2 माwाम अिछ  \n \n  \n2 \n \n  \nबात जे कहल गेलै अनचोÛे \nहाथ सभ जुटल गेलै अनचोÛे \n \n  \nकेखनो करा दैए दुघ=टना \nबात जे बुझल गेलै अनचोÛे \n \n  \nमोन पिड़ रहल सभ धीरे धीरे \nसंग जे छुटल गेलै अनचोÛे \n \n  \nबािज नै सकल िकछु रहलै चुपे       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n61 \n \nVÑ से पुछल गेलै अनचोÛे \n \n  \nधार बूिझ रहलै सभ िकरदानी \nपािन जे सुखल गेलै अनचोÛे \n \n  \n \n  \nसभ प{ितमे 212-1222-222  माwा म अिछ  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nराजेश मोहन  \nकृeण छिठहारक पद  \n \nनीलनयन मे काजर लागल \nिबहुंिस रहल िचतचोर हे, \nबाल गोपाल छिठहारक राित \nसूतल यशोमती कोर हे।  \nपीयर अंगा टोपी पीयर \nपीतjबर मुकुट भल मोर हे, \nतीनू देवी सोहर गाबिथ \nबालक मुकी ठोर हे।  \nपैजिनया झुनझुन नझुन बाजै \nदेखू प बेजोर हे, \nिबसिर गेल छिथ सभ अपना कÊ \nनंदन माखनचोर हे।       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n62 \n \nधन धन मातु यशोदा जे \nआओल ललना कोर हे, \nधन भेल गोकुलधाम देिख \nनटवर नंदिकशोर हे।  \n  \nऐ र चनापर अपन मंतय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nअgदुर रhजाक  \nगजल  \n  \nक{ट सs भरल तलाबके बाते नै क   \nिदल तोइर गेली जनाब के बाते नै क   \n. \nिसयाह भेल बादल बष=लै नै कोना  \nधोखा ओ दैत गेली तनाबके बाते नै क   \n. \nआइर बनोने ओ बड डैर बनोने ओ   \nजं बात करी त सबाबके बाते नै क   \n. \nसीमान पs अपने ओ बदनाम अपने भs ओ  \nदोष केकर पूछी टकराबके बाते नै क   \n. \nअUहर उठल कतउ बhजर िगरल कतउ   \nलïतर संगे ओ पथराबके बाते नै क   \n. \nओ रोग एहन देली िबरोग एहन देली \nबस िजिबत शरीर खराबके बाते नै क \n. \nअनजान रही ओ िबरान रही हम   \nलs दs िकछ जबाबके बाते नै क   \n. \nनै ओ फासी दs गेल नै Vाण लगेल   \nतलबार गद=न पs नबाबके बाते नै क         \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n63 \n \n. \nबात ओकर एहन जhबात ओकर केहन   \nओकर नेहक धुन गुलाबके बाते नै क  \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंतय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nजगदीश चUi ठाकुर   अिनल  \n५ टा गज ल \nगजल  \n \n  \n1 \n \n  \nलछुमन रेखा नjघू नै \nपाइक पाछj भागू नै \n \n  \nरता आगू के देखू \nपाछj घुिर-घुिर ताकू नै \n \n  \nएहन नै यो दुिनयjमे \nजकराले' यो आगू नैत।  \n \n  \nसोचू दुिनयj िनरमल हो \nअपना ले' िकछु मjगू नै \n \n  \nसुख आयल दुख अिछ पाछू \nकखनो नङटे नाचू नै \n \n  \nदुख आयल अिछ चिल जायत        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n64 \n \nसुख अिछ पाछj कानू नै \n \n  \nअपने सुत मानू सिदखन  \nहिरयर गछुली काटू नै \n \n  \nमाwा-म : २२२२-२२२  \n \n  \n2 \n \n  \nिकछुए जन छिथ देशमे  \nरखने सभकÊ    लेशमे \n \n  \nरावण भेटल अिछ  कते \nरामक सुUदर     भेषमे \n \n  \nजे सुख भेटल  गाममे \nसे दुरलभ    परदेशमे \n \n  \nआपसमे पटरी  कह{  \n¸¹ा  िवeणु महेशमे \n \n  \nके छिथ म{ आ के िपता  \nसुख सुिवधाके  रेसमे \n \n  \nमाwा-म : 2222-212  \n \n  \n3       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n65 \n \n \n  \nगंजन केलॱ थोड़ अहj नै \nलागू हमरा गोर  अहj नै \n \n  \nथापर अिछए मोन  अहjकÊ \nदेखल आंिखक नोर अहj नै \n \n  \nहमहूं कारी मेघ कहj  छी \nछी जंगलके  मोर  अहj नै \n \n  \nजैतहुं एको बेर अयो¥या \nकेलॱ किहयो जोर अहj नै \n \n  \nनै काटब ई राित जं कहुना \nदेखब किहयो भोर अहj नै \n \n  \nसाधू नै छी भाइ अहj सन  \nबूझू लेिकन चोर अहj नै \n \n  \nमाwा-म : 2222-21-122  \n \n  \n4 \n \n  \nखेल-कूदमे बचपन बीतल   \nरंग-भंगमे   यौवन  बीतल  \n \n  \nभोज-भातमे रहलॱ सभिदन         \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n66 \n \nबात-बातमे पचपन बीतल  \n \n  \nजेठ मासके गरमी  भोगल   \nपूस-माघके िठठुरन बीतल  \n \n  \nलोभ-मोहमे पागल रहलॱ  \nेष-रागमे  छण-छण बीतल  \n \n  \nभोर, स{झ आ िदन-दुपहिरया \nदौड़-धूपमे जीवन  बीतल  \n \n  \nआइ बािढ़मे डूबल सभ िकछु \nढ़ोल-झािल अिभनUदन बीतल  \n \n  \nमाwा-म : 21212-2222  \n5 \n \n  \nसभकÊ सभ सुनतै एकिदन  \nसबहक िदन घुरतै एकिदन  \n \n  \nसभ सबहक आदर करतै \nसभले' सभ  मरतै  एकिदन  \n \n  \nअनके बलपर कूदय  ओ \nखसतै बस बुझतै एकिदन  \n \n  \nजे जे रावण बिन िचकरय        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n67 \n \nसबहक घर जरतै एकिदन  \n \n  \nअपनाकÊ  जानत-  मानत  \nसे िवजयी बनतै  एकिदन  \n \n  \nजय जय भारत जय िमिथला \nसब गेतै नचतै  एकिदन  \n \n  \nमाwा-म : 222-2222  \nऐ रचनापर अपन मंतय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \nबालानj कृते \nिवदेह मैिथली मानक भाषा आ मैिथली भाषा स7पादन पाðयम  \nभाषापाक  \nडॊ. शिशधर कुमर- िकछु बाल किवता \nचीता (बाल किवता) \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n68 \n \n \n  \nिचwकाय - चीता Vिश¦ अिछ, \nभारत   भिरमे  भेल   िवलुत । \nसंकृतक   अिछ   देल    न{ओ,       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n69 \n \nपर संकृतक   ®ेwिहसँ लुत ।। *  १ \n  \n“भारतीय चीता”  ब{चल अिछ, \nअगबिह     आब     ईरानमे । \nिकछु केर   आशा छी  एखनहु, \nओ   भेटत   बलुिचतानमे ।। * २ \n  \nईरानक चीता    ओएह   बूझू, \nजे  छल   भारत केर  चीता । \nभारत  आ  भारतसँ पि¡छम, \nएिसयामे छल  इएह चीता ।। * २ \n  \nचीता केर  इएह  एक Vजाित, \nछल एिसयाक सभ टा चीता । \nब{की  चािर  Vजाित   शेष जे, \nअिîकाक से  अिछ  चीता ।। * २ \n  \nजतबा  धरतीक  जUतु एखन, \nथलमंडल पर िवचरैत अिछ । \nसभसँ   बेसी  विरत   वेगसँ, \nचीतिह टा बस दौड़ैत अिछ ।। * ३       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n70 \n \n  \nबाघ-िसंह-तेUदुआ  जे अिछ से, \nVायः     राितचर    Vाणी । \nजगुआरक िदन - राित समान, \nचीता     िदनचर     Vाणी ।। * ४ \n  \nअप   समयमे  विरत   वेगसँ, \nकरैछ     खेहािर     िशकार । \nबारहिसंघा,  हरीन,   नीलगाए, \nखिढ़आ     आिद     िशकार ।। \n  \nअप   समयमे  विरत   वेगसँ, \nहकिम  जाइत  अिछ  चीता । \nकए िशकार,  निञ खाऽ सकैछ, \nओ  आधा - पओने   घWटा ।। * ५ \n  \nिनब=ल ओ असहाय  देिख कऽ, \nआन    उठाबैछ    फायदा । \nमारल  िशकारक  लए भागैछ, \nचीता आ िसंह - लकड़ब¤घा ।। * ५ \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n71 \n \nभूखल चीता  उठैछ पुनः आ, \nफेरहु     करैछ     िशकार । \nजँ तकदीर नीक एिह बेर तँऽ, \nबनैछ     िशकार - आहार ।। \n  \nभारतीय - चीता    भारतमे, \nकरए      फेरसँ     बास । \nतकर यॲतमे  अिछ लागल, \nआब भारत   केर   सरकार ।। \n  \nदेशक ई भोितआएल धरोहिर, \nVाितक    होइछ    Vयास । \nजतन भऽ रहल भारत-भू पर, \nचीताक     हो    पुनबस ।। * ६ \n  \n  \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n72 \n \n \n  \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n73 \n \n \n  \nसंकेत आ िकछु रोचक तÖय  - \n* १ - संकृतक  “िचwक ” वा “िचwकाय” शgदसँ “चीता” शgदक उपि भेल अिछ । मुदा “भारतीय चीता” आब \nभारतसँ िवलुत (EXTINCT)  भऽ चुकल अिछ । \n* २ - “भारतीय चीता” एखन माw ईरान देशमे ब{चल अिछ आ त ओकरा आब  “ईरानी चीता” किह स7बोिधत \nकयल जाइत अिछ । िकछु लोकक कहब अिछ जे भारतीय चीता बलुिचतानमे सेहो ब{चल भऽ सकैत अिछ \nमुदा तकर पुिÙक लेल कोनहु वैØािनक अ¥ययन निञ कयल गेल अिछ । \n* ३ - िजबैत चीताक कुल प{च Vजाित  (SUB SPECIES)  अिछ । पिहल Vजाित एिसया महाीपमे भेटए \nबला “भारतीय या ईरानी चीता”अिछ आ शेष चािरटा Vजाित अिîका महाीपमे पाओल जाइत अिछ ।       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n74 \n \n* ४ - बाघ, िसंह आ तेनुआ आिदक िवपरीत चीता मु¯यतः िदनचर जUतु अिछ आ िदनिहमे िशकार करैत अिछ \n। चीता अपन òाण शित वा सुँघबाक शितक आधार पर निञ अिपतु दृिÙ वा देखबाक ®मताक बल \nिशकार करैत अिछ । \n* ५ - चीता बहुत कम समयाविधमे बहुत बेसी गित धिर पहुँिच सकैत अिछ । गित पकड़बाक एिह विरत \nVियाक कारण चीताक  वरण (ACCELERATION)  धरती पर िवचरण कएिनहार जUतुसभमे सभसँ बेसी \nअिछ । िशकार करबा काल चीताक  औसत गित  (AVARAGE SPEED)  64  िक॰िम॰ Vित घWटा रहैत \nअिछपर शुआित गित  112  िक॰िम॰ Vित घWटा धिर भऽ सकैत अिछ ।  गित पकड़बाक एिह विरत Vिया \nअथत अयिधक वरणक कारण चीताक शरीर बहुत बेसी गम= भऽ जाइत अिछ जािहसँ चीता बहुत बेसी \nथािक जाइत अिछ । ओ एतबा थािक जाइत अिछ जे अपन पकड़ल िशकारक अपना सोझ{मे रािख आधा - \nपओन घWटा सुताइत अिछ आ तकरा बादिह ओ एिह िशकारक खाइत अिछ । बहुधा ओकर लjित वा \nहकमीक फायदा आन मjसाहारी जUतुसभ (यथा - आन चीता, बाघ, िसंह, लकड़ब¤घा, हुड़ार आिद) उठबैत \nअिछ आ सुताइत चीताक सोझ{सँ ओकर िशकार लऽ कऽ भािग जाइत अिछ आ बेचारा चीता िववश भऽ से \nदेखैत रिह जाइत अिछ । \n* ६ - भारतीय चीताक ईरानसँ आिन फेरसँ भारत जंगलसभमे पुनविसत करबाक Vयास भारत सरकार ारा \nकएल जा रहल अिछ । \n*अंेजीक  पॅUथर  (PANTHER)  शgद चीताक अितिरत तेनुआ ओ जगुआर लेल सेहो Vयुत होइत अिछ । \n  \nजगुआर (बाल किवता)       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n75 \n \n \n  \nजगुआरक  मतलब  निञ  चीता, \nओ तँऽ  आनिह  जीव छी । \nिकछु-िकछु तेUदुआ सिन देखबामे, \nमुदा ओ आनिह जीव छी ।। * १ \n  \nतेसर    पैघ    िबलािड़    अछैतहु,       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n76 \n \nबहुतिह  ओ  शितशाली । \nछोट   मुदा  सुगिठत   काय   छै, \nफुत छै  सब पर  भारी ।। \n  \nछोट  मुदा  खूब  मोट   पएर छै, \nबड़ छै  पएरक  मजगूती । \nमगर - काछुक  चीिड़  सकैतिछ, \nद{तक  ततबा  मजगूती ।। * २ \n  \nहरीन आिद Vािणक बुझलिह अिछ, \nपैघ िबलािड़ िशकार करैछ । \nस{प - मगर - कछुआ सिरसृप जे, \nतकरहु ने जगुआर छोड़ैछ ।। * २ \n  \nिदनचर छी,  राितचर  सेहो  ओ, \nजखन मोन, िशकार करैछ । * ३ \nनबका दुिनञा  केर  बासी  अिछ, \nदि¡छन-म{झ िवहार करैछ ।। * १ \n  \nतेUदुआ आओर िबलािड़ जेक{ ओ, \nआसानीसँ  गाछ   चढ़ैछ ।       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n77 \n \nपािन हेिल कऽ  ओ बाघिह सिन, \nनदी - धारक  पार करैछ ।। \n  \n“जगुआरेट” आमेजन   घाटीक, \nभाषा   केर    छी   शgद । \nतकरिहसँ जगुआर बनल अिछ, \nअंेजीक    निञ    शgद ।। * ४ \n  \nअहँसभक जँ फुरए नऽव िकछु, \nकही    मैिथली     नाम । \nता धिर जगुआरिह िमिथलामे, \nएिह  जीवक  भेल  नाम ।। * ४ \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n78 \n \n \n  \nसंकेत आ िकछु रोचक तÖय  - \n* १ - आइ - काि¼  जगुआर या जै¤युआर  (JAGUAR)  शgद Oय ओ दृय मा¥यम  (AUDEOVISUAL \nMEDIA)  पर बेसी चिच=त भऽ गेल अिछ आ कतेकहु बेर ओकर ìामक अथ= “चीता” िधया-पुतसभक बताओल \nजाइत अिछ । मुदा से निञ, चीता ओ जगुआर दूनू दू जUतु अिछ - एकदम िभa  । चीता पुरना दुिनञाक \n(एिसया ओ अिîका महादेशक) मूल िनवासी अिछ जखिन िक जगुआर नबका दुिनञाक (दिछनबारी ओ \nउतरबारी अमेिरका महादेशक) मूल िनवासी । जगुआर स7पुण= दिछनबारी अमेिरका आ उतरबारी अमेिरकाक \nम{झ ओ दिछनबारी भागक वUय ®ेwमे पाओल जाइत अिछ ।  जगुआर बहुत िकछु तेUदुआ सिन लागैत आिछ, \nमुदा तेUदुआसँ सेहो िभa अिछ  । जगुआरक चाम पर बनल कारी घेरेबाक बीचमे एकटा कारी बुनका रहैत \nअिछ पर, तेनुआमे से निञ  । ब{की, आन अUतरसभ तँऽ अिछअिह । \n* २ - जगुआर  िबलािड़ कुल मे (Family - FELIDAE)  आकार ओ भारक अनुसार तेसर (मशः बाघ ओ \nिसंहक बाद) सभसँ पैघ सदय अिछ मुदा तािह अनुप ओ बहुत शितशाली होइत अिछ ।  िबलािड़ कुलक \nआन कोनहु सदय मगर ओ काछु केर िशकार निञ करैत अिछ मुदा जगुआर अपन शितशाली दUत       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n79 \n \nद{त  (CANINE TEETH)  ओ हUवािथक  (MANDIBLE)  बल मगरक मजगूत खाल ओ कछुआक मजगूत \nखोलक चीिड़ दैत अिछ  । \n* ३ - बाघ, िसंह आ तेनुआ मु¯यतः राितचर होइत अिछ जखिन िक चीता िदनचर । मुदा जगुआर िदनचर ओ \nराितचर दूनू होइत अिछ , मतलब िक ओ िदन ओ राित दूनू समय समान प िशकार करबामे स®म अिछ आ \nिशकार करैत अिछ । \n* ४ - अंेजीक  “जगुआर ” शgद आमेजन घाटीक ®ेwीय भाषाक शgद  “जगुआरेट ” सँ लेल गेल अिछ आ त एिह \nठाम मैिथलीमे सेहो हम ओिह शgदक यथावत Vयोग कयल अिछ । मैिथलीमे जगुआर िवदेशज Oेणीक शgद \nभेल । \n  \nतेUदुआ या तेनुआ (बाल किवता)       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n80 \n \n \n  \nिकछु-िकछु बाघिह सिन लगैत छै,       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n81 \n \nिकछु िमलैत अिछ चीतासँ । \nपािनमे बाघिह सिन  हेलैत अिछ, \nरंग िमलैत अिछ  चीतासँ ।। \n  \nिचwकाय छै  चीतिह  सिन, मुदा \nकिरया धgबा  गोल ने छै । *  १ \nगाछ   चढ़एमे   बहुतिह   मािहर, \nपैघ िबलािड़मे जोड़ ने छै ।। * २ \n  \nगाछ चढ़ैछ   झट   मूँहमे  धएने, \nमूइल   बहुत भारी िशकार । \nछीिन सकैछ ने  ब{िट सकैतिछ, \nआन केओ मूहँक आहार ।। \n  \nगाछक मोटका डािढ़ पर बैसल, \nभ®ण करैछ िशकार ओ । \nिदनभिर सूतल रहइछ ओिह ठ{, \nउतरैछ स{झ अUहार ओ ।। \n  \nबाघ - िसंह - चीतासँ  छोट छै, \nलागैत छै  जगुआर जेक{ । \nएक जँ रिहतए   दुहु टा  दुिनञा,       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n82 \n \nअलग फेर जगुआर कह{ !!  * ३ \n  \nतेनुआ भेटैछ एिसया - अिîका, \nिविवध ®ेw - जलवायुमे । \nबारल छै  बस ®ेw िवषम अित, \nम - िहम जलवायु जे ।। \n  \n“िहम-तेनुआ” अलगिह छी Vाणी, \nभेटैछ   ऊँच   पहाड़   पर । * ४ \nओतबिह अलग ओ छी तेनुआसँ, \nजतबा चीता - बाघसभ ।। \n  \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n83 \n \n \n  \nसंकेत आ िकछु रोचक तÖय  - \n* १ - Vाचीन संकृतक  “िचwकः ” वा “िचwकायः ” शgदमे आजुक  “चीता” सेहो आबैत छल आ  “तेUदुआ या \nतेनुआ” सेहो । िकछु लोक संकृतक  “तर®ुः” शgदसँ तेUदुआ मानैत छिथ पर तर®ुः चीता आ बाघ आिद \nलेल सेहो आयल अिछ । िहUदीमे सेहो “तेUदुआ” शgदक आगमनक Oोत पÙ निञ अिछ; स7भवतः कोनहु \nजनजातीय भाषा वा बोलीसँ आयल छल आ ओतिहसँ मैिथलीमे सेहो आयल । मैिथलीमे“तेUदुआ ” शgद यथावत \nVयुत होइत अिछ जकर  उ¡चार भेद  (PHOENETIC VARIANT)  “तेनुआ ” सेहो अिछ ।   \n* २ - तेUदुआ गाछ पर चढ़बामे बÐड मािहर होइत अिछ  । ओ िशकार कएलाक बाद ओिह िशकारक लहाशक \nअपन मूँहमे दािब आसानीसँ गाछ पर चिढ़ जाइत अिछ । एिह Vकार ओ अपन भोजनक आन VितUदी \nिशकारीसभसँ (जेना िक - बाघ, िसंह, चीता आिदसँ) सुरि®त कऽ लैत अिछ । \n \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n84 \n \n* ३ - पैघ िबलािड़सभमे तेUदुआक अितिरत माw जगुआर गाछ पर चिढ़ पाबैत अिछ  । जँ पुरना आ नबका \nदुिनञा कोनहु थल माग= ारा परपर जुड़ल रहैत तँऽ स7भवतः तेUदुआ ओ जगुआर अलग - अलग Vाणीक \nपमे निञ िवकिसत भेल रहैत । \n* ४ - “िहम तेUदुआ ” (या िहम तेनुआ ) नामक जUतु “तेUदुआ” (या तेनुआ) केर कोनहु Vजाित निञ छी अिपतु \nएक गोट वतUw मjसुभ®ी जUतु छी । ओिह दूनूमे ओतबिह अUतर अिछ जतबा िक तेUदुआ ओ आन पैघ \nिबलािड़ (बाघ, िसंह, जगुआर, चीता) सभमे अिछ ।  “िहम तेUदुआ ” (Eng. - SNOW LEO PARD / \nOUNCE) (Bio. Name - Panthera uncia  syn.  Uncia uncia ) भारतमे माw िहमालय पव=त \nOेणीक  3000मीटर  सँ 4,500  मीटर  (9,800  फीट सँ 14,800  फीट) केर ऊँचाई धिर भेटैत अिछ । भारतक \nअितिरत Vाकृितक प सँ ओ नेपाल, भूटान, चीन, मंगोिलया, अफगािनतान, पािकतान, कजािकतान, \nिकगतान, तािज़िकतान आ उजबेिकतान देशमे पाओल जाइत अिछ । \n  \n \n \nबनिबलािड़  आ खट{सु/खट{स  \n(बाल किवता) \n  \n \nछी “िबलािड़” ओ जे मनुख केर, \nघऽर - आõन खिरहान   भेटैछ । \nआ  मनुख   केर    पिरवेशिहमे, \nजकर   सभक   सUतान   पलैछ ।। * १ \n  \nआन िबलािड़   जतेक जे  ब{चल,       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n85 \n \n“बनिबलािड़” केर   नाम   पाबैछ । \nबाध - बोन   जंगल   आ  झाड़मे, \nबनिबलािड़   केर    बास   रहैछ ।। * २ \n  \nस{झ - परातिह   घुमैत - घामैत, \nबाट - घाट    खिरहान    भेटैछ । \nछै   िबलािड़सँ  पैघ - पुÙ   ओ, \nमोटका भोकना िबलािड़ लागैछ ।। \n  \nएकरिह   तँऽ यौ  गाम - घऽरमे, \nदोसर   नाम   “खट{सु”  कहैछ । \nपर  “खट{सु”  शgदक   परीिधमे, \nआनहु  जUतुक   न{ओ आबैछ ।। * ३ \n  \nत अथ=क   फिरछौठ   लेल   िकछु, \nहोअए   उपाए   से  म{ग करैछ । \nजोिड़   िवशेषण, िभa कएल त, \nअपन - अपन दूनू नाम पबैछ ।। * ४ \n  \nजे   खट{सु   मायर    समूहक, \n“बनिबलािड़ खट{सु”     भेलैक ।       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n86 \n \nअथवा  मjसुक   भ®ण   कारण, \n“मjसुभ®ी खट{सु”     हेतैक ।। * ५ \n  \nआन   समूहक  जे  खट{सु  से, \nमjसु  खाइछ, फलाहार   करैछ । \nत  अपन गुण केर   अनुसारिह, \n“सव=भ®ी खट{सु”     भेलैक ।। * ६ \n  \nसंकेत आ िकछु रोचक तÖय  - \n* १ - मैिथलीमे जािह जUतुक नाम  “िबलािड़ ” अिछ से अंेजी ढर पर  “घरैया िबलािड़ ” (DOMESTIC CAT \n/ FERAL CAT)  भेल िकएक तँऽ ई मनुखक घऽर-आõन खिरहान-दलान आिद थानिह पर रहैत अिछ । \nवतुतः िबलािड़क बेसीतर समय मनुखिह केर पिरवेशमे िबतैत अिछ, ओकर ब¡चासभ मनुखिह केर \nपिरवेशमे जUम लैत अिछ आ पैघहु होइत अिछ । \n* २ - आन िबलािड़सभ जे मनुखक पिरवेशसँ दूर बाध-बोन, जंगल-झाड़ आिदमे रहैत अिछ आ जकर \nब¡चासभ ओही पिरवेशमे जUमैछ आ पलैछ-बढ़ैछ, तकरासभक मैिथलीमे “बनिबलािड़ ” कहल जाइत अिछ । ओ \nसभ स{झ-परात कहुखन-कहुखन मनुखक पिरवेशमे या बाट-घाट पर घुमैत-िफरैत भेिट सकैत अिछ पर बेसी \nकाल मनुखक पिरवेशसँ दूरिह रहैत अिछ । बनिबलािड़ िबलािड़क अपे®ा आकारमे थोड़ेक पैघ होइत अिछ \n। \n* ३ - बनिबलािड़ क खट{सु (उ¡चारण - खट{उस  या खटॱस ) अथवा खट{स  (कयाणी कोशमे देल वत=नीक अनुसार) \nसेहो कहल जाइत अिछ । मुदा एिह शgदक एकटा समया छैक  । खट{सु या खट{स शgद बनिबलािड़ समूहक \nजUतुक अितिरत एकटा आनहु जUतुक लेल Vयुत होइत अिछ जकरा अंेजीमे सीवेट  (CIVET)  कहल \nजाइत अिछ ।  \n* ४ * ५ - आजुक पिरिथितमे एिह तरहक ओझराएल शgदक फिरछाएब आ फिरछाए कऽ पिरभािषत करब \nआवयक ।  त हम समानता ओ िवषमताक देखैत खट{सु या खट{सक दू टा यापक समूहमे ब{टल अिछ ।        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n87 \n \n* ५ - खट{सु (खट{स) केर पिहल समूह भेल  “बनिबलािड़ खट{सु (खट{स )” जे िक ऊपर  “बनिबलािड़ ” नामसँ \nपिरभािषत कएल गेल अिछ । ई जUतुसभ  िबलािड़ कुल  या मायर कुल  (Family - FELIDAE)  केर सदय \nअिछ । ई सभ Vाकृितक पसँ मु¯यतः मjसु केर भ®ण करैछ \nअथत  मjसुभ®ी (CARNIVOROUS)  होइत अिछ । त एकरासभक “मjसुभ®ी खट{सु (खट{स )” सेहो किह \nसकैत छी । \n  \n \n  \n* ६ - खट{सु (खट{स) केर दोसर समूहक िहUदीमे “गUधिबलाव ” कहल जाइत अिछ कारण जे एकर एकरासभमे \nकतुरी सिन सुगUह (सुगिUध) होइत अिछ । त मैिथलीमे  “गUहिबलािड़ (या सुगUहिबलािड़ ) खट{सु \n(खट{स )” किह सकैत छी । मुदा ¥यातय जे “गUहिबलािड़ ”कोनहु िबलािड़ निञ छी आ निहञे िबलािड़ \nकुल  या मायर कुल  (Family - FELIDAE)  सँ एकर कोनहु स7बUध अिछ । ई जUतुसभ िववेराइडी \nकुल  या गUहिबलािड़ कुल  (Family - VIVERRIDA E)  केर सदय अिछ आ राितचर होइत अिछ । ई सभ \nVाकृितक पसँ मjसु आ संगिह संग फऽल (यथा - आम, चीकू, ताड़कून आिद) ओ घास-पातक भ®ण सेहो \nकरैछ, मतलब िक ई सब नैसिग=क प सव=भ®ी(OMNIVOROUS)  होइत अिछ । त एकरासभक “सव=भ®ी \nखट{सु (खट{स )” सेहो किह सकैत छी । बंगालीभाषामे एकरा “गUधगोकूल ” या“खाटोश ” कहल जाइत अिछ । \n  \nबाघ (बाल किवता) \n  \n \n  \n  \nराजा मिर गेल,  राज तँऽ अिछए । \nिसंह मूइल सिन, बाघ तँऽ अिछए । \nजािह जंगलमे िसंह अलोिपत,  तािह ठ{ राजा  बाघ तँऽ अिछए ।। *  १       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n88 \n \n  \nिसंहक छल सा°ाhय िव भिर । \nकिहयो ओतबा निञ छल बाघक । \nसा पलटल, िसंह िबलिट गेल, िबलटल तइयो बाघ तँऽ अिछए ।।* २ \n  \nसभसँ  पैघ   िबलािड़   बाघ छी । \nतदनUतर   िसंहक   अिछ पदवी । \nपर जे हो,  सॱसे  जंगलमे,  मायरक   सा°ाhय   तँऽ   अिछए ।। \n  \nभारत,   दि¡छन−पूब   एिसया । \nिहUद-पड़ोसी   आ  साइबेिरया । \nएिसयाक ओ माw धरोहिर,  दुिनञा भिरमे  धाख तँऽ   अिछए ।। * ३ \n  \nचामक रंग छै  लाल - नारंगी । \nतािह पर   कारी - कारी प\\ी । \nपेट, गाल, नाõिर छी उhजर; कारी धारीक छाप तँऽ अिछए ।। \n  \nजे  कहबैछ    बंगालक   बाघ । \nछी  पूरा  भारत   केर   बाघ । \nअंेजक देल नाम ई ìामक,  ऊघैत एखनहु  बाघ तँऽ अिछए ।। * ४ \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n89 \n \nनगर वामीिक भारत केर छी । \nिचतवन - परसा नेपालक छी । \nपछबारी िमिथला गWडक तट, एखनहु शोिभत बाघ तँऽ अिछए ।। * ५ \n  \nसभ  िबलािड़क  पािनक डऽर । \nएकरा  तÛर  डऽर ने भऽर । \nसुUदरवन गंगा - ितमुहानी,  दलदल तइयो  बाघ तँऽ अिछए ।। * ६ \n  \n \n \n       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n90 \n \n  \nसंकेत आ िकछु रोचक तÖय  - \n* १ - पिहने समत भारतवष=मे िसंहक सा°ाhय छल । एÛिह जंगलमे िसंह  (LION,  Panthera leo ) आ \nबाघ  (TIGER/TIGRE,  Panthera tigris ) दूनू रहैत छल आ तािह समएमे िसंहक जंगलक राजा कहल \nजाइत छल । धीरे - धीरे िशकारक कारण िसंहक सं¯या बहुत तेजीसँ घटल । घटल तँऽ बाघक सं¯या \nसेहो, मुदा िसंह अपे®ा कम तेजीसँ । आ जािह ठाम िसंह अलोिपत भऽ गेल तािह जंगलक राजा बाघक \nकहल जाए लागल । \nअिछअिह = (अिछअ  + इ + ह) = (अिछए  + ह) = (अिछए  + ………  ह केर लोप) = अिछए \n  \n* २ - बहुत पिहने िसंहक सा°ाhय बाघक तुलनामे बहुत िवतृत छल । िसंह पिहने स7पुण= भारतवष=क जंगलमे \nपयत माwामे (स7भवतः बाघसँ बेसी माwामे) छल ।   समय बदलल, पिरिथित उनिट गेल आ आब \nगुजरातक िगिरवनक छािड़ िसंह समूचा भारतक जंगलसँ अलोिपत भऽ गेल । िसंहक तुलनामे बाघक िथित \nभारतमे बहुत बेसी नीक अिछ । आ िसंहक अनुपिथितमे बाघिह जंगलक राजा भेल । \n* ३ - बाघ Vाकृितक पसँ माw एिसया महादेशमे भेटैत अिछ । भारतक संगिह भारतक पड़ोसी देशसभ, \nआन दि¡छन-पूब एिसयाक देशसभ आ सक साइबेिरया Vदेशक दि¡छन-पूब भागमे भेटैत अिछ । त ओ \nखास तँऽ अिछए । \n* ४ - ईट इिWडया क7पनीक बंगाल टेटमे तािह समय आजुक पि¡छम बंगालक अितिरत िबहार (िमिथला \nसिहत), उड़ीसा आ बाù¤ला देश अबैत छल । ओ लोकिन सुUदरवनमे बाघक देिख कऽ ओकर नाम  “रॉयल \nबंगाल टाइगर  (ROYAL BENGAL TIGRE) ” रािख देलिUह जखिन िक तािह समयमे बाघ समत \nअिवभािजत भारतक जंगलसभमे सामाUय पसँ भेटैत छल । तािह समय अपना िदिश भेटए बला बहुत रास \nजीव-जUतु ओ गाछ-िबिरछक नाम बंगालक नामसँ रािख देल गेल जे ìामक छल आ अिछ । तिहना ई बाघ \nसेहो । कोनहु जैववैØािनक न{ओमे जञो “बÊगालेिUसस  (bengalensis / benghalensis) ” Vयय \nजुड़ल होअए तँऽ बेसी स7भावना जे ओ जैव-जाित वा Vजाित अपना िदिश सेहो सामाUय पसँ भेटैत होयत \n। \n* ५ - िमिथलाक पछबारी सीमा पर गWडकक तट पर अविथत जंगलसभमे एखनहु बाघक देखल जा सकैत \nअिछ । पि¡छम च7पारणक “वामीिक रािeéय उIान ” (VALMIKI NATIONAL PARK & WILDLIFE \nSANCTUARY)  केर  “वामीिक बाघ िरजव=” (VALMIKI TIGER RESERVE / VTR)  भारतमे बाघक \nVमुख Vाकृितक आवास ®ेwमेसँ एक अिछ । एकरिह ठीक उर भऽर नेपालक सीमामे अविथत  “िचतवन       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n91 \n \nरािeéय िनकुü ” (CHIT WAN NATIONAL PARK)  आओर  “पस वUयजUतु आर® ” (PARSA \nWILDLIFE RESERVE)  सेहो बाघक Vाकृितक आवास ®ेw अिछ । एिहमेसँ िचतवन रािeéय िनकुü क \nयुनेको (UNESCO)  ारा िव स7पदा ®ेw  (WORLD HERITAGE SITE)  केर Oेणीमे सि7मिलत कएल \nगेल अिछ । वातवमे ई तीनू वUय ®ेw मीिल कऽ एक गोट  बाघ आर® एकाई  केर रचना करैछ \nजकरा “िचतवन -पस-वामीिक बाघ आर® एकाई ” (CHITWAN -PARSA -VALMIKI TIGER \nCONSERVATION UNIT or CPV -TCU)  कहल जाइत अिछ । \n* ६ - िबलािड़ कुलक आन सदय सभक पािनसँ बड़ डऽर होइत अिछ  । “तीतल िबलािड़ ” - एक गोट Vिश¦ \nकहबी छै ।  मुदा “बाघ” आ“जगुआर” एहेन सदय अिछ जकरा पािनसँ डऽर - भऽर निञ होइत छै । ई \nदूनू पािनमे बहुत दूर धिर आ बहुत काल धिर हेिल सकैत अिछ । त बाघक सुUदरवन \nसिन  ितमुहानीक (DELTA)  दलदली ®ेwमे सेहो कोनहु असौकय= निञ होइत छै । \n \n \n  \nिबलािड़ (बाल किवता) \n  \n \n  \nबाघक मौसी  कहै छी  जकरा,  तकरिह नाम  “िबलािड़” छै । \nएÛिह कुल केर  जीव दुनु छै,  बहुतिह छोट  िबलािड़ छै ।। \n  \nछोट  ओकर  कद-काठी छै त,  िवचिर  रहल  िनबध छै । \nपैघ िबलािड़ जेक{ ओÛर निञ, िसकुिड़ रहल सा°ाhय छै ।। \n  \nकखनहुँ 7य{उ-7य{उ बाजैत अिछ, खन गु7हरैत आबाज छै ।       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n92 \n \nघऽर-आõन  िक  बाध-बोन,  सभठ{  मायरक  राज छै ।। \n  \nअपना  िमिथलामे  Vिश¦  बड़,  “गोनू झाक िबलािड़” छै । * १ \nएतबा कीि=  जे  कहबी बिन गेल,  “गोनू झाक िबलािड़ छै” ।। \n  \nमjसुभ®ी  आ  चतुर   िशकारी,  मूसक  करैछ  िशकार   छै । \nमाछक   चाट  बहुत छै  ओकरा,  दूधक  सIः काल  छै ।। \n  \nजतए िबलािड़क पहुँच अस7भव,  “सीक” एहेन िनमण छै । * २ \nसीक टुटल  तँऽ  भाग िबलािड़क,  त ई कहबी िवधान छै ।। \n  \nघर-आõन जे भेटैछ हरदम, सएह कहबैछ  “िबलािड़” छै । \nजंगल-झाड़   िबलािड़   रहैछ जे,  से तँऽ  “बन-िबलािड़” छै ।। * ३ \n  \nतेनुआ ओ जगुआर जेक{ ओ,  गाछ चढ़एमे  मािहर   छै । \nऊँच भवन ओ गाछ-िबिरछसँ, कूिद जाइछ जग-जािहर छै ।। * ४ \n  \n \n \nसंकेत आ िकछु रोचक तÖय  - \n* १ - गोनू झाक िखसाक िबलािड़ ततेक ने Vिश¦ भेल िक ओकरा नाम पर कहबीअिह बिन गेल ।       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n93 \n \n* २ - “सीक ” वतुतः दूध, दऽही आ माखन आिदक िबलािड़सँ सुरि®त रखबाक एकटा सता लेिकन बहुत \nनीक उपाए छल । \n* ३ - “िबलािड़ ” वतुतः मनुखिह केर पिरवेशमे रहैत अिछ आ जे जंगली पिरवेशमे रहैत अिछ \nसे “बनिबलािड़ ” कहबैत अिछ । बनिबलािड़क “खट{सु” (उ¡चारण - खट{उस  या खटॱस ) अथवा “खट{स ” सेहो \nकहल जाइत अिछ । मुदा “खट{सु” या “खट{स” शgदक अUतग=त  “बनिबलािड़क” अितिरत एकटा आन जUतु \nसेहो अबैत अिछ जकरा अंेजीमे “सीवेट ” (CEVET)  कहल जाइत अिछ । एकर गुणक आधार पर एकरा \nमैिथलीमे “गUहिबलािड़ ” किह सकैत छी (हल{िक मैिथलीमे एकर ई न{ओ Vचिलत निञ अिछ) । \n* ४ - िबलािड़ कुल  (Family - FELIDAE)  केर माw ४ टा सदय गाछ पर चढ़बामे मािहर होइत अिछ । \nओ चा सदय अिछ - तेUदुआ (तेनुआ), जगुआर, बनिबलािड़ आ वयं िबलािड़ । \n  \nिसंह या िसंघ (बाल किवता) \n  \n \n  \nिसंह  कहू  या  िसंघ कहू  अहँ, \nछी  ओ  तँऽ जंगल  केर राजा । \nपिहने छल िवचरैत  िव  भिर, \nमुदा आब बाजल अिछ  बाजा ।। *  १ \n  \nराज  ओकर   भारत भिरमे  छल, \nआ   सॱसे  पि¡छमक   एिसया । \nछािड़      सहारा     मभूिमक, \nभेटैत छल  हर ठाम  अिîका ।। * २       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n94 \n \n  \nदू  शताgदी   पिहने  धिर   तँऽ, \nयूरोपहुमे   बड़   रहैत   छल । \nVागैितहािसक   कालक   युगमे, \nभिर अमेिरका ओ िफरैत छल ।। * २ \n  \nआब तँऽ ब{चल ठाम-ठीम िकछु, \nजतए   सुरि®त   जंगल   अिछ । \nभारत केर गुजरातक  “िगिरवन”, \nओिह िसंहक   मंगल   अिछ ।। * ३ \n  \nअिछ Vयास चिल रहल  बसाबी, \nिसंहक     आनहु    जंगलमे । \nपिहल  खेप   छी  म¥य-Vदेशक, \n“कुनो”  नाम   केर  जंगलमे ।। * ४ \n  \nतिहना  अिîकाक   िथित   छै, \nओहु  क7मिह   िसंह  बचल । \nनवका    िगनतीमे    पिहनेसँ, \nिसंहक   सं¯या  बहुत  घटल ।। \n        \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n95 \n \nपुष-िसंह  केर   गद=िन पर  छै, \nकेसिरया    केसक   “केसर” ।* ५ \nिसंहनी केर  निञ रहैछ घÊट पर, \nलटकैत सुaर सिन  “केसर” ।। \n  \nइएह केसर केर कारण   िसंहक, \nनाम   “केसरी”    सेहो   पड़ल । \nइएह   “केसरी”  जतए - ततए, \nअिछ   शूरवक पयय बनल ।। \n  \n \n  \nसंकेत आ िकछु रोचक तÖय  - \n* १* २* ३ - बहुत पिहने िसंहक सा°ाhय बाघक तुलनामे बहुत िवतृत छल । िसंह पिहने एिसया, अिîकाक \nअितिरत यूरोप आ दूनू अमेिरका महादेशमे पाओल जाइत छल । करीब  दस हजार वष= पिहने अमेिरका \nमहादेश आ  Vागैितहािसक काल मे (PREHISTORIC ERA) यूरोपसँ िवलुत भेल ।  भारतमे सेहो माw \nगुजरातक िगरवनमे िकछु िसंह ब{चल अिछ । ह{, अिîकाक िसंहसभक िथित भारतीय िसंहसभसँ िकछु \nनीक अवय अिछ । \n॰सं॰ मैिथली न{ओ अंेजी न{ओ जैववैØािनक न{ओ िसंहक िथित  \n१ भारतीय या \nएिसयाक िसंह \nAsiatic Lion / \nIndian Lion / \nPersian Lion  \nPanthera leo \npersica \nिजबैत (िजउत)  अिछ \n२ अिîकाक िसंह African Lions - \ncollectively (Each \nPanthera leo  leo & \nother approx. 17-\nिजबैत (िजउत)  अिछ       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n96 \n \nsubspecies with \na different name \nindividually)  \n18 subspecies \n३ यूरोपक िसंह European Lion  Panthera leo \nspelaea \nकरीब २,५०० वष= \nपिहने िवलुत \n४ अमेिरकाक िसंह Americon Lion  Panthera leo atrox करीब १०,००० वष= \nपिहने िवलुत \n  \n* ४ - भारतमे एखन माw गुजरात राhयक  िगिरवन मे (GIR FOREST NATIONAL PARK & \nWILDLIFE SANCTUARY)  िसंह ब{चल अिछ जे कोनहु Vाकृितक आफद या महामारीक कारण एक \nसंगिह सुÐडाह भऽ सकैत अिछ । एिह बातक ¥यानमे रखैत भारत सरकार िसंहक िकछु आनहु जंगलसभमे \nपुनथिपत करबाक Vयास कऽ रहल अिछ । एहेन पिहल Vयास म¥य Vदेशक  “कुनो-पालपुर वUयजीव \nअभयारWय ”(KUNO - PALPUR WILDLIFE SANCTUARY)  करबाक तैयारी भऽ रहल अिछ । \n* ५ - पुष िसंहक गद=िनसँ चहु िदिश वणभ पीयर (वा िकछु Vजाितमे पीयर-भूरा-कारी) रंगक केस लटकैत \nरहैत अिछ जकरा संकृत आ मैिथलीमे “केसर ” कहल जाइत अिछ । इएह कारण िसंहक एकटा पययी \nन{ओ  “केसरी” सेहो अिछ । िहUदीमे एकरा “आयाल ” आ अंेजीमे“मॅन ” (MANE)  कहल जाइत अिछ । \nिसंहनीमे एिह तरहक संरचना निञ रहैत अिछ । \n \n  \n  \n  \n  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \n िवदेह       \nwww.videha.co.in     \t \n    \r                www.videha.com Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  'वदेह ' २१० म अंक १५ सतबर २०१६ \n(वष ९ मास १०५ अंक २१०)\n            ! \" # $ % & ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n97 \n \n \nमैिथली सािहय आUदोलन \n (c)2004-16. सविधकार लेखकाधीन आ जतऽलेखकक नाम नैअिछ ततऽसंपादकाधीन।िवदेह- Vथममैिथली \nपाि®क ई-पिwका ISSN 2229-547X VIDEHAस7पादक: गजेUi ठाकुर। सह-स7पादक: उमेश मंडल। \nसहायक स7पादक: राम िव लास साहु, नUद िवलास राय, सUदीप कुमार साफी आ मुaाजी (मनोज कुमार \nकण=)। कला-स7पादन: hयोित झा चौधरी। स7पादक- नाटक-रंगमंच-चलिचw- बेचन ठाकुर। स7पादक- \nसूचना-स7पक=-समाद- पूनम मंडल। स7पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अVकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण= उरदाियव लेखक गणक म¥य \nछिUह)ggajendra@videha.comकमेल अटैचमेWटक पम .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉमäटमे पठा \nसकै छिथ।रचनाक संग रचनाकार अपन संि®त पिरचयआ अपन कैन कएल गेल फोटो पठेता, से आशा \nकरै छी। रचनाक अंतमेटाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Vकाशनक हेतु िवदेह (पाि®क) ई \nपिwकाक देल जा रहलअिछ।एतऽ Vकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहक लोकिनक लगमे \nरहतिUह, माw एकर Vथम Vकाशनक/ िVंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई-Vकाशन/ \nिVंट-Vकाशनक अिधकार ऐ ई-पिwकाक छै।  ऐ ई पिwकाक Oीमित ल±मीठाकुर ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक ई Vकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-16सविधकार सुरि®त। िवदेहमे Vकािशत सभटारचनाआ आकइवक सविधकार रचनाकार आ \nसंहकक लगमे छिUह। रचनाकअनुवाद आ पुनः Vकाशन िकंवा आकइवक उपयोगक अिधकार िकनबाक \nहेतुggajendra@videha.co.inपर संपक= क। ऐ साइटक Vीित झा ठाकुर, मधूिलका चौधरीआ रिम \nिVया ारा िडजाइन कएल गेल।५ जुलाई २००४ \nकhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsa rik-gachh.html “भालसिरक गाछ”- \nमैिथली जालवृसँ Vार7भ इंटरनेटपर मैिथलीक Vथम उपिथितक याwा िवदेह- Vथम मैिथली पाि®क ई \nपिwका धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर   ई Vकािशत होइत अिछ। आब “भालसिरक \nगाछ”जालवृ 'िवदेह' ई-पिwकाक Vवताक संग मैिथली भाषाक जालवृक एीगेटरक पमे Vयुत भऽ रहल \nअिछ। िवदेह ई-पिwका ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि¦रतु   ","size_mb":1.17,"has_text":true},"Videha 211.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 211.pdf","name":"Videha 211.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw ' /dTco/dOBa/dOBa  /dMw /dA/dABCsJwrw/dKw /dharo/dOBa  /dA/dKTRw/dSmuBUC /dBw/dRw  /dTco/dharo/dOBa/dSmF (/dVw/dSsw/dRapM /dNmBa /dMw/dSmuBAw/dSw /dOBa/dharo /dSmF /dA/dABCsJwrw/dKw /dTco/dOBa /dOBa)\n  \n   \n/dAm /dA/dABCsJwrw/dKw/dMw/dSmuBE /dA/dSmuBI.M/dCMw:- \n/dOBa. /dSw /dABCsJwrw /dPw/dSmuBAw/dDw/dKw/dSmuBIm.G/dtw /dSw /dABCsJwrw /dDw/dSmuBE/dSMw  \n  \n/dTco. /dGw/dDtw  \n/dTco./dOBa./dDdw/dSmuBSMorRO /dKw /dSmuBAm /dLw/dSmuBAw/dSMw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dSmuBI.M/dMw/dSMRw- /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dLw/dSmuBO/dKw/dGw/dSmuBIm/dTw/dMw/dSmuBE /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dMBw/dSmuBAw/dHw/dKw  \n/dTco./dTco./dSw/dTtw /dNw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dtw/dNBw /dJMw/dSmuBAw- /dPRw/dJw/dSmuBAw/dTw /dABCsJwrw /dTRw /dE/dKw/dTRw/dSmuBAw /dMw/dJw/dSmuBAw/dKw \n/dTco./dTMraa./dU/dMw/dSmuBE/dSMw /dMw/dNBDdw/dLw-/dI/dSmuBI/dTw/dHw/dSmuBAw/dSw- /dSw/dGw/dRw /dRw/dSmuBAw/dSmuBI/dTw /dDw/dSmuBIm/dPw /dJw/dRw/dtw \n/dTco./dFoCr./dU/dMw/dSmuBE/dSMw /dMw/dNBDdw/dLw  /dAw /dPw/dSmuBU/dNw/dMw /dMw/dNB.Mwps /dDdw /dLw- /dSw/dMw/dSmuBAw/dDw - /dSw/dGw/dRw /dRw/dSmuBAw/dSmuBI/dTw /dDw/dSmuBIm/dPw /dJw/dRw/dtw \n/dTMraa. /dPw/dDtw  \n/dTMraa./dOBa./dAw/dSMw/dSmuBIm/dSsw /dA/dNw/dSmuBI.M/dCw/dNHw/dSmuBAw/dRw- /dTco /dTRw/dSmuBAw /dGw/dJw/dLw  \n/dTMraa./dTco./dVw/dSmuBIm/dRwkdSmuBUC  /dSw/dSmuBO/dNw/dKw/dRw  /dTw/dSmuBIm/dNw  /dTRw/dSmuBAw  /dSmuBI/dHw/dABCsJwrw/dDw/dSmuBIm  /dKw/dSmuBI/dVw/dTw/dSmuBAw- /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm  /dA/dNw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw/dDw  /dAw/dSMw/dSmuBIm/dSsw  /dA/dNw/dSmuBI.M/dCw/dNHw/dSmuBAw/dRw \n/dTMraa./dTMraa./dBw/dSmuBAw/dBw/dSmuBAw /dBw/dSmuBAm/dDtw/dNw/dSmuBAw/dTMw-/dAw/dJw/dSmuBAw/dDw /dGw/dJw/dLw \n/dTMraa./dFoCr./dJw/dGw/dDw/dSmuBIm/dSMw /dCw/dNDRw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw  /dA/dSmuBI/dNw/dLw- /dGw/dJw/dLw \n  \n/dFoCr./dBw/dSmuBAw/dLw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw/dABCsJwrw /dKw /dSmuBVorwpmrR /dTw/dSmuBE-/dPRw/dNBw/dVw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dJMw/dSmuBAw- /dA/dLw/dRw - /dBw/dLw/dRw \n \n \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine in .pdf format and \nMaithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw/dKw /dPw/dSmuBU/dRw/dSmuBAw/dNw /dA/dABCsJwrw/dKw /dAw /dCwBdrwO/dSmuBI/dDdw/dtw/dSmuBO/ /dVw/dSmuBIm/dSmuBI/dDdw/dtw/dSmuBO/ /dPw/dSmuBO/dTMw/dSmuBIm/ /dSmuBI.M/dCw/dTRw/dKw/dLw/dSmuBAw/ \n/dPMw/dSmuBO/dTRw/dSmuBO /dSw/dBMw/dKw /dPMw/dSmuBAw/dI/dLw /dSw/dBMw /dDdw/dSmuBAw/dU/dNw/dLw/dSmuBO/dDdw /dKw/dRw/dBw/dSmuBAw/dKw /dHw/dSmuBE/dTw/dSmuBU /dNw/dSmuBIm/dCw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dKw /dSmuBI.M/dLw/dABCsJwrw/dKw /dPw/dRw /dJw/dSmuBAw/dU/DwBdw \n VIDEHA ARCHIVE  /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dAw/dKw/dSmuBAw/dRapM/dI/dVw  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \n  \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dJw/dSmuBAw/dLw/dVw/dSmuBVorwpmrR/dTTw/dKw /dSmuBI/dDdw/dSw/dKw/dSw/dNw /dPMw/dSmuBO/dRw/dMw/dPw/dRw /dJw/dSmuBAw/dU/DwBdw \n \n \n/dSw /dABCsJwrw /dPw/dSmuBAw/dDw/dKw/dSmuBIm.G/dtw \n/dJw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw /dKw/dSmuBIm.G /dSw/dBMw /dGw/dSmuBO/dTRw/dSmuBAw /dJw/dNw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBIm.M /dJw/dSmuBE /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dTco/dharo/dOBa/dFmJa /dMw/dSmuBE /dTw/dSmuBIm/dNw /dTRw/dSmuBAw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dTw/dSmuBIm/dNw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw/dKw/dSmuBAw/dRw/dPw/dRw /dPRw/dKw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dSMw/dTw /dKw /dSmuBE /dLw/dKw /dJw/dKw/dRw /dMw/dSmuBAw/dPw/dDw/dABCsJwrw/dDdw /dCMw/dLw /dSw/dSmuBAw/dLw/dMw/dSmuBE /dDw/dSmuBUC/dTRw/dSmuBAw \n/dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dJw/dSmuBIm/dSmuBI/dVw/dTw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw/dKw/dSmuBAw/dRw/dKw /dU/dPw/dRw /dRw/dHw/dTw /dJw/dI/dMw/dSmuBE /dE/dKw/dTRw/dSmuBAw /dSmF/dharo-/dSaJaB/dharo /dVw/dSmuBAw /dO/dI/dSw /dCwBdrwfmBdC  /dBw/dSmuBE/dSw/dSmuBIm /dSw/dSmuBAw/dLw/dKw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw/dKw/dSmuBAw/dRw /dRw/dHw/dTw/dSmuBAw /dTw /dCwBdrwfmBdC  /dDw/dSmuBO/dSw/dRw /dFoCr/dharo-/dFmJa/dharo /dSw/dSmuBAw/dLw/dKw ( \n/dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw/dKw/dSmuBAw/dRw /dMw/dNw/dSmuBE /dBMw/dSmuBAw/dRw/dTw /dAw /dNw/dSmuBE/dPw/dSmuBAw/dLw /dDw/dSmuBUC/dNw/dSmuBUC/dKw)/DwBdw /dAm /dKRw/dMw/dMw/dSmuBE /dA/dRw/dSmuBI/dVw/dNDw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw /dO /dJw/dGw/dDw/dSmuBIm/dSMw /dCw /dABCsJwrw /dDRw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw \"/dA/dSmuBI/dNw/dLw\"/dJw/dSmuBIm/dPw/dRw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dSmuBI/dNw/dKw/dSmuBI.M/dLw \n/dCw/dSmuBU/dKw/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dAw/dGw/dSmuBUC/dKw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dSmuBI/dKw/dNw/dKw/dSmuBAw/dPw/dRw /dHwkdSmuBU/dA/dE /dTw/dI /dLw/dSmuBE/dLw /dE/dKw /dMw/dSmuBAw/dSw /dPw/dSmuBI/dHw/dNw/dSmuBE/dSw/dCwBdrwfmBdC  /dPw/dSmuBAw/dTRMw/dKw/dKw /dSw/dSmuBU/dJMw/dSmuBAw/dVw /dMw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dGw/dLw /dGw/dSmuBE/dLw /dCMw/dLw/DwBdw  /dPw/dSmuBAw/dTRMw/dKw/dKw /dSw/dSmuBU/dJMw/dSmuBAw/dVw /dAw/dE/dLw \n/dAw /dO/dI /dSw/dSmuBU/dJMw/dSmuBAw/dVw /dA/dABCsJwrw/dTw/dGw/dRapM/dTw /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw/dKw /dSmuBI/dKw/dCMw /dSmuBU  /dA/dSmuBI/dGw/dLw/dSmuBAw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dPw/dRw/dMw/dSmuBE/dSMVw/dRw /dKw/dSmuBAw/dPw/dSmuBI/dDddMw, /dVw/dSmuBIm/dRw/dSmuBE/dNDRw /dMw/dSmuBI.G/dLLw/dKw /dAw /dKw/dMw/dLw/dSmuBAw /dCw/dSmuBAC/dDMw/dRw/dSmuBIm /dPw/dRw /dRw/dHw/dTw/DwBdw /dHw/dMw/dRw /dSw/dBw/dHw/dKw \n/dPRw/dtw/dSmuBAw/dSw /dRw/dHw/dTw /dJw/dSmuBE /dIm /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dSw/dBMw /dJw/dNw/dVw/dRw/dSmuBIm /dO /dPMw/dRw/dVw/dRw/dSmuBIm /dTco/dharo/dOBa/dSaJaB /dMw/dSmuBE /dPRw/dKw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dSMw/dTw /dHwkdSmuBU/dA/dE /dMw/dSmuBU/dDw/dSmuBAw /dIm /dRw/dCw/dNw/dSmuBAw/dKw /dU/dPw/dLw/dBDMw/dTw/dSmuBAw/dPw/dRw /dSmuBI/dNw/dBMw/dRapM/dRw /dKw/dRw/dTw/DwBdw /dMw/dNw/dSmuBE /dRw/dCw/dNw/dSmuBAw/dKw \n/dU/dPw/dLw/dBDMw/dTw/dSmuBAw/dKw /dSmuBI/dHw/dSw/dSmuBAw/dBw/dSw /dCwBdrwfmBdC  /dSw/dMw/dE /dUC/dPw/dRw-/dSmuBI/dNw/dCCw/dSmuBAw /dBMw/dAJwurwMw /dSw/dKw /dSmuBAm /dE/DwBdw /dSw/dBMw /dGw/dSmuBO/dTRw/dSmuBAw/dSw /dCwBdrwfmBdC  /dAw/dGRw/dHw /dJw/dSmuBE /dO /dA/dPw/dNw-/dA/dPw/dNw /dRw/dCw/dNw/dSmuBAw /dTMraa/dOBa /dSmuBI/dDw/dSw/dMBw/dRw /dTco/dharo/dOBa/dSmF /dDMw/dSmuBI.N/dRw \nggajendra@videha.com /dPw/dRw /dPw/dTRMw/dSmuBAw /dDw/dSmuBIm/DwBdw \n  \n  \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw  \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw/dNTw/dRw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dA/dKw/dSmuBAw/dDw/dSmuBE/dMw/dSmuBIm /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw  \n/dOBa./dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw/dNTw/dRw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dA/dKw/dSmuBAw/dDw/dSmuBE/dMw/dSmuBIm /dPMw /dSmuBE /dLw/dSmuBO /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw /dTco/dharo/dOBa/dharo -/dOBa/dOBa   \n/dTco/dharo/dOBa/dharo /dSMRw/dSmuBIm /dGw/dSmuBO/dSmuBI/dVw/dNDw /dJMw/dSmuBAw (/dSw/dMw/dGRw /dtw/dSmuBO/dGw/dDw/dSmuBAw/dNw /dLw/dSmuBE/dLw) \n/dTco/dharo/dOBa/dOBa /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dMw/dSmuBAw/dNw/dNDw /dRw/dSmuBE/dNBw/dSmuBU (/dSw/dMw/dGRw /dtw/dSmuBO/dGw/dDw/dSmuBAw/dNw /dLw/dSmuBE/dLw) \n/dTco./dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw/dNTw/dRw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dA/dKw/dSmuBAw/dDw/dSmuBE/dMw/dSmuBIm /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw /dTco/dharo/dOBa/dOBa -/dOBa/dTco   \n/dTco/dharo/dOBa/dOBa /dMw/dSmuBUC/dLw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw- /dSMRw/dSmuBIm /dJw/dGw/dDw/dSmuBIm/dSMw /dPRw/dSw/dSmuBAw/dDw /dMw/dNBDdw/dLw (/dGw/dSmuBAw/dMw/dKw /dSmuBI.M/dJw/dNw/dGw /BASE/dSmuBIm, /dKw/dTMw/dSmuBAw /dSw /dABCsJwrw /dGRw/dHw) \n/dTco/dharo/dOBa/dOBa /dBw/dSmuBAw/dLw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw- /dLw/dSmuBE./dKw. /dMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw/dTMw /dJMw/dSmuBAw (/dJw/dKw/dRw /dNw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm /dCw/dTw/dSmuBU/dRw /dHw/dSmuBO/dI, /dKw/dTMw/dSmuBAw /dSw /dABCsJwrw /dGRw/dHw) \n/dTco/dharo/dOBa/dOBa /dtw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw- /dAw/dNw/dNDw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dJMw/dSmuBAw (/dKw/dLw/dHw , /dNw/dSmuBAw/dTRw/dKw) \n/dTco/dharo/dOBa/dTco /dA/dNw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw/dDw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw- /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw/dLw/dSmuBO/dCw/dNw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw- (/dPw/dDMw/dSmuBAw/dNw/dDw/dSmuBIm/dKw /dMw/dSmuBAw/dJMw /BASE/dSmuBIm, /dBw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dGLw/dSmuBAw- /dMw/dSmuBAw/dSmuBI/dNw/dKw /dBw /dABCsJwrw /dDtw/dSmuBO/dPw/dSmuBAw/dDMtw/dSmuBAw/dtw, /dU/dPw/dNtw/dSmuBAw/dSw /dBw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dGLw/dSmuBAw/dSw /dCwBdrwfmBdC  /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dA/dNw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw/dDw) \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dBMw/dSmuBAw/dSsw/dSmuBAw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw /dTco/dharo/dOBa/dTco -/dOBa/dTMraa (/dVw/dSmuBAm/dKw/dSmuBI.G/dLPw/dKw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dA/dKw/dSmuBAw/dDw/dSmuBE/dMw/dSmuBIm /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw/dKw /dRwkdSmuBUC/dPw/dMw/dSmuBE /dPRw/dSmuBI.M/dSw/dDDMw ) \n1. /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw/dNTw/dRw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dA/dKw/dSmuBAw/dDw/dSmuBE/dMw/dSmuBIm /dPMw /dSmuBE /dLw/dSmuBO /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw  2012  \n2012 /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dJw/dNw/dNDw/dNw /dLw/dSmuBAw/dLw /dDw/dSmuBAw/dSw (/dSw/dMw/dGRw /dtw/dSmuBO/dGw/dDw/dSmuBAw/dNw /dLw/dSmuBE/dLw) \n2. /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dBMw/dSmuBAw/dSsw/dSmuBAw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw /dTco/dharo/dOBa/dTco -/dOBa/dTMraa (/dVw/dSmuBAm/dKw/dSmuBI.G/dLPw/dKw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dA/dKw/dSmuBAw/dDw/dSmuBE/dMw/dSmuBIm /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw/dKw /dRwkdSmuBUC/dPw/dMw/dSmuBE /dPRw/dSmuBI.M/dSw/dDDMw ) \n/dTco/dharo/dOBa/dTco /dBw/dSmuBAw/dLw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw - /dSMRw/dSmuBIm /dJw/dGw/dDw/dSmuBIm/dSMw /dPRw/dSw/dSmuBAw/dDw /dMw/dNBDdw/dLw /dKw /dSmuBE/dCwBdrwfmBdC  “/dTw/dRw/dSmuBE/dGw/dNw ” /dBw/dSmuBAw/dLw /dPRw/dSmuBE/dRw/dKw /dSmuBI/dVw/dHw/dSmuBI/dNw /dKw/dTMw/dSmuBAw /dSw /dABCsJwrw /dGRw/dHw \n/dTco/dharo/dOBa/dTco /dMw/dSmuBUC/dLw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw - /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dJw/dDw/dSmuBE/dVw /dMw/dNBDdw/dLw/dKw /dSmuBE/dCwBdrwfmBdC  \"/dA/dMBw/dRw/dSmuBAw \" (/dKw/dSmuBI/dVw/dTw/dSmuBAw /dSw /dABCsJwrw /dGRw/dHw) /dLw/dSmuBE/dLw/DwBdw \n2012 /dtw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw- /dSMRw/dSmuBIm/dMw/dTw/dSmuBIm /dJtw/dSmuBO/dSmuBI/dTw /dSw/dSmuBU/dNw/dSmuBIm/dTw /dCw/dSmuBAC/dDMw/dRw/dSmuBIm/dKw “/dA/dSmuBI.M/dCw/dRapM/dSw ” (/dKw/dSmuBI/dVw/dTw/dSmuBAw /dSw /dABCsJwrw /dGRw/dHw) \n2013 /dA/dNw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw/dDw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw- /dSMRw/dSmuBIm /dNw/dRw/dSmuBE/dSMw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dSmuBI/dVw/dKw/dLw \"/dtw/dtw/dSmuBAw/dSmuBI/dTw\" (/dMw/dRw/dSmuBAw/dTRMw/dSmuBIm /dU/dPw/dNtw/dSmuBAw/dSw /dSMRw/dSmuBIm /dSmuBI/dVw/dSsNBw/dSmuBU /dSw/dKMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dMw /dKMw/dSmuBAw/dNBDdw/dSmuBE/dKw/dRw) \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dBMw/dSmuBAw/dSsw/dSmuBAw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw /dTco/dharo/dOBa/dTMraa -/dOBa/dFoCr (/dVw/dSmuBAm/dKw/dSmuBI.G/dLPw/dKw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dA/dKw/dSmuBAw/dDw/dSmuBE/dMw/dSmuBIm /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw/dKw /dRwkdSmuBUC/dPw/dMw/dSmuBE /dPRw/dSmuBI.M/dSw/dDDMw ) \n/dTco/dharo/dOBa/dTMraa /dBw/dSmuBAw/dLw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw – /dSMRw/dSmuBIm/dMw/dTw/dSmuBIm /dJtw/dSmuBO/dSmuBI/dTw /dSw/dSmuBU/dNw/dSmuBIm/dTw /dCw/dSmuBAC/dDMw/dRw/dSmuBIm- “/dDw/dSmuBE/dVw/dSmuBIm/dJw/dSmuBIm ” (/dBw/dSmuBAw/dLw /dSmuBI/dNw/dBw/dNDMw /dSw /dABCsJwrw /dGRw/dHw) /dLw/dSmuBE/dLw/DwBdw  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \n/dTco/dharo/dOBa/dTMraa /dMw/dSmuBUC/dLw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw - /dSMRw/dSmuBIm /dBw/dSmuBE/dCw/dNw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw/dKw /dSmuBE/dCwBdrwfmBdC  \"/dBw/dSmuBE/dTRw/dSmuBIm/dKw /dA/dPw/dMw/dSmuBAw/dNw /dAw /dCMw/dSmuBIm.M/dNw/dRw/dDw/dSmuBE/dVw /BASE/dSmuBIm\" (/dNw/dSmuBAw/dTRw/dKw /dSw /dABCsJwrw /dGRw/dHw) /dLw/dSmuBE/dLw/DwBdw \n/dTco/dharo/dOBa/dTMraa /dtw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw- /dSMRw/dSmuBIm /dU/dMw/dSmuBE/dSMw /dMw/dNBDdw/dLw/dKw /dSmuBE/dCwBdrwfmBdC  “/dSmuBI/dNw/dSMTw/dSmuBU/dKw/dSmuBIm.G ” (/dKw/dSmuBI/dVw/dTw/dSmuBAw /dSw /dABCsJwrw /dGRw/dHw)/dLw/dSmuBE/dLw/DwBdw \n/dTco/dharo/dOBa/dFoCr /dA/dNw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw/dDw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw- /dSMRw/dSmuBIm /dSmuBI/dVw/dNw/dSmuBIm/dTw /dU/dTPw/dLw/dKw /dSmuBE/dCwBdrwfmBdC  “/dMw/dSmuBO/dHw/dNw/dDw/dSmuBAw/dSw ” (/dSmuBI/dHw/dNDw/dSmuBIm /dU/dPw/dNtw/dSmuBAw/dSw /dSMRw/dSmuBIm /dU/dDw/dtw /dPRw/dKw/dSmuBAw/dSMw)/dKw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dA/dNw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw/dDw /dLw/dSmuBE/dLw/DwBdw \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dBMw/dSmuBAw/dSsw/dSmuBAw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw  /dTco/dharo/dOBa/dFoCr -/dTco/dharo/dOBa/dFmJa  (/dSw/dMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw/dNTw/dRw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dA/dKw/dSmuBAw/dDw/dSmuBE/dMw/dSmuBIm /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw ) \n/dTco/dharo/dOBa/dFoCr /dMw/dSmuBUC/dLw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw- /dSMRw/dSmuBIm /dNw/dNDw /dSmuBI/dVw/dLw/dSmuBAw/dSw /dRw/dSmuBAw/dtw (/dSw/dKMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm /dPw/dSmuBE/dTRw/dSmuBAw/dRw /BASE/dSmuBIm- /dLw/dGMw/dSmuBU /dKw/dTMw/dSmuBAw /dSw /dABCsJwrw /dGRw/dHw) \n/dTco/dharo/dOBa/dFoCr /dBw/dSmuBAw/dLw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw- /dSMRw/dSmuBIm /dJw/dGw/dDw/dSmuBIm/dSMw /dPRw/dSw/dSmuBAw/dDw /dMw/dNBDdw/dLw (/dNw/dSmuBAm /dDMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAm/dE - /dBw/dSmuBAw/dLw /dU/dPw/dNtw/dSmuBAw/dSw) \n/dTco/dharo/dOBa/dFoCr /dtw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw - /dSMRw/dSmuBIm /dAw/dSMw/dSmuBIm/dSsw /dA/dNw/dSmuBI.M/dCw/dNHw/dSmuBAw/dRw (/dA/dNw/dSmuBI.M/dCw/dNHw/dSmuBAw/dRw /dAw/dKMw/dRw - /dGw/dJw/dLw /dSw /dABCsJwrw /dGRw/dHw) \n/dTco/dharo/dOBa/dFmJa /dA/dNw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw/dDw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw - /dSMRw/dSmuBIm /dSMw/dMBMw/dSmuBU /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dSmuBI.M/dSw/dABCsJwrw/dHw ( /dPw/dSmuBAw/dKMw/dLw/dSmuBO  -  /dTw/dSmuBU/dKw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dMw /dRw/dSmuBAw/dMw/dSmuBAw /dSMw/dSmuBE/dTRw/dKw /dKw/dSmuBO/dABCsJwrw/dKw/dNBw/dSmuBIm /dU/dPw/dNtw/dSmuBAw/dSw/dKw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dA/dNw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw/dDw) \n/dNw/dSmuBAw/dTRw/dKw , /dGw/dSmuBIm/dTw , /dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBIm/dTw , /dNw/dSmuBVorwpmrR/dTtw , /dMw/dSmuBUC/dSmuBI/dTw/dRapM/dKw/dLw/dSmuBAw , /dSmuBI.M/dSMw/dLPw /dAw /dSmuBI.M/dCw/dTRw/dKw/dLw/dSmuBAw /dKSsw/dSmuBE/dTRw/dMw/dSmuBE /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw /dTco/dharo/dOBa/dTco  \n/dA/dSmuBI.M/dBMw  /dNw/dtw - /dMw/dSmuBU/dKMtw /dA/dSmuBI.M/dBMw/dNw/dtw  , \n/dSw/dSmuBU/dSMRw/dSmuBIm /dSmuBI.M/dSMw /dL.Mwps /dPw/dSmuBIm /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm, /dU/dMRw- 17 /dSmuBI/dPw /dTw/dSmuBAw /dSMRw/dSmuBIm /dLw/dKSs.Mwps /dMw/dNBw /dJMw/dSmuBAw \n/dSMRw/dSmuBIm /dSMw/dSmuBO/dBMw/dSmuBAw /dKw/dSmuBAw/dN.Mwps /dTw /dMw/dHw/dTw/dSmuBO, /dU/dMRw- 15 /dSmuBI/dPw /dTw/dSmuBAw- /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw/dA/dVw/dTw/dSmuBAw/dRw /dMw/dHw/dTw/dSmuBO, \n/dHw/dSmuBAw/dS.Mwps /dtw -/dA/dSmuBI.M/dBMw/dNw/dtw  \n/dSw/dSmuBU/dSMRw/dSmuBIm /dSmuBI/dPRw /dtw /dABCsJwrw /dKw/dSmuBAw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm, /dU/dMRw- 16, /dSmuBI/dPw /dTw/dSmuBAw- /dSMRw/dSmuBIm /dVw/dSmuBAm/dDtw/dNw/dSmuBAw/dTMw /dSw/dSmuBAw/dHw \n/dSMRw/dSmuBIm /dDw/dSmuBU/dGw/dSmuBAw/dRapM/dNw /dABCsJwrw /dDw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw, /dU/dMRw- 23, /dSmuBI/dPw /dTw/dSmuBAw- /dS.Mwps /dVw. /dBMw/dRw/dTw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw \n/dNw/dSmuBVorwpmrR/dT.Mwps /dtw  \n/dSw/dSmuBU/dSMRw/dSmuBIm /dSw/dSmuBU/dLw/dSmuBE/dKMw/dSmuBAw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm, /dU/dMRw- 16, /dSmuBI/dPw /dTw/dSmuBAw- /dSMRw/dSmuBIm /dHw/dRw/dSmuBE/dRw/dSmuBAw/dMw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw \n/dSMRw/dSmuBIm /dA/dMw/dSmuBIm/dTw /dRw/dABCsJwrw/dJw/dNw, /dU/dMRw- 18, /dSmuBI/dPw /dTw/dSmuBAw- /dNw/dSmuBAw/dGw/dSmuBE/dSMVw/dRw /dKw/dSmuBAw/dMw/dTw \n/dSmuBI.M/dCw  /dTRw/dKw/dLw/dSmuBAw  \n/dSMRw/dSmuBIm /dPw/dNw/dKw/dLw/dSmuBAw/dLw /dMw/dNBDdw/dLw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dTMraa/dFmJa, /dSmuBI/dPw/dTw/dSmuBAw- /dSVw. /dSw/dSmuBU/dNDw/dRw /dMw/dNBDdw/dLw, /dGw/dSmuBAw/dMw /dCMw/dJw/dNw/dSmuBAw \n/dSMRw/dSmuBIm /dRw/dMw/dSmuBE/dSMw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dBMw/dSmuBAw/dRw/dTw/dSmuBIm, /dU/dMRw- 23, /dSmuBI/dPw /dTw/dSmuBAw- /dSMRw/dSmuBIm /dMw/dSmuBO/dTw/dSmuBIm /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw \n/dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBIm/dTw (/dHw/dSmuBAw/dRw/dMw/dSmuBO/dSmuBI/dNw /dtw/dMw ) \n/dSMRw/dSmuBIm /dPw/dRw/dMw/dSmuBAw/dNw/dN.Mwps /dDw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw, /dU/dMRw- 30, /dSmuBI/dPw /dTw/dSmuBAw- /dSMRw/dSmuBIm /dNw/dTMw/dSmuBU/dNw/dSmuBIm /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw \n/dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBIm/dTw (/dDdMw/dSmuBO/dLw/dKw ) \n/dSMRw/dSmuBIm /dBw/dSmuBU/dLw/dNw /dRw/dSmuBAw/dU/dTw, /dU/dMRw- 45, /dSmuBI/dPw /dTw/dSmuBAw- /dS.Mwps /dVw. /dSmuBI.M/dCw /dL.Mwps /dTRw/dSmuBUC /dRw/dSmuBAw/dU/dTw \n/dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBIm/dTw (/dRw/dSw/dNw/dCw/dSmuBAC/dKw/dSmuBIm.G ) \n/dSMRw/dSmuBIm /dBw/dHw/dSmuBAw/dDw/dSmuBU/dRw /dRw/dSmuBAw/dMw, /dU/dMRw- 55, /dSmuBI/dPw /dTw/dSmuBAw- /dS.Mwps /dVw. /dSw/dRw/dJw/dSmuBU/dGw /dRw/dSmuBAw/dMw \n/dSmuBI.M/dSMw/dLPw/dSmuBIm -/dVw/dSTw/dSmuBU/dKw/dLw/dSmuBAw  \n/dSMRw/dSmuBIm /dJw/dGw/dDw/dSmuBIm/dSMw /dMw/dSmuBI.G/dLLw/dKw,/dFmJa/dharo /dGw/dSmuBAw/dMw- /dCw/dNw/dSmuBAC/dRw/dSmuBAw/dGw /dABCsJwrw /dJw \n/dMw/dSmuBUC/dSmuBI/dTw/dRapM-/dMw/dSmuBVorwpmrR/dSmuBI.M/dTTw /dKw/dSmuBAw /dKw/dLw/dSmuBAw  \n/dSMRw/dSmuBIm /dtw/dDw/dSmuBU/dNw /dABCsJwrw /dDw/dNw /dPw /dABCsJwrw /dSmuBI/dDdw /dTw, /dU/dMRw- 45, /dSmuBI/dPw /dTw/dSmuBAw- /dA/dSMw/dPMw/dSmuBImRapM.G /dPw /dABCsJwrw /dSmuBI/dDdw /dTw \n/dKw/dSmuBAw/dSsTRMw -/dKw/dLw/dSmuBAw  \n/dSMRw/dSmuBIm /dJMw/dMw/dSmuBE/dLw/dSmuBIm /dMw/dSmuBU/dSmuBI.G/dKMw/dtw/dSmuBAw,/dSmuBI/dPw/dTw/dSmuBAw /dSVw. /dMw/dSmuBUC /dABCsJwrw /dGw/dSmuBAw/dLw/dSmuBAw/dLw /dMw/dSmuBU/dSmuBI.G/dKMw/dtw/dSmuBAw, /dFmJa/dFmJa, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dCMw/dJw/dNw/dSmuBAw \n/dSmuBI/dKw/dSw/dSmuBAw/dNw/dSmuBIm -/dAw/dTMw/dSmuBI/dNw/dBMw/dRapM/dRw /dSw /dABCsJwrw /dSKw /dSmuBVorwpmrR /dSmuBI/dTw  \n/dSMRw/dSmuBIm /dLw/dCMw/dMw/dSmuBIm /dDw/dSmuBAw/dSw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dharo, /dSmuBI/dPw/dTw/dSmuBAw /dSVw. /dSMRw/dSmuBIm /dPMw/dNBw/dSmuBIm /dDw/dSmuBAw/dSw, /dGw/dSmuBAw/dMw /dVw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dPw/dTRw/dKw/dSmuBAw/dSmuBI.N/dRw/dTw/dSmuBAw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw  \n-/dTco/dharo/dOBa/dTco /dSMRw/dSmuBIm /dNw/dVw/dSmuBE/dNDw/dSmuBU /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dJMw/dSmuBAw \n/dNw/dSmuBAw/dTRw/dKw , /dGw/dSmuBIm/dTw , /dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBIm/dTw , /dNw/dSmuBVorwpmrR/dTtw , /dMw/dSmuBUC/dSmuBI/dTw/dRapM/dKw/dLw/dSmuBAw , /dSmuBI.M/dSMw/dLPw /dAw /dSmuBI.M/dCw/dTRw/dKw/dLw/dSmuBAw /dKSsw/dSmuBE/dTRw/dMw/dSmuBE /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw /dTco/dharo/dOBa/dTMraa    \n/dMw/dSmuBU/dKMtw /dA/dSmuBI.M/dBMw/dNw/dtw -  \n(1)  /dSw/dSmuBU/dSMRw/dSmuBIm /dAw/dSMw/dSmuBAw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw/dSmuBIm /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw/dSmuBAw/dVw/dTw/dSmuBAw/dRw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw , /dU/dMw/dSmuBE/dRw - /dOBa/dEmuMR , /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCw/dNw/dSmuBAC/dRw/dSmuBAw/dGw /dABCsJwrw /dJw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm \n(/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n(2)  /dMw/dSmuBO . /dSw/dMw/dSw/dSmuBAw/dDw  /dAw/dLw/dMw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dMw/dSmuBO . /dIm/dSsw/dSmuBAw /dAw/dLw/dMw , /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCw/dNw/dSmuBAC/dRw/dSmuBAw/dGw /dABCsJwrw /dJw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n(3)  /dSw/dSmuBU/dSMRw/dSmuBIm /dA/dPw/dNBw/dSmuBAw/dRapM /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw/dSmuBIm /dSMRw/dSmuBIm /dMw/dNw/dSmuBO/dJw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dSw/dSmuBAw/dHwkdSmuBU, /dJw/dN.Mwps /dMw /dSmuBI/dTw /dSmuBI.M/dTMw - /dOBa/dEmuMR-/dTco-/dOBa/dNmBa/dNmBa/dEmuMR, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dLw/dSmuBI.G/dKSs.Mwps /dMw /dSmuBI/dNw /dtw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCMw/dJw/dNw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- \n/dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dLw/dSmuBAC/dKw/dHw/dSmuBIm,/dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n/dHw/dSmuBAw/dS.Mwps /dtw –/dA/dSmuBI.M/dBMw/dNw/dtw - \n(1) /dSMRw/dSmuBIm /dBRw/dHMw/dDw/dVw/dSmuBE /dPw/dSmuBAw/dSw/dVw/dSmuBAw/dNw /dU/dPMw /dRapM  /dRw/dSmuBAw/dMw/dJw/dSmuBAw/dNw/dSmuBIm /dPw/dSmuBAw/dSw/dVw/dSmuBAw/dNw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw- /dS.Mwps /dVw. /dLw/dKSs.Mwps /dMw/dSmuBIm /dPw/dSmuBAw/dSw/dVw/dSmuBAw/dNw, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dAC/dRw/dHw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- \n/dLw/dSmuBAC/dKw/dHw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2)  /dTRw/dSmuBAw/BASE/dSmuBCwBdrwE /dSmuBI.M/dSw  /dPMw /dAw/dLw/dMw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dMw/dSmuBO . /dMw/dSmuBU/dS.Mwps /dTw/dSmuBAw /dKw /dAw/dLw/dMw , /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCw/dNw/dSmuBAC/dRw/dSmuBAw/dGw /dABCsJwrw /dJw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n/dNw/dSmuBAw/dTRw/dKw , /dGw/dSmuBIm/dTw , /dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBIm/dTw , /dNw/dSmuBVorwpmrR/dTtw , /dMw/dSmuBUC/dSmuBI/dTw/dRapM/dKw/dLw/dSmuBAw , /dSmuBI.M/dSMw/dLPw /dAw /dSmuBI.M/dCw/dTRw/dKw/dLw/dSmuBAw /dKSsw/dSmuBE/dTRw/dMw/dSmuBE /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw  (/dMw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dGw/dSmuBI/dNw /dKMw/dBw/dSmuBAw/dSw /dSw/dMw/dGRw /dtw/dSmuBO/dGw/dDw/dSmuBAw/dNw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw ) \n/dSMw/dSmuBAw/dS.Mwps /dTRw/dSmuBIm /dtw /dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBIm/dTw /dSw/dHw /dTw/dSmuBAw/dNw/dPw/dSmuBU/dRw/dSmuBAw  : \n/dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw/dVw/dSmuBVorwpmrR/dKSsw /dSmuBI.M/dSw /BASE /dABCsJwrw/dHw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dSMRw/dSmuBIm /dA/dSmuBI/dNw  /dRwkdSmuBUC/dDDMw /dSmuBI.M/dSw /BASE /dABCsJwrw/dHw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dSmF, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dPMw /dSmuBU /dLw/dVw/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBAw/dBw/dSmuBUC/dBw/dRw/dHw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dMw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dGw/dSmuBI/dNw   /dKMw/dBw/dSmuBAw/dSw /dSw/dM.Mwps /dMw/dSmuBAw /dNw: /dSmuBI.M/dMw/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBAw /dLw/dSmuBO/dKw /dSw /dABCsJwrw /dSKw /dSmuBVorwpmrR /dSmuBI/dTw /dSw /dABCsJwrw /dRw/dKSsw/dNBw : \n/dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw /dLw/dKMw/dNw /dSw/dSmuBAw/dHwkdSmuBU  /dPw/dSmuBE. /dS.Mwps /dVw. /dKMw/dSmuBU/dSMw/dSmuBIm/dLw/dSmuBAw/dLw /dSw/dSmuBAw/dHwkdSmuBU, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSmF/dFmJa, /dPw/dTw/dSmuBAw, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dPw/dKw/dSmuBI/dDddMw /dtw/dSmuBAw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dRw/dTw/dNw/dSw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw, /dA/dNw/dSmuBU/dMw /dABCsJwrw /dDdw/dLw- /dPMw /dSmuBU /dLw/dPw/dRw/dSmuBAw/dSw (/dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm) \n/dNw/dSmuBAw/dTRw/dKw , /dGw/dSmuBIm/dTw , /dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBIm/dTw , /dNw/dSmuBVorwpmrR/dTtw , /dMw/dSmuBUC/dSmuBI/dTw/dRapM/dKw/dLw/dSmuBAw , /dSmuBI.M/dSMw/dLPw /dAw /dSmuBI.M/dCw/dTRw/dKw/dLw/dSmuBAw /dKSsw/dSmuBE/dTRw /dMw/dSmuBE /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw  (/dSw/dMw/dGRw /dtw/dSmuBO/dGw/dDw/dSmuBAw/dNw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw ):  \n/dNw/dSmuBVorwpmrR/dT.Mwps /dtw  -  \n(1)  /dSMRw/dSmuBIm /dHw/dSmuBI.N/dRw   /dNw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dtw/dNBw /dMw/dNB.Mwps /dDdw /dLw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw- /dS.Mwps /dVw. /dNw/dN.Mwps /dDw/dSmuBIm /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dEmuMR, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCMw/dJw/dNw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n(2) /dSw/dSmuBU/dSMRw/dSmuBIm /dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBIm/dTw/dSmuBAw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw/dSmuBIm /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw/dDw/dSmuBE/dVw /dPw/dSmuBAw/dSw/dVw/dSmuBAw/dNw , /dU/dMw/dSmuBE/dRw - /dOBa/dSmF , /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCw/dNw/dSmuBAC/dRw/dSmuBAw/dGw /dABCsJwrw /dJw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm \n(/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSmuBI.M/dCw  /dTRw/dKw/dLw/dSmuBAw -  \n(1)  /dJw/dtw /dPRw/dKw/dSmuBAw/dSMw /dMw/dNB.Mwps /dDdw /dLw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw- /dSMRw/dSmuBIm /dKw /dSmuBU /dSMw/dSmuBE/dSMVw/dRw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dTMraa/dFmJa, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dSw/dNw/dPw/dTw/dHw/dSmuBAw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw– /dBw/dSmuBAC/dRw/dHw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dSw/dRw/dSmuBAw/dtw/dGw/dRMw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw \n(/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2)  /dSMRw/dSmuBIm /dCw/dN.Mwps /dDw /dNw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dMw/dNB.Mwps /dDdw /dLw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dSMRw/dSmuBIm /dBMw/dSmuBO/dLw/dSmuBAw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dKMw/dDddMw/dGw/dPw/dSmuBU/dRw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dLw/dHw/dSmuBIm, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dLw/dSmuBAC/dKw/dHw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- \n/dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) /dSw /dABCsJwrw /dPRw/dSmuBI/dTw , /dCMw/dSmuBAw/dTRw /dS.Mwps /dNw/dSmuBAw/dTw/dKw /dA/dABCsJwrw/dSmuBI/dTw /dMw /dVw/dSsw/dRapM, /dKw/dLw/dSmuBAw /dE/dVw/dABCsJwrw  /dSmuBI.M/dSMw /dL.Mwps /dPw /dMw/dHw/dSmuBAw/dSmuBI/dVw /dDtw/dSmuBAw/dLw/dtw- /dPw/dTRw/dNw/dSmuBAw/DwBdw    \n/dHw/dSmuBI.N/dRw  /dMw/dSmuBU/dSmuBI/dNw  /dtw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC / /dHw/dSmuBAw/dRw/dMw/dSmuBO/dSmuBI/dNw/dtw/dMw   \n(1) /dSMRw/dSmuBIm /dMw/dHw/dSmuBAw/dDw/dSmuBE/dVw /dSw/dSmuBAw/dHw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dRw/dSmuBAw/dMw/dDw/dSmuBE/dVw /dSw/dSmuBAw/dHw , /dU/dMw/dSmuBE/dRw - /dFmJa/dEmuMR , /dGw/dSmuBAw/dMw- /dBw/dSmuBE/dLw/dHw/dSmuBAw, /dVw/dSmuBAw/dDdw/dRapM- /dNw /dABCsJwrw . /dharo/dNmBa, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCMw/dJw/dNw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm \n(/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2) /dSMRw/dSmuBIm /dJw/dSmuBAw/dGw/dSmuBE/dSMVw/dRw /dPRw/dSw/dSmuBAw/dDw /dRw/dSmuBAw/dU/dTw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dRw/dSmuBAw/dMw/dS.Mwps /dVw/dRwkdSmuBUC/dPw /dRw/dSmuBAw/dU/dTw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw /dSmF/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw \n(/dAw/dRw./dE/dSw. /dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dDdMw/dSmuBO/dLw/dKw / /dTRMw/dSmuBE /dKw /dSmuBAm /dTw/dSmuBAw / /dDdMw/dSmuBO/dLw/dSmuBI/dKw  /dtw/dSmuBAw   \n(1) /dSMRw/dSmuBIm /dA/dNw/dSmuBU/dPw /dSw/dDw/dSmuBAw/dtw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw.   , /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dTw/dSmuBU/dLw/dSmuBI.M/dSw /dtw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dMw/dNw/dSmuBO/dHw/dRw /dPw/dTRTRw/dSmuBIm, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dMw/dRw/dSmuBAC/dNw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2) /dSMRw/dSmuBIm /dKw/dL.Mwps /dLw /dRw /dRw/dSmuBAw/dMw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dKMw/dTRTRw/dRw /dRw/dSmuBAw/dMw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dharo, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dLw/dSmuBI.G/dKSs.Mwps /dMw /dSmuBI/dNw /dtw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCMw/dJw/dNw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dLw/dSmuBAC/dKw/dHw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm \n(/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dRw/dSw/dNw/dCw/dSmuBAC/dKw/dSmuBIm.G /dVw/dSmuBAw/dDw/dKw -  \n(1)  /dVw/dSmuBAw/dSw/dSmuBU/dDw/dSmuBE/dVw /dRw/dSmuBAw/dMw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dA/dNw/dSmuBU/dPw /dRw/dSmuBAw/dMw, /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm, /dVw/dSmuBAw/dDdw/dRapM /dNw. /dharo/dSaJaB  , /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSmuBI.M/dSMw/dLPw/dSmuBIm -/dVw/dSTw/dSmuBU/dKw/dLw/dSmuBAw -  \n(1)  /dSMRw/dSmuBIm /dBw/dSmuBAC/dKw /dSmuBUC  /dMw/dSmuBI.G/dL.Mwps /dLw  /dKw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dDw/dRw/dBw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm /dMw/dSmuBI.G/dL.Mwps /dLw /dKw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSaJaB/dharo, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dLw/dSmuBI.G/dKSs.Mwps /dMw /dSmuBI/dNw /dtw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCMw/dJw/dNw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n(2)  /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw /dSmuBI/dVw  /dLw/dSmuBAw/dSw /dDMw/dSmuBI.N/dRw  /dKw/dSmuBAw/dRw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dTRMw/dSmuBO/dRMw/dSmuBAw/dI /dDMw/dSmuBI.N/dRw /dKw/dSmuBAw/dRw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFoCr/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCw/dNw/dSmuBAC/dRw/dSmuBAw/dGw /dABCsJwrw /dJw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm \n(/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n/dMw/dSmuBUC/dSmuBI/dTw/dRapM/dKw/dLw/dSmuBAw -/dMw/dSmuBVorwpmrR/dSmuBI/dTw/dRapM/dKw/dSmuBAw/dRw /dKw/dLw/dSmuBAw -  \n(1) /dGMw/dSmuBUC/dRw/dNw /dPw /dABCsJwrw /dSmuBI/dDdw  /dTw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw - /dSMRw/dSmuBIm /dMw/dSmuBO/dLw/dHwkdSmuBUC /dPw /dABCsJwrw /dSmuBI/dDdw /dTw, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw– /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. /dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- \n/dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n(2) /dSMRw/dSmuBIm /dPRw/dBMw/dSmuBU /dPw /dABCsJwrw /dSmuBI/dDdw  /dTw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw  /dS.Mwps /dVw .   , /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dLw/dSmuBAC/dKw/dHw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dKw/dSmuBAw/dSsTRMw -/dKw/dLw/dSmuBAw -  \n(1) /dSMRw/dSmuBIm /dJw/dGw/dDw/dSmuBE/dVw /dSw/dSmuBAw/dHwkdSmuBU  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dSMw/dNw/dSmuBIm/dCw/dRw /dSw/dSmuBAw/dHwkdSmuBU, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dTMraa/dSmF, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm-/dPw/dSmuBU/dRw/dVw/dSmuBAw/dRapM/dSw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2) /dSMRw/dSmuBIm /dtw/dSmuBO/dGw/dSmuBE/dN.Mwps /dDRw  /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw . /dBw/dSmuBU/dDDMw/dSmuBUC.wpR /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw /dU/dMw/dSmuBE/dRw - /dFoCr/dFmJa , /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSmuBI/dKw/dSw/dSmuBAw/dNw/dSmuBIm - /dAw/dTMw/dSmuBI/dNw/dBMw/dRapM/dRw /dSw /dABCsJwrw /dSKw /dSmuBVorwpmrR /dSmuBI/dTw -    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \n(1)  /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw /dA/dVw/dTw/dSmuBAw/dRw  /dRw/dSmuBAw/dU/dTw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dSw/dSmuBU/dBw/dDMw /dRw/dSmuBAw/dU/dTw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSmF/dSmF, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)   \n(2)  /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAC/dSMw/dNw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dKw/dSmuBI/dPw /dLw/dSmuBE/dSMVw/dRw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dTMraa/dFmJa, /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw– /dBw/dNw/dGw/dSmuBAw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dLw/dSmuBAC/dKw/dHw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm \n(/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw )  \n/dA/dLHw/dSmuBAw //dMw/dHw/dRw/dSmuBAw/dI -  \n(1) /dMw/dSmuBO . /dJw/dSmuBIm/dBw/dCMw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dMw/dSmuBO. /dSmuBI/dBw /dLw/dTRw /dMw/dRw/dHwkdSmuBUC/dMw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSmF/dFmJa, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dBw/dSw/dHw/dSmuBAw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dDddMw/dHw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dA/dN.Mwps /dDMw/dRw/dSmuBAw/dTRMw/dSmuBAw/dRMw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm, /dSmuBI/dPw /dNw- \n/dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dharo/dOBa \n/dJw/dSmuBO/dSmuBI/dGw  /dRw/dSmuBAw -  \n/dSMRw/dSmuBIm /dBw/dC.Mwps /dCw /dNw /dMw/dNB.Mwps /dDdw /dLw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dSw/dSmuBIm/dTw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dMw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSmF/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw/dDw/dSmuBE/dVw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw . /dJw/dSmuBAw/dGw/dSmuBE/dSMVw/dRw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw , /dU/dMw/dSmuBE/dRw - /dFmJa/dharo , /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dPw/dRw/dSmuBAw/dTw/dSmuBIm (/dPRw/dBMw/dSmuBAw/dTw/dSmuBIm ) /dGw/dSmuBAC /dSmuBI/dNw  /dHw/dSmuBAw/dRw  /dAw /dKMw/dJw/dRw/dSmuBIm / /dKMw/dSmuBAC/dJw/dRw/dSmuBIm /dVw/dSmuBAw/dDw/dKw -  \n(1)  /dSMRw/dSmuBIm /dSw/dSmuBU/dKw/dDw/dSmuBE/dVw /dSw/dSmuBAw/dPMw/dSmuBIm.G \n/dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dSMRw/dSmuBIm   , \n/dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw /dI/dTRw/dHw/dRw/dSmuBIm, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dLw/dHw/dSmuBIm, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dMw/dRw/dSmuBAC/dNw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n/dPw/dRw/dSmuBAw/dTw/dSmuBIm (/dPRw/dBMw/dSmuBAw/dTw/dSmuBIm ) /dGw/dSmuBAC/dSmuBI/dNw  /dHw/dSmuBAw/dRw - (/dA/dGw/dHw/dNw/dSw /dCwBdrwfmBdC  /dMw/dSmuBAw/dGMw-/dPMw/dSmuBAw/dGw/dSmuBU/dNw /dTw/dKw /dGw/dSmuBAw/dO/dLw /dJw/dSmuBAw/dI/dTw) \n(1) /dSw/dSmuBU/dKw/dDw/dSmuBE/dVw /dSw/dSmuBAw/dPMw/dSmuBIm.G  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dBw/dSmuBAw/dBw/dSmuBUC/dNw/dSmuBAw/dTMw /dSw/dSmuBAw/dPMw/dSmuBIm.G, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSaJaB/dFmJa, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw /dI/dTRw/dHw/dRw/dSmuBIm, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dLw/dHw/dSmuBIm, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dMw/dRw/dSmuBAC/dNw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- \n/dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2) /dLw/dSmuBE/dLHw/dSmuBU /dDw/dSmuBAw/dSw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dSw/dNw/dKw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. /dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm \n/dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dJMw/dRw/dNw/dSmuBIm -  \n(1) /dMw/dSmuBO . /dGw/dSmuBU/dLw /dHw/dSw/dNw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dA/dB.Mwps /dDw/dSmuBU/dLw /dRw/dSw/dSmuBIm/dDw /dMw/dRw/dHwkdSmuBUC/dMw, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. /dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- \n/dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2) /dMw/dSmuBO . /dRw/dHw/dMw/dSmuBAw/dNw /dSw/dSmuBAw/dHw/dBw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw...., /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dEmuMR, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dPMw /dSmuBU /dLw/dPw/dRw/dSmuBAw/dSw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dNw/dSmuBAw/dLw /dVw/dSmuBAw/dDw/dKw -  \n(1) /dSMRw/dSmuBIm /dJw /dGw/dTw /dNw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dtw/dNBw /dMw/dNB.Mwps /dDdw /dLw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dKMw/dSmuBU/dSMw/dSmuBIm/dLw/dSmuBAw/dLw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFoCr/dharo, /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dKw/dKw/dRw/dDdw/dSmuBO/dBMw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- \n/dLw/dSmuBAC/dKw/dHw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2)  /dSMRw/dSmuBIm /dDw/dSmuBE/dVw /dNw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dtw/dNBw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dSMRw/dSmuBIm /dKw /dSmuBU /dSMw/dSmuBU/dMw/dLw/dSmuBAw/dLw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dBw/dNw/dRw/dJMw/dSmuBU.wpR/dLw/dSmuBAw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dA/dMw/dHw/dSmuBIm, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dGMw/dSmuBO/dGMw/dDddMw/dDdw/dSmuBIm/dHw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm \n(/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)   \n/dGw/dSmuBIm/dTw/dHw/dSmuBAw/dSmuBI.N/dRw  / /dLw/dSmuBO/dKw /dGw/dSmuBIm/dTw -  \n(1) /dSMRw/dSmuBIm/dMw/dTw/dSmuBIm /dPMw /dSmuBU /dDw/dNw/dSmuBIm /dDw/dSmuBE/dVw/dSmuBIm  /dPw/dTNw/dSmuBIm /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw/dPMw/dLw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2) /dSw/dSmuBU/dSMRw/dSmuBIm /dSw/dSmuBU/dSmuBI/dVw  /dTw/dSmuBAw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw/dSmuBIm /dSMRw/dSmuBIm /dGw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dMw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dOBa/dEmuMR, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dMw/dCMw/dDMw/dSmuBIm, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBI.M/dLw /dtw/dSmuBAw/dSmuBI.N/dRw , /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm \n(/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dKMw/dSmuBU/dRw/dDw/dKw /dVw/dSmuBAw/dDw/dKw -  \n(1) /dSMRw/dSmuBIm /dSw/dSmuBIm/dTw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dMw /dRw/dSmuBAw/dMw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dJw /dABCsJwrw /dGw/dLw /dRw/dSmuBAw/dMw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSmF/dTco, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dLw/dSmuBI.G/dKSs.Mwps /dMw /dSmuBI/dNw /dtw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCMw/dJw/dNw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dLw/dSmuBAC/dKw/dHw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- \n/dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2)  /dSMRw/dSmuBIm /dLw/dKSs.Mwps /dMw/dSmuBIm  /dRw/dSmuBAw/dMw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dPw /dABCsJwrw /dCw/dSmuBUC /dMw/dSmuBO/dCw/dSmuBIm, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSaJaB/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n/dKw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dRw/dNw/dSmuBE/dTRw -  \n(1) /dSMRw/dSmuBIm /dCw/dN.Mwps /dDw /dRw /dRw/dSmuBAw/dMw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw- /dS.Mwps /dVw. /dJw/dSmuBIm/dTw/dNw /dRw/dSmuBAw/dMw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dLw/dSmuBI.G/dKSs.Mwps /dMw /dSmuBI/dNw /dtw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCMw/dJw/dNw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dLw/dSmuBAC/dKw/dHw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- \n/dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n(2) /dMw/dSmuBO . /dSw/dSmuBU/dBMw/dSmuBAw/dNw , /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCw/dNw/dSmuBAC/dRw/dSmuBAw/dGw /dABCsJwrw /dJw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n/dBw/dSmuBE/dN.Mwps /dJw/dSmuBUC /dVw/dSmuBAw/dDw/dKw -  \n(1)  /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dJw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dMw/dHw/dTw/dSmuBO  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dLw/dKSs.Mwps /dMw/dSmuBIm /dMw/dHw/dTw/dSmuBO, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFoCr/dFmJa, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm /dVw/dSmuBAw/dDdw/dRapM /dNw /dABCsJwrw . /dharo/dFoCr, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2)  /dSMRw/dSmuBIm /dGMw/dSmuBU/dRw/dNw /dRw/dSmuBAw/dMw , /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFoCr/dTMraa, /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dNw/dGw/dSmuBAw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dBMw/dGw/dSmuBAm/dTw /dGw/dVw/dSmuBAm/dtw/dSmuBAw -  \n(1)  /dSMRw/dSmuBIm /dJw/dSmuBIm/dBw/dCMw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dRwkdSmuBUC/dPw/dSmuBAw/dLw/dSmuBAw/dLw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dEmuMR/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw /dI/dTRw/dHw/dRw/dSmuBIm, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dLw/dHw/dSmuBIm, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dMw/dRw/dSmuBAC/dNw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- \n/dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2)  /dSMRw/dSmuBIm /dSMw/dM.Mwps /dBMw/dSmuBU /dMw/dNB.Mwps /dDdw /dLw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dLw/dKMw/dNw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dBw/dSmuBI/dDdMw /dtw/dSmuBAw/dGMw/dSmuBAw/dTRw-/dRw/dSw/dSmuBU/dAw/dRw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw– /dMw/dSmuBU /dABCsJwrw /dGw/dRw/dSmuBAw/dHw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm, /dSmuBI/BASE /dJw/dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw \n(/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSmuBI.G/dKMw  /dS.Mwps /dSw /dKw/dRw - (/dSmuBI.G/dKMw  /dS.Mwps /dSw/dSmuBAw  /dKw/dHw/dSmuBAm/dBw/dLw/dSmuBAw )-  \n(1)  /dSMRw/dSmuBIm /dCMw /dSmuBU /dTw/dHw/dRwkdSmuBUC /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw /dU/dPMw /dRapM  /dRw/dSmuBAw/dJw/dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw , /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw /dKMw/dSmuBE/dLw/dSmuBAw/dVw/dNw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dGMw/dSmuBO/dGMw/dRw/dSmuBI/dDdw /dHw/dSmuBAw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dMw/dNw/dSmuBO/dHw/dRw /dPw/dTRTRw/dSmuBIm, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dMw/dRw/dSmuBAC/dNw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- \n/dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw, /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dFmJa/dTco \n(2)  /dBw/dSmuBAm/dJw/dNw/dSmuBAw/dTMw /dMw/dSmuBU/dSmuBI.G/dKMw  /dtw/dSmuBAw /dU/dPMw /dRapM  /dTRw/dHw/dLw /dMw/dSmuBU/dSmuBI.G/dKMw  /dtw/dSmuBAw - \n(2) /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dDdMw/dSmuBO/dABCsJwrw/dGw/dSmuBAw/dI /dMw/dSmuBU/dSmuBI.G/dKMw /dtw/dSmuBAw, \n/dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dAC/dRw/dHw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dLw/dSmuBAC/dKw/dHw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSmuBI.M/dMw/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBAw /dSmuBI.M/dCw/dTRw/dKw/dLw/dSmuBAw - \n(1)  /dSw/dSmuBU/dSMRw/dSmuBIm /dSmuBI.M/dMw  /dSmuBI.M/dTMw  /dLw/dSmuBE/dSMw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw/dSmuBIm /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw/dDw/dSmuBE/dVw /dPRw/dSw/dSmuBAw/dDw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw ‘/dJMw/dSmuBAw/dRwkdSmuBUC/dDw/dSmuBAw/dRw’ /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dRw/dSw/dSmuBU/dAw/dRw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw-– /dMw/dSmuBU /dABCsJwrw /dGw/dRw/dSmuBAw/dHw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- \n/dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm, /dSmuBI/BASE /dJw/dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n(2)  /dSMRw/dSmuBIm/dMw/dTw/dSmuBIm /dVw/dSmuBIm/dNBw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dVw/dSmuBIm /dPw/dTNw/dSmuBIm /dSMRw/dSmuBIm /dSmuBI/dDw  /dSmuBI.M/dLw  /dPw /dJMw/dSmuBAw , /dU/dMw/dSmuBE/dRw - /dTMraa/dFmJa , /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n/dKMw/dJw/dRw/dSmuBIm / /dKMw/dSmuBAC/dJw/dRw/dSmuBIm /dVw/dSmuBAw/dDw/dKw -  \n(2)  /dSMRw/dSmuBIm /dSmuBI/dKw  /dSMw/dSmuBO/dRw/dSmuBIm /dDw/dSmuBAw/dSw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dNw/dSmuBE/dBw/dSmuBAm/dTw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dRw/dSw/dSmuBU/dAw/dRw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw-– /dMw/dSmuBU /dABCsJwrw /dGw/dRw/dSmuBAw/dHw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm, /dSmuBI/BASE /dJw/dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n/dTw/dBw/dLw/dSmuBAw -  \n/dSMRw/dSmuBIm /dU/dPw/dSmuBE/dN.Mwps /dDRw  /dCw/dSmuBAC/dDMw/dRw/dSmuBIm  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dMw/dHw/dSmuBAw/dVw/dSmuBIm/dRw /dDw/dSmuBAw/dSw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dFmJa, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSMRw/dSmuBIm /dDw/dSmuBE/dVw/dNw/dSmuBAw/dTMw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dSw/dVw/dRapM/dJw/dSmuBIm/dTw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dharo, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dJMw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dJMw/dPw/dTRTRw/dSmuBIm, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dPw/dSmuBIm/dPw/dRw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dLw/dDw/dSmuBI/dNw /dtw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSw/dSmuBAw/dRw/dABCsJwrw/dGw/dSmuBIm - (/dGMw/dSmuBU/dNw/dSmuBAw -/dMw/dSmuBU/dNw/dSmuBAw )  \n(1) /dSMRw/dSmuBIm /dPw /dABCsJwrw /dCw/dSmuBIm /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dSmuBI/dPw /dPw/dRw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm/DwBdw \n/dJMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dLw  - (/dJMw/dSmuBI.M/dLw  /dBw/dSmuBAw/dHw )  \n(1) /dSMRw/dSmuBIm /dKw /dSmuBU /dN.Mwps /dDw /dNw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dKw/dNBw/dRapM /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dSMRw/dSmuBIm /dI/dN.Mwps /dDRw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dKw/dNBw/dRapM /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dRw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw/dDddMw/dSmuBIm, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCw/dSmuBAC/dRw/dSmuBAw/dMw/dHw/dRw/dSmuBAm/dLw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm, /dSmuBI/dPw /dNw- \n/dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dharo/dFoCr \n(2) /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw /dKMw/dSmuBE/dLw/dSmuBAw/dVw/dNw /dRw/dSmuBAw/dU/dTw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dKw /dSmuBAm /dLw/dSmuBUC /dRw/dSmuBAw/dU/dTw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSmF/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dBw/dSmuBAC/dSw/dRw/dSmuBIm (/dBw/dSmuBAC/dSw/dRw/dSmuBIm /dVw/dSmuBAw/dDw/dKw )  \n/dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw/dCw/dN.Mwps /dDRw  /dPRw/dSw/dSmuBAw/dDw /dMw/dNB.Mwps /dDdw /dLw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dSMRw/dSmuBIm /dJMw/dSmuBO/dTRw/dNw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dTMraa/dharo, /dBw/dSmuBAC/dSw/dRw/dSmuBIm//dBw/dSmuBAC/dSw/dLw/dSmuBIm//dBw/dSmuBAw/dSw/dSmuBU/dRw/dSmuBIm /dBw/dJw/dBw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBI.M/dTMw /DwBdw \n/dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dRw/dSw/dSmuBU/dAw/dRw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dMw/dSmuBU /dABCsJwrw /dGw/dRw/dSmuBAw/dHw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm, /dSmuBI/BASE /dJw/dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSMRw/dSmuBIm /dSmuBI/dVw  /dBMw/dSmuBUC/dSmuBI/dTw   /dJMw/dSmuBAw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dKw/dNw/dTRw/dSmuBIm/dRw /dJMw/dSmuBAw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dKw/dCMw /dSmuBU /dBw/dSmuBIm, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dLw/dSmuBO/dKw /dGw/dSmuBAw/dTMw/dSmuBAw /dGw/dSmuBAw/dtw/dKw   \n/dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBI/dVw  /dN.Mwps /dDRw  /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dSw/dSmuBIm/dTw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dMw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dTw/dSmuBU/dLw/dSmuBI.M/dSw /dtw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dMw/dNw/dSmuBO/dHw/dRw /dPw/dTRTRw/dSmuBIm, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dMw/dRw/dSmuBAC/dNw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSMRw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw  /dCw/dKw /dSmuBU /dNw /dSw/dDw/dSmuBAw/dtw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dMw/dSmuBE/dTMw/dRw /dSw/dDw/dSmuBAw/dtw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dMw/dSmuBI.M/dJw  /dRw/dSmuBAw /dVw/dSmuBAw/dDw/dKw (/dCMw/dSmuBO/dKw/dTRw/dSmuBAw /dJMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dLw  ...)   \n/dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw/dPw/dSmuBI/dTw   /dMw/dNB.Mwps /dDdw /dLw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dA/dJw/dSmuBU/dRapM/dNw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw- /dRw/dSw/dSmuBU/dAw/dRw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dMw/dSmuBU /dABCsJwrw /dGw/dRw/dSmuBAw/dHw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm, /dSmuBI/BASE /dJw/dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dMw/dSmuBVorwpmrR/dDw/dABCsJwrw/dGw /dVw/dSmuBAw/dDw/dKw -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \n(1)  /dSMRw/dSmuBIm /dKw/dSmuBI/dPw  /dLw/dSmuBE/dSMVw/dRw /dDw/dSmuBAw/dSw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw . /dSw/dSmuBU/dNNw/dRw /dDw/dSmuBAw/dSw , /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSaJaB/dharo, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dLw/dSmuBI.G/dKSs.Mwps /dMw /dSmuBI/dNw /dtw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCMw/dJw/dNw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dLw/dSmuBAC/dKw/dHw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- \n/dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n(2)  /dSMRw/dSmuBIm /dKMw/dKMw/dRw /dSw/dDw/dSmuBAw/dtw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dBw /dABCsJwrw /dTRMw/dSmuBAw /dSw/dDw/dSmuBAw/dtw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSmF/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dTw/dSmuBAw/dNw/dPw/dSmuBU/dRw/dSmuBAw /dSw/dHw /dBMw/dSmuBAw/dVw /dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBIm/dTw   \n(1)  /dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw/dSmuBI/dVw  /dLw/dSmuBAw/dSw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dDw/dSmuBU/dKMw/dRw/dNw /dtw/dSmuBAw/dDw/dVw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFoCr/dEmuMR, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dSmuBI.M/dSw /dMw/dRw/dSmuBAw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dSw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dSmuBI/dGw , /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dGMw/dSmuBO/dGMw/dDddMw/dDdw/dSmuBIm/dHw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- \n/dPMw /dSmuBU /dLw/dPw/dRw/dSmuBAw/dSw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dTw/dRw/dSw/dSmuBAw / /dTw/dSmuBAw/dSw/dSmuBAw -  \n/dSMRw/dSmuBIm /dJw/dSmuBO/dGw/dSmuBE/dN.Mwps /dDRw  /dRw/dSmuBAw/dMw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dSmuBI/dBw /dL.Mwps /dTRw/dSmuBUC /dRw/dSmuBAw/dMw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBE/dN.Mwps /dDRw  /dRw/dSmuBAw/dMw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dKw/dSmuBAw/dLw/dSmuBE/dSMVw/dRw /dRw/dSmuBAw/dMw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dEmuMR, /dGw/dSmuBAw/dMw- /dMw/dJMw/dSmuBAC/dRw/dSmuBAw, /dPw/dSmuBAw/dS.Mwps /dTRw- /dCMw/dJw/dNw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dNw/dRw/dSmuBI/dHw /dtw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n/dRw/dMw/dJMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dLw  / /dKw/dTRMw/dJMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dLw  / /dKw/dRw/dTw/dSmuBAw/dLw /dVw/dSmuBAw/dDw/dKw -  \n/dSMRw/dSmuBIm /dSw/dSmuBAm/dNw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dLw/dSmuBI.M/dLw /dTw /dRw/dSmuBAw/dMw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dharo, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. /dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- \n/dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSMRw/dSmuBIm /dJw/dNw/dKw /dMw /dNB.Mwps /dDdw /dLw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dU/dSmuBI.M/dCw /dTw /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSmF/dharo, /dRw/dMw/dJMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dLw / /dKw/dTRMw/dJMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dLw / /dKw/dRw/dTw/dSmuBAw/dLw /dVw/dSmuBAw/dDw/dKw,  /dOBa/dNmBa/dSaJaB/dFmJa /dIm./dSw /dCwBdrwfmBdC  /dRw/dMw/dJMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dLw  /dBw/dJw/dBw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBI.M/dTMw /DwBdw /dPw/dTw/dSmuBAw- \n/dGw/dSmuBAw/dMw- /dBw/dSmuBI/dDdMw /dtw/dSmuBAw/dGMw/dSmuBAw/dTRw//dRw/dSw/dSmuBU/dAw/dRw, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dMw/dSmuBU /dABCsJwrw /dGw/dRw/dSmuBAw/dHw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dGw/dSmuBU/dMw/dGw/dSmuBU/dSmuBI.M/dMw  /dtw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/ /dGRw/dSmuBU/dMw /dBw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw   \n/dSMRw/dSmuBIm /dPw/dRw/dMw/dSmuBE/dSMVw/dRw /dMw/dNB.Mwps /dDdw /dLw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm /dMw/dNB.Mwps /dDdw/dLw /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFoCr/dOBa, /dOBa/dNmBa/dEmuMR/dharo /dIm./dSw /dCwBdrwfmBdC  /dGw/dSmuBU/dMw/dGw/dSmuBU/dSmuBI/BASE /dMw/dtw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dBw/dJw/dBw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBI.M/dTMw /DwBdw \n/dSMRw/dSmuBIm /dJw/dSmuBU/dGw/dSmuBAw/dtw /dSw/dSmuBAw/dPMw/dSmuBIm.G  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dSMRw/dSmuBIm /dSMRw/dSmuBIm/dCw/dN.Mwps /dDRw /dSw/dSmuBAw/dPMw/dSmuBIm.G, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSaJaB/dFmJa, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dDdw/dABCsJwrw/dKw/dSmuBAw / /dDdMw/dSmuBO/dLw /dVw/dSmuBAw/dDw/dKw   \n/dSMRw/dSmuBIm /dBw/dDw/dRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw , /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dFmJa, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw /dI/dTRw/dHw/dRw/dSmuBIm, /dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dLw/dHw/dSmuBIm, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dSmuBI/BASE /dNw/dMw/dRapM/dLw/dSmuBIm, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dMw/dRw/dSmuBAC/dNw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBAC/dLw (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSMRw/dSmuBIm /dtw/dSmuBO/dGw/dSmuBE/dN.Mwps /dDRw  /dRw/dSmuBAw/dMw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dSmuBI/dBw /dL.Mwps /dTRw/dSmuBUC /dRw/dSmuBAw/dMw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dFmJa/dFmJa, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dDdw/dABCsJwrw/dPMw/dSmuBAw  (/dHw/dSmuBO/dLw/dSmuBIm/dMw/dSmuBE /dBw/dJw/dSmuBAw/dO/dLw /dJw/dSmuBAw/dI/dTw...) \n/dSMRw/dSmuBIm /dJw/dGRw/dNw/dSmuBAw/dTMw /dCw/dSmuBAC/dDMw/dRw/dSmuBIm /dU/dPMw /dRapM  /dSmuBI.M/dDMw  /dtw/dSmuBAw/dNw/dSmuBIm /dDw/dSmuBAw/dSw  /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw. /dMw/dHw/dSmuBAw/dVw/dSmuBIm/dRw /dDw/dSmuBAw/dSw, /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSmF/dFmJa, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw \n(/dAw/dRw./dE/dSw. /dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw),/dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dSMRw/dSmuBIm /dMw/dHw/dSmuBE/dN.Mwps /dDRw  /dPw/dSmuBO/dDDw/dSmuBAw/dRw , /dU/dMw/dSmuBE/dRw- /dSmF/dFmJa, /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dCw/dNw/dSmuBAC/dRw/dSmuBAw/dGw /dABCsJwrw /dJw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw) \n/dNw/dNuw /dSmuBE /dRw/dSmuBAw / /dSmuBI/dDdw  /dGw/dRw/dSmuBIm -  \n/dSMRw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dMw /dPRw/dSw/dSmuBAw/dDw /dRw/dSmuBAw/dMw /dSw/dSmuBU/dPw/dSmuBU/dTRw /dS.Mwps /dVw . /dSw/dRw/dtw/dSmuBU/dGw /dMw/dSmuBO/dCw/dSmuBIm , /dU/dMw/dSmuBE/dRw - /dFmJa/dTco , /dPw/dTw/dSmuBAw- /dGw/dSmuBAw/dMw+/dPw/dSmuBO/dS.Mwps /dTRw- /dBw/dSmuBE/dRw/dMw/dSmuBAw, /dBMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw- /dTw/dMw/dSmuBU/dSmuBI.N/dRw /dtw/dSmuBAw, /dTMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw- /dJMw /dABCsJwrw /dJMw/dSmuBAw/dRw/dPw/dSmuBU/dRw (/dAw/dRw./dE/dSw. \n/dSmuBI.M/dSMw /dSmuBI/dVw /dRw), /dSmuBI.M/dJw /dLw/dSmuBAw- /dMw/dDMw/dSmuBU/dBw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI/dPw /dNw- /dEmuMR/dFoCr/dSaJaB/dFoCr/dOBa/dharo (/dSmuBI/dBw /dHw/dSmuBAw/dRw)  \n  \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw/dKw /dSmuBI/dKw/dCMw /dSmuBU  /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw :- \n/dOBa) /dHw/dSmuBAw/dI/dKw /dSmuBUC  /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dOBa/dTco /dMw /dA/dABCsJwrw/dKw , /dOBa/dFmJa /dJw/dSmuBUC/dNw /dTco/dharo/dharo/dEmuMR   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n/dTco) /dGw/dJw/dLw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dTco/dOBa /dMw /dA/dABCsJwrw/dKw ,  /dOBa /dNw/dVw/dMBw/dRw /dTco/dharo/dharo/dEmuMR   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha _01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n/dTMraa) /dSmuBI/dVw/dHw/dSmuBI/dNw /dKw/dTMw/dSmuBAw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dSmF/dSaJaB /dMw /dA/dABCsJwrw/dKw , /dOBa /dA/dKTRw/dSmuBUC /dBw/dRw /dTco/dharo/dOBa/dharo  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n/dFoCr) /dBw/dSmuBAw/dLw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dSaJaB/dharo /dMw /dA/dABCsJwrw/dKw , /dOBa/dFmJa /dNw/dVw/dMBw/dRw /dTco/dharo/dOBa/dharo  \nVideha_15_11_2010         Videha _15_11_2010_Tirhuta              70  \n/dFmJa) /dNw/dSmuBAw/dTRw/dKw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dSaJaB/dTco /dMw /dA/dABCsJwrw/dKw /dOBa/dFmJa /dSmuBI/dDw/dSw/dMBw/dRw /dTco/dharo/dOBa/dharo  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n/dSmF) /dNw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dSaJaB/dSaJaB /dMw /dA/dABCsJwrw/dKw /dharo/dOBa /dMw/dSmuBAw/dCw/dRapM /dTco/dharo/dOBa/dOBa   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhut a           77  \n/dSaJaB) /dBw/dSmuBAw/dLw /dGw/dJw/dLw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw/dKw /dA/dABCsJwrw/dKw /dOBa/dOBa/dOBa /dMw /dA/dABCsJwrw/dKw , /dOBa /dA/dGw/dSTw /dTco/dharo/dOBa/dTco  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n/dEmuMR) /dBMw/dSmuBI.G/dKTw /dGw/dJw/dLw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dOBa/dTco/dSmF /dMw /dA/dABCsJwrw/dKw , /dOBa/dFmJa /dMw/dSmuBAw/dCw/dRapM /dTco/dharo/dOBa/dTMraa   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n/dNmBa) /dGw/dJw/dLw /dAw/dLw/dSmuBO/dCw/dNw/dSmuBAw -/dSw/dMw/dSmuBAw/dLw/dSmuBO/dCw/dNw/dSmuBAw -/dSw/dMw/dSmuBIm/dKSsw/dSmuBAw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dOBa/dFoCr/dTco /dMw, /dA/dABCsJwrw/dKw /dOBa/dFmJa /dNw/dVw/dMBw/dRw /dTco/dharo/dOBa/dTMraa  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n/dOBa/dharo ) /dKw/dSmuBAw/dSMw/dSmuBIm/dKw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dTw /dSmuBI.M/dMw/dSMRw /dMw/dDMw/dSmuBU/dPw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dOBa/dSmF/dNmBa /dMw /dA/dABCsJwrw/dKw /dOBa /dJw/dNw/dVw/dRw/dSmuBIm /dTco/dharo/dOBa/dFmJa  \nVideha_01_01_2015  \n/dOBa/dOBa ) /dA/dRw/dSmuBI/dVw/dNDw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dOBa/dEmuMR/dNmBa /dMw /dA/dABCsJwrw/dKw /dOBa /dNw/dVw/dMBw/dRw /dTco/dharo/dOBa/dFmJa  \nVideha_01_11_2015  \n/dOBa/dTco ) /dJw/dGw/dDw/dSmuBIm/dSMw /dCw/dNDRw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw /dA/dSmuBI/dNw/dLw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dOBa/dNmBa/dOBa /dMw /dA/dABCsJwrw/dKw /dOBa /dSmuBI/dDw/dSw/dMBw/dRw /dTco/dharo/dOBa/dFmJa  \nVideha_01_12_2015  \n/dOBa/dTMraa ) /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBE/dSsw/dSmuBAw  /dKw- /dTco/dharo/dharo /dMw /dA /dKw  /dOBa/dFmJa /dA/dPRw/dSmuBAm/dLw /dTco/dharo/dOBa/dSmF / /dTco/dharo/dFmJa /dMw /dA /dKw  /dOBa /dJw/dSmuBU/dLw/dSmuBAw/dIm /dTco/dharo/dOBa/dSmF  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n/dLw/dSmuBE/dKMw/dKw/dSw /dABCsJwrw  /dAw/dMw /dABCsJwrw /dSmuBI/dTRw/dTw /dRw/dCw/dNw/dSmuBAw/dPw/dRw /dAw/dMw /dABCsJwrw/dSmuBI/dTRw/dTw /dRw/dCw/dNw/dSmuBAw/dKw/dSmuBAw/dRw/dKw /dSmuBI/dTRw/dPPw/dNBw/dSmuBIm/dKw /dSMwkdSmuBVorwpmrR /dABCsJwrw /dKMw/dLw/dSmuBAw  \n/dOBa. /dKw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dMw/dNw/dSmuBIm/dKw /dPw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dCw /dTRw/dSmuBAw /dKw/dSmuBI/dVw/dTw/dSmuBAw /dAw /dO/dI/dPw/dRw /dMw/dDMw/dSmuBU/dKw/dSmuBAw/dNTw /dJMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBI/dTRw/dPPw/dNBw/dSmuBIm  \nVIDEHA 209th issue /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw/dKw /dDw/dSmuBUC /dSw/dE /dNw/dSmuBAC/dMw /dA/dABCsJwrw/dKw \nVideha_01_09_2016  \n \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dIm -/dPw/dSmuBI/dTRw/dKw/dSmuBAw/dKw   /dBw/dSmuBIm/dCMw/dLw /dRw/dCw/dNw/dSmuBAw/dKw /dSw /dABCsJwrw /dGw - /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm/dKw  /dSw/dVw/dRapM/dSMRw/dSmuBE/dSsTRMw  /dRw/dCw/dNw/dSmuBAw/dKw  /dE/dKw/dTRw/dSmuBAw  /dSw/dMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBAw/dNTw/dRw  /dSw /dABCsJwrw /dKw/dLw/dNw  \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw :/dSw/dDw/dSmuBE/dHw :/dTco (/dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm  /dPRw/dBw/dNDMw -/dSmuBI/dNw/dBw/dNDMw -/dSw/dMw/dSmuBAw/dLw/dSmuBO/dCw/dNw/dSmuBAw /dTco/dharo/dharo/dNmBa -/dOBa/dharo ) \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw :/dSw/dDw/dSmuBE/dHw :/dTMraa (/dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dPw/dDtw /dTco/dharo/dharo/dNmBa -/dOBa/dharo ) \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw :/dSw/dDw/dSmuBE/dHw :/dFoCr (/dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dKw/dTMw/dSmuBAw /dTco/dharo/dharo/dNmBa -/dOBa/dharo ) \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dSmuBI/dVw/dHw/dSmuBI/dNw /dKw/dTMw/dSmuBAw  [ /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dDw/dSmuBE/dHw /dFmJa ]  \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dLw/dGMw/dSmuBU/dKw/dTMw/dSmuBAw  [ /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dDw/dSmuBE/dHw /dSmF ]  \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dPw/dDtw  [ /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dDw/dSmuBE/dHw /dSaJaB ]  \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dNw/dSmuBAw/dTRtw /dU/dTSw/dVw  [ /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dDw/dSmuBE/dHw /dEmuMR ]  \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dSmuBI.M/dSMw/dSMw/dSmuBU /dU/dTSw/dVw  [ /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dDw/dSmuBE/dHw /dNmBa ]  \n/dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dPRw/dBw/dNDMw -/dSmuBI/dNw/dBw/dNDMw -/dSw/dMw/dSmuBAw/dLw/dSmuBO/dCw/dNw/dSmuBAw  [ /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBE/dHw /dSw/dDw/dSmuBE/dHw /dOBa/dharo ]  \nMaithili Books ca n be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e -readers. Buy Maithili Books in Kindle \nformat (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e books are delivered worldwide \nwirelessly: -  \nhttp://www.amazon.com/   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \n/dA/dPw/dNw /dMw /dABCsJwrw /dTw/dVtw  ggajendra@videha.com  /dPw/dRw /dPw/dTRMw/dSmuBAw/dU/DwBdw  \n/dGw/dJw/dSmuBE/dNDRw /dTRMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBU /dRw \nggajendra@videha.com  \n \n/dAm /dRw/dCw/dNw/dSmuBAw/dPw/dRw /dA/dPw/dNw  /dMw /dABCsJwrw /dTw/dVtw  ggajendra@videha.com  /dPw/dRw /dPw/dTRMw/dSmuBAw/dU/DwBdw  \n/dTco. /dGw/dDtw  \n/dTco./dOBa./dDdw/dSmuBSMorRO /dKw /dSmuBAm /dLw/dSmuBAw/dSMw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dSmuBI.M/dMw/dSMRw- /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dLw/dSmuBO/dKw/dGw/dSmuBIm/dTw/dMw/dSmuBE /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dMBw/dSmuBAw/dHw/dKw  \n/dTco./dTco./dSw/dTtw /dNw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dtw/dNBw /dJMw/dSmuBAw- /dPRw/dJw/dSmuBAw/dTw /dABCsJwrw /dTRw /dE/dKw/dTRw/dSmuBAw /dMw/dJw/dSmuBAw/dKw \n/dTco./dTMraa./dU/dMw/dSmuBE/dSMw /dMw/dNBDdw/dLw-/dI/dSmuBI/dTw/dHw/dSmuBAw/dSw- /dSw/dGw/dRw /dRw/dSmuBAw/dSmuBI/dTw /dDw/dSmuBIm/dPw /dJw/dRw/dtw \n/dTco./dFoCr./dU/dMw/dSmuBE/dSMw /dMw/dNBDdw/dLw  /dAw /dPw/dSmuBU/dNw/dMw /dMw/dNB.Mwps /dDdw /dLw- /dSw/dMw/dSmuBAw/dDw - /dSw/dGw/dRw /dRw/dSmuBAw/dSmuBI/dTw /dDw/dSmuBIm/dPw /dJw/dRw/dtw \n/dDdw/dSmuBCwBdrwO . /dKw /dSmuBAm /dLw/dSmuBAw/dSMw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dSmuBI.M/dMw/dSMRw  \n/dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dLw/dSmuBO/dKw/dGw/dSmuBIm/dTw/dMw/dSmuBE /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dMBw/dSmuBAw/dHw/dKw  \n  \n/dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dLw/dSmuBO/dKw/dGw/dSmuBIm/dTw/dKw /dSw /dABCsJwrw /dSw/dSmuBAw/dRw /dA/dPw/dSmuBUC/dVw/dRapM /dSw /dABCsJwrw /dSw/dSmuBAw/dRw /dAw /dGw/dSmuBIm/dTw/dKw /dMw/dHw/dSmuBAw/dSw/dSmuBAw/dGw/dRw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dE/dSmuBI/dHw /dMw/dHw/dSmuBAw/dSw/dSmuBAw/dGw/dRw /dKw /dSmuBE /dRw /dHw/dRw/dSmuBE/dKw /dGw/dSmuBIm/dTw /dBw/dSmuBE/dSw/dSmuBI/dKw/dMw/dTw/dSmuBIm /dSw/dSmuBIm/dPw/dSmuBIm /dJw/dKw/dSmuBAw/dABCsJwrw \n/dA/dSmuBI.M/dCMw /dJw/dKw/dRw /dMw/dSmuBUC /dABCsJwrw /dHw /dSVw/dSmuBAw/dSmuBI/dTw/dKw /dBw/dSmuBUC /dABCsJwrw /dDw /dPw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw /dLw/dSmuBE/dLw /dKMw/dSmuBU/dJw/dLw /dCMw /dSmuBAm /dKw /dJw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw /dSw /dO /dMw/dSmuBO/dTw/dSmuBIm /dBw/dSmuBI/dNw /dSw/dKw /dSmuBAm /DwBdw /dPMw /dSmuBE /dRw /dO /dMw/dSmuBO/dTw/dSmuBIm /dSw/dMw/dSmuBU/dDRw/dKw /dKw/dCMw /dSmuBE /dRw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dBw/dSmuBAw/dLw/dSmuBU /dAw /dA/dNtw /dVw/dSTw/dSmuBU/dKw \n/dDdMw/dSmuBE/dRw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dO/dABCsJwrw/dGMw/dRw/dSmuBAw/dE/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dKw /dSmuBU /dNw/dSmuBO /dJw/dSmuBAC/dHw/dRw/dSmuBIm/dKw /dTw/dSmuBAw/dKw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dJw/dSmuBE /dO/dKw/dRw/dSmuBAw /dGw/dSmuBI/dDdMw /dSw/dKw/dE /dTw/dRw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dSw /dSw/dKw/dE/DwBdw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dLw/dSmuBO/dKw/dGw/dSmuBIm/dTw /dGw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dA/dNw/dSmuBE/dKw /dAw/dtw/dSmuBAw/dMw /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw /dSw/dBw \n/dAw/dtw/dSmuBAw/dMw /dKw /dSmuBE  /dA/dPw/dNw /dMw/dHw/dTTVw/DwBdw \n/dJw/dKMw/dNw /dLw/dSmuBO/dKw/dGw/dSmuBIm/dTw/dKw /dSmuBI/dVw/dSTw/dSmuBVorwpmrR/dTw /dAw /dSmuBI/dVw/dSMw/dSmuBAw/dLw /dSw /dABCsJwrw /dKMtw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dDw/dSmuBE/dKMw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBIm.M /dTw /dA/dNw/dSmuBE/dKw /dSmuBI/dBw/dABCsJwrw/dDw/dSmuBU /dSmuBI/dDw/dSw /dDMtw/dSmuBAw/dNw /dJw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dE/dSmuBI/dHw/dNw/dSmuBAw /dDMtw/dSmuBAw/dNw /dE/dKw /dGw/dSmuBIm/dTw/dKw \n/dA/dNw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw/dDw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dLw/dSmuBO/dKw/dGw/dSmuBIm/dTw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dPRw/dtw/dSmuBO/dGw /dAw /dO/dKw/dRw /dU/dPw/dtw/dSmuBO/dSmuBI/dGw/dTw/dSmuBAw /dSmuBI/dDw/dSw /dCw/dSmuBI.M/dLw /dGw/dSmuBE/dLw/DwBdw /dLw/dSmuBO/dKw/dGw/dSmuBIm/dTw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dMw/dSmuBAw/dNw/dVw/dSmuBIm/dKw/dRw/dNBw /dKw /dNw/dSmuBAw/dSmuBI/dtw/dKw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dDVw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw \n/dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dSmuBI/dVw/dSmuBI.M/dBMw/dNNw /dTw/dRw/dHw /dSw /dPRw/dtw/dSmuBO/dGw /dKw /dSmuBAm /dLw /dGw/dSmuBE/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dPRw/dCw/dSmuBI.M/dLw/dTw /dVtw/dVw/dHw/dSmuBAw/dRw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dPRw/dSmuBI/dTw /dLw/dSmuBO/dKw/dKw /dSmuBI/dVw/dSMVw/dSmuBAw/dSw /dPw/dRw /dGw/dSmuBE/dLw/DwBdw /dA/dDw/dSmuBAC/dABCsJwrw /dSw /dABCsJwrw  /dLw/dSmuBO/dKw/dDMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dSmuBAC/dAw \n/dMw/dNw/dSmuBU/dKMw/dKw /dKMw/dSmuBAw/dSMw /dKw /dMw/dSmuBI/dHw/dLw/dSmuBAw /dE/dVw /dABCsJwrw  /dBw/dCCw/dSmuBAw /dSw/dBw/dHw/dKw /dPw/dLw-/dPw/dLw /dKw /dSmuBE /dRw /dSmuBI.M/dMw/dTRw /dBw/dNw/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw \n/dDdw/dSmuBCwBdrwO . /dKw /dSmuBAm /dLw/dSmuBAw/dSMw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dSmuBI.M/dMw/dSMRw  /dI/dTMw/dNw/dSmuBO/dGRw/dSmuBAw/dPMw/dRw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw , /dAw /dTw /dABCsJwrw/dE /dPw/dSmuBAw/dBLw/dSmuBO /dNw/dSmuBE/dRwkdSmuBU/dDw/dSmuBAw/dKw /dIm /dPw/dDtw /dHwkdSmuBU/dNw/dKw/dSmuBAw /dPw/dSmuBI.M/dSw/dNNw /dCMw/dSmuBI.G/dNHw / /dAm /dAw/dLw/dSmuBE/dKMw/dKw /dBw/dSmuBIm/dCw /dAm /dPw/dDtw/dKw /dAw/dNw/dNDw \n/dAw/dRw /dBw/dSmuBI/dRMw /dJw/dSmuBAw/dE/dTw / \nPablo Neruda  \n \n\"You start dying slowly\"  \nYou start dying slowly;  \nif you do not travel, \nif you do not read, \nIf you do not listen to the sounds of life,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \nIf you do not appreciate yourself. \nYou start dying slowly:  \nWhen you kill your self-esteem, \nWhen you do not let others help you. \nYou start dying slowly;  \nIf you become a slave of your habits, \nWalking everyday on the same paths… \nIf you do not change your routine, \nIf you do not wear different colours \nOr you do not speak to those you don’t know. \nYou start dying slowly:  \nIf you avoid to feel passion \nAnd their turbulent emotions; \nThose which make your eyes glisten \nAnd your heart beat fast. \nYou start dying slowly:  \nIf you do not risk what is safe for the uncertain, \nIf you do not go after a dream, \nIf you do not allow yourself, \nAt least once in your lifetime, \nTo run away..... \nYou start dying Slowly!!!  \nLove your life Love yourself...```  \n  \n  \n/dA/dPw/dNw/dSmuBAw /dSw /dSmuBI.M/dSw/dNw/dSmuBE/dHw /dKw/dRwkdSmuBUC, /dA/dPw/dNw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw /dKw/dRwkdSmuBUC /dSw/dSmuBI/dDw/dKMw/dNw  \n/dPw/dSmuBAw/dBLw/dSmuBO /dNw/dSmuBE/dRwkdSmuBU/dDw/dSmuBAw  \n/dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dA/dNw/dSmuBU/dVw/dSmuBAw/dDw : /dDdw/dSmuBCwBdrwO. /dKw /dSmuBAm /dLw/dSmuBAw/dSMw /dKw /dSmuBU /dMw/dSmuBAw/dRw /dSmuBI.M/dMw/dSMRw  \n/dPw/dSmuBAw/dBLw/dSmuBO /dNw/dSmuBE/dRwkdSmuBU/dDw/dSmuBAw /dSPw/dSmuBE/dNw /dKw /dSmuBE  /dKw/dSmuBI/dVw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw/DwBdw /dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw/dTtw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dtw/dSmuBO/dGw/dDw/dSmuBAw/dNw /dHw/dSmuBE/dTw/dSmuBU /dSmuBI/dHw/dNw/dKw/dSmuBAw /dNw/dSmuBO/dBw/dSmuBE/dLw /dPw/dSmuBU/dRw/dSKw/dSmuBAw/dRw /dBMw/dSmuBE/dTRw/dLw /dCMw/dSmuBI/dNw/DwBdw  \n/dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dNw/dHwkdSmuBU-/dNw/dHwkdSmuBU /dMw/dRw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBIm.M  \n/dtw/dSmuBI/dDw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dtw/dSmuBAw/dTRw/dSmuBAw /dNw/dSmuBI/dHw /dKw/dRw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBIm.M  \n/dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dA/dDMtw/dtw/dNw /dNw/dSmuBI/dHw /dKw/dRw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBIm.M  \n/dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dJw/dSmuBIm/dVw/dNw/dKw /dSVw/dRw /dKw /dSmuBE  /dNw/dSmuBI/dHw /dSw/dSmuBU/dNw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBIm.M  \n/dtw/dSmuBI/dDw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dA/dPw/dNw/dSmuBAw /dGw/dSmuBU/dNBw/dKw /dSVw/dtw /dABCsJwrw  /dGRw/dSmuBAw/dHw/dKw /dNw/dSmuBI/dHw /dCMw/dSmuBIm.M \n/dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dNw/dHwkdSmuBU-/dNw/dHwkdSmuBU /dMw/dRw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBIm.M...  \n/dJw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw /dGMw/dDdw/dSmuBIm /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dAw/dTMw-/dSmuBI/dVw/dSMVw/dSmuBAw/dSw /dKw /dSmuBE  /dKMw/dSmuBUC/dNw /dKw /dDw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBIm.M \n/dJw/dKMw/dNw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dKw/dKw/dRw/dSmuBO /dSw /dMw/dDw/dSmuBI/dTw/dKw /dSmuBE /dRw /dAw/dSMw/dSmuBAw /dNw/dSmuBI/dHw /dRw/dKMw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBIm.M  \n/dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dNw/dHwkdSmuBU-/dNw/dHwkdSmuBU /dMw/dRw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBIm.M....  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \n/dE/dKw/dSmuBI/dHw /dRw/dSTw/dSmuBAw /dPw/dRw /dPRw/dSmuBI/dTw/dSmuBI/dDw/dNw /dCw/dLw/dSmuBAm/dTw  .....  \n/dJw/dKMw/dNw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dA/dPw/dNw /dAw/dDw/dSmuBI/dTw /dKw /dSmuBE  /dDw/dSmuBAw/dSw /dBMw /dJw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBIm.M \n/dtw/dSmuBI/dDw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dA/dPw/dNw /dDw/dSmuBAm/dNw/dSmuBI.G/dNDw/dNw/dSmuBIm /dKw /dSmuBE  /dNw/dSmuBI/dHw /dBw/dDw/dLw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBIm.M  \n/dSmuBI/dBw/dSmuBI.M/dBMw/dNNw /dRw/dABCsJwrw/dGw/dKw /dPw/dSmuBI.N/dRw/dDMw/dSmuBAw/dNw /dNw/dSmuBI/dHw /dPw/dSmuBI/dHw/dRw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBIm.M  \n/dSmuBI/dKw/dMBw/dSmuBAw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dKw /dSmuBU /dNw/dSmuBO /dA/dNw/dJw/dSmuBAw/dNw /dMw/dNw/dSmuBU/dKMw /dSw /dBw/dSmuBAw/dTw/dCw/dSmuBIm/dTw /dNw/dSmuBI/dHw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBIm.M  \n/dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dNw/dHwkdSmuBU-/dNw/dHwkdSmuBU /dMw/dRw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBIm.M....  \n/dtw/dSmuBI/dDw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dJw/dSmuBIm/dVw/dNw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dU/dTSw/dSmuBAw/dHw /dAw /dTVw/dSmuBI.N/dRw/dTw /dAw/dVw/dSmuBE/dGw \n/dSmuBI/dDw/dSw /dU/dDw/dSmuBAw/dSw /dBMw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dSmuBIm.M  \n/dJw/dSmuBE /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dKw /dAw/dABCsJwrw/dSmuBI.G/dKMw /dKw /dSmuBE  /dSmuBI/dDw/dVtw /dAw /dJMw/dLw/dKw /dSmuBAm /dTw \n/dAw /dHRw/dDw/dtw /dGw/dSmuBI/dTw /dKw /dSmuBE  /dTw/dSmuBIm/dVRw /dBw/dNw/dBw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw \n/dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dNw/dHwkdSmuBU-/dNw/dHwkdSmuBU /dMw/dRw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBIm.M....  \n/dA/dGw/dRw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dJw/dSmuBIm/dVw/dNw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dMw /dSw /dKw/dMw /dE/dKw /dBw/dSmuBE/dRw /dA/dSmuBI/dNw/dSmuBI.M/dSMCw/dTw /dKw /dSmuBE  /dSw/dSmuBU/dRw/dSmuBI.M/dKSsw/dTw /dKw/dRw/dBw/dSmuBAw/dKw /dHw/dSmuBE/dTw/dSmuBU /dJw/dSmuBO/dSmuBI.G/dKMw/dMw /dKw /dSmuBE  /dSVw/dSmuBIm/dKw/dSmuBAw/dRw /dNw/dSmuBI/dHw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBIm.M  \n/dSw/dPw/dNw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dSw/dSmuBAw/dKw/dSmuBAw/dRw /dKw/dRw/dVw/dSmuBAw/dKw /dPRw/dtw/dSmuBAw/dSw /dNw/dSmuBI/dHw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBIm.M  \n/dSw/dBw /dSmuBI.M/dJw/dMMw/dSmuBE/dVw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm /dSw /dBMw/dGw/dBw/dSmuBAw/dKw /dHw/dSmuBE/dTw/dSmuBU ..... \n/dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dNw/dHwkdSmuBU-/dNw/dHwkdSmuBU /dMw/dRw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBIm.M....  \n/dA/dPw/dNw /dJw/dSmuBIm/dVw/dNw /dSw /dSmuBI.M/dSw/dNw/dSmuBE/dHw /dKw/dRwkdSmuBUC /dA/dPw/dNw/dSmuBAw /dAw/dPw /dSw /dABCsJwrw  /dSmuBI.M/dSw/dNw/dSmuBE/dHw /dKw/dRwkdSmuBUC......  \n  \n /dSmuBI/dVw/dSmuBI.M/dBMw/dNNw /dPRw/dKw/dSmuBAw/dRw/dKw /dJw/dSmuBAw/dNw/dVw/dRw /dAw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm-/dCw/dSmuBU/dNw/dMw/dSmuBU/dNw /dKw /dSmuBE /dRw /dA/dSmuBI/dTw /dPRw/dSmuBAw/dCw/dSmuBIm/dNw /dSw/dMw/dtw /dSw /dABCsJwrw  /dMw/dNw/dSmuBU/dKMw/dKw /dJw/dSmuBIm/dVw/dNw /dSw /dNw/dSmuBAw/dTw/dSmuBAw /dRw/dHw/dLw /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dLw/dSmuBO/dKw/dGw/dSmuBIm/dTw /dMw/dSmuBEABCsJwrw \n/dSmuBI.M/dCw/dDddMw/dIm-/dCw/dSmuBU/dNw/dMw/dSmuBU/dNw /dKw /dSmuBE  /dPRw/dSmuBI/dTw /dPRw/dSmuBE/dMw/dKw  /dA/dDBMw/dSmuBU.wpR/dTw /dVw/dNBw/dRapM/dNw /dAw /dPRw/dSmuBE/dMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dDMw/dKtw /dDw/dSmuBE/dKMw/dLw /dJw/dSmuBAw /dSw/dKw /dSmuBAm /dTw /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm-/dCw/dSmuBU/dNw/dMw/dSmuBU/dNw  /dKw /dSmuBU /dNw /dKSsw/dNBw /dMw/dNw/dSmuBU/dKMw/dKw /dJw/dSmuBIm/dVw/dNw/dKw /dA/dSmuBI.M/dBMw/dNNw /dA/dABCsJwrw/dGw \n/dBw/dSmuBI/dNw /dJw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dPw/dTw/dSmuBE /dNw/dSmuBI/dHw /dCw/dLw/dSmuBAm/dTw /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw  /dBMw/dSmuBO/dJw/dNw /dBw/dNw/dBw/dSmuBAm/dTw /dKw/dSmuBAw/dLw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm-/dCw/dSmuBU/dNw/dMw/dSmuBU/dNw /dAw /dJw/dSmuBAw/dNw/dVw/dRw /dLw/dSmuBE/dLw /dPw/dSmuBI/dHw/dLw /dKw/dSmuBAC/dRw /dMw/dSmuBAw/dtw /dRw/dSmuBAw/dSmuBI.G/dKMw /dDw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dLw/dSmuBIm/DwBdw /dSw/dSmuBAw/dMw/dSmuBUC/dSmuBI/dHw/dKw \n/dA/dVw/dSw/dRw /dKw /dSmuBE  /dSmuBI/dNw/dSmuBI.M/dMw/dTTw /dBMw/dSmuBO/dJw-/dBMw/dSmuBAw/dTw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dBMw/dSmuBO/dJw/dNw /dBw/dNw/dBw/dE /dSw /dPw/dSmuBUC/dVw/dRapM /dSmuBI.M/dCw/dRw/dIm-/dCw/dSmuBU/dNw/dMw/dSmuBU/dNw /dLw/dSmuBE/dLw /dPw/dSmuBI/dHw/dLw /dKw/dSmuBAC/dRw /dE/dKMw/dNw/dSmuBO /dSmuBI/dNw/dKw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dLw /dDw/dSmuBE/dLw /dJw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw \n/dKw/dSmuBAw/dQw /dBMw/dSmuBU/dSMw/dSmuBU /dABCsJwrw /dDdw/dSmuBIm /dTw /dKw/dSmuBAC/dAw /dCMw/dLw/dSmuBAw /dJw/dSmuBE /dPw/dKSsw/dSmuBIm/dRw/dSmuBAw/dJw /dGw/dRwkdSmuBU/dDddMw /dKw /dSmuBE  /dRw/dSmuBAw/dMw/dKw/dTMw/dSmuBAw /dPw/dSmuBI/dHw/dNw/dSmuBE /dSw/dSmuBU/dNw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dNw/dSmuBE /dCMw/dLw/dSmuBI.M/dTMw/dNw/DwBdw /dA/dSmuBI/dHw /dBw/dSmuBAw/dTw/dKw /dVw/dNBw/dRapM/dNw /dBw/dSmuBAw/dLMw/dSmuBIm/dKw/dSmuBIm.G /dKw /dSmuBE  /dRw/dSmuBAw/dMw/dSmuBAw/dtw/dNBw \n/dAw /dTw/dSmuBU/dLw/dSw/dSmuBIm/dDw/dSmuBAw/dSw /dKw /dSmuBE /dRw /dRw/dSmuBAw/dMw/dCw/dSmuBI.N/dRw/dTw/dMw/dSmuBAw/dNw/dSw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dBMw/dSmuBE/dTRw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dBMw/dGw/dVw/dSmuBAw/dNw /dSmuBI.M/dSMw/dVw /dPw/dSmuBAw/dVw/dRapM/dTw/dSmuBIm /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dKw/dHw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw/dNw: \"/dSmuBI/dKw /dHw/dMw /dJw/dSmuBE /dSw/dSmuBU /dABCsJwrw /dDw/dRw /dKw/dTMw/dSmuBAw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dKw /dSmuBE  /dSw/dSmuBU/dNw/dSmuBE/dLw/dSmuBAC /dA/dSmuBI.M/dCMw \n/dO/dSmuBI/dHw /dKw/dTMw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dKw/dSmuBAw/dQw /dBMw/dSmuBU/dSMw/dSmuBU /dABCsJwrw /dDdw/dSmuBIm /dGw/dRwkdSmuBU/dDddMw /dKw /dSmuBE  /dSw/dSmuBU/dNw/dSmuBAw /dCw/dSmuBU/dKw/dLw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw/DwBdw /dNw/dSmuBAw/dRw/dDw /dKw /dSmuBE /dRw /dJNOw/dSmuBAw/dNw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dBMw/dGw/dVw/dSmuBAw/dNw /dRw/dSmuBAw/dMw /dKw /dSmuBE  /dNw/dSmuBAw/dGw/dPw/dSmuBAw/dSMw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dMw/dSmuBU/dKTw /dKw/dE /dGw/dRwkdSmuBU/dDddMw /dhw/dKMw/dNw /dA/dPw/dNw /dDMw/dSmuBAw/dMw \n/dGMw/dSmuBU/dRw/dSmuBAm/dTw /dRw/dHw/dSmuBI.M/dTMw /dTw /dE/dKw/dSmuBAw/dE/dKw /dHwkdSmuBU/dNw/dKw/dRw /dMw/dSmuBO/dNw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dE/dKw /dSMw /dABCsJwrw /dKw/dSmuBAw /dU/dTPw/dNNw /dHw/dSmuBO/dIm/dTw /dCMw/dSmuBI/dNw /dSmuBI/dKw /dKw /dSmuBE /dHw/dSmuBE/dNw /dBMw/dGw/dVw/dSmuBAw/dNw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw /dRw/dSmuBAw/dMw /dJw/dSmuBE /dE/dKw /dTw/dSmuBU/dCCMw /dRw/dSmuBAw/dKSsw/dSw /dDVw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw /dFw /dSmuBE /dKw/dLw /dNw/dSmuBAw/dGw/dPw/dSmuBAw/dSMw \n/dMw/dSmuBEABCsJwrw /dBw/dNHw/dSmuBAw /dGw/dSmuBE/dLw/dSmuBAw? /dGw/dRwkdSmuBU/dDddMw /dE/dSmuBI/dHw /dSMw /dABCsJwrw /dKw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE /dRw /dSw/dMw/dSmuBAw/dDMw/dSmuBAw/dNw /dVorwpmrR/dSmuBI/dSsw /dNw/dSmuBAw/dRw/dDw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dPw/dSmuBU/dCMw/dLw/dSmuBAw/DwBdw /dNw/dSmuBAw/dRw/dDw /dA/dSmuBI/dHw /dSMw /dABCsJwrw /dKw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dSw/dMw/dSmuBAw/dDMw/dSmuBAw/dNw /dBw/dTw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dA/dSw/dMw/dTMw/dRapM /dCMw/dSmuBI.M/dTMw/DwBdw /dNw/dSmuBAw/dRw/dDw /dGw/dRwkdSmuBU/dDddMw \n/dKw /dSmuBE  /dBRw/dHMw/dSmuBAw /dLw/dGw /dBMw/dSmuBE/dJw /dDw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw/dNw/DwBdw /dBRw/dHMw/dSmuBAw /dJw/dSmuBIm /dSw/dSmuBE/dHw/dSmuBO /dA/dSmuBI/dHw /dSMw /dABCsJwrw /dKw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dSw/dMw/dSmuBAw/dDMw/dSmuBAw/dNw /dBw/dTw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dA/dSw/dMw/dTMw/dRapM /dCMw/dLw/dSmuBAw/DwBdw /dAw/dBw /dBRw/dHMw/dSmuBAw/dJw/dSmuBIm /dGw/dRwkdSmuBU/dDddMw /dKw /dSmuBE  /dMw/dHw/dSmuBAw/dDw/dSmuBE/dVw /dLw/dGw /dPw/dTRMw/dSmuBAw \n/dDw/dSmuBE/dLw/dSmuBI.M/dTMw/dNw/DwBdw /dMw/dHw/dSmuBAw/dDw/dSmuBE/dVw /dKw/dHw/dLw/dSmuBI.M/dTMw/dNw: \"/dBMw/dGw/dVw/dSmuBAw/dNw/dKw /dMw/dSmuBAw/dtw/dSmuBAw /dBw/dTw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw/dI /dA/dSw/dMBMw/dVw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dE/dKw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm /dDw/dSmuBO/dSw/dRw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm /dKw /dSmuBE  /dTRMw/dSmuBIm/dKw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dBw/dSmuBU/dJMw/dSmuBAw /dSw/dKw /dSmuBAm /dTw /dCMw /dSmuBAm /dKw /dTw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC \n/dKw/dSmuBAw/dQw /dBMw/dSmuBU/dSMw/dSmuBU /dABCsJwrw /dDdw/dSmuBIm /dLw/dGw /dJw/dSmuBAw/dUC/DwBdw /dVw/dSmuBAm/dHw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dKw /dSmuBE  /dSw/dBw /dBw/dSmuBAw/dTw /dNw/dSmuBIm/dKw /dSw /dBw/dSmuBU/dJMw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dTw/dSmuBAw/DwBdw /dAw /dA/dABCsJwrw/dTw/dTw /dJw/dKMw/dNw /dGw/dRwkdSmuBU/dDddMw /dKw/dSmuBAw/dQw /dBMw/dSmuBU/dSMw/dSmuBU /dABCsJwrw /dDdw/dSmuBIm /dLw/dGw /dGw/dSmuBE/dLw/dSmuBAw/dHw /dTw /dKw/dSmuBAw/dQw /dBMw/dSmuBU/dSMw/dSmuBU /dABCsJwrw /dDdw/dSmuBIm /dA/dPw/dNw \n/dA/dDBMw/dSmuBU.wpR/dTw /dVw/dSmuBAm/dDw/dSmuBU/dSMtw /dKw /dSmuBE  /dPw/dSmuBI.N/dRw/dCw/dtw /dDw/dSmuBAm/dTw /dGw/dRwkdSmuBU/dDddMw /dKw /dSmuBE  /dPw/dSmuBUC/dRw/dSmuBAw /dRw/dSmuBAw/dMw/dSmuBAw/dtw/dNBw /dKw /dSmuBE  /dKw/dTMw/dSmuBAw /dSw/dMw/dJMw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dLw/dSmuBI.M/dTMw/dNw/DwBdw /dIm /dKw/dTMw/dSmuBAw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dBw/dSmuBU/dSmuBI.M/dDDMw/dMw/dSmuBAw/dNw /dPRw/dMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dNBw/dTw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBI/dHw \n/dMw/dSmuBAw/dNw/dVw /dMw/dSmuBO/dNw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm-/dCw/dSmuBU/dNw/dMw/dSmuBU/dNw /dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBE /dGw/dSmuBUC/dRMw /dBw/dSmuBAw/dTw /dKw /dSmuBE  /dMw/dNw/dSmuBO/dVw/dSmuBAm/dJNOw/dSmuBAw/dSmuBI/dNw/dKw /dSmuBI/dVw/dSMLw/dSmuBE/dSsw/dNBw /dKw /dSmuBE /dAw/dDMw/dSmuBAw/dRw /dKw /dSmuBE  /dSw/dSmuBE/dHw/dSmuBO /dPRw/dMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dNBw/dTw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw \n/dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm-/dCw/dSmuBU/dNw/dMw/dSmuBU/dNw /dAw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE /dRw /dMw/dNw/dSmuBU/dKMw/dKw /dJw/dSmuBIm/dVw/dNw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dMw/dHw/dTTVw /dKw /dSmuBE  /dSw/dBw /dSw /dU/dTTw/dMw /dU/dDw/dSmuBAw/dHw/dRw/dNBw /dSmuBI/dVw/dSsNBw/dSmuBU /dSMw/dMw/dSmuBAw/dRapM /dDVw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw /dRw/dSmuBI.M/dCw/dTw /dKw/dSmuBAw/dLw/dJw/dtw/dSmuBIm /dRw/dCw/dNw/dSmuBAw \n/dPw /dABCsJwrw /dCw/dTw/dNTRw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw \n/dPRw/dSmuBAw/dCw/dSmuBIm/dNw /dBMw/dSmuBAw/dRw/dTw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dGw/dSmuBU/dRwkdSmuBU/dKw /dSmuBU /dLw /dJw /dABCsJwrw /dGw/dLw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dHw/dSmuBO/dI/dTw /dCMw/dLw/DwBdw /dGw/dSmuBU/dRwkdSmuBU /dA/dPw/dNw /dSmuBI.M/dSMw/dSstw /dKw /dSmuBE  /dPRw/dSmuBAw/dKw/dSmuBVorwpmrR /dSmuBI/dTw/dKw /dVw/dSmuBAw/dTw/dSmuBAw/dVw/dRw/dNBw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dRw/dSmuBAw/dSmuBI.G/dKMw /dO/dKw/dRw/dSmuBAw /dPRw/dKw /dSmuBVorwpmrR /dSmuBI/dTw /dAw /dPRw/dKw /dSmuBVorwpmrR /dSmuBI/dTw /dKw /dSmuBE  \n/dA/dVw/dtw/dVw /dJw/dSmuBE /dGw/dSmuBAw/dCMw-/dBw/dSmuBVorwpmrR/dKSsw, /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm-/dCw/dSmuBU/dNw/dMw/dSmuBU/dNw, /dJw/dDddMw/dSmuBIm-/dBw/dSmuBUC/dTRw/dSmuBIm, /dNw/dDw/dSmuBIm-/dNw/dSmuBAw/dLw/dSmuBAw, /dJMw/dRw/dNw/dSmuBAw, /dPw/dSmuBO/dKMw/dSmuBI.N/dRw, /dPw/dHw/dSmuBAw/dRw, /dVw/dNtw/dJw/dSmuBIm/dVw /dAw/dSmuBI/dDw/dKw /dJw/dSmuBAw/dNw/dKw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm /dDw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dLw/dSmuBI.M/dTMw/dNw /dAw /dO/dKw/dRw/dSmuBAw \n/dSw /dABCsJwrw /dGw /dKw/dSmuBO/dNw/dSmuBAw /dTw/dSmuBAw/dRw/dTw/dMtw /dSTha /dSmuBAw/dSmuBI/dPw/dTw /dHw/dSmuBO /dSw/dSmuBE /dGw/dSmuBU/dNBw /dSmuBI.M/dSw/dKMw/dSmuBAw/dtw/dLw /dJw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dLw/dSmuBAm/dKw/DwBdw /dSmuBI/dVw/dSsNBw/dSmuBU /dSMw/dMw/dSmuBAw/dRapM /dTw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm-/dCw/dSmuBU/dNw/dMw/dSmuBU/dNw /dAw /dVw/dNtw/dJw/dSmuBIm/dVw /dKw /dSmuBE  /dMw/dSmuBAw/dNw/dVw/dSmuBIm/dKw/dRw/dNBw /dKw/dE /dPw/dSmuBUC/dRw/dSmuBAw /dPw /dABCsJwrw /dCw/dTw/dNTRw \n/dKw /dSmuBE /dRw /dSmuBI/dNw/dMw/dSmuBAw/dRapM/dNBw /dBw/dCCw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dJNOw/dSmuBAw/dNw /dSmuBI/dVw/dKw/dSmuBI.M/dSw/dTw /dKw/dRw/dBw/dSmuBAw /dLw/dSmuBE/dLw /dKw /dLw/dSmuBE/dLw/dSmuBAw/DwBdw  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \n /dBw/dSmuBAw/dTw /dPw /dABCsJwrw /dCw/dTw/dNTRw /dKw /dSmuBE  /dKw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dSmuBIm.M /dAw /dPRw/dSw /dABCsJwrw /dGw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dA/dSmuBI.M/dCMw /dTw /dPw /dABCsJwrw /dCw/dTw/dNTRw /dKw /dSmuBE /dRw /dE/dKw /dKw/dTMw/dSmuBAw/dKw /dU/dLLw/dSmuBE/dKMw /dKw/dRw/dBw /dA/dSmuBI/dNw/dVw/dSmuBAw/dtw/dRapM /dBw/dSmuBU/dJMw/dNw/dSmuBAw /dJw/dSmuBAw /dRw/dHw/dLw \n/dA/dSmuBI.M/dCMw /dJw/dKw/dRw /dSw/dMBw/dNDMw /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw /dKw/dTMw/dSmuBAw /dSmuBI/dKw/dCMw /dSmuBU  /dAm/dNw/dSmuBAw /dCMw /dSmuBAm /dKw: \n/dBw/dHwkdSmuBU/dTw /dPw/dSmuBI/dHw/dNw/dSmuBE /dE/dKw /dJMw/dMw/dTRw/dGw/dRw /dBw/dRw /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dBw/dHw/dKw /dRw/dSmuBAw/dJw/dDMw/dSmuBAw/dNw/dSmuBIm /dCMw/dLw/DwBdw /dHw/dJw/dSmuBAw/dRw/dSmuBO /dKw /dSmuBE  /dSw /dABCsJwrw /dKMtw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dSmuBAC/dAw /dO/dTw/dE /dKw/dSmuBAw/dGw/dRw/dSmuBAw/dJw /dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dSw /dABCsJwrw /dGw /dRw/dHw/dSmuBAm/dTw \n/dCMw/dLw/DwBdw \n/dBw/dRw/dKw /dGw/dSmuBAw/dCMw /dE/dKw /dPw/dHw/dSmuBAw/dDddMw/dSmuBIm /dRw/dHw/dSmuBAm/dKw /dJw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dA/dSw /dABCsJwrw /dKMtw /dGw/dSmuBU/dPMw/dSmuBAw /dRw/dHw/dSmuBAm/dKw/DwBdw /dO/dSmuBI/dHw /dGw/dSmuBU/dPMw/dSmuBAw /dSw/dBw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dU/dLLw/dSmuBUC /dSw/dBw /dRw/dHw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dLw/DwBdw \n/dU/dLLw/dSmuBU/dKw /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dA/dSmuBI.N/dRw/dMw/dDw/dRapM/dNw /dCMw/dLw/DwBdw /dA/dSmuBI.N/dRw/dMw/dDw/dRapM/dNw /dPw/dRw/dSmuBAw/dKRw/dMw/dSmuBIm /dCMw/dLw/DwBdw /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dBw /dKw /dSmuBE  /dO /dA/dPw/dNw /dSw/dBw/dSw /dPw/dSmuBAm/dGMw /dDw/dSmuBU/dShxa /dNw /dBw/dSmuBUC/dJMw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dLw/DwBdw /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw \n/dO/dQw/dRw/dSmuBAw /dA/dTw/dSmuBE/dKw /dGMw/dSmuBVorwpmrR/dNBw/dSmuBAw /dRw/dHw/dSmuBAm/dKw /dJw/dSmuBE /dSmuBI/dBw/dNw/dSmuBAw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dVw/dDMw /dKw /dSmuBE /dNw/dSmuBE /dO /dBMw/dSmuBO/dJw/dNw /dTw/dKw /dNw/dSmuBI/dHw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dLw/DwBdw /dhw/dKMw/dNw /dBw/dHwkdSmuBU/dTw /dSw /dABCsJwrw /dKMtw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dSmuBAC/dAw /dMw/dRw/dE /dLw/dGw/dLw/dSmuBAm/dKw /dTw \n/dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dBw /dDdDda  /dSmuBI.M/dCw/dABCsJwrw/dSmuBI/dTw/dTw /dBMw/dSmuBE/dLw/DwBdw /dA/dSmuBI/dHw /dSmuBI/dVw/dSsw/dtw /dPw/dRw /dSmuBI/dVw/dCw/dSmuBAw/dRw /dKw/dRw/dBw/dSmuBAw/dKw /dHw/dSmuBE/dTw/dSmuBU /dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dBMw/dKw /dE/dKw /dBw/dSmuBAm/dSw/dSmuBAw/dRw /dKw /dSmuBE /dLw/dKw/DwBdw /dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw: \"/dHw/dMw/dRw /dSmuBI/dPRw/dtw \n/dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dBw, /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dSw/dBw/dKw /dSmuBE  /dTw /dBw/dSmuBU/dJMw/dLw/dSmuBE /dA/dSmuBI.M/dCMw /dJw/dSmuBE /dBw/dSmuBE/dRw-/dBw/dSmuBE/dRw /dU/dLLw/dSmuBUC /dKw /dSmuBE  /dAw/dKRw/dMw/dNBw /dKw /dSmuBE /dRw /dKw/dSmuBAw/dRw/dNBw /dA/dPw/dNw /dSw/dBMw/dKw /dJw/dSmuBIm/dVw/dNw /dA/dSw/dSmuBU/dRw/dSmuBI.M/dKSsw/dTw /dBMw /dGw/dSmuBE/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dA/dPw/dNw \n/dSw/dBMw/dKw /dSMw/dTRw/dSmuBU /dSMw/dSmuBI.G/dKTw/dSMw/dSmuBAw/dLw/dSmuBIm /dAw /dE/dKw /dNw/dMBw/dRw /dKw /dSmuBE /dRw /dA/dHw/dABCsJwrw/dKw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm /dSw/dSmuBE/dHw/dSmuBO /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dA/dPw/dNw/dSmuBAw /dSw/dBw /dPw/dRw /dRw/dSmuBAw/dSmuBI/dTw/dKw /dHw/dMw/dLw/dSmuBAw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dSmuBI/dKw/dE/dKw /dJw/dSmuBE /dA/dPw/dNw/dSmuBE /dSw/dBw /dRw/dSmuBAw/dSmuBI/dTw/dKw \n/dDw/dSmuBE/dSmuBI.G/dKMw /dNw/dSmuBI/dHw /dSw/dKw /dSmuBAm /dTw /dCMw/dSmuBIm.M/DwBdw /dHw/dMw/dRw /dSw/dBMw/dKw /dSmuBI/dVw/dVw/dSw/dTw/dSmuBAw /dIm /dA/dSmuBI.M/dCMw /dJw/dSmuBE /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw/dLw/dSmuBO/dKw/dSmuBI/dNw /dSmuBI/dDw/dNw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dJw/dVw/dSmuBAw/dBw/dSmuBIm /dAw/dKRw/dMw/dNBw /dNw/dSmuBI/dHw /dKw /dSw/dKw /dSmuBAm /dTw /dCMw/dSmuBIm.M /dKw/dSmuBAw/dRw/dNBw /dJw/dSmuBE /dU/dLLw/dSmuBUC /dSw/dBw /dGw/dSmuBUC/dPPw \n/dA/dNw/dHw/dSmuBAw/dRw /dGw/dSmuBU/dFw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSw/dSmuBU/dRw/dSmuBI.M/dKSsw/dTw /dBw/dSmuBAm/dSw/dLw /dRw/dHw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw \n/dIm /dKw/dSmuBI/dHw /dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dCw/dTw/dSmuBU/dRw /dAw /dJNOw/dSmuBAw/dNw/dSmuBIm /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dBw /dSw /dA/dPw/dNw-/dA/dPw/dNw /dSw/dSmuBU/dJMw/dSmuBAw/dVw /dDw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw/dQw /dSmuBI/dNw/dVw/dSmuBE/dDw/dNw /dKw /dSmuBE /dLw/dKw/DwBdw \n/dE/dKw /dDdw/dRw/dPw/dSmuBO/dKw /dKw/dSmuBAC/dAw /dBw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dJw /dU/dTRMw/dLw: \"/dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dSw/dBw/dKw /dSmuBE  /dU/dLLw/dSmuBUC /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dSw/dMw/dJMw/dSmuBAC/dTw/dSmuBAw /dKw /dLw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw/dKw /dCw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm/DwBdw /dO /dSw/dBw /dJw/dSmuBE /dKw /dSmuBU /dNw/dSmuBO /dSMw/dTw/dRapM /dRw/dKMw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw /dO/dQw/dRw/dSmuBAw \n/dSVw/dSmuBIm/dKw/dSmuBAw/dRw /dKw /dLw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dA/dPw/dNw /dSw/dBMw/dKw /dSmuBI/dHw/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dA/dPw/dNw/dSmuBAw /dSw /dCw /dF.half /dFw/dRw /dSMw/dTRw/dSmuBU /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dBw/dSmuBE/dRw-/dBw/dSmuBE/dRw /dPw/dRw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dJw/dTw /dHw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw /dSmuBU /dNw /dFw/dSmuBAw/dtw/dDw/dSmuBAw?\" \n/dA/dSmuBI/dHw /dBw/dSmuBAw/dTw /dKw /dSmuBE  /dKw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dVw-/dKw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dVw /dKw/dE /dBw/dHwkdSmuBU/dTw /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dBw /dSmuBI/dVw/dRw/dSmuBO/dDMw /dKw /dSmuBE /dLw/dKw/DwBdw /dE/dKw /dKw/dSmuBAC/dAw /dSmuBI.M/dCw/dSmuBI.M/dCw/dtw/dSmuBAw/dE/dLw: \"/dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dSw/dBw/dKw /dSmuBE  /dA/dSmuBI/dHw /dDw/dSmuBU/dSsTta  /dSw/dBw /dSw /dSmuBI/dKw/dNNw/dHwkdSmuBU /dCwBdrwfmBdC  \n/dBw/dSmuBAw/dTw /dNw/dSmuBI/dHw /dKw/dRw/dKw /dCw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm/DwBdw /dSw/dBw /dGw/dSmuBO/dTRw/dSmuBE /dU/dTRMw/dSmuBU /dAw /dCw/dRMw/dSmuBAw/dIm /dKw/dRwkdSmuBU/DwBdw\" \n/dE/dKw /dSmuBI/dNw/dRw/dSmuBAw/dSMw/dSmuBAw/dVw/dSmuBAw/dDw/dSmuBIm /dKw/dSmuBAC/dAw /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw: \"/dSMw/dTRw/dSmuBU /dSMw/dSmuBI.G/dKTw/dSMw/dSmuBAw/dLw/dSmuBIm /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw/dSw/dBw/dKw /dSmuBE  /dIm /dSTha /dSmuBAw/dNw /dCMw/dSmuBO/dSmuBI/dDddMw /dKw/dTw/dSmuBAC /dAw/dRw /dCw/dSmuBI.M/dLw /dJw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw/dKw /dCw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm/DwBdw\" \n/dE/dKw /dBw/dSmuBU/dJMw/dNw/dSmuBU/dQw /dKw/dSmuBAC/dAw /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw: “/dA/dPw/dNw /dGMw/dRw /dCMw/dSmuBO/dDddMw/dNw/dSmuBAw/dIm /dTRMw/dSmuBIm/dKw /dNw/dSmuBI/dHw /dRw/dHw/dTw/DwBdw /dA/dGw/dRw /dHw/dMw /dSw/dBw /dA/dTw/dE /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dCw/dSmuBI.M/dLw /dGw/dSmuBE/dLw/dSmuBAC /dTw /dKw/dTw/dHwkdSmuBU /dCwBdrwfmBdC  /dKw /dSmuBE  /dNw/dSmuBI/dHw /dRw/dHw/dBw/DwBdw \n/dSmuBI/dBw/dLw/dKw /dSmuBU /dLw /dTRw/dSmuBU/dSmuBI/dTRw /dJw/dSmuBAw/dE/dBw/DwBdw /dA/dPw/dNw/dSmuBAw /dSw/dBw /dKw /dSmuBE  /dE/dTw/dSmuBI/dHw /dRw/dSmuBI/dHw /dAw/dRw/dSmuBO/dABCsJwrw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm /dSw/dBw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dMw/dDw/dSmuBI/dTw /dLw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw/dKw /dCw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm /dJw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dE/dKw/dRw /dSw/dMw/dSmuBAw/dDMw/dSmuBAw/dNw /dBMw /dSw/dKw/dtw”/DwBdw \n/dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dO/dSmuBI/dHw /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dBMw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSw/dBw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dCw/dTw/dSmuBU/dRw /dAw /dBw/dSmuBU/dSmuBI.M/dDDMw/dMw/dSmuBAw/dNw /dCMw/dLw /dJw/dSmuBE /dCw/dSmuBU/dPw /dCw/dSmuBAw/dPw /dBw/dSmuBAm/dSw/dLw /dSw/dBMw/dKw /dTw/dKw /dRapM  /dDMtw/dSmuBAw/dNw/dMw /dGNa  /dBMw /dSw/dSmuBU/dSmuBI/dNw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dLw/DwBdw \n/dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dO/dQw/dRw/dSmuBAw /dSmuBI/dDw/dSw /dMw/dSmuBU/dKMw/dSmuBAw/dKw /dSmuBVorwpmrR /dSmuBI/dTw /dBMw/dSmuBE/dLw/dSmuBAw /dAw /dKw/dHw/dLw/dSmuBI.M/dTMw/dNw, \"/dPw/dRw/dMw/dJNOw/dSmuBAw/dNw/dSmuBIm /dSmuBI.G/dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm, /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dCw/dSmuBU/dPw /dCMw/dSmuBIm.M? /dHw/dMw /dA/dPw/dNw/dSmuBE/dKw /dSmuBI/dVw/dCw/dSmuBAw/dRw /dJw/dSmuBAw/dNw/dE /dCw/dSmuBAw/dHw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBIm.M/DwBdw\" \n/dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw: “/dMw/dHw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dJw, /dHw/dMw/dRw /dSw/dSmuBO/dCw/dBw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dJw/dSmuBE /dSMw/dTRw/dSmuBU /dA/dSmuBI.M/dDMw/dKw /dBw/dLw/dSMw/dSmuBAw/dLw/dSmuBIm /dHw/dSmuBO /dTw /dCMw/dLw/dNw/dSmuBIm/dSmuBI/dTw /dKw /dSmuBE  /dSw/dHw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw /dLw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw/dKw /dCw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm”/DwBdw \n\"/dKw /dSmuBE /dHw/dSmuBE/dNw /dCMw/dLw/dNw/dSmuBIm/dSmuBI/dTw? /dKw/dSmuBI/dNw /dSPw /dSsTta  /dKw/dRwkdSmuBU, /dSMRw/dSmuBIm/dMw /dABCsJwrw /dTw /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm/DwBdw\" /dKw/dSmuBAw/dGw/dRw/dSmuBAw/dJw /dBw/dJw/dLw/dSmuBAw/DwBdw \n/dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm: \"/dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dUC /dCwBdrwfmBdC /dCw-/dNw/dSmuBIm/dCw /dKw/dHwkdSmuBU /dAw /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dPw/dRw /dJw/dSmuBAw/dNw/dLw/dSmuBE/dVw/dSmuBAw /dHw/dMw/dLw/dSmuBAw /dKw/dRwkdSmuBUC/DwBdw\" \n/dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dA/dKw/dCw/dKw /dSmuBE /dLw/dSmuBAw, \"/dIm /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dKw/dSmuBIm.G /dBw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dJw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dSmuBIm.M /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm?\" \n/dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dBw/dLw/dSmuBAw /dTRMw/dSmuBAw/dSmuBI/dDdMw /dPw/dRw /dGw/dSmuBE/dLw/dSmuBAw /dAw /dKw/dSmuBAw/dNw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dHw/dLw/dSmuBI.M/dTMw/dNw, \"/dCMw/dLw/dNw/dSmuBIm/dSmuBI/dTw/dKw /dHw/dSmuBE/dTw/dSmuBU /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dIm /dNw/dSmuBAw/dTRw/dKw /dKw/dRw /dPw/dDddMw/dTw/DwBdw /dA/dPw/dNw/dSmuBAw /dSw/dBw/dKw /dSmuBE  \n/dA /dGhha /dLw-/dBw /dGhha /dLw /dKw /dSmuBE  /dGw/dSmuBAw/dCMw /dSw/dBw /dPw/dRw /dU/dLLw/dSmuBUC /dJw/dSmuBAw/dSw/dSmuBUC/dSw /dA/dPw/dNw /dSw/dBw/dHw/dQw /dSw/dBMw/dSmuBAw/dKw /dSw/dBw /dSmuBI/dKRw/dtw/dSmuBAw-/dKw/dLw/dSmuBAw/dPw /dKw /dSmuBE  /dDw/dSmuBE/dKMw /dRw/dHw/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dO/dQw/dRw/dSmuBAw /dSw/dBw/dKw /dSmuBE  /dDw/dSmuBE/dKMw/dSmuBAw/dKw /dA/dPw/dNw/dSmuBAw \n/dSw/dBw/dKw /dSmuBE  /dAw/dPw/dSw/dSmuBIm /dPMw /dSmuBUC /dTRw /dAw /dFw/dSw/dSmuBAw/dDw/dKw /dNw/dSmuBAw/dTRw/dKw /dKw/dRw/dE /dPw/dDddMw/dTw/DwBdw /dO/dQw/dRw /dBw/dSmuBAw/dDw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dSw/dBw  /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dLw/dKw' /dVorwpmrR/dSstw/dMw/dSmuBUC/dKw /dPw/dVw/dRapM/dTw /dPw/dRw /dPw/dHwkdSmuBU /dCwBdrwfmBdC /dCw /dHw/dMw/dRw /dPRw/dTw/dSmuBIm/dKSsw/dSmuBAw /dKw/dRwkdSmuBU/DwBdw \n/dHw/dMw /dU/dLLw/dSmuBUC/dKw /dDw/dLw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dMw/dLw /dBMw /dO/dKw/dRw /dSw/dBw/dHw/dQw /dSmuBI/dVw/dNw/dSmuBAw/dSMw /dKw /dSmuBE /dRw /dSw/dMw/dSmuBAw/dNw /dE/dKw/dSmuBI/dTRw/dTw /dKw/dRw/dBw/DwBdw /dGMw/dRw/dKw /dBMw/dSmuBE/dDw/dSmuBIm /dBw/dSmuBI/dNw /dLw /dABCsJwrw /dKw/dSmuBAw /dDdw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw /dDw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw/dQw /dVtw/dSmuBO/dABCsJwrw/dTw /dKw/dRw/dBw/DwBdw\" \n/dPMw /dSmuBE /dRw /dKw/dSmuBIm.G /dCMw/dLw/DwBdw /dNw/dSmuBAw/dTRw/dKw /dSMw/dSmuBU/dRwkdSmuBUC /dBMw/dSmuBE/dLw/DwBdw /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dSmuBI.M/dCw/dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw: “/dHw/dMw /dJw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw /dKw/dHw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBIm.M /dTw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw /dKw/dRw /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw, /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE /dRw /dBw/dCCw/dSmuBAw/DwBdw /dSmuBI/dKw/dE/dKw \n/dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dSw/dBw /dKw /dSmuBE  /dMw/dSmuBAw/dRw/dBw/dSmuBAw/dBw' /dPw/dRw /dTw/dSmuBU/dLw/dLw /dCMw /dSignAiAnusvara?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \n/dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dGw/dRw/dJw/dLw: \" /dGhha /dDDw/dSmuBAw/dRw, /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dE/dHw/dSmuBE/dNw /dBw/dDw/dTw/dMw/dSmuBIm/dJw/dSmuBIm /dBw/dLw/dSmuBAw /dBMw/dSmuBAw/dSsw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dAw /dSw/dHw/dSmuBO /dhw/dSmuBO/dRw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dBw/dhw/dBw/dSmuBAw/dKw /dSmuBI/dHw/dMMw/dTw /dKw /dSmuBE /dNw/dSmuBAw /dBMw/dSmuBE/dLw/dSmuBAC/dKw?\" /dA/dNw/dSmuBE/dKw \n/dKw/dSmuBAC/dAw /dE/dKw/dSmuBI/dHw /dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBE /dSmuBI.M/dCw/dSmuBI.M/dCw/dtw/dSmuBAm/dTw /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw: \"/dA/dSmuBI/dHw /dGhha /dDDw/dSmuBAw/dRw /dKw /dSmuBE  /dJw/dSmuBAw/dNw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dMw/dSmuBAw/dSmuBI.N/dRw /dDw/dSmuBE/dLw /dJw/dSmuBAw/dO /dMw/dHw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dJw/DwBdw\" \n/dAw/dBw /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dA/dPw/dNw /dPw /dABCsJwrw /dKMw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dKw /dSmuBE  /dKw/dNw/dPw/dTRTRw/dSmuBIm /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dDMw/dSmuBE/dLw/dSmuBE /dCw/dMw/dSmuBEABCsJwrw/dTRw/dSmuBAw /dMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAm/dTw /dTRMw/dSmuBAw/dSmuBI/dDdMw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dNw/dSmuBIm/dCw/dSmuBAw /dKMw/dSw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dLw/dSmuBI.M/dTMw/dNw /dAw /dTw/dSmuBU/dRw/dABCsJwrw/dTw /dGMw/dSmuBO/dSsw/dNBw/dSmuBAw \n/dKw /dSmuBE /dLw/dSmuBAw /dKw/dSmuBIm.G \"/dHw/dMw /dAm /dGhha /dDDw/dSmuBAw/dRw /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dKw /dSmuBE  /dTw/dSmuBU/dRw/dABCsJwrw/dTw /dKw /dSmuBE  /dPRw/dBMw/dSmuBAw/dVw /dSw /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dMw/dSmuBAw/dJw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dBw/dSmuBI/dHw /dSs̆a /dSmuBVorwpmrR /dTw /dKw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dSmuBIm.M/DwBdw /dAw/dBw /dE/dKMw/dNw /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dKw /dSmuBU /dNw/dSmuBO /dKw/dSmuBAC/dAw /dA/dSmuBI/dHw /dA/dDMw/dMw \n/dSw /dCwBdrwfmBdC  /dKw /dSmuBU /dNw/dSmuBO /dTw/dRw/dHw/dQw /dNw/dSmuBAw/dTw/dSmuBAw /dNw/dSmuBI/dHw /dRw/dSmuBAw/dKMw/dTw/DwBdw /dIm /dHw/dMw/dRw /dAw/dJNOw/dSmuBAw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw\" \n/dA /dGhha /dLw-/dBw /dGhha /dLw /dKw /dSmuBE  /dGw/dSmuBAw/dCMw /dPw/dRw /dNw/dSmuBU/dKw/dSmuBAw/dKw /dBw/dSmuBAm/dSw/dLw /dU/dLLw/dSmuBUC /dJw/dSmuBAw/dSw/dSmuBUC/dSw /dKw /dSmuBE  /dAw/dCwBdrwfmBdC/dSmuBI.G /d̆hha  /d̆hha /dSmuBU/dSMw/dSmuBIm /dSw /dCw/dMw/dSmuBI/dKw /dU/dTRMw/dLw/DwBdw /dJw/dSmuBAw/dSw/dSmuBUC/dSw /dSw/dBw /dTw/dSmuBU/dRw/dABCsJwrw/dTw /dU/dLLw/dSmuBUC /dKw /dSmuBE  /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  \n/dSw /dABCsJwrw /dVw/dSmuBAw/dDw /dDw/dSmuBE/dLw/dKw /dJw/dSmuBE /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dBw/dMw/dSmuBEABCsJwrw /dPMw /dSmuBUC /dTRw /dPw/dSmuBI/dDddMw /dGw/dSmuBE/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dMw/dSmuBAw/dSmuBI.N/dRw-/dPw/dSmuBIm/dTRw/dKw /dSw /dABCsJwrw /dGw-/dSw /dABCsJwrw /dGw /dGw/dSmuBAw/dSmuBI.N/dRw-/dGw/dRw/dSmuBAC/dA/dLw /dBMw /dRw/dHw/dLw /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw /dA/dTw/dSmuBE/dKw /dBw/dSmuBAw/dTw /dSw/dSmuBU/dSmuBI/dNw/dTw/dSmuBI/dHw /dU/dLLw/dSmuBUC/dKw \n/dSw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw/dPw/dSmuBI/dTw /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dSw/dMBw/dSmuBO/dSmuBI.M/dDMw/dTw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw:  \"/dMw/dHw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dJw, /dtw/dSmuBAm/dHw /dMw/dSmuBAC/dQw/dSmuBAw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dBw /dPw/dRw /dAw/dKRw/dMw/dNBw /dKw/dRw/dBw/dSmuBAw/dKw /dHw/dSmuBE/dTw/dSmuBU/DwBdw /dA/dSmuBI/dHw /dSw/dMw/dtw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dHw/dMw /dSw/dBw \n/dO/dQw/dRw/dSmuBAw /dSw/dBw/dKw /dSmuBE  /dAw/dSw/dSmuBAw/dNw/dSmuBIm /dSw /dCwBdrwfmBdC  /dHw/dRw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dBw/dSmuBAm/dQw/DwBdw\" \n/dU/dLLw/dSmuBUC /dSw/dMRw/dSmuBAw/dTRw /dA/dSmuBI.N/dRw/dMw/dDw/dRapM/dNw /dKw /dSmuBE  /dA/dPw/dNw /dSw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw/dPw/dSmuBI/dTw /dKw /dSmuBE  /dBw/dSmuBAw/dTw /dNw/dSmuBIm/dKw /dLw/dGw/dLw/dSmuBAm/dKw/DwBdw /dO /dTw/dSmuBU/dRw/dABCsJwrw/dTw /dAw/dKRw/dMw/dNBw /dKw /dSmuBE /dRw /dAw/dDw/dSmuBE/dSMw /dDw /dDw/dSmuBE/dLw/dQw /dSmuBAm /dQw/DwBdw /dPMw /dSmuBE /dRw /dKw/dSmuBIm.G /dCMw/dLw \n/dHw/dhw/dSmuBAw/dRw/dSmuBO/dABCsJwrw /dKw /dSmuBE /dRw /dSw /dABCsJwrw /dKMtw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dU/dLLw/dSmuBUC/dKw /dSw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw /dBw/dRw/dKw /dGw/dSmuBAw/dCMw /dPw/dRw /dAw/dKRw/dMw/dNBw /dKw/dRw/dKw /dHw/dSmuBE/dTw/dSmuBU /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBAw /dBMw/dSmuBE/dLw/DwBdw /dtw/dDtw/dSmuBI/dPw /dO/dTw/dE /dE/dKw/dSmuBAC /dTRw/dSmuBAw /dKw/dSmuBAC/dAw /dNw/dSmuBI/dHw /dBMw/dSmuBEABCsJwrw/dTRw/dLw/dSmuBAm/dKw/DwBdw \n/dBMw/dSmuBE/dTRw/dBw/dSmuBO /dKw/dSmuBO/dNw/dSmuBAw /dKw/dSmuBI.N/dRw/dTw/dSmuBAm? /dtw/dSmuBO/dJw/dNw/dSmuBAw/dKw /dA/dNw/dSmuBU/dSw/dSmuBAw/dRw /dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dSw/dBw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dLw /dKw /dVorwpmrR/dSstw/dMw/dSmuBUC/dKw /dPw/dVw/dRapM/dTw /dSmuBI/dDw/dSw /dKw /dSmuBUC /dCw /dKw /dGw/dSmuBE/dLw /dCMw/dLw/DwBdw /dKMw/dSmuBAw/dLw/dSmuBIm /dGw/dSmuBAw/dCMw /dDw/dSmuBE/dSmuBI.G/dKMw \n/dU/dLLw/dSmuBUC/dKw /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dTMw/dSmuBUC/dKw /dPMw /dSmuBE /dKw /dSmuBAm /dTw /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw: “/dHw/dMMw/dRw /dSw/dBw/dHw/dKw /dSw/dSmuBAw/dMw/dNw/dSmuBAw /dTw /dKw/dSmuBIm.G /dDdw/dRw/dSmuBE /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dBw /dBMw/dSmuBAw/dSmuBI/dGw /dGw/dSmuBE/dLw/DwBdw /dE/dHw/dSmuBE/dNw /dKw/dSmuBAw/dE/dRw /dPw/dRw /dE/dKw /dHw/dhw/dSmuBAw/dRw /dBw/dSmuBE/dRw /dTMw/dSmuBUC-/dTMw/dSmuBUC/DwBdw” /dSw/dBw \n/dU/dLLw/dSmuBUC /dJw/dSmuBIm/dTw/dKw /dMw/dDw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dMw/dSmuBAw/dTw/dLw ‘/dHwkdSmuBUC-/dHwkdSmuBUC’ /dKw /dSmuBE  /dAw/dVw/dSmuBAw/dJw /dSmuBI/dNw/dKw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dLw /dA/dPw/dNw /dJw/dSmuBIm/dTw/dKw /dGMw/dSmuBO/dSsw/dNBw/dSmuBAw /dKw/dRw/dE /dLw/dSmuBAw/dGw/dLw/DwBdw /dNw/dSmuBIm/dCw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dJw/dMw/dSmuBIm/dNw /dPw/dRw /dJMw/dSmuBAw/dDddMw /dJMw /dABCsJwrw /dKMw/dSmuBAw/dDddMw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKMw/dSw/dLw \n/dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dKw/dSmuBAC/dAw /dIm /dSw/dBw /dDMtw/dSmuBAw/dNw/dPw/dSmuBUC/dVw/dRapM/dKw /dDw/dSmuBE/dKMw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dLw/DwBdw /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dKw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dVw-/dKw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dVw /dKw /dSmuBE /dRw /dAw/dVw/dSmuBAw/dhw /dSmuBI/dNw/dKw/dSmuBAw/dLw/dLw/dKw/DwBdw /dO/dKw/dRw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dKMw/dTw/dSmuBE /dMw/dSmuBAw/dTw/dRw /dJw/dSmuBAw/dSw/dSmuBUC/dSw /dBw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dJw \n/dU/dTRMw/dLw: “/dA/dRw/dSmuBE, /dIm /dTw /dVw/dSmuBAm/dHw /dKw/dSmuBAC/dAw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dJw/dKw/dRw/dSmuBAw /dE/dKw/dRw /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dDMw /d̆̆a /dSmuBAw /dDw/dE /dMw/dSmuBAw/dSmuBI/dTRw /dPw/dRw /dKMw/dSw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dNw/dSmuBE /dRw/dHw/dSmuBAm/dKw /dAw /dA/dPw/dMw/dSmuBAw/dSmuBI/dNw/dTw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dRw/dHw/dSmuBAm/dKw/DwBdw” \n/dU/dLLw/dSmuBUC/dKw /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dSw/dSmuBE/dHw/dSmuBO /dO/dTw/dtw /dAw/dSmuBI/dBw /dGw/dSmuBE/dLw/dSmuBAm/dKw /dO /dPw/dSmuBUC/dCMw/dLw/dKw /dSmuBAm /dKw: “/dTw/dSmuBO/dHw/dRw /dE/dHw/dSmuBE/dNw /dDw/dSmuBU/dDw/dRapM/dSMw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE /dNw/dSmuBAw /dBMw/dSmuBE/dLw/dHw?” /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw “/dHw/dMw /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw \n/dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM/dKw /dNw/dSmuBIm/dSmuBI/dTw/dMw /dABCsJwrw /dTRw/dSmuBIm /dCMw/dLw/dHwkdSmuBU/DwBdw /dHw/dMw /dO/dKw/dRw/dSmuBAw /dE/dKw /dNw/dSmuBE/dKw /dSw/dLw/dSmuBAw/dHw /dDw/dSmuBE/dLw/dtw/dSmuBAm/dKw /dJw/dSmuBE /dAw/dIm-/dKw/dSmuBAw/dSmuBI.G/dLHw /dU/dLLw/dSmuBUC /dSw/dBw/dHw/dKw /dNw/dSmuBE/dTw/dSmuBVorwpmrR/dTVw /dE/dKw /dA/dSmuBI/dTw /dPw/dRw/dSmuBAw/dKRw/dMw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dKw /dRw/dHw/dLw \n/dCMw/dSmuBI.M/dTMw/DwBdw /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw/dLw/dSmuBO/dKw/dSmuBI/dNw /dKw /dSmuBE  /dU/dLLw/dSmuBUC /dSw/dBw/dHw/dKw /dA/dDMw/dSmuBIm/dNw/dTw/dSmuBAw /dSVw/dSmuBIm/dKw/dSmuBAw/dRw /dKw /dLw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw/dKw /dCw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm/DwBdw /dHw/dMw/dRw /dBw/dSmuBAw/dTw /dSw/dSmuBU/dSmuBI/dNw /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dTw/dSmuBAw/dMw/dSw/dSmuBE /dLw/dSmuBAw/dLw /dBMw /dGw/dSmuBE/dLw /dAw \n/dPMw/dTRw/dKw/dSmuBAw/dRw/dLw/dKw, /dDw/dSmuBUC/dTw/dKw/dSmuBAw/dRw/dLw/dKw, /dE/dVw /dABCsJwrw  /dA/dPw/dMw/dSmuBAw/dSmuBI/dNw/dTw /dKw/dE /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dMw/dSmuBAw/dJw /dSw /dABCsJwrw  /dSmuBI/dNw /dSs̆a /dSmuBAw/dSmuBI.M/dSw/dTw /dKw /dDw/dSmuBE/dLw/dKw/DwBdw /dHw/dSmuBE /dMw/dHw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dJw, /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dA/dPw/dNw /dSMw/dRw/dNBw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dLw /dLw/dSmuBIm/dtw/DwBdw” \n/dU/dLLw/dSmuBUC/dRw/dSmuBAw/dJw /dA/dSmuBI.N/dRw/dMw/dDw/dRapM/dNw /dAw/dBw /dGw/dHw/dNw /dSw/dSmuBO/dCw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dPw/dSmuBI/dDdw /dGw/dSmuBE/dLw/DwBdw /dO/dKw/dRw /dNw/dSmuBIm/dSmuBI/dTw /dSw/dLw/dSmuBAw/dHw/dKw/dSmuBAw/dRw /dKw/dSmuBAw/dNw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dHw/dLw/dKw /dSmuBAm  “/dRw/dSmuBAw/dJw/dNw, /dSMw/dTRw/dSmuBU/dKw /dBw/dSmuBAw/dTw /dPw/dRw /dKw/dKMw/dNw/dSmuBO \n/dBMw/dRw/dSmuBO/dSw/dSmuBAw /dNw/dSmuBI/dHw /dKw/dRw/dKw /dCw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm/DwBdw /dIm /dA/dPw/dNw /dSw/dBw/dHw/dQw /dSMw/dTRw/dSmuBU /dSmuBI.M/dTMw/dKw/DwBdw /dE/dKw/dRw/dSmuBAw /dJw/dSmuBAw/dNw /dSw /dMw/dSmuBAw/dSmuBI.N/dRw /dDw/dSmuBE/dLw /dJw/dSmuBAw/dE/DwBdw” /dE/dKw /dCw/dSmuBAw/dPw/dLw/dSmuBUC/dSw /dMw /dABCsJwrw /dTRw/dSmuBIm /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw “/dNw/dSmuBI/dHw /dRw/dSmuBAw/dJw/dNw! /dE/dKw/dRw/dSmuBAw \n/dNw/dSmuBI/dHw /dMw/dSmuBAw/dRw/dLw /dJw/dSmuBAw/dE/DwBdw /dE/dSmuBI/dHw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dBw/dSmuBI.G /dL̆a  /dA/dPw/dNw/dSmuBAw /dDw/dLw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dRw/dSmuBAw/dSmuBI.G/dKMw /dLw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dA/dPw/dNw/dSmuBAw /dSw/dBw/dKw /dSmuBE  /dPMw/dSmuBAw/dtw/dDw/dSmuBAw /dA/dSmuBI.M/dCMw. /dIm /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dBw/dHw/dKw /dGMw/dRw/dKw /dBMw/dSmuBE/dDw /dSw/dMw/dtw-/dSw/dMw/dtw \n/dPw/dRw /dBw/dTw/dBw/dSmuBAm/dTw /dRw/dHw/dTw/DwBdw” \n/dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dSw/dSmuBE/dHw/dSmuBO /dBMw/dSmuBE/dLw/dSmuBAm/dKw /dJw/dSmuBE /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dKw /dSmuBE  /dU/dLLw/dSmuBUC /dSw/dBw/dHw/dKw /dSw/dSmuBAw/dTMw /dSmuBI.M/dMw/dLw/dSmuBAw /dLw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dLw/dSmuBAw/dBMw/dSmuBE-/dLw/dSmuBAw/dBMw /dA/dSmuBI.M/dCMw. /dIm /dSw/dSmuBO/dSmuBI.M/dCw /dU/dLLw/dSmuBUC/dKw /dJMw/dSmuBU.wpR/dNBDdw /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm \n/dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dA/dPw/dNw/dSmuBE /dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBE /dLw/dSmuBE/dNw/dSmuBE /dGw/dSmuBE/dLw/DwBdw /dO/dTw/dE /dA/dSmuBI.N/dRw/dMw/dDw/dRapM/dNw /dA/dPw/dNw /dU/dLLw/dSmuBUC /dNw/dSmuBAC/dKw/dRw-/dCw/dSmuBAw/dKw/dRw /dKw /dSmuBE  /dSmuBI/dNw/dDw /dSignEReph/dSMw /dDw/dSmuBAm/dTw /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw, “/dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dKw /dSmuBE  /dGw/dSmuBU/dPMw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dSMw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm /dA/dSmuBI/dTw/dSmuBI.M/dTMw \n/dKw/dKSsw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dRw/dHw/dBw/dSmuBAw/dKw /dVtw/dVw /dSTha /dSmuBAw /dKw /dSmuBAm /dLw /dJw/dSmuBAm/DwBdw /dSmuBI/dHw/dNw/dKw/dSmuBAw /dKw /dSmuBU /dNw/dSmuBO /dTw/dRw/dHw/dKw /dKw /dSsTta  /dNw/dSmuBI/dHw /dHw/dSmuBO/dBw/dSmuBAw/dKw /dCw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm/DwBdw” \n/dCw/dTw/dSmuBU/dRw /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dKw/dSmuBAC/dAw /dHw/dSmuBAw/dTMw /dJw/dSmuBO/dDddMw/dSmuBAm/dTw /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw: “/dMw/dHw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dJw, /dA/dPw/dNw/dSmuBE /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dSMw/dRw/dNBw /dDw/dSmuBE/dLw/dHwkdSmuBU, /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dLw/dSmuBE/dLw /dIm /dBw /dDdDda  /dPw/dSmuBAm/dGMw /dBw/dSmuBAw/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC \n/dA/dPw/dNw /dSMw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm /dGw/dSmuBU/dFw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dBw/dSmuBAw/dHw/dRw /dE/dKw /dPw/dSmuBAw/dTMw/dRw /dPw/dRw /dE/dKw /dSw/dSmuBE/dVw/dKw /dJw/dKw/dSmuBAw/dABCsJwrw /dRw/dHw /dDw/dSmuBE/dLw /dJw/dSmuBAw/dO/DwBdw /dHw/dMw/dRw /dI/dCCMw/dSmuBAw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dJw/dSmuBE /dE/dTw/dSmuBI/dHw /dBw/dSmuBAm/dSw/dKw /dHw/dMw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dKw /dGw/dSmuBU/dNBw/dGw/dSmuBAw/dNw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw \n/dRw/dHw/dSmuBIm/DwBdw” /dE/dSmuBI/dHw /dTw/dRw/dHw/dSmuBEABCsJwrw /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dSMw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm /dGw/dSmuBU/dFw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dBw/dSmuBAw/dHw/dRw /dDdw/dSmuBE/dRw/dSmuBAw /dJw/dMw/dSmuBAw /dLw/dSmuBE/dLw/dKw/DwBdw \n/dGw/dSmuBU/dFw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dNw/dSmuBIm/dSmuBI/dTw /dSw/dLw/dSmuBAw/dHw/dKw/dSmuBAw/dRw /dE/dKw/dBw/dSmuBE/dRw /dPw/dSmuBU/dNw /dVisarga  /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dSw/dSmuBAw/dVw/dDMw/dSmuBAw/dNw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dKw/dHw/dLw/dKw /dSmuBAm /dKw: “/dMw/dHw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dJw, /dSMw/dTRw/dSmuBU /dPw/dRw /dKw/dKMw/dNw/dSmuBO /dSmuBI/dVw/dSMVw/dSmuBAw/dSw /dNw/dSmuBI/dHw /dKw/dRw/dKw /dCw/dSmuBAw/dHw/dSmuBIm/DwBdw \n/dSMw/dTRw/dSmuBU /dKw /dSmuBE  /dA/dPw/dNw /dGMw/dRw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSMw/dRw/dNBw /dDw/dSmuBE/dBw /dAw/dTMw/dHw/dTtw/dSmuBAw/dKw /dSw/dSmuBAw/dMw/dSmuBAw/dNw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw” /dGMw/dMw /dABCsJwrw /dDdw/dSmuBE /dMw/dSmuBAw/dTw/dLw /dU/dLLw/dSmuBUC /dSw/dMRw/dSmuBAw/dTRw /dA/dSmuBI.N/dRw/dMw/dDw/dRapM/dNw /dA/dPw/dNw /dNw/dSmuBIm/dSmuBI/dTw /dSw/dLw/dSmuBAw/dHw/dKw/dSmuBAw/dRw /dKw /dSmuBE  /dSmuBI/dDw/dSw /dAw/dABCsJwrw/dSmuBI.G/dKMw \n/dTw/dRw/dSmuBE/dRw/dSmuBAm/dTw /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw: “/dTw/dSmuBO/dABCsJwrw /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dJw/dSmuBAw/dDw/dSmuBE /dNw/dSmuBIm/dSmuBI/dTw /dBw/dSmuBU/dJMw/dSmuBAw/dBw/dE /dKw /dSmuBE  /dKw/dSmuBO/dSmuBI.M/dSMw/dSMw /dNw/dSmuBI/dHw /dKw/dRw/DwBdw /dA/dGw/dRw /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dIm /dLw/dGw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBAC /dJw/dSmuBE /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dU/dSmuBI.M/dCw/dTw /dSw/dMMw/dSmuBAw/dNw /dNw/dSmuBI/dHw /dBMw/dSmuBE/dTRw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dSmuBAC/dKw /dTw \n/dTw/dSmuBO/dABCsJwrw /dA/dTw/dE /dSw /dABCsJwrw  /dJw/dSmuBAw /dSw/dKw /dSmuBAm /dTw /dCMw /dSmuBAm /DwBdw” /dNw/dSmuBIm/dSmuBI/dTw /dSw/dLw/dSmuBAw/dHw/dKw/dSmuBAw/dRw /dU/dLLw/dSmuBUC /dHw/dSmuBAw/dSmuBI.N/dRw /dMw/dSmuBAw/dSmuBI/dNw /dAw/dBw /dA/dPw/dNw /dDw/dSmuBUC-/dTw/dSmuBIm/dNw /dSmuBI.M/dMw/dTRw/dKw /dSw /dABCsJwrw /dGw /dO/dTw/dtw /dSw /dABCsJwrw  /dIm /dKw/dHw/dSmuBAm/dTw /dSmuBI/dVw/dDw/dSmuBAw /dBMw /dGw/dSmuBE/dLw: \n“/dSmuBI/dVw/dNw/dSmuBAw/dSMw/dKw/dSmuBAw/dLw/dSmuBE /dSmuBI/dVw/dPw/dRw/dSmuBIm/dTw /dBw/dSmuBU/dSmuBI.M/dDDMw/DwBdw”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \n/dSmuBI/dKw/dCMw /dSmuBU  /dSmuBI/dDw/dNw/dKw /dBw/dSmuBAw/dDw /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dA/dGw/dLw-/dBw/dGw/dLw /dSw /dLw/dKw/dDddMw/dSmuBIm /dA/dTMw/dVw/dSmuBAw /dKw/dSmuBAw/dTRMw/dSmuBIm /dI/dTtw/dSmuBAw/dSmuBI/dDw /dAw/dSmuBI/dNw /dGw/dSmuBU/dFw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dDVw/dSmuBAw/dRw /dLw/dGw /dE/dKw/dSmuBI/dTRw/dTw /dKw/dRw/dSmuBE /dLw/dSmuBAw/dGw/dLw/DwBdw /dKw/dHw/dLw/dSmuBAw \n/dPw/dRw /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw: “/dSw/dRw/dKw/dSmuBAw/dRw /dSw/dDw /dSignIiReph  /dAw/dBw/dSmuBAm /dBw/dLw/dSmuBAw /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw /dHw/dMw /dKw/dSmuBAw/dTRMw /dAw /dJMw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKMw/dRw /dSw/dBw/dHw/dKw /dPMw /dSmuBU /dSw/dHw/dSmuBIm /dMw/dDdw/dSmuBAm/dtw/dSmuBAw /dBw/dNw/dBw/dSmuBAm /dCw/dSmuBAw/dHw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBIm.M /dTw/dSmuBAw/dSmuBI/dKw /dJw/dSmuBAw/dRw /dSw /dABCsJwrw  /dBw/dSmuBI.M/dCw /dSw/dKw/dSmuBIm.G/DwBdw” /dSMw/dNw/dSmuBAm/dVisarga -\n/dSMw/dNw/dSmuBAm/dVisarga  /dLw/dKw/dDddMw/dSmuBIm/dKw /dBw /dDdDda  /dPw/dSmuBAm/dGMw /dDdMw/dSmuBE/dRw /dJw/dMw/dSmuBAw /dBMw /dGw/dSmuBE/dLw/dSmuBAm/dKw/DwBdw /dE/dKw /dSmuBI/dDw/dNw /dJw/dKMw/dNw /dSw/dBw /dU/dLLw/dSmuBUC /dSw/dSmuBU/dSmuBI/dTw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dLw /dTw/dKMw/dNw /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dU/dSmuBI/dDdw/dKw /dSw/dSmuBO/dJMw/dSmuBE /dVorwpmrR/dSstw/dMw/dSmuBUC/dKw /dPw/dVw/dRapM/dTw /dPw/dRw \n/dPw/dHwkdSmuBU/dCw/dLw/DwBdw /dO/dTw/dE /dtw/dSmuBO/dJw/dNw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dA/dNw/dSmuBU/dSw/dSmuBAw/dRw /dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dSw/dBw /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw /dABCsJwrw /dGw /dO/dKw/dRw /dPRw/dTw/dSmuBIm/dKSsw/dSmuBAw /dKw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dLw/dSmuBAm/dKw/DwBdw /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dBw/dSmuBAw/dJw/dLw: “/dAw/dBw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dLw/dSmuBO/dKw/dSmuBI/dNw \n/dSw/dMw/dSmuBIm/dPw /dKw /dSmuBE  /dJw /dABCsJwrw /dGw/dLw /dSw /dABCsJwrw  /dJw/dTw/dE /dAw/dSmuBI/dGw /dLw/dSmuBAw/dGw/dLw /dCMw /dSmuBAm /dKw /dE/dKw-/dE/dKw /dJw/dRw/dSmuBAm/dTw /dLw/dKw/dDddMw/dSmuBIm /dA/dPw/dNw-/dA/dPw/dNw /dCw/dSmuBO/dABCsJwrw/dCw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dU/dTRMw/dSmuBAw /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dPw/dSmuBAw/dCMw/dSmuBAw-/dPw/dSmuBAw/dCMw/dSmuBAw /dAw/dU/DwBdw” \n/dSw/dMw/dSTw /dKw/dSmuBAC/dAw/dKw /dSw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw /dA/dPw/dNw-/dA/dPw/dNw /dCw/dSmuBO/dABCsJwrw/dCw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dJw/dRw/dSmuBAm/dTw /dLw/dSmuBU/dKw/dSmuBAw/dTRMw/dSmuBIm /dLw/dSmuBE/dNw/dSmuBE /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm/dKw /dPw/dSmuBAw/dCMw/dSmuBAw-/dPw/dSmuBAw/dCMw/dSmuBAw /dU/dLLw/dSmuBUC/dKw /dGw/dSmuBU/dFw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dAw/dSmuBI/dBw /dGw/dSmuBE/dLw/DwBdw /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm \n/dDVw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw /dE/dKw/dSmuBI/dTRw/dTw /dKw /dSmuBAm /dLw /dLw/dKw/dDddMw/dSmuBIm/dKw /dDdMw/dSmuBE/dRw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dAw/dSmuBI/dGw /dLw/dGw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dLw /dGw/dSmuBE/dLw/dSmuBAm/dKw/DwBdw /dE/dKw-/dE/dKw /dTRw/dSmuBAw /dU/dLLw/dSmuBUC /dtw/dSmuBAw /dTw /dJw/dSmuBI/dDdw /dKw /dMw/dSmuBI.N/dRw /dGw/dSmuBE/dLw /dA/dTMw/dVw/dSmuBAw /dDw/dMw /dGMw/dSmuBO/dTRw/dLw/dSmuBAw /dSw /dABCsJwrw  /dMw/dSmuBI.N/dRw /dGw/dSmuBE/dLw/DwBdw \n/dKw/dSmuBAw/dGw/dRw/dSmuBAw/dJw /dMw/dSmuBE/dGMw/dVw/dNBw/dRapM /dSmuBI.G /dSTha /dRw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dKw /dSmuBE  /dtw/dSmuBO/dJw/dNw/dSmuBAw /dAw /dCw/dSmuBAw/dTw/dSmuBU/dtw/dRapM /dSw /dABCsJwrw  /dGw/dDw-/dGw/dDw /dHw/dSmuBO/dI/dTw /dO/dKw/dRw/dSmuBAw /dKw/dSmuBAC/dAw /dRw/dTNw/dSmuBAw/dKw /dU/dPw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dDMw /dSw /dABCsJwrw  /dSw/dMMw/dSmuBAw/dSmuBI/dNw/dTw /dKw /dSmuBE /dLw/dKw/DwBdw \n/dPw /dABCsJwrw /dCw/dTw/dNTRw /dKw /dSmuBE /dRw /dIm /dKw/dTMw/dSmuBAw /dE/dSmuBI/dHw /dBw/dSmuBAw/dTw /dKw /dSmuBE  /dPRw/dMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dNBw/dTw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dJw/dSmuBE /dSmuBI.M/dCw/dDddMw/dIm-/dCw/dSmuBU/dNw/dMw/dSmuBU/dNw /dMw/dNw/dSmuBU/dKMw/dKw /dJw/dSmuBIm/dVw/dNw/dKw /dA/dSmuBI.M/dBMw/dNNw /dA/dABCsJwrw/dGw /dJw/dKw/dSmuBAw/dABCsJwrw /dSmuBI.M/dTMw/dKw/DwBdw /dE/dKw/dRw/dSmuBAw \n/dSw/dBw /dSw /dSw/dSmuBIm/dKMw /dLw/dSmuBE/dLw /dJw/dSmuBAw /dSw/dKw /dSmuBAm /dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dAw /dTw/dSmuBAw/dRw/dTw/dMtw /dSTha /dSmuBAw/dSmuBI/dPw/dTw /dKw /dJw/dSmuBIm/dNw/dSmuBAw/dIm /dSmuBI/dNw/dKw/DwBdw \n/dA/dTMw/dRapM /dBMw/dSmuBE/dLw /dJw/dSmuBE /dA/dPw/dNw /dLw/dSmuBO/dKw /dSw/dMw/dSmuBAw/dJw /dAw /dVtw/dVw/dHw/dSmuBAw/dRw /dIm /dKw/dHw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dJw/dSmuBE /dE/dKw/dRw/dSmuBAw /dSw/dBw /dSw /dPRw/dKw /dSmuBVorwpmrR /dSmuBI/dTw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSw/dSmuBAw/dMw /dABCsJwrw /dJw /dSYa  /dSTha /dSmuBAw/dSmuBI/dPw/dTw /dKw/dRwkdSmuBUC/DwBdw /dE/dKw /dDw/dSmuBO/dSw/dRw/dKw \n/dSmuBI/dBw/dNw/dSmuBAw /dJw/dSmuBIm/dVw/dNw /dA/dPw/dSmuBUC/dNBw/dRapM /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dPw/dSMw/dSmuBU /dAw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm /dSw /dTw/dSmuBAw/dRw/dTw/dMtw /dSTha /dSmuBAw/dSmuBI/dPw/dTw /dKw /dSmuBE /dNw/dSmuBE /dLw/dSmuBAw/dBMw/DwBdw /dHw/dLw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dSmuBI/dKw /dE/dKMw/dNw /dSmuBI/dKw/dCMw /dSmuBU  /dVw/dSsw/dRapM /dSw /dIm /dSw/dSmuBU/dNw/dBw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dAw/dSmuBI/dBw /dRw/dHw/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dJw/dSmuBE \n/dKw/dSmuBAC/dAw /dHw/dSmuBEABCsJwrw/dJw/dKw-/dHw/dSmuBEABCsJwrw/dJw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dMw/dSmuBI.N/dRw /dRw/dHw/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dMw/dSmuBO/dNw /dE/dSmuBI/dHw /dTw/dRw/dHw/dKw /dBw/dSmuBAw/dTw /dSw/dSmuBU/dSmuBI/dNw /dAw/dHw/dTw /dHw/dSmuBO/dI/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dKw/dSmuBAC/dAw /dTw /dPw/dtw/dSmuBAw/dRapM/dVw/dRw/dNBw /dKw /dSmuBE  /dPRw/dSmuBAw/dKw /dSmuBVorwpmrR /dSmuBI/dTw/dKw /dSw/dPMw/dSmuBAw/dIm/dKw/dMw /dSignIiReph  /dSmuBI.M/dTMw/dKw \n/dAw /dSw/dSmuBAm/dHw /dMw/dSmuBI.N/dRw /dRw/dHw/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dTw/dKMw/dNw /dPw/dtw/dSmuBAw/dRapM/dVw/dRw/dNBw /dKw /dSmuBE  /dKw/dSmuBIm.G /dHw/dSmuBAm/dTw? \n/dAw/dBw /dLw/dSmuBO/dKw/dGw/dSmuBIm/dTw /dPw/dRw /dA/dPw/dNw /dDMtw/dSmuBAw/dNw /dKw /dSmuBE /dSmuBI.G/dNDRw/dTw /dKw/dRw/dSmuBIm/DwBdw /dMw/dSmuBAw/dtw /dA/dPw/dNw /dBw/dCCw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dMw/dSmuBU /dCwBdrwfmBdC /dHw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dSmuBAC/dRw /dDw/dSmuBAm/dTw /dKw/dSmuBAw/dLw /dBMw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dSmuBI/dTw-/dBMw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dSmuBI/dTw /dKw /dSmuBE  /dSmuBI.M/dCw/dRw/dIm /dSw/dBw /dSw /dSw/dMBw/dNDMw \n/dJw/dSmuBO/dDddMw/dSmuBAm/dTw /dKw/dHw/dSmuBAm/dTw /dRw/dHw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw /dLw/dSmuBE /dBw/dSmuBAC/dAw /dIm /dKw/dSmuBAC/dRw /dKw/dSmuBAC/dAw/dKw /dCMw/dSmuBAC; /dIm /dKw/dSmuBAC/dRw /dMw/dSmuBAm/dNw/dSmuBAw/dKw /dCMw/dSmuBAC, /dAw/dSmuBI/dDw-/dAw/dSmuBI/dDw/DwBdw /dKw/dDw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dCw/dTw /dE/dSmuBI/dHw /dTw/dRw/dHw/dSmuBE /dSw/dSmuBAw/dMw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dJw/dKw /dRwkdSmuBU/dPw/dSmuBE /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw/dLw/dSmuBO/dKw/dSmuBI/dNw \n/dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm-/dCw/dSmuBU/dNw/dMw/dSmuBU/dNw /dSw /dE/dKw /dMw/dSmuBAw/dNw/dVw/dSmuBIm/dtw /dSw/dMBw/dNDMw /dBw/dNw/dSmuBAw /dLw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBIm.M/DwBdw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm /dKw /dSmuBE /dVw/dLw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm /dNw/dSmuBI/dHw /dA/dSmuBI/dPw/dTw/dSmuBU, /dBMw/dSmuBAw/dIm, /dBw/dSmuBI/dHw/dNw, /dSw/dKMw/dSmuBAw /dAw /dSw/dMBw/dNDMw/dSmuBIm /dBw/dSmuBI/dNw /dJw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dE/dKw/dTRw/dSmuBAw \n/dNw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw/dKw /dGw/dSmuBIm/dTw/dKw /dSmuBI/dKw/dCMw /dSmuBU  /dPw /dABCsJwrw /dSmuBI.G/dKTw /dDw/dSmuBE/dKMw/dSmuBU: \n/dMw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dBw/dCCw/dSmuBAw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm/dtw/dSmuBAw /dGw/dSmuBE \n/dDw/dSmuBUC /dTRw/dSmuBAw /dJw/dSmuBAw/dMw/dSmuBU/dNw /dKMw/dSw/dSmuBAw \n/dLw/dSmuBAw/dLw/dSmuBIm /dKMw/dSw/dSmuBAm/dBw/dE /dTw /dMw/dSmuBAw/dRw/dBw/dSmuBAC /dGw/dSmuBE \n/dDw/dSmuBUC /dTRw/dSmuBAw /dKw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm /dKMw/dSw/dSmuBAw \n/dTw/dSmuBUC /dCMw /dSmuBAm  /dBw/dSmuBI/dHw/dNw /dTw/dSmuBO/dHw/dRw /dHw/dMw /dBMw/dSmuBAm/dtw/dSmuBAw \n/dJw/dSmuBAC /dNw/dSmuBE /dKMw/dSw/dSmuBE/dLw/dSmuBEABCsJwrw /dTw /dBw/dSmuBU/dSmuBI.M/dJMw /dLw/dSmuBE /dDw/dSmuBAm/dtw/dSmuBAw \n/dMw/dSmuBAw/dRw/dBw /dKMw/dSmuBU/dAw /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dJw/dHw/dRw /dGw/dSmuBE \n/dDw/dSmuBUC /dTRw/dSmuBAw /dJw/dSmuBAw/dMw/dSmuBU/dNw /dKMw/dSw/dSmuBAw \n/dMw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dBw/dCCw/dSmuBAw /dSmuBI.M/dCw/dRw/dSmuBAm/dtw/dSmuBAw /dGw/dSmuBE \n/dDw/dSmuBUC /dTRw/dSmuBAw /dJw/dSmuBAw/dMw/dSmuBU/dNw /dKMw/dSw/dSmuBAw/DwBdw/DwBdw \n  \n/dKw/dSmuBAw/dLw/dSmuBIm /dKw/dSmuBAw/dNTw /dJMw/dSmuBAw “/dBw/dSmuBUC/dCw” /dA/dPw/dNw /dKw/dSmuBI/dVw/dTw/dSmuBAw “/dDw/dSmuBIm/dNw/dKw /dNw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw” /dJw/dSmuBE /dGw/dSmuBIm/dTw /dSw/dSmuBE/dHw/dSmuBO /dKw/dHw/dLw /dJw/dSmuBAw /dSw/dKw /dSmuBAm /dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dSw/dMBw/dSmuBAw/dHw/dKw /dJw/dKw/dSmuBAw/dABCsJwrw /dPRw/dtw/dSmuBU/dKTw \n/dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw/DwBdw /dE/dSmuBI/dHw /dGw/dSmuBIm/dTw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dSmuBI/dVw /dE/dKw /dGw/dRw/dSmuBIm/dBw /dMw/dSmuBAw/dtw /dJw/dKw/dRw /dPw/dSmuBI/dTw /dBw/dSmuBAw/dHw/dRw /dKw/dMw/dSmuBE/dBw/dSmuBAw /dLw/dSmuBE/dLw /dGw/dSmuBE/dLw /dCMw /dSmuBAm /dKw, /dGMw/dRw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dNw/dSmuBE /dA/dNNw /dNw/dSmuBE /dDdMw/dU/dAw /dCMw /dSmuBAm /DwBdw /dCMw/dSmuBO/dTRw /dDw/dSmuBU/dDMw/dPw/dSmuBIm/dBw/dSmuBAw /dBw/dCCw/dSmuBAw \n/dKw/dKMw/dNw/dSmuBO /dCw/dSmuBAw/dKw/dLw/dSmuBE/dTRw, /dKw/dKMw/dNw/dSmuBO /dSmuBI/dBw/dSKw /dSmuBU /dTRw /dTw /dKw/dKMw/dNw/dSmuBO /dKw /dSmuBU /dNw/dSmuBO /dAw/dRw/dSmuBO /dVw/dSTw/dSmuBU /dLw/dSmuBE/dLw /dMw/dSmuBAw/dtw /dSw /dSmuBI.M/dJw/dDDw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dCMw /dSmuBAm /dKw /dAw /dKw/dNw/dSmuBAm/dTw /dCMw /dSmuBAm /DwBdw /dLw/dSmuBAw/dCw/dSmuBAw/dRw /dMw/dSmuBAw/dtw /dE/dKw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \n/dKw /dSmuBU /dCw/dRw/dSmuBAm/dTw /dDw/dSmuBE/dKMw/dSmuBAm/dTw /dCMw /dSmuBAm /dKw /dAw /dO/dKw/dRw/dSmuBE /dSw/dHw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw /dLw/dE /dA/dPw/dNw /dKw/dNw/dSmuBAm/dTw /dHw/dSmuBO/dSmuBI.N/dRw/dLw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dGw/dSmuBIm/dTw /dSw/dSmuBU/dNw/dSmuBAw /dBw/dSmuBAC/dABCsJwrw/dSw/dBw/dSmuBAw/dKw /dPRw/dtw/dTNw /dKw /dRw/dHw/dSmuBI.M/dLw /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw /dBw/dSmuBAC/dAw /dDw/dSmuBE/dKMw/dSmuBU-/dDw/dSmuBE/dKMw/dSmuBU, /dIm /dQw/dSmuBU/dAw \n/dGw/dSmuBAw/dSmuBI/dBw /dRw/dHw/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dIm /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBE /dKw /dSmuBU /dCw/dSmuBI.N/dRw /dKw /dSw/dSmuBU/dNw/dSmuBAw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dSmuBAC /dRw/dSmuBE /dBw/dSmuBAw/dUC/DwBdw /dTw/dSmuBO/dABCsJwrw /dO/dSw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dBw/dSmuBIm/dCw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSw/dSmuBU/dTw/dLw /dCMw /dSmuBAm  /dAw /dIm /dKw/dSmuBAC/dAw /dPw/dSmuBUC/dBw /dSmuBI/dDw/dSw /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dSmuBI.G/dKMw /d̆hha /dSmuBU/dSMw/dSmuBIm /dSw \n/dNw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dCw /dRw/dHw/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dA/dTw/dSmuBE /dSw/dSmuBU/dNNw/dRw /dPw/dSmuBU/dRw/dBw/dSmuBAw /dBw/dSw/dSmuBAw/dTw /dJw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dNw/dSmuBAw/dCw/dBw /dLw/dSmuBE/dLw /dAw /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dMw/dSTw /dKw/dRw/dKw /dLw/dSmuBE/dLw  /dBw/dSw/dSmuBAw/dTw/dKw /dCMw/dNw/dNw-/dCMw/dNw/dNw /dLw/dHw/dSmuBI.N/dRw /dSw /dABCsJwrw  /dBw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dSw/dSmuBU/dRw/dSmuBIm \n/dBw/dJw/dSmuBAw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dSmuBAC/dKw/DwBdw /dRw/dSmuBE /dBw/dSmuBAC/dAw /dTw/dSmuBO/dHw/dRw /dJw /dNxa  /dSmuBI/dNw/dDMw/dRapM/dNw /dGMw/dRw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dBMw/dSmuBE/dLw /dCMw/dSmuBAC/dKw /dTw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dLw/dSmuBE/dLw /dSmuBI/dBw/dSKw /dSmuBU /dTRw /dAw /dCw/dSmuBAw/dKw/dLw/dSmuBE/dTRw /dBw/dNw/dLw/dSmuBE /dNw/dSmuBI/dHw /dCMw/dSmuBAC/dKw/DwBdw /dSmuBI/dBw/dSw/dSmuBI.N/dRw /dJw/dSmuBO /dE/dSmuBI/dHw \n/dVw/dSTw/dSmuBU /dSw/dBw/dKw /dSmuBE /DwBdw /dTw/dSmuBO/dHw/dRw /dGw/dSmuBO/dLw/dGw/dRw /dPw/dSmuBE/dTRw /dNw/dSmuBO/dNw /dRw/dSmuBO/dTRw/dSmuBIm /dSw /dABCsJwrw  /dBMw/dSmuBI.N/dRw /dJw/dSmuBAw/dUC /dTw /dBMw/dSmuBAw /dGYa ! /dLw/dSmuBE/dSmuBI/dKw/dNw, /dSmuBI.M/dCw/dABCsJwrw/dTw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE  /dKw/dSmuBO/dNw /dBw/dSmuBAw/dTw? /dBw/dSw/dSmuBAw/dTw/dKw /dDMw/dSmuBU/dNw /dAw /dKw/dSmuBAC/dAw/dKw /dMw/dSTw /dBMw /dNw/dSmuBAw/dCw/dBw \n/dMw/dDMw/dSmuBU/dRw /dBw/dSmuBAw/dTw/dKw /dSVw/dRw/dLw/dHw/dRw/dSmuBIm /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dLw/dSmuBE/dLw /dTw/dSmuBAm/dtw/dSmuBAw/dRw /dKw /dSmuBE /dNw/dSmuBE /dCMw/dSmuBAC/DwBdw /dA/dNw/dKw/dSmuBAw /dTMw/dSmuBO/dRw/dSmuBE /dNw/dSmuBE /dIm /dBMw/dSmuBAw /dGYa  /dCMw /dSmuBAm /dKw? /dTw/dSmuBO/dHw/dRw /dSmuBI/dPw/dTw/dSmuBAw /dPw/dRw/dDw/dSmuBE/dSmuBI.M/dSw/dtw/dSmuBAw /dCMw/dSmuBAC /dRw/dSmuBE /dBw/dSmuBAw/dUC/DwBdw /dKw/dTw/dSmuBE/dKw /dSmuBI/dDw/dNw /dBMw /dGw/dSmuBE/dLw /dMw/dSmuBU/dDw/dSmuBAw \n/dSmuBI/dNw/dRw/dMw/dSmuBO/dSmuBI/dHw/dtw/dSmuBAw /dKw /dSmuBU /dNw/dSmuBO /dSmuBI.M/dCw/dSmuBI /dTtTtha /dtw/dSmuBO/dABCsJwrw /dNw/dSmuBI/dHw /dBMw/dSmuBE/dJw/dLw/dKw /dA/dSmuBI.M/dCMw! /dIm /dKw/dSmuBO/dNw/dSmuBO /dBw/dSmuBAw/dTw /dBMw/dSmuBE/dLw/dSmuBAm, /dKw/dHw /dNw/dSmuBE? /dKw /dSmuBE /dNw/dSmuBAw /dE/dSmuBI/dHw /dA/dVw /dSTha /dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dIm /dKw/dSmuBAC/dAw /dA/dPw/dNw /dKw /dSmuBU /dCw/dRw/dBw /dSw /dABCsJwrw  /dAw /dBw/dSw/dSmuBAw/dTw/dKw \n/dJMw/dSmuBO/dABCsJwrw/dKw/dSmuBAw /dA/dPw/dNw /dMw/dDMw/dSmuBU/dRw /dDMw/dSmuBU/dNw /dSw /dTw/dSmuBO/dHw/dRw /dNw/dSmuBIm/dABCsJwrw/dDw /dSw /dJMw/dKw/dMw/dSmuBAm/dTw /dMw/dSmuBAw/dtw /dKw /dSmuBE  /dTRw/dSmuBIm/dSw /dJw/dGw/dSmuBAw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dSmuBAC/dKw!  /dRw/dSmuBE /dNw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw! /dTw/dSmuBO/dABCsJwrw /dKw/dSmuBIm.G /dBw/dSmuBU/dJMw/dBw /dSignAiAnusvara /dJw/dSmuBE /dGw/dRw/dSmuBIm/dBw/dSmuBIm /dKw/dKw/dRw/dSmuBAw /dKw/dHw/dSmuBAm /dCMw /dSmuBAm /dKw? \n/dSMRw/dMw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dKw /dSmuBE  /dSw/dPw/dNw/dSmuBO/dABCsJwrw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSw/dSmuBU/dKMw /dNw/dSmuBI/dHw /dSmuBI.M/dLw/dKMw/dLw /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw /dBw/dSmuBE/dCw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw /dSMRw/dMw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm /dA/dPw/dNw/dSmuBE /dTw /dA/dNHw/dSmuBAw/dRw /dGMw/dRw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSmuBI/dDdw/dSmuBI/dBw/dtw/dSmuBAw /dJw/dRw/dSmuBAw /dKw /dRw/dSmuBAw/dSmuBI/dTw /dBw/dSmuBIm/dTw/dBw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dAw /dA/dPw/dNw \n/dPw/dSmuBI.N/dRw/dSMRw/dMw /dSw /dABCsJwrw  /dSw/dMw/dSTw /dNw/dGw/dRw /dKw /dSmuBE  /dJw/dGw/dMw/dGw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dDw/dSmuBE/dKMw /dNw/dSmuBE /dKw/dSmuBO/dNw/dSmuBAw /dIm /dHwkdSmuBU/dLw/dSw/dGw/dRw /dSmuBI/dBw/dtw/dSmuBI/dNw /dA/dPw/dNw /dNw/dHwkdSmuBU-/dNw/dHwkdSmuBU /dSmuBI.M/dMw/dTRMw/dGw/dRw /dBw/dSw/dSmuBAw/dTw /dSw /dABCsJwrw  /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dSw/dSmuBU/dTw/dSmuBAw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dSmuBAC/dKw! \n/dSmuBI/dNw/dSmuBI/dNw/dtw/dSmuBAw/dRw/dSmuBAw/dNw/dSmuBIm, /dJMw/dTRw/dSmuBI/dKw /dKw /dBw/dSmuBAC/dAw /dLw/dGw /dAw/dU /dNw/dSmuBE! /dBw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dSw/dSmuBU/dTw/dSmuBAw/dU /dNw/dSmuBE! /dRw/dSmuBE /dSw/dSmuBO/dNw, /dTw/dSmuBO/dABCsJwrw /dSmuBI/dBw/dNw/dSmuBAw /dVw/dSTw/dSmuBU /dSw/dBw /dKMw/dSmuBE/dNw/dSmuBE /dU/dPw/dSmuBAw/dSw/dLw /dCMw /dSmuBAm /DwBdw /dHw/dMw /dGLw/dSmuBAw/dSmuBI/dNw /dSw /dABCsJwrw  /dMw/dRw/dLw /dJw/dSmuBAw /dRw/dHw/dLw \n/dCMw/dSmuBIm.M/DwBdw /dMw/dSmuBU/dDw/dSmuBAw /dHw/dMw /dCMw/dSmuBIm.M /dLw/dSmuBAw/dCw/dSmuBAw/dRw /dKw/dRwkdSmuBUC /dTw /dKw/dSmuBIm.G /dKw/dRwkdSmuBUC /dRw/dSmuBE /dBw/dSmuBAC/dAw?” \n/dMw/dSmuBUC/dLw /dGw/dSmuBIm/dTw/dMw/dtw /dKw/dSmuBI/dVw/dTw/dSmuBAw /dKw/dSmuBI/dNw /dDw/dSmuBE/dKMw/dSmuBUC: \n/dDw/dSmuBE/dKMw/dHw/dSmuBIm/dABCsJwrw /dRw/dSmuBAC /dBw/dSmuBAC/dAw, /dIm /dKw/dSmuBAC/dAw /dGw/dVw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC/DwBdw \n/dSw/dSmuBU/dNw/dHw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAC /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBE, /dKw /dSmuBU /dCw/dSmuBI.N/dRw /dSw/dSmuBU/dNw/dVw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC/DwBdw/DwBdw \n  \n/dE /dxHa /dRw /dTw/dSmuBO/dABCsJwrw /dSw/dSmuBUC/dTw/dLw /dCMw /dSmuBE  /dMw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dJMw/dSmuBE /dO/dSw/dSmuBAw/dRw /dPw/dRw \n/dO /dxHa /dRw /dO /dNw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dCw/dSmuBAm /dPw/dSmuBU/dVw/dSmuBI.N/dRw/dtw/dSmuBAw /dMw/dSmuBO/dHw/dSmuBAw/dRw /dPw/dRw \n/dPw/dSmuBU/dRw/dBw/dSmuBAw /dVw/dSw/dSmuBAw/dTw /dBw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dSw/dSmuBU/dRw/dSmuBIm /dBw/dJw/dVw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC........./DwBdw \n/dSw/dSmuBU/dNw/dHw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAC /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBE, /dKw /dSmuBU /dCw/dSmuBI.N/dRw /dSw/dSmuBU/dNw/dVw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC/DwBdw/DwBdw \n  \n/dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dLw/dtw /dBw/dNw/dLw/dSmuBAC /dNw/dSmuBE /dSmuBI/dBw/dSKw /dSmuBU /dTRw /dAw /dCw/dSmuBAw/dKw/dLw/dSmuBE/dTRw \n/dNw/dSmuBO/dNw/dSmuBO /dRw/dSmuBO/dTRw/dSmuBIm /dSw /dABCsJwrw  /dBMw/dRw/dTw/dSmuBAC /dIm /dGw/dSmuBO/dLw /dPw/dSmuBE/dTRw \n/dBw/dSmuBAw/dTw/dKw /dMw/dDMw/dSmuBU/dRw /dSVw/dRw/dLw/dHw/dRw/dSmuBIm /dA/dBw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC ...../DwBdw \n/dSw/dSmuBU/dNw/dHw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAC /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBE, /dKw /dSmuBU /dCw/dSmuBI.N/dRw /dSw/dSmuBU/dNw/dVw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC/DwBdw/DwBdw \n  \n/dBw/dSmuBAw/dPw/dSmuBE /dTw/dSmuBO/dHw/dRw /dBw/dNw/dLw/dSmuBAC /dPw/dRw/dDw/dSmuBE/dSMw/dSmuBIm \n/dSmuBI.M/dCw /dTtTtha /dSmuBIm /dNw/dSmuBE /dE/dLw/dSmuBAC /dBMw/dSmuBE/dLw/dSmuBAC /dSmuBI/dDw/dNw /dVw/dSmuBE/dSMw/dSmuBIm \n/dMw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dKw /dSmuBE /dRw /dSmuBI/dNw/dNw/dSmuBAw/dtw/dLw /dVtw/dTMw/dSmuBAw /dJw/dGw/dBw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC/DwBdw \n/dSw/dSmuBU/dNw/dHw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAC /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBE, /dKw /dSmuBU /dCw/dSmuBI.N/dRw /dSw/dSmuBU/dNw/dVw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC/DwBdw/DwBdw \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \n/dKw/dSmuBIm.G /dBw/dSmuBU/dJMw/dBw /dSignAiAnusvara /dKw/dKw/dRw/dSmuBAw /dKw/dHw/dSmuBAm /dCMw /dSmuBAm  /dGw/dRw/dSmuBIm/dBw/dSmuBIm \n/dSw/dPw/dNw/dSmuBO /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSw/dSmuBU/dKMw /dNw/dSmuBI/dHw /dJw/dTw/dAJwurwMw /dSMRw/dMw/dJw/dSmuBIm/dVw/dSmuBIm \n/dLw/dSmuBU/dTTw/dSmuBIm /dLw/dGw/dSmuBAw/dKw/dAJwurwMw /dNw/dGw/dRw /dBw/dSw/dBw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC......./DwBdw \n/dSw/dSmuBU/dNw/dHw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAC /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBE, /dKw /dSmuBU /dCw/dSmuBI.N/dRw /dSw/dSmuBU/dNw/dVw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC/DwBdw/DwBdw \n/dKw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dSw/dSmuBU/dTw/dSmuBAw/dBw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC /dSmuBI/dBw/dSmuBI/dNw/dtw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC \n/dJMw/dTRw/dKw/dLw /dAC /dA/dSmuBI/dVw/dHw/dSmuBEABCsJwrw /dRw/dSmuBAC /dNw/dSmuBUC/dNw/dSmuBUC/dKw /dSmuBI/dNw/dSmuBI/dNw/dtw/dSmuBAw \n/dTw/dSmuBO/dHw/dRw /dU/dPw/dSmuBAw/dSw /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dLw/dJw/dBw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC \n/dSw/dSmuBU/dNw/dHw/dSmuBIm /dRw/dSmuBAC /dTw/dSmuBO/dRw/dSmuBE, /dKw /dSmuBU /dCw/dSmuBI.N/dRw /dSw/dSmuBU/dNw/dVw/dSmuBAm /dCMw/dSmuBAC/DwBdw/DwBdw \n/dKw/dSmuBAC/dAw /dSmuBI.M/dMw/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dDw/dSmuBUC /dPRw/dKw/dSmuBAw/dRw/dKw /dPw/dSmuBAm/dLw /dhw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dSw/dSmuBAw/dMw/dSmuBAw/dNtw /dKw/dSmuBAC/dAw /dAw /dKw/dSmuBAw/dRw /dKw/dSmuBAC/dAw/DwBdw /dDw/dSmuBU/dNw/dSmuBUC /dKw /dSmuBE  /dA/dPw/dNw-/dA/dPw/dNw /dSTha /dSmuBAw/dNw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw /dSw/dMw/dSmuBAw/dJw /dAw \n/dLw/dSmuBO/dKw /dPw/dRw /dxPa /dRw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw /dKw/dSmuBAw/dRw /dKw/dSmuBAC/dAw /dA/dSMw/dSmuBU/dBMw /dKw /dSmuBE  /dSw/dSmuBUC/dCw/dNw/dSmuBAw /dDw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw /DwBdw /dAw /dSw/dSmuBAw/dMw/dSmuBAw/dNtw /dKw/dSmuBAC/dAw /dSMw/dSmuBU/dBMw/dKw /dSw /dABCsJwrw /dKw /dSmuBE /dTw/DwBdw  /dDw/dSmuBU/dNw/dSmuBUC /dJw/dSmuBE /dBw/dJw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dTw/dQw/dRw/dSmuBAw /dLw/dSmuBE/dLw \n/dA/dLw/dGw-/dA/dLw/dGw /dSMw /dBDa  /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw /dKw/dSmuBAw/dRw /dKw/dSmuBAC/dAw \"/dDdw/dKw /dSmuBAm \" /dCMw /dSmuBAm  /dAw /dSw/dSmuBAw/dMw/dSmuBAw/dNtw /dKw/dSmuBAC/dAw \"/dKw /dSmuBU /dCw/dRw/dSmuBAm\" /dCMw /dSmuBAm /DwBdw /dDddMw/dKw/dNw/dSmuBAw/dIm /dA/dSMw/dSmuBU/dBMw /dKw /dSmuBE  /dSw/dSmuBUC/dCw/dKw /dAw /dKw /dSmuBU /dCw/dRw/dNw/dSmuBAw/dIm /dSMw/dSmuBU/dBMw/dKw /dSw/dSmuBUC/dCw/dKw/DwBdw \n/dSmuBI/dKw/dCMw /dSmuBU  /dLw/dKSsw/dNBw /dCMw /dSmuBAm /dKw /dJw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw /dSw /dIm /dPw/dTw/dSmuBAw /dCw/dLw/dSmuBAm/dTw /dCMw /dSmuBAm /dKw /dJw/dSmuBE /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dKw /dSmuBU /dNw /dPw/dSmuBI.N/dRw/dSmuBI.G /dSTha /dSmuBI/dTw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dBw/dSmuBE/dSw/dBw, /dU/dTRMw/dBw, /dKw /dSmuBU /dCw/dRw/dBw /dSMw/dSmuBU/dBMw /dAw /dKw/dSmuBO/dNw /dPw/dSmuBI.N/dRw/dSmuBI.G /dSTha /dSmuBI/dTw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dA/dSMw/dSmuBU/dBMw /dKw /dSmuBE /dRw \n/dSw/dSmuBUC/dCw/dNw/dSmuBAw /dDw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw \n/dKw/dSmuBAC/dAw /dJw/dKMw/dNw /dGMw/dRw/dKw /dCw/dSmuBAw/dRw /dA/dTMw/dVw/dSmuBAw /dAw/dABCsJwrw/dGw/dNw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw /dSmuBU /dNw/dSmuBO /dUC /dCwBdrwfmBdC /dCw /dCw/dSmuBIm/dhw /dPw/dRw /dCw/dSmuBI/dDdMw/dKw /dKw /dSmuBU /dCw/dRw/dSmuBE /dTw /dKw/dHw/dLw /dJw/dSmuBAm/dTw /dCMw /dSmuBAm /dKw /dJw/dSmuBE /dIm /dSMw/dSmuBU/dBMw/dKw /dSw /dABCsJwrw /dKw /dSmuBE /dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw; /dSw /dABCsJwrw /dGw/dSmuBI/dHw \n/dGMw/dRw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSmuBI/dKw/dtw/dSmuBO/dKw /dPw/dSmuBAw/dHwkdSmuBUC/dNw /dE/dTw/dSmuBAw /dKw/dTw/dSmuBE/dKw/dSmuBO /dBw/dSmuBE/dRw /dE/dSmuBI/dHw /dTw/dRw/dHw/dKw /dBw/dSmuBAw/dTw /dSw/dTtw /dBMw /dJw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw \n /dtw/dSmuBI/dDw /dKw/dSmuBAC/dAw /dGMw/dRw/dKw /dCMw/dTw (/dA/dTMw/dVw/dSmuBAw /dCw/dSmuBAw/dRw) /dA/dTMw/dVw/dSmuBAw /dAw/dABCsJwrw/dGw/dNw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dHw/dSmuBI.N/dRw/dtw/dRw /dGw/dSmuBAw/dCMw /dPw/dRw /dBw/dSmuBAm/dSw/dE /dTw /dHw/dSmuBE/dRw/dSmuBAw/dtw/dLw /dVw/dSTw/dSmuBU /dBMw/dSmuBE/dTRw/dBw /dSmuBI/dNw/dSmuBI.M/dSMCw/dTw /dBw/dSmuBU/dJMw/dSmuBU.wpR/DwBdw /dE/dHw/dNw /dSmuBI.G /dSTha /dSmuBI/dTw \n/dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dSmuBO/dTRw/dRapM /dKw/dCw/dHw/dRw/dSmuBIm /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dDw/dBw/dDw/dBw/dSmuBAw /dBw/dNw/dSmuBAm/dTw /dCMw /dSmuBAm /dKw /dAw /dMw/dSmuBU/dQw/dDw/dMw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dJw/dSmuBIm/dTw /dHw/dSmuBAw/dSmuBI.M/dSw/dLw /dHw/dSmuBO/dI/dTw /dCMw /dSmuBAm /dKw /dE/dVw /dABCsJwrw  /dDMw/dNw-/dDMw/dSmuBAw/dNtw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dBw/dSmuBVorwpmrR/dSmuBI.M/dDDMw /dHw/dSmuBO/dI/dTw /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw \n/dKw/dSmuBAC/dAw /dA/dGw/dRw /dBw/dKMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm, /dA/dNNw/dKw /dDdMw/dSmuBE/dRw /dAw/dSmuBI/dDw /dPw/dRw /dBw/dSmuBAm/dSw/dtw /dTw /dDMw/dNw/dKw /dLw/dSmuBAw/dBMw /dHw/dSmuBO/dI/dTw /dCMw /dSmuBAm/dKw/DwBdw /dGw/dSmuBAw/dtw /dKw /dSmuBE /dRw /dMw/dSmuBAw/dTMw /dPw/dRw /dKw/dSmuBAC/dAw /dBw/dSmuBAm/dSw /dGw/dSmuBE/dLw /dTw /dSmuBI/dPRw/dtw/dJw/dNw /dSw /dABCsJwrw  \n/dBMw/dSmuBE/dTRw /dHw/dSmuBE/dBw/dSmuBE/dTRw/dSmuBAw /dKw/dRw/dTw/DwBdw \n /dE/dHw/dSmuBO /dMw/dSmuBAw/dNtw/dTw/dSmuBAw /dPRw/dBw/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dA/dPw/dNw /dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw /dSw/dMw/dSmuBAw/dJw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSmuBI/dKw /dA/dGw/dRw /dKw/dSmuBAC/dAw /dSw/dSmuBU/dKMw/dSmuBAm/dLw /dMw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dSmuBI/dTRw /dSmuBI/dKw/dABCsJwrw/dVw/dSmuBAw /dGw/dDw/dSmuBAw/dRapM /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dO/dABCsJwrw/dGMw/dRw/dSmuBAw/dE /dLw/dSmuBAw/dGw/dLw /dTw /dE/dKw/dRw /dA/dTMw/dRapM /dIm \n/dBMw/dSmuBE/dLw /dJw/dSmuBE /dPRw/dCw/dSmuBU/dRw /dMw/dSmuBAw/dTRw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dVw/dSsw/dSmuBAw/dRapM /dHw/dSmuBAm/dTw/DwBdw \n /dE/dSmuBI/dHw /dSw/dBw/dHw/dKw /dSmuBI/dBw/dPw/dRw/dSmuBIm/dTw /dKw/dSmuBAC/dAw /dJw/dSmuBO/dABCsJwrw /dKw /dSmuBU /dNw/dSmuBO /dSw/dSmuBU/dKMw/dSmuBAm/dLw /dGw/dSmuBAw/dCMw /dPw/dRw /dBw/dSmuBAm/dSw /dKw /dKw /dSmuBU /dCw/dSmuBI.N/dRw /dRw/dHw/dLw /dHw/dSmuBO /dTw /dIm /dKw /dSmuBU /dNw/dSmuBO /dMw/dHw/dSmuBAw/dMw/dSmuBAw/dRw/dSmuBIm /dPMw /dSmuBAm /dLw/dBw/dSmuBAw/dKw /dPw/dSmuBUC/dVw/dRapM /dSw/dSmuBUC/dCw/dNw/dSmuBAw /dSmuBI.M/dTMw/dKw/DwBdw \n /dA/dGw/dRw /dKw/dKw/dRw/dSmuBO /dMw/dSmuBAw/dTMw /dPw/dRw /dKw/dSmuBAC/dAw /dA/dPw/dNw /dCw/dSmuBO/dABCsJwrw/dCw /dSw /dHw /dDdDda /dSmuBIm/dKw /dTRw/dSmuBU/dKw/dDddMw/dSmuBIm /dKMw/dSw/dSmuBAw /dDw/dSmuBAm/dKw /dTw /dO/dSmuBI/dHw /dVtw/dSmuBI.G/dKTw /dKw /dSmuBE  /dMw/dSmuBVorwpmrR/dTtw/dSmuBU /dSmuBI/dNw/dSmuBI.M/dSMCw/dTw /dBw/dSmuBU/dJMw/dSmuBU.wpR/DwBdw \n/dMw/dSmuBAm/dSmuBI.M/dTMw/dLw/dSmuBIm /dLw/dSmuBO/dKw/dGw/dSmuBIm/dTw /dMw/dHw/dSmuBAw/dKw/dSmuBI/dVw /dSmuBI/dVw/dDtw/dSmuBAw/dPw/dSmuBI/dTw /dKw /dSmuBE  /dSmuBI/dBw/dNw/dSmuBAw /dA/dPw/dSmuBUC/dNBw/dRapM /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dE/dKw /dSmuBI/dVw/dRw/dHw/dSmuBIm /dNw/dSmuBAw/dSmuBI/dtw/dKw/dSmuBAw /dJw/dKw/dRw /dPw/dSmuBI/dTw /dPw/dRw/dDw/dSmuBE/dSw /dGw/dSmuBE/dLw /dCMw /dSmuBAm /dKw /dKw /dSmuBE /dRw /dVw/dSmuBE/dDw/dNw/dSmuBAw /dAw \n/dKw /dSmuBE /dNw/dSmuBAw /dO /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dA/dPw/dNw /dSw/dMw/dSmuBI/dDw/dtw/dSmuBAw /dBw/dNw/dBw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw, /dKw /dSmuBE /dNw/dSmuBAw /dO/dKw/dRw/dSmuBAw /dLw/dSmuBO/dBMw/dBw/dSmuBAm/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dI/dTtw/dSmuBAw/dSmuBI/dDw/dKw /dBw/dHwkdSmuBU/dTw /dSw/dSmuBU/dNNw/dRw /dVw/dNBw/dRapM/dNw /dMw/dHw/dSmuBAw/dKw/dSmuBI/dVw /dSmuBI/dNw /dxNa  /dLw/dSmuBO/dKw/dGw/dSmuBIm/dTw /dMw/dSmuBEABCsJwrw \n/dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw: \n/dMw/dSmuBO/dRw/dSmuBAw /dRw/dSmuBE /dA/dABCsJwrw/dGw/dNw/dMw/dSmuBAw /dCw/dNw/dNw /dKw /dSmuBE /dRw /dGw/dSmuBI.M/dCMw/dtw/dSmuBAw /dTw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw /dTw/dRw /dKw /dSmuBU /dRwkdSmuBU/dRw/dSmuBAm /dKw/dSmuBAw/dGw /dRw/dSmuBE/DwBdw \n/dSw/dSmuBO/dNw/dSmuBE /dCw/dSmuBO/dABCsJwrw/dCw /dTw/dSmuBO/dHw/dSmuBEABCsJwrw /dBw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dSmuBI.M/dDMw /dDw/dSmuBE/dBw/dSmuBAC /dBw/dSmuBAw/dtw/dSw /dJw/dSmuBAC/dABCsJwrw /dSmuBI/dPw/dtw/dSmuBAw /dA/dO/dTw/dSmuBAw /dAw/dJw/dSmuBU /dRw/dSmuBE/DwBdw \n/dGw/dSmuBAw/dBw/dHw /dGw/dSmuBAw/dBw/dHw /dSw/dSmuBI.G/dKMw /dLw/dSmuBO/dRw/dSmuBIm /dJMw/dSmuBUC/dMw/dSmuBI.N/dRw /dMw/dDw/dNw /dA/dRw/dSmuBAw/dDMw/dNw /dJw/dSmuBAw/dNw/dSmuBU /dRw/dSmuBE/DwBdw \n/dCw/dHwkdSmuBU/dABCsJwrw /dSmuBI/dDw/dSmuBI.M/dSw /dCw /dABCsJwrw /dPw/dSmuBAw /dMw/dSmuBE/dHwkdSmuBU/dSmuBI.M/dLw /dPMw /dSmuBUC /dLw/dSmuBI.M/dLw /dCw /dABCsJwrw /dDRw /dI/dJw/dSmuBO/dSmuBI.N/dRw/dtw/dSmuBAw /dRw/dSmuBAw/dSmuBI/dTw /dRw/dSmuBE/DwBdw  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २११ म अंक ०१ अ/g270टूबर  २०१६ (वष/g361 ९ मास १०६ अंक २११)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \n/dKw/dSmuBO/dNw/dSmuBAw /dKw/dE /dHw/dMw /dMw/dtw/dNw /dA/dRw/dSmuBAw/dDMw/dBw /dHw/dSmuBO/dtw/dTw /dBw/dDddMw/dSmuBIm /dRw/dSmuBI/dTw/dSw/dSmuBAw/dSmuBI/dTw /dRw/dSmuBE/DwBdw \n/dPw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dSw/dMw/dtw /dKw/dSmuBAw/dGw/dSmuBAw /dKw /dSmuBE /dO /dNw/dSmuBE /dA/dPw/dNw /dSmuBI/dHw/dTw /dDw/dSmuBE/dKMw/dLw /dAw/dABCsJwrw/dSmuBI.G/dKMw /dPw/dSw/dSmuBAw/dSmuBI.N/dRw /dRw/dSmuBE/DwBdw \n/dSmuBI/dVw/dDtw/dSmuBAw/dPw/dSmuBI/dTw /dKw/dSmuBI/dVw/dVw/dRw /dI/dHw/dSmuBO /dGw/dSmuBAw/dBw/dE /dTw/dSmuBO/dKw /dSmuBEABCsJwrw  /dA/dSmuBI.M/dCMw /dGw/dSmuBU/dNw/dKw /dSmuBI/dNw/dDMw/dSmuBAw/dNw /dRw/dSmuBE/DwBdw \n/dRw/dSmuBAw/dVw /dBMw/dSmuBO/dGw/dSmuBIm/dSw/dRw /dSw/dBw /dGw/dSmuBU/dNw /dAw/dGw/dRw /dPw/dDw/dMw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dVw/dSmuBIm /dRw/dMw/dSmuBAw/dNw /dRw/dSmuBE/DwBdw/DwBdw \n/dE/dSmuBI/dHw /dGw/dSmuBIm/dTw/dKw /dSw /dABCsJwrw /dKSsw/dSmuBE/dPw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dA/dTMw/dRapM /dIm /dBMw/dSmuBE/dLw /dJw/dSmuBE /dHw/dMw/dRw/dSmuBAw /dAw/dABCsJwrw/dGw/dNw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dCw/dSmuBAw/dNw/dNw /dKw /dSmuBE /dRw /dGw/dSmuBAw/dCMw /dA/dSmuBI.M/dCMw /dAw /dO/dIm /dGw/dSmuBAw/dCMw /dKw /dSmuBE  /dTRMw/dSmuBAw/dSmuBI/dDdMw /dPw/dRw /dE/dGw/dSmuBO /dKw/dSmuBAC/dAw /dBw/dSmuBAm/dSw/dLw /dKw /dSmuBU /dCw/dSmuBI.N/dRw \n/dRw/dHw/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dIm /dSmuBI/dNw/dSmuBI.M/dSMCw/dTw /dRwkdSmuBU/dPw/dSmuBE /dSMw/dSmuBU/dBMw /dSw/dMw/dSmuBAw/dCw/dSmuBAw/dRw /dKw /dSmuBE /dRw /dLw/dKSsw/dNBw /dSmuBI.M/dTMw/dKw/DwBdw /dHw/dSmuBE /dKw/dSmuBAC/dAw, /dA/dGw/dRw /dAw/dIm /dHw/dMw/dRw /dSmuBI/dPRw/dtw/dTw/dMw /dAw/dSmuBI/dBw /dGw/dSmuBE/dLw/dSmuBAw /dTw /dHw/dMw /dTw/dSmuBO/dHw/dRw /dCw/dSmuBO/dABCsJwrw/dCw /dSw/dSmuBO/dNw /dSw \n/dMw/dRMw/dVw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dBw/dSmuBAC/DwBdw /dAw/dU /dHw/dSmuBE /dSw/dKMw/dSmuBIm /dBw/dSmuBI/dHw/dNw/dPw/dSmuBAw /dSw/dBw, /dSw/dBw /dSmuBI.M/dMw/dSmuBI.M/dLw /dJMw/dSmuBUC/dMw/dRw /dGw/dSmuBAw/dU/DwBdw /dAw/dIm /dHw/dMw /dPRw/dSmuBE/dMw/dKw /dAw/dRw/dSmuBAw/dDMw/dNw/dSmuBAw /dKw/dRw /dJw/dSmuBAw /dRw/dHw/dLw /dCMw/dSmuBIm.M/DwBdw /dCw/dSmuBAw/dRwkdSmuBU /dSmuBI/dDw/dSw /dCw /dABCsJwrw /dPw/dSmuBAw /dAw/dRw \n/dBMw/dSmuBAw/dLw/dSw/dRw/dSmuBIm /dKw /dSmuBE  /dPMw /dSmuBUC /dLw /dPMw /dSmuBU /dLw/dSmuBAw/dE/dLw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dMw/dSmuBU/dDw/dSmuBAw /dIm /dPw/dSmuBUC/dSmuBI.M/dNBw/dRapM/dMw/dSmuBAw/dKw /dRw/dSmuBAw/dSmuBI/dTw? /dKw/dSmuBO/dNw/dSmuBAw /dHw/dMw /dKw/dSmuBAw/dMw/dDw/dSmuBE/dVw/dKw  /dAw/dRw/dSmuBAw/dDMw/dNw/dSmuBAw /dKw’ /dPw/dSmuBAm/dBw/DwBdw /dKw/dSmuBAw/dRw/dNBw /dJw/dSmuBE /dE/dSmuBI/dHw /dSmuBI.M/dMw/dLw/dNw/dKw  /dSw/dBw/dSw /dPw/dSmuBAm/dGMw \n/dU/dPw/dHw/dSmuBAw/dRw /dTw /dKw/dSmuBAw/dMw/dDw/dSmuBE/dVw/dKw /dAw/dRw/dSmuBAw/dDMw/dNw/dSmuBE /dHw/dSmuBE/dTw/dSmuBI/dNw/DwBdw /dSw/dSmuBU/dNw /dKw/dSmuBAC/dAw, /dKMw/dRw/dSmuBAw/dPw  /dSw/dMw/dtw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSmuBI/dKw/dtw/dSmuBO/dKw /dA/dPw/dNw /dNw/dSmuBI/dHw /dHw/dSmuBO/dI/dTw /dCMw /dSmuBAm /dKw/DwBdw /dIm /dBw/dSmuBAw/dTw /dAw/dABCsJwrw/dSmuBI.G/dKMw /dKMw/dSmuBO/dSmuBI.M/dLw /dKw /dDw/dSmuBE/dSmuBI.G/dKMw /dCw/dSmuBU/dKw/dLw \n/dCMw/dSmuBIm.M/DwBdw /dKw/dSmuBI/dVw /dSmuBI/dVw/dDtw/dSmuBAw/dPw/dSmuBI/dTw /dKw/dHw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw /dHw/dSmuBE /dSw/dSmuBU/dNNw/dRw/dSmuBIm, /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC/dKw /dSmuBI/dPRw/dtw/dTw/dMw /dGw/dSmuBU/dNBw/dKw /dKMw/dSmuBAw/dNw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw/DwBdw /dJw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw /dRw/dSmuBAw/dJw/dSmuBAw /dBMw/dSmuBO/dGw/dSmuBE/dSh.half  /dVw/dRw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw /dAw/dRw /dJw/dSmuBE /dPw/dDMw/dSmuBAw /dDw/dSmuBE/dVw/dSmuBIm /dKw /dSmuBE  /dSw/dSmuBAw/dTMw /dRw/dMw/dNBw \n/dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw/DwBdw \n/dJw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw /dSw/dMw/dtw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dAw/dVw/dSmuBAw/dGw/dMw/dNw /dKw /dSmuBE  /dSw/dSmuBU/dSmuBI/dVw/dDMw/dSmuBAw /dA/dTw/dSmuBE/dKw /dU/dNNw/dTw /dNw/dSmuBI/dHw /dRw/dHw/dSmuBAm/dKw /dTw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw /dKSsw/dNBw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBE  /dLw/dSmuBO/dKw /dKMw/dSmuBAw/dSMw /dTw/dSmuBAC/dRw /dPw/dRw /dSmuBI.G /dSTRa /dGw/dNw /dAw /dNw/dSmuBE/dNw/dSmuBAw /dSw/dBw \n/dKw/dHw/dSmuBAC/dSmuBI/dTw/dtw/dSmuBAw /dBw/dSmuBUC/dJMw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dLw/DwBdw /dNw/dSmuBAw/dSmuBI/dtw/dKw/dSmuBAw /dSmuBI/dNw/dVw/dSmuBE/dDw/dNw /dKw/dRw/dSmuBAm/dTw /dCMw/dSmuBI.M/dTMw /dJw/dSmuBE /dAw/dU /dAw /dHw/dMw/dRw /dA/dABCsJwrw/dGw/dNw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw/dSmuBI/dNw /dKw /dSmuBU /dCw/dRwkdSmuBUC/DwBdw /dA/dHw/dSmuBAw/dABCsJwrw/dKw /dSmuBE  /dHw/dMw/dRw /dAw/dABCsJwrw/dGw/dNw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dSVw/dSmuBAw/dGw/dTw /dA/dSmuBI.M/dCMw/DwBdw /dHw/dMw \n/dHw/dMw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dKw /dSmuBE  /dPw/dSmuBAw/dSmuBI/dNw /dSw /dSVw/dSmuBAw/dGw/dTw /dKw/dRw/dBw, /dBw/dSmuBE/dSw/dBw/dSmuBAw/dKw /dLw/dSmuBE/dLw /dPw/dSmuBIm/dRMw/dSmuBIm /dDw/dSmuBE/dBw /dAw /dA/dGw/dRw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dKw /dSmuBE  /dKw /dSmuBU /dCw/dRw/dLw/dSmuBAw /dSw /dABCsJwrw  /dHw/dMw/dRw /dSmuBI/dPRw/dtw/dTw/dMw /dKw/dHw/dSmuBIm/dABCsJwrw /dAw/dSmuBI/dBw /dGw/dSmuBE/dLw/dSmuBAw /dTw /dO /dJw/dSmuBE /dKw/dSmuBO/dNw/dSmuBO \n/dSw/dNw/dSmuBE/dSMw /dA/dNw/dTw/dSmuBAw /dTw/dSmuBAw/dSmuBI/dHw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dPw/dSmuBI/dHw/dLw /dSmuBI/dHw /dSSa /dSmuBAw /dA/dHw/dSmuBIm/dABCsJwrw/dKw /dSmuBE  /dDw/dSmuBE/dBw/DwBdw /dE/dTw/dBw/dSmuBE /dNw/dSmuBI/dHw, /dA/dGw/dRw /dHw/dMw/dRw /dSmuBI/dPRw/dtw/dTw/dMw /dPw/dRw/dDw/dSmuBE/dSw/dSmuBIm /dAw/dSmuBI/dBw /dGw/dSmuBE/dLw/dSmuBAw /dTw /dHw/dMw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dLw/dSmuBE/dLw /dKw /dABCsJwrw /dGw/dNw/dSmuBAw /dSw/dNw/dSmuBE/dSMw \n/dBw/dNw/dSmuBAw/dE/dBw/DwBdw /dA/dHw/dSmuBAw/dCwBdrwfmBdC /dSmuBI.M/dCw/dABCsJwrw/dTw/dSmuBAw /dNw/dSmuBI/dHw /dKw/dRwkdSmuBUC/DwBdw /dHw/dMw/dRw /dBw/dSmuBAw/dTw /dPw/dRw /dSmuBI/dVw/dSMVw/dSmuBAw/dSw /dKw/dRwkdSmuBUC/DwBdw /dHw/dMw/dRw /dSmuBI/dHw/dTw/dGRw/dSmuBAw/dHw/dKw /dBw/dNw/dSmuBU /dAw /dAw/dU /dAw /dHw/dMw/dRw /dA/dABCsJwrw/dGw/dNw/dSmuBAw /dMw/dSmuBEABCsJwrw /dKw /dSmuBU /dCw/dRwkdSmuBUC/DwBdw \n /dKw/dSmuBI/dNw /dDw/dSmuBE/dKMw/dSmuBUC /dE/dSmuBI/dHw /dGw/dSmuBIm/dTw /dKw /dSmuBE : \n/dHw/dSmuBE /dRw/dSmuBE /dKw/dSmuBAC/dAw /dKw /dSmuBU /dCw/dSmuBI.N/dRw /dBw/dSmuBAm/dSw /dA/dABCsJwrw/dGw/dNw/dSmu","size_mb":0.66,"has_text":true},"Videha 212.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 212.pdf","name":"Videha 212.pdf","text":"वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n  \n   \nऐ अंकमे अछि: - \nऐ अंकमे अछि :- \n१. संपादकीय संद ेश \n  \n२. गद्य \n२.१.डॊ क ै लाश क ु मार ममश्र-सुग्गा आ श्रृंगार: मैथिली लोकगीतक पररदृश्य मे \n२.२.जगदीश प्रसाद मण् डल- लघु कथा- मुव़ियाएल घर \n२.३.चन् दना द्त- आलेख - बाबा लालदास \n२.४.अृंक ु र- लघु किा सृंग्रह- राम विलास साहु \n३. पद्य \n३.१.आशीष अनछिन् हार- २ टा गजल \n३.२.ओम प्रकाश- गजल \n३.३.बाबा बैद्यनाथ-आजाद गजल  \n३.४.जगदीश िन्र ठाक ु र  अननल - गज ल \n३.५. पल्लवी मण्डल-स म य  \n  \n४.बाालानां क ृ ते-डॊ शशशधर  क ु मर- ऊद या ऊदवबलाव़ि (बाल कविता) \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine in \n.pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. विदेहक पुरान अंक \nआ ऑवियो/ िीवियो/ पोथी/ छित्रकला/ फोटो सभक फाइल सभ िाउनलोि करबाक हेतु नीिााँक ललिंक पर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE विदेह आकााइि  \n  \nJoin official Videha facebook group. \n  \nJoin Videha googlegroups  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n2 \n \n  \nFollow Official Videha\n Twitter to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough Periscope\n . \n  \nविदेह जालिृत्तक विसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय  \nप्रबोध सम्मानसँ सम्माननत श्री िन्रभानु ससिंह स्वगीय भऽ गेला। श्रद्ांजछल। \nनवदेहक  http://videha.co.in/ 1 जनवरी 2017 क े र अंक ननकछलते नवदेह दसम बर्खमे प्रवेश कऽ जाएत। \nअइ अवसरपर नवदेह गीत -संगीतक एलबम क े र समीक्षा आदद प्रकाछशत करबाक ननर्खय लेलक अछि। छिटपुट \nप्रयासक अनतररक्त शायद ई पनहल अवसर हेतै मैछथली पनिकाररतामे जर्न नक कोनो सानहत्ययक पनिकाक कोनो \nएकटा अंकमे निल्मी गीतक एलबम वा नक स्वतंि गीत-गजलक एलबम क े र समीक्षा देबाक प्रयास वा ननर्खय कएल \nगेल हुअए। संगीत समीक्षक लोकननसँ आग्रह जे ओ कोनो एलबमक कोनो गीत -गजल -संगीत की पूरा एलबम क े र \nसमीक्षा पठाबछथ। समीक्षा-लेर् आददमे गीत -संगीतक भाव पक्ष, टेक्नीकल पक्ष, शब्द ियन पक्ष, एडीटटिंग पक्ष, \nमाक े टटिंग पक्ष आदद क े र वर्खन हुअए। लेर्क ेँ ggajendra@videha.com पर 1 ददसम्बर 2016 धरर \nपठाएल जाए। ऐ अंकमे समान्य रिना ओ स्थायी स्तंभ सभ सेहो रहबे करत। प्रयास रहत जे बेसीसँ बेसी गीत -\nगजल -संगीत आनक पूरा एलबमक समीक्षा आबए। \n  \nई-पत्र \nआदरर्ीय गजेंर  जी   \nनमस्कार  \nनवदेह  के २१० म  अंक में  डाक्टर शछशधर  कुमार  के बाल कनवता छिता आ २११ म  अंक में  २.१.डॊ क ै लाश क ु मार \nममश्र- मैछथली  लोकगीतमे  कौआ सम्बाहक ख़ास  रुछिगर  लागल अछि  ।- प्रर्व झा \n \nजेना की सभ गोटा जनै िी जे विदेह २०१५ मे तीन टा विशेषांक तीन सावहत्यकारपर ्रककाछशत क े लक जकर \nमापदंि िल सालमे दूटा विशेषांक जीवित सावहत्यकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० िा ओइसाँ बेसी सालक \nसावहत्यकार रहता ताँ दोसर ४०-५० सालक ( मैछथली सावहत्यकार मने भारत आ नेपाल दूनूक)। ऐ क्रममे अरविन्द \nठाक ु र ओ जगदीश िंद्र ठाक ु र \"अवनल\"जीपर विशेषां क वनकछल िुकल अछि। आगूक विशेषांक वकनकापर हुअए \nतइ लेल एक मास पवहनेसाँ पाठकक सुझाि मााँगल गेल िल।   पाठकक सुझाि आएल आ ओइ सुझाि अंतगगत \nविदेहक वकि ु  अवगला विशेषांक परमेश्वर कापव़ि , िीरेन्द्र मल्ललक आ कमला िौधरी पर रहत। हमर सबहक ्रकयास \nरहत जे ई विशेषांक सभ जनिरी ओ फरिरी २०१७ मे ्रककाछशत हुअए मुदा ई रिनाक उपलब्धतापर वनभगर करत।  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n3 \n \nमने रिनाक उपलब्धताक वहसाबसाँ समए ऊपर -वनच्चा भऽ सक ै ए। सभ गोटासाँ आग्रह जे ओ अपन-अपन रिना \n३१ ददसम्बर २०१६ धरर ggajendra@videha.com पर पठा दी।  \n  \n  \nविदेह सम्मान \nविदेह समानान्तर सावहत्य अकादेमी सम्मान \n१.विदेह समानान्तर सावहत्य अकादेमी फ े लो पुरस्कार २०१०-११  \n२०१० श्री गोविन्द झा (समग्र योगदान लेल)  \n२०११ श्री रमानन्द रेणु (समग्र योगदान लेल)  \n२.विदेह समानान्तर सावहत्य अकादेमी पुरस्कार २०११-१२  \n२०११ मूल पुरस्कार - श्री जगदीश ्रकसाद मण्िल ( गामक जिनग ीी , कथा संग्रह)  \n२०११ बाल सावहत्य पुरस्कार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी ितुर होइ , कथा संग्रह)  \n२०११ युिा पुरस्कार - आनन्द क ु मार झा (कलह, नाटक) \n२०१२ अनुिाद पुरस्कार - श्री रामलोिन ठाक ु र - (पद्मानदीक माझीी , बांग्ला - मावनक बंद्योपाध्याय , उपन्यास \nबांग्लासाँ मैछथली अनुिाद)  \nविदेह भाषा सम्मान २०१२-१३ (िैकल्प पक सावहत्य अकादेमी पुरस्कारक रूपमे प्रथसद्ध) \n1.विदेह समानान्तर सावहत्य अकादेमी फ े लो पुरस्कार 2012 \n2012 श्री राजनन्दन लाल दास  (समग्र योगदान लेल)  \n2.विदेह भाषा सम्मान २०१२-१३ (िैकल्प पक सावहत्य अकादेमी पुरस्कारक रूपमे प्रथसद्ध) \n२०१२ बाल सावहत्य पुरस्कार  - श्री जगदीश ्रकसाद मण्िल क ेँ “तरेगन ” बाल ्रकेरक विहवन कथा संग्रह  \n२०१२ मूल  पुरस्कार  - श्री राजदेि मण्िलक ेँ \"अम्बरा\" (कविता संग्रह) लेल।  \n2012 युिा पुरस्कार - श्रीमती ज्योवत सुनीत िौधरीक  “अर्चिस” (कविता संग्रह)  \n2013 अनुिाद पुरस्कार - श्री नरेश क ु मार विकल  \"ययावत\" (मराठी उपन्यास श्री विष्णु सखाराम खाण्िेकर)  \nविदेह भाषा सम्मान २०१३-१४ (िैकल्प पक सावहत्य अकादेमी पुरस्कारक रूपमे प्रथसद्ध) \n२०१३ बाल सावहत्य पुरस्कार  – श्रीमती ज्योवत सुनीत िौधरी - “देिीिी ” (बाल वनबन्ध संग्रह) लेल।  \n२०१३ मूल पुरस्कार  - श्री बेिन ठाक ु रक ेँ \"बेटीक अपमान आ छीनरदेि ीी \" (नाटक संग्रह) लेल।  \n२०१३ युिा पुरस्कार - श्री उमेश मण्िलक ेँ “वनश्तुकी” (कविता संग्रह)लेल।  \n२०१४ अनुिाद पुरस्कार - श्री विनीत उत्पलक ेँ “मोहनदास” (वहन्दी उपन्यास श्री उदय ्रककाश)क मैछथली अनुिाद \nलेल।  \nविदेह भाषा सम्मान २०१४-२०१५ (समानान्तर सावहत्य अकादेमी सम्मान) \n२०१४ मूल पुरस्कार - श्री नन्द विलास राय ( सखारी पेटार ीी - लघु कथा संग्रह)  \n२०१४ बाल पुरस्कार - श्री जगदीश ्रकसाद मण्िल ( नै धारैए- बाल उपन्यास)  \n२०१४ युिा पुर स्कार - श्री आशीष अनछिन्हार (अनथचन्हार आखर- गजल संग्रह)  \n२०१५ अनुिाद पुरस्कार - श्री शम्भु क ु मार लसिंह ( पाखलो  -  तुकाराम रामा शेटक कोंकणी उपन्यासक मैछथली \nअनुिाद) \nनाटक, गीत, सृंगीत, नरत्य, मूर्तिकला, थिप प आ थचत्रकला क्षेत्रमे विदेह सम्मान २०१२ \nअभभ नय- मुख्य अभभनय  , \nसुश्री छशल पी  क ु मारी, उम्र- 17 वप ता श्री लक्ष् मण झा \nश्री शोभा कान् त महतो , उम्र- 15 वप ता- श्री रामअितार महतो ,  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n4 \n \nहास् य-अभभनय  \nसुश्री व्रकयंका क ु मारी, उम्र- 16, वप ता- श्री िैद्यनाथ साह \nश्री दुगागनंद ठाक ु र , उम्र- 23, वप ता- स् ि. भरत ठाक ु र \nनरत् य \nसुश्री सुलेखा क ु मारी , उम्र- 16, वप ता- श्री हरेराम यादि  \nश्री अमीत रंजन , उम्र- 18, वप ता- नागेश्वर कामत  \nथचत्रकला \nश्री पनकलाल मण्िल , उमेर - ३५, वपता - स्ि. सुन्दर मण्िल, गाम िजना  \nश्री रमेश क ु मार भारती , उम्र- 23, वप ता- श्री मोती मण् िल  \nसृंगीत (हारमोवनयम) \nश्री परमानन् द  ठाक ु र, उम्र- 30, वप ता- श्री नथुनी ठाक ुर  \nसृंगीत (ढोलक) \nश्री बुलन राउत , उम्र- 45, वप ता- स् ि. छिल टू राउत \nसृंगीत (रसनचौकी) \nश्री बहादुर राम , उम्र- 55, वप ता- स् ि. सरजुग राम  \nथिप पी -िस्तुकला \nश्री जगदीश मल्ललक ,५० गाम - िनौरागंज  \nमूर्ति-मरभ्तका कला \nश्री यदुनंदन पंवि त, उम्र- 45, वप ता- अशफी पंवि त \nकाष्ठ-कला \nश्री झमेली मुखखया ,वपता स्ि. मूंगालाल मुखखया , ५५, गाम - िजना  \nवकसानी-आत्मवनभार सृंस्क र वत \nश्री लिमी दास , उमेर - ५०, वपता स्ि. श्री फणी दास, गाम िेरमा  \nविदेह मैथिली पत्रकाररता सम्मान \n-२०१२ श्री निेन्दु क ु मार झा \nनाटक, गीत, सृंगीत, नरत्य, मूर्तिकला, थिप प  आ थचत्रकला क्षेत्रमे विदेह सम्मान २०१३   \nमुख्य अभभनय -  \n(1) सुश्ी आिा क ु मारी सुपुत्री श्ी रामाितार यादि, उमेर - १८, पता - गाम+पोस् ट - िनौरागंज , भाया- \nतमुरर या, जज ला - मधुबनी (वब हार)   \n(2) मो. समसाद आलम सुपुत्र मो. ईषा आलम, पता - गाम+पोस् ट - िनौरागंज , भाया- तमुरर या, जज ला - मधुबनी \n(वबहार)   \n(3) सुश्ी अपर्ाा क ु मारी सुपुत्री श्री मनोज क ु मार साहु , जन् म  वतछथ - १८-२-१९९८, पता - गाम - \nलल्क्ष् मवनयााँ, पोस् ट- िजना , भाया- नरवह या, थाना- लौकही ,जज ला - मधुबनी (वब हार)   \nहास् य–अभभनय - \n(1) श्ी ब्रह्मदिे पासिान उफ ा  रामिानी पासिान  सुपुत्र- स् ि. लक्ष् मी पासिान , पता - गाम+पोस् ट - औरहा , भाया- \nनरवह या, थाना- लौकही , जज ला - मधुबनी (वब हार)  \n(2) टाॅ थसफ आलम सुपुत्र मो. मुस् ताक आलम, पता - गाम+पोस् ट - िनौरागंज , भाया- झंझारपुर , जज ला - \nमधुबनी (वब हार)   \nनाटक, गीत, सृंगीत, नरत्य, मूर्तिकला, थिप प आ थचत्रकला क्षेत्रमे विदेह सम्मान (माृंगवन खबास समग्र \nयोगदान सम्मान) \nिास् त्रीय सृंगीत सह तानपुरा :  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n5 \n \nश्ी रामिरक्ष थसह सुपुत्र श्ी अवनरूद्ध थस ह, उमेर - ५६, गाम - फ ु लिररया, पोस् ट- बाबूबरही , जज ला - मधुबनी \n(वबहार)  \nमाृंगवन खबास सम् मान: थमथिला लोक सृंस्क र वत सृंरक्षर्: \nश्ी राम लखन साहु पे. स् ि. खुशीलाल साहु , उमेर - ६५, पता , गाम - पकव़िया, पोस् ट- रतनसारा , अनुमंिल - \nफ ु लपरास (मधुबनी)  \nनाटक, गीत, सृंगीत, नरत्य, मूर्तिकला, थिप प आ थचत्रकला क्षेत्रमे विदेह सम्मान (समग्र योगदान सम्मान): \nनरत् य -  \n(1) श्ी हरर  नारायर् मण् डल सुपुत्र- स् ि. नन् दी मण् िल , उमेर - ५८, पता - गाम+पोस् ट - िजना , भाया- \nनरवह या, जज ला - मधुबनी (वब हार)   \n(2) सुश्ी सृंगीता क ु मारी सुपुत्री श्ी रामदेि पासिान, उमेर - १६, पता - गाम+पोस् ट - िनौरागंज , भाया- \nझंझारपुर , जज ला - मधुबनी (वब हार)  \nथचत्रकला-  \n(1) िय प्रकाि मण् डल सुपुत्र- श्री क ु शेश्वर मण् िल , उमेर - ३५, पता - गाम - सनपतहा , पोस् ट– बौरहा , भाया- \nसरायगढ़, जज ला - सुपौल (वब हार)  \n(2) श्ी चन् दन क ु मार मण् डल सुपुत्र श्री भोला मण् िल , पता - गाम - ख़िगपुर , पोस् ट- बेलही , भाया- नरवह या, थाना- \nलौकही , जज ला - मधुबनी (वब हार) सं्रकवत , िात्र स् नातक अंवतम िषग , कला एिं छश ल प  महावि द्यालय - पटना।     \nहरर मुवनयााँ / हारमोवनयम  \n(1) श्ी महादेि साह सुपुत्र रामदेि साह, उमेर - ५८, गाम - बेलहा , िािग- नं. ०९, पोस् ट- िजना , भाया- \nनरवह या, जज ला - मधुबनी (वब हार)  \n(2) श्ी िागेश्वर प्रसाद राउत सुपुत्र स् ि. रामस् िरूपप राउत , उमेर ६०, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- \nतमुरर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nढोलक/ ठ े क ै ता/ ढोलवकया  \n(1) श्ी अनुप सदाय सुपुत्र स् ि.   , पता - गाम - तुलछस याही, पोस् ट- मनोहर पट्टी , थाना- मरौना , जज ला - सुपौल \n(वबहार)  \n(2) श्ी कप लर राम सुपुत्र स् ि. खट्टर राम , उमेर - ५०, गाम - लल्क्ष् मवनयााँ, पोस् ट- िजना , भाया- नरवह या, थाना- \nलौकही , जज ला - मधुबनी (वब हार)  \nरसनचौकी िादक -  \n(1) िासुदेि राम  सुपुत्र स् ि. अनुप राम , गाम+पोस् ट - िीनमगली , िािग न. ०७  , जज ला - सुपौल (वब हार)  \nथिप पी -िस्तुकला-  \n(1) श्ी बौक ू  मल्प लक सुपुत्र दरबारी मल्ल ल क, उमेर - ७०, गाम - लल्क्ष् मवनयााँ, पोस् ट- िजना , भाया- \nनरवह या, जज ला - मधुबनी (वब हार)   \n(2) श्ी राम विलास धररकार सुपुत्र स् ि. ठोढ़ाइ धरर कार , उमेर - ४०, पता - गाम+पोस् ट - िनौरागंज , भाया- \nतमुरर या, जज ला - मधुबनी (वब हार)   \nमूर्तिकला-मरर्तिकार कला-  \n(1) घूरन पृंवडत सुपुत्र- श्री मोलहू पंवि त, पता - गाम+पोस् ट – बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nछशविर) , जज ला - मधुबनी (वब हार)   \n(2) श्ी प्रभु पृंवडत सुपुत्र स् ि.   , पता - गाम+पोस् ट - नरवह या, थाना- लौकही , जज ला - मधुबनी (वब हार)  \nकाष्ठ-कला-  \n(1) श्ी िगदेि साहु  सुपुत्र शनीिर साहु, उमेर - ३६, गाम - िीनमगली -पुरिागस , जज ला - सुपौल (वब हार)  \n(2) श्ी योगेन् र ठाक ु र सुपुत्र स् ि. बुद्धधू ठाक ु र उमेर- ४५, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n6 \n \nवकसानी- आत्मवनभार सृंस्क र वत-   \n(1) श्ी राम अितार राउत सुपुत्र स् ि. सुबध राउत, उमेर - ६६, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)    \n(2) श्ी रौिन यादि  सुपुत्र स् ि. कवप लेश्वर यादि , उमेर - ३५, गाम+पोस् ट – बनगामा , भाया- नरवह या, थाना- \nलौकही , जज ला - मधुबनी (वब हार )  \nअपहा/महराइ-  \n(1) मो. िीबछ  सुपुत्र मो. वब लट मरहूम , उमेर - ६५, पता - गाम - बसहा, पोस् ट- ब़िहारा, भाया- \nअन् धराठाढ़ी, जज ला - मधुबनी , वप न- ८४७४०१ \nिोवग रा-  \nश्ी बच् चन मण् डल सुपुत्र स् ि. सीताराम मण् ि ल , उमेर - ६०, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nश्ी रामदेि ठाक ु र सुपुत्र स् ि. िागेश्वर ठाक ु र, उमेर - ५०, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nपराती (प्रभाती) गौवनहार आ खिरी/ खौिरी िादक -  \n(1) श्री सुकदेि साफी \nसुपुत्र श्री   , \nपता - गाम इटहरी , पोस् ट- बेलही , भाया- िीनमगली , थाना- मरौना , जज ला - सुपौल (वब हार)   \nपराती (प्रभाती) गौवनहार - (अगहनसाँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत)  \n(1) सुकदेि साफी  सुपुत्र स् ि. बाबूनाथ साफी, उमेर - ७५, पता - गाम इटहरी , पोस् ट- बेलही , भाया- िीनमगली , थाना- \nमरौना , जज ला - सुपौल (वब हार)  \n(2) लेपहु दास सुपुत्र स् ि. सनक मण् िल पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nछशविर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nझरनी -  \n(1) मो. गुल हसन सुपुत्र अब्‍ दुल रसीद मरहूम , पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \n(2) मो. रहमान साहब सुपुत्र...., उमेर - ५८, गाम - नरवह या, भाया- फ ु लपरास , जज ला - मधुबनी (वब हार)  \nनाल िादक -  \n(1) श्ी िगत नारायर् मण् डल सुपुत्र स् ि. खुशीलाल मण् ि ल , उमेर - ४०, गा म+पोस् ट- ककरिोभ, भाया- \nनरवह या, थाना- लौकही , जज ला - मधुबनी (वब हार)  \n(2) श्ी देि नारायर् यादि  सुपुत्र श्री क ु शुमलाल यादि , पता - गाम - बनरझुला , पोस् ट- अमही , थाना- \nघोघ़ििीहा, जज ला - मधुबनी (वब हार)    \nगीतहारर/ लोक गीत-  \n(1) श्ीमती फ ु दनी देिी  पत्नी श्री रामफल  मण् िल , पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \n(2) सुश्ी सुविता क ु मारी सुपुत्री श्री गंगाराम मण् ि ल , उमेर - १८, पता - गाम - मिधी , पोस् ट- बछल यारर , भाया- \nझंझारपुर , जज ला - मधुबनी (वब हार ) \nखुरदक िादक -  \n(1) श्ी सीताराम राम सुपुत्र स् ि. जंगल राम , उमेर - ६२, पता - गाम - लल्क्ष् मवनयााँ, पोस् ट- िजना , भाया- \nनरवह या, थाना- लौकही , जज ला - मधुबनी (वब हार)  \n(2) श्ी लक्ष् मी राम सुपुत्र स् ि. पंिू मोिी , उमेर - ७०, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)    वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n7 \n \nकााँरनेट-  \n(1) श्ी चन् दर राम सुपुत्र- स् ि. जीतन राम , उमेर - ५०, पता - गाम - लल्क्ष् मवनयााँ, पोस् ट- िजना , भाया- \nनरवह या, थाना- लौकही , जज ला - मधुबनी (वब हार)   \n(2) मो. सुभान , उमेर - ५०, पता - गाम+पोस् ट - िनौरागंज , भाया- तमुरर या, जज ला - मधुबनी (वब हार)  \nबेन् िू िादक -  \n(1) श्ी राि क ु मार महतो सुपुत्र स् ि. लक्ष् मी महतो , उमेर - ४५, गाम - िीनमगली िािग नं. ०४, जज ला - सुपौल (वब हार)  \n(2) श्ी घुरन राम, उमेर - ४३, गाम+पोस् ट - बनगामा , भाया- नरवह या, जज ला - मधुबनी (वब हार)  \nभगैत गिैया -  \n(1)  श्ी िीबछ यादि  सुपुत्र स् ि. रूपपालाल यादि , उमेर - ८०, पता - गाम इटहरी , पोस् ट- बेलही , भाया- \nिीनमगली , थाना- मरौना , जज ला - सुपौल (वब हार)  \n(2)  श्ी िम् भु मण् डल सुपुत्र स् ि. लखन मण् ि ल , पता - गाम - बदियाघाट-रसुआर , पो स् ट– मुंगराहा , भाया- \nिीनमगली , िीजला - सुपौल (वब हार)  \nखख स् सकर - (खख स् सा कहैबला)-  \n(1) श्ी छ ु तहरू यादि उफ ा  रािक ु मार, सुपुत्र श्री राम खेलािन यादि , गाम - घोघरविहा, पोस् ट- मनोहर \nपट्टी, थाना- मरौना , जज ला - सुपौल , वप न- ८४७४५२ \n(2) बैिनाि मुखख या उफ ा  टहल मुखख या- \n(2)सुपुत्र स् ि. िोंगाइ मुखख या, \nपता - गाम+पोस् ट - औरहा , भाया- नरवह या, थाना- लौकही , जज ला - मधुबनी  (वबहार)  \nथमथिला थचत्रकला- \n(1) सुश्ी थमथि लेि क ु मारी  सुपुत्री श्री रामदेि ्रकसाद मण् िल  ‘झारूपदार ’ पता - गाम - रसुआर , पोस् ट-–\n मुंगराहा , भाया- िीनमगली , िीजला - सुपौल (वब हार)   \n(2) श्ीमती िीर्ा देिी पत्नी श्ी दद थलप झा, उमेर - ३५, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)   \nखिरी/ खौिरी िादक -  \n(2) श्ी वकिोरी दास  सुपुत्र स् ि. नेबैत मण् िल , पता - गाम - रसुआर , पोस् ट-– मुंगराहा , भाया- िीनमगली , िीजला - \nसुपौल (वब हार)   \nतबला-  \nश्ी उपेन् र चौधरी  सुपुत्र स् ि. महािीर दास , उमेर - ५५, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nश्ी देिनाि यादि  सुपुत्र स् ि. सिगजीत यादि , उमेर - ५०, गाम - झााँझपट्टी, पोस् ट- पीपराही , भाया- लदवन यााँ, जज ला - \nमधुबनी (वब हार)  \nसारृंगी- (घुना-मुना)  \n(1) श्री पंिी ठाक ु र, गाम - वप पराही।  \nझाथल - (झथलबाह)  \n(1) श्ी क ु न् दन क ु मार कर्ा सुपुत्र श्री इन् द्र क ु मार कणग पता - गाम - रेबा़िी, पोस् ट- िौरामहरैल , थाना- \nझंझारपुर , जज ला - मधुबनी , वप न- ८४७४०४ \n(2) श्ी राम खेलािन राउत  सुपुत्र स् ि. क ै लू राउत, उमेर - ६०, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- \nझंझारपुर  (आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nबौसरी  (बौसरी िादक)   \nश्ी रामचन् र प्रसाद मण् डल सुपुत्र श्री झोटन मण् िल , उमेर - ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै िछथ । \nपता - गाम - रसुआर , पोस् ट- मुंगराहा , भाया- िीनमगली , िीजला - सुपौल  (वबहार)   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n8 \n \nश्ी विभूवत  झा सुपुत्र स् ि. कनटीर झा , उमेर - ५०, पता - गाम+पोस् ट - कि ुबी, भाया- तमुरर या, जज ला - \nमधुबनी  (वबहार)  \nलोक गािा गायक  \nश्ी रवि न् र यादि  सुपुत्र सीताराम यादि , पता - गाम - तुलछस याही, पोस् ट- मनोहर पट्टी , थाना- मरौना , जज ला - सुपौल \n(वबहार)  \nश्ी वपचक ु न सदाय सुपुत्र स् ि. मेथर सदाय , उमेर - ५०, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nमजि रा िादक (छोकटा झाथल...)  \nश्ी रामपवत मण् डल सुपुत्र स् ि. अजुगन मण् ि ल , पता - गाम - रसुआर , पोस् ट- मुंगराहा , भाया- िीनमगली , िीजला - \nसुपौल (वब हार)  \nमरदृंग िादक-  \n(1) श्ी कवप लेश्वर दास सुपुत्र स् ि. सु्नरर दास, उमेर - ७०, गाम - लल्क्ष् मवनयााँ, पोस् ट- िजना , भाया- \nनरवह या, थाना- लौकही , जज ला - मधुबनी  (वबहार)  \n(2) श्ी खखर सदाय  सुपुत्र स् ि. बंठा सदाय , उमेर - ६०, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस.  छशविर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nतानपुरा सह भाि सृंगीत  \n(1) श्ी रामविलास यादि  सुपुत्र स् ि. दुखरन यादि , उमेर - ४८, गाम - छसमरा , पोस् ट- सांवग , भाया- \nघोघ़ििीहा, थाना- फ ु लपरास , जज ला - मधुबनी (वब हार)  \nतरसा/ तासा-  \nश्ी िोगेन् र राम सुपुत्र स् ि. वबल टू राम , उमेर - ५०, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nश्ी रािेन् र राम सुपुत्र कालेश्वर राम , उमेर - ५८, गाम - मझौरा , पास् ट- िजना , भाया- नरवह या, जज ला - \nमधुबनी  (वबहार)   \nरम झाथल/ कठझाथल/ करताल िादक -  \nश्ी सैनी राम सुपुत्र स् ि. लछल त राम , उमेर - ५०, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nश्ी िनक मण् डल सुपुत्र स् ि. उछित मण् िल , उमेर - ६०, रमझाछल / कठझाछल / करताल िादक ,  १९७५ ई.साँ \nरमझाछल  बजबै िछथ । पता - गाम - बदियाघाट/रसुआर , पोस् ट- मुंगराहा , भाया- िीनमगली , जज ला - सुपौल (वब हार)  \nगुमगुथमयााँ/ ग्रुम बािा  \nश्ी परमेश्वर मण् डल सुपुत्र स् ि. वबहारी मण् िल उमेर - ४१, १९८० ई.साँ गुमगुिीमयााँ बजबै िछथ। \nश्ी िुगाय साफी सुपुत्र स् ि. श्री श्रीिन् द्र साफी, उमेर - ७५, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nडृंका/ ढोल िादक  \nश्ी बदरी राम, उमेर - ५५, पता - गाम इटहरी , पोस् ट- बेलही , भाया- िीनमगली , थाना- मरौना , जज ला - सुपौल (वब हार)  \nश्ी योगेन् र राम सुपुत्र स् ि. वबल टू राम , उमेर - ५५, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nडृंफा (होलीमे बजाओल जाइत...)  \nश्ी िग्रनाि चौधरी उफ ा  थधयानी दास सुपुत्र स् ि. महािीर दास , उमेर - ६५, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- \nतमुरर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. छश विर) ,जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)  \nश्ी महेन् र पोाार, उमेर - ६५, पता - गाम+पोस् ट - िनौरागंज , भाया- तमुरर या, जज ला - मधुबनी (वब हार)  \nनङ े रा/ वडगरी -   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n9 \n \nश्ी राम प्रसाद राम सुपुत्र स् ि. सरयुग मोची , उमेर - ५२, पता - गाम+पोस् ट - बेरमा , भाया- तमुरर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. छश विर) , जज ला - मधुबनी वप न- ८४७४१० (वबहार)   \n  \nविदेहक वकछ ु  वििेषाृंक:- \n१) हाइक ू  वििेषाृंक १२ म अृंक, १५ िून २००८  \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२) गिल वििेषाृंक २१ म अृंक,  १ निम्बर २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf         21.pdf \n३) विहवन किा वििेषाृंक ६७ म अृंक, १ अक्टूबर २०१० \nVideha_01_10_2010        Videha_01_10_2010_Tirhuta             67 \n४) बाल सावहत्य वििेषाृंक ७० म अृंक, १५ निम्बर २०१० \nVideha_15_11_2010        Videha_15_11_2010_Tirhuta             70 \n५) नाटक वििेषाृंक ७२ म अृंक १५ ददसम्बर२०१० \nVideha_15_12_2010        Videha_15_12_2010_Tirhuta           72 \n६) नारी वििेषाृंक ७७म अृंक ०१ माचा २०११ \nVideha_01_03_2011        Videha_01_03_2011_Tirhuta           77 \n७) बाल गिल वििेषाृंक विदेहक अृंक १११ म अृंक, १ अगस्त २०१२ \nVideha_01_08_2012        Videha_01_08_2012_Tirhuta           111 \n८) भल्क्त गिल वििेषाृंक १२६ म अृंक, १५ माचा २०१३  \nVideha_15_03_2013        Videha_15_03_2013_Tirhuta           126 \n९) गिल आलोचना -समालोचना-समीक्षा वििेषाृंक १४२ म, अृंक १५ निम्बर २०१३ \nVideha_15_11_2013        Videha_15_11_2013_Tirhuta           142 \n१०) कािीकाृंत थमश् मधुप वििेषाृंक १६९ म अृंक १ ि निरी २०१५ \nVideha_01_01_2015 \n११) अरविन्द ठाक ु र वििेषाृंक १८९ म अृंक १ निम्बर २०१५ \nVideha_01_11_2015 \n१२) िगदीि चन्र ठाक ु र अवनल वििेषाृंक १९१ म अृंक १ ददसम्बर २०१५ \nVideha_01_12_2015 \n१३) विदेह सम्मान वििेषा क- २००म अ क १५ अप्रैल २०१६/ २०५ म अ क १ िुलाई २०१६ \nVideha_15_04_2016 \n  \nVideha_01_07_2016 \n  \nलेखकसृं आमृंवत्रत रचनापर आम ृंवत्रत रचनाकारक दट्पर्ीक ृंृंखला \n१. काथमनीक पाृंच टा कविता आ ओइपर मधुकान्त झाक दट्पर्ी \nVIDEHA 209th issue विदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016 \n  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n10 \n \nविदेह ई -पवत्रकाक  बीछल रचनाक सृंग- मैथिलीक  सिाश्ेष्ठ रचनाक एकटा समानान्तर सृंकलन \nविदेह:सदेह: २ (मैथिली  प्रबन्ध-वनबन्ध-समालोचना २००९-१०) \nविदेह:सदेह: ३ (मैथिली पद्य २००९-१०) \nविदेह:सदेह: ४ (मैथिली किा २००९-१०) \nविदेह मैथिली विहवन किा  [ विदेह सदेह ५ ] \nविदेह मैथि ली लघुकिा  [ विदेह सदेह ६ ] \nविदेह मैथिली पद्य  [ विदेह सदेह ७ ] \nविदेह मैथिली नाट्य उत्सि  [ विदेह सदेह ८ ] \nविदेह मैथिली थििु उत्सि  [ विदेह सदेह ९ ] \nविदेह मैथिली प्रबन्ध -वनबन्ध-समालोचना [ विदेह सदेह १० ] \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/   \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/ \nअपन मृंतव्य ggajendra@videha.com पर पठाउ। \nगजेन्द्र ठाक ु र \nggajendra@videha.com \n \nऐ रचनापर अपन  मृंतव्य ggajendra@videha.com पर पठाउ। \n२. गद्य  \n२.१.डॊ क ै लाश क ु मार ममश्र-सुग्गा आ श्रृंगार: मैथिली लोकगीतक पररदृश्य मे \n२.२.जगदीश प्रसाद मण् डल- लघु कथा- मुव़ियाएल घर \n२.३.चन् दना द्त- आलेख - बाबा लालदास \n२.४.अृंक ु र- लघु किा सृंग्रह- राम विलास साहु \nडॉ. क ै लाि क ु मार थमश् \nसुग्गा आ श्रृंगार: मैथिली लोकगीतक पररदृश्य मे  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n11 \n \nभारतीय लोक आ शाश्त्त्र दूनू परंपरा में सुग्गा अपन विछशष्ट स्थान आदद काल स रखने अछि। सुग्गा छसनेह, \n्रकेम, ज्ञान आ श्रृंगार क े  ्रकतीक मानल जैत अछि। अनेक कथा समस्त भारतिषग में भेटत जतए सुग्गा अपन \nबुजिमानी स अलग कीर्तिंमान स्थावपत क े लक। जायसीक महाकाव्य पद्माित में हीरामन सुग्गाक भूममका क े  नवह \nजनैत अछि। कोना वहरामन राजक ु मारी पद्मािती अथिा पद्मद्मनी संग अपन समय बीतबैत िल; कोना पद्मद्मनी अपन \n्रकेमक बात आ वििाह नवह होबाक टीस ओकरा संग बाटैत िली; आ कोना हीरामन सुग्गा लसिंहलद्वीप क े  राजक ु मारी \nपद्मािती आ छित्तोिगिक राजा रत्नसेन क े र ्रकेम में सुत्रधारक भूममका क े  वनिगहन करैत अछि, क े  बारे में सबक े  \nबुझल अछि। बात मैछथली लोकगीत में सुग्गाक स्थान पर क रहल िी तावह पद्माित क े  ्रक संग पर विस्तार सं नवह जा \nरहल िी।  \nअगर लोक व्यव्हार क े  बात करी त ममछथला समाज में सुग्गा आ आनो छिरै -िुनमुन एिं जानिर सबहक \nअपन भूममका अछि। ओकरा मानिीकरण कए ओकर भाि क े  देखल जैत िैक। लोक अपन बच्चा, व्रकय लोक, \nजमाय क े  सुग्गा कवह संबोमधत करैत िछथ। ओ बच्चा जकर स्म रण शल्तत तीक्ष्ण होइत िैक तकरा सुग्गा कवह \nसंबोमधत क ै ल जैत िैक।माय, वपवतयाईन, नानी, दाई इत्यादद अपन बच्चा क े  सुग्गा कौर, मेना कौर कवह क भोजन \nखुअबैत िछथ। नायक अथिा नामयका क े  नाक अगर बड्ड सुन्दर िैक त ओकरा सुग्गाक ठोर या िोंि स उपमा देल \nजैत िैक। मधुर बोली क े  सुग्गा सनहक बोली कहल जैत िैक। स्त्रीगन सब फ्र े म में क ु रुश स सुग्गा मेना बनबैत \nिली. ममछथला छित्रकला में आ कोहबर घर में स्त्री आ पुरुष सुग्गा क े  स्नेहाललिंगन अिस्था में बॉिगर पर छिवत्रत क ै ल \nजैत िैक। स्नेहाललिंगन क े  ठ े ठ मैछथली में लटपटायल अिस्था कहल जैत िैक। ममछथला छित्रकला में बॉिगर पर िैह \nलटपदटया सुग्गा आपस में एक दोसर क े  पक़िने िोंि में िोंि सटेने अंवकत रहैत िैक। कोबरघर में एवह छित्रांकन \nक े र उक े रबाक तात्पयग ई रहैत िैक वक जेना सुग्गा क े  पवत -पत्नीक जो़िी में ्रकेम रहैत िैक तेहने ्रकेम, छसनेह आ \nआकषगण एवह िरआ कवनया में बनल रहैक। दुनु एक दोसर स कवहयो अलग नवह हो। दुलवहन स्त्री सुग्गा आ दुलहा \nपुरुष सुग्गा बवन जैत िैक। सुग्गा स्नेहक संग -संग सौन्दयग आ रंगक ्रकवतवबम्ब सेहो बवन जैत िैक। अगर बड्ड सुन्दर \nहररयर रंग क े र सारी अथिा नुआ िैक त ओ सुगबा रंग अथिा सुगापंखी रंग क हेतै। लाल रंग क े र मान्यता तखन \nस्थावपत हेतैक जखन ओकर तुलना सुग्गाक ओठ स क ै ल जेतैक। सुग्गा स छसनेह अतेक जे ओकरा सोनाक पपिंजरा \nमें रखबाक कलपना क ै ल जैत िैक।  \nमैछथली लोकपरम्परा में सुग्गा बड्ड महत्त्ि रखैत अछि। दुटा एहेन दन्तकथा ममछथला भूमम में व्याप्त अछि \nजावह में सुग्गाक भूममका क े  बेर -बेर स्मरण गिग स क ै ल जैत अछि।पवहला कथा सीता सं सम्बंमधत अछि आ दोसर \nकथा आदद गुरु शंकरािायग क े  महापल्ण्ित मंिन ममश्रक गामक यात्रा सं। एवह आलेख क े  आगा बढ़ाबी ओवह स \nपवहने ई दुनु दन्तकथा क े  बुझब जरुरी।  \n्रकारंभ सीताक ्रकसंग सं करैत िी। मम छथला में सुग्गा आ सीता क े  लऽ कऽ एकटा दन्तकथा ्रकिछलत अछि। \nबसंत ऋतुक समय िल। शीतल , मंद पिन बहैत िल। सीता दाई अपन सखी बवहनपा संग फ ु लिारी में भ्रमण कऽ \nरहल िली। सीता क े  इच्छा झुला झूलबाक भेलवन। एक सखी सऽ अपन इच्छा व्यतत क े लवन। तुरत सखी बवहनपा \nसब सीता दाई क े  झुला झुलाबए लगलछथन। बड्ड मनमोहक दृश्त्य भ गेलैक। सीता वहलोरा लैत आ सखी सब \nवहलबैत। जतेक ्रकशंसा करी से काम।  \nझुला लागल ्रकेमक िाली।  \nझुलछथ सीता प्यारी ना।।  \nसोहनगर -रसगर गीत गबैत सखी संग सीता आनंदक सागर में गोता लगा रहल िली। गीतक स्िर हुनकर \nकान में मधुर झनकार भरै त िल। अवह बीि सीताक दृमष्ट एक सुन्दर सुग्गाक़ जो़िी ददस पिलवन। इ सुग्गाक़ जो़िी \nपवत -पत्नीक जो़िी िल। हररयर किोर पांखख , लाल -लाल ठोर। सुग्गाक भाषाक संग -संग मानुखक भाषा बाज़ऽ में  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n12 \n \n्रकिीण िल दुनू सुग्गा। सुग्गाक़ पत्नी िैह गीत गावब रहल िल जे गीत सीतादाई अपन सखी  बवहनपा संग झुला \nझुलैत गावब रहल िली।  \nसुग्गा क े  जो़िी पर सीता दाई क े  वहक गरर गेलवन। मोन भेलवन जे अवह सुग्गा क े  राजमहल में आवन पपिंजरा में राख़ब \nआ ्रकवतददन एकर मधुर बोल सुवन उठब त कतेक़ नीक रहत! \nराजमहल में अवबतवह सीता दाई अपन सेिक क े  बजेछल आ आज्ञा दैत कहल्ि न: \"देखू , फ ु लिारी में \nसुग्गाक़ एक जो़िी वबिरर रहल अछि। बड्ड सुंदर जो़िी िैक। िीरै िुनिुन क े  संग-संग इ जो़िीमनुखक आिाज़ में \nमधुर गीत सेहो गबैत अछि। अहााँ एखन फ ़ु लिारी जाऊ आ ओवह जो़िी में स एक सुग्गा हमरा लेल पकव़ि क \nलाउ\"।  \nसेिक सीता दाई क े र आज्ञा क े  पालन क़रैत झट दवन फ ु लिारी ददस वबदा भेल। थोरेक कालक़ बाद ओवह \nसुग्गाक़ जो़िी में स एकटा सुग्गा पकव़ि कऽ लऽ अनलक। आब ओवह सुग्गा क े  एक सोनाक पपिंजरा में बन्द कऽ \nसीता दाई लग लैल। सुग्गा क े  अपना सामने सोनाक पपिंजरा में देखख सीता दाई आनन्दविभोर भऽ गेली।  \nगलती स ओ सुग्गा म वहला सुग्गा िछल आ गभग स रहै। ओकर पवत सीता दाई क े  सेिक साँ वनिेदन क े लक जे ई \nमवहला सुग्गा ओक़र पत्नी िैक आ गभग स िैक तावह ओक़रा पर करुणा देखबैत स्ितंत्र क देल जाय। पुरुष सुग्गा \nबाजल : \"बरुहमर पत्नी क े  बदला में अहााँ हमरा ल िलु पपिंजरा में बन्द कऽ सीता लग\"। मु दा सीताक़ सेिक ओक़र \nअनुनय-विनय क े  नवह स्िीकार क े लक आ मवहला सुग्गा क े  राजमहल लऽ अनलक।  \nअपन पत्नी क े  ्रकेम में मातल पुरुष सुग्गा हारर नवह मानलक। पािा -पािा ओहो राजमहल में आवब गेल। \nओक़रा आशा रहैक जे सीता िूवक स्ियं करुणाशील कन्या िछथ, ओ वनद्मित रूपप स ओकर पत्नीक  अिस्था पर \nद्रवित भ पपिंजरा स मुतत कऽ देछथन!  \nबेिारा सुग्गा सीता दाई लग भरल नोर व्यछथत मोन पहुिल। नोर थमक नामे नवह लैक। आतग भाि स \nबाजल: \"हे करुणामयी राजक ु मारी सीता , इ सुग्गा जे आहााँक सेिक पकव़ि अनलक अछि इ हमर पत्नी छथक आ \nगभग सऽ अछि। एकर पेट में हमर सन्तान  पछल रहल अछि। हम अहााँ लग ई वनिेदन करबाक हेतु आयल िी जे अहााँ \nएक़रा पर करुणा देखबैत पपिंजरा स मुतत क ददयौक़। अगर अहााँ क े  सुग्गा रख़बाक इच्छा अछि त हमरा राखख \nछलय!\"  \nकवह नवह वकएक सीता दाई क े  सुग्गाक अनुनय ददस धेआन नवह गेलवन। ओ अपना में मस्त रहली। ज़खन \nसब व्योंत स सुग्गा थावक़ गेल आ राजमहल में वकयोक ओक़र िेदना सुनबा लेल तैयार नवह भेलैक त लािार सुग्गा \nददग आ क्रोध स खखन्न भ गेल। तामसे घोर होईत सुग्गा सीता दाई क े  सम्बोमधत क़रैत बाजल: “हे जानकी! हम बड्ड \nआश लऽ कऽ अहााँ लग आयल रही जे न्याय भेटत। न्याय त दूर अहााँ हमर िेदना सुनबाक लेल तैयार नवह िी। \nआहााँक ज़खन अपन वििाह हैत तख़ने अहााँ अवह िेदना क े  बुजझ सक ै त िी।आब हद भ गेल! हम व्यछथत मोन \nिापस जा रहल िी मुदा जैत -जैत अहााँ क े  श्राप देने जा रहल िी। हम पवत -पत्नी अवगला जन्म धोवब -धोवबन बवन \nजन्म लेब आ हमरा सभक कारण सऽ आहााँक पवत अहााँक े  गभागिस्था में घर स वनकाछल देता ”। \nआि सीता क े  होश जगलवन। मुदा आि वकि ु  नवह भ सक ै त   िल। सीता सुग्गा क े  श्राप क े  छसरोधायग कऽ \nलेलवन। दन्तकथा क े  अनुसार ओही सुग्गा क े  श्राप क े  कारण जखन सीता गभग सं िली त राम सनहक पवत एक \nधोवब-धोवबन क े  कहला पर हुनका घर स वनकाछल  देलछथन।  \nआब दोसर दन्तकथा ददस बढ़ी। दोसर दन्तकथा शकारािायग आ महापल्ण्ित मंिन सं जु़िल अछि। ममछथला \nमें अगाध पल्ण्ित आ विद्वान सब भारतिषग क े र सब कोनस अबैत िलाह। अतए अथागत  ममछथला में परम्परानुसार एक बेर में \nअनेक ददन धरर िलए बला शास्त्राथ में जीिन-जगत सं संबंमध त विषय एिं उप-विषय पर िाद-वििाद िलैत िल। जे विद्वान  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n13 \n \nशास्त्राथग में जजतैत िला हुनकर विशेष सम्मान होइत िल। मान्यता ई अछि जे शंकरािायग ममछथला क े  परम विद्वान आ क ु माररल \nभट्ट क े र छशष्यमहापल्ण्ित मंिन ममश्रक ्रकछसजि सं ्रकभावित भ स्ियं हुनका सं भेट करक हेतु आ शाश्त्त्राथग करबाक हेतु भ्रमण \nकरैत मंिन क े र गाम पहुिला। गामक इनार पर पवनहाररन सब पावन भरैत आपस में संस्क ृ त में िातागलाप क रहल िछल। \nशंकरािायग पवनहाररन सबक े  पुिलछथन: “महापल्ण्ित मंिन ममश्रकक ु न घर िवन?”पवनहाररन में स एक मवहला आगा अबैत \nबजली: “आगा बढ़ल जाऊ। जावहदरबज्जा पर सुग्गो आपस में शास्त्राथग करैत हो, िैह घर महापल्ण्ित   मंिन ममश्रकहेतवन”। \nशंकरािायग अपन छशष्य मण्िलीक संग आगू बढ़लवन। कलम, पोखरर, बसबट्टी, फ ु लक वकयारी, लहलहातइत हररयर धानक खेत \nहोइत थोरेक काल में मवहषी गांि पहुंिला। महापल्ण्ित मंिन ममश्रक घर ताक में  क ु नों ददतकत नवह भेलवन। एक घर क े  \nदरबज्जा पर पपिंजिा में सुग्गा आपस में   शास्त्राथग क रहल िल। शंकरािायग क े  भांगठ नवह रह्लवन जे यैह घर महापल्ण्ित मंिन \nममश्रक िवन। \nआब लोकगीत क े र आंगन में ्रकिेश करी आ देखी जे सुग्गा अपन कहेन स्थान बनेने अछि। एक नामयका क े  ददग देखू. \nबेिारी क े  पवत परदेस गेल िैक। बहुत ददन भ गेलैक परदेस स गाम एला। अखाढ़ मास समाप्त होम पर िैक लोक खरही कादट \nघर लग जमा करैत अछि। कथी लेल? जे घर क े  िारत। मनुखक त बाते िोवि देल जाओ छिरै -िुनमुन सब एक-एक खर क े  िुवन \nअपन खोता अथिा नी़ि क े  वनमागण क रहल अछि। सब आब मधुमास अथागत बरसात में अपन-अपन जो़िी संग रहत। मधुमसक \nममलन याममनीक सुख भोगत। देह आ नेह एक बनतैक। मुदा हाय रे दुभागग्य! बेिारीक क ं त त एखनो परदेसे में िैक।लगैत अछि \nजे नामयका अही वियोग स शरीर ने त्यावग दे!  \n  \n  \n  \nअखािवह मास अखािी रोप वक नब खरही सब काटए लो क \nछििै िुनमुनी सब खोता लगाएल वक हमरो क ं त रहल  \nघर िोवि वक हम मरर जइहें।।  \nिदठ माता क े  ्रकसन्न करबाक हेतु मवहला सब रंग -विरंगक गीत गबैत घाट ददस जैत िछथ। हरेक गीत में \n्रकसाद सामग्री क े  िणगन, विधक विधान, माता क े  गुणगान, आ सुछिताक ध्यानक िणगन रहैत िैक। एक गीतक दू  \nपांवत देखू जे क े ना ओवह में सुगा क े  िणगन अछि। कांि बांस क े  आधार बना क े राक दू घौर क े  बीिो बीि फसा देल \nगेल िैक। दुनु कात घौर में हत्थाक हत्था पाकल -पाकल पीयर -पीयर क े रा लुबझल िैक। क े रा क े  आकषगण देखख \nझुण्िक झुण्ि सुग्गा ओवह पर लुधवक रहल िैक। पबनौवतन मनुख जकां  सुग्गा क े  बुझबैत िछथन क े  हे सुग्गा ई \nक े राक घौर िदठ महरानी क े  वनममत्त िैक। एवह पर तों िोंि मारर एकरा अवपत्र नवह कर। जखन पूजा पूरा भ जेतैक \nत तोरा तोहर वहस्सा भेट जेतौक।सम्बाद एहेन जेना सुगा एक एक शब्‍द क े  बुझैत हो आ आज्ञा क े  मानबक हेतु \nतत्पर। ई भेल लोक परमप रा में मनुख आ छिरै क े  बीि तारतम्य आ सामंजस्य।  \nकांिवह बांस क े  बगवहया बह्गी लिकत जाए  \nक े रा फरल घौर स ओवह पर सुगा मंिराय  \n            िदठ महरानी क े  दोसर गीत में कवन पबनौवतन तमसा जैत िछथ वकयैक त सुग्गा कवन लुबमध -लुबमध क \nआिश्त्यकता स अमधक परेशान क देने िवन। अवह बेर गीत में ओकरा सािधान भ जएबाक लेल कहैत िछथन:  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n14 \n \n“देख सुग्गा! बड्ड भ गेल. लाख बुझेलाक बादो तों समरह क े  नाम नवह ल रहल िै। कवह देलयुक ने जे ई क े राक घौर \nिदठ महारानी क े  वनममत्त िैक! मुदा तों आजजज क देलै। आब वकि ु  नवह कहबौ। बौआ क े  वपताजी आवब रहल \nिछथन बन्दुक हुनका संगे िवन। गोली मारर देथुन। फ े र हमरा नवह कवहहैं जे सािधान नवह क े लयौक? ” ई भेल \nलोकक छिरै आ िुनमुन क े  ्रकावत छसनेह। जेना माय अपना बच्चा क े  िरबैत िछथ तवहना ओही छसनेह आ अनुराग स \nपबनौवतन सुग्गा क े  िरा रहल िछथ। गोली मरबाक बात होइत िैक। मारल नवह जैत िैक। एहन अिस्था में  जौ \n्रकक ृ वत आ संस्क ृ वत में समन्िय नवह बनत त कोना बनत? \nजखन िर बररयाती संगे कन्या क े  घर पर ्रकिेश करैत अछि त बरक सुन्दर िवि देखख सासु गदगद भ जैत िछथ। \nबरक मनमोहक िवि क े  तुलना सुग्गा सं क ै ल जैत अछि। महाकवि विद्यापवत सेहो अपन पदािली में एक गीत में \nिरक सुन्दरता  सुग्गा स करैत िछथ।जमाए क े र तुलना सोभनगर सुग्गा सं करैत सासु आ बूि पुरान मवहला सब \n्रकसन्न भ रहल िछथ. मधया क े  भाग्य पर गुमान भ रहल िवन। गीत गावब -गावब सोिैत िछथ जे ई जे अतेक वनक \nसुग्गा रूपपी जमाए िछथ से कत स आवब क नेह लगेने िछथ? ई सबहक मनमोहना कत बसेरा बनेने  िछथ? ई \nसोभनगर सुग्गा अपन गााँि स आवब सासुर में बसेर क े ने िछथ आ सासुरक लोक सभ सं नेह लगेने िछथ। हुनकर \nससुर पपिंजरा बना ओवह में एवह बर रूपपी सुग्गा क े  बझा रखने िछथ। वपजरा शब्‍द दुलवहन लेल क ै ल गेल िैक. सुग्गा \nजखन वपजरा में रहत त ओकरा आहार िाही। से आहार देबाक जजम्मे दारी सासु क े  देल गेल िवन। एहेन आहार देथु \nजावह स सुग्गा क े  उिाट नवह लागै। संगवह सासु क े  इहो िर भ रहल िवन जे सुग्गा क े  जखन पााँखख झमटगर आ \nमजबूत भ जेतैक त भावग ने जाय? तावह सासु एहो कहैत िछथ जे एहेन सुग्गा क े  पोसने की लाभ।थोरेकबे ददनक \nबाद ई अपन घर िछल जायेत । आखखर जमाए रूपपी सुग्गा कतेक ददन सासुर रूपपी वपजरा में सासु हाथक िारा \nअथागत व्यन्जन खा रहत? विद्यापवत कहैत िछथ जे ई गौरी रूपपी दुलवहन क े  भाग्य िवन जे साक्षात् महादेब रूपपी \nमनमोहक िर भेट गेल िवन। हे दाइ -माइ हुलछसत भ गीत नाद गाऊ आ विध -बेभार करूप।  \n  \nकहमााँसाँ सुगा आयल , नेह लायल।  \nकहमा लेल बसेरा सुगा मन मोहल।  \nफललां ठासाँ सुग्गा आयल , नेह लायल।  \nफललां गाम लेल बसेरा , सुग्गा मन मोहल।  \nफललां ससुर वपजुरा गढ़ाओल , सुग्गा बझाओल।  \nहे फललां सासु देथु आहर सुग्गा मन मोहब।  \nएहन सुग्गा नवह पोसब जे पोस ने मानत।  \nहे सुगबा होयत उ़िााँत, अपन गृह जायत।  \nएहन सुग्गा हम पोसब जे पोस मानत।  \nहे सुगबा होयत बुमधयार , पलदट फ े र आओत।  \nभनवह विद्यापवत गाओल , फल पाओल।  \nहे गौरी क ेँ  बढ़नु अवहबात, सुन्दर बर पाओल।।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n15 \n \n  \nवििाह क े  समय में जखन बररआत क े  संग िर अपन सासुर वििाह करक हेतु ्रकस्थान करैत अछि त \nदरबज्जा परदाई -मा ई सब बररआती लेल रंग विरंगक गीत समिेत आ उच्च स्िर में गबैत िछथ। िणगन होइत अछि \nबररआवतक साज क े , श्रृंगार क े , उत्साह क े , तैय्यारी क े , िस्त्र विन्यास क े । बरक वपतामह एक िीज़क व्यिस्था त \nवपतामह क े  भाई दोसर िीज क े र व्यिस्था में लागल िछथ।वकयो बाजा -गाजा क े  व्यिस्था में त वकयोकआन िीजक। \nएक आदमी हररयर सुग्गा क े  वपजरा क े  सजा रहल िछथ कारण वििाह में सुग्गा नवह जैत से कोना? गीत इहो बतबैत \nअछि जे बररआती दल क े  सदस्य क े  कत -कत ठहराएल जैत। सुग्गा सेहो ओना थोरे ने जैत? पूरा बवन ठवन क \nजैत।छिरै रूपपी सुग्गा िरक ससुर क े  पोखररक भी़ि पर िानन गाि क े  ठारर पर बैसत आ िर रूपपी सुग्गा अपन सासु \nक े  बनाओल कोहबर घर में दुलवहन संगे बैसता।सुगा क े  फल भोजन करक लेल देल जेतैक आ रहबाक लेल सोनाक \nवपजरा। बररआत सब दरबज्जा पर विश्राम करता। आंगन क े र सोझा में आजन -बाजन राखल जैत। बररआती सब \nक े  लाल पीयर धोती पवहरक हे तु देल जएतैक। सुग्गा, सुग्गा संग सोनाक वपजरा आ फल भोजन जेना अवनिायग \nहोइक? बररआतक लोक सब धोती पावब ्रकसन्न भ जेता आ जमाए बेटी देख खुश भ जेता।  \nकोने बाबा साजल आजन बाजन  \nकोने बाबा साजु बररआत हे।  \nकोने बाबा सजथु हररयर सुगबा  \nसुगा लय जायब बररआत हे।  \nब़िका बाबा साजल आजन बाजन  \nमजझला बाबा साजु बररआत हे।  \nिोटका बाबा साजथु हररयर सुग  \nसुगा लय जायब बररआत हे।  \nकहमा बैसायब आजन -बाजन  \nकहमा बैसायब बररआत हे।  \nकहमा बैसाएब हररयर सुगा  \nसुगा लय जायब बररआत हे।  \nपोखरर बैसायब आजन -बाजन  \nदुअरे बैसायब बररआत हे।  \nवपज़िे बैसायब हररयर सुगा  \nसुगा लए जायब बररआत हे। \nकथी लए जायब बररआत हे।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n16 \n \nकथी लय बुझायब बररआत हे।  \nकथी लए बुझायब हररयर सुगा  \nसुगा कथी लए बुझायब जमाइ हे।  \nटारा लए बुझायब आजन -बाजन  \nधोती लए बुझायब बररआत हे।  \nफल लए बुझायब हररयर सुगा  \nबेटी लए बुझाएब जमाइ हे।  \nएहेन जमइया कतहु ने देखल  \nसुगा लए आयल बररआत हे।  \n  \nदो सर बररआत गीत में एहेन कलपना क ै ल जैत अछि जे दुलहा घुमबाक हेतु तथा खेलबाक हेतु बहुत दूर \nहररयर क्षेत्र ददस िछल जैत िछथ। रस्ता में अनेक तरहक गाि -बृक्ष, पोखरर, फ ु लिारी भेटैत िवन।जैत -जैत एक गाि \nपर सोहनगर हररयर किोर सुग्गा भेटैत िवन जकरा पकवि क ल अबैत िछथ। सुग्गा  मांझ आंगन में बैस जैत अछि \nआ रुछस रहैत अछि जे ओकरा सेहो बररआती जएबाक िैक। मुदा बररआती में ओना थोरे ने जैत सुग्गा। सुग्गा क े  \nओवह लेल अाँवगया आ टोपी िाही। ओ सजज क सुन्दर बवन क बररआत में जाए िाहैत अछि। सुग्गाक अतेक \nमानिीकरण क े िल लोकगीत में भ सक ै त अछि। आगा - आगा  देखैत जाऊ सुग्गा क े  नखरा। सब बररआवतक सदस्य \nदरबज्जा पर स्थान ग्रहण क े लक। अतए सुग्गा क े  एकाएक छिरै िी तावह बातक अनुभूवत भेलैक। तावह बररआती क े  \nकन्या पक्ष क े  ओतए पहुिला उत्तर सुग्गा एक आमक गािक ठारर पर िदि गेल आ ओतए स सब विध व्यिहार \nदेखख पुलवकत होइत रहल। सुग्गा  क े  ठोर बड्ड रमनगर। जेहने सुग्गा क े  ठोर तेहने िरक ठोर। सासु आनंदे बतावह। \n्रकेमामधतय में मातछल कखनो सुग्गा क े  ठोर वनहारछथ त कखनो जमाय क े  ठोर आ नैन नक्श। सासुरानी क े  फ े रो इहो \nिर बीि-बीि में भ रहल िवन जे वकयोक दाई -माई क ु नो करामात ने क देछथ! की पता नजरर ला वग जैक सुग्गा क े , \nजमेईया क े , या दुनु क े ? इहो सोिैत िछथ जे सुग्गा त िनक ्रकाणी अछि तावह अंतत िन में िापस िछल जैत मुदा \nबेटी आ जमाए त कम -स-कम छथर भ क रहत ने!  \nहमरो दुलहा क े  फलां दुलहा  \nखेल जेता ब़िी दुर हे।  \nओत स जे लएला दुलरुआ हररयर सुगबा  \nसुगबा बइसल मााँझे ठाम हे । \nसभ क े ओ साजल जाइ बररअवतया  \nसुगा लेल अंगुरी पसारर हे।  \nहमहु त लेब बाबा अाँवगया टोवपया   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n17 \n \nहमहु त जायब बररआत हे।  \nसभ बररअवतया अटकल दरबज्जा  \nसुगबा अटकल आमक ठारर हे।  \nसभ क े यो वनरेखछथ जाइत बररअवतया  \nसासु वनरेखख सुगा ठोर हे।  \nआइ हे माइ पर हे प़िोछसन \nसुगा जुवन नजरर लगाउ हे।  \nिनवह क े  सुगबा बनवह उवि जायत  \nरवह जायत धीअवह जमाई हे।  \nझरनी जे ममछथलाक मुसलमान मवहला सब आ ओकरा संगे कतौं -कतौं वहन्दू सब सेहो दहा संगे िलैत रहैत \nअछि आ गबैत रहैत अछि। यद्यवप झरनी उदासी क े  तजग पर आ तेज़ी स िलैत बटगबनी जकां गैल जैत िैक जावह \nमें मतका मदीना आ हसन हुसैन क े  सहादत क े र गुणगान तथा हुनकर सौन्दयग एिं सौयग क े र गाथा गैल जैत िैक। \nमाहोल उदास मुदा जोश आ ओज सं भरल।लोक अही बहाने हसन आ हुसैन क े  क ु बागनी क े  याद करैत अछि। हसन \nआ हुसैन मोहम्मद साहेब क े र नावत िला। इस्लाम, न्याय आ शांवत क े  रक्षा क े  लेल अपन जान गमा ले ला मुदा सत्य \nक े र रस्ता सं नवह भटकलवन। हुनकर सहादत क े र गाथा कतौं अज़ादारी त ममछथला में झरनी क े  रूपप में गैल जैत \nअछि। क े िल िररत्र अरब क े  होइत िैक मुदा छित्रण स्थानीय भािक अनुक ू ल। उपमा आ अलंकार िैह जे ममछथलाक \nलोक उदासी में अथिा आर क ु नो कारुद्मणक गीत में ्रकयुतत करैत िछथ। गीत गेबा में सेहो वहन्दू मवहला जकां \nमुसलमान मवहलाक ्रकाबलय।  \nएक झरनी में िाती वपटैत मवहला सब गबैत िछथ हाय अलला सुन्दर आ सोहनगर लाल सुग्गा क े  जन्म कोन \nठाम भेल आ कोन ठाम ई दुनु भाई अथागत हसन आ हुसैन जन्म लेलाह? फ े र उत्तर में बजैत िछथ जे पिगत पर \nहररयर गाि पर ललका सुग्गा जन्म लेलक आ अरब क े  मतका शहर में हसन आ हुसैन दुनु बच्चा क े  जन्म भेलैक। हे \nदाई - माई, कथी खुआक क लाल सुग्गा क े  हम पोसब आ कथी खुआ क दुनु बच्चा क े ? िारा अथिा आहार खुआ \nक सुग्गा क े  पोसब आ दूध वपया क हसन आ हुसैन दुनु बच्चा क े  ्रकाण बिायेब। सोना क े  वपजरा में सुग्गा क े  बाजब \nछसखायेब आ इसक ु ल में भेज क दुनु बच्चा क े  पढ़ेएब। अवगला अंश में उदासी ्रकबल भ जैत िैक। गीतक बोल \nकहैत िैक जे लाल सुग्गा उ़िात भेला पर कत उवि जैत आ बच्चा नमहर भेला पर कत िछल जैत? ्रकश्न आ उत्तर क े  \nतजग पर झरनी गैल जैत अछि। एवह ्रकश्न क े  उत्तर में कहल जैत िैक की उ़िात भेला पर सुग्गा फ े रो पिगत पर उवि \nजैत आ दुनु बच्चा नमहर भेलाक बाद मतका िछल जेतैक कारण ओकरा धमग क े र रक्षा करबाक िैक।  \nएवह झरनी क े  गंभीरता स देखला आ मनन क े ला सं ई अनुभूवत होइत िैक जे उदासी आ झरनी में कतेक \nसमानता िैक। ज माए क े  जखन सुग्गा स तुलना वहन्दू मवहला सब अपन गीत में करैत िछथ त कहैत िछथ: “िनक \nसुग्गा िने उवि जायत ”, “सुगबा हैत ओव़ियात अपन घर जायत ” आदद। अतए पहार स सुग्गा अबैत िैक आ पहार \nमें िापस िछल जैत िैक।  \nहाय-हाय कहमा जलम लेल लाल एक सुगबा   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n18 \n \nकहमा जलम दुनू बिबे हाय।  \nहाय-हाय परबत जलम लेल लाल एक सुगबा  \nमतका जलम दुनू बिबे हाय।  \nहाय-हाय कछथये खखअयबइ हमें लाल एक सुगबा  \nकछथये खखअयबइ दुनू बिबे हाय।  \nहाय-हाय आहरा खखअयबइ हमें लाल एक सुगबा  \nदुधबा वपलयबइ दुनु बिबे हाय।  \nहाय-हाय कछथये पढ़ेबइ हम लाल एक सुगबा  \nकछथये पढ़ेबइ दुनू बिबे हाय। \nहाय-हाय वपज़िे पढ़ेबइ हमें लाल एक सुगबा  \nइसक ु ल पिेबइ दुनू बिबे हाय।  \nहाय-हाय कहााँ उवि जेतइ लाल एक सुगबा  \nकहााँ िछल जेतइ दुनू बिबे हाय। \nहाय-हाय परबत उवि जेतइ लाल एक सुगबा  \nमतका िछल जेतइ दुनू बिबे हाय।।  \n  \nमुसलमान मवहला में हररयर रंग क े  सारी अथिा आनो िस्त्र क े  क्र े ज रहै त िैक। हररयर क े  झरनी में सुगबा \nरंग कहल जैत िैक। एक अन्य  झरनी में मवहला सब अपन उत्सि आ लसिंगारक ििग करैत िछथ। अते स्थान, \nउपमा, अलंकार, विधान सब खांटी देसी भ जैत िैक।झरनी क े  ्रकक ृ वत ्रकश्न आ उत्तर सं िैक। एवह गीत में गीत \nगाईन सब अपने में ििग करैत ्रकश्न करै त िछथ जे हाजीपुर, पटना आ बेवतया शहर क े  जा रहल िैक? फ े र उत्तर दैत \nकहैत िछथ, वपताजी हाजीपुर, भैया पटना आ पवतदेब बेवतया शहर जा रहल िछथ। कथी लेल? वपताजी सुग्गा रंगक \nसारी लेबाक लेल, भैया क ं गना लेबाक लेल आ पवतदेब माथक छसन्दुर लेबाक लेल। देखू कोना स्थानीय परंपरा  में \nरंगा जैत िछथ मुसलमान स्त्रीगन ममछथला में। छसन्दुर आ सोहाग क े  महत्त्ि एकाएक ्रकबल भ जैत अछि। धमग अपन \nस्थान पर मुदा स्थानीयता क ु नो कम थोरे? अगर छसन्दुर वहन्दू स्त्रीक श्रृंगारअइहबहोबाक ्रकमाण त मुसलमानस्त्रीगन \nक े लेल वकयैक नवह। फ े र गीत छलखवनहार आ गेनीहा ररक े  क े  रोवक सक ै त अछि? \nहाय-हाय क े  जयतै हाजीपुर क े  जयतै पटना  \nक े  जयतै बेवतया शहरबे हाय। \nहाय-हाय बाबा जयतै हाजीपुर भैया जयतै पटना   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n19 \n \nस्िामी जयतै बेवतया शहरबे हाय।  \nहाय-हाय क े  लयतै सारी सुगबा क े  लयतै क ं गना  \nक े  लयतै छसर क े  छसन्दुरबे हाय। \nहाय-हाय बाबा लयतै सारी सुगबा  भैया लयतै क ं गना  \nस्िामी लयतै छसर क े  छसन्दुरबे हाय। \nहाय-हाय क े  पहनतै सारी सुगबा क े  पहनतै क ं गना  \nक े  पहनतै छसर क े  छसन्दुरबे हाय। \nहाय-हाय अम्मा पहनतै सारी सुगबा भऊजो पहनतै क ं गना  \nहमें पहनबै छसर क े  छसन्दुरबे हाय।  \nहाय-हाय फादट जयतै सारी सुगबा टूटी जयतै क ं गना  \nरवह ज यतै छसर क े  छसन्दुरबे हाय। \nअपन एक िोट कविता फ ू लिालीक कनेर में कवि क ृ ष्णमोहन झा छलखैत िछथ  \nजजलेबीक कााँट जकााँ \nहम अहााँक धानक लाबा सन तरबा मे गव़ि जायब \nआ वकि ु  ददन धरर वबसवबसायब। \n \nितुथीक औंठी आ बरसाइतक मेहदी जकााँ \nहम अहााँक विकल संसगग मे आयब  \nआ असंख्य सुग्गा बवन  \nअहााँक मोन मे उव़ियाएब। \nकवि नामयका क े  अंतःकरण क े  बुझैत िछथ। ह्रदय में ्रकिेश करबाक वहम्मत रखैत िछथ। कहैत िछथन जे \nझुण्िक झुण्ि सुग्गा जकां नामयका क े  स्मृवत में बेर -बेर आवब अपन होबाक ्रकमाण देता. नामयका टीस में पवतक \nअथिा ्रकेमीक अनुभूवत करैत रहती। \nभगबान क े र भ जन, ्रकावत, उदासी आदद में मनुख त मनुखे भगबानो क े  छसनेहिससुग्गा बना क हुनकर \nसौन्दयग, िात्सलय, मनोहर स्िरुप क े  लोक स्मरण करैत अछि। क ृ ष्ण लेल सुग्गा मनमोहन त जन -जन क े  क ं ठ में \nजेना रिल बसल हो।भगबान क ृ ष्ण क े र मथुरा सं द्वारका क े र यात्रा लोक क े  अतेक दुखी क दैत  िैक जे सखी \nबवहनपा सब अपन जीिन क े  उद्देश्त्यहीन बुझैत िछथ। पूरा नगर उदास अछि। कखनो मोन होइत िवन जे यमुना क े  \nकारी, तीव्र गवत सं िलैत अथाह पावन में िूवब क आत्महत्या क लेछथ त कखनो होइत िवन जे जहर -माहुर खा ्रकाण  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n20 \n \nक े  समाप्त क ली। हे वनमोही क ृ ष्ण कोना अहााँ मथुरा िोरर सबक े  ह्रदय दुखा सुग्गा जकां वपजरा सं बाहर वनकछलते \nद्वारका िछल गेलौं? कवनकबोदरेग नवह भेल?  \n अवह तरहे लोक अपन व्यिहार, संस्कार, संस्क ृ वत सं सुग्गा आ अन्य छिरै -िुनमुन संग ्रकेम आ सामंजस्य \nस्थावपत क े ने अछि। हलांवक तथाकछथत आधुवनकता, विज्ञान, विज्ञानक ्रकयोग आ मनुष्य क े र वनत नूतन खोज एवह \nतरहक परम्परा क े  शनै शनै कमजोर क े ने जा रहल अछि। लोक सब अवह तरहक समंजस्य क े  वबसरल जा रहल \nअछि। ई क ु नो अथग में वनक बात नवह। सुग्गा आ मैनाक कथा ग्राम्य जीिन स समाप्त भेल जा रहल अछि आ \nवकताब में छसमटल जा रहल अछि। खेत खररहान, जंगल, पिगत, पोखरर, गाि सब खत्म भेल जा रहल अछि। सुग्गे \nनवह आरो छिरै -िुनमुन धीरे -धीरे अवततक िस्तु बनल जा रहल अछि।अगर संस्क ृ वत क े  ओ स्िरुप जे सब क े  संगे \nिलबाक सामर्थयग रखैत अछि समाप्त भ जैत त वकि ु  नवह बित।सब क े  एवह विषय पर गंभीरता स सोिबाक िाही \nआ संतुलन क े  छसिांत क े  मनबाक िाही। \n \nऐ रचनापर अपन मृंतव्य ggajendra@videha.com पर पठाउ। \nजगदीश प्रसाद मण् डल- लघु कथा- मुऩियाएल घर \nजागेश्त् िर काका दुनू परानी दरबज् जा क ओसारक िौकीपर बैस बेरुका िाह पीबै िला। फागुनक समए , परसु \nछशिरावत िी। जा़िक सरपोख नहाएल समए िसन् ती  रौद पेब सोलहन्नी ताँ नवह मुदा आधासाँ बेसी जा़िक जक़िन \nवतयावग िुकल िल। एक ताँ अढ़ाइ-तीन बजेक बेरुका समए , तैपर मन् द -मन् द  पुबागक लहकी सेहो लहलहाइत। ओना \nिाहक रंग -रूपप आ सुआदो आन ददनसाँ नीक अछि। नीकक कारण अछि एक ताँ बक े न महींछसक दूध तैपर जागेश्त् ि र \nकतकाक भातीज जे दार्जिंललिंगमे रवह िाहे कम् प नीमे नोकरी करै िैन , ओ आधा वकलोक िाहक पॉक े ट देने \nरहैन , िएह टटका िाहपत्ती। ओना, बनौवनहारर पुतोहुक लूररमे कोनो बढ़ोत्तरी नइ भेल िेलैन। मुदा काजोक ताँ शुभ \nसंजोग होइते अछि। भररसक सएह सुधनीक ेँ  भेलैन, जइसाँ िाहक सेखखयो आ रंगो -सुआद नीक बनलैन।  \nजजराएल मन जागेश्त् ि र कतकाक, ताँए पवहने िारर-पााँि घोंट िाह एक-लखाइत पीलैन। िारर -पााँि घोंट िाह \nपीला पिाइत जागेश्त् ि र कतकाक मन फ ु रफ ु रेलैन। फ ु रफ ु राइते बजला - \n“िाह ताँ वनम् मन बनल अछि मुदा एहेन सभ ददन हुअए तखन ने। ” \nजागेश्त् िर कतकाक बात सुवन रमणी काकीक मन रमकलैन नवह , असछथरे भेलैन। असछथर होइते पुतोहुक \nलूररपर मन पहुाँि निलैन। नछिते उठलैन - जाँ पररिारक भनछसया नीक भोजन , नीक भोजनक अथग नीक िस् तुए-टा \nनवह सुआदो , बनबैथ ताँ भोजन क े वनहारक मनो आ पेटो पररपूणग हेबे करत।   जखने मनो आ पेटो पररपूणग  हएत \nतखने ने बातो आ वििारोमे पररपूणगता एबे करत , जइसाँ खाइ-पीबैक झग़ि पररिारसाँ मेटेबे करत। मुाँहक िाहक ेँ  \nकण् ठसाँ वन्‍ िााँ उताइर रमणी काकी बजली - \n“गामक बहुत गोरे काल्ल ह  जतरापर जेता। ” \nओना जागेश्त् िर काकाक ेँ  सेहो क े ते गोरे तीन-िारर ददनसाँ कहलक ै न अछि जे छशिरावत ददन िाणीश्त् िरी \nभगितीक दशगन करए िलू। तीन -िारर घन् टाक रस् ता टेम् पू साँ अछि। छशिरावतसाँ एक ददन पवहने दुपहरक पिाइत \nविदा हएब आ िारर -पााँि बजे तक पहुाँि जाएब। ओत्तै रावतमे विश्रामो करब आ सााँझमे छशि उपासक फलहारो \nकरब। मुदा जागेश्त् ि र काका सबहक बात सुनैत गेला , वकनको वकि ु  कहलखखन नवह। नइ कहैक कारण रहैन जे \nमने -मन उदयपुरक सभक ेँ  छिन् हते रहैथ, माने गौंआाँ सभक ेँ । जे क े करो जव़ि-िीपक ठ े कान नइ अछि। बाजत वकि \nआ करत वकि। करनी -धरणी एहने रखने अछि आ दशगन करत िाणीश्त् िरी भगितीक। मुदा वििारसाँ उतैर जागेश्त् िर \nकतकाक मनमे एलैन जे जखन गामक लो क सभ जाइए रहला अछि आ अपनो क े ते ददनसाँ वििारैत आवब रहल िी \nजे िाणीश्त् िरी भगितीक दशगन दुनू परानी ममछल करब , मुदा ने कवहयो गर लागल आ ने जा भेल। ..ओना रमणी  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n21 \n \nकाकी िाणीश्त् िरी भगितीक स् थानक ििग नइ क े ने िेलखखन , मुदा जतरासाँ िएह मतलब रहैन। तैपर , जिाबमे \nजागेश्त् िर कहल खखन - \n“जखन गामक भेव़िया -धसान लोक दशगन करए जेबे करता ताँ अपनो दुनू परानी अही लाटमे िछल कऽ दशगन \nकऽ छलअ। ” \nपवतक वििारसाँ सहमत होइत रमणी काकी मु़िी िोलबैत बजली- \n“भेल ताँ छशिरावतसाँ एक ददन पवहने जाएब आ छशिरावतक परात भने िछलए आएब। मोटा-मोटी दू ददन \nभेल। ” \nपत्नीक वििारमे सहमत जतबैत जागेश्त् ि र काका बजला - \n“हाँ से ताँ सएह भेल। काल्ल ह बारह बजेक पिाइत वनकलब आ तेसर ददन बारह बजेसाँ पवहने घुमम कऽ \nआवबए जाएब। ” \nपवतक वििारमे अपन वििार सटबैत रमणी काकी बजली - \n“जखन दुनू परानी घरसाँ वनक ै ल बाहर जाएब तखन बेटो -पुतोहुक ेँ  जना देब नीक हएत। ओना अपनो दुनू \nपरानी बहुत ददनसाँ, बहुत ददनसाँ वक सभ ददने िाणीश्त् िरी भगितीक आराधना -उपासना कररते आवब रहल िी ताँए \nभगितीए धाममे उपासक फलहारो करब ताँ जजनगीक परीिे देब हएत वकने। ” \nपत्नीक वििार सुवन जागेश्त् िर कतकाक मन फ ु ला गेलैन। फ ु लाइते बजला - \n“जखन उदयपुरक लोक जाइक मन बना ले लैन तखन संग -साथमे अपनो दुनू परानीक जाएब उछिते हएत। \nमुदा ओ सभ अपन -अपन सिारीक बेिस् था करता, अपना दुनू गोरे अलग बेिस् था  करब। ” \nओना जागेश्त् िर काका पत्नीक अ्‍ यन् तरक बात अपनो बुझै िला। अपना बुझैक कारण बेिहाररक िेलैन। \nबेिहाररक ई जे कहैले ताँ सभ (गौंआाँ) िाणीश्त् िरी भगितीक दशगन करए जेता मुदा घरसाँ बाहर धररक जे बोली -\nिाणीक रूपप बना नेने िैथ , से की अपने िाणीश्त् िरी भगितीक दशगन करता , ओ ताँ अप् पन दशगन भगितीक ेँ  देछथन। \nमुदा जे हौउ , एक े  गाममे सभ रहै िी , मुदा...।  \nअपन वििारक ेँ  तवहयबैत अबोध जकााँ जागेश्त् िर काका बजला - \n“जेना -जे  वििार हएत से करब।” \nशुरूपमे उदयपुर िोटे गाम िल। मुदा ममछथलांिलक घर -घरा़िीक ेँ  कमला-कोसीक बादढ़ कम उपटान \nउपटौलक सेहो ताँ नवहयेँ कहल जा सक ै ए। क े तेको वनम् मन गामक मनुखक घरा़िी िौर भऽ माि -कौि ु क घरा़िी बवन \nगेल अछि जेकरो ताँ नकारल नवहयेँ जा सक ै ए। मुदा ताँए ईहो ताँ नवहयेँ कहल जा सक ै ए जे बत्तीसोअना गाम अवहना \nभऽ गेल अछि। खएर जेतए जे भेल से भेल , मुदा उदयपुरक उदयमे सभ ददन बादढ़ ऐिे। ने यमुना तीरक उपद्रि आ \nने कोसी-कमला घाटक घटिाररसाँ भेँट, जइसाँ गाममे कवहयो कोनो विघटन वकए हएत। ताँए ददन-ददन बदढ़ते गेल। \nआने-आन गामसाँ उजरल -उपटल लोको  आ उदयपुरक महत बुझवनहारो ताँ आवब-आवब उदयपुरमे बसले िैथ। तैसंग \nनि-नि एबो कररते िैथ। गाममे िासभूममक कममयोँ िइहे नवह जे घरा़िीक अभािक दुआरे वकयो बछस नइ सक ै  \nिैथ, आवक अपनामे रग् ग ़िे-झग् ग ़ि करता। ताँए वक गाममे वनिरस खेत नइ अछि, कोनो धार -धूर नइ अछि , ओ गामे \nने िासभूमम भेल। ताँए क े तबो पररिार आन गामसाँ आवब बसता तैयो उदयपुरमे िासक कमी नवहयेँ हएत। \nअनुक ू ल मौसम बनने जवहना बरखा होइए , अनुक ू ल मौसम बनने जवहना िसन् त  अबैए, अनुक ू ल मौसम बनने \nजवहना ठनका खसैए तवहना िासभूममक अनुक ू लते ने घरिासक ेँ  गामिास सेहो बनबैए। जखने घरिास गामिास  \nबनए लगैए तखनेसाँ ने वििारिासी वििेकिासी बवन िास करए लगैए। से ताँ गाममे ऐिे।  \nजवहना श्रीपंिमीमे िीणा पुस् त क-धाररणी सरस् ितीक आ हाथ सजलक संग लक्ष् मी क पूजा [1] एक े  ददन एक े  \nसमए – ्रकभात िेलाक शुभ मुहूत्तगमे लोक करै िैथ तवहना ने जजनवगयोक ्रकभात िेला अछि।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n22 \n \nिाणीश्त् िरी भगिती धामक धरमशालामे दुनू परानी जागेश्त् ि र काका एकटा कोठली सबा रूपपैआ दैिना दऽ \nकऽ लेलैन। तीन मंजजला मकानक नमहर धरमशाला ऐिे , जइमे िोट -पैघ अनेको कोठली भीतर अछि। उदयपुरक \nताँ मात्र पनरहे-बीसटा यात्री िैथ जे आनो -आनो गामक अनेको यात्री रवहतो धरमशालाक वकि ु  कोठली खालीए \nअछि। ओना, धरमशालाक भा़िा होटल आवक भा़िाबला आन मकान जकााँ बेसी नवहयेँ अछि। तेकर कारण अछि ई \nधरमशाला िाणीश्त् िरी भगितीक स् थानक छिऐन। जे स् थानक िन् दा-िढ़ौआसाँ बनल अछि। भा़िा नामक वकि ु  ने िै \nमुदा ओकर रख -रखािक जे बेिस् था मे खिग होइ िै , बस ओही रूपपक भा़िा बनल अछि।  \nसूयागस् त भऽ गेल। स् था नक अप् पन वबजली बेिस् था , माने जेनरेटरक बेिस् था  ताँए स् थान भररमे माने िाणीश्त् िरी \nभगिती -मजन् द रक संग आरो क े ते िोट -पैघ मजन् द रो ताँ ऐिे। तैसंग पण् िा-पुजेगरीक रहैक िासक संग नमहर \nधरमशलो अछि आ बीिक जे अगनेय अछि , जइमे रंग -रंगक दो कान-दौरी अछि , तैबीि भरर रावत एक े  रंगक \nइजोतक बेिस् था ताँ िाहबे करी, जे ऐिे। पािर -हाउसक वबजली जकााँ नवह , जे कखन रहत आ कखन नइ रहत। \nहोइतो ताँ ऐिे जे ददनमे जखन वबजली इजोतक जरूपरत नइ रहै िै तखन वबजछलयो रहैए आ रावतमे जखन अन् हा र \nहोइ िै तखन रहबे ने करैए। तइसाँ सैयो क्‍ िे िाणीश्त् िरी भगितीक स् थानक ताँ ऐिे। ददनमे जखन इजोतक खगता \nनइ रहै िै तखन जेनरेटर बन्न रहल आ जखन जेते काल खगता भेल , तेते काल िलल। यएह ने जजनगीक ओ \nउपलल्ब्‍ धक प़िाि छिऐ जेतए लोकक ेँ  अपन जजनगीक काज अपना हाथमे आवब जाइए , जइसाँ अपन मनोनुक ू ल \nकायगक्रमक बीि जजनगीक ितकी  िलैत रहैए।  \nसूयागस् त होइते भगितीक लसिंह दुआररक घ़िी-घण् ट बाजल। घ़िी-घण् ट बजजते सभ उपासी – छशिक उपास \nक े वनहार आवक क े वनहारर–क मनमे उपासनाक फलहारक आशा जगलैन। जवहना तुलसी बाबा कहने िैथ जे , जेहने \nजेकर मनक भाि रहत तेहने रामक दशगनसाँ भेँट हएत। ‘रामो रामो ’ कहवनहारक कमी अछि , क े तौ ठक-ठाक ु र-िोर \nममला जपैए ताँ क े तौ रस् ता-पेरामे रामक जप लुटाइए ! लूदट छलअ जेकरा जे लूटैक अछि। भगिती स् था नक घण् टीक \nअिाज सुवन रमणी काकीक मन िपिपाइत थलथला कऽ जलजला गेलैन। जलजलाइते पवत ददस तक ै त रमणी \nकाकी बजली - \n“गामेसाँ फलहारक सभ फल अनने िी। पवह ने दुनू परानी नहा कऽ नि िस् त्र पवहर छलअ , पिाइत िाली साजज \nभगितीक मजन् द रमे फल िढ़ा दुनू गोरे छशिरावतक उपासनाक फलहार कऽ लेब। ” \nहोइते अवहना िै जे भूखल आगू वकि ु  खेबाक िौस आ वपयासल आगू पावन आवब गेलापर जवहना मनमे \nसब्रक बीजक अंक ु र जगैए तवहना जागेश्त् ि र काकाक ेँ  सेहो भेलैन। कोठलीक खख़िकी खोछल जागेश्त् ि र काका गौंआाँ \nयात्रीक कोठली ददस तकला ताँ देखलैन जे वकनको अपन घरक फलहारक फल नइ िैन , ताँए सभ झोरा लऽ लऽ \nदोकान ददस जा रहल िैथ...।  \nअिसरक लाभ उठबैक पररयास करैत , समयक उपयोग करैत जागेश्त् ि र काका बजला -    \n“नहेला पिाइत ने भगितीक िाली  सजब। अखन सभ यात्री फलहारक फल कीनैले दोकान -दौरी टहैल रहल \nिैथ, स् नानक घाट खाली अछि...। ” \nदुनू परानी जागेश्त् ि र काका नहेला पिाइत नि िस् त्र धारण क े लैन। पुरना िस् त्र घाटपर खीि -फखारर कऽ पावन \nगाव़ि कोठरीमे पसाइर लेलैन।  \nथमगशमे गाइक दूध , पाकल क े रा , दारीम , लताम आ खीरा मोटरीसाँ वनकाछल रमणी काकी काकाक ेँ  \nकहलखखन - \n“सभ अपने िास -बासक िी।” \nएक ताँ यात्राक पिाइत स् नानक सुख , तैपर साँ िाणीश्त् िरी भगितीक सरोिरक घाट टपल जागेश्त् ि र काका \nरहबे करैथ , मन गुदगुदा गेलैन। गुदगुदाइते बजला - \n“भगिवतयोक ेँ  अपन-िास-िासक फल देख मने -मन खुशी हेबे क रतैन।”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n23 \n \nओना जागेश्त् िर काका संगी -साथी जकााँ िाणीश्त् िरी भगितीक ेँ  बुजझ बजला मुदा से रमणी काकीक ेँ  नीक नइ \nलगलैन। ओना , अनसोहााँतो नवहयेँ लगलैन, मुदा एक धान एक िाउर होइतो वकि ु  एहनो ताँ ऐिे जे सुगल्न् धत \nअछि, एकर माने ईहो नइ जे सभ सुगल्न् ध ते अछि। मुदा ईहो क े ना कहल जाएत  जे िाउरक जे अपन सुगन् ध  अछि \nओ फल लााँ िाउरमे नइ अछि। ओ ताँ उपराररमे उपजल सतररया धानक िाउर हुअए वक तुलसी फ ु लक आ िाहे \nिौरीमे उपजल बेलौर -दसररया आवक पाखैरे -वप्‍ िैर वकए ने हुअए मुदा िाउरक जे अपन गुण -धमग -सुगन् ध िै ओ ताँ \nिइहे। ओना मने -मन जवहना जागेश्त् ि र काका िाउर -गु़ि छिबबै िला तवहना रमद्मणयोँ काकी छिबैबते िेली, मुदा \nबजली नवह , अपन फलहारक ओररयानमे अपनाक ेँ  लगौने सभ फलक ेँ  ओररया -ओररया सैंत-सैंत िाली सजबैत \nरहली।  \n..िाली सजजते जागेश्त् ि र काका टोन मारलैन -   \n“जे सभ फल िाणीश्त् िरी माएक ेँ  िढ़ेबैन से ताँ मंत्र जकााँ कवह देबैन वकने?” \nओना जागेश्त् िर कतकाक मनमे होइत रहैन जे भररसक पत्नीक ेँ  ईहो बात नीक नइ लगतैन , मुदा से विपरीत \nभेल , रमणी काकीक ेँ  नीक लगलैन। दुनू खीरापर हाथ रखख बजली - \n“ई भेल लत्तीक फल। जेकरा िााँ़िमे, अपन फल जकााँ तागतो ने िै जे अपने भरे ठाढ़ो हएत मुदा फल ताँ \nएहेन ऐिे जे गािक  सैयो फलसाँ नम् हरो आ सुअदगरो ऐिे। ” \nवब्‍ िेमे टोन दैत जागेश्त् ि र काका बजला - \n“मुदा खीरा मीठ कहााँ होइए ?” \nरमणी काकीक ेँ  सुतरलैन। बजली - \n“मीठ क े करा कहै िै से अखैन नइ कहब। जाबे आन यात्री नहेता -सोनेता तइसाँ पवहने अगुआ कऽ भगितीक \nदशगन करब बेसी नीक हएत। ” \nहत् थो भरर गौरर या क े राक ेँ  दवहना हाथसाँ उठा रमणी काकी पनिंगहारर-पनिंगहारर देखए लगली जे पाल परक \nकलकवतया -आम जकााँ ठाम-ठीम खोंइिा दवग गेल अछि। वब्‍ िे मे जागेश्त् िर काका टोवनयबैत बजला - \n“क े रा स़िल जकााँ बुजझ प़िैए!” \nझपटैत रमणी काकी बजली - \n“स़िल नइ अछि, परसाएल अछि। असल ताँ यएह भेल जे परसाद बवन परसाइबला सेहो िी। तोहूमे आम -\nलतामक गाि जकााँ वक कोनो हड्डी-पसलीबला गािक फल िी। जल -जल , थल -थल , पल -पल गािक पेटसाँ \nवनकलल फल िी। ” \nओना रमणी काकीक बात सुवन जागेश्त् ि र काका भकिका गेला। भक -िकीमे प़िल मनक ेँ  जाबे सोझरबैथ \nतइ वब्‍ िेमे दारीमक ेँ  देखैत रमणी काकी बज ली - \n“क े ते सुन् दर धरतीक अकारक गोल फल झा़ि -झा़िीमे नुकाएल रहैए।” \nरमणी काकीक मुहसाँ वनक ै लते जागेश्त् िर काका बजला - \n“कोनो वक झा़िीक-झा़िमे फलेटा नुकाएल रहैए , फलक तरोमे फलहार नुकौने रहैए। तेहेन भारी िोर अछि \nजे खीरा आवक लताम जकााँ गुद्दा -बीआ आवक रस -खोंइिा एकबट्ट क ेने रहैए , सजनी जकााँ कोठरी बना-बना \nअपनाक ेँ  सजने रहैए।” \nओना रमणी काकीक मनमे उपक ै त रहैन जे कवहऐन - मुाँहक दााँत जवहना रजो िी आ िोरो िी, तवहना ने \nअनारो अछि , मुदा बकबासमे समैक ेँ  हाथसाँ िो़िब नीक नवह, ताँए रमणी काकी िुपे रवह थमगश वनकाछल दूधक रंग \nदेखए लगली। बक े न गाइक दूध...।  \nिाली साजज रमणी काकी जागेश्त् ि र काकाक ेँ  कहलखखन-  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n24 \n \n“िलू , भगिती -माइक दशगन काइए ली। फलहारोक बेर उनैह जाएत। ” \nरमणी काकीक बात सुवन जागेश्त् ि र काका बजला - \n“हम ताँ नहेला पिाइतेसाँ दशगन करैले तैयार िी मुदा बीिमे अहीं ने लटघााँइर लगौने िी। ” \nपवतक बात रमणी काकी सोल हो अना नइ सुवन पेली। आाँखख उठा तकली ताँ सोझे पवतक मुाँह पटपटाइत \nदेखली , जेना मने -मन वकयो मंत्र -जप करै िैथ , तवहना। िाणीश्त् िरी भगिती जेना आगू आवब ठाढ़ भऽ अपन रूपप \nदशगन करबए लगल होवन तवहना रमणी काकी अनसून भऽ गेली। अनसून होइते मन नािए लगलैन। नछिते आाँखखक \nसोझमे भगिती क तीन रूपप िमकए लगलैन। मनुखमे देि जोग िएह ने भेल जे वििारक ेँ  वििेकक कसौटीक \nमुखा़िी बाखन् ह बाइन बना भूममक रणभूमममे जीिन यात्रा करैत िलए।    \nिाणीश्त् िरी भगितीक दशगन आ फलहार क े ला पिाइत दुनू परानी जागेश्त् ि र काका धरमशालाक ओइ कोठरीमे \nआवब बैसला , जे सिा रूपपैआ दैिना  दऽ दू ददन रहैले नेने िला। भरल मन दुनू परानीक रहबे करैन। रौतुका खेबोक \nखगता नवहयेँ बुजझ प़िैन। जागेश्त् िर काका पत्नीक ेँ  कहलखखन- \n“एक बेर गौंओं -घरूपओक ेँ  देख अबए िलू।” \nएक ताँ ओहुना रमणी काकी पवत भत त, तैपर िाणीश्त् िरी भगितीक स् थान, वबनु ‘हाँ’ ‘हूाँ’ बजने उदठ कऽ ठा ढ़ \nभऽ गेली। दुनू परानी जखन कोठरीसाँ वनक ै ल आनो -आनो यात्री आ अपन गौंआाँ-यात्रीक ेँ  देखलैन ताँ मने-मन हाँसी \nलागए लगलैन। मुदा ने वकयो हाँसबे क े ला आ ने वकि ु  बजबे क े लैन। िुपिाप देख -सुवन कऽ अपन कोठरी आपस \nआवब गेला।  \nजवहना अनुक ू ल मौसम पौने ्रकक ृ वतमे सेहो अनुक ू लता आवब जाइ िै, तवहना दुनू परानी जागेश्त् ि र काकाक \nबीि सेहो ऐलैन।  \n..पत्नी ददस देखैत जागेश्त् ि र काका बजला - \n“अनेरे दुवनयााँक नीक-अधला देखै पाि ू  अपन जजनगी आ कतगव् य  िोव़ि मुाँह तक ै त रही, हमरा बुझने से नीक \nनवह।” \nजवहना क े करो-क े करो ठोरेपर बरी पक ै ए , माने कोनो बातक वििार लगले कऽ देब , तवहना रमणी काकीक ेँ  \nसेहो भेलैन। बजली - \n“एकरा क े  काटत।” \nपत्नीक समरथनमे जागेश्त् ि र कतकाक मन हररया गेलैन। हररया ई गेलैन जे विधातो नारी -पुरुखक भेद रछि \nदुनूक ेँ  दू ददशामे मोव़ि देलैन। तैठाम जाँ पवत-पत्नी ओइ भेदक ेँ  सहीट बनबैत जजनगीक संगी बवन जीिन -यात्रा करै \nिैथ ताँ ओ वनसछिते ने नीक भेल। \nजागेश्त् िर काका बजला - \n“बेकती रूपपमे नर आ नारी भेल , दुनूक सम् बन् धे ने घर -पररिारक वनमागण करत। जे सभ नारीक जजनगीक \nदामयत्त्ि बवनते अछि।” \nवब्‍ िेमे रमणी काकी बजली - \n“पुरुख -नारीक सम् बन् ध ओइ पररिार -ले अवनिायग भेल जे अतीत -साँ-भविस धररक पररिार भेल , मुदा पररिार \nताँ असगरोक होइ िै आ वनसछिन् तसाँ लोक जीिन-यात्रा करैए।” \nपत्नीक वििार सुवन जागेश्त् िर काका बजला - \n“हाँ, से ताँ भेल मुदा ओ िलन् त पररिार भेल। िलन् त  पररिार ई जे जेत्तै रहब तेत्तै पररिार भेल , कोनो गाम -\nसमाज आवक देश -कोस नइ भेल। मुदा जे भेल से भेल , अपना ताँ से नवह अछि। ताँए जे अछि तहीले ने वििारबो \nकरब आ करबो करब। ”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n25 \n \nजागेश्त् िर कतकाक वििार रमणी काकीक ेँ  जाँिलैन। जाँछिते बजली- \n“अखन जइ धाममे िी ओ ताँ तखने धमगस् थ ल हएत जखन ओइ ममगक ेँ  ममगस् थ लमे बसा कमगस् थ लमे समरवपत \nकरब। ” \nरमणी काकीक वििार नीक जकााँ जागेश्त् िर काका नइ बुझला। एकर माने ई नवह जे जागेश्त् ि र काकाक ेँ  बुझैक \nअिगैत नइ िेलैन। वििार व् य त त कएल जाइए पात्रक माध् य मसाँ। जाँ एक रंग पात्र रहल ताँ एक-धारामे िलैए आ जाँ \nपात्रमे भेद रहल , अन् तर रहल ताँ क े तौ-क े तौ बाधा-रूपकाबट होइते अछि। सएह जागेश्त् िर काकाक ेँ  भेलैन। मुदा \nकवनयेँ-काकलक पिाइत जेना मनक ओझरी सोझरा गेलैन तवहना मन विहुाँसलैन। विहुाँसैत जागेश्त् ि र काका बजला - \n“जवहना नर -नारीक बीि पररिार बनल अछि तवहना ने एक नर दोसर नरक धारा भेल। ” \nओना रमणी काकी अखन तक नरक माने  ‘पुरुख ’ बुझै िेली आ नारीक माने  ‘मवहला ’। मुदा जागेश्त् ि र का का \nनरक अद्वैत रूपपमे ििग क े ने िला , द्वैत रूपपमे नवह। माने ओकर खल्ण् ि त रूपपमे नवह। ताँए रमणी काकीक ेँ  कनी \nबुझैमे भेद भेबे क े लैन।  \nवनमगल -वनरजल रमणी काकीक हृदय , बजली - \n“नीक नहााँवत नइ बुजझ पेलौं।” \nहाँसैत जागेश्त् िर काका कहलखखन - \n“द्वैत-अद्वैतक बीि पररिार िलैए। कखन  ‘द्वैत’ ‘अद्वैत’ हएत आ ‘अद्वैत’ ‘द्वैत’, यएह ने..?” \nपवतक वििार सुवन रमणी काकी रमैत जजनगीमे रमम गेली।  \nी  \nशब्‍ द संख् या  : 2383, वतछथ :  11 अत टुबर  2016 \n  \n \n  \n \n[1] क ृ वष कायग हेतु हर ठाढ़ कएल जाइए \n  \nऐ रचनापर अपन मृंतव्य ggajendra@videha.com पर पठाउ। \nचन् दना द्त- आलेख - बाबा लालदास \n“जे त यो  ई कथा मनदय सुनतीह तवनकााँ सन् तवत, सम् ्रकद्मत्त एिं सौभाग् यक िृजि होयतखन् ह। अन् तकाल तक \nधमगराजक ्रकसादेँ वनभगय रहतीह।” \n्रकात: स् मरणीय मााँ सावित्रीक ेँ  गो़ि लगैत सभ स् त्रीगण ब़िक गािमे जल िारए लगलीह।  \n“ईकथा बड्ड नीक लगैत अछि सुनबामे, ताँए गाि तर बैसल रहैत िी पपिंकी माइक आसमे। हुनक ेँ  लग िखन् ह ई \nपोथी ,एक गोटा बजलीह। सुवन हमर माइक ठोरपर मुस् की  आवब गेल। ” \n‘हमर परबाबा छलखने िछथ ’ गिौल्त त  िलवन हुनकर कथमे।  \nमाइक संग हमहूाँ गेल िलहुाँ ब़िए गाि तर। खखस् सा -वपहानी नीक लगैत िल सुनबामे। तावह ददनमे स् त्री क \nलेल  ‘सम् प द्मत्त, संतवत आ सोगाह ’क महात्ता की अछि से बुझल कहााँ िल? ज्ञज्ञन भेलापर ज्ञात भेल जे ई पोथी  ‘स् त्री  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n26 \n \nधमग छशक्षा’ हमर माइक परबाबाक छलखल िखन् ह ,जवनकााँ ओ बहुमूल य थाती जकााँ रखने िलीहवकएक ताँ हमर \nमाएक ेँ  दहेजमे ई पोथी भेटल िलवन। ओ िलाह महाकवि पल्ण् ि त लालदास।  \nकतेक अल प  शब्‍ दमे बाबा लालदास कतेक पैघ आशीिागद स् त्री गणक ेँ  देलखखन् ह अछि ई हुनक वििार एिं \nलेखनीक विशेषता िखन् ह । \nकोनो नारी लेल  संतवतक की महत् ि अछि ई हमरा सभक ेँ  सद्य्रकसिा नारीक ठज्ञेरक मुस् की देखख बुझना \nजाइत अछि जे कोरमे छशशुक ेँ  लए जखन स् त नपान करबैत िछथ ताँ अपन तमाम कष् ट वबसरर जाइत िछथ जे ओवह \nबालकक ेँ  जन् म देबा काल उठौने रहैत िछथ।  \nसम् प द्मत्तक महत्ता ताँ आददकालसाँ सभ स् िीकार कयने िछथ मुदा स् त्रीगणक लेल अपन घर -गृहस् तीक ेँ  सुिारूप \nरूपपसाँ व् यिल्स् थत रखबाक लेल सम् प द्मत्त भेलाइ अत् यािश्त् यक रहैत िखन् ह। भनवह ओ धन सम् प द्मत्तक अजगन नवह करैत \nिलीह मुदा सम् प द्मत्तक संरक्षण करबामे कतेक व् योंत लगबय प़िैत िखन् ह एवह बातक ेँ  संयुत त पररिारमे रहवनहार \nबाबा खूब जनैत िलाह।  \nसौभाग् य ताँ स् त्रीक ेँ  नीक पवत भेटलाक उपरााँते ्रकाप् त होइत िखन् ह तावह सौभाग् यक लेल सावित्री वपता , नारद \nमुवन आ अन् त धरर धमगराजोसाँ अपन बात मनबा कऽ रहलीह। एवह कथामे ईहो छलखने िछथ जे ममछथलामे माए सभ \nअपन पुत्रीक ेँ  बाल यािस् थासाँ छलखाय-पढ़ाय, उत्तम उत्तम उपदेश ओ गृह पररिय्याग आदद स् त्री  धमग साँ सुछशद्मक्षत कय \nलोक हेतु आदशग बनबैत िछथ।  \nकोनो धमग -संस् क ृवत िा संस् कारक ्रकिार-्रकसार िा संरक्षण समाजमे स् त्रीगणेँ द्वारा होइत आएल अछि। आइ जाँ \nविद्यापवत विश्त् ि्रकछसि भेला ताँ एवहमे हुनक काव् यक ेँ  अपन गोसाउवन गीत बनाय, अपन स् िरलहरी देबय िाली \nस् त्रीगण क महत् ि कतहु कम नवह कहल जा सक ै ि।  \nआइ जखन स् त्री -छशक्षापर विश्त् ि स् तरपर जोर अछि।  ‘बेटी बिाओ, बेटी पढ़ाओ’क नारा बुलन् द  भऽ रहल \nअछि ओतय आइसाँ सैंक़िो िषग पूिग ममछथलाक बेटी सीता-सावित्री अपन आिरण, धमग -शास् त्रक ज्ञानसाँ विश्त् िक लेल \nआदशग उपल्स् थत कयने िछथ। महाकविक लेखनी स् त्री  धमग छशक्षासाँ रामायण तकमे अपूिग िललवन।  \nमकाकवि लालदासक ेँ  विश्त् िास िलवन जे सीता वहनका रामायण छलखबाक लेल ्रकेररत कएल।  ‘ब्रह्मिेितग \nपुराण ’क अनुसारेँ लक्ष् मीक जन् म  क ु शध् िजक पुत्रीक रूपपमे भेलवन। लंकापवत रािण अंहकार मदसाँ भरल िल ओ \nवहनक सौंदयगपर आक ृ ष् ट भए लक्ष् मीसाँ वििाह करबाक लेल उद्दत िल। लक्ष् मी रािणक एवह ्रककारक व् यिहारसाँ \nक्षुब्‍ ध भए सराप देलछथन् ह  आ तकरे पररणामस् ि रूपप सीताक रूपपमे ममछथलामे जन् म  लेल जे रािण सपररिार समूल \nनष् ट भए सकए। \nलालदास कवििरक हेतु सीता िा मााँ मैछथली सिगशल्त त मान िछथन।  \nमैछथली सावहत् य मे लालदास सीताक ेँ  गररमा ्रकदान कएलवन आ ममछथलाक बेटीक ेँ  सिो्‍ ि स् थान देलवन।  \n“सीता िररत लछलत अनुमावन।  \nरामकथा भए कहब बखावन।। ” \nमहाकवि लाल दास अपन रामायणमे ममछथलाक स्‍ य ता एिं संस् क ृवतक छित्रण विशद रूपपेँ कएलवन अछि। \nमुख् य  रूपपेँ वगररजा अिगना ,सीता अिगना, परदा ्रकथा , वििहोत्सि, अवतछथ \nसत् कार , महुअक , िहकन, उछिती, विधकरी, दुरागमन , समदाउन , भार -दउर क े र विशेष िणगन कएलवन अछि।  \nअपन मातृभूममक ्रकवत महाकविक ेँ  ्रकेम हुनक लेखनीक ेँ  ममछथलाक गौरि गान करबामे दृष् ट व् य अछि- \n“जन् म भूमम नैहर सीताक । जतय स् ियं छशिरूपप वपताक।।  \nशल्त तपीठ उत्म स् थान। उग्रभूमम सभ भााँवत महान।।”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n27 \n \nअपन मातृभूममक िणगन कए महाकवि ममछथला राज् य क शोभा सुन् दरता, ममछथलाक \nउद्यान, नदी , जलाशय , खेत -पथार संगवह ममछथलािासीक सदािाररता , तपस् या,धमगव्रकयता ्रकभृवतक िणगन अनेक \nदृखष् टसाँ कएलवन। ई मत् यग लोकमे ममछथलाक तुलना सुरलोकक विष् णु धामसाँ कयने िछथ- \n“आसमान ममछथलापुरी , रवि सन तेज ्रकिण् ि। \nबुजझ प़ि अनुमप देश जवन , मवहगत स् ि गगक खण् ि ।।” \nममछथलाक ेँ  ्रकाक ृ वतक सौन् दयग अनुपम अछि। गाि -वबरीि , नदी , पोखरर , जीि -जन् तु छि़िै-िुनमुनीक विविधता \nकवििरक लेखनीमे मुखररत भए आएल अछि। यथा - \n“कवत विध मृग पशु -जन् तु वबराज  \nसे जवन तपछसक ्रकजा -समाज , \nगरजे मृगपवत बैर -वबहाय \nमुवन पहरा तवन प़िए सदाय , \nशुक वपक िातक िक्र िकोर \nगुंजय मधुकर मधुर सुराग  \nिीण िाद्य सम सुवन व्रकय लाग...। ” \nऐ ्रककारेँ हम कवह सक ै त िी जे बाबा लालदास जे उद्भट विद्वान , शल्त त \nपूजक , गद्यकार , छित्रकार, छलवपकार , भाषाविद्, कलाकार ,समाज सुधारक , राष् रीय िेतनाक सम् पोषक, ओजस् िी \nित ता िलाह।  \nहुनक विराट व् यल्त तत् ि आ निीन मागग ्रकदशगक तथा उदार दृखष् ट कोणक फलस् िरूपप हम कवह सक ै त िी गिगसाँ \nवक हम एहन जावतसाँ िी जतय सभ मवहला साक्षर िलीह आ ई महाकविक देन िल। वकएक ताँ दहेज स् ि रूपप एहन \nअनमोल पोथी बेटीक ेँ  देल जाइत िल जे ओ बेटी सभ दुहू क ु लक नाम रौशन करैत िलीह।  \nमहाकवि लालदास वनज भाषानुरागी िलाह। मााँ मैछथलीक संग अपन मातृभाषाक हुनक ्रकेम मैछथलीक ्रकवत \nछलखल एवह पंल्ततमे दे खल जा सक ै ि - \n“वनज भाषा जननी वनज देश  \nस् िगोसाँ जानछथ जन िेश।” \nआखखरमे हम ख़िौआक मादट -पावनक ्रकवत अपन भाि कहब। हमर मााँ-पापाक वििाहक पिासम िषगगााँठ \nिल - 16 मई  2012 क ेँ । फारवबसगंज ल्स् थत वनज वनिास आिायगपूरीमे , िोट-िीन कायगक्रमक संग हम सभ भाए -\nबवहन आ बहुत रास परर जनक संग हमर व्रकय नानी सेहो उपल्स् थ त िल। पूजा -पाठ भोज भातक पश्त् िात रावत्रमे \nनावत-नातीन, पोता -पोती सांस् क ृवतक कायग-क्रमक आयोजन भेल। सभ खूब आनजन् द त िल।  \nमधया-पुताक नाि -गानक पश्त् िात हम मायसाँ पुिलहुाँ- “अहााँ अपन वििाहक पश्त् िात पापासाँ गप् प-सप् पक \nवकि ु  ्रकसंग कहू।” \nमााँ बजलीह- “ई ताँ वििाहेक रावत्रसाँ हमरा अंगरेजी छसखबय लगलाह , मुदा हम लालदासक परपोती अपन \nमैछथली कोना िोव़ितहुाँ।” \nतावहपर हमर ब़िकी बवहन ‘पपिंकी दीदी ’ िुटकी लेलक - \n“अंगरेजीक विभागाध् य क्ष हमर बाबूजीक ेँ  मााँ मैछथली छलखबा कऽ मानल तहन ने सावहत् य अकादमीक \nमैछथ ली अनुिाद पुरस् क रसाँ सम् मावनत भेलाह। ” \n   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n28 \n \nसम् पका- \nरााँटी (मधुबनी) \n  \n  \nऐ रचनापर अपन म ंंतव्य ggajendra@videha.com पर पठाउ। \nअृंक ु र \nलघु कथा संग्रह  \nराम विलास साहु  \n  \nसमरपन भाि  \nअन् हरर या रावत  \nइजोतक नै कोनो उपाय  \nसोिै िेलौं  क े ना भागत \nई वियामध  \nसोिैत मनमे आएल  \nसहजे एक उपाय फ ु राएल  \nएक दीप जराएल   \nवकि ु  अन् हार भागल -प़िाएल \nमुदा सोिलौं ई अन् ह रर या \nबेर -बेर आवब दोहराएत ! \nमन प़िल \nज्ञानक दीप \nकिाक स्तैर - \nिोमक आवग/ 8  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n29 \n \nस् िगगक सुख/ 13 \nस् क ूलक खखि़िी/17 \nिोर-छसपाही/ 19 \nइमानदारीक पाठ/ 20 \nबौआ बाजल/ 22 \nघूसहा घर / 24 \nगंगा नहाएब/ 27 \nछशक्षाक महत/ 33 \nई िी हमर मजबुरी/  37 \nबाल बोध/  39 \nअवबसिास/ 46 \nजावतक भोज/  50 \nजावत/  55 \nहहौती/ 59 \nबुजुगगक दुख क े  हरत ?/ 63 \nवबलाइ रस् ता कटलक/  68 \nि ु तहर / 72 \nमोंिक ल़िाइ/ 79 \nक े ते उछित/ 84 \nइज् ज तक सिाल/  95 \nबेंगक महंथी/ 100 \n  \nिोमक आवग   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n30 \n \n  \n जेठरैत कतकाक मृत् यु  सए बखगक ऊपरे उमेरमे भेलैन। सौंसे गाममे सो ग पसैर गेल। गाममे ििाग हुअ लगलै \nजे आइ गामक माछलकक अन् त  भेने एकटा युगक अन् त भऽ गेल। जेठरैत कतकाक धाक जवहना गामक लोक मानैत \nतवहना आदरो करैत। मुइला पिाइत समु्‍ िा  गामक लोक दाह संस् का रमे पाँिकदठया दइले पहुाँिल िल। भी़ि बहुत \nमुदा अखन धरर अछियामे आवग ने प़िल ि ल। लोक सभ थाहा -थाही ठाढ़, वकयो बैसल कनफ ु सकी करैत आ वकि ु  \nलोक वनगुगन भजन गबैत रहए - \n“हंसा उव़ि गेलै भम् हरा बवन हे...। ” \n“सभ ददन होत ने एक समाना...। ” \nवकयो ई गबैत - \n“आया है सो जाएगा राजा रंक फकीर...। ” \nद्मभनसरसाँ दुपहर भेल जाइत रहै। अखन धरर लोक कोन आशामे समए वबतबै िल , तेकर कोनो थाह-पता \nनवह िल। जखन बैसल -बैसल लोकक मन अगुताए लगलै , भूखसाँ पेटमे वबलाइ क ु दऽ लगलै , तखन जा कऽ  \nविलमक कारणक पता लगबऽ लगल।  \nमछलकपना -बला बात , क े  वहम् मत करत आ आगू भऽ पुिैले जाएत। अपनामे गुदुर -फ ु सुर करैत रहए। वकयो \nआगू जेबे ने करए। तखने रौदी बाबा पहुाँिला । पहुाँिते बजला- \n“अखन तक अछियामे आवगयो ने प़िल। वकए एते अबेर भेल। मधया -पुता सभ भूखे लहालोठ होइए !” \nसभ वकयो रौदी बाबाक ेँ  कहलक ै न- \n“अहााँ बुढ़ो-पुरान िी आ गामक अनुभिी सेहो िी , से कनी झब-दे पता कररयनु जे...। ” \nअगुताएल रौदी बाबा लोकक बीिे -बीि टाटीपर राखल मुदाग लग  पहुाँिला। ओइ ठाम जेठरैत कतकाक \nपररिारक सभ लोकक संग पहुाँिल क ु टुम सभ अपनामे कहा -सुनी करै िल...।  \nलगमे जा रौदी बाबा जोरसाँ पुिलखखन - \n“यौ, अहााँ सभ लाशक ेँ  जरबैले एलौं हेन आवक गंगा सेबैले ?” \nजेठरैत कतकाक जेठका बेटा - रूपपिन् द - कहलक ै न- \n“दादा , सभ वकि ु  तैयार अए, मुदा बौ क ू  िोमक इन् तजारमे िी। ” \nरौदी बाबा पुिलखखन - \n“से वकए?” \nरूपपिन् द - \n“लोक सभ कहैए जे असमसान घाटपर िोमक हाथक आवग कीवन लाशक ेँ  जरौलासाँ मोक्षक ्रकाप्प् त  होइ िै \nताँए कनी बौक ू  िोमक बाट तक ै  िी।” \nरौदी बाबा बजला -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n31 \n \n“अहीले एते अबैर होइए आवक आरो कोनो बात िह ? गाममे िोम , सभ वकयो भोरसाँ आएल अछि ओकरा \nकानमे खबैरो ने िै। ” \nरूपपिन् द - \n“नइ हौ काका, काल्लह ये बौक ू  सममधयौना गेल रहए , खबैर भऽ गेल िै। ओ जखने -ने-तखने पहुाँिैए-बला \nअछि।” \nरूपपिन् द क बात सुवनते लगमे बैसल छशिलाल काकाक ेँ  अनरगल लगलैन। त़िबाक लहैर मगज धरर पहुाँि \nगेलैन। जोरसाँ बाजए लगला - \n“गामक एतेक ब़ि-बुजुगग जे आएल िैथ  ओ बुव़िबक े  िैथ  की! जखन एते बुझै िहक जे िोमक हाथक \nआवग कीवन कऽ ओइ आवगसाँ मुखाखग् न  करब ताँ पवहने िोमक ेँ  बजा लइतह। पिाइत लोक सभक ेँ  \nबजैबतह। द्मभनसरसाँ दुपहर भऽ गेल , सभ लोक भूखे -वपयासे लहालोठ भऽ रहल अछि आ बौक ू  िोमक \nअखनो कोनो थाह -प ता नइ िह!” \nकनीकाल रवह फ े र बजला - \n“आइ-काल्लहक नि-नौतार सबहक नि-नि कानून। जखन जे मनमे फ ु ़िैए सहए करऽ लगैए ! नि-नि \nजोगीक ेँ  भरर देह टीतका!” \nछशिलाल कतकाक तमसाइत बोल सुवनते लोक सभ लग अबऽ लगल। सभक ेँ  होइ कखन झबदे आवग प़िै जे \nलोक पाँिकदठया फ े वक नहाइ-सोनाइले िछल जाएत । मुदा अखनो धरर बौक ू  िोम नवह पहुाँिल।  \nसीताराम दास लग आवब बाजल - \n“हौ रूपपिन् द  माछलक , कथी-ले एते लेट भऽ रहल िै हौ ?” \nबाजज सीताराम मने -मन सोिए लगल। जखन बुझै छिऐ जे िोम समाजक लेल एते पैघ लोक िै , वबना िोमक \nआवगसाँ लोकक ेँ  मरलोमे  मुल्त त नइ भेटै िै, तखन िोमक ेँ  एते वन्‍ िा वकए बुझै छिऐ...। जखन वक जीबैतमे सभ \nिोमसाँ ि ू बाइ िी, आ मुइलापर पैघ बुझै िी...। िोमो ताँ अही समाजक लोक िी , मुदा गामसाँ हदट कऽ िेिारा सभ \nगाममे बसैए। सभ वकयो ओकरा अिोप बूजझ आइ धरर लग बैस खेनाइ ताँ दूर जे बातो ने करैए। एक लग् गा  \nफदटक े साँ पुि-पाि करैए...। ऐबेरमे  कोन असोकजग हुअ लगैए...।  \nरंग -वबरंगक बात सीताराम कतकाक मनमे निऽ लगलैन। ममछथलाक समाजजक पिवतक बनाबटपर मधयान \nगेलैन। जाइते मन जेना आरो िौतरफ िौअए लगलैन। बेिस् था क जछलयाएल रूपप सभ सोझा अबऽ लगलैन। वकि ु  \nबाजज नइ रहल िला।  \nतखने बौक ू  िोम हहाएल -फ ु हाएल आएल। बौक ू  िोमसाँ आवग कीनल जाएत तेकर मोल -जोल हुअ लगल। \nपुिलापर बौक ू  बाजल - \n“जेठरैत काका गामेक माछलक िला ताँ हमरो माछलक। हमरा कोनो लोभ -लालि नइ अछि मुदा दान -\nदछिनामे जे देब से खुशी -खुशी दऽ ददअ। ” \nरूपपिन् द  एकटा िानीक छसतका दऽ आवग कीनऽ आगू बढ़ला। तखने छशिलाल काका , रौदी बाबा आ \nसीताराम दास अपनामे वििार कऽ बजला -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n32 \n \n“ई उछित नइ भेलऽ रूपपिन् द । जेकरा खावतर भोरसाँ दुपहर भऽ गेल , असमसान घाटपर लाश प़िल \nअछि, तेकरा अहााँ एगो िानीक छसतका...! जेठरैत काका गामक माछलक िला , ओ एते अरजज देने िैथ  जे \nतीनो पीढ़ीमे नइ सधत। अपनो समांग बूजझ बौक ू क ेँ  जे देबै से ददयौ , तखन ने बौक ू ओ अप् पन बूझत।” \nसएह भेल। मुखाखग् न  भेला पिाइत सभ काजक अन् त  करैत सभ वकयो आगूए तक ै त विदा भेल। वनगुगन \nगौवनहारक ेँ  जेना वबसिास आरो बदढ़ गेलैन। पुन: गाबए लगला - \n“सभ ददन होत ने एक समाना...। ” \nO \n  \n \n  \n  \nस् िगगक सुख  \n  \nकोसी नदीक िीटपर बौक ू  सदाय खोप़िी बना रहै िल। अगल -बगलमे आरो लोक सभ काश -पटेरक खोप़िी \nबना रहै िल। कोसीक कटवनयााँ भेने मुसहरी टोल उजैर गेल।  \nमाघ मासक समए। िस् त्रक अभािसाँ जा़िक मारल बौक ू  दठठुरैत घूर तपै िल। जखने घूरमे आवग देलक \nआवक बौक ू क बेटा-बेटी सदट कऽ बैस आवग खोरर -खोरर तापए लगल। पत्नी बलबािाली खोप़िीसाँ बकरी वनकालैत \nजोरसाँ बजली - \n“रावतयोँ छसदहाक अभािमे सभ कोइ भुखले सुवत रहलौं , आब ददनोमे बाल -ब्‍ िा की खाएत। भूखसाँ तरैप \nकी बाल -ब्‍ िाक संगे कोसीमे िुमम मरब ।” \nबौक ू  सदाय बाजल - \n“भोरे -भोर एहेन अशुभ बात नइ बाजू। शीतलहरी भरर कोनो तरहेँ परान बाँिाउ। परान बाँित ताँ लाखो \nउपए करब। कवनतको समए फररि हेतै ताँ खाइ-पीबैक जोगार करब। एक ताँ कोसी मैयाक मारल िी दोसर \nभगिानो बेमुख अछि। ” \nशीतलहरीक कोनो ठ े कान नइ अछि मुदा भूख ताँ समैपर लवग ये जाइए। बेटा -बेटी रावतमे वकि ु  ने खेलक। \nद्मभनसर होइते जोर -जोरसाँ खाइले मााँगए लगल।  \nबलबािाली प़िोसीसाँ दू सेर अल हुआ पैंि आवन घूरक आवगमे पका -पका बेटा -बेटीक ेँ  देलक। अपनो दुनू \nपरानी खेलक। ऊपरसाँ पावन पीब -पीब भूख मेटेलक।  \nक ु हेस कममते रौदक दशगन भेल। बलबािाली पवतक ेँ  कहलक ै न- \n“दू ददनसाँ सुखल रोटी आ अल हु आ खा कऽ कोनो तरहेँ ददन कटलौं मुदा आइ भातक कोनो जोगार करूप। ”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n33 \n \nबौक ू  जा़िक कोनो परिाह नइ करैत धोतीक तर-ऊपरा ओढ़ैत बाजल- \n“सब ममछल िलू परसा िौरीमे धानो लोढ़ब आ घोंघी -िोका सेहो बीछि आनब।” \nसावबक े साँ परसा िौरीक लसिंगरा-बेलौ़ि आ सतराज धान नामी अछि।  \nिौरी पहुाँिते बौक ू  बेटा-बेटीक ेँ  कहलक- \n“तूाँ सभ घोंघी-िोका बीछि-बीछि छिट्टामे राख आ हम दुनू गोरे धान बीिै िी। ” \nदुनू गोरे ममछल करीब पसेरी भरर धान लोढ़लक। बेटा -बेटी घोंघी-िोका छिट्टामे उठौलक।  \nजखन घर िलैले तैयार भेल ताँ बौक ू क पत्नी बजली - \n“सुतैले एक े टा गोनैर अछि। वकि नार सेहो नेने िलू। वबिौना मोटसाँ देबै। ” \nनार बीिैकाल बौक ू  एकटा अढ़ैया भररक काि ु क ेँ  देखलक। देखते बौक ू  काि ु क ेँ  उनटौलक। \nकाि ु क ेँ  उनटा देने भागल नइ होइ िै। उठा कऽ तौनीमे बान् हलक। धान आ नार पत्नीक माथपर देलक आ \nअपने बौक ू  घोंघी-काि ु  लऽ बेटा-बेटीक ेँ  संग क े ने विदा भेल।  \nघर पहुाँिते धान रौदमे पसारलक। प़िोसीसाँ उत खैर -समाठ आवन धान -क ु दट कऽ िाउर तैयार क े लक। कौिक \nमासु बना रान् हलक। दोसर बरतनमे भात रान् ह लक।   सभ कोइ संगे खेनाइ खाइले बैसल।  \nजा़िक समैमे लसिंगरा-बेलौ़ि आ देसहररया धानक िाउरक लाल -लाल भात तेलगर  आ स् िाददष् ट होइते अछि। \nतैपर साँ कौिक मासु अपने तेलसाँ ऐंठल-ऐंठल , भातपर पव़िते भातो तेलसाँ तर-बतर भऽ गेल। बौक ू  बमरोदटया \nहाथसाँ भात-मासु बाँटबो करए आ खेबो करए। खेनाइ अधपेटा भेल ताँ पावन पीब वपयास ममझा नहमर सााँस लैत \nबाजल - \n“एहेन खेनाइ भागशालीए लोक खाइए। राजा -महरा जाक ेँ  नशीि नइ होइ िै। ई खेनाइ देखते क े हेन-क े हेन \nसाधु-बबाजीक ेँ  सेहो मन लछलिा जेतइ। ” \nभोजन क े लापर बौक ू  घूर पजारर देह टनकौलक। बलबािाली अरामसाँ सुतैले ठे हुन भरर नार वबिौलक आ \nबाल -ब्‍ िाक संग ओइपर सुतल। आ ऊपरसाँ गोनैर ओदढ़ लेलक। कनीकालक पिाइत सबहक देह गरमा गेलै।  \nबल बािाली हाफी करैत पवतक ेँ  कहली- \n“औझका मेहनत साफल भेल। एहेन वबकट समैमे एहेन खेनाइ आ एहेन ओढ़ना वबिौना ममलल। ” \nनीक अिसर देख बौक ू  बाजल - \n“ई िी स् िगगक सुख। एहेन सुख रजो -रजिारक ेँ  सुन् दर महल आ सजल पलंगपर नइ भेटैए। अपना देखखयो \nतर नारायण आ ऊपर गोविन् द  िै आ बीिमे बौ क ू क पररिार अरामसाँ सुतल िै। नइ कोनो िर-भर िै आ \nबगलेमे कासी मैयाक ददन -रावत पहरा प़िै िै।” \nO \n \n   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n34 \n \n  \nस् क ूलक खखि़िी \n  \nएकटा अद्मभभािक तमसा कऽ स् क ूल पहुाँिला। हेि मास् टरक ेँ उपराग दैत बजला - \n“पढ़ाइ-छल खाइ ताँ जएह-सएह होइए। खाली खख ि़िीयेमे बेहाल रहै िी। जखन  मधया-पुता पढ़बे नै करतै \nतखन  ताँ हावकम -हुक ु मक ताँ बाते िोड़ू िपराछसयो नै बनतै। एसाँ नीक ताँ ्रकाइिेटे स् क ूल ने जइमे दूटा पाइये \nने लगै िै, पढ़ाइ ताँ नीक होइ िै। आइ तक ऐ स् क ूलक ब्‍ िा पदढ़ कऽ कोन नाम कमेलक ै । ” \nमास् टर सहाएब शान् त भािसाँ अद्मभभािकक ेँ  समझबैत बजला- \n“देखू, तमसाउ नै कोनो हम खख बै िी खख ि़िी। ई ताँ सरकारक योजना िी। ऐ योजनासाँ लाभो बहुत िै। \nवन्‍ िासाँ ऊपर धरर सभ माले -माल होइ िै। ” \nअद्मभभािक बजला - \n“से क े ना?” \nमास् टर सहाए ब कहलखख न-   \n“सहीमे ्रकाइिेट स् क ूलक ब्‍ िा सभ पदढ़-छल खख  हावकम -हुक ु म बनै िै। आ ईहो देखैत हेबै जे ओ सभ \nमाए -बाप, गाम -समाजक ेँ  िोव़ि एिं मातृभूमम क ेँ  वबसैर  जाइए, बूझू बौर जाइए। से ताँ ऐ स् क ूलक ब्‍ िामे नै \nहोइए।” \nO \n \n  \n  \nिोर-छसपाही \n  \nमाघ मास अन् ह रर या रा वत। ओस-क ु हेससाँ हाथो-हाथ ने सुझैत। एकटा िोर िोरर  कऽ भागल जाइ िल। तखने \nएकटा छसपाही गश्त् तीमे आवब  रहल िल। िोर छस पाहीक ेँ  देख ते भागल। िोर बूढ़ िल मुदा छस पाही बलंठ िलै। \nभागैत िोरक ेँ  रपैट  कऽ पक़िलक छसपाही। पक ै ़ि  हाजत  लेने जाइ िल।  \nिोरक ेँ  ठ ं िासाँ देह थरथराइ िल। मने -मन ईहो सोिै िल जे क े ना ऐ यमराजक हाथसाँ बिब। थो़िे आगू िछल \nकऽ स़िकसाँ हदट एकटा घूर रहै। आवग  देखते िोर बाजल - \n“सर, अहााँ एत्तै रहू आ हम ओइ धूरासाँ कनी वब़िी नेसने अबै िी?” \nछसपाही कने सोछि  कऽ बाजल -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n35 \n \n“अरे, तूाँ हमरा मूखग बुझै िेँ रे! आ जाँ तूाँ भावग जे मे ताँ हम तोरा पतालमे खोजबौ ? िूपिाप एतए बैस हम \nअपनेसाँ बी़िी सुनगेने अबै िी।” \nO \n \n  \n  \nइमानदारीक पाठ  \n  \nननुआाँ पुिलक कनुआाँसाँ- \n“भैया आइ-काल्लह  ताँ गामोक स् क ूलमे ब़ि सुविधा भेटै िै आ पढ़ाइओ होइ िै तैयो विद्याथी सभ शहरक \nस् क ूलमे वक ए पढ़ै िै?” \nकनुआाँ जबाब देलक- \n“गामक स् क ूलमे इमनदारीक पाठ आ शहरक स् क ू लमे रोजगारक पाठ पढ़बै िै। ” \n“से क े ना?” -ननुआाँ पुन: पुिलक। \nकनुआाँ उत्तर देलक- \n“गामक स् क ूलमे एहेन पाठ पढ़बै िै जे कहुना साक्षर भऽ जाए , गाए -भैंस िराबए आ नमहर भेलापर हर -\nफार जोतए , खेती करए। अन्न उपजा कऽ अपनो खाए आ आनोक ेँ  खख याबए। ई छिऐ ने इमानदारीक पाठ \nमुदा शहरक स् क ूलमे वि द्याथी सभक ेँ  रोजगारक पाठ पढ़बै िै। ओ सभ पदढ़-छलखख रोजगार लेल आन -\nआन शहर िछल  जाइ िै। अपन घर -परर िार आ समा ज सेहो ि ु दट जाइ िै। समाजसाँ बेमुख भऽ जाइ िै। \nआब तोहीं कह जे इमानदारीक पाठ क े  पढ़तै?” \nO \n \n  \n  \nबौआ बाजल  \nपढ़ल-छल खल बेरोजगार िी मुदा दद न क े ना कटै िल तकर कोनो सुमध -बुमध नै िल। ऊपरसाँ पररिारक \nबोझ, आगू पढ़बाक इ्‍ िा रवह तो वकि ु  नै कऽ सकलौं। एक दद न मनमे फ ु राएल जे वक ि ु  नेना-भुटकाक ेँ  पढ़ाएल \nजाए। अहुना ताँ हम बुव़िआएले िी औरो बुव़िया जाएब।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n36 \n \nएक दद न भोरमे बौआ -बु्‍ िीक ेँ  ओसारपर पढ़बै िलौं। दुनू बेरा-बेरी ्रकश्न पुिए आ हम उत्तर दइ िेछल ऐ। \nअवहना ल्स् थवतमे बौआ पुिलक - \n“लोक एत्ते मेहनतसाँ वकए पढ़ैए, जे पढ़ैए सेहो आ जे नै पढ़ैए ओहो ताँ एक ने एक ददन मरर ऐ जाइए ?” \nबौआक ेँ  हम समझबैत कहछलऐ- \n“जीिन -मरण ताँ ्रकक ृ वतक वनअम िी। ओ वन रंतर होइत रहैत अछि ।” \nबौआ फ े र पुिलक - \n“तखनो लोक वक ए पढ़ैए?” \n“मनुख पदढ़ -छल ख ज्ञान अर्जिंत करैए आ ओइ ज्ञानसाँ अपन जजनगीक ेँ  सुलभ बना असली जज नगी \nजीबैए। लोक पदढ़ -छल खख िात ट र -इंजज वनयर, औवफ सर, कवि , लेखक आ उपदेशक इत् या दद  बनैए। \nअ्‍ िा ई कहह जे तूाँ की बनबऽ?” \nबौआ बाजल - \n“हम पदढ़-छल ख कोनो काज कऽ सक ै  िी मुदा क वि -लेखक नै बनब। सभ कमा कऽ सुख -मौजसाँ \nजज नगी वब तबै िैथ  मुदा कवि -लेखकक ेँ  कोनो कमाइ नै होइत िैन । अखबारमे पढ़छल ऐ जे मरला बाद \nपुरस् कार भेटै िै। ” \nO \n \n  \n  \nघूसहा घर \n  \nमुखख याजी पंिायतक गामे -गाम आम सभाक बैसार लेल िोलहो दद यौलैन । गामक लोक सभ एकजुट भऽ \nआम सभामे पहुाँिला। सभाक ेँ  सम् बोमधत करैत मुखख याजी बजला - \n“ऐ बैसारमे सभ वक यो मम ल वनणगए छल अए जे पंिायतक गरीब आ मसोमात, जज नकर घर टुटल -फाटल होइ \nिा रहबा योग नै होइ , ओइ बेकतीक सूिी बनाएल जाउ। हुनका सभक ेँ  सरकार तरफसाँ घर बनबैले \nइजन् दरा -आिास योजनासाँ रूपपैया भेटतैन ।” \nिािग सदस् यक सहयोगसाँ मुखख याजी लग इजन् द रा आिासबला सूिी पहुाँिल। वबहानेसाँ मुखखयाजीक दलाल \nसभ सूिीमे नामांवक त बेकतीसाँ भेँट कऽ एक-एकटा फामग दऽ कवह  देलक जे फा मग भरर  कऽ मुखख याजी लग जमा \nकरै जाउ आ बैंकमे खाता सेहो खोलबा लइ जाउ। संगे संग पााँि हजार रूपपैआ सेहो दद अए प़ित। तखन इजन् दरा \nआिास भेटत।  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n37 \n \nबहुत गोटे ताँ अपन गाए-महींस -बकरी -िकरी -गहना -जेबर जेकरा जे गर लगलै बेछि  कऽ रूपपैआ दऽ रूपपैआ \nउठे लक। वक ि ु  आदमी एहनो िल जेकरा  सकताग नै भेलै ओ िंछि त रवह गेल। बदलामे पाइबला लोक अपना नामे \nउठा लेलक।  \n   वकि ु  ददनक बाद रमघ या मसौमात इजन् द रा -आिास ले फामग भरर  मुखख या जी लग पहुाँिली। मुखख याजी फामग \nपदढ़ बजला - \n“पवह ले इजन् द रा आिासमे पिीस हजार भेटै िलै आब िाछल स हजार भेटै िै मु दा आगूसाँ साइठ हजार \nभेटतै। जइमे प्‍ िी समे पााँि हजार आ अखन िाछल समे दस हजार खिाग लगै िै मुदा आगू साइठमे पनरह \nहजार लगतै। ” \nरमध या सुवनते कावन -कलैप कऽ अपन मजबूरी सुनौलक ै न । मुखख याजी मु़िी िोलबैत बजला - \n“यइ काकी, हमरे क े ने नै ने होइ िै, िेगे -िेग हावक म -हुक ु म बैसल िै। ओहो ताँ कदटया सोन् हा कऽ रखने रहै \nिै तेकरा की हेतै। आ हमरो कोनो दरमाहा भेटै िै हमहूाँ ताँ ओहीमे वनमहै छि ऐ। ताँ ई हेतौ जे हम अपनबला \nनै लेबो। ” \nरमध या सभ बात सुवन परर ल्स् थवत बूजझ आपस आवब  गेली।  \n   बुधनी बुदढ़या गाममे सभसाँ उमेरगर। जुआवन येमे घरबला  बादढ़मे िुमम  कऽ मरर  गेलखख न। दूटा बेटाक संग \nबुधनी कवहयो वहम् म त नै हारली। संघषग करैत आत् म -वनभगरतापर मध यो-पुतोक ेँ  सतकत बनौने िैथ । हलााँवक आर्थिंक \nरूपपे कमजोरे िैथ । \nएक दद न मुखख याजीक नजैर  बुधनी बुदढ़यापर प़िलैन  आ देखते पुिलखख न- \n“गामक बहुतो लोक सभ लाभ लेलक मुदा तूाँ कोनो फारमो नै भरलीही ? तोरा ताँ दूटा लाभ भेटतौं। एकटा \nिृिा-पेंसन आ दोसर इजन् द रा आिासक।” \nबधनी बजली - \n“ऐमे कोनो खिो -ििो लगैए ?” \nमुखख याजी - \n“हाँ, िृिा-पेंसनमे पााँि सए आ इजन् दरा -आिासमे पनरह हजार। ” \nबुधनी- \n“हम ई लाभ नै लेब। ” \nमुखख याजी - \n“वकए नै लेब ?” \nबुधनी- \n“घूस दऽ कऽ घर बनाएब ताँ ओइ घूसहा घरमे रहैबला क े हेन हेतै?” \nमुखख याजी आ बुधनी बुदढ़याक गप अपना घरक कोनिर लगसाँ रमध या मसोमात सुनैत िेली अपना मनक ेँ  \nबुझबैत बजली -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n38 \n \n“इजन् दरा आिास वकए घूसहा घर कवह यो ने।” \nO \n \n  \n  \nगंगा नहाएब  \n  \nकावतक मासक पुर्णिंमा लवगिाएल। सालक तेरहम मास , बेसी पािैन -वतहार भेने हाथो खालीए , मुदा गाममे \nदलमछलत होइए - गंगा नहाइले छसमररया घाट जाएब।  \nऐबेर पुरुखसाँ बेसी जनानीए सभ गंगा स् ना न करए जाइले िाल िीलने। तीनू टोलक जनानी सभ गुदुर -फ ु सुर \nकरैमे भरर -भरर ददन लगल। िनरदेि भोरे उदठ गाए -बरदक ेँ  क ु ट्टी-सानी लगा धनखेती ददस विदा भेल वक ब़िकी \nभौजी आ सावित्री माए िेदढ़यापर आवब गेली। ब़िकी भौजी मुस् की मारर बजली - \n“बौआ िनरदेि , सुनै िी गामक लोक सभ गंगा नहाइले जा रहल अछि। अहााँ नइ जाएब। कवहया पुर्णिंमा \nछिऐ।” \nिनरदेि ददन -वतछथ वगनैत बाजल - \n“परसुए पुर्णिंमा िी। हमर ताँ हाथे खाली अछि , तहन ि ु ्‍ िे हाथ जाएब क े ना। ऐबेर नइ जाएब। गंगा मैया \nजाँ ऐ साल वनक े-सुखे रखलैन ताँ ऐगला साल अबस् स  जाएब। ” \nसावित्री माए बजली - \n“िनरदेि , एहनो बात लोक बजैए ! गंगा नहाइले ताँ वबना जतरो -के-जतरा बनबैए , अहााँ वकए मुाँह मो़िै \nिी।” \nगंगा नहाइक ििग सुवन एतक े -दुइए जवनजावत सभ ससैर -ससैर आवब िनरदेिक ेँ  घेरर लेली। ब़िकी भौजी \nिौल करैत कहलखखन - \n“यौ अहााँ सभ ददनक बहन्नाबाज िी, से बहन्ना िोड़ू जे हाथ ि ु ्‍ िे अछि। अपनो िलू आ हमरो सभक ेँ  नेने \nिलू। रहल खिागक बात , हम ताँ खिाग देखबे ने करै िी। घरेसाँ खेनाइ-पीनाइक समान बना लऽ लेब। \nरेलगा़िीमे मेलाक भी़ि रहबे करत , दटकट कोनो लगबे ने करत। एक गा़िीसाँ रावतये-रावत जाएब आ दोसर \nददन घर घूमम िछल आएब। ने कोनो घरक काज पि ु आएल आ मंगनीमे  गंगा नहा लेब। जखन मेलामे कोनो \nिीज -िौस कीनबे ने करब तखन खिग बेसी वकए हएत। अहूाँ ताँ छसयार गुाँहक ेँ  परबत बनबै िी।” \nब़िकी भौजी गपक बखा़िी खोछल िारूप ददससाँ िनरदेिक ेँ  गिारर लेली। िनरदेि सकदम भऽ गेल। वकि ु  \nउत्तर नइ देलक। जवनजावत सभ समैझ गेली जे िलैले तैयार भऽ गेल।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n39 \n \nिनरदेि मने -मन सोिए लगल जे िेद -पुराणसाँ लऽ कऽ साइयो पोथीमे गंगा स् ना नक ब़ि पैघ महत बतौने \nअछि। सतयुगसाँ लऽ कऽ अखन धरर अपन देशक लोक आ आनो देशक लोक गंगा नहाइए ताँ िनरदेि वकए पाि ू  \nरहत। हमहूाँ वकए ने लगले सूरमे बे़िा पार भऽ जाइ।  \nएमहर भररये ददनमे जवनजावत सभ खेनाइ -पी नाइक ओररयानमे लवग गेली। वकयो अरबा िाउरक \nरोटी , अल लू क भुजजया बनौलक ताँ वकयो परोठा-भुजजया , ताँ वकयो िू़िा-मुरही , सतुआ-नोन आ ममरिाइक मोटरी \nबाखन् ह िलैले तैयार भऽ गेल।  \nपिीस -तीस गोटे साँझुक े  गा़िी पक़िैले दटशन ददस विदा भेल। वनरमलीसाँ सकरी जाइत-जाइत भी़िक कारणे \nबुझू देहक मोछल ि ु दट गेल। मुदा कोनो धरानी भोरे -भोर छसमररया टीशन पहुाँि गेल। वकि ु काल दटशनेपर अाँटक ै  गेल \nआ अन् हरोखे गंगा घाट ददस सभ वकयो विदा भेल। दटशनसाँ घाट धरर िुटी जकााँ सत्तैर लगल लोक। क े तौ कनीयोँ \nजगहे नइ जे ठाढ़ो भऽ लोक जी़िाएत।  \nससरैत-ससरैत कहुना गंगा घाट प हुाँि गेल। ददसा-मैदानसाँ आवब िनरदेि दतमवन करए लगल। गामेसाँ \nसाहोरक दतमवन अनने िेलए। मुाँह -हाथ धोय बेरा -बेरी गंगामे नहाइ गेल। िोर उितकाक कोनो कमी नइ , जाँ एक े बेर \nसभ वकयो नहाइले जेइतए ताँ झो़िा-झंटी लऽ पार भऽ जइतए।  \nलोक ताँ गंगा नहाइत अछि पुन् य समैझ कऽ मुदा पापो करै बला ओतए बेसी रहइ। सभ वकयो नहा एक -एक \nविब्‍ बा गंगाजल भरर आवन ऊपर रखलक। पावन तेते घोर -मट्ठा भेल मघनाएल िेलै जे मुहोँमे नइ लइक े  मन होइत। \nघाटसाँ हदट ऊपरमे एकटा मजन् दर िल। ओतइ एकटा िापाकल सेहो िल। सभ वकयो धतकम -धुतका करैत कल \nलग पहुाँिल। भूख -वपयास सभक ेँ  लगल िेलै अपन -अपन खाएक वनकाइल खा -खा पावन पीब , मोटरी -िोंटरी बाखन् ह \nलेलक।   \nसबहक वििार भेल जे ग़िीमे ब़ि देरी िै ताँए हम सभ ताबे मेला घूमम देखब। घूमम -घूमम गंगा घाटक मनोरम \nिवबक आनन् द लेब। सभ वकयो घुमैत दछिन -पूब ददस गेल।   जेतए खाली मुरदे जरै िेलै। लाश अधजरूप होइ वक \nपावनमे  धफारर -धफारर कऽ भाँसा दइ िेलै। तइ बगलेमे एतेक मघनाएल िेलै जे थुको फ े कनाइ अपराधे बुझै िल। \nनाक-मुाँह मुवन सभ वकयो प़िाएल। \nगंगा कातमे वकि ु  दूर तक घाट बनल। नहाइक भी़ि ओरेबे नइ करैबला। तखन घुमैत सभ वकयो राजेन् द्र  पुल \nलग आवब गेल। जेना पुल वकयो देखने नइ िल तवहना ऑंखख फारर -फारर पुलक ेँ  देखऽ लगल। घुमैत -वफ़िैत सभ \nथावक-हारर गेल। कावतकक दुपहररयाक वतखर रौद भेने गरमी बदढ़ गेल। िाहैरक कोनो असे नइ। द्मभजलाहा िस् त्र  \nमाथपर राखख हाथसाँ पक ै ़ि झॉंह बना-बना सभ घुररया कऽ बैसल।  \nबैसले -बैसल लोक सभ गंगा महात् म क ििग करए लगल। जेकरा जे बु झल -सुनल आवक मनमे फ ु राइ से बजै \nिल। तखने ब़िकी भौजी आ क ु पहािाली काकीक ेँ  रवह-रवह कऽ मन हौंरऽ लगलैन। बोकरर -बोकरर भरली। गंगामे \nकखनो मरलाहा जीि -जन् तुक ेँ  भाँसैत जाइत देखै ताँ कखनो मुरदाक ेँ, तवहना िारूपकात जे मघनाएल देखै से परपंिे ने \nहोइ। \nिनरदेिक मनमे गंगाक ्रकवत श्र िा-भल्त त आ आस् था िल ओहो कमए लगलै। कथा -पुराण आ साधु -संतक \n्रकििनमे गंगा -महात् म  पढ़ने-सुनने रहए ओ सााँि िी की झूठ तइ ओझरीमे ओझरा गेल। तैयो िनरदेि मनमे सिुर \nबाखन् ह सोिए- जेतए िारूप जुगमे लोक गंगा -महात् म क ेँ  मानैत आएल िैथ , तेतए हमरा मानने िा नइ मानने की \nहएत। एतेक लोक जे गंगा नहाइए , की ओइ पुण् य-्रकतापे सभ स् िगग जाइए ? आ जे गंगा नइ नहा पबैए ओ की नरक \nजाइए ? तखन ताँ क े हनो क ु कमग करर छलअ आ गंगा नहा स् िगग िछल जाउ , सुकमगक कोनो जरूपरते नइ !  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n40 \n \nतही वबिमे सुगापट्टीिालीक ेँ  ब़िब़िैनी धेलक ै । अकिकाइत िीरपुरिालीक ेँ  कहलक- \n“दीदी , एगो बात फररिा कऽ बुझा दथु। जखन गंगा अपने एते मघनाएल अछि आ लोक सभ नहा कऽ \nअपन पाप धोइए ताँ एतेक गन् दगी आ पापक ेँ  गंगा मैया क े तए जमा करैए ?” \nिीरपुरिाली काकी सुगापट्टीिालीक ेँ  समझबैत कहलखखन - \n“देखै नइ िहक गंगा मैयाक ेँ  कोनो बखारी आवक गोदाम िै जे ओइमे जमा राख त।” \nसुगापट्टीिाली - \n“तखन गंगाजी अपना पेटमे सोखन् ह –मोइन बना रखैत हेती। ” \nतैपर िीरपुरिाली बजली - \n“हे हइ, एना अनरगल वकए बजै िहक ! गंगा मैया एहेन नइ िैथ  जे एतेक रास पाप आ गन् द गीक ेँ  जमा \nकरत। कथीले करत आ वकए जमा करत। पाप आ गंदा ताँ लोक करैए। जे करत से ने भोगत। ओ अ पने ने \nपाप करैए आ ने गंदा। सभटा लोकक ेँ  बॉंदट दइए। ” \nसुगापट्टीिाली - \n“से क े ना दीदी। एतेकालसाँ िी, कहााँ वकि ु  बाँटैत देखै िी गंगाजीक ेँ ।” \nिीरपुरिाली काकी बजली - \n“हइ सुगापट्टीिाली , तोरा सनक सोझमवतया जनानी अहू जुगमे अछि से हम नइ बुझने िेलौं। एक गाममे \nजनमलह आ दोसर गाम मे वगरथाइन बनल िहक से ओवहना। देखहक गंगा क े ना पाप आ गन् द गीक ेँ  बाँटै \nिछथन। जेते लोक गंगा नहा कऽ पाप धोइए ओ अपना -अपना मनक भरम दूर करैए। जखन ओ िुबकी \nमारर विब्‍ बामे जल घरक खावतर भरैए , जइ जलसाँ लोक तन -मन शुि करैए तखने जेकर जे पाप क े लहा \nरहै िै , तेकरा गंगा बॉंदट दइ िै। ” \nवब्‍ िेमे क ु पहािाली काकी आ ब़िकी भौजीक ेँ  विषयसाँ भाँछसयाइत देख सावित्री माए बजली- \n“बौआ िनरदेि , हम ताँ कान पक़िै िी एहेन करम जजनगीमे फ े र कवहयो ने करब। ई ताँ देखौंस क े लौं। \nअसल गंगा ताँ सबहक मनेमे बसैए। जे वकयो देखबे ने करैए। कहवबयो िै , मन िंगा ताँ कठौतीमे गंगा। रहल \nगंगा नहा कऽ पाप धोअब आ पुण् य  लूटब। ताँ जखन पाप करबै ने करब ताँ पुण् यक कोन काज अछि। जखन \nकरमक ेँ  धरम बूजझ करब तखन अधरम वकए हएत। जे जेहेन करत तेकर फलो ताँ तेहने ओकरा भोगए \nप़ित। हमरा बुझने ई सभटा मनक भरम छिऐ। ” \nगप -सप् पक बीि दुपहररया वबतल वक तखने घर जाइ ले ग़िी धुधुआइत आवब गेल। सभ वकयो ग़िीपर िदढ़ \nविदा भेल। दटशनसाँ िछल जखन गामक सीमा कात आएल तखने सभ वकयो तीन -तीन बेर गंगाजी क ेँ  गो़ि लावग \nबाजल जे एहेन ददन नइ कररहह जे दोसर बेर आब कवहयो गंगा नहाइले जाए प़िए। कान पक ै ़ि -पक ै ़ि जजनगी \nभररक लेल गंगाजी साँ माफी मांवग ले लक।  \nO \n   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n41 \n \n \n  \n  \nछशक्षाक महत \n  \nजीबि घरजमैया िल। हुनकर पत्नी रमधया, माए -बापक एकलौती बेटी ब़ि दुलारर  िछल। रमध याक वप ताक ेँ  \nिारर बीघा िास-बास, कलम -बााँस आ गाए-ब़िद िल। खे ती-बा़िीसाँ जजनगी िलै िेलैन । सोझमवत या रहने कोनो \nिल -कपट नै रहैन। वप तमरूप िला। परर िारमे अक्षरक बोध क े करो नै रहैन  खाली जीबि ट -ब कए कऽ साक्षर िल। \nरमध याक वप ता जरूपरत  प़िलापर जखन  समाजमे कोनो लेन -देन करै िला ताँ औंठ े क वनशान दइ िला।  \nएक साल एहेन समए भेलै जे  इलाकाक इलाका बादढ़-पावन साँ दवह गेलै। ने नेिान करैले अन्न आ ने दााँत \nखोदहैले नार -पुआर भेलै। दोसर साल रौदी भऽ गेलै। एक ताँ बादढ़ क मारल, दोसर रौदीक जरल। गरीब -गुरबाक ेँ  \nगुजर कटनाइ पहा़ि भऽ गेलै। क े तेको परर िार ताँ आन-आन गाम अपन -अपन क ु टुमैती जा वक ि ु  ददन समए \nकटलक। मुदा ई सुवि धा सबहक नशीि नै िेलै। गामक नमहर जमीनदार, माछल क-गुमस् ता   जे िला हुनका ताँ \nपहुलक े  सालक पुरना अन्न बखारीक -बखारी भरल िेलैन। हुनका सभक ेँ  कोनो छिन् ता नै िेलैन । रमधयाक माए -बाप \nबूढ़ रहने आन गाम जा क े ना काज करत। ओ दुनू गामेमे माछल कसाँ कवहयो मरूप आ ताँ कवहयो धान ताँ कवहयो िााँटी \nिाउर कजाग लऽ समए काटै िल। कजाग देवन हार माछल क सभ विपवत क समैमे गरीबक शोषण सेहो करैत। एक मन \nअन्नक बदला दू मन आ दोसर साल िुक े लापर तीन मनक करारीपर कजाग लगबैत। तेकर बादो औंठाक वन शान \nएकटाक ेँ  क े  कहए जे तीन-तीनटा िाप कागतपर लइ िेलखख न। गरीब अपन परान बाँिाएत आवक िापक परबाह \nकरत। कजाग खेवन हार थो़िे बुझै िल वक िाप देबै कागतपर आ हमर जमीन जत् था  िछल  जेतै ततखापर।  \nएक दू साल समए वब तलै। जीबि अपन सोसराइरेमे सासु -ससुरक सेिा आ खेती -बा़िी कऽ गुजर-बसर करै \nिल। वक ि ु  समए पिाइत  सासु-ससुर मरर  गेलखख न। श्राि-कमगसाँ वनिृत भेले िल आवक  गामक माछल क-गुमस् ता  \nलोक ै न  अपन -अपन कागत लऽ जीबि ऐठाम पहुाँिए लगला। कजाग ताँ करारीपर देने रहैन । ओ समय  बीवत गेल \nिल। कजाग खेवन हार पवह ले कागतपर िाप देने रहैन । ओइ कागतपर माछल क-जमीनदार लोक ै न  जमीनक खाता -\nखेसरा रकबा छल खख  कऽ अपन नाओं कऽ लेलैन । गरीब सबहक जमीन माछल क-गुमस् ता  हरैप  लेलक ै न । जइमे \nरमध याक जमीन सेहो िछल  गेल। आब जीबि -रमध याक ेँ  दूटा बेटी, एकटा बेटा आ पररिारक भरन -पोषण करनाइ \nकदठन भऽ गेल। जीबि कमाइ खातीर बाहर िछल  गेल। बाहरमे पढ़ल -छल खल आदमीक ेँ  नोकरी जल दी ए होइ िेलै \nआ बेसी दरमाहा सेहो भेटै िेलै। जीबि बेसी पढ़ल ताँ नै मुदा साक्षर िल। जइसाँ छशक्षाक महत जज नगीमे क े तेक \nहोइ िै से मोने -मन महशूस करै िल।  \nजीबि ट -ब-ट काए कहुना कऽ छिट्ठी छलखख  घर पठे लक। ओइमे बेटा -बेटीक ेँ  पढ़बैले रमधयाक ेँ  ्रकेररत करैत \nकहै िल जे पढ़ाइमे जेते खरि लगत, हम कमाए कऽ पठाएब मुदा अहााँ मध या-पुताक ेँ  पढ़बैमे कोनो कोताही नै \nकरब। रमध यो मोने -मन सोिै िेली जे नीक लोक बनबाक लेल छश क्षाक ब़ि महत िै। जे हम आ हमर माए -बाप जाँए \nनै पढ़ल िेलौं ताँए ने सभटा जमीन माछलक-गुमस् ता  हरैप  लेलैन । जखन  पढ़ल रवहतौं ताँ ई मुछसबत नै अवबताए। हम \nसभ जे क े लौं से क े लौं मुदा मध या-पुताक ेँ  जरूपर पढ़ाएब। अइले हमरा जे परर श्रम आ वतयाग करए प़ित ओ करब। \nओ सभ दद न अपन मध या-पुताक ेँ  समैपर संगे जा स् क ूल पहुाँिाबए लगली।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n42 \n \nरमध याक टोलेमे बु्‍ िी बाबू िला। बु्‍ िी बाबू अंिलमे ब़िाबाबू िैथ । ि ु ट्टीमे घर आएल िैथ । हुनका काल्लह  \nभोरे रेन पक ै ़ि  ड्यूटीपर जेबाक िेलैन  से रमध याक ेँ  कहलखखन- \n“रमध या, वकि ु  समान अमधक अछि। गाममे कएक गोटेक ेँ  कहछल ऐ जे काल्लह  भोरक े  रेन पक़िब से कनी \nसमान स् टेशनपर पहुाँिा ददअ, मुदा वक यो तैयार नै भेल। तूाँ कनी पहुाँिा दइ। हम तोहर ब़ि उपकार \nमानबो। ” \nरमध या बाजछल - \n“ठीक िै, कअए बजै िलब। कवह  दद अ हम समान पहुाँिा देब।” \nबु्‍ िी बाबू बजला - \n“सात बजे भोरेमे िलब। वक एक ताँ आठ बजेमे रेन िै। तीन-िारर वकलो मम टर स् टेशन दूरो िै। ” \nरमध या भोरे उदठ  सभ काज कऽ ज लखै बना मध या-पुताक ेँ  खाइले दऽ बजली - \n“तूाँ सभ जल दीसाँ खो, आइ कनी पवहनवहये तोरा सभक ेँ  स् क ूल पहुाँिा दइ छियौ, तखन  बु्‍ िी बाबूक समान \nपहुाँिबैले टीशन जाएब।” \n   एम् हर बु्‍ िी बाबू तैयार भऽ रमध याक बाट तक ै  िला। पााँि ममनट पिाइत  रमध या पहुाँिली। बु्‍ िी  बाबू \nतमसाइत बजला - \n“रमध या, तोरा कहने िेछल यौ साते बजै िलैले, देरी भऽ गेल। रेन ि ू दट  जाएत। तोरा कोनो छि न् ता  नै।” \nरमध या बजली - \n“अपने तमसाउ नै। धीरे -धीरे बढ़ू हम समान लेने लफरल वप ट्ठेपर आवब रहल िी। कनी मध या-पुताक ेँ  स् क ूल \nपहुाँिबैमे देरी लावग  गेल। ” \nबु्‍ िी बाबू- \n“पवह ले समान पहुाँिा दइतैं, हमरा रेन ि ू दट  जाइत। एक दद न तोहर बेटा-बेटी स् क ूल नै जेतौ ताँ की हेतै। \nएतक े  ददन कोनो पदढ़ कऽ कलत ट र बवन  जेतौ ?” \nरमध या मोने -मन सोिए लगली, कहै छि ऐन आगू बढ़ैले से उदठए ने होइ िैन । हम ताँ लफरल वहनकासाँ \nपवह नवह पहुाँि जाएब। रेन थो़िे ि ु टतैन । अपने बेगरते आन् ह र िैथ । अनेरे गिलौं।  \nO \n \n  \n  \nई िी हमर मजबुरी  \n   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n43 \n \nजमुना बाबाक दुआरर पर सतसंग -्रकििन होइ िेलै। भी़ि देख  हमहूाँ ससैर  कऽ गेलौं  आ बैस सुनए लगलौं। \n्रकििनकताग सेहो ज्ञानी आ विद्वान बूजझ प़िला। ओ मनुखक जज नगीक समरूपपता बतबै िला। कहब रहैन  जे सभ \nमनुख एक समान िी। सभ एक े  ईश्वरक सन् ता न िी आ सबहक अत् मामे एक े  परमात् मा क अंश रमम  रहल -ए। \nमुदा हम ताँ ब़ि अन् तर देखै िी। सबहक वक्र या-कलाप,  रहन -सहन आ खानो -पानमे ब़ि पैघ द्मभन्नता अछि। \nक े करो बोरे-बोरे नून आ क े करो रोदटयोपर ने नून। कोइ खाइते -खाइते मरैए आ कोइ खाइए वब नु मरैए। क े करो बीघा-\nबीघे कोठा-सोफा क े करो खोपव़ियोपर आफत। कोइ रौदे -िसाते जरर -मरर  काज करैए ताँ कोइ ए.सी.मे मौज करैए। \nवकयो उ़िन जहाजसाँ देश-विदेशक यात्रा करैए ताँ वकयो पएरे िछल -िछल  स़िक े पर पराण वतयागैए। वक नको \nवबमारीक इलाज करो़िो रूपपैआसाँ विदेशमे होइए ताँ वकनको पराण साधारण इलाज वब नु िछल  जाइए।  \nऐ सभ मुद्दापर सोि -वििार करैत जखन  ्रकििन खतम भेल तखन  हम हुनका लग जा कहछल ऐ- \n“महराज, अपने  ्रकििनमे सभ मनुखक ेँ  समरूपप बतौछल ऐन । मुदा हम ताँ ब़ि अन् तर देखै िी। से कनी \nफव़ििा कऽ कवहयौ।” \n्रकििनकताग मधुर स् िरमे बजला - \n“से ताँ ठीक े  अहूाँ कहै िी। हम जे ्रकििनमे कहलौं सेहो ठीक आ अहााँ जे कहै िी सेहो ठीक। सत्  ई िै \n्रकक ृ वत द्वारा जे सुवि धा मनुखक लेल  उपलब्‍ ध िै ओ समरूपप िै। मुदा मनुखक बीिमे जे अन् त र िै से \nअन् तर बेिस् थामे कमीक कारणे िै। मनुखे मनुखक दुश्त् म न छिऐ। जे जेते सिल िै ओ ओते दोसराक हक \nमारर  बेिस् थाक ेँ  दुरूपपयोग करै िै। जवह ना हाथीक ेँ  दूटा दााँत होइ िै एकटा खाइबला आ दोसर देखबैबला \nतवहना बेिस् था करैबलाक ेँ  दू नजैर  होइ िै। कथनी आ करनीमे अन् तर रखने िै। ऐ सभ बातक वि िार-\nअनुभि मनुखक ेँ  अपने करए प़ितै। ओकर समाधान लेल सघषग करए प़ितै। वबनु मांगने ताँ भीखो नै मम लै \nिै। ई ताँ अहााँ अमधकारक बात करै िी। जौं हम ्रकििनमे समरूपपताक बात नै कहबै ताँ बेिस् था हमरा  नै ने \nजीबए देत। अहााँ जकााँ जौं हमहूाँ ्रकििनमे बाजब ताँ कवहया ने हमरा जमपुरी पहुाँिा देने रवह तए। यहए िी \nहमर मजबूरी। ” \nO \n \n  \n  \nबाल बोध \n  \nदुखीलालक ेँ  दुखक पहा़ि माथसाँ कवहयो वन्‍ िााँ नै भेल। बूढ़ माए-बापक सेिा टहल, तैपर साँ दूटा भलढ़ेरबा \nबेटी, िोट-िोट दूटा बेटा, पत्नी आ अपने क ु ल आठ बेकतीक परर िार। पत्नी- फ ु छलया- परर िारक काजमे वप साइत \nिेली। सासु -ससुरक टहल -दटकोरा आ सेिासाँ पलखैते ने। ऊपरसाँ एकटा पोछसया गाए, एकटा भजैवत या बरद। मुदा \nदुनू बेटी िठ े लगरर  आ हुनरगरर  िैन । घरक कमौआ दुखीलाल असकरे दद न-रावत वफरर शान रहैए। घरक खिाग पुग् बे  ने \nकरैए जे पलखवत  मारत। खेवतयो -पथारी कम्मे भेने जने -बुत्तापर घरक खिाग िलैत अछि । जखन  खेनाइओ - वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n44 \n \nपीनाइओमे िनसने तखन  बेटा-बेटी पढ़त क े ना? बखगक पे सतरे दुखीक माए लकबा रोगसाँ मरर  गेली। पिाइत  बूढ़ \nबाप सेहो रोगसाँ रोगा -सोगा दम तोव़ि देलक ै न । श्राध-कमग आ भोज -भात कजे हाथे भेल।  \nदुखीलालक ेँ  एक -सबा कट्ठा िीह, तीन कट्ठा िौमास आ िह-सात कट्ठा तीन-फछसला खेत िैन । जइसाँ िह \nमास परर िारक गुजर िलै िैन । जन -मजदूरी  कऽ शेष िह मास वब तबैत अछि। मुदा अखन  ताँ िौमास आ तीन-\nफछसला खेत दस हजारमे िेढ़ा सूदद पर भरना लवग  गेल अछि । तैपर साँ दूटा बेटीक वबआहक अलगे। दुनू बेटा अखन  \nबाल -बोध! समस् या-पर -समस् या लदल जा रहल अछि । जाँ िारर-पााँि साल खेत-भरना रूपपैआक सूदद  नै भरब ताँ \nखेतो  सूदद ए तरे िछल  जाएत। गाए वब कल िरबावह येमे कहबी सन हएत।  \nएक दद न दुखीलाल बैसारीए िल। वक ि ु  सोिैत िल आवक मनमे उपकलै खेतक भरना। जइ खेतसाँ हमर \nबाप -दादा परर िार िलबै िला िएह खेत हमरो जीवि का अछि। मुदा आब बूजझ  प़िैए ओ खेत वबलैट  जाएत। ऐ \nक्रममे सोिैत दुखीलाल  टहैल  माछल क ्रकभूनाथजीक दरबज्जापर पहुाँिल। ्रकभूनाथजी दुखीक ेँ  देखते कहलखख न- \n“आबह दुखी, एमकी बहुत दद नपर भेँट करए एलह।” \nदुखीलाल - \n“माछल क, अहााँसाँ कथी ि ु पल अछि। एतेक दद नसाँ माए-बापक कहुना रीन उतारलौं मुदा अपनेक रीन क े ना \nिुकाएब से फ ु ़िेबे ने करैए।” \n्रकभूनाथजी - \n“क े ना िुक े बऽ से ताँ तोहर काज छिअ। तइले हम वक ए मगजमारी करब। साले -साले हमरा रूपपैआक िौरहा \nसूदद  बढ़ैत जेतह। पााँि सालक करा़िी िह, नै िुक े बहक ताँ खेत िो़िह प़ितऽ।” \nदुखीलाल - \n“मा छलक, एना नै ने बाजू। खेतक नाओं सुवन  हमर करेजा फादट  जाइए। ई खेत हमर खनदानक पूजी  आ \nइज्जवत  िी। अपना जीबैत हम क े ना वब लटए देब। ” \n्रकभूनाथजी- \n“से ताँ तूाँ ठीक े  कहै िह। रूपपैआक सूदद जोव़ि िुकता कऽ दहक आ अपन खेत िो़िा लैह। ” \nदुखीलाल - \n“माछल क, अहींक दरबारमे जन -मजुरी कऽ जीब लेब। रहल अहााँक रूपपैआक सूदद , तइ एबजमे हम अपन \nदुनू बेटाक ेँ  अहीं ऐठाम नोकरी राखख  दइ िी। बाँिलोहो बाछस-बेरहट खा जीब लेत आ अहूाँक काज िलत। \nजाधरर  अहााँक रूपपैआक सूद-मूर  नै सधत ताधरर अहींक दरबारमे नोकर बवन  खदट  देत। रूपपैओक िुकता \nभऽ जाएत आ हमरो खेत ि ु दट  जाएत। ” \n्रकभूनाथजी- \n“कहलह ताँ ब़ि नीक। युल्त तयो तोहर नीमन िह मुदा...। ” \nदुखीला ल - \n“मा छलक ‘मुदा ’ वकए कहलौं ?”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n45 \n \n्रकभूनाथजी- \n“मुदा ऐ दुआरे बजलौं वक  तोहर बेटा दुनूक ेँ  ताँ देखने नै िी। अबोध अछि आवक बाल -बोध ” \nदुखीलाल - \n“बाल -बोध अछि। ठ े कनगरर , एकबेर सेरर या कऽ बता देबै ताँ दोसर बेर अढ़बए नै प़ित। देखते-देखते फ ु रग -\nफ ु रग काज कऽ देत। एतको मम छसया असकवतया नै अछि।” \n्रकभूनाथजी- \n“बेस काल्लह ये दुनूक ेँ  बजौने आबह। नैनसाँ देखखयो लेब आ काज करै जोकर अछि  वक नै सेहो ठ े काइन  \nलेब। ” \nदुखीलाल - \n“बेस माछल क, जाइ िी काल्लह ये दुनूक ेँ  संगे नेने अबै िी।” \nदुखीलाल अपन कतगव् य क ेँ  हीन बूजझ छिन् तामे िूमम  गे ल। हम क े हेन बाप िी जे बाल -बोध बेटाक ेँ  भोजन-बस् त्र-\nछशक्षा इत् यादद  पूर नै कऽ अपने बेगरते नोकरी लगबै िी। बेटा -बेटी राजाक हुअए आवक  गरीबक सभक ेँ  अपन \nसन् तान दुलरूपआ होइ िै। जखन  नमहर -बुमधगर -ठ े कनगर हएत ताँ की कहत! हमर बाप क े हेन वनष् ठुर िैथ  जे हमरा \nसंगे ए हेन अन् याय क े लैन । मुदा हमरा लग रस् ते  कोन अछि। दोसर कोन उपए लगा सकब। मोनक बात मोनमे रखैत \nहृदैक ेँ  सतकत कऽ वबहाने भने पवन वप आइ करा संगे नेने ्रकभूनाथजीक दरबार पहुाँिल। दुनू बाल -बोध भाए गांगी -\nजमुनी, देखैओमे ब़ि नुनुआगर, उमेरो आठ -दस बखगक। ्रकभूनाथ जीक ेँ  मनमे भेलैन  ब़ि नीमन टहलू हएत। मुदा \nअनठबैत बजला - \n“दुखी दुनू बौआ ताँ अखन  लेधुररये अछि । हमरा ऐठाम कोन काज करत। ऐठाम ताँ भी़िगर काज अछि ।” \nदुखीलाल बूजझ  गेल जे माछल क हमरा टाव़ि रहल अछि । बाजल - \n“माछल क, िोट देख झुझुआउ नै। घरक िोट -िोट सभ काज करत। गाए -बरदक क ु ट्टी-सानी, दरबज्जा, \nमाल -जालक बथान आ गोहाल घरक झार -बहार करत। गोबर -करसी िुल -िालक ेँ  हटाएत। अहूाँक ेँ  वकयो \nटहल -दटकोरा करैबला नै अछि  सेहो अपन समैझ करत। अहूाँ अपने पोता सन बेिहार करबै। घरे ने बदैल  \nजेतै मुदा रहतै ताँ गामेमे। अहााँ लग रहत ताँ हम वनवफवकर रहब। ओना ह महूाँ ताँ अवबते-जाइते रहब। ” \n्रकभूनाथजी- \n“दुखी, तूाँ ने गाम -घरक बात करै िह। लोक ताँ शहर जाइले जान गमौने अछि ।” \nदुखीलाल - \n“माछल क की कहब, लोक ताँ छि़िै भऽ गेल अछि। जेतै पेट भरै िै ओतै खोंता बना रहैत अछि ।” \n्रकभूनाथजी- \n“से ठीक े । हमरे बेटाक ेँ  नै देखै िहक। गाम -समा ज िोव़ि हैदराबादमे रहैए। पािैन -वतहार ताँ हम जाबै जीबै \nिी ताबे कहुना कऽ दइ छि ऐ, नै ताँ घरक देिताक ेँ  एक िुरुक पावनयोँ क े  देत।” \nदुखीलाल -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n46 \n \n“मा छलक, िोड़ू दुवनयााँ-दारीक गप -सप् प। हमरो काजपर जाइक अछि । और गप -सप् प दोसरो दद न हेतै। दुनू \nबाल -बोधक ेँ  सम् हारूप। ” \n्रकभूनाथजी - \n“दुखी, कनी आर बैसह। ई दुनू बौआ अनछि न् हार अछि । कनी बवतया लइ िी। नाओं बूझल रहत ताँ समैपर \nसमझा -बुझा देबै। नै ताँ पोसो नै मानत। तूाँ ताँ बुझबे करै िहक जे हमरासाँ दुनू बौआक ेँ  खटपट ताँ नै हएत \nमुदा हमर बुदढ़याक सोभाि आ बेिहारक ेँ  ताँ तूाँ नीकसाँ जनै िह, ओ मतक ै  लाबा जकााँ ददन भरर  \nफटफटाइते रहै िैथ । तेहेन झनकावह अछि जे क े करोसाँ पटरीए ने खाइ िै। दद न-भरर  पूजे -पाठमे लगल \nरहैए, दद नक भोजन रावत  आ रतुका भोरमे पा़िन करैए। जाँ वकयो लावग यो-भीररयो देतै ताँ कहत जे हमर \nसभ वकि ु  ि ु बा गेल। एकबेर क े  कहए जे तीन-तीन बेर नहाएत आ गंगाजलसाँ शुि करत। बेटो -पुतोहु आ \nपोता -पोती जखन  अबैए ताँ देखते बनरनी जकााँ लव़िते रहैए। तखन  हमर जज नगी क े हेन अछि से वबनु कहने \nबूजझ गेल हेबह। ” \nदुखीलाल - \n“माछल क, ई ताँ घरक बात िी। ओइमे हम वकए दखल देब। मनुखो कोनो एतक े  रंगक होइए। लोक अपन \nसुख -दुखक सृ जन अपने करैए। अपजश दोसरक ेँ  लगबैए। ” \nबात समटैत दुखी दुनू बाल -बोधक दद स इशारा क े लक। \n्रकभूनाथजी पुिलखख न- \n“बौआ, नाओं की छिअ?” \nदुनू भााँइ एतक े  स् िरमे अपन -अपन नाओं बाजल - \n“बुधन-बेिन।” \n्रकभूनाथ- \n“मुाँह सूखल िह। वकि ु  खेबह?” \nदुनू भााँइ बाजल- \n“नै, पवन वप आइ कऽ लेने  िी।” \n्रकभूनाथजी- \n“तोहर बापक कहब अछि  जे दुनू भााँइ अहीठाम काज करत से करबहक ने ?” \nबुधन- \n“हाँ।” \n्रकभूनाथजी- \n“अपन काज कहुना सभ करैए मुदा बीरानक काज वक यो करैए आ वक यो नै करए िाहैए।” \nबुधन-  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n47 \n \n“हम अपन आ बीरानमे अन् त र नै बुझै िी। काज करब। ” \nदुखीलाल बूजझ  गेल जे बात ब दढ़ जाएत। बातक ेँ  सम् हारैत बाजल - \n“माछल क गरीबक बेटाक ेँ  कथी परीक्षा लइ छिऐ। जे कहबै से करत। अबेर भऽ गेल काजपर जाइ िी। ” \n्रकभूनाथजी- \n“कनी दरमाहा फरर आ लैह जे पिाइत  कोनो मुहााँ-ठुठी ने हुअए।” \nदुखीलाल - \n“माछल क, दरमाहा की हेतै। अहााँसाँ रूपपैआ दस हजार नेने िी। सालमे पनरह हजार हएत। पाँि -पाँि सए \nरूपपैआ मवह नाक वहसाबसाँ दुनू भााँइक एक हजार भेल। पनरह मवहनामे अहााँक रूपपैआ फररया जाएत, नै \nमानब ताँ एक मास बेसीए खदट देत। हमरो खेत ि ू दट  जाएत। ने अहााँक ेँ  ददअ प़ित आ ने हमरा। दुनू भााँइ \nअहींक दरबारमे खाएत -पीअत काज अहााँक अनुक ू ल करत।” \n्रकभूनाथजी- \n“ठीक िै मावन  लेछल अ। तूाँ ताँ हमरोसाँ तेज वनकललह। हम ताँ बाल -बोधक फ े रमे अबोध बवन गेलौं। ” \nO \n \n  \n  \nअवबसिास \n  \nकाल्लह ये नूनू बाबूक बेटीक ेँ  वबआह िी। नूनू बाबू वबआहक सरमजान सबहक ओरर यानमे लगल िला। \nवग रहत आ सम् प न्न पररिार रवह तो रूपपैआक अभाि िेलैन । िारर लाख टाका, पााँि भरर सोना आ एकटा मोटर \nसाइवकल देहेजपर वब आह फाइलन भेल िल। दुलहा इंजीवन यररिंग कौलेजक िात्र। सुखी सम् प न्न पररिार। दुलहाक \nवप ता मोहन बाबू एस.िी.ओ. औवफसक ब़िाबाबू। नीक कमेने-खटेने िैथ । ताँए नूनू बाबू अपन बेटी सुछिताक ेँ  हुनक े  \nघरमे क ु टमैती करैक वनणगए नेने िैथ । \nनूनू बाबू बहुत परर यास करैत तीन लाख रूपपैआ मोटर साइवक ल, दू भरर  सोना वतलकक समैमे िुकता कऽ \nदेलैन । शेष तीन भरर सोना बेटीक गहना स् िरूपप वब आहे दद न देब आ एक लाख रूपपैआ जे बाँवकयौता रवह  गेल ओ \nबेटीक नामे एल.आइ.सी. बीमामे जमा अछि । जे दू तीन मास पिाइत  मम लत सेहो िुकता कऽ देब। वत लक भेला \nपिाइत  वबआहक दद न ठ े कल गेल। मुदा दुलहाक वप ता मोहन बाबू ब़ि लोभी। ओ मोने-मोन सोिलैन , पुतोहु जखन  \nहम र हएत ताँ एल.आइ.सी.क रूपपैआ आइ ने काल्लह हमरे हएत। बाँवकयौता रूपपैआ वब आहसाँ पवहने लऽ लेब ताँ \nलाभमे रहब। मोहन बाबू वब आहसाँ एक ददन पवह ने समाद नूनू बाबूक घर पठौलैन  जे हमर एक लाख टाका \nबाँवकयाहा अछि ओ रूपपैआ िुकता करर  दद अ तखने बरर याती जाएत नै ताँ अहााँ जानू। नूनू बाबूक ेँ  समाद सुवनते जेना \nदेहपर बज् ज् र  खछस  प़िल। ओ सोिमे पव़ि गेला। होश सम् हा रर  मोहन बाबूसाँ भेँट कऽ ब़ि विनती क े लैन । अखन  ऐ  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n48 \n \nलेल माफी दद अ। हम बेटीबला िी। बहुत िीज -बौसक ओरर यान करए प़ित। तैपर साँ बररयातीक सुआगतमे सेहो \nबहुत खरि हएत। मुदा मोहन बा बू नूनू बाबूक ेँ  एकोटा बात नै सुनलक ै न , आ ने आाँखखक नोर पोिलक ै न । तखने नूनू \nबाबू बजला - \n“खैर, नै मानब ताँ अहााँ बररयाती लऽ कऽ आउ, हम दरबज् जे पर वब आहसाँ पवहने रूपपैआ बरर यातीए घरमे \nिुकता करर देब तखन  वबआह करब। ” \nनूनू बाबू खेत भरना रखख  रूपपैआक ओरर यान क े लैन । बरर याती समैपर आएल। सबहक सुआगत भेल। \nदरबज् जे पर सबहक सोझहेमे एक लाख टाका दुलहाक वप ता- मोहन बाबूक ेँ  िुकता कऽ देलैन । दुलहाक परर िन \nभेल, िरमालाक काज शुरूप हएत तखने एकटा नि बातक ििाग भेल जे दुलहा पवह ने दुलवह नक ेँ  देखता। पछसन भेला \nपिाइत  ने बरमाला आ सेनूरदा न हएत। ऐ बातसाँ कन् यााँ पक्षमे खलबली मछि  गेल आ आक्रोश सेहो बदढ़ गेल। \nअन् तमे वनणगए भेल जे ठीक िै पवह ने कन् यााँ देख लेल जाउ। तखने आगूक काज हएत।  \nदुलवह न छित्रा ताँ पवहनेसाँ िरमाला लेल सजले िछल । एकटा कोठलीमे दुलहाक ेँ  लोकवन यााँ संगे बजौल गेल। \nओही कोठलीमे दु लवह न छित्रा सहेलीक संगे आएल। छि त्रा इण् टर पास पूर्णिंमाक िान सन सुन्नरर। दुलहा देख  कऽ \nमोने -मोन खुश भेला। वक ि ु  गप -सप् प सेहो भेलै। तखने छि त्रा बजली - \n“की यौ दुलहाजी, हम अपनेक ेँ  पसीन भेलौं ?” \nदुलहा मुस् की  मारर  पीठे  लागल बजला - \n“हाँ, की हमहूाँ अहााँक ेँ ...।”  \nछित्रा तुरन् ते जबाि देलक - \n“नै अहााँ हमरा पसीन नै िी। ताँए आब ई वबआह हम वक न्नौं ने करब। छित्राक ई वनणगए सुवन सखी -बवहनपा, \nमाए -बाप, समाजक बुजुगग इत् या दद  बहुतो गोटे समझेलक ै न  मुदा एक े ठाम छि त्रा जज द्द धेने रहछल  जे ऐ िरसाँ \nहम वब आह नै करब। ” \nदरबज् जा  बरर याती-सरर यातीसाँ भरल िल। ई बात लगले सनसना कऽ अवग लग्गी जकााँ िारूप दद स सौंसे गाम \nपसैर  गेल। बहुतो बुजुगग लोक ै न  दुलवह नक वप ताक ेँ  बुझा-समझा कऽ कहलक ै न  मुदा छि त्रा अपन दृढ़पर अ़िल रहल । \nछित्रासाँ कारण पूिल गेल। कहलक - \n“जखन  दुलहाक ेँ  अपन माए-बाप आ सर -समाज वक नकोपर वब सिास नै िैन  ताँ ओ हमरापर वबसिास क े ना \nकरता आ हम क े ना हुनकापर वब सिास करब। दोसर बात जे वह नकर वप ताजी दहेजक खावत र जमीन आ \nइज् ज त बेिबा सक ै  िैथ  तखन  ओ हमरो बेछि  सक ै त िैथ  वकने। ताँए हम बीख पीब मरर  जाएब मुदा एहेन \nअविसिासी आ दहेज रूपपी दा निक बेटा संगे वब आह नै करब। ऐसाँ नीक ताँ हम ओहेन दुलहा जे गरीबे \nवकएक ने हएत, वतनकासाँ करब, जे अपन इज् ज तक संगे दोसरोक इज् ज त करत।” \nछित्रा सहेली संगे कोठलीसाँ वनक ै ल गेछल । दुलहा आ लोकवन यााँ सभक ेँ  ओही कोठलीमे बन्न कऽ ताला लगा \nआाँगन आवब गेछल । वबआह नै भेल।  ई खबैर  रावतये भरर मे िौतरफा पसैर  गेल। पंिैतीक बैसार भेल। पंि लोक ै न  \nवबआह हेबाक बहुत परर यास क े लैन  मुदा छि त्रा अपन संकल प पर अवि ग रहछल । अन् तमे जे दहेजक लेन -देन आ \nसुआगतक खिग भेल रहै ओ सभटा आपस भऽ जाए। दुलवह नक वप ता नूनू बाबू बजला - \n“िारर लाख टाका,  दू भरर  सोना,  मोटर साइवक ल संगे सुआगतमे दू लाख टाका खिग भेल अछि  से सभटा \nआपस कऽ दद अ तखने वह नका सभक ेँ  ि ु ट्टी भेटतैन । नै ताँ हम कानूनक शरण लेब आ दुनू बापूतक ेँ  जहल \nकटेबैन ।”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n49 \n \nसभ पंिक वििार भेलैन । बात ताँ उछिते ने नूनू बाबू कहै िैथ । कोनो जबरन जुमागना ताँ  नै...। \nदुलहाक वप ता मोहनबाबू िह लाख टाका, सोना, मोटर साइवक ल घरसाँ मंगबा नूनू बाबूक ेँ  पंिक वब्‍ िेमे \nआपस कऽ देलक ै न । तखन  हुनक बेटाक ेँ  कोठलीसाँ बाहर वनकाइल देल गेल। जवह ना आन गामक िोटाएल क ु क ु र \nनांगैर  दबौने दुलकी दैत अपन गामक बाट पक ै ़ि  सोझहे-सोझ जाइत र हैए तवहना सभ वकयो विदा भेला।  \nछित्रा वपताक मुरझाएल मुाँह देख  बाजछल -  \n“बाबूजी, अहााँ एतको पाइ छिन् ता नै करूप। हम मनुख संगे वब आह करब। पढ़ल-छल खल कम् मो  रहत तइले \nएको पाइ छि न् ता नै। एही खावत र ने एते झमेल होइए। एतको पाइ छि न् ता नै करूप। ” \nO \n \n  \n  \nजावतक भोज  \n  \nआइ फ ू लबाबूक बेटाक वबआहक भोज अछि । गौआाँ सभक ेँ  आशा िेलैन जे ई भोज हमरो सभक ेँ  खेबाक \nअिसैर भेटत। वकएक ताँ ऐ भोजक ेँ  सफल बनेबाक लेल बहुतो जावत-िगगक लोकक सहयोग िेलै न। वकयो जारैन \nफारए ताँ वकयो साफ-सुथरा करए। वकयो बरतन -बासन माजै िल। गामक िोम बााँससाँ बनल छिट्टा-\nपछथया , िक ै स, िाल -दौरा , िङेरा बना देलक।  \nमाछल फ ू ल आ फ ू लक माला , क ु महार ितगन-िासन, महला पोखैरसाँ माि मारर मनक मन िेर लगौलक। \nकतेको करीगर आ हलुआइ सभ भोजक समग्री बनबैमे द्मभ रल िल। भोजमे सहयोग ताँ सभ जावतक लोक द्वारा \nभेल। मुदा खाइक अिसर सभक ेँ  नै भेटलैन। ओतबे नै , वकनको नगद टाका देल गेल ताँ वकनको उधार रहलै आ \nवकनको सीदहा भेटलै। मुदा भोज खाइक नोत सभक ेँ  नै भेटलै।  \nभोजक आयोजक भलेँ फ ू लबाबू िला मुदा करबारी ताँ सभ जावतक लोक िेलखखन। वकि ु लो कक मनमे, \nजज नका सभक ेँ  नोत नै देल गेलैन । हुनका सबहक मनमे ईहो होइन  जे काज जखन नै ि ुआइ िै ताँ पााँवतमे बैस \nखेलापर पााँवत  क े ना ि ु बा जेतै। \nभोज ब़ि नीक। समानो सभ एक-पर -एक उत्तम आ स् िाददष् ट बनल अछि। जे खेलक ओ सभ ्रकशंशा करैत \nनै थाकए। मुदा जे नै खेलक ओ कहै - जे  भोज ने खाएब तइमे पारा मरर जाए। भोज ताँ सम् प न्न भेल मुदा एक \nजवतया -भोज भेने भोजक बनल समानो िेरक -िेर उगैर गेल। फ ू ल बाबू सोिए लगला जे एहेन महग आ स् िा ददष् ट \nभोज् य-पदाथगक ेँ  क े ना फ े कब। तखने मनमे एकटा वििार आरो एलैन। फ े कब नै गरीब लोक , िोटहा लोक सभक ेँ  \nबजा खुआ दे ब आ बााँदटयो देब। जाँ से नै करब आ फ े क देब ताँ क ु क ु र-भोज भऽ जाएत।  \nसोि-वििार करैत फ ू ल बाबू वनणगए लेलैन आ नौकर - झगरूप -क ेँ  बजा कहलखखन- \n“गामपर जा गरीब , िोटहा सभक ेँ  कवह देही जे भोजक समान बेसी बाँिल अछि से आवब लऽ जाउ।”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n50 \n \nझगरूप गामपर जा गरीब -िोटहा सभक ेँ  कहलक मुदा ओ सभ बाँिलहा भोजक समान लइसाँ इनकार कऽ \nदेलक। वकि लोक ताँ मुहेँपर कवहयो देलक ै  जे काज करबै बेरमे हमरा सभसाँ ि ु बेबे ने करै िैथ आ खाइ बेरमे ि ु बाइ \nिैथ ताँ अपन भोज अपने खौथ। बाँिलाहा बछसया-तेबछसया आ ऑंदठ-क ु दठ हम सभ वकए लेब।  \nझगरूप गामपर साँ घुमम आएल , माछलक फ ू ल बाबूसाँ बाजल - \n“गाम क गरीब िोटका सबहक कहब अछि जे हम सभ िोटहा िी तखन भोज क े ना खाएब , अहााँक भोज \nि ु बा जाएत। ताँए भोजक ेँ  उिगरे लोक-ले रहए ददयौ आ भोजक समानो लइसाँ इनकार कऽ देलक। ” \nझगरूपक बात सुवनते फ ू ल बाबूक ेँ  माथ िकरा गेलैन। ितकर काटैत झगरूपक ेँ  कहलखखन - \n“जाउ राही -बटोहीक ेँ  बजा-बजा खुआ दद यौ। कौआसाँ खैर की लुटाएब।” \nझगरूप दू -तीन गोरेक ेँ  संग कऽ राही-बटोहीक ेँ  बजबए िछल देलक।  कहला -सुनला पिाइत वकि ु  लोक एबो \nकएल आ वकि ु  नवहयोँ आएल। एकटा बुढ़बा बटोही माथपर सनेसक मोटरीक ेँ  अंठ े का मारने लफरल अबै िला। \nसमए कम आ दूरी बेसी रहने दुलकी िाछलमे िलैत आगू बढ़ैत र हैथ। जखन फ ू ल बाबूक घरक कात बाटे जाइ िला \nवक फ ू ल बाबूक नजैर बुढ़बापर प़िलैन। नजैर पव़िते बु़िहा बटोहीक ेँ  अबाज देलखखन। लग अवबते पुिलखखन - \n“नाओ की िी, क े तए जाएब?” \nबुढ़बा बटोही कहलक ै न- \n“हमर नाओं फ ु सन िी, ब़ि दूर बेटी लग जा रहल िी। ” \nफ ू ल बाबू फ ु सनक ेँ  भोज खाइक आग्रह क े लखखन।   तैपर फ ु सन ठ े काइन कऽ बजला - \n“हम ताँ बटोही िी, दूर जाए प़ित। तहूमे हम ने ताँ नौतल पंि िी आ ने अहााँक जावत-क ु टुम िी तखन कोन \nवििारपर हम अपनेक भोज खाएब। ” \nफ ू ल बाबू बजला - \n“बातक बखे़िामे की प़िब, आग्रह क े लापर ताँ लोक क े तौ खाइए।” \nफ ु सन कहलक ै न- \n“हमरा खाइले जे आ ग्रह कऽ रहल िी से अहााँक गाम -समाजमे भोज खाइले पंि नइए , आवक िाठ-बान् ह \nक े ने अछि आवक अहीं िाठ-बान् ह क े ने िी। जाँ से नइ अछि ताँ की कारण अछि जे बहरबैयाक ेँ  खीबैक नौित \nआएल। जाँ गौआाँ नै तखन बहरबैया वकए खाएत। हमरा ताँ लगैए अहााँ अपनाक ेँ  ऊ ाँ ि बुझैत छिऐ आ \nदोसरक ेँ  नीि।” \nफुसन बुढ़बाक बात सुवन फ ू ल बाबूक ेँ  बकौर लवग गेलैन। वकि ु  फ ु रेबे ने करैन। \nफ ु सन बुढ़बा नजैरसाँ फ ू ल बाबूक ेँ  ऊपरसाँ-वन्‍ िााँ धरर वहयौलैन। मौका पावब पुन: बजला - \n“अहााँक मनोभाि देखख हमरा लगैए जे मनमे जावतिादक दुगगन् ध  अखनो धरर ऐिे ताँए भूखलो िी ताँ नै \nखाएब। जाँ से नै रहैत ताँ जावत-पावतसाँ ऊपर उदठ गाम -समाजक सभ िगगक ेँ  नौत दऽ खखऐबतौं ने , सभ आनजन् दत \nहोइतए। सबहक ्रकेम आ जश सेहो भेदटतए। सभ ताँ ्रकेम आ भािक भूखल होइए नै वक भातक भूखल। जखन \nअपने लोकक ेँ  नीि बुझैछिऐ ताँए ने लोको अहााँक ेँ  नीि बुझलक।अपने कहने जाँ लोक म़िर होइतए ताँ सभ म़िरे ने \nकहाइबतै। जीविका लेल ने लोक अलग -अलग काज करैए। मुदासभ ताँ मनुखे जावत ने िी। से जाँ आबो नै बुझबै ताँ  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n51 \n \nसा़िामे जाइबेर बूजझ की करबै। एतेक ताँ खखयाल राखै प़ित जवहना सभ जावत ममछल समाजमे सबहक काजमे \nमदैत करैए तवहना जाँ सभ जावत ममछल खानो -पीन , मेलो -बेिहार करब तखन ने समा जमे आपसी ्रकेम -भाि बढ़त। \nअही अभािक कारणे ने आइ धरर समाज पि ु आएले अछि। ” \nफ ू सन बुढ़बाक बात सुवन झगरूपक ेँ  ददमाग भक ्-दे खुजल। ददमाग खुछलते झगरूप फ ू ल बाबूक ेँ  कहलक ै न - \n“माछलक वहनकर ठे कनगर बात सुवन आइ हमरो अकील -ज्ञान भेल। जवहना नमहर घैलमे नाखन् ह टा िेद \nभेलापर सभ पावन रसे -रसे िूई जाइए तवहना ने ऊ ाँ ि-नीि जावतक भेद भािसाँ समाजक रस बवह -बवह \nभेछथया गेल अछि। जखन रसे ने तखन एक सााँझ खाइये कऽ की हएत। जाँ अपने क े लासाँ भोज होइए ताँ \nअपने घरमे भात -दाछल आ दू -िाररटा तरूपआ -बघरूपआ , बरी -झो़िी बना लेब आ एक-दू सेर दूधक सौजबी \nदही पौ़ि पररिार ममछल खा  लेब। तखन जावतक भोज लोक वकए करत। वकयो खाइए , वकयो मुाँह तक ै ए।” \nफ ू ल बाबू बजला - \n“हम ताँ अखनो धरर नै बुझलौं जे लोक जावत -ले वकए मरैए। स् िा थग छसि करैले आवक राजनीवत करैले। \nजावतक पेंिक बीि फ ाँ छस हमहूाँ दूरर भऽ गेलौं।” \nफ ू ल बाबूक भोछथयाएल बात सुवन फ ू सन बुढ़बा कहलखखन- \n“एतेक मगजमारी जे जावत -ले लोक करैए ओइसाँ क े करा की ्रकाप् त भेलैए। जावत िोव़ि जाँ मानि जावत लेल \nएतेक काज क े ने रवहतौं ताँ महा मानि बवन गेल रवहतौं। ” \nफ ू ल बाबू दुनू हाथ जोव़ि फ ू सन बुढ़बाक आगू विनतीक स् िरमे बजला - \n“बाबा, हमर बुमध जावतक भोजमे घुसैर गेल जे आब बुझलौं ।” \n“जखने जागी तखने परात। ” \nकवह फ ू सन बुझबा मोटरी लऽ विदा भऽ गेला।    \nO \n \n  \n  \nजावत  \n  \nआछसन मासक िाररम सप् ता हक समए अछि। बखागक पावन आ बादढ़क पावन सेहो थीर भऽ गेल अछि। मु दा \nिर-िााँिरमे पावन भरले अछि। जइमे खेवतहर सभ पटुआ , सन्नइ, िन्नी, िन्ना कादट-झाव़ि गो़िैत अछि। पावन गनहा \nरहल अछि।  \nदू गामक बीि अछि ताँए िर दूर तक पसरल अछि। बहुत पवहनवहसाँ दुनू गामक लोकक सेिा सेहो करैए। \nबुढ़-पुरानक कहब िैन जे पवहने कोसी अही िर देने बोहै िल। पिा इत मुाँह भरना भेने दोसर ददस धार घूमम गेल।  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n52 \n \nबरखा आ बादढ़क समए उनटे कोसीक पावन आवब िरक ेँ  उपेिाल करर दइए। जखन बादढ़क पावन घटैए तखन \nिरोक पावन स् ित: घदट जाइए। िरक पावन कररया समाढ़साँ कररयाएल, तइमे भैँटक फ ू ल कोसो धरर फ ु ला शोभा \nबढ़ेने रहैए। तैबीि छसल ली, गागन , लाल शर , पवन कौआ इत् यादद अनेको रंगक छि़िै-िुनमुनीक क्री़िा स् थलक संग \nशरण स् थल सेहो बनलए।  \nएक-दोसर गामक लोक जाइ -अबैले क े तए-क े तए समाढ़ हटा-हटा बीिमे छसरौर बना पावन टपैले रस् ता  बनौने \nअछि। पावन बेसी रहने नाहक साधन सभ अपन -अपन रखने। जे नै रखने अछि ओ भरर िााँ़ि भरर जााँघ पावन टवप \nऐ-पारसाँ ओइ-पार करैत अछि। बेिस् थो कोसी क्षेत्र-ले बेमुखे अछि। ऐ क्षेत्रक नेता सभ क्षेत्रक विकास ताँ कमे सन \nमुदा अपन विकास कऽ गामसाँ दूर शहरमे ब़िका फ्लैट बना रहै िैथ। ताँ गाम बादढ़-पावनमे िुमैले वकए औता। ई ताँ \nगामबला बुझत जे गाम क े कर िी। िीहबासूक ेँ  आवक बहरबैयाक ेँ । नेतासभ ताँ पााँि बखगक पिाइत िुनािी \nमहाक ु म् भमे मात्र नहाइले अबै िैथ। सभ पुण् य क ेँ  मोटरी बाखन् ह नेने िछल जाइ िैथ।  \nिुनािक समए आएल। नेता सबहक उजैवहया गामे -गाम आवब गेल। क्षेत्रक िोँट बटोरै खावतर ओही कोसीक \nिर टवप ऐगला गाम जेबाक िैन। सोिलैन पए रे टपने लोक संघषगशील नेता बुझत। जइसाँ अमधक भोँट हएत। \nनेता आ नेताक पीठलगुआ गामक कायगकताग संगे सभ वकयो जााँघ भरर पावन टवप पार हुअ लगला। तही \nक्रममे नेताजीक ेँ  एकटा नमहर पलैवहया जोंक धऽ लेलक ै न। पार होइते नेताजीक जााँघसाँ िरिर खून वनकलए \nलगलैन। िरिर खून बहैत देख ने ताजी िटपटा उठला। संगी सभ वनहारर देखलक ताँ देखैए नमगर जोंकक ेँ , जे खून \nपीब मोटा गेल अछि।  \nनेताजी जीबठ बाखन् ह  जोंकक ेँ  हाथसाँ पक ै ़ि खींि-तीर कऽ िो़िौलैन। एक हाथसाँ िरिराइत खूनक दाढ़क ेँ  \nदबने आ दोसर हाथसाँ एकटा संगीक लाठीक हूरसाँ जोंकक ेँ  थोक ै ि-थोक ै ि मारए लगला।  \nजोंक ताँ कठजीब होइते अछि। लाठीक हूरसाँ नै मरैबला। तमसाएल नेताजीक मुहसाँ वनकललैन - \n“तोरा आर वकयो ने भेटलौं जे हमरे खून पीबैले एलेँ। तोरा खनू बोकराए मारर देबौ। ” \nिटपटाइत जोंक बाजल - \n“हमहूाँ ताँ अहींक जावत िी, जावत जावतये लग ने जाएत। अहााँ जे एहेन वनष् ठू र भऽ हमरा मरै िी से  \nजावतयोपर ने कवनयोँ दया -धरम अछि। अखन हम कोनो अपराधो ताँ नवहयेँ क े लौं अछि। ई ताँ जावतक \nसोभाि िी।” \nनेताजी िााँटैत बजला- \n“तूाँ जलकीट, असरधे पावनमे रहैबला आ हम श्रेष् ठ  मनुख फ्लैटमे रहवनहार , तखन तूाँ क े ना हमर जावत भऽ \nसक ै  िेँ?” \nजोंक क ु हरैत बाजल - \n“जवहना अहााँ जनताक खू न पीबै िी तवहना ने हमहूाँ खूने पीलौं अछि। अहूाँ खूनपीबा आ हमहूाँ खूनपीबा। \nतखन दुनू गोरे जावतये ने भेलौं। जावतक सर्टिंवफक े टक िाछल -िलनसाँ बदढ़ कऽ आरो कोनो नमहर ्रकमाण \nहोइ िै जे देब। एक ताँ पवहनवहसाँ अहााँ सभ हमरापर एतेक अवतयािार क े लौं जे हम भावग प़िा कऽ पावनमे \nशरण नेने िी...।” \nनेताजी आाँखख लाल -पीअर करैत बजला -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n53 \n \n“तूाँ अपन ्रकाण बाँिबैले ई जुमला हमरा सुनबै िेँ। तोरा वबनु मारने हम नै िो़िबै।” \nबाजज नेताजी अनधुन लाठी जोंकक देहपर बरसाबए लगला।  \nअधमरूप भेल जोंक बाजल - \n“अदना सन गलतीपर हमरा सन अब्‍ ब ल जीिक ेँ  जानसाँ मारै िी आ अहााँ जे लाखक -लाख जनताक खून \nश्रेष् ठ मनुख भऽ पीवबतो एलौं आ पीवबतो िी से नीक लगैए। ” \nजोंकक ई बात नेताजीक ेँ  आरो तरङा देलक ै न। तखने झुण् िसाँ एक गोरे कहलक ै न- \n“नेताजी , िुन लगबैक आदेश देल जाए , अपने खून बोकरए लगत। ” \nिुनक नाओं सुवनते जोंक अपन ्रकाणक भीख मंगैत बाजल - \n“जेकर आधार ब ना अहााँ अपन जीिनक यात्रा करै िी से ताँ हमहूाँ िीहे। दया करूप..! जावतपर दया \nकरूप.. !” \nO \n   \n \n  \n  \nहहौती \n  \nमुनर आ खट्टर दुनू सहोदर भााँइ िैथ। दुनू भॉंइ संग ममछल कमा -खटा कऽ परर िारक भरन -पोषण करै िैथ। \nब़ि भाय मुनर कमाइमे हुनरगर आ वपत्तमरूप , मुदा खट्टर कमकोदढ़या आ झंझदटया सोभािक अछि। मुनरक ेँ  दूटा \nबेटी आ एकटा बेटा िैन। खट्टरक ेँ  िाररटा बेटी आ तीनटा बेटा अछि। अनपढ़ रवहतो संयुत त पररिारमे मुनर सम -\nरूपपसाँ ममछल-जुछल भरन -पोषण करैक पररयास क रैत रहला अछि। खट्टरक पत् नी  ितुर-िालाक। घरक समान आ \nटाका-पैसाक िोरनी। कोसल कऽ नैहरमे रखै िेली ताँए पररिारक खिागक कोनो थाहे -पता ने लगै िल। खाइ -पीबैमे \nसेहो दनसन हुअ लगल।   \nएक ददन मुनरक ेँ  पत् नी असगरमे कहलक ै न - \n“ई पररिार आब इजमालमे नै िलत। हमरा तीनटा मधया -पुता अ छि दू परानी अपने ममला क ु ल पााँि गोरे \nिी,तैयो सभ वकयो ददन -रावत काज करैत -करैत खखया गेलौं। देखखयो खट्टरक ेँ  सातटा मधया -पुता आ दू \nपरानी लगा नअ गोरे अछि , तैयो ने कोनो काम -धाम करैए आ उनटे बीख उगलैत रहैए। ई बरदास क े  \nकरत। भीन भऽ जाउ। आब जरमे नै लित -बनत आ ने पररिारक इज् ज त बाँित।” \nपत् नीक ेँ  दमसाबैत मुनर बजला -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n54 \n \n“अहााँ नै बुझै छिऐ जर पररिारक मरम। जखन काजक ेँ  बााँदट-बााँदट करब ताँ काजो बेसी हएत आ आनो \nलोक पररिारक संगठन देख सीखबो करत आ िरबो करत। दुखक समैमे एक -दोसरक सहयोगो करत। \nभीन भेलापर पररिार टुदट कऽ कमजोर भऽ जाइ िै आ समाजमे महौ त सेहो घदट जाइ िै। ” \nखट्टरक पत् नी ब़ि झमेछलया, उनटे कोनो कनाइर कऽ जेठ ददयाददनीसाँ झगै़ि मारर-पीदट क े ली। जखन खट्टर \nघर आएल ताँ पत् नी उनटे बात बना िेकी-पर -िेकी िढ़बैत पवतक कान भरर देलक। खट्टर ने आगू देखलक आ ने \nपाि ू, सोझे जा भौजीक ेँ  मुवकयौलक आ वबखैन -वबखैन गररयौ लक।  \nजखन मुनर घर आएल ताँ पररिारक वबग़िल दशा देख मन महुराएले मने दलानमे जा पव़ि रहला। एम् ह र \nखट्टर आ हुनक पत् नी घरक समान - बरतन-बासन सभक ेँ  घरमे तेवहया-तेवहया सैंत लेलक। मुनर सभक ेँ  समझाबैत \nकहलखखन - \n“झग़िा-झंझट वकयो ने करह , मेल -मेधासाँ रहह। सभ संगे खा -पीबह। ” \nमुदा  खट्टर ब़ि भाय- मुनरपर तवन बाजल - \n“आब जरमे कोनो काज आ खेनाइ -पीनाइ नै हएत , भीन भऽ अपन -अपन काज करूप। ” \nमुनर मने -मन वििार क े लक - भीनौजी बाँटबारामे कोनो ददयादक ेँ  पंिमे नै बजाएब, भऽ सक ै ए ददयादी िाहसाँ \nबहुतो अरिन भऽ जाएत। ताँए मुनर खट्टरक ेँ  कहलखखन- \n“हम ताँ कहबौ सभ ममछल जरे रह आ नै मानमे ताँ दुनू भााँइ अपनेमे बाँटबारा कऽ ले।” \nमुदा खट्टर भैयाक बात नै मानलक। बाँटबारा करैले दूटा पंि जे मेलुआ िल तेकरा बजौलक। मुनर गामक \nबुजुगग लाल काकाक ेँ  बजौलक आ बाँटबारा शुरूप भेल। घर -घ़िारी, बा़िी-झा़िी, खेवतहर जमीन , बााँस-गािी सभक ेँ  दू \nवहस् सा बााँदट जखन गाए -बरद आ बकरीक ेँ  वहस् सा लगबए लगल तखन वनकहा बरद गाए बलजोरी खट्टर अपना \nवहस् सामे लऽ लेलक। बरतन -बासन सेहो पवहनवहसाँ घरमे सैंवतये नेने िल। तखन बरबैर वहस् सा  क े ना लगत। पंिमे \nबजौल गेल दुनू पंि खट्टरक पक्षमे मुाँह -देखुआ पनिैती करै िल। लाल काका िुप भऽ सभ वक ि ु  देखै िला। मुदा \nक े तेकाल तक िुप् पी साधने रहता। बजला - \n“पंि वनष् पक्ष होइत अछि। जे पंि पंिैती आ बाँटबारामे पक्षपात करत ओकरा नरकोमे ने बास हेतै। ” \nखट्टरक ेँ  इशारा करैत फ े र बजला- \n“देख खट्टर , तोरा हहौती लागल िौ। क े ना से सुन - पढ़ल-छलखल सभ कहै िैथ जे महाभारतमे दु योधनक ेँ  \nहहौती लागल िेलै ताँए पाण् ि िक ेँ  बरबैर वहस् सा नै देलक ै  आ महाभारत भेलै। सभ कौरि युिमे मारल गेल। \nतवहना इवतहास कहै िै, सम्राट अशोक सेहो राजा बनैले वननानबे भाएक ेँ  मारर गद्दीपर बैसलै। मुगल कालमे \nऔरंजेब सेहो तीवनटा भाएक ेँ  मारर राजा बनल िेलै। ओइसाँ की भेलै सभक ेँ  सभ नासे-नाबूत भेलै वकने। \nबौआ, धन-यौिन आ बादढ़क पावन क्षवनक होइ िै। ताँए बेइमानी नै कऽ इमानदारीसाँ दुनू भााँइ बरबैर कऽ \nसभ समान बााँदट अपन-अपन राज -काज करै जो। तखन सुख -शाप्न् तसाँ रहब। नै ताँ दुनू लव़ि-झगैर कऽ \nबेरबाद भऽ जेमेँ आ अन् तमे भेटतौ वकि ु  नइ।” \nलाल कतकाक बात सुवनते खट्टरक ेँ  अवकल भेलै। छसर झूका कऽ अपन गलती खावतर क्षमा मंगलक।  \nलाल काका खट्टरक ेँ  कहलखखन -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n55 \n \n“जखन तूाँ अपन गलती -ले क्षमा मांगै िेँ ताँ सुन, जेतए बहुते बरतन रहै िै ओतै ने िनमनाइ िै तवहना जइ \nपररिारमे बहुत लोक रहै िै ताँ आपसमे टना -टनी भऽ जाइ िै। अखनो वकि ु  ने भेलौ हेन। बाँटबारा की \nकरमेँ,ममछल -जुछल जरेमे रह। जर पररिारक एकटा अलग महत होइ िै। मुनर तोहर ब़ि भाय िथुन। तूाँ \nभैया आ भौजीक पएर पक ै ़ि माफी मांवग -ले। ” \nखट्टर भैया -भौजीक पएर पक ै ़ि माफी मंगलक। दुनू भााँइक आाँखखसाँ दहो-बहो नोर वगरए लगल। मुनर खट्टरक ेँ  \nदुनू हाथसाँ पक ै ़ि िातीसाँ लगौलखखन। जेना लगल राम आ भरत दुनू ममछल रहल अछि।  \nअन् तमे लाल काका खट्टरक ेँ  कहलखखन - \n“एहने ्रकेम सभ ददन राखख जजनगी वनरिाह कररहह आ जजनगी भरर मन रखखहह जे हहौती ने कवहयो \nआबह।” \nO \n \n  \n  \nबुजुगगक दुख क े  हरत ? \n  \nमोहन काका भोरबेमे जावग , घूर लग बैस छिलममे क ं कर बौजझ हुतका गु़िगु़िबै िला। जा़िक मास रावतयो \nपहा़ि सन नमहर, ओिवनपर सूतल -सूतल देह भररया गेल िेलैन। कसी -गोइठाक तलफल आवग खोरर तापए \nलगला। जवहना घूरक आवग तलफए , तवहना मोहन कतकाक ददलमे लगल आवग सेहो तलफ ै त रहए। हुतका वपऐक \nतलक लगलेरहैन ताँए उकासीपर उकासी हुअ लगलैन। खोंखी करैत -करैत देह थरथराए लगलैन। तैयो हुतकामे सोंट \nमारर -मारर खों -खों कररते िला आवक तखने प़िोछसया बेिन उदठ कऽ मोहन काका लग आवग तापए आएल।  \nमोहन काका बेिनक ेँ  देख थरथराइते स् ि रमे बजला - \n“आबह बेिन बैस कऽ आवग तावप लएह। ” \nबेिन बाजल - \n“हाँ काका, एलौं हेन आवगये तपैले। अहााँक खोंखी सुवन हमरो नीन टुदट गेल। सोिलौं कतकासाँ बहुत ददन \nभेँट भेला भऽ गेल , भेँटो-घााँट कऽ लेब आ दुख-सुखक गप -सप् प सेहो बवतया लेब। ” \nवकि ु  सोिैत बेिन पुन: बाजल - \n“हौ काका, काकीक िलह -पहल नै देखै िी। ” \nमोहन काका बजला - \n“बेिन, तोरासाँ लाथ की करब। तूाँ ताँ प़िोसी िह तोरे सभपर ताँ हमरो आशा अछि। दुख-सुखमे ताँ तोहीं \nसभ ने देख -रेख करै िह। ”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n56 \n \nबेिन बाजल - \n“काका, अहााँक दशगन ताँ भाइए जाइए मुदा काकीक दशगन भेला बहुत ददन भऽ गेल ताँए आइ दशगन काइए \nकऽ जाएब। ” \nमोहन काका बजला - \n“काकी तोहर मास ददनसाँ बेमार िह। अखैन ताँ ऐ बुढ़ा़िीमे अपने हाथ-पएर झ़िकाबए प़िैए। एक लोटा \nपावनयोँ देवनहार नै अछि। एकटा दिाइ भोरे भूखले पेटे खाए प़िैए , कनी एक लोटा पावन इनारसाँ टटका \nभरर कऽ आवन दएह। ” \nलोटा लऽ बेिन इनारपर जा  लोटाक ेँ  माजज-धोइ कऽ एक लोटा पावन काका लग राखख देलक।  \nमोहन काका दिाइ खा कऽ बजला - \n“कनी कावकयोक ेँ  हाल-िाल देख लहक , बेिन। एकटा दिाइयो जनु सठल िै , नै हेतै ताँ सेहो कनी आवन \nददहक। ” \nबेिन बाजल - \n“से ताँ हम आवन देब काका, मुदा एतेक कष् ट जे काटै िह से बेटा -पुतोहुक ेँ  वकि ु  ददन लेल बजा लेबह से \nनइ?” \nमोहन काका सोगाएले मने बजला - \n“बेिन तूाँ ताँ जनै िहक जे ऐ इकलौतबा महेशक खावतर कोन-कोन करम ने क े लौं। क े तेक दुख कादट \nपढ़ेलौं-छलखेलौं। जन -मजदुरी करैत -करैत हाथ-पएरमे जे ठ े ला -पर -ठ े ला पव़ि गेल से अखनो धरर ने \nमेटाएल हेन। सोिलौं जे दुखो कादट  बेटाक ेँ  पढ़ा-छलखा दइ िी , कोनो नोकरी करत ताँ हमरो बुढ़ा़िीमे सुख \nहएत। बेटाक कमाइसाँ जजनगीक आगूक ददन नीकसाँ कटत। मुदा उनटे भऽ गेल। ” \nबेिन बाजल - \n“एना वकए भऽ गेलह , काका? जखैन सपेता रोपब ताँ कलकवतया वकए भऽ जाएत ?” \nमोहन काका बजला -  \n“गािपर वबसिास अछि जे ओ अपन गुण -धरम क ेँ  सोलहन्नी नै बदलैए मुदा मनुखक ेँ  बदलैमे ताँ कोनो समैए \nने लगै िै। महेशक ेँ  कहै िी ताँ कहैए ि ु ट्टीए ने ममलैए। पुतोहु तेहेन अाँदठलावह अछि जे ठोर-पर -ठोर बैसबे ने \nकरै िै। जाँ कवहयो ि ु ट्टी हेबो करै िै ताँ नैहरेमे वबतबैए। हमरा क े  देखैए। हम जेहेन क े लौं से भोवग रहल \nिी, एहेन कष् ट ताँ भगिान सात-घर दुश्त् मनोक ेँ  नै देथुन।” \nबेिन बाजल - \n“हौ काका, बेटा-पुतोहुक ेँ  यएह धरम बनैए?” \nमोहन काका बजला -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n57 \n \n“बेिन बौआ, आब बेसी नै पुिह , अत् मा खंगहैर रहल अछि। हम जेहेन खामध ने खुनलौं जे मुहेँ -भरे अपने \nखछस प़िलौं। हौ बेिन, समाजसाँ बदढ़ कऽ वकयो ने हएत। जीतोमे समाज आ मुइलोमे समाज। जजनगी भरर \nताँ बेटे-ले सभ वकि क े लौं मुदा आब पिताइ िी , जे समाज -ले वकि ु  ने क े लौं।” \nमोहन कतकाक बात सुवन बेिन बाजल - \n“से ताँ काका तूाँ ठीक े  कहै िहक, तोरा ताँ एक े टा बेटा-पुतोहु िल , जे नै करै िह , मुदा रविकान् तक ेँ  देखहक \nजे दूटा बेटा िै न, दुनू अमधकारीक पदपर नौकरी करै िैन। ओहो दुनू भााँइ माए -बापक ेँ  घुममयोँ कऽ ने तक ै  \nिैन। रविकान् तक पत्नीक ेँ  पोताक मुाँह देखैले मन लगले रहलैन आ मरर गेली। तीन ददन धरर लहास घरेमे \nबेटा-पुतोहुक आशामे प़िल रहल मुदा दुनू बेटा माएक ेँ  आवगयो दइले ने एलै। तखन रविकान् त क भतीजा \nबुदढ़याक ेँ  आवग दऽ अप्न् तम संस् कार क े लक ै । कहु काका क े  अपन भेल? जखैन पदढ़-छलखख कऽ लोक एक \nतरफ विकास क े लक ै  ताँ दोसर ददस अपन करतबक ेँ  वबसैर गेल। लोको सभ ताँ बेटा-बेटीक ेँ  ज्ञान-ले थो़िे \nपढ़बैए, पढ़बैए नोकरी खावतर। जे नोकरी करत ओ माए -बापक ेँ  की देखत। ओ ताँ अपने गुलाम रहैए। \nलोको ताँ अपने बेगरते स् िाथगमे आन् हर बनल अछि। ” \nगप -सप् प करैत दुनू बेकतीक मोन दुखा गेल। थो़िे कालक पिाइत बेिन फ े र बाजल - \n“ऐसाँ नीक ताँ मुनर अछि, तीनटा बेटा-पुतोहु िै आ दजगन भरर पोता -पोती। एतेक नमहर पररिार रवहतो ने \nमुनर आ ने ओकर बेटा सभ कवहयो कमा इले परदेश गेल। रौदी -दाहीमे सेहो अपने गाम -समाजमे जन -\nमजदुरी कऽ एक नम् म र जजनगी जीबैए। तीनू बेटा कोल हु क बरद जकााँ ददन-रावत पररश्रम करैए आ अपन \nमाए -बापक ेँ  तरहत् थीपर रखने अछि। कवनको मन खराब होइ िै ताँ बेटा सभ कन् हे पर लादद कऽ िात ट र \nऐठाम इलाज करबए लऽ जाइए। देख बहक ताँ लगतह मुनरक बेटा सभ ऐ युगक श्रिण क ु मार िी। आब \nतोहीं कहह जे पढ़लाहा पररिारमे बुजुगगक सेिा -सम् मा न होइ िै वक वबनु पढ़लाहा पररिारकमे। हमरा ताँ \nलगैए जखैन पढ़लाहा पररिारक ई हाल िै ताँ आगू समजमे ब़ि -बुजुगगक समस् या  ददनो -ददन बढ़बे करतै। जे \nपदढ़यो कऽ अपन माए-बापक ेँ  नै भेलै ताँ ओ समाज-ले की करत !” \nबेिनक बात सुवन मोहन काकाक ेँ  मुाँहक बोल जेना वबला गेलैन वकि ु  ने बाजज होवन। बेिन काकीसाँ भेँट कऽ \nदिाइयक पुजाग जेबीमे रखख विदा भऽ गेल।  \nO \n \n  \n  \nवबलाइ रस् ता कटलक \n  \nबहू-ददनक पिाइत एकठाम मैछथली कथा गोष् ठी  भऽ रहल िल। दूर -दूरसाँ सावहत् य-्रकेमी श्रोत्रा, कथाकार आ \nसमीक्षक लोक ै न आएल िला। गोष् ठी क आयोजन -समैपर दीप ्रकज् ि छलत करर विमधित् शुभारम् भ  भेल। समैपर दीप \n्रकज् िछलत कऽ विमधित् गोष् ठी क शुभारम् भ कएल गेल। सत्रक अंतमे समीक्षक लोक ै न पदठत िारूप कथापर दटप् प णी \nकरैत रहला।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n58 \n \nदू सत्र वबतल आ तेसर सत्रक आरम् भमे आनन् द  बाबू कथा िािन शुरूप क े लैन। कथाक शीषगक िेलैन - ‘अशुभ \nयात्रा’। कथाक क े न् द्रीय भाि िेलै जे वबलाइ रस् ता  कादट हमर यात्राक ेँ  अशुभ बना देलक, जइसाँ दूघगटना भऽ गेल। \nबाल -बाल बिलौं। ऐ तरहेँ कथा िािन होइत सत्रक अन् तमे समीक्षा हुअ लगल। ्रकोफ े सर अमरजी कथाक ििाग \nकरैत बजला - \n“सहीमे शुभ यात्राक समए जखन िरतुहारीमे लोक विदा होइए तखन जौं वबलाइ रस् ता  कादट दइए ताँ बुझू \nजे यात्रा वनल्श्त् ित रूपपसाँ अशुभ भऽ जाइए। घटना दुघगटना ताँ हेबे करत।” \nउदाहरण दैत पुन:बजला - \n“एकबेर कारसाँ सात गोरे हम-सब घरदेखीमे जाइ िेलौं आवक वब्‍ िे मे एकटा वबलाइ रस् ता  कादट भावग \nगेल। ड्राइिर गा़िी रोवक गा़िीक ेँ  तीन िेग पाि ू  क े लक आ स़िकपर थूक थूका कऽ आगू बढ़ल। वकि ु  \nकालक पिाइत गा़िीक पवहया खुजज गे ल आ गा़िीक दुघगटना भऽ गेल। जइमे तीन गोरेक हा़ि -पााँजर टुटल \nआ तीन गोरेक ेँ  कपार फ ू दट गेल। ड्राइिरक एकटा पएर कदट गेल। ” \nदोसर समीक्षक वकशोर बाबू बजला - \n“से ताँ ठीक े  होइए। एक बेर हमहूाँ बेटीक ेँ  परीक्षा दीबैले मोटर साइवकलसाँ जाइ िेलौं वक वबलाइ रस् ता कादट \nदेलक। मुदा  हमरा जल दी  जेबाक रहए वकए ताँ समए कम िेलै। आगू बढ़ैत गेलौं। वकि ु  दूर जा मोटर \nसाइवकलक ितका अिाज कऽ गेल आ हम दुनू गोरे स़िक े पर खछस प़िलौं। टााँग -हाथ टुदट गेल। बेटी \nपरीक्षा की देती, अस् पतालमे भती हुअ प़िलै। ” \nतेसर समीक्षक सेहो सहमवत भरैत बजला - \n“हाँ, यौ ई ब़िग़िबर आ अशुभ होइए जखैन वबलाइ रस् ता  कादट दइए। ई हमरो विषाएल अछि। एक बेर \nहमहूाँ ऐ ितकरमे पव़ि गेल रही। कहुना बाँिैत-बाँिैत बाँिलौं बुझू जे माए ख़िजीवतया क े ने रहए।” \nसमीक्षा होइते रहै मुदा वकि ु  कथाकार आ समीक्षक लोक ै नक ेँ  अनरगल-अनसोंहााँत आ अनोन-विसनोन \nलगलैन। वकए वब ना मतलब समीक्षक लोक ै न विषयसाँ बोवहया रहला हेन! वबनु मतलबक तूल पक़िने जा रहला \nअछि। एतेक िोट गपक ेँ  वतलक-तार बनौने जा रहल िैथ जे एक िोट जानिरक पाि ू  वपल कऽ मनुख सन वििेकी \n्रकाणी पव़ि गेल हेन। हमरा ताँ बूजझ प़िैए जे ई कथा गोष् ठी मधया-पुताक घरबा -दुअरबा खेल ताँ ने भऽ गेल। आवक \nकोनो साजजश रछि एना ओझ़िा-ओझ़िा बाजज रहला हेन। मुदा समस् या  अछि जे एतेक पैघ विद्वान समीक्षक सभक \nमुाँहपर जबाि क े  देतैन?जखन जबाि देवनहार जौं सरकारी नौकरी करैबला रहत ताँ िक्रव् यू हमे फ ाँ सा खा जेता। जौं \nकहीं ्रकाइिेटमे नौकरी करैत हएत ताँ कान पक ै ़ि हटबा देता। जौं कहीं अखिार , पवत्रका िा फ े श-बुकपर वकि ु  \nदटप् पनी करत ताँ धमकीपर धमकी प़िए लगत। ताँए बाजबसाँ िुप् पे भला बुझै िला।  \nतही वबिमे सुमन बाबूक ेँ  नै रहल गेलैन। ओ ससैर -सहैट कऽ लगमे जा मैकक ेँ  लपैक मुाँहसाँ सटा कऽ बजला- \n“दुवनयााँमे एतेक घटना-दुघगटना ददन -रावत होइए की तेकर कारण वबलाइए रस् ता  कटने रहै िै ? हजारो -\nहजार वकलो -मीटरक स़िक-मागग ,रेल मागग यातायात लेल बनल अछि , तैपर हजारो जानिर सभ रस् ता  \nकटैए अथबा गा़िीसाँ टकरा कऽ मरर जाइए, तेकर ने कोनो ििाग आ ने सरोकार लोक बुझैए। मुदा वबलाइ \nसन िोट जानिरपर जे एतेक ्रकहार आ अत् या िार होइए से वकए? की वबलाइक ेँ  जीबैक अमधकार नै िै। जौं \nनवह अछि ताँ लोक वबलाइक ेँ  मारर धरतीपर साँ उसरन वकए ने कऽ दइ िी। की उत्तरांिलमे जे एतेक \n्रकाक ृ वतक हादसा भेलै ताँ से वबलाइयेक कारण। पंजाबमे एकटा बस नहरमे वगर गेल िेलै , बसमे सिार सभ \nलोक िूमम कऽ मरर गेल , की वबलाइए रस् ता कटने िेलै ? वबहारमे सहरसा लग धमौरा स् टे शनपर रेलसाँ कदट  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n59 \n \nबहुतो लोक मरर गेल तेकरो वबलाइए रस् ता  कटने िेलै ? जौं सहीमे वबलाइक िलते घटना होइ िै ताँ सभटा \nआरोप वबलाइपर वकए ने लगै िै। ” \nसमीक्षाक ेँ  आगू बढ़बैत मद्मणकान् त बाबू बजला - \n“आइ एतक ै सम सदीमे दुवनयााँ एतेक आगू बदढ़ गेल अछि। मुदा ममछथलांिलमे लोकक सोिब वकए एतेक \nपि ु आएल अछि जे अपन गलतीक ेँ  सुधार नै करैए आ वबलाइ रस् ता  कादट दइ िै ? तैपर बगुलबा -मधयान \nलगेने रहै िैथ। आइक ददन अन् ह राक ेँ  विकासमे वबसिास होइ िै, मुदा आाँखखबला वकए अंध -वबसिासमे \nफ ाँ छस सभक ेँ  फ ाँ सा रहल िैथ। एहेन अंध-वबसिासमे फ ाँ सल लोक क े ना ज्ञानी आ अज्ञानीक श्रेणीक ेँ  \nफ ु टौता? ताँए ने ममछथलाक विकासमे अखनो धरर वबलाइ रस् ता  कटने अछि।” \nमद्मणकान् त बाबूक वििार सुवन सभ समीक्षक सोिमे पव़ि गेला। तखने गोष् ठी क अध् यक्ष महोदय \nभोजनािकाशक घोषणा क े लैन।  \nO \n \n  \n  \nि ु तहर \n  \nपंिू बाबा गामक गरीब बेकती िैथ। समाजक पैघ लोकक सामने दबल िैथ , माने गामक माछलक -मुखवतयार \nसभ वहनका तरजूक पासङो बरबैर महत नइ दइ िैन। गाममे बेसी धवनक लोकक िला -िलती रहने गरीब क े हनो \nकावबल रहए मुदा बुव़िबक े  होइत अछि। मुदा गरीब रवहतो पंिू बाबा अपन जजनगीक ेँ  एतेक सोझरेने आ सरल बनेने \nिैथ जे बाहरी झााँट-वबहाव़िक ेँ  कोनो परबाहे ने करै िैथ। पररिारो कमौआ आ समंगर रहने वकयो क े करो अब्‍ बे-\nतब्‍ बेमे ने रहै िैथ। बूढ़-पुरान रवहतो हुनक सोि पुरान , कविकाठी[1] नै िैन। नि वििार संगे समाजसेिी आ जनवहत \nकाजमे सेहो रूपछि रखैबला लोक िैथ पंिू बाबा।  \nछसरूपआ पािैन लवगिाएल अछि। सभ वकयो पािैनक ओररयानमे लगल अछि। पंिू बाबा छसरूपआ मेलामे \nसभ साल ओहन िीज -िौस कीनै िैथ जे पररिारमे सबहक उपयोगी होइ।   अही गुन -धुनमे पंिू बाबा लगल िला। \nगामक सटले रानीगढ़ी परतीपर छसरूपआ मेला तीन -ददना लगैए। ओइ मेलामे गामक जजनगीसाँ जु़िल जरूपरतक सभ \nिीज िौस वबकाइए। वकसानक हर , हरीश , लागैन , पालो , िौकी, पलंग , हाँसुआ, खुरपीसाँ लऽ कऽ क ु म् हारक \nक ु म् हरौटी मादटक गढ़ल बरतन बासन -क ु सन, ब्‍ िा-बेदरूपक खखलौनाक संग सब तरहक दोकान हाटो -बजारसाँ बेसी \nसजल रहैए।  \nपंिू बाबाक मनमे उपकल - अहुना िैत-बैशाखक रौदक सूखल आ आबामे पकल मादटक बरतन -बासन \nपकगर रूपनगन आ बौकार होइए। मेलामे ऐबेर पावन भरैले घैल आ अिार रखैले कररया रंगक मोहना  झाँपना लगल \nकीनब। जेकर खगता पररिारमे ऐिे। घैल कीनै काल पोता पुिलक ै न - \n“दादा , जखन पावन भरैले घरमे दूटा तमघैल ऐिे तखन मादटक घैल की हएत ?”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n60 \n \nपंिू बाबा पोताक ेँ  कहलखखन- \n“बौआ, तूाँ अखनी नै बुझबीही। मादटक घैलक पावनक जे महत मनुखक जजनगीमे अछि से कोनो आन \nबरतनक पावनक नै हो इए। तहूमे गरमी समैमे ताँ अमृत मानल जाइए। ” \nसालो ने लगल , सात-आठ मासक पिाइत जा़िक समैमे मोहन बाबूक ब़ि भाय िन् दू बाबू स् िगगिास भऽ \nगेला। हुनका दू बरख पवहने लकबा मारर देने िल। रोगसाँ रोगा लोथ भऽ गेल िला। शरीरमे खाली कष् ठ े टा बाँछि गेल \nरहैन।  \nमृत् यु भेने पररिार क लोकक ेँ  कोनो शोक-सन् ताप ताँ नै भेल। पररिारमे तीनटा बेटी िैन जे छसआन -\nभलिेरबा ,एकवपदठया तराऊपरी अछि। आ दूटा िोट -िोट बेटा पत्नीक माथपर भार िोव़ि गेला। से पैघ समस् या  भऽ \nगेल। तैपर साँ श्राि-कमग आ भोज -भातक खिागक छिन् ता सेहो। ि ु तुक भेने क े शकट्टा ददयाद सभ मादटक बासन- \nि ु तहर, घैल , तौला ,पतली , करही , खापै़ि सभटा उठा कऽ बाँसवबट्टीमे फ े क आएल। मुदा पंिू बाबा ददयाद रवहतो \nअपन घरक मादटक बरतन -बासन नै फ े कलैन। \nघरक जवनजावतसाँ लऽ कऽ आनो पररिारक जवनजावत सभ कनफ ु सकी करए लगली।  \n“दू ददन वबवतयो गेल हेन मुदा पंिू बाबक अाँगनामे घैलिीपर घै ल अखनो ताँ ऐिे! ओही घैलक पावन पीब \nरहल िैथ। ” \nकनफ ु सकी बढ़ैत-बढ़ैत सौंसे समाजमे पसैर गेल।  \nिौर -झाँप् पी माने तेरावतक पिाइत समाजक सम् म त-सलाह लेल बैसार बैसल। तइमे पंिू बाबापर सभ वकयो \nकनख़िल रहबे करए। गामक देबान - बजला - \n“ि ु तुक भेने घैल-ि ु तहर फ े कब एक रीत-रेबाजक परम परा अपना समाजमे पवहनो िल आ अखनो \nअछि, तखन पंिू बाबा ने वकए फ े कलैन ?” \nपंिू बाबा ठाढ़ होइत बजला- \n“ि ु तुक मादटये बतरनमे वकए लगत , तखन ताँ घातुओक बरतन ने वकए फ े कल जाइए। सभ ताँ बरतने-\nबासन ने िी। जखन बरतनक गुण -धरममे ि ु तुक भेने कोनो पररितगने ने होइए तखन वकए फ े क देब। \nआखखर की कारणसाँ मादटये बरतनक ेँ  ि ु तहर मानब आ फ े क देब? ऐमे ओकर कोन दोख जे ओकरा एहेन \nसजा देल जाइए।   जखन जरूपरत रहैए ताँ गोसााँइ घरसाँ लऽ कऽ पूजा -पाठ , देि धरमक काजमे मादटक \nबरतनक ेँ  शुि शुभ मावन करै िी आ अन् ध-वबसिामे पव़ि गुहााँरीमे ओकरा फ े क ै  िी, से क े तेक उछित \nभेल ?” \nपंिू बाबाक बात सुवन सभ ददयादिाद विरोध करैत बाजल - \n“अहााँ समाजक ेँ  उल लंधन क े छलऐ, अहााँ ि ु तरहक पवनपीबा िी!  अहााँ अिोप िी ताँए अहााँ  ददयादिाद आ \nसमाजसाँ दूर रहू आ अपने आवगये -पावनयेँ वनमाह करूप।” \nई गप तुल पक ै ़ि समाजक आनो पंि सभ सुवन आरो बतंगर बना देलक। क ु करौंझ करैत  सभ वकयो बाजए \nलगल - \n“पंिू बाबा जाबे जुररमाना समाजमे नै देता ताबे िाठल रहता। समाजमे हुनका संग हुतका -िीलम सेहो बन्न \nरहत।”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n61 \n \nपंिू बाबा वहमतगर लोक , हारर नै मानलैन। सही कमगक ेँ  धरम बुझै िैथ। ओ ने धमागन् ध आ ने वबटन् िी िैथ। \nअसगरे समाजक सामने अरर गेला आ गरजैत बजला - \n“हम कोनो िोर आ हत् यारा नै िी जे अहााँ सबहक सामने छसर झूका माफी मांवग लेब। सभ वकयो ममछल \nपहने श्राि -कमगसाँ वनपैट छलअ तखन हम शरहानापर सभा -पंि आ जबारी -पंिक बीि पंिैती देब। जे \nफ ै सला हएत से मानब। ” \nसमाजक देमानक ेँ  बाबाक बात जाँिल। ओ आगू पंिैतीक वनणगए दऽ उदठ गे ला।  \nपंिू बाबा घर ददस विदा भेला मुदा मनमे खुदबुदी उठए लगलैन। समाज ताँ समाजे िी कखनो ्रकबल होइए ताँ \nकखनो दयािान सेहो होइए...। मुदा फ े र मनमे भेलैन - की हएत तेकर ठ े कान अखैवनयेँ करब से नीक नै हएत। ई ताँ \nसत् य िी जे सत् यक विजय सददखन होइत आएल आ हेबो करत से वबसिास ताँ  मनमे ऐिे।  \nएम् हर ददयाद सबहक मन टुटल , वििार क े लक जे पवहने अगुआएल काज तइ सभसाँ वनिेन भऽ जाइ िी \nतखन पंिैती िैनसाँ हएत। \nपंिू बाबा समाजसाँ अरारर ताँ कऽ लेलैन मुदा मन घुिुर -पुिुर करए लगलैन। एक मन कहलक ै न - \n“लोक सबहक कहब िै जे पवहने ने पंि -परमेश्वर होइ िला , मुदा अखुन का पंि ताँ घुसेश्वर होइए। एक \nददश समाज उलैट प़िल अछि आ दोसर ददस हम असगरे रण टेकने िी। तखन पंिैती कोन करोट लेत से \nताँ महेश्वरे ने कहत।” \nदोसर मन कहलक ै न - \n“जवहया जे हेतै से हेतै , तइले अखैन वकए मगजमारी करब। जखन उखररयेमे मुाँह देने िी ताँ समाठक \nक े तेक िर करब।” \nश्राि-कमग आ भोज -भात सम् पन्न भेला पिाइत पंिू बाबाक दरबज् जा पर समाजजक बैसार बैसल। जइमे सभ \nतरहक पंि , जबारी -पंि आ समाजक बारहो -िणगक मुख पंि बैसल िला। पंिैतीमे तक ग -वितक ग  हुअ लगल। बहसा -\nबहसी होइत-होइत सभा-पंिमे आ जबारी -पंिमे मतभेद भेल आ नमहर पेंि फ ाँ छस मारर -पीटक मा हौल बनल। मुदा \nबाँिल। सभा परहक पंिक कहब भेल जे पंिूबाबा समाजक बात वकए ने मानलैन , तेकर जुररमाना ददअ प़ितैन। \nमुदा जबारी -पंिक कहब रहैन जे अदनीसन बात -ले जुररमाना वकए देता।   \nपंिक बीि एक -मत बनबे ने करए , बेर -बेर धतकम -धुतका होइत रहल। तखन पंिू बाबा हाथ जोव़ि पंि -\nभगिानसाँ विनीत स् िरमे बजला - \n“हमरा खावतर वकयो मारर -पीट नै करूप। मुद्दा अछि , ि ु तहर। तइले अपनामे वकए लव़ि-झगै़ि मरब। हम \nि ु तहरक ेँ  अहीं सबहक बीि राखख दइ िी। अपने सभ ममछल भााँवग-फोरर ददयौ आवक फ े रसाँ कोनो वििार \nकररयो। ” \nबजैत पंिू बाबा अाँगनासाँ ि ु तहर आवन पंिक बीि राखख देलखखन। पंिमे सभ कविकाठीए ताँ नवहयेँ िला। \nवकनको मवत -सुमवत ताँ वकनको क ु मवत सेहो होइए। \nक े  पंि ई ि ु तहरक ेँ  भााँगत-फोरत? ई एकटा ्रकश्त् न बवन ठाढ़ भेल। सभ िुप। वकयो ने वकि बाजैथ। \nसभक ेँ  िुप देख ि ु तहर दीन-भािसाँ बाजल-  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n62 \n \n“कनी हमरापर वििार करूप जे हमर की कसूर अछि। ने हम वकनको  वकि वबगा़िने िी आ ने वकनको \nसतेने िी। हम ताँ सददखन अहााँ सबहक सेिामे आददये कालसाँ लागल रहलौं आ अखनो करैले तैयार िी। \nतखन भरल सभामे हमर इज् ज त उतारर हत् या करैले वकए उतारूप िी ?” \nि ु तहरक बात सुवन सभ पंिक ेँ  बुकौर लवग गेलैन। वकनको वकि ु  फ ु रबे ने करैन। अिसर देख ि ु तहर फ े र \nबाजल - \n“हम अखैन िूप नै रहब , हम और बाजब। जखन पूजा -पाठ , होम -जाप आदद जनमसाँ लऽ कऽ धरम -करम \nधररमे संग दइ िी। सभ वकयो हमरो मान -सम् मा न दइ िी , मुदा मरण ददन ि ु तरह कवह वकए बाँसवबट्टी, िबरा आवक \nखत्तामे फोरर -भााँवग कऽ फ े क ै  िी? की बरतन-बासनक रूपपमे सबहक घरमे हमहींटा िी ? आन-आन बरतनक ेँ  वकए \nने ि ु तहर कवह फ े क ै  िी? जइ ददन आन कोनो बरतनक जनम नइ भेल िल तही ददनसाँ हम अहााँ सबहक इज् ज त \nरखलौं आ आइ अहााँ सभ िोटहा बुझै िी! ई अिगुण ताँ हमरामे नै अछि जे वकनको संग ऊ ाँ ि-नीिक भेद क े ने होइ। \nवकनको दछलत आ वकनको महादछलत बुझने होइ , वकनको ि ू त आ वकनको अि ू त बुझने होइ। ऐ तरहक बेिहार हम \nने आइ धरर वकनको संग क े लौं आ ने भविसमे करब। एकबेर आाँखख उठा कऽ देखखयौ अहााँ सभ अपना समाजमे जे \nक े हेन-क े हेन क ु कमी आ अत् यािारीक ेँ  स् थान देने छिऐ। वकए हमरा सन वनदोषक ेँ  ि ु तहर कवह हत् या करै िी ? तैयो \nहमरा मनमे अहााँ सबहक ्रकवत कोनो द्वेष नै मुदा अहााँ सभक ेँ  हमरा ्रकवत मनरोग वकए? तेकर वििार ताँ अहीं सभक ेँ  \nने करए प़ित।” \nO \n  \n       \n \n  \n  \nमोंिक ल़िाइ \n  \nदुद्मभक ेँ  अपन ितरल-लतरल हररयरी देख मन उमकल । मन की उमकल , अपन इवतहासक घमण् ि िेलै जे \nहम ब़ि गुणकारी आ उपकारी िी। हमरासाँ पैघ पवित्र शुभ वकयो ने..! \nपोरे -पोर गो़िा रोपने धरतीसाँ सदट कखनो कनोजै़ि िो़िैत ताँ कखनो सीरक ेँ  जालसाँ भूममक ेँ  जछलयाह बनबैत \nअपन लहकी लहलहाइत जजनगी आ िंशजक ेँ  धरतीपर पसारर राज करैत जे अम रत्ि ्रकाप् त क े ने िी, तैपर घमण् ि  \nवकए ने करब.. ? \nघमण् िक वनशााँमे मातल दुद्मभ ब़िब़िाइत बाजल- \n“हम अमृत पीब अमर िी। औषधीय गुणसाँ गुणिान िी , क े तेक जानिरक भोजन बवन पेट भरै िी। \nधरतीक ेँ  बाँिबैमे सेहो मददगार िी। मनुखोक ेँ  पूजा-पाठसाँ लऽ कऽ सभ शुभ काजमे काज अबै िी।  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n63 \n \nबेदटयोक विदाइ बेर खौंछिमे जा एक गामसाँ दोसर गाममे पररिारक ेँ  हररयरी दइ िी। वकयो एकटा -दूटा \nकाज करैए ताँ घमण् िसाँ घमण् िी बवन जाइए आ हम ताँ सहजे ददन -रावत सबहक काजो करै िी आ \nउपकारो। तखन घमण् ि  वकए ने करब। ” \nदुद्मभक घमण् ि आ बढ़ल-िढ़ल बोली सुवन प़िोसी अमरलत्तीक ेँ  अनसोहााँत लगल। ओ हुलकी दऽ टोकारा दैत \nबाजल - \n“सभ ददन तूाँ बताहे बनल रहबह। कहै िहक हम ब़ि पैघ िी, की पैघक यएह लक्षण होइए। नाओं \nदायबती आ देह उघारे ! अपन ब़िाइ जे अपने मुहेँ करै िहक से की शोभा दइ िह? जखन दोसराक मुहेँ \nसुनबहक से ने नीक हेतह।” \nटोका-िाली होइत रग़िासाँ झग़िामे बदैल गेल। दुनू एक -दोसरक ेँ  वबखैन-वबखैन गाररयौलक।  \nउलहन दैत दुद्मभ बाजल - \n“तू अिोप िेँ ताँए ने लोक जमीनपर साँ भगा देलको जे गािपर फााँसी लगा लटकल रहै िेँ। देहक कोनो \nगत्तरमे लाजे ने िौ , दोसरेक ेँ  खून पीवब जीबो करै िेँ। हम आत् म-वनभगर िी आ तूाँ परजीिी िेँ, तखन \nहमरासाँ पैघ क े ना भऽ सक ै  िेँ तूाँ?” \nअमरलत्तीक ेँ  दुद्मभक बात सुवन सौंसे देहमे आवग नेस देलक। अवगयाएले मने बाजल - \n“हम कोनो वनमोिा िी , तोरा एहेन हाल करबौ जे मन रहतौ। अन् ह रा दुसए विठराक ेँ । अिोप ताँ अपने ने िेँ \nजे लोको आ जानिरो मु़िी कादट लइ िौ आ लवतयेबो -थुवकयेबो करै िौ। पैघ  बनैए!” \nदुद्मभ अपन शब्‍ दभेदी िाण िलबैत अमरलत्तीक ेँ  कहलक- \n“हम पैघ आ पवित्र कोनो आइसाँ िी। अमृत पीब अमर िी   पूजो -पाठमे सबहक छसर िदढ़ रक्षा करै िी। \nसबहक मान -सम् मा न करै िी आ सभ हमरो करैए। तखन हम अिोप क े ना भेलौं ?” \nब्रह्मास् त्र िलबैत अमरलत्ती दुद्मभक ेँ  कहलक- \n“िालैन  दुसैए सूपक ेँ, मुदा अपने सौंसे देह भूरे -भूर तेकर परर तूाँ करै िेँ। तोरा ई नै बुझल िौ जे हमहूाँ अमृत \nपीने िी , ताँए ने हमर नाओ अमरलत्ती अछि। हम ताँ तोरासाँ ि ू बाइ खावतर जमीन िोव़ि दोसरक ेँ  माथपर \nबछस राज करै िी। तोरासाँ बुमधजीवि सेहो िी जे ओकरे खून िूछस -िूछस जीबो करै  िी आ वबनु पररश्रम \nक े नवह मलाइ खाइत रहै िी। हरर नाम जवप सददखन हररयरी देने रहै िी। ” \nजेहने रग़िाह दुद्मभ तेहने अमरलत्ती। दुनूक बीि झग़िा रहत तखन ने सोझराएत। मुदा ई ताँ बातक रग़िा िी। \nतहूमे मोंिक ल़िाइ। दुनूक बीि बहुत ददन धरर फ ु ला -फ ु ली आ कनारर िलैत रहल। फररिौठक को नो संयोगे ने \nबनए। मुदा , एतेक वििार दुनूक मनमे रहै जे प़िोसीसाँ झग़िा नै, मेल -्रकेमसाँ रहबाक िाही। वकएक ताँ सभ वकि ु  \nबदलल जा सक ै ए , मुदा प़िोसी नै बदलल जा सक ै ए। वकि ु  ददन वबतल तखन अमरलत्तीक ेँ  वनशााँ टुटल। दुद्मभ लग \nआवब बाजल - \n“यौ, प़िोसीक नाते ताँ दुख-सुखक बात बाजज स क ै  िी। ई मोंिक ल़िाइ क े तेक ददन धरर ल़िब। ल़िब \nकी,सोिैत-सोिैत सोगा -रोगा कऽ छितापर िदढ़ जाएब। तइसाँ नीक रग़िाक फररयौठ करैले तेसर प़िोसी \nलग िलल जाए , जे अपना दुनूक बात सुवन पंि बवन दूधक -दूध आ पावनक -पावन बे़िा देत।”  \nदुद्मभक ेँ  अमरलत्तीक कहब जाँिल, ‘हाँ’मे  ‘हाँ’ भरलक।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n64 \n \nविहाने भेने दुद्मभ आ अमरलत्ती तेसर प़िोसी- खजूर - लग जा अपन -अपन दुखरा बेरा -बेरी सुनौलक। सभ \nबात सुवन खजूर बाजल - \n“अहााँ दुनू गोरेक बीि कोनो हक-वहस् साक ल़िाइ ताँ नै िी, ई ताँ मोंिक ल़िाइ िी। फ ु छस बातक झेलमे पव़ि \nजे ‘हम पैघ ताँ हम पैघ’ परेशान िी। मुदा , अहााँक पंिैती हम नै करब , वकयो दोसर करत। हम ताँ अपने \nिोट-अिोप िी जे काते -करोटमे रवह देखै िी जे वकयो िोटो काज कऽ नमहर बवन गेल अछि आ वकयो \nपैघ काज करैत ,वतयाग करैत मररयो गेल। मुदा पैघ नै बवन सकल। अखन धरर ताँ हमरा िनस् प वत जगतमे \nबान् ह-ठाठ क े ने अछि,तखन हम पंिैती क े ना करब। ” \nखजूर क बेथा सुवन दुद्मभ आ अमरलत्तीक ेँ  दुखो भेलै आ अिरजो लगलै। दुनू पुिलक ै - \n“एना वकए बजलौं , हमरा दुनूक ेँ  अहााँ ठ े छलया कऽ भगबए िाहै िी? दुखी भऽ हम दुनू गोरे अहााँ लग एलौं \nजे हमरा सबहक ओझरीक ेँ  सोझरा देब आ अहााँ मुाँह मो़िै िी।” \nखजूर बाजल - \n“हम अपन वबतलहा बात कहब ताँ वबसिासे ने हएत। अखन अहााँ दुनूक सुनलौं, जाँ समए अछि ताँ हमरो \nदुखरा सुवनयेँ छलअ। ” \nदुखक गप ताँ दुखखते मनसाँ वनकलैए। खजूरक आाँखखक नोर सौनक झ़िी सन झहरए लगल। बाजल - \n“हम आ नाररयल दुनू ददयादे िी। दुनू रूपप गुणमे अन् त र भेने लोक सभ नाररयलक ेँ  ऊ ाँ ि स् थान दऽ पूजा करै \nिैन आ हमरा िोटोमे िोटहा मानैए। जखन वक हम काजो आ वतयागो बेछसये क े ने िी। हम अपन खून \nवपयाक ेँ  लोकक मन भरै िी, फ़िो गु़ि सन मीठ होइए, मुदा नाररयल ताँ उपरसाँ कठोर, द्मभतुरका गुद्दाक \nसुआद ने तीते आ ने मीठ े  होइ िै। तखन ओकरा लोक पूजापर ऊ ाँ िगर आसनपर बैसा महंथ बनौने रहै िै। \nअहीं दुनू  गोरे कहू जे हमर न् या य आइ धरर वकयो क े लक?” \nखजूरक बेथा सुवन दुद्मभक संग अमरलद्मत्तयोक ेँ  ज्ञानक आाँखख खुजल। मु़िी िोलबैत विदा हुअ लगल। खजूर \nफ े र बाजल - \n“जखैन अपनेमे लव़ि -झगै़ि मरब ताँ आगूक ल़िाइ लेल रणक्षेत्र क े  टेकत? आइ धरर जे वतयाग आ बछलदान \nक े छलऐ तेकर ताँ न् याय भेटबे ने कएल आ अ़िखखसे जे मोंिक ल़िाइ ल़िै िी तेकर न् याय क े  करत?” \nO \n   \n \n  \n  \nक े ते उछित \n   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'विदेह' २१२ म अंक १५ अक्टूबर २०१६ (िर्ष ९ मास १०६ अंक २१२)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n65 \n \nभूषण बाबू गामक जमीनदारक इकलौता पुत्र िैथ। गामोमे आ आनो गाममे आदर -सम् मा न होइ िैन। भूषण \nबाबू लोकव्रकय िैथ। उपकारी सोभाि िैन। बेटाक जन् म  दैत पत्नीक मृत् यु ्रकसिे कालमे भऽ गेलैन। भूषण बाबू \nउदास आ छिप्न् तत रवहतो खेती -बा़िी नोकर, हरिाह आ जन -मजदूरक सहयोगसाँ करबै िैथ। बेटाक लालन -\nपालनपर विशेष मधयान रखै िैथ। तीन पीढ़ीसाँ एक-पुरखखयाहे आवब र हल िैन।  \nभूषण बाबूक ेँ  पत्नी नै रहने गामक शुभछिन् तक इष् ट-ममत्र सभ िुमौन कऽ लेबाक सलाह दैत रहलैन - \n“बाबू साहैब, असगरे जजनगी क े ना िलत। जखन घरमे घरनी नै रहत ताँ घर  नरक सन भऽ जाएत। ” \nमुदा भूषण बाबू लोकक बातक ेँ  अखन् ठयबै","size_mb":1.69,"has_text":true},"Videha 213.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 213.pdf","name":"Videha 213.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr ' .sTJo.sOnu.sTgruu .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr .sluro.sOnu .sNr.sor.sMBr.sRr .sTJo.sluro.sOnu.sSzc (.sor.sSsr.sRupg .sNznu .sMr.sSzmnAr.sSr .sOnu.sluro.sSuCun .sA.sAnRsCrrr.sKr .sTJo.sOnu.sTgruu )\n  \n   \n.sAz .sA.sAnRsCrrr.sKr.sMr.sSzmnE .sA.sSzmnI:M.sCgr:- \n.sOnu. .sSr .sAnRsCrrr .s3r.sSzmnAr.sDr.sKr.sSzmnIz:t.ser .sSr .sAnRsCrrr .sDr.sSzmnE.sSgr  \n  \n.sTJo. .sGr.sDer  \n.sTJo..sOnu..sDsr.sSzmnSgortO .sKr .sSzmnAz .sLr.sSzmnAr.sSgr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sSzmnI:M.sMr.sSgRr-.sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr.s3r.sRr .sSzmnI:M.sCr.sN:grBM .sTr.sNr : .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .s3r.sSzmnI:N.sRr.sor.sTr.sRupg.sNr.sKr .sAR.sSzmnI:M.sCr.sTr.sHrBrnt  .ser \n.sTJo..sTJo..s3Rr.sNnr.sor .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sJgr.sSzmnAr-.sLr.sGgr.sSzmnG .sKr.sTgr.sSzmnAr- .sNr.sor-.sAr.sSgr.sSzmnAr  \n.sTJo..sTgruu..sMr.sNr.sSzmnO.sJr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sMr .sAnRsCrrr .sDsr.sLr -.sSzmnI.sKr.sCgr .sSzmnG .sBr.sSzmnIz.sHr.sSzmnI.sNr .sKr.sTgr.sSzmnAr  \n.sTJo..sFoRr ..sMr.sNr.sSzmnO.sJr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sMr .sAnRsCrrr .sDsr.sLr- .ser.sSzmnG.sSzmnI.sKTr .sSgr.sSzmnI.sKTr (.sLr.sGgr.sSzmnG .sKr.sTgr.sSzmnAr) \n.sTgruu. .s3r.sDer  \n.sTgruu..sOnu. .sAr.sSgr.sSzmnIz.sSsr .sA.sNr.sSzmnI:M.sCr.sNHr.sSzmnAr.sRr- 3 .sTtr.sSzmnAr .sGr.sJr.sLr  \n.sTgruu..sTJo..sO.sMr .s3Rr.sKr.sSzmnAr.sSgr- .sGr.sJr.sLr \n.sTgruu..sTgruu. .sMr.sNr.sSzmnO.sJr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sMr .sAnRsCrrr .sDsr.sLr- .sSzmnI.sKr.sCgr .sSzmnG  .sGr.sJr.sLr  \n.sTgruu..sFoRr..sMr.sNr.sSzmnO.sJr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sMr .sAnRsCrrr .sDsr.sLr- .sSzmnI.sKr.sCgr .sSzmnG  .sKr.sSzmnI.sor.sTr.sSzmnAr  \n  \n.sFoRr..sBr.BASE.sSzmnAr.sLr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr.sAnRsCrrr .sKr .sSzmnooarBzaR .sTr.sSzmnE-.sMr.sNr.sSzmnO.sJr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sMr .sAnRsCrrr .sDsr.sLr- 3 .sTtr.sSzmnAr  .sBr.sSzmnAr.sLr .sKr.sSzmnI.sor.sTr.sSzmnAr  \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine in \n.pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paint ings/ photo files. .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr.sKr .s3r.sSzmnG.sRr.sSzmnAr.sNr .sA.sAnRsCrrr.sKr \n.sAr .sCrnsrrO.sSzmnI.sDsr.ser.sSzmnO/ .sor.sSzmnIz.sSzmnI.sDsr.ser.sSzmnO/ .s3r.sSzmnO.sTgr.sSzmnIz/ .sSzmnI:M.sCr.sTRr.sKr.sLr.sSzmnAr/ .s3gr.sSzmnO.sTtr.sSzmnO .sSr.sBgr.sKr .s3gr.sSzmnAr.sI.sLr .sSr.sBgr .sDsr.sSzmnAr.sG.sNr.sLr.sSzmnO.sDsr .sKr.sRr.sBr.sSzmnAr.sKr .sHr.sSzmnE.sTr.sSzmnG .sNr.sSzmnIz.sCr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sSzmnI.sLr.sAnRsCrrr.sKr .s3r.sRr .sJr.sSzmnAr.sG.Drnsr \n VIDEHA ARCHIVE  .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sAr.sKr.sSzmnAr.sRupg.sI.sor  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \n  \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sJr.sSzmnAr.sLr.sor.sSzmnooarBzaR.sTTr.sKr .sSzmnI.sDsr.sSr.sKr.sSr.sNr .s3gr.sSzmnO.sRr.sMr.s3r.sRr .sJr.sSzmnAr.sG.Drnsr \n \n \n.sSr .sAnRsCrrr .s3r.sSzmnAr.sDr.sKr.sSzmnIz:t.ser \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr.sKr http://videha.co.in/  1 .sJr.sNr.sor.sRr.sSzmnIz 2017 .sKr .sSzmnE .sRr .sA.sAnRsCrrr.sKr .sSzmnI.sNr.sKr.sSzmnI.sLr.sTr.sSzmnE .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sDr.sSr.sMr .sBr.sKgr.sRupg.sMr.sSzmnE .s3Rr.sor.sSzmnE.sSgr .sKr.sACrmrrgr .sJr.sSzmnAr.sE.sTr.Drnsr \n.sA.sI .sA.sor.sSr.sRr.s3r.sRr .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sGr.sSzmnIz.sTr-.sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr.sKr .sE.sLr.sBr.sMr .sKr .sSzmnE .sRr .sSr.sMr.sSzmnIz.sKSsr.sSzmnAr .sAr.sSzmnI.sDr .s3Rr.sKr.sSzmnAr.sSzmnI:M.sSgr.sTr .sKr.sRr.sBr.sSzmnAr.sKr .sSzmnI.sNr.sNnr.sRupg.ser .sLr.sSzmnE.sLr.sKr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sSzmnI:M.sCgr.sTtr.s3r.sSzmnG.sTtr \n.s3Rr.ser.sSzmnAr.sSr.sKr .sA.sSzmnI.sTr.sSzmnI:N.sRr.sKTr .sSgr.sSzmnAr.ser.sDr .sIz .s3r.sSzmnI.sHr.sLr .sA.sor.sSr.sRr .sHr.sSzmnE.sTr.sSzmnAz .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M .s3r.sSzmnI.sTRr.sKr.sSzmnAr.sSzmnI:N.sRr.sTr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sJr.sKgr.sNr .sSzmnI.sKr .sKr.sSzmnO.sNr.sSzmnO .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sSzmnI:t.sTer.sKr .s3r.sSzmnI.sTRr.sKr.sSzmnAr.sKr .sKr.sSzmnO.sNr.sSzmnO \n.sE.sKr.sTtr.sSzmnAr .sA.sAnRsCrrr.sKr.sMr.sSzmnE .sSzmnI.s3gr.sLMr.sSzmnIz .sGr.sSzmnIz.sTr.sKr .sE.sLr.sBr.sMr .sor.sSzmnAr .sSzmnI.sKr .sSor.sTr .sAnRsCrrr .sTRr .sGr.sSzmnIz.sTr-.sGr.sJr.sLr.sKr .sE.sLr.sBr.sMr .sKr .sSzmnE.sRr .sSr.sMr.sSzmnIz.sKSsr.sSzmnAr .sDr.sSzmnE.sBr.sSzmnAr.sKr .s3Rr.ser.sSzmnAr.sSr .sor.sSzmnAr .sSzmnI.sNr.sNnr.sRupg.ser \n.sKr.sE.sLr .sGr.sSzmnE.sLr .sHrwsSzmnG.sA.sE.Drnsr .sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr .sSr.sMr.sSzmnIz.sKSsr.sKr .sLr.sSzmnO.sKr.sSzmnI.sNr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sAr.sGRr.sHr .sJr.sSzmnE .sO .sKr.sSzmnO.sNr.sSzmnO .sE.sLr.sBr.sMr.sKr .sKr.sSzmnO.sNr.sSzmnO .sGr.sSzmnIz.sTr-.sGr.sJr.sLr-.sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr .sKr.sSzmnIz:t .s3r.sSzmnGR.sRr.sSzmnAr \n.sE.sLr.sBr.sMr .sKr .sSzmnE .sRr .sSr.sMr.sSzmnIz.sKSsr.sSzmnAr .s3r.sTtgr.sSzmnAr.sBr.sSzmnI:M.sTgr.Drnsr .sSr.sMr.sSzmnIz.sKSsr.sSzmnAr-.sLr.sSzmnE.sKgr .sAr.sSzmnI.sDr.sMr.sSzmnE .sGr.sSzmnIz.sTr-.sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr.sKr .sBgr.sSzmnAr.sor .s3r.sKSsr, .sTtr.sSzmnE.sKNr.sSzmnIz:t.sKr.sLr .s3r.sKSsr, .sSgr.sBDr .sCr.ser.sNr .s3r.sKSsr, \n.sE.sDsr.sSzmnIz.sSzmnI.sTtr.sAnRsCrrr.sGr .s3r.sKSsr, .sMr.sSzmnAr.sKr .sSzmnERupg .sSzmnI.sTtr.sAnRsCrrr.sGr .s3r.sKSsr .sAr.sSzmnI.sDr .sKr .sSzmnE .sRr .sor.sNnr.sRupg.sNr .sHrwsSzmnG.sA.sE.Drnsr .sLr.sSzmnE.sKgr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  ggajendra@videha.com  .s3r.sRr 1 .sSzmnI.sDr.sSr.sMBr.sRr 2016 \n.sDgr.sSzmnI:N.sRr .s3r.sTtgr.sSzmnAr.sE.sLr .sJr.sSzmnAr.sE.Drnsr.sAz .sA.sAnRsCrrr.sKr.sMr.sSzmnE .sSr.sMr.sSzmnAr.sNer .sRr.sCr.sNr.sSzmnAr .sO .sSTgr.sSzmnAr.ser.sSzmnIz .sSTr .sAnRsCrrr .sBgr .sSr.sBgr .sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sRr.sHr.sBr.sSzmnE .sKr.sRr.sTr.Drnsr .s3Rr.ser.sSzmnAr.sSr .sRr.sHr.sTr .sJr.sSzmnE .sBr.sSzmnE.sSr.sSzmnIz.sSr .sCrnsrrdznsR  .sBr.sSzmnE.sSr.sSzmnIz \n.sGr.sSzmnIz.sTr-.sGr.sJr.sLr-.sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr .sAr.sSzmnI.sKr .s3r.sSzmnGR.sRr.sSzmnAr .sE.sLr.sBr.sMr.sKr .sSr.sMr.sSzmnIz.sKSsr.sSzmnAr .sAr.sBr.sE.Drnsr \n  \n.sIz-.s3r.sTRr  \n.sAr.sDr.sRr.sNnr.sSzmnIz.ser .sGr.sJr.sSzmnEAnRsCrrr.sDRr.sJr.sSzmnIz \n.sCgr.sSzmnI.sTtgr .s3r.sSzmnAr.sBr.sSzmnAz.sNr .sKr .sSzmnE  .sA.sSgr.sSzmnE.sSsr .sBr.sDgr.sSzmnAr.sIz.Drnsr \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sKr .sSzmnE  212 .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr .s3r.sDsgr.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr .sSr.sBgr .sA.sAnRsCrrr.sKr .sSr.sNr .sI.sHr.sSzmnO .sA.sAnRsCrrr.sKr .sNr.sSzmnIz.sKr .sLr.sSzmnAr.sGr.sLr.Drnsr .sDsr.sSzmnCrnsrrO0 .sSgr.sSzmnI:M.sSgr.sDgr.sRr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr.sKr .sBr.sSzmnAr.sLr .sKr.sSzmnI.sor.sTr.sSzmnAr \n.sG.sDr.sSzmnI.sBr.sLr.sSzmnAr.sDssgr.sSzmnIz, .sBr.sSzmnAr.sBr.sSzmnAr .sBr.sSzmnAz.sDer.sNr.sSzmnAr.sTgr .sAr .sJr.sGr.sDr.sSzmnIz.sSgr.sJr.sSzmnIz .sKr .sSzmnE  .sGr.sJr.sLr .sAr .sJr.sGr.sDr.sSzmnIz.sSgr .sMr .sAnRsCrrr .sDsr.sLr.sKr .sKr.sTgr.sSzmnAr .sMr.sSzmnG.sSzmnI.sDssgr.ser.sSzmnAr.ser.sLr .sGgr.sRr .sKgr.sSzmnGR.sBr .s3r.sSr.sNDr .s3r.sDssgr.sLr \n.s3Rr.sNnr.sor .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr \n.sRr.sSzmnAr.sSsTtr.sRr/rr.sSzmnIz.ser .s3r.sRr.sSzmnIz.sKSsr.sSzmnAr .sBr.sSzmnO.sDsr.sRupg, .sNr.sIz .sSzmnI.sDr.sLLr.sSzmnIz:M \n  \n.sJr.sSzmnE.sNr.sSzmnAr .sKr.sSzmnIz:t .sSr.sBgr .sGr.sSzmnO.sTtr.sSzmnAr .sJr.sNr.sSzmnAz .sCgr.sSzmnIz:M .sJr.sSzmnE .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sTJo.sluro.sOnu.sFzCu .sMr.sSzmnE .sTr.sSzmnIz.sNr .sTtr.sSzmnAr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sTr.sSzmnIz.sNr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer.sKr.sSzmnAr.sRr.s3r.sRr .s3Rr.sKr.sSzmnAr.sSzmnI:M.sSgr.sTr .sKr .sSzmnE .sLr.sKr .sJr.sKr.sRr \n.sMr.sSzmnAr.s3r.sDr.sAnRsCrrr.sDsr .sCgr.sLr .sSr.sSzmnAr.sLr.sMr.sSzmnE .sDr.sSzmnGR.sTtr.sSzmnAr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sJr.sSzmnIz.sSzmnI.sor.sTr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer.sKr.sSzmnAr.sRr.sKr .sG.s3r.sRr .sRr.sHr.sTr .sJr.sI.sMr.sSzmnE .sE.sKr.sTtr.sSzmnAr .sSzc.sluro-.sSuCun.sluro .sor.sSzmnAr .sO.sI.sSr .sCrnsrrdznsR  .sBr.sSzmnE.sSr.sSzmnIz .sSr.sSzmnAr.sLr.sKr \n.sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer.sKr.sSzmnAr.sRr .sRr.sHr.sTr.sSzmnAr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sDr.sSzmnO.sSr.sRr .sFoRr.sluro-.sFzCu.sluro .sSr.sSzmnAr.sLr.sKr ( .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer.sKr.sSzmnAr.sRr .sMr.sNr.sSzmnE .sBgr.sSzmnAr.sRr.sTr .sAr .sNr.sSzmnE.s3r.sSzmnAr.sLr .sDr.sSzmnGR.sNr.sSzmnGR.sKr).Drnsr .sAz .sKRr.sMr.sMr.sSzmnE .sA.sRr.sSzmnI.sor.sNDr \n.sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr .sO .sJr.sGr.sDr.sSzmnIz.sSgr .sCr .sAnRsCrrr .sDRr .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr \".sA.sSzmnI.sNr.sLr\".sJr.sSzmnIz.s3r.sRr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sSzmnI.sNr.sKr.sSzmnI.sLr .sCr.sSzmnG.sKr.sLr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sAr.sGr.sSzmnGR.sKr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sSzmnI.sKr.sNr.sKr.sSzmnAr.s3r.sRr .sHrwsSzmnG.sA.sE  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \n.sTr.sI .sLr.sSzmnE.sLr .sE.sKr .sMr.sSzmnAr.sSr .s3r.sSzmnI.sHr.sNr.sSzmnE.sSr .sCrnsrrdznsR  .s3r.sSzmnAr.sTtgr.sKr.sKr .sSr.sSzmnG.sJgr.sSzmnAr.sor .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sGr.sLr .sGr.sSzmnE.sLr .sCgr.sLr.Drnsr  .s3r.sSzmnAr.sTtgr.sKr.sKr .sSr.sSzmnG.sJgr.sSzmnAr.sor .sAr.sE.sLr .sAr .sO.sI .sSr.sSzmnG.sJgr.sSzmnAr.sor .sA.sAnRsCrrr.sTr.sGr.sRupg.sTr \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr.sKr .sSzmnI.sKr.sCgr .sSzmnG  .sA.sSzmnI.sGr.sLr.sSzmnAr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .s3r.sRr.sMr.sSzmnE.sSgor.sRr .sKr.sSzmnAr.s3r.sSzmnI.sDssgr, .sor.sSzmnIz.sRr.sSzmnE.sNDRr .sMr.sSzmnI:M.sLLr.sKr .sAr .sKr.sMr.sLr.sSzmnAr .sCr.sSzmnAR.sDgr.sRr.sSzmnIz .s3r.sRr .sRr.sHr.sTr.Drnsr .sHr.sMr.sRr .sSr.sBr.sHr.sKr .s3Rr.ser.sSzmnAr.sSr \n.sRr.sHr.sTr .sJr.sSzmnE .sIz .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sSr.sBgr .sJr.sNr.sor.sRr.sSzmnIz .sO .s3gr.sRr.sor.sRr.sSzmnIz .sTJo.sluro.sOnu.sSuCun .sMr.sSzmnE .s3Rr.sKr.sSzmnAr.sSzmnI:M.sSgr.sTr .sHrwsSzmnG.sA.sE .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sIz .sRr.sCr.sNr.sSzmnAr.sKr .sG.s3r.sLr.sBDgr.sTr.sSzmnAr.s3r.sRr .sSzmnI.sNr.sBgr.sRupg.sRr .sKr.sRr.sTr.Drnsr \n.sMr.sNr.sSzmnE .sRr.sCr.sNr.sSzmnAr.sKr .sG.s3r.sLr.sBDgr.sTr.sSzmnAr.sKr .sSzmnI.sHr.sSr.sSzmnAr.sBr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sSr.sMr.sE .sGR.s3r.sRr-.sSzmnI.sNr.sCCr.sSzmnAr .sBgr.sACrmrrgr .sSr.sKr .sSzmnAz .sE.Drnsr .sSr.sBgr .sGr.sSzmnO.sTtr.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sAr.sGRr.sHr .sJr.sSzmnE .sO .sA.s3r.sNr-.sA.s3r.sNr .sRr.sCr.sNr.sSzmnAr \n.sTgruu.sOnu .sSzmnI.sDr.sSr.sMBr.sRr .sTJo.sluro.sOnu.sSzc .sDgr.sSzmnI:N.sRr ggajendra@videha.com .s3r.sRr .s3r.sTtgr.sSzmnAr .sDr.sSzmnIz.Drnsr \n  \n  \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr  \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sMr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr.sNTr.sRr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer .sA.sKr.sSzmnAr.sDr.sSzmnE.sMr.sSzmnIz .sSr.sMMr.sSzmnAr .sNr \n.sOnu..sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sMr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr.sNTr.sRr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer .sA.sKr.sSzmnAr.sDr.sSzmnE.sMr.sSzmnIz .s3gr .sSzmnE .sLr.sSzmnO .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr .sTJo.sluro.sOnu.sluro -.sOnu.sOnu   \n.sTJo.sluro.sOnu.sluro .sSgRr.sSzmnIz .sGr.sSzmnO.sSzmnI.sor.sNDr .sJgr.sSzmnAr (.sSr.sMr.sGRr .ser.sSzmnO.sGr.sDr.sSzmnAr.sNr .sLr.sSzmnE.sLr) \n.sTJo.sluro.sOnu.sOnu .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sMr.sSzmnAr.sNr.sNDr .sRr.sSzmnE.sNnr.sSzmnG (.sSr.sMr.sGRr .ser.sSzmnO.sGr.sDr.sSzmnAr.sNr .sLr.sSzmnE.sLr) \n.sTJo..sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sMr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr.sNTr.sRr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer .sA.sKr.sSzmnAr.sDr.sSzmnE.sMr.sSzmnIz .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr .sTJo.sluro.sOnu.sOnu -.sOnu.sTJo   \n.sTJo.sluro.sOnu.sOnu .sMr.sSzmnGR.sLr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr- .sSgRr.sSzmnIz .sJr.sGr.sDr.sSzmnIz.sSgr .s3Rr.sSr.sSzmnAr.sDr .sMr.sNnDsr.sLr (.sGr.sSzmnAr.sMr.sKr .sSzmnI:M.sJr.sNr.sGr .BASE.sSzmnIz, .sKr.sTgr.sSzmnAr .sSr .sAnRsCrrr .sGRr.sHr) \n.sTJo.sluro.sOnu.sOnu .sBr.sSzmnAr.sLr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr- .sLr.sSzmnE..sKr. .sMr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr.sTgr .sJgr.sSzmnAr (.sJr.sKr.sRr .sNr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sCr.sTr.sSzmnG.sRr .sHr.sSzmnO.sI, .sKr.sTgr.sSzmnAr .sSr .sAnRsCrrr .sGRr.sHr) \n.sTJo.sluro.sOnu.sOnu .ser.sSzmnG.sor.sSzmnAr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr- .sAr.sNr.sNDr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sJgr.sSzmnAr (.sKr.sLr.sHr , .sNr.sSzmnAr.sTtr.sKr) \n.sTJo.sluro.sOnu.sTJo .sA.sNr.sSzmnG.sor.sSzmnAr.sDr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr- .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr.sLr.sSzmnO.sCr.sNr .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr- (.s3r.sDMr.sSzmnAr.sNr.sDr.sSzmnIz.sKr .sMr.sSzmnAr.sJgr .BASE.sSzmnIz, .sBr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sGLr.sSzmnAr- .sMr.sSzmnAr.sSzmnI.sNr.sKr .sBr .sAnRsCrrr .sDer.sSzmnO.s3r.sSzmnAr.sDger.sSzmnAr.ser, .sG.s3r.sNer.sSzmnAr.sSr \n.sBr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sGLr.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M .sA.sNr.sSzmnG.sor.sSzmnAr.sDr) \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sBgr.sSzmnAr.sSsr.sSzmnAr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr .sTJo.sluro.sOnu.sTJo -.sOnu.sTgruu (.sor.sSzmnAz.sKr.sSzmnI:t.sL3r.sKr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer .sA.sKr.sSzmnAr.sDr.sSzmnE.sMr.sSzmnIz .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr.sKr .sRrwsSzmnGR.s3r.sMr.sSzmnE .s3Rr.sSzmnI:M.sSr.sDDgr ) \n1. .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sMr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr.sNTr.sRr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer .sA.sKr.sSzmnAr.sDr.sSzmnE.sMr.sSzmnIz .s3gr .sSzmnE .sLr.sSzmnO .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr  2012  \n2012 .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sJr.sNr.sNDr.sNr .sLr.sSzmnAr.sLr .sDr.sSzmnAr.sSr (.sSr.sMr.sGRr .ser.sSzmnO.sGr.sDr.sSzmnAr.sNr .sLr.sSzmnE.sLr) \n2. .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sBgr.sSzmnAr.sSsr.sSzmnAr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr .sTJo.sluro.sOnu .sTJo-.sOnu.sTgruu (.sor.sSzmnAz.sKr.sSzmnI:t.sL3r.sKr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer .sA.sKr.sSzmnAr.sDr.sSzmnE.sMr.sSzmnIz .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr.sKr .sRrwsSzmnGR.s3r.sMr.sSzmnE .s3Rr.sSzmnI:M.sSr.sDDgr ) \n.sTJo.sluro.sOnu.sTJo .sBr.sSzmnAr.sLr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr - .sSgRr.sSzmnIz .sJr.sGr.sDr.sSzmnIz.sSgr .s3Rr.sSr.sSzmnAr.sDr .sMr.sNnDsr.sLr .sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  “.sTr.sRr.sSzmnE.sGr.sNr ” .sBr.sSzmnAr.sLr .s3Rr.sSzmnE.sRr.sKr .sSzmnI.sor.sHr.sSzmnI.sNr .sKr.sTgr.sSzmnAr .sSr .sAnRsCrrr .sGRr.sHr \n.sTJo.sluro.sOnu.sTJo .sMr.sSzmnGR.sLr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr - .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sJr.sDr.sSzmnE.sor .sMr.sNnDsr.sLr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  \".sA.sMBr.sRr.sSzmnAr \" (.sKr.sSzmnI.sor.sTr.sSzmnAr .sSr .sAnRsCrrr .sGRr.sHr) .sLr.sSzmnE.sLr.Drnsr \n2012 .ser.sSzmnG.sor.sSzmnAr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr- .sSgRr.sSzmnIz.sMr.sTr.sSzmnIz .sJer.sSzmnO.sSzmnI.sTr .sSr.sSzmnG.sNr.sSzmnIz.sTr .sCr.sSzmnAR.sDgr.sRr.sSzmnIz.sKr “.sA.sSzmnI:M.sCr.sRupg.sSr ” (.sKr.sSzmnI.sor.sTr.sSzmnAr .sSr .sAnRsCrrr .sGRr.sHr) \n2013 .sA.sNr.sSzmnG.sor.sSzmnAr.sDr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr- .sSgRr.sSzmnIz .sNr.sRr.sSzmnE.sSgr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sSzmnI.sor.sKr.sLr \".ser.ser.sSzmnAr.sSzmnI.sTr\" (.sMr.sRr.sSzmnAr.sTtgr.sSzmnIz .sG.s3r.sNer.sSzmnAr.sSr .sSgRr.sSzmnIz .sSzmnI.sor.sSsNnr.sSzmnG .sSr.sKgr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr.sMr .sKgr.sSzmnAr.sNnDsr.sSzmnE.sKr.sRr) \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sBgr.sSzmnAr.sSsr.sSzmnAr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr .sTJo.sluro.sOnu.sTgruu -.sOnu.sFoRr (.sor.sSzmnAz.sKr.sSzmnI:t.sL3r.sKr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer .sA.sKr.sSzmnAr .sDr.sSzmnE.sMr.sSzmnIz .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr.sKr .sRrwsSzmnGR.s3r.sMr.sSzmnE .s3Rr.sSzmnI:M.sSr.sDDgr ) \n.sTJo.sluro.sOnu.sTgruu .sBr.sSzmnAr.sLr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr – .sSgRr.sSzmnIz.sMr.sTr.sSzmnIz .sJer.sSzmnO.sSzmnI.sTr .sSr.sSzmnG.sNr.sSzmnIz.sTr .sCr.sSzmnAR.sDgr.sRr.sSzmnIz- “.sDr.sSzmnE.sor.sSzmnIz.sJr.sSzmnIz ” (.sBr.sSzmnAr.sLr .sSzmnI.sNr.sBr.sNDgr .sSr .sAnRsCrrr .sGRr.sHr) .sLr.sSzmnE.sLr.Drnsr \n.sTJo.sluro.sOnu.sTgruu .sMr.sSzmnGR.sLr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr - .sSgRr.sSzmnIz .sBr.sSzmnE.sCr.sNr .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  \".sBr.sSzmnE.sTtr.sSzmnIz.sKr .sA.s3r.sMr.sSzmnAr.sNr .sAr .sCgr.sSzmnIz:M.sNr.sRr.sDr.sSzmnE.sor .BASE.sSzmnIz\" (.sNr.sSzmnAr.sTtr.sKr .sSr .sAnRsCrrr .sGRr.sHr) .sLr.sSzmnE.sLr.Drnsr \n.sTJo.sluro.sOnu.sTgruu .ser.sSzmnG.sor.sSzmnAr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr- .sSgRr.sSzmnIz .sG.sMr.sSzmnE.sSgr .sMr.sNnDsr.sLr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  “.sSzmnI.sNr.sSgTr.sSzmnG.sKr.sSzmnIz:t ” (.sKr.sSzmnI.sor.sTr.sSzmnAr .sSr .sAnRsCrrr .sGRr.sHr).sLr.sSzmnE.sLr.Drnsr \n.sTJo.sluro.sOnu.sFoRr .sA.sNr.sSzmnG.sor.sSzmnAr.sDr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr- .sSgRr.sSzmnIz .sSzmnI.sor.sNr.sSzmnIz.sTr .sG.sT3r.sLr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  “.sMr.sSzmnO.sHr.sNr.sDr.sSzmnAr.sSr ” (.sSzmnI.sHr.sNDr.sSzmnIz .sG.s3r.sNer.sSzmnAr.sSr .sSgRr.sSzmnIz .sG.sDr.ser .s3Rr.sKr.sSzmnAr.sSgr).sKr .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M .sA.sNr.sSzmnG.sor.sSzmnAr.sDr \n.sLr.sSzmnE.sLr.Drnsr \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sBgr.sSzmnAr.sSsr.sSzmnAr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr  .sTJo.sluro.sOnu.sFoRr -.sTJo.sluro.sOnu.sFzCu  (.sSr.sMr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr.sNTr.sRr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer .sA.sKr.sSzmnAr.sDr.sSzmnE.sMr.sSzmnIz .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr ) \n.sTJo.sluro.sOnu.sFoRr .sMr.sSzmnGR.sLr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr- .sSgRr.sSzmnIz .sNr.sNDr .sSzmnI.sor.sLr.sSzmnAr.sSr .sRr.sSzmnAr.ser (.sSr.sKgr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .s3r.sSzmnE.sTtr.sSzmnAr.sRr .BASE.sSzmnIz- .sLr.sGgr.sSzmnG .sKr.sTgr.sSzmnAr .sSr .sAnRsCrrr .sGRr.sHr) \n.sTJo.sluro.sOnu.sFoRr .sBr.sSzmnAr.sLr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr- .sSgRr.sSzmnIz .sJr.sGr.sDr.sSzmnIz.sSgr .s3Rr.sSr.sSzmnAr.sDr .sMr.sNnDsr.sLr (.sNr.sSzmnAz .sDgr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAz.sE - .sBr.sSzmnAr.sLr .sG.s3r.sNer.sSzmnAr.sSr)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n.sTJo.sluro.sOnu.sFoRr .ser.sSzmnG.sor.sSzmnAr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr - .sSgRr.sSzmnIz .sAr.sSgr.sSzmnIz.sSsr .sA.sNr.sSzmnI:M.sCr.sNHr.sSzmnAr.sRr (.sA.sNr.sSzmnI:M.sCr.sNHr.sSzmnAr.sRr .sAr.sKgr.sRr - .sGr.sJr.sLr .sSr .sAnRsCrrr .sGRr.sHr) \n.sTJo.sluro.sOnu.sFzCu .sA.sNr.sSzmnG.sor.sSzmnAr.sDr .s3r.sSzmnG.sRr.sSKr.sSzmnAr.sRr - .sSgRr.sSzmnIz .sSgr.sMBgr.sSzmnG .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sSzmnI:M.sSr.sAnRsCrrr.sHr ( .s3r.sSzmnAr.sKgr.sLr.sSzmnO  -  .sTr.sSzmnG.sKr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr.sMr .sRr.sSzmnAr.sMr.sSzmnAr .sSgr.sSzmnE.sTtr.sKr .sKr.sSzmnO.sAnRsCrrr.sKr.sNnr.sSzmnIz .sG.s3r.sNer.sSzmnAr.sSr.sKr .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M \n.sA.sNr.sSzmnG.sor.sSzmnAr.sDr) \n.sNr.sSzmnAr.sTtr.sKr , .sGr.sSzmnIz.sTr , .sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr , .sNr.sSzmnooarBzaR.sTer , .sMr.sSzmnGR.sSzmnI.sTr.sRupg.sKr.sLr.sSzmnAr , .sSzmnI:M.sSgr.sL3r .sAr .sSzmnI:M.sCr.sTRr.sKr.sLr.sSzmnAr .sKSsr.sSzmnE.sTRr.sMr.sSzmnE .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr .sTJo.sluro.sOnu.sTJo  \n.sA.sSzmnI:M.sBgr  .sNr.ser - .sMr.sSzmnG.sKger .sA.sSzmnI:M.sBgr.sNr.ser  , \n.sSr.sSzmnG.sSgRr.sSzmnIz .sSzmnI:M.sSgr .sL:grBM .s3r.sSzmnIz .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz, .sG.sMRr- 17 .sSzmnI.s3r .sTr.sSzmnAr .sSgRr.sSzmnIz .sLr.sKSs:grBM .sMr.sNnr .sJgr.sSzmnAr \n.sSgRr.sSzmnIz .sSgr.sSzmnO.sBgr.sSzmnAr .sKr.sSzmnAr.sN:grBM .sTr .sMr.sHr.sTr.sSzmnO, .sG.sMRr- 15 .sSzmnI.s3r .sTr.sSzmnAr- .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr.sA.sor.sTr.sSzmnAr.sRr .sMr.sHr.sTr.sSzmnO, \n.sHr.sSzmnAr.sS:grBM .ser -.sA.sSzmnI:M.sBgr.sNr.ser  \n.sSr.sSzmnG.sSgRr.sSzmnIz .sSzmnI.s3Rr .ser .sAnRsCrrr .sKr.sSzmnAr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz, .sG.sMRr- 16, .sSzmnI.s3r .sTr.sSzmnAr- .sSgRr.sSzmnIz .sor.sSzmnAz.sDer.sNr.sSzmnAr.sTgr .sSr.sSzmnAr.sHr \n.sSgRr.sSzmnIz .sDr.sSzmnG.sGr.sSzmnAr.sRupg.sNr .sAnRsCrrr .sDr .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr, .sG.sMRr- 23, .sSzmnI.s3r .sTr.sSzmnAr- .sS:grBM .sor. .sBgr.sRr.sTr .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr \n.sNr.sSzmnooarBzaR.sT:grBM .ser  \n.sSr.sSzmnG.sSgRr.sSzmnIz .sSr.sSzmnG.sLr.sSzmnE.sKgr.sSzmnAr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz, .sG.sMRr- 16, .sSzmnI.s3r .sTr.sSzmnAr- .sSgRr.sSzmnIz .sHr.sRr.sSzmnE.sRr.sSzmnAr.sMr .ser.sSzmnAr.sDr.sor \n.sSgRr.sSzmnIz .sA.sMr.sSzmnIz.sTr .sRr.sAnRsCrrr.sJr.sNr, .sG.sMRr- 18, .sSzmnI.s3r .sTr.sSzmnAr- .sNr.sSzmnAr.sGr.sSzmnE.sSgor.sRr .sKr.sSzmnAr.sMr.sTr \n.sSzmnI:M.sCr  .sTRr.sKr.sLr.sSzmnAr  \n.sSgRr.sSzmnIz .s3r.sNr.sKr.sLr.sSzmnAr.sLr .sMr.sNnDsr.sLr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sTgruu.sFzCu, .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr- .sSor. .sSr.sSzmnG.sNDr.sRr .sMr.sNnDsr.sLr, .sGr.sSzmnAr.sMr .sCgr.sJr.sNr.sSzmnAr \n.sSgRr.sSzmnIz .sRr.sMr.sSzmnE.sSgr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sBgr.sSzmnAr.sRr.sTr.sSzmnIz, .sG.sMRr- 23, .sSzmnI.s3r .sTr.sSzmnAr- .sSgRr.sSzmnIz .sMr.sSzmnO.sTr.sSzmnIz .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr \n.sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr (.sHr.sSzmnAr.sRr.sMr.sSzmnO.sSzmnI.sNr.ser.sMr ) \n.sSgRr.sSzmnIz .s3r.sRr.sMr.sSzmnAr.sNr.sN:grBM .sDr .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr, .sG.sMRr- 30, .sSzmnI.s3r .sTr.sSzmnAr- .sSgRr.sSzmnIz .sNr.sTgr.sSzmnG.sNr.sSzmnIz .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr \n.sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr (.sDsgr.sSzmnO.sLr.sKr ) \n.sSgRr.sSzmnIz .sBr.sSzmnG.sLr.sNr .sRr.sSzmnAr.sG.sTr, .sG.sMRr- 45, .sSzmnI.s3r .sTr.sSzmnAr- .sS:grBM .sor. .sSzmnI:M.sCr .sL:grBM .sTtr.sSzmnGR .sRr.sSzmnAr.sG.sTr \n.sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr (.sRr.sSr.sNr.sCr.sSzmnAR.sKr.sSzmnIz:t ) \n.sSgRr.sSzmnIz .sBr.sHr.sSzmnAr.sDr.sSzmnG.sRr .sRr.sSzmnAr.sMr, .sG.sMRr- 55, .sSzmnI.s3r .sTr.sSzmnAr- .sS:grBM .sor. .sSr.sRr.sJr.sSzmnG.sGr .sRr.sSzmnAr.sMr \n.sSzmnI:M.sSgr.sL3r.sSzmnIz -.sor.sSTr.sSzmnG.sKr.sLr.sSzmnAr  \n.sSgRr.sSzmnIz .sJr.sGr.sDr.sSzmnIz.sSgr .sMr.sSzmnI:M.sLLr.sKr,.sFzCu.sluro .sGr.sSzmnAr.sMr- .sCr.sNr.sSzmnAR.sRr.sSzmnAr.sGr .sAnRsCrrr .sJr \n.sMr.sSzmnGR.sSzmnI.sTr.sRupg-.sMr.sSzmnooarBzaR.sSzmnI:M.sTTr.sKr.sSzmnAr .sKr.sLr.sSzmnAr  \n.sSgRr.sSzmnIz .ser.sDr.sSzmnG.sNr .sAnRsCrrr .sDr.sNr .s3r .sAnRsCrrr .sSzmnI.sDsr .sTr, .sG.sMRr- 45, .sSzmnI.s3r .sTr.sSzmnAr- .sA.sSgr.s3gr.sSzmnIzRupg:t .s3r .sAnRsCrrr .sSzmnI.sDsr .sTr \n.sKr.sSzmnAr.sSsTtgr -.sKr.sLr.sSzmnAr  \n.sSgRr.sSzmnIz .sJgr.sMr.sSzmnE.sLr.sSzmnIz:M .sMr.sSzmnG.sSzmnI:t.sKgr.ser.sSzmnAr,.sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr .sSor. .sMr.sSzmnGR .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnAr.sLr.sSzmnAr.sLr .sMr.sSzmnG.sSzmnI:t.sKgr.ser.sSzmnAr, .sFzCu.sFzCu, .sGr.sSzmnAr.sMr- .sCgr.sJr.sNr.sSzmnAr \n.sSzmnI.sKr.sSr.sSzmnAr.sNr.sSzmnIz -.sAr.sTMr.sSzmnI.sNr.sBgr.sRupg.sRr .sSr .sAnRsCrrr .sSKr .sSzmnooarBzaR .sSzmnI.sTr  \n.sSgRr.sSzmnIz .sLr.sCgr.sMr.sSzmnIz .sDr.sSzmnAr.sSr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sluro, .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr .sSor. .sSgRr.sSzmnIz .s3gr.sNnr.sSzmnIz .sDr.sSzmnAr.sSr, .sGr.sSzmnAr.sMr .sor.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M .s3r.sTRr.sKr.sSzmnAr.sSzmnI:N.sRr.sTr.sSzmnAr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr  \n-.sTJo.sluro.sOnu.sTJo .sSgRr.sSzmnIz .sNr.sor.sSzmnE.sNDr.sSzmnG .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sJgr.sSzmnAr \n.sNr.sSzmnAr.sTtr.sKr , .sGr.sSzmnIz.sTr , .sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr , .sNr.sSzmnooarBzaR.sTer , .sMr.sSzmnGR.sSzmnI.sTr.sRupg.sKr.sLr.sSzmnAr , .sSzmnI:M.sSgr.sL3r  .sAr .sSzmnI:M.sCr.sTRr.sKr.sLr.sSzmnAr .sKSsr.sSzmnE.sTRr.sMr.sSzmnE .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr .sTJo.sluro.sOnu.sTgruu    \n.sMr.sSzmnG.sKger .sA.sSzmnI:M.sBgr.sNr.ser -  \n(1)  .sSr.sSzmnG.sSgRr.sSzmnIz .sAr.sSgr.sSzmnAr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr.sSzmnIz .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr.sSzmnAr.sor.sTr.sSzmnAr.sRr .ser.sSzmnAr.sDr.sor , .sG.sMr.sSzmnE.sRr - .sOnu.sEzmgt , .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCr.sNr.sSzmnAR.sRr.sSzmnAr.sGr .sAnRsCrrr .sJr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \n(2)  .sMr.sSzmnO . .sSr.sMr.sSr.sSzmnAr.sDr .sAr.sLr.sMr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sMr.sSzmnO . .sIz.sSsr.sSzmnAr .sAr.sLr.sMr , .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCr.sNr.sSzmnAR.sRr.sSzmnAr.sGr .sAnRsCrrr .sJr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- \n.sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n(3)  .sSr.sSzmnG.sSgRr.sSzmnIz .sA.s3r.sNnr.sSzmnAr.sRupg .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr.sSzmnIz .sSgRr.sSzmnIz .sMr.sNr.sSzmnO.sJr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sSr.sSzmnAr.sHrwsSzmnG, .sJr.sN:grBM .sMr .sSzmnI.sTr .sSzmnI:M.sTgr - .sOnu.sEzmgt-.sTJo-.sOnu.sNznu.sNznu.sEzmgt, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- \n.sLr.sSzmnI.sKSs:grBM .sMr .sSzmnI.sNr .ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCgr.sJr.sNr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sLr.sSzmnAR.sKr.sHr.sSzmnIz,.sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n.sHr.sSzmnAr.sS:grBM .ser –.sA.sSzmnI:M.sBgr.sNr.ser - \n(1) .sSgRr.sSzmnIz .sBRr.sHMr.sDr.sor.sSzmnE .s3r.sSzmnAr.sSr.sor.sSzmnAr.sNr .sG.s3gr .sRupg  .sRr.sSzmnAr.sMr.sJr.sSzmnAr .sNr.sSzmnIz .s3r.sSzmnAr.sSr.sor.sSzmnAr.sNr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr- .sS:grBM .sor. .sLr.sKSs:grBM .sMr.sSzmnIz .s3r.sSzmnAr.sSr.sor.sSzmnAr.sNr, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sAR.sRr.sHr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sLr.sSzmnAR.sKr.sHr.sSzmnIz, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n(2)  .sTtr.sSzmnAr.BASE.sSzmnCrnsrrE .sSzmnI:M.sSr  .s3gr .sAr.sLr.sMr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sMr.sSzmnO . .sMr.sSzmnG.sS:grBM .sTr.sSzmnAr .sKr .sAr.sLr.sMr , .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCr.sNr.sSzmnAR.sRr.sSzmnAr.sGr .sAnRsCrrr .sJr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- \n.sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n.sNr.sSzmnAr.sTtr.sKr , .sGr.sSzmnIz.sTr , .sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr , .sNr.sSzmnooarBzaR.sTer , .sMr.sSzmnGR.sSzmnI.sTr.sRupg.sKr.sLr.sSzmnAr , .sSzmnI:M.sSgr.sL3r .sAr .sSzmnI:M.sCr.sTRr.sKr.sLr.sSzmnAr .sKSsr.sSzmnE.sTRr.sMr.sSzmnE .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr  (.sMr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sGr.sSzmnI.sNr .sKgr.sBr.sSzmnAr.sSr .sSr.sMr.sGRr \n.ser.sSzmnO.sGr.sDr.sSzmnAr.sNr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr ) \n.sSgr.sSzmnAr.sS:grBM .sTRr.sSzmnIz .ser .sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr .sSr.sHr .sTr.sSzmnAr.sNr.s3r.sSzmnG.sRr.sSzmnAr  : \n.sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr.sor.sSzmnooarBzaR.sKSsr .sSzmnI:M.sSr .BASE .sAnRsCrrr.sHr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sSgRr.sSzmnIz .sA.sSzmnI.sNr  .sRrwsSzmnGR.sDDgr .sSzmnI:M.sSr .BASE .sAnRsCrrr.sHr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sSzc, .sGr.sSzmnAr.sMr- .s3gr .sSzmnG .sLr.sor.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnAr.sBr.sSzmnGR.sBr.sRr.sHr.sSzmnIz, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz \n(.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sMr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sGr.sSzmnI.sNr   .sKgr.sBr.sSzmnAr.sSr .sSr.sM:grBM .sMr.sSzmnAr .sNr: .sSzmnI:M.sMr.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnAr .sLr.sSzmnO.sKr .sSr .sAnRsCrrr .sSKr .sSzmnooarBzaR .sSzmnI.sTr .sSr .sAnRsCrrr .sRr.sKSsr.sNnr : \n.sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr .sLr.sKgr.sNr .sSr.sSzmnAr.sHrwsSzmnG  .s3r.sSzmnE. .sS:grBM .sor. .sKgr.sSzmnG.sSgr.sSzmnIz.sLr.sSzmnAr.sLr .sSr.sSzmnAr.sHrwsSzmnG, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSzc.sFzCu, .s3r.sTr.sSzmnAr, .sGr.sSzmnAr.sMr- .s3r.sKr.sSzmnI.sDssgr .ser.sSzmnAr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sRr.sTr.sNr.sSr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr, .sA.sNr.sSzmnG.sMr .sAnRsCrrr .sDsr.sLr- \n.s3gr .sSzmnG .sLr.s3r.sRr.sSzmnAr.sSr (.sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz) \n.sNr.sSzmnAr.sTtr.sKr , .sGr.sSzmnIz.sTr , .sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr , .sNr.sSzmnooarBzaR.sTer , .sMr.sSzmnGR.sSzmnI.sTr.sRupg.sKr.sLr.sSzmnAr , .sSzmnI:M.sSgr.sL3r .sAr .sSzmnI:M.sCr.sTRr.sKr.sLr.sSzmnAr .sKSsr.sSzmnE.sTRr.sMr.sSzmnE .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr  (.sSr.sMr.sGRr .ser.sSzmnO.sGr.sDr.sSzmnAr.sNr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr ):  \n.sNr.sSzmnooarBzaR.sT:grBM .ser  -  \n(1)  .sSgRr.sSzmnIz .sHr .sSzmnI:N.sRr   .sNr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr.ser.sNnr .sMr.sNn:grBM .sDsr .sLr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr- .sS:grBM .sor. .sNr.sN:grBM .sDr.sSzmnIz .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sEzmgt, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCgr.sJr.sNr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n(2) .sSr.sSzmnG.sSgRr.sSzmnIz .sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr.sSzmnAr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr.sSzmnIz .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr.sDr.sSzmnE.sor .s3r.sSzmnAr.sSr.sor.sSzmnAr.sNr , .sG.sMr.sSzmnE.sRr - .sOnu.sSzc , .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCr.sNr.sSzmnAR.sRr.sSzmnAr.sGr .sAnRsCrrr .sJr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSzmnI:M.sCr  .sTRr.sKr.sLr.sSzmnAr -  \n(1)  .sJr.ser .s3Rr.sKr.sSzmnAr.sSgr .sMr.sNn:grBM .sDsr .sLr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr- .sSgRr.sSzmnIz .sKr .sSzmnG .sSgr.sSzmnE.sSgor.sRr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sTgruu.sFzCu, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sSr.sNr.s3r.sTr.sHr.sSzmnAr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr– .sBr.sSzmnAR.sRr.sHr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sSr.sRr.sSzmnAr.ser.sGr.sRgr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n(2)  .sSgRr.sSzmnIz .sCr.sN:grBM .sDr .sNr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sMr.sNn:grBM .sDsr .sLr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sSgRr.sSzmnIz .sBgr.sSzmnO.sLr.sSzmnAr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sKgr.sDssgr.sGr.s3r.sSzmnG.sRr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sLr.sHr.sSzmnIz, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sLr.sSzmnAR.sKr.sHr.sSzmnIz, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) .sSr .sAnRsCrrr .s3Rr.sSzmnI.sTr , .sCgr.sSzmnAr.sTRr .sS:grBM .sNr.sSzmnAr.sTr.sKr .sA.sAnRsCrrr.sSzmnI.sTr .sMr .sor.sSsr.sRupg, .sKr.sLr.sSzmnAr .sE.sor .sAnRsCrrr  .sSzmnI:M.sSgr .sL:grBM .s3r \n.sMr.sHr.sSzmnAr.sSzmnI.sor .sDer.sSzmnAr.sLr.ser- .s3r.sTtr.sNr.sSzmnAr.Drnsr    \n.sHr.sSzmnI:N.sRr  .sMr.sSzmnG.sSzmnI.sNr  .ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR / .sHr.sSzmnAr.sRr.sMr.sSzmnO.sSzmnI.sNr.ser.sMr   \n(1) .sSgRr.sSzmnIz .sMr.sHr.sSzmnAr.sDr.sSzmnE.sor .sSr.sSzmnAr.sHr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sRr.sSzmnAr.sMr.sDr.sSzmnE.sor .sSr.sSzmnAr.sHr , .sG.sMr.sSzmnE.sRr - .sFzCu.sEzmgt , .sGr.sSzmnAr.sMr- .sBr.sSzmnE.sLr.sHr.sSzmnAr, .sor.sSzmnAr.sDsr.sRupg- .sNr .sAnRsCrrr . .sluro.sNznu, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCgr.sJr.sNr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n(2) .sSgRr.sSzmnIz .sJr.sSzmnAr.sGr.sSzmnE.sSgor.sRr .s3Rr.sSr.sSzmnAr.sDr .sRr.sSzmnAr.sG.sTr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sRr.sSzmnAr.sMr.sS:grBM .sor.sRrwsSzmnGR.s3r .sRr.sSzmnAr.sG.sTr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr .sSzc.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sDsgr.sSzmnO.sLr.sKr / .sTtgr.sSzmnE .sKr .sSzmnAz .sTr.sSzmnAr / .sDsgr.sSzmnO.sLr.sSzmnI.sKr  .ser.sSzmnAr    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n(1) .sSgRr.sSzmnIz .sA.sNr.sSzmnG.s3r .sSr.sDr.sSzmnAr.ser  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor.   , .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sTr.sSzmnG.sLr.sSzmnI:M.sSr .ser.sSzmnAr.sHr.sSzmnIz, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sMr.sNr.sSzmnO.sHr.sRr .s3r.sTtTtr.sSzmnIz, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sMr.sRr.sSzmnAR.sNr.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr \n(.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n(2) .sSgRr.sSzmnIz .sKr.sL:grBM .sLr .sRr .sRr.sSzmnAr.sMr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sKgr.sTtTtr.sRr .sRr.sSzmnAr.sMr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sluro, .sGr.sSzmnAr.sMr- .sLr.sSzmnI.sKSs:grBM .sMr .sSzmnI.sNr .ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCgr.sJr.sNr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sLr.sSzmnAR.sKr.sHr.sSzmnIz, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sRr.sSr.sNr.sCr.sSzmnAR.sKr.sSzmnIz:t .sor.sSzmnAr.sDr.sKr -  \n(1)  .sor.sSzmnAr.sSr.sSzmnG.sDr.sSzmnE.sor .sRr.sSzmnAr.sMr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sA.sNr.sSzmnG.s3r .sRr.sSzmnAr.sMr, .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M, .sor.sSzmnAr.sDsr.sRupg .sNr. .sluro.sSuCun  , .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSzmnI:M.sSgr.sL3r.sSzmnIz -.sor.sSTr.sSzmnG.sKr.sLr.sSzmnAr -  \n(1)  .sSgRr.sSzmnIz .sBr.sSzmnAR.sKr .sSzmnGR  .sMr.sSzmnI.sL:grBM .sLr  .sKr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sDr.sRr.sBr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sMr.sSzmnI.sL:grBM .sLr .sKr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSuCun.sluro, .sGr.sSzmnAr.sMr- .sLr.sSzmnI.sKSs:grBM .sMr .sSzmnI.sNr .ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCgr.sJr.sNr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n(2)  .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr .sSzmnI.sor  .sLr.sSzmnAr.sSr .sDgr.sSzmnI:N.sRr  .sKr.sSzmnAr.sRr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sTtgr.sSzmnO.sRgr.sSzmnAr.sI .sDgr.sSzmnI:N.sRr .sKr.sSzmnAr.sRr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFoRr.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCr.sNr.sSzmnAR.sRr.sSzmnAr.sGr .sAnRsCrrr .sJr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n.sMr.sSzmnGR.sSzmnI.sTr.sRupg.sKr.sLr.sSzmnAr -.sMr.sSzmnooarBzaR.sSzmnI.sTr.sRupg.sKr.sSzmnAr.sRr .sKr.sLr.sSzmnAr -  \n(1) .sGgr.sSzmnGR.sRr.sNr .s3r .sAnRsCrrr .sSzmnI.sDsr  .sTr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr - .sSgRr.sSzmnIz .sMr.sSzmnO.sLr.sHrwsSzmnGR .s3r .sAnRsCrrr .sSzmnI.sDsr .sTr, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr– .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. \n.sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n(2) .sSgRr.sSzmnIz .s3Rr.sBgr.sSzmnG .s3r .sAnRsCrrr .sSzmnI.sDsr  .sTr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr  .sS:grBM .sor .   , .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sLr.sSzmnAR.sKr.sHr.sSzmnIz, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sKr.sSzmnAr.sSsTtgr -.sKr.sLr.sSzmnAr -  \n(1) .sSgRr.sSzmnIz .sJr.sGr.sDr.sSzmnE.sor .sSr.sSzmnAr.sHrwsSzmnG  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sSgr.sNr.sSzmnIz.sCr.sRr .sSr.sSzmnAr.sHrwsSzmnG, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sTgruu.sSzc, .sGr.sSzmnAr.sMr- .sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M-.s3r.sSzmnG.sRr.sor.sSzmnAr.sRupg.sSr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n(2) .sSgRr.sSzmnIz .ser.sSzmnO.sGr.sSzmnE.sN:grBM .sDRr  .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor . .sBr.sSzmnG.sDDgr.sSzmnGR:rBt .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr .sG.sMr.sSzmnE.sRr - .sFoRr.sFzCu , .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSzmnI.sKr.sSr.sSzmnAr.sNr.sSzmnIz - .sAr.sTMr.sSzmnI.sNr.sBgr.sRupg.sRr .sSr .sAnRsCrrr .sSKr .sSzmnooarBzaR .sSzmnI.sTr -   \n(1)  .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr .sA.sor.sTr.sSzmnAr.sRr  .sRr.sSzmnAr.sG.sTr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sSr.sSzmnG.sBr.sDgr .sRr.sSzmnAr.sG.sTr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSzc.sSzc, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)   \n(2)  .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAR.sSgr.sNr .ser.sSzmnAr.sDr.sor  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sKr.sSzmnI.s3r .sLr.sSzmnE.sSgor.sRr .ser.sSzmnAr.sDr.sor, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sTgruu.sFzCu, .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr– .sBr.sNr.sGr.sSzmnAr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sLr.sSzmnAR.sKr.sHr.sSzmnIz, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr )  \n.sA.sLHr.sSzmnAr / .sMr.sHr.sRr.sSzmnAr.sI -  \n(1) .sMr.sSzmnO . .sJr.sSzmnIz.sBr.sCgr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sMr.sSzmnO. .sSzmnI.sBr .sLr.sTtr .sMr.sRr.sHrwsSzmnGR.sMr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSzc.sFzCu, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sBr.sSr.sHr.sSzmnAr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sDssgr.sHr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sA.sN:grBM .sDgr.sRr.sSzmnAr.sTtgr.sSzmnAr.sRgr.sSzmnIz, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz, .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sluro.sOnu \n.sJr.sSzmnO.sSzmnI.sGr  .sRr.sSzmnAr -  \n.sSgRr.sSzmnIz .sBr.sC:grBM .sCr .sNr .sMr.sNn:grBM .sDsr .sLr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sSr.sSzmnIz.sTr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr.sMr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSzc.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr.sDr.sSzmnE.sor .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor . .sJr.sSzmnAr.sGr.sSzmnE.sSgor.sRr .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr , .sG.sMr.sSzmnE.sRr - .sFzCu.sluro , .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.s3r.sRr.sSzmnAr.sTr.sSzmnIz (.s3Rr.sBgr.sSzmnAr.sTr.sSzmnIz ) .sGr.sSzmnAR.sSzmnI.sNr  .sHr.sSzmnAr.sRr  .sAr .sKgr.sJr.sRr.sSzmnIz / .sKgr.sSzmnAR.sJr.sRr.sSzmnIz .sor.sSzmnAr.sDr.sKr -  \n(1)  .sSgRr.sSzmnIz .sSr.sSzmnG.sKr.sDr.sSzmnE.sor .sSr.sSzmnAr.s3gr.sSzmnIz:t \n.sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sSgRr.sSzmnIz   , \n.s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr .sI.sTtr.sHr.sRr.sSzmnIz, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sLr.sHr.sSzmnIz, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sMr.sRr.sSzmnAR.sNr.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \n.s3r.sRr.sSzmnAr.sTr.sSzmnIz (.s3Rr.sBgr.sSzmnAr.sTr.sSzmnIz ) .sGr.sSzmnAR.sSzmnI.sNr  .sHr.sSzmnAr.sRr - (.sA.sGr.sHr.sNr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sMr.sSzmnAr.sGgr-.s3gr.sSzmnAr.sGr.sSzmnG.sNr .sTr.sKr .sGr.sSzmnAr.sO.sLr .sJr.sSzmnAr.sI.sTr) \n(1) .sSr.sSzmnG.sKr.sDr.sSzmnE.sor .sSr.sSzmnAr.s3gr.sSzmnIz:t  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sBr.sSzmnAr.sBr.sSzmnGR.sNr.sSzmnAr.sTgr .sSr.sSzmnAr.s3gr.sSzmnIz:t, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSuCun.sFzCu, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr .sI.sTtr.sHr.sRr.sSzmnIz, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sLr.sHr.sSzmnIz, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sMr.sRr.sSzmnAR.sNr.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n(2) .sLr.sSzmnE .sLHr.sSzmnG .sDr.sSzmnAr.sSr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sSr.sNr.sKr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. \n.sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sJgr.sRr.sNr.sSzmnIz -  \n(1) .sMr.sSzmnO . .sGr.sSzmnG.sLr .sHr.sSr.sNr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sA.sB:grBM .sDr.sSzmnG.sLr .sRr.sSr.sSzmnIz.sDr .sMr.sRr.sHrwsSzmnGR.sMr, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr \n(.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n(2) .sMr.sSzmnO . .sRr.sHr.sMr.sSzmnAr.sNr .sSr.sSzmnAr.sHr.sBr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr...., .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sEzmgt, .sGr.sSzmnAr.sMr- .sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .s3gr .sSzmnG .sLr.s3r.sRr.sSzmnAr.sSr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sNr.sSzmnAr.sLr .sor.sSzmnAr.sDr.sKr -  \n(1) .sSgRr.sSzmnIz .sJr.sGr.sTr .sNr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr.ser.sNnr .sMr.sNn:grBM .sDsr .sLr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sKgr.sSzmnG.sSgr.sSzmnIz.sLr.sSzmnAr.sLr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFoRr.sluro, .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sKr.sKr.sRr.sDsr.sSzmnO.sBgr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sLr.sSzmnAR.sKr.sHr.sSzmnIz, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n(2)  .sSgRr.sSzmnIz .sDr.sSzmnE.sor .sNr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr.ser.sNnr .ser.sSzmnAr.sDr.sor  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sSgRr.sSzmnIz .sKr .sSzmnG .sSgr.sSzmnG.sMr.sLr.sSzmnAr.sLr .ser.sSzmnAr.sDr.sor, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sBr.sNr.sRr.sJgr.sSzmnG:rBt.sLr.sSzmnAr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sA.sMr.sHr.sSzmnIz, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sGgr.sSzmnO.sGgr.sDssgr.sDsr.sSzmnIz.sHr.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)   \n.sGr.sSzmnIz.sTr.sHr.sSzmnAr.sSzmnI:N.sRr  / .sLr.sSzmnO.sKr .sGr.sSzmnIz.sTr -  \n(1) .sSgRr.sSzmnIz.sMr.sTr.sSzmnIz .s3gr .sSzmnG .sDr.sNr.sSzmnIz .sDr.sSzmnE.sor.sSzmnIz  .s3r.sTNr.sSzmnIz .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr.s3gr.sLr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr \n(.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n(2) .sSr.sSzmnG.sSgRr.sSzmnIz .sSr.sSzmnG.sSzmnI.sor  .sTr.sSzmnAr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr.sSzmnIz .sSgRr.sSzmnIz .sGr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr.sMr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sOnu.sEzmgt, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sMr.sCgr.sDgr.sSzmnIz, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnI.sLr .ser.sSzmnAr.sSzmnI:N.sRr , .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sKgr.sSzmnG.sRr.sDr.sKr .sor.sSzmnAr.sDr.sKr -  \n(1) .sSgRr.sSzmnIz .sSr.sSzmnIz.sTr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr.sMr .sRr.sSzmnAr.sMr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sJr .sAnRsCrrr .sGr.sLr .sRr.sSzmnAr.sMr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSzc.sTJo, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sLr.sSzmnI.sKSs:grBM .sMr .sSzmnI.sNr .ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCgr.sJr.sNr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sLr.sSzmnAR.sKr.sHr.sSzmnIz, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n(2)  .sSgRr.sSzmnIz .sLr.sKSs:grBM .sMr.sSzmnIz  .sRr.sSzmnAr.sMr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .s3r .sAnRsCrrr .sCr.sSzmnGR .sMr.sSzmnO.sCr.sSzmnIz, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSuCun.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr \n(.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n.sKr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sRr.sNr.sSzmnE.sTtr -  \n(1) .sSgRr.sSzmnIz .sCr.sN:grBM .sDr .sRr .sRr.sSzmnAr.sMr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr- .sS:grBM .sor. .sJr.sSzmnIz.sTr.sNr .sRr.sSzmnAr.sMr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sLr.sSzmnI.sKSs:grBM .sMr .sSzmnI.sNr .ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCgr.sJr.sNr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sLr.sSzmnAR.sKr.sHr.sSzmnIz, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n(2) .sMr.sSzmnO . .sSr.sSzmnG.sBgr.sSzmnAr.sNr , .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCr.sNr.sSzmnAR.sRr.sSzmnAr.sGr .sAnRsCrrr .sJr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sBr.sSzmnE.sN:grBM .sJr.sSzmnGR .sor.sSzmnAr.sDr.sKr -  \n(1)  .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sJr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sMr.sHr.sTr.sSzmnO  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sLr.sKSs:grBM .sMr.sSzmnIz .sMr.sHr.sTr.sSzmnO, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFoRr.sFzCu, .sGr.sSzmnAr.sMr- .sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M .sor.sSzmnAr.sDsr.sRupg .sNr .sAnRsCrrr . .sluro.sFoRr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr \n(.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n(2)  .sSgRr.sSzmnIz .sGgr.sSzmnG.sRr.sNr .sRr.sSzmnAr.sMr , .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFoRr.sTgruu, .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sNr.sGr.sSzmnAr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sBgr.sGr.sSzmnAz.sTr .sGr.sor.sSzmnAz.ser.sSzmnAr -  \n(1)  .sSgRr.sSzmnIz .sJr.sSzmnIz.sBr.sCgr .ser.sSzmnAr.sDr.sor  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sRrwsSzmnGR.s3r.sSzmnAr.sLr.sSzmnAr.sLr .ser.sSzmnAr.sDr.sor, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sEzmgt.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr .sI.sTtr.sHr.sRr.sSzmnIz, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sLr.sHr.sSzmnIz, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sMr.sRr.sSzmnAR.sNr.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \n(2)  .sSgRr.sSzmnIz .sSgr.sM:grBM .sBgr.sSzmnG .sMr.sNn:grBM .sDsr .sLr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sLr.sKgr.sNr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sBr.sSzmnI.sDsgr .ser.sSzmnAr.sGgr.sSzmnAr.sTtr-.sRr.sSr.sSzmnG.sAr.sRr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr– .sMr.sSzmnG .sAnRsCrrr .sGr.sRr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M, .sSzmnI.BASE .sJr.sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSzmnI:t.sKgr  .sS:grBM .sSr .sKr.sRr - (.sSzmnI:t.sKgr  .sS:grBM .sSr.sSzmnAr  .sKr.sHr.sSzmnAz.sBr.sLr.sSzmnAr )-  \n(1)  .sSgRr.sSzmnIz .sCgr .sSzmnG .sTr.sHr.sRrwsSzmnGR .ser.sSzmnAr.sDr.sor .sG.s3gr .sRupg  .sRr.sSzmnAr.sJr.sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr , .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr .sKgr.sSzmnE.sLr.sSzmnAr.sor.sNr .ser.sSzmnAr.sDr.sor, .sGr.sSzmnAr.sMr- .sGgr.sSzmnO.sGgr.sRr.sSzmnI.sDsr .sHr.sSzmnAr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sMr.sNr.sSzmnO.sHr.sRr \n.s3r.sTtTtr.sSzmnIz, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sMr.sRr.sSzmnAR.sNr.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr, .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sFzCu.sTJo \n(2)  .sBr.sSzmnAz.sJr.sNr.sSzmnAr.sTgr .sMr.sSzmnG.sSzmnI:t.sKgr  .ser.sSzmnAr .sG.s3gr .sRupg  .sTtr.sHr.sLr  .sMr.sSzmnG.sSzmnI:t.sKgr  .ser.sSzmnAr - \n(2) .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sDsgr.sSzmnO.sAnRsCrrr.sGr.sSzmnAr.sI .sMr.sSzmnG.sSzmnI:t.sKgr .ser.sSzmnAr, \n.s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sAR.sRr.sHr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sLr.sSzmnAR.sKr.sHr.sSzmnIz, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSzmnI:M.sMr.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnAr .sSzmnI:M.sCr.sTRr.sKr.sLr.sSzmnAr - \n(1)  .sSr.sSzmnG.sSgRr.sSzmnIz .sSzmnI:M.sMr  .sSzmnI:M.sTgr  .sLr.sSzmnE .sSgr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr.sSzmnIz .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr.sDr.sSzmnE.sor .s3Rr.sSr.sSzmnAr.sDr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr ‘.sJgr.sSzmnAr.sRrwsSzmnGR.sDr.sSzmnAr.sRr’ .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sRr.sSr.sSzmnG.sAr.sRr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr-–\n .sMr.sSzmnG .sAnRsCrrr .sGr.sRr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M, .sSzmnI.BASE .sJr.sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n(2)  .sSgRr.sSzmnIz.sMr.sTr.sSzmnIz .sor.sSzmnIz.sNnr.sSzmnAr .sDr.sSzmnE.sor.sSzmnIz .s3r.sTNr.sSzmnIz .sSgRr.sSzmnIz .sSzmnI.sDr  .sSzmnI.sLr  .s3r .sJgr.sSzmnAr , .sG.sMr.sSzmnE.sRr - .sTgruu.sFzCu , .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n.sKgr.sJr.sRr.sSzmnIz / .sKgr.sSzmnAR.sJr.sRr.sSzmnIz .sor.sSzmnAr.sDr.sKr -  \n(2)  .sSgRr.sSzmnIz .sSzmnI.sKr  .sSgr.sSzmnO.sRr.sSzmnIz .sDr.sSzmnAr.sSr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sNr.sSzmnE.sBr.sSzmnAz.sTr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sRr.sSr.sSzmnG.sAr.sRr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr-– .sMr.sSzmnG .sAnRsCrrr .sGr.sRr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M, .sSzmnI.BASE .sJr.sLr.sSzmnAr- \n.sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n.sTr.sBr.sLr.sSzmnAr -  \n.sSgRr.sSzmnIz .sG.s3r.sSzmnE.sN:grBM .sDRr  .sCr.sSzmnAR.sDgr.sRr.sSzmnIz  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sMr.sHr.sSzmnAr.sor.sSzmnIz.sRr .sDr.sSzmnAr.sSr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sFzCu, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr \n(.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSgRr.sSzmnIz .sDr.sSzmnE.sor.sNr.sSzmnAr.sTgr .ser.sSzmnAr.sDr.sor  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sSr.sor.sRupg.sJr.sSzmnIz.sTr .ser.sSzmnAr.sDr.sor, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sluro, .sGr.sSzmnAr.sMr- .sJgr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sJgr.s3r.sTtTtr.sSzmnIz, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .s3r.sSzmnIz.s3r.sRr.sSzmnAr.sHr.sSzmnIz, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sLr.sDr.sSzmnI.sNr .ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSr.sSzmnAr.sRr.sAnRsCrrr.sGr.sSzmnIz - (.sGgr.sSzmnG.sNr.sSzmnAr -.sMr.sSzmnG.sNr.sSzmnAr )  \n(1) .sSgRr.sSzmnIz .s3r .sAnRsCrrr .sCr.sSzmnIz .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr, .sGr.sSzmnAr.sMr- .sSzmnI.s3r .s3r.sRr.sSzmnAr.sHr.sSzmnIz.Drnsr \n.sJgr.sSzmnAr.sSzmnI.sLr  - (.sJgr.sSzmnI.sLr  .sBr.sSzmnAr.sHr )  \n(1) .sSgRr.sSzmnIz .sKr .sSzmnG .sN:grBM .sDr .sNr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sKr.sNnr.sRupg .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sSgRr.sSzmnIz .sI.sN:grBM .sDRr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sKr.sNnr.sRupg .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sRr.sSzmnE.sBr.sSzmnAr.sDssgr.sSzmnIz, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCr.sSzmnAR.sRr.sSzmnAr.sMr.sHr.sRr.sSzmnAz.sLr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz, .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sluro.sFoRr \n(2) .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr .sKgr.sSzmnE.sLr.sSzmnAr.sor.sNr .sRr.sSzmnAr.sG.sTr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sKr .sSzmnAz .sLr.sSzmnGR .sRr.sSzmnAr.sG.sTr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSzc.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sBr.sSzmnAR.sSr.sRr.sSzmnIz  (.sBr.sSzmnAR.sSr.sRr.sSzmnIz .sor.sSzmnAr.sDr.sKr )  \n.sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr.sCr.sN:grBM .sDRr  .s3Rr.sSr.sSzmnAr.sDr .sMr.sNn:grBM .sDsr .sLr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sSgRr.sSzmnIz .sJgr.sSzmnO.sTtr.sNr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sTgruu.sluro, .sBr.sSzmnAR.sSr.sRr.sSzmnIz/.sBr.sSzmnAR.sSr.sLr.sSzmnIz:M/.sBr.sSzmnAr.sSr.sSzmnG.sRr.sSzmnIz .sBr.sJr.sBr.sSzmnAz .sCgr.sSzmnI:M.sTgr .Drnsr \n.s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sRr.sSr.sSzmnG.sAr.sRr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sMr.sSzmnG .sAnRsCrrr .sGr.sRr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M, .sSzmnI.BASE .sJr.sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSgRr.sSzmnIz .sSzmnI.sor  .sBgr.sSzmnGR.sSzmnI.sTr   .sJgr.sSzmnAr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sKr.sNr.sTtr.sSzmnIz.sRr .sJgr.sSzmnAr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sKr.sCgr .sSzmnG .sBr.sSzmnIz, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- \n.sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sLr.sSzmnO.sKr .sGr.sSzmnAr.sTgr.sSzmnAr .sGr.sSzmnAr.ser.sKr   \n.sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnI.sor  .sN:grBM .sDRr  .ser.sSzmnAr.sDr.sor  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sSr.sSzmnIz.sTr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr.sMr .ser.sSzmnAr.sDr.sor, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sTr.sSzmnG.sLr.sSzmnI:M.sSr .ser.sSzmnAr.sHr.sSzmnIz, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sMr.sNr.sSzmnO.sHr.sRr .s3r.sTtTtr.sSzmnIz, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sMr.sRr.sSzmnAR.sNr.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- \n.sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \n.sSgRr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r  .sCr.sKr .sSzmnG .sNr .sSr.sDr.sSzmnAr.ser  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sMr.sSzmnE.sTgr.sRr .sSr.sDr.sSzmnAr.ser, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sMr.sSzmnI:M.sJr  .sRr.sSzmnAr .sor.sSzmnAr.sDr.sKr (.sCgr.sSzmnO.sKr.sTtr.sSzmnAr .sJgr.sSzmnAr.sSzmnI.sLr  ...)   \n.sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr.s3r.sSzmnI.sTr   .sMr.sNn:grBM .sDsr .sLr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sA.sJr.sSzmnG.sRupg.sNr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sRr.sSr.sSzmnG.sAr.sRr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sMr.sSzmnG .sAnRsCrrr .sGr.sRr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M, .sSzmnI.BASE .sJr.sLr.sSzmnAr- \n.sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sMr.sSzmnooarBzaR.sDr.sAnRsCrrr.sGr .sor.sSzmnAr.sDr.sKr -  \n(1)  .sSgRr.sSzmnIz  .sKr.sSzmnI.s3r  .sLr.sSzmnE .sSgor.sRr .sDr.sSzmnAr.sSr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor . .sSr.sSzmnG.sNNr.sRr .sDr.sSzmnAr.sSr , .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSuCun.sluro, .sGr.sSzmnAr.sMr- .sLr.sSzmnI.sKSs:grBM .sMr .sSzmnI.sNr .ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCgr.sJr.sNr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sLr.sSzmnAR.sKr.sHr.sSzmnIz, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n(2)  .sSgRr.sSzmnIz .sKgr.sKgr.sRr .sSr.sDr.sSzmnAr.ser  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sBr .sAnRsCrrr .sTtgr.sSzmnAr .sSr.sDr.sSzmnAr.ser, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSzc.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sTr.sSzmnAr.sNr.s3r.sSzmnG.sRr.sSzmnAr .sSr.sHr .sBgr.sSzmnAr.sor .sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnIz.sTr   \n(1)  .sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr.sSzmnI.sor  .sLr.sSzmnAr.sSr .ser.sSzmnAr.sDr.sor  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sDr.sSzmnG.sKgr.sRr.sNr .ser.sSzmnAr.sDr.sor, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFoRr.sEzmgt, .sGr.sSzmnAr.sMr- .sSzmnI:M.sSr .sMr.sRr.sSzmnAr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sSr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sSzmnI.sGr , .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sGgr.sSzmnO.sGgr.sDssgr.sDsr.sSzmnIz.sHr.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .s3gr .sSzmnG .sLr.s3r.sRr.sSzmnAr.sSr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sTr.sRr.sSr.sSzmnAr / .sTr.sSzmnAr.sSr.sSzmnAr -  \n.sSgRr.sSzmnIz .sJr.sSzmnO.sGr.sSzmnE.sN:grBM .sDRr  .sRr.sSzmnAr.sMr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sSzmnI.sBr .sL:grBM .sTtr.sSzmnGR .sRr.sSzmnAr.sMr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr \n(.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sJr.sSzmnE.sN:grBM .sDRr  .sRr.sSzmnAr.sMr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sKr.sSzmnAr.sLr.sSzmnE.sSgor.sRr .sRr.sSzmnAr.sMr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sEzmgt, .sGr.sSzmnAr.sMr- .sMr.sJgr.sSzmnAR.sRr.sSzmnAr, .s3r.sSzmnAr.sS:grBM .sTtr- .sCgr.sJr.sNr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sNr.sRr.sSzmnI.sHr .ser.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- \n.sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n.sRr.sMr .sJgr.sSzmnAr.sSzmnI.sLr  / .sKr.sTtgr.sJgr.sSzmnAr.sSzmnI.sLr  / .sKr.sRr.sTr.sSzmnAr.sLr .sor.sSzmnAr.sDr.sKr -  \n.sSgRr.sSzmnIz .sSr.sSzmnAz.sNr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sLr.sSzmnI.sLr .sTr .sRr.sSzmnAr.sMr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sluro, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr \n(.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSgRr.sSzmnIz .sJr.sNr.sKr .sMr.sNn:grBM .sDsr .sLr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sG.sSzmnI:M.sCr .sTr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSzc.sluro, .sRr.sMr.sJgr.sSzmnAr.sSzmnI.sLr / .sKr.sTtgr.sJgr.sSzmnAr.sSzmnI.sLr / .sKr.sRr.sTr.sSzmnAr.sLr .sor.sSzmnAr.sDr.sKr,  .sOnu.sNznu.sSuCun.sFzCu .sIz..sSr .sCrnsrrdznsR  \n.sRr.sMr.sJgr.sSzmnAr.sSzmnI.sLr  .sBr.sJr.sBr.sSzmnAz .sCgr.sSzmnI:M.sTgr .Drnsr .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr- .sBr.sSzmnI.sDsgr .ser.sSzmnAr.sGgr.sSzmnAr.sTtr/.sRr.sSr.sSzmnG.sAr.sRr, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sMr.sSzmnG .sAnRsCrrr .sGr.sRr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sGr.sSzmnG.sMr.sGr.sSzmnG.sSzmnI:M.sMr  .ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR/ .sGRr.sSzmnG.sMr .sBr.sSzmnAr.sJr.sSzmnAr   \n.sSgRr.sSzmnIz .s3r.sRr.sMr.sSzmnE.sSgor.sRr .sMr.sNn:grBM .sDsr .sLr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFoRr.sOnu, .sOnu.sNznu.sEzmgt.sluro .sIz..sSr .sCrnsrrdznsR  .sGr.sSzmnG.sMr.sGr.sSzmnG.sSzmnI.BASE .sMr.ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sBr.sJr.sBr.sSzmnAz .sCgr.sSzmnI:M.sTgr .Drnsr \n.sSgRr.sSzmnIz .sJr.sSzmnG.sGr.sSzmnAr.ser  .sSr.sSzmnAr.s3gr.sSzmnIz:t  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sSgRr.sSzmnIz .sSgRr.sSzmnIz.sCr.sN:grBM .sDRr .sSr.sSzmnAr.s3gr.sSzmnIz:t, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSuCun.sFzCu, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sDsr.sAnRsCrrr.sKr.sSzmnAr / .sDsgr.sSzmnO.sLr .sor.sSzmnAr.sDr.sKr   \n.sSgRr.sSzmnIz .sBr.sDr.sRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr , .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sFzCu, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr .sI.sTtr.sHr.sRr.sSzmnIz, .s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sLr.sHr.sSzmnIz, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sSzmnI.BASE .sNr.sMr.sRupg.sLr.sSzmnIz:M, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sMr.sRr.sSzmnAR.sNr.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnAR.sLr \n(.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSgRr.sSzmnIz .ser.sSzmnO.sGr.sSzmnE.sN:grBM .sDRr  .sRr.sSzmnAr.sMr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sSzmnI.sBr .sL:grBM .sTtr.sSzmnGR .sRr.sSzmnAr.sMr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sFzCu.sFzCu, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr \n(.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sDsr.sAnRsCrrr.s3gr.sSzmnAr  (.sHr.sSzmnO.sLr.sSzmnIz:M.sMr.sSzmnE .sBr.sJr.sSzmnAr.sO.sLr .sJr.sSzmnAr.sI.sTr...) \n.sSgRr.sSzmnIz .sJr.sGRr.sNr.sSzmnAr.sTgr .sCr.sSzmnAR.sDgr.sRr.sSzmnIz .sG.s3gr .sRupg  .sSzmnI:M.sDgr  .ser.sSzmnAr.sNr.sSzmnIz .sDr.sSzmnAr.sSr  .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor. .sMr.sHr.sSzmnAr.sor.sSzmnIz.sRr .sDr.sSzmnAr.sSr, .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSzc.sFzCu, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- \n.sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- .sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr),.sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr) \n.sSgRr.sSzmnIz .sMr.sHr.sSzmnE.sN:grBM .sDRr  .s3r.sSzmnO.sDDr.sSzmnAr.sRr , .sG.sMr.sSzmnE.sRr- .sSzc.sFzCu, .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sCr.sNr.sSzmnAR.sRr.sSzmnAr.sGr .sAnRsCrrr .sJr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \n.sNr.sNmr .sSzmnE .sRr.sSzmnAr / .sSzmnI.sDsr  .sGr.sRr.sSzmnIz -  \n.sSgRr.sSzmnIz .sRr.sSzmnAr.sMr .s3Rr.sSr.sSzmnAr.sDr .sRr.sSzmnAr.sMr .sSr.sSzmnG.s3r.sSzmnG.sTRr .sS:grBM .sor . .sSr.sRr.ser.sSzmnG.sGr .sMr.sSzmnO.sCr.sSzmnIz , .sG.sMr.sSzmnE.sRr - .sFzCu.sTJo , .s3r.sTr.sSzmnAr- .sGr.sSzmnAr.sMr+.s3r.sSzmnO.sS:grBM .sTtr- .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnAr, .sBgr.sSzmnAr.ser.sSzmnAr- .sTr.sMr.sSzmnG.sSzmnI:N.sRr .ser.sSzmnAr, .sTgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr- \n.sJgr .sAnRsCrrr .sJgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sSzmnG.sRr (.sAr.sRr..sE.sSr. .sSzmnI:M.sSgr .sSzmnI.sor .sRr), .sSzmnI:M.sJr .sLr.sSzmnAr- .sMr.sDgr.sSzmnG.sBr.sNr.sSzmnIz .sSzmnI.s3r .sNr- .sEzmgt.sFoRr.sSuCun.sFoRr.sOnu.sluro (.sSzmnI.sBr .sHr.sSzmnAr.sRr)  \n  \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr.sKr .sSzmnI.sKr.sCgr .sSzmnG  .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr :- \n.sOnu) .sHr.sSzmnAr.sI.sKr .sSzmnGR  .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sOnu.sTJo .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr , .sOnu.sFzCu .sJr.sSzmnGR.sNr .sTJo.sluro.sluro.sEzmgt   \nVideha_15_06_2008.pdf           Vide ha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n.sTJo) .sGr.sJr.sLr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sTJo.sOnu .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr ,  .sOnu .sNr.sor.sMBr.sRr .sTJo.sluro.sluro.sEzmgt   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n.sTgruu) .sSzmnI.sor.sHr.sSzmnI.sNr .sKr.sTgr.sSzmnAr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sSzc.sSuCun .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr , .sOnu .sA.sKTtr.sSzmnGR .sBr.sRr .sTJo.sluro.sOnu.sluro  \nVideha_01_10_2010         Videha _01_10_2010_Tirhuta              67  \n.sFoRr) .sBr.sSzmnAr.sLr .sSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTer .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sSuCun.sluro .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr , .sOnu.sFzCu .sNr.sor.sMBr.sRr .sTJo.sluro.sOnu.sluro  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n.sFzCu) .sNr.sSzmnAr.sTtr.sKr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sSuCun.sTJo .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr .sOnu.sFzCu .sSzmnI.sDr.sSr.sMBr.sRr .sTJo.sluro.sOnu.sluro  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12 _2010_Tirhuta            72  \n.sSzc) .sNr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sSuCun.sSuCun .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr .sluro.sOnu .sMr.sSzmnAr.sCr.sRupg .sTJo.sluro.sOnu.sOnu  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n.sSuCun) .sBr.sSzmnAr.sLr .sGr.sJr.sLr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr.sKr .sA.sAnRsCrrr.sKr .sOnu.sOnu.sOnu .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr , .sOnu .sA.sGr.sSTr .sTJo.sluro.sOnu.sTJo  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n.sEzmgt) .sBgr.sSzmnI.sKTr .sGr.sJr.sLr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sOnu.sTJo.sSzc .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr , .sOnu.sFzCu .sMr.sSzmnAr.sCr.sRupg .sTJo.sluro.sOnu.sTgruu   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n.sNznu) .sGr.sJr.sLr .sAr.sLr.sSzmnO.sCr.sNr.sSzmnAr -.sSr.sMr.sSzmnAr.sLr.sSzmnO.sCr.sNr.sSzmnAr -.sSr.sMr.sSzmnIz.sKSsr.sSzmnAr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sOnu.sFoRr.sTJo .sMr, .sA.sAnRsCrrr.sKr .sOnu.sFzCu .sNr.sor.sMBr.sRr .sTJo.sluro.sOnu.sTgruu  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n.sOnu.sluro ) .sKr.sSzmnAr.sSgr.sSzmnIz.sKr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sTr .sSzmnI:M.sMr.sSgRr .sMr.sDgr.sSzmnG.s3r .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sOnu.sSzc.sNznu .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr .sOnu .sJr.sNr.sor.sRr.sSzmnIz .sTJo.sluro.sOnu.sFzCu  \nVideha_01_01_2015  \n.sOnu.sOnu ) .sA.sRr.sSzmnI.sor.sNDr .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sOnu.sEzmgt.sNznu .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr .sOnu .sNr.sor.sMBr.sRr .sTJo.sluro.sOnu.sFzCu  \nVideha_01_11_2015  \n.sOnu.sTJo ) .sJr.sGr.sDr.sSzmnIz.sSgr .sCr.sNDRr .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr .sA.sSzmnI.sNr.sLr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sOnu.sNznu.sOnu .sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr .sOnu .sSzmnI.sDr.sSr.sMBr.sRr .sTJo.sluro.sOnu.sFzCu  \nVideha_01_12_2015  \n.sOnu.sTgruu ) .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr.sSzmnAr  .sKr- .sTJo.sluro.sluro .sMr .sA .sKr  .sOnu.sFzCu .sA.s3Rr.sSzmnAz.sLr .sTJo.sluro.sOnu.sSzc / .sTJo.sluro.sFzCu .sMr .sA .sKr  .sOnu .sJr.sSzmnG.sLr.sSzmnAr.sIz .sTJo.sluro.sOnu.sSzc  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n.sLr.sSzmnE .sKgr.sKr.sSr .sAnRsCrrr  .sAr.sMr .sAnRsCrrr .sSzmnI.sTRr.sTr .sRr.sCr.sNr.sSzmnAr.s3r.sRr .sAr.sMr .sAnRsCrrr.sSzmnI.sTRr.sTr .sRr.sCr.sNr.sSzmnAr.sKr.sSzmnAr.sRr.sKr .sSzmnI.sTtr.s33r.sNnr.sSzmnIz.sKr .sSgrwsSzmnooarBzaR .sAnRsCrrr .sKgr.sLr.sSzmnAr  \n.sOnu. .sKr.sSzmnAr.sSzmnI:M.sMr.sNr.sSzmnIz.sKr .s3r.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sCr .sTtr.sSzmnAr .sKr.sSzmnI.sor.sTr.sSzmnAr .sAr .sO.sI.s3r.sRr .sMr.sDgr.sSzmnG.sKr.sSzmnAr.sNTr .sJgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnI.sTtr.s33r.sNnr.sSzmnIz   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \nVIDEHA 209th issue .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr.sKr .sDr.sSzmnGR .sSr.sE .sNr.sSzmnAR.sMr .sA.sAnRsCrrr.sKr \nVideha_01_09_2016  \n \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sIz -.s3r.sSzmnI.sTRr.sKr.sSzmnAr.sKr   .sBr.sSzmnIz.sCgr.sLr .sRr.sCr.sNr.sSzmnAr.sKr .sSr .sAnRsCrrr .sGr - .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M.sKr  .sSr.sor.sRupg.sSgRr.sSzmnE.sSsTtgr  .sRr.sCr.sNr.sSzmnAr.sKr  .sE.sKr.sTtr.sSzmnAr  .sSr.sMr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr.sNTr.sRr  .sSr .sAnRsCrrr .sKr.sLr.sNr  \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr :.sSr.sDr.sSzmnE.sHr :.sTJo (.sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M  .s3Rr.sBr.sNDgr -.sSzmnI.sNr.sBr.sNDgr -.sSr.sMr.sSzmnAr.sLr.sSzmnO.sCr.sNr.sSzmnAr .sTJo.sluro.sluro.sNznu -.sOnu.sluro ) \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr :.sSr.sDr.sSzmnE.sHr :.sTgruu (.sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M .s3r.sDer .sTJo.sluro.sluro.sNznu -.sOnu.sluro ) \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr :.sSr.sDr.sSzmnE.sHr :.sFoRr (.sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M .sKr.sTgr.sSzmnAr .sTJo.sluro.sluro.sNznu -.sOnu.sluro ) \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M .sSzmnI.sor.sHr.sSzmnI.sNr .sKr.sTgr.sSzmnAr  [  .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sDr.sSzmnE.sHr .sFzCu ] \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr .sLr.sSzmnIz:M .sLr.sGgr.sSzmnG.sKr.sTgr.sSzmnAr  [  .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sDr.sSzmnE.sHr .sSzc ] \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M .s3r.sDer  [  .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sDr.sSzmnE.sHr .sSuCun ] \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M .sNr.sSzmnAr.sTter .sG.sTSr.sor  [  .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sDr.sSzmnE.sHr .sEzmgt ] \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M .sSzmnI:M.sSgr.sSgr.sSzmnG .sG.sTSr.sor  [  .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sDr.sSzmnE.sHr .sNznu ] \n.sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sMr.sSzmnAz.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnIz:M .s3Rr.sBr.sNDgr -.sSzmnI.sNr.sBr.sNDgr -.sSr.sMr.sSzmnAr.sLr.sSzmnO.sCr.sNr.sSzmnAr  [  .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnE.sHr .sSr.sDr.sSzmnE.sHr .sOnu.sluro ] \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -re aders. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \n.sA.s3r.sNr .sMr .sAnRsCrrr .sTr.soer  ggajendra@videha.com  .s3r.sRr .s3r.sTtgr.sSzmnAr.sG.Drnsr  \n.sGr.sJr.sSzmnE.sNDRr .sTtgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sRr \nggajendra@videha.com  \n \n.sAz .sRr.sCr.sNr.sSzmnAr.s3r.sRr .sA.s3r.sNr  .sMr .sAnRsCrrr .sTr.soer  ggajendra@videha.com  .s3r.sRr .s3r.sTtgr.sSzmnAr.sG.Drnsr  \n.sTJo. .sGr.sDer  \n.sTJo..sOnu..sDsr.sSzmnSgortO .sKr .sSzmnAz .sLr.sSzmnAr.sSgr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sSzmnI:M.sMr.sSgRr-.sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr.s3r.sRr .sSzmnI:M.sCr.sN:grBM .sTr.sNr : .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .s3r.sSzmnI:N.sRr.sor.sTr.sRupg.sNr.sKr .sAR.sSzmnI:M.sCr.sTr.sHrBrnt  .ser \n.sTJo..sTJo..s3Rr.sNnr.sor .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sJgr.sSzmnAr-.sLr.sGgr.sSzmnG .sKr.sTgr.sSzmnAr- .sNr.sor-.sAr.sSgr.sSzmnAr   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \n.sTJo..sTgruu..sMr.sNr.sSzmnO.sJr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sMr .sAnRsCrrr .sDsr.sLr -.sSzmnI.sKr.sCgr .sSzmnG .sBr.sSzmnIz.sHr.sSzmnI.sNr .sKr.sTgr.sSzmnAr  \n.sTJo..sFoRr ..sMr.sNr.sSzmnO.sJr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sMr .sAnRsCrrr .sDsr.sLr- .ser.sSzmnG.sSzmnI.sKTr .sSgr.sSzmnI.sKTr (.sLr.sGgr.sSzmnG .sKr.sTgr.sSzmnAr) \n.sDsr.sSzmnCrnsrrO . .sKr .sSzmnAz .sLr.sSzmnAr.sSgr .sKr .sSzmnG .sMr.sSzmnAr.sRr .sSzmnI:M.sMr.sSgRr  \n.sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr.s3r.sRr .sSzmnI:M.sCr.sN:grBM .sTr.sNr : .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .s3r.sSzmnI:N.sRr.sor.sTr.sRupg.sNr.sKr .sAR.sSzmnI:M.sCr.sTr.sHrBrnt  .ser \n.sHr.sMr .sSr.sSzmnO.sBgr.sSzmnAr.sor .sAr .sKr.sMr.sRupg.sSr .sCrnsrrdznsR  .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sor.sSzmnAr.sDr.sSzmnIz .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sMr.sSzmnAr.sNr.sBr.sSzmnO .sKr.sRr.sSzmnAz .sCgr.sSzmnIz:M .sAr .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sKr .sSr.sMBr.sNDgr.sMr.sSzmnE .sSzmnI.sLr.sKgr.sBr.sSzmnO .sKr.sRr.sSzmnAz .sCgr.sSzmnIz:M \n.sTr.sTgr.sSzmnAr .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnE.sMr.sSzmnE .sJr.sSzmnIz.sSzmnI.sor.sTr.sSzmnO .sRr.sHr.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sBr.sHrwsSzmnG.sTr .sNr.sSzmnIz.sKr.sSzmnO .sBr.sSzmnAr.sTr .sSr.sBgr .sA.sSzmnI:M.sCgr .sTr.sSzmnE.sKr.sRr.sSzmnAr .sBr.sSzmnAr.sRr.sSzmnE.sMr.sSzmnE .sLr.sSzmnO.sKr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sJr.sSzmnAr.sGRr.sTr .sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sKr.sRr.sSzmnAz.sTr \n.sRr.sHr.sSzmnAz .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr .sAr .s3Rr.sKr .sSzmnooarBzaR .sSzmnI.sTr.sMr.sSzmnE .sSr.sSzmnAr.sMr .sAnRsCrrr .sJr.sSer .sDr.sSzmnE.sKgr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sKr .s3r.sSzmnAr.sLr.sNr, .s3Rr.sSgr .sAnRsCrrr .sSr.sSzmnAr .sAr .sLr.sSzmnE.sKgr.sNr.sMr.sSzmnE .sSr.sSzmnAr.sKr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKSsr .sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sRr.sHr.sSzmnAz \n.sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr .sJr.sSzmnE .sLr.sSzmnO.sKr .sSzmnI.sor.sRrwsSzmnGR.sDDgr .sNr.sSzmnI.sHr .sHr.sSzmnO, .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr .sJr.sSzmnE .sSzmnI.sHr.sAnRsCrrr.sSr.sKr .sNr.sSzmnI.sHr .sHr.sSzmnO, .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr .sJr.sSzmnE .sKr .sSzmnE .sKr.sRr.sSzmnO .sSgr.sSzmnO.sSsr.sNnr .sA.sTgr.sor.sSzmnAr .sDr.sSzmnO.sHr.sNr.sKr .s3r.sSzmnG.sSzmnI.sSsTtr \n.sNr.sSzmnI.sHr .sKr.sRr.sSzmnAz.sTr .sHr.sSzmnO, .sor.sE.sHr .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr .sA.sNr.sSzmnG.sKr.sRr.sNnr.sSzmnIz.ser .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr .sA.sSzmnI:M.sCgr....Drnsr \n.sJr.sKgr.sNr .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sA.sMr.sSzmnAr.sNr.sor.sSzmnIz.ser .s3r.sKSsr.s3r.sRr .sSzmnI.sKr.ser.sSzmnO .sBr.sSzmnAr.sTr .sKr.sRr.sSzmnAz.sTr .sA.sSzmnI:M.sCgr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sO.sKr.sRr .sSzmnI.sor.sRr.sSzmnO.sDgr .sHr.sSzmnO.sI.sTr .sCgr.sI.Drnsr .sAr .sE.sKr .sTtr.sTtr.sSsTtgr \n.sSgr.sSzmnO.sDgr.sSzmnAr.sTgr.sSzmnIzRupg .sA.sTgr.sor.sSzmnAr .sSr.sMr.sSzmnAr.sSzmnI:M.sJr.sKr .sBr.sSzmnE.sKr.sTr.sSzmnIz.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sE.sSzmnI.sHr .sTr.sRr.sHr.sKr .sSzmnI.sor.sRr.sSzmnO.sDgr .sSr.sHr.sBr.sSzmnAr.sKr .sLr.sSzmnE.sLr .sTr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr.sRr .sRr.sHr.sKr .sCr.sSzmnAr.sHr.sSzmnIz.Drnsr .sKr.sNr.sSzmnIz .sSr.sSzmnO.sCr.sSzmnG, .sA.sGr.sRr .sRr.sSzmnAr.sJr.sSzmnAr \n.sRr.sSzmnAr.sMr.sMr.sSzmnO.sHr.sNr .sRr.sSzmnAr.ser .sSr.sTr.sSzmnIz-.s3Rr.sTgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSzmnI.sor.sRr.sSzmnO.sDgr .sNr.sSzmnI.sHr .sKr .sSzmnE .sNr.sSzmnE .sRr.sSzmnI.sHr.sTr.sSzmnAz.sTgr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sAr.sIz .sKr.sSzmnIz:t .sSzmnI:t.sSTgr.sSzmnI.sTr .sRr.sHr.sSzmnAz.sTr? .sKr.sSzmnO.sNr.sSzmnAr .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sKr .sNr.sSzmnAr.sMr.s3r.sRr .sJr.sSzmnIz.sBr.sSzmnAz.sTr \n.sS:grBM .sTRr.sSzmnIz.sGr.sNnr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sHrwsSzmnG.sNr.sKr .s3r.sSzmnI.sTr.sKr .sSr .sAnRsCrrr .sGr .sSzmnI:M.sCr.sTr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sBr.sLr.s3r.sSzmnGR.sor.sRupg.sKr .sJgr.sSzmnO.sAnRsCrrr.sI.sKr .sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sSzmnAr .sJr.sRr.sSzmnAr .sDr.sSzmnE.sLr .sJr.sSzmnAr.sI .sCgr.sLr? .sAr .sLr.sSzmnO.sKr.sKr .sSr.sTr.sSzmnIz.sMr.sSzmnAr.sTr.sSzmnAr .sKr .sSzmnE .sRr \n.sJr.ser.sKr.sSzmnAr.sRr.sKr .sNr.sSzmnAr.sDr.sMr.sSzmnE .sJr.sRr.sSzmnAz.sTr .sMr.sSzmnI.sHr.sLr.sSzmnAr.sKr .sDr.sDr.sRupg, .s3r.sSzmnIz.sDssgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sDr.sBr.sSzmnAr .sDr.sSzmnE.sLr .sJr.sSzmnAr.sI.sTr .sCgr.sLr.Drnsr .sA.sKgr.sNr.sSzmnO .sJr.sKgr.sNr .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sKr .sNr.sSzmnAr.sMr.s3r.sRr .sMr.sDgr.sSzmnG.sSgRr.sSzmnAr.sor.sNr.sSzmnIz \n.s3r.sSzmnAr.sBr.sSzmnAz.sNr.sMr.sSzmnE .sNr.sor .sSzmnI.sor.sor.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTr .sMr.sSzmnI.sHr.sLr.sSzmnAr.sKr .sTtgr.sSzmnE.sHrwsSzmnG.sNr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sTtr.sSzmnE.sMr.sSzmnIz.sSr .sCrnsrrdznsR  .sDr.sSzmnAr.sGr.sLr .sJr.sSzmnAr.sI.sTr .sA.sSzmnI:M.sCgr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sHr.sMr .sI.sSzmnI.sTr.sHr.sSzmnAr.sSr.sKr .sGr.sTr.sRupg.sMr.sSzmnE .sCr.sSzmnI.sLr .sJr.sSzmnAr.sI .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sJr.sSzmnI.sHr.ser.sSzmnAr \n.sSr.sTr.sSzmnIz .sJr.sRr.sSzmnAz.sTr .sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M! .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sNr.sCr.sSzmnAr.sRr .sBgr.sACrmrrgr .s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sKr .sSr.sMr.sKSsr .sA.s3r.sNr.sSzmnE-.sAr.s3r.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sA.sSr.sHr.sSzmnAr.ser .sBr.sSzmnG.sJgr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sCgr.sSzmnO.sTtr.sSzmnE .sSTr.sRr.s3r.sRr .sSzmnI.sKr.sE.sKr .sNr.sSzmnI.sHr, \n.sA.s3r.sNr .sSzmnI.sor.sRr.sSzmnO.sDgr .sA.sor.sSger .sDr.sJr.sRupg .sKr.sRr.sSzmnAr .sLr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sJr.sKgr.sNr .sHr.sMr.sRr .sSzmnI.sor.sor.sSzmnAr.sHr .sBgr.sSzmnE.sLr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sA.s3r.sNr .sMr.sDgr.sSzmnG.sSgRr.sSzmnAr.sor.sNr.sSzmnIz.sMr.sSzmnE .sHr.sMr .sSzmnI.sKr.sNr.sKr.sSzmnO .sA.s3r.sNr .s3r.sTNr.sSzmnIz.sKr \n.sTtgr.sSzmnE.sHrwsSzmnG.sNr .sDr.sGr.sBr.sSzmnAr.sKr .sA.sNr.sSzmnG.sMr.sSzmnI.sTr .sNr.sSzmnI.sHr .sDr.sSzmnE.sSzmnI.sLr.sAz.sNr.Drnsr .sTgr.sSzmnO.sDssgr.sSzmnE.sKr .sG.s3r.sHr.sSzmnAr.sSr.sKr .s3r.sSzmnAr.sTRr .sBr.sNr.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr .sS:grBM .sTRr.sSzmnIz.sGr.sNnr .sSr.sBgr .sSzmnI.sKr.ser.sSzmnO ‘.sMr.sSzmnAR.sSzmnI.sGr.ser.sSzmnAr.sHr’ .sTr .sCrnsrrdznsR  \n.sSzmnI.sKr.ser.sSzmnO ‘.sGgr.sMr.sNnDsr.sSzmnIz’ .sKr.sHr.sLr.sSzmnAz.sNr.Drnsr .sSr.sSzmnG.sSzmnI.sNr .sLr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr, .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr ‘.sNr.sI’ .sKr.sSzmnI.sHr .sDr.sSzmnE.sSzmnI.sLr.sAz.sNr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sNr.sSzmnI.sHr.ser.sSzmnE.sCrnsrrdznsR .sKr.sRr.sE .sDr.sSzmnE.sSzmnI.sLr.sAz.sNr.Drnsr \n.sAr.sBr .sA.sBr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sSzmnIz:M .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnI.sLr.sDr.sSzmnAr.sNr.sKr .s3Rr.sTgr.sSzmnAr.s3r.sRr.Drnsr .sA.s3r.sNr .sA.sNr.sSzmnG.sBgr.sor.sKr .sA.sDgr.sSzmnAr.sRr.s3r.sRr .sKr.sSzmnI.sHr .sSr.sKr .sSzmnAz .sTr .sCgr.sSzmnIz:M .sJr.sSzmnE .sIz .s3Rr.sTgr.sSzmnAr .sBr.sDsDsr .sNr.sSzmnIz.sKr \n.s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr .sNr.sSzmnI.sHr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sDr.sLr.sSzmnAr .sSzmnI.sKr.sCgr .sSzmnG  .sAR.sRr .soer.sSzmnO.sAnRsCrrr.sTr .sHr.sSzmnE.sBr.sSzmnAr.sKr .sCr.sSzmnAr.sHr.sSzmnIz .sJr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sE.sSzmnI.sHr .s3Rr.sTgr.sSzmnAr.sKr .sA.sN:grBM .sTr .sHr.sSzmnO.Drnsr .sG.sTSr.sor, .sSr .sAnRsCrrr .sSKr.sSzmnAr.sRr \n.sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnE.sSsr .sRrwsSzmnGR.s3r.sSzmnE.sNnr .sDr.sSzmnG.sGr.sSzmnAr.sRupg.s3r.sSzmnGR.sJr.sSzmnAr, .sKr .sSzmnE .sTr.sSzmnAR-.sKr .sSzmnE .sTr.sSzmnAR .sKr.sSzmnAr.sLr.sSzmnIz:M .s3r.sSzmnGR.sJr.sSzmnAr, .sG.s3r.sNr.ser.sNr.sMr.sSzmnE .sGgr.sRr.sKr .sKr .sSzmnG .sLr.sDr.sSzmnE.sor.sSzmnIz .sA.sTgr.sor.sSzmnAr .sKr .sSzmnG .sLr.sDr.sSzmnE.sor.sTr.sSzmnAr.sKr .sSr.sMr.sKSsr .sSzmnI.sKr.sAnRsCrrr.sor.sSzmnAr \n.sBRr.sHMr.sSTgr.sSzmnAr.sNr .sAr.sSzmnI.sDr.sMr.sSzmnE .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnI.sLr.sDr.sSzmnAr.sNr .sJr.sSzmnE.sNr.sSzmnAr .sMr.sNr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSzmnI.sor.sCr.sSzmnI.sLr.sTr .sKr.sACrmrrgr .sDr.sSzmnAz.sTr .sA.sSzmnI:M.sCgr..! \n.sE.sSzmnI.sHr .sBr.sSzmnAr.sTr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sA.s3r.sNr .sJr.sSzmnIz.sor.sNr.sKr .sDr.sSzmnGR .sA.sNr.sSzmnG.sBgr.sor.sSr .sCrnsrrdznsR  .sJr.sSzmnO.sSzmnI.sDssgr .sKr.sACrmrrgr .sDr.sSzmnE.sKgr.sSzmnAz .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sE.sKr.sMr.sSzmnE .sNr.sSzmnE.sNr.sSzmnAr .sRr.sHr.sSzmnIz .sTr .sCrnsrrdznsR .sE .sLr.sSzmnAr.sCr.sSzmnAr.sRr .sAr .sDr.sSzmnO.sSr.sRr.sMr.sSzmnE \n.s3r.sRr.sM3r.sRr.sSzmnAr.sKr .sAr.sSzmnI.sDssgr.sMr.sSzmnE .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR, .sBr.sSzmnI.sHr.sNr, .sBgr.sSzmnAr.ser .sLr.sSzmnAr.sCr.sSzmnAr.sRr .sKr.sACrmrrgr .sDr.sSzmnE.sNr.sSzmnE .sCgr.sLr.sSzmnAr.Drnsr .sE.sKr .sGgr.sTtr.sNr.sSzmnAr .s3r.sSzmnAr.sBr.sSzmnAz.sNr– .sDr.sSzmnG.sGr.sSzmnAr.sRupg.s3r.sSzmnGR.sJr.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sSr.sM:grBM .sBr.sSzmnI.sN:grBM .sDgr.sTr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sDr.sSzmnO.sSr.sRr \n.sSr .sAnRsCrrr .sSKr.sSzmnAr.sRr– .sG.s3r.sNr.ser.sNr-.sSr .sCrnsrrdznsR  .sSr.sM:grBM .sBr.sSzmnI.sN:grBM .sDgr.sTr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr \n.s3Rr.sSzmnAr.sRr.sMBgr .s3Rr.sTgr.sMr .sGgr.sTtr.sNr.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sKr.sRr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sNr.sSzmnE.sNr.sSzmnAr .sRr.sHr.sSzmnIz .sTr .sCrnsrrdznsR  .sDr.sSzmnG.sGr.sSzmnAr.sRupg.s3r.sSzmnGR.sJr.sSzmnAr .sSr .sCrnsrrdznsR  .sSr.sSzmnAr.sTr .sMr.sSzmnAr.sSr .s3r.sSzmnI.sHr.sNr.sSzmnI.sHr .sE.sKr.sTtr.sSzmnAr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sKr.sSzmnIz:t.sSzmnI.sNr .sLr.sSzmnE.sNr.sSzmnE \n.sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr .sLr.sSzmnE.sLr.Drnsr .sBgr.sGr.sor.sTr.sSzmnIz.sKr .sNr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sRr.sSzmnAr.sKgr.sLr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sBr.sSzmnAr.sNHr.sLr .sKr.sMr .sAr .sKgr.sSzmnG.sJr.sLr .sBr.sSzmnE.sSr.sSzmnIz .sRr.sHr.sSzmnAz .sCgr.sLr.Drnsr .sSzmnI.sDr.ser.sSzmnAr.sDr .sSr.sBr.sHr.sKr .sBr.sSzmnAr.sDssgr.sSzmnIz-\n.sJgr.sSzmnAr.sDssgr.sSzmnIz.sKr .sTr.sSzmnIz.sMr.sNr .sTr.sRr.sKr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sCr.sSzmnI:N.sRr .sJr.sSzmnAr.sI .sTr .sCrnsrrdznsR  .sBgr.sGr.sor.sTr.sSzmnIz.sKr .sNr.sSzmnAr.sMr.sKr .sKr.sSzmnAr.sRr.sNnr.sSzmnE .sSzmnI.sKr.ser.sSzmnO .sSzmnI.sKr.sCgr .sSzmnG  .sNr.sSzmnE .sBr.sSzmnAr.sJr.sSzmnAz.sTgr.Drnsr \n.sBr.sHrwsSzmnG.sTr .sSzmnI:M.sDgr.ser.sSzmnAr.sNr .sRr.sSzmnAr.sKgr.sLr .sJr.sSzmnAr.sI.sKr.Drnsr .s3r.sSzmnGR.sRr.sSzmnAr .sBr.sLr.sN:grBM .sTtgr .sAr .sBr.sSzmnO.sTr.sSzmnO .sBr.sSzmnI.sNr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sKr.Drnsr \n.sA.sN:grBM .sTr.sTr.sozsrrmr .sA.sSsTtr.sMr.sSzmnIz .sSzmnI.sDr.sNr .sO.sKr.sRr.sSzmnAr .sHr.sMr.sSr.sBgr .sDr.sSzmnG.sGr.sSzmnAr.sRupg.sSTgr.sSzmnAr.sNr .sLr.sACrmrrgr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr .s3r.sSzmnGR.sJr.sSzmnAr .s3r.sSzmnAr.sTtgr.sSr .sCrnsrrdznsR  .s3r.sSzmnI.sHr.sNr.sSzmnI.sHr .sO .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sDr.sSzmnO.sSr.sRr .sTtr.sSzmnO.sLr.sKr \n.sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sLr.sDssgr.sLr.Drnsr .sSzmnI:M.sSr.sAnRsCrrr.sGgr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sSzmnI:M.sSr.sAnRsCrrr.sGgr.sKr .ser.sSzmnG.sDDgr.Drnsr .sHr.sMr.sRr .sSr.sBr.sHr.sKr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sJr.sSzmnIz.sTr .sGr.sSzmnE.sLr.Drnsr .sJr.ser.sKr.sSzmnAr.sRr .sMr.sCr.sLr.sI..!  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \n.sAr.sBr .sO.sSzmnI.sHr .sE.sKr.sRr.sAnRsCrrr.sGr.sSzmnIz .sKr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .s3r.sSzmnO.sKgr.sSzmnAz.sRr.sMr.sSzmnE .sNr.sHr.sSzmnAr.sE.sLr .sGr.sSzmnE.sLr.Drnsr .sGr.sRr.sDr.sSzmnAz.sNr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sRr.sSSr.sSzmnIz .sHr.sTtr.sSzmnAr .sDr.sSzmnGR.sTtr.sSzmnAr .sKr.sBr.sGr.sRr .sSr.sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sGr .sO.sKr.sRr.sSzmnAr \n.sA.s3r.sNr .sKr.sBJr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sLr.sSzmnE.sNr.sSzmnE .sRr.sHr.sLr.sSzmnAr.Drnsr \n.sNr.sHr.sSzmnE.sLr.sSzmnAr .sBr.sSzmnAr.sDr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sBgr.sGr.sor.sTr.sSzmnIz .sLr.sGr .sLr.sACrmrrgr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAr.Drnsr .s3r.sSzmnI:t.sNnDsr.sTr.sJr.sSzmnIz .sKgr.sGr.sRupg.sKr .s3r.sSzmnGR.sJr.sSzmnAr .sKr.sACrmrrgr .sLr.sSzmnE.sNr.sSzmnE .sCgr.sLr.sSzmnAr.Drnsr .sMr.sHr.sSzmnAr.sBgr.ser.sSzmnAr.sNr.sKr .sKgr.sGr.sRupg.Drnsr \n.s3r.sSzmnAz.sGgr, .sDgr.sRr.sGr.sRr, .sTr.sSzmnE.sJr.sGr.sRr .sAr .s3Rr.sLr.ser .sAnRsCrrr .sKr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz! .sHr.sMr .sRr.sHr.sSzmnIz .sTr.sSzmnAr .sBr.sSzmnAr.sRr.sHr .sor.sSsr.sRupg.sKr .sNr.sSzmnE.sNr.sSzmnAr.Drnsr .sAr.sBr .sBgr.sSzmnE.sLr .sJr.sSzmnE .sE.sTr.sSzmnE .sSzmnI.sDr.sNr.sKr .s3r.sSzmnO.sSr.sLr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sBr.sSzmnI.sLr .sCr.sSzmnI.sRgr \n.sJr.sSzmnAr.sE.sTr.Drnsr .sAr.sI .sSr.sBgr .sSzmnI.sKr.sCgr .sSzmnG  .sSr.sMr.sSzmnAr.s3Tr.Drnsr .sS:grBM .sTRr.sSzmnIz.sGr.sNnr .sSr.sBgr .sGr.sSzmnIz.sTr .sGr.sSzmnE.sBr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sMr.sGNr.Drnsr .sGr.sSzmnAr.sMr.sMr.sSzmnE .sE.sKr .s3r.sHr.sLr.sMr.sSzmnAr.sNr .sCgr.sLr.sSzmnAr.Drnsr .sLr.sSzmnO.sKr.sKr .sKr.sHr.sBr .sRr.sHr.sSzmnAz .sJr.sSzmnE \n.sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sSzmnAr.s3r.sRr .sSr.sSzmnAr.sKSsr.sSzmnAr.sTr.sHrBrnt .sBgr.sGr.sor.sTr.sSzmnIz .sSr.sor.sSzmnAr.sRr .sBgr.sACrmrrgr .sJr.sSzmnAr.sI .sCgr.sSzmnI:M.sTgr.sNr.Drnsr .sKr .sSzmnE .sHr.sNr.sSzmnO .sJr.sSzmnG.sAr.sE.sLr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sE.sKKr .sSzmnE .sBr.sSzmnE.sRr-.sMr.sSzmnE .sO .sDgr.sRr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sGr.sRr.sDr.sSzmnAz.sNr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sA.sLr.sGr \n.sKr.sACrmrrgr .sDr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sLr.sSzmnAr.Drnsr .sKgr.sGr.sRupg .sG.sTtgr.sSzmnE.sBr.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  .s3r.sSzmnI.sHr.sNr.sSzmnE .sBgr.sGr.sor.sTr.sSzmnIz.sKr .sMr.sSzmnG.sTr.sSzmnIzRupg .sLr.sGr .sE.sKr .s3r.sSzmnAz.sRr.s3r.sRr .sHr.sSzmnAr.sTgr .sJr.sSzmnO.sDssgr.sNr.sSzmnE .sE.sKr .sGgr.sN:grBM .sTtr.sSzmnAr .sTtgr.sSzmnAr.sRgr .sRr.sHr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sLr.sSzmnAr.Drnsr .sS:grBM .sNr.sSzmnAr.sNr \n.sKr .sSzmnE .sLr.sSzmnAr.sKr .sBr.sSzmnAr.sDr .sLr.sSzmnAr.sLr .sDgr.sSzmnO.sTr.sSzmnIz .sAr .sSzmnI.sBr.sNr.sSzmnG .sSr.sSzmnIz.sA.sLr .sor.sS:grBM .sTRr .s3r.sSzmnI.sHr.sRr.sNr.sSzmnE.Drnsr .sJr.sKgr.sNr .sBr.sSzmnAr.sHr.sRr .sA.sBr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sLr.sSzmnAr .sHr.sSzmnAr.sTgr.sMr.sSzmnE .sKgr.sGr.sRupg .sLr.sSzmnE.sNr.sSzmnE .sTr .sCrnsrrdznsR  .ser.sMr.sKr .sSr.sHr.sSzmnO.sDr.sRr \n.sLr.sGr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sLr.sSzmnAr.Drnsr .sLr.sSzmnO.sKr .sSr.sBgr .sKr.sNn:grBM .sTtgr .s3gr.sSzmnAr.sSzmnI:N.sRr-.s3gr.sSzmnAr.sSzmnI:N.sRr \".sDr.sSzmnG.sGr.sSzmnAr.sRupg .sMr.sHr.sRr.sSzmnAr.sNr.sSzmnIz .sKr.sSzmnIz:t .sJr.ser\" .sKr .sSzmnE .sRr .sNr.sSzmnAr.sDr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sSzmnAr .sAr.sRr.sSzmnO .sSzmnI.sor.sBgr.sTSr .sBr.sNr.sSzmnAr .sDr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sLr.Drnsr \n.sO.sSzmnI.sHr .sJr.ser.sKr.sSzmnAr.sRr.sKr .sA.sor.sSzmnAr.sJr.sMr.sSzmnE .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sA.sor.sSzmnAr.sJr .sJr.sSzmnE.sNr.sSzmnAr .sSzmnI.sor.sLr.sSzmnG.s3Tr .sBgr.sACrmrrgr .sJr.sSzmnAr.sI.sTr .sCgr.sLr! \n.sKgr.sE.sRr! .s3r.sSzmnI:t.sNnDsr.sTr.sJr.sSzmnIz .s3r.sSzmnGR.sJr.sSzmnAr .sKr .sSzmnE .sLr.sSzmnAz.sNr.Drnsr .sMr .sAnRsCrrr .sTRr .s3r.sRgr.sLr.sSzmnAr.Drnsr .s3gr .sSzmnGR .sLr, .sA.sKSsr.sTr .sAr .sJr.sLr .sLr.sACrmrrgr .sSzmnI:M.sBgr.sJr.sLr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sGR.s3r.sRr .s3gr .sSzmnE .sKr.sLr.sSzmnI:M.sTgr.sNr.Drnsr \n.sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sSzmnI:M.sSr.sHr.sSzmnAz.sRr .sG.sTtgr.sLr.Drnsr .sBgr.sSzmnGR.sLLr.sSzmnAr.sKr .sGr.sRr.sDr.sSzmnAz.sNr .sSzmnI.sHr.sLr.sSzmnAr.sBr.sE .sLr.sSzmnAr.sGr.sLr.Drnsr .sKr.sSzmnAr.sNr .s3r.sTtr.sKr.sE .sLr.sSzmnAr.sGr.sLr.Drnsr .sSr.sBr.sHr.sKr .sMr.sNr .sKgr.sSzmnG.sSgr.sSzmnIz.sSr .sCrnsrrdznsR  .sBr.sTr.sSzmnAr.sHr.Drnsr .sLr.sSzmnO.sKr \n.sSzmnI:M.sCr.sSzmnI:M.sCr.ser.sSzmnAr.sE.sLr- \n\".sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .s3r.sRr.sSzmnIz.sKSsr.sSzmnAr .sLr.sACrmrrgr .sLr.sSzmnE.sLr.sKr.Drnsr\" \n.sSr.sMr.sSTr .sSzmnI.sor.sJr.ser.sSzmnIz .sMr.sSzmnG.sSgKr.sSzmnAr.sNr.Drnsr .sE.sKr.sBr.sSzmnE.sRr .s3gr .sSzmnE .sRr .sA.sor.sSzmnAr.sJr .sBgr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz- \n\".sDr.sSzmnG.sGr.sSzmnAr.sRupg .sMr.sHr.sRr.sSzmnAr.sNr.sSzmnIz .sKr.sSzmnIz:t .sJr.ser.Drnsr\" \n.sAr.sBr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sMr.sSzmnI.sN:grBM .sDr.sRr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sBr.sSzmnAr.sHr.sRr .sLr.sSzmnAr.sE.sLr .sGr.sSzmnE.sLr.Drnsr \n.sBgr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz .sIz .sJr.sSzmnE .sDr.sSzmnO.sSr.sRr .sTtr.sSzmnO.sLr.sBr.sLr.sSzmnAr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .s3r.sSzmnI.sHr.sNr.sSzmnE .sBr.sSzmnI.sLr.sDr.sSzmnAr.sNr .s3r.sDssgr.sTr.sSzmnAz.Drnsr .sBr.sSzmnI.sLr.sDr.sSzmnAr.sNr .sDr.sSzmnE.sMr.sE-.sBr.sLr.sSzmnAr .sA.s3r.sNr .sHr.sSzmnAr.sTgr.sMr.sSzmnE .sKgr.sGr.sRupg .sLr.sSzmnE.sNr.sSzmnE .sBr.sSzmnAr.sHr.sRr \n.sAr.sSzmnI.sBr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAr.Drnsr .sLr.sSzmnO.sKr .sSr.sBgr ‘.sJr.ser-.sJr.ser.sKr.sSzmnAr.sRr’ .sKr.sRr.sSzmnAz.sTr .sRr.sHr.sLr.Drnsr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sSr.sBgr .sKr.sTtr.sSzmnAz.sTr .sRr.sHr.sLr.Drnsr .sBgr.sGr.sor.sTr.sSzmnIz .sLr.sGr .sE.sKr .sMr.sSzmnAr.ser .sKr .sSzmnE .sRr .sSr.sNTr.sSzmnAr.sNr \n.sDr.sSzmnO.sSr.sRr .sMr.sSzmnAr.ser .sKr .sSzmnE .sRr .sSr.sNTr.sSzmnAr.sNr.sKr .sSor.sSzmnAr.sDr, .sAr.ser.sSzmnG, .sG.sNNr.sSzmnI.sTr, .sSzmnI.sor.sKr.sSzmnAr.sSr .sLr.sSzmnE.sLr .sKr.sTtr.sSzmnAz.sTr .sRr.sHr.sLr.Drnsr .sKgr.sSzmnGR.sNr.sKr .sDgr.sSzmnAr.sRr .sBr.sHr.sSzmnAz.sTr .sRr.sHr.sLr.Drnsr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr \n.sMr.sSzmnE.sSzmnI:M.sMr.ser.sSzmnE.sNr.sSzmnAr.sI .sJr.ser-.sJr.ser.sKr.sSzmnAr.sRr .sAr .sGr.sSzmnIz.sTr.sKr .sDgor.sSzmnI.sNr.sMr.sSzmnE .sGr.sSzmnAR.sNnr .sHr.sSzmnO.sI.sTr .sRr.sHr.sLr....Drnsr \n.sHr.sMr.sRr .sBr.sSzmnAr.sL:grBM .ser-.sMr.sNr .sBgr.sSzmnI:N.sRr .sRr.sSzmnAr.sSTr.sSzmnAr .sKr.sNr.sSzmnAz.sTr .sRr.sHr.sLr.Drnsr .sDr.sSzmnG.sGr.sSzmnAr.sRupg .sLr.sGr .sJr.sSzmnAr-.sJr.sSzmnAr .sIz .s3r.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sSzmnI.sTr .sBr.sSzmnE.sRr-.sBr.sSzmnE.sRr .sGr.sBr.sSzmnAz.sTr .sRr.sHr.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr- \n\".sGr.sSzmnE .sMr.sSzmnAr.ser, .sTr.sSzmnO.sRr.sSzmnAr .sBr.sSzmnE.sTtr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sKgr.sSzmnAr.sI.sTr .sKr .sSzmnE .sNr.sSzmnAr .sNr.sSzmnIz.sKr .sLr.sGr.sLr.sSzmnAR?” \n.sMr.sNr .sBr.sSzmnE.sRr-.sBr.sSzmnE.sRr .sA.sSr.sHr.sSzmnAr.ser .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sKr.sSzmnAr.sTtr.sLr .sMr.sSzmnG.sDssgr.sSzmnIz.sSr .sCrnsrrdznsR  .sBr.sHr.sSzmnAz.sTr .sSgr.sSzmnO.sSzmnI.sNr.sTr.sKr .sSMr.sRr.sNnr .sKr.sACrmrrgr .sRr.sHr.sLr .sCgr.sLr.Drnsr .sLr.sSzmnO.sKr.sKr .sJr.ser-.sJr.ser.sKr.sSzmnAr.sRr \n.sTr.sSzmnE.sHr.sSzmnE.sNr .sJr.sSzmnE.sNr.sSzmnAr .sBr.sSzmnG.sSzmnI:M.sJgr .s3r.sDssgr.sE .sKr.sSzmnAr.sNr .s3gr.sSzmnAr.sSzmnI.sDssgr .sDr.sSzmnE.sTr.Drnsr .sMr.sNr.sMr.sSzmnE .sDsr.sRr .sGgr.sSzmnG.sSzmnI:M.sSr .sGr.sSzmnE.sLr.Drnsr .sS:grBM .sTRr.sSzmnIz.sGr.sNnr.sKr .sSr.sMr.sor.sSzmnE.sTr .sGr.sSzmnAr.sNr .sAr .sDr.sSzmnG.sGr.sSzmnAr.sRupg.sKr .sBgr.sJr.sNr .sSr.sSzmnO.sHr.sNr.sGr.sRr \n.sNr.sSzmnI.sHr .sLr.sSzmnAr.sSzmnI.sGr .sRr.sHr.sLr .sCgr.sLr.Drnsr .sGgr.sRr .sE.sLr.sSzmnAr .sBr.sSzmnAr.sDr .sO.sSzmnI.sHr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sMr.sSzmnAR.sSr .sBr.sNr.sLr.Drnsr .sO.sNr.sSzmnAr, ‘.sMr.sSzmnAR.sSr’ .sKr.sHr.sSzmnAz.sSr .sCrnsrrdznsR  .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .s3r.sRr.sHr.sSzmnE.sJr .sKr .sSzmnE .sNr.sSzmnE .sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sKr.sHr.sNr.sSzmnE \n.sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M .sIz ‘.sDr.sSzmnG.sGr.sSzmnAr.sRupg.sKr .s3Rr.sSr.sSzmnAr.sDr’ .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sSzmnI.sDr.ser.sSzmnAr.sDr.sSzmnIz .s3r.sSzmnI:N.sRr.sor.sSzmnAr.sRr.sMr.sSzmnE .s3Rr.sSr.sSzmnAr.sDr.sKr .sBr.sSzmnE.sNr .sBr .sCrnsrrdznsR .sTtr.sSzmnAr.sE.sLr.Drnsr .sA.s3r.sNr.sSzmnO .sGgr.sRr.sMr.sSzmnE .sRr.sNr.sHr.sSzmnAr.sE.sLr.Drnsr .sSr.sBgr .sKgr.sSzmnE.sLr.sKr .sKgr.sSzmnGR.sBr \n.s3Rr.sSzmnE.sMr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sKgr.sSzmnE.sLr.sKr.Drnsr .s3r.sRr.sSr.sNr-.s3r.sRr-.s3r.sRr.sSr.sNr .sLr.sACrmrrgr .sKr.sACrmrrgr .sKgr.sSzmnE.sLr.sKr.Drnsr .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sHr.sMr .sNr.sSzmnI.sHr .sKgr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sKr.sHr.sSzmnAz.sTr-.sKr.sHr.sSzmnAz.sTr .sRr.sSzmnI.sHr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnIz:M .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sHr.sMr .sNr.sI \n.sKgr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr \n.sAr.sBr .sDr.sSzmnO.sSr.sRr .sA.sNr.sSzmnG.sBgr.sor .sSzmnI.sDr.sSr .sCr.sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sHr.sMr.sRr .s3r.sSzmnG.sTRr .sSgr.sSgr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sKr .sSzmnE .sRr .sG.s3r.sNr.ser.sNr .sHr.sE.sBr .sSzmnI.sNr.sSr.sSzmnI:M.sCr.sTr .sBgr.sSzmnE.sLr.Drnsr .sSzmnI.sTr.sSzmnI:M.sTgr \n.sCgr.sLr, .sJr.sSzmnGR.sNr 2014 .sMr.sSzmnAr.sNr.sSzmnE .sDr.sSzmnGR-.sA.sRgr.sSzmnAr.sI .sSr.sSzmnAr.sLr .s3r.sSzmnGR.sor.sRupg.Drnsr .sHr.sMr.sRr .sKr.sSzmnI.sNr.ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSgr.sSzmnAr.sKr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sCgr .sSzmnAz .sTgr.Drnsr .sO .sSzmnI.sKr.sE.sKr .sSgr.sSzmnAr.sKr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sCgr .sSzmnAz .sTgr .sTr.sHrwsSzmnGR.sMr.sSzmnE .sE.sKr \n.sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr.sSzmnE.sSr .sCrnsrrdznsR  .sJr.sSzmnG.sDssgr.sLr .sGgr.sTtr.sNr.sSzmnAr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sHr.sMr.sRr .s3r.sSzmnGR.sNr.sMr .sMr.sSzmnAr.sCgr-.sMr.sSzmnAR.sSr .sKgr.sSzmnGR.sBr .sKgr.sSzmnAr.sI.sTr .sCgr .sSzmnE.sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sE.sKr.sBr.sSzmnE.sRr–.sBgr.sSzmnAr.sI.sKr .sG.s3r.sNr.sSzmnAz.sNr.sMr.sSzmnE–.sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnI.sLr \n.sCr.sRgr.sLr.sSzmnAz.Drnsr .sO.sHr.sSzmnO .sA.s3r.sNr.sSzmnAr .sAr.sCrnsrrdznsR.sSzmnI:t.sKgr.sE .sDr.sSzmnE.sKgr.sLr.sSzmnI:t.sKgr.sNr.Drnsr .sA.sTr.sSzmnE.sKr .sor.sSzmnIz.sBgr.sTSr .sLr.sGr.sLr.sSzmnAz.sNr .sJr.sSzmnE .sO.sHr.sSzmnIz .sSzmnI.sDr.sNr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sMr.sSzmnAr.sCgr-.sMr.sSzmnAR.sSr .sKgr.sSzmnE.sNr.sSzmnAr.sI .sCgr.sSzmnO.sSzmnI.sDssgr .sDr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sNr.Drnsr \n.sTr.sSzmnE.sTr.sBr.sSzmnE .sNr.sSzmnI.sHr, .sSzmnI.sHr.sNr.sKr.sRr .sA.sNr.sSzmnG.sKr.sRr.sNnr .sKr.sRr.sSzmnAz.sTr .sA.s3r.sNr .sCgr.sSzmnO.sTtr .sBr.sSzmnI.sHr.sNr .sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sSgr.sSzmnAr.sKr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sBgr.sACrmrrgr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sNr.Drnsr ...sJr.sKgr.sNr .sHr.sMr.sRr .s3r.sSzmnG.sTRr .sSgr.sSgr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \n.sSgr.sSzmnAr.sKr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .s3Rr.sor.sSzmnooarBzaR.sSzmnI.sTr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sDr.sSzmnE.sKgr.sLr.sSzmnAz.sNr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sO.sHr.sSzmnO .sSgr.sSzmnAr.sKr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sBgr.sACrmrrgr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAr.Drnsr .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sE.sSzmnI.sHr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sKr .sSzmnG .sNr.sSzmnO .sSr.sMr.sSer.sSzmnAr .sNr.sSzmnI.sHr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sJr.sSzmnE .sKgr.sSzmnAr.sE .sCr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAz \n.sCgr .sSzmnAz .sTgr .sKgr.sSzmnAr.sTgr.sSzmnG .sJr.sSzmnE .sNr.sSzmnI.sHr .sCr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAz.sTr .sCgr .sSzmnAz .sTgr .sNr.sSzmnI.sHr .sKgr.sSzmnAr.sTgr.sSzmnG.Drnsr .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sE.sSzmnI.sHr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sE.sKr .sCr.sSzmnIz.sJr .sTr .sCrnsrrdznsR .sS3r.sSsTtr .sBgr.sSzmnAr.sI.sE .sGr.sSzmnE.sLr .sJr.sSzmnE .sHr.sMr.sRr .s3r.sTNr.sSzmnIz, .sHr.sMr .sAr .sHr.sMr.sRr .s3r.sSzmnG.sTRr \n.sTr.sSzmnIz.sNr.sSzmnGR .sGr.sSzmnO.sRr.sSzmnE .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr.sKr .s3r.sKSsr.sMr.sSzmnE .sSr.sSzmnAr.s3gr .sSzmnE  .sNr.sSzmnI.sHr .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sKgr.sE.sRr, .sSr .sAnRsCrrr .sSMr.sRr.sNnr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sAr.sGr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sBr.sRgr.sBr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sHr.sMr.sRr .sGr.sSzmnAr.sMr.sKr .sE.sKr \n.sSr .sAnRsCrrr .sSKr .sSzmnooarBzaR .sTr.sKr .sSzmnI.sor.sDor.sSzmnAr.sNr .s3r.sSzmnI:t.sNnDsr.sTr- .sRr.sSzmnAr.sGgr.sor.sSzmnE.sNDRr .sJgr.sSzmnAr .sSzmnI.sDr.sLLr.sSzmnIz:M.sKr .sSKr .sSzmnGR .sLr.sMr.sSzmnE .sSzmnI:M.sSgr.sKSsr.sKr .sCgr .sSzmnAz .sTgr.Drnsr .sor.sE.sHr .sHr.sMr.sRr .s3r.sSzmnG.sTRr.sKr .sG.s3r.sNr.ser.sNr.sKr .sSzmnI.sDr.sNr .sSzmnI.sNr.sDgr.sSzmnAr.sRupg.sSzmnI:N.sRr.sTr \n.sKr .sSzmnE .sLr.sSzmnAz.sNr.Drnsr .s3r.sSzmnI:t.sNnDsr.sTr .sRr.sSzmnAr.sGgr.sor.sSzmnE.sNDRr .sJgr.sSzmnAr.sJr.sSzmnIz .sSor.ser .sAnRsCrrr  .sor.sSzmnAz.sSsNnr.sor .sCgr .sSzmnAz .sTgr.Drnsr .sHr.sMr .sA.s3r.sNr .sSr.sMr.sSer.sSzmnAr .sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sSzmnAr .sSr.sMr.sKSsr .sRr.sSzmnAr.sKgr.sLr.Drnsr .sO .sKr.sHr.sLr.sSzmnAz.sNr- \n“.sE.sKr.sRr .sG.s3r.sCr.sSzmnAr.sRr .sCgr .sSzmnAz, .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSzmnI:M.sCr.sN:grBM .sTr.sSzmnAr .sNr.sSzmnI.sHr .sKr.sRrwsSzmnGR.Drnsr .sJr.sSzmnE.sTr.sSzmnE.sKr .sO.sJr.sNr.sKr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sCgr .sSzmnAz  .sTr.sSzmnE.sTr.sSzmnE.sKr .s3r.sSr.sSzmnE.sRr.sSzmnIz .sSzmnI:M.sMr.sTtgr.sSzmnAr.sI .sA.sTgr.sSzmnAr.sRupg.sTr.sHrBrnt .sLr.sDsDsr.sSzmnGR:rBt \n.sBgr.sGr.sor.sTr.sSzmnIz.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sAr .sBRr.sHMr.sSTgr.sSzmnAr.sNr.sMr.sSzmnE .sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sCr.sRgr.sSzmnAr .sDr.sSzmnE.ser.sSzmnAR.Drnsr” \n.sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sRr .sE.sSzmnI.sHr .soer.sSzmnO.sAnRsCrrr.sTr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sHr.sMr .sTr.sSzmnIz.sNr.sSzmnGR .s3r.sRr.sSzmnAr.sNr.sSzmnIz .sBr.sDsDsr .s3Rr.sSr.sNNr .sBgr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr \n.sDr.sSzmnO.sSr.sRr.sSzmnE .sSzmnI.sDr.sNr .sHr.sMr .sGr.sSzmnAr.sMr.s3r.sRr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR, .sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr .sE.sor .sAnRsCrrr  .sA.sNer .sSr.sMBr.sNDgr.sSzmnIz.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sG.s3r.sNr.ser.sNr.sKr .sSzmnI.sDr.sNr.sKr .sSr.sM:grBM .sBr.sN:grBM .sDgr.sMr.sSzmnE .sJr.sSzmnAr.sNr.sKr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sDr.sSzmnAz.sTr .sSr.sBgr .sTr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz \n.sKr.sRr.sBr.sSzmnAr.sKr .sSzmnI.sNr.sor.sSzmnE.sDr.sNr .sKr.sE.sLr.Drnsr .sTr.sSzmnE.sSr.sRr.sSzmnE .sSzmnI.sDr.sNr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .s3gr.sSzmnO.sNr .sAr.sSzmnI.sBr .sGr.sSzmnE.sLr .sJr.sSzmnE .sO .s3r.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sCr.sTtr.sSzmnAr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnE.sor.sSTgr.sSzmnAr .sKr.sACrmrrgr .sLr.sSzmnE.sLr.sSzmnIz:M.sHr.Drnsr .sIz .sSr.sSzmnG.sSzmnI.sNr.sTr.sSzmnE \n.sHr.sMr.sRr .sMr.sSzmnAr.sTgr .s3r.sKr .sSzmnAz .sDssgr .sLr.sSzmnE.sLr.sKr.Drnsr .sGr.sSzmnooarBzaR.sHr.ser.sSzmnG.sDDgr.sKr .s3r.sSzmnooarBzaR.sSsTtgr.sBgr.sSzmnGR.sSzmnI:M.sMr .sBr.sSzmnI.sNr .sGr.sSzmnE.sLr .s3r.sSzmnI:N.sRr.sor.sSzmnAr.sRr.sMr.sSzmnE.Drnsr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sA.s3r.sNr.sSzmnAr .sAr.sGr.sSzmnGR.sMr.sSzmnE .sKr .sSzmnE .sKr.sRr.sSzmnO .sTtr.sSzmnE.sRr.sTr.sSzmnIz .sNr.sSzmnI.sHr, .sAr .s3r.sTNr.sSzmnIz \n.sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnI.sLr .sLr.sSzmnE.sLr .sTr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr.sRr .sNr.sSzmnI.sHr .sHr.sSzmnE.sTr.sSzmnIz.Drnsr .s3r.sSzmnG.sTRr .sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sA.s3r.sNr .sMr.sSzmnAr.sI.ser.sSzmnE.sKr .s3r.sKSsr.sMr.sSzmnE .sRr.sHr.sTr.sSzmnAr....Drnsr \n.sA.sN:grBM .sTr.sTr: .sHr.sMr .sSzmnI.sHr.sMMr.sTr .sKr.sRr.sSzmnAz.sTr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sSr .sCrnsrrdznsR  .sSzmnI.sNr.sor.sSzmnE.sDr.sNr .sKr .sSzmnE .sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr- \n“.sMr.sSzmnCrnsrrO.sAnRsCrrr, .sRr.sSzmnAr.sGgr.sor.sSzmnE.sNDRr-.sGr.sSzmnG.sRrwsSzmnG.sJr.sSzmnIz.sKr .sKr.sHr.sBr .sCgr .sSzmnAz .sNr .sJr.sSzmnE .sJr.sSzmnE.sTr.sSzmnE.sKr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sTr.sSzmnE.sTr.sSzmnE.sKr .s3r.sSr.sSzmnE.sRr.sSzmnIz .sLr.sDsDsr.sSzmnGR:rBt.sSr .sCrnsrrdznsR  .sKr.sSzmnAr.sJr .sCr.sSzmnI.sLr .sJr.sSzmnAr.sE.sTr.Drnsr” \n.sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sHr.sMr.sRr .soer.sSzmnO.sAnRsCrrr.sTr .sSr.sSzmnG.sSzmnI.sNr.sTr.sSzmnE .sSzmnI.sBr.sKr.sRr.sSzmnAr.sLr .sRrwsSzmnGR.s3r .s3r.sKr .sSzmnAz .sDssgr .sLr.sSzmnE.sLr.sSzmnIz:M- \n“.sKr.sSzmnIz:t .sKr.sHr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sSzmnIz:M? .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSr.sBgr .sAr.sBr .sDr.sSzmnE.sor.sTr.sSzmnAr-.sSzmnI.s3r.sTr.sRr .sSr.sBgr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSr.sMr.sSzmnAr.s3Tr .sKr.sRr.sE .sCr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sSzmnIz:M? .sCgr.sSzmnO.sTtr.sKr.sSzmnIz:t .sKr.sSzmnAr.sKr.sSzmnIz:t [ 1] .sMr.sRr.sSzmnAz.sSr .sCrnsrrdznsR  .s3r.sSzmnI.sHr.sNr.sSzmnE \n.sKr.sHr.sLr.sSzmnAz.sNr ‘.sKr .sSzmnAz .sLr.sSzmnAr.sSgr.sKr .sMr.sSzmnAr.ser, .sSr.sSzmnG.sNr.sSzmnG .sHr.sMr .sAr.sBr .sNr.sSzmnI.sHr .sBr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sCr.sBr.Drnsr .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSzmnI:M.sCr.sN:grBM .sTr.sSzmnAr .sNr.sSzmnI.sHr .sKr.sRrwsSzmnGR.Drnsr .sHr.sMr .sBgr.sGr.sBr.sSzmnAr.sNr .sLr.sGr .sJr.sSzmnAr .sBgr.sGr.sBr.sSzmnAr.sNr.sSr .sCrnsrrdznsR  \n.sLr.sSzmnI.sDssgr .sKr.sACrmrrgr .sKr .sSzmnAz .sLr.sSzmnAr.sSgr .sLr.sSzmnE.sLr .sBr.sSzmnE.sTtr.sSzmnAr .sBgr.sSzmnE.sJr.sBr.Drnsr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sE.sKr .sKr.sSzmnAr.sJr .sKr.sRr.sBr .sE.sKr.sRr.sSzmnAr .sBr.sDr.sLr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sE.sKr.sTtr.sSzmnAr .sE.sKr.sor.sNnr.sRupg .sKr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz-.sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr \n.sA.sCrnsrrdznsR.sGr.sNr.sSzmnAr.sKr .sBgr.sGr.sor.sTr.sSzmnIz.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sAr .sE.sKr.sTtr.sSzmnAr .sE.sKr.sor.sNnr.sRupg-.sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sBRr.sHMr.sBr.sSzmnAr.sBr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sO.sSzmnI.sHr .sBr.sCCr.sSzmnAr.sKr .sG.s3r.sNr.ser.sNr.sKr .sSr.sMr.ser.sMr.sSzmnE .sCr.sRgr.sSzmnAr .sDr.sSzmnE.sBr.sSzmnAz.sNr.Drnsr .sCgr.sSzmnO.sTtr.sKr.sSzmnIz:t \n.sKr.sSzmnAr.sKr.sSzmnIz:t .sTgr.sSzmnO.sDssgr.sBr.sSzmnE .sSzmnI.sDr.sNr.sMr.sSzmnE .sMr.sSzmnI:N.sRr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sAr .sHrwsSzmnG.sNr.sKr .s3r.sSzmnI.sHr.sLr .sBr.sRr.sKgr.sSzmnIz.sSr .sCrnsrrdznsR  .s3r.sSzmnI.sHr.sNr.sSzmnE .sSgr.sSgr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr.sKr .sJr.sNMr .sBgr.sACrmrrgr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sNr.Drnsr .sSzmnI.sBr.sSr.sSzmnAz.sRr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr .sKr.sSzmnIz:t?” \n.sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sIz .sKr.sHr.sSzmnAz.sTr .sFr.sSzmnO.sNr .sHr.sMr.sRr .sBgr.sSzmnAR.sJr.sSzmnIz.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sDr.sACrmrrgr .sDr.sSzmnE.sLr.sSzmnI:M.sTgr.sNr.Drnsr \n.sAr.sBr .sBgr.sSzmnAR.sJr.sSzmnIz .sSgr.sSzmnG.sRrwsSzmnGR .sBgr.sSzmnE.sLr.sSzmnIz:M- \n“.sDr.sSzmnE.sKgr.sSzmnGR .sBr.sSzmnAR.sAr! .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sDr.sSzmnG.sNr.sSzmnGR .s3r.sRr.sSzmnAr.sNr.sSzmnIz .sJr.sSzmnE .sKr.sRr.sBr .sSr.sSzmnE .sKr.sRrwsSzmnGR.Drnsr .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sSgr.sSgr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sLr.sSzmnE.sLr .sKr .sSzmnG .sNr.sSzmnO .sA.sSgr.sSzmnG.sBgr .sTtgr.sSzmnAr.sRgr .sNr.sSzmnI.sHr .sKr.sRrwsSzmnGR.Drnsr .sBr.sSzmnG.sJgr.sLr .sA.sSzmnI:M.sCgr, \n.sHr.sMr.sRr .sBr.sSzmnAr.sBr.sSzmnAr .sor.sSzmnAz.sSsNnr.sor .sCgr .sSzmnAz .sTgr .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sJr.sKgr.sNr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sCr.sRgr.sSzmnAz .sCgr .sSzmnAz  .sTr .sCrnsrrdznsR  .sBr.sSzmnI.sLr-.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr.sKr .sBgr.sSzmnGR.sSzmnI:M.sMr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sE.sKr .sTtgr.sSzmnO.s3r .sRr.sKTr .sBgr.sGr.sor.sTr.sSzmnIz.sKr .s3Rr.sSr.sSzmnAr.sDr .sMr.sSzmnAr.sSzmnI.sNr \n.sA.s3r.sNr.sSzmnAr .sJr.sSzmnIz.sBgr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sA.sor.sSger .sSr.sTtr.sBr.sSzmnAz.sTr .sCgr .sSzmnAz .sTgr.Drnsr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sTtgr.sSzmnIz.sKr .sSzmnE  .sKr.sHr.sSzmnAz.sTr .sCgr .sSzmnAz .sTgr.Drnsr .sCgr.sSzmnO.sTtr.sKr.sSzmnIz:t .sDr.sSzmnAr.sI .sBgr.sSzmnI:N.sRr .sA.sCrnsrrdznsR.sGr.sNr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sSgr.sSgr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sLr.sSzmnE.sLr .sKr.sBr.sSzmnG.sLr.sSzmnAr-.s3r.sSzmnAr.sTr.sSzmnIz \n.sKr .sSzmnE .sNr.sSzmnE .sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sSzmnI.sNr.sSr.sSzmnI:M.sCr.sTr .sRrwsSzmnGR.s3r.sSr .sCrnsrrdznsR  .sO .sBgr.sGr.sBr.sSzmnAr.sNr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sLr.sSzmnI.sDssgr .sKr.sACrmrrgr .sSgr.sSgr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSr.sBgr .sLr.sSzmnE.sLr .sBgr.sSzmnE.sJr.sLr.sSzmnAz.sNr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sJr.sSzmnE .s3r.sRr.sM:grBM .s3r.sRr.sSzmnAr .sA.sDr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.sSr .sCrnsrrdznsR  \n.sAr.sSzmnI.sBr .sRr.sHr.sLr .sCgr .sSzmnAz  .sTr.sSzmnE.sKr.sRr.sSzmnAr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSr.sBgr .sKr .sSzmnE .sNr.sSzmnAr .sSr.sMr.sSzmnAr.s3Tr .sKr.sACrmrrgr .sDr.sSzmnE.sBr.sI! .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sMr.sDr.sRupg .sBr.sNr.sSzmnGR .sAr .sBr.sSzmnE.sTtr.sSzmnAr.sKr .sSgr.sSzmnG.sBgr.sKr.sSzmnAr.ser.sRupg .sKr.sRrwsSzmnGR.Drnsr .s3r.sSzmnGR.sNr.sMr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sBr.sSzmnG.sJgr.sSzmnAr \n.sSzmnI.sDr.ser.sSzmnAR.sNr .sJr.sSzmnE .sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sRr .sDr.sSzmnAr.sSzmnI.sLr .sE.sTr.sE .sNr.sSzmnI.sHr .sGr.sLr.sTr.sSzmnAz.sNr.Drnsr .sJr.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sTr.sKr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sDr.sSzmnAr.sMr.sKr .s3Rr.sSg:grBM .sNr .sA.sSzmnI:M.sCgr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sKr .sSzmnG .sNr.sSzmnO .sBr.sSzmnAr.sTr .sNr.sSzmnI.sHr.Drnsr .sSgr.sSgr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sHr.sMr.sRr \n.sSr.sBr.sHr.sKr .sBr.sSzmnE.sTtr.sSzmnAr .s3r.sSzmnI.sHr.sNr.sSzmnE .sA.sSzmnI:M.sCgr .sAr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSr.sBr.sHr.sKr .sBr.sSzmnAr.sDr.sMr.sSzmnE.Drnsr .sHr.sMr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sDr.sSzmnAr.sMr .sDr.sACrmrrgr .sDr.sI .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sE.sKr.sRr .sA.sSzmnI.sTr.sSzmnI:N.sRr.sKTr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSr.sBgr .sJr.sSzmnE.sTr.sSzmnE.sKr \n.sSzmnI:M.sMr.sTtgr.sSzmnAr.sI, .sLr.sDsDsr.sSzmnGR:rBt .sAr .sCgr.s33r.sNr .sBgr.sSzmnO.sGr .sKr.sRr.sBr .sSr.sSzmnE .sKr.sRrwsSzmnGR.Drnsr .sSzmnI.sKr.ser.sSzmnO .sNr.sSzmnE .sMr.sNr.sSzmnAr .sKr.sRr.sTr.Drnsr” \n.sA.sSzmnI.sHr .sTr.sRr.sHr.sSzmnE.sCrnsrrdznsR .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sTr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr.sRr .sKr.sE.sLr .sSzmnI.sor.sCr.sSzmnAr.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sBgr.sSzmnAR.sJr.sSzmnIz .sTtgr.sSzmnO.sSr .sBgr.sSzmnAr.sor.sNr.sSzmnAr.sTMr.sKr .sA.sDgr.sSzmnAr.sRr .sDr.sACrmrrgr .sDr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sNr.Drnsr .sSr.sBgr.sSr .sCrnsrrdznsR  .s3r.sSzmnAz.sGgr .sBr.sSzmnAr.sTr .sIz .sJr.sSzmnE \n.sA.s3r.sNr .sBr.sSzmnAr.sTr .sKr.sSzmnI.sHr .sBgr.sSzmnAR.sJr.sSzmnIz .sSzmnI.sBr.sNr.sSzmnG .sHr.sMr.sRr .sBr.sSzmnAr.sTr .sSr.sSzmnG.sNr.sNr.sSzmnI.sHr .s3gr.sSzmnO.sNr .sKr.sSzmnAr.sSzmnI.sTtr .sDr.sSzmnE.sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sHr.sMr .sCr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.ser.sSzmnO .sKr.sACrmrrgr .sA.s3r.sNr .s3r.sTNr.sSzmnIz .sLr.sGr .sIz .sBr.sSzmnAr.sTr .sNr.sSzmnI.sHr \n.sBr.sJr.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr, .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sRr.sNnr.sBgr.sSzmnGR.sSzmnI:M.sMr .ser.sSzmnG.sDDgr .sLr.sSzmnE.sLr .sTr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr.sRr .sBgr.sACrmrrgr .sCr.sSzmnG.sKr.sLr .sCgr.sLr.Drnsr .sO.sHr.sSzmnIz .sSzmnI.sDr.sNr .sRr.sSzmnAr.sSzmnI.sTr.sMr.sSzmnE .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnAr.sKr .s3gr.sSzmnO.sNr .sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sAr.sE.sLr.Drnsr .sKr.sHr.sLr.sSzmnAz.sNr-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \n“.sBr.sSzmnAR.sAr, .sKr .sSzmnG .sNr.sSzmnO .sE.sHr.sSzmnE.sNr .sKr.sSzmnAr.sJr .sNr.sSzmnI.sHr .sKr.sRrwsSzmnGR .sJr.sI.sSr .sCrnsrrdznsR  .sBr.sSzmnI.sHr.sNr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr.sKr .sKr.sMr.sSzmnIz .sA.sNr.sSzmnG.sBgr.sor .sHr.sSzmnO.sSzmnI.sNr.Drnsr .sIz .sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sRr .sA.sSzmnI:t.sNTr.sMr \n.s3r.sSzmnO.sTr.sSzmnAr.sKr .sG.s3r.sNr.ser.sNr .sSzmnI:M.sCgr.sAz.sNr.Drnsr .sA.sHr.sSzmnIz .sLr.sSzmnE.sLr .sAr.sI .sDgr.sSzmnI:N.sRr .sE.sKr.sSzmnAr.sDr.sSgr.sSzmnIz .ser /dJNya .sKr .sG.sDer.sSzmnAr.s3r.sNr .sNr.sSzmnI.sHr .sKr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSr.sBgr .sJr.sKgr.sNr .sA.s3r.sNr .s3r.sSzmnO.sTr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  \n.sG.s3r.sNr.ser.sNr .sKr.sRr.sBr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sJr.sSzmnE.sNr.sSzmnAr-.sJr.sSzmnE .sI /dCCha .sSzmnAr .sHr.sE.sTr .sSr.sE.sHr .sKr.sRr.sBr.Drnsr .sTr.sSzmnAr.sBr.sSzmnE.sTr .sDgr.sSzmnI:N.sRr .sNr.sSzmnE .sBr.sSzmnI.sHr.sNr .sRr.sHr.sTr.sSzmnIz .sAr .sNr.sSzmnE .sHr.sMr.Drnsr .sAr.sDgr.sSzmnAr .sGgr.sN:grBM .sTtr.sSzmnAr .sDgr.sSzmnI:N.sRr .s3gr.sSzmnO.sNr.s3r.sRr \n.sKr.sNr.sSzmnAz.sTr .sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sSzmnAr .sA.sSzmnI.sNr.sSsTtr .sKr .sSzmnE .sRr .sAr.sSgr .sAnRsCrrr .sKr.sSzmnAr .sBgr.sACrmrrgr .sRr.sHr.sLr .sCgr .sSzmnAz .sNr.Drnsr .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sKr.sHr.sSzmnAz .sCgr.sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M .sJr.sSzmnE .sJr.sSzmnI.sHr.ser.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sKr .sSzmnAz .sLr.sSzmnAr.sSgr.sKr .sO.sSzmnI.sHr .s3r.sSzmnI:N.sRr.sor.sSzmnAr.sRr.sMr.sSzmnE \n.sSzmnI.sor.sor.sSzmnAr.sHr .sKr .sSzmnE .sLr.sSzmnAr, .sTr.sSzmnI.sHr.ser.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sSr.sBgr .sSr .sAnRsCrrr .sSKr.sSzmnAr.sRr .sSzmnI.sBr.sSr.sRr.sNr.sSzmnE .sJr.sSzmnAr .sRr.sHr.sLr .sCgr .sSzmnAz .sTgr.Drnsr .sA.sGr.sRr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr .sNr.sSzmnI.sHr .sHr.sE.sTr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sHr.sMr .sKr .sSzmnG .sNr.sSzmnO .sAr.sRr \n.sGr.sSzmnAr.sMr .sCr.sSzmnI.sLr .sJr.sSzmnAr.sE.sBr.Drnsr .sGgr.sSzmnG.sSzmnI:M.sMr .sKr.sACrmrrgr .sAz .sNr.sGRr.sMr.sSzmnE .s3Rr.sor.sSzmnE.sSgr .sNr.sSzmnI.sHr .sKr.sRr.sBr.Drnsr .sMr.sRr.sLr.sSzmnAr .sG.sTTr.sRr .sHr.sMr .sKr .sSzmnAz .sLr.sSzmnAr.sSgr.sKr .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sKr.sSzmnIz:t .sKr.sHr.sBr.sSzmnAz.sNr .sJr.sSzmnE .sTr.sMr.sSzmnAr.sMr \n.sMr.ser.sSzmnAr.sRupg.sDr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSr.sor.sRupg.sNr.sSzmnAr.sSgr .sKr.sACrmrrgr .sHr.sMr .sAr.sSzmnI.sBr .sRr.sHr.sLr .sCgr.sSzmnIz:M! .sAr.sBr .sSzmnI:M.sMr.sSr.sRr .sA.sTgr.sSzmnAr.sRupg.sTr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr .sNr.sSzmnI.sHr .sCgr .sSzmnAz .sTgr .sTr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr .sSr.sMBr.sNDgr.sMr.sSzmnE .sSgRr.sSzmnE.sSsTtgr .sRr.sHr.sBr.sSzmnAr.sKr \n.sKr.sSzmnAr.sRr.sNnr .sHr.sMr.sRr .sIz .sG.sTTr.sRr.sDr.sSzmnAr.sSzmnI.ser /dTVa  .sHr.sSzmnO.sI.sTr .sA.sSzmnI:M.sCgr .sJr.sSzmnE .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSr.sBgr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sG.sSzmnI:M.sCr.sTr .sRr.sSTr.sSzmnAr .sDr.sSzmnE.sKgr.sSzmnAr.sBr.sSzmnIz.Drnsr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sHr.sMr.sSzmnE.sSgr.sSzmnAr .sA.s3r.sNr .sMr.sSzmnAr.sTr.sSzmnAr-.sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr.sKr \n.sAr /dJNya .sSzmnAr.sKr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sRr.sHr.sLr .sCgr.sSzmnIz:M, .sKr .sSzmnAz .sLr.sSzmnAr.sSgr.Drnsr .sKr.sMr-.sSr .sCrnsrrdznsR -.sKr.sMr .sAz .sG.s3r.sNr.ser.sNr .sDgr.sSzmnI:N.sRr .sIz .s3r.sRr.sM:grBM .s3r.sRr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sKr.sSzmnAr.ser.sMr .sRr.sSzmnAr.sKgr.sSzmnGR.Drnsr .sRr.sHr.sLr .sKr.sSzmnI.sNr.ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .s3Rr.sSg:grBM .sNr .sTr .sCrnsrrdznsR  \n.sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnIz .sKr.sHr.sSzmnAz.sTr .sCgr .sSzmnAz .sTgr .sJr.sSzmnE .sO .sA.s3r.sNr .s3r.sSzmnG.sTr.sSzmnO.sHrwsSzmnG .sA.sTgr.sSzmnAr.sRupg.sTr.sHrBrnt .sSgr.sSgr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sKr .sSzmnE .sRr .sMr.sSzmnAr.ser.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSr.sMr.sJgr.sSzmnAr-.sBr.sSzmnG.sJgr.sSzmnAr .sDr.sSzmnE.sSzmnI:M.sTgr.sNr.Drnsr” \n.sAz.sTr.sSzmnE.sKr .sBr.sSzmnAr.sTr .sKr.sSzmnI.sHr .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnAr .sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sA.s3r.sNr .s3gr.sSzmnO.sNr .sSzmnI.sBr.sNr.sSzmnAr .sHr.sMr.sRr .sBr.sSzmnAr.sTr .sSr.sSzmnG.sNr.sNr.sSzmnI.sHr .sKr.sSzmnAr.sSzmnI.sTtr .sDr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sNr! .sHr.sMr.sRr .sMr.sSzmnAr.sTgr .sBgr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sBgr.sACrmrrgr .sGr.sSzmnE.sLr.Drnsr \n/dBLa .sDsr-.s3r.sSzmnE.sSr.sRr .sBr.sSzmnI.sRgr .sGr.sSzmnE.sLr.Drnsr .sMr.sSzmnAr.sTgr .sGgr.sSzmnG.sMr.ser .sLr.sSzmnAr.sGr.sLr.Drnsr .sCrnsrrO .sAnRsCrrr .sSzmnI:t.sKgr.sKr .sAr.sGr.sSzmnGR .s3r.sSzmnGR/dJ.half  .ser .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr.sJr.sSzmnIz .sAr.sSzmnI.sBr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAr.Drnsr .sHr.sSzmnO.sI.sTr .sCgr.sLr .sJr.sSzmnE .sA.sGr.sRr .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr.sJr.sSzmnIz \n.sRr.sSzmnI.sHr.sTr.sSzmnAz.sTgr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sA.sor.sSger .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sBgr.sSzmnAr.sor.sNr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sBr.sSzmnG.sSzmnI:M.sJgr.sTr.sSzmnAz.sTgr..! .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnAr .sAr .sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sE.sKr .sNr.sMMr.sRr-.sKr .sSzmnE  .s3r.sSzmnG.sRr.sSzmnAr.sNr.s3r .sAnRsCrrr .sTgr.sSzmnIz .sCgr .sSzmnAz .sTgr.Drnsr .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr.sJr.sSzmnIz .sHr.sMr.sSzmnE.sSgr.sSzmnAr \n.sSgRr.sSzmnAr.sDDgr.sMr.sSzmnE .sSr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sRgr .sDr.sSzmnAr.sGr.sBr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSzmnI.sor.sRr.sSzmnO.sDgr .sKr.sRr.sSzmnAz .sCgr.sLr.sSzmnAr, .sSzmnI.sor.sRr.sSzmnO.sDgr.sSzmnIz .sCgr.sLr.sSzmnAr.Drnsr .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sJr.sKgr.sNr .sO .sMr.sRr.sLr.sSzmnAr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sAr .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnAr .sSzmnI:M.sJr.sDDr .sTtgr.sSzmnAr.sSzmnI.sNr .sDr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sNr .sJr.sSzmnE \n.sSzmnI:M.sBRr.sKgr.sSzmnO.sDr.sHrBrnt.sSr.sGr.sRupg .sSgRr.sSzmnAr.sDDgr .sAr .sSr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sRgr .sDr.sSzmnAr.sGr.sBr .sA.sSzmnI.sNr.sor.sSzmnAr.ser.sRupg.Drnsr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sKr.sHr.sLr.sSzmnIz:M .sJr.sSzmnE .sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sSzmnAr .s3r.sSzmnI:N.sRr.sor.sSzmnAr.sRr.sMr.sSzmnE .sKr .sSzmnE .sKr.sRr.sSzmnO .sA.sI.sKr .sSzmnI.sBr.sNr.sSzmnAr .sSgRr.sSzmnAr.sDDgr .sNr.sSzmnI.sHr .sHr.sSzmnO.sI.sTr \n.sCgr .sSzmnAz .sNr.Drnsr .sBgr.sSzmnAr.sor.sNr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sBr.sHr.sSzmnAz.sTr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sKr.sHr.sLr.sSzmnIz:M .sA.sGr.sRr .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sA.sCgr .sSzmnAz .sTr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSr.sBgr .sA.s3r.sNr .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr .sLr.sSzmnE.sLr .sIz .sNr.sSzmnI.sHr .sKr.sRr.sBr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sHr.sMr.sRr .sKr.sSzmnIz:t .sKr.sRr.sBr? \n.sA.sN:grBM .sTr.sMr.sSzmnE .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sAr .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnAr.sKr .sSzmnI:M.sJr.sDDr.sKr .sAr.sGr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sNr.sTr.sMr.sSTr.sKr .sHr.sSzmnO.sI.sTr .sHr.sMr .sSr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sRgr .sDr.sGr.sBr.sSzmnAr .sLr.sSzmnE.sLr .sTr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr.sRr .sBgr.sACrmrrgr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr .sE.sSzmnI.sHr .s3Rr.sKr.sRr.sNnr.sMr.sSzmnE .sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr \n.sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sJr.sSzmnGR.sMr.sKr-.sJr.sSzmnGR.sMr .sTr.sMr.sSzmnAr.sKr .sSzmnG .sLr .sKgr.sSzmnAr.sI.sTr .sRr.sHr.sLr.sSzmnAr .sAr .sMr.sSzmnG.sDssgr.sSzmnIz .sDsr.sSzmnO.sLr.sSzmnAr-.sDsr.sSzmnO.sLr.sSzmnAr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sAr .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnAr.sKr .sHr .sCrnsrrdznsR -.sMr.sSzmnE-.sHr .sCrnsrrdznsR  .sSzmnI:M.sMr.sLr.sBr.sSzmnAz.sTr .sRr.sHr.sLr.sSzmnAr.Drnsr \n.sAr.sBr .sBgr.ser.sSr .sCrnsrrdznsR  .sKr.sNn:grBM .sTtgr .sSr.sSzmnG.sKgr.sSzmnAr .sRr.sHr.sLr .sCgr.sLr.Drnsr .s3r.sRr.sM:grBM .s3r.sRr.sSzmnAr .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .s3r.sRr.sSzmnAr.sSTr .sKr.sACrmrrgr .sRr.sHr.sLr .sCgr.sLr.Drnsr .sSr.sBgr .sSzmnI:M.sSgr.sKSsr.sSzmnAr, .sSr.sBgr .sTr.sKr .sRupg  .sDgr.sRr.sSzmnAr.sSgr.sSzmnAr.ser.sSzmnIz \n.sBgr.sACrmrrgr .sRr.sHr.sLr .sCgr.sLr.Drnsr .sBgr.sSzmnAr.sor.sNr.sSzmnAr /dJNya .sSzmnAr.sNr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sDgor.sSTr .sKr.sACrmrrgr .sRr.sHr.sLr .sCgr.sLr..! .sBgr.sSzmnE.sLr .sKr.sNr.sSzmnIz .s3r.sSzmnAr.sSzmnI.sNr .s3r.sSzmnIz.sBr.sSzmnIz.Drnsr .s3r.sSzmnAr.sSzmnI.sNr-.sDr.sSzmnE .s3r.sTNr.sSzmnIz.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sKr.sHr.sE .sCr.sSzmnAr.sHr.sLr.ser.sSzmnAz.sNr .sSzmnI.sKr \n.sSzmnI.sBr.sC:grBM .sCr.sSzmnE.sMr.sSzmnE .sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr.sKr .s3gr.sSzmnO.sNr .sAr.sSzmnI.sBr .sGr.sSzmnE.sLr.Drnsr .sNr.sSzmnI.sHr.ser.sSzmnO.sCrnsrrdznsR .sCr.sSzmnAr.sHr.sSzmnAz.sTr .s3gr.sSzmnO.sNr .sG.sTtgr.sSzmnAr .sLr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr ‘.sHr.sSzmnE.sLr.sSzmnO .sBgr.sSzmnAR.ser.sSzmnAr!’ .sKr.sSzmnI.sHr.sTr.sSzmnE .sMr.sSzmnAr.sTr.sRr .sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr .sDr.sSzmnG.sor.sSzmnAr.sRupg.sSsr.sSzmnAr.sKr .sRr.sSzmnAR.sDr.sRupg \n.sRrwsSzmnGR.s3r.sMr.sSzmnE .sAr.sSzmnI.sBr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAr- \n“.sIz .sKr.sSzmnIz:t .sBgr.sSzmnE.sLr! .sHr.sMr .sA.sDgr.sSzmnAr .sGgr.sN:grBM .sTtr.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  .s3gr.sSzmnO.sNr .sKr.sACrmrrgr .sRr.sHr.sLr .sCgr.sSzmnIz:M .sAr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .s3gr.sSzmnO.sNr .soer.sSTr .sJr.sSzmnAr .sRr.sHr.sLr .sA.sSzmnI:M.sCgr? .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSr.sBgr .sHr.sRr.sSzmnE.sKr \n.sCr.sSzmnIz.sJr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sMr.sJr.sSzmnAr.sKr .sBr.sNr.sSzmnAr .sDr.sSzmnE.sNr.sSzmnE .sCgr.sSzmnIz:M!” \n.sHr.sMr .sKr.sNr.sSzmnIz .sJgr.sLLr.sSzmnAr.sI.sTr .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sSzmnI.sor.sNr.sMRr .sBgr.sSzmnAr.sor.sSzmnE .sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sKr.sHr.sLr.ser.sSzmnAz.sNr- \n“.sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr, .sHr.sMr .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sGr.s33r .sKr.sRr.sSzmnAz.sTr .sRr.sHr.sSzmnIz.Drnsr .sHrwsSzmnG.sNr.sKr .sSzmnE  .s3gr.sSzmnO.sNr .sAz.sLr .sCgr.sLr.Drnsr” \n.sIz .sBr.sSzmnAr.sTr .sSr.sSzmnG.sSzmnI.sNr .sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr.sKr .sTr.sSzmnAr.sMr.sSr .sTgr.sSzmnO.sDssgr.sSzmnE.sKr .sSgr.sSzmnAr.sN:grBM .sTr .sBgr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sNr.Drnsr .s3gr .sSzmnE .sRr .sSgr.sSzmnG.sRrwsSzmnGR .sBgr.sSzmnE.sLr.sSzmnAr- \n“.sBr.sSzmnAR.sAr, .sE.sKr.sTtr.sSzmnAr .sBr.sSzmnAr.sTr .sMr.sSzmnO.sNr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sJr.sKgr.sNr .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr.sJr.sSzmnIz .sDr.sRr.sBgr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  .s3r.sTtr.sNr.sSzmnAr .sLr.sACrmrrgr .sJr.sE.sBr.sSzmnAr.sKr .sKRr.sMr.sMr.sSzmnE .sRr.sSTr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sA.s3r.sNr .sA.sSzmnI:t.sNTr.sMr \n.sSr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sSr .sLr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sNr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sHr.sMr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sKr.sSzmnIz:t .sKr.sHr.sNr.sSzmnE .sRr.sHr.sSzmnIz?” \n.sHr.sMr .sJr.sor.sSzmnAr.sBr .sSzmnI.sDr.sTr.ser.sSzmnAz.sNr .sSzmnI.sKr .sO.sI.sSr .sCrnsrrdznsR  .s3r.sSzmnI.sHr.sNr.sSzmnI.sHr .sO .sSor.ser .sAnRsCrrr  .sBr.sSzmnAr.sJr.sE .sLr.sGr.sLr.sSzmnAr- \n“.sHr.sMr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sKr.sHr.sNr.sSzmnE .sRr.sHr.sSzmnIz .sJr.sSzmnE .sHr.sMr.sRr .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr .sMr.sRr.sLr.sSzmnAr .sA.sSzmnI:M.sCgr, .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sNr.sSzmnI.sHr.Drnsr .sAr.sIz.sSr .sCrnsrrdznsR  .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr .sHr.sMr .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sKr.sHrwsSzmnGR .sKr.sHr.sNr.sSzmnE \n.sRr.sHr.sSzmnIz .sKr.sSzmnIz:t .sNr.sSzmnI.sHr?” \n.sHr.sMr .sBr.sJr.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr- \n“.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr, .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sKr.sHr.sNr.sSzmnE .sRr.sHr.sSzmnIz.Drnsr .sAr .sSr.sSzmnAz.sHr .sMr.ser.sSzmnAr.sRupg.sDr.sSzmnAr.sKr .s3r.sSzmnAr.sLr.sNr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sE.sKgr.sNr .sDgr.sSzmnI:N.sRr .sKr.sACrmrrgr .sRr.sHr.sLr .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \n.sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr .sDr.sMMr.sSzmnAr.sKr .sRr.sSzmnO.sGr.sSzmnIz .sCgr .sSzmnAz .sTgr, .sTr .sCrnsrrdznsR .sE .sJr.sSzmnO.sRr-.sJr.sSzmnO.sRr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sHr.sKr.sMr.sBr.sSzmnO .sKr.sRr.sSzmnAz.sTgr .sBr.sJr.sBr.sSzmnO .sKr.sRr.sSzmnAz.sTgr- \n“.sAr.sBr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sKr.sHrwsSzmnGR, .sJr.sSzmnE .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sRr.sHr.sSzmnAz.sTr .sSgr.sSgr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr.sKr .sG.s3r.sNr.ser.sNr.sKr .sSzmnI.sDr.sNr .sTr.sSzmnAr.sKr.sE-.sBr.sLr.sSzmnAr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sKr .sSzmnE ?” \n.sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr .sBgr.sSzmnAr.sor.sNr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sKr.sNr.sBr.sSzmnO .sKr.sRr.sSzmnAz.sTgr .sAr .sBr.sJr.sBr.sSzmnO .sKr.sRr.sSzmnAz.sTgr- \n“.s3gr .sSzmnE .sRr.sSzmnO, .sKr .sSzmnE .sNr.sSzmnAr .sKr.sRr.sKr .sA.sSzmnI:M.sCgr, .sKr.sSzmnIz:t .sKr.sRr.sKr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sKr .sSzmnE .sHr.sSzmnE.sNr .sBgr.sSzmnO.sJr .sKr.sRr.sKr .sA.sSzmnI:M.sCgr, .sI.sTer.sSzmnAr.sSzmnI.sDr.s3r.sRr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sKr.sSzmnIz:t .sSzmnI.sNr.sNnr.sRupg.ser? .sIz \n.sSzmnI.sNr.sNnr.sRupg.ser .sTr .sCrnsrrdznsR  .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sLr.sSzmnE.sBr.sSzmnAr.sKr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sRr.sSzmnAr.sKgr.sSzmnGR .sA.s33r.sNr .s3r.sSzmnAr.sI.Drnsr .sHr.sMr .sKr.sRr.sBr .sSgr.sSgr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr.sKr .sG.s3r.sNr.ser.sNr.Drnsr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSzmnI.sDr.sNr .sBgr.sSzmnI:N.sRr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sA.sNr-.s3r.sSzmnAr.sSzmnI.sNr \n.sSzmnI.sTr.ser.sSzmnAr.sGr.sNr.sSzmnE .sCgr .sSzmnAz .sTgr.Drnsr .sBr.sSzmnG.sJgr.sLr .sA.sSzmnI:M.sCgr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR ? .sSr.sSzmnG.sNr.sSzmnGR, .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSr.sBr.sHr.sKr .sKgr.sTtr.sRr.sSzmnAr.sGr .sNr.sSzmnI.sHr .sCr.sLr.sTr.Drnsr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sTr .sCrnsrrdznsR  .s3r.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sCr.sTtr.sSzmnAr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sSzmnI.sKr.sNr.sLr.sSzmnIz:M .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr \n.sHr.sMr .s3r.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sCr.sTtr.sSzmnAr .sAr.sRr.sSzmnO .sKr.sSzmnIz:t.sNr.sBr.Drnsr .sDr.sSzmnE.sKgr.sSzmnAz .sCgr.sSzmnIz:M .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sKr .sSzmnE  .sRr.sSzmnO.sSzmnI.sKr .sLr.sSzmnAz.sTr .sA.sSzmnI:M.sCgr? .sKr.sSzmnI.sNr.ser.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sKr.sSzmnI.sHr .sSzmnI.sDr.ser.sSzmnAR.sNr .sJr.sSzmnE .sA.s3r.sNr .sSr.sBgr .sSzmnI.sNr.ser.sMr .sSzmnI.sDr.sLLr.sSzmnIz:M.sE-.sMr.sSzmnE \n.sRr.sSzmnAr.sKgr.sSzmnAz.sTgr.Drnsr .sE.sTr.ser .sHr.sMr.sRr .sSzmnI.sNr.ser.sMr .sCr.sLr.sTr.Drnsr .sAz .sGgr.sRr.sKr .sMr.sSzmnG.sSzmnI:t.sKgr.ser.sSzmnAr .sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr.sJr.sSzmnIz.sKr .s3r.sCgr.sSzmnAr.sI.sTr .sHr.sMr .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sAr.sRr .sSzmnI.sKr.ser.sSzmnO .sNr.sSzmnI.sHr.Drnsr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSr.sMBr.sNDgr.sMr.sSzmnE \n.sHr.sMr.sRr .sCgr.sSzmnO.sTtr .sBgr.sSzmnAr.sE .sJr.sRrwsSzmnG.sRr .sCgr.sSzmnIz:M .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sHr.sMr .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sKr .sSzmnE  .sKr.sSzmnI.sHr.ser.sSzmnO .sA.s3r.sNr .s3r.sSzmnG.sTRr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sKr.sMr .sNr.sSzmnI.sHr .sMr.sSzmnAr.sNr.sLr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr” \n.sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr .sIz .sBr.sSzmnAr.sTr .sSr.sBgr .sKr.sNr.sSzmnAz.sTr .sKr.sHr.sSzmnAz.sTr .sRr.sHr.sLr.sSzmnAr .sAr .sJr.sKgr.sNr .sA.s3r.sNr .sBr.sSzmnAr.sTr .sKr.sHr.sLr .sBgr.sACrmrrgr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sNr .sTr .sCrnsrrdznsR  .s3gr.sSzmnO.sNr .sRr.sSzmnAr.sSzmnI:t.sKgr .sDr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sNr.Drnsr \n.sHr.sMr .s3Rr.sLr.ser.sMr.sSzmnE .s3r.sSzmnI.sDssgr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr .sKr.sRr.sSzmnIz .sTr .sCrnsrrdznsR  .sKr.sSzmnIz:t .sKr.sRr.sSzmnIz? .sSzmnI.sKr.sAnRsCrrr.sKr.sTr.sRupg.soer.sSzmnI.sor.sMr.sSzmnGR.sRgr .sBgr.sSzmnE.sLr .sSzmnI.sKr.sCgr .sSzmnG .sKr.sSzmnAr.sLr .sTtgr.sSzmnAr.sRgr .sRr.sHr.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr .sMr.sNr.sMr.sSzmnE .sG.sTtgr.sLr- .sAr.sBr \n.s3r.sTNr.sSzmnIz.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sKr.sSzmnIz:t .sKr.sHr.sBr.sSzmnAz.sNr? .sO .sTr .sCrnsrrdznsR  .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr.sBr.sLr.sSzmnAr .sBr.sSzmnAr.sTr .sLr.sSzmnE.sLr .sSzmnI.sKr.sNNr.sHrwsSzmnG .sTr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr.sRr .sNr.sSzmnI.sHr .sHr.sSzmnE.sTr.sSzmnIz! \n“.sDr.sSzmnG.sozsrrmr.sKgr .sHr.sRr.sHrwsSzmnG .sDor.sSzmnAr.sRr.sKr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr.sTgr .sSgr.sRr.sNnr.sMr.sSzmnE .sTr.sSzmnE.sRr.sSzmnIz...Drnsr” \n.sA.sHr.sSzmnIz .sGr.sSzmnG.sNr.sDgr.sSzmnG.sNr.sMr.sSzmnE .s3r.sDssgr.sLr .sRr.sHr.sSzmnIz, .sSzmnI.sKr .sE.sTr.sBr.sSzmnE.sMr.sSzmnE .sHr.sMr.sRr .sSr.sSzmnAr.sSr.sSzmnG .sAr.sSzmnI.sBr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnIz:M, .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sSr.sBgr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sBgr.sSzmnE.sTtr .sKr.sRr.sBr.sSzmnAr.sKr .sHr.sSzmnE.sTr.sSzmnG.Drnsr .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sLr.sGr \n.sA.sSzmnI.sBr.sTr.sSzmnE .sBr.sJr.sLr.sSzmnIz:M- \n“.sKr.sSzmnIz:t .sSzmnI:M.sMr.sSr.sRr.sJr.sSzmnIz, .sKr .sSzmnG .sNr.sSzmnO .sSzmnI:M.sCr.sN:grBM .sTr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sCgr .sSzmnAz .sTgr .sKr.sSzmnIz:t?” \n.sHr.sMr .sCr.sSzmnG.s3r.sSzmnE .sRr.sHr.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr .s3gr .sSzmnE .sRr .sO .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sA.s3r.sNr.sSzmnAr .sLr.sGr .sBr.sSzmnAz.sSr.sSzmnAr .sSr.sBgr .sBr.sSzmnAr.sTr .s3r.sSzmnG.sCgr.sE .sLr.sGr.sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sHr.sMr .sSr.sBgr .sBr.sSzmnAr.sTr .sBr.sTr.sSzmnAr .sDr.sSzmnE.sSzmnI.sLr.sAz.sNr.Drnsr .sO \n.sKr.sNr.sSzmnIz .sGr .sAnRsCrrr .sBgr.sSzmnIz.sRr .sBgr.sSzmnE.sLr.sSzmnIz:M, .sKr.sSzmnAr.sRr.sNnr .sHr.sMr.sRr .s3r.sTNr.sSzmnIz.sKr .sG.sGRr .sSr.sSzmnO.sBgr.sSzmnAr.sor.sSr .sCrnsrrdznsR  .sO .s3r.sSzmnI:N.sRr.sSzmnI:M.sCr.sTr .sRr.sHr.sBr.sSzmnE .sKr.sRr.sSzmnAz.sTgr.Drnsr .s3gr .sSzmnE .sRr .sSzmnI.sNr.sNnr.sRupg.ser.sKr .sMr.sSzmnG.sDRr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sA.sBr.sSzmnAz.sTr .sBr.sJr.sLr.sSzmnIz:M- \n“.sSzmnI:M.sMr.sSr.sRr.sJr.sSzmnIz, .sO.sNr.sSzmnAr .sHr.sMr.sHrwsSzmnGR .sCrnsrrdznsR  .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr.sKr .sSzmnI.sor.sRr.sSzmnO.sDgr.sSzmnIz.sE .sCgr.sSzmnIz:M, .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sSzmnI.sHr.sNr.sKr.sRr .s3r.sSzmnI:N.sRr.sor.sSzmnAr.sRr.sKr .sLr.sSzmnO.sKr .sSr.sBgr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSzmnI.sKr.ser.sSzmnO .sNr.sSzmnI.sHr .sBr.sSzmnG.sJgr.sSzmnAr \n.sSr.sKr .sSzmnAz .sTr.sSzmnAz.sNr.Drnsr .sIz .sSzmnI:M.sCr.sN:grBM .sTr.sSzmnAr .sJr.sSzmnG.sSzmnI.sNr .sKr.sRr.sSzmnAR.sTgr, .sHr.sMr .s3r.sSzmnGR.sNr.sMr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSr.sMr.sJgr.sSzmnAr .sDr.sI .sSzmnI:M.sCgr.sAz.Drnsr” \n.sHr.sMr.sRr .sSr.sBr.sHr.sKr .sBr.sSzmnAr.sTr .sCr.sSzmnI.sLr.sE .sRr.sHr.sLr .sCgr.sLr .sSzmnI.sKr .sHr.sMr.sRr .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnIz .sHr.sMr.sRr .s3r.sTNr.sSzmnIz.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .s3gr.sSzmnO.sNr .sKr .sSzmnE .sLr.sSzmnI:M.sTgr.sNr.Drnsr .sAr.sBr .sHr.sMr.sRr .sMr.sNr .sGgr.sBr.sRr.sSzmnAr.sE \n.sLr.sGr.sLr.Drnsr .sBgr.sSzmnE.sLr .sAr.sBr .sBgr.ser .sAnRsCrrr .sKr.sRr .sKr.sLr.sHr .sHr.sE.sTr .sGgr.sRr.sMr.sSzmnE.Drnsr .sIz.sHr.sSzmnO .sDsr.sRr .sCgr.sLr .sJr.sSzmnE .s3r.sSzmnGR.sNr.sMr .sNr.sSzmnE .sKr.sHr.sSzmnIz.sAnRsCrrr .sTr.sSzmnAr.sMr.sSr.sMr.sSzmnE .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnIz.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSzmnI.sKr.sCgr .sSzmnG  .sA.sN:grBM .sTtr-\n.sSgr.sN:grBM .sTtr .sBr.sSzmnAr.sTr .sKr.sSzmnI.sHr .sDr.sSzmnI.sNr! \n...sKgr.sE.sRr, .sSr.sSzmnAr.sSr.sSzmnG .sHr.sMr.sRr .sBgr.sSzmnAr.sor.sNr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sBr.sSzmnG.sSzmnI:M.sJgr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sO .s3r.sSzmnGR.sNr.sMr .sLr.sGr .sJr.sSzmnAr .sHr.sSzmnAr.sTgr.sKr .sI.sSr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sKr.sHr.sLr.sSzmnI:M.sTgr.sNr .sJr.sSzmnE .sSgr.sSzmnAr.sSzmnI.sN:grBM .sTr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sGr.s33r \n.sKr.sRr.sSzmnAz.sTgr....Drnsr \n.sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sAr.sSgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnI.sor.s3r.sRr.sSzmnIz.sTr .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnIz .sJr.sNr.sSzmnG .s3r.sSzmnGR.sNr.sMr.sSzmnE-.sSr.sNr .sBr.sSzmnAr.sTr .sBr.sJr.sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sTr.sTgr.sSzmnAr.sSzmnI.s3r .sIz .sKr.sHr.sLr.sSzmnI:t.sKgr.sNr .sJr.sSzmnE .sHr.sMr.sRr .sNr.sSzmnAz.sHr.sRr.sMr.sSzmnE .sBr.sSzmnI.sLr.sDr.sSzmnAr.sNr .sBr.sN:grBM .sDr \n.sBgr.sACrmrrgr .sGr.sSzmnE.sLr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnAr .sSr.sBgr .sE.sSzmnI.sHr .sBr.sSzmnAr.sTr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sKr.sKgr.sNr.sSzmnO .sMr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAz.sLr.sSzmnE .sTr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr.sRr .sNr.sSzmnI.sHr.Drnsr .sTr.sSzmnAz.s3r.sRr .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnIz .s3r.sSzmnGR.sNr.sMr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sBr.sSzmnG.sJgr.sBr.sSzmnAz.sTr .sKr.sHr.sLr.sSzmnI:M.sTgr.sNr- \n“.sKr.sSzmnIz:t .sKr.sRr.sBr.sSzmnAz .sKr.sSzmnI.sNr.ser.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR, .sDr.sSzmnIz.sDr.sSzmnIz .sAr.sBr .sKr.sTr.sSzmnE .sSzmnI.sDr.sNr .sRr.sHr.sTr.sSzmnIz.Drnsr .sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sRr .sBr.sSzmnAr.sTr .sMr.sSzmnAr.sSzmnI.sNr .sJr.sSzmnAr.sG.Drnsr .sA.sHr.sSzmnIz.sMr.sSzmnE .sBr.sCCr.sSzmnO.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sAr .sA.sHrwsSzmnGR .sCrnsrrdznsR  .sSr.sBr.sHr.sKr \n.sKr /dLYa .sSzmnAr.sNnr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sNr.sSzmnI.sHr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sO .sSr.sBgr .s3r.sSzmnAr.sHrwsSzmnG.sNr-.s3r.sRr.sKr .sLr.sGr .ser.sE.sHr .sBr.sSzmnAr.sTr.sKr .sCr.sCr.sSzmnAr.sRupg .sKr.sRr.sSzmnAz.sTr .sRr.sHr.sTr.sSzmnIz.Drnsr” \n.s3r.sSzmnGR.sNr.sMr .sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M .sA.sN:grBM .sTr.sTr: .sE.sKr .sMr.sSzmnAr.sE.Drnsr .sIz .sSr.sSzmnO.sCr.sSzmnAz.sTr .sJr.sSzmnE .sBr.sCCr.sSzmnAr .sKr .sSzmnE  .sG.s3r.sNr.ser.sNr.sMr.sSzmnE .sKr .sSzmnG .sNr.sSzmnO .sA.sor.sGRr.sHr .sNr.sSzmnI.sHr .sHr.sSzmnO .sMr.sSzmnAr.sMr.sSzmnIz.sKr .sBr.sSzmnAr.sTr .sMr.sSzmnAr.sSzmnI.sNr \n.sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnIz:M.Drnsr \n.sJr.sKgr.sNr .sG.s3r.sNr.ser.sNr .s3Rr.sSzmnAr.sRr.sM:grBM .sBgr .sBgr.sSzmnE.sLr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sGgr.sRr.sKr .sBgr.sGr.sor.sTr.sSzmnIz .sLr.sGr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sJr.sSzmnAr.sBr.sSzmnE .sTr.sKr .s3r.sRr.sSzmnIz.sKSsr.sSzmnAr .sBgr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz .sTr.sSzmnAr.sBr.sSzmnE .sTr.sKr .sHr.sMr.sRr .s3r.sTNr.sSzmnIz, .s3r.sSzmnG.sTRr \n.sAr .sHr.sMr .sRr.sHr.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr .sGgr.sRr.sKr .sSr.sBgr.sSr .sCrnsrrdznsR  .s3r.sSzmnAz.sGgr .sHr.sSzmnE.sBr.sSzmnAr.sKr .sKr.sSzmnAr.sRr.sNnr.sSzmnE .sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr .sLr.sSzmnAr.sLr .sDgr.sSzmnO.sTr.sSzmnIz .s3r.sSzmnI.sHr.sRr.sNr.sSzmnE .sBgr.sGr.sor.sTr.sSzmnIz-.s3r.sSzmnGR.sJr.sSzmnAr .sLr.sGr .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnE .sBr.sSzmnAz.sSr.sLr .sRr.sHr.sLr.sSzmnAr.Drnsr \n.sSzmnI.sor.sJr.ser .s3Rr.sSzmnAr.s3Tr .sKr .sSzmnE .sLr.sSzmnAz.sNr .sAr .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr .sA.sN:grBM .sTr.sTr.sozsrrmr .sBgr.sACrmrrgr .sRr.sHr.sLr .sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnAz .sAz .sBr.sSzmnAr.sTr.sKr .sAr.sSzmnI:t.sTMr.sKr .sSr .sAnRsCrrr .sTr.sSzmnG.sSzmnI.sSsTtr .sCgr.sLr.sSzmnAz.sNr.Drnsr .sAr.sBgr.sSzmnAr .sMr.sNn:grBM .sDsr.sLr .sJr.sSzmnIz.sTr.sKr  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \n.sGgr.sMr.sNn:grBM .sDsr.sMr.sSzmnE .sCr.sMr.sKr .sSzmnAz .sTr .sRr.sHr.sSzmnAz.sNr.Drnsr .sSgr.sRr.sSzmnIz.sRr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sSzmnI:t.sKgr.sNNr .sBgr.sSzmnE.sLr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sBr.sDssgr .sAr /dHLa .sSzmnAr.sSzmnI.sDr.sTr .sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sBgr.sSzmnAR.sJr.sSzmnIz .sKr.sNn:grBM .sTtgr .s3gr.sSzmnAr.sSzmnI:N.sRr-.s3gr.sSzmnAr.sSzmnI:N.sRr .sS:grBM .sTRr.sSzmnIz.sGr.sNnr .sSr.sBr.sHr.sKr-\n.sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnE .sGr.sSzmnIz.sTr .sGr.sSzmnAr.sSzmnI.sBr .sRr.sHr.sLr .sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sSr .sAnRsCrrr .sGr-.sSr .sAnRsCrrr .sGr .sHr.sMr.sRr .sDr.sSzmnG.sNr.sSzmnGR .sBr.sSzmnI.sHr.sNr .sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sG.sTSr.sSzmnAr.sSzmnI.sHr.sTr .sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sAr .sBgr.sSzmnAz.ser.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sAr.sBr .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  \n.sKr .sSzmnG .sNr.sSzmnO .sSzmnI:M.sSgr.sKr.sBr.sSzmnAr-.sSzmnI:M.sSgr.sKr.sSzmnAr.ser.sTr .sNr.sSzmnI.sHr .sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnAz.sNr....Drnsr \n.sA.sS:grBM .sTr.sSzmnG, .sE.sKr.sRr .sSzmnI.sor.s3r.sRr.sSzmnIz.sTr .sE.sKr.sRr ‘.sHr.sMr’ .sHr.sSzmnAr.sRr.sLr, .sTgr.sSzmnAr.sKr.sLr, .sLr.sGr.sSzmnAz.sTr .sRr.sHr.sSzmnIz.Drnsr .sE.sTr.sSzmnE.sKr .s3r.sSzmnAz.sGgr .sG.sTSr.sor .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sAr.sNr.sN:grBM .sDr .sNr.sI .sLr.sACrmrrgr .s3r.sBr.sSzmnAz.sTr \n.sRr.sHr.sSzmnIz.Drnsr .sKgr.sCr.sSzmnAr.sKgr.sCr .sBgr.sRr.sLr .sBgr.sSzmnIz.sDssgr.sMr.sSzmnE .sA.sSr.sGr.sRr..! .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sSr .sAnRsCrrr .sTr.sSzmnO.sSsr.sKr .sBr.sSzmnAr.sTr .sIz .sCgr.sLr .sJr.sSzmnE .sSr.sSzmnI.sDr.sKgr.sNr .sTr.sSzmnAr.sMr.sSr.sSzmnE .sGgr.sSzmnO.sRr .sRr.sHr.sSzmnAz.sBr.sSzmnAr.sLr.sSzmnIz:M \n.sHr.sMr.sRr ‘.s3r.sSzmnG.sNr.sMr’ .sAr.sI .sE.sKr .sMr.sSzmnAr.sTr.sSzmnooarBzaR/dTVa .sKr .sSr.sor /dSignOReph .sTTr.sMr .sG.sDr.sSzmnAr.sHr.sRr.sNnr .s3Rr.sSTr.sSzmnG.sTr .sKr.sRr.sSzmnAz.sTr .sE.sKr.sDr.sMr .sSgr.sSzmnAr.sNTr .sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M.Drnsr .sSr.sBgr .sSzmnI.sor.sDgr-.sBr.sSzmnE.sor.sHr.sSzmnAr.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sO.sHr.sSzmnIz \n.sTr.sRr.sHr.sSzmnE.sCrnsrrdznsR .s3r.sSzmnAr.sLr.sNr .sKr.sACrmrrgr .sRr.sHr.sLr .sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnIz:M .sJr.sSzmnE.sNr.sSzmnAr .sHr.sMr.sRr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR, .sHr.sMr.sRr .sBr.sSzmnI.sHr.sNr .sAr .sCrnsrrO .sAnRsCrrr .sGr.sNr.sMr.sSzmnE .sG.s3r.sSzmnI.sS:grBM .sTgr.sTr .sBr.sSzmnG.sRgr-.s3r.sSzmnG.sRr.sSzmnAr.sNr .sSr.sBgr .sSzmnI.sNr.sDr.sSzmnERupg.sSzmnI:M.sSgr.sTr .sKr.sRr.sSzmnAz.sTr \n.sCgr .sSzmnE .sLr.sSzmnI:t.sKgr.sNr.Drnsr \n.sJr.sSzmnE.sNr.sSzmnAr .sSzmnI.sKr .s3r.sSzmnI.sHr.sNr.sSzmnI.sHr .sSzmnI.sNr.sDgr.sSzmnAr.sRupg.sSzmnI:N.sRr.sTr .sRr.sHr.sSzmnAz, .sJr.sKgr.sNr.sSzmnE .sBr.sSzmnI.sLr.sDr.sSzmnAr.sNr.sKr .sSr.sMr.ser .sE.sLr.sSzmnAz .sSzmnI.sKr .sHr.sMr .sSr.sBgr .sO.sTr.sE.sSr .sCrnsrrdznsR  .sHr.sSzmnI.sTtr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr \n.sDr.sSzmnGR .sSzmnI.sDr.sNr.sKr .sBr.sSzmnAr.sDr .sMr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sKr.sHr.sLr.sSzmnAz.sNr- \n“.sSzmnI.s3r.s3r.sHr.sSzmnIz .sBr.sJr.sBr.sSzmnAz.sTr .sSgr.sSgr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr, .sSgr.sSgr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sKr .sKr .sSzmnE .sRr .sMr.sSzmnAr.sTr.sSzmnAr-.sSzmnI.s3r.sTr.sSzmnAr .sAr .s3r.sSzmnI:N.sRr.sor.sSzmnAr.sRr.sKr .sSr.sBgr .sSr.sDr.sSer .sBRr.sHMr.sSTgr.sSzmnAr.sNr .sJr.sSzmnAr.sE.sBr.Drnsr .sAr \n.sBRr.sHMr.sBr.sSzmnAr.sBr.sSzmnAr.sKr .s3r.sSzmnGR.sJr.sSzmnAr .sA.sCr.sRupg.sNr.sSzmnAr .sHr.sSzmnE.sTr.sSzmnAz.sNr .sAr .sO.sTTr.sSzmnO .sJr.sSzmnO.sDssgr.sSzmnAr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sCr.sRgr.sTr.sSzmnAz.Drnsr” \n.sHr.sMr .sSr.sBgr .sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sRr .sAr /dJNya .sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sMr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAz.sTr .sSzmnI.sor.sDr.sSzmnAr .sBgr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr .s3r.sSzmnGR.sJr.sSzmnAr .sA.sCr.sRupg.sNr.sSzmnAr.sKr .s3r.sCgr.sSzmnAr.sI.sTr, .sJr.sKgr.sNr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sBr.sSzmnI.sLr .sCr.sRgr.sBr.sSzmnAz.sKr .sSr.sSzmnG.sRr.sSr.sSzmnAr.sRr \n.sBgr.sSzmnE.sLr, .sTr.sKgr.sNr.sSzmnE .sHr.sMr.sRr .sNr.sSzmnE.sNr-.sKr.sSzmnAr.sLr.sKr .sSzmnI:M.sMr.sTRr-.s3r.sSzmnI.sNn:grBM .sDsr.sTr .sKr.sHr.sLr.sSzmnAz.sNr- \n“.sKr .sSzmnAz .sLr.sSzmnAr.sSgr .sBgr.sSzmnAr.sI, .sA.sHr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sTtgr.sSzmnAr.sRgr .sRr.sHrwsSzmnGR.Drnsr” \n.sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sMr.sNr.sMr.sSzmnE .sG.sTtgr.sLr, .sJr.sKgr.sNr .sSr.sBgr.sTtgr.sSzmnAr.sMr .sHr.sSzmnAr.sSzmnI:N.sRr .sMr.sSzmnAr.sSzmnI.sNr.sE .sLr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr .sTr .sCrnsrrdznsR ...Drnsr .sTr .sCrnsrrdznsR .sE .sE.sTr.sSzmnAR .sA.s3r.sNr.sSzmnAr-.sAr.s3r.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSr.sMr.s3r.sRupg.sNnr .sKr.sACrmrrgr .sDr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.Drnsr \n.s3r.sSzmnI.sHr.sLr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sE.sKKr .sSzmnE .sBr.sSzmnE.sRr-.sMr.sSzmnE .sKr.sSzmnI.sTtr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sKr .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sDr.sSzmnO.sSr.sRr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sBr.sSzmnE.sRr.sMr.sSzmnE–.sJr.sI .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sRr.sSSr.sSzmnIz.sSr .sCrnsrrdznsR  .sGr.sRr.sDr.sSzmnAz.sNr .sGr.sTr.sSzmnAr.sNr.sLr .sRr.sHr.sI–.sGr.sRr.sDr.sSzmnAz.sNr.sKr \n.sRr.sSSr.sSzmnIz .sTtr.sSzmnG.sSzmnI.sTtr .sGr.sSzmnE.sLr.sI.Drnsr .sAr.sBr .sA.sDgr.sSzmnAr .sGr.sRr.sDr.sSzmnAz.sNr .sKr.sSzmnAr.sTtr.sLr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr .sDr.sSzmnAR.sDssgr.sE .sLr.sGr.sLr.sSzmnAz.Drnsr .sSgr.sSzmnO.sSzmnI.sNr.sTr.sKr .sDgr.sSzmnAr.sRr .s3gr .sSzmnG .sCr.sKKr.sSzmnAr .sJr.sKr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR .sBr.sHr.sE .sLr.sGr.sLr.sSzmnAz.sKr.Drnsr .sBr.sHrwsSzmnG.sTr \n.sSzmnI.sor.sBgr.sTSr /dDa_dSignVocalicR .sSger .sBgr.sACrmrrgr .sGr.sSzmnE.sLr.sI.Drnsr .s3r.sCgr.sSzmnAr.sI.sTr .sLr.sSzmnO.sKr .sSzmnI.sHr.sMMr.sTr .sKr .sSzmnE .sLr.sKr.Drnsr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .s3r.sKr .sSzmnAz .sDssgr .sKgr.sGr.sRupg.sSr .sCrnsrrdznsR  .sO.sKr.sRr .sGr.sRr.sDr.sSzmnAz.sNr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sRr.sSzmnE.sSzmnI.sTr .sBr.sSzmnI.sLr .sCr.sRgr.sSzmnAR.sLr.Drnsr \n.sBr.sSzmnI.sLr .sDr.sSzmnE.sBr.sE-.sBr.sLr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sDgr.sSzmnO.sTr.sSzmnIz .sAr .sSr.sSzmnAR.sAnRsCrrr.sSr.sSzmnE .sDr.sSzmnE.sHr .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sRr.sKTr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sRr.sAnRsCrrr.sGr.sSzmnAr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAz.sKr.Drnsr .sMr.sSzmnG.sDr.sSzmnAr .sO .sE.sSzmnI.sHr .sBr.sSzmnAr.sTr.sSr .sCrnsrrdznsR  .s3Rr.sSr.sNNr .sCgr.sLr .sJr.sSzmnE .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr.sKr \n.sBr.sDr.sLr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sO.sKr.sRr.sSzmnAr .sJr.sSzmnO.sDssgr .sBgr.sSzmnI:N.sRr .sLr.sSzmnAr.sLr .sDgr.sSzmnO.sTr.sSzmnIz .sAr 101 .sTtr.sSzmnAr.sKr.sSzmnAr .sNr.sGr.sDr .sBgr.sSzmnE.sTtr.sLr.sSzmnAz.sKr.Drnsr \n.sA.s3r.sNr .sMr.sNr .sGgr.sSzmnO.sRr .sBgr.sSzmnE.sLr .sCgr.sLr.Drnsr .sA.s3r.sNr .sKr.sSzmnAr.ser.sRr.sTr.sSzmnAr.s3r.sRr .sMr.sNr.sSzmnE-.sMr.sNr .s3r /dShCa .sSzmnAr.sTr.sSzmnAr.s3r .sHr.sSzmnO.sI.sTr .sRr.sHr.sE.Drnsr .sSr.sBgr .sSzmnI:M.sSgr.sKSsr.sSzmnAr, .sSr.sBgr /dJNya .sSzmnAr.sNr, .sSr.sBgr \n.sSr.sSzmnE.sSzmnI:M.sMr.sNr.sSzmnAr.sRr .sAr .s3r.sSzmnI:t /dBLa .sKr .sBgr.sSzmnIz.sDssgr.sMr.sSzmnE .sBr.sJr.sBr.sSzmnAr.sKr .sKSsr.sMr.sTr.sSzmnAr .sSr.sSzmnG.sDsDsr.sSzmnAr.sHr .sBgr.sACrmrrgr .sGr.sSzmnE.sLr .sCgr.sLr.Drnsr .sMr.sNr.sMr.sSzmnE .sIz .sJr.sRrwsSzmnG.sRr .sA.sBr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sLr .sJr.sSzmnE .sE.sTr.sSzmnE.sKr .sSzmnI.sor.sor.sSgr .sKr .sSzmnE .sNr.sSzmnAr \n.sBgr.sACrmrrgr .sGr.sSzmnE.sLr.sSzmnAR.sAnRsCrrr .sHr.sMr? .sMr.sNr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sKr .sSzmnG .sNr.sSzmnO .sKr.sSzmnO.sNr.sMr.sSzmnE .sSzmnI:M.sCgr.s3r.sLr .sDr.sSzmnG.sSsTtr .sJr.sSzmnE.sNr.sSzmnAr .sBr.sSzmnE.sRr-.sBr.sSzmnE.sRr .sHr.sMr.sRr .s3r.sSzmnAR.sRrwsSzmnG.sSsr .sAr .sSzmnI.sNr.sNnr.sRupg.ser-.sKSsr.sMr.sTr.sSzmnAr.s3r.sRr .sA.sTtTtr.sHr.sSzmnAr.sSr .sKr.sACrmrrgr .sRr.sHr.sLr \n.sHr.sSzmnO..! \n.sA.sS:grBM .sTr.sSzmnG, .sAr.sBr .sBr.sSzmnG.sJgr.sSzmnAz.sMr.sSzmnE .sAr.sSzmnI.sBr .sRr.sHr.sLr .sA.sSzmnI:M.sCgr .sJr.sSzmnE .sRr.sSzmnAr.sJr.sSzmnAr .sRr.sSzmnAr.sMr.sMr.sSzmnO.sHr.sNr .sRr.sSzmnAr.ser .sSr.sNr .sSr.sMr.sSzmnAr.sJr .sSr.sSzmnG.sDgr.sSzmnAr.sRr.sKr .sBr.sNr.sBr .sKr.sTr.sSzmnE.sKr .sDr.sSzmnG/dSsKa .sRr .sKr.sSzmnAr.ser.sRupg \n.sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sJr.sSzmnE .sSr.sMr.sSzmnAr.sJr .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sE.sKr.sTtr.sSzmnAr .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr .sSr.sNr .s3Rr.sTgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR , .sSr.sMr.sSzmnAr.sJr .s3r.sSzmnI:N.sRr.sor.sSzmnAr.sRr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sDr.sSzmnGR.sRr .sA.s3r.sNr .sBr.sSzmnE.sTtr.sSzmnAr.sKr .sG.s3r.sNr.ser.sNr.sMr.sSzmnE .sNr.sSzmnI.sHr .sSr.sMr.sSzmnAr.s3Tr \n.sKr.sRr.sE .sDr.sSzmnE.sLr.sKr, .sor.sE.sHr .sSr.sMr.sSzmnAr.sJr 19.sMr .sSgr.sDr.sSzmnIz.sMr.sSzmnE .sKr .sSzmnE .sNr.sSzmnAr .sRr.sSzmnAr.sJr.sSzmnAr .sRr.sSzmnAr.sMr.sMr.sSzmnO.sHr.sNr .sRr.sSzmnAr.ser.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSr.sTr.sSzmnIz-.s3Rr.sTgr.sSzmnAr .sSr.sNr .sSzmnI.sor.sSgr.sSzmnAr.sLr .s3Rr.sTgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSr.sMr.sSzmnAr.s3Tr .sKr.sRr.sBr.sSzmnAr \n.sLr.sSzmnE.sLr .sJr.sNr.sJr.sSzmnAr.sGr.sRr.sNnr .sKr.sRr.sE .sDr.sSzmnE.sNr.sSzmnE .sHr.sSzmnE.sTr.sSzmnAz.sNr? .sKr .sSzmnE .sNr.sSzmnAr .s3r.sRr.sM:grBM .s3r.sRr.sSzmnAr, .sDgr.sMr.sRupg, .sTr .sAnRsCrrr .sTRr .sAr .s3r.sSzmnG.sNer.sKr .sMr.sSzmnO.sHr.sJr.sSzmnAr.sLr.sMr.sSzmnE .s3r.sSzmnG.sRrwsSzmnG.sSsr .s3Rr.sDgr.sSzmnAr.sNr .sSr.sMr.sSzmnAr.sJr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSzmnI:M.sDgr.ser.sSzmnAr.sNr.sMr.sSzmnE \n.sRr.sKgr.sSzmnAz.sTr .sJr.sSzmnIz.sor.sSzmnAz.sTr .sS:grBM .sTRr.sSzmnIz.sGr.sNnr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sMr.sSzmnooarBzaR.sTr .s3r.sSzmnI.sTr.sKr .sSr .sAnRsCrrr .sGr.sSzmnE .sO.sHr.sSzmnIz .sSzmnI:M.sCr.sTr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sBr.sSzmnAz.sSr.sSzmnAr, .sSr.sSzmnG.sNDr.sRr .sLr.sSzmnAr.sLr-.s3r.sSzmnIz.ser.sRr .sSzmnI.sBr.sAR.sHr.sTr.sSzmnIz .sNr.sSzmnG.sAr-.sA.sAnRsCrrr.sGr.sSzmnIz-.sLr.sHr.sTtgr.sSzmnIz-.sGr.sHr.sNr.sSzmnAr \n.s3r.sSzmnI.sHr.sRr.sSzmnAr ;  .sLr.sSzmnAr.sLr .sSzmnI:M.sSr.sN:grBM .sDr.sSzmnG.sRr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sMr.sSzmnAr.sAnRsCrrr.sGr .sBgr.sSzmnI:N.sRr .sA.sSzmnI.sGNr.sMr.sSzmnE .sJr.sRr.sSzmnAr .sDr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sLr! .sIz .s3r.sSzmnGR/dNnYa  .sBgr.sSzmnE.sLr .sKr.sSzmnIz:t .sNr.sSzmnooarBzaR.sSgr .sAnRsCrrr .sSr.sTr.sSzmnAr? .sIz .sSr.sSzmnO.sHr.sSzmnAr.sSzmnI.sGr.sNr.sKr .sSr.sMMr.sSzmnAr.sNr .sBgr.sSzmnE.sLr .sAr.sSzmnI.sKr \n.sMr.sSzmnAr.sTr.sSzmnooarBzaR.sSgr.sSzmnI.sKTr.sKr .sA.s3r.sMr.sSzmnAr.sNr? .sIz .sSr /dBhYa  .sSr.sMr.sSzmnAr.sJr.sKr .sKr .sSzmnooarBzaR .sTer .sBgr.sSzmnE.sLr .sAr.sSzmnI.sKr .sHr.sTer.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr.sKr .sA.s3r.sRr.sSzmnAr.sDgr? .sor.sSzmnE.sCr.sSzmnAr.sRr.sSzmnIz .sS:grBM .sTRr.sSzmnIz .sKr .sSzmnE .sNr.sSzmnAr .sJr.sSzmnIz.sBr.sSzmnAz.sTr .sJr.sRr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sLr \n.sHr.sSzmnE.sTr.sSzmnIz? .sAr .sLr.sSzmnO.sKr .sSr.sBgr .sSr.sTr.sSzmnIz .sMr.sSzmnAr.sTr.sSzmnAr.sKr .sGr.sSzmnIz.sTr.sKr .sJr.ser-.sJr.ser.sKr.sSzmnAr.sRr.sMr.sSzmnE .sKr .sSzmnE .sNr.sSzmnAr .sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sRr .sKRr .sAnRsCrrr.sDr.sNr .sAr .sor.sSzmnE.sDr.sNr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSr.sMr.sSzmnAr.s3Tr .sKr.sACrmrrgr .sDr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sLr .sHr.sE.sTr! \n.sKr.sHr.sLr .sJr.sSzmnAr.sI.sTr .sA.sSzmnI:M.sCgr .sJr.sSzmnE .sRr.sSzmnAr.sJr.sSzmnAr .sRr.sSzmnAr.sMr.sMr.sSzmnO.sHr.sNr .sRr.sSzmnAr.ser.sKr .sJr.sSzmnE.sTtgr .sBgr.sSzmnAR.sJr.sSzmnIz .sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sSzmnAr .s3r.sSzmnG.sTRr.sTr.sSzmnG/dLYa  .sMr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAz.sTr .sCgr.sLr.sSzmnI:M.sTgr.sNr.Drnsr .sJr.sKgr.sNr .sHrwsSzmnG.sNr.sKr.sSzmnAr .s3r.sTr.sSzmnAr \n.sCr.sLr.sLr.sSzmnAz.sNr .sJr.sSzmnE .sIz .sSr.sTr.sSzmnIz-.s3Rr.sTgr.sSzmnAr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSr.sMr.sSzmnAr.s3Tr .sKr.sRr.sBr.sSzmnAr .sLr.sSzmnE.sLr .sAr.sNDr.sSzmnO.sLr.sNr .sKr.sACrmrrgr .sRr.sHr.sLr .sCgr .sSzmnAz .sTgr .sAr .sA.sI.sKr .sSzmnI.sor.sRrwsSzmnG.sDDgr .sA.sAnRsCrrr.sGRr.sSzmnE.sJr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sSzmnI:M.sMr.sSzmnI.sLr .sKr.sACrmrrgr .sKr.sSzmnAr.sNr.sSzmnGR.sNr  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह' २१३ म अंक ०१ नव/g294बर २०१६ (वष/g361 ९ मास १०७ अंक २१३)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \n.s3r.sSzmnAr.sSr .sKr.sRr.sBr.sSzmnAr .sRr.sHr.sLr .sCgr .sSzmnAz .sTgr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sO.sHr.sSzmnIz .sSzmnI.sDr.sNr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sO .sRr.sSzmnAr.sMr.sMr.sSzmnO.sHr.sNr .sRr.sSzmnAr.ser.sSr .sCrnsrrdznsR  .sBr.sSzmnAr.sTr.sCr.sSzmnIz.sTr .sBr.sNNr .sKr.sACrmrrgr .sDr.sSzmnE.sLr.sSzmnI:M.sTgr.sNr.Drnsr .sA.s3r.sNr .s3r.sSzmnG.sTRr.sor.sTr.sHrBrnt .sDr.sSzmnE.sO.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sGgr.sSzmnooarBzaR.sNnr.sSzmnAr \n.sKr.sRr.sSzmnAz .sLr.sGr.sLr.sSzmnAz.sTgr.Drnsr .sAr .sO.sHrwsSzmnGR .sSzmnI:t.sSTgr.sSzmnI.sTr.sKr .sSr.sSzmnAr.sMr.sNr.sSzmnAr .sKr.sRr.sSzmnAz.sTr .sIz .sMr.sHr.sSzmnAr.s3r.sSzmnG.sRrwsSzmnG.sSsr .sA.s3r.sNr .sSr .sAnRsCrrr .sGgr.sSsr.sRupg.sMr.sSzmnE .sLr.sSzmnAr.sGr.sLr .sRr.sHr.sLr.sSzmnAr.Drnsr .sSr.sTr.sSzmnIz.s3Rr.sTgr.sSzmnAr.sKr .sA.sMr.sSzmnAr.sNr.sor.sSzmnIz.ser .sRrwsSzmnGR.sRgr \n.sA.sN:grBM .sTr.sTr.sozsrrmr .sTtr.sSzmnG.sTtr.sLr, .sSr.sMr.sSzmnAr.s3r.sHrBrnt  .sTr .sBgr.sSzmnE.sLr.Drnsr \n.sA.sGr.sRr ‘.sSr.sTr.sSzmnIz-.s3Rr.sTgr.sSzmnAr’ .sGr.sLr.sTr .sCgr.sLr .sTr .sCrnsrrdznsR  ‘.sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr-.s3Rr.sTgr.sSzmnAr’ .sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sGr.sLr.sTr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sE.sKr.sRr.sSzmnO .sSr.sMr.sSzmnAr.s3Tr .sBgr.sACrmrrgr .sJr.sE.sBr.sSzmnAr.sKr \n.sCr.sSzmnAr.sHr.sSzmnIz.Drnsr .sKr.sTr.sSzmnE.sKr .sLr.sSzmnO.sKr .sIz .sTr.sKr .sRupg  .sDr.sSzmnAz.sTr .sCgr .sSzmnAz .sTgr .sJr.sSzmnE .sSzmnI:M.sMr.sSzmnI:M.sTgr.sLr.sSzmnAr .sTr .sAnRsCrrr .sTRr.sKr .sKr .sSzmnE .sNDRr .sRr.sHr.sLr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sE.sTr.sSzmnG.sKKr.sSzmnAr .sLr.sSzmnO.sKr .sSgr.sSzmnI.sKTr.sKr .sG.s3r.sSzmnAr.sSr.sKr .sCgr .sSzmnAz .sTgr.Drnsr .sKr.sSzmnIz:t \n.sE.sTr.sE .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr .sG.sSzmnI:M.sCr.sTr .sA.sSzmnI:M.sCgr? .sO.sNr.sSzmnAr, .sKr.sTr.sSzmnE.sKr .sLr.sSzmnO.sKr.sKr .sIz.sHr.sSzmnO .sTr.sKr .sRupg  .sCgr.sSzmnAz .sNr .sJr.sSzmnE .sSzmnI.sDr.sLLr.sSzmnIz:M, .sKr.sLr.sKr.sTr.sSzmnAr, .sMr.sSzmnG.sM:grBM .sBr.sIz .sAr.sSzmnI.sDr \n.sMr.sHr.sSzmnAr.sNr.sGr.sRr.sMr.sSzmnE .sBr.sSzmnG.sCr.sRr.sKgr.sSzmnAr.sNr.sSzmnAr.sMr.sSzmnE .sSzmnI.sor.sBgr.sTSr /dDa_dSignVocalicR .sSger .sHr.sSzmnO.sI.sTr .sA.sSzmnI:M.sCgr, .sCgr.sSzmnAr.sGr.sRr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sKr.sSzmnAr.sSzmnI.sTtr .sKr.sACrmrrgr .sDr.sSzmnO.sKr.sSzmnAr.sNr .sSr.sBgr.sMr.sSzmnE .sG.sGgr.sSzmnAr.sRr.sSzmnE .sTtr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sSzmnI.sGr .sKr.sACrmrrgr .sLr.sSzmnO.sKr .sRr.sKgr.sNr.sSzmnE \n.sRr.sHr.sSzmnAz.sTr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sAz .sSr.sBgr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sSzmnI.sor.sRr.sSzmnO.sDgr .sSzmnI.sKr.sE.sKr .sNr.sSzmnI.sHr .sHr.sSzmnO.sI.sTr .sA.sSzmnI:M.sCgr.Drnsr .sA.sGr.sRr .sSr.sSzmnE .sNr.sSzmnI.sHr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sBgr.sGr.sor.sTr.sSzmnIz .sGgr.sRr, .sBRr.sHMr.sSTgr.sSzmnAr.sNr, .sMr.sSzmnI.sN:grBM .sDr.sRr .s3r.sSzmnI:N.sRr.sSr.sRr \n.sAr.sSzmnI.sDr.sMr.sSzmnE .sBr.sSzmnI.sLr.s3Rr.sDr.sSzmnAr.sNr.s3r.sRr .sSzmnI.sor.sRr.sSzmnO.sDgr .sKr.sTgr.sSzmnIz .sLr.sSzmnE.sLr? \n.sHr.sMr.sRr .sBr.sHrwsSzmnG.sTr .sSzmnI:M.sMr.sTRr .sSr.sBgr .sSr.sSzmnE.sHr.sSzmnO .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr.sSr .sCrnsrrdznsR  .sNr.sSzmnAr.sRr.sSzmnAr.sJr .sCgr .sSzmnAz .sTgr .sJr.sSzmnE .sHr.sMr .sE.sSzmnI.sHr .sBr.sSzmnAr.sTr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR .sA.sNr.sSzmnE.sRr.sSzmnE .s3Rr.sCr.sSzmnAr.sRr .sKr.sACrmrrgr .sRr.sHr.sLr .sCgr.sSzmnIz:M.Drnsr .sSzmnI.sKr.sCgr .sSzmnG  .sLr.sSzmnO.sKr .sAr \n.sSzmnI:M.sMr.sTRr .sSr.sBgr .sTr .sCrnsrrdznsR  .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sSzmnI.sor.sDgr.sMr.sSzmnIzRupg .sKr.sHr.sSzmnAz.sTr .sCgr .sSzmnAz .sTgr.Drnsr .sBr.sHrwsSzmnG.sTr .sLr.sSzmnO.sKr.sKr .sSzmnE.sCrnsrrdznsR  .sNr.sSzmnI.sHr .sBr.sSzmnG.sJgr.sLr .sCgr.sSzmnAz .sNr .sJr.sSzmnE .s3r.sRr.sM:grBM .s3r.sRr.sSzmnAr .sAr .sHr.sMr.sRr.sSzmnAr .sMr.sDger .sSr.sSzmnAr.sCrnsrrdznsR.sSr .sAr .sSgr.sRr.sSzmnIz.sRr.sKr \n.sSr.sMBr.sNDgr .sA.sSzmn","size_mb":0.38,"has_text":true},"Videha 214.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 214.pdf","name":"Videha 214.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n':dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw ' :d_Ro:dOBa:dFour :dMw :dA:dABusvwrw:dKw :dOBa:dFmva :dNw:dVw:dMBw:dRw :d_Ro:dharo:dOBa:dSmC (:dVw:dSsw:dRapM :dNmBa :dMw:dSmuBAw:dSw :dOBa:dharo:dSavaB :dA:dABusvwrw:dKw :d_Ro:dOBa:dFour )\n  \n   \n:dAm :dA:dABusvwrw:dKw:dMw:dSmuBE :dA:dSmuBI.M:dCMw:- \n:dOBa. :dSw :dABusvwrw :d3w:dSmuBAw:dDw:dKw:dSmuBIm.G:dtw :dSw :dABusvwrw :dDw:dSmuBE:dSMw  \n  \n:d_Ro. :dGw:dDtw  \n:d_Ro.:dOBa.:dDdw:dSmuBSMortO :dKw :dSmuBAm :dLw:dSmuBAw:dSMw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSmuBI.M:dMw:dSMRw-:dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dSw :dABusvwrw :dSKw :dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w :dKw :dSmuBE :dRw :dA:dVw:dtw:dVw  \n:d_Ro.:d_Ro.:dSw:d_tw :dNw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dtw:dNBw :dJMw:dSmuBAw- :dLw:dGMw:dSmuBU:dKw:d_Mw:dSmuBAw- :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw \n:d_Ro.:d_Mraa.:dMw:dNw:dSmuBO:dJw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dMw :dABusvwrw :dDdw:dLw -:dSmuBI:dKw:dCMw:dSmuBU :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw  \n:d_Ro.:dFour .:dJw:dGw:dDw:dSmuBIm:dSMw :d3Rw:dSw:dSmuBAw:dDw :dMw :dABusvwrw :dDdw:dLw- :dGw:dSmuBAw:dMw:dKw :dSmuBI.M:dJw:dNw:dGw:dSmuBIm (:dLw:dGMw:dSmuBU :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw- :dCw:dSmuBAw:dSmuBI.N:dRw:dMw :dSw :dABusvwrw:dSKw:dRw:dNBw) \n:d_Mraa. :d3w:dDtw  \n:d_Mraa.:dOBa. :dAw:dSMw:dSmuBIm:dSsw :dA:dNw:dSmuBI.M:dCw:dNHw:dSmuBAw:dRw- 3 :d_tw:dSmuBAw :dGw:dJw:dLw  \n:d_Mraa.:d_Ro. :dSmuBI:dVw:dNDw:dSmuBE:dSMVw:dRw_:d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw- :dSw:dSmuBAw:dMw:dSmuBAw  \n:d_Mraa.:d_Mraa. :dSw :dABusvwrw :d_w:dSmuBO:dSsw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dJMw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBAw:dMw:dSmuBAw-:dCw:dKw :dSmuBE :dBw:dSmuBAw  \n:d_Mraa.:dFour.:dMw:dNw:dSmuBO:dJw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dMw :dABusvwrw :dDdw:dLw - :dGw:dJw:dLw  \n  \n:dFour.:dBw:BASE:dSmuBAw:dLw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw:dABusvwrw :dKw :dSmuBVorwpmrR :d_w:dSmuBE-:dMw:dNw:dSmuBO:dJw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dMw :dABusvwrw :dDdw:dLw- :d_Ro :d_tw:dSmuBAw  :dBw:dSmuBAw:dLw :dKw:dSmuBI:dVw:d_w:dSmuBAw  \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine in \n.pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw:dKw :d3w:dSmuBU:dRw:dSmuBAw:dNw :dA:dABusvwrw:dKw \n:dAw :dCwBdrwO:dSmuBI:dDdw:dtw:dSmuBO/ :dVw:dSmuBIm:dSmuBI:dDdw:dtw:dSmuBO/ :d3w:dSmuBO:d_Mw:dSmuBIm/ :dSmuBI.M:dCw:d_Rw:dKw:dLw:dSmuBAw/ :d3Mw:dSmuBO:d_tw:dSmuBO :dSw:dBMw:dKw :d3Mw:dSmuBAw:dI:dLw :dSw:dBMw :dDdw:dSmuBAw:dU:dNw:dLw:dSmuBO:dDdw :dKw:dRw:dBw:dSmuBAw:dKw :dHw:dSmuBE:d_w:dSmuBU :dNw:dSmuBIm:dCw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dKw :dSmuBI.M:dLw:dABusvwrw:dKw :d3w:dRw \n:dJw:dSmuBAw:dU:DwBdw \n VIDEHA ARCHIVE  :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dAw:dKw:dSmuBAw:dRapM:dI:dVw  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \nJoin Videha googlegroups  \n  \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dJw:dSmuBAw:dLw:dVw:dSmuBVorwpmrR:d__w:dKw :dSmuBI:dDdw:dSw:dKw:dSw:dNw :d3Mw:dSmuBO:dRw:dMw:d3w:dRw :dJw:dSmuBAw:dU:DwBdw \n \n \n:dSw :dABusvwrw :d3w:dSmuBAw:dDw:dKw:dSmuBIm.G:dtw \n:dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw (:dSmuBI:dVw:dHw:dSmuBI:dNw ) :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dBw:dSmuBAw :dA:dSmuBI:d_w :dLw:dGMw:dSmuBU :dKw:d_Mw:dSmuBAw [ :dSw:dSmuBIm:dDdw :dS_tw:dSmuBO:dRw:dSmuBIm (:d3MLw:dSmuBAm:dSMw :dSmuBI:d3Mw:dKSMw:dNw ) :dBw:dSmuBAw :dVw:dSmuBE:dRw:dSmuBIm :dSMw:dSmuBCwBdrwO:d_tw:dRapM :dS_tw:dSmuBO:dRw:dSmuBIm ]  \n:dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm:dMw:dSmuBE :dBw:dSmuBE:dI:dMw:dSmuBAw:dNw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dA:dKw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dMw:dSmuBIm:dKw, :dO:dKw:dRw :dBw:dSmuBE:dI:dMw:dSmuBAw:dNw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :d3w:dRw:dSmuBAw:dMw:dSMw:dRapM:dDw:dSmuBAw:d_Rw:dSmuBIm :dSw:dSmuBI.M:dMw:dSmuBI:d_w:dKw :dAw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dLw:dSmuBE:dLw \n:dDw:dI :dJw:dSmuBAw:dI:dBw:dLw:dSmuBAw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw:dKw :dBw:dSmuBE:dI:dMw:dSmuBAw:dNw :dJw:dSmuBUu:dRw:dSmuBIm:dKw :d3Rw:dSmuBI:d_w :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw:dKw :dSw:dSmuBI.M:dJw:dRapM:dKw:dLw :dS_tw:dRwzwr:dSmuBAw:dI:dKw :dDw:dSw :dSw:dSmuBAw:dLw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dCw:dSmuBI.M:dLw :dRw:dHw:dLw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dO:dKw:dRw \n:dSmuBI:dVw:dRw:dSmuBO:dDMw:dMw:dSmuBE :dBw:dSmuBE:dI:dMw:dSmuBAw:dNw :dLw:dSmuBO:dKw:dSmuBI:dNw :dKw:dKMw:dNw:dSmuBO :dGw:dJw:dLw:dKw :dNw:dSmuBAw:dMw:d3w:dRw, :dKw:dKMw:dNw:dSmuBO :dNw:dSmuBAw:d_tw:dKw:dKw :dNw:dSmuBAw:dMw:d3w:dRw, :dKw:dKMw:dNw:dSmuBO :dVw:d_w:dRapM:dNw:dSmuBIm:dKw :dNw:dSmuBAw:dMw:d3w:dRw :dAw :dKw:dKMw:dNw:dSmuBO \n:dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw:dKw :dNw:dSmuBAw:dMw:d3w:dRw :dBMw:dSmuBE:dKMw :dBw:dDw:dSmuBI.M:dLw-:dBw:dDw:dSmuBI.M:dLw :dCMw:dDMw :dBw:dHw:dSw :dCw:dLw:dSmuBE:dBw:dSmuBAw:dKw :dBw:dSmuBE:dI:dMw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm :dKw:dRw:dSmuBAm:d_w :dRw:dHw:dLw :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :dBw:dSmuBE:dI:dMw:dSmuBAw:dNw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw:dKw:dSmuBAw:dRw \n:dSw:dBMw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dDw:dSmuBU:dBw:dRw:dSmuBAw:dI:d_w:dSmuBE :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw, :dA:d3w:dNw :dSmuBI:dVw:dCw:dSmuBAw:dRw:dDMw:dSmuBAw:dRw:dKw :dDw:dSmuBU:dBw:dRapM:dLw:d_w:dSmuBAw :dDw:dSmuBE:dSmuBI.G:dKMw :dO :dAm :dCMw:dDMw :dBw:dHw:dSw:dKw :dLw:dSmuBE:dLw :dBw:dSmuBAw:dDMtw :dBMw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw:DwBdw :dAw :dO:dI:dMw:dSmuBE \n:dBw:dSmuBE:dI:dMw:dSmuBAw:dNw :dSw :dABusvwrw :dS_Mw:dSmuBAw :dAw :dJw:dSmuBUu:dRw:dSmuBIm:dKw :dSw :dABusvwrw :dGw :dHwkdSmuBU:dNw:dKw:dRw :dSw:dMw:d_Mw:dRapM:dNw :dDMw:dSmuBUu:d_w:dRapM :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dRw:dSmuBAw:dJtw :dA:dSmuBI.M:dBMw:dtw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm :dSw:dBMw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dKw :dSmuBE :dLw:dKw:DwBdw :dHw :dCwBdrwfmBdu , :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm:dKw \n:dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dA:dKw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dMw:dSmuBIm:dMw:dSmuBE :dJw:dSmuBE :dBw:dSmuBE:dI:dJw:d__w:dSmuBIm :dSmuBI:dHw:dNw:dKw:dSmuBAw :dSw:dBMw:dKw :dKw:dSmuBAw:dRw:dNBw :dKw:dE:dLw :dJw:dSmuBAw :dRw:dHw:dLw :dA:dSmuBI.M:dCMw, :d_w:dKw:dRw :dFmva:dharo :dSw:dSmuBAw:dLw :d3w:dSmuBUu:dNBw:dRapM :dBMw:dSmuBE:dLw:DwBdw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm:dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  \n:dMw:dSmuBAw:dSmuBI.N:dRw :dBw:dSmuBE:dI:dMw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm:dKw :dDMw :dABusvwrw :dDMw:dSmuBAw :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw:dKw :dSw:dSmuBI.M:dJw:dRapM:dKw:dLw :dS_tw:dRwzwr:dSmuBAw:dI:dKw :dKw:dSmuBAw:dRw:dNBw :d_Mw:dMHw:dLw :dA:dSmuBI.M:dCMw, :dAw :dO:dI :dS_tw:dRwzwr:dSmuBAw:dI:dKw:dKw :dKw:dSmuBAw:dRw:dNBw :dMw:dSmuBUu:dLw :dDMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw \n:dSw:dMw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw:dN_w:dRw :dDMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dKw :dSw:dSmuBO:dJMw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu :dSmuBI.M:dCw:d__w :dBMw:dAvwurwMw :dGw:dSmuBE:dLw :dA:dSmuBI.M:dCMw, :dGw:dSmuBU:dNBw:dSmuBAw:d_Mw:dKw :dSmuBE  :dNw:dSmuBAm :dMw:dSmuBAw:d_Rw:dSmuBAw:dMw:dSmuBE :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO:DwBdw \n:dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw (:dSmuBI:dVw:dHw:dSmuBI:dNw) :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dBw:dSmuBAw :dA:dSmuBI:d_w :dLw:dGMw:dSmuBU :dKw:d_Mw:dSmuBAw [ :dSw:dSmuBIm:dDdw :dS_tw:dSmuBO:dRw:dSmuBIm (:d3MLw:dSmuBAm:dSMw :dSmuBI:d3Mw:dKSMw:dNw) :dBw:dSmuBAw :dVw:dSmuBE:dRw:dSmuBIm :dSMw:dSmuBCwBdrwO:d_tw:dRapM :dS_tw:dSmuBO:dRw:dSmuBIm] \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSmuBI:dVw:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw:dMw:dSmuBE :dSmuBI:dVw:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw:dKw :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw:dSMw:dSmuBAw:dS_Rw :dAw:dE:dLw:DwBdw :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :d3Rw:dBw:dNDMw-:dSmuBI:dNw:dBw:dNDMw-:dSw:dMw:dSmuBAw:dLw:dSmuBO:dCw:dNw:dSmuBAw \n:dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw:dMw:dSmuBE :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw:dKw :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw:dSMw:dSmuBAw:dS_Rw :dAw:dE:dLw:DwBdw :dSmuBI:dKw:dtw:dSmuBO :dA:dSmuBI:d_w :dLw:dGMw:dSmuBU :dKw:d_Mw:dSmuBAw:dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dNw:dSmuBAm :dSmuBI.M:dLw:dKMw:d_w :d_w :dCwBdrwfmBdu  :d_w:dKw:dRw:dSmuBAw :dKMw:dSmuBUu:dNw :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dNw:dSmuBAm \n:dKw:dAvwurwMw :dDw:dSmuBE:dBw:dSmuBAm:DwBdw :dAw :dSmuBI:dKw:dtw:dSmuBO :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw:dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  :dA:dSmuBI:d_w :dLw:dGMw:dSmuBU:dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dLw:dKMw:d_w :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dO:dKw:dRw:dSmuBAw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBMw:d_w:dBw:dDddMw:dSmuBIm :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dNw:dSmuBAm :dKw:dE:dLw :dJw:dSmuBAw :dSw:dKw :dSmuBAm :dE:DwBdw :dA:dABusvwrw:dGRw:dSmuBE:dJw:dSmuBIm:dMw:dSmuBE \n:dA:dSmuBI:d_w :dLw:dGMw:dSmuBU:dKw:d_Mw:dSmuBAw :dLw:dSmuBE:dLw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dA:dHw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu \":dSMw:dSmuBCwBdrwO:d_tw:dRapM-:dS_tw:dSmuBO:dRw:dSmuBIm\" :dNw:dSmuBAm :dSmuBI.M:dLw:dSmuBI.G:dKMw :dSw:dKw :dSmuBAm  :dCMw:dSmuBIm.M:DwBdw :dO:dI :dLw:dSmuBE:dLw :dSw:dSmuBIm:dDdw :dS_tw:dSmuBO:dRw:dSmuBIm :dBw:dSmuBAw :d3MLw:dSmuBAm:dSMw :dSmuBI:d3Mw:dKSMw:dNw :dBw:dSmuBAw :dAw:dNw \n:dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dSMw:dBDw:dSmuBAw:dVw:dLw:dSmuBIm :dSmuBI.M:dLw:dKMw:dSmuBAm:dtw:dSmuBE :d3w:dDddMw:d_w:DwBdw :dO:d_w:dAvwurwMw :dO:dI:d3w:dRw :dBw:dHw:dSw :dCw:dSmuBI.M:dLw:dtw:dSmuBE :dRw:dHw:dLw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dO:dI :dLw:dSmuBE:dLw \":dSMw:dSmuBCwBdrwO:d_tw:dRapM-:dS_tw:dSmuBO:dRw:dSmuBIm\" :dNw:dSmuBAm :dSmuBI.M:dLw:dSmuBI.G:dKMw \n:dSw:dKw :dSmuBAm  :dCMw:dSmuBIm.M, :dA:dI:d3w:dRw :dO:d_w:dAvwurwMw :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dSmuBI:dVw:dVw:dSmuBAw:dDw :dNw:dSmuBAm :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dSmuBI:dKw:dCMw :dSmuBU  :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm:dKw :dA:dABusvwrw:dGRw:dSmuBE:dJw:dSmuBIm (!!) :d3Rw:dSmuBO:d3Mw :dSmuBE :dSw:dRw :dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  :dIm :dGw:d3w :dNw:dSmuBAm :dBw:dSmuBU:dJMw:dLw :dCMw:dSmuBI.G:dNHw, :d_w:dI \n:dLw:dSmuBE:dLw :dBMw:dSmuBAw:dRw:d_w:dKw :dSmuBI:dVw:dSMVw:dSmuBI:dVw:dDtw:dSmuBAw:dLw:dtw:dMw:dSmuBE :dCw:dtw:dNw :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBAw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw :dSw:dSmuBE :dKw:dKw:dRw:dSmuBO:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dNw:dSmuBU:dKw:dSmuBAw:dE:dLw :dNw:dSmuBAm :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dHw :dCwBdrwfmBdu  :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm:dMw:dSmuBE :dBw:dSmuBIm:dAw :dAw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw \n:dSw:dSmuBIm:dDdw :dAw :dSw:dSmuBAm:d3w:dSmuBI.M:dLw:dABusvwrw:dGw :dDw:dSmuBU:dNw:dSmuBUu:dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  :dKw:dHw:dLw :dJw:dSmuBAw:dI:dE:DwBdw \n:dAw:dBw :dAw:dU :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw:dKw :dGw:dSmuBU:dNBw:dSmuBAw:d_Mw:dKw :dSmuBI:dVw:dSMLw:dSmuBE:dSsw:dNBw:d3w:dRw:DwBdw :d3w:dDtw:dKw :dSmuBI:dVw:dDMw:dSmuBAw :dHw:dSmuBAw:dI:dKw :dSmuBUu :dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  :dHw:dMw :dAm:dMw:dSmuBE :dJw:dSmuBO:dSmuBI:dDddMw :dKw:dAvwurwMw :dDw:dSmuBE:dKMw:dBw:DwBdw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw:dKw \n:dMw:dSmuBAw:dNtw:d_w:dSmuBAw :dSmuBI:dKw :dO:dI :dBw:dSmuBE:dI:dMw:dSmuBAw:dNw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dA:dKw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dMw:dSmuBIm:dKw :dHw:dSmuBAw:d_Mw:dMw:dSmuBE :dA:dSmuBI.M:dCMw? :dMw:dSmuBAw:dSmuBI:dNw :dSmuBI.M:dLw:dA :dKw:dSmuBAw:dSmuBI.G:dLHw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dA:dKw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dMw:dSmuBIm:dMw:dSmuBE :dSw:dSmuBI.M:dJw:dRapM:dKw:dLw  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \n:dS_tw:dRwzwr:dSmuBAw:dI:dKw :dHw:dSmuBO:dI:dE :dAw :dO:d_w:dAvwurwMw :dBMw:dSmuBU:dSw:dKw:dSmuBO:dLw :dLw:dSmuBO:dKw:dKw :dA:dKw:dSmuBAw:dLw :dBMw:dAvwurwMw :dJw:dSmuBAw:dI:dE:DwBdw :d_w:dI:dtw:dSmuBO :dSmuBI:dKw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw (:dA:dSmuBI:d_w :dLw:dGMw:dSmuBU :dKw:d_Mw:dSmuBAw) :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw :dBw:dSmuBAw \n:dHw:dSmuBAw:dI:dKw :dSmuBUu  :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw:dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw :dDw:dSmuBE:dLw :dJw:dSmuBAw :dSw:dKw:d_w? :dSmuBI:dKw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw:dKw :dNw:dSmuBAw:dMw :dA:dSmuBI:d_w :dLw:dGMw:dSmuBU :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dKw:dAvwurwMw :dDw:dSmuBE:dLw:dSmuBE :d_tw:dSmuBAw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dO:dI:dMw:dSmuBE :dGw:dSmuBU:dNBw:dSmuBAw:d_Mw:dKw \n:dVw:dSmuBVorwpmrR:dSmuBI.M:dDDMw :dBMw:dAvwurwMw :dJw:dSmuBAw:dE:d_w :dBw:dSmuBAw :dA:dSmuBI:d_w :dLw:dGMw:dSmuBU :dKw:d_Mw:dSmuBAw:dKw :dNw:dSmuBAw:dMw :dBw:dDw:dSmuBI.M:dLw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dKw:dAvwurwMw :dDw:dSmuBIm :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dO:dHw:dSmuBIm :dLw:dSmuBE:dKMw:dKw:dKw :dVw:dE:dHw :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw :dKMw:dRw:dSmuBAw:d3w:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dNw:dSmuBIm:dKw \n:dBMw:dAvwurwMw :dJw:dSmuBAw:dE:d_w:DwBdw :dAw :dMw:dSmuBAw:dSmuBI:dNw :dSmuBI.M:dLw:dA :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :d_w:dSmuBE:dSw:dRw:dSmuBE :dSMw:dBDw :dA:dSmuBI:d_w :dLw:dGMw:dSmuBU :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dBw:dSmuBAw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dLw:dSmuBE:dLw :d3Rw:dtw:dSmuBU:dK_w :dHwkdSmuBU:dA:dE :dLw:dSmuBAw:dGw:dE, :dBw:dSmuBAw :dLw:dGMw:dSmuBU \n:dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw:dMw:dSmuBE :dE:dKw:d_tw:dSmuBAw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw (:dA:dSmuBI:d_w :dLw:dGMw:dSmuBU) :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dLw:dSmuBE:dKMw:dKw :dSw:dSmuBI.G:dMMw:dSmuBI.M:dLw:d_w :dKw:dAvwurwMw :dLw:dSmuBE:dSmuBI.M:d_Mw :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dKw:dSmuBIm.G :dO:dKw:dRw :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw :dA:dHw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu :dNw:dSmuBAm \n:dKw:dRw:dBw:DwBdw :dAw :dJw :dCwBdrwfmBdu  :dE:dKw:dRw :dSmuBI:dVw:dSsw:dtw :d3Rw:dSmuBE:dMw :dRw:dHw:dE :dAw :dSmuBI:dKw:dCMw :dSmuBU  :dtw:dSmuBU:dVw:dSmuBAw :dLw:d3Rw:dSmuBE:dKw (:dLw:dGMw:dSmuBU :d3Rw:dSmuBE:dMw :dKw:d_Mw:dSmuBAw) :dKw:dSmuBI:dHw :dE:dKw:dRw:dSmuBAw :dSw:dMBw:dSmuBO:dSmuBI.M:dDMw:d_w :dKw:dRw:dSmuBI.M:d_Mw :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dKw:dSmuBIm.G :dHw:dMw \n:dIm :dKw:dSmuBI:dHw :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw :dKw:dRw:dBw :dJw:dSmuBE :dLw:dGMw:dSmuBU :dBw:dSmuBIm:dSmuBI:dHw:dSmuBI:dNw :d3Rw:dSmuBE:dMw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dLw:dKMw:dBw :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dO :dLw:dSmuBO:dKw:dSmuBI:dNw :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw :dKw:dRw:d_w:dSmuBAw :dAw :dA:dSmuBI:d_w :dLw:dGMw:dSmuBU :d3Rw:dSmuBE:dMw :dKw:d_Mw:dSmuBAw \n:dSmuBI.M:dLw:dKMw:dBw :d_w:dKMw:dNw :dIm :dLw:dSmuBO:dKw:dSmuBI:dNw :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw :dKw:dRw:d_w:dSmuBAw:DwBdw :dE:dKw :d3w:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dSmuBI:d_w:dKw :dGw:dDtw/ :d3w:dDtw :dHwkdSmuBU:dA:dE :dBw:dSmuBAw :dE:dKw :dLw:dSmuBAw:dKMw :d3w:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dSmuBI:d_w:dKw, :dO :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:dSmuBI.G:d_tw:dKw :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw \n:dBMw:dSmuBE:dLw :dAw :dO:dKw:dRw :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw :dHw:dSmuBE:dBw:dSmuBE :d_tw:dSmuBAw :dKw:dRw:d_w, :dCw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE :dO:dKw:dRw :dNw:dSmuBAw:dMw:dKw:dRw:dNBw :dA:dHw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu :dJw:dSmuBE :dKw:dRw:dSmuBIm:DwBdw \n:dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dHw:dSmuBAw:dI:dKw :dSmuBUu  :dAw:dSmuBI:dKw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw :dSw:dBMw:dMw:dSmuBE :dE:dKw:d_tw:dSmuBAw :dSw:dMw:dStw:dSmuBAw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dBw:dSmuBE:dSMw:dSmuBIm :dGw:dSmuBO:d_tw:dSmuBE :dJw:dSmuBE :dAm :dDw:dSmuBU:dNw:dSmuBUu :dSmuBI:dVw:dDMw:dSmuBAw:dMw:dSmuBE :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw, :dSw:dSmuBE :dGw:dSmuBU:dNBw:dKw :dBw:dLw:dSmuBE \n:dNw:dSmuBAm :dNw:dSmuBAw:dMw:dKw:dRw:dNBw:dKw :dBw:dLw:dSmuBE :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw :dJw:dSmuBIm:d_w:dAvwurwMw :dCw:dSmuBAw:dHw:dSmuBAm :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :dJw :dCwBdrwfmBdu  :dIm :dKw:dHw:dSmuBIm :dJw:dSmuBE :dAm :dDw:dSmuBU:dNw:dSmuBUu :dSmuBI:dVw:dDMw:dSmuBAw:dMw:dSmuBE :dKw:dMw :d3Rw:dSmuBI:d_w:dBMw:dSmuBAw:dVw:dSmuBAw:dNw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw:dKw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBI:dKRw:dtw \n:dCMw:dSmuBI.M:d_Mw :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dA:dSw:d_tw :dNw:dSmuBAm :dHw:dE:d_w:DwBdw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dE:dKw:dRw :dA:d_Mw:dRapM :dIm :dNw:dSmuBAm :dJw:dSmuBE :dO :dSw:dBMw :dE:dKw:dSmuBO:d_tw:dSmuBAw :dNw:dSmuBIm:dKw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dNw:dSmuBAm :dSmuBI.M:dLw:dKMw:dNw:dSmuBE :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :dHw :dCwBdrwfmBdu  :dJw :dCwBdrwfmBdu  :dHwkdSmuBU:dNw:dKw:dRw \n:dLw:dSmuBE:dKMw:dNw:dSmuBIm:dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  :dDw:dSmuBE:dKMw:dSmuBIm :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dE:dKw-:dAw:dDMw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAw :dNw:dSmuBIm:dKw :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw :dO :dDw:dAvwurwMw :dSw:dKw:dLw :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :dAw :dJw:dSmuBAw:dDMw:dSmuBI.N:dRw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw :dBMw:dSmuBI.N:dRw :dNw:dSmuBIm:dKw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw:dKw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw \n:dO :dNw:dSmuBAm :dDw:dAvwurwMw :dSw:dKw:d_w:dSmuBAw, :dSmuBI:dBw:dNw :d3w:dSmuBAm:dRw:dVw:dSmuBIm-:d3w:dSmuBAm:dGw:dSmuBAw:dMw:dKw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw :dBMw:dSmuBE:d_tw:dBw :dKw:dSmuBI:d_tMw:dNw:dSmuBE :dHw:dSmuBE:d_w:dSmuBI.G:dNHw:DwBdw :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dKw:dSmuBIm.G :dIm :dLw:dSmuBO:dKw:dSmuBI:dNw :d3w:dSmuBUu:dNBw:dRapM :dLw:dGMw:dSmuBU-:dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dLw:dKMw:dBw:dSmuBAw:dKw \n:dtw:dSmuBO:dGtw :dNw:dSmuBAm :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw :d_w:dSmuBE:dCwBdrwfmBdu :dMw:dJw:dBw:dSmuBUu:dRw:dSmuBIm:dMw:dSmuBE :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dLw:dKMw:dSmuBAm :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw? :dHw :dCwBdrwfmBdu  :dBw:dSmuBU:dJMw:dSmuBAw:dI :d_w:dCwBdrwfmBdu  :dSw:dE:dHw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw \n:dRw:dSmuBAw:dJw:dMw:dSmuBO:dHw:dNw :dJMw:dSmuBAw :dA:d3w:dNw :dLw:dGMw:dSmuBU :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw:dKw :dA:dN_w:dMw:dSmuBE :dE:dKw:d_tw:dSmuBAw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dLw:dKMw:dLw:dSmuBI.G:dNHw, \":dCw:dLw:dHw\"- :dSw:dNw:dGw:dRw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw:DwBdw \n:dSmuBI:dKw:dCMw:dSmuBU :dNw:dSmuBIm:dKw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw:dMw:dSmuBE :d3w:dRw:dMw:dSmuBE:dSMVw:dRw :dKw:dSmuBAw:d3w:dSmuBI:dDddMw:dKw \":dSw:d_w:dBw:dRw:d_w:dSmuBIm\", :dA:dMw:dRw:dNw:dSmuBAw:d_Mw  :dJMw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE :dRw \":dDw:dSmuBE:dHw\", :dJtw:dSmuBO:dSmuBI:d_w :dJMw:dSmuBAw :dCw:dSmuBAu:dDMw:dRw:dSmuBIm:dKw \":dNw:dBw:dKw:dSmuBAw \n:d3w:dSmuBIm:dRMw:dSmuBIm\", :dU:dMw:dSmuBE:dSMw :dMw:dNBDdw:dLw:dKw \":dRwkdSmuBU:d3w:dSmuBAm:dAw:dKw :dDdMw:dSmuBE:dRw:dSmuBIm\", :dKw:dSmuBI:d3w:dLw:dSmuBE:dSMVw:dRw :dRw:dSmuBAw:dU:d_w:dKw \":dCMw :dSmuBUu :dAw-:dCMw :dSmuBUu :d_w\", :dMw:dSmuBU:dNNw:dSmuBAw:dJw:dSmuBIm:dKw \":dRw:dSmuBE:dVw:dSmuBAw:dJw\", :dA:dNw:dMw:dSmuBO:dLw :dJMw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE :dRw \n\":d3Rw:dSmuBAw:d_Mw:dSmuBI.M:dMw:dKw:d_w:dSmuBAw\" :dAw :dO:dMw:d3Rw:dKw:dSmuBAw:dSMw :dJMw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE :dRw \":dS3w:dSmuBE:dSMw:dLw :d3w:dRw:dSmuBI.M:dMw:d_tw\" :dA:dBw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dAm :dSw:dBMw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw:dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  :dE:dKw:d_Rw :dKw:dRw:dSmuBIm :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dE:dKw:d_tw:dSmuBAw \n:d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw :d3w:dSmuBE:dBw:dSmuBAw :dtw:dSmuBO:dGtw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw :dBw:dNw:d_w, :dAw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw :dSw :dABusvwrw :dtw:dSmuBU:dK_w :dRwkdSmuBUu:d3w:dSmuBE:dCwBdrwfmBdu :dDw:dSmuBE:dLw :dJw:dSmuBAw :dSw:dKw:d_w:DwBdw  :dHw:dSmuBAw:dI:dKw :dSmuBUu :dMw:dSmuBE :dSw:dMw:dStw:dSmuBAw :dAw:dRw :dGw:dMBMw:dSmuBIm:dRw :dA:dSmuBI.M:dCMw, \n:dBw:dSmuBAw:dSMw:dSmuBO :dSmuBI.M:dLw:dKMw:dSmuBAm :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw :dJw:dSmuBE :dJw:dSmuBE :dSmuBI:dKw:dtw:dSmuBO :dOBa:d_Ro :d_tw:dSmuBAw :dHw:dSmuBAw:dI:dKw :dSmuBUu  :dSmuBI.M:dLw:dSmuBI.G:dKMw :dLw:dSmuBE:dSmuBI.M:d_Mw :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dO :dMw:dHw:dSmuBAw:dKw:dSmuBI:dVw :dBMw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw, :d_w:dKMw:dNw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm:dMw:dSmuBE :dSw:dBMw :dMw:dHw:dSmuBAw:dKw:dSmuBI:dVw:dtw:dSmuBE \n:dBMw:dAvwurwMw :dJw:dSmuBE:d_w:dSmuBAw, :dAw :dE:dKw:dSmuBAw:dDMw :d_tw:dSmuBAw :dNw:dSmuBIm:dKw :dAw :dHw:dJw:dSmuBAw:dRw:dKw :dHw:dJw:dSmuBAw:dRw :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw-:dSw:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dLw:dSmuBIm:dSmuBI.G:dKMw :dBw:dHwkdSmuBU:d_w :dGw:dSmuBO:d_tw:dSmuBE :dMw:dHw:dSmuBAw-:dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw:dKw:d_Mw:dSmuBAw:dKw:dSmuBAw:dRw :dKw:dHw:dSmuBE:d_w:dSmuBAw:DwBdw \n \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw:dKw http://videha.co.in/  1 :dJw:dNw:dVw:dRw:dSmuBIm 2017 :dKw :dSmuBE :dRw :dA:dABusvwrw:dKw :dSmuBI:dNw:dKw:dSmuBI.M:dLw:d_w:dSmuBE :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dDw:dSw:dMw :dBw:dKMw:dRapM:dMw:dSmuBE :d3Rw:dVw:dSmuBE:dSMw :dKw:dAvwurwMw :dJw:dSmuBAw:dE:d_w:DwBdw \n:dA:dI :dA:dVw:dSw:dRw:d3w:dRw :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dGw:dSmuBIm:d_w-:dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w:dKw :dE:dLw:dBw:dMw :dKw :dSmuBE :dRw :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw :dAw:dSmuBI:dDw :d3Rw:dKw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dSMw:d_w :dKw:dRw:dBw:dSmuBAw:dKw :dSmuBI:dNw:dNBw:dRapM:dtw :dLw:dSmuBE:dLw:dKw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dSmuBI.M:dCMw:d_tw:d3w:dSmuBU:d_tw \n:d3Rw:dtw:dSmuBAw:dSw:dKw :dA:dSmuBI:d_w:dSmuBI.N:dRw:dK_w :dSMw:dSmuBAw:dtw:dDw :dIm :d3w:dSmuBI:dHw:dLw :dA:dVw:dSw:dRw :dHw:dSmuBE:d_w:dSmuBAm :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :d3w:dSmuBI:d_Rw:dKw:dSmuBAw:dSmuBI.N:dRw:d_w:dSmuBAw:dMw:dSmuBE :dJw:dKMw:dNw :dSmuBI:dKw :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:dSmuBI.G:d_tw:dKw :d3w:dSmuBI:d_Rw:dKw:dSmuBAw:dKw :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO \n:dE:dKw:d_tw:dSmuBAw :dA:dABusvwrw:dKw:dMw:dSmuBE :dSmuBI:d3Mw:dLMw:dSmuBIm :dGw:dSmuBIm:d_w:dKw :dE:dLw:dBw:dMw :dVw:dSmuBAw :dSmuBI:dKw :dSVw:d_w :dABusvwrw :d_Rw :dGw:dSmuBIm:d_w-:dGw:dJw:dLw:dKw :dE:dLw:dBw:dMw :dKw :dSmuBE:dRw :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw :dDw:dSmuBE:dBw:dSmuBAw:dKw :d3Rw:dtw:dSmuBAw:dSw :dVw:dSmuBAw :dSmuBI:dNw:dNBw:dRapM:dtw \n:dKw:dE:dLw :dGw:dSmuBE:dLw :dHwkdSmuBU:dA:dE:DwBdw :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dKw :dLw:dSmuBO:dKw:dSmuBI:dNw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dAw:dGRw:dHw :dJw:dSmuBE :dO :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dE:dLw:dBw:dMw:dKw :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dGw:dSmuBIm:d_w-:dGw:dJw:dLw-:dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w :dKw:dSmuBIm.G :d3w:dSmuBUu:dRw:dSmuBAw \n:dE:dLw:dBw:dMw :dKw :dSmuBE :dRw :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw :d3w:d_tMw:dSmuBAw:dBw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw-:dLw:dSmuBE:dKMw :dAw:dSmuBI:dDw:dMw:dSmuBE :dGw:dSmuBIm:d_w-:dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w:dKw :dBMw:dSmuBAw:dVw :d3w:dKSsw, :d_tw:dSmuBE:dKNw:dSmuBIm.G:dKw:dLw :d3w:dKSsw, :dSMw:dBDw :dCw:dtw:dNw :d3w:dKSsw, \n:dE:dDdw:dSmuBIm:dSmuBI:d_tw:dABusvwrw:dGw :d3w:dKSsw, :dMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBERapM :dSmuBI:d_tw:dABusvwrw:dGw :d3w:dKSsw :dAw:dSmuBI:dDw :dKw :dSmuBE :dRw :dVw:dNBw:dRapM:dNw :dHwkdSmuBU:dA:dE:DwBdw :dLw:dSmuBE:dKMw:dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  ggajendra@videha.com  :d3w:dRw 1 :dSmuBI:dDw:dSw:dMBw:dRw 2016 \n:dDMw:dSmuBI.N:dRw :d3w:d_tMw:dSmuBAw:dE:dLw :dJw:dSmuBAw:dE:DwBdw:dAm :dA:dABusvwrw:dKw:dMw:dSmuBE :dSw:dMw:dSmuBAw:dNtw :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw :dO :dS_Mw:dSmuBAw:dtw:dSmuBIm :dS_w :dABusvwrw :dBMw :dSw:dBMw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dRw:dHw:dBw:dSmuBE :dKw:dRw:d_w:DwBdw :d3Rw:dtw:dSmuBAw:dSw :dRw:dHw:d_w :dJw:dSmuBE :dBw:dSmuBE:dSw:dSmuBIm:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBw:dSmuBE:dSw:dSmuBIm \n:dGw:dSmuBIm:d_w-:dGw:dJw:dLw-:dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w :dAw:dSmuBI:dKw :d3w:dSmuBUu:dRw:dSmuBAw :dE:dLw:dBw:dMw:dKw :dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw :dAw:dBw:dE:DwBdw \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n:dJw:dSmuBE:dNw:dSmuBAw :dKw:dSmuBIm.G :dSw:dBMw :dGw:dSmuBO:d_tw:dSmuBAw :dJw:dNw:dSmuBAm :dCMw:dSmuBIm.M :dJw:dSmuBE :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :d_Ro:dharo:dOBa:dFmva :dMw:dSmuBE :d_w:dSmuBIm:dNw :d_tw:dSmuBAw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :d_w:dSmuBIm:dNw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw:dKw:dSmuBAw:dRw:d3w:dRw :d3Rw:dKw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dSMw:d_w :dKw :dSmuBE :dLw:dKw :dJw:dKw:dRw \n:dMw:dSmuBAw:d3w:dDw:dABusvwrw:dDdw :dCMw:dLw :dSw:dSmuBAw:dLw:dMw:dSmuBE :dDw:dSmuBUu:d_tw:dSmuBAw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dJw:dSmuBIm:dSmuBI:dVw:d_w :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw:dKw:dSmuBAw:dRw:dKw :dU:d3w:dRw :dRw:dHw:d_w :dJw:dI:dMw:dSmuBE :dE:dKw:d_tw:dSmuBAw :dSmC:dharo-:dSavaB:dharo :dVw:dSmuBAw :dO:dI:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBw:dSmuBE:dSw:dSmuBIm :dSw:dSmuBAw:dLw:dKw \n:dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw:dKw:dSmuBAw:dRw :dRw:dHw:d_w:dSmuBAw :d_w :dCwBdrwfmBdu  :dDw:dSmuBO:dSw:dRw :dFour:dharo-:dFmva:dharo :dSw:dSmuBAw:dLw:dKw ( :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw:dKw:dSmuBAw:dRw :dMw:dNw:dSmuBE :dBMw:dSmuBAw:dRw:d_w :dAw :dNw:dSmuBE:d3w:dSmuBAw:dLw :dDw:dSmuBUu:dNw:dSmuBUu:dKw):DwBdw :dAm :dKRw:dMw:dMw:dSmuBE :dA:dRw:dSmuBI:dVw:dNDw \n:d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw :dO :dJw:dGw:dDw:dSmuBIm:dSMw :dCw :dABusvwrw :dDRw :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw \":dA:dSmuBI:dNw:dLw\":dJw:dSmuBIm:d3w:dRw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dSmuBI:dNw:dKw:dSmuBI.M:dLw :dCw:dSmuBU:dKw:dLw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dAw:dGw:dSmuBUu:dKw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dSmuBI:dKw:dNw:dKw:dSmuBAw:d3w:dRw :dHwkdSmuBU:dA:dE \n:d_w:dI :dLw:dSmuBE:dLw :dE:dKw :dMw:dSmuBAw:dSw :d3w:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBE:dSw :dCwBdrwfmBdu  :d3w:dSmuBAw:d_tMw:dKw:dKw :dSw:dSmuBU:dJMw:dSmuBAw:dVw :dMw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dGw:dLw :dGw:dSmuBE:dLw :dCMw:dLw:DwBdw  :d3w:dSmuBAw:d_tMw:dKw:dKw :dSw:dSmuBU:dJMw:dSmuBAw:dVw :dAw:dE:dLw :dAw :dO:dI :dSw:dSmuBU:dJMw:dSmuBAw:dVw :dA:dABusvwrw:d_w:dGw:dRapM:d_w \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw:dKw :dSmuBI:dKw:dCMw:dSmuBU :dA:dSmuBI:dGw:dLw:dSmuBAw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :d3w:dRw:dMw:dSmuBE:dSMVw:dRw :dKw:dSmuBAw:d3w:dSmuBI:dDddMw, :dVw:dSmuBIm:dRw:dSmuBE:dNDRw :dMw:dSmuBI.G:dLLw:dKw :dAw :dKw:dMw:dLw:dSmuBAw :dCw:dSmuBAu:dDMw:dRw:dSmuBIm :d3w:dRw :dRw:dHw:d_w:DwBdw :dHw:dMw:dRw :dSw:dBw:dHw:dKw \n:d3Rw:dtw:dSmuBAw:dSw :dRw:dHw:d_w :dJw:dSmuBE :dIm :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dSw:dBMw :dJw:dNw:dVw:dRw:dSmuBIm :dO :d3Mw:dRw:dVw:dRw:dSmuBIm :d_Ro:dharo:dOBa:dSavaB :dMw:dSmuBE :d3Rw:dKw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dSMw:d_w :dHwkdSmuBU:dA:dE :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dIm :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw:dKw :dU:d3w:dLw:dBDMw:d_w:dSmuBAw:d3w:dRw :dSmuBI:dNw:dBMw:dRapM:dRw \n:dKw:dRw:d_w:DwBdw :dMw:dNw:dSmuBE :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw:dKw :dU:d3w:dLw:dBDMw:d_w:dSmuBAw:dKw :dSmuBI:dHw:dSw:dSmuBAw:dBw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dSw:dMw:dE :dUu:d3w:dRw-:dSmuBI:dNw:dCCw:dSmuBAw :dBMw:dAvwurwMw :dSw:dKw :dSmuBAm :dE:DwBdw :dSw:dBMw :dGw:dSmuBO:d_tw:dSmuBAw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dAw:dGRw:dHw :dJw:dSmuBE :dO :dA:d3w:dNw-:dA:d3w:dNw \n:dRw:dCw:dNw:dSmuBAw :d_Mraa:dOBa :dSmuBI:dDw:dSw:dMBw:dRw :d_Ro:dharo:dOBa:dSmC :dDMw:dSmuBI.N:dRw ggajendra@videha.com :d3w:dRw :d3w:d_tMw:dSmuBAw :dDw:dSmuBIm:DwBdw \n  \n  \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw  \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dMw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw:dN_w:dRw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dA:dKw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dMw:dSmuBIm :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw  \n:dOBa.:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dMw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw:dN_w:dRw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dA:dKw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dMw:dSmuBIm :d3Mw :dSmuBE :dLw:dSmuBO :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw :d_Ro:dharo:dOBa:dharo -:dOBa:dOBa   \n:d_Ro:dharo:dOBa:dharo :dSMRw:dSmuBIm :dGw:dSmuBO:dSmuBI:dVw:dNDw :dJMw:dSmuBAw (:dSw:dMw:dGRw :dtw:dSmuBO:dGw:dDw:dSmuBAw:dNw :dLw:dSmuBE:dLw) \n:d_Ro:dharo:dOBa:dOBa :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dMw:dSmuBAw:dNw:dNDw :dRw:dSmuBE:dNBw:dSmuBU (:dSw:dMw:dGRw :dtw:dSmuBO:dGw:dDw:dSmuBAw:dNw :dLw:dSmuBE:dLw) \n:d_Ro.:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dMw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw:dN_w:dRw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dA:dKw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dMw:dSmuBIm :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw :d_Ro:dharo:dOBa:dOBa -:dOBa:d_Ro   \n:d_Ro:dharo:dOBa:dOBa :dMw:dSmuBUu:dLw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw- :dSMRw:dSmuBIm :dJw:dGw:dDw:dSmuBIm:dSMw :d3Rw:dSw:dSmuBAw:dDw :dMw:dNBDdw:dLw (:dGw:dSmuBAw:dMw:dKw :dSmuBI.M:dJw:dNw:dGw :BASE:dSmuBIm, :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw) \n:d_Ro:dharo:dOBa:dOBa :dBw:dSmuBAw:dLw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw- :dLw:dSmuBE.:dKw. :dMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw:d_Mw :dJMw:dSmuBAw (:dJw:dKw:dRw :dNw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm :dCw:d_w:dSmuBU:dRw :dHw:dSmuBO:dI, :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw) \n:d_Ro:dharo:dOBa:dOBa :dtw:dSmuBU:dVw:dSmuBAw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw- :dAw:dNw:dNDw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dJMw:dSmuBAw (:dKw:dLw:dHw , :dNw:dSmuBAw:d_tw:dKw) \n:d_Ro:dharo:dOBa:d_Ro :dA:dNw:dSmuBU:dVw:dSmuBAw:dDw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw- :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw:dLw:dSmuBO:dCw:dNw :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw- (:d3w:dDMw:dSmuBAw:dNw:dDw:dSmuBIm:dKw :dMw:dSmuBAw:dJMw :BASE:dSmuBIm, :dBw:dSmuBAw:dABusvwrw:dGLw:dSmuBAw- :dMw:dSmuBAw:dSmuBI:dNw:dKw :dBw :dABusvwrw :dDtw:dSmuBO:d3w:dSmuBAw:dDMtw:dSmuBAw:dtw, :dU:d3w:dNtw:dSmuBAw:dSw \n:dBw:dSmuBAw:dABusvwrw:dGLw:dSmuBAw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dA:dNw:dSmuBU:dVw:dSmuBAw:dDw) \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw :d_Ro:dharo:dOBa:d_Ro -:dOBa:d_Mraa (:dVw:dSmuBAm:dKw:dSmuBI.G:dL3w:dKw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dA:dKw:dSmuBAw :dDw:dSmuBE:dMw:dSmuBIm :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw:dKw :dRwkdSmuBUu:d3w:dMw:dSmuBE :d3Rw:dSmuBI.M:dSw:dDDMw ) \n1. :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dMw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw:dN_w:dRw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dA:dKw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dMw:dSmuBIm :d3Mw :dSmuBE :dLw:dSmuBO :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw  2012  \n2012 :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dJw:dNw:dNDw:dNw :dLw:dSmuBAw:dLw :dDw:dSmuBAw:dSw (:dSw:dMw:dGRw :dtw:dSmuBO:dGw:dDw:dSmuBAw:dNw :dLw:dSmuBE:dLw) \n2. :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw :d_Ro:dharo:dOBa:d_Ro -:dOBa:d_Mraa (:dVw:dSmuBAm:dKw:dSmuBI.G:dL3w:dKw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dA:dKw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dMw:dSmuBIm :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw:dKw :dRwkdSmuBUu:d3w:dMw:dSmuBE :d3Rw:dSmuBI.M:dSw:dDDMw ) \n:d_Ro:dharo:dOBa:d_Ro :dBw:dSmuBAw:dLw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw - :dSMRw:dSmuBIm :dJw:dGw:dDw:dSmuBIm:dSMw :d3Rw:dSw:dSmuBAw:dDw :dMw:dNBDdw:dLw :dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  “:d_w:dRw:dSmuBE:dGw:dNw ” :dBw:dSmuBAw:dLw :d3Rw:dSmuBE:dRw:dKw :dSmuBI:dVw:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw \n:d_Ro:dharo:dOBa:d_Ro :dMw:dSmuBUu:dLw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw - :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dJw:dDw:dSmuBE:dVw :dMw:dNBDdw:dLw:dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  \":dA:dMBw:dRw:dSmuBAw \" (:dKw:dSmuBI:dVw:d_w:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw) :dLw:dSmuBE:dLw:DwBdw \n2012 :dtw:dSmuBU:dVw:dSmuBAw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw- :dSMRw:dSmuBIm:dMw:d_w:dSmuBIm :dJtw:dSmuBO:dSmuBI:d_w :dSw:dSmuBU:dNw:dSmuBIm:d_w :dCw:dSmuBAu:dDMw:dRw:dSmuBIm:dKw “:dA:dSmuBI.M:dCw:dRapM:dSw ” (:dKw:dSmuBI:dVw:d_w:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw) \n2013 :dA:dNw:dSmuBU:dVw:dSmuBAw:dDw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw- :dSMRw:dSmuBIm :dNw:dRw:dSmuBE:dSMw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSmuBI:dVw:dKw:dLw \":dtw:dtw:dSmuBAw:dSmuBI:d_w\" (:dMw:dRw:dSmuBAw:d_tMw:dSmuBIm :dU:d3w:dNtw:dSmuBAw:dSw :dSMRw:dSmuBIm :dSmuBI:dVw:dSsNBw:dSmuBU :dSw:dKMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dMw :dKMw:dSmuBAw:dNBDdw:dSmuBE:dKw:dRw) \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw :d_Ro:dharo:dOBa:d_Mraa -:dOBa:dFour (:dVw:dSmuBAm:dKw:dSmuBI.G:dL3w:dKw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dA:dKw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dMw:dSmuBIm :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw:dKw :dRwkdSmuBUu:d3w:dMw:dSmuBE :d3Rw:dSmuBI.M:dSw:dDDMw ) \n:d_Ro:dharo:dOBa:d_Mraa :dBw:dSmuBAw:dLw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw – :dSMRw:dSmuBIm:dMw:d_w:dSmuBIm :dJtw:dSmuBO:dSmuBI:d_w :dSw:dSmuBU:dNw:dSmuBIm:d_w :dCw:dSmuBAu:dDMw:dRw:dSmuBIm- “:dDw:dSmuBE:dVw:dSmuBIm:dJw:dSmuBIm ” (:dBw:dSmuBAw:dLw :dSmuBI:dNw:dBw:dNDMw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw) :dLw:dSmuBE:dLw:DwBdw \n:d_Ro:dharo:dOBa:d_Mraa :dMw:dSmuBUu:dLw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw - :dSMRw:dSmuBIm :dBw:dSmuBE:dCw:dNw :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw:dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  \":dBw:dSmuBE:d_tw:dSmuBIm:dKw :dA:d3w:dMw:dSmuBAw:dNw :dAw :dCMw:dSmuBIm.M:dNw:dRw:dDw:dSmuBE:dVw :BASE:dSmuBIm\" (:dNw:dSmuBAw:d_tw:dKw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw) :dLw:dSmuBE:dLw:DwBdw \n:d_Ro:dharo:dOBa:d_Mraa :dtw:dSmuBU:dVw:dSmuBAw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw- :dSMRw:dSmuBIm :dU:dMw:dSmuBE:dSMw :dMw:dNBDdw:dLw:dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  “:dSmuBI:dNw:dSM_w:dSmuBU:dKw:dSmuBIm.G ” (:dKw:dSmuBI:dVw:d_w:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw):dLw:dSmuBE:dLw:DwBdw  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \n:d_Ro:dharo:dOBa:dFour :dA:dNw:dSmuBU:dVw:dSmuBAw:dDw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw- :dSMRw:dSmuBIm :dSmuBI:dVw:dNw:dSmuBIm:d_w :dU:d_3w:dLw:dKw :dSmuBE:dCwBdrwfmBdu  “:dMw:dSmuBO:dHw:dNw:dDw:dSmuBAw:dSw ” (:dSmuBI:dHw:dNDw:dSmuBIm :dU:d3w:dNtw:dSmuBAw:dSw :dSMRw:dSmuBIm :dU:dDw:dtw :d3Rw:dKw:dSmuBAw:dSMw):dKw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dA:dNw:dSmuBU:dVw:dSmuBAw:dDw \n:dLw:dSmuBE:dLw:DwBdw \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw  :d_Ro:dharo:dOBa:dFour -:d_Ro:dharo:dOBa:dFmva  (:dSw:dMw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw:dN_w:dRw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dA:dKw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dMw:dSmuBIm  :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw ) \n:d_Ro:dharo:dOBa:dFour :dMw:dSmuBUu:dLw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw- :dSMRw:dSmuBIm :dNw:dNDw :dSmuBI:dVw:dLw:dSmuBAw:dSw :dRw:dSmuBAw:dtw (:dSw:dKMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm :d3w:dSmuBE:d_tw:dSmuBAw:dRw :BASE:dSmuBIm- :dLw:dGMw:dSmuBU :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw) \n:d_Ro:dharo:dOBa:dFour :dBw:dSmuBAw:dLw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw- :dSMRw:dSmuBIm :dJw:dGw:dDw:dSmuBIm:dSMw :d3Rw:dSw:dSmuBAw:dDw :dMw:dNBDdw:dLw (:dNw:dSmuBAm :dDMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAm:dE - :dBw:dSmuBAw:dLw :dU:d3w:dNtw:dSmuBAw:dSw) \n:d_Ro:dharo:dOBa:dFour :dtw:dSmuBU:dVw:dSmuBAw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw - :dSMRw:dSmuBIm :dAw:dSMw:dSmuBIm:dSsw :dA:dNw:dSmuBI.M:dCw:dNHw:dSmuBAw:dRw (:dA:dNw:dSmuBI.M:dCw:dNHw:dSmuBAw:dRw :dAw:dKMw:dRw - :dGw:dJw:dLw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw) \n:d_Ro:dharo:dOBa:dFmva :dA:dNw:dSmuBU:dVw:dSmuBAw:dDw :d3w:dSmuBU:dRw:dSKw:dSmuBAw:dRw - :dSMRw:dSmuBIm :dSMw:dMBMw:dSmuBU :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSmuBI.M:dSw:dABusvwrw:dHw ( :d3w:dSmuBAw:dKMw:dLw:dSmuBO  -  :d_w:dSmuBU:dKw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dMw :dRw:dSmuBAw:dMw:dSmuBAw :dSMw:dSmuBE:d_tw:dKw :dKw:dSmuBO:dABusvwrw:dKw:dNBw:dSmuBIm :dU:d3w:dNtw:dSmuBAw:dSw:dKw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm \n:dA:dNw:dSmuBU:dVw:dSmuBAw:dDw) \n:dNw:dSmuBAw:d_tw:dKw , :dGw:dSmuBIm:d_w , :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w , :dNw:dSmuBVorwpmrR:d_tw , :dMw:dSmuBUu:dSmuBI:d_w:dRapM:dKw:dLw:dSmuBAw , :dSmuBI.M:dSMw:dL3w :dAw :dSmuBI.M:dCw:d_Rw:dKw:dLw:dSmuBAw :dKSsw:dSmuBE:d_Rw:dMw:dSmuBE :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw :d_Ro:dharo:dOBa:d_Ro  \n:dA:dSmuBI.M:dBMw  :dNw:dtw - :dMw:dSmuBU:dKMtw :dA:dSmuBI.M:dBMw:dNw:dtw  , \n:dSw:dSmuBU:dSMRw:dSmuBIm :dSmuBI.M:dSMw :dL.Mwps :d3w:dSmuBIm :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm, :dU:dMRw- 17 :dSmuBI:d3w :d_w:dSmuBAw :dSMRw:dSmuBIm :dLw:dKSs.Mwps :dMw:dNBw :dJMw:dSmuBAw \n:dSMRw:dSmuBIm :dSMw:dSmuBO:dBMw:dSmuBAw :dKw:dSmuBAw:dN.Mwps :d_w :dMw:dHw:d_w:dSmuBO, :dU:dMRw- 15 :dSmuBI:d3w :d_w:dSmuBAw- :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw:dA:dVw:d_w:dSmuBAw:dRw :dMw:dHw:d_w:dSmuBO, \n:dHw:dSmuBAw:dS.Mwps :dtw -:dA:dSmuBI.M:dBMw:dNw:dtw  \n:dSw:dSmuBU:dSMRw:dSmuBIm :dSmuBI:d3Rw :dtw :dABusvwrw :dKw:dSmuBAw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm, :dU:dMRw- 16, :dSmuBI:d3w :d_w:dSmuBAw- :dSMRw:dSmuBIm :dVw:dSmuBAm:dDtw:dNw:dSmuBAw:d_Mw :dSw:dSmuBAw:dHw \n:dSMRw:dSmuBIm :dDw:dSmuBU:dGw:dSmuBAw:dRapM:dNw :dABusvwrw :dDw :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw, :dU:dMRw- 23, :dSmuBI:d3w :d_w:dSmuBAw- :dS.Mwps :dVw. :dBMw:dRw:d_w :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw \n:dNw:dSmuBVorwpmrR:d_.Mwps :dtw  \n:dSw:dSmuBU:dSMRw:dSmuBIm :dSw:dSmuBU:dLw:dSmuBE:dKMw:dSmuBAw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm, :dU:dMRw- 16, :dSmuBI:d3w :d_w:dSmuBAw- :dSMRw:dSmuBIm :dHw:dRw:dSmuBE:dRw:dSmuBAw:dMw :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw \n:dSMRw:dSmuBIm :dA:dMw:dSmuBIm:d_w :dRw:dABusvwrw:dJw:dNw, :dU:dMRw- 18, :dSmuBI:d3w :d_w:dSmuBAw- :dNw:dSmuBAw:dGw:dSmuBE:dSMVw:dRw :dKw:dSmuBAw:dMw:d_w \n:dSmuBI.M:dCw  :d_Rw:dKw:dLw:dSmuBAw  \n:dSMRw:dSmuBIm :d3w:dNw:dKw:dLw:dSmuBAw:dLw :dMw:dNBDdw:dLw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :d_Mraa:dFmva, :dSmuBI:d3w:d_w:dSmuBAw- :dSVw. :dSw:dSmuBU:dNDw:dRw :dMw:dNBDdw:dLw, :dGw:dSmuBAw:dMw :dCMw:dJw:dNw:dSmuBAw \n:dSMRw:dSmuBIm :dRw:dMw:dSmuBE:dSMw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dBMw:dSmuBAw:dRw:d_w:dSmuBIm, :dU:dMRw- 23, :dSmuBI:d3w :d_w:dSmuBAw- :dSMRw:dSmuBIm :dMw:dSmuBO:d_w:dSmuBIm :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw \n:dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w (:dHw:dSmuBAw:dRw:dMw:dSmuBO:dSmuBI:dNw:dtw:dMw ) \n:dSMRw:dSmuBIm :d3w:dRw:dMw:dSmuBAw:dNw:dN.Mwps :dDw :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw, :dU:dMRw- 30, :dSmuBI:d3w :d_w:dSmuBAw- :dSMRw:dSmuBIm :dNw:d_Mw:dSmuBU:dNw:dSmuBIm :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw \n:dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w (:dDdMw:dSmuBO:dLw:dKw ) \n:dSMRw:dSmuBIm :dBw:dSmuBU:dLw:dNw :dRw:dSmuBAw:dU:d_w, :dU:dMRw- 45, :dSmuBI:d3w :d_w:dSmuBAw- :dS.Mwps :dVw. :dSmuBI.M:dCw :dL.Mwps :d_tw:dSmuBUu :dRw:dSmuBAw:dU:d_w \n:dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w (:dRw:dSw:dNw:dCw:dSmuBAu:dKw:dSmuBIm.G ) \n:dSMRw:dSmuBIm :dBw:dHw:dSmuBAw:dDw:dSmuBU:dRw :dRw:dSmuBAw:dMw, :dU:dMRw- 55, :dSmuBI:d3w :d_w:dSmuBAw- :dS.Mwps :dVw. :dSw:dRw:dJw:dSmuBU:dGw :dRw:dSmuBAw:dMw \n:dSmuBI.M:dSMw:dL3w:dSmuBIm -:dVw:dS_w:dSmuBU:dKw:dLw:dSmuBAw  \n:dSMRw:dSmuBIm :dJw:dGw:dDw:dSmuBIm:dSMw :dMw:dSmuBI.G:dLLw:dKw,:dFmva:dharo :dGw:dSmuBAw:dMw- :dCw:dNw:dSmuBAu:dRw:dSmuBAw:dGw :dABusvwrw :dJw \n:dMw:dSmuBUu:dSmuBI:d_w:dRapM-:dMw:dSmuBVorwpmrR:dSmuBI.M:d__w:dKw:dSmuBAw :dKw:dLw:dSmuBAw  \n:dSMRw:dSmuBIm :dtw:dDw:dSmuBU:dNw :dABusvwrw :dDw:dNw :d3w :dABusvwrw :dSmuBI:dDdw :d_w, :dU:dMRw- 45, :dSmuBI:d3w :d_w:dSmuBAw- :dA:dSMw:d3Mw:dSmuBImRapM.G :d3w :dABusvwrw :dSmuBI:dDdw :d_w \n:dKw:dSmuBAw:dSs_tMw -:dKw:dLw:dSmuBAw  \n:dSMRw:dSmuBIm :dJMw:dMw:dSmuBE:dLw:dSmuBIm :dMw:dSmuBU:dSmuBI.G:dKMw:dtw:dSmuBAw,:dSmuBI:d3w:d_w:dSmuBAw :dSVw. :dMw:dSmuBUu :dABusvwrw :dGw:dSmuBAw:dLw:dSmuBAw:dLw :dMw:dSmuBU:dSmuBI.G:dKMw:dtw:dSmuBAw, :dFmva:dFmva, :dGw:dSmuBAw:dMw- :dCMw:dJw:dNw:dSmuBAw \n:dSmuBI:dKw:dSw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm -:dAw:d_Mw:dSmuBI:dNw:dBMw:dRapM:dRw :dSw :dABusvwrw :dSKw :dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w  \n:dSMRw:dSmuBIm :dLw:dCMw:dMw:dSmuBIm :dDw:dSmuBAw:dSw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dharo, :dSmuBI:d3w:d_w:dSmuBAw :dSVw. :dSMRw:dSmuBIm :d3Mw:dNBw:dSmuBIm :dDw:dSmuBAw:dSw, :dGw:dSmuBAw:dMw :dVw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :d3w:d_Rw:dKw:dSmuBAw:dSmuBI.N:dRw:d_w:dSmuBAw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n-:d_Ro:dharo:dOBa:d_Ro :dSMRw:dSmuBIm :dNw:dVw:dSmuBE:dNDw:dSmuBU :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dJMw:dSmuBAw \n:dNw:dSmuBAw:d_tw:dKw , :dGw:dSmuBIm:d_w , :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w , :dNw:dSmuBVorwpmrR:d_tw , :dMw:dSmuBUu:dSmuBI:d_w:dRapM:dKw:dLw:dSmuBAw , :dSmuBI.M:dSMw:dL3w :dAw :dSmuBI.M:dCw:d_Rw:dKw:dLw:dSmuBAw :dKSsw:dSmuBE:d_Rw:dMw:dSmuBE :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw :d_Ro:dharo:dOBa:d_Mraa    \n:dMw:dSmuBU:dKMtw :dA:dSmuBI.M:dBMw:dNw:dtw -  \n(1)  :dSw:dSmuBU:dSMRw:dSmuBIm :dAw:dSMw:dSmuBAw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw:dSmuBIm :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw:dSmuBAw:dVw:d_w:dSmuBAw:dRw :dtw:dSmuBAw :dDw:dVw , :dU:dMw:dSmuBE:dRw - :dOBa:dEmuMt , :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCw:dNw:dSmuBAu:dRw:dSmuBAw:dGw :dABusvwrw :dJw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n(2)  :dMw:dSmuBO . :dSw:dMw:dSw:dSmuBAw:dDw :dAw:dLw:dMw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dMw:dSmuBO . :dIm:dSsw:dSmuBAw :dAw:dLw:dMw , :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCw:dNw:dSmuBAu:dRw:dSmuBAw:dGw :dABusvwrw :dJw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- \n:dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n(3)  :dSw:dSmuBU:dSMRw:dSmuBIm :dA:d3w:dNBw:dSmuBAw:dRapM :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw:dSmuBIm :dSMRw:dSmuBIm :dMw:dNw:dSmuBO:dJw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHwkdSmuBU, :dJw:dN.Mwps :dMw :dSmuBI:d_w :dSmuBI.M:d_Mw - :dOBa:dEmuMt-:d_Ro-:dOBa:dNmBa:dNmBa:dEmuMt, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- \n:dLw:dSmuBI.G:dKSs.Mwps :dMw :dSmuBI:dNw :dtw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCMw:dJw:dNw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dLw:dSmuBAu:dKw:dHw:dSmuBIm,:dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n:dHw:dSmuBAw:dS.Mwps :dtw –:dA:dSmuBI.M:dBMw:dNw:dtw - \n(1) :dSMRw:dSmuBIm :dBRw:dHMw:dDw:dVw:dSmuBE :d3w:dSmuBAw:dSw:dVw:dSmuBAw:dNw :dU:d3Mw :dRapM  :dRw:dSmuBAw:dMw:dJw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm :d3w:dSmuBAw:dSw:dVw:dSmuBAw:dNw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw- :dS.Mwps :dVw. :dLw:dKSs.Mwps :dMw:dSmuBIm :d3w:dSmuBAw:dSw:dVw:dSmuBAw:dNw, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dAu:dRw:dHw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dLw:dSmuBAu:dKw:dHw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2)  :d_tw:dSmuBAw:BASE:dSmuBCwBdrwE :dSmuBI.M:dSw  :d3Mw :dAw:dLw:dMw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dMw:dSmuBO . :dMw:dSmuBU:dS.Mwps :d_w:dSmuBAw :dKw :dAw:dLw:dMw , :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCw:dNw:dSmuBAu:dRw:dSmuBAw:dGw :dABusvwrw :dJw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- \n:dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n:dNw:dSmuBAw:d_tw:dKw , :dGw:dSmuBIm:d_w , :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w , :dNw:dSmuBVorwpmrR:d_tw , :dMw:dSmuBUu:dSmuBI:d_w:dRapM:dKw:dLw:dSmuBAw , :dSmuBI.M:dSMw:dL3w :dAw :dSmuBI.M:dCw:d_Rw:dKw:dLw:dSmuBAw :dKSsw:dSmuBE:d_Rw:dMw:dSmuBE :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw  (:dMw:dSmuBAw:dABusvwrw:dGw:dSmuBI:dNw :dKMw:dBw:dSmuBAw:dSw :dSw:dMw:dGRw \n:dtw:dSmuBO:dGw:dDw:dSmuBAw:dNw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw ) \n:dSMw:dSmuBAw:dS.Mwps :d_Rw:dSmuBIm :dtw :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w :dSw:dHw :d_w:dSmuBAw :dNw:d3w:dSmuBU:dRw:dSmuBAw  : \n:dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw:dVw:dSmuBVorwpmrR:dKSsw :dSmuBI.M:dSw :BASE :dABusvwrw:dHw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dSMRw:dSmuBIm :dA:dSmuBI:dNw  :dRwkdSmuBUu:dDDMw :dSmuBI.M:dSw :BASE :dABusvwrw:dHw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dSmC, :dGw:dSmuBAw:dMw- :d3Mw :dSmuBU :dLw:dVw:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBAw:dBw:dSmuBUu:dBw:dRw:dHw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm \n(:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dMw:dSmuBAw:dABusvwrw:dGw:dSmuBI:dNw   :dKMw:dBw:dSmuBAw:dSw :dSw:dM.Mwps :dMw:dSmuBAw :dNw: :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dLw:dSmuBO:dKw :dSw :dABusvwrw :dSKw :dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w :dSw :dABusvwrw :dRw:dKSsw:dNBw : \n:dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw :dLw:dKMw:dNw :dSw:dSmuBAw:dHwkdSmuBU  :d3w:dSmuBE. :dS.Mwps :dVw. :dKMw:dSmuBU:dSMw:dSmuBIm:dLw:dSmuBAw:dLw :dSw:dSmuBAw:dHwkdSmuBU, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSmC:dFmva, :d3w:d_w:dSmuBAw, :dGw:dSmuBAw:dMw- :d3w:dKw:dSmuBI:dDddMw :dtw:dSmuBAw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dRw:d_w:dNw:dSw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw, :dA:dNw:dSmuBU:dMw :dABusvwrw :dDdw:dLw- \n:d3Mw :dSmuBU :dLw:d3w:dRw:dSmuBAw:dSw (:dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm) \n:dNw:dSmuBAw:d_tw:dKw , :dGw:dSmuBIm:d_w , :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w , :dNw:dSmuBVorwpmrR:d_tw , :dMw:dSmuBUu:dSmuBI:d_w:dRapM:dKw:dLw:dSmuBAw , :dSmuBI.M:dSMw:dL3w :dAw :dSmuBI.M:dCw:d_Rw:dKw:dLw:dSmuBAw :dKSsw:dSmuBE:d_Rw:dMw:dSmuBE :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw  (:dSw:dMw:dGRw :dtw:dSmuBO:dGw:dDw:dSmuBAw:dNw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw ):  \n:dNw:dSmuBVorwpmrR:d_.Mwps :dtw  -  \n(1)  :dSMRw:dSmuBIm :dHw:dSmuBI.N:dRw   :dNw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dtw:dNBw :dMw:dNB.Mwps :dDdw :dLw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw- :dS.Mwps :dVw. :dNw:dN.Mwps :dDw:dSmuBIm :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dEmuMt, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCMw:dJw:dNw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n(2) :dSw:dSmuBU:dSMRw:dSmuBIm :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w:dSmuBAw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw:dSmuBIm :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw:dDw:dSmuBE:dVw :d3w:dSmuBAw:dSw:dVw:dSmuBAw:dNw , :dU:dMw:dSmuBE:dRw - :dOBa:dSmC , :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCw:dNw:dSmuBAu:dRw:dSmuBAw:dGw :dABusvwrw :dJw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dSmuBI.M:dCw  :d_Rw:dKw:dLw:dSmuBAw -  \n(1)  :dJw:dtw :d3Rw:dKw:dSmuBAw:dSMw :dMw:dNB.Mwps :dDdw :dLw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw- :dSMRw:dSmuBIm :dKw :dSmuBU :dSMw:dSmuBE:dSMVw:dRw :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :d_Mraa:dFmva, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dSw:dNw:d3w:d_w:dHw:dSmuBAw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw– :dBw:dSmuBAu:dRw:dHw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dSw:dRw:dSmuBAw:dtw:dGw:dRMw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2)  :dSMRw:dSmuBIm :dCw:dN.Mwps :dDw :dNw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dMw:dNB.Mwps :dDdw :dLw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dSMRw:dSmuBIm :dBMw:dSmuBO:dLw:dSmuBAw :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dKMw:dDddMw:dGw:d3w:dSmuBU:dRw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dLw:dHw:dSmuBIm, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dLw:dSmuBAu:dKw:dHw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) :dSw :dABusvwrw :d3Rw:dSmuBI:d_w , :dCMw:dSmuBAw:d_Rw :dS.Mwps :dNw:dSmuBAw:d_w:dKw :dA:dABusvwrw:dSmuBI:d_w :dMw :dVw:dSsw:dRapM, :dKw:dLw:dSmuBAw :dE:dVw :dABusvwrw  :dSmuBI.M:dSMw :dL.Mwps :d3w \n:dMw:dHw:dSmuBAw:dSmuBI:dVw :dDtw:dSmuBAw:dLw:dtw- :d3w:d_tw:dNw:dSmuBAw:DwBdw    \n:dHw:dSmuBI.N:dRw  :dMw:dSmuBU:dSmuBI:dNw  :dtw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu / :dHw:dSmuBAw:dRw:dMw:dSmuBO:dSmuBI:dNw:dtw:dMw    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \n(1) :dSMRw:dSmuBIm :dMw:dHw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dVw :dSw:dSmuBAw:dHw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dRw:dSmuBAw:dMw:dDw:dSmuBE:dVw :dSw:dSmuBAw:dHw , :dU:dMw:dSmuBE:dRw - :dFmva:dEmuMt , :dGw:dSmuBAw:dMw- :dBw:dSmuBE:dLw:dHw:dSmuBAw, :dVw:dSmuBAw:dDdw:dRapM- :dNw :dABusvwrw . :dharo:dNmBa, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCMw:dJw:dNw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2) :dSMRw:dSmuBIm :dJw:dSmuBAw:dGw:dSmuBE:dSMVw:dRw :d3Rw:dSw:dSmuBAw:dDw :dRw:dSmuBAw:dU:d_w  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dRw:dSmuBAw:dMw:dS.Mwps :dVw:dRwkdSmuBUu:d3w :dRw:dSmuBAw:dU:d_w, :dU:dMw:dSmuBE:dRw :dSmC:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dDdMw:dSmuBO:dLw:dKw / :d_tMw:dSmuBE :dKw :dSmuBAm :d_w:dSmuBAw / :dDdMw:dSmuBO:dLw:dSmuBI:dKw  :dtw:dSmuBAw   \n(1) :dSMRw:dSmuBIm :dA:dNw:dSmuBU:d3w :dSw:dDw:dSmuBAw:dtw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw.   , :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :d_w:dSmuBU:dLw:dSmuBI.M:dSw :dtw:dSmuBAw:dHw:dSmuBIm, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dMw:dNw:dSmuBO:dHw:dRw :d3w:d_t_tw:dSmuBIm, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dMw:dRw:dSmuBAu:dNw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw \n(:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2) :dSMRw:dSmuBIm :dKw:dL.Mwps :dLw :dRw :dRw:dSmuBAw:dMw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dKMw:d_t_tw:dRw :dRw:dSmuBAw:dMw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dharo, :dGw:dSmuBAw:dMw- :dLw:dSmuBI.G:dKSs.Mwps :dMw :dSmuBI:dNw :dtw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCMw:dJw:dNw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dLw:dSmuBAu:dKw:dHw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dRw:dSw:dNw:dCw:dSmuBAu:dKw:dSmuBIm.G :dVw:dSmuBAw:dDw:dKw -  \n(1)  :dVw:dSmuBAw:dSw:dSmuBU:dDw:dSmuBE:dVw :dRw:dSmuBAw:dMw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dA:dNw:dSmuBU:d3w :dRw:dSmuBAw:dMw, :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm, :dVw:dSmuBAw:dDdw:dRapM :dNw. :dharo:dSavaB  , :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dSmuBI.M:dSMw:dL3w:dSmuBIm -:dVw:dS_w:dSmuBU:dKw:dLw:dSmuBAw -  \n(1)  :dSMRw:dSmuBIm :dBw:dSmuBAu:dKw :dSmuBUu  :dMw:dSmuBI.G:dL.Mwps :dLw  :dKw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dDw:dRw:dBw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm :dMw:dSmuBI.G:dL.Mwps :dLw :dKw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSavaB:dharo, :dGw:dSmuBAw:dMw- :dLw:dSmuBI.G:dKSs.Mwps :dMw :dSmuBI:dNw :dtw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCMw:dJw:dNw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n(2)  :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw :dSmuBI:dVw  :dLw:dSmuBAw:dSw :dDMw:dSmuBI.N:dRw  :dKw:dSmuBAw:dRw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :d_tMw:dSmuBO:dRMw:dSmuBAw:dI :dDMw:dSmuBI.N:dRw :dKw:dSmuBAw:dRw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFour:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCw:dNw:dSmuBAu:dRw:dSmuBAw:dGw :dABusvwrw :dJw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n:dMw:dSmuBUu:dSmuBI:d_w:dRapM:dKw:dLw:dSmuBAw -:dMw:dSmuBVorwpmrR:dSmuBI:d_w:dRapM:dKw:dSmuBAw:dRw :dKw:dLw:dSmuBAw -  \n(1) :dGMw:dSmuBUu:dRw:dNw :d3w :dABusvwrw :dSmuBI:dDdw  :d_w :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw - :dSMRw:dSmuBIm :dMw:dSmuBO:dLw:dHwkdSmuBUu :d3w :dABusvwrw :dSmuBI:dDdw :d_w, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw– :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. \n:dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n(2) :dSMRw:dSmuBIm :d3Rw:dBMw:dSmuBU :d3w :dABusvwrw :dSmuBI:dDdw  :d_w :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw  :dS.Mwps :dVw .   , :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dLw:dSmuBAu:dKw:dHw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dKw:dSmuBAw:dSs_tMw -:dKw:dLw:dSmuBAw -  \n(1) :dSMRw:dSmuBIm :dJw:dGw:dDw:dSmuBE:dVw :dSw:dSmuBAw:dHwkdSmuBU  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dSMw:dNw:dSmuBIm:dCw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHwkdSmuBU, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :d_Mraa:dSmC, :dGw:dSmuBAw:dMw- :dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm-:d3w:dSmuBU:dRw:dVw:dSmuBAw:dRapM:dSw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2) :dSMRw:dSmuBIm :dtw:dSmuBO:dGw:dSmuBE:dN.Mwps :dDRw  :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw . :dBw:dSmuBU:dDDMw:dSmuBUu.wpt :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw :dU:dMw:dSmuBE:dRw - :dFour:dFmva , :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dSmuBI:dKw:dSw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm - :dAw:d_Mw:dSmuBI:dNw:dBMw:dRapM:dRw :dSw :dABusvwrw :dSKw :dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w -   \n(1)  :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw :dA:dVw:d_w:dSmuBAw:dRw  :dRw:dSmuBAw:dU:d_w :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dSw:dSmuBU:dBw:dDMw :dRw:dSmuBAw:dU:d_w, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSmC:dSmC, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)   \n(2)  :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAu:dSMw:dNw :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dKw:dSmuBI:d3w :dLw:dSmuBE:dSMVw:dRw :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :d_Mraa:dFmva, :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw– :dBw:dNw:dGw:dSmuBAw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dLw:dSmuBAu:dKw:dHw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw )  \n:dA:dLHw:dSmuBAw / :dMw:dHw:dRw:dSmuBAw:dI -  \n(1) :dMw:dSmuBO . :dJw:dSmuBIm:dBw:dCMw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dMw:dSmuBO. :dSmuBI:dBw :dLw:d_tw :dMw:dRw:dHwkdSmuBUu:dMw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSmC:dFmva, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dBw:dSw:dHw:dSmuBAw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dDddMw:dHw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dA:dN.Mwps :dDMw:dRw:dSmuBAw:d_tMw:dSmuBAw:dRMw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm, :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dharo:dOBa \n:dJw:dSmuBO:dSmuBI:dGw  :dRw:dSmuBAw -  \n:dSMRw:dSmuBIm  :dBw:dC.Mwps :dCw :dNw :dMw:dNB.Mwps :dDdw :dLw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dSw:dSmuBIm:d_w:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dMw :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSmC:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \n:dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw:dDw:dSmuBE:dVw :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw . :dJw:dSmuBAw:dGw:dSmuBE:dSMVw:dRw :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw , :dU:dMw:dSmuBE:dRw - :dFmva:dharo , :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:d3w:dRw:dSmuBAw:d_w:dSmuBIm (:d3Rw:dBMw:dSmuBAw:d_w:dSmuBIm ) :dGw:dSmuBAu:dSmuBI:dNw  :dHw:dSmuBAw:dRw  :dAw :dKMw:dJw:dRw:dSmuBIm / :dKMw:dSmuBAu:dJw:dRw:dSmuBIm :dVw:dSmuBAw:dDw:dKw -  \n(1)  :dSMRw:dSmuBIm :dSw:dSmuBU:dKw:dDw:dSmuBE:dVw :dSw:dSmuBAw:d3Mw:dSmuBIm.G \n:dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dSMRw:dSmuBIm   , \n:d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw :dI:d_tw:dHw:dRw:dSmuBIm, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dLw:dHw:dSmuBIm, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dMw:dRw:dSmuBAu:dNw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n:d3w:dRw:dSmuBAw:d_w:dSmuBIm (:d3Rw:dBMw:dSmuBAw :d_w:dSmuBIm ) :dGw:dSmuBAu:dSmuBI:dNw  :dHw:dSmuBAw:dRw - (:dA:dGw:dHw:dNw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dMw:dSmuBAw:dGMw-:d3Mw:dSmuBAw:dGw:dSmuBU:dNw :d_w:dKw :dGw:dSmuBAw:dO:dLw :dJw:dSmuBAw:dI:d_w) \n(1) :dSw:dSmuBU:dKw:dDw:dSmuBE:dVw :dSw:dSmuBAw:d3Mw:dSmuBIm.G  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dBw:dSmuBAw:dBw:dSmuBUu:dNw:dSmuBAw:d_Mw :dSw:dSmuBAw:d3Mw:dSmuBIm.G, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSavaB:dFmva, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw :dI:d_tw:dHw:dRw:dSmuBIm, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dLw:dHw:dSmuBIm, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dMw:dRw:dSmuBAu:dNw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2) :dLw:dSmuBE:dLHw:dSmuBU :dDw:dSmuBAw:dSw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dSw:dNw:dKw :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. \n:dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dJMw:dRw:dNw:dSmuBIm -  \n(1) :dMw:dSmuBO . :dGw:dSmuBU:dLw :dHw:dSw:dNw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dA:dB.Mwps :dDw:dSmuBU:dLw :dRw:dSw:dSmuBIm:dDw :dMw:dRw:dHwkdSmuBUu:dMw, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw \n(:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2) :dMw:dSmuBO . :dRw:dHw:dMw:dSmuBAw:dNw :dSw:dSmuBAw:dHw:dBw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw...., :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dEmuMt, :dGw:dSmuBAw:dMw- :dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d3Mw :dSmuBU :dLw:d3w:dRw:dSmuBAw:dSw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dNw:dSmuBAw:dLw :dVw:dSmuBAw:dDw:dKw -  \n(1) :dSMRw:dSmuBIm :dJw:dGw:d_w :dNw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dtw:dNBw :dMw:dNB.Mwps :dDdw :dLw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dKMw:dSmuBU:dSMw:dSmuBIm:dLw:dSmuBAw:dLw :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFour:dharo, :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dKw:dKw:dRw:dDdw:dSmuBO:dBMw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dLw:dSmuBAu:dKw:dHw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2)  :dSMRw:dSmuBIm :dDw:dSmuBE:dVw :dNw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dtw:dNBw :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dSMRw:dSmuBIm :dKw :dSmuBU :dSMw:dSmuBU:dMw:dLw:dSmuBAw:dLw :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dBw:dNw:dRw:dJMw:dSmuBU.wpt:dLw:dSmuBAw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dA:dMw:dHw:dSmuBIm, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dGMw:dSmuBO:dGMw:dDddMw:dDdw:dSmuBIm:dHw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)   \n:dGw:dSmuBIm:d_w:dHw:dSmuBAw:dSmuBI.N:dRw  / :dLw:dSmuBO:dKw :dGw:dSmuBIm:d_w -  \n(1) :dSMRw:dSmuBIm:dMw:d_w:dSmuBIm :d3Mw :dSmuBU :dDw:dNw:dSmuBIm :dDw:dSmuBE:dVw:dSmuBIm  :d3w:d_Nw:dSmuBIm :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw:d3Mw:dLw :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw \n(:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2) :dSw:dSmuBU:dSMRw:dSmuBIm :dSw:dSmuBU:dSmuBI:dVw  :d_w:dSmuBAw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw:dSmuBIm :dSMRw:dSmuBIm :dGw :dABusvwrw :dGw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dMw :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dOBa:dEmuMt, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dMw:dCMw:dDMw:dSmuBIm, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBI.M:dLw :dtw:dSmuBAw:dSmuBI.N:dRw , :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dKMw:dSmuBU:dRw:dDw:dKw :dVw:dSmuBAw:dDw:dKw -  \n(1) :dSMRw:dSmuBIm :dSw:dSmuBIm:d_w:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dMw :dRw:dSmuBAw:dMw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dJw :dABusvwrw :dGw:dLw :dRw:dSmuBAw:dMw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSmC:d_Ro, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dLw:dSmuBI.G:dKSs.Mwps :dMw :dSmuBI:dNw :dtw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu, :d3w:dSmuBO:dSw:dHwpwBt  :d_tw- :dCMw:dJw:dNw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dLw:dSmuBAu:dKw:dHw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2)  :dSMRw:dSmuBIm :dLw:dKSs.Mwps :dMw:dSmuBIm  :dRw:dSmuBAw:dMw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :d3w :dABusvwrw :dCw:dSmuBUu :dMw:dSmuBO:dCw:dSmuBIm, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSavaB:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw \n(:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n:dKw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dRw:dNw:dSmuBE:d_tw -  \n(1) :dSMRw:dSmuBIm :dCw:dN.Mwps :dDw :dRw :dRw:dSmuBAw:dMw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw- :dS.Mwps :dVw. :dJw:dSmuBIm:d_w:dNw :dRw:dSmuBAw:dMw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dLw:dSmuBI.G:dKSs.Mwps :dMw :dSmuBI:dNw :dtw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCMw:dJw:dNw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dLw:dSmuBAu:dKw:dHw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n(2) :dMw:dSmuBO . :dSw:dSmuBU:dBMw:dSmuBAw:dNw , :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCw:dNw:dSmuBAu:dRw:dSmuBAw:dGw :dABusvwrw :dJw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dBw:dSmuBE:dN.Mwps :dJw:dSmuBUu :dVw:dSmuBAw:dDw:dKw -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dJw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dMw:dHw :d_w:dSmuBO  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dLw:dKSs.Mwps :dMw:dSmuBIm :dMw:dHw:d_w:dSmuBO, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFour:dFmva, :dGw:dSmuBAw:dMw- :dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm :dVw:dSmuBAw:dDdw:dRapM :dNw :dABusvwrw . :dharo:dFour, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw \n(:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2)  :dSMRw:dSmuBIm :dGMw:dSmuBU:dRw:dNw :dRw:dSmuBAw:dMw , :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFour:d_Mraa, :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dNw:dGw:dSmuBAw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dBMw:dGw:dSmuBAm:d_w :dGw:dVw:dSmuBAm:dtw:dSmuBAw -  \n(1)  :dSMRw:dSmuBIm :dJw:dSmuBIm:dBw:dCMw :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dRwkdSmuBUu:d3w:dSmuBAw:dLw:dSmuBAw:dLw :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dEmuMt:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw :dI:d_tw:dHw:dRw:dSmuBIm, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dLw:dHw:dSmuBIm, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dMw:dRw:dSmuBAu:dNw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2)  :dSMRw:dSmuBIm :dSMw:dM.Mwps :dBMw:dSmuBU :dMw:dNB.Mwps :dDdw :dLw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dLw:dKMw:dNw :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dBw:dSmuBI:dDdMw :dtw:dSmuBAw:dGMw:dSmuBAw:d_tw-:dRw:dSw:dSmuBU:dAw:dRw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw– :dMw:dSmuBU :dABusvwrw :dGw:dRw:dSmuBAw:dHw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm, :dSmuBI:BASE :dJw:dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dSmuBI.G:dKMw  :dS.Mwps :dSw :dKw:dRw - (:dSmuBI.G:dKMw  :dS.Mwps :dSw:dSmuBAw  :dKw:dHw:dSmuBAm:dBw:dLw:dSmuBAw )-  \n(1)  :dSMRw:dSmuBIm :dCMw:dSmuBU :d_w:dHw:dRwkdSmuBUu :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw :dU:d3Mw :dRapM  :dRw:dSmuBAw:dJw:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw , :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw :dKMw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw:dVw:dNw :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw, :dGw:dSmuBAw:dMw- :dGMw:dSmuBO:dGMw:dRw:dSmuBI:dDdw :dHw:dSmuBAw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dMw:dNw:dSmuBO:dHw:dRw \n:d3w:d_t_tw:dSmuBIm, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dMw:dRw:dSmuBAu:dNw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw, :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dFmva:d_Ro \n(2)  :dBw:dSmuBAm:dJw:dNw:dSmuBAw:d_Mw :dMw:dSmuBU:dSmuBI.G:dKMw  :dtw:dSmuBAw :dU:d3Mw :dRapM  :d_tw:dHw:dLw :dMw:dSmuBU:dSmuBI.G:dKMw  :dtw:dSmuBAw - \n(2) :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dDdMw:dSmuBO:dABusvwrw:dGw:dSmuBAw:dI :dMw:dSmuBU:dSmuBI.G:dKMw :dtw:dSmuBAw, \n:d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dAu:dRw:dHw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dLw:dSmuBAu:dKw:dHw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dCw:d_Rw:dKw:dLw:dSmuBAw - \n(1)  :dSw:dSmuBU:dSMRw:dSmuBIm :dSmuBI.M:dMw  :dSmuBI.M:d_Mw  :dLw:dSmuBE:dSMw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw:dSmuBIm :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw:dDw:dSmuBE:dVw :d3Rw:dSw:dSmuBAw:dDw :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw ‘:dJMw:dSmuBAw:dRwkdSmuBUu:dDw:dSmuBAw:dRw’ :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dRw:dSw:dSmuBU:dAw:dRw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw-–\n :dMw:dSmuBU :dABusvwrw :dGw:dRw:dSmuBAw:dHw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm, :dSmuBI:BASE :dJw:dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n(2)  :dSMRw:dSmuBIm:dMw:d_w:dSmuBIm :dVw:dSmuBIm:dNBw:dSmuBAw :dDw:dSmuBE:dVw:dSmuBIm :d3w:d_Nw:dSmuBIm :dSMRw:dSmuBIm :dSmuBI:dDw  :dSmuBI.M:dLw  :d3w :dJMw:dSmuBAw , :dU:dMw:dSmuBE:dRw - :d_Mraa:dFmva , :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n:dKMw:dJw:dRw:dSmuBIm / :dKMw:dSmuBAu:dJw:dRw:dSmuBIm :dVw:dSmuBAw:dDw:dKw -  \n(2)  :dSMRw:dSmuBIm :dSmuBI:dKw  :dSMw:dSmuBO:dRw:dSmuBIm :dDw:dSmuBAw:dSw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dNw:dSmuBE:dBw:dSmuBAm:d_w :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dRw:dSw:dSmuBU:dAw:dRw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw-– :dMw:dSmuBU :dABusvwrw :dGw:dRw:dSmuBAw:dHw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm, :dSmuBI:BASE :dJw:dLw:dSmuBAw- \n:dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n:d_w:dBw:dLw:dSmuBAw -  \n:dSMRw:dSmuBIm :dU:d3w:dSmuBE:dN.Mwps :dDRw  :dCw:dSmuBAu :dDMw:dRw:dSmuBIm  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dMw:dHw:dSmuBAw:dVw:dSmuBIm:dRw :dDw:dSmuBAw:dSw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dFmva, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw \n(:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dSMRw:dSmuBIm :dDw:dSmuBE:dVw:dNw:dSmuBAw:d_Mw :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dSw:dVw:dRapM:dJw:dSmuBIm:d_w :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dharo, :dGw:dSmuBAw:dMw- :dJMw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dJMw:d3w:d_t_tw:dSmuBIm, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :d3w:dSmuBIm:d3w:dRw:dSmuBAw:dHw:dSmuBIm, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dLw:dDw:dSmuBI:dNw :dtw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dSw:dSmuBAw:dRw:dABusvwrw:dGw:dSmuBIm - (:dGMw:dSmuBU:dNw:dSmuBAw -:dMw:dSmuBU:dNw:dSmuBAw )  \n(1) :dSMRw:dSmuBIm :d3w :dABusvwrw :dCw:dSmuBIm :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw, :dGw:dSmuBAw:dMw- :dSmuBI:d3w :d3w:dRw:dSmuBAw:dHw:dSmuBIm:DwBdw \n:dJMw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dLw  - (:dJMw:dSmuBI.M:dLw  :dBw:dSmuBAw:dHw )  \n(1) :dSMRw:dSmuBIm :dKw :dSmuBU :dN.Mwps :dDw :dNw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dKw:dNBw:dRapM :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dSMRw:dSmuBIm :dI:dN.Mwps :dDRw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dKw:dNBw:dRapM :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dRw:dSmuBE:dBw:dSmuBAw:dDddMw:dSmuBIm, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCw:dSmuBAu:dRw:dSmuBAw:dMw:dHw:dRw:dSmuBAm:dLw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm, :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dharo:dFour \n(2) :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw :dKMw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw:dVw:dNw  :dRw:dSmuBAw:dU:d_w  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dKw :dSmuBAm :dLw:dSmuBUu :dRw:dSmuBAw:dU:d_w, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSmC:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dBw:dSmuBAu:dSw:dRw:dSmuBIm (:dBw:dSmuBAu:dSw:dRw:dSmuBIm :dVw:dSmuBAw:dDw:dKw )  \n:dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw:dCw:dN.Mwps :dDRw  :d3Rw:dSw:dSmuBAw:dDw :dMw:dNB.Mwps :dDdw :dLw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dSMRw:dSmuBIm :dJMw:dSmuBO:d_tw:dNw :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :d_Mraa:dharo, :dBw:dSmuBAu:dSw:dRw:dSmuBIm/:dBw:dSmuBAu:dSw:dLw:dSmuBIm/:dBw:dSmuBAw:dSw:dSmuBU:dRw:dSmuBIm :dBw:dJw:dBw:dSmuBAm :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw :DwBdw  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \n:d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dRw:dSw:dSmuBU:dAw:dRw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dMw:dSmuBU :dABusvwrw :dGw:dRw:dSmuBAw:dHw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm, :dSmuBI:BASE :dJw:dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dSMRw:dSmuBIm :dSmuBI:dVw  :dBMw:dSmuBUu:dSmuBI:d_w   :dJMw:dSmuBAw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dKw:dNw:d_tw:dSmuBIm:dRw :dJMw:dSmuBAw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dKw:dCMw :dSmuBU :dBw:dSmuBIm, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- \n:dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dLw:dSmuBO:dKw :dGw:dSmuBAw:d_Mw:dSmuBAw :dGw:dSmuBAw:dtw:dKw   \n:dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBI:dVw  :dN.Mwps :dDRw  :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dSw:dSmuBIm:d_w:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dMw :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :d_w:dSmuBU:dLw:dSmuBI.M:dSw :dtw:dSmuBAw:dHw:dSmuBIm, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dMw:dNw:dSmuBO:dHw:dRw :d3w:d_t_tw:dSmuBIm, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dMw:dRw:dSmuBAu:dNw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- \n:dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dSMRw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w  :dCw:dKw :dSmuBU :dNw :dSw:dDw:dSmuBAw:dtw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dMw:dSmuBE:d_Mw:dRw :dSw:dDw:dSmuBAw:dtw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dMw:dSmuBI.M:dJw  :dRw:dSmuBAw :dVw:dSmuBAw:dDw:dKw (:dCMw:dSmuBO:dKw:d_tw:dSmuBAw  :dJMw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dLw  ...)   \n:dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw:d3w:dSmuBI:d_w   :dMw:dNB.Mwps :dDdw :dLw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dA:dJw:dSmuBU:dRapM:dNw :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dRw:dSw:dSmuBU:dAw:dRw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dMw:dSmuBU :dABusvwrw :dGw:dRw:dSmuBAw:dHw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm, :dSmuBI:BASE :dJw:dLw:dSmuBAw- \n:dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dMw:dSmuBVorwpmrR:dDw:dABusvwrw:dGw :dVw:dSmuBAw:dDw:dKw -  \n(1)  :dSMRw:dSmuBIm :dKw:dSmuBI:d3w  :dLw:dSmuBE:dSMVw:dRw :dDw:dSmuBAw:dSw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw . :dSw:dSmuBU:dNNw:dRw :dDw:dSmuBAw:dSw , :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSavaB:dharo, :dGw:dSmuBAw:dMw- :dLw:dSmuBI.G:dKSs.Mwps :dMw :dSmuBI:dNw :dtw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCMw:dJw:dNw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dLw:dSmuBAu:dKw:dHw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n(2)  :dSMRw:dSmuBIm :dKMw:dKMw:dRw :dSw:dDw:dSmuBAw:dtw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dBw :dABusvwrw :d_tMw:dSmuBAw :dSw:dDw:dSmuBAw:dtw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSmC:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:d_w:dSmuBAw:dNw:d3w:dSmuBU:dRw:dSmuBAw :dSw:dHw :dBMw:dSmuBAw:dVw :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w   \n(1)  :dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw:dSmuBI:dVw  :dLw:dSmuBAw:dSw :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dDw:dSmuBU:dKMw:dRw:dNw :dtw:dSmuBAw:dDw:dVw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFour:dEmuMt, :dGw:dSmuBAw:dMw- :dSmuBI.M:dSw :dMw:dRw:dSmuBAw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dSw:dSmuBAw:dABusvwrw:dSmuBI:dGw , :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:dGMw:dSmuBO:dGMw:dDddMw:dDdw:dSmuBIm:dHw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :d3Mw :dSmuBU :dLw:d3w:dRw:dSmuBAw:dSw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:d_w:dRw:dSw:dSmuBAw / :d_w:dSmuBAw:dSw:dSmuBAw -  \n:dSMRw:dSmuBIm :dJw:dSmuBO:dGw:dSmuBE:dN.Mwps :dDRw  :dRw:dSmuBAw:dMw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dSmuBI:dBw :dL.Mwps :d_tw:dSmuBUu :dRw:dSmuBAw:dMw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw \n(:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dJw:dSmuBE:dN.Mwps :dDRw  :dRw:dSmuBAw:dMw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dKw:dSmuBAw:dLw:dSmuBE:dSMVw:dRw :dRw:dSmuBAw:dMw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dEmuMt, :dGw:dSmuBAw:dMw- :dMw:dJMw:dSmuBAu:dRw:dSmuBAw, :d3w:dSmuBAw:dS.Mwps :d_tw- :dCMw:dJw:dNw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dNw:dRw:dSmuBI:dHw :dtw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- \n:dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n:dRw:dMw:dJMw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dLw  / :dKw:d_tMw:dJMw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dLw  / :dKw:dRw:d_w:dSmuBAw:dLw :dVw:dSmuBAw:dDw:dKw -  \n:dSMRw:dSmuBIm :dSw:dSmuBAm:dNw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dLw:dSmuBI.M:dLw :d_w :dRw:dSmuBAw:dMw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dharo, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw \n(:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dSMRw:dSmuBIm :dJw:dNw:dKw :dMw:dNB.Mwps :dDdw :dLw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dU:dSmuBI.M:dCw :d_w :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSmC:dharo, :dRw:dMw:dJMw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dLw / :dKw:d_tMw:dJMw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dLw / :dKw:dRw:d_w:dSmuBAw:dLw :dVw:dSmuBAw:dDw:dKw,  :dOBa:dNmBa:dSavaB:dFmva :dIm.:dSw :dCwBdrwfmBdu  \n:dRw:dMw:dJMw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dLw  :dBw:dJw:dBw:dSmuBAm :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw :DwBdw :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw- :dBw:dSmuBI:dDdMw :dtw:dSmuBAw:dGMw:dSmuBAw:d_tw/:dRw:dSw:dSmuBU:dAw:dRw, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dMw:dSmuBU :dABusvwrw :dGw:dRw:dSmuBAw:dHw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dGw:dSmuBU:dMw:dGw:dSmuBU:dSmuBI.M:dMw  :dtw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu/ :dGRw:dSmuBU:dMw :dBw:dSmuBAw:dJw:dSmuBAw   \n:dSMRw:dSmuBIm :d3w:dRw:dMw:dSmuBE:dSMVw:dRw :dMw:dNB.Mwps :dDdw :dLw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm :dMw:dNB.Mwps :dDdw:dLw :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFour:dOBa, :dOBa:dNmBa:dEmuMt:dharo :dIm.:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dGw:dSmuBU:dMw:dGw:dSmuBU:dSmuBI:BASE :dMw:dtw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu :dBw:dJw:dBw:dSmuBAm :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw :DwBdw \n:dSMRw:dSmuBIm :dJw:dSmuBU:dGw:dSmuBAw:dtw :dSw:dSmuBAw:d3Mw:dSmuBIm.G  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dSMRw:dSmuBIm :dSMRw:dSmuBIm:dCw:dN.Mwps :dDRw :dSw:dSmuBAw:d3Mw:dSmuBIm.G, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSavaB:dFmva, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dDdw:dABusvwrw:dKw:dSmuBAw / :dDdMw:dSmuBO:dLw :dVw:dSmuBAw:dDw:dKw   \n:dSMRw:dSmuBIm :dBw:dDw:dRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw , :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dFmva, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw :dI:d_tw:dHw:dRw:dSmuBIm, :d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dLw:dHw:dSmuBIm, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :dSmuBI:BASE :dNw:dMw:dRapM:dLw:dSmuBIm, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dMw:dRw:dSmuBAu:dNw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAu:dLw \n(:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \n:dSMRw:dSmuBIm :dtw:dSmuBO:dGw:dSmuBE:dN.Mwps :dDRw  :dRw:dSmuBAw:dMw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dSmuBI:dBw :dL.Mwps :d_tw:dSmuBUu :dRw:dSmuBAw:dMw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dFmva:dFmva, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw \n(:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dDdw:dABusvwrw:d3Mw:dSmuBAw  (:dHw:dSmuBO:dLw:dSmuBIm:dMw:dSmuBE :dBw:dJw:dSmuBAw:dO:dLw :dJw:dSmuBAw:dI:d_w...) \n:dSMRw:dSmuBIm :dJw:dGRw:dNw:dSmuBAw:d_Mw :dCw:dSmuBAu:dDMw:dRw:dSmuBIm :dU:d3Mw :dRapM  :dSmuBI.M:dDMw  :dtw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm :dDw:dSmuBAw:dSw  :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw. :dMw:dHw:dSmuBAw:dVw:dSmuBIm:dRw :dDw:dSmuBAw:dSw, :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSmC:dFmva, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- \n:d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- :dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw),:dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dSMRw:dSmuBIm :dMw:dHw:dSmuBE:dN.Mwps :dDRw  :d3w:dSmuBO:dDDw:dSmuBAw:dRw , :dU:dMw:dSmuBE:dRw- :dSmC:dFmva, :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dCw:dNw:dSmuBAu:dRw:dSmuBAw:dGw :dABusvwrw :dJw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw) \n:dNw:dNuw :dSmuBE :dRw:dSmuBAw / :dSmuBI:dDdw  :dGw:dRw:dSmuBIm -  \n:dSMRw:dSmuBIm :dRw:dSmuBAw:dMw :d3Rw:dSw:dSmuBAw:dDw :dRw:dSmuBAw:dMw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBU:d_Rw :dS.Mwps :dVw . :dSw:dRw:dtw:dSmuBU:dGw :dMw:dSmuBO:dCw:dSmuBIm , :dU:dMw:dSmuBE:dRw - :dFmva:d_Ro , :d3w:d_w:dSmuBAw- :dGw:dSmuBAw:dMw+:d3w:dSmuBO:dS.Mwps :d_tw- :dBw:dSmuBE:dRw:dMw:dSmuBAw, :dBMw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw- :d_w:dMw:dSmuBU:dSmuBI.N:dRw :dtw:dSmuBAw, :d_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw- \n:dJMw :dABusvwrw :dJMw:dSmuBAw:dRw:d3w:dSmuBU:dRw (:dAw:dRw.:dE:dSw. :dSmuBI.M:dSMw :dSmuBI:dVw :dRw), :dSmuBI.M:dJw :dLw:dSmuBAw- :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI:d3w :dNw- :dEmuMt:dFour:dSavaB:dFour:dOBa:dharo (:dSmuBI:dBw :dHw:dSmuBAw:dRw)  \n  \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw:dKw :dSmuBI:dKw:dCMw :dSmuBU  :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :- \n:dOBa) :dHw:dSmuBAw:dI:dKw :dSmuBUu  :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dOBa:d_Ro :dMw :dA:dABusvwrw:dKw , :dOBa:dFmva :dJw:dSmuBUu:dNw :d_Ro:dharo:dharo:dEmuMt   \nVide ha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n:d_Ro) :dGw:dJw:dLw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :d_Ro:dOBa :dMw :dA:dABusvwrw:dKw ,  :dOBa :dNw:dVw:dMBw:dRw :d_Ro:dharo:dharo:dEmuMt   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n:d_Mraa) :dSmuBI:dVw:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dSmC:dSavaB :dMw :dA:dABusvwrw:dKw , :dOBa :dA:dK_tw:dSmuBUu :dBw:dRw :d_Ro:dharo:dOBa:dharo  \nVideha_01_10_2010         Videha _01_10_2010_Tirhuta              67  \n:dFour) :dBw:dSmuBAw:dLw :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dSavaB:dharo :dMw :dA:dABusvwrw:dKw , :dOBa:dFmva :dNw:dVw:dMBw:dRw :d_Ro:dharo:dOBa:dharo  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n:dFmva) :dNw:dSmuBAw:d_tw:dKw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dSavaB:d_Ro :dMw :dA:dABusvwrw:dKw :dOBa:dFmva :dSmuBI:dDw:dSw:dMBw:dRw :d_Ro:dharo:dOBa:dharo  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12 _2010_Tirhuta            72  \n:dSmC) :dNw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dSavaB:dSavaB :dMw :dA:dABusvwrw:dKw :dharo:dOBa :dMw:dSmuBAw:dCw:dRapM :d_Ro:dharo:dOBa:dOBa  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n:dSavaB) :dBw:dSmuBAw:dLw :dGw:dJw:dLw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw:dKw :dA:dABusvwrw:dKw :dOBa:dOBa:dOBa :dMw :dA:dABusvwrw:dKw , :dOBa :dA:dGw:dS_w :d_Ro:dharo:dOBa:d_Ro  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n:dEmuMt) :dBMw:dSmuBI.G:dK_w :dGw:dJw:dLw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dOBa:d_Ro:dSmC :dMw :dA:dABusvwrw:dKw , :dOBa:dFmva :dMw:dSmuBAw:dCw:dRapM :d_Ro:dharo:dOBa:d_Mraa   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n:dNmBa) :dGw:dJw:dLw :dAw:dLw:dSmuBO:dCw:dNw:dSmuBAw -:dSw:dMw:dSmuBAw:dLw:dSmuBO:dCw:dNw:dSmuBAw -:dSw:dMw:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dOBa:dFour:d_Ro :dMw, :dA:dABusvwrw:dKw :dOBa:dFmva :dNw:dVw:dMBw:dRw :d_Ro:dharo:dOBa:d_Mraa  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n:dOBa:dharo ) :dKw:dSmuBAw:dSMw:dSmuBIm:dKw:dSmuBAw:dABusvwrw:d_w :dSmuBI.M:dMw:dSMRw :dMw:dDMw:dSmuBU:d3w :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dOBa:dSmC:dNmBa :dMw :dA:dABusvwrw:dKw :dOBa :dJw:dNw:dVw:dRw:dSmuBIm :d_Ro:dharo:dOBa:dFmva  \nVideha_01_01_2015  \n:dOBa:dOBa ) :dA:dRw:dSmuBI:dVw:dNDw :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dOBa:dEmuMt:dNmBa :dMw :dA:dABusvwrw:dKw :dOBa :dNw:dVw:dMBw:dRw :d_Ro:dharo:dOBa:dFmva  \nVideha_01_11_2015  \n:dOBa:d_Ro ) :dJw:dGw:dDw:dSmuBIm:dSMw :dCw:dNDRw :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw :dA:dSmuBI:dNw:dLw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw :dOBa:dNmBa:dOBa :dMw :dA:dABusvwrw:dKw :dOBa :dSmuBI:dDw:dSw:dMBw:dRw :d_Ro:dharo:dOBa:dFmva  \nVideha_01_12_2015  \n:dOBa:d_Mraa ) :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dMMw:dSmuBAw:dNw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:dSmuBAw  :dKw- :d_Ro:dharo:dharo :dMw :dA :dKw  :dOBa:dFmva :dA:d3Rw:dSmuBAm:dLw :d_Ro:dharo:dOBa:dSmC / :d_Ro:dharo:dFmva :dMw :dA :dKw  :dOBa :dJw:dSmuBU:dLw:dSmuBAw:dIm :d_Ro:dharo:dOBa:dSmC   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n:dLw:dSmuBE:dKMw:dKw:dSw :dABusvwrw  :dAw:dMw :dABusvwrw :dSmuBI:d_Rw:d_w :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw:d3w:dRw :dAw:dMw :dABusvwrw:dSmuBI:d_Rw:d_w :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw:dKw:dSmuBAw:dRw:dKw :dSmuBI:d_tw:d33w:dNBw:dSmuBIm:dKw :dSMwkdSmuBVorwpmrR :dABusvwrw :dKMw:dLw:dSmuBAw  \n:dOBa. :dKw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dMw:dNw:dSmuBIm:dKw :d3w:dSmuBAw:dABusvwrw:dCw :d_tw:dSmuBAw :dKw:dSmuBI:dVw:d_w:dSmuBAw :dAw :dO:dI:d3w:dRw :dMw:dDMw:dSmuBU:dKw:dSmuBAw:dN_w :dJMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBI:d_tw:d33w:dNBw:dSmuBIm  \nVIDEHA 209th issue :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw:dKw :dDw:dSmuBUu :dSw:dE :dNw:dSmuBAu:dMw :dA:dABusvwrw:dKw \nVideha_01_09_2016  \n \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dIm -:d3w:dSmuBI:d_Rw:dKw:dSmuBAw:dKw   :dBw:dSmuBIm:dCMw:dLw :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw:dKw :dSw :dABusvwrw :dGw - :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm:dKw  :dSw:dVw:dRapM:dSMRw:dSmuBE:dSs_tMw  :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw:dKw  :dE:dKw:d_tw:dSmuBAw  :dSw:dMw:dSmuBAw:dNw:dSmuBAw:dN_w:dRw  :dSw :dABusvwrw :dKw:dLw:dNw  \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw ::dSw:dDw:dSmuBE:dHw ::d_Ro (:dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm  :d3Rw:dBw:dNDMw -:dSmuBI:dNw:dBw:dNDMw -:dSw:dMw:dSmuBAw:dLw:dSmuBO:dCw:dNw:dSmuBAw :d_Ro:dharo:dharo:dNmBa -:dOBa:dharo ) \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw ::dSw:dDw:dSmuBE:dHw ::d_Mraa (:dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :d3w:dDtw :d_Ro:dharo:dharo:dNmBa -:dOBa:dharo ) \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw ::dSw:dDw:dSmuBE:dHw ::dFour (:dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dKw:d_Mw:dSmuBAw :d_Ro:dharo:dharo:dNmBa -:dOBa:dharo ) \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dSmuBI:dVw:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw  [ :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dDw:dSmuBE:dHw :dFmva ]  \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw :dLw:dSmuBIm :dLw:dGMw:dSmuBU:dKw:d_Mw:dSmuBAw  [ :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dDw:dSmuBE:dHw :dSmC ]  \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :d3w:dDtw  [ :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dDw:dSmuBE:dHw :dSavaB ]  \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dNw:dSmuBAw:d_ttw :dU:d_Sw:dVw  [ :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dDw:dSmuBE:dHw :dEmuMt ]  \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dSmuBI.M:dSMw:dSMw:dSmuBU :dU:d_Sw:dVw  [ :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dDw:dSmuBE:dHw :dNmBa ]  \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :d3Rw:dBw:dNDMw -:dSmuBI:dNw:dBw:dNDMw -:dSw:dMw:dSmuBAw:dLw:dSmuBO:dCw:dNw:dSmuBAw  [ :dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dDw:dSmuBE:dHw :dOBa:dharo ]  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e -re aders. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \n:dA:d3w:dNw :dMw :dABusvwrw :d_w:dVtw  ggajendra@videha.com  :d3w:dRw :d3w:d_tMw:dSmuBAw:dU:DwBdw  \n:dGw:dJw:dSmuBE:dNDRw :d_tMw:dSmuBAw:dKw :dSmuBU :dRw \nggajendra@videha.com   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \n \n:dAm :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw:d3w:dRw :dA:d3w:dNw  :dMw :dABusvwrw :d_w:dVtw  ggajendra@videha.com  :d3w:dRw :d3w:d_tMw:dSmuBAw:dU:DwBdw  \n:d_Ro. :dGw:dDtw  \n:d_Ro.:dOBa.:dDdw:dSmuBSMortO :dKw :dSmuBAm :dLw:dSmuBAw:dSMw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSmuBI.M:dMw:dSMRw-:dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dSw :dABusvwrw :dSKw :dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w :dKw :dSmuBE :dRw :dA:dVw:dtw:dVw  \n:d_Ro.:d_Ro.:dSw:d_tw :dNw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dtw:dNBw :dJMw:dSmuBAw- :dLw:dGMw:dSmuBU:dKw:d_Mw:dSmuBAw- :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw \n:d_Ro.:d_Mraa.:dMw:dNw:dSmuBO:dJw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dMw :dABusvwrw :dDdw:dLw -:dSmuBI:dKw:dCMw:dSmuBU :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw  \n:d_Ro.:dFour .:dJw:dGw:dDw:dSmuBIm:dSMw :d3Rw:dSw:dSmuBAw:dDw :dMw :dABusvwrw :dDdw:dLw- :dGw:dSmuBAw:dMw:dKw :dSmuBI.M:dJw:dNw:dGw:dSmuBIm (:dLw:dGMw:dSmuBU :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGRw:dHw- :dCw:dSmuBAw:dSmuBI.N:dRw:dMw :dSw :dABusvwrw:dSKw:dRw:dNBw) \n:dDdw:dSmuBCwBdrwO . :dKw :dSmuBAm :dLw:dSmuBAw:dSMw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSmuBI.M:dMw:dSMRw  \n:dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dSw :dABusvwrw :dSKw :dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w :dKw :dSmuBE :dRw :dA:dVw:dtw:dVw  \n  \n:dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dSw :dABusvwrw :dSKw :dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w :dKw :dSmuBE  :dSw:dMw:dGRw:d_w:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dMw :dKw:dHw:dLw :dJw:dSmuBAw :dSw:dKw :dSmuBAm :d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dKw :dSmuBU:dNw:dSmuBO :dSw:dSmuBAw:dABusvwrw:dSKw :dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w:dKw :dKSsw:dSmuBE:d_Rw :dA:d3w:dNw :dSmuBI:dKw:dCMw :dSmuBU  :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw \n:dKMw:dSmuBAw:dNw:d3w:dSmuBAw:dNw, :dSmuBI:dVw:dDMw :dBw:dSmuBE:dBw:dHw:dSmuBAw:dRw, :dGw:dSmuBIm:d_w :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w :dAw:dSmuBI:dDw :dKw :dSmuBE  :dKw:dSmuBAw:dRw:dNBw:dSmuBE :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw :dS_Mw:dSmuBAw:dNw :dAw :d3w:dSmuBI:dHw:dCw:dSmuBAw:dNw :dRw:dKMw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dSw :dABusvwrw :dSKw :dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w \n:dA:d_Mw:dVw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dMw :dKw :dSmuBE  :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dA:d3w:dNw :dSmuBI:dVw:dLw:dKSsw:dNBw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:d_w:dSmuBAw :dCMw :dSmuBAm :dKw:DwBdw :dKw:dSmuBI:dNw:dKw :dO:dSmuBI:dHw :dSmuBI:dVw:dLw:dKSsw:dNBw:d_w:dSmuBAw :d3w:dRw :dSmuBI:dVw:dCw:dSmuBAw:dRw :dKw:dRw:dSmuBIm:DwBdw \n:dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dMw :dKw :dSmuBE  :dSw :dABusvwrw :dSmuBI.M:dKSsw:d3_w :dRwkdSmuBUu:d3w :dSw :dCwBdrwfmBdu  6 :dBMw:dSmuBAw:dGw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dDw:dSmuBE:dKMw:dLw :dJw:dSmuBAw :dSw:dKw :dSmuBAm :d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw: \n:dKw)  :dKMw:dSmuBAw:dNw:d3w:dSmuBAw:dNw, :dKMw) :dVw:dS_Rw :dSmuBI:dVw:dNtw:dSmuBAw:dSw, :dGw) :dGw:dSmuBIm:d_w :dAw :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w, :dGMw) :dVw:dSmuBAw:dDtw:dtw :dABusvwrw :d_Rw, :dCw) :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw , :dCMw) :dDMw:dSmuBAw:dSmuBI:dMw:dRapM:dKw :dSw :dABusvwrw :d3Rw:dDw:dSmuBAw:dtw :dAw :d3w:dRw:dABusvwrw:d3w:dRw:dSmuBAw:DwBdw \n:dKw. :dKMw:dSmuBAw:dNw:d3w:dSmuBAw:dNw   \n:dKMw:dSmuBAw:dNw:d3w:dSmuBAw:dNw :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dSw:dMw:dSmuBAw:dJw :dKw :dSmuBE  :dSw :dABusvwrw :dSKw :dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w :dKw :dSmuBE  :dMw:dSmuBUu:dLw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dKMw:dSmuBAw:dNw:d3w:dSmuBAw:dNw :dKw :dSmuBE  :dDw:dSmuBUu :dDwkdSmuBVorwpmrR:dSmuBI:dSs_tw:dKw:dSmuBO:dNBw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dDw:dSmuBE:dKMw:dLw :dJw:dSmuBAw :dSw:dKw :dSmuBAm :d_w \n:dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dBMw:dSmuBO:dJw:dNw :dKw :dSmuBE  :dMw:dSmuBU:dKMtw :dAw :dS_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm:dtw :d_w:d__Vw :dAw :dDw:dSmuBO:dSw:dRw :dBMw:dSmuBO:dJw:dNw:dKw :dSw:dCw:dSmuBAw:dRw:DwBdw :dJw:dKMw:dNw :dBw:dHwkdSmuBU:d_w :dRw:dSmuBAw:dSw:dKw :dVw:dS_w:dSmuBU :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBMw:dSmuBO:dJw:dNw:dKw :d_Mw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm \n:dA:d_Mw:dVw:dSmuBAw :d_Mw:dSmuBAw:dRw :dSw:dJw:dSmuBAm:dLw :dJw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw :d_w :dIm :dBMw:dSmuBE:dLw :dSw:dCw:dSmuBAw:dRw:DwBdw :dSw:dCw:dSmuBAw:dRw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dJw:dRwkdSmuBU:dRw:dSmuBIm :dNw:dSmuBI:dHw :dJw:dSmuBE :dSw:dBw :dVw:dS_w:dSmuBU :dA:d_Mw:dVw:dSmuBAw :dBMw:dSmuBO:dJtw :dSw:dSmuBAw:dMw:dGRw:dSmuBIm \n:dS_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm:dtw :dHw:dSmuBO:DwBdw :dJw:dKMw:dNw :dBMw:dSmuBO:dJtw :dSw:dSmuBAw:dMw:dGRw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :dBw:dSmuBAw:d_w :dKw:dRw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dSmuBIm.M :d_w :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dKw :dMw:dSmuBUu:dLw :dBMw:dSmuBO:dJtw :dSw:dSmuBAw:dMw:dGRw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :dBw:dSmuBU:dJMw :d3w:dDdw:d_w:DwBdw  \n:dE:dKw :d3Mw:dKw:dRw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dKw:dHw:dLw :dJw:dSmuBAm:d_w :dCMw :dSmuBAm :dKw: \n:dSmuBI:d_w:dRw:dHwkdSmuBU:d_w:dSmuBIm:dtw:d_w:dSmuBAw :dKw :dSmuBE  :dBMw:dSmuBO:dJw:dNw :d_w:dSmuBIm:dNw:DwBdw :dKw:dDw:dLw:dSmuBIm :dKw:dBw:dKw:dBw :dMw:dSmuBIm:dNw:DwBdw:DwBdw \n:dAw:dBw :dKw:dSmuBI:dNw :dE:dKw:dRw:dSmuBAw :dDw:dSmuBE:dKMw:dSmuBIm: \n:dKw:dDw:dLw:dSmuBIm (:dKw :dSmuBE :dRw:dSmuBAw): :dKw :dSmuBE :dRw:dSmuBAw :dGw:dSmuBAw:dCMw:dKw :dSw:dBw :dCw:dSmuBIm:dhw:dKw :d3Rw:dtw:dSmuBO:dGw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :d_Mw:dMBw :dKw :dSmuBE  :dBMw:dSmuBIm:d_w:dRw :dKw :dSmuBE :dRw :d_w:dRw:dKw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm, :dKw:dSmuBO:dSsw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE :dRw \n:d_w:dRw:dKw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm, :dKw:dSmuBAw:dABusvwrw:dCw :dKw :dSmuBE :dRw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE :dRw :d_w:dRw:dKw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm, :d3w:dSmuBAw:dKw:dLw :dKw :dSmuBE :dRw:dSmuBAw:dKw :dSmuBI:dVw:dSmuBI:dVw:dDMw :dRwkdSmuBUu:d3w :dMw:dSmuBEABusvwrw :d3Rw:dtw:dSmuBO:dGw:DwBdw :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dBMw:dSmuBAw:dRw :dSmuBI:dBw:dNw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE :dRw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE  :d3w:dSmuBUu:dNBw:dRapM :dNw:dSmuBI:dHw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw \n:dKw :dSmuBE :dRw:dSmuBAw:dKw :d3Rw:dtw:dSmuBO:dGw :dSw:dBw :dSmuBI:dBw:dDMw, :dBw:dSmuBE:dBw:dHw:dSmuBAw:dRw, :d3w:dSmuBUu:dJw:dSmuBAw :d3w:dSmuBAw:d_tMw, :dU:d_Sw:dVw, :dSw:d_tw:dNw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dtw:dNBw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dAw:dSmuBI:dDw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dKw:dSmuBAw:dABusvwrw:dCw :dKw :dSmuBE :dRw:dSmuBAw:dKw \n:d_w:dRw:dKw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm :d3w:d_Mtw :dKw :dSmuBE  :dRwkdSmuBUu:d3w :dMw:dSmuBEABusvwrw :d3Rw:dtw:dSmuBU:dK_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dKw :dSmuBE :dRw:dSmuBAw :d_Mw:dMBMw :dKw :dSmuBE  :dBw:dHwkdSmuBU:d_w :dSMw:dSmuBU:dBMw :dKw:dSmuBAw:dtw:dRapM :dMw:dSmuBEABusvwrw :d3Rw:dtw:dSmuBO:dGw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dKw :dSmuBE :dRw:dSmuBAw:dKw :d3w:dSmuBAw:d_w :d3w:dRw :dBMw:dSmuBO:dJw:dNw \n:dKw:dRw:dBw :dA:dDw:dSmuBAu :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dA:dBw:dSmuBAm:d_w :d3w:dRw:dABusvwrw:d3w:dRw:dSmuBAw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw \n:dKw:dBw:dKw:dBw: :dKw:dBw:dKw:dBw :dKw :dSmuBE  :dA:dABusvwrw:d_w:dGw:dRapM:d_w :dBMw:dSmuBE:dLw :dO:dLw, :dKMw:dMw:dHw:dSmuBAw:dRwkdSmuBU , :dKw:dSmuBAu:dAw:dABusvwrw :d3w:dSmuBAw:d_w , :dO:dLw:dKw :d3w:dSmuBEABusvwrw:d3w:dSmuBIm, :dKw:dNNw:dSmuBAw :d3w:dSmuBAw:d_w, :dA:dSmuBI.N:dRw:dKw :dABusvwrw :dCw:dKw :dLw:dSmuBO:dRMw:dHw:dSmuBAw, \n:dAw:dSmuBI:dDw:DwBdw :dO:dLw :dSMw:dSmuBU:dDDMw :dAw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAw:dCtw :dVw:dS_w:dSmuBU :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dSw:dSmuBAw:dMw:dSmuBUu:dSmuBI:dHw:dKw :dBMw:dSmuBO:dJw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dO:dLw:dKw :dSw:dNNw:dSmuBAw :dA:dSmuBI:dNw:dVw:dSmuBAw:dtw:dRapM :dRw:dHw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dO:dLw:dKw :d_w:dRw:dKw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm \n:dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dKMw:dSmuBUu:dBw :dCw:dSmuBAw:dVw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dHw:dMw:dRw:dSmuBAw:dLw:dSmuBO:dKw:dSmuBI:dNw :dKMw:dSmuBAw:dI:d_w :dCMw:dSmuBIm.M:DwBdw :dKMw:dMw:dHw:dSmuBAw:dRwkdSmuBU :dKw :dSmuBE  :d_w:dRwkdSmuBU:dAw :dA:d_Mw:dVw:dSmuBAw :dKMw:dMw:dHw:dSmuBAw:dRwkdSmuBU:dAw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dKw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:d_w:dSmuBAw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \n:dA:dSmuBI.N:dRw:dKw:dSmuBO:dABusvwrw:dCw :dO:dNw:dSmuBAw :d_w :dSw:dBw :dKMw:dSmuBAw:dI:d_w :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dS_Rw:dSmuBIm:dGw:dNw:dKw :dMw:dDMtw :dIm :dKw:dSmuBI:dNw :dA:dSmuBI.M:dDMw:dKw :dSmuBI:d3Rw:dtw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dKw:dBw:dKw:dBw :dBMw:dSmuBO:dJtw :d3w:dDw:dSmuBAw:d_Mw:dRapM :dKw :dSmuBE  \n:dBw:dNw:dSmuBE:dBw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dKw:dSmuBAw:dGw:dJw:dSmuBIm, :dhw:dMw:dSmuBIm:dRw:dSmuBIm :dNw:dSmuBE:dBw:dSmuBO, :dKw:dSmuBAw:dABusvwrw:dCw :dAw:dMw, :dAw :dAw:dSmuBI.M:dMw:dLw :dKw :dSmuBE  :d3Rw:dtw:dSmuBO:dGw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw \n:dMw:dSmuBIm:dNw : :dMw:dSmuBIm:dNw:dKw :dA:d_Mw:dRapM :dBMw:dSmuBE:dLw :dMw:dSmuBAw:dCMw:DwBdw :dMw:dSmuBAw:dCMw :d_w :dA:d3w:dNw:dSmuBAw :dSw:dBMw:dKw :dBMw:dSmuBO:dJw:dNw:dKw :dMw:dSmuBU:dKMtw :d3w:dDw:dSmuBAw:d_Mw:dRapM :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dA:dNw:dSmuBE:dKw :d_w:dRw:dHw:dKw :dMw:dSmuBAw:dCMw :dAw :dMw:dSmuBAw:dCMw:dKw \n:dSw :dABusvwrw :dGw :dSw :dABusvwrw :dGw :dO:dSmuBI:dHw :d3Rw:dJw:dSmuBAw:dSmuBI:d_w:dKw :dA:dNtw :dCw:dSmuBIm:dhw :dJw:dSmuBE:dNw:dSmuBAw :dKw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw:dSmuBO:dDdw, :dDdw:dSmuBO:dKw:dSmuBAw, :dKw:dSmuBAw:dCMw :dSmuBU  :dAw:dSmuBI:dDw :dKMw:dSmuBE:dBw:dSmuBAw:dKw :d3w:dRw:dABusvwrw:d3w:dRw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw \n:dIm :d_w :dBMw:dSmuBE:dLw :d_w:dSmuBIm:dNw :dMw:dSmuBU:dKMtw :d_w:d__Vw:DwBdw :dE:dKw:dRw:dSmuBAw :dA:dSmuBI:d_w:dSmuBI.N:dRw:dK_w :dSmuBI:dKw:dCMw :dSmuBU  :d3w:dDw:dSmuBAw:d_Mw:dRapM :dA:dSmuBI.M:dCMw :dJw:dSmuBE :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw :dKw :dSmuBE  :dBw:dHwkdSmuBU:d_w :dSmuBI:d3Rw:dtw :dCMw:dSmuBI:dNw:DwBdw :dIm :dSw:dBw :dA:dSmuBI.M:dCMw: \n:dDw:dHw:dSmuBIm-:dCw:dSmuBUu:dRw:dSmuBAw, :dCw:dSmuBIm:dNw:dSmuBIm: :dSw:dMw:dS_w :dSmuBI:dVw:dSMVw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBE :dE:dHw:dSmuBE:dNw :dKSsw:dSmuBE:d_Rw :dA:dSmuBI.M:dCMw :dJw:d_w :dDw:dHw:dSmuBIm-:dCw:dSmuBUu:dRw:dSmuBAw-:dCw:dSmuBIm:dNw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :dMw:dSmuBU:dKMtw :dBMw:dSmuBO:dJw:dNw :dAw :dBMw:dSmuBO:dJw :dI:d_tw:dSmuBAw:dSmuBI:dDw :dMw:dSmuBEABusvwrw \n:dSw:dSmuBAw:dMw:dSmuBUu:dSmuBI:dHw:dKw :dBMw:dSmuBO:dJw:dNw :dKw :dSmuBE  :dRwkdSmuBUu:d3w :dMw:dSmuBEABusvwrw :dKMw:dSmuBAm:dLw :dJw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw  \n:dAw :dSw:dBw :dVtw :dABusvwrw :dJw:dNw :d3w:dRw :dBMw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm :d3w:dDddMw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw :dA:d3w:dNw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dKw :dSmuBI:d_w:dLw:dKw:dSmuBO:dRw:dSmuBAw :DwBdw :dSw:dVw:dRapM:d_Rw :dU:d3w:dLw:dBDMw, :dNw:dSmuBE :dDw:dSmuBAw:dMw :dNw:dSmuBE :dCMw:dDw:dSmuBAw:dMw, :dAw :dSVw:dSmuBAw:dDw :dKw :dSmuBE :dRw \n:dKw:dSmuBIm.G :dKw:dHw:dBw? :dCMw:dSmuBO:d_tw :d3w:dSmuBAm:dGMw :dSw:dBw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dA:d3w:dNw :dS_Mw:dSmuBAw:dNw :dRw:dKMw:dNw:dSmuBE :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dIm :dE:dHw:dSmuBE:dNw :dBMw:dSmuBO:dJtw :d3w:dDw:dSmuBAw:d_Mw:dRapM :dA:dSmuBI.M:dCMw :dJw:dKw:dRw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE :dVw:dLw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw :dKMw:dSmuBAw:dI:d_w \n:dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw  \n:dMw:dKMw:dSmuBAw:dNw: :dBMw:dSmuBAw:dRw:d_w:dVw:dSsw:dRapM :dMw:dSmuBEABusvwrw :dSw:dBw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dA:dSmuBI.M:dDMw:dKw :dMw:dKMw:dSmuBAw:dNw :dA:d3w:dNw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw :dAw :dSw:dBw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBw:dSmuBE:dSw:dSmuBIm :dE:dKw:dRw :dU:d3w:dtw:dSmuBO:dGw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dHw:dMw:dRw:dSmuBE \n:dLw:dSmuBO:dKw:dSmuBI:dNw :dKw:dRw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dSmuBIm.M:DwBdw  \n:dA:dABusvwrw:d_w:d_w:dVmswruw :dBMw:dSmuBO:dJw:dNw:dKw :d3w:dSmuBUu:dNBw:dRapM:d_w:dSmuBAw :dMw:dSmuBU:dKMw:dSMw:dSmuBU:dSmuBI.M:dDDMw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw :dAw :dMw:dSmuBU:dKMw:dSMw:dSmuBU:dSmuBI.M:dDDMw :d3w:dSmuBAw:dNw :dSw:dSmuBU:d3w:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBE:DwBdw \n:dKMw. :dVw:dS_Rw :dSmuBI:dVw:dNtw:dSmuBAw:dSw   \n:d3w:dRw:dABusvwrw:d3w:dRw:dSmuBAw:dGw:d_w :dVw:dS_Rw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dKw :d3w:dSmuBU:dRwkdSmuBU:dSsw :dLw:dSmuBE:dLw :dDMw:dSmuBO:d_w:dSmuBIm, :dGw:dMw:dCMw:dSmuBAw, :dtw:dSmuBAw :dMw:dSmuBU:dRw:dSmuBE:d_tMw:dSmuBAw :dAw :dS_Rw:dSmuBIm:dGw:dNBw :dLw:dSmuBE:dLw :dNw:dSmuBU:dAw, :dAw:dABusvwrw:dGw:dSmuBIm :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dSmuBI:dKw:dCMw :dSmuBU  :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw \n:dVw:dGw:dRapM :dKw :dSmuBE :dRw :dLw:dSmuBO:dKw :dtw:dSmuBAw :d_w :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw :dA:dVw:dSw:dRw :d3w:dRw :dA:d_Mw:dVw:dSmuBAw :dO:dHwkdSmuBU:dNw:dSmuBAw :d3w:dSmuBAw:dGw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dDMw:dSmuBAw:dRw:dNBw :dKw:dRw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :dDMw:dSmuBO:d_w:dSmuBIm :d_w:DwBdw:dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dKw :dMw:dSmuBU:dSw:dLw:dMw:dSmuBAw:dNw \n:dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :d3w:dSmuBI:dHw:dRw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dLw:dSmuBAw:DwBdw :dAw:dBw :dMw:dSmuBU:dSLw:dMw:dSmuBAw:dNw:dKw :dBw:dSmuBAw:d_w:dSmuBE :dCMw:dSmuBO:dDddMw:dSmuBUu.wpt :dSmuBI:dHw:dNDw:dSmuBUu :dSw:dBw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dDMw:dSmuBO:d_w:dSmuBIm :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBw:d33w:dSmuBAw :dBw:dSmuBAm:dRw :dKw :dSmuBE :dNw:dSmuBE :dJw:dSmuBAw :dRw:dHw:dLw :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :d3w:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBE \n:dA:d3w:dNw:dSmuBAw :dO:d_w :dKw:dSmuBO:dKw:d_tw:dSmuBAw :dBw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dGw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dCMw:dLw :dJw:dSmuBAw:dKw:dRw :d3Rw:dSmuBAw:dKw :dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w:dKw :dRw:dABusvwrw:dGw :dCwBdrwO:d3Mw :dVw:dSmuBAw:dI:d_tw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dCMw:dLw:dSmuBAm:dKw:DwBdw :dO:dHw:dSmuBIm :dBw:dSmuBAw:dABusvwrw:dGw :dKw :dSmuBE :dRw :dDMw:dSmuBO:d_w:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  \n:dKw:dSmuBO:dKw:d_tw:dSmuBAw :dDMw:dSmuBO:d_w:dSmuBIm :dKw:dHw:dLw :dJw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dLw:dSmuBAm:dKw:DwBdw  \n:d3Rw:dSmuBAw:dCw:dSmuBIm:dNw :dSw:dMw:dtw :dMw:dSmuBEABusvwrw :d3w:dSmuBU:dRwkdSmuBU:dSsw :dGw:dSmuBAw:dMw :dGw:dMw:dSmuBAm:d_w :dBMRw:dMw:dNBw :dKw:dRw:dBw:dSmuBAw :dKw:dSmuBAw:dLw :dDMw:dSmuBO:d_w:dSmuBIm, :dSmuBI.M:dMw:dJw:dRapM:dIm, :dDw:dSmuBU:d3w:d_t_tw:dSmuBAw, :dGw:dMw:dCMw:dSmuBAw, :dAw:dSmuBI:dDw:dKw :d3Rw:dtw:dSmuBO:dGw :dKw:dRw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dLw:dSmuBAw:DwBdw :d3w:dSmuBAm:dRw \n:dMw:dSmuBEABusvwrw :dKMw:dRw:dSmuBAw:dMw :d3w:dSmuBI:dHw:dRw:dBw:dSmuBAw:dKw :d3Rw:d_Mw:dSmuBAw :dHw:dSmuBAw:dLw :d_w:dKw :dCMw:dLw:DwBdw :d3w:dSmuBAw:dHwkdSmuBUu:dNw :d3w:dRw:dKMw :dKw :dSmuBE  :d3w:dSmuBAm:dRw :dDMw:dSmuBO:dBw:dKw :dHw:dSmuBE:d_w:dSmuBU :dKMw:dRw:dSmuBAw:dMw :dDw:dSmuBE:dLw :dJw:dSmuBE:dBw:dSmuBAw:dKw :d3w:dRw:dABusvwrw:d3w:dRw:dSmuBAw :dE:dKMw:dNw:dSmuBO :dBw:dHwkdSmuBU:d_w \n:d_tMw:dSmuBAw:dMw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dU:dCCw :dVw:dNBw:dRapM :dMw:dSmuBEABusvwrw :dKMw:dRw:dSmuBAw:dMw :d3w:dSmuBI:dHw:dRw:dKw :dVtw:dVw:dS_Mw:dSmuBAw :dU:d3w:dNw:dtw:dNw :dSw :dABusvwrw :dGw :d3Rw:dSmuBAw:dRw:dMBMw :dBMw :dJw:dSmuBAw:dI:d_w :dCMw:dLw:DwBdw :dSmuBI:dKw:dCMw :dSmuBU  :dLw:dSmuBO:dKw :dKMw:dRw:d3w:dSmuBAw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO \n:d3w:dSmuBI:dHw:dRw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dLw:dSmuBAw:DwBdw :dKMw:dRw:d3w:dSmuBAw :dKw :dSmuBE  :dAw:dDMw:dSmuBAw:dRw :dAw:d_Mw:dRapM:d_w :d_w:dRw:dVw:dSmuBAw :dKw:dSmuBAw:d_tMw :dKw :dSmuBE  :dAw :dUu:d3w:dRw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dAw:dCwBdrwfmBdu:dGw:dSmuBU:dRw :dLw:dGw :d3Lw:dSmuBAw:dSmuBI.G:dS_tw:dKw :dA:d_Mw:dVw:dSmuBAw :dCw:dSmuBAw:dMw :dLw:dSmuBAw:dGw:dLw :dRw:dHw:dSmuBAm:d_w \n:dCMw:dLw:dSmuBAm:dKw:DwBdw  \n:dBw:dSmuBAw:dDw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dLw:dSmuBO:dKw :dGw:dSmuBO:dLw :dGw:dLw:dSmuBAw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :d3w:dSmuBI:dHw:dRw:dNw:dSmuBAw:dI  :d3Rw:dSmuBAw:dRw:dMBMw :dKw :dSmuBE :dLw:dSmuBI:dNw:DwBdw  \n:dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dKw :dS_Rw:dSmuBIm:dGw:dNBw :dSw:dBw :dVtw:dVw:dHw:dSmuBAw:dRw :dKw :dSmuBAm :dLw :dVw:dS_Rw :dtw:d_Mw:dSmuBAw :dDMw:dSmuBO:d_w:dSmuBIm :dAw :dNw:dSmuBU:dAw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dKw :dSmuBE :d_Mw:dDddMw:dSmuBIm :dAw :dSw:dSmuBU:dJw:dNw:dSmuBIm:dKw :dSmuBI:dNw:dMw:dSmuBAw:dRapM:dNBw :dSw:dSmuBU:dIm :d_w:dSmuBAw:dGw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dKw:dRw:dSmuBAm:d_w \n:dCMw:dLw:dSmuBIm:DwBdw :dKw :dSmuBE :d_Mw:dDddMw:dSmuBIm :dMw:dSmuBO:d_tw:dGw:dRw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dCMw :dSmuBAm :dKw :dJw:dKw:dRw :dVtw:dVw:dHw:dSmuBAw:dRw :dMw:dSmuBO:d_tw:dGw:dRw :dGw:dDDw:dSmuBAw :dJw:dKw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu :dJw:dSmuBAw:dRw:dKw :dSw:dMw:dtw :dSmuBI:dBw:dCMw :dSmuBE :dBw:dKw :dHw:dSmuBE:d_w:dSmuBU :dKw :dSmuBAm :dLw :dJw:dSmuBAw:dI:d_w :dCMw:dSmuBAm:dKw:DwBdw \n:dSw:dSmuBU:dJw:dNw:dSmuBIm :dKw:dLw:dSmuBAw:d_Mw:dKw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dCMw :dSmuBAm :dKw:DwBdw :dSw:dSmuBU:dJw:dNw:dSmuBIm :dMw:dSmuBEABusvwrw :dA:dNw:dSmuBE:dKw :d_w:dRw:dHw:dKw :d_w:dSmuBAw:dGw :dKw :dSmuBE  :dSw:dSmuBU:dNNw:dRw :dSw :dABusvwrw :dtw:dSmuBO:dJw:dNw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBw:dHwkdSmuBU:d_w :dRw:dSmuBAw:dSw :dSmuBI:dDdw:dJw:dSmuBAw:dIm:dNw , :dMw:dSmuBO:dSmuBI:d_tw:d3Mw, \n:dVw:dSmuBO:dSmuBI:d_tw:d3Mw, :d3w:dSmuBAm:d_tw:dNw:dRapM :dAw:dSmuBI:dDw :dBw:dNw:dSmuBE:dBw:dSmuBAw:dKw :d3Rw:d_Mw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dCMw:dLw:dSmuBAm:dKw:DwBdw :dSw:dBw :dVw:dGw:dRapM :dAw :dJw:dSmuBAw:dSmuBI:d_w:dKw :dS_Rw:dSmuBIm:dGw:dNBw :dE:dSmuBI:dHw :dKw:dLw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dSmuBI:dNw:d3w:dSmuBU:dNBw :dHw:dSmuBO:dI:d_w \n:dCMw:dLw:dSmuBIm:DwBdw :dSw:dSmuBU:dJw:dNw:dSmuBIm:dKw :d3Rw:dtw:dSmuBO:dGw :dO:dCMw:dSmuBAw:dI:dNw :dKw :dSmuBE :dRw :dCw:dDDw:dSmuBI.N:dRw :dKw :dSmuBE  :dRwkdSmuBUu:d3w :dMw:dSmuBEABusvwrw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dCMw:dSmuBAm:dKw:DwBdw :dSmuBI:dKw:dCMw :dSmuBU  :dLw:dSmuBO:dKw :dGw:dRw:dSmuBIm:dBw:dSmuBIm :dMw:dSmuBEABusvwrw :dKw :dSmuBE :d_Mw:dDddMw:dSmuBIm :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dO:dRMw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw \n:dGw. :dGw:dSmuBIm:d_w :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm:d_w   \n:dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dKw :dLw:dSmuBO:dKw:dGw:dSmuBIm:d_w :dE:dKw :dMw:dHw:dSmuBAw:dSw:dSmuBAw:dGw:dRw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dE:dKw:dRw :dSw :dABusvwrw :dKMtw:dSmuBAw :dKw:d_w:dSmuBE:dKw :dA:dSmuBI.M:dCMw :dSw:dSmuBE :dKw:dHw:dBw :dA:dSw :dABusvwrw :dBMw:dVw:DwBdw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dLw:dSmuBO:dKw:dGw:dSmuBIm:d_w:dKw \n:dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw:d_w:dSmuBAw :dE:dKw:dRw :dSw:dMw:dVw:dSmuBE:d_w :dGw:dSmuBAw:dtw:dNw :dSMw:dSmuBAm:dLw:dSmuBIm :dCMw :dSmuBAm :dKw:DwBdw :dLw:dGw:dBMw:dGw 98 :d3Rw:dSmuBI:d_w:dSMw:d_w :dGw:dSmuBIm:d_w :dSmuBI:dBw:dNw:dSmuBAw :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dVw:dSmuBAw:dDtw:dtw :dABusvwrw :d_Rw :dAu:dRw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw :dRw:dSmuBAw:dGw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dGw:dSmuBAm:dLw \n:dJw:dSmuBAw:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dGw:dSmuBIm:d_w:dKw :dSMw:dBDw, :dBMw:dSmuBAw:dVw, :dGw:dBw:dSmuBAm/…YYa :dSmuBAw :dKw :dSmuBE  :dU:d_Sw:dSmuBAw:dHw :dAw :dSw:dMw:d3w:dRapM:dNBw, :dSmuBI:dVw:dDMw :dBw:dSmuBE:dBw:dHw:dSmuBAw:dRw :dKw :dSmuBE  :d3Rw:dSmuBI:d_w :dDMtw:dSmuBAw:dNw , /…VocalicR :d_w:dSmuBU:dKw :dSw :dABusvwrw :dGw \n:dSVw:dBMw:dSmuBAw:dVw, :dSmuBI:dKRw:dtw:dSmuBAw:dKw:dLw:dSmuBAw:d3w :dSw :dCwBdrwfmBdu  :d3Rw:dSmuBI:d_w:dBw:dDDMw:d_w:dSmuBAw, :dKw:dSmuBAw:dJw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dLw:dGw:dSmuBAw:dVw, :dAw:d3w:dSw:dSmuBIm :d3Rw:dSmuBE:dMw :dAw :d3Rw:dKw:dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dA:dNw:dSmuBU:dRw:dSmuBAw:dGw :dSmuBI:dBw:dNw:dSmuBAw :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dVw:dSmuBAw:dDtw:dtw :dABusvwrw :d_Rw :dKw :dSmuBE   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \n:dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dLw:dSmuBO:dKw:dGw:dSmuBIm:d_w :dKw :dSmuBE  :dA:dLw:dGw :dSw :dABusvwrw :dSw:dSmuBAw:dRw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dLw :dJw:dSmuBAw:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dSmuBI:dVw:dDtw:dSmuBAw:d3w:dSmuBI:d_w:dKw :d3w:dDw:dSmuBAw:dVw:dLw:dSmuBIm, :d_w:dSmuBAw:dHwkdSmuBUu :dMw:dSmuBEABusvwrw :dU:d_Sw:dVw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw :dKw :dSmuBE :dRw :dGw:dSmuBIm:d_w, \n:dSw:dSmuBO:dHw:dRw, :dSw:dMw:dDw:dSmuBAw:dU:dNw, :dU:dDw:dSmuBAw:dSw:dSmuBIm, :dSw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dJMw, :d3Rw:dSmuBAw:d_w:dSmuBIm :dAw :dSmuBI.M:dSMw:dVw:dKw :dGw:dSmuBIm:d_w :dMw:dSmuBEABusvwrw :dMw:dHw:dSmuBE:dSMw:dVw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm , :dNw:dCw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm :dAw :dKw :dABusvwrw :dRw:d_Mw:dSmuBU:dAw :dGw:dSmuBIm:d_w :dBw:dHwkdSmuBU:d_w :dHw:dSmuBI:dSsw:dRapM:d_w :dKw:dRw:dSmuBAm:d_w \n:dA:dSmuBI.M:dCMw :d_w:dNw :dKw :dSmuBE  :dAw :dMw:dSmuBO:dNw :dKw :dSmuBE :DwBdw :dSw:dSmuBIm:d_w:dSmuBAw, :dRw:dSmuBAw:dJw:dSmuBAw :dSw:dLw:dHw:dSmuBE:dSw, :dKw:dSmuBAw:dSmuBI.N:dRw:dKMw :dMw:dHw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dJw, :dDw:dSmuBIm:dNw:dSmuBAw:dBMw:dDRw:dSmuBIm, :dAw:dSmuBI:dDw:dKw :dLw:dSmuBO:dKw:dGw:dSmuBAw:d_Mw:dSmuBAw :dAw :dGw:dSmuBIm:d_w :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO \n:dA:d3w:dNw :dA:dLw:dGw :dS_Mw:dSmuBAw:dNw :dRw:dKMw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dSw:dBw :dSMw:dSmuBAw:dS_Rw:dSmuBIm:dtw :dGw:dSmuBIm:d_w :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dBw:dHw:dSmuBAw:dRw :dSw :dCwBdrwfmBdu :dAw:dtw:dSmuBAw:dSmuBI:d_w:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw, :dtw:dDtw:dSmuBI:d3w /…DhRa :dSmuBU:d3w:dDw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm \n:dLw:dSmuBO:dKw:dSMw:dSmuBAm:dLw:dSmuBIm :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBE :d_w:dSmuBAw:dRw:d_w /…MYa  :dBw:dNw:dSmuBAw :dSw:dKw:dLw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dBw:d_tw:dGw:dBw:dNw:dSmuBIm, :dSmuBI:d_w:dRw:dHwkdSmuBU:d_w, :dLw:dGw:dNw:dSmuBIm :d_w:dSmuBIm /…VRa :dGw:dSmuBI:d_w :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dCw:dLw:dSmuBAm:d_w :dGw:dSmuBIm:d_w :dAw :dMw:dSmuBO:dNw :dLw:dGw:dBw:dSmuBE :dBw:dLw:dSmuBAw \n:dGw:dSmuBIm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dU:dDw:dSmuBAw:dSw:dSmuBIm :dSw :dABusvwrw :d_w :d3w:dRw:dABusvwrw:d3w:dRw:dSmuBAw, :dKw:dBw:dSmuBIm:dRw:d3w :dABusvwrw :d_Mw:dSmuBIm :d3w:dRw /…MPa :dRw:dSmuBAw, :dSw :dCwBdrwfmBdu  :d3Rw:dBMw:dSmuBAw:dSmuBI:dVw:d_w :dBMw :dRw:dCw:dLw :dGw:dSmuBE:dLw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw  \n:dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dKw :dU:dCCw:dVw:dGw:dRapM :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw :dRwkdSmuBUu:d3w :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBRw:dSmuBAw:dHMw:dNBw :dAw :dKw:dNBw:dRapM :dKw:dSmuBAw:dtw:dS_Mw :dA:d3w:dNw :dMw:dSmuBI:dHw:dLw:dSmuBAw :dKw:dSmuBE  :d3w:dSmuBI.G /…BLa :dKw :dS3w:dSmuBE:dSw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dGw:dSmuBAw:dtw:dNw, :dVw:dSmuBAw:dDtw:dtw :dABusvwrw :d_Rw :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBE \n:dGw:dSmuBAw:dtw:dNw, :dNw:dSmuBVorwpmrR:d_tw :dAw:dSmuBI:dDw:dKw :dSVw:d_w :dABusvwrw :d_Rw:d_w:dSmuBAw :dNw:dSmuBI:dHw :dDw:dSmuBE:dNw:dSmuBE :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw :dJw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dE:dSmuBI:dHw :dVw:dGw:dRapM :dKw:dSmuBE :dRw :dMw:dSmuBI:dHw:dLw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dNw:dSmuBVorwpmrR:d_tw, :dNw:dSmuBVorwpmrR:d_tw:dGw:dSmuBIm:d_w, :dNw:dSmuBVorwpmrR:d_tw:dNw:dSmuBAw:dSmuBI:d_tw:dKw:dSmuBAw :dAw:dSmuBI:dDw:dKw \n:dSMw:dSmuBAm:dLw:dSmuBIm :dNw:dSmuBI:dHw :dSmuBI:dVw:dKw:dSmuBI.M:dSMw:d_w :dBMw :dSw:dKw:dLw :dCMw:dSmuBI:dNw:DwBdw :dA:dNtw :dJw:dSmuBAw:dSmuBI:d_w :dSw:dBw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dDdw:dSmuBO:dMw:dKw /…CCha , :dJw:d_tw:dSmuBAw-:dJw:dSmuBI:d_tw:dNw, :dSmuBI.G /…Jh.half :dJMw:dtw:dSmuBAw, :dAw:dSmuBI:dDw:dKw :dRwkdSmuBUu:d3w :dBMw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAm:d_w \n:dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dSMw:dSmuBAw:dMw:dSmuBAw :dCw:dKw :dSmuBE :dBw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dBw:dHwkdSmuBU:d_w :dSw:dSmuBAw:dDMw:dSmuBAw:dRw:dNBw :d_w:dRw:dHw:dKw :dNw:dSmuBVorwpmrR:d_tw :dAw :dU:d_Sw:dSmuBAw:dHw:dKw :dSVw:d_w :dABusvwrw :d_Rw:d_w:dSmuBAw :dDw:dSmuBE:dKMw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dSmuBIm.M:DwBdw  \n:dMw:dSmuBU:dSLw:dMw:dSmuBAw:dNw :dMw:dSmuBI:dHw:dLw:dSmuBAw :dSw:dBw :d_w:dSmuBAw:dSmuBI.M:dJw:dtw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE  :dSw:dMw:dtw :dSmuBI.M:dJMw:dSmuBI.M:dJMw:dtw:dSmuBAw :dCMw:dSmuBAw:d_w:dSmuBIm :d3w:dSmuBIm:d_tw :d3w:dSmuBIm:d_tw :dGw:dSmuBAw:dBw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :dHwkdSmuBU:dNw:dKw:dRw :dSVw:dRw :dAw :d_tw:dSmuBO:dNw :dBw:dHwkdSmuBU:d_w :dHw:dDw :d_w:dKw \n:dU:dDw:dSmuBAw:dSw:dSmuBIm :dAw :dSw:dMw:dDw:dSmuBAw:dU:dNw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dMw:dSmuBE:dLw :dKMw:dSmuBAw:dI:d_w :dCMw:dSmuBI:dNw:DwBdw \n:dGMw. :dVw:dSmuBAw:dDtw:dtw :dABusvwrw :d_Rw   \n:dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dKw :dMw:dSmuBUu:dLw :dVw:dSmuBAw:dDtw:dtw :dABusvwrw :d_Rw :dRw:dSw:dNw:dCw:dSmuBAu:dKw:dSmuBIm.G :dMw:dSmuBEABusvwrw :d3Rw:dtw:dSmuBU:dK_w :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dDw:dSmuBU:dBMw:dSmuBAw:dRapM:dGtw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dE:dKw:dRw:dSmuBAw :dKw:dSmuBI:dHw:dtw:dSmuBO :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dKw :d_w:d_Mw:dSmuBAw:dKw:dSmuBI.M:d_Mw:d_w :dSmuBI:dVw /…DVa :dSmuBAw:dNw \n:dLw:dSmuBO:dKw:dSmuBI:dNw :d3Rw:dSmuBO:d_Sw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_w :dNw:dSmuBI:dHw :dKw :dSmuBE :dLw:dSmuBAw:DwBdw :dE:dKw:dRw:dSmuBAw :dBw:dSmuBAw:dRw:dSmuBE :dMw:dSmuBEABusvwrw :dKw:dHw:dLw :dJw:dSmuBAw:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw :dJw:dSmuBE :dJw:dKMw:dNw :dSw:dSmuBIm:d_w:dSmuBAw :dKw :dSmuBU :dMBMw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBw:dHw:dSmuBAw:dRw :dBMw:dSmuBE:dLw:dSmuBIm :d_w :dBMw:dGw:dVw:dSmuBAw:dNw \n:dSVw:dGw:dRapM :dSw :dCwBdrwfmBdu  :d3Rw:dSw:dNNw :dHw:dSmuBO:dI:d_w :dA /…PSa :dRw:dSmuBAw, :dVw:dSmuBAw:dDtw:dtw :dABusvwrw :d_Rw :dAw :dO:dKw:dRw:dSmuBAw :dBw:dJw:dBw:dtw :dBw:dLw:dSmuBAw :dKw:dLw:dSmuBAw:dKw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :d3w:d_tMw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw:DwBdw :dSmuBI:dKw:dCMw:dSmuBU :dLw:dSmuBO:dKw:dKw \n:dKw:dHw:dBw :dCMw:dSmuBI:dNw :dJw:dSmuBE :dCw:dSmuBUu :dCwBdrwfmBdu :dSmuBI:dKw :dIm :dVw:dSmuBAw:dDtw:dtw :dABusvwrw :d_Rw :dCw:dMw:dSmuBAw:dRw :dBw:dJw:dBw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw :d_w:dSmuBAw:dSmuBI:dHw :dE:dSmuBI:dHw :d3w:dRw :dSmuBI:dVw:dSMw:dSmuBE:dSsw :dDMtw:dSmuBAw:dNw :dNw:dSmuBI:dHw :dDw:dSmuBE:dLw :dGw:dSmuBE:dLw:DwBdw \n:dCw. :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw : \n:dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw :d3Rw:dSmuBAw:dCw:dSmuBIm:dNw :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dE:dKw:dRw :dA:d3w:dNw :dSmuBI.M:dLw:dSmuBI:d3w :dCMw:dSmuBAm :dKw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dAw:dBw :dLw:dSmuBO:dKw :dDw:dSmuBE:dVw:dNw:dSmuBAw:dGw:dRw:dSmuBIm :dMw:dSmuBEABusvwrw :dSmuBI.M:dLw:dKMw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :dBw :dABusvwrw :dGw:dLw:dSmuBAw \n:dSmuBI.M:dLw:dSmuBI:d3w :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dKSsw:dRw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :d3Rw:dSmuBE:dSmuBI.N:dRw:d_w :dBMw :dBw:dNw:dLw :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dE:dSmuBI:dHw :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dSmuBI:dVw:dDtw:dSmuBAw:d3w:dSmuBI:d_w, :dJtw:dSmuBO:dSmuBI:d_w:dRw:dSmuBE:dSMVw:dRw, :dCw :dABusvwrw :dDw:dSmuBAw :dJMw:dSmuBAw, :dLw:dSmuBAw:dLw :dDw:dSmuBAw:dSw, :dHw:dSmuBI.N:dRw:dMw:dSmuBO:dHw:dNw \n:dJMw:dSmuBAw :dAw :dtw:dSmuBAw:d_Rw:dSmuBIm :dSw:dNw:dHw /…Qa  :dSw:dSmuBAw:dSmuBI:dHw:d_tw:dKw:dSmuBAw:dRw :dBMw:dSmuBE:dLw :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :dAw:dNw :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw :dJw:dKw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dMw:dSmuBEABusvwrw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dS_Mw:dSmuBAw:dNw :dAw :dLw:dSmuBO:dKw /…JNya :dSmuBAw:dNw:dSmuBE :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE  \n:dBw:dJw:dBw:dSmuBAw:dKw :dSMw:dSmuBAm:dLw:dSmuBIm, :dSMw:dBDw :dVtw:dVw:dHw:dSmuBAw:dRw, :d_tw:dSmuBO:dNw, :dAw:dSmuBI:dDw :dMw:dSmuBEABusvwrw :d3w:dSmuBI.N:dRw:dVw:d_w:dRapM:dNw :d3w:dSmuBAm:dLw :dJw:dSmuBAw:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dBw:dSmuBE:dGw:dSmuBUu:dSw:dRw:dSmuBAw:dtw, :dBw:dRw:dSmuBAu:dNw:dSmuBIm, :dMw:dSmuBU :dABusvwrw :dGw:dSmuBE:dRw :dAw:dSmuBI:dDw:dKw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm \n:dDw:dSmuBI.M:dKSsw:dNBw :d3Rw:dBMw:dSmuBAw:dVw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dO:d_w :d3Rw:dSmuBO:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw :dAw :dSMw:dSmuBAm:dLw:dSmuBIm :dMw:dSmuBEABusvwrw :dS_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm:dtw :dAw:dNw :dABusvwrw:dDw:dKw :dA:dNw:dSmuBU:dBMw:dSmuBUu:dSmuBI:d_w :dBMw:dSmuBE:d_tw:d_w:DwBdw :dtw:dDtw:dSmuBI:d3w :dDw:dRw:dBMw :dABusvwrw :dGw:dSmuBAw, :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dMw:dSmuBEABusvwrw \n:dRw:dHw:dSmuBI:dNw:dHw:dSmuBAw:dRw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw :dSw:dBw :dA:d3w:dNw :dBw:dSmuBO:dLw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :d3Rw:dMw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dNBw:d_w :dKw:dRw:dBw:dSmuBAw :dLw:dSmuBE:dLw :dBw:dSmuBE:dHw:dSmuBAw:dLw :dRw:dHw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :d_w:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE :dRw :d3w:dSmuBI.M /…ShCa :dMw :dMw:dSmuBEABusvwrw :d3Rw:dtw:dSmuBU:dK_w \n:dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dKw:dSmuBI:dNw :dA:dLw:dGw :dS_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm:dtw :dBMw:dSmuBAw:dVw :dBMw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dBMw:dSmuBAw:dGw:dLw:d3w:dSmuBU:dRw, :dDw:dSmuBE:dVw:dGMw:dRw, :dGw:dSmuBO /…D…D…a :dSmuBAw, :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw:dGw :dABusvwrw :dJw, :dDw:dSmuBU:dMw:dKw:dSmuBAw, :dBw:dSmuBAw:dABusvwrw:dKw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dVtw:dVw /…Ha_…SignVocalicR :d_w \n:dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :dA:dABusvwrw:dSmuBI:dGw:dKw:dSmuBAw :dKw:dHw:dLw :dJw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dVw:dSmuBAm:dSMw:dSmuBAw:dLw:dSmuBIm :dKSsw:dSmuBE:d_Rw :dKw :dSmuBE  :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :dBw:dSmuBI.G/…JJa :dKw:dSmuBAw :dKw:dHw:dLw :dJw:dSmuBAw:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dU:dCCw :dAw :dSmuBI:dNw /…MNa  :dVw:dGw:dRapM \n/…JNya :dSmuBAw:dNw:dSmuBE :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dBw:dJw:dBw:dSmuBAw:dKw :dSMw:dSmuBAm:dLw:dSmuBIm :dMw:dSmuBEABusvwrw :dSmuBI:dKw:dCMw :dSmuBU  :dU:d_w:dSmuBAw:dRw :dCw:dRMw:dSmuBAw:dVw :dBMw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dSw:dBw :dKSsw:dSmuBE:d_Rw, :dSw:dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw:dtw, :dKw :dSmuBE  :dS_Mw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm:dtw :dSMw:dBDw, :dSMw:dSmuBAm:dLw:dSmuBIm, \n:dU:d3w:dMw:dSmuBAw, :dA:dLw :dABusvwrw :dKw:dSmuBAw:dRw, :dSmuBI:d3w:dHw:dSmuBAw:dNw:dSmuBIm, :d3Mw:dKw:dRw:dSmuBAw, :dGw:dSmuBIm:d_w :dNw:dSmuBAw:dDw :dAw:dSmuBI:dDw :dKw :dSmuBE  :dAw:dDMw:dSmuBAw:dRw :dMw:dSmuBAw:dSmuBI:dNw :dE:dKw :d3Rw:dSmuBAw:dMw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dNBw:dKw :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE  :dSmuBI:dVw:dKw:dSmuBI.M:dSMw:d_w \n:dKw:dRw:dBw:dSmuBAw:dKw :dJw:dRwkdSmuBU:dRw:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw :dJw:dSmuBE :dSw:dBw:dKw :dSmuBE  :dMw:dSmuBAw:dNtw :dHw:dSmuBO, :dSw:dBw :dKw :dSmuBE  :dSw:dSmuBO:dHw:dNw:dGw:dRw :dLw:dSmuBAw:dGw:dSmuBI:dNw:DwBdw \n:dCMw. :dDMw:dMw:dRapM :dAw :dSw :dABusvwrw :d3Rw:dDw:dSmuBAw :dtw  \n:dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dSw:dBw :dVw:dNBw:dRapM :dKw :dSmuBE  :dLw:dSmuBO:dKw, :dSw:dBw :dDMw:dMw:dRapM :dKw :dSmuBE  :dLw:dSmuBO:dKw :dRw:dHw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :dA:d_w:dSmuBAm :dKw:dSmuBE :dRw :dSmuBI:dHw:dNDw:dSmuBUu :d3w :dABusvwrw :dCw:dSmuBO:d3w:dSmuBAw:dSw:dKw :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw :dMw:dHw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dVw :dKw :dSmuBE :dRw :d3w:dSmuBUu:dJw:dSmuBAw \n:dMw:dSmuBAw:dSmuBI:d_tw:dKw :dMw:dHw:dSmuBAw:dDw:dSmuBE:dVw :dBw:dNw:dSmuBAw :dA /…DBha :dSmuBU.wpt:d_w :dDdMw:dABusvwrw:dGw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dKw :dSmuBAm :dLw :dJw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dBw:dSmuBU:dDDMw :dKw :dSmuBE :dRw :dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBAw :dAw :dCw:dSmuBAw:dtw:dRapM:d3w:dDw :dKw :dSmuBE  :dE:dKMw:dNw:dSmuBO :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm :dA:d3w:dNw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw \n:dAw:d_Mw:dSw:dSmuBAw:d_w :dKw :dSmuBE :dNw:dSmuBE :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :d_w :dABusvwrw :d_Rw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dBw:dSmuBAu:dDDMw :d_w :dABusvwrw :d_Rw :dKw :dSmuBE  :dS3w:dSs_tw :d3Rw:dBMw:dSmuBAw:dVw :dCMw :dSmuBAm :dKw:DwBdw :dSmuBI.M:dSw:dDDMw :d3w:dSmuBIm:d_tMw :dAw :dBw /…JRa :dtw:dSmuBAw:dNw :dKw :dSmuBE :dRw :d_w :dABusvwrw :d_Rw :dS_Mw:dLw :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \n:dAw:dSmuBI:dBw :dJw:dSmuBE:dNw:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dGw:dMw :dJw:dKw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu :dE:dKw :dSmuBI:dDw:dSMw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dE:dKw :dBMw:dSmuBE :dBw:dHw:dSmuBE :dLw:dGw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dMw:dSmuBU:dSLw:dMw:dSmuBAw:dNw :dSw:dBw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dA:d3w:dNw :dDMw:dMw:dRapM :dKw :dSmuBE :dRw :d3w:dSmuBAw:dLw:dNw :dKw:dRw:dSmuBAm:d_w \n:dCMw:dSmuBI.M:d_Mw :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBI:dHw :dSmuBI:dKw:dCMw :dSmuBU  :dLw:dSmuBO:dKw :d3w:dRw:dABusvwrw:d3w:dRw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE :dRw :d_w /…TVa  :dKw :dSmuBE  :dA:d3w:dNw:dSmuBAw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dSw:dMw:dSmuBAw:dVw:dSmuBE:dSMw :dKw :dLw:dSmuBE:d_w :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw \n:dSw:dSmuBIm:d_w:dSmuBAw :dKw :dSmuBE  :dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw:dKw :dS_Rw:dSmuBIm :dNw:dSmuBAw:dSmuBI:dtw:dKw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE  :d3Rw:dSmuBI:d_w:dSmuBI:dNw:dSmuBI.M:dDMw :dAw :dRw:dSmuBAw:dJw:dSmuBAw :dSw:dLw:dHw:dSmuBE:dSw :dKw :dSmuBE :d3w:dSmuBU:dRwkdSmuBU:dSsw :dNw:dSmuBAw:dtw:dKw :dKw :dSmuBE  :d3Rw:dSmuBI:d_w:dSmuBI:dNw:dSmuBI.M:dDMw :dKw:dHw:dLw :dJw:dSmuBAw :dSw:dKw :dSmuBAm :d_w \n:dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw \n:dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dCw:d_Rw:dKw:dLw:dSmuBAw  \n:dSmuBI.M:dMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dCw:d_Rw:dKw:dLw:dSmuBAw :dJw:dKw:dRw:dSmuBAw :dMw:dDMw:dSmuBU:dBw:dNw:dSmuBIm :dSmuBI.M:dCw:d_Rw:dKw:dLw:dSmuBAw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dKw:dHw:dLw :dJw:dSmuBAw:dI:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw, :dA:d3w:dNw :dS_Mw:dSmuBAw:dNw :dAw :dNw:dSmuBAw:dMw :dKw:dLw:dSmuBAw :dSw :dABusvwrw :dSw:dSmuBAw:dRw :dMw:dSmuBEABusvwrw :dNw:dSmuBIm:dKw \n:dJw:dKw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu :dDw:dJw:dRapM :dKw:dRw:dSmuBAw :dLw:dSmuBE:dNw:dSmuBE :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw :dE:dSmuBI:dHw :d3w:dRw :dBw /…D…D…a  :dSmuBI.M:dLw:dKMw:dBw :dA:dSmuBI:dNw:dVw:dSmuBAw:dtw:dRapM :dNw:dSmuBI:dHw:DwBdw :dI:dABusvwrw:dSmuBI:dGw:d_w :dBMw :dGw:dSmuBE:dLw :dA:d_w:dSmuBE:dKw :d3w:dtw:dSmuBAw:dRapM:d3_w :dA:dSmuBI.M:dCMw:DwBdw \n \n:dAm :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw:d3w:dRw :dA:d3w:dNw :dMw :dABusvwrw :d_w:dVtw  ggajendra@videha.com  :d3w:dRw :d3w:d_tMw:dSmuBAw:dU:DwBdw  \n:dSw:d_tw :dNw:dSmuBAw:dRw:dSmuBAw:dtw:dNBw :dJMw:dSmuBAw  \n:dLw:dGMw:dSmuBU:dKw:d_Mw:dSmuBAw  \n:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw \n \n:dJw:dSmuBAm:dHw :dSw:dSmuBU:dNw:dLw:dKw :dSmuBAm  :dSw:dSmuBAm:dHw :dS_w:dBDMw :dBMw:dE :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAm:dKw :DwBdw:dMw:dSmuBVorwpmrR/…TVa  :dO:d_w:dSmuBE:dKw :dBMw:dtw:dSmuBAw:dVw:dHw :dNw:dSmuBI:dHw :dHw:dSmuBO:dtw:d_w :dCMw :dSmuBAm :dKw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dJw:dSmuBE:dNw:dSmuBAw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dDw:dtw :dLw:dSmuBO:dKw \n:dSw:dSmuBU:dNw:dLw:dKw :dSmuBAm  :dSw:dSmuBE :dSw:dBMw :dKw :dSmuBE  :dSmuBI:dVw /…SMa :dtw:dKw:dSmuBAw:dRw:dSmuBIm :dLw:dGw:dLw:dSmuBAm:dKw :DwBdw:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dBw:dHwkdSmuBU:d_w :dMw:dSmuBE:dDMw:dSmuBAw:dVw:dSmuBIm :dCMw:dSmuBAw:d_Rw :dRw:dHw:dSmuBI.M:d_Mw :DwBdw:dE:dMw :dE:dSw :dSw:dSmuBIm :dMw:dSmuBE :d3w:dSmuBU:dRw:dSmuBE :dSmuBI:dVw:dSMVw \n:dSmuBI:dVw:dDtw:dSmuBAw:dLw:dtw :dMw:dSmuBE :d3Rw:d_Mw:dMw :dAw:dtw:dLw :dRw:dHw:dSmuBI.M:d_Mw :DwBdw:d_w /…TKa :dSmuBAw:dLw :dE:dKw:d_tw:dSmuBAw :dNw:dSmuBAw:dMw:dSmuBIm :dSmuBI:dGw:dRw:dSmuBAw:dMw:dSmuBIm :dKw:dO:dLw:dSmuBE:dJw :dMw:dSmuBE :dSmuBI.M:dSMw:dKSsw:dKw :dSmuBI:dNw:dtw:dSmuBU:dK_w :dBMw:dE :dGw:dSmuBE:dLw :dRw:dHw:dSmuBI.M:d_Mw \n:DwBdw:dSmuBI.M:dSw:dDDMw:dSmuBAw:dN_w:dVw:dSmuBAw:dDw:dSmuBIm ,:dI:dMw :dABusvwrw :dDw:dSmuBAw:dRw :dAw :dKw:d_w:dRapM:dVtw :d3w:dRw:dSmuBAw:dtw:dNBw :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw :DwBdw:dKw:dO:dLw:dSmuBE:dJw :dSmuBI.M:dSMw:dKSsw:dKw :dRw:dSmuBI:dHw:d_w:dSmuBO :dAw:dSmuBI.M:d_Mw:dRapM:dKw :dRwkdSmuBU:d3w:dSmuBE :dKw:dMw:dJw:dSmuBO:dRw:dSmuBE :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw \n:DwBdw:dA:dNw:dGw:dRapM:dLw :dA:dJw:dRapM:dNw :dKw:dRw:dBw :dMw:dHw:dSmuBAw:d3w:dSmuBAw:d3w :dBw:dSmuBU:dJMw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw :DwBdw:dSmuBI:dVw:dDtw:dSmuBAw:d_Mw /…SignIiReph  :dLw:dSmuBO:dKw:dSmuBI:dNw :dKw :dSmuBE  :d_ttw:dSmuBU:dSw:dNw :dDw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dLw:dKMw:dSmuBIm:dNw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dSmuBI:dNw:dVmswruw:dSMw:dSmuBU/…LKa  \n:DwBdw:dSmuBI:dVw:dSMVw:dSmuBI:dVw:dDtw:dSmuBAw:dLw:dtw :dMw:dSmuBE :dLw:dSmuBO:dKw :dSmuBI:d3Rw:dtw :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw :DwBdw:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw:dKw :dBw:dCw:d3w:dNw :dBw:dRw :dKw:dSmuBI:d_tMw:dNw :dSw:dMw:dtw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dSmuBI:dBw:d_w:dLw :dRw:dHw:dSmuBI:dNw :DwBdw:dHwkdSmuBU:dNw:dKw :dSmuBI:d3w:d_w:dSmuBAw \n:dSw:dSmuBAw:dDMw:dSmuBAw:dRw:dNBw :dKw :dSmuBVorwpmrR :dSsw:dKw :dRw:dHw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:dMw:dSmuBAw:dtw-:dBw:dSmuBAw:d3w:dKw :dE:dKw :dMw:dSmuBAw:d_Rw :dSw:dN_w:dSmuBAw:dNw :dO :dRw:dHw:dSmuBI.M:d_Mw :DwBdw:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dMw:dSmuBAw:dtw :dBw:dSmuBAw:d3w:dKw :d3w:dRw:dMw :dBMw:dK_w :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw \n:DwBdw:dNw:dSmuBAu:dKw:dDddMw:dSmuBIm :dBMw:dSmuBE:d_tw:dLw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE  :dBw:dSmuBAw:dDw :dBw:dSmuBUu:dRMw :dMw:dSmuBAw:dtw :dBw:dSmuBAw:d3w :dKw :dSmuBE  :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBI:dHw :dRw:dKMw:dLw:dSmuBI:dNw :dAw :dA:dN_w :d_w:dKw :dMw:dSmuBAw:dtw :dBw:dSmuBAw:d3w :dKw :dSmuBE  :dSw:dSmuBE:dVw:dSmuBAw :dKw:dRw:dSmuBAm:d_w :dRw:dHw:dLw:dSmuBAw:dHw :DwBdw:dMw:dSmuBAw:dtw \n:dBw:dSmuBAw:d3w:dKw :dJw:dSmuBIm:dSmuBI:dVw:d_w:dSmuBE :dO :dA:d3w:dNw /…BYa :dSmuBAw:dHw :dKw :dSmuBE :dNw:dSmuBE :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw :DwBdw:d3w:d_Nw:dSmuBIm :dSw:dSmuBU:dSMw:dSmuBIm:dLw:dSmuBAw:dJw:dSmuBIm :dNw:dSmuBAw:dMw:dSmuBE:dKw :dA:dNw:dSmuBU:dRwkdSmuBU:d3w :dSw:dSmuBU:dDwkdSmuBVorwpmrR:dRMw :dAw :dMw:dSmuBVorwpmrR:dDw:dSmuBU:dBMw:dSmuBAw:dSsw:dSmuBIm :dRw:dHw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw \n:dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dKw :dSmuBE  :d_w:dSmuBIm:dNw:d_tw:dSmuBAw :d3w:dSmuBU:d_Rw :dRw:dHw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:dBw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAw :dSw:dBMw:dKw :d3w:dRMw:dSmuBAw:dI :dSmuBI.M:dLw:dKMw:dSmuBAw:dI :dMw:dSmuBE :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dKw:dMw:dSmuBIm :dNw:dSmuBI:dHw :dKw :dSmuBE :dLw:dKMw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:dA:d3w:dNw:dSmuBE :dJw:dKw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu :dBw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAw :dSw:dBMw \n:d3Rw:dSmuBI:d_w:dBMw:dSmuBAw:dSMw:dSmuBAw:dLw:dSmuBIm :dRw:dHw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :DwBdw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dBw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAw :dSw:dBMw:dKw :dSw:dSmuBO:dCw :dAw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw:dKw :dSw:dSmuBO:dCw :dMw:dSmuBE :dAw:dKw:dSmuBAw:dSMw :d3w:d_w:dSmuBAw:dLw:dKw :dA:dN_w:dRw :dCMw:dLw :DwBdw:dJw:dHw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu \n:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dA:d_Mw:dRapM:dVw:dSmuBAw:dDw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dDw:dSmuBUu:dRw :dRw:dHw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw ,:dE:dKw:dRw :dSmuBI:dVw:d3w:dRw:dSmuBIm:dSmuBI:d_w :dBw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAw :dSw:dBMw :dA:d_Mw:dRapM:dKw :d3w:dSmuBAw:dCMw :dSmuBUu  :dBw:d_w:dSmuBAw:dHw :dJw:dKw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu :dKw:dRw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:d_w:dSmuBIm:dNw:dSmuBUu :dBMw:dSmuBAw:dIm \n:dSw:dMw:dSmuBAw:dJw :dLw:dSmuBO:dKw :dVw:dSmuBE:dDw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dDw:dSmuBUu:dRw :dRw:dHw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:d3w:dSmuBI:d_w:dtw:dSmuBE :dKw :dSmuBE  :d3w:dDw:dSmuBI.M:dCw /…HNa  :d3w:dRw :d3w:dSmuBU:d_w:dSmuBAu:dHwkdSmuBU :dSw:dBMw :dRw:dHw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:dKw :dSmuBE :dKw:dRw:dSmuBO :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dMw:d_w:dLw:dVw :dNw:dSmuBI:dHw :DwBdw:d_w:dSmuBIm:dNw:dSmuBUu \n:d3w:dSmuBU:d_w:dSmuBAu:dHwkdSmuBU :dAw:dDMw:dSmuBU:dSmuBI:dNw:dKw:d_w:dSmuBAw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBMw:dRw:dLw :DwBdw:dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dSmuBI.M:dCw:dN_w:dNw :dNw:dSmuBI:dHw ,:dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dSw:dSmuBO:dCw :dNw:dSmuBI:dHw ,:dBw:dSw :dMw:dSmuBAw:d_Rw :dSmuBI:dNw:dJw :dSw:dSmuBU:dKMw :DwBdw:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dDw:dSmuBU:dNw:dSmuBUu :dBw:dSmuBE:dKw:d_w:dSmuBIm \n:dKw :dSmuBE  :dKw:dSs_tw :dHw:dSmuBO:dSmuBI:dNw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dBw:dSmuBAw:dJw:dSmuBI.M:d_Mw :dNw:dSmuBI:dHw :dJw:dSmuBE :dE:dKMw:dNw:dSmuBU:dKw :dSw:dMw:dtw :dE:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBAw :dCMw :dSmuBAm :dKw :DwBdw \n:dJw:dSmuBE:dSs_tMw :d3w:dSmuBU:d_Rw :dA:dMw:dSmuBE:dSmuBI.N:dRw:dKw:dSmuBAw ,:dMw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dJMw:dLw :dI:dABusvwrw:dGw:dLw:dSmuBAm/…ND…a  :dAw :dCMw:dSmuBO:d_tw :dJw:dMw:dRapM:dNw:dSmuBIm :dMw:dSmuBE :dKw:dSmuBAw:dtw:dRapM:dRw:d_w :dRw:dHw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:dA:d_Mw /…SignOReph :d3w:dSmuBAw:dJw:dRapM:dNw :dAw :dSw:dSmuBU:dKMw :dSw:dSmuBU:dSmuBI:dVw:dDMw:dSmuBAw :dMw:dSmuBE :d_w:d_w:dSmuBE:dKw \n:d_w:dLLw:dSmuBIm:dNw :d_w:dSmuBIm:dNw:dSmuBUu :dBMw:dSmuBAw:dIm :dRw:dHw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :dJw:dSmuBE :dMw:dSmuBAw:dtw :dBw:dSmuBAw:d3w :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBAw :dCMw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :d_w:dSmuBE:dKw:dRw :dDMtw:dSmuBAw:dNw :d_w:dSmuBIm:dNw:dSmuBUu :dMw:dSmuBE :dKw :dSmuBE :dKw:dRw:dSmuBO :dNw:dSmuBI:dHw :DwBdw:dBw:dSw :dA:d3w:dNw:dSmuBAw :dMw:dSmuBE :d_w:dSmuBIm:dNw:dSmuBUu :dMw:dS_w :DwBdw \n:dSmuBI.N:dRw:d_tw:dSmuBAw:dtw:dRw :dBMw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw:dKw :dBw:dSmuBAw:dDw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dA:d3w:dNw :dGw:dSmuBVorwpmrR:dHw :dSmuBI.M:dJw:dLw:dSmuBAw :dBMw:dSmuBAw:dGw:dLw:d3w:dSmuBU:dRw :dMw:dSmuBE :dRw:dHw:dtw :dLw:dGw:dLw:dSmuBAw:dHw :DwBdw:dKw:dHwkdSmuBU:dNw:dSmuBAw :dKw:dtw :dJw:dSmuBIm:dVw:dNw:dKw :dGw:dSmuBAw:dDddMw:dSmuBIm :dCw:dLw:dSmuBAw \n:dRw:dHw:dLw :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw :DwBdw:dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dE:dHw:dNw :dKw:dSs_tw:dSmuBO :dNw:dSmuBI:dHw :dRw:dHw:dSmuBI:dNw :DwBdw:dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dSw:dBMw :dSmuBI:dDw:dNw :dNw:dSmuBIm:dKw :dSmuBE  :dRw:dHw:d_w :d_w:dSmuBE:dKw:dRw :dKw:dSmuBO:dNw :d_tMw:dSmuBE:dKw:dSmuBAw:dNw :dCMw:dSmuBAm:dKw ?:dKw :dSmuBE :dKw:dRw:dSmuBAw :dBMw:dSmuBAw:dGtw :dMw:dSmuBE  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \n:dSmuBI:dVw:dDMw:dSmuBAw:d_w:dSmuBAw :dKw:dSmuBIm.G :dSmuBI.M:dLw:dKMw:dNw:dSmuBE :dCMw:d_Mw:dSmuBIm:dNw, :dSw:dSmuBE :dKw :dSmuBE  :dJw:dNw:dSmuBAm:d_w :dA:dSmuBI.M:dCMw :DwBdw:dSmuBI:dVw:dDMw:dSmuBAw:d_w:dSmuBAw:dKw :d3Rw:dKw:dSmuBO:d3w :dKw :dSmuBU:dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dKw :dSmuBEABusvwrw  :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dGMw:dSmuBE:dRw :dLw:dSmuBE:dLw:dKw:dSmuBI:dNw :DwBdw:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw \n:dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw:dKw :d3w:d_Nw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :dLw:dKw:dVw:dSmuBAw :dMw:dSmuBAw:dSmuBI.N:dRw :dDw:dSmuBE:dLw:dKw:dSmuBI:dNw :DwBdw:dHw:dSmuBAw:d_Mw :d3w:dSmuBAm:dRw :dSmuBI.M:dSMw:dSmuBI.M:d_Mw:dLw :dBMw:dE :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBI:dNw :DwBdw:dVw:dSmuBAw:dKw :dHw:dRw:dNBw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dBMw:dE :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBI:dNw :DwBdw:dSw:dSmuBU:dSMw:dSmuBIm:dLw:dSmuBAw:dJw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  \n:dNw:dSmuBE :dU:dSmuBI:d_tMw :dHw:dSmuBO:dSmuBI:dNw :dNw:dSmuBE :dBw:dSmuBAm:dSw :dSw:dKw :dSmuBAm :d_w :dCMw:dLw:dSmuBIm:dHw :DwBdw :dKMw:dBw:dSmuBI.N:dRw :dBMw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw :d3w:dRw :dBw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAw :d3w:dSmuBU:d_w:dSmuBAu:dHwkdSmuBU :dE:dLw:dKMw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:d3w:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dCw –:dDw:dSw :dSmuBI:dDw:dNw :dRw:dSmuBI:dHw :dSw:dBMw :dA:d3w:dNw :dA:d3w:dNw \n:dGw :dABusvwrw :d_w /…BYa  :dS_Mw:dSmuBAw:dNw :dCw:dSmuBI.M:dLw :dGw:dSmuBE:dLw :dKMw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:d3Mw :dSmuBE :dRw :d_w:dSmuBIm:dNw:dSmuBUu :dBw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAw :d3w:dSmuBU:d_w:dSmuBAu:dHwkdSmuBU :d3w:dLw:dSmuBI:d_tw :dKw :dSmuBE  :dNw:dSmuBI:dHw :dA:dtw:dLw:dKMw:dSmuBIm:dNHw :DwBdw \n:dE:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBAw :dSw:dMw:dtw :dSmuBI:dBw:d_w:dSmuBAm:d_w :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAm:dKw :DwBdw:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dA:d3w:dNw :d3w:dSmuBI:d_w :dDMw:dMw:dRapM:dKw :dKw:dSmuBAw:dJw :dKw:dRw:dSmuBAm:d_w :dRw:dHw:dLw:dSmuBAw:dHw :DwBdw :d3w:d_Nw:dSmuBIm:dKw :d3w:dSmuBI.N:dRw:dCw:dtw:dSmuBAw:dRapM :dA:d3w:dNw:dSmuBE :dKw:dRw:dSmuBI.M:d_Mw \n:DwBdw:d3w:d_Nw:dSmuBIm:dKw :dSw:dBMw :dAw:dVw /…ShYa :dKw :dKw:dSmuBAw:dJw :dA:d3w:dNw:dSmuBE :dKw:dRw:dSmuBI.M:d_Mw :DwBdw:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dGw:dMBMw:dSmuBIm:dRw :d3Rw:dKw :dSmuBVorwpmrR :dSmuBI:d_w:dKw :dLw:dSmuBO:dKw :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw :DwBdw:dKw :dSmuBE:dKMw:dNw:dSmuBO :dKw:dtw :dBw:dSmuBAw:dLw :dBw:dCCw:dSmuBAw \n:d3w:dRw :dKSsw:dSmuBO:dBMw :dHw:dSmuBO:dSmuBI:dNw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dA:d3w:dNw :dKw:d3w:dSmuBAw:dRw:dKw :dDw:dSmuBO:dSsw :dDw:dtw :dSMw:dSmuBAw:dN_w :dBMw:dE :dJw:dSmuBAw:dSmuBI.M:d_Mw :DwBdw:dBw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAw :dSw:dBMw :dKw :dSmuBE  :dMw:dSmuBAw:dtw :dBw:dSmuBAw:d3w :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dDdw:dRw :dHw:dSmuBO:dMw:dtw :dLw:dGw:dLw:dSmuBI:dNw :dKw:dSmuBAw:dRw:dNBw \n:dMw:dSmuBAw:dtw :dBw:dSmuBAw:d3w:dKw :dBMw:dSmuBAw:dRw :dSmuBI:dKw:dtw:dSmuBO :dU:d_tMw:dSmuBAw:dBw:dtw :dNw:dSmuBI:dHw :dCw:dSmuBAw:dHw:dSmuBAm:d_w :dRw:dHw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dSw:dBMw :dDw:dSmuBU:dKMw :d3w:dSmuBIm:dSmuBI:dBw :dJw:dSmuBAw:dI:d_w :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dA:dNw:dSmuBAw:dVw /…ShYa :dKw \n:d_w:dNw:dSmuBAw:dVw :dMw:dSmuBE :dAw:dSmuBI:dBw :dJw:dSmuBAw:dSmuBI.M:d_Mw :DwBdw \n:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dBMw:dSmuBO:dRw:dSmuBE :dU:dSmuBI:d_tMw :d3w:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBE :d3w:d_Nw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :dSMw:dSmuBAu:dCw :dSmuBI:dKRw:dtw:dSmuBAw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dSmuBI:dNw:dVw:dSmuBVorwpmrR:d_w :dKw:dRw:dSmuBAw :dDw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dLw:dKMw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:d3w:d_Nw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :dSw:dBMw :dAw:dVw /…ShYa :dKw :dKw:dSmuBAw:dJw \n:dKw:dRw:dSmuBAw:dtw ,:d_w:dKMw:dNw :dA:d3w:dNw:dSmuBAw :dKw:dSmuBAw:dJw :dMw:dSmuBE :dLw:dGw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw :DwBdw:d_w:dSmuBIm:dNw :dSmuBI:dDw:dNw :d3w:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBE :dBMw:dSmuBO:dRw :dBMw:dSmuBE:dLw:dSmuBAm:dKw :DwBdw:d3w:d_Nw:dSmuBIm :dJw:dSmuBAw:dGw:dLw :dRw:dHw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:d3w:d_Nw:dSmuBIm :dDw:dSmuBE:dKMw:d_Mw:dSmuBIm:dNw :dJw:dSmuBE \n:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dSw:dSmuBU:d_w:dLw:dSmuBE :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw :DwBdw:dJw:dKMw:dNw :dBw:dRw:dSmuBIm:dKw:dSmuBAw:dLw :dBMw:dE :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAm:dKw :d_w:dKMw:dNw :d3w:d_Nw:dSmuBIm :dSmuBI.M:dCw:dSmuBI.G:dN_w:d_w :dBMw:dE :dGw:dSmuBE:dLw:dKMw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:dO :dBw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dJw :d_w :dSw:dKw :dSmuBAm :d_w :dNw:dSmuBI:dHw \n:dCMw:dLw:dKMw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:dA:dN_w :dMw:dSmuBE :dO :dLw:dSmuBAm/…ND…a  :dLw:dSmuBAw:dI:dNw :d3Mw:dSmuBO:dNw :dJw:dSmuBE :dHwkdSmuBU:dNw:dKw:dSmuBAw :dSw :dCwBdrwfmBdu  :dKw:dNw:dSmuBE:dKw :dSmuBE  :dHw:dSmuBI:d_tw :dKw:dtw :dRw:dHw:dSmuBAm:dKw ,:d_w:d_w:dtw :dKw:dHwkdSmuBU:dNw:dSmuBAw :dKw:dtw :dHw:dSmuBAw:d_Mw :dLw:dtw :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBIm:dHw \n:DwBdw:dBw:dHwkdSmuBU:d_w :dCw:dSmuBE:dSs_tw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE  :dBw:dSmuBAw:dDw :dBw:dGw:dLw:dBw:dSmuBAw:dLw:dSmuBAw :d3w:dDddMw:dSmuBO:dSw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :dNw:dMBw:dRw :dDdw:dSmuBAw:dtw:dLw :dKw :dSmuBE :dLw:dSmuBI:dNw :DwBdw:dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dSmuBI:dHw:dNw:dKw:dSmuBAw :dBw:dSmuBAw:dJw:dLw :dNw:dSmuBI:dHw :dHw:dSmuBO:dSmuBI:dNw :DwBdw:dE:dSmuBI:dHw :d3Rw:dKw:dSmuBAw:dRw:dSmuBE :d_w:dSmuBIm:dNw \n:dCw:dSmuBAw:dSmuBI.N:dRw:dBw:dSmuBE:dRw :dSmuBI.N:dRw:dABusvwrw:dGw :dKw :dSmuBE :dLw:dKMw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:d3w:dDddMw:dSmuBO:dSw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :dSMw :dABusvwrw :dKw:dSmuBAw :dBMw:dSmuBE:dLw:dSmuBI:dNw :DwBdw:dO :dAw:dSmuBI:dBw :dKw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dLw :dVw:dSmuBE:dLw :dDw:dVw:dSmuBE:dLw:dKMw:dSmuBIm:dNw :DwBdw:dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dSmuBI.N:dRw:dSw:d3w:dSmuBO /…NSa  :dNw:dSmuBI:dHw \n:dBMw:dSmuBE:dLw:dSmuBAm:dKw :DwBdw:d_w:dSmuBAw:dBw:dSmuBE :dKw:dSmuBO:dLw:dSmuBO:dNw:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :dKw:dtw:dE:dKw :dLw:dSmuBO:dKw :dAw:dSmuBI:dBw :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw:dHw :DwBdw:dA:dN_w :dMw:dSmuBE :dDw:dRw:dVw:dSmuBAw:dJw:dSmuBAw :d_w:dSmuBO:dDddMw:dLw :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAm:dKw :DwBdw:dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dKw :dSmuBE  :dSmuBI:dNw:dDMw:dNw :dBMw:dE \n:dGw:dSmuBE:dLw :dRw:dHw:dSmuBI:dNw :DwBdw:dJw:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBAw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw:dKw :dSmuBI:dNw:dDMw:dNw :dHwkdSmuBU:dNw:dKw :d3w:d_Nw:dSmuBIm :dSw:dSmuBU:dNw:dLw:dKMw:dSmuBIm:dNw ,:dHwkdSmuBU:dNw:dKw:dSmuBO :d3Rw:dSmuBAw:dNBw:dSmuBAw:dN_w :dBMw:dtw :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBI:dNw :DwBdw :dLw:dSmuBO:dKw :dSw:dBMw :d_w:dSmuBIm:dNw:dSmuBUu \n:dBw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAw :dKw :dSmuBE  :dKMw:dBw:dSmuBI.N:dRw :dKw:dtw :dDw:dSmuBE:dLw:dKMw:dSmuBIm:dNw :DwBdw :dBw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAw :dSw:dBMw:dKw :d3Rw:d_w:dSmuBIm:dKSsw:dSmuBAw :dMw:dSmuBE :dLw:dSmuBAw:dSw :d_w:dSmuBIm:dNw :dSmuBI:dDw:dNw :d_w:dKw :dRw:dSmuBAw:dKMw:dLw :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAm:dKw :DwBdw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dSw:dSmuBAw:dHw:dSmuBE:dBw :dBw:dHwkdSmuBU:d_w \n:dLw:dSmuBO:dKw:dSmuBI:d3Rw:dtw :dLw:dSmuBO:dKw :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw :d3Mw:dLw:dSVw:dRwkdSmuBU:d3w :dHwkdSmuBU:dNw:dKw :dA:dSmuBI.G:dN_w:dMw :dSw :dABusvwrw :dSKw:dSmuBAw:dRw :dMw:dSmuBE :dLw:dSmuBO:dKw:dKw :dHwkdSmuBU:dJw:dSmuBU:dMw :dCMw:dLw :DwBdw:dDw:dSmuBU:dNw:dSmuBUu :dBw:dSmuBE:dKw:d_w:dSmuBIm :dKw :dSmuBE  :dE:dKw :dSmuBE  :dS_Mw:dSmuBAw:dNw :d3w:dRw \n:dSw :dABusvwrw :dSKw:dSmuBAw:dRw :dKw:dtw :dDw:dSmuBE:dLw :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAm:dSmuBI:dNw :DwBdw:dSw:dSmuBAm:dKw:dDddMw:dSmuBO :dLw:dSmuBO:dKw :dRw:dHw:dSmuBAm:dKw :dMw:dSmuBU:dDw:dSmuBAw :dNw:dSmuBI:dHw :dRw:dHw:dSmuBAm:dKw :d_w :dHwkdSmuBU:dNw:dKw :d_w:dSmuBIm:dNw:dSmuBUu :d3w:dSmuBU:d_Rw :DwBdw \n:dAw:dI :dE:dKw:d_tw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dMw:d_Rw :dBMw:dSmuBE:d_tw :dKw:dRw:dtw :dAw:dtw:dLw :dCMw:dLw:dSmuBAw:dHw :DwBdw:dVw:dSmuBAm:dHw :dIm :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dKw:dHw:dLw:dSmuBI:dNw :DwBdw :dSw:dSmuBU:dSmuBI:dNw :dS_w:dBDMw :dBMw:dE :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAu :DwBdw:d_w /…TKSsa :dNBw :dKw:dLw:dMw :dU:d_tMw:dSmuBAw:dtw:dLw \n:dAw :dAw:d_Mw :dSw :dABusvwrw :d_w:dSmuBO:dSsw :dLw:dSmuBE:dLw :dKw:d_Mw:dSmuBAw :dSmuBI.M:dLw:dKMw:dLw :DwBdw \n:dAm :dRw:dCw:dNw:dSmuBAw:d3w:dRw :dA:d3w:dNw :dMw :dABusvwrw :d_w:dVtw  ggajendra @ videha .com  :d3w:dRw :d3w:d_tMw:dSmuBAw:dU:DwBdw  \n:dMw:dNw:dSmuBO:dJw :dKw :dSmuBU :dMw:dSmuBAw:dRw :dMw :dABusvwrw :dDdw:dLw -:dSmuBI:dKw:dCMw:dSmuBU :dBw:dSmuBIm:dHw:dSmuBI:dNw :dKw:d_Mw:dSmuBAw  \n1 \n  \n:dSmuBI:dHw:dLw:dKw:dSmuBO:dRw  \n:dA:dGw:dHw:dNw :dMw:dSmuBAw:dSw:DwBdw :dDw:dSmuBU:d3w:dHw:dSmuBI.N:dRw:dtw:dSmuBAw:dKw :dSw:dMw:dtw:DwBdw :dRw:dSmuBAw:dMw :dLw:dKMw:dNw :dBMw:dSmuBO:dJw:dNw :dKw :dSmuBE :dLw:dSmuBAw :d3w:dCMw:dSmuBAw:dSmuBI:d_w :dDw:dRw:dBw /…JJa :dSmuBAw:dKw :dAw:dGw:dSmuBUu :dRw:dSmuBAu:dDw:dMw:dSmuBE :dCw:d_tw:dSmuBAw:dIm :dSmuBI:dBw:dCMw:dSmuBAw :dBw:dSmuBAm:d_tMw:dKw :dSmuBE  \n:dSmuBI:dVw:dDw:dSmuBE:dHw :dSw:dMw:dSmuBAw:dLw:dSmuBO:dCw:dNw:dSmuBAw:dKw :d3w:dSmuBO:d_Mw:dSmuBIm :dU:dLw:d_tw:dBw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dLw:dSmuBAw:DwBdw :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBE :dSmuBI.M:dSw:dRw:dHw:dSmuBO:dNw:dSmuBAw:dMw:dSmuBE :dRw:dSmuBAw:dKMw:dLw :dRw:dSmuBE:dSmuBI:dDdw:dtw:dSmuBO:dMw:dSmuBE :dDw:dRw:dBMw :dABusvwrw :dGw:dSmuBAw :dAw:dKw:dSmuBAw:dSMw:dVw:dSmuBAw:dNBw:dSmuBIm:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dDw:dSmuBAm:d_w :dLw:dSmuBO:dKw:dGw:dSmuBIm:d_w \n:dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dSw:dSmuBU:dSmuBI:dNw :dRw:dHw:dLw :dCMw:dLw:dSmuBAw:DwBdw :dE:dKw:dSmuBAw:dE:dKw :dSmuBI.M:dDMw:dtw:dSmuBAw:dNw :d3w:dSmuBE:dRw:dSmuBAw :dSmuBI:dDw:dSMw :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAm:dNw :dAw:dSmuBI:dKw :dDw:dRw:dBw/…JJa :dSmuBAw :dSmuBI:dDw:dSMw :dMw:dSmuBU:dSKw:dSmuBIm.G :dDw:dSmuBAm:d_w :dRw:dSmuBAw:dGMw:dVw:dKw :dSmuBE  :dA:dBw:dSmuBAm:d_w :dDw:dSmuBE:dKMw:dLw:dSmuBAm:dNw :DwBdw \n:dDw:dSmuBE:dKMw:d_w:dSmuBE :d3w:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBE :d_w:dAvwurwMw :dA:dKw:dCw:dKw :dSmuBE :dLw:dSmuBAw :d3w:dRw :dSmuBI.M:dMw:dNw:d_tw:dSmuBE :dBMw:dSmuBI.N:dRw :d3w:dCMw:dSmuBAw:dSmuBI:d_w :dA:dKMtw:dSmuBAw:dSmuBI.M:dSw :dU:dSmuBI:d_tMw :dKw:dAvwurwMw :d_tMw:dSmuBAw:dDdMw :dBMw:dAvwurwMw :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw :DwBdw :dRw:dSmuBAw:dGMw:dVw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dDdw:dSmuBE:dGw :dNw:dMHw:dRw \n:dKw:dRw:dSmuBAm:d_w :dJMw:d_tw :dRw:dSmuBAw:dMw :dLw:dKMw:dNw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dHw:dSmuBAw:d_Mw :dSmuBI.M:dMw:dLw:dBw:dSmuBAm:d_w :dGw:dLw:dSmuBAw:dMw:dSmuBE :dGw:dLw:dSmuBAw :dSw:dSmuBE:dHw:dSmuBO :dSmuBI.M:dMw:dLw:dLw:dSmuBAw:DwBdw :dDw:dSmuBU:dNw:dSmuBUu :dGw:dSmuBO:d_tw:dSmuBAw:dKw :dKMw:dSmuBU:dSMw:dSmuBIm:dKw :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dSmuBI.M:dSw:dMw:dSmuBAw:dNw:dSmuBE :dNw:dSmuBI:dHw:DwBdw :dRw:dSmuBAw:dMw \n:dLw:dKMw:dNw :dAw :dRw:dSmuBAw:dGMw:dVw :dBw:dSmuBAw:dLw :dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm :dCMw:dLw:dSmuBAw:DwBdw :dJw:dSmuBAw :dDMw:dSmuBI.N:dRw :d3w:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dCw:dVw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dMw:dSmuBAm:dSmuBI:d_tw:dRwzwr:dKw :dKw :dSmuBE :dLw:dSmuBAw :dCMw:dNw:dSmuBO :dBMw:dSmuBI.N:dRw :dE:dKw :dDw:dSmuBO:dSw:dRw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dDw:dSmuBUu:dRw :dNw:dSmuBAm :dRw:dHw:dSmuBAm:d_w :dCMw:dLw:dSmuBAw:DwBdw \n:d3w:dDdMw:dSmuBAm:dtw:dSmuBO:dMw:dSmuBE :dJw:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBAw :dRw:dSmuBAw:dMw :dLw:dKMw:dNw :dVw:dGw:dRapM:dMw:dSmuBE :dUu:d3w:dRw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :d3w:dSmuBI:dHw:dLw :d_w:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBAw :dRw:dSmuBAw:dGMw:dVw :dNw:dSmuBIm:dCw:dSmuBAw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :d3w:dSmuBI:dHw:dLw :dA:dBw:dSmuBAm :dCMw:dLw:dSmuBAw:DwBdw :dA:dKMw:dNw :dRw:dSmuBAw:dMw :dLw:dKMw:dNw:dKw  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   '/g874वदेह ' २१४  म  अंक  १५  नव/g224बर  २०१६  ( वष/g91 ९ मास  १०७  अंक  २१४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \n:dJw:dSmuBIm:dSmuBI:dVw:dKw:dSmuBAw :d_ttw:dSmuBUu:dSMw:dNw :d3w:dDdMw:dSmuBAw :dKw:dAvwurwMw :dCw:dLw:dSmuBAm :dCMw :dSmuBAm :dNw :dAw :dRw:dSmuBAw:dGMw:dVw :dSmuBI:dDw:dLLw:dSmuBIm :dSw:dVw /…SignOReph :dCCw :dNtw:dSmuBAw:dtw:dSmuBAw:dLw:dtw:dMw:dSmuBE :dA:dSmuBI.M:dDMw:dVw:dK_w:dSmuBAw :dCMw:dSmuBI.M:d_Mw:DwBdw  \n:dDw:dSmuBU:dNw:dSmuBUu :dGw:dSmuBO:d_tw:dSmuBAw :dA:dSw:dSmuBI.M:d_Mw:dRw :dBMw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw :dBw:dSmuBAw:dDw :dCw:d_tw:dSmuBAw:dE :d3w:dRw :dBw:dSmuBAm:d_tMw:dLw:dSmuBAw:DwBdw :dRw:dSmuBAw:dMw :dLw:dKMw:dNw :dBw:dJw:dLw:dSmuBAw \" :dHw:dMw :d3w:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBE :d_w:dAvwurwMw :dSmuBI.M:dCw:dNHw:dBw:dSmuBE :dNw:dSmuBI:dHw :dKw :dSmuBE :dAu:dABusvwrw :dKw:dSmuBAw:dRw:dNBw :dDw:dSw:dSmuBO \n:dBw:dRw:dKMw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBw:dSmuBE:dSmuBI.M:dSw:dE :dBMw:dAvwurwMw :dGw:dSmuBE:dLw :dCMw:dLw :dA:dHw:dSmuBAw:dCwBdrwfmBdu:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dSmuBI.M:dMw:dLw:dBw:DwBdw\"  \n\" :dA:dSmuBI:dHw:dNw:dSmuBAw :dNw:dAvwurwMw :dHw:dMw:dRw:dSmuBAw :dBw:dSmuBIm:dSw:dSmuBI.N:dRw :dJw:dSmuBAw:dE:dBw:DwBdw :d_w:dSmuBE:dRw:dHw :dBw:dRw:dKMw:dKw :dBw:dSmuBAw:dDw :dGw:dSmuBAw:dMw :dE:dLw:dHwkdSmuBU :dCwBdrwfmBdu  :dHw:dNw:DwBdw \" \n\" :d_w:dHw:dNw :dKw:dHwkdSmuBU :dJw:dSmuBE :dKw :dSmuBE  :dSmuBI:dKw:dNw:dKw:dSmuBAw :dBw:dSmuBIm:dSw:dSmuBI.N:dRw :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw:DwBdw \" \n:dDw:dSmuBU:dNw:dSmuBUu :dGw:dSmuBO:d_tw:dSmuBAw :dRw:dABusvwrw:dGw :dSmuBI:dBw:dRw:dABusvwrw:dGw:dKw :dGw:d3w :dSw:d3w :dKw:dRw:dSmuBAm:d_w :dRw:dHw:dLw:dSmuBAw:DwBdw :dGMw :dABusvwrw :d_tw:dSmuBO:dBMw:dSmuBI.N:dRw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBw:dSmuBE:dSw:dE :dBMw:dAvwurwMw :dGw:dSmuBE:dLw:DwBdw :dRw:dSmuBAw:dMw :dLw:dKMw:dNw :dBw:dSmuBE:d_tw:dSmuBIm:dKw :dSmuBE  :dHw:dSmuBAw:dKw :dDw:dAvwurwMw :dBw:dJw:dLw:dSmuBAw \" :dGw:dSmuBAm \n:dBw:dSmuBE:d_tw:dSmuBAw :dDw:dSmuBU:dSmuBI:dVw:dDMw:dSmuBAw :dMw:dSmuBAw:dtw :dKw:dAvwurwMw :dKw:dHwkdSmuBU:dNw :dCw:dSmuBAw:dtw :dBw:dNw:dSmuBAw:dBw:dSmuBAm :dLw:dAvwurwMw:DwBdw :d3Mw :dSmuBE :dRw :dRw:dSmuBAw:dGMw:dVw:dSw :dCwBdrwfmBdu  :dBw:dJw:dLw:dSmuBAw \" :dA:d3w:dNw:dSmuBAw :dSw:dBw :d_w:dNw:dSmuBAw :dNw:dSmuBI:dHw :dGw:d3w:dMw:dSmuBE :d_w:dLLw:dSmuBIm:dNw :dBMw:dAvwurwMw :dGw:dSmuBE:dLw:dHwkdSmuBU :dCwBdrwfmBdu  \n:dJw:dSmuBE :dBw:dSmuBE:dRw :dSmuBI.M:dDMw:dtw:dSmuBAw:dNw:dSmuBE :dNw:dSmuBI:dHw :dRw:dHw:dLw:DwBdw\"  \n\" :dKw:dSmuBO:dNw:dSmuBO :dNw:dSmuBAm :dDdMw:dSmuBE:dRw:dSmuBO :dSmuBI:dDw:dNw:dKw :dBw:dSmuBAw:dDw :dBMw:dSmuBE:d_tw:dLw:dHwkdSmuBU :dCwBdrwfmBdu  :dHw:dNw :d_w:dAvwurwMw :dGw:d3w:dSmuBO :d_w:dAvwurwMw :dBw:dSmuBE:dSmuBI.M:dSw:dE :dRw:dHw:d_w :dSmuBI:dKw:dNw:dSmuBE:DwBdw \"  \n:dRw:dSmuBAw:dMw :dLw:dKMw:dNw :dIm :dSw:dSmuBU:dSmuBI:dNw :dMw:dSmuBU:dSKw:dSmuBIm.G:dE:dLw:dSmuBAw:DwBdw :dRw:dSmuBAw:dGMw:dVw:dKw :dNw:dJw:dSmuBI.N:dRw :dO:dCMw:dSmuBAw:dNw :d3w:dRw :dRw:dSmuBAw:dKMw:dLw :d3w:dSmuBO:d_Mw:dSmuBIm :d3w:dRw :d3w:dRw:dLw:dSmuBAm:dNw:DwBdw :d3w:dSmuBO:d_Mw:dSmuBIm :dHw:dSmuBAw:d_Mw:dMw:dSmuBE :dLw:dAvwurwMw :dU:dLw:d_tw:dSmuBAw - \n:d3w:dSmuBU:dLw:d_tw:dSmuBAw:dKw :dSmuBE  :dDw:dSmuBE:dKMw:dSmuBAm:d_w :dBw:dJw:dLw:dSmuBAw \" :dA:dHwkdSmuBU :dCwBdrwfmBdu  :dKw :dSmuBE :dHw:dNw :dKw :dSmuBE :dHw:dNw :d3w:dSmuBO:d_Mw:dSmuBIm :d3w:dDdMw:dSmuBAm:d_w :dRw:dHw:dSmuBAm :dCMw:dSmuBIm.M:DwBdw :dKw:dSmuBE  :dJw:dNw:dSmuBAm :dCMw :dSmuBAm  :dMw:dSmuBAm:dSmuBI.M:d_Mw:dLw:dSmuBIm ? :dIm :d3w:dSmuBI:dDdMw:dKw :dSmuBE  :dKw:dSmuBIm.G :dHw:dSmuBE:d_w:dSmuBAm ? \" \n:dRw:dSmuBAw:dMw :dLw:dKMw:dNw :dMw:dNw:dSmuBE :dMw:dNw :dSw:dSmuBO:dCw:dLw:dSmuBAw :dIm :dBw:dDw:dSmuBI.M:dLw :dGw:dSmuBE:dLw:dSmuBAw :dSw:dSmuBE :d_w:dAvwurwMw :dBw:dSmuBU:dSmuBI.M:dJMw:d_w:dSmuBE :dRw:dHw:dSmuBIm :d3w:dRw :dSw:dSmuBO:dCw:dKw :d3w:dSmuBI.N:dRw:dSmuBI.M:dDMw :dA:d_w:dSmuBE:dKw :dO:dCMw :dBMw:dAvwurwMw :dGw:dSmuBE:dLw :dHw:dSmuBE:d_w:dSmuBAm:dNw :dIm \n:dA:dABusvwrw:dDw:dSmuBAw:dJw :dNw:dSmuBI:dHw :dCMw:dLw:DwBdw :dO:dNw:dSmuBAw :dBw:dHwkdSmuBU:d_w :dSmuBI:dDw:dNw:dKw :dBw:dSmuBAw:dDw :dBMw:dSmuBE:d_tw:dLw:dSmuBAw :dA:dSmuBI.M:dCMw :d_w:dSmuBE:dCwBdrwfmBdu :dSmuBI:dKw:dCMw :dKw:dHw:dBw :dU:dSmuBI.M:dCw:d_w :dNw:dSmuBI:dHw:DwBdw :d3Mw :dSmuBE :dRw :dMw:dNw:dMw:dSmuBE :dE:dLw:dSmuBAm:dNw :dSmuBI.M:dCMw:dtw:dSmuBAw :d_w:dAvwurwMw \n:dSw :dABusvwrw :dGw:dSmuBIm","size_mb":1.5,"has_text":true},"Videha 215.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 215.pdf","name":"Videha 215.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २१५ म अंक ०१ िदस/g294बर २०१६ ( वष/g361 ९ \nमास १०८ अंक २१५) \n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:-\n \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गृgऽखए  \n२.१.डॊ कैलाश कुमार िम/g257 -मैिथली लोक पर/g294परामे नाथ जोगी राजा \nभरथरी आ गोपीचंद  \n२.२. जगदीश /g262साद मंडल - िजनगीक जीत ( उप/g288यास - तेसर सं/g304करण ) \n२.३. जगदीश /g262साद मंडल - उ/g284थान -पतन ( उप/g288यास - तेसर सं/g304करण ) \n२.४ .जगदीश /g262साद मंडल - मौलाइल गाछक फूल ( उप/g288यास - तेसर \nसं/g304करण ) \n३. प/gख2ृ  \n३.१. पंकज चतुव/gख71दीजीक िकछु डायरी आ हुनक किवता (अनुवाद-भावानुवाद आशीष अनिच/g288हार /gख2ूारा ) \n३.२. आशीष अनिचृgखछछहार - ३ टा गजल  \n३.३. १.  जगदीश चंृgए0ण ठाकुर - गजल-  २.  लालदेव कामत-  किवता- उफृgऽण। नाम  \n३.४.१.  राम ृgखणखीत पासवान - किवता- भूतक बाप िपशृgऽणएच उफृgऽण। आशारामक जोड   २. िकशन कारीगर- इृgऽ0एकूल  \n  \n४.ब◌ालानृgऽणए कृते- बाबा बैृgऽखएनाथ - आजाद बाल गजल  \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ painti ngs/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचृgख55कला/ फोटो सभ क फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचृgऽणऽक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आक/gख6ूइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups \n  \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृृgख5एक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेहक  http://videha.co.in/  1 जनवरी 2017 केर अंक िनकिलते िवदेह दसम बखृgऽण।मे ृgखणखवेश कऽ जाएत। \nअइ अवसरपर िवदेह गीत- संगीतक एलबम केर समीृgख5खा आिद ृgखणखकािशत करबाक िनणृgऽण।य लेलक अिछ। िछटपुट \nृgखणखयासक अितिरृgखय0त शायद ई पिहल अवसर हेतै मैिथली पिृgख55कािरतामे जखन िक कोनो सािहिृgखछएयक पिृgख55काक \nकोनो एकटा अं कमे िफृgखटछमी गीतक एलबम वा िक ृgऽ0एवतंृgख55 गीत -गजलक एलबम केर समीृgख5खा देबाक ृgखणखयास वा \nिनणृgऽण।य कएल गेल हुअए। संगीत समीृgख5खक लोकिनसँ आृgऽट।ह जे ओ कोनो एलबमक कोनो गीत -गजल-संगीत की \nपूरा एलबम केर समीृgख5खा पठाबिथ। समीृgख5खा-लेख आिदमे गीत-संगीतक भाव पृgख5ख , टेृgखणणीकल पृgख5ख , शृgखटखद च यन \nपृgख5ख , एडीिटंग पृgख5ख , माकृgऽय।िटंग पृgख5ख आिद केर वणृgऽण।न हुअए। लेखकृgखएऽ ggajendra@videha.com  पर 1 \nिदसृgखटएबर 2016 धिर पठाएल जाए। ऐ अंकमे समाृgखछछय रचना ओ ृgऽ0एथायी ृgऽ0एतंभ सभ सेहो रहबे करत। ृgखणखयास \nरहत जे बेसीसँ बेसी गीत-गजल- संगीत आिक पूरा एलबमक समीृgख5खा आबए।  \n  \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषृgऽणएक तीन सािहृgखछएयकारपर ृgखणखकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषृgऽणएक जीिवत सािहृgखछएयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहृgखछएयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहृgखछएयकार मने भारत आ नेपाल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \nदूनूक)। ऐ ृgऽछटममे अरिवृgखछछद ठाकुर ओ जगदीश चंृgए0ण ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषृgऽणएक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषृgऽणएक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मृgऽणऽगल गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतगृgऽण।त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषृgऽणएक परमेृgख5छर कापिड़ , वीरेृgखछछृgए0ण मिृgखटछलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक ृgखणखयास रहत जे ई िवशेषृgऽणएक सभ जनवरी ओ फरवरी २०१७ मे \nृgखणखकािशत हुअए मुदा ई रचनाक उपलृgखटखधतापर िनभृgऽण।र करत। मने रचनाक उपलृgखटखधताक िहसाबसँ समए ऊपर -\nिनृgखयएचा भऽ सकैए। सभ गोटासँ आृgऽट।ह जे ओ अपन -अपन रचना ३१ िदसृgखटएबर २०१६ धिर \nggajendra@videha.com पर पठा दी।  \n  \nई-प/g2ूू  \nिवदेहक अंक २१४- केर संपादकीयसँ पूणृgऽण। सहमित अिछ। आ ओइमे दूटा गृgखट0प जोड़ए चाहैत छी--  \n१) हाइकू या बीहिन कथा नै बिृgखटछक गजल ओ आन छोट -छोट कोनो िवधामे पुरृgऽ0एकार ता धिर नै भेिट सकैए \nजा धिर ओकरा िबना पुरृgऽ0एकारक लोभ बला नेतृृgखछएव नै भेटै। एखन िहंदीमे गजल पूणृgऽण। ृgऽ0एथािपत छै कारण िहंदी \nगजलकृgखएऽ दुृgऽ0ऽयंत कुमार सन नेतृृgखछएव भेटलै िजका पुरृgऽ0एकारक कोनो लोभ नै रहिन। दुृgऽ0ऽयंत कुमार सरकारी \nनौकरीमे रिहतॲ आपातकालक िवरोध केलिथ गजलक माृgखछययमृgऽय0। दुृgऽ0ऽयंत कुमारकृgखएऽ किथत सािहृgखछएय अकादेमी \nसृgखटएमान नै भेटलिन। तँए जँ िकयो हाइकू, बीहिन कथा, गजल या अृgखछछय कोनो छोट िवधाकृgखएऽ ृgऽ0एथािपत करए \nचाहै छिथ तँ हुनका पुरृgऽ0एकारक मोह तेयािग देबए पड़तिन। नै तँ कोनो िवधा ृgऽ0एथािपत नै भऽ सकत।  \n-आशीष अनिच/g288हार  \n  \nिवदेह स/g29ृमान  \nिवदेह समाना/g288तर सािह/g28ृय अकादेमी स/g29ृमान  \n१.िवदेह समाना/g288तर सािह/g28ृय अकादेमी फेलो पुर/gखबृकार २०१०-११   \n२०१० ृgख5यी गोिवृgखछछद झा (समृgऽट। योगदान लेल ) \n२०११ ृgख5यी रमानृgखछछद रेणु (समृgऽट। योगदान लेल ) \n२.िवदेह समाना/g288तर सािह/g28ृय अकादेमी पुर/gखबृकार २०११-१२   \n२०११ मूल पुरृgऽ0एकार - ृgख5यी जगदीश ृgखणखसाद मृgखछऽडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संृgऽट।ह ) \n२०११ बाल सािहृgखछएय पुरृgऽ0एकार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ,  कथा संृgऽट।ह ) \n२०११ युवा पुरृgऽ0एकार - आनृgखछछद कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुरृgऽ0एकार - ृgख5यी रामलोचन ठाकुर - (प/gख2खानदीक माझ ◌ी, बृgऽणएृgखयखला- मािनक बंृgऽखएोपाृgखछययाय , उपृgखछछयास \nबृgऽणएृgखयखलासँ मैिथली अनुवाद ) \nिवदेह भाषा स/g29ृमान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g28ृय अकादेमी पुर/gखबृकारक /g26ूपमे /g262िस/gख2ब )  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n1. िवदेह समाना/g288तर सािह/g284य अकादेमी फेलो पुर/g304कार  2012  \n2012  ृgख5यी राजनृgखछछदन लाल दास  (समृgऽट। योगदान लेल ) \n2. िवदेह भाषा स/g294मान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g284य अकादेमी पुर/g304कारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n२०१२  बाल सािहृgखछएय पुरृgऽ0एकार  - ृgख5यी जगदीश ृgखणखसाद मृgखछऽडल कृgखएऽ “तरेगन ” बाल ृgखणखेरक िवहिन कथा संृgऽट।ह  \n२०१२  मूल पुरृgऽ0एकार  - ृgख5यी राजदेव मृgखछऽडलकृgखएऽ \"अ/g29ृबरा \" ( किवता संृgऽट।ह ) लेल। \n2012  युवा पुरृgऽ0एकार - ृgख5यीमती ृgखयणयोित सुनीत चौधरीक  “अिच/gख61स ” ( किवता संृgऽट।ह ) \n2013  अनुवाद पुरृgऽ0एकार - ृgख5यी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" ( मराठी उपृgखछछयास ृgख5यी िवृgऽ0ऽणु सखाराम खाृgखछऽडेकर ) \nिवदेह भाषा स/g29ृमान २०१३-१४ (वैकि/g298पक सािह/g28ृय अकादेमी पुर/gखबृकारक /g26ूपमे /g262िस/gख2ब ) \n२०१३  बाल सािहृgखछएय पुरृgऽ0एकार  – ृgख5यीमती ृgखयणयोित सुनीत चौधरी- “देवीजी” ( बाल िनबृgखछछध संृgऽट।ह ) लेल। \n२०१३  मूल पुरृgऽ0एकार  - ृgख5यी बेचन ठाकुरकृgखएऽ \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" ( नाटक संृgऽट।ह ) लेल। \n२०१३ युवा पुरृgऽ0एकार - ृgख5यी उमेश मृgखछऽडलकृgखएऽ “िन/gखब2तुकी ” ( किवता संृgऽट।ह )लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरृgऽ0एकार - ृgख5यी िवनीत उृgखछएपलकृgखएऽ “मोहनदास ” ( िहृgखछछदी उपृgखछछयास ृgख5यी उदय ृgखणखकाश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स/g29ृमान  २०१४-२०१५  (समाना/g288तर सािह/g28ृय अकादेमी स/g29ृमान ) \n२०१४ मूल पुरृgऽ0एकार - ृgख5यी नृgखछछद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संृgऽट।ह ) \n२०१४ बाल पुरृgऽ0एकार - ृgख5यी जगदीश ृgखणखसाद मृgखछऽडल (नै धारैए - बाल उपृgखछछयास ) \n२०१४ युवा पुरृgऽ0एकार - ृgख5यी आशीष अनिचृgखछछहार (अनिच/g288हार आखर - गजल संृgऽट।ह ) \n२०१५ अनुवाद पुरृgऽ0एकार - ृgख5यी शृgखटएभु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपृgखछछयासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ृय , मूित/gख61कला , िश/g298प आ िच/g2ूूकला /g2ू2े/g2ूूमे िवदेह स/g29ृमान २०१२  \nअिभ नय- मु/g271य अिभनय  , \nसुृgख5यी िश  ृgखटछ पी कुमारी, उृgए।। - 17  िप ता ृgख5यी लृgऽ50 म ण झा \nृgख5यी शोभा काृgखछछ त  महतो, उृgए।। - 15  िप ता- ृgख5यी रामअवतार महतो, \nहा/gखबृ य -अिभनय  \nसुृgख5यी िृgखणख  यंका कुमारी, उृgए।। - 16,  िप ता- ृgख5यी वैृgऽखएनाथ साह  \nृgख5यी दुगृgऽण5नंद ठाकुर , उृgए।। - 23,  िप ता- ृgऽ0ए व . भरत ठाकुर \nनृ/g28ृ य  \nसुृgख5यी सुलेखा कुमारी, उृgए।। - 16,  िप ता- ृgख5यी हरेराम यादव  \nृgख5यी अ मीत रंजन, उृgए।। - 18,  िप ता- नागेृgख5छर कामत  \nिच /g2ूूकला  \nृgख5यी पनकलाल मृgखछऽडल , उमेर- ३५, िपता- ृgऽ0एव . सुृgखछछदर मृgखछऽडल , गाम छजना  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \nृgख5यी रमेश कुमार भारती, उृgए।। - 23,  िप ता- ृgख5यी मोती मृgखछऽ ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \nृgख5यी परमानृgखछछ द  ठाकुर, उृgए।। - 30,  िप ता- ृgख5यी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \nृgख5यी बुलन राउत , उृgए।। - 45,  िप ता- ृgऽ0ए व . िच ृgखटछ टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nृgख5यी बहादुर राम , उृgए।। - 55,  िप ता- ृgऽ0ए व . सरजुग राम \nिश/g298पी -व/gखबृतुकला  \nृgख5यी जगदीश मिृgखटछलक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूित/gख61-मृि/g2ूृका कला  \nृgख5यी यदुनंदन पंिड  त, उृgए।। - 45,  िप ता- अशफृgऽणछ पंिड  त \nका/gृ17 -कला \nृgख5यी झमेली मुिखया,िपता ृgऽ0एव . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आ/g28ृमिनभ/gख61र सं/gखबृकृित  \nृgख5यी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता ृgऽ0एव . ृgख5यी फणी दास , गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प/g2ूूकािरता स/g29ृमान  \n-२०१२ ृgख5यी नवेृgखछछदु कुमार झा \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ृय , मूित/gख61कला , िश/g298प आ िच/g2ूूकला /g2ू2े/g2ूूमे िवदेह स/g29ृमान २०१३    \nमु/g271य अिभनय -  \n(1)  सु/g2ू7ी आशा कुमारी सुपु/g2ूूी /g2ू7ी रामावतार यादव , उमेर- १८, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु/g2ूू मो . ईषा आलम, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सु/g2ू7ी अपण/gख6ू कुमारी  सुपुृgख55ी ृgख5यी मनोज कुमार साहु, जृgखछछ म  ित िथ - १८-२-१९९८,  पता- गाम- \nलिृgऽ50 म  िन यृgऽणऽ, पोृgऽ0ए ट - छजना,  भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा/gखबृ य –अिभनय- \n(1)  /g2ू7ी /gृब9/gखख2दवे पासवान उफ/gख61 रामजानी पासवान  सुपुृgख55 - ृgऽ0ए व . लृgऽ50 मी पासवान, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस फ आलम सुपु/g2ूू मो . मु/gखबृ ता क आलम, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ृय , मूित/gख61कला , िश/g298प आ  िच/g2ूूकला /g2ू2े/g2ूूमे िवदेह स/g29ृमान  (म/gख6ृगिन खबास सम/gख91 योगदान \nस/g29ृमान ) \nशा/gखबृ /g2ूूी य संगीत सह तानपुरा : \n/g2ू7ी रामवृ/g2ू2 िस ◌ ंह सुपु/g2ूू /g2ू7ी अिन  /g26ू/gख2ब िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोृgऽ0ए ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nम/gख6ृगिन   खबास स/g29ृ मा न: िमिथला लोक सं/gखबृकृित संर/g2ू2ण : \n/g2ू7ी राम लखन साहु पे. ृgऽ0ए व . खुशीलाल साहु,  उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोृgऽ0ए ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ृय , मूित/gख61कला , िश/g298प आ िच/g2ूूकला /g2ू2े/g2ूूमे िवदेह स/g29ृमान  (सम/gख91 योगदान स/g29ृमान ):  \nनृ/g28ृ य  -  \n(1)  /g2ू7ी हिर   नारायण म/g28ख ड ल सुपुृgख55 - ृgऽ0ए व . नृgखछछ दी मृgखछऽ ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - छजना,  भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  सु/g2ू7ी संगीता कुमारी सुपु/g2ूूी /g2ू7ी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच /g2ूूकला -  \n(1)  जय /g262काश म/g28ख ड ल सुपुृgख55 - ृgख5यी कुशेृgख5छर मृgखछऽ ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा,  पोृgऽ0ए ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  /g2ू7ी च/g288 दन कुमार म/g28ख ड ल सुपुृgख55 ृgख5यी भोला मृgखछऽ ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पोृgऽ0ए ट - बेलही, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संृgखणखित  , छाृgख55 ृgऽ0ए नातक अंित म वषृgऽण।, कला एवं िश ृgखटछ प  महािव ृgऽखएालय - पटना।     \nहिर मुिन य/gख6ख / हारमोिनयम   \n(1)  /g2ू7ी महादेव साह सुपु/g2ूू रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाडृgऽण।- नं. ०९, पोृgऽ0ए ट - छजना,  भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  /g2ू7ी जागे/g2ू8र /g262साद राउत  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . रामृgऽ0ए वृgखण5प राउत , उमेर ६०, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1)  /g2ू7ी अनुप सदाय  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पोृgऽ0ए ट - मनो हर पृgऽखणी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  /g2ू7ी क/g298 ल र राम  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . खृgऽखणर राम , उमेर- ५०, गाम- लिृgऽ50 म  िन यृgऽणऽ, पोृgऽ0ए ट - छजना,  भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \n(1)  वासुदेव राम  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . अनुप राम,  गाम+पोृgऽ0ए ट - ि◌ नमृgऽण।ली, वाडृgऽण। न . ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिश/g298पी -व/gखबृतुकला -  \n(1)  /g2ू7ी बौकू मि/g298 ल  क सुपुृgख55 दरबारी मिृgखटछ ल  क, उमेर- ७०, गाम- लिृgऽ50 म  िन यृgऽणऽ, पोृgऽ0ए ट - छजना,  भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2)  /g2ू7ी राम िव  लास धिर कार  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूित/gख61कला -मृित/gख61कार कला -  \n(1)  घूरन पंिड त सुपु/g2ूू - ृgख5यी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  /g2ू7ी /g262भु पंिड त सुपु/g2ूू  /gखबृ व .   , पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका/gृ17 -कला-  \n(1)  /g2ू7ी जगदेव साहु सुपुृgख55 शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नमृgऽण।ली-पुरवृgऽण5स , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  /g2ू7ी योगे/g288 /gृब6 ठाकुर सुपु/g2ूू /gखबृ व . बु/gख2बू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आ/g28ृमिनभ/gख61र सं/gखबृकृित -   \n(1)  /g2ू7ी राम अवतार  राउत सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . सुबध राउत,  उमेर- ६६, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  /g2ू7ी रौशन यादव  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . किप लेृgख5छर यादव , उमेर- ३५, गाम+पोृgऽ0ए ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ/gखखृा /महराइ-  \n(1)  मो. जीबछ  सुपुृgख55 मो. िब लट मरहूम,  उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोृgऽ0ए ट - बड़हारा, भाया- \nअृgखछछ ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \n/g2ू7ी ब/g27ृ चन म/g28ख ड ल सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . सीताराम मृgखछऽ ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2ू7ी रामदेव ठाकुर सुपु/g2ूू /gखबृ व . जागे/g2ू8र ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (/g262भाती ) गौिन हार  आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1)  ृgख5यी सुकदेव साफी \nसुपुृgख55 ृgख5यी   ,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \nपता- गाम इटहरी, पोृgऽ0ए ट - बेलही, भाया- ि◌ नमृgऽण।ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (/g262भाती ) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1)  सुकदेव साफी सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोृgऽ0ए ट - बेलही, भाया- ि◌ नमृgऽण।ली, थाना- \nमरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  ले/gखखृु दास  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . सनक मृgखछऽ ड ल पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1)  मो. गुल हसन  सुपुृgख55 अृgखटख दुल रसीद मरहूम,  पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  मो. रहमान साहब  सुपुृgख55 ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक-  \n(1)  /g2ू7ी जगत नारायण म/g28ख ड ल सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . खुशीलाल मृgखछऽ ड ल, उमेर- ४०, गाम+पोृgऽ0ए ट - ककरडोभ,  भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  /g2ू7ी देव नारायण यादव  सुपुृgख55 ृgख5यी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- बनरझुला, पोृgऽ0ए ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1)  /g2ू7ीमती फुदनी देवी  पृgखयटी ृgख5यी रामफल मृgखछऽ ड ल, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  सु/g2ू7ी सुिव  ता कुमारी सुपुृgख55ी ृgख5यी गंगाराम मृgखछऽ ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोृgऽ0ए ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1)  /g2ू7ी सीताराम राम  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . जंगल राम,  उमेर- ६२, पता- गाम- लिृgऽ50 म  िन यृgऽणऽ, पोृgऽ0ए ट - छजना,  भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  /g2ू7ी ल/gखूब मी  राम  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nक/gख6खरनेट -  \n(1)  /g2ू7ी च/g288 द र राम  सुपुृgख55 - ृgऽ0ए व . जीतन राम,  उमेर- ५०, पता- गाम- लिृgऽ50 म  िन यृgऽणऽ, पोृgऽ0ए ट - छजना,  भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे/g288 जू वादक-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  /g2ू7ी राज कुमार महतो  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . लृgऽ50 मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नमृgऽण।ली वाडृgऽण। नं. ०४,  िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  /g2ू7ी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोृgऽ0ए ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)   /g2ू7ी जीबछ यादव  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . ृgखण5पालाल यादव , उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोृgऽ0ए ट - बेलही, भाया- \nि◌ नमृgऽण।ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)   /g2ू7ी श/g29ृ भु म/g28ख ड ल सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . लखन मृgखछऽ ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोृgऽ0ए ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नमृgऽण।ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख /gखबृ स कर- (िख /gखबृ सा  कहैबला)-  \n(1)  /g2ू7ी छुतह/g26ू यादव उफ/gख61 राजकुमार , सुपुृgख55 ृgख5यी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पोृgऽ0ए ट - मनोहर \nपृgऽखणी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख या उफ/gख61 टहल मुिख  या- \n(2) सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी  (िब हार) \nिमिथला िच/g2ूूकला - \n(1)  सु/g2ू7ी िम  िथ लेश कुमारी सुपुृgख55ी ृgख5यी रामदेव ृgखणखसाद मृgखछऽ ड ल  ‘झाृgखण5दार ’ पता- गाम- रसुआर, पोृgऽ0ए ट -–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नमृgऽण।ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  /g2ू7ीमती वीणा देवी प/g279ी /g2ू7ी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2)  /g2ू7ी िक  शोरी दास  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . नेबैत मृgखछऽ ड ल, पता- गाम- रसुआर, पोृgऽ0ए ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नमृgऽण।ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \n/g2ू7ी उपे/g288 /gृब6  चौधरी सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . महावीर दास,  उमेर- ५५, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2ू7ी देवनाथ यादव  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . सवृgऽण।जीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झृgऽणऽझपृgऽखणी, पोृgऽ0ए ट - पीपराही, भाया- लदिन यृgऽणऽ, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1)  ृgख5यी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \n(1)  /g2ू7ी कु/g288 दन कुमार कण/gख61 सुपुृgख55 ृgख5यी इृgखछछ ृgए0ण कुमार कणृgऽण। पता- गाम- रेबाड़ी, पोृgऽ0ए ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2)  /g2ू7ी राम खेलावन राउत  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . कैलू राउत,  उमेर- ६०, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर  (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \n/g2ू7ी रामच/g288 /gृब6 /g262साद म/g28ख ड ल सुपुृgख55 ृgख5यी झोटन मृgखछऽ ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोृgऽ0ए ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमृgऽण।ली, ि◌ जला- सुपौल  (िब हार) \n/g2ू7ी िव  भूित  झा सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . कनटीर झा,  उमेर- ५०, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी  (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \n/g2ू7ी रिव  /g288 /gृब6  यादव  सुपुृgख55 सीताराम यादव , पता- गाम- तुलिस याही, पोृgऽ0ए ट - मनोहर पृgऽखणी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n/g2ू7ी िप  चकुन सदाय  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . मेथर सदाय,  उमेर- ५०, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)   \n/g2ू7ी रामपित   म/g28ख ड ल सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . अजुृgऽण।न मृgखछऽ ड ल, पता- गाम- रसुआर, पोृgऽ0ए ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमृgऽण।ली, ि◌ जला- सुपौल \n(िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1)  /g2ू7ी किप  ले/g2ू8र  दास सुपु/g2ूू /gखबृ व . सु/gख82र दास , उमेर- ७०, गाम- लिृgऽ50 म  िन यृgऽणऽ, पोृgऽ0ए ट - छजना,  भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी  (िब हार) \n(2)  /g2ू7ी खखर सदाय  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  /g2ू7ी रामिव  लास यादव  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . दुखरन यादव,  उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोृgऽ0ए ट - सृgऽणएिग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \n/g2ू7ी जोगे/g288 /gृब6  राम  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . िब ृgखटछ टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2ू7ी राजे/g288 /gृब6  राम  सुपुृgख55 कालेृgख5छर राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाृgऽ0ए ट - छजना,  भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी  (िब हार)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \n/g2ू7ी सैनी राम  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . लिल त राम,  उमेर- ५०, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2ू7ी जनक म/g28ख ड ल सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . उिच त मृgखछऽ ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,   १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर,  पोृgऽ0ए ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमृgऽण।ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम य/gख6ख / /gख91ुम बाजा   \n/g2ू7ी परमे/g2ू8र म/g28ख ड ल सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . िब हारी मृgखछऽ ड ल उमेर- ४१,  १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयृgऽणऽ बजबै छिथ  । \n/g2ू7ी जुगाय साफी  सुपुृgख55  ृgऽ0ए व . ृgख5यी ृgख5यीचृgखछछ ृgए0ण  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \n/g2ू7ी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोृgऽ0ए ट - बेलही, भाया- ि◌ नमृgऽण।ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n/g2ू7ी योगे/g288 /gृब6  राम  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . िब ृgखटछ टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \n/g2ू7ी ज/gख91नाथ चौधरी उफ/gख61 िध  यानी दास  सुपुृgख55 ृgऽ0ए व . महावीर दास,  उमेर- ६५, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2ू7ी महे/g288 /gृब6 पो/gख19ार , उमेर- ६५, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \n/g2ू7ी राम /g262साद राम सुपु/g2ूू /gखबृ व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+ पोृgऽ0ए ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेष/gख6ृक :- \n१) हाइकू िवशेष/gख6ृक १२ म अंक, १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष/gख6ृक २१ म अंक,  १ नव/g29ृबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष/gख6ृक ६७ म अंक, १ अ/g27बटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह/g28ृय िवशेष/gख6ृक ७० म अंक, १५ नव/g29ृबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \n५) नाटक िवशेष/gख6ृक ७२ म अंक १५ िदस/g29ृबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष/gख6ृक ७७म अंक ०१ माच/gख61 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष/gख6ृक िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अग/gखबृत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि/g27बत गजल िवशेष/gख6ृक १२६ म अंक, १५ माच/gख61 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी/g2ू2ा िवशेष/gख6ृ क १४२ म, अंक १५ नव/g29ृबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीक/gख6ृत िम/g2ू7 मधुप िवशेष/gख6ृक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव/g288द ठाकुर िवशेष/gख6ृक १८९ म अंक १ नव/g29ृबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च/g288/gृब6 ठाकुर अिनल िवशेष/gख6ृक १९१ म अंक १ िदस/g29ृबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह स/g29ृमान िवशेषा  क- २००म अ क १५ अ/g262ैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \nलेखकसं आमंि/g2ूूत रचनापर आम ंि/g2ूूत रचनाकारक िट/g29बपणीक शृंखला  \n१. कािमनीक प/gख6ृच टा किवता आ ओइपर मधुका/g288त झाक िट/g29बपणी  \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-पि/g2ूूकाक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक  सव/gख61/g2ू7े/gृ17  रचनाक  एकटा समाना/g288तर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली  /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/g324 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा  [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा  [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/g324  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/g384य उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना  [ िवदेह सदेह १० ] \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंत/gखब1य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगजेृgखछछृgए0ण ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n \nऐ\n रचनापर अपन मंत/gखब1य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n२. गृgऽखए  \n२.१.डॊ कैलाश कुमार िम/g257 -मैिथली लोक पर/g294परामे नाथ जोगी राजा \nभरथरी आ गोपीचंद  \n२.२. जगदीश /g262साद मंडल - िजनगीक जीत ( उप/g288यास - तेसर सं/g304करण ) \n२.३. जगदीश /g262साद मंडल - उ/g284थान -पतन ( उप/g288यास - तेसर सं/g304करण )  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \n२.४ .जगदीश /g262साद मंडल - मौलाइल गाछक फूल ( उप/g288यास - तेसर \nसं/g304करण ) \nडॉ. कैलाश कुमार िम/g257  \nमैिथली लोक पर/g294परामे नाथ जोगी राजा भरथरी आ गोपीचंद  \n  \nलोक गाथाक पिरवेश  \nहमर  नानी लोक -\nपर/g2ैचपरा केर  संरि/g2ए2का छली।शायद  अ/g2ए2रमालाके /g2एॉान  हुनका निह  छलिन  मुदा लोक/g2एॉान  जेना कंठम/gॉी0 कं/g2ै0यूट \nरके कोनो िचप  जक/gॉ ॉ सेट  छलिन।  जखन  हुनका लग  जाई  ओ  िकछु नव  आ मह/g2गच/g2गचवपूण/gॉ 1 लोक/gॉ01य/gॉ01हार  अथवा \nकथा अथवा गीतअ  थवा फकरा, देव  ◌ीदेवता, \n/gॉ0चथानक  िवशेषता आिदकस/g2गगदभ/gॉ 1म/gॉी0 बात  करिथ।  गंभीर  बात।   एक-\nएक  चीज़क  अथ/gॉ 1 /gॉ0चप/gच1  करैत  िववरण  दैत छली।  नानी छली बड़ा कुलीन  घरसं।  नाना सेहो अपना समय  के\nरजमॴदार  छला।  मुदा बजबाक  शैलीमे ◌ंनानी मधु छली।  हमरा कखनो “रौ” के त छोडू “हौ” निह  कहलिन \n। सदिरकाल  “यौ” किह  स/g2ैचबोधन  करिथ।बजबाकशैली िवल/g2ए2ण।  भेटिथ  त कुशल  /g2ए2ेम  पुछबाक  अ/gॉ22ुत  \nअंदाज़।  जखन  किहयो नानी लग  जाई  अपन  गामक  सं/gॉ0चकारके ितल/gॉ चजिल  द दी।  िबना ड/gॉ चट -\nफटकार  केिनक  सं/gॉ0चकार  कोना िसखाबी ई िकयो नानीक  /gॉ01यवहार  सं/gॉै1हण  क सकैत  छल।  हमर  जेठ  बिहन  \nकेर  नाम  िव/gॉ2चा आ सरोज  छिन।  जखन  कखनो नानी लगजाईत  हुनका सबहक  कुशल  /g2ए2ेम  अिह  तरहे पुछिथ \n: \n“िव/gॉ2चा कुमारी कोना छिथ? सरोज  कुमारी कोना छिथ?” \nई छलिन  नानी के /gॉ01यवहार  अपन  बेटीक  बेटीके /g2 2ित ; सेहो परो/g2ए2मे।  \nकिह  निह  कथी लेल  नानी के हमरापर  ब/gॉग ड  िव/g2एगास  छलिन।  जखन  जाई  नानी घंटॲ बात  करिथ – \nकखनो घरमे, कखनो िचनबार  लग, \nकखनोदलानपर  त कखनो आमक  गाछीमे।नानी के शायद  ई भान  छलिन  जे: \n“कैलाश  किहयो ने किहयो मैिथली लोकपरंपरा लेल  िकछु करताह!”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \n बहुत  रास  अजगुत  गीत  सब  नानी गबैत  छली।  कतेको बेर  सोचलॱ रेकॉड/gॉ 1 करब  आ िलिखयो लेब। \n िकछु िलखबो केलॲ।  मुदा देव  संयोग  ई छलजे नानी िबचिहंम/gॉी0 बैकुंठक  र/gॉ0चता ध लेली।  \n  \nएक बेर नानी लग दालान पर बैसल ग/g2ै0प करैत रही ततबे म/gॉी0 एक नाथ जोगी हाथ  म/gॉी0 \nसारंगी लेने, बढ़ल दाढ़ी आ भगबा व/gॉ0च/g2एए म/gॉी0 सारंगी के तार के झनकबैत आिब गेलैक। िबना \nककरो आ/g2एॉा के इंतजार केने तारक झनकार तेज भ गेलैक। क/g2 चण रस झहरए लगलैक। \nनानी हमरा कहलिन : “कैलाशजी, जोगी जी के कुस/gॉ ग िदयौन बैसबाक हेतु”। हम तुरत एक \nकुस/gॉ ग के झािर जोगी जी के द देलयिन। जोगी जी सारंगी बजबैत म/gॉ0चत भेल चुपचाप कुस/gॉ ग \n/gॉै1हण केलिन आ किनकाल म/gॉी0 सारंगी केर तान संगे उ/g2ीचच /gॉ0चवर म/gॉी0 गोपीचंद के गीत गाबय \nलगला। धीरे-धीरे अगल-बगल सं बहुत /gॉ0च/g2एएीगन आ नेना सब जमा भ गेल। िकछु पु/g2 चख सेहो \nएला। जोगी महराज गीत गबैत रहला, सारंगी बजबैत रहला आ /gॉ0च/g2एएीगन सब कनैत \nरहली।पूरा वातावरण उदासी के भाव सं ओत/g2 2ोत छल। पूरा त निह पर/g2गगतु आंिशक बात हमहु \nबुझिलयैक आ थोरेक /gच0 िवत सेहो भेलॱ। जोगी डेढ़ घंटा धिर सारंगी के तान पर गीत गबैत \nरहला।जखन समा/g2ै0त भ गेलिन त िकयोक पाई , िकयोक अ/gॉग2 , िकयोक व/gॉ0च/g2एए आिद देलकिन । \nमामी िकछु जलखई देलिथन आ चाह सेहो भेटलिन।  \nजलखई समा/g2ै0त क जखन जोगी जी चाह पीब लगला ओही /g2ए2ण एक आ/g2ए य/gॉ 1जनक \nदृ/gॉ02य उपि/gॉ0चथत भ गेलैक।एक 90 वष/gॉ 1 केर मिहला हाथ म/gॉी0 लाठी पकड़ने आिब गेली। जोगी \nके पकिड कानय लगली: “रे बुधना! हम िछयौ तोहर माय! रे हमर बेरा पार लगा दे तखन \nफेर जोगी बिन जैह/gॉी0। बाप बुधना बुधना रटैत /g2 2ाण /g2गचयािग दे/g2ैगथुन। अपटी खेत म/gॉी0 हुनकर \nआ/g2गचमा भटकैत हेतिन। रे बइमान ! रे बाप के तप/gॉ 1ण दे। सं/gॉ0चकार कर। रे वंशक र/g2ए2क कर !” \nबेचारा जोगी हत/g2 2भ ! बुिढ़या िकछु बजबाक अवसर देबाक हेतु तैयार निह। जोगी कहलकै, \n“बूढी म/gॉ ॉ, मै छप रा िजले का हूँ और जाित से कु/g2ैचभकार हूँ।मै चार भाई हूँ और मेरी म/gॉ ॉ मर \nचुकी है। मै आपका पु/g2एए या कोई बुधना नही हूँ। मेरी नाथ स/g2ैच/g2 2दाय म/gॉी0 दी/g2ए2ा से पहले मेरा \nनाम रमेश पि/g2गॉडत था। दी/g2ए2ा के बाद मेरा नाम जोगी मोतीनाथ है। ” लेिकन बुिढ़या ओकर \nतक/gॉ 1 सुनबाक हेतु तैयार निह। बड़ा िबपि/g2एच ! \nपुराण लोक सब ऐल। ओकरा ची/g2गगहबाक /g2 2य/g2ीै केलक। सब कहलकै जे ई बुधना \nनिह िथक. मुदा पु/g2एएिवछोह सं तरपैत माय के बुझेनाई अतेक सहज कह/gॉ ॉ? अंत म/gॉी0 सब \nकहलकै “ठीक छै, कोनो एक िच/g2गगह बताऊ जे बुधना के खाश छलैक ?” किनकाल लेल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \nबुिढ़या चुप भ गेल। फेर सोचैत बाजिल: “हमर बुधना के म/g2गीय पीठ पर तीन टा नमहर -\nनमहर तील छैक।” लोक सब जोगी के पीठ देखेबा लेल कहलकै। जोगी शु/g2 ए म/gॉी0 पीठ \nउघारबा लेल तैयार निह छल। अिह बात सं बुिढ़या के शंका आर /g2 2बल भ गेलैक। बुिढ़या \nजोर-जोर सं कािन-कािन लोक के कहए लागिल: “देखू हे माई दाई! ई बुधने अिछ। पीठ \nनिह उघािर रहल अिछ. हम दूध िपयेने छी एकरा। हमरा आंिख सं कोना अपना आप के \nबचा लेत?” बुिढ़याक कानब सं /gच0 िबत होइत लोक सब म/gॉी0 एक /g2 2मुख /gॉ01यि/g2ी0त जोगी के \nस/g2ैचबोिधत करैत बजला: “देखू जोगी जी! एिह 90 वष/gॉ 1 केर मिहला पर दया क/g2 ए। िहनका \nपीठ उघािर देखा िदयौन। जं तीन तील लगातार एक ठाम म/g2गीय पीठ म/gॉी0 निह हैत त अह/gॉ ॉ के \nहमरालोकिन छोिड देब अ/g2गगयथा अह/gॉ ॉ अतए सं निह जा सकैत छी। ” किन ना नुकुर केलाक \nबाद जोगी पीठ उघारबा लेल तैयार भ गेल। सब िज/g2एॉासा सं जोगी के पीठक िनिर/g2ए2ण \nकेलक मुदा म/g2गीय पीठ म/gॉी0 तीन तीलक त बाते निह एकौ तील निह र हैक। बुिढ़या झमा \nखसिल। जोगी /g2 2फुि/g2ैगलत होइत सारंगी उठा सारंगी बजबैत दोसर गाम िदस िबदा भेल।  \nराित म/gॉी0 सुते सं पिहने नानी सं हम जोगी आ सम/gॉ0चत चीज़ के स/g2ैचब/g2गगध म/gॉी0 िज/g2एॉासा \nकैल। नानी कहली: “हमरा /g2एॉात छल जे अह/gॉ ॉ ई /g2 2/gॉ11 करब . अगर अह/gॉ ॉ निह किरतॲ तैयो \nहम जोगी आ सारंगी के स/g2ैचब/g2गगध म/gॉी0 आई चच/gॉ ए किरतॱ.” हमरा नानीक ई कहब ब/gॉग ड िनक \nलागल. \nनानी कहली जे ई सब नाथ स/g2ैच/g2 2दाय जकर आिदगु/g2 च गोरखनाथ छिथ केर सद/gॉ0चय \nछिथ. िहनका सबके अपन िमिथला म/gॉी0 जोगी, सारंगीबला जोगी, िस/g2गीह जोगी, गुदिडयाबाबा, \nघुनाबाबा, गोपीचंद बाबा सेहो कहल जैत छैन। मा/g2गगयता छै िक जे /g2 चईसक घर सं भािग जैत \nछला वो गोरखपुर जा बाबा गोरखनाथ के नाथ स/g2ैच/g2 2दाय केर चेला भ जैत छला। घर -/gॉ2एार सं \nउ/g2गगमु/g2ी0त। ने उधो को लेना ने माधो को देना। ओ स/g2गगयासी के /g2एीेणी म/gॉी0 आिब जैत छिथ। \nसंसािरकता केर मोहजाल सं मु/g2ी0त। ओतए हरेक जोगी के एकटा सारंगी देल जैत छिन। वैह \nसारंगी बजबैत आ गीत िश/g2ए2ा म/gॉी0 िनपुण भेला पर नगर आ /gॉै1ाम म/gॉी0 घरे-घरे भीख म/gॉ चिग बारह \nबष/gॉ 1 धिर ओ जीवन /gॉ01यतीत करैत छिथ। बारह बिरख सं पिहने हुनका अपन माए सं भीख \nलेबा म/gॉी0 सफल होबाक छिन। जे सफल भ गेला ओ िस/gॉ20 जोगी आ ओकर बाद ओ आनो के \nगु/g2 च के /g2 एप म/gॉी0 दी/g2ए2ा द सकैत छिथ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \nओिह समय म/gॉी0 जे नानी कहली तकरा आई अपन /gॉ0चमरण शि/g2ी0त पर जोर दे िलख \nरहल छी। अिह लोक /gॉ0चमरण म/gॉी0 जतेक बात िनक आ /g2 2मािणक भेटत ओ नानीक छिन आ \nजतएकथा इ/g2ैचहर उ/g2ैचहर भटकएत ओ हमर /gॉ0चमरण दोष आ /g2एॉान के /gॉै1हण करबाक दोष िथक।  \nलोक परंपरा म/gॉी0 जननायक के /g2 एप म/gॉी0 /g2 2िति/gच1ीत भतृ/gॉ 1हिर राजा के जीवन वृ/g2एचा/g2गगत , नीित \nआ उपदेश के लोक शैली म/gॉी0 भरथरी म/gॉी0 नाथ जोगी सब गािब -गािब सुनबैत अिछ. एिह \nलोकगाथा के गोरखपंथी साधु अपन सारंगी पर गबैत छिथ. सारंगी के कतौ- कतौ िचकारे \nसेहो कहल जैत छैक। नाथ स/g2ैच/g2 2दाय केर गु/g2 च गोरखनाथ तथा म/g2गच/gॉ0चये/g2गग/gच0 नाथ केर िनगु/gॉ 1ण \nिस/gॉ20/gॉ चत सं /g2 2ेिरत एिह लोकगाथा म/gॉी0 सामदेवी रानी आ सम/gॉ0चत िवलािसता आ राजभोग के /g2गचयािग \nभरथरी राजा केना वैरा/g2ी2य लेलिन आ फेर जोगीक वेश म/gॉी0 र/gच2 िन एकर बहुत क/g2 चण िववरण \nअिछ।  \nएिह लोकगाथा के दू पाट म/gॉी0 बािट बुझल जा सकैत अिछ। /g2 2थम भाग म/gॉी0 राजा \nभरथरी के वैरा/g2ी2य तथा िपंगला /gॉ2एारा पूव/gॉ 1 ज/g2गगम केर कथा। दोसर भाग म/gॉी0 जंगल म/gॉी0 गेलाक \nबाद भरथरी राजा /gॉ2एारा कारी मृग के वध करब तथा माता मैनावती के आ/g2एॉा के िशरोधाय/gॉ 1 \nकरैत जोगी अथवा वैरागी होबाक कथा छैक। एिह गेय गाथा म/gॉी0 योग -भोग केर अंत/gॉ2ए/gॉ 1ंद तथा \nक/g2 चण िव/g2 2ल/g2ैचभ केर /g2 2योग चरमो/g2गचकष/gॉ 1 पर भेटैत छैक।  \nकथा ऐना शु/g2 ए होइत छैक। राजा भरथरी के एकाएक वैरा/g2ी2य उ/g2गचप/gॉग2 होइत \nछिन।एकर कारण हुनकर ज/g2गगम कु/g2गॉडली म/gॉी0 वैरा/g2ी2य िलखल छिन . फेर की, भरथरी राजा \nसामदेवी रानी के छोिड भरल जुआनी म/gॉी0 वैरा/g2ी2य लेल जा रहल छिथ। रानी पिहने त मना \nकरैत छिथन लेिकन जखन भरथरी राजा निह मानैत छिथ त पुछैथ छिथन: “ठीक छैक \n/gॉ0चवामी! अह/gॉ ॉ जा रहल छी मुदा जएबाक कारण त बता िदय हमरा?” भरथरी राजा कहैत \nछिथन: “हे रानी, एकर एकमा/g2एए कारण िथक हमर ज/g2गगम कु/g2गॉडली म/gॉी0 वैरा/g2ी2यक योग। ” मुदा \nसामदेवी रानी एिह जवाब सं संतु/gच1  निह होइत छिथ आ भरथरी राजा के बाहर जएबाक \nअनुमित निह दैत छिथन। भरथरी मोन मसोिस क रिह जैत छिथ।भरथरी राजा एक /g2 2/gॉ11 \nरानी सं पुछैत छिथन: “हे रानी एक बात के उ/g2एचर हमरा अह/gॉ ॉ िदय ! अपन सबहक सोहाग \nराित म/gॉी0 पलंग केर पाटी कुन कारने िबखंिडत भ गेल ?” भेल ई रहिन जे जखने सोहागराित \nके समय राजा अपन रानी सं काम ि/gॉगैया करबा लेल उ/gॉ1ैत भ रानी के बाहुपास म/gॉी0 लेमै \nलगला एकाएक पलंग केर फ/gॉ2ीी टूिट गेलैक। रानी आ राजा के एिह बात सं िकछु अशुभ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \nकेर शंका भेलिन। िनण/gॉ 1य केलिन जे आई राित सोहाग निह मनेता आ ने कामेि/gॉगैया म/gॉी0 िल/g2ै0त \nहेता। एक िदन म/gॉी0 कोनो बैकु/g2गॉठ थोरे ने खािस पड़तैक ? ओकर बादे राजा भरथरी के मोन \nम/gॉी0 िविच/g2एए तरहक उचाट होबए लगलिन। कखनो रानी लग जएबाक मोने ने करिन। वैह /g2 2/gॉ11 \nआई राजा अपन रानी सामदेवी सं पुिछ देलिथन।  \nरानी सामदेवी बजली: “राजन, एिह बात के हम निह जनैत छी। हल/gॉ चिक ह/g2ैचमर छोट \nबिहन िपंगला अ/gॉै1/g2एॉानी अिछ। ओकरा भुत , वत/gॉ 1मान आ भिव/gॉ0ॉय सब चीज़ के अपूव/gॉ 1 /g2एॉान \nछैक। मुदा िपंगला िद/g2ैगली म/gॉी0 रहैत अिछ। ” राजा तुरत अपन सािर िपंगला के िच/gॉ2ीी िलख \nिद/g2ैगली सं मालवा एबाक /g2 2ाथ/gॉ 1ना केलिन। िच/gॉ2ीी पािब िपंगला झट दिन राजा लग जैत छिथ आ \nकहैत छिथन: “हे राजन! जॲ हम स/g2गचय कहब त अह/gॉ ॉ /gॉ0चवीकार निह क पैब। तािह पूव/gॉ 1 \nज/g2गगमक स/g2गचय जनबाक हठ छोिड देल जाओ। ” मुदा भरथरी राजा अपन िज/gॉ1ै पर अटल \nरहला। कहलिथन: “हे हमर सु/gॉग2िर , दुला/g2 ए आ गुनमित सािर िपंगला, अह/gॉ ॉ स/g2गचय कहू। हम \nचेत/g2गगय आ कठोर /gॉ 0दय केर पु/g2 चख छी।केहनो स/g2गचय के /gॉ0चवीकार करबाक /g2ए2मता हमरा म/gॉी0 \nअिछ। अह/gॉ ॉ िनि/g2ए /g2गगत भ जे स/g2गचय छैक तकर बखान क/g2 ए। ” आब िपंगला गंभीर भेली आ \nबजली: “ठीक छैक भरथरी राजा, अगर अपने स/g2गचय सुनबा लेल आतुर छी त हम आई एिह \n/g2ए2ण अह/gॉ ॉ के स/g2गचय बता दैत छी। ह/g2ैचमर बिहन सामदेवी रानी जे अिह ज/g2गगम म/gॉी0 अह/gॉ ॉक प/g2ीैी \nछिथ पूव/gॉ 1 ज/g2गगम म/gॉी0 अह/gॉ ॉक म/gॉ ॉ छली। ई बात अही लेल हम अह/gॉ ॉके निह बता रहल छलॲ। \nओना रानी सामदेवी के सेहो पूव/gॉ 1 ज/g2गगम के बात /g2एॉात छिन मुदा एिह ज/g2गगम म/gॉी0 त ओ अह/gॉ ॉक \nप/g2ीैी छिथ तािह निह बतेली। आब ई अह/gॉ ॉ ऊपर अिछ की भोगमय िबलािशता पूव/gॉ 1क जीवन \nजीबी अथवा योगमय कोनो जोगी अथवा संयािसक जीवन।” ई बात सुिन भरथरी राजा \nउदास भ जैत छिथ। माथा टनकए लगैत छिन। संसार आ मानवीय स/g2ैचब/g2गगध सब म/gॉी0 \nिम/g2गएयाभाव लगैत छिन।  \nकिन काल बाद भरथरी राजा अपन नव /gॉ01यािहत रानी सामदेवी सं आ/g2एॉा लै िसंहल/gॉ2एीप \nकेर घनघोर बोन म/gॉी0 कारी मृग के िशकार हेतु /g2 2/gॉ0चथान करैत छिथ। मृग केर प/g2ीैी हिरनी \nभरथरी राजा के िशकारी के खेमा देिख अिन/gच1  केर आशंका सं घबरैत अपन पितक /g2 2ानक \nर/g2ए2ा म/gॉी0 लािग जैत अिछ। जखन कोनॲ /gॉ01यॲत निह भेटैत छैक त /gॉ0चवयं राजा भरथरी लग \nआिब जैत अिछ आ िनवेदन करैत छैक: “हे राजा, अह/gॉ ॉ हमर पित केर /g2 2ाण केर र/g2ए2ा क/g2 ए। \nहुनकर िशकार निह क/g2 ए। हुनका बदला म/gॉी0 ह/g2ैचमर िशकार क िलय !” लेिकन भरथरी राजा \nओकर िनवेदन के /gॉ0चवीकार निह करैत छिथ . हिरणी िनराश भ जैत अिछ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \nहिरणी हािर निह मानैत अिछ आ पितक /g2 2ाण केर र/g2ए2ा कोनो ने कोनो हालत म/gॉी0 कर \nचाहैत अिछ। दौर क कारी हिरण लग जैत अिछ आ हाफैत कहैत छैक: “हे ि/g2 2य , भरथरी \nराजा अपन िशकारी दल के संग बोन म/gॉी0 घुिस गेल छिथ। ओ अह/gॉ ॉक िशकार करता। अह/gॉ ॉ \nतुरत एिह बोन के छोिड कोनो आन ठाम चिल जाऊ।” कारी हिरण सोचलक: “आिखर \nभरथरी राजा अकारण हमरा कथी लेल मरता? हमरा हुनका संग कोनो तरहक वैमन/gॉ0चय निह \nअिछ। कथी लेल एहेन सु/g2गगदर बोन के छोड़ी, अनजान बोन म/gॉी0 ध/gॉ12ा खेबाक हेतु जाई ?” यैह \nसोचैत ओ हिरणी के स/g2ैचबोिधत करैत बाजल : “हे हमर दु/g2ैगलिर ! अह/gॉ ॉ िचंता जुिन क/g2 ए। हमरा \nराजा निह मारता। हम हुनकर कोनो अिहत निह केने छी। केवल वैह /g2 2ाणी दोसर /g2 2ाणी के \nमािर सकैत अिछ जे ओकरा कोनो तरहक दुःख देने होइक अथवा अिहत केने होईक। हमरा \nकोनो आन बोन म/gॉी0 अनेरे निह जएबाक चाही। ” आब हिरणी मोन मसोिस क रिह जैत अिछ।  \nइ/g2ैचहर भरथरी राजा अपन िशकारी दल संगे गहन बोन म/gॉी0 बढ़ल जैत छिथ। एकाएक \nकारी मृग के देखैत छिथ आ ओकरा वध करबाक हेतु तीर के धनुष के /g2 2/g2गचयंचा पर चढ़ा \nलैत छिथ। माजल िशकारी ज क/gॉ ॉ लगातार सात तीर सं /g2 2हार करैत छिथ। सात म/gॉी0 स छ \nतीर गंगा माता, वन/gॉ0चपित देवी, गु/g2 च गोरखनाथ , एवं कारी मृग केर िसंघ सं बेकार भ जैत \nछिन मुदा सातम तीर सं मृग घायल भ जैत अिछ। शोिनत सं भरल देह, तीरक टीस सं \n/gॉ01यिथत मृग वेदना के आिध/g2ी0य म/gॉी0 भरथरी राजा के /g2एीाप दैत  छिन: “हे राजन! अह/gॉ ॉ त नृशंश \nभ हमरा मािर देलॱ! आब हमर ने/g2एए अह/gॉ ॉ अपन रानी के /g2एीृंगार करबा लेल द देबिन ; हमर \nसु/g2गगदर कला/g2गचमक िसंघ कोनो राजा के दरब/g2ी जा पर मढबाक हेतु द देबिन ; हमर चाम के \nकोनो साधु के आसन बनेबा लेल द देबिन; आ अ/g2गगततः हमर माउस अह/gॉ ॉ राि/g2गगह बघािर क \nखा लेब। मुदा एक बात /gॉ0चमरण राखब , जिहना ह/g2ैचमर स/g2एचिर सै रानी कलिप रहल छिथ \nतिहना एक िदन अहुक रानी सब कलपती।” अपन बात के समा/g2ै0त करैत कारी मृग जे ओिह \nबोनक हिरण सबहक राजा छल, अपन /g2 2ाण /g2गचयािग देलक।  \nभरथरी राजा /gच0 िवत भ गेला. तुरत हुनका अपना आप सं घृणा होबए लगलिन। कोनो \nतरह/gॉी0 ओ आब कारी मृग के जानक र/g2ए2ा करै चाहैत छिथ। /gॉ01यिथत भ गु/g2 च गोरखनाथ के \nकुिटया म/gॉी0 घुसैत छिथ आ अपन गलती के /gॉ0चवीकार करैत िनवेदन करैत छिथन : “हे गु/g2 च \nगोरखनाथ! हमरा सं ब/gॉग ड पैघ पाप भ गेल। अह/gॉ ॉ कोनो तरह/gॉी0 अपन दैवीय शि/g2ी0त सं अिह \nकारी मृगराज के /g2 2ाण के पुनः वापस क िदयौक!” गु/g2 च गोरखनाथ कहैत छिथन : “हे राजन! \nआब एकरा पुनः जीिवत केनाई हमरा वशक बात निह अिछ।” भरथरी राजा पागल जक/gॉ च कर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \nलगैत छिथ। मािट म/gॉी0 ओहिरया मरैत छिथ। कनैत बेहाल भ जैत छिथ आ गु/g2 च गोरखनाथ \nके कहैत छिथन: “अगर अह/gॉ ॉ अिह मृगा के /g2 2ाण निह वापस केलॱ त हम अही ठाम अपन \n/g2 2ाण /g2गचयािग लेब !” िववश भ गु/g2 च गोरखनाथ कारी मृगराज के अपन दैवीय शि/g2ी0त सं पुनः \nजीिवत क दैत छिथन। मृग उिठ क बैस जैत अिछ। राजा पर एकबेर फेर दयाभाव देखबैत \nकारी मृग अपन /g2एीाप वापस ल लैत अिछ।सम/gॉ0चत हिरण समुदाय म/gॉी0 उ/g2गचसव केर वातावरण भ \nजैत छैक। हिर णराज केर स/g2एचर सए रानी म/gॉ0चत भ नाचए लगैत छैक। क/gॉ0चतूरी केर सुग/g2गगध \nसं बोनक वातावरण महो-महो भ जैत छैक। कारी मृग अपन रानी सब लग िबचरन करए \nचिल जैत अिछ। एिह दृ/gॉ02य के देिख भरथरी राजा आन/g2गगदिवभोर भ जैत छिथ।  \nइ/g2ैचहर भरथरी राजा के /gॉ 0दय पिरवित/gॉ 1त भ जैत छिन। संसार /g2ए2/gॉ2ॉ  लगैत छिन। मोन \nम/gॉी0 स/gॉ चसािरक सुख सं वैरा/g2ी2य उ/g2गचप/gॉग2 भ जैत छिन।गु/g2 च गोरखनाथ के चरण पर बैस जैत \nछिथ। कहैत छिथन: “हे गु/g2 चदेव ! हमर उ/gॉ20ार क/g2 ए। हमरा अपन शरण म/gॉी0 लेल जाओ। \nअपन िश/gॉ0ॉय बना हमरा ध/g2गगय क/g2 ए। ” गु/g2 च गोरखनाथ कहैत छिथन : “राजन! हम कोनो ि/gॉ0चथित \nम/gॉी0 अह/gॉ ॉ के अपन िश/gॉ0ॉय निह बना सकैत छी। एकर एकमा/g2एए कारण िथक अह/gॉ ॉक राजिसक \nवृि/g2एच। अह/gॉ ॉ राजा िथकहूँ। राजा भला जोगी कोना क बनत ?” भरथरी राजा उ/g2एचर म/gॉी0 कहैत \nछिथन:  “हे गु/g2 च /g2एीे/gच1ी ! हम अह/gॉ ॉक पथ पर अह/gॉ ॉक चेला बिन चलए चाहैत छी। एिह लेल \nसब िकछु भौितक पदाथ/gॉ 1क संग -संग अपन िच/g2एचक चीज़  के सेहो /g2गचयाग करक हेतु तैयार \nछी।” अंतत गु/g2 च गोरखनाथ एिह शत/gॉ 1 पर की भरथरी राजा स/g2गगयासी त बिन जेताह मुदा \nहुनका अि/g2गगतम दी/g2ए2ा गोरखनाथ तखन देिथन जखन भरथरी राजा अपन रानी सामदेवी सं \n‘माए’ किह भीख मंगताह।  \nआब एतिह सं भरथरी राजा नाथ जोगी के /g2 एप धारण क , गे/g2 चआ व/gॉ0च/g2एए  पिहर, हाथ म/gॉी0 \nसारंगी लेने गामे-घरे होइत राजक /gॉ2एार पर अलख जगेने गीत गािब रहल छिथ। रानी साम \nदेवी जखन भरथरी राजा के जोगी के भेष म/gॉी0 देखैत छिथ त परेशान भ जैत छिथ।रानी \nहुनका कोनो ि/gॉ0चथित म/gॉी0 भीख देबाक हेतु तैयार निह भ रहल छिथन। भरथरी राजा अिह बात \nपर हुनका कहैत छिथन जे ओ अपन नैहर चिल जाथु। मुदा रानी नैहर निह जैत छिथ आ \nउलटे भरथरी राजा के राजमहल म/gॉी0 कोनो एक/gॉ चत /gॉ0चथान म/gॉी0 रिह जोगी के भेष म/gॉी0 तप/gॉ0चया \nकरक हेतु कहैत छिथन। भरथरी राजा कहैत छिथन: “ठीक छै, अगर अह/gॉ ॉ गंगा के िनम/gॉ 1ल \nधार एते ल आबी त हम राजमहल म/gॉी0 रिह क तप/gॉ0चया क लेब।” रानी छली परम सती. तुरत \nअपन सत सं गंगा के धार के ओतिह ल एली। आब भरथरी राजा हुनका बतबैत छिथन जे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \nकोना एक जोगी के सव/gॉ एिधक पु/g2गगय तीथ/gॉ 1 /gॉ0चथल केर /gच10मण सं भेटैत छैक। ई सुिन रानी गंगा \nके धार के वापस चिल जएबाक हेतु कहैत छिथ। रानीक बात के स/g2ैचमान करैत गंगा केर \nधारा वापस चिल जैत छैक। एकर बादो रानी सामदेवी भरथरी राजा के भीख देबाक लेल \nतैयार निह भेली। भरथरी राजा के भेलिन “अगर रानी भीख निह देती त साधना बीचिह म/gॉी0 \nअटिक जैत। फेर की हैत? गु/g2 च दी/g2ए2ा भेटबे ने करत . फेर बैकु/g2गॉठ कोना /g2 2ा/g2ै0त हैत ?” \nअंततः गु/g2 च गोरखनाथ /gॉ0चवयं अबैत छिथ. रानी सामदेवी के पूरा बात बुझबैत छिथन। आब \nरानी मािन जैत छिथ आ भरथरी राजा के भीख द दैत छिथन। एकर बाद भरथरी राजा के \nअपना संगे गु/g2 च गोरखनाथ जोगीक गहन तप/gॉ0चयाक हेतु बोन म/gॉी0 लेने जैत छिथ।  \nओही िदन सं ई /g2 2था भ गेलैक जे जे िकयोक नाथ जोगी बनत ओकरा अि/g2गगतम दी/g2ए2ा \nगु/g2 च तखन देतैक जखन ओ अपन ज/g2गगमदा/g2एएी अथ/gॉ एत माए सं भीख मंगबा म/gॉी0 सफल भ \nजैत।िमिथला किहयो वैरा/g2ी2य के /gॉ0चवीकार निह केलक। अतए हमेशा गृह/gॉ0चत जीवन म/gॉी0 रहैत \nसब िसि/gॉ20 /g2 2ा/g2ै0त करबाक िस/gॉ20/gॉ चत /g2 2बल रहल छक। तािह िमिथलाक अगर कोनो युवक कोनो \nकारने नाथ जोगी बनैत अिछ त ओकरा लेल माए सं भीख लेनाई बहुत दु/gॉ0ॉकर काय/gॉ 1 भ जैत \nछैक।  \nनानी कथो कहिथ आ बीच-बीच म/gॉी0 गीत नहु-नहु गुनगुनािथ। नानीक कहबाक अंदाज़ \nअतेक भावुक जे कतेक बेर नैन नोर सं भिर गेल।नानी सेहो कानिथ। नानी आ नाित दुनु \nभरथरी राजा केर कथा गाथा म/gॉी0 म/gॉ0चत – एक सुनेबा म/gॉी0 म/gॉ0चत  आ दोसर सुनबा म/gॉी0 म/gॉ0चत। \nअनुभव भेल जे जखन नानी कथा कहैत छिल त नानी एक संगे अनेक चिर/g2एए केर िच/g2एएण \nनाटकीय अंदाज़ म/gॉी0 करैत छली। चिर/g2एए संगे चलैत छली। चलबाक अिभनय अतेक िनक जे \nमा/g2एए एक ना/gॉगचय कलाकार नानी आ एक मा/g2एए /g2एीोता हम मुदा दुनु के आंिख , /gॉ 0दय , आ िदमाग \nएक /g2ए2ण लेल इ/g2ैचहर -उ/g2ैचहर निह होईत छल। ई भेल एक िस/gॉ20/gॉ0चत कथा वािचका केर गुण। ई \nगुण समप/gॉ 1ण , /g2गचयाग , एवं अंतःकरण म/gॉी0 कथा के बसेला सं अबैत छैक।  \nहमरा एकाएक /gॉ0चमरण भेल जे िदन म/gॉी0 नाथ जोगी िकछु मैनावती आ गोपीचंद केर गीत \nसेहो गबैत छल। हम नानी के /gॉ0चमरण िदयेलएिन। नानी कहली: “गोपीचंद आ मैनावती केर \n/g2 2संग भरथरी राजा के जोगी बनलाक बाद अबैत छैक। गोपीचंद केर /g2 2संग सेहो बड़ा रोचक \nछैक। ब/gॉग ड राित भ गेल। आई सुनब की काि/gॉॉच ?” हमर िज/g2एॉासा /g2 2बल छल। भेल एखने \nसुिन ली। नानी के कहिलएिन: “हमरा िनन निह लागल अिछ। गाथाक अि/g2गगतम भाग जानबाक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \nउ/g2गचकंठा सेहो अिछ। तािह िनक यैह रहत जे लगले म/gॉी0 मैनावती आ गोपीचंद केर कथा सेहो \nसुना दी अह/gॉ ॉ?” नानी सहज भाव सं हमर िनवेदन के /gॉ0चवीकार करैत कथा कहनाई /g2 2ारंभ \nकेलिन।  \nगोपीचंद एक सं/gॉ0चकारी पु/g2एए छिथ पदामसेन राजा आ मैनावती रानी के।मैनावती भरथरी \nके बिहन छिथन।गोपीचंद के चं/gच0 ावल नामक एक सहोदर बिहन छिथन। जवान भेला पर \nगोपीचंद के िववाह होइत छिन। संयोग सं पिहल प/g2ीैी सं िहनका पु/g2एए निह होइत छिन। \nपौ/g2एएक लोभ म/gॉी0 /g2ै2याकुल रानी प/gॉ2ॉावती अपन असगर पु/g2एए गोपीचंद के दोसर िववाह कर दैत \nछिथन। दोसरो प/g2ीैी सं गोपीचंद के पु/g2एए निह होइत छिन। पौ/g2एएक लालषा म/gॉी0 मैनावती गोपीचंद \nके तेसर, चािरम, पाचम करैत १६ टा िववाह करा दैत छिथन। िवधनाक िवधान देखू, \nगोपीचंद के १६ रानी सं १२ पु/g2एएी  त भ जैत छिन मुदा बेटा एकौटा निह।मैनावती अंत म/gॉी0 \nअपन भाई भरथरी जे नाथ जोगी भ गेल छिथ के बजबैत छिथ आ अपन रोदना पसारैत \nछिथ। कहैत छिथन: “अगर िहनका पु/g2एए निह भेलिन त सम/gॉ0चत राजपाट समा/g2ै0त भ जैत। \nवंशक अंत भ जैत। िकयोक िपतृ के तप/gॉ 1ण देब लेल निह रहत। एहेन जीवन जीब सं \nबिढय/gॉ ॉ जे आ/g2गचमह/g2गचया क ली? िकछु उपाय क/g2 ए हे भाई भरथरी जािह सं गोपीचंद के एक \nपु/g2एए भ जाईन। ” \nजोगी भरथरी किन /g2गीयान/gॉ0चथ होइ त छिथ। फेर िचंितत भ कहैत छिथन: “बिहन दाई, \nब/gॉग ड दुखक बात ! भािगन गोपीचंद के संतानक योग निह छिन। हम एिह म/gॉी0 िकछु करबा म/gॉी0 \nअसमथ/gॉ 1 छी। ” ई बात सुिन रानी मैनावती िबलाप करै छिथ। ब/gॉग ड जोर -जोर सं कनैत \nछिथ।कहैत छिथन: “हम िकछु निह जनैत छी। अह/gॉ ॉ कोनो युि/g2ी0त िनकालू जािह  सं गोपीचंद \nके पु/g2एए होिन !” आब आरो गंभीर होइत भरथरी कहैत छिथन: “ठीक छै, अगर भािगन \nराजमहल /g2गचयािग घनघोर बोन म/gॉी0 नाथ जोगी बिन तप/gॉ0चया करिथ त िहनका पु/g2एए भ सकैत \nछिन।” ई बात सुिन मैनावती रानी झमा खसैत छिथ। मुदा भरथरी के बुझेलाक बाद अपन \nपु/g2एए के जोगी बना िबजन बोन  म/gॉी0 जएबाक लेल कहैत छिथन।  \nगोपीचंद माए केर आ/g2एॉा पािब सोलहो रानी लग जैत छिथ आ भरथरी जी के िनण/gॉ 1य \nबतबैत छिथन। सोलहो रानी पु/g2एए आक/gॉ च/g2ए2ा के /g2गीयान म/gॉी0 रखैत छाती के पाथर क लैत छिथ \nआ अपन पित राजा गोपीचंद के जोगी बना बीजन बोन म/gॉी0 भेिज दैत छिथ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nबोन म/gॉी0 गेलाक बाद गोपीचंद घोर साधना म/gॉी0 लािग जैत छिथ। िदनभिर जंगल म/gॉी0 \nसाधना आ स/gॉ ॉझ पहर िभ/g2ए2ाटन लेल नगर आ /gॉै1ाम केर या/g2एएा हाथ म/gॉी0 सारंगी लेने वैरा/g2ी2य केर \nगीत गबैत। यैह िहनकर सब िदनका जीवन भ गेल छिन।  \nएक िदन िभ/g2ए2ाटन के /gॉगैम म/gॉी0 घुमैत -घुमैत गोपीचंद अपन बिहन चं/gच0 ावल के सासुर चैल \nजैत छिथ। जोगी के देिख च/g2गग/gच0 ावल घर सं भीख देबा ले बाहर भेली। देखैत छिथ जे ई \nजोगी कोनो आन निह अिपतु हुनकर सहोदर भाई राजा गोपीचंद छिथ।कुहेस फािट गेलिन। \nआंिख अ/g2गगहार भ गेलिन . ध/g2ैचम सं धरती पर िच/g2एचे खसली। जखन लोक उठेलकिन त पता \nचललैक जे /g2 2ाण /g2गचयािग देने छिथ। गोपीचंद के सहोदर के मम/g2गचव जािग जैत छिन। बफािर \nमािर-मािर कनैत छिथ। मुदा आब की चं/gच0 ावल बिहन त समा/g2ै0त भ गेल छिथन ! िह/g2ैचमत निह \nहारेत छिथ गोपीचंद। च/gॉ2 े गु/g2 च गोरखनाथ लग बिहन के पुनः िजयेबाक हेतु जैत छिथ . बहुत \nअनुनय िवनय करैत छिथन. कहैत छिथन: “ब/g2 च ह/g2ैचमर /g2 2ाण ल िलय मुदा बिहन दाई के \nिजया िदयौन।” गु/g2 च गोरखनाथ /gच0 िवत भ जैत छिथ आ गोपीचंद संगे चं/gच0 ावल केर मृत शरीर \nलग अबैत छिथ। हुनकर /gॉ0चपश/gॉ 1 मा/g2एए सं चं/gच0 ावल जीब जैत छिथ आ उिठ क बैस जैत \nछिथ। आब चं/gच0 ावल अपन भाए गोपीचंद लेल गु/g2 च गोरखनाथ सं िनवेदन करैत छिथन जे \nहुनका पु/g2एए होबाक बरदान देथुन।गु/g2 च गोरखनाथ भाए -बिहन के अपूव/gॉ 1 /g2 2ेम देिख ब/gॉग ड /g2 2स/gॉग2 \nहोइत गोपीचंद के पु/g2एए /g2 2ा/g2ै0त हेबाक आशीव/gॉ एद त दईते छिथन संगिहं अमर होबाक बरदान सेहो \nदैत छिथन। गोपीचंद ख़ुशी-ख़ुशी अपन राजमहल वापस आिब जैत छिथ।  \nएिहकथा गाथा के /g2 2संग बहुत िनक अिछ। एक बात त ई छैक जे राजा \nभरथरी,रानीसामदेवी,रानीमैनावती, गोपीचंद, चं/gच0 ावल , आ गु/g2 च गोरखनाथ सब िकयोक िमिथला \nके चिर/g2एए निह छिथ। मुदा जोगी परंपरा सं जुड़ने कथा म/gॉी0 /gॉ0चथानीय भाव आिब जैत छैक। \nलोक जोगी के केवल भीख देबाक हेतु निह बजबैत छैक। जोगी अपन सारंगी आ सुमधुर \nकंठ के कारण एक लोक कलाकार सेहो बिन जैत अिछ। गाथाक भावना/g2गचमक प/g2ए2 अतेक \n/g2 2बल छैक जे िमिथलाक लोक सेहो कथा के अनेक /g2 2संग के उदासी, चौमासा, छौमासा, \nबारहमासा के /g2 एप म/gॉी0 लोकगीतक /gॉ0चव/g2 एप म/gॉी0 गबैत छिथ।अिह तरहे ई कथावाचना जोगी आ \nगृह/gॉ0चत दुनु के /gॉ2एारा गैल जैत अिछ।एक कला के मा/g2एए कला/g2 2शंशक अथवा /g2एीोताक संग -संग \nअनेक /g2 2कारक कलाकार – गीतकरचना करिनहार, गेिनहार/गीतगैन, कथावाचक, कथावािचका – \nसेहो भेट जैत छैक।रचना के कारण भाषा सेहो संप/gॉग2 होइत छैक। नव शैली, श/g2ै2दाबली के \n/g2 2योग होइत छैक। ई मूल कथा मालवा सं बहुत /g2ए2े/g2एए के /gच10मण करैत भोजपुरी /g2ए2े/g2एए होइत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \nिमिथलाक मािट म/gॉी0 /g2 2वेश करैत छैक। गोरखपुर भोजपुरी /g2ए2े/g2एए छैक तािह कारने नाथ जोगीक \nभाषा भोजपुरी भ जैत छैक। ओ मूल गीत भोजपुरी के लोक /gॉ0चव/g2 चप म/gॉी0 गबैत छैक।ओिह \n/gॉ0चटाइल के कॉपी िमिथला म/gॉी0 सेहो लोकगीत (जोगी गीत) म/gॉी0 बहुत उ/g2एचम /g2 एप म/gॉी0 भेटैत छैक। \nदुनु भाषा – मैिथली आ भोजपुरी – सहोदरा अथ/gॉ एत गंगा जमुना जक/gॉ च एक भय भ/gॉ01य /g2 एप सं \nिहलकोरा मारैत कल-कल करैत बहैत रहैत छैक।जखन गरीबी, भावना/g2गचमक टूटन , \nअसफलता, अपमान आिद सं /gॉ01यिथत भ कुनो युवक नाथ स/g2ैच/g2 2दाय के सद/gॉ0चय बिन जोगी भ \nजैत छिथ त कथा ओिह /gॉ01यि/g2ी0त , ओकर माता-िपता, प/g2ीैी-संतान, भाए-बिहन, समाज आ गाम \nलेल एकभावना/g2गचमक आ िजवंत बात भ जैत छैक।लोक झट दिन अपना आप के चिर/g2एए सं \nजोड़ लगैत छिथ। भरथरी, मैनावती, गोपीचंद एकाएक सब जीब जैत छिथ। गीत म/gॉी0 नव \nर/g2ी0त /g2 2ब/gॉॉ2ान भ जैत छैक , /gॉ0चव/g2ए2 आ /g2 0ेश ऑ/g2ी0सीजन स/gॉ ॉस लेबाक लेल भेट  लगैत \nछैक।मालवाक कथा एकिह /g2ए2ण म/gॉी0 िमिथला के कथा भ जैत छैक।  \nओ मिहला सब िजनकर पित िमिथला सं बाहर रहैत छिथन काज धंधा के च/gॉ12र म/gॉी0 \nओ सब अपन परदेिसया अथवा िबदेिसया पित के जोगी के /g2 एप म/gॉी0 देिख गीत गबैत छिथ। \nिवरहअपन चरम अव/gॉ0चथा म/gॉी0 पहुच जैत अिछ। एक एक आखर मम/gॉ 1 के आखर भ जैत \nछैक।एहने एक गीत देखू: \nकथीलै /g2 2ीित लागौल/gॉी0 रे जोिगया \n/g2 2ीित छोड़ेने चिल जाय  \nआंगन मोरा लेखे िवजुवन रे जोिगया \nघर लागै िदवस अ/g2गगहार  \nलाली पलंिगया सु/gॉग2 भेलै रे जोिगया \nतिकया मोिह ने सोहाए  \nखुजल केश नीड़ भेलै रे जोिगया \nकाजर गेल दहाए  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \n     एिह गीत म/gॉी0 िवरिहणी नाियका के अपन पित िबना आंगन एक/gॉ चत वन; घर िदनॲ म/gॉी0 \nअ/g2गगहिरया राित जक/gॉ ॉ अ/g2गगहार , ललका सजल पलंग अनसोहानगर, तिकया मा/g2 चक लगैत छैक। \nखुजल केश बेकार लािग रहल छैक, अंिख सं नोरक धार कम होबाक नामे निह लैत छैक। \nनोर केर धार काजर के मेटा देने छैक। ऐना लगैत छैक जेना ओकर पित नाथ जोगी बिन \nगेल हो। घर सं भािग गेल हो! \nदोसर गीत म/gॉी0 ई /g2 2दिश/gॉ 1त कैल जा रहल छैक जे राजा भरथरी जंगल म/gॉी0 कारी \nमृग(हिरण) के िशकार करक हेतु गेल छिथ। रानी के अपना राजा पर गव/gॉ 1 छिन। बुझल \nछिन जे िबना िशकार के निह औताह। रानी रातुक रभस के तै/g2ैएयारी क रहल छिथ . \nसोहािगन रानी अपन सौ/g2गगदय/gॉ 1 के चानन के लेप सं सुगि/g2गगधत , फुलक हार सं सुशोिभत, आ \nमाथक िस/g2गगदूर सं मनमोहक केने छिथ . मुदा ई की? आंगन केर /g2 2वेश पर एक जोगी सारंगी \nलेने गीत गािब रहल छैक: “हे रानी! हम दूर देस केर जोगी छी. हमरा ज/g2ैगदी-ज/g2ैगदी भीख द \nिदय, हम अह/gॉ ॉक दुआिर  छोिड दोसर अंगना भीख लेल चिल जैब।” बेचारी रानी के की \nबुझल जे ई जोगी आर िकयो आन /gॉ01यि/g2ी0त निह अिपतु हुनके पित राजा भरथरी छिथन।  \nचानन रगड़ी सोहािगन हे गले फूलक हार  \nिसंदुरा से मंिगया भरलअिछहे सुख मास अखार  \nराजा गईले मृग मारन हे वन गईले िशकार  \nजोगी एक ठाढ़ आंगन म/gॉी0 हे रानी सुनले मेरी बात  \nदए दीय िभ/g2ए2ा जोगी के \nहे ओ त छोड़त दुआर... \n  \n  \n  \nओही िदनसं ई /g2 2था भ गेलैक  जे जे िकयोक  नाथ  जोगी बनत  ओकरा अि/g2गगतम  दी/g2ए2ा गु/g2 च  तखन  देतैक  \nजखन  ओ अपन  ज/g2गगमदा/g2एएी अथ/gॉ एत  माएसं भीखमंगबाम/gॉी0 सफल  भ जैत।  िमिथला किहयो वैरा/g2ी2यके /gॉ0चवीकार  न\nिह  केलक।  अतए  हमेशा गृह/gॉ0चत  जीवनम/gॉी0 रहैत  सब  िसि/gॉ20  /g2 2ा/g2ै0त  करबाक  िस/gॉ20/gॉ चत  /g2 2बल  रहल  छक।तािह  िम  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \nिथलाक  अगर  कोनो युवक  कोनो कारने नाथ  जोगी बनैत  अिछ  त ओकरा लेल  माएसं भीख  लेनाई  बहुत  दु/gॉ0ॉक \nर काय/gॉ 1 भ जैत  छैक।  \nनानी कथो कहिथ  आ बीच-बीचम/gॉी0 गीत  नहु-\nनहु गुनगुनािथ।  नानीक  कहबाक  अंदाज़  अतेक भावुक  जे कतेक  बेर  नैन  नोर  सं भिर  गेल।  नानी सेहोकान \nिथ।  नानी आ नाित  दुनु भरथरी राजा केर  कथा गाथाम/gॉी0 म/gॉ0चत – \nएक  सुनेबाम/gॉी0 म/gॉ0चत  आ दोसर  सुनबाम/gॉी0 म/gॉ0चत।  अनुभव  भेल  जे जखन  नानी कथा कहैतछिल  त नानी एक  संगे \nअनेक  चिर/g2एए  केर  िच/g2एएण  नाटकीय  अंदाज़म/gॉी0 करैत  छली।  चिर/g2एए  संगे चलैत  छली।  चलबाक  अिभनय  अते\nक िनक  जे मा/g2एए  एक  ना/gॉगचयकलाकार  नानी आ एकमा/g2एए  /g2एीोता हम  मुदा दुनुके आंिख, \n/gॉ 0दय . आ िदमाग  एक  /g2ए2ण  लेल  इ/g2ैचहर -\nउ/g2ैचहर  निह  होईत  छल।  ई भेल  एक  िस/gॉ20/gॉ0चत  कथावािचका केरगुण।  ई गुण  समप/gॉ 1ण , /g2गचयाग , \nएवं अंतः करणम/gॉी0 कथाके बसेलासं अबैत  छैक।  \n  \nन/g411िन वेदन  \n  \nओिह  समयम/gॉी0 जे नानी कहली तकरा आई  अपन  /gॉ0चमरण  शि/g2ी0तपर  जोर  द' िलख  रहल  छी।  अिह  लोक \n/gॉ0चमरणम/gॉी0 जतेक  बात  िनक  आ /g2 2मािणक  भेटत  ओनानीक  छिन  आ जतए  इ/g2ैचहर  उ/g2ैचहर  भटकएत  ओ हमर  /gॉ0चमरण \n दोष  आ /g2एॉान  के /gॉै1हण  करबाक  दोष  िथक।  \n  \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nि◌जनगीक जीत  \n  \nउप/g288 या स  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \nजगदीश /g262साद म/g283डल  \n  \nपोथीक/g243 त/g284 खनात् /g301 यि/g270तगत /g265पे सोझहा आनल जा रहल अिछ ...। \n-लेखक  \nसमप/g361ण \nिमिथलाक वृ/g288 दा वनसँ लऽ कऽ बालुक  \nढेरपर बैसल फुलवाड़ी लगौिनहार  \nसंगे नव िवहान अनिनहारक/g243 \nतेसर सं/g304 क रण :  2016  \n  \nआमुख \n /g2 2ायः चािर -प/gॉ ॉच बख/gॉ 1 पिहनेक बात िथक जे जगदीश जीक स/g2ैच ब/g2गग ध मे हमरा पिहले बेर \nजनबाक अवसर भेटल रहय। ओ हमर पु/gॉ0चतक सभक /g2 2ेमी पाठक छलाह आ तािक तािक \nकऽ हमर रचना पढ़ल करिथ। ओिह िदनमे हमर कोनो नव पु/gॉ0चतक छपल रहय जकरा मादे \nओ सुनने रहिथ मुदा उप ल/g2ै2ध निह भऽ सकल रहिन। तािह /gॉगैममे हुनक /gॉ0चफूित/gॉ 1वान बालक \nउमेश हमरासँ भ/g2चॉट करय पटना आएल रहिथ। तखनिह पता चलल छल जे जगदीश जी \nिलखबो करैत छिथ। उमेश अपना संग हुनकर पोथी सभक प/gॉ चडुिलिप अनने छलाह। हम \nचिकत रही जे िव/gॉ2चाक ई अनुरागी पु/g2 चष कोना सािह/g2गचयक मु/g2ी1य धारा तँ के कहय जे \nअवा/g2गगतरो धारा सँ एकद/g2ैचमे एकात धिर िनर/g2गगतर सािह/g2गचय साधनामे लागल छिथ। पता चलल \nजे ओ मैिथलीमे प/gॉ ॉचटा उप/g2गगयास , एकटा नाटक आ गोट बीसेक कथा िलखने छिथ। तिहये \nपिहल बेर हुनकर प/gॉ चडिलिप सभक/gॉी0 हम उनटा-पुनटा कऽ देखने छेिलयिन। तिहयो हमरा ई \nबात /gॉ0चप/gच1  लागल छल जे हुनकर लेखनमे कला भने जेतबे होउक /g2 2ामािणकता धिर भरपूर \nछिन।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \n   हम अपना स/gॉ12 भिर हुनका मनोबलक/g2चॉ मजगूत आ दृि/gच1 क/g2चॉ फिड़/g2ीचछ करबाक /g2 2यास \nकेिलयिन। मधुबनीमे रही तँ ओ हमरासँ स/g2ैचपक/gॉी मे रहलाह। सािह/g2गचयक िबरादरीमे तिहये हुनकर \n/g2 2वेश भेलिन। हमरा खुशी अिछ जे पिछला दू सालमे ओ आइ बेसी ऊज/gॉ 1/gॉ0चवी, आर \nरचनाशील , आर बेसी िनधोख भेलाह अिछ। आ आइ /g2एीुित /g2 2काशनसँ हुनकर पु/gॉ0चतक सभ \n/g2 2कािशत भऽ रहलिन अिछ। हमरा लेल ई बहुत खुशीक बात िथक। एिह हेतू हम गजे/g2गग/gच0  \nजीक/g2चॉ ध/g2गगयवाद आ बधाइ दैत िछयिन।  \nजगदीश जीक सािह/g2गचयमे िमिथलाक /gॉै1ामीण समाजक अ/gॉ22ुत िच/g2एए आएल अिछ। मैिथलीमे \nएिह व/gॉ0चतुक खगता सभ िदनसँ रहल अिछ। हमरा लोकिन अ/g2ी0सरह/gॉ च िचि/g2गगतत होइत रहै छी \nजे गाम उजिर रहल अिछ , गामक स/g2ैचब/g2गगधमे जतबे जे िकछु लेखन भऽ रहल अिछ से िनगेिटभ \nफोस/gॉ 1सँ भरल अिछ , अिधकािधक हताश करऽ बला अिछ। हमरा लगैत अिछ जे जीवनमे \nदेखबाक जे दृि/gच1 कोण जगदीश जीक छिन से आम मैिथली सािह/g2गचयकारक दृि/gच1 कोणसँ फराक \nछिन त/g2चॉ ओ एहन िच/g2एए रिच पबैत छिथ जे सामा/g2गगयसँ हिट कऽ अिछ। हम तँ हुनक लेखनक/g2चॉ \n/gॉै1ामीण समाजक सकारा/g2गचमक जीवन -शैलीक ड/g2ी0यूमे/g2गगटेशनक /g2 चपमे देखैत छी।  \nहुनकर सािह/g2गचयमे जे लोक सभ आएल अिछ , से िमिथलाक साधारण लोक सभ िथक– \nवण/gॉ 1 आ जाितसँ छोट -छोट लोक सभ। ई लोक सभ मैिथली सािह/g2गचयमे पिहनहु आएल छिथ। \nिकछु बहुत /g2 2ामािणक िच/g2एए सभ पिहनहु /g2 2/gॉ0चतुत कएल जा चुकल अिछ। मुदा, हमर ई \nअसंिद/g2ी2ध मा/g2गगयता अिछ जे जािहठाम ई छोट लोक अपन स/g2ैचपूण/gॉ 1 मानवीय गिरमाक संग /g2 2/gॉ0चतुत \nभेल होिथ , सएह , केबल सएह टा, एिह लोकक /g2 2मािणक िच/g2एए कएल जा सकैत अिछ। जगदीश \nजीक कथा सािह/g2गचयक/g2चॉ देखू तँ ई बात /gॉ0चप/gच1  भऽ सकैत अिछ। जे बाहरसँ देखने छोट /g2 2ितत \nहोइत अिछ , से लोक सभ व/gॉ0चतुतः बहुत पैघ -पैघ लोक सभ छिथ। हुनका सभक उ/gॉग2त \nस/gॉ च/gॉ0चकृितक आयामक/g2चॉ देखल जाय। मानवताक गुणसँ भरपूर  ई लोक सभ दया, ममता, सहयोग \nस/gॉ22ावनासँ कते भरपूर लोक सभ छिथ ! \n   तखन , एहन अव/gॉ02य लािग सकैत अिछ जे ई िच/g2एए सभ आजुक िमिथलाक िच/g2एए निह \nिथक अिपतु अतीतक िथक! मुदा, जािह देशमे जेट िवमान आ कटही गाड़ी ए/gॉ12े संग चलैत \nहो, ततय कोन अतीत आ कोन व/g2एच/gॉ 1मान से िनण/gॉ 1य करब कठीन अिछ। आ जािहठाम \nसकारा/g2गचमक जीवन -शैली द/gॉ0चतावेजीकरणक /g2 2/gॉ02 न  हो, ततय तँ ई अ/g2गचय/g2गगत उपादेय।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \n   जगदीश जीक लेखनक जे सामा/g2गगय िवशेषता सभ छिन , से स/g2ैचपूण/gॉ 1तः /g2 2/gॉ0चतुत \nउप/g2गगयास  ‘िजनगीक जीत ’ मे देखार पड़त। /gॉ2ए/g2गग/gॉ2ए आ दुिवधाक अ/g2गगहारक भीतर िकरणमालाक \nखोज एिह उप/g2गगयासक इ/gच1  िछऐक। एकर नायक अनेकानेक संघष/gॉ 1सँ आगू बढ़ैत एकटा सुखी \nजीवनक पड़ावपर पहुँचैत अिछ , जतय ओकरा परम सेह/g2गगता एिह बातक छैक जे ओकरा ‘सुखी \nजीवन ’ एकटा ‘साथ/gॉ 1क जीवन ’ सेहो होइक। सुखी बनाम साथ/gॉ 1कक/g2चॉ अ/g2गगतस/gॉ 1ंघष/gॉ 1सँ ओकर जीवन \nआ/gॉगैा/g2गगत अिछ। एिहठाम कृिष सं/gॉ0चकृित आ सेवा सं/gॉ0चकृितक अ/g2गगत/gॉ2ए/gॉ 1/g2गगद सेहो बेस फिर/g2ीचछ भऽ \nकऽ आएल अिछ। सदासँ िमिथलाक लोक कृिष कम/gॉ 1 करैत , कृिष/gॉ 1-सं/gॉ0चकृितक ताना-बानामे \nजीबैत आएल अिछ। एिह युगमे आिब कऽ नोकरी (सेवा-सं/gॉ0चकृित ) /g2 2धान ल/gॉए0य भऽ गेलैक \nअिछ तँ /gॉ0चवाभािवक िथक जे एिहसँ पूव/gॉ 1-/gॉ01यवि/gॉ0चथत जीवन /gॉगैममे िव/g2ए2ोभ उ/g2गचप/gॉग2  भेलैक अिछ। \nजगदीश जीक एिह सम/gॉ0चयाक/g2चॉ नायक (बचेलाल)क प/g2ीैी (/g2 चमा)क पृ/gच1ीभूिमक /g2 चपमे उठौलिन \nअिछ जे नोकिरहारा पिरवारसँ कृषक पिरवारमे िबआहिल गेिल छिथ। हमरा लोकिन देखैत छी \nजे बचेलाल एिह दू सं/gॉ0चकृितक बीच समायोजन करबामे ततेक झमारल गेलाह अिछ जे \nमानिसक /g2 चपसँ अवसाद /gॉै1/gॉ0चत भऽ गेल छिथ। एिह अवसाद (िड/g2 2ेशन )सँ उबारैत छिथन \nहुनकर माय (सुिम/g2एएा), जे कृिष-सं/gॉ0चकृितक /g2 2ितिनिध/g2गचव करैवाली एक सबला मैिथलानी िथकीह।   \n/g2एीमजीवी समाजसँ आएल एहन /gॉ0च /g2एएी अबला कदािप निह भऽ सकैत छिथ। आ एिह \n/gॉ0च /g2एएी, सुिम/g2एएाक /gॉ2एारा स/g2ैचप/gॉग2 कराओल जाइत अिछ िज नगीक जीत , जेना किहयो स/g2गचयवतीक /gॉ2एारा \nमहाभारत स/g2ैचप/gॉग2 कराओल गेल छल।  \n   एहन /g2 2ितत भऽ सकैत अिछ जे एिह रचनामे पठनीयताक अभाव छैक आ जेना िक \nएक औप/g2गगयािसक कृितसँ िजनगीक घात -/g2 2ितघातक/g2चॉ िचि/g2गगतत करबाक आशा कएल जाइछ तकरो \nअभाव छैक। एिहठाम सभ कथू एकदम सरलतासँ, आसानीसँ स/g2ैचप/gॉग2 होइत देखाओल गेल \nअिछ , तेना वा/gॉ0चतिवक जीवनमे /g2 2ायः निह होइछ। मुदा, एिह कृितक /g2 2ामािणकता एकर अभावक/g2चॉ \nभ/gॉ चिप दैत छैक। असलमे सािह/g2गचयक तीनटा उ/gॉ2चे/gॉ02य होइत छै- रंजन , िश/g2ए2ण आ /g2 2ेरण। से हम \nदेखैत छी जे िश/g2ए2ण आ /g2 2ेरणक त/g2गच/g2गचव एिहठाम ततेक सि/gॉगैय छैक जे रंजनक कसौटीपर \nएकर मू/g2ैगय/gॉ चकन कयने रचनाक संग /g2गगयाय संभव निह छैक।  \n   एक बेर फेर हम जगदीश जीक/g2चॉ एिह रचनाक लेल ध/g2गगयवाद दैत िछयिन। ◌ \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \n-भभुआ, 9. 3. 2010                                        तारान/g288द िवयोगी  \n \n  \nएकस/g254ैर - \nएक / 12  \nदू / 24  \nतीन / 34  \nचािर / 39  \nप/g363च / 51  \nछह / 62  \nसात / 71  \nआठ / 92  \nनअ / 106  \n दस / 126  \n एगारह / 139   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \nबारह / 152  \nतेरह / 160  \nचौदह / 167  \nपनरह / 173  \n \n  \n  \n  \n \n  \n  \n  \n  \n \n  \n1.   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \nछोट-छीन गाम कैg29शयाणपुर। गामकैg24ं \nदेखते बुिझ पड़ैत जे आिदम युगक मनुखसँ लऽ कऽ आइ धिरक मनुख हँस ी-खुशीसँ रहैए। मनुखेटा निह \nमालो-जाल तिहना। एक फुैg274ची दूधवाली गाएसँ लऽ कऽ बीस लीटर दूधवाली गाए धिर। बकिरयोक सएह \nनैgंऔ2 ल । एहनो बकरी अिछ जेकरा तीन-तीन-चिर - चिरटा बैg274चा भेने एक -दूटा दूधक दुआरे मिरये जाइत। आ \nएहनो अिछ जेकरा चािर लीटर दूध होइए। गािछयो-िबरछी तिहना।  एहनो गाछी अिछ जइमे एकछाहा \nशीशोए, तँ दोसर बगुरेक। आमो गाछीक वएह हाल। कोनो एकछाहा सरहीक  अिछ तँ कोनो एकछाहा \nकलमीक। तेतबे निह,  ओहन-ओहन गाछ अखनो अिछ जे दू- दू कैgं27ा खेत छेकने अिछ तँ ओहनो गाछी अिछ \nजइमे पनरह- पनरहटा आमक गाछ कैgं27े भिरमे फइलसँ रिह मनसैg294फे फड़बो करैए।  \n   औझुका जकैgं6ं कैg29शयाणपुर चालीस बरख पिहने नइ छल। ने एकोगो चापाकल छेलै आ ने बोिरंग। ैg2उउेता \nयुगमे जेहने हरसँ राजा जनक जोतने छला तेहने हरसँ अखनो कैg29शयाणपुरक खेत जोतल जाइए। ने \nअखुनका जकैgं6ं उपजा -बाड़ी होइ छल आ ने बर-िब मारीक उिचत उपचार। सवारीक ैg26उपमे सभकैg24ं दू-दूटा पएर \nवा गोिट -पँगरा बरद जोतल काठक पिहयाक गाड़ी।  \nअंैgं9झेजी शासन मेटा गेल मुदा गमैया िजनगीमे िमिसयो भिर सुधार निह भेल। जिहना जैg2उ4ामे दूटा चैgंझ2ी होइत - \nतरौटा आ उपरौटा, तरौटा कीलमे गाड़ल रहैत, तिहना शहरी आ दे हाती िजनगीक अिछ। शहरी िजनगी तँ \nआगू-मुहैg24ं घुसकल मुदा देहाती िजनगी तरौटा चैgंझ2ी जकैgं6ं ओिहना गड़ाएल अिछ। बाैg2शशह -सड़क,  घर-दुआर सभ \nओिहना अिछ जिहना चालीस बरख पिहने छल। तँए, िक  कैg29शयाणपुरक लोक अंैgं9झेजी शासन तोड़ैमे भाग नइ \nलेलक?  जैg26उर लेलक , िदल खोिल साहससँ लेलक। सगरे गामकैg24ं गोरा -पैg29शटन आिग लगा -लगा तीनबेर \nजरौलक। केते गोरे बैg2शशदूकक कुैg2शशदासँ तँ केते गोरे मोटका चमड़ाक जूैg2उ4ासँ थोकचल गेला। जहल \nजाइबलाक धरोिह लिग गेल रहए। केते गोरे डरे जे गाम छोि ड़ पड़ाएल ओ अखनो धिर घुिम  कऽ नइ आिब \nसकल। केते गोरेक पिरवार िबलटलै तेकर कोनो ठेकान अखनो धि र नइ अिछ।  \nकैg29शयाणपुरक एक पिरवार अछेलालक। अगहन पूिणैgं6झमाक तेसर िदन , बारह बजे राितमे घूर धधका दुनू \nपरानी अछेलाल आिग तपैत रहए। पिहलुके सैgं6ंझमे मखनीकैg24ं पेटमे दरद उपकल। ैg262सवक अिैg2शश त म मास रहने \nमखनी बुझलक जे ैg262सवक पीड़ा छी। अछेलालोकैg24ं सएह बुिझ पड़लै। ओसरेपर चटकुैgंश2ी िबछा मखनी पिड़ \nरहल। चटकुैgंश2ीक बगलेमे अछेलालो बैस गेल। दरद असान होइते मखनी बाजल - \n“दरद असान भेल जाइए।”  \nमुँहपर हाथ नेने अछेलाल मने-मन सोचैत जे असगैg26उआ छी केना पैgंं4ैनक ऐठाम जाएब ?  केना अिगआसी \nजोड़ब?  जाड़क समए िछऐ। परसौती- ले जाड़ ओहने दुैgंऔ2मन होइए जेहने बकरी -ले फौती। दरद छुिटते मखनी \nफुर-फुरा कऽ उिठ भानसक जोगारमे जुिट गेल। पािन भरैक घैल  लऽ जखने घैलची िदस बढ़ए लगल आिक \nपित बैgं6ंिह पकैड़ रोकैत कहलकै-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \n“अहैgं6ं ऊपर -िनैg274चैgं6ं नै कैg26उ। हम पािन भिर अनै छी। अहैgं6ं  घरसँ बासन-कुसन िनकालू। हम ओकरो धोइ \nकऽ आिन देब।”  \nमखनी चुिैgंं4 पजारए लगल आ अछेलाल लुड़ु-खुड़ु करए लगल। बरतन- बासन धोइ अछेलालो चुिैgंं4ए -पाछूमे \nबैस आिगयो तापए लगल आ मुिैgंऔ4 क याइत गपो-सैg29औप शुैg26उ केलक - \n“ऐ बेर भगवान बेटा देता।”  \nबेटाक नाओं सुिन सुखक समुैg4औ6मे मखनी हेल ए लगली। मने-मन सुखक अनुभव करैत मनमे उठलै- बैg274चाकैg24ं \nदूध िपआएब...। तेल- उबटनसँ जैgं6ंतब ... । आँिखमे काजर लगा िकसुन भगवान बना चुैg294मा लेब ...। कोरामे लऽ \nअनको अँगने-अँगना घुमैले जाएब... । ैgंऔ4कूलमे नाओं िलखा पढ़बैक िवचार एलै आिक जिहना गमकौआ चाउरक \nभात आ नेबो रस देल खेरही दािलमे सानल कौर मुँहमे दइते ओ हन आँकर पिड़ जाइत जइसँ जीह कुचा \nजाइत तिहना मखनीकैg24ं भेल। मनक सुख मनेमे अँटैक गेलइ। पैg279ीक मिलन होइत मुँह देख अछेलाल बाजल - \n“गरीबक मनोरथ आ बखैgं6उक बुलबुला एैgंझ2े रंग होइ छइ। जिहना पािनक बुलबुला सुैgंश2र अकार आ रंग लऽ \nजा िक बढ़ए लगैए िक फुिटए जाइए,  तिहना।” \nमखनीक मनमे दोसर िवचार उठलै जे धन तँ बहुत रंगक होइ छै- ख ेत-पथार, गाए-महॴस, ैg26उपैआ -पैसा \nइैg2श4 या िद, मुदा ऐ सभ धनसँ पैघ बेटा-धन होइ छै जे बुढ़मे माए-बापक  सवारी बिन सेवा करैए। तेतबे \nनिह, पिरवारो-खनदानोकैg24ं आगू बढ़बैए। तहूमे जँ कमासुत बेटा तँ जी बतेमे माए-बापकैg24ं ैgंऔ4वगैgं6झक सुख दइए।  \n   भानस भेलइ। दुनू परानी खेलक। मोटगर पुआरपर चटकुैgंश2ी िबछौल छेलै, तैपर जा मखनी सुित रहल। \nएमहर थारी-लोटा अखािर,  चुिैgंं4 -िचनमारक सभ काज सैg294हािर अछेलाल चुिैgंं4ए लग बैस आिग तापए लगल। \nतमाकुल चूना मुँहमे लेलक। चुिैgंं4ए लग बैसल -बैसल अछेलाल ओंघाइयो लगल। ओंघी तोड़ैले उिठ कऽ \nअँगनामे टहलए लगल। भक टुिटते फेर चुिैgंं4 लग आिब आिग तापए लगल।  \nमखनी िनन पिड़ गेल। मखनीक नाकक अवाज सुिन अछेलाल सोचलक ज े जँ राित-िबराित दरद उपकतै तँ \nमहाग-मोसिकलमे पिड़ जाएब। अपने तँ िकछु बुझै नइ छी। दशम ी डगरक िसदहा दऽ नै सकिलऐ तँए \nपैgंं4ैिनयो औत िक निह औत ..! चुिैgंं4क आिग िमझाइत देख अछेलाल जारैन आनए डेिढ़यापर गेल। ओससँ \nजरनो िसमसल। लतामक गाछपर  सँ टप-टप ओसक बून खसैत। अैg2शशहारक तृतीया रहने, चान तँ भिर राित \nउगल रहत..।  मनमे अिबते अछेलाल मेघ िदस तकलक। चान तँ उगल देखैत मुदा ओ सक दुआरे जमीनपर \nइजोत अिबते निह। पैgं6ंजमे जारैन नेने अँगना आएल। ओसारपर चुिैgंं4 रहने सोचलक जे घरेमे घूर लगौनाइ \nबिढ़यैgं6ं हएत ,घरो गरमाएल रहत। अछेलालक पएरक दैg294 म ससँ मखनीक िनन टुिट गेलइ। धधकैत घूर देख \nमखिनयोकैg24ं आिग तपैक मन भेलइ। ओछाइनपर  सँ उिठ ओहो घूर लग आिब बैसली। बीचमे घूर धधकैत आ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \nदुनू भाग दुनू परानी बैसल। जिहना देहक दुखसँ मखनी तिहना मन क दुखसँ अछेलाल दुखीत। बेवसीक \nैgंऔ4वरमे अछेलाल बाजल - \n“अदहा राित तँ िबते गेल, अदहे बैgं6ंकी अिछ। जिहना अदहा िब  तल तिहना बैgं6ंिकयो िब  तबे करत।”  \nअछेलालक बात सुिन मखनी पुछलक-  \n“अखन धिर अहैgं6ं जगले छी ?”  \n“हँ, की कर ब। जँ सुित रिहतॱ आ तैबीच अहैgं6ंकैg24ं दरद उठैत तँ फटोफनमे पिड़ जइतॱ। सॱसे गामक लोक \nसूतल अिछ। केकरा शोरो पाड़बै। एैgंझ2े राितक तँ बात अिछ। कहुना-कहुना कऽ कािटए लेब। मनमे होइ \nछल जे बिहनकैg24ं िव  दागरी करा कऽ लऽ अिनतॱ मुदा ओहो तँ पेटबोिनयैg24ं अिछ। तहूमे चािर -पैgं6ंचटा िल धुिरया \nबैg274चो छइ। जँ िवदागरी करा कऽ आनब तँ पैgं6ंच गोरेक खरचो बिढ़ जाएत। घरमे तँ िकछु अिछ निह। \nकमाइ छी खाइ छी।”  \n“कहिलऐ तँ ठीके। अपना घरमे लोक भूखलो-दुखलो रिह जाइए। म ुदा जेकरा माथ चढ़ा अनबै ओकरा \nकेना भूखल रहए देब?  िदन-राित िचैg2शशता पैसल रहैए जे पार -घाट केना लागत। भगवानो सभटा दुख अपने \nदुनू परानीकैg24ं देने छैथ। खाएर .., एक पसेरी चाउर घैलामे रखने छी कहुना-कहुना पान-सात िदन  चलबे \nकरत तेकर बाद बुझल जेतइ।”  \n‘पसेरी भिर चाउर’ सुिन अछेलालक मनमे आशा जगल। मुहसँ हँसी िनकलए लगलै,  बाजल- \n“जँ हमर बिन बैg274चा जनम लेत तँ केतबो दुख हेतै तैयो  जीबे करत। नै जँ कोनो जैg2शश मक कजैgं6उ खेने हेबै \nतँ असुिल कऽ चिल जाएत।”  \n   पितक बात सुिनते मखनीकैg24ं पिहलुका दुनू बैg274चा मन पड़ल। मने-मन सोचए लगल- जँ नीक- नहैgं6ंित सेवा \nहोइतै तँ ओहो बैg274चा नै मिरतए ...। मुदा मनुखे की करत?जेकरा भगवाने बेपाट भऽ गेल छिथन।  पैछला बात \nमनसँ हटबैत मखनी बाजल-  \n“समाजमे ओहनो बहुत लोक होइत अिछ जे बेर-बेगरतामे भगवा न बिन ठाढ़ होइए।”  \n“समाज दू रंगक अिछ। एकटा समाज ओहन होइ छै जइमे दोसराक मदैतकैg24ं धरम बुझल जाइ छै आ \nदोसर ओहन होइ छै जइमे सभ सबहक अधले करैए। अपने गाममे देखै िछऐ। अपन टोल तीस- पैgं7ंतीस \nघरक अिछ। चािर- पैgं6ंच रंगक जाितयो अिछ। एक जाितकैg24ं दोसरसँ भैgं7ंसा भैgं7ंसीक कनािर अिछ। अपन तीन \nघरक िदयादी अिछ। तीनू घरमे सुकनाकैg24ं दू-सेर-दू-टाका छइ। ओकरा देखै िछऐ जे हिदघड़ी झगड़े-\nझंझटक पाछू रहैए तँए टोलमे सभसँ बाड़लो अिछ। ओकरा चलैत हमरोस ँ सभ मुँह फुलौने रहैए। ने  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \nकेकरोसँ टोका-चाली अिछ ने खेनाइ-पीनाइ आ ने लेन- देन। ई तँ भगवान रैg274छ रखने छैथ जे सभ िदन \nबोइन करै छी मौजसँ खाइ छी। नइ तँ एैgंझ2ो िदन ऐ गाममे बास होइतए। ” \nअछेलालक बात सुिन मुड़ी डोलबैत मखनी बाजल-  \n“कहलॱ तँ ठीके मुदा जे भगवान दुख दइ छिथन वएह ने पारो- घाट लगबै छिथन।”  \nमखनीक बात सुिन अछेलाल बाजल-  \n“सगरे गाममे नजैर उठा कऽ देखै छी तँ खाली बचेलालेक पिरव ारसँ थोड़-बहुत मेदहा अिछ। सालमे दस-\nबीस िदन खेितयो सैg294हािर दइ िछऐ आ घरो -घरहट। पैgं7ंच -उधार तँ निहयैg24ं करै छी। हमर ैg4औ9ैgंं2 कहैए जे \nअगर बचेलालक माएकैg24ं कहबैन तँ ओ वेचारी जैg26उर सैg294हािर देती। कहुना राित बीतए जे भोर होइते \nकहबैन। दुखक राितयो नमहर भऽ जाइ छइ। एैgंझ2े िननमे भोर भऽ जाइ छेलए , से आइ िबतबे ने करैए।”  \nहाफी करैत मखनी बजली-  \n“देहो गरमा गेल आ डैgं6ंड़ो दुखाइए। ओछाइनेपर जाइ छी। ” \nमखनीक बात सुिन अछेलाल ठाढ़ भऽ मखनीक बैgं6ंिह पकैड़ ओछाइनपर लऽ गेल। मखनी पिड़ रहल। पड़ले-\nपड़ल बाजल-  \n“मन हैg29शलुक लगैए। अहूँ सुित रहू-गे।” \nअछेलालक मनमे चैन तँ आएल मुदा तैयो सोचए जे ऐ देह आ सम ैक कोन ठेकान जे कखन की भऽ \nजाएत! .. गुनधुन करैत बाहर िनकैल चाैg26उ -भर तकलक। झल- अैg2शशहारक दुआरे साफ -साफ िकछु देखबे ने \nकरैत। मुड़ी उठा मेघ िदस तकलक। मेघमे छोटका तरेगन बुिझए ने  पड़इ। गोटे-गोटे बड़का देख पड़ैत। \nऐना जकैgं6ं चानो बुिझ पड़ैत। डैg2शं डी -तराजूकैg24ं ठेकना ताकए लगल। तकैत -तकैत पछबािर भाग मैg2शशहुआएल \nदेखलक। डैg2शं डी -तराजू देख अछेलालकैg24ं सैg2शश तो ख भेलै जे राित लिगचा गेल अिछ। फेर घुिम कऽ आिब घूर \nलग बैसल। आलस आबए लगलै। तमाकुल चुना मुँहमे लेलक। बाह र िनकैल तमाकुल थुकैर कऽ फेक फेर \nघुरे लग आिब बोरा पसािर घोकरी लगा बैgं6ंिहयेक िसरमा बना सुित रहल। िनन पिड़ गेल। िनन पिड़ते \nसपनाए लगल। सपनामे देखए लगल जे घरवाली दरदसँ कुहरैए। चहा कऽ उिठ पैg279ीकैg24ं पुछलक - \n“बेसी दरद होइए?”  \nमुदा मखनी िनन छल। िकछु उैg2उ4र निह पािब। घूरकैg24ं फुिक अछेलाल धधराक इजोतमे मखनी लग जा \nिनंगहािर कऽ देखए लगल। मनमे भेलै जे कहॴ बेहोश तँ ने भऽ गेल। मुदा नाकक सैgं6ंस असिथर रहइ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \n   कौआ डिकते अछेलाल उिठ कऽ बचेलाल ऐठाम िवदा भेल। दुनू गो रेक घर थोड़बे हटल मुदा बीचमे डबरा \nरहने घुमौन रैgंऔ4ता। बचेलालक माएकैg24ं अछेलाल भौजी कहैत। िदयादी सैg294बैg2शशध तँ दुनू पिरवारमे नै मुदा \nसमािजक सैg294 बैg2शश धे भैयारी। बचेलालक िपता रघुनैg2शशदन छोटे िगरहैgंऔ4त मुदा समािजक हृदए रहने सभसँ समाजमे \nिमलल-जुलल रहैत। बचेलाल ऐठाम पहुँचते अछेलाल डेिढ़यापर ठाढ़ भऽ बचेलालक माएकैg24ं शोर पाड़लक। \nआँगन बहारैत सुिमैg2उउा बाढ़ैन हाथमे नेनिह घरक कोनचर लगसँ देख मुिैgंऔ4 क याइत बजली-  \n“अनिठया जकैgं6ं दुआरपर िकए छी ?  आउ अँगने आउ।”  \nअछेलालक मैg2शशहुआएल मुँह देख सुिमैg2उउा पुछलैन  - \n“राितमे िकछु भेल की?  मन बड़ खसल देखै छी?”  \nकँपैत हृदैसँ अछेलाल उैg2उ4र देलकैन - \n“निह राितमे तँ िकछु ने भेल मुदा भारी िवपैतमे पड़ल छी।  तँए एलॱ।”  \n“केहन िवपैतमे पड़ल छी?”  \n“भनिसयाकैg24ं सैg2शश ता न होनहार अिछ। पूर मास िछऐ। घरमे तँ दोसर-तेसर अिछ निह।  जिनजाितक नीक-\nअधला तँ अपने बुझै नइ छी। तँए अहैgं6ंकैg24ं कहैले एलॱ जे चिल कऽ सैg294हािर िद  यौ।” \nकनी काल गुैg294म भऽ सुिमैg2उउा बजली - \n“अखन तँ दरद नै ने उपकलै हेन?”  \n“निह, अखन चैन अिछ। साझू-पहर दरद उपकल छेलै मुदा कनीए कालक पछ ाइत  असान भऽ गेलइ।”  \n“लोकेक काज लोककैg24ं होइ छइ। समाजमे सबहक काज सभकैg24ं होइ छइ। अगर हमरा गेलासँ अहैgं6ंकैg24ं \nनीक हएत तँ िकए ने जाएब।”  \nकिह सुिमैg2उउा फुसफुसा कऽ पुछलिखन - \n“परसौतीकैg24ं खाइले चाउर अिछ  िकने?”   \nअछेलालक मनमे एलै जे झूठ नै कहबैन। कनी गुैg294म भऽ बाजल - \n“एक पसेरी चाउर घरमे अिछ,  भौजी।”   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \n‘एक पसेरी चाउर’ सुिनते सुिमैg2उउाकैg24ं हँसी लगलैन। मुदा हँसीकैg24ं दािब सोचलैन जे कम -सँ-कम एक मासक \nबुतात चाही। मास िदनसँ पिहने परसौितक देहमे कोनो लैg276जैत थोड़े रहै छइ। तँए एक मासक बुतातक \nजोगार सेहो कऽ देबइ। बेर पड़लापर गरीब लोकक मन बौआ जाइ छै तँए अछेलाल एना बाजल। पुैg264ख \nजाित थोड़े परसौतीक हाल बुझैए। जखन हमरा बजबैले आएल तँ बैg274चाकैg24ं ऐ धरतीपर ठाढ़ करब हमर धमैgं6झ \nभऽ जाइए। िस िर फ बैg274चा जनैम गेलासँ तँ नै हएत ...।   \nदुनू गोरे गप-सैg29औ प  किरते छल िक बचेलाल सुित कऽ उठल। िखड़कीक एकटा पैgं26ा खोिल हुलकी मारलक तँ \nदुनू गोरेकैg24ं गप -सैg29औ प  करैत देखलक। केबाड़ खोिल बचेलाल दुनू गोरे लग आिब चुपचाप  ठाढ़ भेल। पुतोहुक \nदुआरे सुिमैg2उउा बजली - \n“दरबैg276जेपर चलू। ” \nतीनू गोरे दरबैg276 जा पर आिब गप- सैg29औ प  करए लगल। अपन भार हटबै त सुिमैg2उउा बचेलालकैg24ं कहलिखन - \n“बैg274चा , अछेलालक किनयाकैg24ं सैg2शशतान होिनहािर छइ। वेचारा जेहने समैgं64गक पातर अिछ तेहने चीजोक \nगरीब। आशा लगा कऽ अपना ऐठाम आएल हेन। गाममे तँ बहुतो लोक अिछ मुदा अनका ऐठाम िकए ने \nगेल। जैg24ं हमरापर िबसवास भेलै तँए ने आएल। ” \nमुड़ी िनैg274चैgं6ं केने बचेलाल माइक सभ बात सुिन बाजल-  \n“जखन तोरा बजबैले एलखुन तँ हम मनाही करबौ।”  \nतैपर सुिमैg2उउा बजली - \n“सोझे गेलासँ तँ नइ हेतइ। कम-सँ-कम एक मासक बुतातो चाह ी िकने?”  \n“माए, जखन तूँ घरक गारजने छैg24ं तखन हमरासँ पुछैक कोन जैg26उरी ?  जे जैg26उरी बुझै छीही से कर। ” \nअछेलालक हृदैमे आशा जगल। मने-मन सोचए लगल, अखन धिर बुझ ै छेलॱ जे गाममे िक यो मदैतगार नइ \nअिछ मुदा से निह। भगवान केहेन मन बना देलैन जे ऐठाम ए लॱ...।   \nमुिैgंऔ4 कयाइत अछेलाल सुिमैg2उउाकैg24ं कहलक - \n“बड़ी काल भऽ गेल भौजी,  अँगनामे की भेल हएत की नइ। आब नै अँटकब। चलू अहूँ।”  \nसुिमैg2उउा - \n“बौआ, अहैgं6ं  आगू बढ़ू, हम पीठेपर अबै छी।”   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \nअछेलाल आँगन िवदा भेल। सुिमैg2उउा बचेलालकैg24ं कहलिखन - \n“बैg274चा , मनुखेक काज मनुखकैg24ं होइ छइ। आइ जे सेवा करब ओ भगवानक घरमे जमा रहत। मिह  ना िदन \nहम ओकर ताको-हेर करबै आ खरचो देबइ। भगवान हमरा बहुत दे ने छैथ। कोन चीजक कमी अिछ।”  \nबचेलाल- \n“माए, तोरा जे नीक सोहाओ से कर,  जा कऽ देखही।”  \nदरबैg276 जासँ उिठ सुिमैg2उउा अँगनाक काज सैg294हारए लगली। सभ काज सैg294हािर अछेलाल ऐठाम िवदा भेली ...।   \nमखनी ओसारपर िब छान िबछा,  पड़ल। पहुँचते सुिमैg2उउा मखनीकैg24ं पुछलिख  न- \n“किनयैgं6ं , दरदो होइए?”   \nकर फेड़ मखनी बाजल-  \n“दीदी, अखन तँ नइ होइए मुदा आगम बुिझ पडै़ए।”  \nमखनीकैg24ं दूटा सैg2शश तान भऽ चुकल छल तँए आगम बुझैत। सुिमैg2उउा अछेलालकैg24ं कहलक - \n“ऐठाम हम छीहे। अहैgं6ं पैgंं4ैनक ऐठाम जा बजौने आउ ?”  \nअछेलाल पैgंं4ैिनक ऐठाम िवदा भेल। मुदा पैgंं4ैन   ऐठाम जाइले डेगे ने उठैत। मनमे होइ जे दशमी \nडगरक िसदहा नै दऽ सकिलऐ,  तँए ओ औत की नइ औत..?मुदा तैयो जी- जैgं6ंित कऽ िवदा भेल। भिर रैgंऔ4ता \nिविचैg2उउ िैgंऔ4थितमे अछेलाल पड़ल रहए। एक िदस सोचैत जे जँ पैgंं4ैन   नइ औत तँ बेकार गेनाइ हएत। दोसर \nिदस होइ जे जाबे हम एमहर एलॱ ताबे घरपर की भेल हएत की निह।  \nपैgंं4ैनक ऐठाम पहुँचते अछेलाल देखलक जे मालक थैरक गोबर उठा पिथयामे लऽ पैg29श हैन खेत िवदा \nअिछ। जिहना ैg2शशयायालयमे अपराधीकैg24ं होइत तिहना अछेलालोकैg24ं बुिझ पड़ैत। मुदा तैयो साहस करैत बाजल - \n“कनी हमरा ऐठाम चलू,  भनिसयाकैg24ं दरद होइ छइ। ” \n“माथपर गोबरक िछैgं26ा नेनिह पैgंं4ैन   उैg2उ4र देलक - \n“हम नइ जेबैन। डगरक िसदहा हमर बैgं6ंकीए अ िछ। पेट-बािैg2शशह केते िदन काज करबैन। ” \nपैgंं4ैनक बात सुिन अछेलाल अपन भाैg272यकैg24ं कोसए लगल। भगवान केहेन बनौने छैथ जे जेकरा -तेकरासँ \nदूटा बात सुनै छी। मुँह िसकुिरयबैत फेर कहलक-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \n“किनयैgं6ं , ऐ साल िसदहा नै दऽ सकलॱ तँ िक नइ देब। समए-साल नीक ह एत तँ ऐगला साल दोबर \nदेब। समाजमे सबहक उपकार सभकैg24ं होइ छइ। चलू...।”  \nिखिसया कऽ डेग बढ़बैत पैg29श हैन बाजल-  “िकनॱ नै जेबैन।”  \nएक टकसँ अछेलाल पैgंं4ैनकैg24ं देखैत रहल। देहमे जेना एैgंझ2ो िमिसया तागते ने बुिझ पड़इ। हतास भऽ \nदुनू हाथ माथपर लऽ बैस रहल। आब की करब..?  आशा तोिड़ घर िदस िवदा भेल। आगू- मुहैg24ं डेगे ने \nउठै, पएर पताइत रहइ। जेना बुिझ पड़ै जे आँिखसँ लुैg2उ4ी उड़ैए। कहुना -कहुना अछेलाल घरपर आएल।  \nतेसर सैg2शशतान भेने मखनीकैg24ं दरदो कम भेलै आ असानीएसँ बैg274चो जनमल। अपना जनैत सुिमैg2उउा सेवोमे \nकोनो कसैर बैgं6ंकी नै रखलिखन।  \nडेिढ़यापर अिबते अछेलालकैg24ं बुकौर लिग गेलइ। दुनू आँिखसँ दहो-बहो नोर टघरए लगलै। अछेलालकैg24ं \nदेखते मुिैgंऔ4 कयाइत सुिमैg2उउा कहलिख  न- \n“बौआ, केकरो अहैgं6ं अधला केने छी जे अधला हएत। भगवान बेटा देलैन। गोल -मोल मुँह अिछ \nमोटगर-मोटगर दुनू हाथ-पएर छइ।”  \nआशा-िनराशाक बीच अछेलालक मन उगए-डुमए लगल। हँसी होइत स ुख िनकलए चाहै आ आँिखक \nनोर होइत दुख।  \nबेटा जनैमते सुिमैg2उउाक अँगनाक टाटपर बैसल कौआ दू बेर मधुर ैgंऔ4वरमे कुचरल। कौआक कूचलव \nसुिन बचेलालक मुहसँ अनासुरती िनकलल-  “अछेलाल काकाकैg24ं बेटा भेल। ” \nमुहसँ िनकैलते बचेलाल आँिख उठा- उठा चाैg26उ कात देखए लगल जे िक  यो कहलक निहयैg24ं तखन मुहसँ \nिकए िनकलल?  आँगनसँ िनकैल बचेलाल टहलैत-टहलैत डबराक कोण लग आएल। को णपर ठाढ़ भऽ िहयासए \nलगल जे बैg274चाक जैg2शश म भेल आिक दरदे होइ छइ। सुिमैg2उउा ओछाइन साफ करैत रहैथ   आ अिगयासी जोड़ैले \nअछेलाल डेिढ़यापर जारैन आनए गेल िक बचेलालपर नजैर पड़ल।  नजैर पिड़ते अछेलाल थोडे़ आगू बिढ़ \nबचेलालकैg24ं कहलक - “बौआ, छौड़ा जनमल।”  \nलड़काक नाओं सुिनते बचेलालक एक मनमे आएल जे जा कऽ देख आब ी। मुदा लगले दोसर मन \nकहलकै,  अखन जा कऽ देखब उिचत निह। चोैgं26े घुिम आँगन आिब   पैg279ीकैg24ं कहलक - “अछेलाल काकाकैg24ं बेटा \nभेल।”  \nबेटाक नाओं सुिनते मने-मन अिसरवाद दैत ैg26उमा बजली - \n“भगवान िजनगी देथुन।”   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \nबैg274चाक छिठयार भऽ गेल। सुिमैg2उउा अपन अँगनाक काज सैg294हािर अछेलालक आँगन पहुँचली। गोसैgं6ंइ \nलुक-झुक करैत। पितयानी लगा बगुला पिैg274 छ मसँ पूब-मुहैg24ं उड़ैत , अपनामे हँसी मजाक करैत जाइत। कौआ \nसभ िधया-पुता हाथक रोटी छीनैले पछुअबैत। जेरक-जेर िटकुल ी गोिलया-गोिलया ऊपरमे नचैत। सुैg26उज \nअराम करैक ओिरआनमे लगल...।  \nअछेलालक बीच आँगनमे बोरा  िबछा सुिमैg2उउा बैg274चाकैg24ं दुनू जैgं6ंघपर सुता जँतबो करैथ   आ घुनघुना कऽ \nगेबो करैथ - \n“गरजह हे मेघ गरैज सुनाबह हे  \nऊसर खेत पटाबह सािर उपजाबह हे  \nजनमह आरे बाबू जनमह जनैम जुड़ाबह हे  \nबाबा िसर छैg2उउ धराबह शैg2उउु देह आँकुश हे \nहम निह जनमब ओइ कोिख अबला कोिख हे  \nमैलिह बसन सुताएत,  छौड़ा किह बजाएत हे  \nजनमह आरे बाबू जनमह जनैम जुड़ाबह हे  \nपीअर बसन सुताबह बाबू किह बजाबह हे..।  \nझ◌ुिम-झ◌ुिम सुिमधgवूूा गेबो करैथ    आ बधgव7ॱचाकधgवॱछ जँतबो करैथ । बधgव7ॱ चा क आँिख-सँ-आँिख िमलते सुिमधgवूूाक मनमे जेना  िस नेहक बरखा \nबिरसए लगैन । बधgव7ॱचाकधgवॱछ कोनो तरहक ित  रोट ने होइ, मनमे अिबते सुिमधgवूूा  बधgव7ॱ चा क मुँह िदस देखए लगैथ। टाटक अढ़मे बैस \nअछेलाल, सुिमधgवूूाक िस  नेह देख दुिनयाकधgवॱछ िबस ◌ैर आनधgव88द लोकमे िबचरैत रहए।  \n◌ \nशधgव9व द संधgव71 या  : 2652  \n2.  \nरिव िदन रहने बचेलाल अबेर कऽ उठल। यएह सोिच िब छानपर प ड़ल  रहल  जे आइ ैgंऔ4कूलो निह जाएब \nआ घरोपर कोनो काज निहयैg24ं अिछ। माैg2उउ एक जोड़ धोती , एक जोड़ कुरता आ एक जोड़ गंजीटा खीचैक \nअिछ। दुपहर तक तँ काजो एतबे अिछ। बेैg26उ -पहर हाट जा घरक झूठ-फूस कीिन  आनब। हाटो दूर निह \nगामक सटले अिछ...।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n41 \n \nसुित उिठ बचेलाल िनैg2श4य -कमैgं6झसँ िनवृैg2उ4 भऽ दलानक चौकीपर आिब बैसल। ैg26उमा चाह दऽ गेलैन। दू \nघॲट चाह िपबते िपता मन पिड़ गेलिखन। िपता मन पिड़ते बचेलाल अ पन तुलना हुनकासँ करए लगल। मने-\nमन सोचैत रहए, िपता साधारण िकसान छला। पढ़ल-िलखल ओतबे जे नाम-गाम टो-टा कऽ िलिख लैथ। \nकाजो ओतबे रहैन जे किहयो काल रिजैgंऔंैgं99ी ऑिफस जा सनाक बनैथ। भिर िदन खेतीसँ लऽ कऽ माल -\nजालक सेवामे बेैgंऔ4त रहै छला। मुदा एते गुण अबैgंऔ4स रहैन जे गाममे केतौ पनचैती होइत वा केतौ भोज -भात \nहोइ वा समािजक कोनो दसनामा काज,  तँ हुनका जैg26उर बजौल जािन  । तेतबे निह, बुढ़-बुढ़ानुस छोिड़ िक यो \nनाओं लऽ कऽ शोर नइ पाड़ैत रहैन। अपन संगतुिरया  ‘भाय’ कहैन आ िधया-पुता-सँ-चेतन धिर \nिकयो  ‘िगरहतबाबा’ तँ िक यो  ‘िगरहतकाका’ कहैन। पिरवारे जकैgं6ं समाजोकैg24ं बुझैत रहला। मुदा हम िशैg2उ2क छी। \nअपन काजक ैg262ित इमानदार छी। िबनु छुैgं26ीए एैgंझ2ो िदन ने ैgंऔ4कूलमे अनुपिैgंऔ4थत होइ छी आ ने एैgंझ2ो ैg2उ2ण \nिबलैg294बसँ पहुँचै छी आ जेते काल ैgंऔ4कूलमे रहै छी , बैg274चा सभकैg24ं पढ़ैबते छी। जेना आन -आन ैgंऔ4कूलमे देखै छी \nजे िशैg2उ2क सभ कखनो अबै छैथ , कखनो जाइ छैथ आ ैgंऔ4कूलेमे ताशो भँजैत रहै छैथ ...। ओना,  हमहूँ केकरो \nउपकार तँ निहयैg24ं करै छी िकएक तँ दरमाहा लऽ काज करै छी। आन िश  ैg2उ2कक अपेैg2उ2ा इमानदारीसँ जीबतो \nअपना पैघ कमी बुिझ पड़ैए। ओ कमी अिछ समाजमे रिह समाजसँ कात रहब। ैgंऔ4कूलक समए छोिड़ िदन -\nराित तँ गामेमे रहै छी मुदा ने िक यो टोक-चाल करैए आ ने  िक यो दरबैg276 जा पर अबैए। मनमे सिद ैg2उ2न रहैए जे \nकमाइ छी तँ दू- चािर गोरेकैg24ं चाह -पान खुआबी-पीआबी। मुदा िक यो कनडेिरयो आँिखयैg24ं नै तकैए। हमहूँ तँ \nकेकरो ऐठाम निहयैg24ं जाइ छी। चेतन सबहक कहब छैन   जे दुआर-दरबैg276 जाक इैg276जत छी चािर गोरेकैg24ं बैसब। \nमुदा से कहैgं6ं होइए। गाम तँ शहर -बजार नइ छी जे एैgंझ2े मकानमे र िहतौ लोक–आन- आन ैg2उ2ेैg2उउक रहने–लोक \nआन-आन भाषा बजैए आ आन-आन चिल-ढािलमे अपन िजनगी िब तबै ए, केकरो िक यो सुख-दुखमे संग नै \nहोइत। मुदा समाज तँ से नइ छी। बाप-दादाक बनौल छी। एकठाम  साइयो-हजारो बखैgं6झसँ िमिल -जुिल कऽ \nरहैत एला। रंग-िब रंगक जाितयो ैg262ेमसँ रहैए। सभ सबहक सुख -दुखमे संग रहैए। बैg274चाक जैg2शश म सँ लऽ कऽ \nमरण धिर संग पुरैए...।  \nएहेन समाजमे हमर दशा एहेन िकएक अिछ? ..जिहना पोखैरक पा िनक िहलकोरमे खढ़-पात दहाइत-\nभँिसयाइत िकनछैर लिग जाइए तिहना तँ हमरो भऽ गेल अिछ!  की पािनयैg24ंक िहलकोर जकैgं6ं समाजोमे होइ \nछइ?  जँ पािनयैg24ंक िहलकोर जकैgं6ं होइ  छै तँ हम ओइ िहलकोरकैg24ं बुझै िकए ने छी ?  हमहूँ तँ पढ़ल-िलखल \nछी..!  \nजेते समाजक सैg294बैg2शशधमे बचेलाल सोचैत तेते मन मिलन भेल जाइत। मुदा बुिझ नै पबै छल। अदहा \nचाह पीला पछाइत  जे िगलासमे बँचलै ओ सरा कऽ पािन भऽ ग ेल। ने चाहक सुिध आ ने अपन सुिध \nबचेलालकैg24ं। जेना बुिझ पड़ै जे ओहन बोनमे वौआ गेलॱ जेतए एैgंझ2ोटा रैgंऔ4ते ने अिछ। ..बचेलाल कखनो \nगंभीरो होइत आ कखनो बड़बड़ाइयो लगैत।  \nआँगनसँ सुिमैg2उउा आिब बचेलालकैg24ं देख पुछलिखन -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n42 \n \n“बैg274चा , कथीक सोगमे पड़ल छह?  िकछु भेलह हेन की?”  \nबचेलालक बाजल-  \n“निह माए, भेल तँ िकछु निह मुदा गामक िकछु बात मनमे घु िरयाइए। जेकर जवाब बुिझते ने छी।”  \nतारतम करैत सुिमैg2उउा कहए लगलिखन - \n“गाममे तँ बहुत लोक रहैए मुदा सभ थोड़े गामक सभ बात बुझै छइ। गाममे तीन तरहक रैgंऔ4ता छइ। \nपिहल ओ जइसँ समाज चलैए,  दोसरसँ पिरवार चलैए आ तेसरसँ मनुख चलैए। मनुख अपन चािल प िरवारक \nचािलमे िमला कऽ चलैए। तिहना पिरवार समाजक चािलसँ िमला  कऽ चलैए तँए तीनूक अलग-अलग चािल \nरहनॱ एहेन घुलल- िमलल अिछ जे सभकैg24ं बुझैमे नै अबैत। ” \nमुँह बािब बचेलाल माइक बात सुिन बाजल-  \n“माए, तोरो बात हम नीक- नहैgं6ंित निह बुिझ सकलॱ। मनमे यएह होइए जे िकछु बुिझते ने छी। \nअैg2शशहारमे जेना लोक िकछु ने देखैत , तिहना भऽ रहल अिछ।”  \nमुड़ी डोलबैत सुिमैg2उउा बजली - \n“अपने घरमे देखहक- दूटा बैg274चा अिछ , ओकर तँ कोनो मोजरे निह। तीन गोरे चेतन छी। तूँ भिर \nिदन ैgंऔ4कूलेक िचैg2शशतामे रहै छह। भोरे सुित उिठ कऽ नअ बजे तक अपन सभ िैgंश9या -कमैgं6झसँ िनचेन भऽ खा \nकऽ ैgंऔ4कूल जाइ छह। चािर बजे छुैgं26ी होइ  छह। डेढ़ कोस पएरे अबैत- अबैत सैgं6ंझ पिड़ जाइ छह। घरपर \nअबैत-अबैत थािकयो जाइत हेबह। पर-पखानासँ अबैत- अबैत दोसर सैgं6ंझ भऽ जाइ छह। दरबैg276 जा पर बैस \nकोनो िदन  ‘रमायण’ तँ कोनो िदन  ‘महाभारत’ पढै़ छह। भानस होइ छै खा कऽ सुतै छह। फेर दोसर िदन \nओिहना करै छह। अिह ना िदन िबतैत जा इ छह। िदनेसँ मास आ मासेसँ साल बनै छइ। कोैgंं4ुक बरद जकैgं6ं \nघरसँ ैgंऔ4कूल आ ैgंऔ4कूलसँ घर अबैत -जाइत िजनगी िबत जेतह। मुदा िजनगी तँ से नइ छी। िजनगी तँ ओ \nछी, जेना वसैg2शशत ऋृतु अिबते गाछ -िबरीछ नव कलश लऽ बढै़ए तिहना मनुखोक गित अिछ। िजनगीक ग ितए \nमनुखकैg24ं ैg4औ9ैgंं2ाैg2शंडक गितसँ िमला  कऽ लऽ चलै छइ। अैg2उंानक चलैत मनुख ऐ गितकैg24ं निह बुिझ   छुिट \nजाइए। छुटैक कारण होइ छै, बेकतीगत,  पिरवािरक आ समािजक िजनगी। जे सिदकाल आगूक गितकैg24ं पाछू-\nमुहैg24ं धकलैत अिछ। जइसँ मनुख समैक संग नै चिल पबैए। मुदा तइसँ की। बाधा केतबो पैघ िकए ने हुअए \nमुदा मनुखोकैg24ं साहस कम नै करक चाही। सिदखन सभ अँगकैg24ं चौकैgंश2ा किर कऽ चललासँ सभ बाधा टिप \nसकैए। पुतोहुएजनीकैg24ं देखहुन। भिर िदन भानस -भात आ िधये-पुतेक आइ-पाइमे लगल रहै छथुन। हमरो जे \nसैgंझ2 लगैए से किरते छी। घर तँ कहुना चिलऐ जाइ छह। मुदा पिरवार तँ समाजक एक अँग छी माने \nपिरवारेक समूह ने समाज छी,  तँए समाजक संग चलैले पिरवारकैg24ं समाजक रैgंऔ4ता धड़ए पड़त। से नै भऽ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n43 \n \nरहल छह। जिहना रेलगाड़ीमे ढेरो पिहया आ कोठरी होइ छै ज े आगू-पाछू जोड़ल रहै छइ। मुदा चलै काल \nसभ संगे चलैए। तिहना मनुखोक होइ छइ।”  \nमाइक बात सुिन बचेलालक िजैg2उंासु जकैgं6ं बाजल - \n“अपन पिरवारक की गित अिछ?”  \nमुिैgंऔ4 कयाइत सुिमैg2उउा कहए लगलिख  न- \n“अपन पिरवार ठमकल छह। ओना बुिझ पड़ैत हेतह जे आगू- मुहैg24ं जा रहल छी मुदा निह। तोरा बुिझ \nपड़ैत हेतह जे िश ैg2उ2क छी , नीक नोकरी करै छी,  नीक दरमहो पबै छी। मुदा अपनो सोचहक जे जखन हम \nपढ़ल छी,  बुिध यार छी तखन हमरा बुिध क काज कए गोरेकैg24ं होइ छइ। जे िक यो निहयैg24ं पढ़ल अिछ ओहो तँ \nअपन काज,  अपन पिरवार चलैबते अिछ। कनी नीक आिक  कनी अधला सभ तँ जीबे करैए। आइ तोरा \nनोकरी भऽ गेलह तँए ने,  जँ नोकरी नै होइतह तखन तँ तोहूँ ओिहना जीिवतह जिहना िबनु पढ़ल-िलखल \nजीबैए। अिहना पुतोहुजनीकैg24ं देखहुन , जेना घरसँ कोनो मतलबे ने छैन । ..हमरो िबआह-दुरागमन भे ल \nछल,  हमहूँ किनयैgं6ं छेलॱ मुदा आइ जे घरमे देखै िछअ तेना तँ नइ छल। जखन हम नैहरसँ ऐठाम एलॱ \nतखन भरल-पूरल घर छल। सासु-ससुर जीबते रहैथ। जखन चािर िदनक  पछाइत  चुिैgंं4 छुलॱ , तिहयासँ सासु \nकिहयो चुिैgंं4 िदस नै तकलैन। ने कोठीसँ चाउर िनकािल कऽ दैथ आ ने िकछु कहैथ। जेहने पिरवार \nनैहरक छल तेहने एतुैgंझ2ो। जे सभ काज नैहरमे करै छेलॱ सएह सभ काज अहूठीम छल। अपन घर बुिझ \nएकटा अैgंश2 आिक कोनो वैgंऔ4तु दुइर नै हुअ दइ छिलऐ। अखन देखै िछअ जे पैgं6ंचे गोरेक पिरवार रहनॱ सभ \nसभसँ सटल निह,  हटल चिल रहलह हेन। सिट कऽ चलैक अथैgं6झ होइ छै सभ सभ काजमे जुटल रही। ई \nतँ नै िक िक यो काजक पाछू तबाह छी आ िक यो बैसले छी। पिरवारक सभकैg24ं अपन िसमान बुिझ चलक \nचाही, से नै छह। हम खेलॱ िक निह,  तूँ खेलह िक निह। भनिसया-ले धैनसन। की खाएब,  कोन वैgंऔ4तु शरीर -\nले िहतकर आ कोन अिहतकर हएत तइसँ सभकैg24ं बुझैक कोनो मतलबे निह। जे खाइमे चटगर लागत,  भलैg24ं \nओ अिहतकरे िकए ने हुअए,  वएह खाएब। जइसँ घरमे िब मारी लधले रहै छह। जिहना सुैg26उजक िकिरणकैg24ं \nदेखै छहक जे अनेको िदशामे चलैए तिहना पिरवारोक काज, सभ िदशाकैg24ं जोड़ैए , से नइ भऽ रहल छह।”  \nिब ैg274 चेमे बचेलाल बाजल-  \n“माए, नीक-नाहैgं6ं ित तोहर बात निह बुिझ रहलॱ हेन?”  \nतारतम करैत सुिमैg2उउा बुझबए लगलिखन - \n“बैg274चा , देखहक जिहना गाममे िकछु पिरवार आगू- मुहैg24ं ससैर रहल अिछ तँ िकछु पिरवार पाछू-मुहैg24ं। \nिकछु पिरवार ठमकल अिछ जइसँ गाम आगू- मुहैg24ं नै बिढ़ रहल अिछ। तिहना पिरवारोमे होइ छइ। पिरवारोमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n44 \n \nिकछु गोरे आ गू बढ़ैक चेैg4झ6ा करैए तँ िकछु गोरे अदहा -िछदहामे रहैए आ िकछु आलस अैg2उंान आिदक चलैत \nपाछू-मुहैg24ं ससरैए। तँए पिरवारकैg24ं जइ गितमे चलक चाही , से नै भऽ रहल अिछ। तेतबे निह,  ई रोग मनुखक \nभीतरोमे अिछ। िकछु लोक अपनाकैg24ं समैसँ जोिड़ कऽ चलए चाहैए तँ िकछु लोक समैक गित निह बुिझ   \nपाछुए-मुहैg24ं ढुलकैए। ई बात जाबे नीक नहैgं6ंित   नै बुझबहक ताबे ने मनमे चैन हेतह आ ने आगू- मुहैg24ं पिरवार \nबढ़तह।”  \nमाइक बातसँ बचेलालक मन घोर- मैgं27ा भऽ गेल। की नीक , की अधला से बुझबे ने करैत। माथ \nकुिरयबैत बाजल- \n“माए, जखन मन असिथर हएत तखन बुझा- बुझा किहहैg24ं। एक बेरे नै बूझ ब, दू बेरे बुझैक चेैgंऔं टा  \nकरब। दू बेरे नै बूझब तीन बेरे चेैgंऔं टा  करब। मुदा िबनु बुझने तँ काज नै चलत।”  \nबचेलालक बात सुिन मुिैgंऔ4 कयाइत सुिमैg2उउा कहलिखन - \n“बैg274चा जखन तोहर िपता जीबते रहथुन तखन घरमे पाथरक बिटखाड़ा छल। ओइसँ जोखै-तौलै \nछेलॱ। एक िदन अपने आिब कहलैन जे आब लोहाक पैgंझ2ी सेर आ अढ़ैया -पसेरी सभ आएल। हम पुछलयैन \nजे पथरक जे सेर,  अढ़ैया अिछ तेकरा फेक देबै?  ओ कहलैन, ‘ फेकबै िकएक। लोहाक सेरकैg24ं पथरक सेरसँ \nभजाइर लेब। बिटखाड़ा कम-बेसी हएत सएह ने हएत,  ओकरा अपन बिटखाड़ा िहसाबसँ मािन लेबै और की \nहेतइ। ...बौआ अखन तोरो मन खनहन नै छह,  जा तोहूँ अपन काज देखह। हमरो बहुत काज अिछ। \nजखन मन खनहन हेतह तखन आरो गप करब।”  \nअनोन-िबसनोन मने बचेलाल कपड़ा खीचैले िवदा भेल। आँगन जा बाैg29शटीन -लोटा, कपड़ा आ साबुन नेने \nकलपर पहुँचल। कपड़ा, साबुनकैg24ं कातमे रिख पिहने कलक चबुतरा साफ केलक। बाैg29शटीनमे पािन भिर सभ \nकपड़ा कैg24ं बोरलक। एकाएकी कपड़ा िनकािल दुनू पीठ साबुन लगा -लगा, बगलमे रखैत। जखन सभ कपड़ामे \nसाबुन लगौल भऽ गेलै तखन पिहलुका साबुन लगौलहा कपड़ा िनका िल-िनकािल खीचए लगल...।  \nसुिमैg2उउा खैg2शशती लऽ ओल उखाड़ए बाड़ी िदस िवदा भेली। बाड़ीमे पितयानी लगा ओल रोपने छेली। \nतीन-सिलया ओल!  कएटा गाछ फुलाएलो!  बाड़ी  पहुँचसुिमैg2उउा िहयासए लगली जे कोन गाछ खुनी। सभ गाछ \nडग-डग करैत। पितयानीक बीचमे एकटा गाछक अदहा पैg2उ4ा िपरॱछ भऽ गेल। पातकैg24ं पीअर पात देख \nसुिमैg2उउा वएह गाछ खुनैक िवचार केलैन। ओल किट ने जाए तँए फइलसँ खूनब शुैg26उ केलैन। सात -आठ \nिकलोक हैदरावादी ओल । टॲटी एकोटा ने। टॲटी नै देख सुिमैg2उउा मने-मन सोचए लगल जँ टॲटी रहैत तँ \nरोिपयो दैितऐ मुदा से निह भेल। .. ओलक मािट झािड़ गाछकैg24ं टुकड़ी -टुकड़ी कािट खािधए-मे दऽ ऊपरसँ \nमािट भिर देलिखन। सुिमैg2उउा चाहैथ जे ओलो आ खिैg2शशतयो ऐके बेर  नेने जाइ मुदा से गरे ने लगैन । दुनू \nहा थसँ ओल उठा एक हाथमे लऽ दोसर हाथसँ खैg2शशती िलअ लगैथ िक ओल गुड़ैक कऽ िनैg274चैgं6ंमे खिस  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n45 \n \nपड़ैन। कएक बेर चेैgंऔं टा केलैन मुदा निहयैg24ं सैg294 ह रलैन । तखन हािर कऽ पिहने दुनू हाथे ओल उठा कल लग \nरिख, खैg2शशती आनए गेली। खिैg2शशतयोमे मािट लगल आ ओलोमे। तँए दुनूकैg24ं नीक -नाहैgं6ंित घुअ पड़तैन  ...।  \nमाएकैg24ं ठाढ़ देख बचेलाल हैgं6ंइ -हैgं6ंइ कपड़ा पखाड़ए लगल। कपड़ा लऽ बचेलाल चारपर पसारए गेल।  \nसुिमैg2उउा ओलकैg24ं कलक िनैg274चैgं6ंमे रिख कल चलबए लगली। गर उनटा -उनटा दस-पनरह बेर कल \nचलौलैन। मुदा तैयो िसरक दोग- दागमे मािट रहबे केलइ। तखन ओलकैg24ं घुसुका बाैg29शटीनमे पािन भिर लोटासँ \nओलो,  खिैg2शशतयो आ अपनो हाथ -पएर धोलैन। आँगन आिब सुिमैg2उउा पुतोहुकैg24ं कहलिखन - \n“आइ रिवयो छी,  बैg274चो गामेपर रहता तँए ओलक बरी बनाउ। बड़ िनैg294मन ओल अिछ तँए दू चैgंझ2ा \nतिड़यो लेब।”  \nसुिमैg2उउाक बात सुिन मुँह -हाथ चमकबैत पुतोहु कहलकैन-  \n“िहनका हाथमे सरर पड़ल छैन   तँए कब-कब नै लगै छैन  । ह मरा तँ ओल देिखए कऽ देह-हाथ \nचुलचुलाए लगैए। अपना जे मन फुरैन  से बनबौथ। हम चुिैgंं4 पजाइर ताबे भात रैg2शशहै छी। सभकैg24ं नवका \nचीज नीक लगै छै िहनका पुरने नीक लगै छैन  ।”  \nपुतोहुक बात सुिन सुिमैg2उउा मने-मन सोचए लगली जे जवाब िदऐन िक निह। समैपर जँ जवाब नै  देब तँ \nदबब हएत। मगर जवाब देनॱ तँ झगड़े हएत!  अपना जे इैg274छा अिछ वएह करब मुदा बाता -बाती  भेने तँ काजे \nैg26उकत। जेते बनबैमे देरी हएत तेते भानसोमे अबेर हेतइ। तैयो जवाब दइले तनफनाइते रहली। ओलकैg24ं \nबीचो-बीच कािट चािर फैgं6ंक करए लगली , ओलक सुगैg2शश ध  आ रंग देख बजली-  \n“किनयैgं6ं , जे चीज सभ िदन नीक लागल ओ आइ अधला केना भऽ जाएत?  जाबे जीबै छी ताबे तँ खेबे \nकरब। तूँ जेकरा अधला बुझै छहक ओ अधला नइ छी। दुनू गोरेक नजैरमे अैg2शशतर छह। जे अैg2शशतर नीक -\nअधलामे बदैल गेल छह। दुनू गोरेक नजैर ऐ दुआरे दू रंग भऽ गेल छह जे दुनू गोरेक िजनगी दू रंग \nिब तल। तूँ नोकिरहारा पिरवारक छह हम िगरहत पिरवारक। तोह र बाप नगद-नरायण कमाइ छेलखुन जइसँ \nहाट-बजारसँ समान कीिन  आिन खाइ छेलह। मुदा हम तँ समान उपजबैबला पिरवारमे रहलॱ। कोन वैgंऔ4तु \nकेना रोपल जाइ छै,  केना ओकर सेवा करए पड़ै छै से सभ बुझै िछऐ। हमर नीक आ तोहर नीकमे यएह \nअैg2शशतर छह। ” \nदुनूक गप-सैg29औ प बचेलालो दरबैg276 जापर सँ सुनैत। बीच आँगनमे बैस सुिमैg2उउा ओल बनबैत रहैथ आ घरमे \nपुतोहु भनभनाइत रहैन , से सुिमैg2उउा नीक नहैgं6ंित   सुनबो ने करैथ  । तखने बैg274चा नेने मखनी आएल। कोरामे \nबैg274चाकैg24ं देख सुिमैg2उउा दबारैत मखनीकैg24ं कहलिखन - \n“मासे िदनक बैg274चाकैg24ं अँगनासँ िकए िनकाल लह! जँ रैgंऔ4ता -पेड़ामे हवा-बसात लिग जइतै?”   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n46 \n \nहँसैत मखनी कहलकैन-  \n“दीदी, ऐ आँगनकैg24ं अनकर अँगना कहै छिथन , हमर नइ छी। अपनो अँगना अबैमे संकोच हएत?”  \nमखनीक बात सुिन सुिमैg2उउा मने-मन अपसोच करैत बजली-  \n“अनकर अँगना बुिझ नै कहलॱ। अखन बैg274चा छोट अिछ तँए बँचा कऽ राखए पड़त। बेटा  धन छी। \nघरसँ तँ िनकलबे करत...।”  \nिबैg274 चेमे पुतोहुकैg24ं शोर पाड़ैत कहलिखन - \n“पिहले-पिहल िदन बैg274चा अँगना आएल। तेल -उबटन दहक। अगर उबटन घरमे नै हुअ तँ तेलेटा नेने \nआबह। ताबे चुिैgंं4 िमझा दहक। पिहने बैg274चाकैg24ं जैgं6ंित -पीिच दहक।”  \nघरसँ ैg26उमा तेल आ िब  छान नेने आिब अँगनेमे िबछौ लक। तेलक माली लगमे रिख बैg274चाकैg24ं कोरामे \nलेलक। दुनू पएर पसािर जैgं6ंधपर बैg274चाकैg24ं सुतौलक। बैg274चाक मुँह देख ैg26उमा मने-मन बजली-  \n“मखनी केहेन भाैg272यशाली अिछ जे भगवान एहेन सुैgंश2र बैg274चा देलिखन। ” \nबैg274 चाकैg24ं उनटा -पुनटा कऽ देखैत ैg26उमाक मनमे उठलै- केना लोक बजैए जे फैg29शलैgं6ंक कपा र खराब छै \nआ फैg29शलैgं6ंक नीक। जँ कपार अधला रिहतै तँ बेटी होइतै आ जेकर कपार नीक रहै छै ओकरा खाली बेटे \nहोइतै। भगवानक नजैरमे सभ बरबैर अिछ। सभ तँ हुनकैg24ं सैg2शश तान छी। कोन पापी बाप एहेन हएत जे \nअपना सैg2शशतानकैg24ं दूजा -भाव करत। अनेरे लोक कपार गिढ़ भगवानकैg24ं दोख लगबै छैन  । \nओल देख मखनी बाजल-  \n“ओल अैg2शं डाएल रहु माछ जकैgं6ं बुिझ पड़ैए। दीदी , ‘हाथ धोइ लौथु, हम बना लइ िछऐन।”  \nसुिमैg2उउा हाथसँ ओलो आ कैg2उ4ो लऽ मखनी ओल बनबए लगली।  \nसुिमैg2उउा हाथ धोइ कऽ दुनू हाथमे कैg26उतेल लगा अपना पएरमे हसॲिथ लेलैन। हाथक कबकबी मेटा \nगेलैन। िब छानपर जा पुतोहुकैg24ं कहलिख न- \n“किनयैgं6ं , बैg274चा लाउ। हम जैgं6ंित दइ िछऐ। अहैgं6ं चुिैgंं4 लग जाउ। ” \nसासुक कोरामे बैg274चाकैg24ं दऽ ैg26उमा चुिैgंं4 पजारए गेली। सुिमैg2उउा बैg274चाकैg24ं जैgं6ंधपर सुतबैत मखनीकैg24ं \nकहलिख न-  \n“किनयैgं6ं , बीचला चैgंझ2ा ओिरया कऽ काटब। ओ तड़ब। कतका सभ उसैन कऽ बरी बनाएब। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n47 \n \nमुैgंऔ4की दैत मखनी कहलकैन - \n“तेहेन सुैgंश2र ओल छैन    दीदी जे चुिैgंं4पर चिढ़ते गलबला जेतैन। खेबोमे तेहने सुअदगर लगतैन जे \nिकछ कहौ ने..। ऐ आगूमे दुदहो-दहीक कोनो मोल निह।”  \nसुिमैg2उउा बैg274चाकैg24ं जँतबो करैथ    आ घुनघुना-घुनघुना गेबो करैथ- \n“कौने बाबा हरबा जोताओल,  \nमेिथया उपजाओल हे।  \nकौने बाबी पीसल कसाय  \nओ जे बैg274चाकैg24ं उङारब हे।  \nबड़का बाबा हरबा जोताओल  \nओ जे सरसो उपजाओल हे।  \nऐहब बाबी तेल पेरौली  \nबैg274चाकैg24ं उगहारैथ हे। ” \nजाबे मखनी ओल बनौलक ताबे सुिमधgवूूो बधgव7ॱचाकधgवॱछ जधgछ6छित -पीिच चािनमे काजरक िटधgछ1वा लगा िनचेन भेली। मखनीकधgवॱछ कोरामे \nबधgव7ॱचा दऽ सुिमधgवूूा एक -डेढ़ सेर चाउर आ तीमन जोकर ओल दऽ देलिखन।  \n◌ \nशधgव9व द संधgव71 या  : 2410  \n3.  \nअधरतीए-मे सुिमैg2उउाक िनन टुिट गेलैन। ओछाइनपर  सँ उिठ आँगन आिब मेघ िदस िहयासए लगली। \nअैg2शशहिरया राित। साफ अकास। िसंगहारक फूल जकैgं6ं  तरेगन चमकैत। घरसँ थोड़े हटल,  पुबािर  भागमे \nबँसिब ैgं26ी। बैgं6ंसक झॲझमे मेना सबहक खॲता। एकटा मेनाकैg24ं बाझ पकैड़ उिड़ गेल। बाझकैg24ं उिड़ते आन -आन \nमेना गदिमशान करए लगल। मेना सबहक अवाजकैg24ं सुिमैg2उउा अकानए लगली। िभनसुरका बोली निह बुिझ \nसुिमैg2उउाक मनमे उठलैन - ‘जनु िकछु भऽ गेलइ तँए एना बजैए।’..कनी काल ठाढ़ भेलोप र राितक ठेकान नै \nपािब सुिमैg2उउा फेर ओछाइनपर आिब पिड़ रहली। अनासुरती मनमे एलैन , जिहना अछेलाल समाजमे रिहतो \nसमाजसँ अलग अिछ तिहना तँ बचेलालो अिछ। ओइ िदन वेचारा स ते कहलक जे ने केकरो ऐठाम जाइ छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n48 \n \nआ ने िक यो हमरा ऐठाम अबैए। ने केकरोसँ गप होइए आ ने गामक कोनो बात बुझै छी... । तखने ैg26उमा \nउिठ कऽ लगमे एलैन। पुतोहुकैg24ं सुिमैg2उउा कहए लगलिखन - \n“जखन दुरागमन भऽ ऐठाम आएल रही तखन दू-तीन साल अँगनेमे र हलॱ। सासु अँगनासँ बाहर नइ \nहुअ दैथ। बाहरक काज अपने सैg294हारैथ। काितक मासमे छिठक परातेसँ दुनू सासु-पुतोहु शामा गीत गाबी। \nसमाजक सभ ैgंऔ4 ैg2उउी गण अपन-अपन अँगनामे सामाक गीत गबैत। ओ आगू-आगू गबिथन आ हम  पाछू-पाछू। \nतीन साल अिहना िब तल। चािरम सालक गप छी,  शामा भँसौन िदन हुनकर मन खराब भऽ गेलैन। तेते जोर \nकफ आ उकासी होिन  जे बजले ने होइन । भँसौन िदन रहने छो ड़लो केना जइतै। बेैg26उए -पहर ओ एक पैgं6ंज \nधान कािट अनलैन। ओकरा िमड़लॱ। अदनार धान तँए ताड़ै- भाड़ैक जैg26उरते निह। सासु घानी लाड़ैथ हम \nउैg27औ खैर-समाठ लऽ कूटी। चूड़ा कुटलॱ। बाटीमे अरबा चाउर भीजैले दु पहरे दऽ देने रिहऐ। ओकर पीठार \nपीसलॱ। गोसैgं6ंइ लुक -झुका गेल। काजो बहुत रहए तँए हैgं6ंइ -हैgं6ंइ करी । तहूमे सासुक मन खराबे रहैन मुदा \nतैयो संग-साथ दैथ। ने अखन धिर समा रंगने छेलॱ आ ने वृैg2शशदावनक चुगला झड़काबैले बनौने छेलॱ। \nिकएक तँ घरमे सोन रहबे ने करए। हैgं6ंइ -हैgं6ंइ शामा -चकेबा सभकैg24ं पीठारसँ ढोरलॱ आ सुखैले चँगेरामे दऽ \nदेिलऐ। शामा रंगैले एैgंझ2ेटा पुिड़या गुलाबी रंग रहए। एके रंगसँ तँ रंगल ने जाएत। कम-सँ-कम \nलाल, हिरअर, पीअर आ कारी रंग तँ जैg26उर चाही। दुनू गोरे गुनधुनमे पड़ल रही। अनासुरती हुनका मनमे \nएलैन जे सीमक पात तोिड़ हिरअरका आ िसंगहारक फूलक डैg2शश टी सँ पीअरका रंग बनौल जा सकैए। मन \nपिड़ते ओ दस-बारहटा सीमक पात तोिड़ आिन हमरा पीसैले कहलैन  आ अपने िसंगहारक गाछ लग जा \nबिसया फूल बीिछ अनलैन। हम सीमक पात पीसए लगलॱ आ ओ िसंगहारक डैg2शश टी  तोड़ए लगली। मनमे \nसवुर भेल। िकएक तँ काजरसँ किरया रंगक काज चिल जाएत। रंग  तैयार होइते दुनू गोरे रंगलॱ। रंगल \nजखन भऽ गेल तखन हुनका मन पड़लैन जे झैgं6ंझी कुैg2उ4ा , ढोिलया आ लड़ुबेचा तँ बनेबे ने केलॱ! आब की \nहएत?  वीध  तँ पुरबए पड़त।”  \nकनी ैg26उिक फेर बाजए लगली - \n“गुनधुन करैत सासु कहलैन- किनयैgं6ं , कनी मािट सािन तीनू बना िलअ। मुदा धड़फड़मे सूखत \nकेना? तैयो तीनू बनेलॱ। कैgं6ंच दुआरे ओकरा नै ढोरलॱ आ ने रंगलॱ। सभकैg24ं चँगेरामे सेिर  या कऽ रिख \nभानसक जोगारमे लिग गेलॱ। सासु मालक घरमे ओछरा दइले गे ली आ हम भानस करए लगलॱ। भानस \nभेलो ने छल िक उैg2उ4रबािर टोलमे शामा -गीत शुैg26उ भेल। बाबूओकैg24ं[1]  आ हुनको [2]  खुआ दुनू गोरे[3]  खेलॱ। \nथारी-लोटा, बरतन-बासन अखािर रिख देिलऐ आ दीप जरेलॱ। दुनू गोरे गीत गबए बैसलॱ। जहैgं6ं \nओ [4]  गोसाउिनक गीत उठौलैन िक उकासी हुअ लगलैन। एक लखाइते बड़ी का ल धिर खॲखी किरते रहली। \nउकासी बैgंश2े ने होइन  । हम हुनकर छाती दािब- दािब ससारए लगलॱ। तखन उकासी बैgंश2 भेलैन। उकासी बैgंश2 \nहोइते कहलैन- किनयैgं6ं , हमरा गौल नै हएत। आइ भँसौन छी तँए छोड़बो नीक नै हएत। ज एह अबैए सएह \nगािब  वीध  पुरा िलअ। .. सासुक आैgं9झह सुिन तरे-तर खुशी भेलॱ जे हमरो लूिर  देखती। पिहने तँ थोड़े नाकर-\nनुकर केलॱ जे हमरा गीत नै अबैए मुदा फेर सोचलॱ जे लूिरकैg24ं झैgं6ंिपयो कऽ रखब नीक निह। गाबए  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n49 \n \nलगलॱ। आगू-आगू हम किहऐ आ पाछूसँ ओ धरैथ। उकासी दुआरे घुन घुनेबेटा करैथ । आँगनमे गोसाउिनक \nगीत गािब चँगेरा उठा बटगबनी गबैत चौमास िदस िवदा भेलॱ । चौमास जाइत-जाइत गीतो खतम भेल। \nचौमासमे चँगेरा रिख शामा गीत शुैg26उ केलॱ। पिहल गीत समाैg29औ त होइते सासु कहलैन जे लगले सूरे पैgं6ंचटा \nपुरा लीअ। पिह लुक गीत तँ हुनको अबैत रहैन तँए घुनघुनाइय ो कऽ संग पुिर  देलैन मुदा दोसर नै अबैत \nरहैन तँए कखनो घुनघुनाइथ आ कखनो चुप भऽ जािथ। हम देिखयो क ऽ अपना सूरे गिबते रहलॱ। जिहना \nभरल कोठीक मुँह खोललासँ चाउर भुभुआ कऽ िनकलैए तिहना हमरो हुअए। एैgंझ2े सूरे दस -बारहटा शामा गीत \nगािब लेलॱ। गामक जेते शामा खेलेिनहािर रहैथ सभ अपन-अपन  शामा भँसा आँगन गेली। हमहूँ शामा भँसा \nसोहर गबैत अँगना िवदा भेलॱ। एैgंझ2े-दुइए गामक गीत गौिनहािर आबए लगली। पाछू- पाछू ओहो सभ भैgं6ंज पुरए \nलगली। एकटा सोहर गािब दोसर उठेलॱ। सासुक मन खराब रहैन त ँए िखिसया कऽ ओ सुतैले चिल  गेली \nमुदा पैgं6ंचटा सोहरो गौलॱ। नवकी किनयैgं6ं सभ मुँह दािब -दािब बजैत जे दीदी नाचमे रहै छेलिखन तँए हाथ \nचमका-चमका गबै छैथ। ओछाइनपर सँ कखनो-कखनो साउसो घुनघुना- घुनघुना गेबौ करैत आ चाबिैgंऔ4सयो \nदैथ। सोहरक पछाइत  समदाउन उठेलॱ। नवतुिरया सभकैg24ं भास चढ़बे ने करइ। घरेसँ माए कहल िखन, ‘ठी-\nठी केने समदाउन गौल जाइ छइ?  मनुख जकैgं6ं मन असिथर कऽ कऽ गाओले ने होइ छैन  ।’ अपन कमजोरी \nमािन मंगली कहलक, भौजी समदाउन छोिड़ एकटा बरहमासा किहयौ। मंगलीक िवचारकैg24ं सभ समथैgं6झन दैत \nहुँहकारी भरलक। हम बरहमासा शुैg26उ केलॱ - \nरघुवर जुिन जइयौ िमिथला नगरसँ िसआ कोहवरसँ ना।  \nअगहन िसआ के िब आह पूस सेिजया लगायब,  \nमाघ सीरक भरबाएब रघुवर क,  िसआ कोहबरसँ ना।  \nफागुन फगुआ खेलाएब चैत माला गैgं6ंिथ लाएब  \nबैशाख बेिनया डोलाएब रधुवर क,  िसआ कोहवरसँ ना।  \nजेठ तबे िदन-राित आषाढ़ बरसे िदन-राित  \nसावन झुला झूला कऽ,  िसआ कोहवर से ना।  \nभादव राित अैg2शशहार आसी न आस लगायब  \nकाितक चिल जाएब िमिथला नगर से,  िसआ कोहवर से ना...।”  \nैg26उमा अपन सासुक बात िध  यानसँ सुनैत। पुतोहुकैg24ं िधयानसँ सुनैत देख सुिमैg2उउा आरो आगू बजली -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n50 \n \n“बरहमासा गबैत-गबैत राितयो बेसी भऽ गेलै आ ओससँ सबहक नुओ िसमैस गेल। मुदा तैयो उठैले \nिक यो तैयारे ने होइत। हैgं6ं -हैgं6ं , हॴ-हॴ सभ करैत। अपनो थािक गेलॱ। तखन दुनू हाथ जोिड़ कहिलऐ , बड़ \nराित भऽ गेल। आब जाइ जाउ। कािैgंं4सँ आिब -आिब सुनबो करब आ सीखबो करब। तखन सभ गेल। \nहमहूँ सुतैले गेलॱ। औझुका जकैgं6ं ने पढ़ल -िलखल जिनजाित छल आ ने पढ़ै-िलखैक सुिवधा छेलइ। एक-\nएकटा गीत सीखैमे कए-कए िदन लिग जाइ छेलइ। हमहॴ जे सीखलॱ  ओ माएसँ सीखलॱ। काजो करै काल \nसीखी आ राितमे खेला-पीला पछाइत   माएकैg24ं जँतैले जाइ तखनो सीखी। जखन गीत इयाद भऽ जाए तखन \nमाएकैg24ं गािब   सुना िदऐ। .. दोसरे िदनसँ गीत सीखैले ढेरबासँ लऽ कऽ जुआन किनयैgं6ं धिर आबए लगल। \nगामक बेटी सभ तँ जखन-तखन आिब  जाए मुदा किनयैgं6ं पुतोहु वगैgं6झक दोसैर तेसर सैgं6ंझमे आबै। अँगनाक \nकाज बरदाइत देख सभकैg24ं किह देिलऐ जे सैgं6ंझू-पहरमे आबह। सएह भेल। छह मास धिर सभकैg24ं गीत \nिसखेलॱ। जखन अपने [5]  मिर गेला तखन घरक भार पिड़ गेल। दुनू बैg274चा िलधुिरया। की किरतॱ। खेती -\nबारीसँ लऽ कऽ अँगना- घरक काज सैg294हारए पड़ै छल। अपने काजमे तेना ओझराए गेलॱ जे दोसराक सुिधए \nने रहल। समाजमे केतौ िब आह होइ वा उपनाइन तँ हमरो हकार अ बै छल। हमहूँ जा कऽ गोसाउिनक \nगीतसँ लऽ कऽ समदाउन तक गबै छेलॱ। जे सभ छुिट गेल। अखनो ओ सभ जँ एमहर अबैए तँ जैg26उर \nभैg24ंट करैए। मुदा आब तँ अपने सभकैg24ं बाल -बैg274चा , नाित-पोता भऽ गेलइ। सभ अपने-अपने पिरवारमे ओझराएल \nरहैए। हमहूँ बुढ़ भेलॱ तँए पिहलुका जकैgं6ं काजोमे नइ सकै छी। जाधैर गामक लोकसँ लाट रहै छल ताधैर \nसभ नीक-अधला बुझै छिलऐ। केकरा ऐठाम पाहुन आएल वा केकर ा घरमे केते नून-तेल खचैgं6झ होइ छेलै \nसभटा बुझै छिलऐ। समए िजनगीकैg24ं छोट बना देलक। खाएर .., जाबे जीबै छी ताबे दोसराक भार नै बिनऐ \nतइले भिर िदन लुड़ु-खुड़ुमे लगल रहै छी। अखनो बाड़ी-झाड़ीमे  तीमन-साजन उपजैबतै छी,  भानसो किरते \nछी, अँगना-घर बहािरते छी, िचैgंझ2ैन मािटसँ घर नीपते छी। ..कखनो ई निह बुिझ पड़ैए जे अथबल भेलॱ। \nजखने काजसँ हटब तखने िजनगी भार बुिझ पड़त। िजनगी की छी। िजनगी तँ यएह छी जे हँसैत-खेलैत \nिब ता ली। जे अखन धिर तँ िनमहल, आगू बुझल जेतइ।”  \nधgव6ूमा अपन सासुक बात िध  यानसँ सुनैत रहल। भोर भऽ गेल। िचड़ै चुनमुनी जुट बािधgव88ह -बािधgव88ह खॲतासँ िनक ◌ैल अकासक \nरधgछॲॱतासँ पराती गबैत िजनगीक लीला करए िवदा भेल।    \n◌ \nशधgव9व द संधgव71 या  : 1260  \n4.  \nअँगना बहािर सुिमैg2उउा दरबैg276 जा बहारए गेली। दरबैg276 जा  बाहरैसँ पिहने बरदपर नजैर पड़लैन। डेिढ़यापर \nबाढ़ैन रिख मुँहपर हाथ दऽ बैस देखए लगली। बरदक दशा देख सुिमैg2उउाक दुनू आिखसँ नोर टघरए \nलगलैन। ताबे बचेलालो सुित उिठ कऽ दरबैg276 जा पर आएल मने- मन सुिमैg2उउा सोचए लगली , जाबे बचेलालक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n51 \n \nिपता जीबै छला ताबे जोड़ा बरद खुैgं26ापर रहै छल। दुनू बरदकैg24ं खुआ -पीआ पैgं27ा बनौने रहै छला। ने एकटा \nकुकुर माछी देहपर रहए दइ छेलिखन आ ने एकोटा अठगो रबा रहै छेलइ। जिहना लोक अपन बैg274चाक सेवा \nकरैए तिहना ओ गाए-बरदक सेवा करै छला। जखन अपने जीबै छल ा हमहूँ जुआन छेलॱ। दुनू बेकती िमिल \nघर-अँगनासँ लऽ कऽ खेती- पथारी धिर सैg294हारै छेलॱ। आब बुढ़ भेलॱ आब केना गाए -बरदक सेवा कएल \nहएत?  जँ कहॴ अनचोकमे लथारे मािर िदअए वा हूरपेटे िदअए तखन तँ ह ाथ-पएर तोड़ा घरमे कुहरैत रहब। \nतइसँ नीक जे ओकरा लग जेबे ने करी। भिर िदन बचेलालो ैgंऔ4कूलेक आइ -पाइमे लगल रहैए। पुतोहुओ जनी \nतेहेन घरसँ आएल छैथ जे गाए- बरदसँ किहयो भैg24ंटे ने। घास -पात दुआरे खुैgं26ापर बरद कलपैए। ने एक मुैgं27ी \nिक यो घास देिनहार आ ने एक डोल पािन नमेिन हार। कखनो एक मुैgं27ी घास आगूमे फेक देिलऐ तँ कखनो \nएक डोल पािन िपआ देिलऐ। ऐसँ गाए-बरद केना पोसल जाएत.. ?  \nसुिमैg2उउा सोचबो करैत आ आँिखसँ नोरो टघरैत। दलानक आगूमे बचेलाल दतमैनो करैत आ टहलबो \nकरैत। अछेलालकैg24ं घरमे चुन नै रहने मुैgं27ीमे तमाकुल नेने चुन मैgं64गए आएल। सुिमैg2उउाक आँिखसँ नोर टघरैत \nदेख बचेलाल पुछलकैन-  \n“माए, कानै िकए छँह?”  \nसुिमैg2उउा िकछु नै उैg2उ4र देलिखन। दुनू आँिखक नोर आँचरसँ पोिछ बचेलाल िदस देखए लगली। हाथमे \nतमाकुल रखने अछेलालो चुपचाप ठाढ़। ने चुन मंगैक साहस होइ आ ने िकछु बजैत। सुिमैg2उउाक मिलन \nचेहरा देख अछेलालोक आ बचेलालोक चेहरा मिलन हुअ लगल। िैg2उउकोण जकैgं6ं तीनू गोरे। िकयो ने िकछु \nबजैत। कनी कालक पछाइत   िमड़िमड़ा कऽ अछेलाल सुिमैg2उउासँ पुछलकैन  - \n“एते सोगाएल िकए छी भौजी?  कथीक दुख मनमे अिछ?”  \nफेर आँचरसँ नोर पोछैत सुिमैg2उउा बजली - \n“एतै आउ। लगमे बैसू। कहै छी। बौआ बचेलाल, तैg244हू मुँह -हाथ धोने आबह?”  \nबचेलाल मुँह-हाथ धोइले कलपर गेल। अछेलाल लगमे आिब सुिमैg2उउाकैg24ं बाजल - \n“चुनक दुआरे तमाकुलो ने खेलॱ भौजी। मन चटपटाइए। पिहने कन ी चुन आिन िदअ।”  \n“अैg274छा बैसू। अँगनासँ नेने अबै छी। ” \nकिह सुिमैg2उउा आँगन िवदा भेली। डेिढ़एपर  सँ बचेलाल जो रसँ घरवालीकैg24ं चाह बनौने अबैले कहलक। दू \nघुैgंऔ4सा दऽ अछेलाल तमाकुल चूना ठोरमे लेलक। दुनू गोरेकैg24ं सुिमैg2उउा कहए लगलिखन - \n“एक समैक बात छी। हमरा नैहरमे एकटा गौड़ बाबू देने रहैथ। बड़ सुैgंश2र बाछी छेलइ। छह मास \nपोसलॱ तखन पाल खेलक। ठीक नअ मास पुिरते बाछी तरे िबआएल। बड़ दूधगर गाए भेल। दू सेर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n52 \n \nिभनसर आ डेढ़ सेर बेैg26उ -पहर-के दूध हुअए। गाए तँ गाइए छल। जखन बेगरता हुअए तखन प ाभैर-आसेर \nदुिह ली। बड़ सहठुल छल। एगारह िबआन िबआएल। जहैgं6ं तीन मास िबएना होइ िक पाल खा िलअए। \nपाल खेलापर छह मास लगबो करए। जखन तीन मास िबआइले बैgं6ंकी रहै छेलै तखन अपने दुहब छोिड़ दइ \nछेिलऐ। जिहना नाओं गाए तिहना सैg276जनो। खाइयो पीबैमे कोनो चीज बगै नै छेलइ। लैg2उ4ी -कैg2उ4ीसँ लऽ कऽ \nतीमन तरकारीक छैgं6ंट -छूँट आगूमे दइते लप दे खा लैत रहए। तीन मास िबएना भेलै िक बड़ जोर दुिखत \nपड़ल। गामक लोक सभ जे-जे दबाइ बतौलक सभ केिलऐ मुदा दुख घटैक बदला बिढ़ते गेलइ। मनमे हुअए \nजे कोन जैg2शश म मे पाप केलॱ जे एहेन लागल फुलवाड़ी उजिड़ रहल अिछ। दुनू परानीक आशा टुिट  गेल। \nसोगे अैgंश2ो -पािन नीक नै लगए। बैg274चाकैg24ं देख दयासँ हृदए पिधल गेल। गाए अपने दुखसँ तबाह तँ बैg274चाकैg24ं \nकेना लगमे जाइ दैतै। जेना बैg274चापर  सँ सूतैgं6उ हिट गेलइ। िस िरयाक गाए िब आएल रहइ। ओकरेसँ पाभैर कऽ \nदूध ली आ बैg274चाकैg24ं खुरचनसँ पीआबी। मुदा पाभैरसँ बैg274चाकैg24ं की होइतै?  फुलकीबला घास आ िखचड़ीक \nआदित रसे-रसे लगबए लगलॱ। पड़ले- पड़ल गाए िडिरयेबो करै आ चाैg26उ टैgं6ंगो पटकै। मनमे हुअए जे नैहरक \nगाए छी जँ मिर जाएत तँ नैहराक लोक कहत जे धारबे ने करै  छइ। मुहसँ फुफरी उड़ए। हमरोसँ बेसी \nहुनके (पित) िचैg2शशता होइन । सोगे हिदघड़ी चौकीपर पेटकानो लधने आ कुही भऽ भऽ कनबो  करैथ । बेर \nटिगते एकटा महाैg2श4मा जे दाढ़ी -केश बढ़ौने रहैथ , रैgंऔ4ते-रैgंऔ4ते केतौ जाइत रहैथ। महाैg2श4माक नाओं देवन छेलैन। \nगाइक िडिरएनाइ सुनलिखन। थोड़े खान रैgंऔ4तापर ठाढ़ भऽ िहयासलैन। तखन ससैर कऽ दुआरपर एला। मुड़ी \nगॲित हम अथाह दुखमे डुमल रही। दुआरपर अिबते देवन िनंगहािर -िनंगहािर गाएकैg24ं देखए लगलिखन। कनी \nकाल गुैg294म भऽ पुछलैन , केते िदनसँ गाए अैgंऔ4सक अिछ ?कँपैत मनसँ कहलयैन, सात िदनसँ। फेर पुछलैन, \nघरवारी कहैgं6ं छैथ ?  हाथक इशारासँ चौकीपर देखा देिलऐन। हाथेक इशारासँ ओहो ह ुनका लग अबैले \nकहलिखन।”  \nकनी ैg26उिक कऽ फेर बाजए लगली - \n“लग अिबते मुिैgंऔ4 क याइत कहलिखन, गाए मरत निह। दुनू बेकती मनसँ दुख हटाउ। किह अपना \nझोरासँ कथुक जिड़ िनकािल  दऽ कहलिखन,  एकरा िसलौटपर खूब हलसँ पीसने आउ। ओइ जड़ीकैg24ं धो इ \nिसलौटपर  सँ पीसने एलॱ। भिर िगलास पािनमे ओइ जड़ीकैg24ं घोिर गाएकैg24ं पीआ देलिखन। तीनू गोरे गप -सैg29औ प  \nकरए लगलॱ। कनीए कालक पछाइत   गाइक िडिरयाएब बैgंश2 भेलइ। आँिख उठा कऽ गाए बैg274चा िदस \nतकलक। बैg274चापर नजैर पिड़ते हुकरल। बैg274चो बोली देलकै। बाछीकैg24ं खुजले छोिड़ देने रिहऐ। दौग कऽ \nबाछी गाए लग आिब ठाढ़ भऽ गेलइ। चाैg26उ टैgं6ंग समैट गाए ओिरया कऽ बैसल। गरदैन उठौलक। उठल \nगरदैन देख केतौसँ पराण आएल। मनमे खुशी भेल। अपने कहलैन, गाइक रोग छुिट रहल अिछ। आब गाए \nबँिच जाएत। एते किहते छला िक गाए उिठ कऽ ठाढ़ भऽ गेिल। मुदा चाैg26उ टैgं6ंग थरथराइते रहइ। नेैg26उ  \nगाइक थन िदस बढ़ए लगल आिक अपने डोरी लगा देलिख न। घरसँ  घास आिन हम आगूमे देिलऐ। गाए \nखाए लगल। हमर करेज चमैक उठल। जिहना जाड़क मासमे किरया पह ाड़पर ओस पसरल रहैए आ \nसुैg26उजक रोशनी पिड़ते चानी जकैgं6ं चमकए लगै छै, तिहना भेल।”   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n53 \n \nकनी ैg26उिक कऽ फेर बाजए लगली - \n“तोहर िप ता देवनकैg24ं क हलिखन, महाैg2श4माजी , अपने भोजन कऽ लेल जाउ। हँसैत देवन उैg2उ4र \nदेलकैन, भोजन जैg26उर करब मुदा ऐ गाइक दूधक खीर खाएब। ताबत एक लोटा जल िपआ िदअ। \nमहाैg2श4माजीक बात सुिन दुनू परानीक मन िबहुँिस उठल। घरक काते-काते जे घास रहै ओकरा नोिच-नोिच हम \nगाइक आगूमे िदअ लगिलऐ आ अपने बैgं6ंसक पैg2उ4ा तोड़ए गेला। आहूल भिर घास गाइक आगूमे िदऐ आ ओ \nलप दे खा जाएत। पँजरामे पँजरा जे सटल रहै से अलगए लगलै । इनारसँ पािन भिर अनलॱ। आगूमे दइते \nबाैg29शटीनो भिर पी लेलक। फेर एक बाैg29शटीन अनलॱ , सेहो पी गेल। ताबे अपनो पात अनलैन। दुनू गोरे पात \nखॲिट-खैgं7औिट िदअ लगिलऐ। अदहा  बोझ पात खा गेल। तखन देवन कहलैन जे आब दुिह लीअ। थन लट ैक \nकऽ ठेहुन लग चिल  आएल रहइ। बैg274चाकैg24ं डोरी िछिटका देिलऐ। दौग कऽ बैg274चा िपबए लगलै। अपने दुहए \nलगला। बाैg29शटीन भिर गेल। दूध देख मनमे भेल जे दुखीत गाइक दूधो तँ दूिषते हेतइ। मुदा देवन -महाैg2श4माजी \nकहलैन जे दबाइक गुण तँ सेहो दूध तक पहुँच गेल हेतइ। ती न िदनक भूखल दुनू परानी रही। जाबे गाए \nदुिखत रहए ताबेतक भूखो नै बुिझऐ मुदा अपनो भूख जगल। हम भान स करए गेलॱ आ अपने देवनसँ गप-\nसैg29औ प करए लगला। सभटा दूधक खीर रैg2शशहलॱ। पिहने माहाैg2श4माजीकैg24ं खुआ अपने दुनू बेकती खेलॱ। ओइ \nगाइक जरोह ई बरद छी। जेकर दशा देख पैछला सभ बात मन पि ड़ गेिल तँए आँिखमे नोर आिब गेिल।”  \nैg26उमा चाह नेने आएल। सभ िक  यो चाह िपबए लगल। चाह पीब अछेलाल तमाकुल चुनबए लगल। \nतमाकुल चुना कऽ खा सुिमैg2उउाकैg24ं पुछलकैन  - \n“तेकर बाद की भेलै?”  \nसुिमैg2उउा बाजए लगली - \n“खेला-पीला पछाइत   देवन िवदा हुअ लगला। हम झोरा पकैड़ कहलयैन कम-सँ-कम आइ भिर रिह \nजाउ। कािैgंं4 चिल जाएब। मािन गेला। खा -पी कऽ राितमे देवन अपन िजनगीक कथा कहए लगला। दुनू \nपरानी सुिनिनहार रही आ ओ कहिनहार। कहए लगला, जखन हम दसे बखैgं6झक रही तखने माइयो आ बाबूओ \nदुिखत पड़लैथ। हम कमाइ-खटाइ जोकर नै रही। माए-बाबूजी कमा इसँ घर चलै छल। अनासुरती दुनू गोरे \nदुिखत पिड़ गेलैथ। खाइले घरमे िकछु रहबे ने करए। एक तँ द ुखसँ दुनू गोरे अब-तब करैत रहैथ, दोसर \nपेटमे अैgंश2 निह। िस  िर फ पािनटा िदऐन। हमहूँ हिदघड़ी लगेमे रहै छेिलऐन। हुनका सभकैg24ं छटपटाइत देिखऐन \nतँ हमरो दुख हुअए। मुदा की किरतॱ?  कोनो रैgंऔ4ते ने सुझैत। पैgं6ंचम िदन दुनू गोरे मिर गेला। जाबे दुिखत \nरहैथ ताबे समाजक िक यो ने अबै छल आ ने िकछु मदैत करए। मुदा जखन मिर गेला तखन िज गेसा करए \nिकछु गोटा एला हमहूँ केकरो ने िकछु कहिलऐ। मनमे आएल जे जइ समाजमे िक यो केकरो देखैबला नै ओइ \nसमाजमे रिहए कऽ की करब। दुनू गोरे घरेक िबछानपर मुइला?  हमरो हड़ल-ने-फूड़ल जेते अँगनाक टाट-\nफड़क रहए सभकैg24ं उजािड़ घरमे दऽ देिलऐ। मनमे आएल जे जरबै काल नव -वैgंऔ4 ैg2उउ  हेबा चाही। मुदा सोचलॱ \nजे जीबैतमे तँ दुनू गोरे फाटल-पुरान कपड़ा पिहरलैथ मुदा जरैले नव वैgंऔ4 ैg2उउक कोन जैg26उरी छइ। सभ समान  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n54 \n \nजमा कऽ कऽ घरमे आिग लगा देिलऐ। जखन आिग पजरल तखन अँगनामे एकटंगा दऽ हाथ जोिड़ संकैg29शप \nकेलॱ जे ऐ समाजमे नै रहब। जइ समाजमे लोक अैgंश2 िबनु कािह कटैए , वैgंऔ4 ैg2उउ िबनु नैgं6ंगट रहैए , दबाइ िबनु \nरोगसँ मरैए ओइ समाजमे एैgंझ2ो ैg2उ2ण रहब कायरता छी। आँगनसँ िवदा भऽ गेलॱ। जा बे गामक िसमानक \nभीतर रही ताबे घुिम - घुिम पाछुओ तािक आिग देिखऐ मुदा जखन गामक िसमानपर पहुँच गेलॱ तखन तक \nघरो जिर गेल छल। गामक िसमानेपर ठाढ़ भऽ दुनू हाथ जोिड़ पैgं6ंच ठोप नोर चुबा माए -बाबूक सराध कऽ \nिवदा भऽ गेलॱ। गामक िसमान टिपते मनमे िहलोर उठए लगल। एक टा फूलक गाछ रैgंऔ4 ता क बामामे भाग \nदेखिलऐ। बड़ सुैgंश2र गाछ छेलइ। िनैg274चोमे हिरअर कचोर दूिब पसरल छेलइ। नीक जगह देख ओइ गाछक \nिनैg274चैgं6ंमे बैस गेलॱ। मनमे भेल जे दुनू गोरे–माए आ बाबू- पछुएने आिब गाछपर चिढ़ गेला। आँिख उठा कऽ \nऊपर तकलॱ। िकछु ने देखिलऐ। एकटा भोैg294हरा उिड़ -उिड़ फूलक रस पीबैत रहए। िसहकी चलैत रहइ। \nओइ िसहकीक लहैरमे िकछु अवाज होइत रहइ। साकैgं64च भऽ कानपर हाथ दऽ ओइ अवाजकैg24ं सुनए लगलॱ। \nअवाज िपताक बुिझ पड़ल। अवाज परेिख आरो िध यानसँ सुनए ल गलॱ। बुिझ पड़ल जे बाबू िकछु किह रहल \nछैथ। मुदा ैgंऔ4पैg4झ6 बुझबे ने किरऐ। ” \nकनी ैg26उिक कऽ फेर बाजए लगली - \n“मने-मन कहलयैन,  अपन पैgं6ंच बून नोर चुबा हम अपन कतैgं6झैgंऔझय पुरा कऽ लेलॱ। आब हम मुैg27औत छी। \nतखन अहैgं6ं िकएक पछुएने एलॱ। ई सुिन ओहो कनैत -कलपैत ैgंऔ4वरमे कहए लगला , बौआ, तोहर अवैgंऔ4था दसे \nबखैgं6झक छह तँए तोहर कोनो दोख निह। अखन तूँ खाइ -खेलाइ बला छह,  कमाइ-खटाइबला निह। तँए तोहर \nको न दोख। बड़ इैg274छा छल जे बेटाकैg24ं पढ़ा -िलखा मनुख बनाबी मुदा सभटा मनेमे रिह गेल। मुदा हमरो \nकोनो दोख नइ अिछ। जँ जीबैत रिहतॱ तखन ने से तँ हमहूँ मिरए  गेलॱ। तोरा हम अिसरवाद दइ िछअ जे \nजखन घर छोिड़ िनकललह तँ दुिनयैgं6ं देखह। दुिनयैg24ंमे सभ िक  छु छइ। हिदघड़ी मनुखक बीचमे रिह हह। \nमनुखेक बीचमे सरैgंऔ4वती बास करै छिथन। ओइ बीच रिह तूँ पिैg2शं ड त भऽ जेबह। मुदा एकटा बात हिदघड़ी \nमन रिखहह जे अपना मेहनतसँ जीवन- यापन किरहह। केकरो एैgंझ2ो पाइक कजैgं6झदार नै बिनहह। िपताक \nअिसरवादसँ हमरा नव ैg276योित भेटल। नव शिैg27औत जगल। मनसँ चाउर  मैg26उआक भेद मेटा गेल ! मेटा गेल \nगंगाजल आ डबरा पािनक भेद!मेटा गेल सजल- धजल फुलवाड़ीक फूलक सुगैg2शश ध आ जंगलक अनेैg26उआ फूलक \nभेद, मेटा गेल उैg276जर -कारी मनुखक भेद!  .. नव उैg2श4साह जिगते उिठ कऽ िवदा भेलॱ। िवदा होइते माइक अवाज \nगाछपर  सँ आबए लगल। ैg26उिक   कऽ सुनए लगलॱ। माए कहैत रहैथ-  ‘बेटा, बड़ इैg274छा छल  जे भरल-पूरल \nपिरवार देखब। मुदा सभ मेटा गेल। जँ बेटा बिन जैg2शश म भेल हेतह तँ दुिनयैgं6ं देखबे करबह नइ तँ तोरा सन -\nसन बहुतो वौआइत-ढहनाइत मरैए।’ .. भूखसँ देह जरै छल मुदा िववेक ैg26उपी सारथी ओइ ैg26उपे ैg262ेिरत करै छल \nजेना नैgं6ंगर घोड़ा रथ िघ  चैए। जाइत-जाइत एकटा गाम पहुँचलॱ। जाड़क मास छेलइ। गाम सँ हटल एकटा \nपिरवार बाधमे। िभनसुरका समए सुैg26उज उिग गेल रहए। ओइ पिरवारमे दूटा बैg274चा। दुनूक उमेर पैgं6ंच बरख \nसात बरख। दुनू नँगटे। दुनू घरक पछुआरमे खढ़ िबछ- िबछ घूर लगबैत। हम ैg26उिक   गेलॱ। मनमे आएल जे \nहमहूँ घूर लगबैमे बैg274चाक संग िदऐ। हमहूँ नार -पात िब छए लगलॱ। एकटा बैg274चा अँगनासँ आिग अनलक। \nघूर सुनगेलॱ। तीनू गोरे आिग तापए लगलॱ। देह गरमाएल। कनी कालक पछाइत   ओइ बैg274चाक माए िछपलीमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n55 \n \nभात-तीमन नेने आिब आगूमे रिख देलकै। ओ औरत तीस- पैgं7ंतीस बखैgं6झक मुदा देखैमे अधबेसू बुिझ पड़ैए। \nहमरा बैसल देख ओ पुछलक, बौआ,  कोन गाम रहै छह। हम कहिलऐ,  ‘हमर कोनो गाम नइ अिछ। माए-बाप \nमिर गेली। दुिनयैgं6ं देखैले जाइ छी। जाबे तक जीबैत रहब ताबे तक चिलते रहब। मुदा िबनु दुिनयैgं6ं देखने \nछोड़ब निह।’  .. हमरा देख ओइ वेचारीकैg24ं दया लगलै। बैg274चाक आगूक िछपली उठा अँगना गेल। भारामे जे \nभात-तीमन रहै कािढ़ कऽ नेने आएल। तीनू गोरे संगे-संग खेलॱ। म ुँह-हाथ धोइ कऽ पािन पीब िवदा हुअ \nलगलॱ। तँ ओ औरत कहलक,  ‘आइ नै जो बौआ। जिहना दूटा बैg274चा पोसै छी तिहना तोरो \nपोसबो।’ .. औरतक बात सुिन हम ैg26उिक   गेलॱ। बौआ बचेलाल भिर राित देवन अपन िजनगीक बात किहत े \nरहल आ हम दुनू परानी सुिनते रहलॱ। आब बेरो बहुत भऽ गेल।  काजो उदम बहुत अिछ। फेर किहयो \nऐगला बात कहबऽ।”  \nजिहना नीन टुिट ते, सूतल आदमी िवहान देखैए तिहना अछेलालो आ बचेलालकैg24ं भेल। दुनू गोरेक मुहसँ \nहँसी िनकलए लगल। ओना दुनू गोरे आँिख गड़ा सुिमैg2उउे िदस देखै तकै छल मुदा हृदैमे िहलकोर उठए \nलगलै। जिहना भुमकमक समए पोखैरक पािन िहलकोरसँ िकनछैरम े ऊपरो चढ़ैत आ फेर टघैर अपना \nजगहपर चिल अबैत तिहना दुनू गोरेक मनमे हुअ लगल...।  \nअछेलाल सुिमैg2उउाकैg24ं कहलक - \n“भौजी, आइ घिर एहेन िखैgंऔ4सा नै सुनने छेलॱ। औझुका िखैgंऔ4सा सुनलासँ बुिझ पड़ैए जेना तरको \nआँिख खुिज गेल।”  \nअछेलालकैg24ं सुिमैg2उउा  िकछु कहए लगलिखन िक िब ैg274 चेमे पािन पीबैले बरद हुकरल। बरदक हुकरब सुिन \nबचेलालकैg24ं सुिमैg2उउा कहलकिखन - \n“बौआ, बरद िपयासल छह। अँगनासँ बाैg29शटीन आिन पािन पीआ दहक। ” \nमाइक बात सुिन बचेलाल आँगनसँ बाैg29शटीन आिन कलपर सँ पािन भिर   कऽ आिन,  बरदकैg24ं पीआबए \nलगल। सॱसे बाैg29शटीन पािन  बरद पीब गेल। फेर दोसर बाैg29शटीन पािन आनैले बचेलाल कल िदस बढ़ल। पािन \nपीआ बचेलाल नािदमे कुैgं26ी लगौलक। नाइदमे कुैgं26ी पिड़ते बरद हपैस -हपैस खाए लगल जिहना भूखल आदमी \nनूनगर-अनून निह बुझैत तिहना बरदोकैg24ं भेलइ। बरदकैg24ं खाइत देख सुिमैg2उउाक मुहसँ हँसी िनकललै। हँसैत \nसुिमैg2उउा बचेलालकैg24ं कहलक - \n“बौआ, तोहूँ जुआन छह आ घरोवाली जुआन छेथुन। मुदा...।”  \nअकचकाइत बचेलाल पुछलक-  \n“मुदा की?”   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n56 \n \nसुिमैg2उउा बजली - \n“मुदा, यएह जे किनयैgं6ं जे छेथुन ओ मेहनतसँ हटल रहए चाहै छथुन। हिदघड़ी आरामे करब मनमे \nरहै छैन  । पुैg264ख -नारीक जे वैवािहक सैg294बैg2शशध अिछ से नै बुझै छथुन। तोहूँ अनका पढ़बै छह मुदा अपन बात \nबुझबे ने करै छहक। एहेन बात हम ऐ दुआरे किह रहल िछअ जे आइ चालीस बखैgं6झसँ हम ऐ आँगनमे रहैत \nएलॱ हेन। जइ ैg26उपमे हमर जुआनी िब  तल ओइसँ बहुत दूर हटल किनयैgं6ंक छैन  । हमरा खुशी होइए जे \nबेटाकैg24ं माैgंऔ4टर बना ठाढ़ केलॱ। तँए अपन मेहनतकैg24ं साथैgं6झक बुझै छी। मुदा पुतोहु जनीक जे चािल -ढािल छैन   \nओइसँ भोगी-िवलासीक पिरवारक ैg26उप -रेखा बिन रहल छह। मनुख तँ भोगी नै योगी होइए। हम बुढ़ भे लॱ। \nकेते िदन जीबे करब। मुदा पिरवार देख अधमौगैत भऽ रहल छी। जाबे आँिख तकै छी ताबे घरक अधला \nकेना देखल जाएत?  मुदा की करब । हिदघड़ी रैgंझ2ा -टोकी करब नीक हएत?  तूँ असगरे केते करबऽ। लोहाक \nमशीन तँ नै छह। जेते खेत अखन छह तेतबे पिहनॱ छेलह। जइसँ पिरवार नीक नहैgं6ंित चलै छेलह। \nपिरवारसँ आगू बिढ़ दुनू बेकती समाजसँ जुड़ल छेलॱ। अखन दुख होइए जे बहुत िनैg274चैgं6ं उतैर गेलॱ मुदा तूँ \nदुनू परानी बुझै छहक जे आगू बिढ़ रहल छी। उैgंश2ैत भऽ रहल अिछ। अखन घरक आमदनीक दूटा रैgंऔ4ता \nभऽ गेल छह- एकटा नोकरी,  दोसर खेती। मुदा घुसैक रहलह हेन पाछू- मुहैg24ं। ” \nिब ैg274 चेमे बचेलाल बाजल-  \n“माए, जेते तूँ बुझै छीही तेते हम थोड़े बुझै िछऐ?”  \nमुिैgंऔ4 कयाइत सुिमैg2उउा उैg2उ4र दैत कहए लगलिखन - \n“बौआ, आइ बुिझ पड़ैए जे तोहर नजैर बदैल रहलह हेन िकएक तँ जँ ई  बात पिहने बुिझतहक तँ \nसीखैक चेैgंऔं टा किरतहक। मुदा जखने जागी तखने परात। िजनगीमे सभसँ पिहने सभकैg24ं अपन सीमा -सरहद \nबुझक चाही। जाघिर अपन पिरचए लोककैg24ं नइ हेतै ताधैर गरथाहक िजनगीमे रहत। तोरा होइत हेतह जे \nहम बड़ गरीब छी वा बड़ धनीक छी मुदा जखन अपनासँ आगू-पाछू देखबहक तँ बुिझ  पड़तह जे हमरोसँ \nबेसी धिनक लोक अिछ आ गरीबो अिछ। जेना देखते छहक,  जेतबो तोरा छह तेतबो अछेलालकैg24ं नइ छइ। \nभरल पेट रहने मनक िवचारो नीक होइ छइ। जखन िक जरल पेटमे से केना औत?”  \nनमहर सैgं6ंस छोडै़त बचेलाल बाजल - \n“हूँ-उ-उ।” \n“हँ, िठके बुझलहक। भूखल पेट मनकैg24ं जरबै छइ। जरल मनमे िसनेह केना औत ?  िसनेह तँ खाली \nबजने वा उपदेश सुनने नै औत। जाधैर दुनूक बीच िस नेहक पु ल नै बनत ताधैर मनुख- मनुखक बीच ैgं2उेष \nरहबे करतै। जाधैर ैgं2उेष रहतै ताधैर छल -ैg262पंच , बेइमानी-शैतानी, मािर-मरौवैल केना मेटाएत।” \nिनरीह भऽ बचेलाल पुछलक-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n57 \n \n“तखन की करब?  माए।”  \nमुैgंऔ4की दैत सुिमैg2उउा बाजए लगली - \n“जिहना अछेलालक बेटाकैg24ं जनमै काल सेवा केिलऐ तिहना िजनगी भिर करबै। भगवान सभकैg24ं दूटा \nहाथ दूटा पएर, साढ़े तीन हाथक देह और सभसँ पैघ सैg294 पैत बुिध क खजाना सेहो देने छिथन। अपना ऐठाम \nसभसँ दुखद बात यएह अिछ जे िकछु गनल- गुथल लोक सैg294 पैत  हिथया नेने अिछ जइसँ गरीबी एते बिढ़ गेल \nअिछ। कुैg294हराक आबा जकैgं6ं गरीब लोक भूखक आिगमे जिर रहल अिछ। जइसँ दुनूक बीच बड़का पहाड़ \nठाढ़ भऽ गेल अिछ। वेचारा अछेलाल जेहने चीजसँ तेहने समैgं64गसँ आ तेहने बुिध  योसँ पाछू पिड़ गेल अिछ। \nअखन धिर वेचारा उजड़ल- उपटल घरमे रहल तँए ैg2उंान ैg262ाैg29औत करैक अवसरे किहया भेटलै। देवनक देखौल \nरैgंऔ4ता हम जनै छी। तँए जिहना तोरा बेटा बुझै िछअ तिहना ओहूँ वेचराकैg24ं बुझै छी। ” \nतारतम करैत बचेलाल पुछलक-  \n“केना अछेलाल काकाकैg24ं अपन समैgं64ग बनाएब ?”  \n“अखनेसँ खेत-पथारसँ ल ऽ कऽ बरदक सेवा करैक भार अछेलालकैg24ं दऽ दहक। तूँ नोकरी करै छह \nमुदा खेती-पथारी तँ मिर गेल छह। अखन भार बुिझ पड़तह मुदा न िह, मनुखक भीतर जे सूतल शिैg27औत अिछ \nओकरा जगबैक छह। जखने ओ जािग जाएत तखने मनुख अपन बदलल ैg26उप देखए लगत। जे खेत परती \nअिछ ओ सोना उपजए लगत। जइसँ अपनो प िरवारक आमदनी बढ़त आ ओहू वेचाराकैg24ं पिरवार हँसी खुशीसँ \nचलतै।”  \nमाइक बात सुिन बचेलाल अछेलालकैg24ं कहलक - \n“काका, आइसँ हमर आ अहैgं6ंक पिरवार एक भऽ गेल। अखनेसँ खेत पथारक तरबदुत शुैg26उ कऽ \nिदऔ। पैgं6ंच कैgं27ा बाड़ी अिछ , ओहीमे एक भागसँ घर बना िलअ आ बैgं6ंकीमे उपजा हेतइ। एकठाम घर रहने \nचोरो-चहारसँ रैg2उ2ा हएत। बैg274चा सभकैg24ं पढ़बैत रहै छी जे एकटा ढेला छल आ एकटा पैg2उ4ा। दुनू जखन \nअपना िजनगी िदस तकैत तँ ढेलाकैg24ं बुिझ पड़ै जे बरखा हएत तँ गिलए जाएब आ पैg2उ4ाकैg24ं बुिझ पड़ै जे हवा \nउठत तँ उिधआइए जाएब। तँए दुनूक िजनगी अिनिैg2उ6ते बुिझ पड़इ। दुनू सोचलक जे अगर दोैgंऔ4ती कऽ लेब \nतँ दुनूक िजनगी हँसैत-खेलैत चलैत रहत। दुनू दोैgंऔ4ती कऽ लेलक। जखन हवा उठै तखन ढेला पैg2उ4ा कऽ \nदािब कऽ बँचा लैत आ जखन पािन होए तखन पैg2उ4ा ढेलाकैg24ं झैgं6ंिप बँचा लइत। तिहना तँ मनुखोक अिछ ?”  \nबचेलालक बदलल िव चार सुिन गदगद हृदैसँ अछेलाल कहलक-  \n“बौआ, गरीबक हृदैमे छल- ैg262पंच नै होइ छै आ ने मान -अपमान। िक यो जँ हमरा अपमाने करत तँ हम \nओकर की कऽ लेबै?  हमरा की अिछ जइसँ अपन मानक रैg2उ2ा करब ...।”   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n58 \n \nसुिमैg2उउा िदस देख - \n“हमरो मनमे अिछ भौजी जे जिहना अहधgछ6छ अपन  बुिझ  बेटाबला बनेलॱ तिहना अहूँकधgवॱछ माए  बुिझ  सेवा करब।” \n◌ \nशधgव9व द संधgव71 या  : 2926 \n5.  \nबचेलाल ैgंऔ4कूल गेल। घड़ी पावैन रहने ैgंऔ4 कूल  तँ खूजल रहै मुदा िवैgं24ाथैgं6श अनुपिैgंऔ4 थ  त छल। पिहने तँ \nबचेलाल भकचकेमे रहला जे छाैg2उउ ैgंऔ4कूल िकए ने आएल मुदा िकछु कालक पछाइत    एक गोरेसँ भैgं6ंज लगलैन \nजे पावैन छी। अपन दृढ़ता रखैत बचेलाल चािर बजेसँ पिहने ैgंऔ4कूल नै छोड़ैक िवचार मनमे ठािन लेलैन। \nैgंऔ4 कूलक ओसारपर कुरसी लगा असगरे बैसल मने- मन अपन िजनगीक सैg294बैg2शशधमे सोचए लगला। अखन घिर \nसोचैक जे ैg262िैgंश9या बचेलालक रहैन ओ माइक िवचार सुनला पछाइत    बदलए लगलैन। जइ ढंगसँ अखन धिर \nसोचै छला ओ ढंग बदलने िकछु ैgंऔ4पैg4झ6 बुझए लगला। आँिख उठा कऽ आगू िदस तकला तँ सभ िक  छु \nबदलल बुिझ पड़लैन। माएपर िध यान पहुँचते अनासुरती मुहस ँ िनकललैन- \n“माए साैg2उ2ात् सरैgंऔ4वती छैथ। हुनकासँ बहुत िक  छु सीखैक अिछ। जिहना मनुख अपन िवशाल शिैg27औतक \nभंडार रिहतो, अैg2उंानवश निह बुिझ पबैत तिहना तँ हमहूँ छी। हर मनुखकैg24ं अपन लैgंउऔय िनधैgं6उिरत किर कऽ \nओइ पाछू जान- पराणसँ लिग जेबा चाही तखने िजनगीक साथैgं6झकता बुिझ पड़तै। अखन धिर हमहॴ जे बुझै \nछेलॱ ओकरा इमनदारीसँ िनमाहै छेलॱ मुदा ओ असिथर चािल अिछ। जिहना कोनो ैgंऔ4थानपर  पहुँचैले िक यो \nधीमी गितसँ चलैए तँ िक यो मैg2श7यम गितसँ मुदा तेज गितसँ चलिनहारकैg24ं जैg29शदी सफलतो भेटैत आ दोसरो \nकाज करैक मौका सेहो। चािल तेज केना हएत?  ई मुैg27झय ैg262ैgंऔ2 न अिछ। मुदा अपन चलब तँ िजैg294मा ऐछे जे \nअनको बुझाएब ओहने जैg26उरी अिछ जेहने अपना बूझब। मुदा पिहल दाियैg2श4व  तँ अपन अपने अिछ। हम \nिशैg2उ2क छी। आठ घैg2शश टा समए लगाएब आ बैg274चा सभकैg24ं पढ़ाएब अिछ जे चौबीस घैg2शश टा क िदन-राितमे एक \nितहाइ भेल। अिहना पिैg279योकैg24ं देखै िछऐन ... । छोटका बैg274चाकैg24ं बेसी काल माइए रखै छैथ। बड़की बिैg274चया \nैgंऔ4कूलेमे बेसी काल रहैए। अँगना -घर बहारनाइसँ लऽ कऽ भानसोमे संग साथ माइए दइ छिथन। तखन  \nजुआन औरतक काज केते बँचल?  जैg26उर िवचारमे केतौ कमी अिछ। की पित -पैg279ीक िजनगी िस  िर फ बैg274चेटा \nपैदा करब छी?  की पिरवारक खचैgं6झ जुटाएब िस  िर फ मरदेक िजैg294मा छी ?  की मरद दुिनयैgं6ंक कोनो कोणसँ \nपसीना चुबा कमा कऽ अनैथ आ ैgंऔ4 ैg2उउी  घरक छहरदेबालीसँ नइ िनकलैथ,  यएह ैg262ितैg4झ7ा छी ?  औरत अपना पैरपर \nनै ठाढ़ होिथ आ अइले पुैg264खे दोखी छैथ , मिहला निह?  की गुलामीक िजनगी सभ- ले कैg4झ6करे होइ छै सुखद \nनिह? .. एहेन ढेरो ैg262ैgंऔ2 न  अिछ जे िस िर फ वैचािरक समाधानसँ समाधान निह हएत। िकएक तँ ैg262ैgंऔ2 न समैgंऔ4या \nबिन  कायैgं6झैg26उप धेने अिछ। जेकर समाधान काजे कऽ सकैए। मुदा काजोकैg24ं तँ ढेरो बाधा अिछ जे काजे ने  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n59 \n \nहुअ दइ छइ। तखन की कएल जाए? ..एते िवचार मनमे उिठते बचे लाल कुरसीपर सँ उिठ िव ैgं24ालयक \nअँगनामे टहलए लगला। जिहना अधसुखू जारैनकैg24ं आिग  मे देलासँ धुआँ बेसी होइत मुदा धधरा हेबे ने करैत \nतिहना बचेलालोक मनमे हुअ लगलैन। मुदा िबनु धधरा भेने इजोत केना हएत,  अही िबचमे बचेलाल पड़ल \nछला।”  \nअखन बचेलाल ने िवैgं24ाथैgं6शकैg24ं पढ़बैत िशैg2उ2क छैथ आ ने घरवाली -ले पैgं6ंच साए नैg294बर जदैgं6उ -पैg2उ4ी \nकीिनिनहार। ने अखन िकसान पिरवार कहौिनहार छैथ आ ने ऑि फसक बड़ा बाबूक जमाए। अखन मनुखक \nओइ सघन बोनमे मािटपर पसरल हिरअर- हिरअर दूिब जकैgं6ं छैथ जे घाससँ लऽ कऽ िवशाल -िवशाल गाछक \nिनैg274चैgं6ंमे अपन अिैgंऔ4तैg2श4व हँसैत -खेलैत मौजसँ रखने अिछ। की ओइ दूिबकैg24ं अपन िजनगीसँ आनैg2शशद नै \nछइ?  जैg26उर छै! ओहो सिज- धिज पूणैgं6झ जुआनीमे आिब अपन ैg262ीतमक ैg262ितैg2उ2ामे िदन -राित तकैत रहैए जे हमर \nअखुनका जे पुैg4झ6 शरीर अिछ ओ छीिल कऽ लऽ जा ओइ गाइक भोजन बनौत जे दूध सन अमृत दइए। \nअमृतक सृजनकतैgं6उ हम नइ छी ?  ..अनासुरती बचेलालक मनमे उठलैन- अखन हम ओ बतहा बबाजी ने तँ भऽ \nगेलॱ जे शरीरसँ अलग भऽ नचैए?  ..टहलल-टहलल बचेलाल कलपर जा मुँह-हाथ धोइ कऽ पािन पील ैन। \nजिहना धीपल लोहा पािनमे पिड़ते सरा जाइए तिहना बचेलालोकैg24ं पािन िपबते भेलैन। पािन पीब धोतीक खूटसँ \nमुँह-हाथ पोिछ बचेलाल घड़ी देखलैन, तँ चािर बजैत। कुरसी उठा कोठरीमे दऽ केबाड़ बैgंश2 कऽ ताला लगा \nघर िदस िवदा भेला। आन िदनसँ िभैgंश2 मन। जिहना नसेरीकैg24ं िनशैgं6ं कम भेलापर भक् लगल रहैत तिहना  \nबचेलालोकैg24ं होइन। रैgंऔ4ताक कोनो सुिधए ने रहैन जे केतए पएर पिड़ रहल अिछ। िवचारक दुिनयैgं6ंमे मन \nवौआइत रहैन। मनमे बेर- बेर उठैन जे हमर शिैg27औत सूतल अिछ ओकरा जागाएब जैg26उरी अिछ , मुदा ओ जागत \nकेना? मनमे आबए लगलैन, डेढ़- डेढ़ घैg2शश टा ैgंऔ4कूल अबै-जाइमे लगैए जँ साइिकल कीिन  लेब तँ अदहा समैक \nबँचत जैg26उर हएत। अदहा समैक मतलब भेल डेढ़ घैg2शश टा । तेतबे निह, पैgं6ंच -दस िमनट देिरयो भेने, तेजीसँ \nचिल कऽ समए पुरा लेब। नहाइ-खाइमे सेहो डेढ़- दू घैg2शश टा  लिग जाइए ओहूमे अदहा समए बँचा सकै छी। \nभोैg26उ -पहर-के िब छानपर पड़ल रहै छी ओ पिहनॱ उिठ सकै छी। अगर सभ समैकैg24ं बँचा एकटा नव काज ठाढ़ \nकऽ लेब तँ खुशीसँ सैg294हािर सकै छी। तेतबे निह , फिजलाहा समैसँ जेते करब ओइसँ केते बेसी जीवनोपयोगी \nमशीनक उपयोगसँ हएत। तहूसँ बेसी काजक उैg2श4साह एने सेहो हएत ...।  \nघरपर आिब बचेलाल घड़ी देखलैन तँ आन िदनसँ बीस िमनट पिहने आ िब गेल छला। ई केना \nभेल?  मन पाड़ए लगला तँ रैgंऔ4ताक चलब मने ने पड़ैन। दरबैg276जेक चौकीपर कुरता , गंजी िनकािल कऽ रिख \nिबनु हाथ-पएर धोनिह चीत गड़े सुित दुनू बैgं6ंिह मोिड़ चाइनपर लऽ आँिख बैgंश2 केने सोचए लगला।  \nबाड़ीसँ अैg264आ उखािड़ सुिमैg2उउा एक हाथमे खैg2शशती दोसरमे अैg264आ नेने अबैत रहैथ। रैgंऔ4तेपर  सँ \nबचेलालकैg24ं देख चुपचाप आँगन चिल गेली। सुिमैg2उउा मने-मन बुिझ गेलिखन जे जिहना साइिकलपर  सँ िगरल \nआदमी हाथ- पएर तोिड़ रोडपर चीते पड़ल रहैए सएह गित बचेलालोकैg24ं भेल अिछ। मुदा अँगनाक टाटक \nभुरकी देने ैg26उमा बचेलालकैg24ं देख मने-मन सोचैत जे आन िदन ैgंऔ4कूलसँ सोझे अपना कोठरीमे आिब कपड़ा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n60 \n \nिनकालै छला मुदा आइ एना िकएक केलैन। भिरसक रैgंऔ4तामे िकछु भऽ गेलैन। धड़फड़ाइत अँगनासँ िनकैल \nैg26उमा बचेलालक लगमे आिब पुछलकैन  - \n“िकछु होइए?”  \nआँिख खोिल बचेलाल ैg26उमाकैg24ं देख फेर आँिख मूिन लेलैन। ैg26उमाक करेजमे डर सिैg2शशहया गेल। मुँह लग \nमुँह लऽ जा ैg26उमा फेर पुछलकैन  - \n“मन-तन खराब भऽ गेल?”  \nआँिख खोिल बचेलाल मैg2शशद ैgंऔ4वरे मुदा सैgंझ2त शैg292दमे बजला - \n“निह! िकछु ने होइए। अखन ऐठामसँ जाउ। मनमे समुैg4औ6क लहैर उिठ रहल अिछ  ।” \nधड़फड़ाइत ैg26उमा सासुकैg24ं कहैले आँगन गेली। माथपर  सँ साड़ी सरकल ैg26उमाक। सासु लग जा \nकहलकैन - \n“अखन अैg264आ बनौनाइ छोिड़ देथुन। बेटाक मन खरा ब भऽ गेलैन। ने बजै छैथ आ ने मन उछटगर \nछैन  । जेना मुँहक रंगो बदलल जाइ छैन  । झब-दे चलौथु। देखथुन जे की भऽ गेलैन।”  \nदुनू हाथसँ अैg264आ पकैड़ कैg2उ4ामे लगौने सुिमैg2उउा ैg26उमा िदस देख बजली - \n“बैg274चाकैg24ं िकछु ने भेलैन। ैgंऔ4कूलसँ अबैमे थािक गेल हेता। ” \nहड़बड़ाइत ैg26उमा बजली - \n“निह माए! आनो िदन ैgंऔ4कूलसँ अबै छला िक आइए -टा पएरे एला। एना कहैgं6ं आन िदन होइ \nछेलैन! केहेन बिढ़यैgं6ं आन िदन देखै छेिलऐन !” \nसुिमैg2उउाक बैgं6ंिह पकैड़ ैg26उमा िघचने-िघचने दलानपर अनलकैन । दरबैg276 जापर अिबते सुिमैg2उउा ैg26उमाकैg24ं \nकहलिखन-  \n“अहैgं6ं , झब-दे चाह बनौने आउ। हम अछेलालकैg24ं शोर पाड़ै छी ।”  \nैg26उमा चाह बनबए गेली। सुिमैg2उउा अछेलालकैg24ं शोर पाड़ए गेली। जारैन  -ले अछेलाल सूखल कड़ची \nटोिनयबैत रहए, तखने एकटा कड़ची तौड़ै काल आँगुर कपा गेलइ। जइसँ छर-छर खून बहैत रहइ। ताबे \nसुिमैg2उउो लगमे पहुँचली। खून बहैत देख सुिमैg2उउा मखनीकैg24ं लैg2उ4ा नेने अबैले कहलिखन। लैg2उ4ा नेने मखनी \nदौगल आएल। मखनीक हाथसँ लैg2उ4ा लऽ सुिमैg2उउा अछेलालक ओंगरीमे नुिर  या कऽ बािैg2शशह देलिखन। खून बैgंश2 \nभऽ गेल। टोिनयेलहा कड़ची समैट मखनी चुिैgंं4 लग लऽ गेल। अछेलालकैg24ं संग केने सुिमैg2उउा बचेलाल लग  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n61 \n \nएली। ताबत ैg26उमो चाह नेने एली। सभ िक  यो चाह िपबए लगला। चाहक चुैgंऔ4की लैत बचेलाल अछेलालकैg24ं \nपुछलिखन- \n“काका, ओंगरीमे लैg2उ4ा िकए लटपटौने छह ?”  \n“अखने कड़ची टोिनयबै छेलॱ िक काप लिग गेल। अपना टैgं7औगारी नइए जइसँ छकैड़तॱ , तँए हाथेसँ \nतोड़ै छेलॱ। खून बहए लगल तँए लैg2उ4ा बािैg2शशह देिलऐ। ” \nबचेलालक गप सुिन- सुिन ैg26उमाक मन असिथर होइत गेलैन। मुदा तैयो आँिख उठा-उठा बचेलाल िदस \nदेखैत रहली। .. अछेलाल बचेलालकैg24ं कहलक - \n“बैg274चा , छुैg274 छे अहैgं6ं खेतीक भार देलॱ। िबनु ओजारे खेती केना करब ?  ने हर अिछ आ ने कोदािर,  ने \nघरमे नीक हँसूआ अिछ आ ने खुरपी। ने कुरहैर अिछ आ ने टैgं7औगारी। तखन छुैg274 छे हाथे केते काज चलत। \nगाममे देखते छी जे ने केकरो िक यो कोनो चीज दइए आ ने गरीबी दुआरे सभकैg24ं सभ चीज छइ। तखन \nकेना काज चलत?”  \nअछेलालक बात सुिन बचेलालक मनमे उठलैन- जिहना साइिकलक दुआरे अपन समए नैg4झ6 होइए तिहना \nओजारक दुआरे अछेलाल कैgंझ2ाक। .. मुैgंऔ4की दैत सुिमैg2उउा कहलिखन - \n“बैg274चा , जिहना समाज पिरवारकैg24ं आगू बढ़बैमे सहायक होइ छै तिहना बाधको अिछ। ओना कहैले \nसभकैg24ं-सभ नीके बात कहैए मुदा बेवहारमे उनटा छइ। अखन जइ िसमान पर ठाढ़ छह पिहने ओते पहुँचैक \nउपए करह। बुझैमे नै अबैत हेतह मुदा छह ओइसँ बहुत िनैg274चैgं6ं , तँए अपन िसमानसँ िनैg274चैgं6ं कोन -कोन रैgंऔ4तामे \nपछुआएल छह,  पिहने ओ बुिझ ओकरा पुरबए पड़तह। जखन औझुका िसमानपर ठाढ़ भ ऽ जेबह तखन आगू-\nमुहैg24ं डेग उठतह। एकभैg272गू भऽ आगू डेग उठबए चाहबह तँ केतौ -ने-केतौ लसैक जेबह।”  \nसुिमैg2उउाक िवचार सुिन बचेलालक मनमे आशाक टेमी भुकभुकाए लगल। हृदैमे मिैgं2औम इजोत भेल। \nमुिैgंऔ4 क याइत बजला-  \n“माए, तोहर बात मनमे गिड़ गेल। अखन काज करै जोकर चािर गोरे छी , दू परानी अछेलाल काका \nआ दू परानी अपने। तूँ तँ बुढ़ भेलँह। जखन ैgंऔ4कूलमे छेलॱ तखन मनमे उठल जे सभ िदन पएरे चािर \nकोस अबै-जाइ छी तँए एकटा साइिकल कीिन  लेलासँ अदहा समए  बँचत। जे समए उगरत ओकर उपयोग \nआगूक काजमे करब। जाबे आगू बढ़ैक चेैg4झ6ा नै करब ताबे आगू केना बढ़ब?”  \nमुड़ी डोलबैत सुिमैg2उउा बजली -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n62 \n \n“बैg274चा , अखन दूटा रैgंऔ4ता पकड़ैक छह। नोकरी करै छह तँ नोकिरयो आ दू बीघा खेत छह ओहूमे \nजान फुकैक छह। जँ दुनू सुिढ़या कऽ चलए लगतह तँ अनेरे घर उठैत देखबहक। बड़ िचैgंझ2न बात \nअछेलाल बौआ कहलखुन। जाबे खेती करैक ओजार नै रहतह ताबे मुका बला केना करबहक?”  \nसुिमैg2उउाक बात समाैg29औतो ने भेल िक िब  ैg274 चेमे अछेलाल बाजल-  \n“भौजी, कािैgंं4 बेैg26उ -पहर जुगाय आिब कऽ डेिढ़यापर बैस रहल। हम अँगनामे िबछा नक टुटल डोरी \nजोड़ैत रही। कनी कालक पछाइत   थूक फेकैले उठलॱ िक जुगायकैg24ं बैसल देखिलऐ। चोैgं26े आँगन घुिम   \nचैgंझ2ापर सँ तमाकुल -चुन लऽ चुनबैत डेिढ़यापर गेलॱ। जुगायक सूखल मुँह देख पुछि ल ऐ जे  ‘भाय केमहर-\nकेमहर एलह, बड़ मैg2शशहुआएल देखै िछअ। ’ िकछु बजैक िहैg294मते ने वेचारे के होइ। तमाकुल देिलऐ। अपनो \nखेलॱ। तमाकुल मुँहमे लेला पछाइत   जेना बजैक हूबा भेलइ।  कहलक,‘अछेलाल भाय,  कहैक तँ साहस निहयैg24ं \nहोइए मुदा तोहूँ कोनो िबरान निहयैg24ं छह तँए कहै िछअ। देखबे करै छहक जे समए केते दुरकाल भऽ गेल \nअिछ। लऽ दऽ कऽ चािर बीघा खेत छल। भगवान तीनटा बेटी देने छ ैथ। जेठकी बेटीक िबआह तँ बाबूए \nसोझहामे भेलइ। दूटा बँचल। मैझलीक िब आहमे सोमनसँ ैg26उपैआ कजैgं6झ लेलॱ। आशा छल जे खेतक उपजासँ \nकजैgं6उ सठा लेब। मुदा पैछला तीन साल केहेन भेल से तँ बुझले छह। ैg26उपैआ नै देल भेल। एक िदन सोमन \nतेना ने बाजए लगल जे खीस चिढ़ गेल। मनमे आएल जे एैgंझ2ो धूर खेत बँचाए वा निह मुदा पैgं6ंच िदनक \nभीतर ओकर ैg26उपैआ दऽ देबइ। मनमे तामस रहबे करए , डेढ़ बीघा खेत सैgंऔ4तेमे बेच कऽ ैg26उपैआ दऽ देिलऐ। \nआब अढ़ाइए बीघा खेत बँचल अिछ। छोटकी बेटी पनरह- सोलह बखैgं6झक भऽ गेल अिछ। तँए िब  आह केनाइ \nजैg26उरी भऽ गेल अिछ। कथा ठेमाएल अिछ मुदा िबनु खरचे िदन -ठेकान केना करब। तेहेन भूत लोककैg24ं \nलगल छै जे सभकैg24ं मचोिड़ -मचोिड़ खाइए। सूदी ैg26उपैआ लैत डर होइए तँए तोरा लग एलॱ जे ैg26उपैआक कोनो \nजोगार लगा दएह।’  \nजुगायक बात हृदैकैg24ं पीघला देलक। मुदा गरीबक हृदए पी  घलनिह  की?  अपने तँ तेरह दैg2शंडक सकरैgं6ंित \nिबतैए तखन दोसरक मदैत की करबै। मुदा मनमे आएल जे बचेलाल तँ नोकरी करै छैथ तँए हुनकैg24ं कहबैन। \nसमाजक बेटी आ अपना बेटीमे िक अन्  तर होइ छइ। जाबे िब आ ह-दुरागमन नै भेल रहै छै ताबे माए-बापक \nसमाजमे बेटी रहैए, तेकर पछाइत  तँ सदा-सदा-ले चिल जाइए।”  \nअछेलालक बात िध यानसँ सुिन बचेलाल मुड़ी गॲित िवचारए लग ला। समाजमे हम नोकरी करै छी। \nैg26उपैआ कमाइ छी। समाजोक तँ आशा हमरा कमाइमे छइ। अगर ैg26उपैआ हम निहयैg244  देबै तैयो कोनो-ने-कोनो \nतरहैg24ं िब  आह भाइए जेतइ। मुदा हमरा की बूझत?  हमरा ैg262ित केते घृणा वेचाराकैg24ं हेतइ। जाबे जुआन बेटी \nकेकरो घरमे रहै छै ताबे माए-बापक हृदए ितल-ितल कऽ जरैत र है छइ। एहेन समैमे मदैत मदैत निह \nिजनगीक पैघ बोझ उतारब हएत। हमर ैg26उपैआ बैgं7ंकमे अिछ। सुिदये केते देत? जेते सुइद देत तइसँ बेसी \nमहगी बढ़तै जइसँ ैg26उपैआक मोले कमत। तखन तँ मुरोसँ कम भेटत। ओइसँ नीक जे िबनु सुिदये ैg26उपैआक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n63 \n \nमदैत कऽ िदऐ। .. एते बात मनमे अिबते बचेलाल मुड़ी उठा माए िदस तकलैन। सुिमैg2उउो बचेलाले िदस \nतकैत। दुनू गोरेक िवचार आँिखएसँ भऽ गेल। बचेलाल माएकैg24ं कहलक - \n“माए, चाैg26उ -भर तँ अभावे-अभाव देखै छी। अभावकैg24ं िबनु मेटौने लोक केना आगू-मुहैg24ं ससरत। बेकतीसँ \nलऽ कऽ पिरवार आ पिरवारसँ समाज धिर सभ अँटैक गेल अिछ। केना ससरत?  जिहना नीच जमीनमे बहैत \nपािन ऊँच जमीनमे नै चिढ़ पबैत,  तोहूमे जँ मािटक आिड़ बनल रहए,  तखन तँ आरो मोसिकल होइत तिहना तँ \nिजनिगयोमे लोककैg24ं होइए। िजनगी तँ हवाक गितसँ नइ चिल सकैए जे ऊपर -िनैg274चैgं6ंक भेद िबनु बुझने चलैत \nरहत।”  \nमुिैgंऔ4 कयाइत सुिमैg2उउा बचेलालकैg24ं कहलिखन - \n“बड़ सुैgंश2र बात बैg274चा कहलह। िनैg274चैgं6ंक पािन   जखन  जमा भऽ मोटाइए तखन ऊपर चढ़ैक आशा होइ \nछइ। बाधा ैg26उपी आिड़  तोड़ैले साधनक जैg26उरत होइ छइ। अखन धिर समािजक रीित -िरवाज, चािल-ढािल  \nएहेन बना देल गेल अिछ जे एकटा डेग उठाउ तँ दोसर लसकत आ द ोसर उठाउ तँ तेसर लसकत। मुदा \nधैयैgं6झ आ साहसक आवैgंऔ2यकता सभकैg24ं छइ। एक ैgंऔ4थानपर ठाढ़ भऽ वा बैस कऽ देखलासँ दूर धिर देख पड़ैत \nमुदा बातकैg24ं गौरसँ बुझए  पड़त जे जिहना आँिखसँ िनकलैत ैg276योित पिहने लगसँ देखैत दूर तक देखैए तिह  ना \nसभसँ पिहने मनुखकैg24ं अपने देखए पड़तै, जखन अपनाकैg24ं देख लेत तखन दुिनयैgं6ं देखैक रैgंऔ4ता भेटतै। जखने \nदुिनयैgं6ंक रैgंऔ4तापर चलब शुैg26उ करत तखने थाल -िखचार छोिड़ सैgंझ2त मािटपर पएर पड़तै। अखन तोरा \nसोझहामे तीन तरहक काज उपिैgंऔ4थत छह , पिहने अपना-ले साइिकल कीिन  लएह जइसँ शरीरोक रैg2उ2ा हेतह \nआ समैयोक बचत आ दोसर खेतीक सभ समचा कीिन  लएह।”  \nमाइक बात सुिन बचेलाल अछेलाल िदस देखैत बजला-  \n“काका, कािैgंं4 शिन छी। जँए एते िदन खगल तँए एक िदन आरो खगह। हमहुँ जँए एते िदन पएरे \nैgंऔ4कूल गेलॱ  तँए एक िदन आरो जाएब। परसू रिव छी, छुिैgं26यो रहत। दुनू गोरे सबेरे जलखै कऽ बजार \nचलब। साइिकलो कीिन  लेब आ खेितयोक सभ ओजार। जुगायोकैg24ं बेटीक िब  आहमे मदैत कऽ देबइ। जे \nैg26उपैआ बैgं7ंकमे अिछ ओ सभ उठा पिरवारसँ समाज धिरमे उपयोग कऽ लेब। एक पिरवारकैg24ं आगू बढ़ने तँ \nसमाज नै अ गुआएत। समाजकैg24ं अगुआइले सभ पिरवारकैg24ं अगुआए पड़त। जिहना एकटा इंजन बड़का -बड़का \nकोठरीकैg24ं जोिड़ अपना गितमे चलबैए तिहना जँ समाजोकैg24ं रैgंऔ4तापर आिन िघचल जाए तँ ओहो ओइ गितसँ \nजैg26उर चलत। ” \nबचेलालक िव चार सुिन सुिमैg2उउा बजली - \n“बौआ, तूँ साइिकल कीिनबह। अपने तँ एैgंझ2े बेर ैgंऔ4कूल जेबह एबह। मुदा तेकर बाद तँ साइिकल \nघरेमे पड़ल रहतह तँए समाजमे केकरो साइिकलक जैg26उरी हेतै तँ ओकरो िदहक। अपनो काज चलतह आ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म अंक  ०१  िदस/g638र  २०१६  ( वष/g330 ९ मास  १०८  अंक  २१५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n64 \n \nदोसरोक चलतै। जिहना पिहलुका लोक पोखैर खुनबै छला जइसँ अ पनो काज होइ छेलैन आ समाजोक होइ \nछेलइ। जाधैर समाजमे ैg262ेम नै बढ़त , एक दोसरकैg24ं मनुख बुिझ मदैत नै करत ताधैर समाज लड़खड़ाइते \nरहत। जखन सभ- सभ- ले देहसँ लऽ कऽ चीज धिरसँ ठाढ़ हएत तखन समाज िनिैg2उ6त आगू-मुहैg24ं ससरत \nजइसँ सबहक कैg29शयाण हएत। जुगायक बेटीक िब  आहमे ैg26उपैआ जैg26उर िदहक। ओ जँ खेत भरना िदअ \nचाहतह तँ ओकरा किह िदहक जे खेत बटाइ वएह करए। वेचारा सुिद योसँ बँिच जाएत आ उपजो हेतइ। \nओकरो तँ पिरवार छै,  ओहो तँ अैgंश2े खाएत। ” \nसैgं6ंझू-पहर जुगाय अछेलाल ऐठाम आएल। अछेलाल सभ काज सिहयािर प ोखैर िदस जाइक िवचार \nकिरते छल िक जुगायपर नजैर पड़लै,  नजैर पिड़ते कहलक-  \n“जुगाय भाय, तोहर काज सुतैर गेलह। जखनसँ तूँ कहलह तखनेसँ मनमे खुटखुटी प कैड़ लेलक। \nमुदा केकरोसँ कोनो बात करैक समए होइ छइ। समए पािब बचेलालकैg24ं कहिलऐ। वेचारा मािन गेल। ओ \nतोरा ैg26उपैआ सैg294हािर देथुन। तूँ िनिैg2उ6ैg2शशत भऽ िब  आहक िदन-ठेकान करह।”  \nअछेलालक बात सुिन जुगाय बाजल-  \n“भाय, अखनो दुिनयैgं6ंमे नीक लोकक कमी नइ छइ। जे अनका बेरपर ठाढ़ हएत ओकरो बेरपर भग वान \nठाढ़ हेिथन। हम तँ अपना- मुहैg24ं हुनका िकछु ने कहलयैन तँए संगे चलह जे अपनोसँ बचेलालकैg24ं कहबैन। ” \n“अखन तोरा कहैक काज नै छह। नीक हेतह जे परसू रिव िदन संगे बजार चिल रैgंऔ4तेमे सभ गप \nकरब।”  \nअछेलालक बात सुिन मुड़ी डोलबैत जुगाय बाजल-  \n“बड़बिढ़यैgं6ं भाय। ” \n◌ \nशधgव9व द संधgव71 या  : 2453  \n6.  \nदेवनकैg24ं पािब दीनमा आ भुखनीकैg24ं वेहद खुशी भेल। भुखनीक मनमे आएल- कमाइबला बेटा भगवान प ठा \nदेलैन। मनमे एकटा पैछला बात एलै, हमरासँ एक िदन पिहने दुखनीक जैg2शश म  भेल, बैg274चेसँ दुनू गोरे संगे रहबो \nकरै छेलॱ आ खेलबो करै छेलॱ। जब कनी नमहर भेलॱ तब संगे पैg2उ4ो बीछी , गोबरो िबछ-िबछ आनी आ \nिचपिड़यो पाथी। घासो िछलैले जाइ आ बकिरयो चराबी। बाधमे रखबारक खोपड़ी लग बैस चैरिखयो-चैरखी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१५  म ","size_mb":3.59,"has_text":true},"Videha 216.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 216.pdf","name":"Videha 216.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २१६ म अंक १५ िदसखgशथ4बर  २०१६ (वषखg36ू ९ मास १०८ अंक २१६)\n \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गणढ़3टई  \n२.१.डॊ कैलाश कुमार ि म /g257 -र ा ज /g304 था न  केर मंडोवरमे रावण आ मंदोदरीक िववाह: लोक इितहास केर मूत /g361  आ \nअमू त /g361  /g262म ाण  \n२.२. जगदीश /g262साद मंडल - जीवन-मरण ( उप/g288यास - तेसर सं/g304करण ) \n२.३. जग द ी श /g262 स ाद  म ंडल - ज ी व न  सं घ ष /g361  (उप /g288य ा स - ते स र  स ं/g304 क र ण ) \n२.४ .जगदीश /g262साद मंडल - नै धाड़ैए ( बाल उप/g288यास - तेसर सं/g304करण ) \n३. पखg3श4  \n३.१.सुशाणढ़ट88त  झा \"अवलोिकत\"- किवता-नेनपन  \n३.२.आशीष अनिचणढ़ट88हार - ३ टा गजल \n३.३.राजेश मोहन झा \"गुंजन\" -िबनु राधाक खg4ृथज \n३.४.अखgशथशदुर  रखgश76जाक -गजल  \n  \n४.ब◌ालानणढ़3थई कृते- डॉ. शिशधर कुमर-३टा बाल किवता \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचणढ़टैैकला/ फोटो सभ क फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचणढ़3थ3क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकखg365इव   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृणढ़टैईक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेहक  http://videha.co.in/  1 जनवरी 2017 केर अंक िनकिलते िवदेह दसम बखणढ़3थछमे णढ़टथटवेश कऽ जाएत। \nअइ अवसरपर िवदेह गीत-संगीतक एलबम केर समीणढ़टैटा आिद णढ़टथटकािशत करबाक िनणणढ़3थछय लेलक अिछ। िछटपुट \nणढ़टथटयासक अितिरणढ़ट7यत शायद ई पिहल अवसर हेतै मैिथली पिणढ़टैैकािरतामे जखन िक कोनो सािहिणढ़ट8ईयक पिणढ़टैैकाक \nकोनो एकटा अंकमे िफणढ़ट98मी गीतक एलबम वा िक णढ़3यईवतंणढ़टैै गीत -गजलक एलबम केर समीणढ़टैटा देबाक णढ़टथटयास वा \nिनणणढ़3थछय कएल गेल हुअए। संगीत समीणढ़टैटक लोकिनसँ आणढ़39छह जे ओ कोनो एलबमक कोनो गीत -गजल-संगीत की \nपूरा एलबम केर समीणढ़टैटा पठाबिथ। समीणढ़टैटा-लेख आिदमे गीत-संगीतक भाव पणढ़टैट , टेणढ़टथथीकल पणढ़टैट , शणढ़ट9टद च यन \nपणढ़टैट , एडीिटंग पणढ़टैट , माकणढ़37छिटंग पणढ़टैट आिद केर वणणढ़3थछन हुअए। लेखकणढ़टई3 ggajendra@videha.com  पर 1 \nिदसणढ़ट9ईबर 2016 धिर पठाएल जाए। ऐ अंकमे समाणढ़ट88य रचना ओ णढ़3यईथायी णढ़3यईतंभ सभ सेहो रहबे करत। णढ़टथटयास \nरहत जे बेसीसँ बेसी गीत-गजल-संगीत आिक पूरा एलबमक समीणढ़टैटा आबए।  \n  \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषणढ़3थईक तीन सािहणढ़ट8ईयकारपर णढ़टथटकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषणढ़3थईक जीिवत सािहणढ़ट8ईयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहणढ़ट8ईयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहणढ़ट8ईयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ णढ़389ममे अरिवणढ़ट88द ठाकुर ओ जगदीश चंणढ़ईयथ ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषणढ़3थईक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषणढ़3थईक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मणढ़3थ3गल गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतगणढ़3थछत िवदेहक िकछु अिगला िवशेषणढ़3थईक परमेणढ़टै8र कापिड़ , वीरेणढ़ट88णढ़ईयथ मिणढ़ट98लक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक णढ़टथटयास रहत जे ई िवशेषणढ़3थईक सभ जनवरी ओ फरवरी २०१७ मे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \nणढ़टथटकािशत हुअए मुदा ई रचनाक उपलणढ़ट9टधतापर िनभणढ़3थछर करत। मने रचनाक उपलणढ़ट9टधताक िहसाबसँ समए ऊपर -\nिनणढ़ट7ईचा भऽ सकैए। सभ गोटासँ आणढ़39छह जे ओ अपन -अपन रचना ३१ िदसणढ़ट9ईबर २०१६ धिर \nggajendra@videha.com पर पठा दी। \n  \nिवदेह सखgशथ4मान  \nिवदेह समानाखgशंंतर सािहखgशं4य अकादेमी सखgशथ4मान  \n१.िवदेह समानाखgशंंतर सािहखgशं4य अकादेमी फेलो पुरखg3ृ4कार २०१०-११   \n२०१० णढ़टै7ी गोिवणढ़ट88द झा (समणढ़39छ योगदान लेल ) \n२०११ णढ़टै7ी रमानणढ़ट88द रेणु (समणढ़39छ योगदान लेल ) \n२.िवदेह समानाखgशंंतर सािहखgशं4य अकादेमी पुरखg3ृ4कार २०११-१२   \n२०११ मूल पुरणढ़3यईकार - णढ़टै7ी जगदीश णढ़टथटसाद मणढ़ट83डल (गामक िजनग ◌ी, कथा संणढ़39छह ) \n२०११ बाल सािहणढ़ट8ईय पुरणढ़3यईकार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संणढ़39छह ) \n२०११ युवा पुरणढ़3यईकार - आनणढ़ट88द कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुरणढ़3यईकार - णढ़टै7ी रामलोचन ठाकुर - (पखg3श3ानदीक माझ ◌ी, बणढ़3थईणढ़ट7टला- मािनक बंणढ़3टईोपाणढ़ट87याय , उपणढ़ट88यास \nबणढ़3थईणढ़ट7टलासँ मैिथली अनुवाद ) \nिवदेह भाषा सखgशथ4मान २०१२-१३ (वैकिखgशथंपक सािहखgशं4य अकादेमी पुरखg3ृ4कारक खgश65पमे खgश6शिसखg3शृ ) \n1. ि व द े ह  स म ा न ा /g288 तर  स ा ि ह /g284 य अ क ाद े म ी  फ े ल ो प ु र/g304 क ा र  2012  \n2012  णढ़टै7ी राजनणढ़ट88दन लाल दास  (समणढ़39छ योगदान लेल ) \n2. ि व द े ह  भ ाष ा स/g294 म ा न  २०१२-१३ (व ै क ि/g298 प क  स ाि ह /g284 य  अ क ा द े म ी  प ु र/g304 क ा र क  /g265पम े  /g262 ि स /g320 ) \n२०१२  बाल सािहणढ़ट8ईय पुरणढ़3यईकार  - णढ़टै7ी जगदीश णढ़टथटसाद मणढ़ट83डल कणढ़टई3 “तरेगन ” बाल णढ़टथटेरक िवहिन कथा संणढ़39छह  \n२०१२  मूल पुरणढ़3यईकार  - णढ़टै7ी राजदेव मणढ़ट83डलकणढ़टई3 \"अखgशथ4बरा \" ( किवता संणढ़39छह ) लेल। \n2012  युवा पुरणढ़3यईकार - णढ़टै7ीमती णढ़ट7थयोित सुनीत चौधरीक  “अिचखg36ूस ” ( किवता संणढ़39छह ) \n2013  अनुवाद पुरणढ़3यईकार - णढ़टै7ी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" ( मराठी उपणढ़ट88यास णढ़टै7ी िवणढ़3य3णु सखाराम खाणढ़ट83डेकर ) \nिवदेह भाषा सखgशथ4मान २०१३-१४ (वैकिखgशथंपक सािहखgशं4य अकादेमी पुरखg3ृ4कारक खgश65पमे खgश6शिसखg3शृ ) \n२०१३  बाल सािहणढ़ट8ईय पुरणढ़3यईकार  – णढ़टै7ीमती णढ़ट7थयोित सुनीत चौधरी- “देवीजी” ( बाल िनबणढ़ट88ध संणढ़39छह ) लेल। \n२०१३  मूल पुरणढ़3यईकार  - णढ़टै7ी बेचन ठाकुरकणढ़टई3 \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" ( नाटक संणढ़39छह ) लेल। \n२०१३ युवा पुरणढ़3यईकार - णढ़टै7ी उमेश मणढ़ट83डलकणढ़टई3 “िनखg3ृशतुकी ” ( किवता संणढ़39छह )लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरणढ़3यईकार - णढ़टै7ी िवनीत उणढ़ट8ईपलकणढ़टई3 “मोहनदास ” ( िहणढ़ट88दी उपणढ़ट88यास णढ़टै7ी उदय णढ़टथटकाश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा सखgशथ4मान  २०१४-२०१५  (समानाखgशंंतर सािहखgशं4य अकादेमी सखgशथ4मान ) \n२०१४ मूल पुरणढ़3यईकार - णढ़टै7ी नणढ़ट88द िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संणढ़39छह )  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n२०१४ बाल पुरणढ़3यईकार - णढ़टै7ी जगदीश णढ़टथटसाद मणढ़ट83डल (नै धारैए - बाल उपणढ़ट88यास ) \n२०१४ युवा पुरणढ़3यईकार - णढ़टै7ी आशीष अनिचणढ़ट88हार (अनिचखgशंंहार आखर - गजल संणढ़39छह ) \n२०१५ अनुवाद पुरणढ़3यईकार - णढ़टै7ी शणढ़ट9ईभु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपणढ़ट88यासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृखgशं4य , मूितखg36ूकला , िशखgशथंप आ िचखgश55कला खgश5शेखgश55मे िवदेह सखgशथ4मान २०१२  \nअिभ नय- मुखgश7ूय अिभनय  , \nसुणढ़टै7ी िश  णढ़ट98 पी कुमारी, उणढ़ईछछ - 17  िप ता णढ़टै7ी लणढ़3ैय म ण झा \nणढ़टै7ी शोभा काणढ़ट88 त  महतो, उणढ़ईछछ - 15  िप ता- णढ़टै7ी रामअवतार महतो, \nहाखg3ृ4 य -अिभनय  \nसुणढ़टै7ी िणढ़टथट  यंका कुमारी, उणढ़ईछछ - 16,  िप ता- णढ़टै7ी वैणढ़3टईनाथ साह  \nणढ़टै7ी दुगणढ़3थैनंद ठाकुर , उणढ़ईछछ - 23,  िप ता- णढ़3यई व . भरत ठाकुर \nनृखgशं4 य  \nसुणढ़टै7ी सुलेखा कुमारी, उणढ़ईछछ - 16,  िप ता- णढ़टै7ी हरेराम यादव  \nणढ़टै7ी अ मीत रंजन, उणढ़ईछछ - 18,  िप ता- नागेणढ़टै8र कामत  \nिच खgश55कला  \nणढ़टै7ी पनकलाल मणढ़ट83डल , उमेर- ३५, िपता- णढ़3यईव . सुणढ़ट88दर मणढ़ट83डल , गाम छजना \nणढ़टै7ी रमेश कुमार भारती, उणढ़ईछछ - 23,  िप ता- णढ़टै7ी मोती मणढ़ट83 ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \nणढ़टै7ी परमानणढ़ट88 द  ठाकुर, उणढ़ईछछ - 30,  िप ता- णढ़टै7ी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \nणढ़टै7ी बुलन राउत , उणढ़ईछछ - 45,  िप ता- णढ़3यई व . िच णढ़ट98 टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nणढ़टै7ी बहादुर राम , उणढ़ईछछ - 55,  िप ता- णढ़3यई व . सरजुग राम \nिशखgशथंपी -वखg3ृ4तुकला  \nणढ़टै7ी जगदीश मिणढ़ट98लक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूितखg36ू-मृिखgश54का कला  \nणढ़टै7ी यदुनंदन पंिड  त, उणढ़ईछछ - 45,  िप ता- अशफणढ़3थ8 पंिड  त \nकाखg4ू7 -कला \nणढ़टै7ी झमेली मुिखया,िपता णढ़3यईव . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आखgशं4मिनभखg36ूर संखg3ृ4कृित  \nणढ़टै7ी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता णढ़3यईव . णढ़टै7ी फणी दास , गाम वेरमा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \nिवदेह मैिथली पखgश55कािरता सखgशथ4मान  \n-२०१२ णढ़टै7ी नवेणढ़ट88दु कुमार झा \nनाटक, गीत, संगीत, नृखgशं4य , मूितखg36ूकला , िशखgशथंप आ िचखgश55कला खgश5शेखgश55मे िवदेह सखgशथ4मान २०१३    \nमुखgश7ूय अिभनय -  \n(1)  सुखgश57ी आशा कुमारी सुपुखgश55ी खgश57ी रामावतार यादव , उमेर- १८, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपुखgश55 मो . ईषा आलम, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुखgश57ी अपणखg365 कुमारी  सुपुणढ़टैैी णढ़टै7ी मनोज कुमार साहु, जणढ़ट88 म  ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलिणढ़3ैय म  िन यणढ़3थ3, पोणढ़3यई ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाखg3ृ4 य –अिभनय- \n(1)  खgश57ी खg4ृथखg33शदवे पासवान उफखg36ू रामजानी पासवान  सुपुणढ़टैै - णढ़3यई व . लणढ़3ैय मी पासवान, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस फ आलम सुपुखgश55 मो . मुखg3ृ4 ता क आलम, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृखgशं4य , मूितखg36ूकला , िशखgशथंप आ  िचखgश55कला खgश5शेखgश55मे िवदेह सखgशथ4मान  (मखg364गिन खबास समखg3थू योगदान \nसखgशथ4मान ) \nशाखg3ृ4 खgश55ी य संगीत सह तानपुरा : \nखgश57ी रामवृखgश5श िस ◌ ंह सुपुखgश55 खgश57ी अिन  खgश65खg3शृ िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोणढ़3यई ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमखg364गिन   खबास सखgशथ4 मा न: िमिथला लोक संखg3ृ4कृित संरखgश5शण : \nखgश57ी राम लखन साहु पे. णढ़3यई व . खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोणढ़3यई ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृखgशं4य , मूितखg36ूकला , िशखgशथंप आ िचखgश55कला खgश5शेखgश55मे िवदेह सखgशथ4मान  (समखg3थू योगदान सखgशथ4मान ):  \nनृखgशं4 य  -  \n(1)  खgश57ी हिर   नारायण मखgशं3 ड ल सुपुणढ़टैै - णढ़3यई व . नणढ़ट88 दी मणढ़ट83 ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  सुखgश57ी संगीता कुमारी सुपुखgश55ी खgश57ी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच खgश55कला -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n(1)  जय खgश6शकाश मखgशं3 ड ल सुपुणढ़टैै - णढ़टै7ी कुशेणढ़टै8र मणढ़ट83 ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोणढ़3यई ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  खgश57ी चखgशंं दन कुमार मखgशं3 ड ल सुपुणढ़टैै णढ़टै7ी भोला मणढ़ट83 ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पोणढ़3यई ट - बेलही, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संणढ़टथटित  , छाणढ़टैै णढ़3यई नातक अंित म वषणढ़3थछ, कला एवं िश णढ़ट98 प  महािव णढ़3टईालय - पटना।     \nहिर मुिन यखg363 / हारमोिनयम   \n(1)  खgश57ी महादेव साह सुपुखgश55 रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाडणढ़3थछ- नं. ०९, पोणढ़3यई ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  खgश57ी जागेखgश5ंर खgश6शसाद राउत  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . रामणढ़3यई वणढ़टथैप राउत , उमेर ६०, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1)  खgश57ी अनुप सदाय  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पोणढ़3यई ट - मनोहर पणढ़3टथी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  खgश57ी कखgशथं ल र राम  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . खणढ़3टथर राम , उमेर- ५०, गाम- लिणढ़3ैय म  िन यणढ़3थ3, पोणढ़3यई ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1)  वासुदेव राम  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . अनुप राम, गाम+पोणढ़3यई ट - ि◌ नमणढ़3थछली, वाडणढ़3थछ न . ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशखgशथंपी -वखg3ृ4तुकला -  \n(1)  खgश57ी बौकू मिखgशथं ल  क सुपुणढ़टैै दरबारी मिणढ़ट98 ल  क, उमेर- ७०, गाम- लिणढ़3ैय म  िन यणढ़3थ3, पोणढ़3यई ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2)  खgश57ी राम िव  लास धिर कार  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूितखg36ूकला -मृितखg36ूकार कला -  \n(1)  घूरन पंिड त सुपुखgश55 - णढ़टै7ी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+पोणढ़3यई ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  खgश57ी खgश6शभु पंिड त सुपुखgश55  खg3ृ4 व .   , पता- गाम+पोणढ़3यई ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nकाखg4ू7 -कला-  \n(1)  खgश57ी जगदेव साहु सुपुणढ़टैै शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नमणढ़3थछली-पुरवणढ़3थैस , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  खgश57ी योगेखgशंं खg4ृ6 ठाकुर सुपुखgश55 खg3ृ4 व . बुखg3शृू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आखgशं4मिनभखg36ूर संखg3ृ4कृित -    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \n(1)  खgश57ी राम अवतार  राउत सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  खgश57ी रौशन यादव  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . किप लेणढ़टै8र यादव , उमेर- ३५, गाम+पोणढ़3यई ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअखg334ा /महराइ-  \n(1)  मो. जीबछ  सुपुणढ़टैै मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोणढ़3यई ट - बड़हारा, भाया- \nअणढ़ट88 ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \nखgश57ी बखgश74 चन मखgशं3 ड ल सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . सीताराम मणढ़ट83 ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nखgश57ी रामदेव ठाकुर सुपुखgश55 खg3ृ4 व . जागेखgश5ंर ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (खgश6शभाती ) गौिन हार  आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1)  णढ़टै7ी सुकदेव साफी \nसुपुणढ़टैै णढ़टै7ी   , \nपता- गाम इटहरी, पोणढ़3यई ट - बेलही, भाया- ि◌ नमणढ़3थछली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (खgश6शभाती ) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1)  सुकदेव साफी सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोणढ़3यई ट - बेलही, भाया- ि◌ नमणढ़3थछली, थाना- \nमरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  लेखg334ु दास  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . सनक मणढ़ट83 ड ल पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1)  मो. गुल हसन  सुपुणढ़टैै अणढ़ट9ट दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  मो. रहमान साहब  सुपुणढ़टैै ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक-  \n(1)  खgश57ी जगत नारायण मखgशं3 ड ल सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . खुशीलाल मणढ़ट83 ड ल, उमेर- ४०, गाम+पोणढ़3यई ट - ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  खgश57ी देव नारायण यादव  सुपुणढ़टैै णढ़टै7ी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- बनरझुला, पोणढ़3यई ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1)  खgश57ीमती फुदनी देवी  पणढ़ट79ी णढ़टै7ी रामफल मणढ़ट83 ड ल, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  सुखgश57ी सुिव  ता कुमारी सुपुणढ़टैैी णढ़टै7ी गंगाराम मणढ़ट83 ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोणढ़3यई ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1)  खgश57ी सीताराम राम  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लिणढ़3ैय म  िन यणढ़3थ3, पोणढ़3यई ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  खgश57ी लखg35ृ मी  राम  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकखg363रनेट -  \n(1)  खgश57ी चखgशंं द र राम  सुपुणढ़टैै - णढ़3यई व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लिणढ़3ैय म  िन यणढ़3थ3, पोणढ़3यई ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबेखgशंं जू वादक-  \n(1)  खgश57ी राज कुमार महतो  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . लणढ़3ैय मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नमणढ़3थछली वाडणढ़3थछ नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  खgश57ी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोणढ़3यई ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)   खgश57ी जीबछ यादव  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . णढ़टथैपालाल यादव , उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोणढ़3यई ट - बेलही, भाया- \nि◌ नमणढ़3थछली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)   खgश57ी शखgशथ4 भु मखgशं3 ड ल सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . लखन मणढ़ट83 ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोणढ़3यई ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नमणढ़3थछली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख खg3ृ4 स कर- (िख खg3ृ4 सा  कहैबला)-  \n(1)  खgश57ी छुतहखgश65 यादव उफखg36ू राजकुमार , सुपुणढ़टैै णढ़टै7ी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पोणढ़3यई ट - मनोहर \nपणढ़3टथी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख या उफखg36ू टहल मुिख  या- \n(2) सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोणढ़3यई ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिमिथला िचखgश55कला -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  सुखgश57ी िम  िथ लेश कुमारी सुपुणढ़टैैी णढ़टै7ी रामदेव णढ़टथटसाद मणढ़ट83 ड ल ‘झाणढ़टथैदार ’ पता- गाम- रसुआर, पोणढ़3यई ट -–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नमणढ़3थछली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  खgश57ीमती वीणा देवी पखgश7थी खgश57ी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2)  खgश57ी िक  शोरी दास  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . नेबैत मणढ़ट83 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पोणढ़3यई ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नमणढ़3थछली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nखgश57ी उपेखgशंं खg4ृ6  चौधरी सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nखgश57ी देवनाथ यादव  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . सवणढ़3थछजीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झणढ़3थ3झपणढ़3टथी, पोणढ़3यई ट - पीपराही, भाया- लदिन यणढ़3थ3, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1)  णढ़टै7ी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1)  खgश57ी कुखgशंं दन कुमार कणखg36ू सुपुणढ़टैै णढ़टै7ी इणढ़ट88 णढ़ईयथ कुमार कणणढ़3थछ पता- गाम- रेबाड़ी, पोणढ़3यई ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2)  खgश57ी राम खेलावन राउत  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर  (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \nखgश57ी रामचखgशंं खg4ृ6 खgश6शसाद मखgशं3 ड ल सुपुणढ़टैै णढ़टै7ी झोटन मणढ़ट83 ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोणढ़3यई ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमणढ़3थछली, ि◌ जला- सुपौल  (िब हार) \nखgश57ी िव  भूित  झा सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nखgश57ी रिव  खgशंं खg4ृ6  यादव  सुपुणढ़टैै सीताराम यादव , पता- गाम- तुलिस याही, पोणढ़3यई ट - मनोहर पणढ़3टथी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nखgश57ी िप  चकुन सदाय  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \nखgश57ी रामपित   मखgशं3 ड ल सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . अजुणढ़3थछन मणढ़ट83 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पोणढ़3यई ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमणढ़3थछली, ि◌ जला- सुपौल \n(िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1)  खgश57ी किप  लेखgश5ंर  दास सुपुखgश55 खg3ृ4 व . सुखg3ंशर दास , उमेर- ७०, गाम- लिणढ़3ैय म  िन यणढ़3थ3, पोणढ़3यई ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  खgश57ी खखर सदाय  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  खgश57ी रामिव  लास यादव  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोणढ़3यई ट - सणढ़3थईिग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nखgश57ी जोगेखgशंं खg4ृ6  राम  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . िब णढ़ट98 टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nखgश57ी राजेखgशंं खg4ृ6  राम  सुपुणढ़टैै कालेणढ़टै8र राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाणढ़3यई ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \nखgश57ी सैनी राम  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nखgश57ी जनक मखgशं3 ड ल सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . उिच त मणढ़ट83 ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोणढ़3यई ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमणढ़3थछली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम यखg363 / खg3थूुम बाजा   \nखgश57ी परमेखgश5ंर मखgशं3 ड ल सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . िब हारी मणढ़ट83 ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयणढ़3थ3 बजबै छिथ  । \nखgश57ी जुगाय साफी  सुपुणढ़टैै  णढ़3यई व . णढ़टै7ी णढ़टै7ीचणढ़ट88 णढ़ईयथ  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nखgश57ी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोणढ़3यई ट - बेलही, भाया- ि◌ नमणढ़3थछली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \nखgश57ी योगेखgशंं खg4ृ6  राम  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . िब णढ़ट98 टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \nखgश57ी जखg3थूनाथ चौधरी उफखg36ू िध  यानी दास  सुपुणढ़टैै णढ़3यई व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nखgश57ी महेखgशंं खg4ृ6 पोखg3ूथार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \nखgश57ी राम खgश6शसाद राम सुपुखgश55 खg3ृ4 व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+पोणढ़3यई ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेषखg364क :- \n१) हाइकू िवशेषखg364क १२ म अंक, १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषखg364क २१ म अंक,  १ नवखgशथ4बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषखg364क ६७ म अंक, १ अखgश7ृटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहखgशं4य िवशेषखg364क ७० म अंक, १५ नवखgशथ4बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषखg364क ७२ म अंक १५ िदसखgशथ4बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषखg364क ७७म अंक ०१ माचखg36ू २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषखg364क िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अगखg3ृ4त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिखgश7ृत गजल िवशेषखg364क १२६ म अंक, १५ माचखg36ू २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीखgश5शा िवशेषखg364 क १४२ म, अंक १५ नवखgशथ4बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीकखg364त िमखgश57 मधुप िवशेषखg364क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवखgशंंद ठाकुर िवशेषखg364क १८९ म अंक १ नवखgशथ4बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चखgशंंखg4ृ6 ठाकुर अिनल िवशेषखg364क १९१ म अंक १ िदसखgशथ4बर २०१५   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह सखgशथ4मान िवशेषा  क- २००म अ क १५ अखgश6शैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \nलेखकसं आमंिखgश55त रचनापर आम ंिखgश55त रचनाकारक िटखgशथृपणीक शृंखला  \n१. कािमनीक पखg364च टा किवता आ ओइपर मधुकाखgशंंत झाक िटखgशथृपणी  \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-पिखgश55काक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक  सवखg36ूखgश57ेखg4ू7  रचनाक  एकटा समानाखgशंंतर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली /g262ब /g288 ध -ि न ब /g288 ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (म ै िथ ल ी प /g324  २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nि व द े ह  म ै ि थ ल ी  प /g324  [ िवदेह सदेह ७ ] \nि व द े ह  म ै ि थ ल ी  न ा/g384 य उ/g284 स व  [ िवदेह सदेह ८ ] \nि व द े ह  म ै ि थ ल ी  ि श शु  उ/g284 स व  [ िवदेह सदेह ९ ] \nि व द े ह  म ै ि थ ल ी  /g262 ब /g288 ध -ि न ब /g288ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/  \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतखg3ृूय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \nगजेणढ़ट88णढ़ईयथ ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n \nऐ\n रचनापर अपन मंतखg3ृूय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n२. गणढ़3टई  \n२.१.डॊ कैलाश कुमार ि म /g257 -र ा ज /g304 था न  केर मंडोवरमे रावण आ मंदोदरीक िववाह: लोक इितहास केर मूत /g361  आ \nअमू त /g361  /g262म ाण  \n२.२. जगदीश /g262साद मंडल - जीवन-मरण ( उप/g288यास - तेसर सं/g304करण ) \n२.३. जग द ी श /g262 स ाद  म ंडल - ज ी व न  सं घ ष /g361  (उप /g288य ा स - ते स र  स ं/g304 क र ण ) \n२.४ .जगदीश /g262साद मंडल - नै धाड़ैए ( बाल उप/g288यास - तेसर सं/g304करण ) \nडॉ. कैलाश कुमार िमखgश57  \nराजखg3ृ4थान केर मंडोवरमे रावण आ मंदोदरीक िववाह : लोक इितहास केर मूतखg36ू आ अमूतखg36ू खgश6शमाण  \n  \nडॉ. कणढ़ट98याण कुमार चणढ़389वतणढ़3थ8 इितहासक पैघ िवणढ़3टैान छिथ। कला इितहासमे िहनकर PhD हावणढ़3थछडणढ़3थछ \nिविणढ़टै8णढ़3टईालयसँ ओणढ़ट9ईकारेणढ़टै8रपर छिन। ओरछा आ अनेको आिकणढ़3थछयोलॉिजकल साइटपर बहुत महणढ़ट8ईवपूणणढ़3थछ काज केने \nछिथ। सफल आई.ए. एस.  अिधकारी रहल छिथ। भारत सरकारसँ सिचव केर पदसँ िरटायर केने छिथ। \nअपन कला णढ़टथटेम आ िवणढ़3टैताक कारण डॉ. चणढ़389वतणढ़3थ8 इंिदरा गणढ़3थईधी मानव संणढ़39छहालय भोपाल केर िनदेशक ; इंिदरा \nगणढ़3थईधी राणढ़3य3णढ़399ीय कला कणढ़37यणढ़ईयथ , िदणढ़ट98ली केर सदणढ़3यईय सिचव ; नेशनल णढ़ट9ईयूिजयम , िदणढ़ट98ली केर महािनदेशक आ नेशनल \nणढ़ट9ईयूिजयम इंिणढ़3यईटणढ़38ईयूट ऑफ़ आटणढ़3थछ िहणढ़3यईटीरी, णढ़ट9ईयुिजयोलॉजी ,आ कॉणढ़ट88सेवणढ़3थछशन केर वाईस चणढ़3थईसलर ; NEUPA केर \nवाईस चणढ़3थईसलर ; िदणढ़ट98ली िवरासत संसथान , िदणढ़ट98ली केर चीफ ; आ लिलत कला अकादमी केर अणढ़ट87यणढ़टैट पदके \nसुशोिभत क चुकल छिथ। डॉ. चणढ़389वतणढ़3थ8 सौणढ़ट9ईय , मृदु आ सहज लोक छिथ। ई अपना आपके िवणढ़3टैान मानैत \nछिथ णढ़टथटशासक निह। गुफा िचणढ़टैैकलाके वैणढ़टै3ािनकता, उणढ़3टटव , िवकास, खोज, शोध आिदपर बहुत गंभीर आ \nिवणढ़3यईतृत काज केने छिथ। लोक आ जनजातीय कलाके सब पणढ़टैटपर काज करबाक णढ़टथटबल इणढ़ट7ईछा छिन।  \nहमरा िहनका संगे बहुत काज करबाक अवसर भेटल अिछ। िहनका संगे नालंदा, छणढ़टैईीसगढ़ , असम, \nअणढ़टथईणाचल , मिणपुर, िसिणढ़3छटम , िमजोरम, मेघालय, नागालणढ़373ड , िणढ़टैैपुरा, महाराणढ़3य3णढ़399 , बंगाल, आिद शोध कारणे रहबाक \nआ णढ़ईछयमण करबाक मौका भेटल अिछ। िहनकर िजणढ़टै3ासा अनंत छिन । हमेशा अपन डायरीमे जानकारी लेत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \nरहैत छिथ। कहैत रहैत छिथ जे भाव इितहास, भाव भूगोल,  लोक इितहासके िबना भारतके निह बुझल जा \nसकैत अिछ। िहनका संगे कतेक सै सेिमनार, वकणढ़3थछशॉप आिदके आयोजन केने छी सेहो पूणणढ़3थछ बौिणढ़3टयक \nणढ़3यईवतंणढ़टैैताके संग।  \nएक बेर एहने णढ़टथटयोजनसँ 2001 मे जोधपुर गेल रही। ओत एक एहेन णढ़3यईथान भेटल आ एहेन जानकारी भेटल \nजे एक बेर लोकमे कुनो मूतणढ़3थछ संरचनापर कतेक अमूतणढ़3थछ कथा एवं लोकइितहास केर परत बिन जाइत छैक \nसेहो िवलणढ़टैटण तािहपर सोचबाक लेल बाणढ़ट87य केलक। अगर हम कही जे हमरा संगे लंकापित रावण केर सासुर \nआ मंदोदरी केर नैहर चलु, हुनकर िववाहमणढ़ट83डपके देखु,  कुलदेवीके दशणढ़3थछन कए धणढ़ट88य होउ त केहेन लागत ? \n िदनमे सपना जकणढ़3थ3 ने? मुदा दृणढ़ईछथाणढ़ट88त िकछु एहने सन अिछ। णढ़टथटामािणक आ अणढ़टथटमािणक अलग बात छैक , \n किन लोक इितहास आ आणढ़ट7छयान केर जाल केर िनमणढ़3थैण   देखु। एक संगे राम आ कृणढ़3य3णके एकिह वेदीपर \nअलग अलग कालख णढ़ट83डमे िववाह केर कथा आ िकणढ़ट9ईबदिणढ़ट88त देखू। हमरा लेखनी संगे अहुँ याणढ़टैैा कणढ़टथई। नीक \nलागत। \nघुमबाक आ जानकारी िवशेषणढ़टथैपसँ लोक इितहास केर संकलनके दृिणढ़ईछथकोणसँ अनेक बेर राजणढ़3यईथान \nजाइत रहैत छी। \nराजणढ़3यईथान जेबाक अथणढ़3थछ भेल सणढ़3थईणढ़3यईकृितक िवरासत केर गभणढ़3थछमे जेनाइ। एिह धरा केर मूतणढ़3थछ आ  अमूतणढ़3थछ दुनू \nसणढ़3थईणढ़3यईकृितक सणढ़ट9ईपदा णढ़टथटदेश केर गौरवपूणणढ़3थछ इितहास केर साणढ़टैटी अिछ। चणढ़ट9यपा-चणढ़ट9यपा धरती वीर पुणढ़टैै आ वीरणढ़3थईगना \nकेर पदचापसँ अिभमंिणढ़टैैत अिछ। राजा आ णढ़टथटजाकेर मणढ़ट87य नीक आ अधलाह अनेक कथा िजवंत अिछ। ई \nमीरा, महाराणा णढ़टथटताप ,  िबणढ़389म आ नेरा केर धरती अिछ। ई ओ धरा अिछ जतय केर णढ़टैटणढ़टैैाणी आ अणढ़ट88य \nमिहला अपन इणढ़ट7थजत आ आन ,  बान आ शान केर रणढ़टैटाक हेतु सै सै केर संणढ़ट7छयामे आणढ़ट8ईमदाह अथवा सामूिहक \nजौहर क लेलिथ। अपना आपके िजबैत अिणढ़ट7टनमे समिपणढ़3थछत केिल मुदा आणढ़389णढ़3थईताके अपन शारीर तकके हाथ निह \nणढ़3यईपशणढ़3थछ कर देलिन।  \nराजणढ़3यईथानके कुनो भागमे जाऊ , िकछु ने िकछु महणढ़ट8ईवपूणणढ़3थछ  इितहास, परंपरा, केर भान भेटत, गढ़ आ \nगढ़ैया भेटत, ढ़नमनायल हवेली भेटत, राजाक कथा भेटत:  कतौ णढ़टथटजावणढ़ट8ईसलताके त कतौ िनरंकुशताके। मुदा \nभेटत जणढ़टथैर।  \nजोधपुरके बागलमे मंडोवर नामक एक बहुत पैघ णढ़टथटाचीन नगर छलैक। िबखरल खंडहर ,  णढ़टथटणढ़3यईतर \nअवशेष एिह बातके साणढ़टैटी छैक। अगर णढ़3यईथानीय लोकक बातके िवणढ़टै8ास करी त 24 कोसमे ई नगर णढ़3यछयाणढ़ट9यत \nछल। कतेक महल उणढ़ट98टा लटकल जकणढ़3थ3 लागत। अगर णढ़ट87यानसँ देखब त ऐना बुझना जैत जेना िकयोक \nपूराके पूरा नगरके उलटा लटका देने होइक। पिहने णढ़टथटवेशमे बुझा जैत जे जणढ़टथैर बहुत रहणढ़3यईयसँ भरल नगर \nछल हैत ई खँडहर। पूरा खणढ़ट83डहर जेना बहुत पैघ रहणढ़3यईय अपना गतणढ़3थछमे नुका क रखने हो? खैर!  एक बहुत \nबुजुगणढ़3थछ मिहलासँ भेट भेल। ओ कहली : \"बेटा, कणढ़3थईई फोटू लेवे है , आखी नगरी ही उलटी पड़ी है।\" (बेटा, \nकी कोनो फोटो ल रहल छी? ई त समणढ़3यईत नगरी उलटा छैक \"।)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \nबात बहुत िबिचणढ़टैै रहैक। ऐना मोनमे िजणढ़टै3ासा भेल जे जॱ िकयोक णढ़3यईथानीय आदमी एिहपर िकछु \nकहैत। एक युवक भेट भेल। ओ कहलक कुनो खास बात निह छैक। अचणढ़37छयोलॉिजणढ़3यईणढ़38ईस आ णढ़टथटागइितहास \nएिहपर मौन अिछ। शायद िकयोक णढ़3यईथानीय लोक िकछु बता पबिथ। एतबेमे एक बुजुगणढ़3थछ एला। करीब 80 \nवषणढ़3थछक। पातर देह। गोर धप -धप। िजणढ़टै3ासाके देखैत कहला: \n\"हमर िपतामह िकछु एिह शणढ़3थईत आ ढ़नमनयाल खणढ़ट83डहरके गूढ़ रहणढ़3यईय आ इितहासके बारेमे कहने \nछला।अगर अहणढ़3थ3 लग समय हो आ सुनबाक धैयणढ़3थछ हो त हम बता सकैत छी। \" हमरा ऐना लागल जेना सब \nिकछु भेट गेल। हम झट दिन कहिलयिन : \" जणढ़टथैर , अपने कहल जाओ। हम अपने सनहक़ लोकक तलाश \nकरैत रही।\" आब बूढ़ा एक पाथरपर बैस कहनाय णढ़टथटारणढ़ट9ईभ केला: \nआईसँ सात हज़ार पणढ़3थ3च सै वषणढ़3थछ पूवणढ़3थछ लंकापित रावण अही णढ़3यईथानपर आिब मंदोदरीसँ िववाह केला। \nमणढ़ट88दोदरीके णढ़3यईथानीय लोक मंदोधरी कहैत छिन। िहनक िपताक नाम छल िनमंदूजी। ओही नामसँ एिह णढ़3यईथानक \nनाम मंडोवर पड़लैक। एकटा 10 खंभाके चँवर िदश इशारा करैत ओ बुजुगणढ़3थछ कहलिन \"यैह िथक ओ णढ़3यईथान \nजतय रावण आ मंदोदरी केर िववाह मंडप केर वेदी छलैक।\" ठीक ओकर बगलमे पाथरक कलाणढ़ट8ईमक भणढ़3यछय \nआ उणढ़ट8ईकीणणढ़3थछ तोरण रहैक जे आब खणढ़ट83ड -खणढ़ट83ड भेल छैक। हालणढ़3थ3िक एक बेर एकरा देखलासँ सुिधजन सहजिह \nअनुमान लगा सकैत छिथ जे ई िववाह कतेक शाही ठाठसँ भेल हेतैक आ ऐणढ़टै8यणढ़3थछके णढ़टथटतीक छल हेतैक। \nकतेक कािरगर आ कलाकार राित-िदन एकर िनमणढ़3थैणमे लागल हेतैक। बेजुवान पाथर जेना अपन इितहास केर \nगाथा सुनबैत हो। \nआब हमहु बुजुगणढ़3थछ णढ़3यछयिणढ़ट7यतके कहल सब बात के पाथर संगे जोड़ै लगलॱ। अणढ़3टटुत अनुभव। अणढ़3टटुत \nिसनेह। राजणढ़3यईथानके इंच इंच धरतीसँ पुनः आिणढ़ट8ईमक लगाव होम लागल।  \nआब बुजुगणढ़3थछ एक ऊंच महलपर ल गेला। कहलिन जे ई णढ़ट87वणढ़3यईत महल 24 खणढ़ट83ड केर छलैक। \nदूमहलमे िवभणढ़ट7यत , 12 खणढ़ट83ड ऊपर आ 12 खणढ़ट83ड िनचा। िनचा खणढ़ट83ड केर तलघर एखनो बणढ़3थ3चल छैक आ \nसुरिणढ़टैटत छैक।  \nसमणढ़3यईत भवन आ दुनु खणढ़ट83ड केर हरेक िहणढ़3यईसामे सुणढ़टथईज केर धुप इजोतक संग वसातआथणढ़3थछत \nणढ़389ॉसवणढ़37यिटलेशन केर गजब णढ़3यछयवणढ़3यईथा छलैक। िनचाके तहलखानामे गुणढ़ट9यत णढ़3यईथानपर खजाना सेहो बनल रहैक। \nएक तहलखानामे त पूराके पूरा मंिदर दबल रहैक। मंिदर केर देबारपर रंगिवरंगक उणढ़ट8ईकीणणढ़3थछ आकृित एखनो \nमनोहारी लािग रहल छलैक। \nतणढ़ट8ईपणढ़टैथात ओिह णढ़3यईथान लग गेलहुँ जतय राजघराना केर पुणढ़टथईष रहैत छला, णढ़3यईणढ़टैैीगण रहैत छिल। \nकुलदेवीकेर डीह केर दशणढ़3थछन भेल। िबना कुलदेवीके िविधवत पूजा अचणढ़3थछनाके घरक कोनो णढ़3यईणढ़टैैीगण अथवा पुणढ़टथईष \nभोजन निह करैत छल। मंदोदरी केर महल देखल। बुजुगणढ़3थछ सब णढ़3यईथानक एक टूिरणढ़3यईट गाइड जकणढ़3थ3 िवणढ़3यईतारसँ \nजानकारी द रहल छलाह । एक एक शणढ़ट9टद नापल – ने कम ने अिधक। पूरा संतुिलत। बुझना ऐना जाइत \nछल जेना रावण आ मंदोदरीके िववाहक पुजेगड़ी यैह होिथ!  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \nभवन िनमणढ़3थैण कला उणढ़टैईम बुझना गेल। ओिह समयमे आिकणढ़3थछटेणढ़ट7यचर केर सणढ़ट9ईबणढ़ट88धमे ओतेक जानकारी निह \nछल तािह कोनो णढ़3यईकूल अथवा णढ़3यईटाइलसँ जोड़बामे असमथणढ़3थछ रही। फ़ोटो बहुत सुणढ़38टर निह छल। जे छलो से \nसमाणढ़ट9यत भ गेल। णढ़3यईमरण शेष अिछ। वैह िलख रहल छी। गढ़ल मुदा टूटल आ छत िवछत पाथर केर हरेक \nभाग जेना िकछु कहैत छल? पिहल बेर भेल जेना पाथर बजैत हो। मुदा जोरसँ निह, कानमे नहु-नहु। फेर \nभेल, जे जकर िवखिणढ़ट83डत पाथर केर ढ़ेर अतेक बजैत छैक ओकर  साणढ़टैटात णढ़3यईवणढ़टथईप केहेन हेतैक ? मोन त \nकरैत छल जे इितहासके कान पकिड़ पाछा क ली आ सब बात देख ली, छू ली, बुिझ ली, आ िलख ली, \nएक साणढ़टैटात णढ़टथटणढ़ट8ईयणढ़टैटदशणढ़3थ8के णढ़टथैपमे! मुदा इहो बुझल अिछ जे ई सपनेटामे संभव अिछ। \nबुजुगणढ़3थछ देखेबो करिथ आ िवशद वणणढ़3थछन सेहो केने जािथ। हुनकासँ इहो णढ़टै3ात भेल जे रावण जतेक \nवलशाली छल ओतबे घमणढ़ट83डी सेहो। रावण समणढ़3यईत संसारके अपनामे समेट लेबाक णढ़टथटण केने छल। अहंकार \nओकर अपन सीमा लणढ़3थ3िघ लेलकैक। अतेक जे रावण अपन ससुर मेदूजीके सेहो किह देलकिन जे ओहो \nओकर अिधनणढ़3यईत भ जािथ। जाित कुलसँ णढ़टै7ेणढ़ईछ7 मेदूजी भला एिह णढ़टथटणढ़3यईतावके कोना णढ़3यईवीकार क सकैत छला? \nअपन जमाय रावणके सणढ़ट9ईमानपूवणढ़3थछक मना क देलिथन। रावण छल धैयणढ़3थछहीन। णढ़389ोधसँ कणढ़3थ3पे लागल। कुिपत भेल \nतुरंत अपन भाय कुणढ़ट9ईभकरण आ पुणढ़टैै मेघनादके बजा पूरा नगरके उलिट देलक। णढ़ट87वणढ़3यईत क देलक। तािहं आई \nओई खणढ़ट83डहर उलटा अिछ। चँवरी लग रानीमहल , जनाना महल आिदक जीणणढ़3थछ अवशेष देखल। िकछु घर केर \nकमरा सब एखनो अनेक तरहक कलाकारी केर बेजोड़ गाथा कहैत छैक। रंग आ णढ़टथैपिवणढ़ट88यास आईओ ओिहना \nछैक। \nसंयोग नीक छल। हमर सूचनादाता बुजुगणढ़3थछ संणढ़3यईकृत आ इितहासक नीक णढ़टै3ाता छला। हुनकर ई मानब \nछलिन जे जनमानसमे णढ़टथटाचीन इितहासके सटीक णढ़टै3ान निह हेबाक  कारण बहुत अनथणढ़3थछ भ रहल अिछ। हरेक \nबातक िववरण इितहासमे निह अंिकत अिछ। कुनो राजकीय सुखसँ संपोिषत इितहासकार मंडोवर केर \nइितहास िकयैक िलखैत? इितहासकारके िलखक हेतु के पैसा देतैक? के ओकरा भणढ़ट7टनावशेष केरगतणढ़3थछमे धसल \nइितहासके पोर-पोर खोइंछा छोड़ा क कहतै? तािहं बहुत रास बात, रहणढ़3यईय , आिद कालके गालमे अथवा \nमंडोवर केर िवशालकाय चणढ़3टथाणढ़38टमे धंिस क समाणढ़ट9यत जकणढ़3थ3 भ गेलैक। कतेक दबल अिह आशमे छैक जे \nउणढ़ट8ईखनन कए िकयोक तणढ़ट8ैयके उजागर करता। मुदा किह निह किहयॲ ई रहणढ़3यईयसँ समाज आ िवणढ़3टैान वगणढ़3थछ \nलाभािणढ़ट88वत हैबो करता की निह ??? \nहमरा लोक िनराई-आँगन, सभा मंडप हिथसार, घोड़सार, दासीगृह, आिद सब िकछुके अपना आँिख \nआ बुजुगणढ़3थछ केर ऐितहािसक िदणढ़3यछय आँिखसँ देखल , हुनकर अभूतपूवणढ़3थछ वाणीसँ सुनल।  \nिजणढ़टै3ासा भेल जे बुजुगणढ़3थछसँ रावणके संबंधमे आ लंकाके बारेमे जानकारी णढ़टथटाणढ़ट9यत करी। पुछलापर कहलिन : \n\"असली लंका त अथाह समुणढ़ईयथमे डूबल अिछ। ओिह लंका केर एक कोण ितणढ़टथईपित बालाजी छिथ। लंकापुरीमे \nराम 100 योजन केर बाणढ़ट88ह बनने छला। ितणढ़टथईपित वैह णढ़3यईथान अिछ जतय राम आ िवभीषण केर  भेट पिहल \nबेर भेल छलिन। एिह मंडोवरमे िनचामे 3 सुरंग छैक। एक अयोणढ़ट87या, दोसर लंका आ तेसर णढ़3टैारका जाइत \nछैक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \nबुजुगणढ़3थछ एक मारक बात कहलिथ : \" णढ़टै7ीमान , ककर णढ़ट87यान छैक अिह पुरातन धरोहर िदस ? सब िवनाश \nकेर णढ़टथटिणढ़389यामे मणढ़ट7टन अिछ। आ ई जे जोधपुर नगर देख रहल छी ओकर बहुत भागक िनमणढ़3थैण एतिह केर \nअवशेषसँ भेल अिछ। निणढ़3छयमणढ़3थैण लेल पुरातनके सब संहार क रहल अिछ। \" \nएक बात बुजुगणढ़3थछ जे कहलिन से थोरेक िचंता आ शंशय दुनुके जणढ़ट88म द देलक। ओ बात ई रहैक जे \nबुजुगणढ़3थछक िहसाबे आईसँ करीब 3000 वषणढ़3थछ पूवणढ़3थछ णढ़टै7ीकृणढ़3य3ण सेहो अतै आिब अपन िववाह केने छला। से कोना? ई \nिववाह भेल छलिन कृणढ़3य3ण आ जामवंतीके बीच। दरअसल ई िववाह ओतेक योजनावणढ़3टय तरीकासँ निह संपणढ़38ट भेल \nरहैक जेना रावण आ मंदोदरीके समयमे भेल रहैक। अजुणढ़3थछन संग कृणढ़3य3ण मिण तकैत -तकैत एते आिब गेल छला \nकारण जे ओ मिण जामवंती लग छलिन। जामवंती मिणके महणढ़ट8ईणढ़ट8ईवसँ अनजान छली आ ओकरा कणढ़373चा बुिझ \nखेल खेला रहल छली। कृणढ़3य3ण जामवंतीसँ ओ मिण मणढ़3थईगला। एिह बातपर जामवंती केर िपता गणढ़ट9ईभीर होइत \nकहलिथन: \"हे केशव, हम ई मिण अहणढ़3थ3के द देब ' चाहैत छी, मुदा एक शतणढ़3थछ अिछ ? अगर अपने एिह शतणढ़3थछके \nणढ़3यईवीकार क ली त मिण तुरत भेट जैत .\" कृणढ़3य3ण कहलिथन : \" अहणढ़3थ3 अपन शतणढ़3थछ कहु। हम णढ़3यईवीकार करब। \" \nकृणढ़3य3णसँ अणढ़3यईवासन पािब जामवंती केर िपता बजला: \" मिण त हम तुरणढ़टैईेद ' देब परंतु मिण सँग अपन \nपुणढ़टैैी जामवंती केर हाथ सेहो अहणढ़3थ3के हाथमे सुपुदणढ़3थछ कर चाहैत छी अहणढ़3थ3क अधणढ़3थथिगनीके णढ़टथैपमे। \" \nकृणढ़3य3ण तुरंत जामवंती केर िपताक िनवेदनके णढ़3यईवीकािर लेलिन आ अिह तरहणढ़टई3 ओही िदन ओही णढ़3यईथलपर \nकृणढ़3य3ण सणढ़3छैे जामवंती केर िववाह भ गेलिन।  \nअतेक जानकारी णढ़टथटाणढ़ट9यत करैत -करैत 2 घंटा लािग गेल। पता निह चलल जे समय कोना बीत गेल। \nसब जानकारी णढ़टथईिचकारक आ बहुत हद धिर णढ़टथटामािणक सेहो भेटल। अंतहीन णढ़टथटणढ़3छछ जे मोनके परेशान केने \nअिछ ओ ई िथक जे एिह टूटल पाथर, भवन, अणढ़3टथिलका, आ णढ़3यईथानके रहणढ़3यईय कोना खुजत ???? \n \nऐ रचनापर अपन मंतखg3ृूय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nजीवन-मरण- उपखgशंं या स-जगदीश खgश6शसाद मखgशं3डल  \nपोथीकणढ़टई3 (तेसर संणढ़3यईकरण ) तणढ़ट8ई खनात् णढ़3यछ यिणढ़ट7यतगत णढ़टथैपे सोझहा आनल जा रहल अिछ ...। \n-लेखक  \n  \n  \nसमपणढ़3थछण  \nिमिथलाक वृणढ़ट88 दावनसँ लऽ कऽ बालुक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \nढेरपर बैसल फुलवाड़ी लगौिनहार \nसंगे नव िवहान अनिनहारकणढ़टई3 \n  \n  \n1. \nछह बजे िभनसुरका णढ़38थयूटी रहने डाणढ़ट7यटर देवनणढ़ट88दन पणढ़3थ3चे बजे ओछाइन छोिड़ िनतकमणढ़3थछसँ िनवृणढ़टैई भऽ कपड़ा \nपिहरते रहैथ , िक चाह नेने पणढ़ट79ी आिब टेबुलपर रिख चोणढ़3टथे घुिम   िपता-ससुरकणढ़टई3 चाह देमए गेली। िपता लग चाह \nरिख बजली- \n“बाबू, बाबू...।” \nकोनो सुन-गुन निह देख   नाकक सणढ़3थ3सपर हाथ दऽ अणढ़ट88दाजए लगली। सणढ़3थ3स णढ़टथैकल देख   शीलाक मनमे उठलैन- \nिपता तँ तीन मास िबमारीसँ णढ़39छिसत भऽ मरल रहैथ। मुदा िहनका तँ िकछु ने भेलैन तखन िकए सणढ़3थ3स नै चलै \nछैन। असमंजसमे पिड़ गेली। मनमे फुरलैन अपने नै ने िकछु जनै छी मुदा पित तँ डाणढ़ट7यट र छैथ। िदन-राित \nतँ यएह रमा-कठोलामे लगल रहै छैथ, पुिछ िलऐन। फेर मनमे एलैन जे अखन शुभ-शुभ णढ़38थयूटी जा रहल छैथ \nकेना अशुभ बात कहबैन। फेर मनमे एलैन जे णढ़38थयूटी तँ णढ़टैटिणक छी मुदा मृणढ़ट8ईयु तँ णढ़3यईथायी छी, तँए ऐ आगू \nओकर तुलना करब बचपना हएत। \nिपता लगसँ झटैक कऽ पितक कोठरी जा शीला धमकली। चाह पीब डाणढ़ट7य टर देवनणढ़ट88दन कोठरीसँ िनकलैक \nतैयारी करैत रहैथ। धड़फड़ाएल पणढ़ट79ीकणढ़टई3 देख   पुछलिखन- \n“िकछु मन पड़ल की?” \n“नै िकछु मन नै पड़ल।” \n“तखन?” \n“बाबू भिरसक मिर गेला। केतबो बणढ़3थ3िह पकैड़ डोलौलयैन   मुदा आँिख नै तकलैन।” \nिपताक मृणढ़ट8ईयुक बात सुिन देवनणढ़ट88दन घ बरेला निह। बजला- \n“माए केतए छैथ?” \n“ओहो अपना कोठरीमे सुतले छैथ। जिहना सभ िदन पिहने बाबूकणढ़टई3 चाह दइ छेिल  ऐन तिहना दइले गेिलऐन \nआिक देखलयैन।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \n“चलू।” \nकिह देवनणढ़ट88दन आगू बढ़लैथ। सासुकणढ़टई3 उठबैले शीला दोसर कोठरी िदस    बढ़ली। कोठरीमे पहुँचते बजली- \n“माए!” \n“माए” सुिन सुभणढ़ईयथा फुरफुरा कऽ उठली। तैबीच शीला चाह आनए गेली। रखल लोटाक पािनसँ सुभणढ़ईयथा कुड़णढ़3थै \nकरए लगली। कुड़णढ़3थै कऽ चाह िप  लैन। देवनणढ़ट88दन पणढ़ट79ीकणढ़टई3 सोर पाड़लैन। शीलाकणढ़टई3 पहुँचते  कहलिखन- \n“बाबू मिर गेला।” \nअपना कोठरीसँ सुभणढ़ईयथो सुनलैन। मृणढ़ट8ईयु सुिन दौगले पित लग पहुँचली।  \nमृत पितकणढ़टई3 देख   सुभणढ़ईयथा घबरेली निह। मन पड़लैन अपन िजनगी। जिहया दुनू गोरे एक बणढ़ट88 धनमे बिणढ़ट88ह \nदुिनयणढ़3थ3क लीला-ले संगी बनलॱ, तेकरा सािठ बरख भऽ गेल। ओइ  बणढ़ट88 धनसँ पूबणढ़3थछ ने हम िकछु कहने रिह  ऐन  आ \nने ओ िकछु कहने रहैथ। किहयो भणढ़टई3टे नै भेल छला, तिहना िबना िकछु कहनिह संग छोिड़ चिल गेला। मुदा \nतँए िक  सािठ बखणढ़3थछक संग िमिल कएल काजो चिल जाएत। जिहना अबै िदन पिरवार भरल -पुरल छल, सासु-\nससुर छला तिहना तँ आइयो बेटा-पुतोहु ऐछे, तहन सोग कथीक..! \nमुणढ़3यईकी दैत सुभणढ़ईयथा बेटा िदस   तकलैन। तैबीच फुदकैत आशा आिब माएकणढ़टई3 पुछलक - \n“माए, बाबा मिर गेलिखन?” \nआशाक बात सुिन सुभणढ़ईयथा बजली- \n“बाबा गाम गेलखुन।” \nिपताक मृणढ़ट8ईयु देख    देवनणढ़ट88दन सोचए लगला। िपताक अपन समाज छेलैन। जैबीच रिह िजनगी िबतौलैन। मुदा \nहमर समाज तँ अलग भऽ गेल अिछ। तँए उिचत हएत जे ऐठामक समाज छोिड़ हुनका अपना समाजमे \nपहुँचा िदऐन। मृणढ़ट8ईयुक कोनो कमणढ़3थछ ऐठाम नै कऽ हुनके समाजक अनुकूल करब बिढ़यणढ़3थ3 हएत। शीलाकणढ़टई3 \nकहलिखन- \n“अहणढ़3थ3 तीनू गोरे ऐठाम रहू। गामेमे ऐगला सभ काज हेतैन। हम जोगार करए जाइ छी। ” \nकोठरीसँ िनकैल ऐगला ओसारपर अिबते णढ़ईयछाइवरकणढ़टई3 ठाढ़ देख    डाणढ़ट7य टर देवनणढ़ट88 द न कहलिखन- \n“अणढ़3यईपताल नइ जाएब। पेणढ़399ोल -पणढ़ट9ईपपर सँ तेल भरौने आ बह। गाम चलैक अिछ।” \nिबना िकछु बजनिह णढ़ईयछाइवर गाड़ी लऽ िनकैल गेल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \nडाणढ़ट7य टर देवनणढ़ट88 दन कोठरीमे आिब दुनू बेटाकणढ़टई3 जनतब दइले मोबाइलमे नणढ़ट9ईबर िट  पलैन। दयानणढ़ट88द जेठ आ \nधमणढ़3थैनणढ़ट88द छोट बेटा। दयानणढ़ट88द फोथणढ़3थछ इयरक िवणढ़3टईाथणढ़3थ8 आ धमणढ़3थैनणढ़ट88द फणढ़3यईट इयरक। दुनू एणढ़3छटे मेिडकल कौलेजक \nछाणढ़टैै। दयानणढ़ट88दकणढ़टई3 कहलिखन - \n“बणढ़ट7ईचा, बाबू मिर गेला तँए दुनू भणढ़3थ3इ गाम आउ ?” \nबाबाक मृणढ़ट8ईयुक समाचार सुिन दयानणढ़ट88द कहलिखन - \n“ऐ-ले गाम िकए जाएब। आब तँ तेहेन िबजलीबला शवदाह बिन गेल अिछ जे आसानीसँ काज सणढ़ट9ईपणढ़38ट भऽ \nजाइत अिछ।” \nदयानणढ़ट88दक िवचार सुिन देवनणढ़ट88दन बजला- \n“बणढ़ट7ईचा, सभ जीव-जणढ़ट88 तुकणढ़टई3 अपन -अपन िजनगी होइत अिछ। जे जइ िजनगीमे जीबैत अिछ, ओकरा-ले वएह \nिजनगी आनणढ़ट88ददायक होइ छइ। जेना देखै छहक जे चीनीमे सेहो िकड़ा फड़ैए , िमरचाइ आ करैलामे सेहो \nफड़ैए। तीनूक सुआद तीन तरहक होइ छइ। एक मीठ, दोसर कड़ू आ तेसर तीत। चीनीक िकड़ाकणढ़टई3 जँ \nिमरचाइ आिक  करैलामे देल जाए तँ सोभािवक अिछ जे ओ मरत। मुदा की िमरचाइक िकड़ा आिक  \nकरैलाक िकड़ाकणढ़टई3 चीनीमे जीब सकत ? कथमिप निह। ओ िकए मरत? ओ तँ अधलासँ नीकमे गेल? तिहना \nबाबू सेहो सभ िदन गाममे रिह जीवन-यापन केलैन। ई तँ संयोग नीक रहल जे तोहर माए सणढ़ट9यपत -िकिरया \nदऽ बुड़हीकणढ़टई3 ‘हँ’ कहौलैन। जइसँ दुनू गोरे मास िदन पिहने एला। सेहो एलाक तीिनयणढ़टई3 िदनक उणढ़टैईर गाम \nजाइले कणढ़ट7ईछर काटए लगला। केते सणढ़ट9यपत दऽ -दऽ माए मास िदन घेरलखुन, नइ तँ तेसरे िदन चिल \nजइतैथ।” \nिपताक बात सुिन दयानणढ़ट88द बाजल - \n“ई तँ बड़ आसचजणढ़3थछक बात कहै छी, बाबू?” \nदयानणढ़ट88दक िजणढ़टै3ासा देख    देवनणढ़ट88दन बजला-   \n“कोनो आसचजणढ़3थछ निह। गामक दोसर नाओं समाजो िछऐ। जे शहर -बजारमे नै अिछ। समाजमे बणढ़ट88 ध न अिछ \nजइ अनुकूल लोक चलैए, जेकरा समािजक बणढ़ट88 धन कहल जाइत छइ। ऐ बणढ़ट88 धनक भीतर धमणढ़3थछक काज िछपल \nअिछ, जेकरा सभ िमिल िनमाहैत अिछ। मुदा शहरमे से नइ छइ। कानून-कायदाक िहसावसँ चलैए जइमे \nदया-णढ़टथटेम नइ छइ। णढ़टथटितिदन बुड़हाकणढ़टई3 दस गोरेक िजनगीक बात सुनब आ दस िमनट बजैक जे अणढ़ट93यास लिग \nगेल छैन से ऐठाम केना हेतैन। एतए सभ अपने पाछू बेहाल रहैए। के केकर सुख-दुख, जीवन-मरण \nसुनत । भिर पेट नीक अणढ़38टे-तीमन खुऔने लोकक मन असिथर थोड़े रिह सकैए, जाधैर आणढ़ट8ईमाक संतुणढ़3य3 ठी नै \nहेतइ?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \nिपताक बात सुिन दयानणढ़ट88द हुँहकारी दैत बाजल - \n“कहुना-कहुना तँ तीन िदन पहुँचैमे लगत, ताधैर की कहब?” \n“अखनो गाममे एहेन चलैन अिछ जे शरीरसँ पराण िनकैलते जरबैक ओिरयान हुअ लगैत अिछ। अथणढ़3थ8 \nरखैक चलैन नै अिछ। तोरा सभकणढ़टई3 अबैसँ पिहने दाह -संणढ़3यईकार कऽ लेब। काजो तँ लगले सणढ़ट9ईपणढ़38ट निह  यणढ़टई3 \nहोइत अिछ। कहुना-कहुना तँ पनरह िदन लैगे जेतह।” \n“बड़बिढ़यणढ़3थ3। सॱझुका गाड़ी पकैड़ दुनू भणढ़3थ3इ  गाम आिब जाएब।” \nमोबाइल ऑफ कऽ मने-मन देवनणढ़ट88दन िहसाव िमलबए लगला। कमसँ-कम पनरह िदनक काज अिछ। \nउसारैयोमे िकछु समए लगबै करत। मोटा-मोटी बीस िदन लिग जाएत। बीस िदनक आकिणढ़3य3 मक छुणढ़3टथीक \nदरखास िलखए लगला। \nदरखास िल ख टेबुलपर रिख िपताक कोठरी पहुँच देवनणढ़ट88 दन पणढ़ट79ीकणढ़टई3 कहलिखन- \n“गाममे बीस िदन लगत, तइ िहसावसँ सभ समान ओिरया िलअ। काजक समए अिछ। तँए नीक-जकणढ़3थ3 \nतैयार भऽ चलैक अिछ।” \nकिह माए लग बैस गेला। शीला उिठ कऽ चीज-वौस ओिरयाबए चिल गेली। सुभणढ़ईयथाक चेहरामे सोग नै \nसुख [1] उमड़ैत रहैन। िवचारक समुणढ़ईयथमे डुमल छेली। मने-मन खुशी होइत रहैन जे हुनका अछैत जँ हम \nपिहने मिरतॱ तँ मनमे लगले रहैत जे शेष िदन हुनकर केहेन िब ततैन। मुदा से भगवान सुनलैन। जिहना हाथ \nपकड़लैन तिहना पार-घाट लगा देिलऐन। हमरा आब की अिछ, तेहेन भरल-पुरल फुलवाड़ी लगा देने छैथ जे \nकेतौ हराएल रहब। उमेरोक िहसावसँ नीके भेल। चािर बखणढ़3थछक जेठो छला...। \nमाएकणढ़टई3 िवचारमे डुमल देख    देवनणढ़ट88दन टोकलिखन - \n“माए..!” \nमुणढ़3यईकी दैत सुभणढ़ईयथा बजली- \n“बौआ, एणढ़3छटो िमिसआ दुख नै भऽ रहल अिछ। ई तँ सृिणढ़ईछथक िनयमे िछऐ। तइले दुख कथीक ?” \nओमहर शीला कपड़ो-लणढ़टैईा सेिरयबै छेली आ मने-मन मुिणढ़3यई क याइतो छेली। अनका जे हौउ, हमरा तँ सात गंगा \nनहेला फल भेटल। जेना अनका देखै िछऐ, अनका की अपन िपितयौते भाएकणढ़टई3 देख ल यैन जे मरै बेरमे काका \nकेना िघनबिथन। से तँ नै भेल। िजनगीमे िकयो एहेन ओंगरी तँ नै देखाएत! \nतैबीच णढ़ईयछाइवर बाहरमे हौरन बजेलक। अवाज सुिनते देवनणढ़ट88दन माएकणढ़टई3 कहलिखन -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \n“माए, लगले हम अबै छी।” \nकिह कोठरीसँ दरखास लऽ णढ़ईयछाइवरकणढ़टई3 ऑिफस दऽ अबैले कहलिखन। पुनः घुिम   कऽ िपताक गोरथारीमे बैस \nदेवनणढ़ट88 द न, तैयारीक णढ़टथटितणढ़टैटा करए लगला। आँिख माएपर पड़लैन। एणढ़3छटो पाइ माइक मुँह मिलन निह , सोचए \nलगला। जिहना आँगनसँ घरक ओसारपर जाइले बीचमे सीढ़ी बनल रहैए, तिहना तँ पिरवारोमे अिछ। मन \nपड़लैन बाबाक सुनौल माए-बापक िब आहक कथा। केना नव पिरवार बिन दुनू गोरे बाबा-दादीकणढ़टई3 िजनगीक पार \nलगौलैन। ओहने समए तँ आइ हमरो संग आिब गेल। माएकणढ़टई3 िकए मनमे कोनो तरहक अभाव औतैन। एते \nिदन िपताक आशपर जीलैन आब हमरा दुनू परानीपर आिब गेली। जिह ना पणढ़ट79ीक सहयोग पितकणढ़टई3 आ पितक \nआशा पणढ़ट79ीकणढ़टई3 बनल रहैत , तिहना तँ पितक परोछ भेने बेटाक भऽ जाइत। \nफेर मन पड़लैन गामक णढ़3यईकूलमे अपन नाओं िलखौलहा िदन। नीक मनुख बनैले िपता चािर बखणढ़3थछक अवणढ़3यईथामे \nकाणढ़ट88हपर उठा भगवान रामक िखणढ़3यईसा सुनबैत नाओं िलखा देलैन। णढ़टै3ानक णढ़टथटित एते णढ़टथटेम  केना कम पढ़ल-\nिलखल आदमीमे आएल? केना सभ माए-बापक हृदैमे सरणढ़3यईवती बैसल रहै छिथन ? भलणढ़टई3 समािजक कुबेवणढ़3यई था आ \nसणढ़टैईाक लापरवाहीसँ नै भऽ पबैत अिछ , िजनगीक मजबुरी अणढ़ट88हारक काल -कोठरीमे धकैल दैत अिछ। मुदा \nहमरा से नइ भेल। गामक णढ़3यईकूलमे लोअर णढ़टथटाइमरी धिर पढ़लॱ। लोअर पास किरते िमणढ़38थल णढ़3यईकूलमे नाओं \nिलखबैले णढ़टथैपैआ देलैन। चािर बखणढ़3थछक पछाइत िमणढ़38थल णढ़3यईकूलसँ िनकललॱ। फेर हाइ णढ़3यई कूलक खचणढ़3थछ देलैन चािर \nबखणढ़3थछक उपराणढ़ट88त हाइ णढ़3यईकूलसँ िनकललॱ। संयोगो नीक रहल आर .के. कौलेज- मधुबनीमे,साइंसक पढ़ाइ शुणढ़टथै \nभेल। जिहना उणढ़ट8ईसाह कौलेजमे नाओं िलखौने अपना रहए , तिहना नव-नव िशणढ़टैटक बनने णढ़टथटोफेसरो सभकणढ़टई3 रहैन। \nओना ताधैर िशणढ़टैटो िवभागमे चोर -दरबणढ़ट7थ जा खुिज गेलइ। मुदा अखुनका जकणढ़3थ3 बड़की गाड़ी पास होइ -जोकर \nनिह, छोट-छीन एकपेिरया। बहुत नीक िवणढ़3टईाथणढ़3थ8 तँ हमहूँ निहयणढ़टई3 छेलॱ मुदा बहुत भुसकोलो नइ छेलॱ। जँ \nभुसकोल रिहतॱ तँ पास केना किरतॱ? किहयो फेल नै भेलॱ। \nडाणढ़ट7यटर बनैक िवचार तँ मनमे आएलो नै छल। िवचार छल बी.एस.सी. केलाक उपराणढ़ट88त हाइ -णढ़3यईकूलक िशणढ़टैटक \nबनैक। िचिकणढ़ट8ईसा जगतमे िब  ड़णढ़37थ उठल। दरभंगामे अणढ़3यईपताल खुजल आ डाणढ़ट7यटरीक पढाइयो शुणढ़टथै भेल। \nआइ.एस.सी. पास केलहा संगी सभ मेिडकल कौलेजमे नाओं िलखबैक िवचार हमरो देलक। िपताकणढ़टई3 \nकहलयैन। पढ़बैक इणढ़ट7ईछा पिहनैसँ रहैन। नाओं िलखबैक िवचार दऽ देलैन।  \nअगुआएल पिरवारक, अिधक खेतबला पिरवारक पिढ़-िलख नोकरी करैक पणढ़टैटमे नइ रहैथ। गरीब पिरवारक \nबणढ़ट7ईचा, अभावमे पिढ़ नै पबैत रहए। जे लाभ हमरो भेटल। मुदा आब बुझै छी जे डाणढ़ट7यटर बिन गाम \nछोड़ब, पिरवार-समाजकणढ़टई3 छोड़ब भेल। जखन हम डाणढ़ट7यटर बनलॱ। रोगक इलाज करब काज भेल तखन की \nगाममे रोग आ रोगी नै अिछ...। \nजिहना अकास और पृणढ़ट8ैवीक बीचक सीमा होइत , जैठाम पहुँच िचड़ै-चुनमुनी लसैक  जाइए, तिहना डाणढ़ट7य ट र \nदेवनणढ़ट88दनक बुिध लसैक गेलैन। ने आगूक बाट देखैथ   आ ने पाछू हटल होइन। मन घोर-घोर होइत रहैन।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nमाए िदस  , मुड़ी उठा तकलैन। माइक पजरामे बैसल आशाकणढ़टई3 अपना धुइनमे मगन देखलैन। आशापर सँ नजैर \nससैर दुनू बेटापर गेलैन। डाणढ़ट7यटरी पढ़ैत बेटापर नजैर पिड़ते ऐगला पीढ़ी िदस    देखए लगला। जिहना हम \nमाए-बाबूक सेवाक फल डाणढ़ट7यटर छी तिहना तँ ओहो दुनू भणढ़3थ3इ  हमर हएत। मुदा जे सुख-सुिवधा पािब हम दुनू \nगोरेसँ अलग भऽ जीवन-यापन कऽ रहल छी, तिहना तँ ओहो दुनू भणढ़3थ3इ हमरासँ अलग भऽ जीवन -यापन करत। \nमुदा शरीरक तँ गित अिछ- बालपन, युवापन आ वृणढ़3टयापन। ओ तँ सबहक लेल अिछ। बालपन आ वृणढ़3टयापनमे \nएक-दोसरक जणढ़टथैरत    सभकणढ़टई3 होइत अिछ। जेकरा अपन बुिझ सभ सेवा करैत अिछ ओ हजारो कोस दूर रहए \nलगैए। तखन सेवा केना हेतइ? अगर जँ दुिनयणढ़3थ3 भिरकणढ़टई3 अपन बुिझ सेवा करी तँ एतेक खून -खणढ़ट7ईचर ,छीना-\nझपटी, चोरी-िछनरपन, लूट-खसोट िकएक होइत अिछ? \nिविचणढ़टैै िणढ़3यईथितमे देवनणढ़ट88दन ओझरा गेला। मनमे एलैन हम डाणढ़ट7यटर छी। हमरा सन -सन केतेको डाणढ़ट7यटर \nअणढ़3यईपतालसँ शहर धिर छैथ मुदा सेवा रिहतो जाित आ दलालक कोन खगता  छइ। देखै छी जे िज नका \nजाितक आ दलालक अधार छैन ओ िदन-राित णढ़टथैपैआ िठिकयबैत रहै छैथ आ िज  नका णढ़टैटेणढ़टैैीय आिक   जाितक \nअधार नइ छैन, ओ सभ गुण रिहतो माछी मारै छैथ। \nफेर मनमे उठलैन, जिहया हम डाणढ़ट7यटर बनलॱ तिहया माणढ़टैै थमणढ़3थैमीटर आ आला रहए। तिहना अणढ़3यईपतालोक \nिणढ़3यई थत छेलइ। मुदा आइ अनेको यंणढ़टैै , औजार अणढ़3यईपतालोमे भऽ गेल आ अपनो कीनलॱ। जइसँ िचिकणढ़ट8ईसा \nअसान भेल, आ आरो असान भऽ रहल अिछ। मुदा केकरा-ले? की अखन दबाइ आ िचिकणढ़ट8ईसाक अभावमे \nलोक नै मरैए? सभकणढ़टई3 िचिकणढ़ट8ईसाक सुिवधा भेट गेल छइ ? की रोग लोककणढ़टई3 पुिछ -पुिछ होइ छइ? जँ से निह, तँ \nहमरा णढ़3यईवयं अपन सीमा-सरहद बूझक चाही। जँ से नइ बूझब तँ जिहना झणढ़3थ3ट -िबहािड़मे कीड़ी-मकौड़ीसँ लऽ \nकऽ िचड़ै-चुनमुनी नणढ़ईछथ होइए , तिह ना भऽ जाएब। जँ सएह हएब तँ अनेरे एते बुिधकणढ़टई3 िकए रगड़ै िछऐ ? वेचारी \nओिहना खसल खेत जकणढ़3थ3 परती रिहतैथ। जैपर िधया-पुता परो-पैखाना करैत आ खेलबो-धुपबो करैत..! \nतैबीच णढ़3यईटाफ -सँ छाणढ़टैै धिरक झुणढ़ट83 ड  पहुँच कहलकैन- \n“डाणढ़ट7यटर साहैब , लहासकणढ़टई3 की करए चाहै िछऐ ?” \nआँिख उठा देवनणढ़ट88दन सबहक चेहरा देख    मुिणढ़3यई क याइत बजला- \n“गामेमे जरेबैन। ऐठाम सभ सुिवधा रिहतो िहनक िवचारक णढ़टथटितकूल रहत। तँए बीचमे हम अपन िसर दोख \nनै लेब। सॱसे िजनगी गाम आ समाजक बीच िबतौलैन, तँए हमर फजणढ़3थछ होइत अिछ , िहनका लऽ जा \nसमाजकणढ़टई3 सुमझा िदऐन। िहनका िनिम  णढ़टैईे जे काज हएत ओ समाजक िवचारानुसार हएत। जँ से नइ हएत तँ \nसमाजक नजैरमे कणढ़3थ3ट बिन जाएब। जे नइ चाहै छी। ” \nदेवनणढ़ट88दनक िवचार सुिन सभ गुणढ़ट9ईम भऽ गेला। तैबीच सीिनयर डाणढ़ट7यटर सबहक झुणढ़ट83ड सेहो पहुँचलैन। मुदा \nिकनको मनमे सोग निह। सबहक मन णढ़टथटफुिणढ़ट98लत। पिरवारमे ने किहयो काल जणढ़ट88म आ मृणढ़ट8ईयु होइए मुदा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \nअणढ़3यईपतालमे तँ से निह , सभ िदन जनम-मरण होइते रहैए। मुणढ़3यईकी दैत डाणढ़ट7य टर कृणढ़3य3णकाणढ़ट88त देवनणढ़ट88दनकणढ़टई3 \nकहलिखन- \n“आगूक काज िकए रोकने छी? पिहने शवदाहगृहमे फोन किर कऽ बुक करबए पड़त। जखुनका समए \nभेटत तइ िहसावसँ ने जाएब?” \nडाणढ़ट7यटर कृणढ़3य3णकाणढ़ट88तक िवचार सुिन देवनणढ़ट88दन  गुणढ़ट9ईमे रहला। मनमे नाचए लगलैन जे णढ़3यईटाफ आ जुिनयर जे \nकहलैन हुनकर जवाब तँ दऽ देिलऐन। मुदा िहनका की कहबैन। जँ िवचार कटबैन तँ मनमे दुख हेतैन। \nहमरासँ बेसी िदन दुिनयणढ़3थ3 देखने छैथ। अपन िवचारकणढ़टई3 मनेमे रिख देवनणढ़ट88 द न बजला- \n“हम तँ बेटा िछऐन मुदा माए तँ िजनगीक संगी रहलिखन, तँए हुनकर िवचार बूझब जणढ़टथैरी अिछ। ” \nसभ िक यो माइक िवचार सुनैले कान ठाढ़ केलैन। सुभणढ़ईयथा बजली- \n“भलणढ़टई3 ईहो घर -दुआिर अपने छी मुदा बनौल िछऐन देवक। िहनकर बनौल गाममे छैन। अपन गाछी-कलम \nछैन, जे पुणढ़3यई तैनी िछऐन। मुइलहा-सुखलाहा गाछ सबहक जगहपर नवका गाछो लगौने छैथ। पितयानी लगा \nकऽ पैछला पुरखा सभ सजल छैथ, तँए हम ओइ  पितयानीकणढ़टई3 छोिड़ अनतए केतौ दऽ अिबऐन , ई नीक नै \nबुिझ पड़ैए। िस िर फ लहासे जरबैक णढ़टथटणढ़3यट न तँ नै अिछ अिणढ़ट88 तम िणढ़389या धिर िनमाहैक अिछ। मासे-मास, साल \nभिर छाया हेतैन। साले-साल, बरखी हेतैन तैपर सँ िपतृपणढ़टैट सेहो हेतैन। ” \nसुभणढ़ईयथाक िवचार सुिन सभ मुँह बणढ़38ट कऽ लेला। तैबीच णढ़ईयछाइवर आिब बाजल - \n“गाड़ी तैयार अिछ।” \nणढ़ईयछाइवरक बात सुिन देवनणढ़ट88दन कपड़ा बदलैले गेला। कपड़ा बदैल कऽ आिब गाड़ीमे लहासकणढ़टई3 चढ़बैक िवचार \nकेलैन। सभ िकयो रहबे करैथ  हाथे-पाथे लहासकणढ़टई3 उठा गाड़ीमे चढ़ौलैन। लहासकणढ़टई3 गाड़ीमे चढ़ा सभ िक  यो \nअपनो बैस गाम िव दा भेला। \nगाड़ीमे बैसते देवनणढ़ट88दनक मनमे एलैन उमेरक िहसावसँ िपताजीक मृणढ़ट8ईयु उिचते भेलैन। अणढ़3यईसी बरख धिर लोक \nबुढ़ होइत अिछ आ ओइ सँ ऊपर भेलापर झुनकुट बुढ़ भऽ जाइए। जिहना पाकल धान िक  कोनो अणढ़38ट \nकटलापर अिधक िछजानैत नै होइत मुदा वएह जखन झुना जाइत तँ हवो-िब हािड़मे आिक  ओहुना तुइ-तुइ \nखसए लगैए, तिहना तँ मनुखोक शरीर होइत अिछ? अिधक बएस भेलापर, माने झुनकुट बुढ़ भेलापर शरीरक \nअंग सभ िणढ़389याहीन हुअ लगै छै, जइसँ रंग-िब रंगक बाधा सभ उपिणढ़3यईथ  त हुअ लगैत अिछ। बाधा उपिणढ़3यईथत \nहोइते केतेको रंगक रोग-िवयािध आिब जाइत अिछ। नीक भेलैन जे अखन धिर अपन सभ िणढ़389या-कलाप \nकरैत रहला। िस िर फ णढ़टथटाण -वायु शरीरसँ िनकललैन। \nसुभणढ़ईयथाक मनमे खुशी ऐ दुआरे होिन जे अधपणढ़3छटू भऽ नै पूणणढ़3थछ पिक कऽ पित दुिनयणढ़3थ3 छोड़लैन।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \nशीला आ आशा-ले धैनसन। बेसी-सँ-बेसी हम सभ हुकुम िनमाहैवाली छी। पिरवारक हािन-लाभसँ हमरा की। \nअखन धिर पिरवारमे चािरम सीढ़ीपर छेलॱ, आब तेसरपर एलॱ। तिहना आशाक मनमे रहै जे हमर तँ कोनो \nिहसाबे ऐ पिरवारमे नइ अिछ आ ने रहत। जिहना घर आ आँगनक बीच सीढ़ी बनल रहै छै जइसँ लोक \nघर-सँ-बाहर होइए आ बाहरसँ घर जाइए, तिह ना। \nमाइक चेहरापर देवनणढ़ट88दन नजैर देलिखन तँ बुिझ पड़लैन जे पैछला कोनो बात मन पिड़ गेल छैन , जइसँ \nिचिणढ़ट88तत जकणढ़3थ3 भऽ गेल छैथ। मनमे उठलैन , माइक िचणढ़ट88ता मनसँ िनकलतैन   केना? \nयुिणढ़ट7यत सुझलैन जे आन िकयो जँ िकछु बाजत तइमे माइयक िचणढ़ट88ता नै मेटाएत। भऽ सकैए जे ओइ   बातपर \nिधयाने नै दैथ। तँए नीक हएत जे िकछु पुिछ िदऐन, जइसँ आन बात मन पाड़ैमे पैछला बात दिब जेतैन। \nनीक युिणढ़ट7यत फुरने मुणढ़3यईकी दैत पुछलिखन - \n“माए, जखन हम छीहे तखन तोरा िचणढ़ट88ता िकए होइ छौ?” \n‘िचणढ़ट88ता’ सुिन सुभणढ़ईयथा बजली- \n“बौआ, पुरना बात मन पिड़ गेल छेलए तँए कनी िचणढ़ट88ता आिब गेल। ” \nिबणढ़ट7ई चेमे लाड़ैन चलबैत शीला बजली- \n“बुढ़ोमे पुरना बात मने छैन?” \n“किनयणढ़3थ3, अहूँ एक उमेरपर आब एलॱ, तँए कहै छी, हमरा दादी कहने रहैथ जे जिहना मािटक कोठी बना \nलोक अणढ़38ट रखैए , जे बहुत िदन तक सुरिणढ़टैटत रहैत , तिहना मनुखकणढ़टई3 अपन िजनगीक कमणढ़3थछ-ले कोठी बना \nराखक चाही। सभसँ पिहने गणेशजी बनौलैन। जिहना अणढ़38टक खढ़ -भूणढ़3यईसा, सूपसँ फटैक कऽ हटा दइ िछऐ \nतिहना िजनगीक कमणढ़3थछक जे भूणढ़3यईसा-भुणढ़3यई सी अिछ, ओकरा हटा कमणढ़3थछकणढ़टई3 मोन राखक चाही। ” \nसुभणढ़ईयथा बिजते छेली आिक िबणढ़ट7ई चेमे आशा जोर दैत पुछलकैन- \n“कोन पुरना गप िछऐ?” \nआशाक मुँह देख   सुभणढ़ईयथोक मुँहमे पुरना अँकुर फुटलैन। मुणढ़3यईकी दैत बजए लगली- \n“बुणढ़ट7ईची, बहू-िदनका कथा छी, अपने गाममे दू समुदायक छौड़ा-छौड़ीकणढ़टई3 णढ़टथटेम भऽ गेलइ। बणढ़ट7ईचेसँ दुनू झंझारपुर \nहाट माए-बापक संग जाइत-अबैत रहए। गाममे दुनूक सभ काज-उदम फुट-फुट रहइ। ने खेनाइ-िप नाइ \nएकठीन होइ आ ने पावैन-ितहार। मुदा खेती दुनू गोरेक एणढ़3छटे रहइ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \n..दुनू गोरे तरकारीक खेती करए आ हाटमे जा-जा बेचैत। गामेसँ दुनू गोरे संगे जाए आ हाटोपर एणढ़3छटेठाम बैस \nतरकारी बेचए। जखन दुनूक बणढ़ट7ईचा कनी चेणढ़ईछथगर भेलै तँ कोनो-कोनो समान कीिन -कीिन  आनए लगलै। दुनू \nसंगे जाइ। एकटाकणढ़टई3 ने हराइक डर रहैत मुदा संगीक संग तँ बणढ़ट7ईचा कम हेराइत अिछ। बणढ़ट7ईचेसँ दुनू गोरेकणढ़टई3 \nवैचािरक िमलान हुअ लगलै। अपना सन-सन लोककणढ़टई3 हँसी-चौल देखै-सुनै। देखा-देखी दुनू गोरेक बीच, हँसी-\nचौल हुअ लगलै। हाटमे तरकारी बेचैक लूिर आ खेतमे गोला-फोड़ैक, पटबैक, रोपैक, कमठौन करैक लूिर \nसेहो भऽ गेलइ। दुनूक नव दुिनयणढ़3थ3 बनए लगलै, िकएक तँ बाप-माएसँ पणढ़3थ3च -दस िकलोक मोटा फािजल उठबए \nलगल। जइसँ पिरवारक काजो आ आमदिनयणढ़टईई दोबरा गेलइ। बीचमे एकटा घटना घटलै। ” \nिब णढ़ट7ई चेमे फुदैक कऽ आशा पुिछ देलकैन- \n“की घटना?” \n“बुणढ़ट7ईची, झूठ की सणढ़3थ3च से भगवान जनिथन। मुदा गाममे चरचा चलए लगल। तना-तनी बढ़ए लगल। जहणढ़3थ3-\nतहणढ़3थ3 गािर-गरौवैल आ पकड़ा-पकड़ी शुणढ़टथै भऽ गेल। गामक जेते मुँहपुणढ़टथईख छला सभकणढ़टई3 अपने-अपने \nअपेिछतसँ कहा-कही हुअ लगलैन। कखनो काल माथा ठंढा होइ, नइ तँ बेसी काल गरमाएले रहए लगलै। \nमुदा पनचैती के करत से पंचे ने एणढ़3छटोटा गाममे। सभ मुँहपुणढ़टथईख अपनेमे कनफुसकी कऽ पनचैतीक समए \nिनधणढ़3थैिरत कऽ दुनू गोरेक बापकणढ़टई3 किह देलिखन। हाट -बजारक लोक दुनू गोरे रहबे करए, जवाब देलकैन जे \nपंच हम हुनका मानब जे िनणढ़3य3पणढ़टैट होिथ।  \n.. मुँहपुणढ़टथईखक बीच दोसर उलझन ठाढ़ भऽ गेल। जँ एक समुदायक रहैत तखन तँ दोसर ढंगसँ पनचैती धरा \nकएल जा सकै छल मुदा से निह, दू जाित दू सणढ़ट9ई णढ़टथटादािय क बीचक िववाद छल! .. सभ मुँहपुणढ़टथईखक माथ चकरा \nगेलैन। गाममे एणढ़3छटो गोरे शेष निह , जे एक पणढ़टैट नै भऽ गेल होिथ। तकैत -तकैत बुड़हापर नजैर पड़लैन। सभ \nिदन तँ बुड़हा अपन खेत-पथारसँ पिरवार धिर रहला। गामसँ ओतबे मतलब रहैन जे मुरदा डाहए \nजािथ, बिरयाती पुड़ैथ, भोज खािथ, केतौ अिगलणढ़ट7टगी होइ तँ जािथ। पर -पनचैतीक लूिर निह, मतलबो नइ \nरहैन। आ िकयो पुछबो ने करैन।” \nहँसैत शीला बजली- \n“एहेन सोहल-सुथनी बुड़हा छेलैन?” \nपुतोहुक बात सुिन सुभणढ़ईयथाक आँिखमे िसंहक णढ़ट7थयोित एलैन। उणढ़ट8ईसािहत होइत बजली- \n“किनयणढ़3थ3, की-की लीला भेल से की कही। बुड़हाक भीर तँ िकयो जािथ निह, मुदा हमरा भिर-भिर िदन \nबरदबए लगल। अपन काज सभ खगए लगल। हमरा लग जे आबए तँ तेना कऽ अपन बात किह िदअए \nजे हम  ‘हँ’ किह िदऐ। जइसँ हमर िवचारे उिधया गेल। तखन बुड़हाकणढ़टई3 कहलयैन। जखने कहलयैन आिक \nफरैक उठला जे गाममे की केतए होइ छै से हम नै देखै छी। खाइ-पीबै काल सभ एक भऽ जाएत आ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \nजखन इणढ़ट7थजत -आबणढ़टथैक बेर औत तँ पड़ा जाएत। एहेन गामसँ हटले रहब नीक।  ‘जेकरा-ले चोिर करी सएह \nकहए चोरा।’ एहेन गामक कुचािलमे हमरा नै पड़ैक अिछ। भने अपन नून-रोटीक ओिरयानमे समए िब तबै छी \nआ शािणढ़ट88तसँ रहै छी...। \n.. एणढ़3छटे-दुइए सभ आिब-आिब कहए लगला। हािर कऽ हुनका बुझबैत-बुझबैत सुिढ़एलॱ। मािन गेला। चािर \nबजेक समए िनधणढ़3थैिरत भेल। सॱसे गामक लोक एकिणढ़टैैत भेला। आँिखक देखलाहा तँ एकौटा गवाह निह , मुदा \nदुनूक [2] िणढ़389या-कलापसँ सािबत भऽ गेलइ। एक मतसँ सभ सहमत भऽ गेला जे दुनूक बीच सणढ़ट9ई बणढ़ट88 ध  अिछ। \nजखन सणढ़ट9ई बणढ़ट88 ध  अिछ तखन िनराकरण हुअए...। \n..गुन-गुनी फुस-फुसी बैसारमे शुणढ़टथै भेल। चुपचाप बुड़हा सभ देखैत -सुनैत रहैथ। गुन-गुनी, फुस-फुसी जोड़ \nपकड़ए लगल। जोर पकड़ैत-पकड़ैत हणढ़ट98ला हुअ लगल। दुनू िदस   गाम बँटा गेल। एक पणढ़टैटक कहब रहै जे \nएहेन-एहेन सणढ़ट9ई बणढ़ट88 ध  कोन समाजमे नै होइ छइ? कोनो िक अपने गामक पिहल घटना छी, आइ धिर की भेलइ। \nकिहयो कोनो मुँह दुबराहाकणढ़टई3 चािर थापर मारल गेलै तँ केकरो पणढ़3थ3च -दस णढ़टथैपैआ जुिरमाना भेलइ...। \n.. दोसर पणढ़टैटक कहब रहै जे जाित -सणढ़ट9ईणढ़टथटदायक बणढ़ट88 धन कणढ़3थ3च -सूतक बणढ़ट88धन छी। एक वृिणढ़टैई , एक उमेरक लड़का-\nलड़की जँ अपन िजनगीक िनणणढ़3थछए णढ़3यईवयं करए चाहैए तँ समाजकणढ़टई3 ओइ मे णढ़टथटोणढ़ट8ईसाहन करबाक चाही।  \n.. दोसर िवचार बुड़हाकणढ़टई3 जँचलैन। अपनो िनणणढ़3थछए दऽ देलिखन। ले बलैया! एक पणढ़टैटकणढ़टई3 तँ खुशी भेल मुदा दोसर \nपणढ़टैटक जे ऐगला-वाहन रहै, ओ बुड़हाक गणढ़3टथा पकैड़ कहलकैन जे बड़ पिनचैितयाक सार बनलैथ हेन ! \n.. गणढ़3टथा पकैड़ते बुड़हाक नरिसंह तेज भऽ गेलैन। सभ बुझबो ने केलक। हणढ़3थ3इ -हणढ़3थ3इ कऽ बुड़हा चािर -पणढ़3थ3च थापर \nओकरा मुँहमे लगा देलिखन। लगक लोक िकयो एक थापर देखलक तँ िकयो दू थापर। मुदा बुढ़ो आ मािर \nखेिनहारो पणढ़3थ3च थापर बुझलक।  \n..गाममे सना-सनी भऽ गेल। दौग-दौग कऽ सभ अपना-अपना अँगनासँ लाठी आिन-आिन दू साइड भऽ गेल। \n..अपन-अपन घरबलाकणढ़टई3 लाठी लऽ -लऽ जाइत देख   णढ़3यई णढ़टैैीगणो सभ दौग-दौग आबए लगली। ओना मािरक डर \nसभकणढ़टई3 होइते छइ। \n..एक बेर  1942  इणढ़3यई वीक एहने घटना पहणढ़3छ9ीमे भेल रहइ। जइमे लड़का-लड़कीकणढ़टई3 आिग लगा घरेमे जरौल गेल \nरहइ। जेकर पिरणाम हणढ़ट8ईयाक मोकदमा चलल आ एकतीस गोरेकणढ़टई3 आजणढ़ट88 म  कारावास भेल। \n.. गामक णढ़3यई णढ़टैैीगण ढेिरया गेली। िकयो बजै जे मनुखक िजनगीकणढ़टई3 मनुखक िजनगी बना जीबैक चाही, तँ िकयो \nबजै जे कुल-खानदानक नाक-कान कटौलक। िकयो-िकछु तँ िकयो-िकछु बजए लगल। सभ अपने-अपने \nबजैमे बेहाल। जिहना पुणढ़टथईख तिहना णढ़3यई णढ़टैैीगण। मुदा तणढ़ट8ईखनात झगड़ा णढ़टथैिक गेल। सभ पुणढ़टथईखकणढ़टई3 अपन -अपन \nघरवाली लाठी छीन-छीन बणढ़3थ3िह पकैड़ -पकैड़ अपना-अपना आँगन लऽ गेली। गामक खेलौनाकणढ़टई3 सरकारी खेलाड़ी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \nपकड़लक। रंग एलइ। दुनू पणढ़टैटक जेते पंच पनचैतीमे रहै, सभकणढ़टई3 कोट -कचहरीसँ लाट-घाट पिहनेसँ रहैन। \nनव खेलाड़ी-ले नव खेल आ नव फीणढ़ट98ड तैयार भेल। दुनू परानीकणढ़टई3 मािर -पीटक मोकदमामे फँसा देलक। जे \nपणढ़ट7ईचीस बखणढ़3थछक पछाइत हाइ -कोटणढ़3थछसँ फिड़याएल। ” \nआणढ़ट8ईम िवभोर भऽ सुभणढ़ईयथा बेटा-पुतोहु आ पोतीकणढ़टई3 अपन िजनगीक कथा सुनबैत रहिथन। जिहना एकाणढ़39छ भऽ \nदेवनणढ़ट88दन सुनै छला, तिहना शीलो। आशाक बुिधमे बात अँटबे ने करैत, तँए कखनो दादीक बातो सुनैत आ \nकखनो बाबाक अिथणढ़3थछयो िदस    देखैत। \nचौअिणढ़38टयणढ़3थ3 मुणढ़3यईकी दैत िबणढ़ट7ई चेमे शीला सासुकणढ़टई3 पुछलैन - \n“माए, जहलो देखने छिथन?” \nपुतोहुक णढ़टथटणढ़3यट नसँ सुभणढ़ईयथाकणढ़टई3 दुख नै भेलैन। मनमे एलैन जे भिरसक िजणढ़टै3ासा जािग रहल छैन। ओना देवनणढ़ट88दनक \nनजैर सेहो माइयेपर अँटकल रहैन मुदा चुपचाप सुनैक इणढ़ट7ईछासँ कान पथने छला।  \nसुभणढ़ईयथा कहए लगलिखन - \n“किनयणढ़3थ3, बुड़हा-संग तँ हमहूँ हाइ-कोट धिर लड़लॱ। मुदा हािकमक आगू दुइए िदन जाइ छेलॱ। जखन \nमिमला भेल तखन जमानत करबए जाइ आ जइ िदन पुछै जे गलती केलॱ आिक  निह, तइ िदन।” \nशीला पुछलकैन- \n“जहलमे की सभ होइ छै से तँ नै देखलिखन?” \nसुभणढ़ईयथा बजली- \n“नै किनयणढ़3थ3! झूठ केना बाजब। जे नइ देखिलऐ से केना कहब। भगवान सबहक देहमे रोइयणढ़3थ3 देने छिथन \nकेकरो आिग िकए उठेबै।” \nशीला- \n“बुड़हा, केतेक बेर जहल गेल छिथन?” \nबुड़हाक नाओं सुिन सुभणढ़ईयथाक मनमे खुशी एलैन । मुणढ़3यईकी दैत बजली- \n“अपने-मुहणढ़टई3 एणढ़3छटैस बेर कहने छैथ। ओना देिखऐन तँ हमहूँ मुदा हमरा ठेकान नै अिछ। ” \n“भणढ़टई3टो करए जािथन ?” \n“कहू, केना नै जैितऐन। खाइ-पीबैक वौस मनाही केने रहैथ मुदा तमाकुल-चून दऽ दऽ अिबऐन।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \n“देख   कऽ कनबो करिथन?” \n“किन तॱ िकए! कोनो िक नै बुिझऐ जे दस-पणढ़3थ3च िदनमे फेर िनकलबे करता। तइले किनतॱ िकए। दस -पणढ़3थ3च \nिदन तँ लोक कुटमैितयोमे जा कऽ रिह ते अिछ।” \n“बुड़हासँ झगड़ो होिन ?” \n“झगड़ा िकए होइतए। हँ, तखन घरक काजमे कहा-कही किह यो काल हुअए। मुदा ओ िहसाव जोिड़ कऽ \nबुझा दैथ। मन मािन जाए। एक बेर अिहना भेल बौआ िब आह-ले।” \n‘बौआक िब आह’ सुिन आशो चौकणढ़38टा भेल आ शीलो देह -हाथ समैट  सुनैले कान ठाढ केलैन। मुदा देवनणढ़ट88दनमे \nकोनो तरहक उणढ़ट8ईसुकता निह।  \n“बौआक िब आह-ले की भेलैन?” \n“बौआ जखन पिढ़ते रहए तखन िवचार देिल ऐन , समाजमे बौओसँ छोट-छोट बणढ़ट7ईचा सभकणढ़टई3 िब  आह होइ। जखन \nसमाजमे रहै छी तखन तँ समाजक संग चलए पड़त। मुदा बुड़हाक िवचार रहैन जे जखन देव पिढ़ कऽ \nअपना पैरपर ठाढ़ भऽ जाएत तखन िब आह करब। हमरा हुअए जे ऐ िजनगीक कोन ठेकान अिछ, जँ िब आह \nकेने िबना मिर जाएब तखन तँ अपनो मन लगले रिह जाएत। मुदा बुड़हाकणढ़टई3 पिरवारक खचणढ़3थछ जोड़ए पड़ैन। \nकिहयो हाथमे साए-पचास णढ़टथैपैआ नइ रहै छेलैन। पिरवारमे एकटा-सँ-एकटा भूर हिरदम रहबे करै छल।” \nपणढ़ट79ी आ माइक गप -सणढ़ट9य प सुनैत देवनणढ़ट88दन िवचारक दुिनयणढ़3थ3मे डुमल रहैथ। मने-मन िवचारैत रहैथ जे जिहना \nलंकामे िवभीषण छला तिहना तँ अहू समाजमे अिछ। हिरदम एक-ने-एक आणढ़389मण होइते रहैए। जइ समाजकणढ़टई3 \nहम नीक बुझै छी,ओइ मे अन-पािनसँ लऽ कऽ बुिध धिरक चोर िकए अिछ? हिरदम लोक झुठे िकए \nबजैए? अनका नीक देख   जरैत िकए रहैए? दोसराक बोहु-बेटीक इणढ़ट7थज त िकए लैत अिछ? केकरो-िकयो गािर-\nमािर िकए करैत अिछ? \nदेवनणढ़ट88दनक मन फाटए लगलैन। िकएक तँ मनमे णढ़टथटणढ़3यट न  उठलैन  जे समाजमे अछूत के अिछ जे कोनो ने कोनो \nरोगसँ णढ़39छिसत नै हुअए ? जँ सभ रोगीए अिछ तँ समाज नीक केना भेल? जाधैर समाजक लोक समाजकणढ़टई3 नीक \nनै बनौत ताधैर समाज नीक बनत केना? जइ गाममे एक गोरेकणढ़टई3 हेजा होइ छै ओइ सँ सॱसे गाम रोग पसैर \nजाइ छइ। तिहना तँ आनो-आनो रोगक अिछ। खास कऽ समाजक रोग..! \nअपनापर नजैर एलैन। अपनापर नजैर पिड़ते अपनाकणढ़टई3 डाणढ़ट7यटर देखलैन। मुदा केहेन डाणढ़ट7यटर , जे खाली \nशरीरक रोगक छैथ। मुदा रोग तँ एतबे नै अिछ? शरीरक संग-संग मन-रोग आ परणढ़ट9ईपराक -रोग सेहो \nअिछ, जेकरा समाजक बेवहारक रोग सेहो किह सकै िछऐ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \nजिहना तेज धाराक धारमे भणढ़3ट7ासँ सीरा िदस    बढ़ब किठन अिछ मुदा असणढ़ट9ई भ व निह? तिहना तँ समाजोमे अिछ। \nजेमहर देखै छी ओमहरे केतौ झाड़ीक वोन, तँ केतौ तीत फलक गाछक वोन, तँ केतौ मीठो फलक गाछक \nवोन अिछ। जे िजनगीक सैणढ़3टयािणढ़ट88तक फलक वोन िदस    पहुँचबैत अिछ..! \nतीत-मीठ फलक गाछ देख देवनणढ़ट88 दनक हृदैमे संतोषक अँकुर जणढ़ट88 म लेलकैन। संतोषक अँकुरकणढ़टई3 उिगते \nदुिनयणढ़3थ3क रंग बदलल बुिझ पड़लैन। नजैर िपतापर गेलैन। िसर िदस  सँ िनहारब शुणढ़टथै केलैन , पएर लग अबैत-\nअबैत मन पड़लैन िपताक ओ रामकथा जे गामक णढ़3यईकूलमे नाओं िलखबै िदन सुनौने रहैन। भगवान राम जंगल \nिवदा भेला तँ अपन गामक समाज अिरयातए संगे चलला। गामक िस मानपर पहुँचैत-पहुँचैत सणढ़3थ3झ पिड़ गेल। \nसमाजक आणढ़39छह होिन जे अपने वोन नइ जा पुनः  अयोणढ़ट87या घुिम जाइ। मुदा राम अपन संकणढ़ट98पपर दृढ़ छला \nजे िपताक आदेश नै काटब...। \nसणढ़3थ3झ भेने सभ िकयो रािणढ़टैै िवणढ़टै7ाम करए लगला। जखन सभ सुित रहला तखन राम , लणढ़3ैयमण आ सीता िवदा \nभेलैथ। णढ़3यईथल रणढ़3यईतासँ निह , णढ़3यईथल छोिड़ अकासक रणढ़3यईतासँ...। \nभोरमे जखन सबहक नीन टुटलैन तँ रामकणढ़टई3 नै देखलैन। रणढ़3यईता िदस    बढ़ला तँ ने घोड़ाक टापक चेणढ़ट88ह रहै \nआ ने रथक पिहयाक। िनराश भऽ सभ घुिम गेला! एहेन समाजमे पूणणढ़3थछ जीवन िपता केना जीब लेलैन ..? \nदेवनणढ़ट88 दनक नजैर बढ़लैन जे समाजमे केते पिरवारसँ दोणढ़3यईती अिछ आ केतेसँ दुणढ़3यट म नी। नजैर िखरबए लगला तँ \nवौआ गेला। माएकणढ़टई3 पुछलिख न- \n“माए, आइ तँ समाजक काज पड़त। केते पिरवारसँ बाबूकणढ़टई3 दोणढ़3यईती छेलैन?” \nदोणढ़3यईतीक नाओं सुिनते सुभणढ़ईयथा हरा गेली। जेना शरीरसँ मन उिड़ गाममे वौआए लगलैन। मन पड़लैन संग \nिमिल गाएल कुमरम, िब आह, शामा आ घरक गोसणढ़3थ3इसँ लऽ कऽ दुगणढ़3थैणढ़3यईथान धिरक गीत।  \nसासुकणढ़टई3 एकाणढ़39छ होइत देख    शीला बजली- \n“बुड़ही तँ जनु नीन पिड़ गेली!” \nनीनक नाओं सुिन ते आँिख खोिल सुभणढ़ईयथा बजली- \n“नै किनयणढ़3थ3, नीन कहणढ़3थ3 पड़लॱ हेन। मन पिड़ गेल आमक गाछीक िधया-पुता। भगवानो बड़ अनथणढ़3थछ केने \nछिथन जे केकरो ढेरीक-ढेरीक चीज देने छिथन तँ केकरो ढेरीक-ढेरी खेिनहार। पाकल-पाकल आम जखन \nबणढ़ट7ईचा सभकणढ़टई3 दइ िछऐ आ ओकर हृदए जुड़ाइ छै तँ अपनो आणढ़ट8ईमा जुरा जाइए ...।” \nमुणढ़3यईकी दैत शीला बजली- \n“बुड़ही फेर ओंघा गेली।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \nबोलीमे जोर दैत शीला फेर बजली- \n“बेटा पुछै छैन, गाममे केते गोरेसँ दोणढ़3यईती छैन ?” \n“एहेन गप िकए पुछलह बौआ! ने िकयो दोस अिछ आ ने िकयो दुणढ़3यट म न।” \nदेवनणढ़ट88दन बजला- \n“जखन गाम पहुँचब तँ बाबूकणढ़टई3 जरबैले तँ लोक सभकणढ़टई3 कहए पड़त िक ने?” \nबेटाक बात सुिन सुभणढ़ईयथा बजली-   \n“िछया, िछया। िमिथलाक समाज छी। ऐ समाजमे मुरदा जरबैले, केकरो घरक आिग िमझबैले, केकरो-सणढ़3थ3प -\nताप कटने रहल आिक  गाछ-ताछपर सँ खसल रहल तेकर िजगेसा करैले केकरो िकयो कहै नइ छइ। ई \nसमािजक काज छी, तँए अपन काज बुिझ सभ अपने तैयार भऽ जाइत अिछ।” \nमाइक बात सुिन देवनणढ़ट88दन नमहर सणढ़3थ3स छोड़लैन। गामक सीमापर अिब  ते सभ चुप भऽ गेला। अपन गाछी \nलग पहुँचते देवनणढ़ट88दन  गाड़ी रोकबौलैन। रघुवीर भायकणढ़टई3 अबैत देखने रहिथन।  \nएक बेर पिणढ़ट7ई छमसँ कमला आ पूबसँ कोसीक बाणढ़ट88ह टुिट गेल। बरखो खूब होइत रहइ। नेपालक पहाड़सँ \nतराइ धिरक पािन सेहो टघैर-टघैर वेग बिन अबैत रहए। पािनयणढ़टईई िकए ने औत ? आिखर ओकरो तँ समुणढ़ईयथमे \nसमेबाक िललसा छइ। तहूमे िमिथलणढ़3थईचल बीच बाटपर अिछ ओकरा िकए ने होइत जाएत। गामक उणढ़टैईरसँ \nबािढ़क पािन ढुकल आ एक िदस  सँ पसरैत दिणढ़ट7ई छ न-मुहणढ़टई3क रणढ़3यईता धेलक। जाधैर पािन वासभूिमसँ हिट बाधक \nरणढ़3यईता धिर रहल ताधैर केकरो िचणढ़ट88ता नै भेलइ। मुदा जखन पािन मोटा कऽ अँगना-घर ढुकए लगल तखन \nसभकणढ़टई3 िचणढ़ट88ता हुअ लगलै। गामक एकटा टोल गहॴरगरमे बसल , चाणढ़टथै िदस  सँ पािन चढ़ैत-चढ़ैत अँगना-घर \nढूिक गेल। एक तँ ओिहना, बरखामे टटघरो आ भीतघरो ढिहए-ढनमना गेल रहइ। तैपर सँ बािढ़क वेग \nअिबते भीतघर खसए लगल, टटघर सभ मचकी जकणढ़3थ3 झुलए लगल। घर खसैत  देख   टोलक सभ मालो-\nजाल आ चीजो-वौस आ िध यो-पुतोकणढ़टई3 लऽ लऽ पोखैरक महार िदस    िव दा भेल। पणढ़ट7ईचीस पिरवारक टोल। \nबेदरा-बुदरी लगा एक साए तीस आदमी। चािल स-पणढ़373तालीसटा गाए -महॴस, पणढ़ट7ईचीस -तीसटा बकिरयो। मालो-जाल \nबािढ़क पािन आ अवाज सुिन डरे थरथर कँपैत! कोनो-कोनोकणढ़टई3 आँिखसँ नोरो खसैत। मुदा एणढ़3छटोटा ने खाइले \nिडिरयाइत आ ने पािन पीबैले। सभ अपन-अपन माल जालक डोरी खोिल देलक। डोरी खुिजते आगू-पाछू \nजोिरया सभ पािनक वेगसँ ऊपर भेल। मुदा एकाएक पािन नै चढ़ल जइसँ एणढ़3छटोटा जान -मालक नोकसान नै \nभेल। \nटोलक समाचार सुिनते रघुनणढ़ट88दन किरया काकाकणढ़टई3 सोर पािड़ कहलिखन- \n“एमहर आबह हौ बटु।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \nकिरया काकाकणढ़टई3 दुलाणढ़टथैसँ ‘बटु’ कहैत रहिथन। अिबते कहलिखन- \n“सुनै छी जे पुबािह टोलमे बािढ़क पािन चिढ़ गेलै हेन से चलह तँ देिखऐ?” \nिबना िकछु बजने किरया काका संग भऽ गेलैन। थोड़े आगू बढ़ला तँ देखलैन जे चेतनसँ लऽ कऽ िधया-पुता \nधिर िकछु-ने-िकछु माथपर उठौने, भीजैत-ती तैत गामक ऊँचका जगह िदस   जा रहल अिछ। \nमनमे उठलैन जेतए जा रहल अिछ ओतए रहत केना? मुदा आँिख उठा कऽ तकैयोमे लाज होइन। जे \nजिनजाित किहयो सोझहामे बजबो ने करैत, ओ सभ साड़ीक फणढ़3थ3ड़ बणढ़ट88हने िकयो अणढ़38ट , तँ िकयो ओछाइन, तँ \nिकयो बरतन-बासन नेने बणढ़ट7ईचा सबहक पाछू-पाछू जा रहल अिछ। लोकक दशा देख   किरया काकाकणढ़टई3 \nकहलिखन- \n“बटु, सभकणढ़टई3 अपना ऐठाम लऽ चलह , जहणढ़3थ3 धिर सकरता धरत तहणढ़3थ3 धिर पार लगेबै। ” \nदुनू गोरे सभकणढ़टई3 संग केने अपना घरपर एला। समणढ़3यईया तँ देशक नै िस  िर फ एक टोलक अिछ मुदा पहाड़ोसँ \nनमहर। समाजक मनुखो तँ सभ रंगक  अिछ, िक यो अनका दुखकणढ़टई3 अपन दुख बुिझ कनैए , तँ िक यो हँसैए। जे \nिवपैत  छै ओ एक गोरे बुणढ़टैईे केना मेटौल जाएत। जँ नै मेटौल जाएत तँ लोक मरैत केहेन पिरिणढ़3यईथितमे अिछ ? \nमनमे बुकौर लिग गेलैन, कोनो बाटे नै सुझैत रहैन । सभसँ पिहल समणढ़3यईया अिछ लोको आ मालो-जालकणढ़टई3 \nपािनसँ बँचैले जगह। अपना घरे कएटा अिछ। तहूमे सभ णढ़3यछयोतले अिछ ! अँगनाक घर अन-पािनसँ आ जारैन -\nकाठीसँ भरल अिछ। लऽ दऽ कऽ एकटा दरबणढ़ट7थ जा खाली अिछ। जे पिरवारक णढ़टथटितणढ़ईछ7ा छी, दोसराक आणढ़टै7म -\nणढ़3यईथल। रघुनणढ़ट88 द नक मनमे नव आशा जगलैन जे जे िवपैतमे पड़ल अिछ ओ तँ अपन िवपैतक मुकाबला करैले \nसेहो अिछ। मुहसँ हँसी िनकललैन। अँगनासँ दरबणढ़ट7थजा धिर सभकणढ़टई3 ठौर धड़ौलैन। माल -जालकणढ़टई3 तणढ़ट8ईखनात तँ \nबाणढ़ट88हेपर , माने रणढ़3यईतेपर खुणढ़3टथा गािड़ -गािड़ बणढ़ट88हैले कहलिखन। खाइक ओते जणढ़टथैरी नै बुझलैन जेते माल -जालक \nठौरक। किरया काकाकणढ़टई3 कहलिखन - \n“बटु, तणढ़ट8ईखनात तँ स भ असिथर भेल। पिहने मनुखो आ मालो-जालकणढ़टई3 खाइक ओिरयान करह। तेकर बाद \nऐगला काज देखबै।” \nखेनाइ बनबैले आिग आ चूिणढ़33ईक खगता  पड़त। चूड़ा तँ घरमे ओते अिछ निह, तहूमे ओ फँणढ़3छटा-फुँणढ़3छटी \nभेल, ओइ सँ काज नै चलत। जँ चाउर-दािल, तरकारी सभकणढ़टई3 फुटा-फुटा देबै तँ ओते चूिणढ़33ईक बेवणढ़3यईथा केतए \nहएत। से नइ तँ पिहने नारक टालसँ नार िखंच कऽ सभ माल-जालकणढ़टई3 दहक। आ लोक सभ -ले चािर गोरे \nएणढ़3छटेठाम भानस करह। सएह केलैन। भानस हुअ लगल।  \nरघुनणढ़ट88दनो आ किरयो काका गाममे घुिम -घुिम सभकणढ़टई3 गर लगौलैन। बीस िदनक पछाइत स भ अपना-अपना \nऐठाम गेल...।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \nरघुनणढ़ट88 द नक समाचार कानमे पिड़ते किरया काका दौड़ल एला, अिबते देवनणढ़ट88दनकणढ़टई3 कहलिखन - \n“डाणढ़ट7यटर साहैब , भैयाकणढ़टई3 पिहने घरपर लऽ चिलयौन। घरपर मृणढ़ट8ईयु नै भेल छैन। अपनो पिरवारक आ \nसमाजोक लोक अिणढ़ट88 तम दशणढ़3थछन किर लेतैन , तेकर बाद बिरयाती सािज गाछी अनबैन।” \nकिरया कणढ़3छटाक िवचार सुिन सबहक मनमे समाजक णढ़टथटित णढ़टै7णढ़3टया जगलैन। देवनणढ़ट88दनक मनमे एलैन , समाजमे \nिपताक कएल काज जे समाजक णढ़टथटितणढ़ईछ7ाक कारण रहैन।  \nकिरया कणढ़3छटाक बात देवनणढ़ट88दन मािन , चाणढ़टथै गोरे गाड़ीसँ उतैर   गेलैथ। पछाइत ओहो तीनू गोरे– सुभणढ़ईयथा, शीला \nआ आशा– उतैर जाइ गेली। तैबीच गाममे समाचार पसैर गेल। समाचार पसैरते जे-जेतइ सुनलैन ओ \nओतइसँ देखैले दौगलैथ। िधया-पुता, बुढ़-बुढ़ानुससँ रणढ़3यईता अणढ़ट88हरा गेल। गाड़ी केना आगू बढ़त से रणढ़3यईते निह। \nमुिड़यारी दऽ दऽ रघुनणढ़ट88 दनक मुँह देखए चाहैन। मुदा मुँह झणढ़3थ3पल। तँए सभ चणढ़3छ9ेर ओढ़ने सूतल आदमी \nदेखैत। लोक क भीड़ चाणढ़टथै भरसँ गाड़ीकणढ़टई3 घेिर नेने। ने आगू बढ़ैक बाट खाली आ ने िकयो रघुनणढ़ट88दनकणढ़टई3 देख    \nपबैत। \nमािटक मुणढ़टथैत जकणढ़3थ3 चाणढ़टथै गोरे िनणढ़ट7ईचणढ़3थ3मे ठाढ़ भऽ सबहक मुँह देखैथ। रंग -िब रंगक मुँह देख   पड़ैन । केकरो-\nकेकरो आँिखमे नोरो आ मनमे सोगो देख पड़ैन आ केकरो-केकरो आँिखमे ने नोर आ ने सोग। मने-मन \nकिरया काका िवचािर बजला- \n“अहणढ़3थ3 सभ रणढ़3यईता छोिड़ िदयौ। भैयाकणढ़टई3 अँगना लऽ चलै िछऐन ओतै उतािर   कऽ रखबैन आ सभ दशणढ़3थछन \nकरब।” \nकिरया कणढ़3छटाक बात मािन रणढ़3यईता छोिड़ देलक। आगू-आगू गाड़ी पाछू-पाछू सभ घर िदस   बढ़ला। घरपर अिबते \nरघुनणढ़ट88 दनक मृत शरीरकणढ़टई3 उतािर    उणढ़टैई र-िस रहौने सुता देलकैन । लगमे सुभणढ़ईयथा, शीला आ आशा बैस गेली। \nदेवनणढ़ट88दनकणढ़टई3 किरया काका कहलिखन - \n“बौआ, अहणढ़3थ3 दरबणढ़ट7थजापर बैसू। समाज सभ िजणढ़टै3सो करए औता आ एमहर हम आगूक ओिरयानो करै छी। ” \nिदयादीक सभ चूिणढ़33ई िमझा गेल। मुदा सबहक मनमे खुशी रहैन। सभसँ उमेरगर रघुनणढ़ट88दने छला। ओना \nबेवहािरक णढ़टथैपमे सबहक आँिखमे नोर रहैन मुदा मनमे दुख निह। \nउणढ़टैईर -मुहणढ़टई3 सुतौल रघुनणढ़ट88 दनकणढ़टई3 नव वणढ़3यई णढ़टैैसँ मुँह छोिड़ सॱसे देह झणढ़3थ3पल। िसरहौनामे रखल तुलसी गाछ आ \nगुगुलक सुगणढ़ट88 ध  अँगनामे पसरैत। मदणढ़3थछ-औरतसँ आँगन भरल। मदणढ़3थछ सभ तँ दशणढ़3थछन किर कऽ दरबणढ़ट7थजापर आिब \nजाइ छला मुदा णढ़3यई णढ़टैैीगण सभ अँगनेमे बैस गप-सणढ़ट9य प  करए लगैथ । छोटका-बणढ़ट7ईचा सभ ओसारपर खेलए लगल।  \nएक साए एगारह बखणढ़3थछक रिधया दादी, बणढ़3थ3सक बणढ़टैईीक ठणढ़37यगा हाथे एली। झुनकुट बुढ़। ने मुँहमे एणढ़3छटोटा दणढ़3थ3त आ \nने एणढ़3छटोटा केश कारी। चौड़गर मुँह। दिहना गालपर एकटा नमहर मसुहैर। जैपर इंच -इंच भिरक दूटा पाकल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \nकेश। सॱसे देहक चमड़ी ढील भऽ घोकैच-घोकैच गेल। चािनपर तीनटा रेघा जकणढ़3थ3 बनल। गालक ऊपरका \nभागमे सेहो रेघा जकणढ़3थ3, मुदा िनचला भागमे गाइक गरदैन जकणढ़3थ3 चमड़ी लटैक गेल। आँगनमे पएर दैते \nनवतुिरयो आ िस यानो सभ दादी-ले रणढ़3यईतो बनौलकैन   आ सुभणढ़ईयथा लग बैसैक जगहो। मुदा दादीक आँिखक नोरमे \nबेथा रहैन। ओना अखन धिर नोर पुतलीसँ भीतरे छेलैन.. । तखने पणढ़3थ3च बखणढ़3थछक एकटा छौड़ा लुचबा, दादीक \nठणढ़37यगा पकैड़ तीनू झुनझुनाकणढ़टई3 जे तारक बना कऽ लाठीमे ठोकल रहैन –डोला-डोला बजबए लगल। अँगनाक सभ \nखढ़ू-मढ़ू लगमे जमा भऽ गेल। िधया-पुताकणढ़टई3 देख    डणढ़3थ3िट कऽ सुबधी बाजल - \n“भने तँ तूँ-सभ ओसारपर खेलै छेलणढ़टई3, ऐठीन िकए एलँ?” \nसुबधीक बात दादीकणढ़टई3 नै सोहेलैन बजली-  \n“किनयणढ़3थ3, बणढ़ट7ईचा सभकणढ़टई3 िकए डणढ़3थ3टै िछऐ। अहणढ़3थ3 समरथ छी तँए नइ बुझै िछऐ , ई सभ अखन णढ़ट7य यणढ़3थ3ने \nगेल, जिहना जाड़क उणढ़टैईर गरमी मास अबैए आ गरमीक उणढ़टैईर बरखा, जे गरमीसँ शुणढ़टथै भऽ जाड़मे ठेका दइ \nछै, तिहना तँ ई देहो अिछ। हम तँ काितक-अगहनक जाड़ भेलॱ, ई बणढ़ट7ईचा सभ तँ फागुन -चैतक जाड़ छी। \nमुदा सुणढ़टथैज तँ वएह रहै छैथ। भलणढ़टई3 किहयो उणढ़39छ तँ किहयो शीतल भऽ जाइ छैथ। ” \nदादी बिजते रहैथ िक शीला उिठ कऽ दिहना बणढ़3थ3िह पकैड़ आगू लऽ जाए लगलैन। रघुनणढ़ट88दन लग पहुँचते \nदादीक आँिखसँ सौनक बरखा जकणढ़3थ3 नोर झहरए लगलैन। मुदा बेसी काल नै झहरलैन। माणढ़टैै ओतबे काल \nजेते काल अपन उमेरपर मन अँटकलैन। आगूसँ पाछू-मुहणढ़टई3क रघुनणढ़ट88दनक िजनगी िदस    नजैर बिढ़ते दादीकणढ़टई3 \nमुहसँ हँसी िनकलए लगलैन। दादीक हँसी देख   आशा बाजल- \n“बाबीकणढ़टई3 एणढ़3छटोटा दणढ़3थ3त नइ छैन। आब हेतैन ?” \nआशाक बात सुिन दादी जोरसँ हँसली। िबनु दणढ़3थ3तक चौड़गर मुँह, जे तीन गोरेक मुँहक बरबैर लगैन। एक \nझॲक हँिस दादी सुभणढ़ईयथाकणढ़टई3 कहलिखन - \n“िदयादनी, अहणढ़3थ3 बणढ़ट7ईचा छी तँए , कनी दुख होइते हएत। मुदा अहणढ़3थ3सँ कणढ़ट9ईमे उमेरमे हमर णढ़3यईवामी संग छोिड़ चिल \nगेलैथ। तइ आगू अहणढ़3थ3क िवपैत छोट अिछ। भगवान अहणढ़3थ3कणढ़टई3 सभ िकछु देने छैथ। भरल -पुरल पिरवारमे \nणढ़टै7वणकुमार सन बेटा, लछमी सन पुतोहु आ एहेन सुणढ़38टर खेलौना सन पोती अिछ , तहन िकए सोग करै छी। \nआब अपना सभ सृिणढ़ईछथक ओहन बीज णढ़3यईवणढ़टथैप बिन गेल छी जइसँ अँकुरक सणढ़ट9ई भावना निह। जिहना कोनो \nअणढ़38टक बीआ आिक   फलक बीआ साल भिरक उणढ़टैईर पुरान भऽ जाइए जइमे अँकुरक शिणढ़ट7यत झीण भऽ जाइ छै \nतिहना भऽ गेलॱ। मुदा तँए िक  अणढ़38टे फलक बीज जकणढ़3थ3 मनुखोक शिणढ़ट7यत साले भिरमे झीण भऽ जाएत ? सबहक \nशिणढ़ट7यतयो एक समान नै होइए ?” \nतैबीच फुदैक कऽ आशा पुछलकैन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \n“बाबी, अहणढ़3थ3कणढ़टई3 केते िदन भेल ?” \n“हे गइ डकडरबा बेटी, तूँ हमरा िदन पुछै छणढ़टई3। साढ़े बाइस गाही बरख भेल अिछ। ” \nदादीक बखणढ़3थछक िहसाव िकयो नै बुझलैन। सभ अकबका गेली। सभ-सबहक मुँह देखए लगली। जे दािदयो \nबुझलैन। मुिणढ़3यई कयाइत शीलाकणढ़टई3 कहलिखन - \n“सासु सासु निह, माए छैथ। हमर छोट िदयादनी छैथ। जखन हमरा पणढ़3थ3च बरख ऐठाम एला भेल रहए \nतखन रघू बौआक जणढ़ट88 म  भेलैन। एक बेरक खेरहा कहै छी, ता कािकयो समरथे रहैथ मुदा हमरासँ उमेरगर \nरहैथ। माघ मिह नाक मकरक मेला शुणढ़टथै भेल। अपना गाम सबहक बेसी लोक हड़णढ़3थ8 जाइ छल। हमरा संग \nरघू बौआ हड़णढ़3थ8 गेल। हड़णढ़3थ8सँ कनीए बेसी िब  देसर अिछ। मुदा िब देसरक मेला गड़बड़ हुअ लगलै। िनरमलीसँ \nदिरभंगा धिरक रेलबे कातक जेते उचणढ़3छटा अिछ , सभ भोणढ़टथईके गाड़ीसँ आिब उचकपणढ़38टी शुणढ़टथै  कऽ देलक। \nजइसँ नीक घरक लोक िवदेसर जेनाइ-एनाइ छोड़लक। ओना िब देसरो बाबा बड़ जगताजोर, तँए केतबो \nउचकपणढ़38टी होइ तैयो मेला बढ़ले जाइत। अपना गाम सबहक लोक जेनाइ छोिड़ देलक। ओना णढ़टैटेणढ़टैैो नमहर \nछै, तैपर सँ णढ़3यईथानक लग -पासक लोक सेहो काणढ़ट88ह उठेलैन। जेकर फल भेलै जे णढ़3यईथानसँ उचकपणढ़38टी समाणढ़ट9यत \nभेल। हड़णढ़3थ8क संग दूटा बाधा उपिणढ़3यईथत भेल। परसा धाममे सुणढ़टथैज भगवानक मुरती उखड़लासँ नव णढ़3यईथान \nबनल। ओना मुितणढ़3थछयो िदणढ़3यछय अिछ। एक तँ सुणढ़टथैज भगवानक , दोसर बेस िकमती पाथरो अिछ। मिणढ़ट88 द रो \nनीक। मुदा हालमे जे साणढ़ट9ईणढ़टथटदाियक णढ़टथटभाव मदनेसरकणढ़टई3 बढ़ौलक ओइ सँ परसो आ हिड़णढ़3थछयोकणढ़टई3 नीक झटका \nलगलै। हड़णढ़3थ8क महादेवो छैथ गहॴरमे, जइसँ सभ िदन जल भरल रहै छैन।” \nिबणढ़ट7ई चेमे सुभणढ़ईयथा, दादी िदस   देखैत बजली- \n“बिह न केते िदन बौआ [3]कणढ़टई3 दूध िपऔने िछऐन ?” \nदादी बजए लगली- \n“ समरथाइमे हम खूब बुफगर रही। पिहल सणढ़ट88तान भेले रहए। मनसणढ़ट9ईफे दूध हुअए। काकी रोगा गेली। दूध \nटुिट गेलैन। हमरे दूध पीब-पीब बौआ जीअल। जखन बौआ साल भिरक भेला अन-तन सेहो खाए \nलगला, डेगा-डेगी चलौ लगला,बोिलयो फुटलैन तखन काकी िसखा देलकैन दूधवाली माए कहैले। हमरो \nनीक लगए। बेटा तँ नै किहऐन मुदा बणढ़ट7ईचा कहैत रिहऐन। डेढ़ साल भेलापर हमरो दूध टुटए लगल। \nखाइ-पीबैमे तँ कोताही नै हुअए मुदा दोसर कारण भऽ गेल। मकरक मेला जाइत रही। काकी बणढ़ट7ईचोकणढ़टई3 नेने \nजाइले कहलैन। सभ साल ओतैसँ तिरपात कीिन -कीिन  आनी जे सालो भिर मसणढ़ट98ला खाइ छेलॱ। ओना हड़णढ़3थ8 \nमेलाक हरीष, मािटक नािद, टाड़ा-टाड़ी नामी रहए। सात-आठ बखणढ़3थछक बणढ़ट7ईचा रहैथ। गामक बहुत जिनजाितयो \nआ िधयो-पुतो रहए। अपनो बेटा आ बणढ़ट7ईचोकणढ़टई3 हमहॴ नेने गेिलऐन। अरबा चाउरक रोटी आ सीम -भणढ़3थ3टाक \nतीमन बना लेलॱ। गामोपर खा लेलॱ।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \nिबणढ़ट7ई चेमे आशा टोकलकैन- \n“खा कऽ महादेव दशणढ़3थछन करए गेिलऐ?” \nआशाक बात सुिन दादी ठहाका दैत बजली- \n“हड़णढ़3थ8 मेला णढ़3यई णढ़टैैीगणक मेला छी। पुणढ़टथईखसँ बेसी णढ़3यई णढ़टैैीगण आ िधया-पुता रहैए। दस बजेमे सभ खा-खा जाइत \nअिछ आ दोसैर-तेसैर सणढ़3थ3झ धिर घुिम -घुिम  अबैत अिछ। अपना सबहक कुटमैितयो बेसी ओही भाग अिछ। \nएक िदस  सँ धीओ-बेटी अबैत आ दोसर िदस  सँ माइयो-िपितयाइन जाइत, जइसँ सभकणढ़टई3 मेलामे भणढ़टई3ट -घणढ़3थ3ट भऽ \nजाइत। जिहना ‘बिड़याकणढ़टई3 बाणढ़ट88ह नइ छै, जे मन फुरै छै से करैए’ तिहना तँ जिनजाितयो आ बुिड़बकहो \nअिछ। जे मन फुरतै से करत...। \n..हँ, तँ कहै जे छेिलयह, बणढ़ट7ईचाकणढ़टई3 नेने गेिलऐन। बेरहिटये पोखैरक महारपर बैस खाए लगलॱ। बणढ़ट7ईचोकणढ़टई3 एक \nखाड़ा रोटी आ तरकारी देिलऐन। हम दिणढ़ट7ई छ न-मुहणढ़टई3, पोखैर िदस   घुिम कऽ खाए लगलॱ। मुड़ी गॲतने \nरही, माथपर साड़ी लटकल रहए। तैबीच एकटा झुनझुनाबला घुमैत-घुमैत आएल। िधया-पुता सभ पाछू-पाछू \nरहइ। ताड़ क पातकणढ़टई3 गुलाबी रंगमे रंिग झुनझुना बनौने रहए। एकटा झुनझुना हाथसँ बजबैत रहै आ बणढ़3थ3की \nपिथयामे माथपर रखने रहए। आँएले-वणढ़3थ3एले बौओ रोटी खाइते पाछू धऽ लेलैन। हम बुझबे ने केिलऐ। िधया-\nपुता तँ खुरलुणढ़ट7ईची होइते अिछ। झुनझुनाबला आगू बिढ़ गेल। बाटीमे पािन पीब जखन पािन दइले तकलॱ तँ \nदेखबे ने केिलऐन। ले बलैया! ओते लोकमे केतए ताकब? भारी पहपैटमे पिड़ गेलॱ। हणढ़3थ3इ -हणढ़3थ3इ कऽ तिरपातो \nआ टाड़ो लेलॱ आ तकैले िव दा भेलॱ। एकटा झुनझुनाबला रहैत तखन ने ठेकना कऽ जइतॱ। से तँ जेणढ़ट9ईहरे \nदेिखऐ ओणढ़ट9ईहरे झुनझुनाबला रहए ! मन हािर मािन लेलक। मनमे हुअ लगल जे काकीकणढ़टई3 की जवाब देबैन। मुदा \nमने-मन चणढ़ट83डेसर बाबाकणढ़टई3 कहलयैन जे आन देवणढ़3यईथानमे तँ िकयो नै हेराइत अिछ मुदा तोरा णढ़3यईथानमे भऽ \nगेलह। अखनुका जकणढ़3थ3 ताबे िधया-पुताक चोिर देवणढ़3यईथानमे नै हुअए। मुदा तैयो मनमे खुटखुटी रहबे करए। \nतेकर कारण रहै जे किहयो काल सुिनऐ फणढ़ट98लणढ़3थ3 णढ़3यईथानसँ फणढ़ट98लणढ़3थ3क बेटा आिक   बेटी हरा गेलइ। तँए मनमे \nहुअए जे काकी की कहती? तहूमे रोगाएल छैथ। मने-मन समोह लिग गेल। मुदा फेर मनमे भेल जे जँ कहॴ \nघुिम -िफर कऽ चिल आबैथ। थोड़े काल गुन-धुन कऽ एक हाथमे तिरपात आ दोसर हाथमे टाड़ा लऽ ताकए \nिव दा भेलॱ। रणढ़3यईताक दुनू कात दोकानबला सभ दोकान लगौने रहै आ बीच देने लोक सभ चलइ...। \n.. मिणढ़ट88 दरक आगू एणढ़3छटे बेर मिणढ़ट88 दरक फाटकसँ बहुत लोक िनकलल। रणढ़3यईतापर रेड़ा भऽ गेल। तखने माथपर सँ \nसाड़ी ससैर गेल। आब की करब? दुनू हाथो बरदाएल रहए। माथपर साड़ी केना लेब। नै लेब तँ लोक की \nकहत। तैकाल दिहना हाथक टाड़ा छुिट गेल। फुिट गेल। झुटका-झुटका भऽ गेल। मुदा पिहने साड़ी \nससािर कऽ माथपर लेलॱ। एक गोरेकणढ़टई3 पएरमे झुटकाक कान गिड़ गेलइ। ओ िभणढ़38टे िखिसयाइत कहलक \nजे ‘एहेन ढहलेल छह तँ मेला-ठेला िकए अबै छह।’ मुदा अपन हारल रही, िकछु नै कहिलऐ।    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \n..चुपे-चाप रेड़ासँ बहरेलॱ। बाहर अिबते आँिख उठा कऽ तकलॱ आिक देखलॱ जे उणढ़टैईरसँ दिणढ़ट7ई छ न-मुहणढ़टई3 एकटा \nझुनझुनाबला अबैए। रणढ़3यईता कातमे ठाढ़ भऽ िहआ -िहआ ताकए लगलॱ आिक पाछू-पाछू िहनको देखलयैन। देहो \nहणढ़ट98लुके रहए। खाली एणढ़3छटेटा हाथ बरदाएल रहए। दौग कऽ जा बणढ़3थ3िह पकैड़ कात केिलऐन। फेर जखन \nपोखैरक महारपर एलॱ तँ केकरो नै देिख लऐ। सभ चिल गेल रहए। आनो-आनो गामक याणढ़टैैी घरमुहणढ़3थ3 भऽ गेल \nछेलइ। हमहूँ ओही लाटमे िवदा भऽ भेलॱ।” \nमुणढ़3यईकी दैत शीला पुछलकैन - \n“तमसाएलमे फणढ़ट7थझैतो केलिखन ?” \nिस नेहसँ भरल दादीक मुहसँ िनकललैन- \n“राम-राम। अबोध बणढ़ट7ईचाकणढ़टई3 िकए िकछु कैहितऐन । अबोध बणढ़ट7ईचाकणढ़टई3 तँ बुझा कऽ ने कहबै आिक मािर \nकऽ, मारलासँ बणढ़ट7ईचा हेहणढ़टथै भऽ जाइ छै िकने...। \n..हँ, तँ कहै जे छेलॱ, गामपर एलॱ तँ काकीकणढ़टई3 कहलयैन जे एहेन -एहेन खुरलुणढ़ट7ईची बेदरा सेने कोनो मेला-ठेला \nनइ जाइ। काकी अकचका कऽ पुछलैन तँ सभ खेरहा कहलयैन। उमेरक अणढ़ट88तर रिहतो चौल करबे करै \nछेिल ऐन। जूरशीतलमे अछॴनजलसँ असीरवाद दैते छेिल ऐन आ फगुआमे रंगो-रंग खेलाइ छेलॱ...।” \nसुभणढ़ईयथा िदस    देख फेर दादी बजली- \n“बिह न, अहणढ़3थ3क मािलकसँ कणढ़ट9ईमे उमेरमे हमर मािलक संग छोड़लैन। करीब सािठ बिर  ससँ ऊपरे भेल हएत। \nअहणढ़3थ3 तँ एक बएसपर आिब गेल छी। भगवान कोनो चीजक पिरवारसँ समाज धिर कमी देने छैथ जे सोग -\nपीड़ा करब। दुिनयणढ़3थ3 फुलवाड़ी िछऐ। एक अबैत अिछ , एक जाइत अिछ। जिहना सालो भिर एकटा जणढ़ट88म \nलैत अिछ, एकटा जुआनीक आनणढ़ट88द लैत अिछ आ एकटा पिक कऽ सुखैत अिछ। तिहना तँ मनुखोक होइ \nछइ। तहूमे भगवानक फुलवाड़ीक अजीब गित छैन। हुनका फुलवाड़ीमे सालक कोन, मासक कोन, िदनक \nकोन जे छने-छन एकटा अबैत अिछ तँ दोसर जाइत अिछ। हम अहणढ़3थ3 मनुख छी। असगर मनुख रिहतो \nसमािजक सेहो छी, मुदा पिहने मनुख छी तखन िकछु आर। मनुखकणढ़टई3 मनुषणढ़ट8ई व णढ़टथटाणढ़ट9यत करब णढ़टथटमुख काज छी। \nजखने मनुख कणढ़टई3 मनुषणढ़ट8ई व णढ़टथटाणढ़ट9यत भऽ जाइत तखने ओ दुिनयाकणढ़टई3 िचणढ़ट88हए -जानए लगैत। अपन पिरवारसँ समाज \nधिरक सणढ़ट9ई बणढ़ट88 ध णढ़3यईथािपत कऽ लइत। जइसँ सणढ़ट9ई बणढ़ट88 धक अनुणढ़टथैप अपन दाियणढ़ट8ईव िनमाहए लगैत। ओना \nबणढ़ट7ईचा[4] हमरा आगूमे बणढ़ट7ईचे छैथ। भलणढ़टई3 समािजक सणढ़ट9ई बणढ़ट88 ध मे भाए-भौजीक सणढ़ट9ई बणढ़ट88 ध  अिछ। मुदा भगवान अनुिचत \nकेलैन। उिचत ई होइत जे पिहने हमरा लऽ चिलतैथ।” \nई िवचार मनमे अिबते रिध या दादीक दुनू आँिख ढबढबाए लगलैन! \nबचनू, चंचल, झोली, बौकू आ बतहू, देहक कपड़ा उतािर  खाली देहपर तौनी आ डणढ़3थ3ड़मे धोती पिहरने, काणढ़ट88हपर \nकुरहैर नेने पहुँचल। अँगना-सँ-दरबणढ़ट7थजा धिर जिनजाित , पुणढ़टथईख आ बणढ़ट7ईचासँ भरल। लोकक भीड़ देख     िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \nदेवनणढ़ट88दनक मन उड़ैत रहैन। अँगनासँ दरबणढ़ट7थजा धिर िपताक हँसैत आणढ़ट8ईमा देखैथ। िबसैर गेला अपन िजनगी। \nमनमे हुअ लगलैन जे िबनु कहनॱ समाज केना अणढ़ट9यपन काज बुझै छैथ। एहेन काज समाजक माणढ़टैै मृणढ़ट8ईयुए \nसमए निह, बेटा-बेटीक िब आहक संग अनेको समए होइत अिछ। जँ संग िमिल  हँसी, संग िमिल कानी, संग \nिमिल गाबी आ संग िमिल नाची, तँ ऐसँ सुणढ़ट88दर की होइत अिछ। सुख केकरा कहबै? जइ सुख-ले लोक \nनीच-सँ-नीच काज करैत अिछ मुदा पािब निह पबैत अिछ। \nएक िछणढ़38टा धोती पिहरने णढ़टै7ीकाणढ़ट88त पहुँचला। णढ़टै7ीकाणढ़ट88त मधुबनी कोटणढ़3थछसँ बड़ाबाबूक पदसँ सेवा िनवृणढ़टैई भेल छला। \nमुँह िनणढ़ट7ईचणढ़3थ3 केने सोझे आँगन पहुँच पएर छुिब गोड़ लािग एकटंगा दऽ ठोर पटपटबैत फुसुर -फुसुर बजए \nलगला- \n“काका, अहणढ़3थ3 परसादे िजनगी भिर कुरसीपर बैस सेवा िनवृणढ़टैई भेलॱ। जइसँ जिहना िजनगी चैनसँ िबतेलॱ \nतिहना ऐगला शेष िजनगी सेहो िबताएब।” \nसुभणढ़ईयथा िदस    देख   णढ़टै7ीकाणढ़ट88 त  फेर बजला- \n“काकी, हमहूँ अही समाजक बेटा छी। जिहना अहणढ़3थ3 देवकणढ़टई3 बेटा बुझै िछऐन तिहना हमरो बूझब। ” \nणढ़टै7ीकाणढ़ट88तक बात सुिन सुभणढ़ईयथोकणढ़टई3 मन पड़लैन। मनमे उठलैन जे देिखयौ कौणढ़33ईुका छौड़ा बुढ़ भऽ गेल। बुड़हा तँ \nसहजे झुनकुट बुढ़ छला। हवा-िबहािड़मे टुिट कऽ खसबे किरतैथ। एहेन मृणढ़ट8ईयु भगवान सभकणढ़टई3 देथुन। एहेन \nमृणढ़ट8ईयु तँ धरमतमे सभकणढ़टई3 होइ छैन। कोनो िक हमरेटा चूड़ी फुटल, िसणढ़38टुर धुआएत आिक दुिनयणढ़3थ3मे बहुतोकणढ़टई3 \nहोइ छइ। \nमुड़ी िनणढ़ट7ईचणढ़3थ3 केने णढ़टै7ीकाणढ़ट88त अँगनासँ िनकैल दरबणढ़ट7थजापर आिब देवनणढ़ट88दनक बगलमे चुपचाप बैस गेला। िकछु \nबजैक साहसे नै होइत रहैन। जेना जीणढ़ईट7ामे थरथरी आिब गेल रहैन। साहस बटोिर , आँिख उठा, देवनणढ़ट88दनकणढ़टई3 \nकहलिखन- \n“बाउ देव, ओना अहणढ़3थ3 बणढ़ट7ईचा छी मुदा हमरासँ सभ तरहणढ़टई3 ऊपर छी। अपन बात कहै छी। अखुनका जकणढ़3थ3 \nपिहने घरक िणढ़3यईथित नइ रहए। बाबू बड़ मेहनती रहैथ। जिहना मनुखक िकरदानी तिहना दैवीए णढ़टथटकोप सेहो \nसिदकाल चिलते रहै छल। एक िदस   बइमानी-शैतानी तँ दोसर िदस   पािन-िबहािड़, भुमकम-रौदी आ शीतलहरी \nहोइते रहै छल। तैपर सँ रोग-िवयािध सेहो चिलते रहै छल। जखन टेणढ़3यईट परीछा दऽ पास केलॱ तँ फामणढ़3थछ \nभरैक समए आएल। बाबू अणढ़3यईसक रहैथ। कालाजार भऽ गेल रहैन ...।” णढ़टै7ीकाणढ़ट88 त क आँिख िसमैस गेलैन। \nदुनू हाथे आँिख पोछए लगला। \nकालाणढ़ट7थवर सुिन डाणढ़ट7य टर देवनणढ़ट88दनक मनमे एलैन जे सचमुच अपना इलाकामे कालाणढ़ट7थवर अखुनका केणढ़ट88सरसँ कम \nनै छल। \nआँिख पोिछ णढ़टै7ीकाणढ़ट88 त  आगू कहए लगलिखन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \n“िदनानुिदन बाबूजीक देह हहरले जाइत रहैन। गुनाकरपुरसँ हाथीक िलणढ़3छ9ी आिन -आिन िदऐन। बणढ़ट7ईचे रही तँए \nबुझबो कम किरऐ। माए जे कहए से कऽ िदऐ। फारम भरैले णढ़टथैपैआ माएसँ मंगैक साहसे ने हुअए। भिर \nिदन तंग-तंग देिखऐन । दोसर-दोसर िवणढ़3टईाथणढ़3थ8 सभ फारम भिर लेलक। हमरा मनमे िविचणढ़टैै उथल -पुथल होइत \nरहए। अिणढ़ट88 त म तारीख अबैत-अबैत आशा टुिट गेल। जेना िवपैत  कपारपर आिब गेल हुअए तिहना बुिझ \nपड़ए। दुिनयणढ़3थ3क रंग बेद -रंग लगए लगल। अिणढ़ट88 त म िदनक चािर बजे, हेड माणढ़3यईटर  साहैब एकटा िवणढ़3टईाथणढ़3थ8 \nिदअए समाद देलैन जे- कािणढ़33ई धिर हमरा लग फारम रहत तँए तूँ आिब कऽ फारम भिर लएह। कौणढ़33ईुका \nबाद भरब किठन भऽ जेतह। ने कोनो काज नीक लगैत आ ने खेनाइ-िप नाइ...। \n.. मनमे आएल एक बेर रघुनणढ़ट88दन काकाकणढ़टई3 किहऐन। सएह केलॱ। आिब कऽ सभ बात कहलयैन तँ पुछलैन जे \nकिहया धिर काज छह..? \n..कहल यैन आइ तँ आिखरी तारीक छी मुदा हेड माणढ़3यई सैब एते दया केलैन जे कािणढ़33ई धिर समए देलैन अिछ। \n   \n.. दरबणढ़ट7थजेपर सँ काकीकणढ़टई3 बणढ़ट7यसामे सँ णढ़टथैपैआ नेने अबैले कहलिखन। जिहना बणढ़ट7ईछाबला पैकार देने रहैन , तिहना \nआिन कऽ आगूमे रिख काकी कहलकैन जे घरमे एणढ़3छटोटा चाउर नै अिछ ...। \n.. जिहना काकी कहलिखन तिहना काका उणढ़टैईर देलिख  न, एक-दू सणढ़3थ3झ भूखलो रिह जाएब। मुदा एक िजनगीक \nणढ़टथटणढ़3यट न अिछ। तँए एहने सभ काजकणढ़टई3 ने लोक धरम बुझैए।   \n.. रौिदयाह समए रहए। जइसँ गामक लोक िकयो मणढ़टथैआ रोटी, तँ िकयो कोटाक जनेरक रोटी, िकयो अणढ़33ईुआ \nतँ िकयो खेसारीक उसना खाइत समए काटैत रहए। सेहो सभकणढ़टई3 भिर पेट नै होइत। केते गोरेकणढ़टई3 तँ \nसणढ़3थ3झक -सणढ़3थ3झ चूिणढ़33ई नै चढ़ैत रहइ ...।” \nकहैत-कहैत णढ़टै7ीकाणढ़ट88तक आँिखमे नोर टघरए लगलैन। जेते दुखक ताप णढ़टै7ीकाणढ़ट88तक आँिखसँ टघैर -टघैर िनणढ़ट7ईचणढ़3थ3 \nखसैत, तेते देवनणढ़ट88 दनकणढ़टई3 धरतीसँ उठैत हवासँ हृदए शीतल हुअ लगलैन। पुछलिखन- \n“अखन पिरवारक केहेन िणढ़3यईथित अिछ ?” \nधोतीक खूटसँ आँिख पोछैत णढ़टै7ीकाणढ़ट88 त  बजला- \n“बाउ, बड़ सुखसँ जीबै छी। दुनू भणढ़3थ3इ बी.ए. पास कऽ नोकरी करैए। जेठका हाई णढ़3यईकूलमे अिछ आ \nछोटका णढ़ट9टलौकमे। शिनए -शिन दुनू भणढ़3थ3इ अबैए आ सोमकणढ़टई3 सबेरे खा-पी कऽ चिल जाइए। दुनू पुतोहुओ आ \nपणढ़3थ3चो पोता-पोतीसँ घर भरल अिछ। अपनो पेणढ़ट88शन भेटते अिछ। भगवान बेटी नै देलैन। मुदा तैयो दुनू \nबेटाकणढ़टई3 पढ़ा, रहैले छह कोठरीक मकान आ तीन बीघा खेत कीनलॱ। चौमासमे एकटा कल गड़ा देने \nिछऐ, जइसँ तीमन-तरकारी कीनऽ नै पड़ैए। बणढ़3थ3की खेत बटाइ लगा देने िछऐ। भिर िदन अनमेनामे लगले \nरहै छी। कखनो ई नै बुिझ पड़ैए जे समए केना काटब। एते िदन तँ ऑिफसेक फाइल उघलॱ मुदा आब  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \nदू-दू घणढ़ट88 टा रामायण, महाभारत पढ़ै छी। तइ लगल बणढ़ट7ई चो सभकणढ़टई3 पढ़ाइयो दइ िछऐ आ गोटे-गोटे िखणढ़3यईसा \nसेहो रामाइनो आ महाभारतोसँ सुना दइ िछऐ। मिहना भिरक िहसावसँ सालमे एक बेर देशाटन सेहो कऽ \nलइ छी। जइसँ तीथणढ़3थैटनो भऽ जाइए। अपनो तँ बहुत निहयणढ़टई3 अिछ , मुदा कणढ़3छटाक बतौल बातकणढ़टई3 अखनो कान \nधेने छी जे अपनासँ िनणढ़ट7ईचणढ़3थ3क जँ िकयो िकछु मणढ़3थईगए अबैत तँ नै पान तँ पानक डिणढ़ट83 टयो लऽ जणढ़टथैर सेवा \nकरै िछऐ। मनमे कखनो कोनो िचणढ़ट88ता नइ रहैए। ” \nतैबीच िकसुन लाल साबेक जुणढ़3टथी खोिल िभजौने आिब दलानक आगूमे बैस खड़णढ़3थछए लगल। काणढ़ट88हपर कुरहैर नेने \nसोधन सेहो आएल। आिब कऽ किरया काकाकणढ़टई3 पुछलकैन - \n“भैया, बणढ़3थ3स कटबै?” \n“के सभ जाइ छह?” \n“कएटा कटबै?” \n“रौ बुिड़बक, ईहो पुछैक गप छी। खूब नमगर-चौड़गर चचरी बनबैक अिछ। कोन चीजक कमी भैयाकणढ़टई3 \nछैन जे मचोिड़-सचोिड़ कऽ घर-सँ-बाहर करबैन। कमसँ-कम तँ चािरटा बणढ़3थ3स आनह। दूटा मुठबणढ़3थ3सी आ \nदूटा िछपगर लऽ आनह।” \n“कोन बीटमे कटबै?” \n“एना अनाड़ी जकणढ़3थ3 िकए पुछै छह। तोरा िक नै देखल छह ?” \n“से तँ सभटा देखल अिछ। साले-साल कािट कऽ लऽ जाइ छेलॱ तैयो ने देखल रहत। आिक आबे िब सैर \nजाएब। जिहना जेठ भैया जीबैतमे छला तिहना तँ आगूओ रहता िक ने। पणढ़3थ3चटा बणढ़3थ3स साले-साल सोझहोमे \nकटै छेिल ऐन परोछोमे कटबैन। मुदा से नइ कहलॱ। कहलॱ जे हरोथक बीटमे कटबै आिक चाभमे?” \nसोधनक बात सुिन किरया काका गुणढ़ट9ईम भऽ सोचए लगला। मुदा बुझल -गमल काज, तँए सोचैमे देरी नै \nलगलैन। मुणढ़3यईकी दैत बजला- \n“हरोथ मरदनमा बणढ़3थ3स होइए , छाती धिर मॲछ-दाढ़ी रहै छइ। ओकरा िचणढ़3छटन बनबैमे देरी लगतह संगे एकटा \nआरो ओजार तीन िदन जहल चिल जाएत। काजक घरमे सभ चीजक काज बिढ़ जाइत अिछ।” \nकिरया कणढ़3छटाक बात सुिन हँसैत सोधन बौकू िदस    बढ़ल। तखने धड़फड़ाएल दुनू परानी लेलहा आएल। \nअपनाकणढ़टई3 अपराधी बुिझ किरया कणढ़3छटाक आगूमे ठाढ़ भऽ गेल। किरया काका बुिझ गेलिखन जे भिरसक केतौ \nगेल रहए तँए पछुआ गेल। आगू चलैबला जँ पछुआ जाए तँ तेकर कारण पैछला काजो होइ छइ। \nमुिणढ़3यई क याइत कहलिखन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n41 \n \n“चेला, अखन धिर सुतले छेलह?” \nठोर िब जकबैत लेलहा बजला- \n“काका, केतेक िदनक पछाइत आइ काज लगल। वएह करैले चिल गेल छेलॱ।” \n“कोन काज करए गेल छेलह?” \n“घुरना भैयाकणढ़टई3 आठ गो मझोलके शीशो गाछ छै ओकरे पणढ़3थ3गे-ले गेल छेलॱ। एक तँ एहेन गाछ नै देखलॱ। \nसिदकाल चुणढ़3टथी आ घोरन लड़ाइए करैत रहैए। मुदा आइ तँ अणढ़3टटुत देखलॱ। चािरटा गाछपर ने चुणढ़3टथी आ ने \nघोरन छेलइ। मुदा एक भागक दूटा गाछमे लोहािड़ रहइ आ दूटा गाछपर घोरन। तीनटा पणढ़3थ3िग नेने छेलॱ \nिक सोनमा-माए दौड़ल आिब कऽ कहलक जे रघूदादा मिर गेलिखन। िछणढ़ट9यपी िदस  सँ थोड़े पणढ़3थ3िग नेने रही। \nसोचलॱ जे उतरैमे ओते घोरन कटबे करत से नइ तँ बँचले केते अिछ पणढ़3थ3िगयणढ़टई3 ली...। \n..एँह काका की कहब! पणढ़3थ3िखबला बड़का-बड़का घोरनक छणढ़टैईा रहइ। ओही पुरबैमे कनी अबेर भऽ गेल। ” \n“अणढ़ट7ईछा की हेतइ। अखन तँ ढेरो काज पछुआएल अिछ। भने टणढ़37यगािरयो अननिह छह। सोधनक संग जा \nबणढ़3थ3स कािट आनह। ” \n“काका, कड़ची टाट बनबैले लऽ लेब। ताबे ओतै बोझ बािणढ़ट88ह कऽ रिख देबइ। ” \n“बड़बिढ़यणढ़3थ3। ” \n“काका, मूजक काज तँ सेहो ने हएत।” \n“भने मन पािड़ देलह, िबसरले छेलॱ।” \nघरवालीकणढ़टई3 लेलहा कहलक - \n“पिहने दुनू गोरे काकाकणढ़टई3 दशणढ़3थछन कऽ िलअ। तखन हम बणढ़3थ3स काटए जाएब आ अहणढ़3थ3 मूज नेने आउ। \nगठुलाक बणढ़टैईीमे खॲिस कऽ रखने छी। अदहा रिख लेब अदहा नेने आएब।” \nकिह लेलहा किरया कणढ़3छटाक कानमे फुस -फुसा कऽ कहलकैन- \n“काका, थािक गेल छी। िपयासो लिग गेल अिछ। पािन तँ पीब लेब मुदा अखन खाएब केना! एक बेर \nचीलमक भणढ़3थ3ज लगा िद  यौ।” \nलेलहापर किरया काका िबगड़ला निह! सोधनकणढ़टई3 आँिखक इशारासँ कहलिखन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n42 \n \n“कुरहैर-टणढ़37यगारी लेलहो आ झोलीकणढ़टई3 दऽ दहक आ हमर नाओं किह बौकासँ पणढ़3थ3च णढ़टथैपैआक गणढ़3थ3जा लऽ \nबँसिब णढ़3टथीए -मे पीब िलहह।” \nकाजक जुित-भणढ़3थ3ित लगा किरया काका बँसवािर पहुँच गेला। तीनू गोरे गजो पीबैक तैयारी करैत आ दुनू \nबापूत–रघुनणढ़ट88दन -देवनणढ़ट88दनक बीच तुलनो करैत ...। \n“देवनणढ़ट88 दन केतबो पैघ डाणढ़ट7यटर साहैब भऽ जेता मुदा तइसँ की, रघू कणढ़3छटाक परतर हेतैन ?” \nसोधनक बात सुिन किरया काका िजणढ़टै3ासासँ पुिछ देलिखन - \n“से की?” \n“भिर िदन काका महादेव जकणढ़3थ3 लेन -देन करै छला। डाणढ़ट7यटर साहैब बुते से हेतैन ?” \nचीलममे दम मािर, ऊपर-मुहणढ़टई3 धुँआ फेकैत किरया काका बजला- \n“अपने बात सोधन कहै िछअ। भलणढ़टई3 लोक हमरा माइयो-बापकणढ़टई3 दोख लगा किह दैत अिछ जे जाबे माए -\nबाप, जणढ़ट88मदाता-भगवान िकछु गुण नै देखलिखन ताबे ‘किरया’ नाओं िकए रिख देलिखन। कोनो िक  हमर \nदेहक रंग कारी अिछ? तँए, हम तँ समाजमे कलंके बिन ज णढ़ट88म नेने छी। केतबो लोककणढ़टई3 बुझेबै तैयो हमर \nबात तरे पिड़ जाइए। जेकरा बुझा देबै ओ बुिझ कऽ मुँह बणढ़38ट कऽ लेत। जेरक -जेर जे जनैम-जनैम कऽ \nनवका पीढ़ी बनबैत अिछ ओ केना बूझत? मुदा तइले दुख कहणढ़3थ3 होइए। हम तँ ओहन समाजक लोक नै छी \nजे िवणढ़टैईीय गामक सीमामे घर बना बुझैत अिछ। हम  तँ ओइ  समाजक छी जइमे जणढ़ट88म -सँ-मृणढ़ट8ईयु धिरक गाड़ी \nगुड़कैत अिछ। पणढ़33ईैनक ऐठामसँ लऽ कऽ असमसान धिर !” \nजाधैर किरया काका बजैत रहैथ तइ िबणढ़ट7ई चेमे लेलहा दू दम मािर लेलक। गहुमन सणढ़3थ3पक िबख जकणढ़3थ3 लेलहाकणढ़टई3 \nिनशणढ़3थ3 चिढ़ गेल। सोधनक हाथमे चीलम दैत बाजल - \n“काका, एक बेर पटुआ काटए असाम गेलॱ। अपना इलाकाक बहुत लोक साले-साल पटुओ आ धानो काटए \nमोरंग, असाम, ढाका धिर जाइ छल। मुदा हम पिहले-पिहल गेल रही। काकरिभणढ़3टथासँ बस पकैड़ िसलीगौड़ी \nहोइत असाम गेलॱ। एकटा बड़का धार देखिलऐ। बसक कणढ़ट83 डेणढ़ट7य ट र ओंगरीसँ एकटा पहाड़ देखबैत बजलै \nजे ‘कामणढ़टथैप कामाणढ़ट7छया मिणढ़ट88 द र’ ओही पहाड़पर छइ।” \nचीलम बढ़बैत सोधन पुछलक- \n“कोन कमणढ़ट7छया?” \nसोधनक बात सुिन ठहाका मािर हँिस लेलहा बाजल-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n43 \n \n“भैया, तहूँ अनठा-अनठा बजै छह। हौ वएह कमणढ़ट7छया जैठामसँ लोक जोग -टोन सीिख -सीिख  अबैए आ \nअपना इलाकामे मौगी सभकणढ़टई3 ठकैए। कहतह जे सभसँ पणढ़3छटा मणढ़ट88 तर हमर कोिखया गुहािरक अिछ। शुणढ़389क \nबेरागनक दस बजे राितमे गुहािर करए जेतह।” \nिबणढ़ट7ई चेमे सोधन टोकलकै- \n“ओइ णढ़3यईथानपर जा कऽ नै देखलहक ?” \nलेलहा बाजल- \n“एँह, भैया तहूँ हद करै छह। जखन गौहाटी पहुँिचए गेलॱ। तखन नै जइतॱ? गेलॱ तँ देखिलऐ जे िचड़ैसँ \nलऽ कऽ मनुख धिरक बिल होइए। हँ, तँ कहै छेिलयह जे जखन बससँ उतरलॱ तँ पािन पड़ैत रहइ। \nकनीए काल ओतए अँटकलॱ आिक पािन छुिट गेल, चाह पीना बड़ी काल भऽ गेल रहए। चाह पीबैले मन \nलुस-फुस करैत रहए। िकछु नीके ने लगए, चाणढ़टथै गोरे एकटा चाहक दोकानमे गेलॱ तँ दोकानक सजाबट \nदेख   कऽ िकछु ने फूरल। अपना इलाकामे ओ सजाबट कहणढ़3थ3 अिछ। ” \n“केहेन सजाबट  रहइ?”  ...सोधन पुछलकै। \nतैपर लेलहा बाजल- \n“दोकानदारेसँ पुछिलऐ तँ कहलक ई बणढ़3थ3सक कैमचीक बनौल िछ ऐ। ओकर बनाइ देख   आसचजणढ़3थछ लगल जे \nकेहेन-केहेन लूिरगर लोक सभ अिछ। बणढ़3थ3सेक कुरसी, टेबुल आ गीरहक कप बनौने रहए। िसंह-दुआिर \nपरहक मेहराउकणढ़टई3 अदहा  घणढ़ट88 टा धिर देखैत रहलॱ। पिथया-मौनी तँ अपनो इलाकामे लोक बनबैए मुदा ओहन \nकहणढ़3थ3 बनबैए। ने ओहन मेघडणढ़ट9ईबर बनबैए आ ने ओहन मिणढ़ट88 द रनुमा घर..। \nओणढ़ट9ईहुरका बणढ़3थ3सो अजीब अिछ। अपनो इलाकामे बीस -पणढ़ट7ईचीस रंगक बणढ़3थ3स अिछ। मुदा ओमहर तँ साइयो रंगक \nअिछ। जेहेन कड़चीक दतमैन बनबै छहक तेहेनसँ लऽ कऽ भिर-भिर पणढ़3थ3जक देखबहक। पालकीमे जे बणढ़3थ3स \nदेखै छहक, बीटक-बीट ओ बणढ़3थ3स अिछ ओतए। छणढ़टैईाक बणढ़टई3ट बनबैबला सेहो अिछ। पुरान -पुरान बणढ़3थ3सक बीट \nसभ फुलाएल-फड़ल सेहो अिछ।” \nचीलमो सठल। उठैत किरया काका बजला- \n“बेसी देरी नै लगिबहह। हम ताबे आगू बढ़ै छी।” \nकिरया कणढ़3छटाक बात सुिन लेलहा बाजल - \n“काका, जिहना पािन  उतरल कोदािर, खुरपी, हँसुआ इणढ़ट8ईयािदसँ काजो कम होइत आ भीरो बेसी, तिहना \nपिन उतणढ़टथै पुणढ़टथईख आ पिन  चढ़ू पुणढ़टथईखक काजमे होइ छइ। एते काल पिनउतणढ़टथै छेलॱ आब पािन चिढ़ गेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n44 \n \nअहणढ़3थ3 पहुँचबो ने करब तइसँ पिहनिह हमसभ पहुँच जाएब। मुदा एकटा बात किह दइ छी, ‘रघूकाका गामक \nमेह छला!’ ई अिणढ़ट88 तम काज समाजक काणढ़ट88हपर अिछ , तँए नीक जकणढ़3थ3 होइन। ” \nचािरटा बणढ़3थ3स कािट तीनू गोरे पहुँचल। दुनू मुठबणढ़3थ3सीक दूटा बणढ़ट98ला बनौलक। बणढ़3थ3की दुनू िछपगरहा फणढ़3ट7ा बनबैले \nटोनए लगल। दू गोरे टोन बनबैत आ दू गोरे दू-दू फणढ़3थ3क कऽ फणढ़3ट7ा बनबए लगल।  \nरघुनणढ़ट88दनक मृणढ़ट8ईयुक समाचार सुिन िदयादीक बीच चूिणढ़33ई बणढ़38ट भऽ गेल। मुदा िद  यादीमे एकणढ़टथैपता निह। जइक \nचलैत िकछु चूिणढ़33ई बणढ़38ट भेल आ िकछु जिरते रहल।  \nगाममे सभसँ नमहर िदयादी रघुनणढ़ट88दनक छैन। से कोनो एकाएक आइए भेलैन से न िह। पिहनेसँ बढ़ैत आिब  \nरहल छैन। ओना, पिहलुका णढ़टथैतबा आब नइ छैन मुदा तैयो गामक लोक मने-मन बुझैत अिछ। पिहलुका \nणढ़टथैतबा कमैक कारणो भेल। बेटीक बािढ़ एने िकछु पिरवार तँ उपिटए गेल जे जिह  यासँ सतना आ रमचणढ़ट88णढ़ईयथा \nभेल तिहयासँ तँ आरो िदयादी िघना गेलैन। दुनू एहेन भेल जे गामक कोन बात जे अपनो कुल-खनदानक \nबिह नकणढ़टई3 बिह  न नै बुझैए। जइसँ आनो-आनो आ अपनो पिरवारक बुढ़-पुरान  “छगरा गोणढ़टैै ” कहए लगलैन । ऐ \nसभ दुआरे रघुनणढ़ट88दनोकणढ़टई3 िदयादवादसँ ओते मेल नइ रहैन जेते सभ चाहैन। एकटा बात अखनो जणढ़टथैर अिछ जे \nआन िदयाद आ आन जाितसँ कोनो तरहक झगड़ा-झंझटमे सभ एक भऽ जाइए। अखन धिर एते जणढ़टथैर \nिनमाहैत एला जे अथणढ़3थ8कणढ़टई3 अपने िदयाद उठा कऽ अँगनासँ गाछी लऽ जाइत अिछ।  \nअखनो गाममे सभसँ अिधक पढ़ल-िलखल िदयादी-पिरवार देवनणढ़ट88दनेक छैन। मुदा गुणढ़टथई काका आ पढ़ुआ भैया \nओछाइने धेने छैथ। जिहया दयाकाणढ़ट88त डाणढ़ट7यटरी पिढ़ नोकरी शुणढ़टथै केलैन , तिहए-सँ िधया-पुताक संग गाम छोिड़ \nदेलैन। तिहना उमाकाणढ़ट88तो इंजीिनयिरंग पिढ़ केलैन । आब तँ सहजे एहेन चलैने बिन गेल, माने फैशने भऽ गेल \nअिछ। साधारणो नोकरी केिनहार सभ गाम छोिड़ दइए। उमेरे तँ गुणढ़टथईओ काका आ पढ़ुओ भाय बुढ़ निहयणढ़टई3 \nभेला हेन, मुदा सोगे दुनू गोरे ओछाइन पकैड़ लेलैन। नीको मन रहै छैन तैयो घरपर सँ केतौ ने जाइ छैथ। \nअखुनका लोकक माने मदणढ़3थछ-औरतक जे िछछा-िबछा देखै छिथन तइसँ मन हिरदम खसले रहै छैन। नवका \nलोको तेहने भऽ गेल अिछ जे नीक िवचार, नीक काजकणढ़टई3 शणढ़ट9टद माणढ़टैै बुझै छैथ ओकर बेवहािरक पणढ़टैटक गुणकणढ़टई3 \nनै बुझै छैथ। बुझबो केना करता? जे कोनो फल काज केलाक उपराणढ़ट88त भेटैत अिछ , ओ िबनु केने केना भेट \nसकैए। \nिदयादीक परणढ़ट9ईपराकणढ़टई3 िनमाहैले सुखदेव देवनणढ़ट88दन लग  आिब बजला- \n“बौआ देव, अहणढ़3थ3 बणढ़ट7ईचा छी तँए िदयादीक परणढ़ट9ईपराकणढ़टई3 नै बुझै िछऐ। अखन धिर अपना िदयादीमे चलैन रहल \nजे लहासकणढ़टई3 आँगनसँ गाछी, अपन िदयादीए-क समणढ़3थईग उठा कऽ लऽ जाएत। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n45 \n \nसुखदेवक बात सुिन देवनणढ़ट88दन िकछु नै बजला। मुदा कातमे ठाढ़ किरया काका मुिणढ़3यई क याए लगला। मनमे \nनचैत रहैन जे अखन गाममे छैथ तँए बेसी फुरै छैन। देह तेहेन बनौने छैथ जे अपन धोिध सणढ़ट9ईहरबे ने करै \nछैन, डणढ़3थ3ड़सँ धोती ससैर -ससैर खसैत छैन आ णढ़टथैआब बणढ़ट9टबेबला छैन ...। \nदेवनणढ़ट88दन िदस    देख   सुखदेवकणढ़टई3 कहलिखन - \n“हओ सुखदेव, भाय-साहैब जाित-िदयादसँ आगू बिढ़ समाजमे छैथ तँए िकयो अपन कर बह। जँ तणढ़टईई गाछीए \nलऽ जेबहुन तँ ऐमे अधला की। ईहो तँ एकटा काजे भेल। मुदा खाली बजनिहटा सँ तँ नै हेतह। तइले \nसंगोरो करए पड़तह िकने?” \nकिह किरया काका मुँह चुप कऽ लेला, मुदा मनमे उिठते रहैन- ‘िजनगी िब तलैन बोहुक संग िसनेमा देखैमे आ \nएला हेन अपनणढ़ट8ईव बुझबै-ले। कोनो गणढ़टैैमे लाजो ने होइ छैन। ’ \nमुदा ऐ गपकणढ़टई3 मनेमे रिख बात बदलैत फेर बजला- \n“जाधैर हम सभ एमहुरका ओिरयान करै छी, ताधैर तहूँ संगोर केने आबह।” \nतैबीच सुणढ़ट88दर काका धड़फड़ाएल पहुँचला। दुनू मिमयौत भाय प रसू कपर-फोड़ोवैल कऽ नेने रहिथन, ओहीक \nिजणढ़टै3ासामे गेल छला।  \nदुनू मिमयौतक बीच डेढ़ कणढ़3ट7ा घराड़ी छइ। बीच गाममे घर छैन। गामो गदाल अिछ , तँए एणढ़3छटो घूर घराड़ी \nकीनब असाध छैन। के अपन घर तोिड़ देतैन। ओना बाधमे पणढ़3थ3च बीघा खेत छैन मुदा धराड़ीक सुखे तँ \nअसकरे बाधमे नै बसता। नानाक पिरवार समटल रहने अइल-फइलसँ रहै छला। मालोक थैर आ नारक \nटालो बना लइ छला। इनारो अँगनाक कोणेमे रहैन। मुदा अपना परोछ होइते मनुखक बािढ़ घरमे आिब \nगेलैन। दुनू भणढ़3थ3इ िभनौज कऽ लेलैन। करनाइयो नीक बुिझ पड़लैन। करमी लणढ़टैईी जकणढ़3थ3 जेठका भायकणढ़टई3 \nपिरवार चतैड़ गेलैन। भगवानो दिह न भऽ सातटा बेटा आ छहटा बेटी देलिखन। पढ़बैक तँ कोनो समणढ़3यईये \nनिह, जे िब आहो-दान पछुआएले रहैन। मुदा तैयो घरक अभाव बुिझ पड़ए लगलैन। अपने टी.बी.क रोगी। \nिधया-पुता जनमबैत घरोवाली तेहने छइ। मुदा जिहना णढ़389ोध , तिहना जेठ हेबाक णढ़टथैआब मनमे दुनू गोरेकणढ़टई3 रहबे \nकरैन। \nछोट भाएकणढ़टई3 दूटा बेटेटा। तँए, कोनो तरहक अभाव नै बुिझ पड़ैन। एक पीिठया पणढ़3थ3चो भणढ़3थ3इ लाठी उठौलक। \nसमणढ़3थईगक पातर छोट भाए , कपार फोड़ा लेलैन। मुदा घरवाली बदला लाइए लेलिखन। पिहने भाइक चािनपर \nखापैड़ फोिड़ िदयादनीपर कनखा पटकैत कहलिखन- \n“भिर िदन आिह-आलम करैत रहती आ राितकणढ़टई3 केहेन सुरखुणढ़टथै भऽ जाइ छैथ ..!”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n46 \n \nछोट िदयादनीक गािर सुिन तँ उनटबए चाहलैन, मुदा ताबे टोलक लोक सभ आिब झगड़ा छोड़ा देलिखन। \nओही झगड़ाकणढ़टई3 िनपटबैले सुणढ़ट88दर काका गेल छला। मािणढ़टैैकेमे पता लगलैन जे रघुनणढ़ट88दन भाय देश छोिड़ \nदेलैन। पता चिल ते मामकणढ़टई3 पनरह िदनक समए दऽ आिब गेला। गाम अिबते अँगा, चणढ़ट9यपल िनकािल धोतीक \nखूट देहपर लऽ िवदा भेला। अँगनासँ िनकैलते पता लगलैन जे लहास अँगनेमे अिछ, तँए गाछी िदस  क रणढ़3यईता \nछोिड़ घरे िदस  क पकड़लैन। डेिढ़यापर पहुँचते किरया काका सोझहामे पिड़ गेलिखन। देख  ते पुछलकैन- \n“काज सुिढ़याएल छह आिक पछुआएल?” \nनजैर घुमबैत किरया काका बजला- \n“एमहुरका काज तँ डोिरयाएले अिछ मुदा..?” \n“बड़बिढ़यणढ़3थ3?” \nकिह सुणढ़ट88दर काका आगू बिढ़ रघुरणढ़ट88दन लग पहुँच , गोड़ लािग ठोर पटपटबैत फुसुर-फुसुर कहलिखन- \n“िजनगी भिर संगे रहलॱ, तँए जँ िकछु ऊँच-नीच भऽ गेल हुअए तँ िब सैर जाएब।” \nकिह सुभणढ़ईयथा िदस    देख   मुिणढ़3यई क याइत टोकलिखन- \n“भौजी।” \nसुणढ़ट88दर कणढ़3छटाक बोली सुिन सुभणढ़ईयथा आँिख िमलबैत बजली- \n“बणढ़ट7ईचा। ” \nसुभणढ़ईयथाक -मुहणढ़टई3 ‘बणढ़ट7ईचा’ सुिन सुणढ़ट88दर काका चोणढ़3टथे अँगनासँ िनकैल देवनणढ़ट88दन लग आिब बजला- \n“बाउ देव, दुनू भणढ़3थ3इमे तीने मासक जेठाइ -छोटाइ अिछ। बणढ़ट7ईचेसँ दुनू भणढ़3थ3इ संगे िबतेलॱ। सभ ओिरयान तँ \nदेख   रहल छी मुदा भजिनयणढ़3थ3 सभ कहणढ़3थ3 अिछ। मृणढ़ट8ईयु सोगे ने खुशी सेहो होइत अिछ। खुशी तँ तखन होइत \nजखन खुशीक काज होएत। भाय-साहैब अपनो रामायण, महाभारत गबै छला। संगे भजिनयणढ़टईई-कीतणढ़3थछिनयणढ़3थ3क \nसेहो सुनै छला। आइ जखन दुिनयणढ़3थ3 छोिड़ रहला हेन तखन  पणढ़3थ3चटा भजनो िकए ने संग कऽ िदऐन। ” \nसुणढ़ट88दर कणढ़3छटाक िवचार सुिन देवनणढ़ट88दन अवाक् भऽ गेला। मने-मन िवचािर बजला- \n“काका, सभ बात तँ समाजक बुझै नै छी, तहन तँ किरया काका जेना-जेना करै छैथ से देखै छी।” \nदेवनणढ़ट88दनक बात सुिन सुणढ़ट88दर कणढ़3छटाक मनमे भेलैन जे भिरसक िकसुन लालकणढ़टई3 नजैरमे नइ एलइ। मन लहरए \nलगलैन। जोरसँ तँ निह, मुदा आणढ़3यईतेसँ बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n47 \n \n“सुआइत लोक ओकरा कणढ़ट88हा कहै छइ। जेणढ़ट9ईहरे देखत ओणढ़ट9ईहरे बिरसत। ” \nटाटक अढ़सँ िकसुन लालो सुणढ़ट88दर कणढ़3छटाक बात सुनलैन। मुदा िकछु टोक -टाक नै केलिखन। \nभजिनयाकणढ़टई3 बजबैले सुणढ़ट88दर काका िवदा होइत जोरसँ बजला- \n“िकसुन, भजिनयणढ़3थ3 ऐठाम जाइ छी, ताबे ऐठामक ओिरयान करह।” \nिकछु दूर आगू बढ़लापर मन पड़लैन आिक की, घुिम  गेला। \nसुणढ़ट88दर भायकणढ़टई3 घुमैत देख    िकसुन लालकणढ़टई3 भेलैन जे भिरसक िकछु गंजन बणढ़3थ3की रिह गेल , सएह करैले घुमला। \nिकसुन लाल अपन डोलैत छातीकणढ़टई3 असिथर केलैन। मुदा भऽ गेल उणढ़ट88टा। जिहना िकसुनलाक मन गंजन \nसुनैले मणढ़ट88हुआएल तिहना सुणढ़ट88दरो भाइक िकसुन लालसँ पुछैले मणढ़ट88हुआएल।  \nलगमे आिब पुछलिखन- \n“िकसुन, समरथाइमे तँ साज-बाजबला भजन-कीतणढ़3थछन सुनै छेलॱ मुदा आब तँ मने-मन गबै छी। अखन के \nसभ गबैया अिछ?” \nअपन पुछब सुिन िकसुन लाल उणढ़टैईेिजत भऽ बजला- \n“आब की कोनो कमी छइ। एते िदन ढोल-पीपहीपर जीबछ भाय गबै छला। तिहना गुणापर छीतन आ \nरंगलाल िसङा बजबै छला। तीनूकणढ़टई3 भाय -साहैबसँ अपेछा छेलैन। तीनू जीबते अिछ, तँए तीनू गोरेकणढ़टई3 किह \nदेब आवणढ़3यटयक अिछ। ” \nदुनू गोरे गप-सणढ़ट9य प किरते रहैथ आिक बणढ़3थ3स -टणढ़37यगारी रिख लेलहा आिब बाजल - \n“काका, एक बेरक िख णढ़3यईसा कहै छी। भैयाक िब  आह रहैन । बाउ हमरा लोकिनयणढ़3थ3 जाइले कहलक। अपन \nमन बिरयाती जाइक नइ रहए। िकएक तँ रजकुमराक िब आह रहइ। बणढ़ट7ईचे रही। िबनु कहने बिरयातीक \nपछोर लिग गेलॱ। अखुनका जकणढ़3थ3 गाड़ी-सवारी थोड़ै रहै जे उतािर  दइत। घरवारी ऐठाम पहुँचलापर हमरो \nिगनती भऽ गेल। भूज ल बदाम आ चूड़ा जलखै देलक। लुंिगयणढ़3थ3 िमरचाइ तेहेन कड़ू रहै जे ओइ   लाटमे खूब \nखेलॱ। राितयोमे खूब खेलॱ। गद-पर-गद भऽ गेल। अफैर गेलॱ। मन हुअए जे खूब फिलगर िब छान होइत \nतँ ओंघरा-ओंघरा सुिततॱ। दलान छोट रहइ। \n.. चेतन सभकणढ़टई3 तँ दलानपर अँटाबेश भऽ गेलै मुदा बणढ़ट7ईचा सभकणढ़टई3 जगहे नै भेलइ। पछाइत घरवारी मालक \nघरसँ मालकणढ़टई3 िनकािल बहरामे बािणढ़ट88ह देलक आ ओइ मे पुआर पसािर िबछान कऽ देलक। ओछाइन देख   मन \nखुशी भेल। एक कातमे पिहनिह जा कऽ जगह पकैड़ लेलॱ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n48 \n \n.. कणढ़टैईू राितमे घरवारी छॱड़ा सभ आिब टीकमे िचड़िचड़ी आ देहमे कबछुआ पणढ़टैईा रगैड़ देलक। लगबै काल नै \nबुझिलऐ मुदा जखन चुलचुलाए लगल आिक नीन टुटल। बोरामे कसल धान जकणढ़3थ3 पेट रहए। कुिरयबैबला \nहाथ दुइयेटा रहए, आ कुिरयाए सगरे देह। उिठ कऽ ठाढ़ भऽ िनणढ़ट7ईचासँ ऊपर कुिरयाबए लगलॱ आिक माथपर \nहाथ पड़ल। दुनू हाथ देिलऐ आिक सॱसे माथ मानी-चानी सुपारी जकणढ़3थ3 बुिझ पड़ल। टोबैत -टोबैत ओंगरी \nटीकपर गेल आिक मौगीक खोपा जकणढ़3थ3 बुिझ पड़ल। एक भागसँ िचड़िचड़ी टीकमे छोड़बी तँ दोसर िदस    \nपकैड़ िलअए। एमहर सॱसे देहो चुलचुलाइतो रहए। तैपर सँ हुअए जे पेट फािट  जाएत! महाग मोसिकलमे \nपिड़ गेलॱ। तामस उिठ गेल। दुनू कान पकैड़ सणढ़ट9यपत खेलॱ जे आइ िद  नसँ बिरयाती नइ जाएब। मुदा फेर \nमनमे आएल जे अगर हम नै केकरो बिरयाती जेबै तँ हमरा के जाएत? जँ बिरयाती नइ जाएत तँ िब आह \nकेना हएत? कोनो िक केकरो फुसला कऽ मिणढ़ट88 द रमे जा करब आ पछाइत पनचैतीमे लाठी खाएब। िबनु \nबिरयातीए िब आह केहेन हएत? िब आहक गवाह के हएत? किहयो कोनो झगड़ा हएत तँ पनचैती के करत...। \n..एक तँ सगरे देह नोचैत रहए तैपर सँ िब आह मन पिड़ गेल। िब आह मन पिड़ते मनमे उपकल जे जाबे \nदुख नै काटब ताबे बोहुक सुख केना हएत?” \nमुणढ़3यईकी दैत किरया काका िबणढ़ट7ई चेमे टोकलिखन- \n“तोहूँ सभ िदनक ढहलेले-बकलेल रिह गेलँह। भैयाकणढ़टई3 की कहै छहुन से ने कहबुहुन ?” \nकिरया कणढ़3छटाक बात सुिन लेलहाक मन नोचनीसँ हिट भाइक िब  आहपर पहुँचल, बाजल- \n“जखन बाउ कहलक जे लोकिनयणढ़3थ3 जइहणढ़टई3, तखनेसँ आँगी-पेणढ़ट88ट साफ करैक मन भेल। गामपर तँ फटलौ-\nपुरान आ मैलो-कुचैल  पीिहन लइ छी। बिरयातीमे तँ छौड़ी सभ पीहकारीए मारत। उसराहा परतीपर सँ उस \nआिन, माएकणढ़टई3 कहिलऐ खूब नीक जकणढ़3थ3 उसैन दइले। जखन उसैन देलक आ सरेलै तँ पोखैरक घाटपर जा \nकऽ खूब उणढ़ट7थजर किर कऽ खीिचलॱ। दू ठीमन अँगा फाटल रहए। माएकणढ़टई3 सी दइले कहिलऐ। काकीसँ \nसुइया आिन पुरना साड़ीक पािढ़सँ डोरा िनकािल सी देलक।” \nकाजक धुमसाही देख   िबणढ़ट7ई चेमे किरया काका कहलिखन- \n“अखन केतेक काज पछुआएल छह सेहो बुझै छहक। जे कहैक छह से झब-दे कहुन?” \nलेलहा बजए लगल- \n“हँ तँ काका, िब आहसँ दू िदन पिहने रघुनी काका आिब बाउकणढ़टई3 कहलिखन जे जेहने बेटा-बेटी धिनकक \nतेहने तँ गरीबोक। माए-बाप तँ माइए-बाप होइत। सबहक हृदए तँ भगवान एणढ़3छटे रंग बनौने छिथन। बेटा-\nबेटीक िब आहमे तँ सभकणढ़टई3 एणढ़3छटे रंग मनोरथ होइ छइ। गामेमे िसंगिरया बाजा अिछ। एकटा सोहनगर बजो \nभऽ जेतह आ ओहो वेचारा[5] समाजक संग खेबो करत आ हँिस-बािज कऽ िबताइयो लेत।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n49 \n \n.. कणढ़3छटाक बात सुिन बाबू कहलकैन , िसङाबला तँ णढ़टथैपैऔ लेत , से केतएसँ देबइ? \n.. तैपर रघुनणढ़ट88दन काका कहलिखन , हमरा संगे चलह। किह देबै जे समाजक काज िछऐ तँए नै पान तँ पानक \nडिणढ़ट83 टयो लऽ कऽ काज सणढ़ट9ईहािर दहक। णढ़टथैपैआ नै ने हेतह मुदा खाइले तँ देतह।  \n.. सएह भेलइ। दुआर लगैसँ पिहनिह रणढ़3यईतेमे हमरा किह देलक जे बौआ , नाच देखा देबौ। तूँ हमरे लग \nरिहहणढ़टई3।  \n..जखन बर दुआर लगल आिक सॱसे गामक बुिढ़या-सुिढ़या सभ चँगेरामे चिर-मुहणढ़3थ3 िदयारी बाड़ने भैया लग \nगीत गबैत एली। जेते ढेरबा आ समरथकी सभ रहै ओ पाछूमे हणढ़3थ3-हणढ़3थ3, हॴ-हॴ करैत रहइ। चुपेचाप रंगलाल \nकाका बीचमे सिणढ़ट88हया गेलिखन। हमहूँ पाछू-पाछू गेलॱ। अणढ़ट88हार रहबे करै, एणढ़3छटे-बेर खूब जोरसँ िसङा फूँिक \nदेलिखन। तेते जोरसँ अवाज भेलै जे सभटा पड़ाएल। एणढ़3छटे बेर जे पड़ाएल आिक एँड़ी-दौड़ी लगलै। एकटा \nखसल आिक ओइ प र भेड़ी जकणढ़3थ3 खसए लगल। जिहना अणढ़38टक ढेरी लगबै काल पिथया-पिथये ऊपरसँ देल \nजाइ छै, तिहना भऽ गेल। हमहूँ बीचमे पिड़ गेलॱ..! \n..काका की कहब, दसटा सँ बेसीए ढेरबासँ अधबेसू धिर तरोमे रहै आ ऊपरोमे! तेते भारी लगै जे कनैए \nलगलॱ।” \nमुणढ़3यईकी दैत किरया काका- \n“धुरणढ़3थछ बुड़ी, एहने पुणढ़टथईख। ” \n“ताबे तँ बणढ़ट7ईचे रही िक  ने...; \nमुणढ़3यईकी दैत - \n“से िक कोनो हमहॴटा कनैत रही आिक तरमे पड़ल सभ कनैत रहए।” \n“आ ऊपरका?” \n“ओ सभ तँ िखिखर ज कणढ़3थ3 हँसैत रहए। तँए काका, ओहो वेचारा आब चौथापनेमे अिछ। आब तँ नवका-\nनवका बणढ़ट9ईबैया बजणढ़ट88 णढ़टैैी सभ भऽ गेल। ओकरो किह दैितऐ!” \nसुणढ़ट88दर काका मुड़ी डोलबैत बजला- \n“अणढ़ट7ईछा, तूँ सभ एमहुरका काज सणढ़ट9ईहार हम ओमहर जाइ छी। ” \nसुणढ़ट88दर काका िव  दा भेला आिक किरयो काकाकणढ़टई3 मन पड़लैन। बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n50 \n \n“भाय, कनी सुिन िलअ। एक गोरे छुिट जाएत!” \n“के?” \n“छीतन भाय। एक िदनक बात मन पड़ल। अगहन मास रहइ। झुरझाड़ धन कटनी चलैत रहइ। एणढ़3छटे \nठीन हमहूँ रही आ भैयो रहैथ। हुनका जन रहैन, हम अपने कटैत रही। करीब बारह-एक बजे िछऐ। दुनू \nपरानी छीतन भाय सुगर हहकारने खसलाहा खेतमे चरैले छोिड़ गुना नेने भाय-साहैब लग पहुँचलैन। काटल \nधान जे पसरल रहै, ओइ पर दुनू परानी बैस गुना टुनटुनबए लगल। भैया कहलैन- बटु, तमाकुल खा लएह। \nएलॱ। खूब बिढ़यणढ़3थ3 जकणढ़3थ3 तमाकुल चुनेलॱ। दुनू भणढ़3थ3इयणढ़टईई खेलॱ आ छीतनोकणढ़टई3 देिलऐ। छीतन घरवालीकणढ़टई3 रघु \nभैया िदस   देखबैत कहलकै, जे भाय-साहैबक धानमे अपनो सबहक साझी अिछ िकने। पणढ़3थ3चटा गीत सुना \nिदयौन। \n..दुनू परानी गुनापर गीत गाबए लगल। से की कहूँ भाय, हुअए जे दुनू गोरेकणढ़टई3 हाथसँ उठा माथपर लऽ ली। \nओहन िसनेहसँ किहयो नै सुनने छेलॱ, जेहेन सुनलॱ। राजा भरथरी आ िपंगलाक गीत गौने रहए। वेचारा \nजीबते अिछ। ओहू वेचाराकणढ़टई3 किह देबइ। ” \n“बड़बिढ़यणढ़3थ3” किह सुणढ़ट88दर काका आगू बढ़ला। जीबछक घर पिहने पड़ैत रहइ। जीबछक ऐठाम पहुँच जीबछकणढ़टई3 \nकहलिखन- \n“भाय, रघूभैया दुिनयणढ़3थ3 छोिड़ देलैन। अपन बाजाक संग चलह।” \nसुणढ़ट88दर कणढ़3छटाक बात सुिन घरवालीकणढ़टई3 सोर पािड़ जीबछ कहलक - \n“िगरहत बौआ मिर गेलिखन। छौड़ा सभकणढ़टई3 सोर पािड़यौ। सभ बापूत जाएब। ” \nबेटा-भाितजकणढ़टई3 बजबए मुिनयणढ़3थ3 िवदा भेल। सुणढ़ट88दर काकाकणढ़टई3 जीबछ कहए लगलैन - \n“भाय, एक िदनक गप कहै छी। माध मास रहइ। शीतलहरी चलैत रहइ। जिहना िदन तिहना राित। \nिदनोमे नै खेने रही। जाड़े बुिझ पड़ए जे मिर जाएब। घूर-ले जरनो सिध  गेल। की डाहब से रहबे ने \nकरए। िबछानमे पुआर देने रिहऐ, बस ओतबे रहए। मन हुअए जे ओकरे जरा ली, फेर हुअए जे जखन \nआिग िमझा जाएत तखन सूतब केतए। भुखे मन सेहो छटपटाइत रहए। दुनू परानी िगरहत बौआ ऐठीन \nगेलॱ। रघुनणढ़ट88दन बौआ करसीक बड़का घूर मालक घरमे लगौने रहैथ। अपनो बैसल रहैथ। िहनका लग \nपहुँचैक डेगे ने उठए। जी-जणढ़3थ3ित कऽ खिरहणढ़3थ3नेसँ सोर पाड़लयैन। घूरे लगसँ कहलैन , एणढ़ट9ईहरे आबह।  \n..गेलॱ। खेबो केलॱ आ माले घरमे घूरे लग िबछान िब छा सुतबो केलॱ। जँ किनयणढ़टईई कानमे भनक लगल रहैत \nतँ अपने आिब जैतॱ, मुदा अखन तक नै सुनने छेलॱ। चलू-चलू पीठेपर अबै छी।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n51 \n \nढोल-पीपही लऽ जीबछ, गुना लऽ छीतन आ िसङा लऽ रंगलाल पहुँच, अपन-अपन बाजा बजबए लगल। \nजिहना बेटीक िब आहमे सोहनगर गीत गौल जाइत, तिहना बाजाक मुहसँ िनकलए लगल। घरे-अँगना नै गामक \nवातावरण महमह करए लगल। बाजाक धुनपर िकयो घुनघुनाइत, िकयो नचैत, िधया-पुता उछलैत-कुदैत आ \nबुढ़-बुढ़ानुस सभ मने-मन रघुनणढ़ट88दनकणढ़टई3 णढ़3यईमरण करैत टुटैट सणढ़ट9ई बणढ़ट88 धपर िवणढ़ईट7ल होइत।  \nधड़फड़ाएल फॲच भाय आिब देवनणढ़ट88दनकणढ़टई3 कहलिखन - \n“डाणढ़ट7यटर साहैब , सभ िकछु तँ ओिरयान देखै छी मुदा सरर आ घी कहणढ़3थ3 अिछ ?” \nफॲच भाइक बात सुिन देवनणढ़ट88दन बजला- \n“किरया काका आ सुणढ़ट88दर काका सभ ओिरयान कऽ रहल छैथ। हुनके ऊपर सभ भार छैन। बजा कऽ \nपुिछ िलयौन।” \nएकाएकी किरया काका, सुणढ़ट88दर काका, लेलहा, बचनू देवनणढ़ट88दन लग एला। किरया काकाकणढ़टई3 अिब  ते फॲच भाय \nपुछलिखन- \n“कारी भाय, सभ काज तँ समटाएले बुिझ पड़ैए मुदा घी आ सरर, नै देखै छी?” \nफॲच भाय पाही जमीणढ़ट88दारक मुँहलगुआ। ओना ने आब जमीणढ़ट88दारी अिछ आ ने जमीणढ़ट88दार। मुदा एक साए पणढ़3थ3च \nबखणढ़3थछक ढीलाबाबू जीबते छैथ। खेत -पथार तँ किम गेलैन मुदा दरबारी चािल छैणढ़ट88 हे। अखनो भणढ़3थ3ग पीसै, पान \nलगबै, मािलश करै, संगे टहलै आ भानस करैले नोकर रखने छैथ। वएह संगे टहलैबला फॲच भाय। \nफॲच भाइक गप सुिन किरया कणढ़3छटाक मन नाचए लगलैन। सुणढ़ट88दर काका मने-मन खुशी रहैथ जे भने हमरा नै \nपुछलैन। \nकिरया काका मनमे आबए लगलैन जे आँिखक सोझमे देखै छी जे िकयो लहासकणढ़टई3 धारमे फेकैत अिछ , तँ \nिकयो धारक कातमे गाड़ैत अिछ। िकयो आमक लकड़ीसँ जरबैत अिछ, तँ िकयो बगुरसँ। िकयो संठी-\nगोइठासँ जरबैत अिछ, तँ िकयो मुँहमे आिग छुबा गाड़ैत अिछ। तैठाम सरर आ घीक कोन खगता  अिछ? \nफॲच भाइक बात सुिन बचनू बाजल- \n“फॲच काका, अपन कएल काज कहै छी। नानी मिर गेल। ओना मरैसँ तीन िदन पिहनिहसँ दुनू माय-पुत \nओतै रही। आँिखक देखल नानाक गाछी अिछ। जइ साल अपन गाछी नै फड़ै छेलए। तइ साल चिल \nजाइ छेलॱ। खूब मािर-धुिस कऽ डेढ़ मास खाइ छेलॱ। \nतेसर साल जे कोसी नाश केलक ओइ मे मामाकणढ़टई3 के कहए जे इलाकाक गाछी-कलम, बँसबािर उपैट गेल। \nअँगनाक सभ नानीकणढ़टई3 मुइने कनैत रहए , आ मामा जरबैक लकड़ीले कनैत रहैथ। कानब दू रंग बुिझ पड़ल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n52 \n \nजिहना एक धुनक गीत िभणढ़38ट -िभणढ़38ट गबैयाक -मुहणढ़टई3 एणढ़3छटे णढ़3यईवरमे गौल जाइत , तिहना तँ मरैयोक अिछ। मामाक \nकानब सुिन लगमे जा पुछलयैन, तँ कहलैन जे भािगन माए मिर गेल तेकर दुख नै अिछ। दुख तँ तखन ने \nहोइत अिछ जखन माए-बापक अछैत बेटा-बेटी मरैत। मुदा अपन जे पुबिरया गाछी छेलए ओ माइए-बाबूक \nरोपल छेलैन। बाल-बणढ़ट7ईचा जकणढ़3थ3 दुनू गोरे सेवा किर लगौने रहैथ। उणढ़टैईरवािर भागसँ एक -पणढ़3थ3ित सरही आम \nलगौने रहैथ, बणढ़3थ3की सॱसे कलम कलमी रहए। मुदा सरही तँ सरहीए रहए। एकदम बड़बिर  या। कनीए-कनीए-\nटा आम होइ। तहूमे गोटे-गोटे मीठ होइ नइ तँ सभ खणढ़3टथे। मुदा कलमी सभटा चुनल रहैन। अगते रोहैणसँ \nगुलाब खास आ डोमाबणढ़ट9ईबै पकऽ लगए। जाबे सठबो ने करै ताबे कृणढ़3य3णभोग , लड़ूबा पाकब शुणढ़टथै भऽ जाइ। \nपीठेपर मालदह पाकए लगइ। मालदह सठबो ने करै आिक कलकितया पाकए लगइ। कलकितया सिठते \nफैजली, मोहर, ठाकुर आ राइर पाकए लगइ। ऐ िहसावकणढ़टई3 देख    पुछलयैन तँ कहलैन, ‘बौआ सभ रंगक आमक \nखगता  होइ छइ। जखन जारैनक खगता  हेतह तँ कलमीक डािर कटैमे मासचजणढ़3थछ लगतह। मुदा सरहीमे से \nनइ हेतह। हँ सरिहयोमे तखन हेतह जखन कलमीए सन नणढ़ट9ईहरो आ सुअदगरो रहतह। जारैन क जणढ़टथैरत    \nचूिणढ़33ईओ आ मुरदो डाहैमे हेतह। माणढ़टैै जरबैयेक काजटा तँ नै अिछ। मुइला पछाइत  गाछोक उणढ़ट8ईसगणढ़3थछ होइत \nअिछ। तइले तँ बड़बरीए नीक अिछ। \nकािट कऽ जरबैक बात तँ जँचल मुदा उणढ़ट8ईसगणढ़3थछ नै जँचल। हुनकर लगौल छेलैन। अपना िवचारसँ लगौलैन। \nकोसीक िब कराल बािढ़सँ पिहनिह नाना मरल रहैथ, तँए हुनका सुकाठ माने सरही आमक लकड़ीसँ जरौल \nगेलैन। एक-एकटा गाछ पुरिहतो-पाणढ़टैैकणढ़टई3 देल गेल। हुनका तँ सोलहो-अना गाछी रोपैक फल भेट गेलैन। मुदा \nमाएकणढ़टई3 केना जराएब आ की दान देबइ।  \nमामाक बात सुिन दुखो भेल आ तामसो उठल। जखन छल तखन भोगलॱ। अखन नइए तँ कानब िकए? \nकहलयैन- मामा जँ कनलासँ दुख भगैत आ सुख भेटैत तँ अिह ना ई दुिनयणढ़3थ3 रहैत ? अनेरे अँगनामे रखने छी \nआ कनै छी। चलू, हमरा सभ लूिर अिछ। खािध खुिन गोरहोसँ जरबैक लूिर अिछ आ सनिठयो-\nमनेजरसँ, सुकाठोसँ जरबैक लूिर अिछ आ कुकाठोसँ आ अगबे बणढ़3थ3सो-कड़चीसँ।” \nबचनूक बात सुिन सभ ठमकला, मुदा फॲच भायकणढ़टई3 तामस चिढ़ गेलैन। दणढ़3थ3त पीसैत बजला- \n“सौनमे जनमल गीदर, भादवमे आएल बािढ़कणढ़टई3 देखते कहलक जे एहेन बािढ़ देखबे ने केलॱ! देखैत-देखैत \nदणढ़3थ3त -पोन झिड़ गेल हमर आ िसखबै छणढ़टई3 तूँ। ” \nकिरया काका सुणढ़ट88दर काका िदस    तकलैन। सुणढ़ट88दर काका पिहनेसँ किरया काका िदस    देखैत रहैथ। दुनू \nगोरेकणढ़टई3 फॲच भाय िदससँ नजैर हटल देख   लेलहा फॲच भायकणढ़टई3 चोहटैत बाजल - \n“फॲच भैया, अहणढ़3थ3कणढ़टई3 ओतबे काल धिर भैया कहब , जेते काल अहूँ भाए बूझब। अहणढ़3थ3क देहमे हजार णढ़टथैपैआक \nकपड़ा, हजार णढ़टथैपैआक घड़ी आ दस हजारक मोबाइल अिछ , मुदा हमरो िदस   देखू। रघूकाका आ देवभायसँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n53 \n \nहमरो ओते अपेछा अिछ जेते अहणढ़3थ3कणढ़टई3 अिछ। अहणढ़3थ3 कहने हम पड़ा जाएब से बात निह। अिणढ़ट88 तम संणढ़3यईकार \nकाइए कऽ जाएब। काज ने अहणढ़3थ3 पिरवारक छी आ ने हमरा पिरवारक। काज करए ऐठाम एलॱ हेन , घरवारी \nजेना आदेश देता तेना कऽ देबैन। अहणढ़3थ3कणढ़टई3 फुचफुचेने की हएत ?” \nलेलहाक बात सुिन फॲच भाय सहमला। भाषा बदलैत बजला- \n“एँह, िखिशया गेलह लेलहू। दस गोरे जखने एकठाम बैसलॱ तखने दस रंगक गप चलत। तइले एते \nिबगड़ैक कोन काज अिछ। एहेन-एहेन छोट-छीन गप-ले समाज टुिट जाइ छइ। जिहना सभ एकठाम रहैत \nएलॱ हेन, तिहना आगूओ रहब िक ने।” \nवातावरण ठंढाइत देख   सुणढ़ट88दर काका दरबणढ़ट7थजासँ उिठ जीबछ लग पहुँच   बजला- \n“बटगवनीक समए आएल जाइए। िधयान रखब।” \nकिह दरबणढ़ट7थजापर आिब किरया काकाकणढ़टई3 कहलिखन - \n“िकसुन, अखन बैसैक समए नै अिछ। बैसलासँ काज पछुआएत।” \n“हँ-हँ, से तँ ठीके” \nकहैत किरया काका उिठ गेला। किरया काकाकणढ़टई3 उिठते एका-एकी केतेको गोरे उिठ गेला। मने-मन फॲच \nभाय जरल जाइ छला। ठोर पटपटबैत बजला- \n“जेकरा जे मन फुरै छै से करैए। ने बजैक ठेकान आ ने बाप-दादाक कएल काजक।” \nदरबणढ़ट7थजापर सँ उिठ फॲच भाय आँगन िदस    टहैल गेला। मनमे अणढ़ट88हर उठल रहैन। भेल काज सभपर नजैर \nगड़ा-गड़ा देखए लगला जे केतए कथी गलती अिछ। मुदा नजैर  गलतीक जिड़पर जाइते ने रहैन। जँ से \nजइतैन तँ ईहो बात बुिझतैथ जे‘गलती ओहन बेवणढ़3यईथा पैदा करैत अिछ जे चलैनमे रहैए नै िक आगूक \nबेवणढ़3यई थामे।’ \nदरबणढ़ट7थजाक डेिढ़यापर चंचल चचरी बनबैत रहए आ  बौकू साबेक जौर बँटै छल। \nआँिख गुड़ैर फॲच भाय चचरीक लणढ़ट9ईबाई -चौड़ाइ देखए लगला। फणढ़3ट7ा बैसबैत चंचल मुिणढ़3यईकयाइत कहलकैन - \n“नजैर नै लगा देबै, भैया?” \nचंचलक मुणढ़3यईकी फॲच भाइक छातीमे महुराएल तीर जकणढ़3थ3 लगलैन। िकछु बोकरए चाहलैथ आिक तखने \nउणढ़टैईरवािर टोलमे जोरसँ हणढ़ट98ला होइत सुनलिखन। जेतए जे िकयो रहैथ , कान ठाढ़  कऽ ओतइसँ सुनए \nलगला। हणढ़ट98लाक कारण रहै अढ़ुिलया-अपरािजतक झगड़ा।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n54 \n \nरघुनणढ़ट88दनक िदयादक भिगनमान मनोहरक पिरवार। तीन पुणढ़3यई तसँ मनोहर ऐ गाममे। बणढ़ट9ट बे आिब सासुरमे बसल \nरहैन। मुदा जे मनोहरो पिरवारक िछऐ, ओहो िदयादे जकणढ़3थ3 काज -उदममे संग-साथ दइत। \nपैछला लौफा-हाटमे मनोहर बीस हजारमे गाए बेचलक आ ओइ सँ नीक, बगलेक गाममे तीस हजारमे टोिहया \nगेलइ। पनरह िदनक समए बना णढ़टथैपैआक ओिरयान करए लगल। िहसाव जोड़ने जे बीस हजारमे गाए \nिबकाएल, बणढ़ट7ईछोक पोिसणढ़ट88 दार कहलकै जे दुनू बणढ़ट7ईछा बेच हमहूँ गाइये पोसब। बणढ़ट7ईछा पोसब तँ ओइ   पोिसणढ़ट88 दार-ले \nअिछ जे खेितयो करैत हुअए। जिहना सभ िदन, नवका कारमे बैसिनहारकणढ़टई3 आनणढ़ट88द होइत , तिहना नव बरद \nजोतिनहार हरबाहकणढ़टई3 सेहो। ने िगयर बदलैक काज आ  ने णढ़3यईपीड कम -बेसी करैक। रहबो िकए करतै, अपन-\nअपन खेतक याणढ़टैैाक बीचमे केतौ दुबणढ़3टथी-तीनबणढ़3टथी नै पड़ैत। जइ चािलमे जोतए चाहब , ओइ  चािलमे हर लािद \nिदयौ। एणढ़3छटे बेर खोलै बेरमे लदहा िछटकबैक काज।  \nवेचारा पोसिनहारकणढ़टई3 खेती नइ छइ। छोट पूजीकणढ़टई3 पैघ बनबैक काज कऽ रहल अिछ। मुदा ओही वेचाराकणढ़टई3 की \nदोख देबै, जइतए तँ पैछले हाट मुदा िबमारीक चणढ़3छटरमे तेना पड़ल अिछ जे दुनू बणढ़ट7ईछो हिल गेलइ। वेचाराक \nबड़ सुणढ़ट88दर िवचार छइ। अपन ढेनुआर गाए [6] भऽ जेतइ। \nसमैक फेर देख   मनोहर बीसो हजार णढ़टथैपैआ देवालमे तणढ़ट7छता देल आलमारीक णढ़39छणढ़ट88थमे रिख देलक। खुणढ़ट98ला रैक। \nरैकपर िस िर फ भागवत, देवी भागवत, सुखसागर, योगविशणढ़ईछथ , कबीर मणढ़ट88सुर , बाइिबल, कुरान आ कृणढ़3य3ण -उणढ़3टयव \nसंवाद रहइ। कृणढ़3य3ण -उणढ़3टयव संवादमे बीसो हजारीक नोट पणढ़38टामे दऽ दऽ सणढ़373त कऽ  राखने। \nकािणढ़33ई िदनमे सोहन आिब मनोहर माएकणढ़टई3 किह कृणढ़3य3ण -उणढ़3टयव संवाद लऽ गेल। णढ़39छणढ़ट88थ उनटा कऽ देखैक काजे \nनिह। अिवणढ़टै8ासक केतौ गणढ़ट88 धे निह। \nसणढ़3थ3झमे जखन मनोहर लालटेन नेस णढ़39छणढ़ट88थ िन  कालैले गेल तँ कृणढ़3य3ण -उणढ़3टयव संवाद नै देखलक। मनमे शंका \nभेलइ। मुदा चोिरक शंका नै भेलइ। लगातार दुनू गोरेक बीच पोथीक लेन-देन होइत। माएकणढ़टई3 पुछलक - \n“माए, सोहन भाय िकताबो लऽ गेल छैथ।” \n“हँ।” \n“ओइमे िकछु छेलैहो?” \n“खोिल कऽ कहणढ़3थ3 देिख ल ऐ।” \nमनोहर गुणढ़ट9ईम भऽ गेल। मनमे एलै, अखने जा कऽ बुिझ ली। फेर दोसर मन कहलकै, पाइयक मिमलामे राित-\nिब राित  नइ जाएब, नीक। आगूमे लालटेन रिख बैस गेल। मुदा मनकणढ़टई3 अणढ़ट88हार दाबए लगलै, सोग बढ़ए लगलै। \nमाएकणढ़टई3 कहलक -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n55 \n \n“माए, मन नीक नै लगैए। नै खाएब।” \nजोर करैसँ पिहने माइक मनमे एलै खेनाइ तँ नीक मनक िछऐ। अधला मनक तँ ओ...। \nसोिच पुतोहु-अढ़ुिलयाकणढ़टई3 कहलिखन  - \n“किनयणढ़3थ3, बौऔक मन दबे छै, हमरो खाइक मन नै होइए।” \nपुतोहु  झझकािर कऽ बजली- \n“चूिणढ़33ई लगमे जखन अधपणढ़3छटू भऽ गेलॱ, तखन िहनकर मन खराब भेलैन। होइतए हमरा तँ भऽ गेलैन \nिहनके? एक ताउ लगतै तरकािरयो भाइए गेल। रोटी पिहनिह पका नेने छेलॱ। खइहैथ   भोरे, तखन मन \nनीक हेतैन।” \nमुदा फेर वेचारीक मनमे पणढ़ट79ी आ पुतोहुक  णढ़टथैप आिब बैस गेल। िजनका-ले भानस केलॱ से जखन खेबे ने \nकरता तँ हमहॴ... । ओिहना झणढ़3थ3िप कऽ सभ िकछु रिख देबइ।  \nसबेरे जखने मनोहर सुनलैन जे रघुनी भैया मिर गेला। तखने आिब दरबणढ़ट7थजापर मुड़ी झुका कातमे बैस गेल। \nसभकणढ़टई3 होइत जे गाममे सभसँ बेसी दुख मनोहरेकणढ़टई3 भऽ रहल छइ। असीम दुख! सेर-समणढ़3थईग दुनूक। माइयो \nपाछूसँ गेलिखन। \nखाली आँगन देख   अढ़ुिलयाकणढ़टई3 भुखे नइ रहल गेलैन। वेचारी चािरटा रोटी आ घेराक भुिजया लऽ खाए \nलगली। तखने अपरािजत आिब अढ़ुिलयाकणढ़टई3 डेिढ़ए -पर सँ हाक देलकैन- \n“किनयणढ़3थ3, काकी गेलिखन?” \nमुँहमे घेरा-रोटी िचबबैत अढ़ुिलया बजली। \nमुँह भारी बुिझ अपरािजत ससैर कऽ आँगन आिब गेली, तँ देखलैन जे बीचे दोहैरपर केबाड़ लग बैस हणढ़3थ3इ -हणढ़3थ3इ \nखाइत अिछ। \nजिहना किरया भेणढ़ट9ईह कटलासँ एणढ़3छटे बेर सनसना कऽ िबख चिढ़ जाइए , तिहना अपरािजतकणढ़टई3 चिढ़ गेलैन। मुदा \nिनधोखसँ अढ़ुिलया चपा-चैप चपने जाइत। जेते अढ़ुिलयाक मुँह चलै, तेते अपरािजतकणढ़टई3 तरसँ खॱत चढ़ल \nजाइत। \nअढ़ुिलया बुिझ गेली जे जँ कहॴ सरेरा केलैन, तँ सीनेपर पकड़ा जाएब। से नइ तँ जाबे मुँह खोलैथ-खोलैथ \nताबे थारी अखािर कऽ रिख लइ छी। \nबरदाससँ बाहर होइते झपटैत अपरािजत बजली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n56 \n \n“अँइ-गे िनरिवचारी, तोरा कोनो गणढ़टैईरमे लाज छौ िक निह ?” \nअखन ध िर अढ़ुिलया मुँह नै खोललैन। थारी मणढ़3थ3िज , अँिठ फेिर हाथ धोइ, लोटा रिख उणढ़टैईर देलकैन - \n“िहनका बड़ लाज छैन। जे झूठ-मूठक बझा कऽ अबलट जोड़ै छैथ। हमरे नइ कोनो गणढ़टैईरमे लाज अिछ। \nबुढ़ भऽ कऽ ई झूठ बजै छैथ से बड़बिढ़यणढ़3थ3, हम बड़ िनरलणढ़ट7थजी?” \n“अइँ गे तोरा एतबो ने िवचार छौ जे जाबे अँगनासँ लहास नै उठलै ताबे मुँहमे अणढ़38ट िकए देलॱ। पिहने \nअँगना-घर किरतणढ़टई3 तखन ने भानस -भात किरतणढ़टई3?” \n“िहनका िदयादी छैन आिक हमरा। हम भिगनमान छी। लोकक सहोदरो भाए अनतए रहने िब रान भऽ जाइ \nछै, आ दूरोक लोक लगमे रहने अणढ़ट9यपन भऽ जाइ छइ। हमरा कोन अँगना-घर करैक काज अिछ?” \nअढ़ुिलयाक बात अपरािजतकणढ़टई3 बेसणढ़ट9ईहार कऽ देलकैन। बजली- \n“जेहने कुल-खुट रहतौ तेहने ने बुइधो हेतौ?” \nकुल-खनदानक ऊपराग बुिझ अढ़ुिलयो बेसणढ़ट9ईहार भऽ बाजल - \n“यएह जँ बड़ नीक कुल-खनदानक छैथ तँ कहणढ़3थ3 भेलैन जे मनुख जकणढ़3थ3 चुपचाप लगमे अिब  तैथ। खाइत  \nदेिखतैथ तँ पुइछ  िलतैथ जे किनयणढ़3थ3 एना िकए करै छी। राितमे नै खेने रही से बुझैक काज िहनका नै \nभेलैन। मुदा छुणढ़ट7ई छे उपदेश दइले चिल एलॱ। अपन काज आँिख-मूिन कऽ करैत रिहतैथ, हमरा टोकैक \nजणढ़टथैरत    िकए भेलैन?” \nमुदा अपरािजतो अपने सीमामे रहैथ, तँए बोलीमे गरमी रहबे करैन। अदहो बात अढ़ुिलयाक नै सुनलैन, अपने \nबजैमे बेताल रहैथ। मुदा मनमे शंका उठलैन जे हो-न-हो अखन एकरे अँगनामे छी, कोनो दोखे लगा िदअए। \n..रसे-रसे पाछू-मुहणढ़टई3 डेगो उठबैत आ दूरीक िहसावसँ बोिलयोमे जोर दैत िव  दा भेली। मुदा भऽ गेलै केनादन। \nएणढ़3छटे-दुइए टोलक िधयो-पुता सहैट-सहैट आबए लगल, तिहना जिनजाितयोक ढबािह लिग गेल। िचपड़ी पथैत \nमिहनाथपुरवाली सेहो गोबराएले हाथे पहुँचली। तिहना फूल तोड़ए जाइत नवानीवाली फुलडाली नेनिह पहुँचली। \nसभसँ कमाल ननौरवाली केलैन। खाइले बेटा कनैत रहै, ओकरा आरो चािर थापर ऊपरसँ लगा फनैकत \nपहुँचली। तिहना लखनौरवाली िखिसया कऽ बेटाक आगूमे भात-दािलक बरतने रिख, अपनाकणढ़टई3 पछुआइत बुिझ \nलफड़ल पहुँचली। िव  िचणढ़टैै भऽ गेलइ। सभ अपने-अपने फुरने अपन-अपन िव  रोधीकणढ़टई3 िचणढ़3छटारी दऽ दऽ गिरयाबए \nलगल। िक यो केकरो बात सुनैले तैयार निह। मुदा बजैत-बजैत मुँह दुखेने आिक बुिध जगने आणढ़3यईते-आणढ़3यईते \nहणढ़ट98ला कम हुअ लगलै। कम होइत -होइत हणढ़ट98ला सोलहणढ़38टी शाणढ़ट88त भऽ गेल। मुदा तरे-तर केना-ने-केना दू पाटी \nबिन शणढ़ट9टदवाणक तैयारी चलए लगल। ओना, खलीफा केणढ़ट9ई ह रो निह।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n57 \n \nअखन धिर पुवािरपारवाली दादी आ पछवािरपारवाली दादीकणढ़टई3 सभ अपन -अपन अगुआ बुझैत। अगुआइ करैक \nबुइधो छैन। मुदा पुवािरपारवाली ऐ दुआरे नै पहुँचली जे चािरमे िदनसँ दुिखत छैथ। आइ एकादशी केना \nछोिड़ तैथ। िब छानसँ उठैक होश निह। \nतिहना पछवािरपारवाली अपना घरबलाकणढ़टई3 डेढ़ बीघा जमीनक िजनगी बुझा दुनू परानी अपनो मालक गोबर आ \nबेणढ़टथै -पहर एक बेर चारागाह जा एक िछणढ़3टथा आरो लऽ अनैत। सएह अनैले गेल रहए। जइसँ गामक िकछु गोरे \nकुणढ़3टथी-चािल  करैत। मुदा दािदयो पाछू घुिम  कऽ देखैवाली निह। जखने किनयणढ़टईई भनक लिग जािन जे फणढ़ट98 लॴ-\nिचणढ़ट98 लॴ बाजल, तँ अँगना पहुँच उपराग दऽ अबैत। आब कहणढ़3थ3 िकयो गोबरिबछनी कहै छइ।  \nआँगनसँ टहलैत आिब  फॲच भाय चचरी लग पहुँच नजैर  दौगा-दौगा नाप-जोख करए लगला। मुदा काज \nअधखड़ुए, तँए गरे ने अँटैन। काजक दुिनयणढ़3थ3मे अपन अँटाबेश नै देख    वाद-िववादक दुिनयणढ़3थ3मे पहुँच बतहूकणढ़टई3 \nपुछलिखन- \n“केतेटा चचरी बनत?” \nडोरी फणढ़3ट7ेपर रिख आगूमे ओंगरीक नहसँ चेणढ़ट88ह दैत बतहू बाजल - \n“ऐठीन तक।” \n“झुझुआन बुिझ पड़ै छौ।” \n“से की?” \n“साढ़े तीन हाथ तँ यएह भेल। तेकर वाद जँ एणढ़3छटो बीत आगू-पाछू नइ रहत से केहेन हएत?” \nफॲच भाइक बात सुिन बतहू गुणढ़ट9ईम पिड़   गेल। कातमे ठाढ़ भेल लेलहा सभ बात सुनैत। मुदा ऐ आशामे \nअखन चुप रहए जे िजनकासँ गप करै छैथ, पिहने हुनकर जवाब ने सुिन लेब। जँ अपने सणढ़टैटम वाद -िववाद \nकऽ सकैथ तँ सवणढ़37थणढ़टैईम। नइ तँ जखन ऐठाम छी तँ ओते दूर धिर केना बतहा भैयाकणढ़टई3 पाछू हुअ देब। \nबतहूकणढ़टई3 चुप देख    लेलहा बाजल- \n“फॲच भैया, अहणढ़3थ3से अिधक उमेरक बतहाभैया शरीर धुइन रहल छैथ , तैकालमे एतबो नै बुझिलऐ जे िजनका \nजइ काजक लूिर अिछ ओ तइमे सहयोग करैथ। तैकालमे अपन कोनो कतणढ़3थछणढ़3यछय नै मुदा...। \n..आइ धिर िजनगीमे केते चचरी बनेलॱ आ केते मुरदा जरेलॱ हेन? हँ! ई बात जणढ़टथैर अिछ जे गोिट -पंगरा जँ \nजरेनॱ हएब तँ ओहन मुरदा, िजनका चचरीक जणढ़टथैरते ने भेल हएत। पलंगपर उठा असमसान पहुँचै छैथ। \nचचरीक णढ़3यईकूलमे पढ़लॱ हम आ िहसाव बुिझ गेिलऐ अहणढ़3थ3?” \nलेल हाक बात सुिन फॲच भाय ितलिमलाए लगला। णढ़389ोधसँ आँिखमे नोर एलैन आिक डरसँ, ई बात लेलहा नै \nबुिझ सकल। ऐगला गप सुनैले कान पािथ देलक। मुदा कोनो णढ़टथटणढ़3यट न  नै अबैत देख , फेर बाजल-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n58 \n \n“पचासो ओहन मुरदा डाहने छी, गाड़ने छी जेकरा चािर गोरेक बदला दू गोरे पिथयामे उठा सीक लगा \nबणढ़3थ3सक ढाठपर उठा अँगनासँ असमसान लऽ गेल छी। एहेन-एहेन केतेक की सभ केने छी से कहैक अखन \nसमए नइ अिछ। नइ तँ...।” \nआँगनसँ पटपटाइत दरबणढ़ट7थजापर आिब फॲच भाय देवनणढ़ट88दनकणढ़टई3 दुनू हाथ जोिड़ कहलिखन - \n“किठयारीमे हमरो हािजरी।” \n“बेस-बेस। एतबे की कम िछऐ।” \nदरबणढ़ट7थजापर सँ फॲच भाय िवदा तँ भऽ गेला, मुदा मनमे अणढ़ट88हर -िब हािड़ जकणढ़3थ3 उठए लगलैन। आगू-मुहणढ़टई3 डेगे ने \nउठिन। पाछू घुिम  बेर-बेर तकैथ। \nएमहर अरथी उठबैले आ किठयारी जाइले घोल-फचणढ़3छटा हुअ लगल। जिनजाित आ िधया-पुताक झुणढ़ट83 ड  बाजाक \nलोभे आगू आिब-आिब ठाढ़ भऽ गेल। िकछु गोरेक कहब रहैन, ‘अपन पिणढ़ट79यणढ़टईई धिर असमसान नइ जाएत। ’ तँ \nिकछु गोरेक कहब रहैन, ‘िजनका बेटा नइ रहै छैन हुनका तँ पणढ़ट79ीए आिग दइ छिथन तँए केना मनाही कएल \nजाएत? \nतिहना िधया-पुताक सणढ़ट9ई बणढ़ट88 धमे सेहो णढ़टथटणढ़3यट न उठैत जे ई तँ अिणढ़ट88तम संणढ़3यईकार -कमणढ़3थछ छी, जइमे खािध खुनल \nजाएत, लकड़ी कािट जरौल जाएत। तइमे िधया-पुता अनेरे जा कऽ की करत? \nमुदा संणढ़3यईकारे ने संणढ़3यईकार पैदा करैत अिछ। अरथीक मुँहमे आिग लगाएबो ने संणढ़3यईकार छी। जेकर जणढ़टथैरत    \nकेकरा नइ छइ? आजुक िधए-पुते ने कािणढ़33ई जुआन बिन करत। तँए ओकरा काजसँ िवमुख करब उिचत \nनिह। मुदा काज [7] जेतेटा अिछ,जेते लोकसँ कएल जाएत, तेतबे लोक ने चाही। तहन एते लोकक काज \nकोन छइ? फेर बाजा-बुजीक कोन काज अिछ? काज माणढ़टैै मुरदे जराएबटा छी, आिक बेटी जकणढ़3थ3 एकठाम -सँ-\nदोसरठाम पहुँचेनाइयो छी। \nएमहर बाजा गनगनाइत! रंग-िब रंगक सोहर, रंग-िब रंगक दुआिर िनकािल, वटगबनीक िरहलसल मने-मन चलैत। \nजिहना तरे-तर किरया काकाकणढ़टई3 तिहना सुणढ़ट88दर काकाकणढ़टई3 छातीक पसीना गोलगलाकणढ़टई3 िभ  जबैत, दुनूक मन घोर-घोर \nरहैन। अपन मन हािर मािन गेलैन। सहयोगीक जणढ़टथैरत    पड़लैन, मुदा सहयोगी के? \nकिरया कणढ़3छटाक नजैर सुणढ़ट88दर भायपर आ सुणढ़ट88दर कणढ़3छटाक नजैर िकसुनपर। अपन -अपन जगहसँ उिठ आँिखक \nइशारा चौमासक आिड़पर देलैन। \nआगू-पाछू दुनू गोरे चौमासक आिड़ िदस  , चािर डेग बढ़ौलैन आिक पाछूसँ लेलहा टोकलकैन- \n“काका केतए ससरल जाइ िछऐ, काज अिछ ऐठाम आ अहणढ़3थ3 िवदा भेलॱ बाध िदस   ?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n59 \n \nलेलहाक बात दुनू गोरेक करेजकणढ़टई3 जेना छेद देलकैन। छटपटाइत मन कहलकैन - \n“तेहेन उफणढ़3थ3िट टोिक देलक जे की िव  चार हएत।” \nमुदा दरबारमे जिहना िभखमंगाक िब जकल मन रहैत, तिहना दुनू गोरेक रहैन। कठहँसी हँिस-हँिस दुनू गोरे \nसंगे बजला- \n“जमात करे करामात! बौआ, तोहूँ इणढ़ट9ईहरे आबह ?” \nतीनू गोरे चौमासक आिड़पर बैस काजक समीणढ़टैटा करए लगला। मुदा मुरदा जराएब आ किठयारी जाएब , दू \nणढ़टथटणढ़3यट न भेल। िकछु गोरेकणढ़टई3 लकड़ी कटैसँ खािध धिर खुनए पड़त। िकछु गोरे ओिहना मुड़ी गॲित कऽ सोग \nमनौता। सवा पहर मुरदा जरैमे लगै छै, तैपर सँ जारैन काटै-फाड़ैसँ लऽ कऽ अिछया सजाएब धिर अिछ। \nघरोपर केते खटनी भेल अिछ। ओहूना दू घणढ़ट88 टा खटला पछाइत  िकछु खाइ-पीबैक मन होइ छइ। \nिबणढ़ट7ई चेमे लेलहा टपकल- \n“ओइ जगहपर खाइक मन हएत?” \nसुणढ़ट88दर लाल कहलिख  न- \n“धुरणढ़3थछ बुड़ी, सभ िदन आिड़ए-धूर आ गाछीए-िब रछीमे खाइ छणढ़टई3 से िब  सैर गेलही?” \nमुँह सकुचबैत लेलहाक मन लेलहाकणढ़टई3 कहलक - \n“अनेरे बजलॱ।” \nतीनू गोरे िव चारलैन जे पिहने घरवारीकणढ़टई3–जे जरबए नै जेती, जना िदयौन जे कमसँ-कम दू बेर चाह आ \nलोकक िहसावसँ सूखल जलखै-पािन पठा दैथ। अपने सभ ने बारीक रहब, जेकरा जेते मेहनत हेतै ओकरा \nओते अहगरसँ देबइ। मुदा नै लऽ गेने तँ एकटा आफद हएत, जाबे िध या-पुताक पेट भरल रहतै तबे तक ने \nनाचत। जखने पेट कुलकुलेतइ आिक घर िदस   िवदा हएत। िबना हाथ-पएर धोनइ भनसा घर पहुँच जाएत। \nतँए ओकरो तँ घेर कऽ रिख नँचबैक अिछ। हँ, िकछु गोरे एहेन जणढ़टथैर छैथ जे मुँहमे िकछु नै लेता। लेबो \nकेना करता। एक िजनगीक ओहन िस मान छी जे सोझहाक णढ़टथटणढ़3यट न  अिछ, तँए हटल आिक  बाइस-तेबाइसकणढ़टई3 \nआनबो उिचत निह। \nसुणढ़ट88दर कणढ़3छटाक मनमे उठलैन , ‘िस मानक िव वाद तँ दू खेत, दू गाम आ दू दुिनयणढ़3थ3 भऽ जाइत अिछ। िकयो \nमृणढ़ट8ईयुकणढ़टई3 खुशीसँ छाती लगबै छैथ , तँ िकयो कानै-कलपै छैथ। शुभ काज तँ खाइत-पीऐत हएब नीक।’ \nमुहसँ हँसी िनकललैन। तैबीच लेलहाक नजैर सुणढ़ट88 दर कणढ़3छटाक मुँहपर पड़ल। मुणढ़3यईकी देख    अपनेपर शंका भेलै \nजे फेर ने तँ िकछु हूसल। मुदा अहं जगलै, बाजल-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n60 \n \n“काका, जेते अबेर करब ओते अबेर हएत। अबेर भेने केतेको गोरे िब मार पड़त।” \nतीनू गोरे वाड़ीसँ दरबणढ़ट7थजापर आिब एणढ़3छटे बेर बजला- \n“राम-नाम सणढ़ट8ईय छी। ” \nआिह रे बा! फेर चचरी लग हुणढ़ट7थजैत शुणढ़टथै भेल। िक  यो बजैत जे जीबैतमे कणढ़3छटाक उपकारक बदला नइ दऽ \nसकलयैन, तँए हम उठाएब? िकछु गोरेक कहब रहै, काका की बाबा आिक  भैया हमरो माए-बाबूकणढ़टई3 उठौने \nरहैथ, तँए उठाएब। िकछु गोरेक कहब जे बड़ बेरपर णढ़टथैपैआ सणढ़ट9ईहारने छला, तँए अपन कजणढ़3थछ चुकाएब ? \nआिड़पर गप सुिन लेलहोमे जेना पावर आएल। हुणढ़ट7थजैतयाकणढ़टई3 दुनू हाथे इशारा दैत बाजल - \n“सुनै जाइ जाउ, काणढ़ट88ही लगा कऽ उठबयौन नइ तँ एकभणढ़ट7टगु भेने दरद हेतैन। ” \nलेलहाक िवचार सभ मािन, चािर गोरे चचरी उठबए बाबा लग पहुँचल। चचरी लग पहुँचते जेना एणढ़3छटे बेर \nसबहक मुँह चहा उठल- ‘रघुनणढ़ट88दन नइ रघुनणढ़ट88दनक अरथी उिठ रहल छैन !’ \nसुभणढ़ईयथाक आँिख , कोसीक ओइ  धारा सदृश बहए लगलैन जे पहाड़क झरना होइत समतल जमीनपर आिब \nअनवरत चलैत रहैए...। \nआँगनसँ िनकैलते एक िदस   “राम-नाम सणढ़ट8ईय छी? तँ दोसर िदस   शहनाइपर बिह नक िव दाइक धुन..! यएह तँ \nसुख-दुख दुनू जगहक दुिनयणढ़3थ3 छी।  \nघरक मुहथैरपर एक िदस   किरया काका आ दोसर िदस   सुणढ़ट88दर काका ठाढ भऽ अिणढ़ट88 तम णढ़टथटणाम कऽ आगू \nबढ़ौलैन। तइ पाछू देवनणढ़ट88दक हाथमे आिग दऽ िवदा केलैन। तइ पाछू बिरयाती सिज गेल।  सभ बिरयातीकणढ़टई3 \nिनकलला पछाइत  सुभणढ़ईयथा आ शीला णढ़टथैिक गेली।  \nसमए पािब किरया काका शीलाकणढ़टई3 चाह -जलखै-पािनक बात किह, रेलगाड़ीक गाडणढ़3थछ जकणढ़3थ3 पाछू-पाछू चलला। \nगाछीक कोणपर पहुँचते किरया काका आ सुणढ़ट88दर कणढ़3छटाक खोज हुअ लगल। मुड़ी-उठा देवनणढ़ट88दनो तकलैथ। \nमुदा दुनू गोरेकणढ़टई3 अदहे रणढ़3यईतामे अबैत देखलैन। \nगाछी पहुँचते किरया काका आगू बिढ़ ओंगरीसँ इशारा दैत बजला- \n“ऐठाम भैया मचान-खोपड़ी बनबैत रहैथ ।” \nदोसर िदस   माने उणढ़टैईर -पूरब कोणमे देखबैत फेर बजला-   \n“आ ऐठाम बेसी काल बैसै छला। तँए नीक हएत जे िब  णढ़ट7ई चेमे िदऐन।” \nकिह लेलहाकणढ़टई3 कहलिखन -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n61 \n \n“लेलहू, चलह। पिहने लकड़ी देखी।” \nकिरया काका, सुणढ़ट88दर काका, लेलहा, बचनू, चंचल सभ बढ़ला। एमहर जीबछो, छीतनो आ रंगलालो अपन-अपन \nजगह टेिब  बाजा उठौलक। एकछाहा मालदहक कलम, खाली चाणढ़टथै हणढ़टैईापर शीशो, जामुन, गमहाइर। एकोटा \nआमक गाछ सुरेब निह। सभ अणढ़ईछथावणढ़389 जकणढ़3थ3। तहूमे मृणढ़ट8ईयु-ले जीिब तकणढ़टई3 बिल देब उिचत नै बुिझ आमक \nगाछसँ नजैर हटा लेलक। गमहाइर िदस  नजैर दैते लेलहा बाजल- \n“गमहाइर महराज आ जामुन महराज तँ तेहेन छैथ जे अपना बुणढ़टैईे अपनो नै पार लगतैन , मरल देह िहनका \nबुणढ़टैईे जरौल हेतैन।” \nलेलहाक बात सुिन सुणढ़ट88दरो काका आ किरयो काका आँिख िमला मुिणढ़3यईकयाए लगला। मुदा लेलहाक बाजबसँ \nचंचलकणढ़टई3 तामस पजरए लगल। खढ़क आिग जकणढ़3थ3 लगले पजैर गेल - \n“यौ सुनर काका, जिहना पिनयाह जामुनक लकड़ी होइए, तिहना गमहाइरो होइए। ऐसँ नीक आमक हएत। \nकनी णढ़टथैखो होइए। तहूसँ णढ़टथैख  इलचीक होइ छइ। अनेरे काजमे कोन भदबा लगौने छी। हइबए तँ देखै \nिछऐ, दिछनबिर या हणढ़टैईा परहक शीशो सूखल अिछ। मुरदा जरबैले ओहन जारैन चाही जेकर धधड़ा करगर \nहोइ।” \nसभ िकयो दिछनबिर या हणढ़टैईा लग पहुँचला। दस -पनरहटा शीशो पैछला साल िबमारीमे सुिख गेल छेलइ। तीने \nचािरटा साइजक गाछ, नइ तँ सभ अनसाइजक। जे जरने भाव िबकाएत। पातर गाछ कटने चािरटा पणढ़3थ3चटा \nकाटए पड़त। से नइ तँ ओहन दूटा गाछ कािट  िलअ, जइसँ सभ काज नीक जकणढ़3थ3 भाइयो जाएत आ थोड़ -\nथाड़ डोमोले रिह जेतइ। मुदा लेलहाक नजैर तर चिल गेल। बाजल- \n“काका, केते लकड़ीसँ मुरदा जरै छइ?” \nकिरया काकाकणढ़टई3 सुनल तँ रहैन मुदा िलखल निह पढ़ने रहैथ। णढ़टथटणढ़3यट नक जवाबो नै देब उिचत निह। भलणढ़टई3 किह \nिदऐ, नै बुझल अिछ। मुदा जे काज संगे िमिल एते केने छी तइमे हमहॴ सोलहणढ़38टी केना मूखणढ़3थछ बिन जाइ।  \nफरैक कऽ बजला- \n“अँइ रौ लेलहा, तोहर हम ठकदणढ़टथैआ िछयौ जे एहेन बात पुछलँह। एते मुरदा जे संगे जरौलॱ से हम \nदेखिलऐ आ तूँ आँिख मुनने रहँह।” \nकिरया कणढ़3छटाक बात सुिन दोहरी नजैर खसल। मनमे रहै जे काजक लकड़ी छी, बेसी जराएब उिचत निह, जँ \nजिड़ िदस सँ टोिन कऽ लऽ लेब तँ घरक केबाड़ी भऽ जाएत। से नइ तँ, पिहने टोिन कऽ कलमक सीमा \nटपा कऽ रिख िदऐ। पछाइत लऽ जाएब। से मंगैसँ पिहनिह किरया काका िखिसया गेला। अपन काजक \nणढ़टथैिख खराब होइत देख    लेलहा सोचलक जे से नइ तँ सिझया किर कऽ बाजी। बाजल-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n62 \n \n“काका, दुनू भणढ़3थ3इ छी। बहुत लकड़ी अिछ। िनचका टोिन कऽ केबाड़ बनबैक िवचार होइए ?” \nमने-मन िहसाव जोिड़ किरया काका कहलिखन- \n“काज-जोकर िनकािल कऽ िस रहौना-पटौना सॱसे रहह िदहक आ ऊपरका फािड़ लीहह। ताबे हम ऐगला \nकाज देखै िछऐ।” \nकिह कोदािर लऽ अिछयाक खािध नािप, खुनैले झोलीकणढ़टई3 कहलिखन। झोली हँसैत बाजल - \n“भाय लोकैन, सुिन िलअ। हमहूँ बुढ़ाएले जाइ छी, मुदा जाबे बणढ़3थ3िहमे द म अिछ ताबे समाजक भार, अिछया \nखुनब–उघैत रहब। एक साए पणढ़ट7ईचीसम अपनासँ उमेरगरक अिछया खुनने छी। अपनासँ कम उमेरक खुनैक \nमौका नै भेटल।” \nकिह झोली अिछया खुनए लगल। तैकाल जीबछ शहनाइपर उठौलक- \n“मन सुिमरन करले रात-िदना, जगमे कोइ नै अपना...।” \nअिछया खुना गेल। शीशोक ओहन मोट लकड़ी िसरहौना-पटौनामे देल गेलैन, जेते मोटगर ओछाइनपर रघु \nिजनगीमे किहयो सूतल नै छला। एक-एक चेरा चढ़बैत छाती भिर ऊँच चेरा रघुनणढ़ट88 दन कणढ़3छटाक संग जरैले \nतैयार भऽ गेल। \nसुणढ़ट88दर काका देवनणढ़ट88दनकणढ़टई3 बणढ़3थ3िह पकैड़ , धधकैत ऊक मुँहमे लगौलैन। \nमुँहमे ऊक पिड़ते, िबजलोकाक इजोत जकणढ़3थ3 सबहक मनमे रघुनणढ़ट88 द न पहुँच गेलिखन। \nबाबा, काका, भैया, भाए, बौआ, बणढ़ट7ईचा, नूनू इणढ़ट8ईयािद हजारो णढ़टथैप पटेरक फूल जकणढ़3थ3 उड़ए लगल। जिहना पटेरक \nएकटा डणढ़3थ3टमे हजारो-लाखो पूणणढ़3थछ फूल िनकलैत तिहना रंग -िब रंगक फूल बिन रघुनणढ़ट88दन मने-मन उड़ए लगला। \nआँगनसँ अिरयाित सुभणढ़ईयथो आ शीलो रिह गेली। शीलाक मनमे चाह , जलखै पठबैक ओिरयान करब रहैन। आ \nसुभणढ़ईयथा सोचैथ   जे घरिनणढ़ट9यपो सुखाइए गेल अिछ। मास िदन केना भीजल रहत। पुतोहुजनीकणढ़टई3 ओिरयाने-बात \nकरैक छैन। तइमे नीक जे एक-िगलास पािन छीिट लाभर-जीभर बाढ़ैनसँ बहािर िदऐ। आब तँ चािरम िदनसँ \nसभ िदन घर-अँगना होइते रहत। सएह केलैन। \nचाह-जलखै-ले गाछीएसँ बौकू आ शीतला चिल आएल। दुनू गोरेकणढ़टई3 सभ समान दऽ िनचेन भेली। िधया-पुताक \nहणढ़33ईोिरमे आशा िसंगिरया-बाजाबलाक पाछू-पाछू चिल गेल रहए। ताधैर सुभणढ़ईयथो आँगन बहािर िनचेन भेली।  \nतखने शीला सुभणढ़ईयथाकणढ़टई3 कहलिखन - \n“माए, केतौ बैस कऽ बुड़हाक बात कहौथ?” \nसुभणढ़ईयथा कहए लगली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n63 \n \n“हँ किनयणढ़3थ3, जैठाम अपने सूतल छला तहीठाम चलू, भने तुलिसयोक गाछ बगलेमे अिछ।” \nदुनू गोरे बैसते छेली िक लोहनावाली दादी हहाएल-फुहाएल पहुँचली। लोहनावालीकणढ़टई3 देख  ते शीला कहलकैन- \n“आबौथ बाबी, अँगने आबौथ। अँगनामे दुइए गोरे छी।” \nअँगना-घर नीपल नै देख   लोहनावालीक मनमे तरे-तरे णढ़389ोधक लहकी-लहकए लगल। मुदा णढ़389ोधकणढ़टई3 दबैत \nसुभणढ़ईयथाकणढ़टई3 कहलिखन - \n“िदयादनी, अहणढ़3थ3 तँ हमरासँ जेठ छी, मुदा सभ िवध -बेवहार सभकणढ़टई3 थोड़े मन रहै छइ। ऐमे एकटा िवध   आरो \nहोइ छइ।” \n“की?” \n“णढ़3यईवामीक िनिमणढ़टैईे कपारमे पाथर लगाएब। ” \nमुणढ़3यईकी दैत सुभणढ़ईयथा बजली- \n“हँ, हँ, ई तँ हमरो मन अिछ।” \n“अखन नै बैसब। जाइ छी।” \nकिह  लोहनावाली िव दा भेली। \n“बेस, बेस। जाउ।” \nकिह  पुन: दुनू सासु-पुतोहु बुड़हाक जगहपर जा बैसली, आँिखसँ नोर िब लाएल। \nमुणढ़3यईकी दैत शीला बजली- \n“माए, बुड़हासँ किहयो झगड़ो भेल छेलैन?” \n“बुड़हा नकणढ़3थछसँ णढ़3यईवगणढ़3थछ गेला। हुनकर आिग नै उठेबैन। हमरो माए -बाप िसखा देने रहैथ। मुदा जेते माए-बाबू \nिसखौने रहैथ तइसँ बहुत बेसी बुड़हा िसखौलैन। हिरदम कहैत रहै छला जे जेकरा मनुख बुझै िछऐ ओ \nमनुखक हाड़-मणढ़3थईसक बनल एक ढणढ़3थ3चा माणढ़टैै छी जेकरा मनुख बनबै छै मन। मन जेहेन रहत तेहेन ओ मनुख \nबनत। जेहेन मनुख बनत तेते लोकक मनमे जगह भेटतै। जगहो दू तरहक होइ छइ। एक तरहक होइत \nअिछ नीक आ दोसर अधला। मनुखकणढ़टई3 हिरदम नीक िवचार मनमे रखक चाही। ” \nिबणढ़ट7ई चेमे शीला टपैक गेली- \n“पिरवारमे तँ घरहटो होइ छै, िब आहो होइ छै, पावैनो होइ छइ। ओ काज केना करै छेलिखन।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal   'िवदेह ' २१६  म अंक  १५  /g7408दस/g7013बर  २०१६  (वष/g6981 ९ मास  १०८  अंक  २१६ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n64 \n \n“किनयणढ़3थ3, पिरवारमे नमहर काज भेने चुणढ़ट98 होक काज बिढ़ए जाइत अिछ। मुदा हिरदम ई मनमे राखी जे अपन \nकाज सणढ़ट9ईहािर दोसरोक काज करी। जँ पिरवारमे एहेन लोक बिन जाएत तँ जिहना बीटमे नवको आ तीन -\nसिलयो-चिर-सिलया बणढ़3थ3स धिर एक संग समटल रहैए , जइसँ पातरो बणढ़3थ3सकणढ़टई3 देखै िछऐ केते-केते नमहर \nहोइए, कड़ची सभकणढ़टई3 समैट कऽ रखैए – वएह कड़ची छी पिरवारक अपनासँ बिढ़ दोसराक काजमे सहयोग \nकरब– तिहना पिरवारसँ-गाम आ गामसँ-राणढ़ट7थ य -देस धिरमे समटल सणढ़ट9ई बणढ़ट88 ध रहत नइ िक फणढ़ट98 ल र। औझुका \nलोकक मन ढील भऽ गेल अिछ। जेकर फलाफल सोझहेमे अिछ।” \n◌ \nशणढ़ट9ट द संणढ़ट7छ या : 14981 \n \n  \n  \n2","size_mb":1.93,"has_text":true},"Videha 217.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 217.pdf","name":"Videha 217.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७ (वष/g361 १० मास १०९ अंक २१७)\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२.१.िदनेश यादव-नेपाल मे“मैिथली गीत-संगीतक अव/g304था” \n२.२. /g262दीप  पु/g303प - िसनेिहया: जगा क' टीस हृदयमे केहेन कठोर भेलॱ  \n२.३. योगे/g288/g406  पाठक ‘िवयोगी'- व/g288दनाक  /g304व/g265प  \n२.४.चं/g406ेश - अिरपन  \n३.१.इरा मि/g298लक - शारदा िस/g288हाजीक  \"िववाह गीत\" \n३.२.मनीष झा बौआभाइ- वत/g।ष1मान  मैिथली गीत-संगीत हमरा नजिरस ◌ँ \n३.३.१.  डॉ. कैलाश कुमार िम/gपख7 - मैिथली लोक गीत मे /gपषपोफेसरच/gप8।डे/gपख8र झा केर सी . डी./डी. वी.  केर \n/gपषपयोग  २. गजे/gप88/g4ृष  ठाकुर- मैिथली सी.डी. ए/gप98ब म \n३.४.जगदीश चं/g4ृष  ठाकुर अिनल- महाकिव च/gप88दा  झा कृत रामायणक सु/gप88दरका/gप8।डक  एलबम  \n  \n४.ब◌ालान/g।ष4  कृते- गजे/gप88/g4ृष  ठाकुर- मैिथलीमे बाल सी.डी अ/gप98बमक  सव/g।ष1था  अभाव  \n  \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ painti ngs/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/gपखखकला / फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच/g।ष।क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आक/g36थइव  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृ/gपख4क िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेहक नव/gपषखप  दसम बख/g।ष1मे /gपषपवेश  कऽ गेल अिछ। िवदेहक ऐ २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७ ( वष/g।ष1 १० \nमास १०९ अंक २१७)मे मैिथली सी.डी./ अ/gप98बम  गीत संगीत िवशेष/g।ष4क  /gपषप/g।ृ4तुत  अिछ।  िदनेश यादव नेपाल मे \n“मैिथली गीत-संगीतक अव/g।ृ4था ” पर िलखने छिथ। संगमे  /gपषपदीप  पु/g।ृ।प ,  योगे/gप88/g4ृष  पाठक ‘िवयोगी' ,  चं/g4ृषेश , इरा \nमि/gप98लक , मनीष झा बौआभाइ,  जगदीश चं/g4ृष  ठाकुर अिनल, कैलाश कुमार िम/gपख7  आिदक आलेख देल गेल   \nअिछ।  मैिथलीक पर/gप94परागत  गीत-संगीत आ बाल गीत-नाटक आिदक उपल/gप9पध  सी.डी. ए/gप98बम क  एकटा संकलन \n/gपषप/g।ृ4तुत  कएलगेल अिछ।   \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेष/g।ष4क तीन सािह/gप84यकारपर /gपषपकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेष/g।ष4क जीिवत सािह/gप84यकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािह/gप84यकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािह/gप84यकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ /g।89ममे अरिव/gप88द ठाकुर ओ जगदीश चं/g4ृष ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेष/g।ष4 क िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेष/g।ष4क िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक  सुझाव म/g।ष।गल गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग/g।ष1त िवदेहक िकछु अिगला िवशेष/g।ष4क परमे/gपख8र कापिड़ , वीरे/gप88/g4ृष मि/gप98लक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक /gपषपयास रहत जे ई िवशेष/g।ष4क सभ २०१७ मे /gपषपकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपल/gप9पधतापर िनभ/g।ष1र करत। मने रचनाक उपल/gप9पधताक िहसाबसँ समए ऊपर -िन/gप74चा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आ/g।91ह जे ओ अपन -अपन रचना ggajendra@videha.com पर पठा दी। \n  \nिवदेह स/g29ंमान  \nिवदेह समाना/g288तर सािह/g28ंय अकादेमी स/g29ंमान   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \n१.िवदेह समाना/g288तर सािह/g28ंय अकादेमी फेलो पुर/g30ंकार २०१०-११   \n२०१० /gपख7ी गोिव/gप88द झा (सम/g।91 योगदान लेल ) \n२०११ /gपख7ी रमान/gप88द रेणु (सम/g।91 योगदान लेल ) \n२.िवदेह समाना/g288तर सािह/g28ंय अकादेमी पुर/g30ंकार २०११-१२   \n२०११ मूल पुर/g।ृ4कार - /gपख7ी जगदीश /gपषपसाद म/gप8।डल (गामक िजनग ◌ी, कथा सं/g।91ह ) \n२०११ बाल सािह/gप84य पुर/g।ृ4कार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ,  कथा सं/g।91ह ) \n२०११ युवा पुर/g।ृ4कार - आन/gप88द कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुर/g।ृ4कार - /gपख7ी रामलोचन ठाकुर - (प/g323ानदीक माझ ◌ी, ब/g।ष4/gप7पला - मािनक बं/g।प4ोपा/gप87याय , उप/gप88यास \nब/g।ष4/gप7पलासँ मैिथली अनुवाद ) \nिवदेह भाषा स/g29ंमान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g28ंय अकादेमी पुर/g30ंकारक /g26थपमे /g262िस/g320 ) \n1. िवदेह समाना/g288तर सािह/g284य अकादेमी फेलो पुर/g304कार  2012  \n2012  /gपख7ी राजन/gप88दन लाल दास  (सम/g।91 योगदान लेल ) \n2. िवदेह भाषा स/g294मान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g284य अकादेमी पुर/g304कारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n२०१२  बाल सािह/gप84य पुर/g।ृ4कार  - /gपख7ी जगदीश /gपषपसाद म/gप8।डल क/gप4। “तरेगन ” बाल /gपषपेरक िवहिन कथा सं/g।91ह  \n२०१२  मूल पुर/g।ृ4कार  - /gपख7ी राजदेव म/gप8।डलक/gप4। \"अ/g29ंबरा \" ( किवता सं/g।91ह ) लेल। \n2012  युवा पुर/g।ृ4कार - /gपख7ीमती /gप7षयोित सुनीत चौधरीक  “अिच/g361स ” ( किवता सं/g।91ह ) \n2013  अनुवाद पुर/g।ृ4कार - /gपख7ी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" ( मराठी उप/gप88यास /gपख7ी िव/g।ृ।णु सखाराम खा/gप8।डेकर ) \nिवदेह भाषा स/g29ंमान २०१३-१४ (वैकि/g298पक सािह/g28ंय अकादेमी पुर/g30ंकारक /g26थपमे /g262िस/g320 ) \n२०१३  बाल सािह/gप84य पुर/g।ृ4कार  – /gपख7ीमती /gप7षयोित सुनीत चौधरी - “देवीजी ” ( बाल िनब/gप88ध सं/g।91ह ) लेल। \n२०१३  मूल पुर/g।ृ4कार  - /gपख7ी बेचन ठाकुरक/gप4। \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" ( नाटक सं/g।91ह ) लेल। \n२०१३ युवा पुर/g।ृ4कार - /gपख7ी उमेश म/gप8।डलक/gप4। “िन/g302तुकी ” ( किवता सं/g।91ह )लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर/g।ृ4कार - /gपख7ी िवनीत उ/gप84पलक/gप4। “मोहनदास ” ( िह/gप88दी  उप/gप88यास /gपख7ी उदय /gपषपकाश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स/g29ंमान  २०१४-२०१५  (समाना/g288तर सािह/g28ंय अकादेमी स/g29ंमान ) \n२०१४ मूल पुर/g।ृ4कार - /gपख7ी न/gप88द िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा सं/g।91ह ) \n२०१४ बाल पुर/g।ृ4कार - /gपख7ी जगदीश /gपषपसाद म/gप8।डल (नै धारैए - बाल उप/gप88यास ) \n२०१४ युवा पुर/g।ृ4का र - /gपख7ी आशीष अनिच/gप88हार (अनिच/g288हार आखर - गजल सं/g।91ह ) \n२०१५ अनुवाद पुर/g।ृ4कार - /gपख7ी श/gप94भु कुमार िसंह ( पाखलो  -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उप/gप88यासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ंय , मूित/g361कला , िश/g298प आ िच/g2थथकला /g2थ2े/g2थथमे िवदेह स/g29ंमान २०१२  \nअिभ नय- मु/g2ण1य अिभनय  ,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \nसु/gपख7ी िश  /gप98 पी  कुमारी, उ/g411 - 17  िप ता /gपख7ी ल/g।खृ म ण झा \n/gपख7ी शोभा का/gप88 त  महतो, उ/g411 - 15  िप ता- /gपख7ी रामअवतार महतो , \nहा/g30ं य -अिभनय  \nसु/gपख7ी ि/gपषप  यंका कुमारी, उ/g411 - 16,  िप ता- /gपख7ी वै/g।प4नाथ साह  \n/gपख7ी दुग/g।षखनंद ठाकुर , उ/g411 - 23,  िप ता- /g।ृ4 व . भरत ठाकुर \nनृ/g28ं य  \nसु/gपख7ी सुलेखा कुमारी , उ/g411 - 16,  िप ता- /gपख7ी हरेराम यादव \n/gपख7ी अमीत रंजन , उ/g411 - 18,  िप ता- नागे/gपख8र कामत  \nिच /g2थथकला  \n/gपख7ी पनकलाल म/gप8।डल , उमेर- ३५, िपता- /g।ृ4व . सु/gप88दर म/gप8।डल , गाम छजना \n/gपख7ी रमेश कुमार भारती , उ/g411 - 23,  िप ता- /gपख7ी मोती म/gप8। ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \n/gपख7ी परमान/gप88 द  ठाकुर, उ/g411 - 30,  िप ता- /gपख7ी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \n/gपख7ी बुलन राउत , उ/g411 - 45,  िप ता- /g।ृ4 व . िच /gप98 टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \n/gपख7ी बहादुर राम , उ/g411 - 55,  िप ता- /g।ृ4 व . सरजुग राम \nिश/g298पी -व/g30ंतुकला  \n/gपख7ी जगदीश मि/gप98लक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूित/g361-मृि/g2थंका कला  \n/gपख7ी यदुनंदन पंिड  त, उ/g411 - 45,  िप ता- अशफ/g।ष8 पंिड  त \nका /gं1ण-कला  \n/gपख7ी झमेली मुिखया ,िपता /g।ृ4व . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आ/g28ंमिनभ/g361र सं/g30ंकृित  \n/gपख7ी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता /g।ृ4व . /gपख7ी फणी दास , गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प/g2थथकािरता स/g29ंमान  \n-२०१२ /gपख7ी नवे/gप88दु कुमार झा  \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ंय , मूित/g361कला , िश/g298प आ  िच/g2थथकला /g2थ2े/g2थथमे िवदेह स/g29ंमान २०१३    \nमु/g2ण1य अिभनय -  \n(1)  सु/g2थणी आशा कुमारी सुपु/g2थथी /g2थणी रामावतार यादव , उमेर- १८, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु/g2थथ मो . ईषा आलम, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सु/g2थणी अपण/g36थ कुमारी  सुपु/gपखखी /gपख7ी मनोज कुमार साहु, ज/gप88 म  ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि/g।खृ म  िन य/g।ष। , पो/g।ृ4 ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा/g30ं य –अिभनय- \n(1)  /g2थणी /gं09/g332दवे पासवान उफ/g361 रामजानी  पासवान  सुपु/gपखख - /g।ृ4 व . ल/g।खृ मी  पासवान, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस फ आलम सुपु/g2थथ मो . मु/g30ं ता क आलम, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ंय , मूित/g361क ला, िश/g298प आ िच/g2थथकला /g2थ2े/g2थथमे िवदेह स/g29ंमान  (म/g36ंगिन खबास सम/g391 योगदान \nस/g29ंमान ) \nशा/g30ं /g2थथी य संगीत सह तानपुरा  : \n/g2थणी रामवृ/g2थ2 िस ◌ ंह सुपु/g2थथ /g2थणी अिन  /g26थ/g320 िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो/g।ृ4 ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nम/g36ंगिन   खबास स/g29ं मा न: िमिथला लो क सं/g30ंकृित संर/g2थ2ण : \n/g2थणी राम लखन साहु पे. /g।ृ4 व . खुशीलाल साहु,  उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो/g।ृ4 ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ंय , मूित/g361कला , िश/g298प आ िच/g2थथकला /g2थ2े/g2थथमे िवदेह स/g29ंमान  (सम/g391 योगदान स/g29ंमान ):  \nनृ/g28ं य  -  \n(1)  /g2थणी हिर   नारायण म/g283 ड ल सुपु/gपखख - /g।ृ4 व . न/gप88 दी म/gप8। ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  सु/g2थणी संगीता कुमारी सुपु/g2थथी /g2थणी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच /g2थथकला -  \n(1)  जय /g262काश म/g283 ड ल सुपु/gपखख - /gपख7ी कुशे/gपख8र म/gप8। ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो/g।ृ4 ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  /g2थणी च/g288 दन कुमार म/g283 ड ल सुपु/gपखख /gपख7ी भोला म/gप8। ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पो/g।ृ4 ट - बेलही, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) सं/gपषपित  , छा/gपखख /g।ृ4 ना तक अंित म वष/g।ष1, कला एवं िश /gप98 प  महािव /g।प4ालय - पटना।     \nहिर मुिन य/g363 / हारमोिनयम    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n(1)  /g2थणी महादेव साह सुपु/g2थथ रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाड/g।ष1- नं. ०९, पो/g।ृ4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  /g2थणी जागे/g2थ8र /g262साद राउत  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . राम/g।ृ4 व/gपषखप राउत , उमेर ६ ०, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या   \n(1)  /g2थणी अनुप सदाय  सुपु/gपखख /g।ृ4 व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पो/g।ृ4 ट - मनोहर प/g।पषी , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  /g2थणी क/g298 ल र राम  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . ख/g।पषर राम , उमेर- ५०, गाम- लि/g।खृ म  िन य/g।ष। , पो/g।ृ4 ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . अनुप राम,  गाम+ पो/g।ृ4 ट - ि◌ नम/g।ष1ली , वाड/g।ष1 न . ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिश/g298पी -व/g30ंतुकला -  \n(1)  /g2थणी बौकू मि/g298 ल  क सुपु/gपखख दरबारी मि/gप98 ल  क, उमेर- ७०, गाम- लि/g।खृ म  िन य/g।ष। , पो/g।ृ4 ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2)  /g2थणी राम िव  लास धिर कार  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूित/g361कला -मृित/g361कार कला -  \n(1)  घूरन पंिड त सुपु/g2थथ - /gपख7ी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) /g2थणी /g262भु पंिड  त सुपु/g2थथ  /g30ं व .   , पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका/gं1ण -कला-  \n(1) /g2थणी जगदेव साहु सुपु/gपखख शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम/g।ष1ली -पुरव/g।षखस , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) /g2थणी योगे/g288 /gं06 ठाकुर सुपु/g2थथ /g30ं व . बु/g320ू ठा कुर उमेर- ४५, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nिकसानी- आ/g28ंमिनभ/g361र सं/g30ंकृित -   \n(1) /g2थणी राम अवतार  राउत सुपु/gपखख /g।ृ4 व . सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2) /g2थणी रौशन यादव  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . किप ले/gपख8र यादव , उमेर- ३५, गाम+ पो/g।ृ4 ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ/g33ंा /महराइ-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \n(1) मो. जीबछ  सुपु/gपखख मो . िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो/g।ृ4 ट - बड़हारा, भाया- \nअ/gप88 ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \n/g2थणी ब/g2णं चन म/g283 ड ल सुपु/gपखख /g।ृ4 व . सीताराम म/gप8। ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \n/g2थणी रामदेव ठाकुर सुपु/g2थथ /g30ं व . जागे/g2थ8र ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nपराती (/g262भाती ) गौिन हार आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1) /gपख7ी सुकदेव साफी  \nसुपु/gपखख /gपख7ी    , \nपता- गाम इटहरी, पो/g।ृ4 ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/g।ष1ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (/g262भाती ) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो/g।ृ4 ट - बेलही, भाया- \nि◌ नम/g।ष1ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले/g33ंु दास  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . सनक म/gप8। ड ल पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु/gपखख अ/gप9प दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हा र) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु/gपखख ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक-  \n(1) /g2थणी जगत नारायण म/g283 ड ल सुपु/gपखख /g।ृ4 व . खुशीलाल म/gप8। ड ल, उमेर- ४०, गाम+ पो/g।ृ4 ट - ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) /g2थणी देव नारायण यादव  सुपु/gपखख /gपख7ी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- बनरझुला, पो/g।ृ4 ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1) /g2थणीमती फुदनी देवी  प/gप79ी /gपख7ी रामफल म/gप8। ड ल, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हा र) \n(2) सु/g2थणी सुिव  ता कुमारी सुपु/gपखखी /gपख7ी गंगाराम म/gप8। ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पो/g।ृ4 ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1) /g2थणी सीताराम राम  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि/g।खृ म  िन य/g।ष। , पो/g।ृ4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \n(2) /g2थणी ल/g3थ0 मी  राम सुपु/gपखख /g।ृ4 व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार)  \nक/g363रनेट -  \n(1) /g2थणी च/g288 द र राम सुपु/gपखख - /g।ृ4 व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि/g।खृ म  िन य/g।ष। , पो/g।ृ4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे/g288 जू वादक-  \n(1) /g2थणी राज कुमार महतो  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . ल/g।खृ मी  महतो, उमेर- ४५,  गाम- ि◌ नम/g।ष1ली वाड/g।ष1 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2) /g2थणी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+ पो/g।ृ4 ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  /g2थणी जीबछ यादव  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . /gपषखपालाल यादव , उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो/g।ृ4 ट - बेलही, भाया- \nि◌ नम/g।ष1ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  /g2थणी श/g29ं भु म/g283 ड ल सुपु/gपखख /g।ृ4 व . लखन म/gप8। ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो/g।ृ4 ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/g।ष1ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख /g30ं स कर- (िख /g30ं सा  कहैबला)-  \n(1) /g2थणी छुतह/g26थ यादव उफ/g361 राजकुमार , सुपु/gपखख /gपख7ी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पो/g।ृ4 ट - मनोहर \nप/g।पषी , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2) बैजनाथ मुिख या उफ/g361 टहल मुिख या - \n(2) सुपु/gपखख /g।ृ4 व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिमिथला िच/g2थथकला - \n(1) सु/g2थणी िम  िथ लेश कुमारी सुपु/gपखखी /gपख7ी रामदेव /gपषपसाद म/gप8। ड ल ‘ झा/gपषखदार ’ पता- गाम- रसुआर, पो/g।ृ4 ट -–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g।ष1ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2) /g2थणीमती वीणा देवी प/g2ण9ी /g2थणी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2) /g2थणी िक  शोरी दास सुपु/gपखख /g।ृ4 व . नेबैत म/gप8। ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/g।ृ4 ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g।ष1ली , ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \n/g2थणी उपे/g288 /gं06  चौधरी सुपु/gपखख /g।ृ4 व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \n/g2थणी देवनाथ यादव सुपु/gपखख /g।ृ4 व . सव/g।ष1जीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झ/g।ष।झप/g।पषी , पो/g।ृ4 ट - पीपराही, भाया- \nलदिन य/g।ष। , िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) /gपख7ी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1) /g2थणी कु/g288 दन कुमार कण/g361 सुपु/gपखख /gपख7ी इ/gप88 /g4ृष कुमार कण/g।ष1 प ता- गाम- रेबाड़ी, पो/g।ृ4 ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) /g2थणी राम खेलावन राउत  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \n/g2थणी रामच/g288 /gं06 /g262साद म/g283 ड ल सुपु/gपखख /gपख7ी झोटन म/gप8। ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो/g।ृ4 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g।ष1ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \n/g2थणी िव  भूित  झा  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक  \n/g2थणी रिव  /g288 /gं06  यादव  सुपु/gपखख सीताराम यादव , पता- गाम- तुलिस याही, पो/g।ृ4 ट - मनोहर प/g।पषी , थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n/g2थणी िप  चकुन सदाय सुपु/gपखख /g।ृ4 व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)  \n/g2थणी रामपित   म/g283 ड ल सुपु/gपखख /g।ृ4 व . अजु/g।ष1न म/gप8। ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/g।ृ4 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g।ष1ली , ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1) /g2थणी  किप ले/g2थ8र दास सुपु/g2थथ /g30ं व . सु/g382र दास , उमेर- ७०, गाम- लि/g।खृ म  िन य/g।ष। , पो/g।ृ4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) /g2थणी खखर सदाय  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत  \n(1) /g2थणी रामिव  लास यादव  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो/g।ृ4 ट - स/g।ष4िग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \n/g2थणी जोगे/g288 /gं06  राम  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . िब /gप98 टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हा र) \n/g2थणी राजे/g288 /gं06  राम  सुपु/gपखख काले/gपख8र राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा/g।ृ4 ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \n/g2थणी सैनी राम  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हा र) \n/g2थणी जनक म/g283 ड ल सुपु/gपखख /g।ृ4 व . उिच त म/gप8। ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.स ँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो/g।ृ4 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g।ष1ली , िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम य/g363 / /g391ुम बाजा   \n/g2थणी परमे/g2थ8र म/g283 ड ल सुपु/gपखख /g।ृ4 व . िब हारी म/gप8। ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मय/g।ष। बजबै छिथ  । \n/g2थणी जुगाय सा फी  सुपु/gपखख /g।ृ4 व . /gपख7ी /gपख7ीच/gप88 /g4ृष  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक  \n/g2थणी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो/g।ृ4 ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/g।ष1ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n/g2थणी योगे/g288 /gं06  राम सुपु/gपखख /g।ृ4 व . िब /gप98 टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हा र) \nडंफा  (होलीमे बजाओल जाइत...) \n/g2थणी ज/g391नाथ चौधरी उफ/g361 िध  यानी दास सुपु/gपखख /g।ृ4 व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2थणी महे/g288 /gं06 पो/g319ार , उमेर- ६५, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \n/g2थणी राम /g262साद राम सुपु/g2थथ /g30ं व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+ पो/g।ृ4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेष/g36ंक :- \n१) हाइकू िवशेष/g36ंक १२ म अंक, १५ जून २००८  \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष/g36ंक २१ म अंक,  १ नव/g29ंबर २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष/g36ंक ६७ म अंक, १ अ/g2ण0टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह/g28ंय िवशेष/g36ंक ७० म अंक, १५ नव/g29ंबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष/g36ंक ७२ म अंक १५ िदस/g29ंबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष/g36ंक ७७म अंक ०१ माच/g361 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \n७) बाल गजल िवशेष/g36ंक िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अग/g30ंत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि/g2ण0त गजल िवशेष/g36ंक १२६ म अंक, १५ माच/g361 २०१३  \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी/g2थ2ा िवशेष/g36ं क १४२ म, अंक १५ नव/g29ंबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीक/g36ंत िम/g2थण मधुप िवशेष/g36ंक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव/g288द ठाकुर िवशेष/g36ंक १८९ म अंक १ नव/g29ंबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च/g288/gं06 ठाकुर अिनल िवशेष/g36ंक १९१ म अंक १ िदस/g29ंबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह स/g29ंमान िवशेषा  क- २००म अ क १५ अ/g262ैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४) मैिथली सी.डी./ अ/g298बम  गीत संगीत िवशेष/g36ंक - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंि/g2थथत रचनापर आम ंि/g2थथत रचनाकारक िट/g290पणीक शृंखला  \n१. कािमनीक प/g36ंच टा किवता आ ओइपर  मधुका/g288त झाक िट/g290पणी  \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-पि/g2थथकाक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक सव/g361/g2थणे/gं1ण  रचनाक एकटा समाना/g288तर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली  /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/g324 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा  [ िवदेह सदेह ५ ]  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \nिवदेह मैिथली लघुकथा  [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/g324  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/g384य उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना  [ िवदेह सदेह १० ] \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगजे/gप88/g4ृष ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. ग/g।प4  \n \n२.१.िदनेश यादव-नेपाल मे“मैिथली गीत-संगीतक अव/g304था”\n \n२.२. /g262दीप  पु/g303प - िसनेिहया: जगा क' टीस हृदयमे केहेन कठोर भेलॱ  \n२.३. योगे/g288/g406  पाठक ‘िवयोगी'- व/g288दनाक  /g304व/g265प  \n२.४.चं/g406ेश - अिरपन  \n३.१.इरा मि/g298लक - शारदा िस/g288हाजीक  \"िववाह गीत\" \n३.२.मनीष झा बौआभाइ- वत/g।ष1मान  मैिथली गीत-संगीत हमरा नजिरस ◌ँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \n३.३.१. डॉ. कैलाश कुमार िम/gपख7 - मैिथली लोक गीत मे /gपषपोफेसरच/gप8।डे/gपख8र झा केर सी . डी./डी. वी.  केर \n/gपषपयोग  २. गजे/gप88/g4ृष  ठाकुर- मैिथली सी.डी. ए/gप98ब म \n३.४.जगदीश चं/g4ृष  ठाकुर अिनल- महाकिव च/gप88दा  झा कृत रामायणक सु/gप88दरका/gप8।डक  एलबम  \n  \n४.ब◌ालान/g।ष4  कृते-\n गजे/gप88/g4ृष  ठाकुर- मैिथलीमे बाल सी.डी अ/gप98बमक  सव/g।ष1था  अभाव  \n  \nिदनेश यादव  \nनेपाल मे“मैिथली गीत-संगीतक अव/g30ंथा ” \n  \n१. उठू यौ मैिथल भेलैय फोर, \nचुनमुन िचरैया करैय शोर, \nकोशी कमला अमृत जलधारा, \nआलस छोडु कहे भु/gपष4कुवा तारा ..... \n–िविनत ठाकुर \n  \n२. हम छी मैिथलबाबु, मेड इन िमिथला... \n–िडजे मैिथल \n  \n३. चल–चल रे अपन देश, \n/g।ृ4वग/g।ष1 स सु/gप88दर अपन मधेश ..... \n–कालीचरण वैठा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \nनेपालक िमिथला /gपखपे/gपखख गीत -संगीत मे कतेक धिन अिछ, तकर /gपषपमाण िथकैह यी उपर देल गेल तीन रचना । \nपिहल गीत मे सम/g।91 िमिथलाबासी के उठबाक आ/g।91ह अिछ , दोसर मे पिहचान आ तेसर म/g।7ृ अपन भूिम के \nबखान कयल गेल अिछ । कोनो आन भाषा-भा षी से ई बेजोड िसज/g।ष1ना किनको दुबर नए अिछ । ऐहन \nरचना कएिनहार स“ भरल– पुरल अिछ नेपालक िमिथला /gपखपे/gपखख । गाम –गाम आ जन–जन के बोली एही“ मे \nसमटल गेल अिछ । त“ ईयो िमिथला कुहरी का/g।84बाक बा/gप87य अिछ । एकर कारण बहुतो अए , आ भ“ \nसकैत छैक । \n िमिथला /gपखपे/gपखख मे ‘देवराज’ सभहक कमी, ‘ दै/gप84यराज ’ आ ‘दानवराज’ सभ बिढ गेला के कारण सम/g।ृ4या अिछ \n। ‘भगवती’ नए ‘ अ/gप7पगती ’ सभ बड बेसी भ“ गेल छि/gप88हन , िमिथला /gपखपे/gपखख म/g।7ृ । त “ई हरेक /gपखपे/gपखख म/g।7ृ स/gप94प/g।8प \nरिहतौ िमिथला हु/g।1पहु/g।1पी ल “ रहल अिछ । नेपालक िमिथला /gपखपे/gपखख मे ट/g।1पा के“ लेल बेसी आ मैिथली गीत-\nसंगीत, सािह/gप84य -सं/g।ृ4कृित आ कला -पर/gप94पराक उ/g।8पित आ /gपषपगितक लेल कम काज भ “ रहल छैक । आजू \nिमिथलाक जन– कोिकलकिव िव/g।प4ापित िकछु खास वग/g।ष1, जाित आ धम/g।ष1 िवशेषक बैन (त/gप88खाह ) कमेबाक मा/gप87यम \nबनल अिछ । बिनहारी सभ एतेक बेसी भ“ गेल अिछ जे हुनका सभ के मा/gपखख बैन चाही , आर िकछु नए । \nएहेन गितिविध नेपालक िमिथला /gपखपे/gपखख मे मा/gपखख नए , भारतक िमिथला /gपखपे/gपखख मे सेहो ओतबे भेटत ।  \nएतेह िव/g।प4ापित के नाम पर करोड टाकाके“ अ/gपखपयकोष खडा सरकार केने छए , मुदा नाताबाद, कृपाबाद, \nगुटबाद आ जाितबाद के कारण कोष /g।ृ4थापना काले स “ िववाद मे फसल अिछ । त“ ई आब िव/g।प4ापित  के \nनाम पर घोषणा होमेवाला पुर/g।ृ4कार -पदक मे /g।91हण लागल बुझाएत अिछ । पुर/g।ृ4कार /gपषपा/gप9ृत कएिनहार सभ के \n‘मन–कोत’ भ“ जाए छि/gप88ह , ओ सभ मन स“ पुर/g।ृ4कार लेबाक अव/g।ृ4था मे नए िथकैह । िमिथला र/gप79 , विर/g417 \nगायक एवं संगीतकार गु/gपष4देव कामत एहॴ िवषय पर िनक /gपषपिति/g।89या देने छि/gप88छ । ओ कहैथ छि/gप88ह , ‘महाकिव \nिव/g।प4ापित के /gपषप/gप71याित आ बेजोड िचनारी गायन -गायक /gपखपे/gपखख स “ भेल रहैए । गायक सभ हुनक गीत गाबी–\nगाबी के हुनका चच/g।षख मे अनने रहि/gप88ह । हुनक नाम मे /g।ृ4थापना भेल पुर/g।ृ4कार अखनधिर गायक आ \nसंगीतकार के नय, सािह/gप84यकार आ अनुवादक के मा/gपखख भेटलइए । ई दुखद बात िथक ।’  कामत कहैिथ \nछि/gप88ह , ‘पा“च िव/g।प4ा मे ७ वष/g।ष1 स /gपषपदान कयल जा रहल इ पुर/g।ृ4कार /g।ृ4थापना काल स िववाद मे अिछ । हम \nसभ सि/g।89य /gपष4प स “ एही /gपखपे/gपखख मे वष/g।77 स लागल िछ , नए भेटल त नया“ पीढी के इ पुर/g।ृ4कार भेटनाए \nमुि/g।ृ4कल अए । ’ िव/g।प4ापित के नाम भजेनाए असल िमिथला/gपषपेमी के आब ब/gप88द करै पडत । कम स कम आबो \nिमिथला गीत-संगीत मे दशकॲ लागत आ सि/g।89य लोकि/gप88ह के खोिज होबाक प/gपखप मे ओ छिथ । विर/g417 गायक \nकामत आगा कहैिथ छि/gप88ह जे िकछु लोक पोखरी मे ज/gप88मल जलकु/gप94भी जका बिन बसल अिछ । किनको \nहावा बहल त एही महार कात स ओही महार कात चिल जाएत अिछ ।  एहा“ दुखद बात अिछ ।  हुनक \nबात िकनको बेजाय लािग सकैत छि/gप88ह । मुदा वा/g।ृ4तम मे िमिथला /gपखपे/gपखख मे पाछा स “ पैर(खु/g।पषा ) िखचिनहार \nसभहक कारण मैिथली गीत- संगीत के जतेक /gपषपगित होबाक चाही से नए भ रहल अिछ । िकछु /g।ृ4 वनामधारी \n‘कलाकार’ सभ वष/g।77वष/g।ष1 अही /gपखपे/gपखख मे लागल लोकि/gप88ह सभ के छुत जका /g।ृ1यवहार क “ रहल छि/gप88ह । एहेन \nअव/g।ृ4था मे बहुतो के मन िख/g।8प होनाए /g।ृ4वाभािवक छए ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \nएतह के मैिथली गीत- संगीत /gपखपे/gपखख मे मु/g।प8ीभरी लोकिनक हालीमुहाली छए , ओ सभ के गिरब, दिर/g4ृष आ कलुिषत \nएवं संिकण/g।ष1 मानिसकताक कारण ‘काट/g।71िलङ ’ के ि/g।ृ4थित  देखबा मे आिब गेल अिछ । एक– दोसर के स/gप94मान त \nदुरक बात, पुछोताछो होनाए बिज/g।ष1त जका भ गेल छैक । युवा पीिढ सभ फ ेसनक लेल अहॴ /gपखपे/gपखख के /gपषपवेश \nक“ रहल अिछ , /g।ृ1यवसाियक िदस िकनको िच/gप88ता नए । सभ के सभ मैिथली भाषाक नाम पर अपन –अपन \nखेित मे लागल अिछ । त“ई कोनो लोकिवशेष बेसी काल धिर एही मे िटकबाक िह/gप94मत नए जुटा पािब रहल \nअिछ । अपना के ‘सुपरमेसी’ मानएवला लोकि/gप88ह सभ के कारण यी /gपखपे/gपखख िदनानुिदन दिर/g4ृष , िनसहाय आ \nमसोमात आ मुहदु/gप9पबरा के /gपख7ेणी मे पहु“चल जा रहल अिछ । एक कहबी अिछ जे अपन िसज/g।ष1ना के ट/g।1पा \nस“ तौलबाक /gपषपयास नए होबाक  चाही । मुदा ई बात बुझत के ? \nदोसर बात, िववादा/g।ृ4पद /g।ृ1यि/gप7ृत सभ स “ नेपालक मैिथली गीत-संगीत जकरल अिछ । त“ई एकर उथान आ \n/gपषपगितक धरातल कमजोर भ “ गेल छैक । एकेटा मनुस जे ‘जेिटए’ पद मे रही सरकारी स ेवा क“ रहल \nछि/gप88ह आ गीतकार , संगीतकार, नाटककार, िव/gपख।ापनकार , गायक, प/gपखख कार, रेिडयोकम/g।ष8 , लेखक, िव/g।ृपलेषक , \nअिधकारकम/g।ष8 , अिभयानकम/g।ष8 , सं/g।ृ4कृितकम/g।ष8 , राजनीितकम/g।ष8 , भाषाकम/g।ष8 , एनजीओकम/g।ष8 .......बिन िमिथलाक के नाम \nपर बिनयािगरी क“ रहल अिछ । अिहठाम ई कही िदई जे ओ हुनक बहुआयािमक /gपषपितभा  भ सकैत छि/gप88ह , \nमुदा हुनक ‘िस/gप88डीकेट /gपषपथा ’ अिहठाम बिज/g।ष1त होनाए अित आव/g।ृपयक अिछ । िकएत त हुनक ई ‘दुलभ/g।ष1 /gपषपितभा ’ \nिमिथला के गीत- संगीत के /gपखपय िदश उ/gप88मुख क रहल छैक । िमिथला के ऐितहािसक गौरव गाथा आ /gपषपित/g417ा \nमे आ“च पहु“ चा रहल छैक । /gपषपचार के लेल /gपषपचार मे जुटल लोक सभ ‘अलकत गगरी छलकत जाय’ से \nउपर नए उिठ सकैित छै ि/gप88ह । त “ई आब कम से कम ई बिनयािगरीक अ/gप88/gप84य होमाक चाही । रेिडयो मे \nअपने /gपषप/g।ृ4तोता ,अपने गायक आ अपने गीत बजोनाए जौ ब/gप88द भ जाए त िमिथला सटि सन आ सुहगनगर /gपष4प \nसे उपर उिठ जाएत । \n  \nनेपालक िमिथला /gपखपे/gपखख स/gप9ृतरी मे ज/gप88मिनहार उिदतनारायण झा मैिथली गीत -संगीत स“ बेसी भा रत मे िह/gप88दी \nगायक के /gपष4प मे पिरिचत अिछ । िसरहा के मुरलीधर मैिथलीक धरोहर िथकैह , मैिथली गीत-संगीत मे हुनक \nयोगदान अतुलनीय छैक । मैिथली िफ/gप98म स “ ल“के िमिथला कला- सं/g।ृ4कृित के जगेन/g।षख मे हुनक जोडा नए \n। मुदा ओहो िमिथला /gपखपे/gपखख मे िपछला समय देखल जा रहल गलत प िरपाटी स दुिखत छि/gप88ह । िकछु वष/g।ष1 \nपिहले काठमा/gप8।डू के एक बेर भेट मे ओ कहने छलाह , ‘अपन माटीपानी के मौिलक पिहचान आ बोली जाधिर \nिमिथलाकम/g।ष8क जूनुन नए बनत , मैिथली के िवकास, /gपषपव/g।ष1धन , उ/g।8पित आ /gपषपगित अस/gप94भव अए । िमिथला मे \nनटवरलाल सभ बिढ रहल अिछ, एकरा रोकबाक िदस पहल ज/gपष4री  भ चुकल अिछ ।’ एही बेरक िव/g।प4ापित \nपुर/g।ृ4कारक लेल हुनकर नाम सेहो िसफािरस भेल । मुदा जे िव/g।प4ा मे ओ किहयो काज नए केने रहि/gप88ह ओई \nके लेल हुनका पुर/g।ृ4कार देबाक िनण/g।ष1य भेल । भाषा अनुवादक लेल हुनक नामक चयन कएल गेल । मुदा \nमुरलीधर मा/gपखख एहन िमिथलापु/gपखख आ यो/g।पृा िनकलल  जे लाख टका के ओ पुर/g।ृ4कार /gपषपदान कएिनहार सभ के \nिवरोध केलि/gप88ह ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \nअिहपारक मैिथली गीत- संगीत मे मह/gप84वपूण/g।ष1 योगदान कएिनहार मे गु/gपष4देव कामत के नाम सबसे उपर अिछ । \nओ नेपालक शाि/g।ृ4/gपखखय संगीतक एक धरोहर िथकैह । िमिथला /gपखपे/gपखख के दुर दराज गाम मे जि/gप88म के नेपालक \nराजधानी मे अखन एक /g।ृ4थािपत कलाकार बनल अिछ । बहुतो िमिथलाबासी के  ओ अपन िश/g।ृ।य बना के “ \nमैिथली गीत-संगीतक उ/gप8खथान आ /gपषपगितके अिभयान मे जुट छि/gप88ह । कामत काठमा/gप8।डू मे गु/gपष4कूल संगीत \nमहािव/g।प4ालय खोली बहुतो के संगीत आ गायन /gपखपे/gपखख मे अएबाक लेल िनपुण बनबित िदि/gपखपत केने अिछ । \nहरेक वष/g।ष1 आ हरेक काय/g।ष1/g।89म मे अपन माय के बोली मैिथली मे ओ गीत गेबेटा करैित छिथ । तिहना नेपाली \nगीत-संगीत स“ अपना के /g।ृ4थािपत कएिनहार विर/g417 गायक रामा म/gप8।डल के मैिथली भाषाक गायन मे बड \nबेसी योगदान अिछ । हुनक हमेसा /gपषपयास रहैत छैक जे मैिथली गीत -संगीत आगा बढए, मुदा िकछु िमिथला \nअिभयान हुनका साथ छुत के /g।ृ1यवहार करैित छि/gप88ह । आधा दज/g।ष1न स बेसी मैिथली िसडी -एलबम मे हुनक \nआबाज लोकि/gपषपय मा/gपखख नए सं/g।91हणीय छि/gप88ह । उपर उ/gप98लेख कयल गेल लोकि/gप88ह सभ /g।ृ1यावसाियक /gपष4प स एही \n/gपखपे/gपखख मे लािग अपन मु“हक लेल माड(रोटी) जुटा रहल अिछ । अहॴ पार मैिथली गीत- संगीतक /gपख7ीबृि/g।पृ \nकरबा मे गायक हिरशंकर चौधरी, कमल म/gप8।डल , स/gप88तोष कुमार , अभास लाभक योगदानक चच/g।षख नय केनाए \nअ/gप88याय होइत । एही /gपखपे/gपखख मे नव/gपषपवेशी सभ सेहो पंि/gप7ृतब/g।पृ भ टाड अिछ । भागवत म/gप8।डल , कैलाश झा, \nअ/gप88जू यादव , अ/gप88जली पटेल , रि/g।17त शम/g।षख , संजय यादव, अ/gपष4ण िबजया , तनुजा चौरिसया, वीरे/gप88/g4ृष झा सनक \nगायक सभ नेपालक मैिथली गीत- संगीत /gपखपे/gपखख मे बेजोड योगदान क रहल अिछ । ओना त िधरे/gप88/g4ृष आ /gपष4पा \nसेहो गायन /gपखपे/gपखख मे अए , मुदा हुनक गायन ‘ /g।ृ4व/gपषपचार ’ अिभयानक कारण मा/gपखख चच/g।षख मे अिछ । पुरान लोक \nहोइतो ई दुइ गोटा के गीत-संगीत घर– घर के नए बिन सकल अिछ । हे/gप98लो िमिथला काय/g।ष1/g।89म आ हुनक \nिचनह जानल लोकि/gप88ह के एफएम बाहेक मे िहनका सभहक गीत नि हए के बराबर बजाओल जाएत छैक ।  \nअही पारक मैिथली गीत- संगीत के िवषय मे चिच/g।ष1त गीत एवं संगीतकार कमल म/gप8।डल के कहबी अए जे ई \n/gपखपे/gपखख ि/g।ृ4थित स/gप88तो षजन नए छैक ।  नव/gपषपवेशी के /gपषपो/gप84साहन कएिनहार लोकि/gप88ह के बड अभाव छैक । गीत -\nसंगीत के नशा लागल लोक सभ कोनो धरानी एही /gपखपे/gपखख मे /gपषपवेश त करैत छैक मुदा बेसी िदन िटक नए \nपायब रहल अिछ । कारण रेिडयो- टेिलिभजनलगायतक के संचार मा/gप87यम मे /g।ृ4थानीय कलाकार सभ /gपषप/g।ृ4तोता \nके /gपष4प मे रहला स ओ सभ अपन आ िच/gप88/g4पष लोकि/gप88ह के मा/gपखख /g।ृ4थान दैित छिथ । ओ कहिथ छि/gप88ह , \n‘मैिथली भाषा /gपखपे/gपखख मे धमाधम रेकिड/g।ष1ङ /g।ृ4टुिडयो सभ खुिज रहल अिछ । एकरा सकारा/gप84मक /gपष4पमा ल सकैत \nिछ । अही“ /gपखपे/gपखखक भिव/g।ृ।य इजोत अिछ ।  \nनेपालक िमिथला भूिम मे“ मैिथली सािह/gप84यकार , गीतकारक सेहो कमी नए अिछ । हुनका सभक योगदान \nिमिथलाक अनुपम पु“ िज कही सकैत िछ । कािलका/gप88त झा ‘तृिषत’, िविनत ठाकुर, सागरवीर कडारी, अजू/g।ष1न \nगु/gप9ृता , िडजे मैिथल,जेएन झा, कालीचरण वैठा सभ के मैिथली गीत  रचनामे अतुलनीय योगदान रहलैए आ \nअइछे । िहनका सभहक गीत म/g।7ृ जन –जन के िजभक आबाज सुनल जाएत छैक । ओना त मैिथली \nगीतकार मे आन लोक सेहो छैिथ । ओही मे /gपषपमुख नाम राजे/gप88/g4ृष िवमल , अशोक द/gपख4 , सुिनल मि/gप98लक आ \nिधरे/gप88/g4ृष /gपषपेमष/g।ष8 के ल “ सकैत िछ । मुदा ओ सभ मैिथली भाषी के लेल कम सरकारी आ ग ैरसरकारी सं/g।ृ4था \nके लेल बड बेसी गीत िलखैत छि/gप88ह । ‘पैसा फेकु आ तमासा देखु’ बला भूिमका मे अही मे स“ िकछ ु \nगोटा के ल सकैत िछ । अही म स एकटा मा/gप88यवर िमिथला /gपखपे/gपखख मे रही के नेपाली भाषा -सािह/gप84यक मे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \nयोगदान करबाक लेल लाख टका के पुर/g।ृ4कार सेहो /g।91हण क चुलक  अिछ । रेिडयो मे िहनका सभहक \nपकड भेला के कारण हुन सभक बजाओल जायत अिछ मुदा मैिथली जन के मन स“ गुनगुनाय के कोटी मे \nनए रहैत छैक । \nयुवा गीतकार िविनत ठाकुर िमिथला /gपखपे/gपखखक एक संभावनायु/gप7ृत आ /gपषपितभाशाली ह/g।ृ4ता/gपखपर अए । हुनक गीत \nसभ ‘ इभर /g।91ीन ’ आ मन के झ/gप7ृझोरै बाला कोटी मे रहैत छि/gप88ह । हुनक कहब अिछ जे नव –नव गायक सभ \nके इ/gप88/g।99ी  के बाबजूदो नेपाल मे मैिथली गीत- संगीतक अव/g।ृ4था स/gप88तोषजनक नए छैक । िकएक त िबना \n/gपषपिश/gपखपण के ओ सभ अहॴ /gपखपे/gपखख मे /gपषपवेश कर रहल छि/gप88ह । िवचौिलया सभ स नव/gपषपवेशी तंग भरहल अिछ , \nकम पाई मे एलबम आ गीत- संगीत उपल/gप9पध करा देब कही के ठिग सेहो भ रहल छैक । त “ई नव श/gप9पद आ \nगीतक िव/gप88यास मे कमजोरी भेला के कारण अि/g।ृपलल स/gप9पद सभ सेहो पसरल जा रहल अिछ । मैिथली गीत -\nसंगीतक मौिलक टे/g।ृ4ट आ /gप91लेभर मे िह/gप88दी , भोजपुरी आ अं/g।91ेजी भाषा के /gपषपभाव सेहो बहुत बढी गेल छैक । \nत“ई मैिथली गीत- संगीत सं/g।89मण अव/g।ृ4था मे छैक ।  \nठाकुर  आगा कहैिथ छि/g।8प , ‘उपर उठेबाक लेल िमिडया के मह/gप84वपूण/g।ष1 हात होयत छैक । मुदा िमिडया मे \nमैिथली के नाम पर िकछु गलत /g।ृ1यि/gप7ृत के पहु“च भेला स“ सम/g।ृ4या मे पडल अिछ । /g।ृ1यि/gप7ृतबादी सोच हाबी \nभेला के कारण अपने गीत- संगीत के /gपषपचार मे िकछु मनुस लागल रहैत छैक । एफएम और के ि/gप88/g4ृषय रेिडयो \nमे काज कएिनहार सभ ‘हमही सबा सेर छी, अउर सभ िकछु नए’  तेहेन अिभयान मे छिथ । के/gप88/g4ृषक ई रोग \nनेपालक तराई–मधेस मे संचालन भ“ रहल रेिडयो सभ मे से हो पैसरी गेल अिछ, देखल जा रहल अिछ । \nअिधक/g।ष4श /g।ृ4थानीय एफएम रेिडयोमे ओतएह के गायक सभ /gपषप/g।ृ4तोता भेला के कारण अपन गीत -संगीत बाहेक \nदोसर के बजेनाए मुनािसब नए मानैत छैक ।’ एक मुखी हैकम के कारण मैिथली गीत-संगीत के िवकास मे \nसम/g।ृ4या छैक । त “ई एकरा तोडबाक िदस सबगोटा अ/g।91सर हउ ।  \n \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n/g262दीप पु/g303प  \nिसनेिहया: जगा क' टीस हृदयमे केहेन कठोर भेलॱ  \nमैिथली गीत - संगीतमे कुंज िबहारी िम/gपख7जी खूब पिरिचत नाम छिथ।िहनक बहुतो रास गीत बेस लोकि/gपषपय \nछि/gप88ह। एतय िहनक 'िसनेिहया' नामक अलबमक गीत- संगीतक समी/gपखपा कयल जा रहल अिछ। अलबममे कुल \nसात गोट गीत संकिलत अिछ।गंगा कैसेटसँ िनकलल एिह अलबमक/gप4। गीत -गजलक /gपख7ेणीमे राखल गेल अिछ \nमुदा सब /gपषखपे ई गीतक सं/g।91ह अिछ गजलक निहं। गीतकारक नाओ कभ रपर /g।ृ4प/g41ष निहं देखबामे आयल। \n/g।ृ4वर िमिथला र/gप79 कुंज िबहारी िम/gपख7ाक छि/gप88ह।गीतक /g।89म िहसाबे चच/g।षख करब बेसी नीक हैत - \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \n१) गोरी सजना िसनेिहया जगा त' िदय- कैसेटक पिहल गीत हे बाक कारणे ई खूब झमकौआ मैिथली गीत \nअिछ।कुंज िबहारीजी एिहमे /gपषपेम आ िसंगार रसमे ओत -/gपषपोत भाव /gपषपकट केने छिथ।गायकीमे हुनक जे अपन \nखास /g।ृ4टाइल छि/gप88ह तकर नीक उपयोग केने छिथ।गीतक श/gप9पद शु/gपषखमे सामा/gप88य जनक लेल आसान अिछ मुदा \nअंतरामे ई कहब जे' अह/g।ष। आभा बनल छी ितिमर जालमे, रि/g।ृपम सूय/g।ष1क अपन ई देखा त ' िदय' कने किठन भ' \nगेल अिछ।/g।ृ4थायीक िहसाबे कने मुि/g।ृपकल लगैत अिछ ।संगीत सामा/gप88य लोकगीत /g।ृ4तरक अिछ।की बोड/g।ष1 आ \nढोलकसँ रेकड/g।ष1 गीतमे कोनो वा/g।प4 सजीव बजाओल निहं गेल अिछ। जेना िम/gपख7ाजीक गायन   अिछ तािह \nतरहक संगीतक िनम/g।षखण निहं कयल गेल अिछ। हँ, झमकौआ ज/gपषखर लगैए।  \n२)सभक पाहुन शरीफा लगौलि/gप88ह -मूलत: ई हा/g।ृ4य गीत अिछ। िमिथलाक पर/gप94परा रहल अिछ पाहुन संग हास - \nपिरहासक।गीतक उ/g।19े/g।ृपय मा/gपखख मनोरंजन अिछ।गीतक /g।ृ4थायी आ अंतरामे समान मीटर राखल गेल \nअिछ।मजिकया गीत हेबा कारणे हाय हाय कहब कने बेसी आनंद दैत अिछ।गीतकार हा/g।ृ4यक उ/gप84पितमे कने \nबेसी अगुता गेल छिथ त/g।7ृ शु/gपषखमे त ठीक मुदा ई कहब 'सभक पाहुन ...... /g4प7ाइट लेबल िपयेलि/gप88ह ,/g।91ीन लेबल \nिपयेलि/gप88ह ,िसगरेट िपयेलि/gप88ह ,हमर पाहुन एगो बीड़ी िपयेलि/gप88ह ' आन अंतराक अपे/gपखपा ओतेक /gपषपभावी निहं लगैत \nअिछ। \n३) एक िमिसया जे मुि/g।ृ4कया देिलयै-ई बहुत पुरान गीत अिछ। बहुतोक लेल गजल कहाओत मुदा गजल  नइ \nअिछ, गजलनुमा किह सकैत छी। ई रोम/g।ष4ससँ सराबोर /gपषपेमीक उ/g।88गार अिछ।कुंज   िबहारीजीक गायन नीक \nअिछ। /g।ृ4थायीक पिहल प/g।ष।तीमे गायक वेरायटी देबाक नीक /gपषपयास केने छिथ जािहसँ हेमक/g।ष4तजीक गाओल यैह \nगीतसँ फूट लागए मुदा आगू फेर वैह भास आिब जाइत अिछ।आलाप गुला म अलीक /gपषपिस/g।पृ ' वो कैसी पागल \nलड़की थी' सँ िमलैत जुलैत अिछ।आरंभमे िपआनो बजाओल गेल अिछ मुदा बा दमे फेर वैह सामा/gप88य संगित। \nहँ हारमोिनयम ज/gपषखर ठाम ठाम पर सुनबामे अबैए।दोसर आ तेसर अंतरामे िबहुँसैत श/gप9पदक िरपीट होयब िकछु \nखटकैए । गायक ओना शु/g।पृ उ/gप74चारणक नीक आ/g।91ही छिथ मुदा एक ठाम दोष बुझना गेल _मुि/g।ृ4कया देिलयै \nमे। टे/gप94पो आओर पीच क/gप94म क ' गीतक/g।7ृ और /gपषपभावी बनाओल जा सकैत छल मुदा ई स/gप84य जे झमकौआ ऩिहं \nभ' सिकतय। \n४) हम त' छी परदेसमे गाममे कानैत हेतै चान-   ई एगो पैरोडी िथक । मूल गायक जगजीत िसंह छिथ । \nआ गीत अिछ- देश म/g।7ृ िनकला होगा च/g।ष।द।  \nपैरोडी करबामे गीतकार गीतक/g।7ृ परदेसी कमौआक जीवनक िच/gपखख बना उपि/g।ृ4थत केने छिथ। एगो दूर देशमे \nनौकरी चाकरी करय बला लोकक नीक िच/gपखख अिछ गीतमे।रोजगारक स म/g।ृ4या िमिथलामे सब िदन रहल अिछ \nआ परदेसीक दुख - िव रह अदौसँ गाओल सुनल जाइत रहल अिछ। जगजीत िसंह अपन गायनम े /g।ृ4वरक \nमाधुय/g।ष1 आ भावक पूरा /gप87यान रखने छिथ आ गुनगुनाक ' गायन हुनक िवशेषता अिछ मुदा कुंजिबहारी जी एकरा \nलोकगीत बना गओने छिथ। संगीतमे कोनो बेसी /gपषपयोग निहं कहल ज ाय , हँ एकाि/g।ृ4टक ब/g।7ृजोसँ मूल गीतक \nपीस बजाओल गेल अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \n५) नैनसँ नैन िमलल नशा बेजोड़ भेलै- ई अलबमक सबसँ उ/gप94दा गीत अिछ । /gपषपेममे मातल /gपषपेमीक \nमनोदशाक िच/gपखख। गजले जक/g।ष। मधुर भाव आ श/gप9पदक संयोग अिछ मुदा /g।ृ1याकरणक कमी हेबा कारणे ई गीते \nकहाओत।कंठक /gपषपयोग , अदायगी आ सुर तालक िहसाबे सु/gप88दर /gपषप/g।ृ4तुित मुदा वा/g।प4 यं/gपखख   सामा/gप88ये लोकगीत \nजक/g।ष। बजाओल गेल अिछ जे खटकैत अिछ।  \n६) भुितया गेलॱ हम पीबैते- पीबैते - गीत रचना आ संगीत िनम/g।षखण दुनू िहसाबे ई आन गीत सभक तुलनाम े \nकमजोर बनल अिछ । गीतकार कखनो िनराश भेल /gपषपेमी लगै छिथ त ' कखनो /gपषपेममे डूबल रिसकजन।हुनक \nकहबाक अभी/g41ष पूरा देखार न िहं भ' सकल अिछ। िब/gप94बक िनम/g।षखण /g।ृ4प/g41ष निहं हेबाक कारणे गीत   सुनलो बाद \nएकर /gपषपयोजन निहं  पता चलैत अिछ ।सुनबा लेल एकमा/gपखख चीज गायकक /g।ृ4वर पर पकड़ अिछ जे /gपख7ोताक/gप4। \nिकछु सीमा धिर रोिक सकैत अिछ। संगीत आने गीत जक/g।ष। काम चला ऊ अिछ। संगीतकार एिह पाछू समय \nगमाएब उिचत निहं बुझने छिथ। \n७)नव किनय/g।ष। जक/g।ष। लगै  छी अह/g।ष। - अलबमक आिखरमे ई एगो मधुर गीत राखल गेल अिछ।गीतक लय आ \nताल बहुत हद धिर क/g।ृ1वालीक आभास करबैत अिछ। हँ गायक संगे कोरस निहं अिछ से िकछु खटकैत \nरहैए। श/gप9पदमे जेना /g।ृ4थायी पर मेहनित कयल गेल अिछ तेना अंतरा पर निहं कयल गेल अिछ।  बुझाइत \nअिछ जे मुखड़ा रचला बाद गीतकार िकछु हड़बड़ा गेलाह।' अह/g।ष। एक लाजबाब नारी छी ,/gपषपेमी हमहूँ िनपट \nअनाड़ी छी'   सुनला बाद लगैए जे ई कोनो टीन एज लव होई मुदा /g।ृ4थायी िहसाबे /gपषपौढ /gपषपेमीक मनोदशा िथक ' \nनव किनय/g।ष। जक/g।ष। लगैए छी अह/g।ष। '। ओना गीत सुनबामे कण/g।ष1ि/gपषपय अिछ तकर का रण गायकी नीक अिछ । \nएिह तरह/g।7ृ  अलबम ' िसनेिहया'   लोकगीतक /gपषप/g।ृ4तुित अिछ। गंगा कैसेटक आने /gपषप/g।ृ4तुित जक/g।ष। की बोड/g।ष1 आ \nढोलक संगिह पैडक संयोजनमे बनल।इ/gप88/g।99ो आ एम टू समान अिछ जे चालू लगैए। जािह गीतमे तबला \nलगबाक चाही   ओतहु ढोलक बाजब बजटक/gप4। सीमा िदस इशारा करैत अिछ।  ब/g।ष।सुरीक कमी /g।ृ4प/g41ष देखबामे \nअबैए। नीक होइत जे आनो आनो वा/g।प4 सब आिरजनल बजाओल जाइत।  अलबम मैिथली गजल /gपषपेमीक/gप4। ई \nसनेश दैत अिछ- जगाक' टीस हृदयमे केहेन कठोर भेलॱ। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nयोगे/g288/gं06 पाठक ‘िवयोगी' \nव/g288दनाक /g30ंव/g26थप  \nवत/g।ष1मान मे िमिथला /gपखपे/gपखख अपिरभािषत अिछ। अपना अपना िहसाब/g।7ृ लोक एकर पिरभाषा बनबैत अिछ , पुरान \nकृित सब सॕ भौगोिलक सीमा उ/g।पृिरत करैत अिछ। राजनीितक कुच/g।89  तेहन सन बनलैक जे जेना \nपरोिसयाक आिड़ लोक कािट कए अपना खेत मे िमला लैत अिछ त िहना एकरा लेल होमए लगलैक आ तखन \nएकर सीमा छोट होमए लगलैक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \nएहन ि/g।ृ4थित मे िमिथलाक लेल कोनो रा/g।ृ।/g।99गान ताकब ज/gपषखर किठन काज छैक। तथािप िकछु उ/gप84साही सं/g।ृ4था \nआ काय/g।ष1कत/g।षख लोकिन िव/g।प4ापित िलिखत भगवती व/gप88दना “जय जय भैरिव...” क/g।7ृ आगू बढ़ौलिन। /gपषपचार भेल \nजे कोनो का य/g।ष1/g।89मक /gपषपार/gप94भ मे भगवती व/gप88दना ज/gपषखर गाओल जाए आ सब गोटे आदरभाव देखबैत ठाढ भ s \nजाइ। ई /gपषपथा कतए आ किहया शु/gपषख भेलैक से हमरा /gपख।ात निह अिछ। मुदा हमरा जे बात कहबाक अिछ \nतकरा लेल ई ज/gपषखरी निह।  \nहम मािन लैत छी जे ई नीक बात भेल आ आशा करैत छी जे भग वती व/gप88दना सबक/g।7ृ पिस/g।8प परतिन। \nअसली /gपषप/g।11 तकर बादे उठैत अिछ – एिह व/gप88दना क/g।7ृ गाओल कोना जाए ? हम गीत संगीत शा/g।ृ4/gपखखक कोनो \n/gपख।ान निह रखैत छी आ जे िकछु कहब से मा/gपखख /gपष।ोताक अनुभवक आध ार पर। मैिथली काय/g।ष1/g।89म मे हम \nिकछुए िदन सॕ भाग लs रहल छी त/g।7ृ हमर अनुभव बहुत छोट अिछ मुदा एतबे  मे ई ज/gपषखर देखल जे एक \n/g4ृ7ुव पर कतहु कोनो /gप71याित/gपषपा/gप9ृत गवैया हलहली सॕ यु/gप7ृत भास पर /gपष4िक/gपष4िक कए गबैत अनेरे गीत क/g।7ृ बेर \nबेर तीरैत रहैत भे/g।84लाह त s दोसर /g4ृ7ुव पर कतहु अ/gप88य/gपखख कोनो एहन ब/gप74चा गीत गओलक जकरा ने पूरा \nव/gप88दना रटल छलैक आ ने ओकरा सामने गीत लीखल कागत छ लैक। बेसी ठाम जकरा जेना मोन होइत \nछैक गािब लैत अिछ। \nएहन ि/g।ृ4थित मे ठाढ़ भेल लोकक की कत/g।ष1/g।ृ1य ? सहभागी बनए िक मा/gपखख शोक /gपषप/g।ृ4तावक ि/g।ृ4थित बला मौन \nधारण कएने रहए ? सहभागी बिन निह सकैत अिछ कारण लय बूझल निह रहैत छैक। ि/g।ृ4 थित बेसी \nक/g41षकर भ s जाइत छैक जखन हलहली आ गीत ती रबाक /g।89म मे अ/gप84यिधक समय लािग जाइत छैक। \nसहभागी निह रहला सॕ उिचते /gपषपती/gपखपाक समय अखर s लगैत छैक। आ यिद कोनो ब/gप74चा गलतीए गािब रहल \nअिछ तखन तs आरो खराप लगैत छैक। \nओना तs कहबी छैक जे पूजा आ /gपषपाथ/g।ष1नाक कोनो िनि/gपखषत िविध निह होइत छैक मुदा रा/g।ृ।/g।99गानक स/gप94ब/gप88ध मे \nिक छु मानक ज/gपषखर रहक चाही। एही दृि/g41षकोण/g।7ृ “जन गन मन ...” बला गीतक एकटा मानक लय भास \nबनलैक जािह मे कोनो तरहक हलहली आ िक प/g।ष।ती क/g।7ृ दोहरा कए तीरबाक /gपषपावधान निह रहलैक। फल ई \nभेलैक जे क/g।ृपमीर सॕ केरल आ अ/gपष4णाचल सॕ राज/g।ृ4थान तक िमिल/g।99ी सॕ ल s कए छोट इसकुिलया ब/gप74चा \nत क सब लोक एके भास मे गीत िसखलक आ जखन रा/g।ृ।/g।99गान होइत छैक त खन देखनिह हेबैक जे \nअिधक/g।ष4शतः लोक /g।ृ4वतः गीत गाब s लगैत अिछ, ओकरा /g।ृ1यित/g।89मक कोनो डर निह रहैत छैक। नीक कोरस \nगान अनेरे /gपषप/g।ृ4तुत भ s जाइत छैक। \nकी “जय जय भैरिव...” व/gप88दनाक एहन /gपषप/g।ृ4तुित स/gप94भव निह छैक ? ज/gपषखर  छैक। एिह स/gप94ब/gप88ध मे हम अपन \nअनुभव कहs चाहैत छी। पिछला शता/gप9पदीक पचास -- सािठक दशक के आसपास जे /g।ृ1यि/gप7ृत मधेपुर हाइ \n/g।ृ4कूलक छा/gपखखावास मे रहल होएताह ितनका नीक जक/g।ष। /g।ृ4मरण हेतिन जे िव/g।प4ापितक ई व/gप88दना छा/gपखखावास मे \n/gपषपातःकाल सब ब/gप74चा गबैत छल , ई अिनवाय/g।ष1 छलैक। ओिह गान  लेल एकटा सरल भास बनल छलैक, कोना \nबनलैक, के बनौलिन से हमरा निह बूझल अिछ कारण ई पर/gप94परा हमरा सम य सॕ पूव/g।ष1िहं सॕ चल अबैत \nछलैक। मुदा एतेक ज/gपषखर छलैक जे ओ लय बहुत सु/gप88दर आ सरल छल ैक आ सब ब/gप74चा गािब लैत छल। \nई िव/g।प4ालयक /gपषपाथ/g।ष1ना निह , छा/gपखखावासक /gपषपातःकालीन /gपषपाथ/g।ष1ना छलैक। तिहना सायंकालीन /gपषपाथ/g।ष1ना छलैक गीता  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \nसॕ उ/g।पृिरत अंश “/gप84वमािद देवः पु/gपष4षः पुराणः .....” । एकरो लय भास सरल आ आकष/g।ष1क छलैक आ कोनो \nब/gप74चा क/g।7ृ गेबा मे िद/g।1पत निह होइत छलैक। हम एखनहु ओिह लय मे ई व/gप88दना जखन तखन गबैत रहैत \nछी। \nईहो सोचब जे मधेपुर /g।ृ4कूल एकमा/gपखख एहन जगह छल जतए ई /gपषपाथ/g।ष1ना कराओल जाइत छलैक , स/gप94भव निह \nलगैत अिछ। ज/gपषखर आनो आन /g।ृ4कूल मे ई /gपषपथा रहल हेतैक , नीक /gपषपथाक नकल हेबे करैत छैक। भ s \nसकैत अिछ मधेपुर /g।ृ4कूलक िश/gपखपक लोकिन अपनिह एहन िनण/g।ष1य लेलिन अथवा कतहु आनठाम सॕ नकल \nकेलिन। ईहो स/gप94भव जे मधेपुरेक देखादेखी अ/gप88य/gपखख एहन /gपषपाथ/g।ष1ना शु/gपषख कएल गेल। जे छा/gपखख एतुका छा/gपखखावस \nमे रिह पढलिन आ बाद मे आन ठाम िश/gपखपक भेलाह हुनको इ/gप74छा भेले हेतिन जे एहन /gपषपाथ/g।ष1ना अपना /g।ृ4कूल मे \nशु/gपषख कराबी। एवं /gपषपकार/g।7ृ हमरा बुझने ज/gपषखर बहुत रास /g।ृ4कूल रहल होएत जतए सरल लय मे ई /gपषपाथ/g।ष1ना \nगाओल जाइल छल होएत। \nजखन कोनो गीत संगीतक नामी कलाकार गाजा बाजा लs कए रा/g।ृ।/g।99गान “जन गन मन ...” गबैत छिथ \nतखनहु हुनका ई िवक/gप98प निह रहैत छिन जे अपना िहसाब/g।7ृ ओकर लय बनाबिथ। एिह गान लेल हुनका अपन \n/gपषपितभा /gपषपदिश/g।ष1त करबाक अवसर निह भेटैत छिन। बाजा सॕ िनःसृत धुन ओएह होइत छैक जे लोक क/g।7ृ \nिसखले छैक। \n“जय जय भैरिव ....” व/gप88दनाक /gपषखप मे सरल छैक , बहुत पैघ सेहो निह छैक आ यिद लोक किनको पिर/gपख7म \nकरए तs िनि/gपखषते सीख लेत। यिद हम सब इ/gप74छा रखैत छी जे िव/g।प4ापित िलिखत व/gप88दना सव/g।ष1मा/gप88य होअए त s \nपिहल शत/g।ष1 होएत जे एकर एकटा सरल लय बनाओल जाए। ई  काज िस/g।पृह/g।ृ4त कलाकारे क s सकैत छिथ। \nहमर िलखबाक /gपषपयोजन एतबे जे एहन मैिथल कलाकार लोकिन अपना  मे िमल कए एिह िवषय पर िवमश/g।ष1 \nकरैत एिह व/gप88दनाक लय बनाबथु आ जे कोनो लय बिन जाइ तकरा सब गोटे सीख ली , ओकर अनुसरण \nकरी। जिहना “जनगन मन ....” गबैत काल लोक /gपष4कैत निह अिछ तिहना हमरा सब क/g।7ृ ईहो /gप87यान राख s \nपड़त जे नव लय मे /gपष4कबाक अथवा कोनो प/g।ष।ती क/g।7ृ टेक देबाक (दोहरेबाक) /gपषपावधान निह रहैक। तखने \nकोनो आयोजन मे जन साधारण ठाढ़ भs कए व/gप88दना मे सहभागी भ s सकत आ लोक क/g।7ृ ठाढ़ होएब अखरतै \nनिह। आइ कािल यू/g।84यूबक जमाना मे गीतक लय क/g।7ृ /gपषपसािरत करब  किठन काज निह छैक। \nआशा करी जे िव/g।पखान मैिथल समाज एिह /gपषप/g।11 पर सकारा/gप84मक िवचार सॕ /gप87यान दैत आगू बढ़ताह।  \n  \nऐ रचनापर अपन म◌ंत/g301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nचं/gं06ेश  \nअिरपन  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \n  \n क /g262/g30ंतुित  \n \n(नओ गोट िबिबध गीतक िभिडयो ए/g298बम ) \nइितहासक हेतु चय/g36थ गीतमे मैिथलीक अि/g30ंत/g28ंवपर जतेक गुमान करी , वा/g30ंतवमे मैिथली गीतक /g30ंव/g26ंप चौद/g332 \nशता/g292दीक वण/g361र/g2ण9ाकरक रचियता किवशेखर /g2ण6योितरी/g2थ8र ठाकुरक ना/g38ंय रचना धूत/g361 समागममे /g262यु/g2ण0त भेल गीत \nसँ देखार भेल जकरा िव/g2थ8 /g30ंतर पर चिच/g361त /g262सािरत कयलिन महाकिव िव/g32ंापित । एिह बीच बहुतो गीतकार \nअएलाह , /g30ंथािपत भेलाह । लोक गायनक संग आधुिनक गीत संगीतक जोड़ च लैत रहल । अझुका \nसमयमे भोजपुरी गीतक चलती सँ /g262भािवत भऽ िकछु मैिथलीयोक गीतकार झमकौआ गीतपर भिसया रहल \nछिथ । हँ, मैिथली गीतक/g2ं3 /g30ंव/g2णंछ आ /g262िति/gं1णत /g26ंपमे /g30ंथािपत करबाक  काज रिव/g288/gं06 महे/g288/gं06क जोडी कयलिन \nजे एक दशक धिर तँ तहलको मचौने रहल । आब त र/g363क /g30ंटारक यु गमे मैिथलीक मधुर गीत कतेकक/g2ं3 \nपचतिन । तथािप िलखिनहारक कलम एखनो संयिमत आ मय/g36थिदत रह ैत मैिथली गीतक उँचाइक/g2ं3 /g30ंथािपत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nकरबामे लागल अिछ । \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \n            लौले सही नेनामे ( /gपषपायः १३-१४ वष/g।ष1मे) राम भरोस कापि़ड /g41ृमर गीत िलख लगलाह । जनकपुरक \nरेलवे /g।ृ4टेशनपर क/g।ष।खमे झोरा लटकौने, हाथमे अठपेिजया गीतक पच/g।ष8 लेने मिहनाथपुर िदशक कोनो \nपंिडतजीक/gप4। गीत गािब गािब ओ पच/g।ष8नुमा िकताब  बेचैत देिख गीत िलखबाक मोन भेलैन आ तेहने सन गीत \nिलिख जनकपुरक त/gप84कालीन िहमाली छापाखानामे छपौलिन । गाममे एकटा दोकानमे बेचबाक हेतु देलिखन आ \nिकछु ओहु रेलवे िटसनबला गबैयाक/gप4। । बस , गीत िलखबाक या/gपखखाक शु/gपष4आत भेल से आइधिर जारी अिछ । \nसमािजक मय/g।षखदाके भीतर िलखल गीतसभ प/gपखख पि/gपखखकामे छपैत रहैत छि/gप88ह – सं/g।91होमे आएल छि/gप88ह । तखन \nमंचपर ततेक निह जा सकल अिछ । आ मंचक लेल चहटगर गीतक म/g।ष4ग /gपषप ायः एकर बाधा रहल । से \nएक बेर भेलिन । ‘सीता’ नेपाली िफ/gप98मक हेतु एकटा होरी गीत िलखबाक आ/g।91ह कयलकिन अशोक शम/g।षख । \nिलिख पठौलिन । मुदा श/gप94भुजीत  ब/g।ष।सकोटाक/gप4। निह अरघलैक ओकर साधु श/gप9पदसभ । हािर कऽ दू अिथ/g।ष1 गीत \nिलखऽ पडलिन । ‘होरी है, होरी है, होरी है, आजु जनकपुरमे होरी है । कहबाक ज/gपष4रित निह –ओिह वष/g।ष1 \nनेपाली िफ/gप98मी गीतक समी/gपखपा /gपषपकािशत भेल तँ दश गोट /gपख7े/g417 आ चिच/g।ष1त गीतमे एकरा सामेल कएल गेल \nछलैक । ई छैक माया नगरीक माया आ रंग ताल । \n  \nअिरपनमे की अिछ ! \nकयक सालक उधेडबुनक बाद अ/gप88ततः /gपख7ी राम भरोस कापि़ड /g41ृमरक नओ गोट िविवध िवषयक गीतक \nिभिडयो ए/gप98बम आएल अिछ – अिरपन । फेर एिह ठाम गीतकारक साधु /gपषपवृित हावी भऽ गेल अ िछ – \nनामाकरणमे । आजुक बजार ओहुना कम छैक सीडी , भीसीडी आिदक/gप4। । तािह पर पूण/g।ष1तः स/g।ष।/g।ृ4कृितक -\nम/g।ष4गिलक नाम अिरपन – पता निह कतेकक/gप4। आकिष/g।ष1त करतैक । मुदा एिहमे सामेल नओ गीत िविवध \nसामािजक जीवन त/gप84वक/gप4। /gपषपितिनिध/gप84व करैत सं/g।ृ4कारी भाषा आ भावक संग आएल अिछ । पूण/g।ष1तः पिरवािरक \nसरगम । अह/g।ष। क/gप94/gप9ृयुटर हो , टी भी हो अथवा /gपषपोजे/gप7ृटरसं देख चाही तँ सीनेमाक पद/g।षखधिर , एका/g।91 चीते \nएकर आन/gप88द उठा सकै छी ।  \nनओ गीतमे तीन दा/gप94प/gप84य जीवनक नोक झोक , /gपषपेम िवछोडक/gप4। देखबैत अिछ । एकटा गीत युवासभक/gप4। /gप87यानमे \nरािख िलखल गेल अिछ से उ/gपख4ेजनामुलक निह , स/gप88देश मुलक अिछ । अपनो हँसु आ दोसरोक/gप4। हँसाउ सन \nउ/gप84/gपषपेरणामूलक भाव सँ युवा पीढीक मानसीकताक/gप4। उ/g।पखोिधत करबाक /gपषपयास कएल गेल अिछ । तिहना एक \nगीत श/g।ष4त रसमे राखल गेल छैक – मनक/gप4। भीतर अ/gप88दर दद/g।ष1 भरल अिछ .. । स/g।ष।सािरक /g।ृ1यामोहक /gपषपपंचनाक \nसु/gप88दर उप/g।ृ4थापन एिह गीतमे भेल अिछ । एकटा गीत नेनासभक हेतु आएल अिछ – /gपष4नझुन /gपष4नझुन   बाजे \nपैजिनया... । एहु गीतमे भाव भंिगमा आ /g।ृ4वर सभक संगम सँ नेनाक बालपनक मनो िव/gपख।ानक/gप4।  /gपषप/g।ृ4तुत \nकरबाक /gपषपयास कएल गेल अिछ । /gपषपिस/g।पृ शाि/g।ृ4/gपखखय गायक गु/gपष4देब कामतक /g।ृ4वरमे एकर /g।ृ4व/gपष4प आरो \nिनखरल अिछ । एकटा गजल अिछ । /g41ृमरक पूव/g।ष1मे /gपषपकािशत चिच/g।ष1त गजल छैक । पाबी ने हम इजोिरया \nतँ अ/gप88हारी िछनत के ह/gप94मर .. । हिरशंकर चौधरीक मधुर /g।ृ4वर आ उपि/g।ृ4थित गीतक/gप4। मािम/g।ष1क आ दश/g।ष1नीय \nबनबैत छैक । एिह एलबममे एकटा होरी गीत सेहो छैक जे सामा /gप88यतः होरी गीतक चलताउ पिरपाटी सँ िभ/g।8प \n/g।ृ4व/gपष4पमे िलखल आ /gपषप/g।ृ4तुत कएल गेल छैक । आभास लाभ एकरा /g।ृ4वर देने छिथ ।सभ सँ मह/gप84वपूण/g।ष1 आ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \nस/gप94भवतः पिहल  बेर मैिथलीमे राखी गीतक /gपषप/g।ृ4तुतीकरण भेल अिछ जे काफी रोचक ढंग सँ िमिथला/gप78चलक \nकुआमे िफ/gप98माओल गेल छैक । रामा मंडल आ र/g।ृपमी रानी ई गीत गौने छिथ ।  \nनव की अिछ ? \nएिह िभिडयो एलबममे नवताक बात करी तँ बहु◌ृतरास अिछ जािहमे एकर िफ/gप98म/g।ष4कनक हेतु लोकेशनक चयनक \nबात छैक । अिधक/g।ष4श नेपाली भाषी िभिडयो कलाकार सभक संग क ाठमा/gप8।डूक पहाडी /gपखपे/gपखखमे एकर िफ/gप98म/g।ष4कन \nभेल छैक । पहाडी आ मैिथली सं/g।ृ4कृितक/gप4। समि/gप88वत /g।ृ4व/gपष4प एिह मैिथली िभिडयो एलबममे अ/g।पपूत छटा /gपषपदिश/g।ष1त \nकरैत अिछ । एकर िफ/gप98म/g।ष4कनमे एम प/g।ष।च कैमराक /gपषपयोग भेल अिछ जे बढका पद/g।षखक हेतु कए ल जाइछ । \nएकर नृ/gप84य िनद/g।71शक आ स/gप94पादक नेपाली भाषी /g।89ा/gप88ती केसी अिछ मुदा ओ मैिथली सं/g।ृ4कृितक/gप4। िविवध प/gपखपक/gप4। \nबुझबाक /gपषपयास कर/g।74त एिह िभिडयोक/gप4। पूण/g।ष1 कएलक अिछ ।  \nई िभिडयो कोना उपल/gप9पध हएत ! \nएिह िभिडयोक/gप4। बाजारमे उतारबाक हेतु दूगोट मा/gप87यम राखल गेल छैक । एकटा अनलाइन िब/g।89ीक /g।ृ1यव/g।ृ4था \n। दोसर खु/gप98ला िब/g।89ी । अनलाइनमे अड/g।ष1र दऽ कऽ घर बैसले मंगा सकैत छिथ /g।91ाहक तँ खु/gप98ला िब/g।89ीक \nहेतु सेहो दू गोट /gपषपिवधान राखल गेल छैक । अनलाइनक हेतुकगउउथ mबचत सं स/gप94पक/g।ष1 कएल जा सकैछ \n। एकर र/g।ष।यल साइजमे िव/g।89ीक हेतु बौ/gप7ृसमे रािख सुरि/gपखपत आ सं/g।91हणीय बनाओल गेल छैक । एक मू/gप98य /gपष4 \n२५०-– टका छैक जे /g।91ाहकक/gप4। २००-– टकामे भेटतैक । दोसर स/g।ृ4ता सं/g।ृ4करण छैक जे न/gप9पबे टकाक \nहोइतो पचास टकामे उपल/gप9पध हएतैक । ई सुिबधा िनम/g।षखतासं खिरद कएने मा/gपखख उपल/gप9पध भ सकैछ । दुनू \nसं/g।ृ4करणमे िडिभडी मौिलक आ िटकाउ राखल गेल छैक आ न/g।1पल करबा  सँ रोकबाक हेतु ९०-– टकाबला \nसं/g।ृ4करणक /gपषप/gप84येक /gपषपितपर गीतकारक ह/g।ृ4ता/gपखपर कएल गेल छैक । एकर कभरक िडजाइनक/gप4। न/g।1पल करबो \nसहज निह छैक । सभ तरहे सुरि/gपखपत , िव/gपख8सनीय आ पािरवािरक मनोरंजनक उ/gपख4म साधनक /gपष4पमे \nअिरपनक पदाप/g।ष1ण भेल अिछ । एिह एलबमक संगीतकार छिथ दशरथ च ौधरी जे मैिथली /gपखपे/gपखखक हेतु नव \nहोएतो उ/gपख4म काज कएने छिथ । आशा अिछ गीत संगीतक मम/g।ष1क/gप4। बुझिनहार /gपख7ोता , दश/g।ष1क अव/g।ृपय एिह \nएलबमक/gप4। हृदय सँ /g।ृ4वागत करत ।     \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nइरा मि/g298लक  \nशारदा िस/g288हाजीक \"िववाह गीत\" \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \nसंगीत एक उ/gप84कृ/g41ष कला िथक ! लोगक   हृदयक भावना के   मधुर उ/g।88गार /gपषपकट करबाक एक सरल सहज \nआ सु/gप88दर मा/gप87यम मानल गेल अिछ ! कला के   मु/gप71य उ/g।19े/g।ृपय मानव मोन के अिभ/g।ृ1यि/gप7ृत अिछ !आ/gप84मा सँओ \nपरमा/gप84मा के एकाकार होयबाक साधन संगीत अिछ। संगीत जन मन क े सुरमय आवाज िथक ! लोग सुख \nदुख िवरह िमलन आन/gप88द   सब अव/g।ृ4था   म/g।7ृ गीत संगीत सँओ अपन भावना सहजिह /gपषपदिश/g।ष1त क s लैत अिछ!   \nसंगीत के दू भाग म/g।7ृ ब/g।ष।टल गेल अिछ ! १: माग/g।ष8 संगीत तथा   २: देशी संगीत! \nपरमे/gपख8वर के /gपषपाि/gप9ृत के अितिर/gप7ृत जे संगीत जन मन रंजन के लेल /gपषपयु/gप7ृत भेल ओ देशी संगीत छल ! देशी \nसंगीत   लोक अनु/gपषखपे  पिरवित/g।ष1त होयत गेल ! िभ/g।8प िभ/g।8प /gपषपा/gप88त अपन अपन भाषाक   अनुसार गीत रचना करैत \nजायत गेल! \nआधुिनक भारत म/g।7ृ  सब   वा/gप7पगेयकार   अपन अपन   /gपषपा/gप88त के भाषा   म/g।7ृ  समयानुसार, परंपरा आ सं/g।ृ4कृित   , \nअव/g।ृ4थाक वण/g।ष1न करैत गेलिख/gप88ह ! \nिमिथला म/g।7ृ गीत संगीतक पर/gप94प रा आिदकाल सँओ अिछ ! सम/g।91 िव/gपख8 के सबसे मधुरतम भाषा मैिथली के \nउ/gप84थान क लेल मैिथली गीत संगीत एकटा सश/gप7ृत मा/gप87यम िस/g।पृ भेल अिछ ! िमिथला समाज म/g।7ृ िशशु ज/gप88म \nसँओ लsकs जीवन के हरेक चरण सँओ गुजरैत सब सं/g।ृ4कार के गीत संगीत /g।पखारा दरशाओल गेल अिछ ! \nएकर अपन एकटा इितहास छैक! परंपरा छैक! मैिथली   सं/g।ृ4कार , पिरवेश , सं/g।ृ4कृित   आचार /g।ृ1यवहार के \nमैिथली लोक संगीत के मा/gप87यम   सँओ   िव/gपख8 मंच तक पहुँचेबा   म/g।7ृ प/g।प।/gपख7ी तथा िबहार कोिकला /gपख7ीमित शारदा \nिस/gप88हाजी के िविश/g41ष   योगदान छै/gप88ह ! िहनकर गायकी म/g।7ृ भाषा कोनो मह/gप84व निहं रखै छै! ओ मैिथली भाषा के \nसंग संग भोजपूरी, वि/gप7षजका , मगही, अविध   िह/gप88दी अिह सब भाषा म/g।7ृ समान /gपषखपे बहुत कुशलता सँओ गायन \n/gपषप/g।ृ4तुत करैत छैथ ! हुनकर गायकी म/g।7ृ गीत संगीतक मधुरता ते छै/gप88ह संगे  दोसर िदस घर पिरवािरक \nस/gप94ब/gप88धक अपनापन   के जीव/gप88त दश/g।ष1न होयत अिछ ! \n/gपख7ीमित शारदा िस/gप88हाजी  के सब /gप94युिजक कैसेट ,अ/gप98बम अ/gप84य/gप88त लोकि/gपषपय एवं कण/g।ष1ि/gपषपय अिछ ! परंच   हुनकर   \nएकटा अ/gप98बम    'िववाह- गीत हमर मोन के बहुत /gपषपभािवत केलक ! अिह िववाह गीत   ए/gप98बम    म/g।7ृ गीत सं/g।91ह   \nपारंपिरक रचना होयतो बहुत सु/gप88दर अिछ ! \nिववाह- गीत अ/gप98बम म/g।7ृ A तथा B दूटा साइड अिछ!   दुनु साइड म/g।7ृ कुल िमलाक s  सोलह टा गीत छैक!   \nजे /g।89मश : एना अिछ:- \nसाइड-A \n1: मोरे बबुआ को नजिरयो न लागे \n२: आज धनमा कुटाउ रघुबरबा सँओ \n३: राजा जनकजी के बाग म/g।7ृ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \n४: अरही वन के \n५: सीता के सकल देिख \n६: /g।पखार के छेकाई  \n७: चुमाबहु हे ललना \n८: दुलहा िस/gप88दुर िलयौ हाथ  \n९: शुभ शुभ के लगनवा \n१०: बड़ रे जतन सँ \nसाइड:- B \n१: सोना के रे डलवा \n२: ठुनुक ठुनुक बोले \n३: मोही लेलिख/gप88ह सजनी  \n४: सुतल छिलयै बाबा \n५: माय हे अयो/gप87या नगर  \n६: दुलिहन िस/gप88दुर िलयौ हाथ  \nलोकगीतक गायनमे   श/gप9पद -िव/gप88यास राग -भास, लय ताल अिह सब आयाम पर समान /gपषखपे /gप87यान देल जायत \nअिछ! /gपख7ीमित शारदाजी के अिह /gप94युिजक अ/gप98बम म/g।7ृ उपरो/gप7ृत सब िनयम के सव/g।ष1था पालन भेल अिछ ! हुनकर \nआवाज म/g।7ृ एक खनक ,जोरदार सुर लगबय के तरीका म/g।7ृ िमिथला के मािट , गाम घरक   सं/g।ृ4कारक सुग/gप88ध \nसहजिह भेट जायत अिछ!   /g।ृ4वर लगेबाक अ/gप88दाज , ठोस लयकारी , आलापक   तान , /g।ृ4वर िव/g।ृ4ता र के \n/g।ृ1यापकता सब िकछ अनुपम अिछ ! भाव प/gप74छ   सेहो मजबूती सँओं दृढ़ अिछ! गायकी के मौिलकता िन/g।ृ4सन \n/gपषखप/g।7ृ /gपषपिति/g417त भेल अिछ !  श/gप9पद चयन /gपषपि/g।89या म/g।7ृ कतहु /gपखखुिट निहं भेटत ! पारंपिरक गीतक ई अ/gप98बम अिछ \nजािह म/g।7ृ /gपख7ोता आ गायक गीत संगीत सब एकाकार भ s जायत अिछ! /gपख7ोता  ओिह गीत सँओ अपना कय \nजोड़य लागै छैथ! आन/gप88द के उ/g।पपव होमय लगैत छैक ! यैह ते साथ/g।ष1कता अिछ सं/g।ृ4कार गीत के! गीतक श/gप9पद \nहृदय/g।91ाही होयत छैक त/g।7। गीत सँ लोग अपन भावना के आ/gप84मसात करय लगै छैथ !  गीत मोरे बबुआ को \nनजिरयो न लागे   , अिह गीत मे मानवीय स/gप94ब/gप88ध म/g।7ृ /gप9ृयार दुलार संगे स/gप94ब/gप88धक भ/g।ृ1यता के ब/g।8षड मनोहर ढ़ंग \nसँ दश/g।षखओल   गेल अिछ! अ/gप98बम के सब गीत रचना सँओ मैिथल िविध /g।ृ1यवहार , अनुशासन , हास पिरहास , \nगृह/g।ृ4थ धम/g।ष1 के पालन , खुशी समदाओन गीत सँ छलकैत बेटी के क/gपषखणा , माता- िपता के /gप9ृयार , बेटी िवदा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \nकरय के मम/g।षषतक /g।ृ1यथा   सबिकछ जे ना आँिख के आग/g।ष। सजीब भ s उठैत अिछ! गीतक श/gप9पद के अपन गुण - \nधम/g।ष1 होयत छैक ! जे बड़ी सू/gप7ृछमता सँओ जनमानस तक पहुँचाबय के शि/gप7ृत रखैत छैक! िववाह-गीत अ/gप98बम \nके सु/gप88दरता , मौिलकता , मधुरता /gपख7ोता के मन - मि/g।ृ4त/g।ृ4क   म/g।7ृ अिमट छाप छोड़य मे सफल भेल अिछ ! अिह \nअ/gप98बम के एिडिटंग के ज/gपषखरित निहं बुझना जायछ ! पारंपिरक गीत के ई अ/gप98बम म/g।7ृ /gपख7ीमित शारदाजीक \nनैसिग/g।ष1क आवाज   यथावत सु/g।8पर लगैत छै/gप88ह ! हम /g।ृ4प/g41ष/gपषखपे किह सकैत छी िक \" िववाह-गीत\"  के अिह \nपारंपिरक अ/gप98बम के मा/gप87यम सँओ मैिथल गीत संगीत जगत के एक बेिमशाल आवाज भेटल अिछ जे सव/g।ष1/g।91ा/g।।। \nतथा सव/g।ष1मा/gप88य अिछ ! \nशायद इयैह कारण छैक िक /gप94युिजक कंपनी   के बाजारीकरण मे एतेक किठन /gपषपितयोिगता होयतो /gपख7ीमित \nशारदाजीक \"िववाह-गीत \" अ/gप98बम एखनो एतेक लोकि/gपषपय अिछ !   \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nमनीष झा बौआभाइ  \nवत/g361मान मैिथली गीत -संगीत हमरा नजिरसँ \nसािह/gप84यमे अ/gप88या/gप88य िवधा ज/g।7ृका गीत -संगीतक सेहो अपन वैिश/g।ृ।/g।84यता अिछ . िवदेह संपादन समूह /g।पखारा मैिथली \nगीत-संगीत केि/gप88/g4ृषत िवषय पर आलेख हेतु िवशेष/g।ष4क िनध/g।षखिरत करब एिह िवधाक /gपषपित गंभीरताक /g।प4ोतक अिछ . \nउ/gप7ृत िवषय पर िव/g।ृ4तृत आलेख शोधक िवषय -व/g।ृ4तु िथक , त/g।7। एिह सभस ’ फराक अपन /g।ृ1यि/gप7ृतगत अनुभव स ’ \nिकछु िलखबाक चे/g41षा मा/gपखख क ’ रहल छी. वत/g।ष1मान समयमे पार/gप94पिरक गीतक अपे/gपखपा आधुिनक लोकगीत बेस \n/gपषपचलनमे अिछ . कारण /g।ृ4प/g41ष अिछ /g।ृ1यावसाियक दृि/g41षकोण . नव तूरक लोकक/g।7ृ लटक झटक बेस /gपष4चै छि/gप88ह \nआ तदनु/gपषखप गवैया ओ गीतकार सेहो ओिहमे रमबाक /gपषपयासमे वा कही जे फरमाइशक/g।7ृ यथासंभव पूर करबाक \nचे/g41षा करैत छिथ . पार/gप94पिरक गीतक /gपख7ोता वा कही जे ख/g।ष।टी सं/g।ृ4कृित /gपषपेमी छिथ त ’ मुदा सीिमत सं/gप71यामे. \nआधुिनकतामे रमल नव पीढ़ीक निह त’ गवैया लोकगीत क/g।7ृ गंभीर ता स’ लैत छिथ आ न/g।7ृ /gपख7ोता . मैिथली गीत-\nसंगीतक /gपखपे/gपखख वत/g।ष1मानमे क/gपख4ेको कलाकारक/g।7ृ जीिवकोपाज/g।ष1न केर साधन बनल अिछ . संगीत चाहे पारंपिरक होउ \nवा शा/g।ृ4/gपखखीय होउ वा आधुिनक होउ मैिथलीक सेवा क ’ अथ/g।7षपाज/g।ष1न क ’ जीवनयापन करब जतबे आ/g4पषादक \nिवषय अिछ ततबे साहिसक डेग सेहो. साहिसक डेग स’ अिभ/gपषपाय ई जे वत/g।ष1मान जुगक अवधारणा अिछ जे \nअह/g।ष।क/g।7ृ जािह कोनो /gपषपितभामे आ/gप84मिव/gपख8ास अिछ ओकरा आग/g।ष। ल ’ /g।ृ1यावसाियक बनाउ आ अपन अिभ/gपष4िचक \nअनुसारे ओिहमे समप/g।ष1ण भाव स ’ योगदान देल जाउ, मुदा मैिथली गीत- संगीतक /gपषपित एकर िवपरीत अवधारणा \nअिछ जकर मु/gप71य कारण अिछ अथ/g।7षपाज/g।ष1नमे अिनि/gपखषतता . पूव/g।ष1क पीढ़ीमे अपवाद/g।ृ4व/gपषखप िकछुए लोक मुदा \nवत/g।ष1मान समयक बेसी -स-बेसी युवा एिह िमथकक/g।7ृ तोड़बाक /gपषपयास केलिन अिछ आ अपन जीिवकोपाज/g।ष1न केर \nसाधन बनौलिन अिछ.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \nआलेख हेतु देल गेल िवषयमे िकछु मह/gप84/gप84वपूण/g।ष1 िब/gप88दु सभ पर अनुभव साझा करबाक /gपषपयास मा/gपखख क ’ रहल \nछी. गीत- संगीतक भाव प/gपखप केर संदभ/g।ष1मे एतबा ज/gपषखर देखल जाइछ जे, गीतकार जे कोनो गीत िलखैत छिथ \nओ सव/g।ष1बोधग/gप94य हेबाक चाही , िजनक श/gप9पद लेखन आम जनक बोलचाल वा दैिनकीय भाषा मे िनयिम त /gपषपयोग मे \nअबैत होइक आ जकरा संगीतकार लोकिन कण/g।ष1ि/gपषपय बना सु/gप88दर गवैयाक मा/gप87यम स ’ जन-जन धिर पहुँचेबाक \n/gपषपयास करिथ . गीतमे ि/gप7ृल/g417ता ओ सािहि/gप84यक श/gप9पदक चयन एक वग/g।ष1 िवशेष धिर सीिमत रहैत अिछ जे \nअमूमन एक सामा/gप88य /gपख7ोता /g।पखारा /g।ृ4वीकाय/g।ष1 निह होइत अिछ . मूलतः देखल जाए त’ संगीतक /gपषपारंिभक /gपषखप \nगीतक श/gप9पद होइछ त/g।7। गीतकारक/g।7ृ श/gप9पद चयन हेतु िविभ/g।8प अिभ/gपष4िचक /gपख7ोताक/g।7ृ /gप87यान मे रािख मय/g।षखिदत गीत \nिलखक चािहयिन. वत/g।ष1मान मे मैिथली गीत संगीत मे देखॱसक /gपषपि/g।89या बेस हाबी भ ’ रहल ि/g।ृ4थित मे िवकृतता \nआएब /g।ृ4वाभािवक अिछ . संगीत जिहना मनोरंजन हेतु आव/g।ृपयक िवधा अिछ तिहना भाषा -सं/g।ृ4कृित केर /gपषखपमे \nवाहकक /gपख7ेणीमे सेहो  अबैछ त/g।7। गीतकार -संगीतकार आ गायक लोकिनक/g।7ृ एिह बातक समुिचत धेआन रखबाक \nचाही. तकनीकी प/gपखपक जत ’ तक /gपषप/g।11 अिछ गीतक श/gप9पदक अनु/gपषखपे संगीत वा संगीतक अनु/gपषखपे गीतक श/gप9पदक \nतालमेल परम आव/g।ृपयक होइछ , कोन गायकक कंठ मे कोन गीत बेसी रोचक लगैछ एिह सभ िवष य पर सेहो \n/gप87यान देल जा ए त’ गीत आर बेसी अपन सु/g।8पर /gपषखपमे िनखिर क ’ सोझा आिब सकैत अिछ. /gपषप/g।ृ4तुितक दू गोट \n/gपषखप वा त ’ मंच वा /g।ृ4टूिडयो रेकॉिड/g।ष1ंग जािहमे वा/g।प4 -वादन सेहो गीतक/g।7ृ तकनीकी /gपषखप स ’ मजगूती /gपषपदान करैत \nअिछ. आइ- काि/g।।4 /g।ृ4टूिडयो रेकॉिड/g।ष1ंग के नवका चलन आएल अिछ डी -टोन केर. डी-टोन कोनो आवाजक टोन \nक/g।7ृ अपना /g।ृ4तर स ’ बदिल देइत अिछ जकर /gपषपभाव मे गायकक मौिलक /g।ृ4वर केर अंदाज क रब सेहो \nमोसिकल अिछ. सुर स’ भटकैत गवइया लोकिन एखन एकर /gपषपयोग बेसी स ’ बेसी करैत देखल जाइ छिथ \nआ ई /gपषपथा हिरयाणवी आ भोजपुरी संगीत स ’ बेस /gपषपभािवत अिछ . य/gपखख -त/gपखख कम स ’ कम लागत मे िदनानुिदन \nपसिर रहल /g।ृ4टूिडयो ,कैसेट कंपनी आिद स’ मैिथली संगीतक कमजोर गुणव/gपख4ा त ’ देखबामे अबैत अिछ मुदा \nनव-नव क/gप94पनी के खुजला स ’ नव /gपषपितभावान कलाकार लोकिनक वा/g।ृ4ते एकटा नीक मा/gप87यम बिन सोझा \nअबैत अिछ. माक/g।71िटंग प/gपखपक दृि/g41षकोण ज ’ देखल जाए त’ मैिथली गीत-संगी तक/g।7ृ /g।ृ1यावसाियक /gपषखप /gपषपदान \nकरबा लेल माक/g।71ट एखनो धिर /g।ृ1यापक /g।ृ4तर पर सि/g।89य निह भेल अिछ. आन-आन भाषा के तुलना मे मैिथली \nगीत-संगीतक बाजार एखनो ब/g।8षड छोट आ सीिमत अिछ . कीिनक’ सुन’ बला मनोवृित एखनो धिर निह जागल \nअिछ. एकर दु/g।8पू कारण भ ’ सकैइयै, पिहल जे लोकक/g।7ृ मनमोतािबक संगीतक उपल/gप9पधता निह होइ छिन वा \nदोसर जे िवधा स’ जूड़ल लोक /g।पखारा फ़ोकट मे बंटबा बला /gपषपवृित जकर ि/g।ृ4थित कमोवेश सािह/gप84ये बला अिछ . \nहाल/g।ष4िक िडिजटल /g।ृ1यव/g।ृ4था भेला स ’ उपल/gप9पधता सहूिलयत स ’ भ’ रहल अिछ आ कलाकार लोकिनक/g।7ृ मंच , \nएलबम,िसनेमा आिदमे िलखबाक,गेबाक ओ धुन बने बाक अवसर भेटैत छिन जेिक कएक टा मायनेमे मह/gप84/gप84व \nरखैत अिछ. एिह िडिजटल जुगमे दश/g।ष1क //gपख7ोताक पसीनक/g।7ृ धेआनमे रखैत /gपषपायः अिधकािधक क/gप94पनी वीिडयो \nबना बजार मे िवतरण करै छिथ वा सोशल नेटवक/g।ष1क िविभ/g।8प /gपख7ोत स’ जन- जन धिर पहुँचेबाक /gपषपयास करै \nछिथ. अिधकािधक सं/gप71या मे देखल जाए त’ िविडयो शूिटंगमे गीतक केि/gप88/g4ृषत िवषय स ’ आंिशको /gपषखप स ’ \nतालमेल न/g।7। खाइत अिछ , मने गीतक िवषय िकछु आर मुदा अिभनय /g।पखारा िकछु आर दश/g।षखओल जाइत अिछ .एिह \nप/gपखप पर गंभीरता लाएब सेहो ओतबे आव/g।ृपयक अिछ .     िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \nमैिथली गीत-संगीत मे न/g।7। गीतकारक अभाव छै आ न/g।7। गौिनहार क/g।7ृ अभाव छैक मुदा सभस’ बेसी अभाव \nसंगीतकारक देखबामे अबैछ. बनल-बनाएल धुन ( ओ चाहे िह/gप88दी िफ/gप98म संगीतक तज/g।ष1 पर होए वा आन -आन \n/gपखपे/gपखखीय भाषा केर तज/g।ष1 पर होए ) आखर िफट क’ गीतकार /g।पखारा िलखब आ तदनु/gपषखप गायक /g।पखारा ओकरा \nगाएल जेबाक /gपषपथा बेस जोर पकड़ने अिछ . ओना संगीत िवधा स’ जूड़ल /gपषप/gप84येक /g।ृ1यि/gप7ृत के चािहयिन जे \nअपन- अपन अिभ/gपष4िचक /gपखपे/gपखखमे /gपषपिशि/gपखपत होथु मुदा ताहूमे सभस ’ बेसी खगता धुन बनेिनहारक अिछ जेिक \nवत/g।ष1मान समयमे गीतकार ओ गायकक सं/gप71याक तुलनामे ब/g।8षड कम वा कहल जाए जे मा/gपखख िगनल -चुनल लोक \nछिथ. ओना एिह िवधामे सभ िदने स’ गीतकार- संगीतकारक तुलनामे गायकक /gपषपिसि/g।पृ बेसी रहल अिछ , कारण \nगायक लोकिन अपन एक िवशेष /gपषपकारक /g।ृ4वरक बले समाजमे िच/gप88हल जाइ छिथ संगिह मंचक सोझा स ’ \n/gपख7ोता /दश/g।ष1क स ’ /gपषप/gप84य/gपखप संवाद हेतु समय -समय पर उपल/gप9पध होइत रहैत छिथ , एहेन सन ि/g।ृ4थितमे गायक \nलोकिनक एक इमानदार /gपषपयास अपेि/gपखपत रहैत अिछ जे ओ मंच पर वा कोनो सा/gपखपा/gप84कार मे गीत /gपषप/g।ृ4तुित स ’ \nपूव/g।ष1 संगीतकार ओ गीतकारक नाओं केर उ/gप98लेख करिथ , कारण हुनकर /gपषपिसि/g।पृक प/g।ष।छा िहनका लोकिनक \nजोगदानक/g।7ृ नकारल न/g।7। जा सकैत अिछ . मैिथली गीत-संगीतमे कतबो िवकृित आिब गेल छैक मुदा \nआलोचना/gप84मक दृि/g41षकोण रखबा लेल सं/gप71या मे बढ़ो/gपख4री अपेि/gपखपत अिछ . आलोचना वा तुलना ओत’ /gपषपभावी होइत \nअिछ जत’ सं/gप71या केर उपल/gप9पधता अिधकािधक होइछ . मैिथली गीत- संगीतक/g।7ृ अपन कम/g।ष1/gपखपे/gपखख बना गुजर -बसर \nकेिनहार एक-एक कलाकारक/g।7ृ साधुवाद जे चाहे जािह कोनो तरह/g।7ृ मुदा अपन मातृभाषाक/g।7ृ सेवैत अथ/g।7षपाज/g।ष1न क ’ \nरहल छिथ, बहुत िह/gप94मत के काज छैक . िनवेदन जे भाषा संर/gपखपणक संग -संग सं/g।ृ4कृित संर/gपखपण पर सेहो /gप87यान \nकेि/gप88/g4ृषत करैत एिह /gपखपे/gपखखमे आग/g।ष। बढैत छिथ त ’ से आर बेसी आ/g4पषादक ग/gप9ृप हएत . जय िमिथला. जय मैिथली. \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n१. डॉ. कैलाश कुमार िम/g2थण - मैिथली लोक गीत मे /g262ोफेसरच/g283डे/g2थ8र झा केर सी . डी./डी. वी.  केर \n/g262योग  २.गजे/g288/gं06  ठाकुर- मैिथली सी.डी. ए/g298ब म \n१ \nडॉ. कैलाश कुमार िम/g2थण  \n  \nमैिथली लोक गीत मे /g262ोफेसरच/g283डे/g2थ8र झा केर सी . डी./डी. वी.  केर /g262योग  \nजीवन म/g।7ृ िकछु एहेन /gपखपण अबैत छैक जखन लोक अपना के अनेरे अ सहाय अनुभव करैत अिछ सब िकछु \nरहैत छैक आ िकछु निह रहैत छैक। एहने सन अव/g।ृ4था एखन हमर भ ेल अिछ। /g।ृ4वग/g।ष8य/gपषपोफेसरच/gप8।डे/gपख8र झा \nके गीतक सी. डी. अथवा डी. वी. डी. पर तीन िदन सं िलखक /gपषपयास क रहल छी मुदा निह क पािब \nरहल छी। से कथी लेल? एिह लेल जे हुनकर सब िकछु हुनके हाथक देल हमर /g।ृ1यि/gप7ृतगत संकलन म/g।7ृ \nहमर पु/g।ृ4तकालय केर एक कोण म/g।7ृ रहैत अिछ। अचरज ई भ रहल अि छ जे निह त कुनो पोथी आ निहये  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \nकुनो सी. डी./ डी. वी. डी. भेट रहल अिछ। ऐना म/g।7ृ आशीष अनिच/gप88हार हमरा पर उपकार केलिन आ यू \nटयूब केर िलंक भेजलिन जािह म/g।7ृ आ आरो िलंक सं तकला पर सब िम लाक /gपषपोफेसर च/gप8।डे/gपख8र केर \nिन/g।ृ9िलिखत चािर गीत भेटल अिछ : \n(क)  जोिगया मोर जगत सुखदायक दुःख ककरो निह देल  https://youtu.be/buED_dpmsxg  \n(ख) हे हिर हे हिर सुिनय /gपख7वण भिर अब ने िबलासक बेरा  https://youtu.be/klSuYBZko4s \n(ग)   सबहक सुिध अह/g।ष। लै छी हे अ/gप94बे हमरा िकयैक िबसरै छी हे https://youtu.be/KpKbUeeLG-\n0  \n(घ)  बड़ अजगुत भेल िगिरवर के भंिगया कुटु/gप94ब भए गेल  https://youtu.be/mXPmW8I-Dgg  \nएिह चािर गीतक मा/gप87यम सं हुनका बारे म/g।7ृ िकछु िलखब झुझुआन सन लगैतअिछ मुदा दोसर कोनो उपाय निह \nअिछ। जे अिछ तिहये मे संतोष करैत िलख म/g।7ृ भलाई।  \n/gपषपोफेसर च/gप8।डे/gपख8र झा अपन सहज /g।ृ4वभाव , गीत-नाद आ ना/g।84यक /gपषपित समप/g।ष1ण , मैिथली व/g।ष4/gप7पमय के /gपषपित सोच , \nशा/g।ृ4/gपखख के /gपषपित /gप87यान आ लोक/gपख।ान के /gपषपित अिभमानक कारने हमर ि/gपषपय , स/gप94मािनत आ अिभभावक तु/gप98य \nिव/g।पखान आ गायक रहल छिथ। हुनका संग आ/gप84मीय लगाव १९९२ ई/g।ृ4वी सं जे शु/gपषख भेल से ४ जनवरी \n२०११ अथ/g।षखत हुनकर देहावसान िदन तक शा/gपख8त रहल। िनत /gपषपगाढ़ होइत रहल। लगाव भौितक आ \nशा/g।ृ4/gपखखीय /gपख।ान दूनू कारने दुनू /g।ृ4तर पर छल। भौितक अिह हेतु जे जखन कखनो िद/gप98ली सं गाम जाई त \nहुनका सं भ/g।7ृट अिनवाय/g।ष1 छल। सब तरहक ग/gप9ृप – पािरवािरक शा/g।ृ4/gपखखीय। शा/g।ृ4/gपखखीय म/g।7ृ सािह/gप84य आ समाज ; \nलोक आ शा/g।ृ4/gपखख दुनू के बीच पर/g।ृ4पर सामंज/g।ृ4य , लेन-देन, आवाजाही। ओ एक के देह त दोसर के आ/gप84मा \nबुझैत छला। भावुक होइत ग/gप9ृप करैत छला। बीच -बीच म/g।7ृ िकछु गाबय लगैत छला। अतेक िवषय सं लगाव \nरहैत छलिन जे िबना कहने हमहू भावुक भ जैत छलहुं। \n/gपषपोफेसर च/gप8।डे/gपख8र सं ग/gप9ृप करैत ई अनुभूित होइत छल जेना ओ उपिनषद परंपरा केर ऋिष (गु/gपष4 ) होिथ आ \nहम घनघोर अ/gपख।ानी िश/g।ृ।य। हमर काज मा/gपखख एक /gपषप/g।11 पुछब तक छल। ओ किन गंभीर होइत शु/gपषख भ जैत \nछला। उ/gपख4र देिथ। अपना आपके हमर मनोदशा म/g।7ृ आिन जे हमर िज /gपख।सा अथवा शंका भ सकैत छल \nतकरा बुिझ जािथ आ कहिथ, “कैलाशजी, अह/g।ष4के एकर बाद एहनो /gपषप/g।11 भ सकैत अिछ ?” हम मं/gपखखमु/gप7पध होइत \nगरदिन िहला ह/g।ष। किह दैत रिहयैनआ ओ /gपषप/g।11ॲ केने जािथ आ ओकर िनराकरण सेहो। ओहमरमनोदशा के ऐना \nहृदयंगम क लैत छला जे हम भाव िव/g4प7ल भ हुनका घंटॲ सुनैत रह ी। अहु िचंता सं मु/gप7ृत रही जे कुनो /gपषप/g।11 \nअथवा िज/gपख।ासा करबाक अिछ। एकौ िमिसया समयक बरबादी निह। भले हम िववेकान/gप88द निह रही मुदा \n/gपषपोफेसर च/gप8।डे/gपख8र झा कम -सं-कम हमर मोनक िजगेसा हेतु रामकृ/g।ृ।ण परमहंस सं एकौ र/gपख4ी कम निह छला। \nहमेशा अपन शोध, नव राग म/g।7ृ अ/gप88य रागक िम/gपख7ण , िनक गीतक रचना, फेर ओिह गीत के गेनाई, आिद िवषय \nपर ग/gप9ृप करैत छला। सेहो सहज आ िन/g।ृपछल /g।षृदय सं।  \nएक बात जे हुनका संगे भेलिन आ शायद ओ बात हुनका दीघ/g।षखयु निह होमय देलकिन ओ बात छल \nिव/gपख8िव/g।प4ालयकेर /gपषपबंधन आिश/gपखपक समुदाय केर तु/gप74छ राजनीित।एिह कारने ओ बहुत दुखी रहैत छला। अगर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \nदरभंगा छोिड कोनो आन ठाम रिहतिथ त प/g।प।/gपख7ी कोनो पैघ बात निह। मुदा /gपषपोफेसर च/gप8।डे/gपख8र त लिलत \nनारायण िमिथलायूिनविस/g।ष1टी म/g।7ृ बािरक पटुआ छला। लोक सभ जे शै/gपखपिणक काय/g।ष1 म/g।7ृ घासलेट आ तु/gप74छ \nराजनीित आ िबतंडावाद म/g।7ृ मािहर ओ सब हमेशा िहनकर संगीत साधना के वािधत करैत रहलिथन। क/gप98पना \nक/gपषख की जािह यूिनविस/g।ष1टी म/g।7ृ एक जॉइंट रिज/g।ृ4/g।99ार अनेरे एक िव/g।पखान /gपषपोफेसर केर िव/g।प4ा /gपखपे/gपखख म/g।7ृ बलग/g।7ृग \nकरैक आ दोसर िव/g।पखान सब इ/g।ृ।य/g।षख सं िव/g।पखान के िवपरीत जािथ ओत की भ सकैत अिछ ? सर/g।ृ4वती भोकासी \nपािर कानती। सैह ने? सैह भेल। ओ मैिथली गीत, संगीत, लोक िव/g।प4ा आिद पर बहु िवषयक िव/g।पखानक संग \nपिरयोजना करए चाहैत छला। कतेक बेर िवि/gपख8/g।प4ालय अनुदान आयोग एवं अ/gप88य सं/g।ृ4था सं अपन  वैदु/g।ृपयक बल \nसं पिरयोजना हेतु धन सेहो आिन लैत छला मुदा िवि/gपख8/g।प4ालय केर लोक सब हुनकर सब मनोरथ के अनेरे \nअड़ंगा लगा /gप87व/g।ृ4त क दैत छलिन ./gपषप/g।11 ई उठैत अिछ जे एहेन सं/g।ृ4था के की हैत ? पिरणाम /gपषप/gप84य/gपखप \nअिछ।अकादिमक /g।ृ4तर पर लिलत नारायण िमिथला यूिनविस/g।ष1टी के की हाल अिछ  से ककरो सं अ/gपख।ात निह \nअिछ। \nच/gप8।डे/gपख8र जी िमिथलाक गामे गामे घूिम क लोक सब सं १५०० गीतक अ/g।पपुत सं/g।91ह केने छिथ ,िविभ/g।8प राग पर \nआधािरत एक सए सं अिधक गीतक रचना केने छिथ।एकर अितर/gप7ृत िन/g।ृ9 िलिखत तीन मह/gप84वपूण/g।ष1 सी . डी./ \nडी. वी. डी. (केसेट) केर िनम/g।षखण िहनकर मधुर /g।ृ4वर म/g।7ृ भेल छिन : \n(अ)  दुग/g।ष1ित दूर क/gपषख म/g।ष।  (सी. डी. एवं केसे/g।84स िनम/g।षखण )– २००५ ई/g।ृ4वी  \n(आ)जागू िगिरजाजागू महेश (सी. डी. िनम/g।षखण ) – २००६ ई/g।ृ4वी  \n(इ)    चंदा झा रिचत मैिथली रामायण केर सु/gप88दरका/gप8।ड (सी. डी. िनम/g।षखण ) – २००७ ई/g।ृ4वी  \nिमिथला म/g।7ृ रागक बात करैत च/gप8।डे/gपख8र कहैत छला जे मैिथली सािह/gप84य म/g।7ृ धूत/g।ष1 समागम पिहल रचना अिछ \nजािह म/g।7ृ रागो/gप98लेख भेटैत अिछ। उदाहरण/g।ृ4व/gपषखपरचना म/g।7ृ राग एवं तालक िववरण /gपषप/g।ृ4तुत अिछ। /gपषपथम अंक \nम/g।7ृ  - िवभास रागे गीतं, सालंगी रागे – पिणताले गीतम, वराली र ागे – एकताली ताले गीतम, लिलत रागे – \nएक ताली ताले गीतम, मालव रागे – एक ताली ताले गीतम, नटराग े – यित ताले गीतम, कानल रागे – /gपषपित \nताले गीतम, ि/g।पखतीय अंक म/g।7ृ – शालंगी रागे – यितक ि/gपखखताले गीतम , देशाख रागे – एकताली ताले गीतम, \nकोलाव रागे – पिरमंठ ताले गीतम, धनछी रागे – एक ताली ताल े गीतम अिछ. एिह तरह/g।7ृ अगर /gपषपो फेसर \nच/gप8।डे/gपख8र के मानी त मैिथली सािह/gप84य म/g।7ृ राग परंपराक या/gपखखा /gप7षयोितरे/gपख8र ठाकुर के समय सं /gपषपारंभ होइत \nअिछ। \nमुदा एक बात जे मह/gप84वपूण/g।ष1 अिछ ओ ई िथक जे एक तरह सं ओ /g।ृ4वीकार करैत छिथ जे िमिथला के इलीट \nया िवशेष वग/g।ष1 म/g।7ृ शा/g।ृ4/gपखखीय गीत आ संगीत केर परंपरा बहुत  पिहने आिब गेल पर/gप88तु जखन ओ गीत गबैत \nछिथ त लोक सं अपना आपके जोिड लैत छिथ आ वैह संपक/g।ष1 , वैह सरोकार, वैह पिरवेश आ अंत म/g।7ृ आर \nत आर अपना आपके कतॱ- कतॱ नारी /g।षृदय म/g।7ृ घुसा लैत छिथ। एकर िनवारण हुनकर चािर गीत के जौ \nगंभीरता सं देखल जाय त /g।ृ4वतः भ जैत।  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \nआबएक-एक गीत पर किन िवचार करी: \n  \n/gपषपथम गीत /gपषपाती अथ/g।षखत भोरक गीत छैक जे िव/g।प4ापित रिचत िथक : \n  \nहे हिर हे हिर सुिनअ /g304/g362वन भिर , अब न िबलासक बेरा।  \nगगन नखत छल से अबेकत भेल,  कोकुल कुल कर फेरा।  \nचकबा मोर सोर कए चुप भेल,  उिठअ मिलन भेल चंद।  \nनगरक धेनु डगर कए संचर,  कुमुदिन बस मकरंदा।  \nमुख केर पान सेहो रे मिलन भेल,  अबसर भल निह मंदा।  \nिव/g324ापित भन एहो न उिचत िथक , जग भिर होएत िनंदा।  \n  \nई गीत शृंगार आ भि/gप7ृत के सो/gप88हगर आंच म/g।7ृ पाकल /gपषपाती िथक। एकर चुनाव बहुत गंभीरता सँ च/gप8।डे/gपख8र जी \nकेलिन अिछ। अपन बोलक उतार चढ़ाव सँ भोरक भान क रबैत छिथ। पु/gपष4ष /g।ृ4वर म/g।7ृ नारी मनोदशा के \nिच/gपखखण केने छिथ। से तखने संभव छैक जखन ओिह भाव आ संवेदना के  आ/gप84मसात कैल जाए। एक गायक \nके /gपष4प म/g।7ृ ओ नारीक /g।षृदय के तह  म/g।7ृ /gपषपवेश क जाइत छिथ। गीत पु/gपष4ष के बुझना जाइत मुदा अंतम/g।ष1न \n/g।ृ4/gपखखीगण क/gप4।। भोरक अनुभूित जखनो कखन एिह गीतके सुनब तखने हैत। गीत केवल ऑिडयो छैक तकर \nलाभ /gपख7ोता के ई भ सकैत छिन जे आँिख मुिन गीत सुनिथ आ भाव के /g।ृ4व/gप9षलोक म/g।7ृ /g41ृमण करिथ। सु/gपष4ज \nकेर इजोत,  कोइली के बोल,भोरक सुगंध,  नव् ऊज/g।षख सब िकछु त भेटबे करत ओकरा संगे /gपषपेम , सृंगार आ \nभि/gप7ृत के अनुपम समंज/g।ृ4यक भान अलग। एिह गीत म/g।7ृ शा/g।ृ4/gपखखीय आ लोक दुनु केर म/gप87य आ/gपखषय/g।ष1जनक िम/gपख7ण \nभेटैत छैक। बुझना ऐना जाइत जेना ई गीत िलखले अिछ /gपषपोफेसर च/gप8।डे/gपख8र झा के गेबाक लेल। गीत \nसुनला बाद मोन म/g।7ृ बैकुंठक शाि/gप88त भेटैत छैक।  \n  \n  \nदोसर गीत: \nसबहक सुिध अह/g।ष।  लय छी हे अ/gप94बेहमरा  िकयै िबसरय छी हे। \nहमरा िकयै िबसरय छी हे माताहमरा िकयै िबसरय छी हे। \nछी हम पु/gपखख  अहॴ के जननीसे तऽ अह/g।ष।  जनय छी हे। \nएहेन िन/g417ुर  िकयै अह/g।ष।  भेलॱकिनको दृि/g41ष  नै दय छी हे। \n/gपखपण -/gपखपण  पल-पल /gप87यान  करय छीनाम अहॴ के जपय छी हे।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \nरैन िदवस हम ठाढ रहय छीदरसन िबनु तरसय छी हे। \nछी जगद/gप94बा  जग अवल/gप94बातािरणी  तरिण बनय छी हे। \nहमरा बेिर िकयै न तकय छीपापी जािन फेरय छी हे। \nसबहक सुिध अह/g।ष।  लय छी हे अ/gप94बेहमरा  िकयै िबसरय छी हे।। \n  \nउपरो/gप7ृत गीत म/g।7ृ जे की एक भि/gप7ृत गीत छैक जािह म/g।7ृ एक भ/gप7ृत आत/g।ष1 भाव सं भि/gप7ृत म/g।7ृ लीन  भेल भगबती \nसं अपन स/gप94बाद गीतक /gपषखप म/g।7ृ क रहल छैक ,म/g।7ृ एक नूतन /gपषपयोग ई छैक जे एिह म/g।7ृ किन झटकारकेर गित \nछैक मुदा संतुलन यथावत छैक। गित एहेन जे गायक एकरा बटगमन ी के बाट देखबैत आिड़ये धुिडये जेना \nभि/gप7ृत म/g।7ृ लीन कुनो मंिदर िदश जा रहल होिथ। भि/gप7ृत भावना म/g।7ृ कोनो कमी निह। अिह गीतक एक अ/g।पपुत \nअनुभूित जँ पिहल गीत जक/g।ष। एकरो आँिख मुिन आ कान खोिल क स ुनब त अनुभूित हैत जेना एक भ/gप7ृत \n/g।ृ4नान /gप87यान सँ िनबृत भ अपन हाथ म/g।7ृ अिछ/gप88जल आ नाना तरहक फूल आ बेलपात सँ भरल फुलडाली लए \nभगबनाक /gप87यान म/g।7ृ लीन भेल गीत गबैत कुनो मंिदर म/g।7ृ भगबती जगदंबा  केर पूजा अच/g।ष1ना के हेतु जा रहल \nहो। एकपेिडया रा/g।ृ4ता संगे शरीरक संग गीतक संतुलन बनएबाक हेतु गीत जेना किन दौड़ैत हो। मुदा गित \nसँ गीत सुगीत बनैत छैक। एकर भाव आरो /gपषपबल भ जाइत छैक। भ /gप7ृत केर आत/g।ष1 भाव /g।ृ4प/g41ष होइत रहैत \nछैक। /gपख7ोता अपना आपके गायक संगे ताल म/g।7ृ ताल िम ला ई गीत सुिन आ गािब सकैत अिछ। \n  \nबड़ अजगुत भेल िगिरवर के भंिगया कुट/gप94ब भ गेल।  \nपिहरन म/g।7ृ िशव के पीता/gप94बर देल।  \nसेहो छोिड़ िशवजी मृगछाला ओिढ़ लेल। \nकोबर म/g।7ृ  िशब के जे तेल फुलेल देल। \nसेहो छोिड़ िशबजी जे भसम लोिप लेल। \nभोजन म/g।7ृ िशबके खीर पूरी देल।  \nसेहो छोिड़ िशबजी जे भ/g।ष4ग िपब लेल।  \nबड़ अजगुत भेलिगिरवर के भंिगया कुट/gप94ब भ गेल।।  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \nई लोककंठ म/g।7ृ बसल महेशबानी अिछ। एिह िवल/gपखपण महेशबानी के गेबाक हेतु चयन कैल गेल अिछ। गीत \nसुनब त मोनक घबराहट,  बेमेल िववाहक पीड़ाक सँग- सँग भ/gप7ृतक भगबान सँ /g।ृ4नेहािध/gप7ृय केर /g।ृ4वतः आवेगक \nअ/gपषपितम अनुभूित भेटत। भावक सँग श/gप9पदक उतार -चढ़ावक सँग लय म/g।7ृ सेहो उतरब चढ़ब केर परंपरा म/g।7ृ \nचिल जैब। शा/g।ृ4/gपखखीय राग चलैत छैक लेिकन एखु/gप98ला निह लोकक ताल आ /g।ृ1यवहारक सँगे। भाव भि/gप7ृतक \nआ/g4पषाद केर अनुभूित हैत , िखद/g।ष4श निह। िहनक /g।ृ4वरक प/gपखप अतेक /gपषपवल छिन जे तमाम भाव के पाछा छोड़ैत \nआगु बढ़ैत जाइत छैक। गीतक आखर- आखर मोन म/g।7ृ छपल जाइत छैक। श/gप9पदक अथ/g।ष1 िछलका जक/g।ष। बाहर \nभेल जाइत छैक। तमाम अवगुणक सँग िशब /gपषपशंशनीय , वंदनीय, आ सहज /g।ृ4वीकाय/g।ष1 छिथ। श/gप9पद कखनो काल \nभले भावना केर सं/gपषपेषण म/g।7ृ कमजोर भ गेल हो परंतु च/gप8।डे/gपख8र जीक /g।ृ4वर , हुनक सतत संगीत साधना आ \nशोधक कारणे एक एक श/gप9पद के कान म/g।7ृ जेना िमशरी के घोल जक/g।ष। घुसा दैत हो। वा/g।प4 यं/gपखख बोलक सहचर \nअिछ, गीतक /gपषपाब/gप98य छैक हुनकर सधल /g।ृ4वर।  \n  \nअि/gप88तम गीत पुनः िव/g।प4ापितक रिचत एक महेशबानी छैक : \n  \nआगे माई  , जोिगया मोर जगत सुख  दायक  , दुख ककरो  निह  देल।  \nदुख ककरो  नहॴ देल महादेव, दुख ककरो  निह  देल।  \nएिह  जोिगया के भ/g364ग भुलेलक , धतुर खोआए धन  लेल।  \nआगे  माई, काितक गणपित दुइजन बालक  , जग भर क निह  जान।  \nितनका अभरन िकछुओ न िथकईन,  रितएक सोन  निह  कान।  \nआगे माईसोना /g265पा अनका  सुत  अभरनअपन /g264/g406क माल।  \nअपना सुत लए  िकछुओ ने जुरइिनअनका लए जंजाल।  \nआगे  माईछन मे हेरिथ कोिट धन –बकसिथ  \nतािह देबा  निह थोर।  \nभनिह िव/g324ापितसुनुहे  मनाईनिथका िदग/g294बर  भोर।।  \n  \nअहु गीतक अ/gप88तस म/g।7ृ /gपषपवेश क जैत छिथ गायक -साधक च/gप8।डे/gपख8र झा . /g।ृ4वर साधना म/g।7ृ अतेक /gपषपवीन जे िबना \nकुनो अवरोध के गबैत रहैत छिथ। गीत घुसकैत निह दौरैत अिछ ।श/gप9पदक अनु/gपषखप आरोहन अवरोहन अव/g।ृपय  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \nहोइत छैक मुदा भावना के स/gप94/gपषपेषण त बेजोड़ छैक। गायक गीत संगे /gप88याय करैत छिथ , िव/g।प4ापित संगे /gप88याय \nकरैत छिथ, आ अंततः गीतक भाव संगे /gप88याय करैत छिथ।  \n/g।ृ4प/g41ष िकनाई आव/g।ृपयक अिछ जे िहनकर उपल/gप9पध सी . डी. अथवा डी. वी. डी. केर स/gप94ब/gप88ध म/g।7ृ हम कुनो \nछंद, ताल, मा/gपखखा , अथवा रागक /g।ृ1याकरण आ गिणत केर सू/gपखख के आधार पर निह िलखने छी। अहेन निह त \nहमर िश/gपखपा अिछ आ निहये हमर साम/gप8खय/g।ष1। हमर /gपषपयास गीत सुिन , बुिझ जे गीतक कोि/gप7पनिटक आ बोल केर \nभाव आ गायन के /gपषपित सामा/gप88य /gपख7ोता केर भाव जैत छैक तकर स/gप94ब/gप88ध म/g।7ृ वात/g।षखलाप करब। सैह एिह म/g।7ृ \nकएल गेल अिछ। \n  \n२ \nगजे/g288/gं06  ठाकुर  \nमैिथली सी.डी. ए/g298ब म \nमैिथलीक िकछु  सी.डी. अ/gप98बमक  िल/g।ृ4ट  /gपषप/g।ृ4तुत  अिछ। \nगुणक दृि/g41षकोणसँ जागे महतो आ जागे राउत क संग  िबरासी सदा बेछप छिथ।  धनीराम महतोक स/g।।4ेश  \nआिदक दरभंगा रेिडयो /g।ृ4टेशनपर  रसा/g।ृ4वादन  केिनहार क/gप4। ओ मोन पिड़ जेता। आब धनीराम महत   दरभंगा \nरेिडयो /g।ृ4टेशनपरसेहो  अनुपल/gप9पध  छिथ,   दरभंगा रेिडयो /g।ृ4टेशन  अपन आक/g।षखइवसँ हुनका िनकालत तहूपर संदेह \nअिछ। \nिमिथलाक लोकसंगीतक अ/gप98बमक  एकटा छोट सूची /gपषप/g।ृ4तुत  अिछ। \n \nधनीराम महतो ( स/g।।4ेश  आिद दरभंगा रेिडयो /g।ृ4टेशन - आब अनुपल/gप9पध - दरभंगा रेिडयो /g।ृ4टेशन  अपन आक/g।षखइवसँ \nएकरा िनकालत तहूपर संदेह) \nकािरक झूमर- जागे महतो आ जागे राउत (गंगा कैसे/g।84स ) \nसोखा झूमर- जागे महतो आ जागे राउत (टी सीरीज) \nhttps://youtu.be/p-LQS2ZHJ9o?list=PLTwW4p11kfqqUeI442nSqvoKWQ5aFs9bo  \nhttps://youtu.be/gZsK3ZwXpYA  \nhttps://youtu.be/Vmmighmi3hk  \nhttps://youtu.be/sYT5iTsC3a4   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \n \nगोिव/gप88द  झूमर- जागे महतो आ जागे राउत (गंगा कैसे/g।84स ) \nगहील माता के पूजा- िबरासी सदा (गंगा कैसे/g।84स ) \nकाली माइ के पूजा- िबरासी सदा (गंगा कैसे/g।84स ) \nभुइंया बाबा के पूजा- िबरासी सदा (गंगा कैसे/g।84स ) \nगंगा माइ के पूजा- िबरासी सदा (गंगा कैसे/g।84स ) \nभुइया बाबा -भगैत /gपषपसंग - रमाका/gप88त  पिजयार (गंगा कैसे/g।84स ) \nबाबा ब/gप71तौर  भुइया बाबा- सकलदेव दास आ साथी ( सु/gपषपीम  वीिडयो) \nभ/gप7ृत  /gप7षयोित  (भगैत /gपषपसंग )- रंजीत पिजयार (नीलम वी.सी.डी.) \nबैताली यादव- तपे/gपख8र  यादव आ कामे/gपख8र  यादव (गंगा कैसे/g।84स ) \nकुँवर बृजवान- (गंगा कैसे/g।84स ) [गीत मैिथली संवाद िह/gप88दी ] \nभुखना-भुखनी- राम खेलावन महतो, नेथल म/gप8।डल , मही/gप88दर  यादव, राम असे/gपख8र  दास, हेमू मुिखया आ िब/gप98टु \nमुिखया [गीत मैिथली संवाद मैिथली] \nरेशमा चूहड़मल- रामवृ/gपखप  ठाकुर ए/gप8।ड  पाट/g।ष8  (गंगा कैसे/g।84स ) [गीत मैिथली संवाद मैिथली आ िह/gप88दी ] \nराजा स/g।।4ेश - िवदेिशया नाच पाट/g।ष8 , देवे/gप88/g4ृष  साहनी आ पाट/g।ष8  (गंगा कैसे/g।84स ) [गीत मैिथली संवाद िह/gप88दी ] \nआ/g।।4ा  /gपष4दल  झग/gपषख  बध- - िवदेिशया नाच पाट/g।ष8 , देवे/gप88/g4ृष  साहनी आ पाट/g।ष8  (गंगा कैसे/g।84स ) [गीत मैिथली संवाद \nिह/gप88दी ] \nसंत बाबा क/gपषख  िखरहरी- /gपष4दल  पिजयार ( जय/gपख7ी  कैसे/g।84स ) [गीत मैिथली आ िह/gप88दी  संवाद िह/gप88दी ] \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n जगदीश चं/gं06  ठाकुर अिनल \nमहाकिव च/g288दा  झा कृत रामायणक सु/g288दरका/g283डक  एलबम \n \n  \nिमिथलाक /gपषपिस/g।पृ  गायक-गाियका /gपख7ी  िवकास झा आ रि/g।ृपम  झाक /g।ृ4वरमे किववर च/gप88दा  झा िवरिचत िमिथला \nभाषा रामायणक सु/gप88दरका/gप8।डक  एलबम दू भागमे यू- /g।84यूब  पर उपल/gप9पध  अिछ। अ/gप87याय  2 धिर /gपषप/g।ृ4तुत  कएल \nगेल अिछ। \nhttps://youtu.be/1ZED0SeYJwY?list=PLUmTaUxB0Bdv9bzu qkjpfKB0Uly1IAGoA  \nhttps://youtu.be/ZKkd-UCNSEA  \nएिह पर हमर म/gप88त/g।ृ1य  /gपषप/g।ृ4तुत  अिछ : \n1. /gपषप/g।ृ4तुित  : शारदे /gप94यूिजक  । \n2.योगदान : हेमानंद ठाकुर, शिशका/gप88त  झा आ   श/gप94भुनाथ    झा आजाद   । \n3.संगीत : रि/g।ृपम  आ िमिथलेश झा ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \n4. /g।ृ4वर     : /gपख7ी  िवकास झा आ रि/g।ृपम  झा। \n5. /g।ृ4वरक  /gपषपभाव  : मधुर, मनमोहक, आन/gप88ददायक।   \n6.संगीतक /gपषपभाव  : िवल/gपखपण  । \n7. /gपषप/g।ृ4तुितक  कोिट : /gपषपभावशाली।  \n8. उ/gप74चारण   :    अिधक/g।ष4श  श/gप9पद  सबहक उ/gप74चारण   एकदम शु/g।पृ  भेल अिछ। अपवाद   /g।ृ4व/gपष4प  िकछु श/gप9पद  सभमे \nकतहु-कतहु उ/gप74चारण  दोष अिछ , जािहसं बचल जा सकैत छल । जेना ई श/gप9पद  सभ : \n     श/gप9पद                                     उ/gप74चारण  \n    शूिन                                          शूनी \n   अपन                                        अ/gप9ृपन  \n   सपन                                         स/gप9ृपन  \n    बैिश                                          बैशी \n   अनुकूला                                   अनुकुला \n   करित                                        करती \n    अविन                                        अवनी \n9. अ/gप88य  दोष : अ/gप87याय  2 मे किव/gपख4  धना/gपखपरी  गीत, सवैया छ/gप88द , गीत काफी, गीत पिहल, दोसर आ तेसरक \nचािरम प/g।ष।ित  धिर गायनमे निह आएल अिछ । \n10. िट/gप9ृपणी   :   मैिथलीमे उपल/gप9पध  आ हमर देखल-सूनल िकछु उ/gप74च  कोिटक एलबमक /gपख7ेणीमे एिह एलबम क/g।7ृ \nराखब। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \n \nबालान/g।ष4 कृते \nिवदेह मैिथली मानक भाषा आ मैिथली भाषा स/g29ंपादन  पा/g38थय/g389म  \nभाषापाक  \nगजे/g288/gं06  ठाकुर  \nमैिथलीमे बाल सी.डी अ/g298बमक  सव/g361था  अभाव  \nमैिथलीमे बाल सी.डी अ/gप98बमक  सव/g।ष1था  अभाव अिछ। तैयो एकटा छोट संकलन िलंकक संग /gपषप/g।ृ4तुत  अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \nमैिथली नाटक बुिधयार छौडा आ रा/g2थ2 स, २५ नोभे/gप94वर  2011, रिसयन क/gप98चर  से/gप88टर , कमल पोखरी , \nकाठमा/gप8।डूमे /gपषप/g।ृ4तुत   \nलेखन रमेश रंजन \nhttps://youtu.be/lbyItMF9STE  \nhttp://maithili-drama.blogspot.in/2011/12/blog-post_27.html  \nक/g312ा  हौ हमहू जेबै इ/g30ंकूल  \nhttps://youtu.be/zikDHR8IXXc   ( धीरे/gप88/g4ृष  पूजा) \nhttps://youtu.be/rRjJmckzhSg  \nगु/g26ंदेव  कामत  \nhttps://youtu.be/7ZzEsE8XULc  \nअंजना इ/g30ंसर  \nhttps://youtu.be/J2FNIeMdopM  \nरजनी प/g298लवी  \nhttps://youtu.be/_wlw2gjFyJQ  \nhttps://youtu.be/LSDRp1bmE-w?list=PLE58799CC1970F50F  \nhttps://youtu.be/3oL_MGVAm2g?list=PLE58799CC1970F50F  \nhttps://youtu.be/BiTT330h9ok?list=PLE58799CC1970F50F  \nममता गाबय गीत  (मैिथली िफ/gप98म ) (सौज/gप88य : केदार नाथ चौधरी) \nmamitohar.mp3  (सुमन क/gप98याणपुर ) \nhttps://youtu.be/CcN4w47e4Fg  \nhttps://youtu.be/vDMv-qUVDRg  \nArr_Bakri_Geeta_Dutt   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \nKahu_Rame_Ram_Mahendra_Kapoor  \nिव/g2थ8क  पिहल देशभि/g2ण0त  गीत  (दूव/g।षख/gपखपत  मं/gपखख  , शु/gप7ृल यजुव/g।71द अ/gप87याय २२, मं/gपखख २२: साभार \nआइ.आइ.एस.एच.)Doorvakshat_Mantra.mp3  \n वण/g361माल ◌ा     (शु/g।पृ  उ/gप74चारणक  लेल: साभार सं/g।ृ4कृत  भारती )   \nAtoGya.mp3  \n(बालमंडली िकशोर-जगत ) : गजे/gप88/g4ृष  ठाकुर   \nGajendraThakurI0.mp3  \n  \nजानकी एफ.एम. \nसामाचकेव◌ा पर िबशेष िरपोट/g।ष1 २०१० \nhttps://youtu.be/AmLvMzZrfO8  \nhttps://youtu.be/3rAcKjUfijw  \nचना जोर गरम  \nhttps://youtu.be/H1vyD058V3Q  \nhttps://youtu.be/QUBS5v1Cufk  \nhttps://youtu.be/-H278XhHD6g  \nhttps://youtu.be/0UjFakZe4BM  \nhttps://youtu.be/_26zQlsDLPU  \nhttps://youtu.be/Znmt3F7D98M  \nhttps://youtu.be/kldDIcnL25k  \nhttps://youtu.be/P7k9CnIaLds  \nhttps://youtu.be/230RK3DB5SI   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n41 \n \nhttps://youtu.be/GiT6oT4yaac  \nhttps://youtu.be/V7g6wcp45RQ  \nhttps://youtu.be/Ix6QF3fkNOU  \nबौआ चान सन  (िवजय/ काजोल) \nhttps://youtu.be/3txJOqUySZw  \nhttps://youtu.be/SW4fX6Wigrs  \n  \nदी/g2थ2ा  भारती  \nhttp://youtu.be/pTPYg_4a_II   \nhttp://youtu.be/25NmustCBPI   \nhttp://youtu.be/k43HnEW-TBk   \nhttp://youtu.be/LXhMeEPnqys   \nगीत-गोिव/g288ददा स (गायन दी/g2थ2ा  भारती ) \nhttp://youtu.be/BJEH6Cy4rNk  \nhttp://youtu.be/9Jvupm02uHg  \nhttp://youtu.be/Sn3H8yuH9PU  \nhttp://youtu.be/EpAvkk9Qa40  \nhttp://youtu.be/FNWGQz1evRg  \nhttp://youtu.be/D2AxSdv8LyA  \n \nमैिथली गजल (गजल- गजे/g288/gं06  ठाकुर, गायन दी/g2थ2ा  भारती) \nhttp://youtu.be/WDcPyKqAKIc  \nhttp://youtu.be/weA0vk5-d8g  (बहरे मुतकािरब) \nhttp://youtu.be/vma-sniQ8zs  \nhttp://youtu.be/b2ti1ASefn4  \n82 म सगर राित दीप जरए, स्थान- गजेन् /g4ृष ठाकुर जीक िनज आवास, गाम- म/g।7ृहथ , िजला- मधुबनी। \nिद न/g।ष4क - 31 मई 2014 (शिन िदन), समए- संध्या छह बजेसँ। गोष्ठीक  नाओं- कथा बौ/g।पृ  िस /g।पृ मेहथपा \nसगर राित दीप जरए। \nआयोजनक खेप- ८२ म आयोजन, संयोजक- गजेन् /g4ृष ठाकुर।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n42 \n \nिवशेषता- बाल सािहत्यपर केन्ि/g4ृष त। \nhttps://www.youtube.com/watch?v=lnu6pf9e7zY   \n  \nहमर देवान/g288द  नाम यौ  \nhttps://youtu.be/G2DYX8fouNE  \nमाए िकन दे गै बकड़ी  \nhttps://youtu.be/TtnPyo3tJBA  \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \n \n िवदेह \n \nमैिथ ली सािह/gप84य आ/gप88दोलन  \n (c)2004-17. सव/g।षखिधकार लेखकाधीन आ जतऽलेखकक नाम नैअिछ ततऽसंपादकाधीन।िव देह - /gपषपथममैिथली \nपाि/gपखपक ई -पि/gपखखका  ISSN 2229-547X VIDEHA स/gप94पादक : गजे/gप88/g4ृष ठाकुर। सह -स/gप94पादक : उमेश मंडल। \nसहायक स/gप94पादक : राम िव लास साहु, न/gप88द िवलास राय , स/gप88दीप कुमार साफी आ मु/g।8पाजी (मनोज कुमार \nकण/g।ष1)। कला- स/gप94पादन : /gप7षयोित झा चौधरी। स/gप94पादक - नाटक-रंगमंच-चलिच/gपखख - बेचन ठाकुर। स/gप94पादक - \nसूचना-स/gप94पक/g।ष1-समाद- पूनम मंडल। स/gप94पादक - अनुवाद िवभाग- िवनीत उ/gप84पल।  \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ/gपषपकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण/g।ष1 उ/gपख4रदािय/gप84व लेखक गणक म/gप87य \nछि/gप88ह )ggajendra@videha.com क/gप4।मेल अटैचमे/gप8।टक /gपषखपम/gप4। .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉम/g।71टमे पठा \nसकै छिथ।रचनाक संग रचनाकार अपन संि/gपखप/gप9ृत पिरचयआ अपन /g।ृ4कैन कएल गेल फोटो पठेता , से आशा \nकरै छी। रचनाक अंतमेटाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल /gपषपकाशनक हेतु िवदेह (पाि/gपखपक ) ई \nपि/gपखखकाक/gप4। देल जा रहलअिछ।एतऽ /gपषपकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक /सं/g।91हक/gपख4/g।षख लोकिनक लगमे \nरहति/gप88ह , मा/gपखख एकर /gपषपथम /gपषपकाशनक / ि/gपषपंट -वेब आक/g।षखइवक / आक/g।षखइवक अनुवादक आ आक/g।षखइवक ई -/gपषपकाशन /  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१७  म  अंक  ०१  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१७ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n43 \n \nि/gपषपंट -/gपषपकाशनक  अिधकार ऐ ई- पि/gपखखकाक/gप4। छै।  ऐ ई पि/gपखखकाक/gप4। /gपख7ीमित ल/g।खृमीठाकुर /g।पखारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक/gप4। ई /gपषपकािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004-17 सव/g।षखिधकार सुरि/gपखपत। िवदेहमे /gपषपकािशत सभटारचनाआ आक/g।षखइवक सव/g।षखिधकार रचनाकार आ \nसं/g।91हक/gपख4/g।षखक लगमे छि/gप88ह। रचनाकअनुवाद आ पुनः /gपषपकाशन िकंवा आक/g।षखइवक उपयोगक अिधकार िकनबाक \nहेतुggajendra@videha.co.in पर संपक/g।ष1 क/gपषख। ऐ साइटक/gप4। /gपषपीित झा ठाकुर , मधूिलका चौधरीआ रि/g।ृपम \nि/gपषपया /g।पखारा िडजाइन कएल गेल। ५ जुलाई २००४ \nक/gप4।http://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html “भ ालसिरक गाछ”- \nमैिथली जालवृ/gपख4सँ /gपषपार/gप94भ इंटरनेटपर मैिथलीक /gपषपथम उपि/g।ृ4थितक या/gपखखा िवदेह - /gपषपथम मैिथली पाि/gपखपक ई \nपि/gपखखका धिर पहुँचल अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई /gपषपकािशत होइत अिछ। आब “भालसिरक \nगाछ” जालवृ/gपख4 'िवदेह' ई-पि/gपखखकाक /gपषपव/gप7ृताक संग मैिथली भाषाक जालवृ/gपख4क ए/g।91ीगेटरक /gपषखपमे /gपषपयु/gप7ृत भऽ रहल \nअिछ। िवदेह ई- पि/gपखखका ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि/g320र/g304तु   ","size_mb":0.52,"has_text":true},"Videha 218.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 218.pdf","name":"Videha 218.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २१८ म अंक १५ जनवरी २०१७ (वष/gंण1 १० मास १०९ अंक २१८)\n \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. ग /ख़शय4  \n२.१.व/g288दना अव/gो0खथी दुबेजीक िह/g288दी कथा (अनुवाद आशीष अनिच/g288हार /gो2ड़ारा) \n२.२.डॉ. कैलाश कुमार िम/g2ड़ढ़ - महाराजा पंिहबा: मिणपुर केर ग़रीब नबाज़  \n२.३.रबी/g288 /gख06 नारायण िम/g2ड़ढ़ - विर/gखृढ़ नागिरक  \n२.४.बीहिन कथा- ठ'रल सीरक.  : सुकेश साहनी (िह/g288दीसँ मैिथली मैिथली /g26ड़पा/g288तरण - मु/gो82ाजी) \n  \n३. प /ख़शय4  \n३.१.आशीष अनिच/g288हार - ३ टा गजल  \n३.२.डा िजयाउर रहमान जाफर- आजाद गजल  \n३.३.१. डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह”- ६ टा किवत२.बाबा बै/ख़शय4न ा थज ी क  आजाद गजल  \n३.४./ख़य6यण व  कुमार-राईत इजोिरया ताइक रहल अछ ि◌ \n  \n४.ब◌ा ल ान /ख़श64  कृते- १.रतन कुमार लाल दास- कोईली बाजी रहल अई २. डॉ. शिशधर कुमर- ७ टा बाल किवत ◌ा \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/ख़यषषकल ा / फोट ो  सभक  फाइल स भ  डाउन लो ड कर ब ाक  ह ेतु नीच /ख़श6श क ि लंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE \n िवदेह आक/gंण5इव  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \nJoin official Videha facebook group. \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह  जालव ृ /ख़यष4 क ि ड सकसन फोरमपर  जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह /ख़शयषारा  संचािलत \"आमंि /ख़यषष त  रचनापर आ मंि/ख़यषष त  आलोचकक ि ट/ख़यए0 प णी \" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि/ख़यषषत  कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाध ि म/ख़श61त ापर  िट/ख़यए0 पण ी  करबा लेल कैलाश कुमार िम/ख़यषछज ीक/ख़य4श  आमंि/ख़यषषत  कएल जा रहल \nछिन। दूनू गो ट ा क/ख़य4श  औपचािरक सूचना जि/ख़यएूदय े  पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई /ख़य6यका िश त  कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ ि ट/ख़यए0 प णीकत/ख़श6ष  म ध ुक/ख़श64 त  झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे त ी न  टा  ि व शेष /ख़श64 क तीन स ा ि ह /ख़यू4यक ा रपर /ख़य6यका िश त  केलक \nजकर म ा प दंड छल  सा लमे दूटा  ि व शेष/ख़श64क जी िव त  सा िह/ख़यू4यकारक उपर र हत जइ म े एक टा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी  स ा ल क स ा ि ह /ख़यू4यक ार रह त ा तँ द ो सर ४०-५० सालक ( मैिथल ी  स ािह/ख़यू4य क ा र मने  भ ारत आ न ेपाल \nदूनूक)।  ऐ /ख़शूएम मे अर ि व/ख़यूूद  ठ ाकुर ओ जग दीश च ं/ख़406  ठाक ु र \"अिनल\"जी प र िव शेष/ख़श64 क िनकिल चुकल अिछ। \nआग ूक िवश ेष/ख़श64क िकन का प र हु अ ए  तइ लेल एक  मा स  पिहनेसँ पाठ कक  स ुझा व  म/ख़श6शगल  गेल छल।   पाठकक \nसुझा व  आए ल  आ  ओइ  सुझाव अंत ग /ख़श61त  ि व द ेहक ि कछु अि गला  ि व शेष /ख़श64 क परमे /ख़यषू र का प ि ड़ , वीरे/ख़यूू /ख़406 मि/ख़यएूल क आ \nकमला चौधर ी पर  रहत। हम र सबह क /ख़य6यय ा स रहत जे ई ि व श े ष /ख़श64 क स भ २०१७ मे /ख़य6यकाि श त  हुअए मुद ा ई  \nरचनाक उपल/ख़यएयधत ा पर ि न भ/ख़श61 र  करत।  मन े रचनाक उपल/ख़यएयधता क  ि हस ाबस ँ स मए  ऊपर -ि न/ख़यछ4चा भऽ सकैए।  सभ \nगो ट ा सँ आ/ख़शए1 ह ज े ओ अप न -अपन रचना ggajendra@videha.com पर पठा दी। \n ई-प/ख़यषष  \nिवदेह गीत-संगीत क/ख़शछ0ि/ख़406 त  अंक पढ़लहुँ (217) \nिदनेश यादव भाई जी /ख़शय0ा र ा  िलखल गेल लेख के लेल /ख़य6यिति /ख़शूएय ा   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \nबहुत िनक आ शा/ख़यूूद ि भ /ख़श61क  िलखलॱ भाई जी, हम मैथली बहुत नई िलख पावै िछ मु/ख़शय0ा  अहा के िलखल लेख \nपढला के बाद ई मालुम भेल मैथिल वा िमिथला के िठकेदार सभ लुइट रहल अिछ । िकछु िदनु पिहलो \nजनकपुर मे जनकपुर स ा िह/ख़यू4 य  म ह ो /ख़यू4सव  भेल छयल ..... ओ का य /ख़श61/ख़शूएम  के ि ल/ख़श04ट  वा व/ख़यछ0ता  सभ के नाम \nदेखलाके बाद हम बहुत दुिखत भेलउ.....तब हमरा बुझायल जे शायद हम िमिथला मे त रह/ख़शछश  िछ मु/ख़शय0ा  हम \nमैिथल कम सोलकन बेसी िछ....एके टा बात कहव ...िमिथला र मैिथली के करो िपता जी के अज/ख़श61न  स/ख़यए4 प त ी  \nनै छैयक....जय िमिथला जय मैिथली \n-अन/ख़यूूत  अनुराग \nिवदेह गीत-संगीत क/ख़शछ0ि/ख़406 त  अंक पढ़लहुँ (217)। कोनो स ा िहि/ख़यू4य क  पि/ख़यषषका  /ख़शयषार ा  गीत-संगीत लेल पूरा अंक देब \nसे /ख़य6यायः  पिहले बेर भेल हएत। सभ आलेख एकटा-एकटा िबंदु लऽ कऽ उठल अिछ आ भ िव/ख़श0शयम े  एकर मह/ख़यू4व  \nबुझेतै। अइ अंक लेल ि व देह क/ख़य4श  तँ बधाइए संगे-संग सभ लेखक सेहो बधाइ \n-आशीष अनिच/ख़यूू ह ा र  \nअंक 216मे स ुश ा/ख़यूूत  झा \"अवलोिकत\"जीक किवता पिढ़ नीक लागल। हुनकर आरो किवता आएत से आशा \nअिछ। डॉ. शिशधर कुमर जीक बाल किवता नीक छिन मुदा नमहर वा/ख़यछ0य  सभहँक कारणे ई किवता सभ \nपाठ कऽ सकत ई िवचारक िवषय। कैलाशजीक जािह त रह /ख़शछ0  आलेख आिब रहल अिछ ओिह ि ह स ाब /ख़शछ0  आबए \nएकटा पोथी िवचार बिनते छै। \n-आश ी ष  अन ि च/ख़यूू ह ा र  \n \nिवदेह स/g2उथमान  \nिवदेह समाना/g288तर सािह/g28थय अकादेमी स/g2उथमान  \n१.िवदेह समाना/g288तर सािह/g28थय अकादेमी  फेलो पुर/gं0थकार २०१०-११   \n२०१० /ख़यषछी ग ोिव/ख़यूूद झा (सम/ख़शए1  य ो ग दान ले ल ) \n२०११ /ख़यषछी रम ा न /ख़यूूद रेणु (स म/ख़शए1  य ो ग दान ल ेल ) \n२.िवदेह समाना/g288तर सािह/g28थय अकादेमी पुर/gं0थकार २०११-१२   \n२०११ मूल पुर/ख़श04 का र - /ख़यषछी  जग दीश  /ख़य6यसा द  म /ख़यूश डल (गामक िजनग ◌ी, कथा सं/ख़शए1ह ) \n२०११ ब ा ल स ा ि ह /ख़यू4य पुर/ख़श04कार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथ ा सं/ख़शए1 ह ) \n२०११ य ु व ा प ुर /ख़श04 का र - आन /ख़यूूद कुम ा र झा  (कलह ,  नाटक) \n२०१२ अ न ुव ाद प ुर/ख़श04कार - /ख़यषछी  रामल ो चन ठाकुर - (प/gं2ंानदीक माझ ◌ी, ब/ख़श64 /ख़यछयल ा - म ा िनक बं/ख़शय4 ो प ा /ख़यूछय ा य ,  उप/ख़यूूयास \nब/ख़श64/ख़यछय ला सँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा स/g2उथमान २०१२-१३ (वैकि/g2उ8पक सािह/g28थय अकादेमी पुर/gं0थकारक /g2ण5पमे /g2ण2िस/gं20 ) \n1. िवदेह समाना/g288तर सािह/g284य अकादेमी फेलो पुर/g304कार  2012  \n2012  /ख़यषछ ी राजन/ख़यूूद न ल ा ल  द ास  (सम/ख़शए1  योगद ा न  ल ेल ) \n2. िवदेह भाषा स/g294मान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g284य अकादेमी पुर/g304कारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n२०१२  बाल  सािह/ख़यू4य पुर/ख़श04 का र  - /ख़यषछी जगद ीश /ख़य6य स ाद म/ख़यूशडल क/ख़य4श  “तरेगन ” बा ल /ख़य6येरक िवह ि न  कथ ा  स ं/ख़शए1 ह   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n२०१२  मूल प ुर /ख़श04कार  - /ख़यषछी  राजद ेव म /ख़यूशड लक/ख़य4श  \"अ/g2उथबरा \" ( किव त ा सं/ख़शए1ह ) लेल। \n2012  यु व ा प ुर/ख़श04 का र - /ख़यषछीमत ी /ख़यछ6योि त सुन ी त च ौ ध रीक  “अिच/gंण1स ” ( किवत ा  स ं/ख़शए1 ह ) \n2013  अनुवाद पुर/ख़श04कार - /ख़यषछ ी  न रेश कुमार  ि व क ल  \"ययाित\" ( म र ा ठ ी  उ प/ख़यूूयास /ख़यषछ ी  ि व /ख़श0श णु  सखार ा म  खा/ख़यूशड ेकर ) \nिवदेह भाषा स/g2उथमान २०१३-१४ (वैकि/g2उ8पक सािह/g28थय अकादेमी पुर/gं0थकारक /g2ण5पमे /g2ण2िस/gं20 ) \n२०१३  बाल  सािह/ख़यू4य पुर/ख़श04 का र  – /ख़यषछ ीमती /ख़यछ6य ोित  स ुन ी त चौध र ी - “देवीजी” ( बाल िनब/ख़यूू ध सं/ख़शए1ह ) लेल। \n२०१३  मूल प ुर /ख़श04कार  - /ख़यषछी  बे चन ठा क ु र क/ख़य4श  \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" ( ना ट क सं/ख़शए1ह ) लेल। \n२०१३ य ु व ा प ुर /ख़श04 का र - /ख़यषछी उ मेश म/ख़यूशडल क/ख़य4श  “िन/gं02तुकी ” ( कि व ता सं/ख़शए1ह )लेल। \n२०१४ अ न ुव ाद प ुर/ख़श04कार - /ख़यषछी िवन ीत उ/ख़यू4प ल क/ख़य4श  “मोहनदास ” ( िह/ख़यूूद ी उप/ख़यूूय ा स /ख़यषछ ी उदय  /ख़य6यकाश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स/g2उथमान  २०१४-२०१५  (समाना/g288तर सािह/g28थय अकादेमी स/g2उथमान ) \n२०१४ मूल पुर/ख़श04 का र - /ख़यषछी  न /ख़यूूद िवल ा स  राय (सखारी पेटार◌ी- लघु कथ ा  सं/ख़शए1ह ) \n२०१४ ब ा ल पुर /ख़श04 कार - /ख़यषछी जगद ी श /ख़य6य स ाद म/ख़यूशडल  (नै धारैए - ब ा ल उ प/ख़यूूय ा स ) \n२०१४ य ु व ा प ुर /ख़श04 का र - /ख़यषछी आशीष अन ि च/ख़यूूहार (अनिच/g288हार आखर - गजल सं/ख़शए1ह ) \n२०१५ अ न ुव ाद प ुर/ख़श04कार - /ख़यषछ ी श /ख़यए4भ ु क ुमार ि स ंह  ( पाखलो -  तुक ा राम रा म ा  शे ट क कॲकण ी  उ प/ख़यूूय ा सक म ै ि थल ी  \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28थय , मूित/gंण1कला , िश/g2उ8प आ िच/g255कला /g252े/g255मे िवदेह स/g2उथमान २०१२  \nअिभ नय- मु/g271य अिभनय  , \nसु /ख़यषछ ी  ि श  /ख़यएू पी  कुमारी, उ/ख़411 - 17  िप त ा  /ख़यषछ ी ल/ख़शष0 म ण झा \n/ख़यषछी  शोभा क ा/ख़यूू त  महतो, उ /ख़411 - 15  िप ता- /ख़यषछी रामअवत ा र  महत ो , \nहा/gं0थ य -अिभनय  \nसु /ख़यषछ ी  ि /ख़य6य  यंका कुमारी, उ /ख़411 - 16,  िप ता- /ख़यषछी  वै /ख़शय4नाथ  स ा ह  \n/ख़यषछी  दुग /ख़श6षनंद  ठाकुर ,  उ /ख़411 - 23,  िप ता- /ख़श04 व . भरत ठाकुर \nनृ/g28थ य  \nसु /ख़यषछ ी  स ु लेख ा कुमार ी ,  उ/ख़411 - 16,  िप ता- /ख़यषछी  हरेराम यादव  \n/ख़यषछी  अमीत र ंज न ,  उ/ख़411 - 18,  िप ता- न ा ग े/ख़यषू र  कामत  \nिच /g255कला  \n/ख़यषछी  पनकला ल  म/ख़यूशडल ,  उमेर- ३५, िपता- /ख़श04व . सु/ख़यूू द र म /ख़यूशडल ,  गाम छजना \n/ख़यषछी  रमेश कुम ा र भारत ी ,  उ /ख़411 - 23,  िप ता- /ख़यषछ ी म ोत ी  म/ख़यूश ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \n/ख़यषछी  परमान/ख़यूू द  ठाकुर, उ /ख़411 - 30,  िप ता- /ख़यषछ ी न थुन ी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \n/ख़यषछी  बुलन र ाउत ,  उ /ख़411 - 45,  िप ता- /ख़श04 व . िच /ख़यएू ट ू  राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \n/ख़यषछी  बहादुर राम ,  उ/ख़411 - 55,  िप ता- /ख़श04  व . सरजुग राम  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \nिश/g2उ8पी -व/gं0थतुकला  \n/ख़यषछी  जगदीश  मि/ख़यएूलक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूित/gंण1-मृि/g25थका कला  \n/ख़यषछी  यदु नंदन  पंि ड  त, उ/ख़411 - 45,  िप ता- अशफ/ख़श6ू पंिड  त \nका/gथ17 -कला \n/ख़यषछी  झ म ेली  मु िखया , िपता  /ख़श04व . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आ/g28थमिनभ/gंण1र सं/gं0थकृित  \n/ख़यषछी  ल छम ी  द ा स ,  उमेर- ५०, ि पता  /ख़श04व . /ख़यषछ ी फण ी  द ास ,  गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प/g255कािरता स/g2उथमान  \n-२०१२ /ख़यषछ ी न वे/ख़यूूद ु कुम ा र  झ ा  \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28थय , मूित/gंण1कला , िश/g2उ8प आ िच/g255कला /g252े/g255मे िवदेह स/g2उथमान २०१३    \nमु/g271य अिभनय -  \n(1) सु/g257ी आशा कुमारी सुपु/g255ी /g257ी रामावतार यादव , उमेर- १८, पता- गाम+पो/ख़श04 ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. समसाद आलम सुपु/g255 मो . ईषा आलम, पता- गाम+पो/ख़श04 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3) सु/g257ी अपण/gंण5 कुमारी  स ुप ु/ख़यषष ी /ख़यषछ ी मन ो ज कुमार स ा ह ु ,  ज/ख़यूू म  ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि /ख़शष0 म  िन य /ख़श6श ,  पो/ख़श04 ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा/gं0थ य –अिभनय- \n(1)  /g257ी /gथ0उ/gंं2दवे पासवान उफ/gंण1 रामजानी पासवान  सुपु/ख़यषष - /ख़श04 व . ल /ख़शष0 म ी  पासवान, पता- गाम+पो /ख़श04  ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) टा◌ॅिस फ आलम सुपु/g255 मो . मु/gं0थ ता क आलम, पता- गाम+प ो /ख़श04 ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28थय , मूित/gंण1कला , िश/g2उ8प आ िच/g255कला /g252े/g255मे िवदेह स/g2उथमान  (म/gंणथगिन खबास सम/gंउ1 योगदान \nस/g2उथमान ) \nशा/gं0थ /g255ी य संगीत सह तानपुरा : \n/g257ी रामवृ/g252 िस ◌ ंह सुपु/g255 /g257ी अिन  /g2ण5/gं20 िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो/ख़श04 ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nम/gंणथगिन   खबास स/g2उथ मा न: िमिथला लोक सं/gं0थकृित संर/g252ण : \n/g257ी राम लखन साहु पे. /ख़श04 व . खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो /ख़श04  ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28थय , मूित/gंण1कला , िश/g2उ8प आ िच/g255कला /g252े/g255मे िवदेह स/g2उथमान  (सम/gंउ1 योगदान स/g2उथमान ): \nनृ/g28थ य  -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n(1) /g257ी हिर   नारायण म/g28ं ड ल स ुप ु/ख़यषष - /ख़श04 व . न /ख़यूू द ी  म/ख़यूश ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो /ख़श04  ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  सु/g257ी संगीता कुमारी सुपु/g255ी /g257ी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+पो/ख़श04 ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच /g255कला -  \n(1) जय /g2ण2काश म/g28ं ड ल सुपु/ख़यषष - /ख़यषछी  कु शे/ख़यषू र म/ख़यूश ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, प ो /ख़श04 ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) /g257ी च/g288 दन कुमार म/g28ं ड ल सुपु/ख़यषष /ख़यषछ ी भ ो ल ा  म/ख़यूश ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पो/ख़श04 ट - बेलही, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) सं/ख़य6यित  , छा /ख़यषष /ख़श04 न ा तक अंित म  व ष /ख़श61 ,  कला एवं िश /ख़यएू प  महािव /ख़शय4ा लय - पटना।     \nहिर मुिन य/gंणं / हारमोिनयम   \n(1)  /g257ी महादेव साह सुपु/g255 रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, व ा ड/ख़श61 - नं. ०९, पो/ख़श04 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  /g257ी जागे/g258र /g2ण2साद राउत  स ुप ु/ख़यषष  /ख़श04 व . र ा म/ख़श04  व /ख़य6षप रा उत ,  उमेर ६०, पता- गाम+पो /ख़श04  ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1)  /g257ी अनुप सदाय  सुप ु/ख़यषष  /ख़श04 व .   ,  पता- गाम- तुलिस याही, पो /ख़श04  ट - मनोहर प/ख़शय6 ी ,  थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  /g257ी क/g2उ8 ल र राम  सुपु/ख़यषष /ख़श04 व . ख/ख़शय6र राम ,  उमेर- ५०, गाम- ल ि /ख़शष0 म  िन य/ख़श6श ,  पो/ख़श04 ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1) वासुदेव राम  सुप ु/ख़यषष  /ख़श04 व . अनुप राम, गाम+पो/ख़श04 ट - ि◌ न म /ख़श61ली ,  वाड /ख़श61 न . ०७   ,  िज ला- सुपौल (िब हार) \nिश/g2उ8पी -व/gं0थतुकला -  \n(1) /g257ी बौकू मि/g2उ8 ल  क सुपु/ख़यषष दरबा र ी मि/ख़यएू ल  क, उमेर- ७०, गाम- लि/ख़शष0 म  िन य /ख़श6श ,  पो/ख़श04 ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2) /g257ी राम िव  लास धिर कार  सुपु/ख़यषष /ख़श04  व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो /ख़श04  ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूित/gंण1कला -मृित/gंण1कार कला -  \n(1)  घूरन पंिड त सुपु/g255 - /ख़यषछी  मोलहू पंिड  त, पता- गाम+पो/ख़श04 ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  /g257ी /g2ण2भु पंिड  त सुपु/g255  /gं0थ व .   ,  पता- गाम+पो/ख़श04 ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका/gथ17 -कला-  \n(1)  /g257ी जगदेव साहु सुपु/ख़यषष श नी च र  साहु ,  उमेर- ३६, गाम- ि◌ न म /ख़श61ली -प ुरव/ख़श6षस ,  िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  /g257ी योगे/g288 /gथ0ण ठाकुर सुपु/g255 /gं0थ व . बु/gं20ू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+पो /ख़श04  ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \nिकसानी- आ/g28थमिनभ/gंण1र सं/gं0थकृित -   \n(1) /g257ी राम अवतार  रा उत  सु प ु/ख़यषष  /ख़श04 व . सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो/ख़श04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2) /g257ी रौशन यादव  सुपु/ख़यषष /ख़श04  व . किप ले/ख़यषूर  य ा द व ,  उमेर- ३५, गाम+पो/ख़श04 ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ/gंंथा /महराइ-  \n(1)  मो. जीबछ  सुपु/ख़यषष मो . िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो/ख़श04 ट - बड़हारा, भाया- \nअ/ख़यूू ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \n/g257ी ब/g27थ चन म/g28ं ड ल सुपु/ख़यषष /ख़श04 व . सीत ा राम म/ख़यूश ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+प ो /ख़श04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g257ी रामदेव ठाकुर सुपु/g255 /gं0थ व . जागे/g258र ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+पो /ख़श04  ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (/g2ण2भाती ) गौिन हार  आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1) /ख़यषछी  सु कद ेव साफ ी  \nसुपु/ख़यषष /ख़यषछ ी    , \nपता- गाम इटहरी, पो /ख़श04  ट - बेलही, भाया- ि◌ न म/ख़श61ल ी ,  थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (/g2ण2भाती ) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1)  सुकदेव साफी सुपु/ख़यषष /ख़श04  व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, प ो /ख़श04 ट - बेलही, भाया- ि◌ न म /ख़श61ली ,  थाना- \nमरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  ले/gंंथु दास  स ुप ु/ख़यषष  /ख़श04 व . सन क म/ख़यूश ड ल पता- गाम+पो/ख़श04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1)  मो. गुल हसन  सुपु/ख़यषष अ/ख़यएय दु ल रसीद मरहूम, पता- गाम+प ो /ख़श04  ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  मो. रहमान साहब  सुपु/ख़यषष ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक-  \n(1)  /g257ी जगत नारायण म/g28ं ड ल सुपु/ख़यषष /ख़श04 व . खुश ी ल ा ल म /ख़यूश  ड ल, उमेर- ४०, गाम+पो/ख़श04 ट - ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) /g257ी देव नारायण यादव  सु पु/ख़यषष /ख़यषछी कु शुमल ाल  यादव ,  पता- गाम- बनरझुला, पो /ख़श04  ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1)  /g257ीमती फुदनी देवी  प/ख़यछएी /ख़यषछी राम फ ल म /ख़यूश ड ल, पता- गाम+पो/ख़श04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \n(2)  सु/g257ी सुिव  ता कुमारी सुपु/ख़यषषी  /ख़यषछी ग ंग ार ा म  म/ख़यूश ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पो/ख़श04 ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1)  /g257ी सीताराम राम  सुपु/ख़यषष /ख़श04  व . जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि/ख़शष0 म  िन य /ख़श6श ,  पो /ख़श04  ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) /g257ी ल/gं50 मी  राम  स ुप ु/ख़यषष  /ख़श04 व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो/ख़श04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nक/gंणंरनेट -  \n(1)  /g257ी च/g288 द र राम  सुपु/ख़यषष - /ख़श04 व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि /ख़शष0 म  िन य/ख़श6श ,  प ो /ख़श04 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. सुभान ,  उमेर- ५०, पता- गाम+प ो /ख़श04 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे/g288 जू वादक-  \n(1) /g257ी राज कुमार महतो  स ु प ु/ख़यषष  /ख़श04 व . ल/ख़शष0 म ी  महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ न म/ख़श61ली वाड /ख़श61 नं . ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2) /g257ी घुरन राम ,  उमेर- ४३, गाम+पो /ख़श04  ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)   /g257ी जीबछ यादव  स ुप ु/ख़यषष  /ख़श04 व . /ख़य6षप ा ल ाल  यादव ,  उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, प ो /ख़श04 ट - बेलही, भाया- \nि◌ न म /ख़श61ली ,  थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)   /g257ी श/g2उथ भु म/g28ं ड ल सुपु/ख़यषष /ख़श04  व . लखन म/ख़यूश ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो/ख़श04 ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ न म /ख़श61ली ,  ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख /gं0थ स कर- (िख /gं0थ सा  कहैबला)-  \n(1) /g257ी छुतह/g2ण5 यादव उफ/gंण1 राजकुमार , सुपु/ख़यषष  /ख़यषछ ी  रा म  खे ला व न यादव ,  गाम- घोघरिड हा, पो /ख़श04  ट - मनोहर \nप/ख़शय6 ी ,  थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2) बैजनाथ मुिख या उफ/gंण1 टहल मुिख  या- \n(2) सुपु/ख़यषष /ख़श04  व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो /ख़श04  ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिमिथला िच/g255कला - \n(1) सु/g257ी िम  िथ लेश कुमारी सु पु/ख़यषषी  /ख़यषछी राम द ेव /ख़य6य सा द  म/ख़यूश ड ल ‘झा /ख़य6षद ा र ’ पता- गाम- रसुआर, पो /ख़श04  ट -– मुंगराहा, भाया- \nि◌ न म /ख़श61ली ,  ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2) /g257ीमती वीणा देवी प/g27उी /g257ी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+पो/ख़श04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2) /g257ी िक  शोरी दास  सुपु/ख़यषष /ख़श04 व . नेब ैत  म/ख़यूश ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/ख़श04 ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ न म/ख़श61ल ी ,  ि◌ जला- सुपौल \n(िब हार)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \nतबला-  \n/g257ी उपे/g288 /gथ0ण  चौधरी सुपु/ख़यषष /ख़श04  व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+प ो /ख़श04  ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g257ी देवनाथ यादव  सुपु/ख़यषष /ख़श04 व . स व /ख़श61जीत या दव, उमेर- ५०, गाम- झ/ख़श6श झप/ख़शय6 ी ,  पो/ख़श04 ट - पीपराही, भाया- लदिन य/ख़श6श ,  िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1)  /ख़यषछी  पंची  ठाकुर ,  गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1)  /g257ी कु/g288 दन कुमार कण/gंण1 स ुप ु/ख़यषष  /ख़यषछ ी इ/ख़यूू /ख़406  क ुमार कण /ख़श61 पत ा - गाम- रेबाड़ी, पो /ख़श04  ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2)  /g257ी राम खेलावन राउत  सुपु/ख़यषष /ख़श04  व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/ख़श04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर  (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \n/g257ी रामच/g288 /gथ0ण /g2ण2साद म/g28ं ड ल सु पु/ख़यषष  /ख़यषछी  झोट न  म /ख़यूश ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो/ख़श04 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ न म/ख़श61ल ी ,  ि◌ जला- सुपौल  (िब हार) \n/g257ी िव  भूित  झा स ुप ु/ख़यषष  /ख़श04 व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/ख़श04 ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \n/g257ी रिव  /g288 /gथ0ण  यादव  स ुप ु/ख़यषष  सी ताराम याद व ,  पता- गाम- तुलिस याही, पो/ख़श04 ट - मन ो ह र प/ख़शय6 ी ,  थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n/g257ी िप  चकुन सदाय  सुपु/ख़यषष /ख़श04 व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+प ो /ख़श04  ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)  \n/g257ी रामपित   म/g28ं ड ल सुपु/ख़यषष /ख़श04 व . अजु/ख़श61न म /ख़यूश ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो /ख़श04  ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ न म /ख़श61ली ,  ि◌ जला- सुपौल \n(िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1) /g257ी किप  ले/g258र दास सुपु/g255 /gं0थ व . सु/gं82 र दास, उमेर- ७०, गाम- लि/ख़शष0  म  िन य/ख़श6श ,  प ो /ख़श04  ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) /g257ी खखर सदाय  सुपु/ख़यषष /ख़श04  व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/ख़श04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1) /g257ी रामिव  लास यादव  सुप ु /ख़यषष  /ख़श04 व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो/ख़श04 ट - स /ख़श64 ि ग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \n/g257ी जोगे/g288 /gथ0ण  राम  सुपु/ख़यषष /ख़श04 व . िब /ख़यएू ट ू  राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो /ख़श04  ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g257ी राजे/g288 /gथ0ण  राम  स ुप ु/ख़यषष  क ा ले /ख़यषूर राम ,  उमेर- ५८, गाम- मझौरा, प ा /ख़श04 ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \n/g257ी सैनी राम  स ुप ु/ख़यषष  /ख़श04 व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+प ो /ख़श04  ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g257ी जनक म/g28ं ड ल सुपु/ख़यषष  /ख़श04 व . उिच त  म /ख़यूश  ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो /ख़श04  ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ न म /ख़श61ली ,  िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम य/gंणं / /gंउ1ुम बाजा   \n/g257ी परमे/g258र म/g28ं ड ल सुपु/ख़यषष /ख़श04  व . िब ह ा री म /ख़यूश ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ म य /ख़श6श  ब ज ब ै छ ि थ  । \n/g257ी जुगाय साफी  सुपु/ख़यषष /ख़श04 व . /ख़यषछ ी /ख़यषछी च /ख़यूू /ख़406  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो /ख़श04  ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \n/g257ी बदरी राम ,  उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, प ो /ख़श04  ट - बेलही, भाया- ि◌ न म/ख़श61ल ी ,  थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n/g257ी योगे/g288 /gथ0ण  राम  सुप ु/ख़यषष  /ख़श04 व . िब /ख़यएू ट ू  राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/ख़श04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \n/g257ी ज/gंउ1नाथ चौधरी उफ/gंण1 िध  यानी दास  सुपु/ख़यषष /ख़श04 व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो/ख़श04 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g257ी महे/g288 /gथ0ण पो/gं1उार ,  उमेर- ६५, पता- गाम+पो /ख़श04  ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \n/g257ी राम /g2ण2साद राम सुपु/g255  /gं0थ व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+प ो /ख़श04 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेष/gंणथक :- \n१) हाइकू िवशेष/gंणथक १२ म अंक, १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf \n२) गजल िवशेष/gंणथक २१ म अंक,  १ नव/g2उथबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf \n३) िवहिन कथा िवशेष/gंणथक ६७ म अंक, १ अ/g270टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह/g28थय िवशेष/gंणथक ७० म अंक, १५ नव/g2उथबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \n५) नाटक िवशेष/gंणथक ७२ म अंक १५ िदस/g2उथबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष/gंणथक ७७म अंक ०१ माच/gंण1 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष/gंणथक िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अग/gं0थत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि/g270त गजल िवशेष/gंणथक १२६ म अंक, १५ माच/gंण1 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी/g252ा िवशेष/gंणथ क १४२ म, अंक १५ नव/g2उथबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीक/gंणथत िम/g257 मधुप िवशेष/gंणथक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव/g288द ठाकुर िवशेष/gंणथक १८९ म अंक १ नव/g2उथबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च/g288/gथ0ण ठाकुर अिनल िवशेष/gंणथक १९१ म अंक १ िदस/g2उथबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह स/g2उथमान िवशेषा  क- २००म अ क १५ अ/g2ण2ैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४) मैिथली सी.डी./ अ/g2उ8बम  गीत संगीत िवशेष/gंणथक - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंि/g255त रचनापर आम ंि/g255त आलोचकक िट/g2उ0पणीक शृंखला W \n१. कािमनीक प/gंणथच टा किवता आ ओइपर मधुका/g288त झाक िट/g2उ0पणी  \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-पि/g255काक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक  सव/gंण1/g257े/gथ17  रचनाक  एकटा समाना/g288तर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली  /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना २००९-१०)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/g324 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा  [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा  [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/g324  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/g384य उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना  [ िवदेह सदेह १० ] \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/   \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/ \nअपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nग जे /ख़यूू/ख़406  ठा कु र  \nggajendra@videha.com  \n \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. ग /ख़शय4  \n२.१.व/g288दना अव/gो0खथी दुबेजीक िह/g288दी कथा (अनुवाद आशीष अनिच/g288हार /gो2ड़ारा) \n२.२.डॉ. कैलाश कुमार िम/g2ड़ढ़ - महाराजा पंिहबा: मिणपुर केर ग़रीब नबाज़  \n२.३.रबी/g288 /gख06 नारायण िम/g2ड़ढ़ - विर/gखृढ़ नागिरक  \n२.४.बीहिन कथा- ठ'रल सीरक.  : सुकेश साहनी (िह/g288दीसँ मैिथली मैिथली /g26ड़पा/g288तरण - मु/gो82ाजी) \n  \nव/g288दना अव/gं0थथी दुबेजीक िह/g288दी कथा (अनुवाद आशीष अनिच/g288हार /gं25ारा )  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \n-/g262/gो0खतुत अिछ व/g288दना अव/gो0खथी दुबेजीक कथा केर अनुवाद।  ई कथा एकटा एहन िवषय-व/gो0खतुपर अिछ जे िक \n/g262ायः छूअल नै गेल। तँइ ई कथा अह/gो6ोक अपन कथा लागत। हमरा िहसाब/gोढ़0 ई कथा पु/g26खष दृि/gखृ6कोणसँ \nिलखल गेल अिछ मुदा िखड़की /gो0ख/g2ड़ड़ीक िदशामे खुलैत छै। तँ पढ़ू ई कथा--  \nव/g288दना अव/gं0थथी दुबे-- कथा -- दािय/g28थव  \n  \n\"रमणीक जी गुजिर गेलाह\"................ ई स म ा द अखबा रक प ि हले प/ख़शूय ापर छल । ओ ह , ई समाद पिढ़ते आभा \nउदास भऽ उठल आ बजा गेलै \"आब की हेतै\"। फ ेर अपने कहलक की ह े तै तकर कोन ो म त लब नै।  सभक /ख़य4श \nम र हे के छ ै। अ/ख़शयछ ासी ब ख/ख़श61मे  मरला । कम उमर नै छ लि न।  \nअभ य  सेहो क ोन ो न ा म /ख़श61ल  समाद सन एकर ा ले लक। न ाम/ख़श61 ल /ख़य6षप /ख़शछ0 तँ आ भा सेहो लेने छल मुदा आब ओकरा \nिच ंत ा  आब रमणी कज ीक पिर वारक/ख़य4श छ लै ज कर  संचा लन अप ने र मणी कज ी करैत छल ाह।  अ/ख़शयछासी ब ख/ख़श61क उ /ख़411मे  \nसेहो जब ाने स न  फ ुत /ख़श6ू  छ ल िन । म ज ाल जे क ो न ो  ब ात िब सि र  जािथ । दू -द ू ट ा द ो क ान  छ लिन मुदा द ूनूक /ख़य4श \nअपन े स/ख़यए4हा र ने। बे टा सभ  स े ह ो  सािठ क उ /ख़411 ध िर पहुँच ल मुद ा  एखन ो  बा पक देल  खच/ख़श6षपर िनभ/ख़श61र। घरक सभ \nकाज  रमणीकज ीक फ ैस लासँ  होइत  छ ल चाहे ओ  अपन  किनय /ख़श6श क एनाइ -गेनाइ हो िक पुतहुअक या बेटा \nबेटी क । हँ खच /ख़श6ष दै छलिख न त ँ ि हसाब ो सेहो पूर ा  ल ै छ ल ि खन।  िह स ाबमे ग ड़ ब ड़ ी  हुनका प स ंद  न ै छलिन।  \nकिहयो-कि ह यो आभ ा क/ख़य4श  रमणीकज ीक प ुतहु -बेटासँ ब ड़ ई ख/ख़श6ष  होइत  छलै । ह ो इ त  छल ै जे ओकरे जक/ख़श6श िबन ा  \nिज /ख़यए4म ेदार ी क ज ीवन  र िहतै तँ कते न ीक।ने  घ रक ि चं ता न े  ब ा हर क।  ओकरा  सभ क /ख़य4श पि हने खच/ख़श6ष  भ े िट  जाइ छ ै \nआ हमरा ख च /ख़श6ष दे बऽ प ड़ ै त अिछ । आभाक/ख़य4श  अ प न ससुरप र त ाम स  आबऽ लागै छै ।  ओकर ि बय ा ह क एकै \nसालक ब ा द  अभयक/ख़य4श क िह दे ल ग ेल ै अपन खच /ख़श6ष  अपने चलबए लेल। आभा फेर सोचैए एकटा हमर ससुर \nछल ाह आ एकट ा छल ा ह रम णीकजी जे मिरतो धि र बे टा पुतहुक/ख़य4श कोन ो िद/ख़श1यत  नै दे लि थ ।  \nएकटा  /ख़य6यित ि/ख़41छत  कपड़ ा ब ेपारी  छ ल ाह र मणी कजी ।  /ख़शए1ाहक क सभहँक ए ह न  िव /ख़यषू ा स जे  िहन केस ँ सभ  कपड़ा \nकीनए। रमणीकजीक टा टा बेटा छल। जािहमेसँ दू टा सािठ पास कऽ चुकल छिथ। आ तेसर पार करहे \nबला छ ि थ।  र म ण ीकजी  अप न  त ीनू बे टा ल े ल ए क न/ख़यए4बर क घर बन बेन े छल ाह।  घ रो  एकै छल िन  आ  स ोफ ा -\nकोठा स भ  एकै रंग क। आभ ा क सहे ली  छलै ह ष/ख़श6ष , र म ण ीकजीक ब ड़ क ी पु त हु । से जखन आ भ ा ह ष/ख़श6ष क घ र  \nगेल सोफ ा  सभ  द ेख ाबए तँ से दे ि ख  आभ ा क /ख़य4श कत े क ो  िदन  ि न ंद नै  भ ेलै । आ अपन ससुरपर फेरो तामस एलै। \nअपन बर अभयपर सेहो जे पने पाइसँ घर खिरदबाक सपना देखैए। पता नै किहया हेतै ओकर अपन घर। \nमुद ा  पत ा  न ै िकए आ भ ाक /ख़य4श ल गै छ लै ज े  रमणीकजी क ब े ट ा  स भ खु श  न ै छल।  आ खु श केन ा रिहतिन। पु त ह ुए \nसभ नाखुश छलिन। जखन-जखन हष/ख़श6ष आ भ ा  लग अब ै त छ ल । िश क ाइतक मोटरी सेहो नेने अबैत छल। \n\"कमिनय /ख़श6श  (कामना) नैहर गेलै तँ बाबूजी बीस हजार देलिखन आ हमरा बेरमे दसे। हम तँ किह देिलयिन जे \nहम नै जाएब नैहर। दस हजारमे की सभ हेतै। बुिझते नै छिथन।\"  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \nिशकाइत करैत-करैत  हष/ख़श6षक म ूह लाल  भ ऽ जा इ त  छ लै। आभा क /ख़य4श आ/ख़यष6य/ख़श61 लगैत छ ल ै आ कह ैत  छ लै - \n\"लेिकन  द स  हजा रम े प ूरा  मिहनका खच/ख़श61 प ूरा  क ो न ा  हे तै \" \n\"नइ से नइ, खेनाइ-िपनाइ, िबजली,/ख़श04कूलक फ ी स , नौकर-चाकर सभ बाबुएजी दै छिथन\" \nहष /ख़श6ष  ई िल /ख़श04 ट  गन बैत  जा इत  छलै आ  आभ ा क/ख़य4श छ ग ु /ख़यूूता ल गैत रह ल ै  जे  सभ  ि कछु जखन  ब ा बुए ज ी  कर ै छि थन \nत ख न इ /ख़यए4 ह र -उ /ख़यए4हरक/ख़य4श  खच/ख़श61 ले ल दस हजा र कम को न ा  पिड़  जाइत छै। हमरा तँ दस हजारमे पूरा घर चलबऽ \nपड़ैए। द े ि खय ौ  क त ेक ि न ि /ख़यष6ं ती  जीबन  छै एकर सभ ह ँक त ैय ो ख ुश कह/ख़श6श छै  ई स भ। आभा  एखन ो िच ंत ा म े छल \nजे आब की हेतै? रमणीकजीक बेटा सभ हुनका िजिबतेमे अलग हेबाक लेल जे फरफर करै छल से तँ \nअजाद भैए गेलै। \nअइ घ टनाक/ख़य4श एक म ास  भऽ  गेल  र है  म ुदा काज े सभ  एह न अबैत गेल ै ज े आभ ा  आ ह ष/ख़श6ष क भ /ख़शछ0ट न ै भे ल  र है ।  \nमुद ा  ओिह िदन आभ ा  हष/ख़श6षक/ख़य4श हाटमे द ेखलकै त ँ  ि च/ख़यूूहब ा म े ध ो खा  भ ऽ ग ेल ै ।  \n\"की भेल, तबीयत खराप अिछ की?\" \n\"त ब ी य त  त ँ ठीक अिछ  मुद ा  भा ग े  ख राप अि छ।  बड़क ा दोक ान म झल ा द ेख ै छल ि खन  आ छ ोट क ाक/ख़य4श  द ु /ख़शूय ू भाए । \nसे मझला आब ओइ  द ोका नपर क/ख़यएय जा जम ा  ल ेल िखन। ओइ  दोक ानक ए कौ प ा इ  द े ब ा  ल ेल त ैय ा र  नै छिथ ।  \nआब एक द ो क ानम े ई दू पि र वा र  कोन ा  च ल त । घरक ख च/ख़श61 कते छ ै से आब बुझ ा  रहल अ िछ ?\" \nहाट ेम े ह ष /ख़श6ष  अपन दुख कहऽ  लग ल ै। आब आभाक/ख़य4श ब ुझ ा  ग ेल रह ै  ह ष/ख़श6षक चेहरा ए ना िकए भे ल ै ।  \n\"बाबूजी सभ राज-काज अपने देखै छलिख न स े  अइ दु /ख़शूयू भाए पत े नै क ो न ा  क ा ज ह ो इ  छै ।  सभ  ि द न \nबाबुएजीक कहलपर काज केला अपना मोने तँ िकछु केबे नै केला\" \nई सभ कहैत-कहैत ह ष/ख़श6ष  हकमए  ला ग ल  छल । स े सच  छ ै ह े जे न ौ कर जक/ख़श6श  खट ब  आ  म ाि लक  ज क/ख़श6श क ाज \nस/ख़यए4हा र ब द ु /ख़शूय ूम े भा र ी फरक छ ै। आभाक/ख़य4श ई  एखन ो  नै बु झएमे आि ब  रह ल  छ लै जे रमणीकजीक नीक केला की \nखराप। ब ेटा सभ क/ख़य4श  काज स ँ  द ूर र ख ल ा आ  ओक र ा  स भक/ख़य4श अपन  प ए रपर ठ ा ढ़  न ै होमए देलाह। स ािठ  स ालसँ \nबापपर  िनभ /ख़श61 र रह ए  बला बेट ा सभ  द ोक ा नक नौकरपर ि न भ /ख़श61 र छल।  आपना ब /ख़यछ4चामे अ पनो काज करब ा क ब ुि/ख़शय0 \nनै।एन ा  ि क ए  केल ि खन  रम ण ी कजी । अप न ब ेटा स भक/ख़य4श अ पन े बकलेल ब ना  द ेल िखन। लोथ सन बना \nदेलि खन। आ भाक /ख़य4श लगलै आ ब ओ  कत े  सुख ी  अ ि छ अप न छोट  पि र वा र , अपन कम पाइमे। पिहल बेर आभा \nअपन  ससुरक फोटोक /ख़य4श न ी क  जक/ख़श6श द ेखलक , बहुत देर धिर देिखते रहल। \n(मूल शीष/ख़श61क -- रमणीक भाइ नहॴ रहे) \n \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \nडॉ. कैलाश कुमार िम/g257 - महाराजा पंिहबा: मिणपुर केर ग़रीब नबाज़  \nअजमेर केर ह ज र त  ख़्वाज ा  म ो इ नु/ख़श1एीन िच/ख़श0यती (1141-1236) के ग़ुरबतमे जीवन िजबैत लोकसँ आ \nजनसा ध ारण स ँ अग ा ध  /ख़य6येमके का र ण  ग़ रीब न ब ाज़  कहल जाइत  छि न ।  मुग़ल बाद श ा ह अकबर महान  (1542-\n1605) के ग़रीब नब ाज़ के र नामसँ जानल ज ाइत  छैक ।  ओ /ख़य6य जा व/ख़यू4 सल छल ा , ग़रीब, दुखी एवं असहाय के \nमदित करैत छला। \"ग़रीब नबाज़\" श/ख़यएय द  ल ो क कंठ मे एन ा ब ै स गेलैक  ज े आर  त  आ र म हा किव त ुल स ी द ास \n(1497-1623) अपन अजेय कृित रामचिरतमानस मे भगवान राम लेल ग़रीब नबाज़ (गरीबनेबाजू) श/ख़यएय द के /ख़य6यय ोग \nकरैत एक पद िलख लेला: \nगईबहोर गरीबनेबाजू।  \nसरल सबल सािहब रघुराजू।।  \nबुधबर निह हिर जस अस जानी।  \nकरिह पुनीत सुफल िनजबानी।।  \nएकर अथ /ख़श61 भ ेल , “/ख़य6यभ ु रघुन ा थ  हेरायल य ा  हाथसँ चिल गेल व/ख़श04तुके फेरसँ आ ि न  स कैत  छिथ , ग़रीबनबाज़ \n (दी न ब/ख़यूू धु ) ,  सरल /ख़श04 वभा व , स व /ख़श61शि/ख़यछ0तमान आ सबह क /ख़श04व ा मी  छ िथ । यैह बा त  बु िझ  गु णी जन  ओ िह /ख़यषछ ीहि र  केर \nयशग ा न स ँ अपनव ा ण ी क े पिव/ख़यषष  आ उ/ख़यष4म फल  देब ' बला बनबैत छिथ।” \nआ/ख़यष6य/ख़श61  त ख न भेल जखन पूव/ख़शछ6/ख़यष4र भा रत क े एक /ख़श64 तमे बस ल रा/ख़यछ6यम ि णपुर म े  अपन  /ख़य6यव ा सक द ौ रा न  हमर ा  \nपता  च लल  जे मिण प ु र के ग ौ रवम य इित हा समे सेह ो  एक /ख़य6य ता प ी , /ख़य6य ज ापाल क , स/ख़यए4 य क , सि ह /ख़श0श ण ु र ा ज ा भे ल ा \nिजनकर नाम ग़रीब नबाज़ छलिन। \nमिणपुर केर कुकी आिदवासी समुदायके डॉ. Leban Serto  िद/ख़यएूली ि व ि /ख़यषू /ख़शय4ालयम े हमर  सह पा ठी  छ ल ा । \nका ि /ख़शश4 हुनकर  एक म ैसेज दे खल ज ा िहमे ओ िलखन े छ िथ  जे द ू आिदव ास ी  समूह , नगा आ कुकीके बीच \nझगड़ा क े  चलते पूर ा  मिण प ु र  अ/ख़श04त -/ख़श01 य /ख़श04त भेल  अि छ । न े ट व क/ख़श61 या त   बंद छैक अथवा कतौ कतौ बहुत मंथर \nगितसँ चिल रहल छैक। लेबानके ई दुःख छिन जे  अगर   ि /ख़श04 थ ि त अिहन ा रह ल ैक त  ि /ख़शूए समस आ न व व ष/ख़श61 \nकेर श ुभक ा म ना संद ेश ओ  अ पन  िम/ख़यषषके निह द प ेत ाह । तािह ओ 17 ि द स/ख़यए4बर क ए ड व/ख़श64 समे सबके दुनु चीज़क \nशुभ क ामन ा  द द ेल िथ। दु भ /ख़श6ष /ख़यछय य स ँ हमर ा  ल ोक िन म िण पुर आ प ूव/ख़शछ6/ख़यष4 र भारतके संबंधमे बहुत बा त स ँ बंिचत छ ी । \nहम  सब म ीि डया /ख़शयष ा रे ई ज/ख़य6ष र ज न ैत  छी  जे  मिण प ुरमे स े न ा  आ सामा/ख़यूूय जन ताके ब ीच सौह ा द /ख़श61य निह  छ ैक , \nआिदवासी आ गैर आिदवासीके बीच लड़ाई चलैत रहैत छैक, आिदवासी समाजक दू समहू, नगा आर कुकीके \nबीच यु/ख़शय0 च ल ैत रहैत छ ैक , मािरकाट होइत रहैत छैक, सड़क जाम भ जाइत छैक, पे/ख़शएए ो ल 200 /ख़य64पय ा  केर \nएक लीटर भ गेलैक, आिद-आिद। मुद ा ए िह र ा /ख़यछ6 यके ऐितह ा िसक , स /ख़श64/ख़श04कृ ि त क , शै/ख़यषय िणक ग ौ रव  िद स ककर \n/ख़यूछयान जा इ त  अ िछ ?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \nहमरा लोकिन िबसिर जाइत छी जे यून ा न  आ च ी नक े  म/ख़यूछय  मिण प ुर िस/ख़यएूक/ख़य6षट सँ ज ुडै त अ ि छ। सम /ख़श04त  \nपूव /ख़शछ6 /ख़यष4र भार त म े मा/ख़यषष दू रा/ख़यछ6य अि छ जतयसँ  ि स/ख़यएूक/ख़य6षट  जा इत छैक , जा ि हम े एकटा रा/ख़यछ6य मिण प ुर सेहो अिछ । \nईरा/ख़यछ6य  32 आ ि द व ा स ी जे मूलत ः न ग ा आ कु की  /ख़शए1 ुपम े ब ॉ टल  अ ि छ केर  अ ि त िर/ख़यछ0 त मैती  समाज क गढ़  अिछ । \nअत ै क ेर त ी न  िह/ख़श04स ा धरती  प हाड़  आ एक ि ह /ख़श04स ा  मैदा न छ ैक। अ त ै केर ल ो क अ ि त /ख़य6य ाची न  समय स ँ \nयु /ख़शय0 कला , संगीतकला, घुड़सवारी, म /ख़यएूल य ु/ख़शय0 , माश /ख़श61ल आट/ख़श61 , नृ/ख़यू4य , नाटक, गायन, ि च /ख़यषष/ख़श64क न आिदमे /ख़य6यबु/ख़शय0 र हल \nछिथ। \nकहब  त  दंतककथा ल ागत  मुद ा  ई शु/ख़शय0 ऐ ितह ा ि सक त/ख़यूषय छ ैक जे इसामस ी ह के ज/ख़यूूमसँ 33 वष/ख़श61 पूव/ख़श61 \nमिणपुरके िलख ीत इ ितहा स केर द /ख़श04ता वेज उ पल/ख़यएयध  छ ैक ।  कहबाक त ा /ख़यू4 प य/ख़श61 ई  की जखन भ ारतके बह ु त  \nत था कि थ त िवक ि स त /ख़य6या/ख़यूू त  सबमे कुनो िलिख त  इि त हा स के /ख़य6यथा न ि ह छल  मि ण प ुरमे ि ल ि ख त  आ  /ख़शूएमब /ख़शय0  \nिलिखत इितहास केर परंपरा रहल अिछ। अतै बहुत राजा, राजकीय /ख़श01य व/ख़श04था , वंशावली आिद भेटत जे \nअह/ख़श6शके म ा न य लेल ब ा /ख़यूछय  करत जे मि णपुर  कुनो स ामा/ख़यूू य  रा /ख़यछ6य  न ि ह अ ि छ। छ ोट  छैक  त  क ी  भ े ल , बहुत \nगौरवप ूण /ख़श61 इित हा स आ परंपर ा के स म ेट न े अ िछ ।  \nचल ु ब ात  करै त  छ ी  म ि णपुर  केर म हारा जा ग़ री ब नब ाज़ के र स/ख़यए4 ब /ख़यूू धमे। ग़र ीबनब ा ज़ के  बात  करैत छ ी  \nत  एक  ब ा त आर ो  /ख़श04मरण  आिब  गेल। एक संगो/ख़416 ी म े हम  म ि णपुर केर र ा जध ान ी इ /ख़यए4 फ ा लमे भाषण  दै त रह ी । \nहमरा  संगे प /ख़शयश  /ख़यषछ ी आ र . के. िजला ि जत िसंह ब ैसल छ ल ा ।  ि ब ल कु ल  मै िथ ल पंि ड त  जक/ख़श6श  धो ती कु त/ख़श6ष प िहरन े , \nकपारमे गोल ठोप लगेने, क ा /ख़यूूहपर गमछ ा ध ा र ण  केन े। ज खन  हमर भा ष ण  स म ा /ख़यए0त भेल त  ओ कह ल िन : \" अह /ख़श6श  \nिव/ख़शय4 ा पि त  केर भू िमसँ छ ी । अह/ख़श6श सँ न ीक ब ात  सुनब ाक आ क/ख़श64 /ख़यषय ा  छ ल । अह /ख़श6श आक /ख़श64 /ख़यषय ा के पूरा केल ॱ। मि ण प ुर \nकेर स ेह ो  ि म ि थ ला  जक/ख़श6श बौि /ख़शय0क , स/ख़श64 /ख़श04कृ ि तक गौरवप ूण/ख़श61  इि तह ास छैक । एकर सामिरक  इि तह ास , यु /ख़शय0 कौश ल  \nकेर इि तहा स बह ुतॲ /ख़य6यद ेशसँ उ/ख़यष4म छ ैक। अतै ए क राज ा छ ला िज न का  हम रा लोक िन  ग़ री ब  न बा ज़के न ामसँ \nजनैत छी। अगर अ ह /ख़श6श  संगे  ब ैस ब  त िन ि/ख़यष6 /ख़यूूत सँ ह ु न कर स/ख़यए4ब/ख़यूू धमे चच/ख़श6ष  करब । \" \nअिह तरह/ख़य4श प/ख़शयश/ख़यषछ ी िजला िज त  िसंह ह मरा म ो नम े ई  अ/ख़शयय ुत  इ ि तहा स  जन बाक इ /ख़यछ4छा जा गृत क द े लि न । \nबादम े कतेक  िदन हुनक ास ँ आ आनो ल ोक सबसँ ग़ र ी ब  न बा ज़ पर चच /ख़श6ष भेल । ई बात  2006 ई/ख़श04 वी क े अिछ। \nसुनल इ ितहासके जे ब ा त  स ब /ख़श04 म रण  अिछ  त कर ा आ ई य थ ावत िलखब ाक /ख़य6यय ा स क  रहल छी। ह म र लेखनी \nसंगे या/ख़यषषा क /ख़य64 ब हु त  आनंिद त ह ैब। नव  ब ात सुनब। भारत क सं/ख़श04कृित केर  एक /ख़यषय े /ख़यषष केर म ह ानत ा  सु ि न  \nसम/ख़शए1 त ामे भ ा र त पर  गव /ख़श61क अनु भ ूि त  ह ैत।  \nत  इि त हासक  एक कथ ा  /ख़य6या र /ख़यए4भ कर ै त छी । ग़ री ब  न ब ा ज़ मिण प ुरमे 1709 सँ 1748 ई /ख़श04 व ी ध िर  अथ /ख़श6ष त \nक़रीब 4 दशक धिर राज केलिन। िहनकर िपताक नाम छलिन महाराजा चेराई सॲगबा। ग़रीबनबाज़ मिणपुरी \nनाम कुनो द ृ ि/ख़416क ोणसँ न िह ब ुझ न ा  जा इ त अ िछ।  ल ो क सब  कहलक ज े मिण प ुरी  स ब िहनका प ंि ह ब ा  कहै त  \nछल िन। य /ख़शय4ि प  ई स म /ख़श04त ग़री ब  नब ा ज़के /ख़य6ष प मे /ख़यछ1याि त  प ौ न े छ ि थ। ई  पूण/ख़श61तः मुसलमा नी ना म छैक जे \nकदाि च त असममे मु/ख़श04 ल म ा न के आिब ज ेब ा क क ा रणे मि णप ु र मे एिह  त रह क श/ख़यएयद अपन  व ैि श/ख़श0शयके कारण /ख़य6यचलनम े \nआिब ग ेल ह ोइक। अ िह ब ा त पर सेहो  इित हा स आ मानवश ा/ख़श04/ख़यषष केर ि व /ख़शयष ा न  श ोध क स कैत छिथ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \nहाल/ख़श6शिक िकछ ु ि व /ख़शयष ानके म ा न व  छिन ज े स /ख़श64 /ख़श04 कृ ि तक िव/ख़श04त ारव ा द के  क ारण  भारतक लो क  श ायद  िहनका \nई नाम द ेलि थन जािहस ँ मिण पुरके स ेह ो  भारतीय पुरात न  आ सम /ख़शए1 परं पर ा के ि ह/ख़श04 स ा ब ु झल  जा  स क ै। भ इय ो  \nसकैत  अि छ जे मुग़ल अ प न िव /ख़श04 त ारवाद ी न ीित के  का र ण  िकछु एह े न केन े ह ो। भ िक छ ु सकैत  अिछ। \nिपयाऊज केर ि छलक ा के  परत त उख ा र ब तखने  पत ा च लत  जे य थ ा थ/ख़श61 आ िखर  की  छैक ?  खैर!  अंगरेज \nसबके मा न ब छ िन जे ग़र ीब नबाज़ आ ि दव ा स ी समाजस ँ छ ल ा । ले ि क न  म िणपुरके र  अ िधक /ख़श64श  ल ोक  आ \nिज ल ाि ज त िस ंह के म ा न व छ ि न  जे गरीब न बाज़ ओत ै केर  रा जाक प ु /ख़यषष  छ ल ा ।  स े क ोना ? एहेन मा/ख़यूूयता  छैक जे  \nई अथ /ख़श6षत  ग़र ीब नबाज़ राज ा केर द ो सर प/ख़यछएीके प ु /ख़यषष  छ ल ा।  र ानी  िहनक ा जि/ख़यूू म त े  एक  आ ि दव ा स ी पिरवारमे गु/ख़यए0 त  \n/ख़य6षपसँ प ठ ा देल िथन। ओ तए  ि हन कर ला ल न  पालन ह ो म य ल ग ल िन । ई ब हुत  तेज आ  ब ल श ाली न ेने सँ छल ा। \nकहल जाइत अिछ जे जंगल केर बाघ, शेर आ तमाम िहंसक जानवर िहनका संगे खेल खेलैत छल। ई \nिनभ/ख़श6ूक भ ावस ँ सब स ंग े रह ैत छ ला ।  त ी रधन ुष  आ अ/ख़यूूय  जंगली यु/ख़शय0ि व /ख़शय4 ा म े मािहर भ ग ेल रहिथ । मुदा िहनक \nिपत ाक े ए िह स/ख़यए4 ब /ख़यूूधम े  क ो न ो  जा न का र ी न ि ह  छलिन।  \nमह ा राजा  च े र ा ई स ॲ ग ब ा के पिह ल रान ीसँ क ोन ो सं तान निह छलि न ।  ब ि /ख़यएूक ह ुनक ा िहसा ब े  को न ो  रान ीस ँ  \nहुन का  पु/ख़यषष न िह छ लिन । ब ूढ़ ह ो ब  ल ा ग ल  छला। ि च ंि त त  छला  जे ह ुन कर ब ा द  राज िस ंह ा सनप र के बैसति न ।  \nएक िदन िकछु सोचैत अपन सब रानीके बजेलिन आ कहलिथन: “देखु, हम आब बूढ़ भेल जा रहल छी। \nसंतान होब ा क उ /ख़411  समा/ख़यए0त भ  ग ेल । ि चं त ा ए ि ह ब ात क अ िछ जे हम रा  ब ाद ए िह र ा जग/ख़श1एीपर के ब ैस त । अगर  \nअह/ख़श6श सबम े िकनक ो पु/ख़यषष अ ि छ जे ह म रा /ख़यषशात न ि ह  हो त  हम रा सूि च त  कर ी अ/ख़यूूयथ ा ह म  अ पन  अिध क ारी  केर \nचुनाव आम जनतासँ कुनो प रा /ख़शूएम ी  आ होनह ा र युव कके देिख करब। ” \nमहाराज चेराई सॲगबाके एिह बातपर सब रानी चुप रहली। मुदा किन   का लमे श/ख़श64 ितके भ ंग करैत \nदोसर महारानी बजली: “महाराज, हम रा म ा फ़ कैल ज ा ओ ।  ह म र ा  एक पु/ख़यषष भेल छल ।  ओ िह सम यमे ह म \nनैह रमे र ही।  चूँ ि क परंपराके िहस ाबे प िह ल  रा न ी क े पु/ख़यषष राज ग/ख़श1एीके  स/ख़यए4ह ारैत  छ ैक से सोिच ह म अपन  प ु /ख़यषषके \nएक आि द व ासी लग गु/ख़यए0 त  /ख़य6षप/ख़य4श  भेज द ेल। ओ ओ त िह रिह र हल छ िथ ।  बल ी  छिथ।   प रा /ख़शूएम ी  छ िथ। श ा र ी िरक \nसौ /ख़41छव मे ि वल/ख़यषय ण  छि थ । रा जपु/ख़यषष छि थ। चू ँि क  आब एिह  व ंश क े  वा ि रश च ाही  त  हमरा िहसाब े  आ य ि द  सब \nरानी आ अपनेक अनुमित हो त हम हुनका बज ा दै त छी ।  ओ अह /ख़श6श क /ख़य6या क ृ ितक उ/ख़यष4 राि ध क ारी  छ ि थ । ” \nराजा क सँग  सब रा न ी  द ोस र  रानी क ेर एि ह  हष /ख़श61मय रह /ख़श04यो/ख़श1ू ा ट न सँ गद गद  भ  गे ली ।  त ुर ंत  आ दमी \nभेि ज ओ ि ह पु/ख़यषषके र ाजमहलम े  बजैल ग ेल।  व ैह  युव क छला  ग़रीब  न ब ाज़ ।  \nग़रीब नबाज़ राजाके  /ख़य6षप मे स म दश/ख़श6ू  छला ।  /ख़य6यजा पालक  छला। आ ि द वास ी आ मै तीके बीच नीक आ \nसि ह /ख़श0श ण ु छल ा । स व /ख़श61 ि /ख़य6यय  छला।पिहन े मिणपुरमे  चंनामाई सं/ख़श04कृित छलैक मुदा ध ी र े धीरे  वै/ख़श0शण व  सं/ख़श04 कृि त के /ख़य6यचा र \nहोमय  लगलैक। ओ  स /ख़श64 /ख़श04 कृ ितक , धा िम/ख़श61क एकत ामे िव/ख़श04 व ास रा खै त छल ा । आर त आ र  पडो सी व म/ख़श6ष के  र ा ज ा क े \nसेहो िज त लेल िन आ  वम /ख़श6ष  (आ जुक /ख़यए4यंम ा र ) मे अपन सुध ा र क काय/ख़श61/ख़शूएम च ल ौलिन। मिण पुर के सी म ा  ि व /ख़श04तार \nकरैत रह ल ा । एक ि द स  वम/ख़श6ष  त द ोसर ि द स अस म  धि र आिब ग ेला । ई  बहुत म जबूत  आ कुश ल  /ख़य6य श ास क \nछला।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \nएतबे निह, महाराज ग़र ी ब न ब ा ज़ ब हुत त र हक चीज़  आ य ं/ख़यषष के  िवक ास  केलिन । प ि ह ल  ब े र टाइम \nमशीन के र िनम/ख़श6षण िहनका स मयमे भ ेल। ई मशी न  प ािन आ  िकछ ु फ ेनेल क ेर एहेन  य ु/ख़यछय म सँ बन ल  छल ैक  जे \nसट ीक  टा इ म द ेबामे स/ख़यषयम छ लैक।  \nग़रीब नबाज़ केर दोसर खोज अथवा िवकास छलिन अरामबाई। ई अरामबाई की भेल? ई बहुत \nखतरनाक आ /ख़य6यलयंकार ी  अ/ख़श04 /ख़यषष िथक। एकर ा मह ा राजा  ग़ रीब नबाज़ िबना  क करो म दि तके  अपन े  हाथ े  ि न म/ख़श6षण \nकेला। ओिह समय केर ई सबसँ ख त रन ा क अ/ख़श04 /ख़यषष छल। घोड़सवार एकर ा  अपना ड/ख़श6शर लग बहुत स ाव धा न ीस ँ \nर/ख़यषया कव च के /ख़य6षपमे रा ख ैत  छल। ह ु न का  समयम े म ि णपुरके  सै ि नक आ यो/ख़शय0ा घ ो ड़ सव ारी , घ ोडाके िनय ं/ख़यषष ण , \nअ/ख़यषूयु/ख़शय0 केर स/ख़यछूच ालन , भ /ख़श6शि त  भ /ख़श6श ि त के घ ोडाके पा लन आ  ओकर  /ख़य6यिश/ख़यषय णमे माि हर  छ ल । बत ब ैत  चल ी जे पो ल ो \nखेलके ज/ख़यूूमद ाता मिण प ुर रहल  अि छ । पोल ो क े  कतेक धुर ंधर एि ह  धर ा प र भेल  छि थ । एखन ो  इ/ख़यए4फ ाल शहर  \nकेर पो लो /ख़शए1 ा उंड  जेन ा अपन गौरवम य इि तहास केर ग ा थ ा ग बैत हो।  घ ोडापर चढ़ल घोड़सव ार सै िनक \nरणकौ श लमे अत ेक म ा िह र  छ ल  जे घ ो डा क े  एकिद श ा मे अ थ/ख़श6ष त  प/ख़श64ज लग आिब  द ौड़ै त  अव/ख़श04थामे स े ह ो घोडापर \nचढ़ल एक हाथे घोडाके ल ग ा म  आ दोस र  ह ाथे ती र ध न ुष अ थवा आ र ो  कुन ो दुद /ख़श66तक अ/ख़श04/ख़यषषसँ द ु/ख़श0यमनके /ख़यूछव/ख़श04त \nक सकैत छल। ओ आगासँ, पाछासँ, क ातस ँ  आ घोड़ाक  प /ख़श64 जर ल ग स ँ कतौस ँ अपन  स /ख़श04 /ख़यषष चल ा  स क ैत \nछल । श/ख़यषषुके  /ख़श04 वाहा  क सकै त छल । स ब सँ  /ख़य6यम ुख बात  ई ज े राज ा ग़ र ीब न ब ाज़  सब  ब ा त अपन  नेतृ/ख़यू4व मे \nकरैत छ ल ा । अर ामब ा ई बहुत  /ख़य6य ल य ंका र ी  आ कुन ो  स ै ि न क  हेत ु  अमोघ  अ/ख़श04/ख़यषष  छल। आर त आ र अं/ख़शए1ेज सब \nसेहो ए िह अ/ख़श04 /ख़यषष स ँ /ख़य6य भ ा ि व त  छ ल। आ  एकरा स/ख़यए4ब/ख़यूू धमे  ब हुत  रास  ब ा त  अ प न ड ायरीमे ि लखन े  छि थ । क ारण \nओिह सम यम े  अं/ख़शए1ेज लग  अ ि ह तरहक कुनो अ/ख़श04/ख़यषष न ि ह छल ैक। आई क ा ि /ख़शश4 अरामबा ईके भ ारतीय रा /ख़श0श /ख़शएए ी य \nखेलमे शािमल क लेल गेल छैक। \nअिह तरह/ख़य4श महाराज ा ग़ र ी ब  न बा ज़ एक सव /ख़श61 ग ुण  संप/ख़शूय राज ा  छ ल ा ।  ए क सफल  राजा , स फ ल  य ो /ख़शय0ा , \nसफल सेनापित, अ/ख़शए1चे ि त , द ू र/ख़406/ख़416ा , सफ ल  /ख़य6यजापा लक। म ि णपुर केर सीमाके वम /ख़श6षके ऊपरी भा ग सँ अ सम के \nसी म ा व त/ख़श6ू /ख़यषये /ख़यषष  धिर िव/ख़श04 तार केल िन।  \nमिणपुर केर लोक, ओ त ै केर  व /ख़श04/ख़यषष  ि व /ख़यूूया स , मि ह ला /ख़शयष ा र े व/ख़श04 /ख़यषष  बुनब ा क परंपरा , ओतय  केर न ृ/ख़यू4य , \n/ख़य6याकृितक छट ा , खानपान, आ /ख़श04 वि ण/ख़श61म इित ह ास अह/ख़श6शक े अ प ना िदस आक िष/ख़श61त कर त। किन ह म र  बा त म ािन \nथोरेक िदन भ आउ ने मिणपुरसँ! \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nरबी/g288 /gथ0ण नारायण िम/g257  \n  \nव िर /ख़श0श  ठ  नागिरक    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \nसन्   २००७ म े भा रतवष/ख़श61म े म ाता -िपत ा ए व ं व ि र/ख़श0श ठ  नागिरकक भरण-प ो ष ण  एवं क/ख़यएू  य ा ण कानून लागू भेल। \nऐ कानूनमे मूलत: िन/ख़श0ए ि ल िख त चा िर ट ा िब /ख़यूू  द ु पर िधयान राखल गेल अिछ- \n१.     माता-िप ता ए व ं व िर/ख़श0श  ठ  न ा ग ि रकक आव /ख़श0य य कताक अ न ुसा र  ग ुज ा र ा क जो ग ा र  ह ेत ु उ प यु/ख़यछ0त  ब े व /ख़श04  था  \nमाने उ प यु/ख़यछ0 त  सरंजाम। \n२.     विर/ख़श0श  ठ  न ागि र क ह ेतु व े ह तर  ि च ि क/ख़यू4 स ा क  ब ेव /ख़श04 था । \n३.     वृ/ख़शय0 ल ो क िनक जी व न एव ं स/ख़यए4 पै त  केर  र /ख़यषय ा  ह ेत ु स ं/ख़श04  थ ागत ब ेव/ख़श04  थ ा । \n४.     /ख़य6य/ख़यू4 य ेक ि जल ा म े व ृ/ख़शय0 ा /ख़यषछ म क /ख़श04  था पना। \nउपरो/ख़यछ0 त का नून क अ नुसार  स /ख़यूू  त ा न क म ा न े वा ि ल ग  पु/ख़यषष ,  प ु /ख़यषषी ,  पौ/ख़यषष ,  पौ/ख़यषषी अ िछ ।  स ा िठ स ा ल वा ओ इसँ \nअि ध कक क ो न ो  ब ेकत ी  िव िर/ख़श0श  ठ नागिर कक/ख़य4श  कह ल  जा ए त ।  \nिन:स/ख़यूू  त ा न  व ि र /ख़श0श  ठ  नागिरकक  स /ख़यए4 प ैि तक  व ा ि र स  व ा  ओ कर स/ख़यए4  प ैत पर  क/ख़यएय  जा  रखिनहार वािलग बेकती ओकर \nस/ख़यए4 ब/ख़यूू ध ी  मानल जेता। गुजारामे भोजन, व/ख़श04  /ख़यषष , आव ा स एव ं ि च िक/ख़यू4 साक  उ ि च त  ब ेव/ख़श04  था  शािमल अिछ। \n/ख़य6य/ख़श0य न अ िछ जे उपरो/ख़यछ0 त  क ा न ू नक आ व/ख़श0य य कता िकए भेल? अपन मािट-पा िनक सं/ख़श04 करम े व ृ/ख़शय0 जन क/ख़य4श स द ै व  \nआदर-भ ावस ँ द ेख ल  जा इ त  छ ल। पिरवारक/ख़य4श  हुनकर /ख़यषशा न  एवं अनुभवक ल ा भ  त ँ भे िट त े  छल ,  संगिह सेवा \nसा म ा /ख़यूू य /ख़य6षप स ँ होइत  र हैत छल। का ल /ख़शूएम े संयु/ख़यछ0 त  पि र व ा र  ट ुट ैत  ग ेल ।  लोक  ग ा म -घर छोिड़ कऽ नौकरी-\nचा करी क जोग ारमे महानागर  च ल गेल।  गामम े वृ/ख़शय0 अस ग र भऽ ग े ला।  \nशहरी व ृ /ख़शय0 क हा लत तँ आर ो  खर ा प होइत  जा  रहल अ ि छ ,  कारण ओइठाम लोक अलग-थलग रहैत \nअिछ। अड़ोस-पड़ोससँ कोनो मतलब निह रहैत छइ। \nउपरो/ख़यछ0 त पिरि/ख़श04 थित म े बुढ़  सबह क ह ा लत  खर ा प  ह ो इत ग े ल । ज ी वन क  अि /ख़यूू  तम  वष /ख़श61 संघष /ख़श61मय  एवं दुखद  \nभेल  ज ा  रहल अिछ। प ि र वा ि रक भ ाव ा/ख़यू4  म क लग ा उ  कम भेल ज ा  र ह ल  अि छ । के ते क ो वृ/ख़शय0 ल ो कि नक/ख़य4श \nआम दनीक /ख़यषछोत न ि ह  छैन आ  पिरव ा र उिचत बेव/ख़श04 थ ा  निह करैत अिछ। िजनका अिधक िधया-पुता अिछ ओ \nसभ एक-दोसरपर फेका-फेकी करैत रहै छैथ। \nउपरो/ख़यछ0 त पिरि/ख़श04 थित  ि न पटक हेतु एव ं व ृ /ख़शय0 जनक क/ख़यएू य ा णक  ह ेत ु ई  का न ून  बन ल। ऐ स ँ  पू व /ख़श61 \nसी.आर.पी.सी.क अधीन राहत हेतु मोकदमा चिल सकैत छल,म ुदा ओ बहुत  ज िट ल /ख़य6य ि /ख़शूएय ा  अ िछ ।  ि न पटा न मे \nबहुत समय लािग जाइत अिछ। \n२०१७ इ/ख़श04  व ी सँ लागू उ प रो /ख़यछ0  त  का न ून  ब ह ुत अ स र द ा र  अिछ। ऐ म े तीन सँ चािर  मि ह न ाम े /ख़यूू  या य भऽ जाइत \nअिछ । कोन ो प /ख़यषय  वकील नि ह रािख सक ैत  अिछ। ह रेक िजलामे  ऐ ह ेत ु /ख़यूू य ा य ा ि धकरण  अि छ । /ख़यूू या यािधकरण \nमामलाक सार-सं/ख़यषयेपमे स ुनवाइ कऽ कऽ १० ह ज ार /ख़य6षप ै आ म ा िसक तकक र ाहत िदया  सकैत अ िछ । ऐ  \nकानूनमे सभसँ िवशेष बात ई अिछ जे जँ माता-िपता  ि कं व ा व ि र/ख़श0श ठ  न ा ग ि रकक  स/ख़यए4  पैत ह ुन क स /ख़यूू  त ा न िकंवा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \nस/ख़यए4 ब/ख़यूू ध ी  लइ छैथ आ हुनकर पालन-प ो षण मे को त ाही कर ै छिथ न  त ँ स/ख़यए4 ब ि /ख़यूू  ध त माता-िप त ा वा  व ि र/ख़श0श ठ  नागिरक \n/ख़यूू य ा य ािधकरण म े दख /ख़श6ष /ख़श04 त  दऽ स कै  छैथ  आ /ख़यूू  य ा य ाि धकरण  के ओ ह न  स /ख़यए4  प ैत  ह/ख़श04  त /ख़श64त र णक/ख़य4श ि नर/ख़श04 त  किर ओइपर \nमाता-ि प त ा व ा  व ि र /ख़श0श  ठ  न ा ग ि रक क म ा ि ल क ा न ा  ह क आ प स  ि द य ा  सकै छ ैथ ।  ऐ /ख़यूू  य ा य ा िधक र ण क ि न ण /ख़श61य क ि व /ख़य6ष/ख़शय0  \nकोन ो िस िवल क ोट /ख़श61म े स ुनव ा इ  निह भ ऽ स कै त अ िछ।  ज /ख़य6षरत  पड़ल ाप र अपील  ि जल ाि धक ा रीक समक/ख़यषय \nअि ध क ारी क अ/ख़यूछ य /ख़यषय त ा म े ग ि ठत  अप ी ल ी य  /ख़यूू या यािधकरण ओइठाम कएल जा सकैत अिछ। \nऐ का न ूनक/ख़य4श ल ागू भेल ा  प/ख़श6शच  बख/ख़श61 भऽ गेल तथ ा िप ग ा म स ँ शहर तक वृ /ख़शय0 -वृ/ख़शय0ा लोकिन क सम/ख़श04 या क \nसमाधान न िह भऽ सकल । तेकर एकट ा  /ख़य6यमु ख कारण  ई िथक जे म ात ा -िपता  अपने स /ख़यूू तान क  ि व /ख़य6ष/ख़शय0  अव ाज \nनइ  उठ बै छै थ । ल ोक ल ा ज क का रण/ख़य4श पिरव ािरक ि वष यपर चच /ख़शछ6 न ि ह करए च ाहै छै थ ।  अपव ा िदक मामल ा मे \nआसपासक ल ो कक /ख़य4श पता  लग ै त  छ इ ।  थाना ,  पुिलस, कोट /ख़श61 ,  कचहरी के करत? जी व नक स ं/ख़यूछ या मे ऐ तरहक फसाद \nकरब संभ व  निह बुझ ा इ त  अि छ।  सम/ख़श04 या म ा /ख़यषष  आ िथ/ख़श61क न ि ह अ ि छ ।  व योव ृ/ख़शय0  ल ो क ि न क/ख़य4श  शा ि र ि रक अ/ख़यषय म त ा  एव ं \nिनभ /ख़श61 रता बढ़ ै त  जा इत छ ैन ।  जँ पैसा ब/ख़शछशकम े ऐ छ ो  तँ आन त  के ?  जँ िकयो आ िनय /ख़य44  दे लक तँ रोज-रो ज व/ख़श04 त ु -\nजात केना आएत? आिबय ो जाएत  त ँ ओ कर उ पय ो ग  व ा  म नोनुकूल कऽ  सकता तइ ब ातक/ख़य4श के  स ु िन ि /ख़श0य  च त \nकरत? जे बात हृद य ए वं /ख़यषछ /ख़शय0ा स ँ भऽ स क ैत अ ि छ  ओकर ा क ानून  /ख़शयष ारा ल ा ग ू क ेन ा  कए ल  जा एत ?  जइ  व ृ/ख़शय0 \nसभ क/ख़य4श स/ख़यूू  ता न निह अिछ, ह ुनक स म /ख़श04 या  आर जिटल रहैत अिछ कारण िनकट स /ख़यए4 ब/ख़यूू ध ी ह ुनकर स /ख़यए4 प ै तपर \nधपा ए ल  रहै छ ैथ आ स/ख़यए4 पैत  क/ख़यएय जा किरते िनप/ख़यष4ा ..! \nभारतीय संिवधानक चािरम भागक ४१ म अन ु/ख़यछ4 छ ेद म े व ृ/ख़शय0  ल ो कि न क ि हत र /ख़यषय ा  करब ा क  पर ा म श /ख़श61 अि छ । \nमुद ा  ई िदश ा िनद/ख़शछ1 श  ह ेबाक कारण/ख़य4श  क ा न ूनी अ िधकार न ि ह  दैत अ िछ ।  \nिह/ख़यूू दू द/ख़यूू तक /ख़शए1 हण स ँ भ र ण -पोषण अिधिनयम, १९५६ क अ ध ी न  पिहल ब ेर का नून ी  त ौरपर बेट ा ए वं ब ेट ी क /ख़य4श \nमाता-िपताक पालन-पोषण क रब ा क ि ज/ख़यए4 म ेदार ी  द ेल ग ेल। अपरा ि धक  /ख़य6यि /ख़शूए या  संिहत ा क  धार ा १२५ मे पिहल बेर \nसन्   १९७३ म े बेव /ख़श04 थ ा  कएल ग ेल  जे आि थ /ख़श61क  /ख़य6षपसँ स/ख़यषयम  स/ख़यूू  त ा नक /ख़य4श माता -िपताक भरण-पोषण करबाक \nकानूनी द ािय/ख़यू4 व  अ िछ ।  मुद ा ऐ  का न ून क/ख़य4श ब ेव/ख़श04 थ ा क अ न ुस ा र /ख़यछ6 या द ासँ /ख़यछ6  य ा दा ५०० /ख़य6षपै आ /ख़य6यि तमास मा त ा -िपत ाक /ख़य4श \nभेट  स क ैत छैन । उपरो/ख़यछ0 त  र कम  व त /ख़श61म ा न समयम े देखैत हा /ख़श04  या/ख़श04 प द  लग ैत  अिछ ।  ई का न ून सभ ध म /ख़श61क \nलोकपर लागू होइत अिछ।   \nवृ/ख़शय0 ल ोक ि न क भरण -पोषण हेतु सभसँ धारदार कानून माता-िपता एवं विर /ख़श0श ठ  नागिरकक भरण-पोषण एवं \nक/ख़यएू या ण अिधिनयम २००७ अिछ । व ि र/ख़श0श ठ  न ा ग ि रकक ज ीव न सं/ख़यूछ यामे आ ि थ /ख़श61क  क/ख़श0श  ट क िनवारण  ह े तु िर भ स/ख़श61 \nमोग/ख़शछ1ज /ख़श04कीम २००८ आनल  गेल अ िछ । ओअपन अ ि ज/ख़श61 त मकानक/ख़य4श ब/ख़शछशक क पास  ब/ख़यूू ध क रािख कऽ ओइ एवजमे \nआज/ख़यूू म  मािसक आय  /ख़य6या/ख़यए0  त  कऽ सकै छैथ, स ंग े म ा ि सक आय  /ख़य6या/ख़यए0  त  कऽ सकै छैथ, संगिह ओइ मकानमे रिहयो \nसकै छैथ । ह ुनकर मृ/ख़यू4 यु क पछाइत हुन कर उ/ख़यष4र ािधक ा र ी  ब /ख़शछशकक ऋ ृण  स ूद  स ि ह त  अद ा  कऽ  म का न  आ पस \nअपन ा  नामे करा स कै छ ैथ अ /ख़यूू यथा  ब/ख़शछशक ओ इ  म का न क/ख़य4श ब ेि च  कज/ख़श61 क रकम च ुकत ा  कऽ  सक ैत अ ि छ।  \nएहन ो  वृ/ख़शय0 छैथ िजनका ने स/ख़यूू  ता न  अ ि छ  आ  न े स /ख़यए4  पै त। ओ की करता? कानूनसँ हुनका कोनो मदैत \nसंभव निह? ब हुत रा स  वृ /ख़शय0 क  स/ख़यूू त ा न परदेशमे नौकरी आिक बेवसाय करै छिथन। एहेन बुढ़ सभ मजबूरीमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \nशहर अ प न स /ख़यूू त ा न लग चिल जाइ छैथ मुदा ओइठाम हुनका मन नइ लगै छैन। गाम-घर छुटबाक दरेग \nह र द म  म नम े क चो ट ैत र ह ै छै न ।  स ा र /ख़श64 श  ज े व ृ/ख़शय0 ज न क  ज ी व न -य ाप न  ए व ं  स म ुि चत  ब ेव /ख़श04 थ ा ए क ट ा  ग /ख़यए4 भ ीर  स म /ख़श04  य ा  \nभऽ गेल अिछ चाहे ओ गाम हो, शहर हो,धन ीक हो व ा  गरीब। सभ ऐ स म /ख़श04 य ा क ि श कार छैथ। स भ क/ख़य4श एक \nिदन ऐ प ि रि/ख़श04 थ ितसँ गुजरबाक छइ। जे आइ युवक अिछ, काि /ख़यएू ह ओ ह ो  व ृ/ख़शय0  ह एत । स म ा िजक  पि र ि/ख़श04  थ ित \n/ख़शूएमश : िबगैड़ते जा रहल अिछ। िधया-पुता जे देखत सएह ने आगू करत। ई बात सभ सोचैत अिछ मुदा \nिकछ ु मजबूरीमे आ िकछु ला परवाहीमे घरक बुढ़क/ख़य4श क ा िह का टक हे तु िववश छ ो ि ड़ द इ  छैथ।  \nबुढ़  चा ह े वय ो व ृ /ख़शय0  ल ो किन सँ जुड़ल एक -सँ-एक घट न ा  ि न /ख़यू4 य /ख़य6य ि त  स म ा च ा र प /ख़यषष ,  रेिडयो, द ुर द श/ख़श61नप र अबैत \nरहैत अिछ। एकटा एहने घटना िकछु िदन पूव/ख़श61 ि द/ख़यएू  ल ी मे घटल। \nएक वृ/ख़शय0 मिहलाक प ित क मृ/ख़यू4 य ु  भऽ ग ेल छेलैन।  ि द/ख़यएूल ी म े  ह ुन का आली शा न  भ व न  छेल ैन ।  पु/ख़यषष  \nअमेिरकामे क ाज करैत रह ि थ न। बहुत िदन पर प ु/ख़यषष  ि द /ख़यएू ल ी  ए ल ा  आ  मा ए क/ख़य4श  अप न ा  स ंग े चलब ा क  /ख़य6य /ख़श04 त ा व \nकेलिखन। \nबेटा क ब ा त सँ  म ा ए बहु त  /ख़य6य स/ख़शूय भे ली। ि द/ख़यएू  ल ी क एकाकी जीवनसँ ओ तंग भऽ गेल छेली। बेटा \nकहलिखन ज े जखन स भ ग ोरे अमेिरक ा म े रह ब तँ िद/ख़यएू ल ी क घरक की हएत? से नइ तँ एकरा बेिच लेनाइए \nठीक रहत। \nमाए स ह ष/ख़श61 ई  /ख़य6य /ख़श04 ताव माि न  लेलैथ। ि द/ख़यएू  ल ी क मकान बे ि च  द ेल ग ेल ।  स भटा /ख़य6षप ै आ  ब ेट ा क ए का उ /ख़यूू ट मे \nजमा भेल।  त ेकर ब ाद स भ िकयो िद/ख़यएू ल ी  ह वाई  अ/ख़शू6 ड ा  प ह ु ँचल ा ।  अम े ि रका क य ा /ख़यषष ा क  /ख़शूएमम े। म ा एक/ख़य4श ब ा ह र \nबैसा देलिखन, ई किह  कऽ ज े िटकट  क टा कऽ आि ब  र हल छ ैथ। म ा ए ब ाहर /ख़य6यत ी/ख़यषय ा  क र ैत  रहली  आ  ओ  \nकथी ल े आ पस एत ा । ज ख न  ब हुत  समय गुजैर गेल तँ प ुि लस ओ इ  वृ /ख़शय0ा लग आएल  आ ओकर ब ात  ब ुझ लक।  \nतखन हठात्   पुिलस कहलकै जे अमेिरकाक जहाज उड़ला तँ घ/ख़यूश टो भऽ गेलइ। ओ कर  बटा  माए क/ख़य4श \nछोिड़ कऽ अमेिरका चल गेल। बुिढ़या असगर कनैत रहल...।   \nई बात  ओ कर म का न  क ीन ि न हारक/ख़य4श सेह ो  पत ा लगलैक । ब ुि ढ़ याक/ख़य4श अपन  घरमे एकट ा छो टसन ज ग ह \nदेलकै। बेटा घुिर कऽ किहयो हाल-चाल लेबए निह आएल। \nअपन  स/ख़यूू ता न  ल ो क क/ख़य4श के त ेक  ध ो ख ा  द ऽ सकैए तेक र  ई उदाहरण अिछ। \nिद/ख़यएू ली  ि व/ख़श0य विव /ख़शय4ालय क ि व िध िवभ ा ग क /ख़य6य ो फे सर ल ो ि तक ा  सर कार क  ि ख/ख़श04  सा ल ो म ह ष/ख़श61क अ ि छ।  \nिद/ख़यएू ली क K-१/१० ह ौ जखास इन /ख़यछ0  ल ेभ म े हुन कर घ र  छल  जेकरा ह ुन कर पि र व ा ि रक ि म /ख़यषष  ह ि थ य ा  ल ेन े  छल ा । \nघट ना/ख़शूएम त ेह ेन भ ेल जे  ह ुनका अपन ि ह  घरस ँ ब ाहर हो म ए प ड़ ल। तखन  हुनकर  इ/ख़श0श ट -िम /ख़यषष स भक/ख़य4श ऐ ब ा त क \nजानकारी भेटल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \n८७ व ष/ख़श6ूय /ख़य6य ो . लो ि तक ा  सर का र क त र फसँ समािजक सं गठन विर/ख़श0श  ठ  न ा ग ि रक /ख़शएए ा इ वून ल म े  के स के ल क। \nतमाम पूछ-त ा छक प छ ाइत उ प र ो /ख़यछ0 त  /ख़शएएाइवून ल  लोि त क ा स रकार /ख़शयष ा र ा क िथत  उ पह ा रम े द ेल  गेल अन ुब/ख़यूू ध क \nर/ख़यषयक हु न कर घर हुनका आप स  ि द यौलक ।  \nलोि त का सरकारक स/ख़यए4 पै त  हर पि नह ा र ए क उ /ख़यछ4च  प द /ख़श04  थ  प ुि ल स अ ि ध का री छ ल ा  ज े  हु नकासँ  द ो /ख़श04  त ी क \n/ख़श04 व/ख़श64 ग करैत-करैत  हुनकर की म त ी घरक/ख़य4श क ि/ख़यएय ज या लेला। \nजँ िद/ख़यएू ल ीक स ं/ख़410 ा/ख़यूू त  स म ा ज क मद ैत  न ि ह  उठाब ै त  त ँ /ख़य6यो . ल ो ि त का सरकारक अपन  सव/ख़श61/ख़यषष लूटा ग े ल \nछल । स े ह ो  केहेन  बेक त ी  /ख़शयष ार ा  ज े  /ख़श04 वय ं अि त  ि श ि /ख़यषयत उ /ख़यछ4  च  पद /ख़श04  थ  प ुि ल स  अ ि ध का री  छल ा । र /ख़यषय को प /ख़यषय  भ /ख़यषय क \nसािवत भऽ रहल छल। \nहोमपे ज  इि/ख़यूश डया /ख़शयषारा  कएल ग ेल एकटा  स व /ख़शछ1/ख़यषयणक म ुता ि बक /ख़य6य/ख़यू4 ये क त ीनम े स ँ ए क वृ/ख़शय0क/ख़य4श पिरव ािरक \nलो क /ख़शयषार ा  /ख़य6यत ारण ा क स ा मन ा  करए पड़ ै त  छैन ।  ५६ /ख़य6यित श त एह ेन म ा म ला क हे त ु पु /ख़यषष एवं २५ /ख़य6य ि तशत \nमामलामे प ु/ख़यषष व ध ु ि ज/ख़यए4 म ेदार ह ो इ छ ैथ।  ऐ म े सँ आ धा स ँ अिधक व ृ/ख़शय0  एह ेन  घ ट नाक बा र े म े म ू ल त : पिरवािरक \n/ख़य6यित /ख़श0श ठ ा क/ख़य4श िधय ा नम े रख ैत  क े कर ो  न ि ह कह ैत  छैथ ।  एह ेन  घ ट न ा  म /ख़यूछ य /ख़य6यदेशमे  स भसँ अि ध क (४७.९२ /ख़य6यित श त ) \nआ रा ज/ख़श04  था नमे सभसँ कम (१.६७ /ख़य6यित श त ) भेल । अ ि धक/ख़श64श व ृ/ख़शय0क धारण ा अिछ  जे  व ृ/ख़शय0  लोकि नक द ुद/ख़श61 शा \nरोकबाक हेतु िधया-प ुत ाक /ख़य4श स चे/ख़श0श  ट कर ब ज /ख़य6षर ी  अि छ।  वृ/ख़शय0  ए व ं ब /ख़यछ4 च ा क /ख़य4श आपसी िसन ेह  एवं स ा म ंज स बढ़ाएब  \nज/ख़य6षरी अि छ । अ िज/ख़श61त  आ /ख़यू4 म ि न भ /ख़श61र त ा स ेह ो ज/ख़य6षरी अिछ ।  व ृ/ख़शय0 जन क/ख़य4श  संय ु/ख़यछ0 त  प िर व ा रम े रहब ा क बेव /ख़श04  थ ा क/ख़य4श \nउ/ख़यू4  स ा ि हत  करब ा क हे त ु र ा /ख़श0श  /ख़शएएी य नीित बन क च ा ह ी  एवं ओ हन  लो क स भ क/ख़य4श  ट ै/ख़यछ0 स  एवं सरकारी नौकरीमे िवशेष \nसुिवधा देबाक चाही। \nएक अ /ख़यूू य /ख़य6यितवेद नक अन ुस ा र स न ्   २००० सँ २०५० क बी चमे भारतक जनसं/ख़यछ1  या  ६० /ख़य6य ि तशत ब ि ढ़  \nजा ए त ।  ऐ  अव िध क  बीच  व िर /ख़श0श  ठ  न ा ग ि रकक  स ं/ख़यछ1  य ा  ३६ /ख़य6यित श त  ब िढ़ जाएत जे त/ख़यू4क ा ल आ व ा द ी क २० /ख़य6यित श त \nहएत। ईह ो  कहल ग ेल  अ ि छ  जे ि व/ख़श0य  व मे २०५० इ/ख़श04  व ी  त क म ि हला  व िर/ख़श0श  ठ  नागिरकक  स ं/ख़यछ1  य ा  प ु/ख़य64 खस ँ  अ िधक \nभऽ जाएत। सम ा जमे मिहलाक ि /ख़श04  थित ओ ि ह ना सं घ ष /ख़श61पूण /ख़श61 र ह ैत अि छ।  ८० बख/ख़श61सँ ऊप र पु/ख़य64खक त ुलन ामे \nमिहला अ ि ध क ि दन  जीबै छ ै थ। जइमे अि ध क/ख़श64 श  ि व ध व ा  भऽ गेल र ह ै छैथ । स व /ख़शछ1क अनु सार ८० बख/ख़श61 सँ बेसी \nआय ुवग/ख़श61म े ७० /ख़य6यि तशत  ि व ध व ा  एव ं २९ /ख़य6यित श त  ि व ध ु र छ ैथ ।  \nसमाजक उपे /ख़यषय ा  ए वं िलंग आ धा ि र त भेद भा व क कारण  ि व धव ा  वृ/ख़शय0ाक जी वन  अपे/ख़यषयाक ृत  ब ेसी क/ख़श0श  ट कर भऽ \nजा इ त  अिछ। िश /ख़यषय ा  एवं जग /ख़य64कताक अभ ा वम े ओ  सरकार ी  स ह ा य ताक लाभ  न ीकस ँ  निह उठा पब ै छैथ। \nकएक बेर ह ुनकर स /ख़यए4  पैतक/ख़य4श  ह रै प  लेल जा इ त  अ ि छ एव ं नाना  /ख़य6य क ा रक /ख़य6य त ा रण ा क  ि शकार  सेह ो  हो म ए प ड़ ै त \nअिछ। \nिनरंतर ब ढ़ैत  वृ/ख़शय0क जन स ं/ख़यछ1  य ा  आ  लड़ख ड़ा इ त  पि र वा ि रक  स ंर चना  व ि र /ख़श0श ठ नाग ि रक स ब हक सम/ख़श04  य ा क/ख़य4श \nजि टल केन े जा  रहल अ िछ ।  पूव/ख़श61 म े िकछ ु  क ा न ूनी ब ेव/ख़श04 था क चच /ख़श6ष  भेल  मु द ा  स म /ख़श04  या अ ि छ जेअपन े स/ख़यूू त ा नक \nिव/ख़य6ष/ख़शय0  /ख़यूू य ा य क म/ख़श64ग कऽ आ गू ब ढ़ैब ल ा  ह ज ारम े ि कयो ए क बेकती  ह ो इ  छ ैथ ,  शेष ल ो क य ं/ख़यषषनाप ूण /ख़श61 जी व न ब ी तब ैत \n/ख़श04 वग/ख़श61 स ी ध ाि र  ज ाइ छ ैथ ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nआइसँ करीब २९ बख/ख़श61 प ूव/ख़श61 ि द/ख़यएू ली म े /ख़श04  कूट रक प ा छ /ख़श6श  ए कट ा  ब ुढ़ क/ख़य4श उघा र े देहे आ ए क ट ा  हाथ ऊप र \nउठेने जाइत देखने रिहऐक। पुछिलऐ जे ई एना िकए छैथ? तँ आसपासक लोक सभ कहलक जे िकछु साल \nपव /ख़श61 हुन का  अपन बेट ाक संग े  िकछ ु ि व व ाद भऽ ग ेल रहैन  आ ओ ह ुनकर  अँगा फ ा िड़  दे लिखन। त िहया सँ  ओ  \nबुड़हा अँगा पिहरब छोिड़ देलिखन आ िवरोध-/ख़श04 व /ख़य6षप  एक ट ा  ह ा थ  ह म ेश ा  अक ा स  ि द स  केन े र है छैथ ।  \n.. स ोच ल जा सक ैए जे ओइ  िपत ाक /ख़य4श के तेकआ/ख़यूू त ि र क क/ख़श0श  ठ  भेल ै न जे  एहेन /ख़य6ष प धऽ ल े लक।  \nसम/ख़श04 या  तँ ई अिछ जे घर-पिरवारसँ अनादृत, उपेि/ख़यषयत ह ोइतो  वृ/ख़शय0 ल ोक ि न  जािथ त ँ  के त ए  जा ि थ ?  कोनो \nदोसर िवक/ख़यएू प  निह बुझाइत अिछ? नौकर-च ाकरपर  िनभ/ख़श61रत ा केत ेक ो  बेर जा नले ब ा  सा िब त  होइत  अ ि छ । घर मे \nअसगर रहिनहार ब ुढ़क स म /ख़श04 य ा  तँ आर जिटल भऽ गेल अिछ। \nसरकारी एवं गैर-सरका र ी  स ं /ख़श04  था /ख़शयष ा रा  ि व र/ख़श0श  ठ  न ाग िर क क  ह ेत ु आ व ा स स ि ह त  र खर ख ा उ  ल ेल आन  बेव /ख़श04  था  \nसभ  सेह ो  कएल गे ल अ ि छ म ुदा ओ अपय/ख़श6ष/ख़यए0 त अ ि छ ।  ि द /ख़यएू ली ,  फरीदावाद, नोएडामे एहेन केतेको आवास (ओ/ख़यएू ड  \nएज होम) अिछ । प र/ख़यूू तु ऐ सभ ठ ा म  रहिनहार वृ/ख़शय0 ल ो कि नक ह ा ल त को नो  न ी क न ि ह  कहल जा सकैत अिछ। \nकलक/ख़यष4 ा मे डी ग न ी ट ी फ ाउ/ख़यूश डे सन, /ख़य6यो/ख़शए1ाम आि द  न ा ओंस ँ के त ेक ो एह ेन सं/ख़श04 थ ा  स भ ऐ /ख़यषय े /ख़यषष म े का ज  कऽ  र हल \nअिछ । म ुद ा व ृ /ख़शय0  ल ो कि न क सं/ख़यछ1 य ा  द ेखै त  ए ह ेन  सु ि व धा  न ग/ख़यूश य  अ ि छ।  फेर  अ िध क/ख़श64 श  ब ुढ़  तँ  /ख़शए1 ाम ी ण  /ख़यषय े /ख़यषष म े रि ह  \nरहल छ ैथ। जैठा म  पिरवारक  अि त िर/ख़यछ0त क ोन ो /ख़य6य कारक सहायताक संभावना निह अिछ। \nसरका र  विर/ख़श0श ठ  नागिरक लोकिन लेल कएटा सुिवधा सभ दैत अिछ, जेना- रेल िटकटमे छूट, अ/ख़श04 प तालमे \nअलग का उ /ख़यूू  ट र, प ो /ख़श04  ट  ऑिफस, ब/ख़शछशक आ िद सन स ाव/ख़श61ज ि न क जग ह पर अि ति र/ख़यछ0  त  सुिवधा मुदा बेवहारमे ई सुिवधा \nसभ  पय/ख़श6ष/ख़यए0 त न िह होइत  अ ि छ।  अ/ख़यछ0 सर वृ/ख़शय0 ल ो क िनक/ख़य4श  झ ग ड़ ा क र ैप र म ज ब ूर ह ो म ए प ड़ ै छ ैन ।  ऐ म ा म ल ा म े \nिद/ख़यएू लीक  म े/ख़शएएोमे िन/ख़श0य  चय ब ेहतर बेव /ख़श04 था अिछ। विर /ख़श0श  ठ  नागि रकक/ख़य4श  आ स ा न ीसँ आ रि /ख़यषय त ज ग हप र  बैसए द ेल ज ा इ त  \nअिछ। \nिद/ख़यएू ली  ल ो द ी  गाड /ख़शछ1 नम े भ ो/ख़य6ष -पहरमे टहलैबला सबहक हुजुम रहैत अिछ। ओइमे कएटा संगिठत समूह बिन \nगेल अिछ जइमे अिध क /ख़श64 श  व िर/ख़श0श  ठ नागि र क लोक ि न  छ ैथ । ओ  स भ भ ो र क/ख़य4श टह लै  तँ  छ ै थ े सं ग े आ प स म े भ /ख़य4शट -\nघ/ख़श6श ट आ गप -स/ख़यए0 प  स ेह ो  कर ै त  र ह ै छ ैथ। /ख़यषछी भू ट ेल ा ल ठ ाकुर (सेव ा  ि न वृ/ख़यष4 आ इ .ए.एस.) /ख़शयष ा र ा /ख़शएए /ख़श04  ट  सेहो \nओइठा म  ब हुत  स ि /ख़शूएय  अ ि छ ।  व ृह/ख़श04 प ि त  ि दन क/ख़य4श ि न :शु/ख़यएू क च ाहक ब ेव/ख़श04  था  ओतए रहैत अिछ। टहलला पछाइत \nसभ  ओतए ए क/ख़शयछ ा  हो इ  छै त ,  चाह पीबै छैथ आ आपसमे अपन-अपन नीक-बेजाइक च च/ख़श61 -बच/ख़श61 करैत ,  ह /ख़श6श -ह/ख़श6श –हॴ-ही \nकरैत सभ  ि कय ो  घ र  घुमै छै थ। ऐ स/ख़यए4  प क/ख़श61क /ख़य6य भ ा व स ँ क एट ा  व ृ/ख़शय0 क /ख़य4श  घ ो र  ि व प ि/ख़यष4 सँ उब ड़ ै त  प ुन /ख़श0य च  नव \nउ/ख़यू4  स ा ह क स ंग जी ब ैत  द ेख ल ॱ।  /ख़यषछ ी  ठ ा क ुर /ख़शयषा र ा  /ख़शएए /ख़श04  ट  एकटा गैर-सरकारी संगठन अिछ जे केतेको तरहक \nसेवा  काय/ख़श61 करै त  अ ि छ। को स ीक जखन  ब ा िढ़ आ एल  छल  त ँ अहू /ख़शएए /ख़श04 ट  /ख़शयष ा र ा  /ख़शएए क भ ि र  स ह ा य त ा -स ाम/ख़शए1 ी  लऽ \nकऽ ल ोक सभ ओ तए ज/ख़य6षरतम/ख़यूू द लोक ि न क/ख़य4श  ब ी च  ि व ति र त  केल ै न।  लोद ी  ग ा ड /ख़शछ1न म े स ेह ो  स म य -समयपर अनेको \nकाय/ख़श61/ख़शूएम ई सभ आय ोिजत  करैत  रहै छ ैथ।  \nहौज खास, िद/ख़यएू ली  ि/ख़श04 थत ि ड य र प ा क/ख़श61म े ि स ि न य र िस ि ट जन कॉिस ल ,  ि द /ख़यएू लीक  न ा म क एकट ा  स ं/ख़श04  था  अिछ \nजे व ि र/ख़श0श ठ  नागिरकक सुख-सु ि व ध ा आ मन ो रंजन क लेल बे व /ख़श04 था मे लागल रहैत अिछ। समय-समयपर ओ सभ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \nिनवेश /ख़410मणपर सेहो  जा इ त रहै छैथ। भो रम े ७ बजेसँ ८:३० बजे धिर िन /ख़यू4 य  ‘य ो ग  /ख़श01 या याम’ सिहत अ /ख़यूू  य ा /ख़यूू य  \nस/ख़श64 /ख़श04  कृि तककाय/ख़श61/ख़शूएम क आय ो ज न  कए ल जाइ त अ ि छ।  प /ख़श6श च  स ा ए सँ  अ िध क न ा ग ि र क ऐ स ं/ख़श04  थ ा क स ि/ख़शूएय सद /ख़श04  य  \nछैथ। \nिकछ ु ि द न प ूव/ख़श61 के/ख़यूू /ख़406 सरकार  ग र ीब ी  र ेखास ँ  ि न/ख़यछ4 च /ख़श6शबल ा  वि र/ख़श0श  ठ नागिर कक ह ेतु म ु/ख़यए1 तम े  छड़ ी ,  च/ख़श0य म ा  आ \nकानमे लगबैबला उपकरण देबाक घोषणा केलक अिछ। िजलाक कल /ख़यछ0  ट रक अधीन गिठत एकटा सिमित एहेन \nला भ ा थ /ख़श6ूक प ह च ान करत । उपर ो /ख़यछ0 त  सिमित कानमे लगबैबला मशीन, च/ख़श0य म ा  आ  न क ल ी  द /ख़श6श त  इ/ख़यू4 य ाि द  विर /ख़श0श  ठ  \nनागिरकक हे त ु बन े ब ा क लेल  मूलभ ूत म ेि डकल परी/ख़यषयण  स े ह ो  करौत। जनव री  २०१७ इ/ख़श04  व ी सँ  माच /ख़श61 २०१७ \nइ /ख़श04  वी क बीच हर िजलामे १००० व िर/ख़श0श  ठ  न ागि र कक/ख़य4श  ई सुिवधा देल जाएत। \nएवम्   /ख़य6यकारेण सरकार ओ  स माज सेवी ल ो किन व िर/ख़श0श  ठ  न ाग ि रकक क/ख़यएू  य ा ण ह ेत ु  ब ह ुि व ध  /ख़य6ययास कऽ  रह ल  \nछैथ ।  मुदा ई  सम/ख़श04  त  /ख़य6यय ा स िमिल यो  कऽ प ि रव ा रक द ा ि य /ख़यू4  व क /ख़श04  थ ा न  न िह ल ऽ  स कै त  अि छ ।  अ/ख़श04 त ु ज/ख़य6षरी  \nअिछ जे आधुिनकता एवम्   व ै/ख़श0य व ी करणक /ख़य6य वा ह मे हमरा लोक ि न  अपन  सं/ख़श04 का रक/ख़य4श न िह ि बसरी । म ा त ा -िपता, एवम्   \nअ/ख़यूू य  वि र /ख़श0श ठ नागिरकक /ख़य6यि त  अपन  द ा िय/ख़यू4 व िनव /ख़श6ष ह आ न/ख़यूू दप ूव /ख़श61क  कर ी  ज इ स ँ ओ  ग व/ख़श61सँ जीबैथ आ  श ाि /ख़यूू  त सँ अपन \nजी व नक या/ख़यषषा प ूण /ख़श61 करै थ , /ख़श04 व ग/ख़श6षरोहण करैथ।  \nसमाजमे ए हेन ल ोकक/ख़य4श उ /ख़यू4 सा ि ह त  करक च ा ह ी  ज इ स ँ अ िधक/ख़श64 श  ल ो क  अ प न  म ात ा -िपताक सेवा कानूनक \nभयसँ न िह  अि प त ु क त /ख़श61/ख़श01 य क भा व न ा स ँ करै छैथ। ऐ उ /ख़श1ए े/ख़श0य  य स ँ पट न ा  ि /ख़श04  थ त आ च ा य /ख़श61 िक शो र  कु ण ा ल जी  /ख़शयष ा र ा  \n/ख़श04 थ ािप त  महावी र  म ि /ख़यूू दर /ख़शएए/ख़श04  ट  /ख़शयषार ा  /ख़यषछवण कु मा र  प ुर /ख़श04  कार  पु/ख़यषष  /ख़शयषार ा मा त ा -िपता आ  पु तो ह ु /ख़शयष ार ा स सुरक सेव ा \nकेिनहारक/ख़य4श  द ेल ज ा इ त  अिछ ।  समाजमे िव िर/ख़श0श ठ न ा ग िर क क जी व न  प ु/ख़यषष  सुग म करब ा म े ऐ त रह क /ख़य6यय ा स ि न /ख़श0य च य \n/ख़य6येरणादायी  भ ऽ  सकै त  अ ि छ।  \nअ/ख़श04 तु स म ा जम े वृ/ख़शय0 लोक ि न क  आद र ,  स/ख़यए4  म ान ओ  स े व ा  ब ढ़य  स े स ं/ख़श04  क ा र  ब/ख़यछ4 चे सँ िधया-पुता क/ख़य4श  द ेल \nजाए, ऐ म े सबहक क/ख़यएू य ा ण अिछ। \nअिभ व ादन शी ल/ख़श04 य  िन/ख़यू4 यं व ृ/ख़शय0 ोप स ेिव न : \nच/ख़यू4 वा ि र  त/ख़श04 य  वध/ख़श61/ख़यूू त े आय ुिव /ख़श61 धा य श ो व ाल म ्।  \n◌ \n  \nऐ रचनापर अपन म◌ंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n/ख़य6य/ख़यछ1 यात  ि ह/ख़यूूद ी  लघुकथाकार /ख़यषछी  सुकेश साहनीक चि च/ख़श61 त  आ प ुर/ख़श04कृत  लघुकथा \" ठंढी रजाइ \" क मैिथली \n/ख़य6षपा/ख़यूूत रण - म ु/ख़शूय ा  जी /ख़शयषार ा  ./ख़य6य /ख़श04 त ुत  ऐछ ! \n---------------------------------------  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \nबीहिन कथा \nठ'रल सीरक.  : सुकेश साहनी \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\".     \"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\" \n\" के छल ?\" ओ आिग िदस हाथ पसािर तपैत पुछलक . \n\" वएह. स ोझ /ख़श6श  बालीक ओतए सँ , \" किनञ/ख़श6श  िचढ़ैत सुशीलाक नकल उतारलक. \n\" बहीन, तुराय दीयय, हुनकर संगी एलिन ह/ख़शछ0  .\" फेर सीरक ओढित बडबडएल. \n\" िहनका सब िदन सीरक मँगैत लाज नै होइ छिन ! हम त' साफ मना क' देिलयै, किह देिलयै-\" आइ हमरो \nओत' कोइ अबै बला ऐछ.\" \n\" नीक केलॱ \" ओहो सीरक मे नुकाइत बाजल ,\" ओकरा सबहक इएह इलाज ऐछ . \" \n\" बहुत ठंढी ऐछ !\" ओ बड़बडएल . \n\" हमर अपने हाथ - पएर सु/ख़शूय  भेल जा रहल ऐछ.कि न ञ/ख़श6श  अपन खिटया के धधकैत आिग ल'ग घीचैत \nबाजल.\" \n\" सीरक त' जेना पुरे बफ/ख़श61  भ' रहल ऐछ, नी /ख़शूय  आओत कोना !\" ओ करोट फेरैत बाजल. \n\" न ी /ख़शूय  के त' जेना कोनो पते नै ऐछ.\" ऐ सरदी मे भरल सीरक सेहो बेअसर सन भ' गेल ऐछ.\" \n\" एक बात कहू, खराप नै मानब ?\" घ'रबला कहलक. \n\" केहेन ग /ख़यए0प  करै छी ?\" \n\" आइ खुब ठंढी छै , सोझ /ख़श6श  बला के ओतए कुटुमो आयल छै, तेहेन मे सीरक िबना बेशी क/ख़416  होइत हेतै.\" \n\" हँ त',!\" ओ आस लगा घ'रबला िदस तकलक . \n\" हम सोइच रहल रही...हमर..मतलब इ छल जे..अपना ओतए एक टा सीरक त' फािजले पड़ल ऐछ.\" \n\" अह /ख़श6श  त' हमर मोनक बात किह देलॱ, एक िदन ओढला सँ सीरक पतरा थोड़े ने जेतै, ओ चमिक के ठाढ़ \nभ' गेल, हम एखने सुशीला के सीरक द' के अबै छीयै.\" \nजहन ओ सुशीला के सीरक द' घुरल त' हरान छल ओ ओही ठ'रल सीरक मे िनसभेड़ भ' सुतल छल. \n\" ओहो अपन सीरक मे आिब घोिसया गेल. ओकरा सुखद आ/ख़यष6र् य भेलै , सीरक खुब गरमएल छलै. \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n३. प /ख़शय4  \n३.१.आशीष अनिच/g288हार - ३ टा गजल  \n३.२.डा िजयाउर रहमान जाफर- आजाद गजल  \n३.३.१. डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह”- ६ टा किवत२.बाबा बै/ख़शय4न ा थज ी क  आजाद गजल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \n३.४./ख़य6यण व  कुमार-राईत इजोिरया ताइक रहल अछ ि◌ \nआशीष अन ि च/ख़यूूहा र - ३ टा गजल \n1 \nकना कऽ पूछै हाल जगत \nबहुत पसारै जाल जगत \n \n  \nअहॴसँ भेलै दीन दुखी \nअहॴसँ मालामाल जगत \n \n  \nसुतल सुतल छै /ख़401ा इव रे  \nखसल पड़ल ितरपाल जगत \n \n  \nके के बढ़ल अिछ आगू तकर \nबहुत करै पड़ताल जगत \n \n  \nहुनक जगत छिन सोन सुगंिध \nहमर तँ कादो थाल जगत \n \n  \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \nसभ प/ख़श6शि तमे  12-122-21-12 मा/ख़यषषा /ख़शूएम  अिछ \nतेसर शेरक पिहल प /ख़श6श ित म े  द ीघ /ख़श61 क /ख़य4श  लघु मानबाक छूट लेल गेल अिछ \nअंितम शेरक पिहल प /ख़श6श ि त क  अंितम लघु छूटक तौरपर लेल गेल अिछ \n \n  \n2 \n \n  \nआिह उठबे करतै इयाद एलापर \nनोर खसबे करतै इयाद एलापर \n \n  \nपािन खाली देहक िमझा सकैए बस \nमोन जरबे करतै इयाद एलापर \n \n  \nहाल केहन से अनुभवेसँ बुिझ सकबै \nफूल झड़बे करतै इयाद एलापर \n \n  \nमलहमो बेकारे बुझाइए हमरा \nघाव रहबे करतै इयाद एलापर \n \n  \nपिड़ रहब ओछाएनपर नै छै सूतब  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \nआँिख जगबे करतै इयाद एलापर \n \n  \n \n  \nसभ प/ख़श6शि तमे  2122+2212+1222 मा/ख़यषष ा /ख़शूएक  अिछ \nअंितम शेरक पिहल प /ख़श6श ि त म े  एकटा दी घ /ख़श61 क /ख़य4श  लघु मानबाक छूट लेल गेल अिछ \n \n  \n3 \n \n  \nआर िजलेबी पार िजलेबी \nबड़ सुंदर संसार िजलेबी \n \n  \nिकछु ने कहबै च ु/ख़यए0पे  रहबै \nअपने छै बुिधयार िजलेबी \n \n  \nचाक कहू च/ख़शूए  कहू या िकछु \nसभ सुनतै कु/ख़यए4हार  िजलेबी \n \n  \nओ सभ कहिथन भोजन साजन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \nहम कहबै हिथयार िजलेबी \n \n  \nरसगु/ख़यएूला  सभहँक संगतमे \nबिन गेलै खुंखार िजलेबी \n \n  \nसभ प/ख़श6शि तमे  22-22-22-22 मा/ख़यषष ा/ख़शूएम  अिछ \nदू टा अलग-अलग ल घुक/ख़य4श  द ीघ /ख़श61  मानबाक छूट लेल गेल अिछ \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nडा िजयाउर रहमान जाफर- आजाद गजल  \nअह/ख़श6श  यिद उपकार करब   \nहमहूँ नीक /ख़श01 य वहार  करब   \n \nखुशी िजनगीमे निह आयत   \nदुख के जब ि व /ख़श04ता र  करब   \n \nधम/ख़श61  जात पे नाम पे आिखर   \nकब तक अ/ख़यू4 य ा च ार  करब   \n \nचढ के बोलत िम/ख़यूषय ावा द ी   \nसच के जब इनकार करब    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \n \nईहे सोिच के िबसरल सभ िदन   \nिभनसर मे दीदार करब   \nकेकरा अह/ख़श6श  कहै छी िनयम \nहमर अछी सरकार करब   \n \nहमर भाखा मैिथली भाखा  \nकोना अकर इनकार करब   \n-डा िजयाउर रहमान जाफरी, पीएच डी िह/ख़यूूदी  , हाइ /ख़श04कूल  माफी , पो..माफी , िजला..नालंदा , िबहार  -\n803107 \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n१. डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह”- ६ टा किवत२.बाबा बै/gं2थनाथजीक  आजाद गजल  \n१ \nडॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह”- ६ टा किवता \n            \nहमर ई छओ ग ो ट किवता म ौिलक /ख़य6षपसँ मैि थ ल ीमे ि लि ख त ओ  अ/ख़य6यका िशत  अ ि छ । ई किव ता  सभ त ि ह या \nिल ख ल गेल छल ज ि ह या हम  कॉलेज ऑफ आयुव /ख़शछ1 दमे (भा रत ी िव/ख़शय4 ापी ठ , पूना) B.A.M.S. ि/ख़शयषतीय  ओ त ृ ती य  \nवष /ख़श61क  (2 nd  & 3 rd  PROFESSIONAL YEAR)  छा /ख़यषष  रह ी  ।  त ािह समएम े महाि व /ख़शय4ा ल य क छा /ख़यषष  \nलोकिनमे EXTRA CO-CURRICULAR ACTIVITY  क/ख़य4श बढ़ एबाक ल ेल “ि न ि म/ख़श61 त ी ” नामक  WALL \nMAGAZINE  पर कि वता आिद सा ि ह ि /ख़यू4 यक  कृ ित  ल ग ाओ ल  जा इत छ ल जकर स ंय ोिजका  /ख़यषछ ी मि त  इ/ख़यूशदापुरकर  \nमैडम  (त/g28थकालीन ले/g270चरर आ बादमे िवभागा/g287य/g252 - शारीर ि/gं8उया िवभाग ) छलीह । हमहूँ मैिथली किवता लेल \n/ख़य6य /ख़श04 त ाव द ेल  मुद ा  पाठक आन  केओ नि ञ छलाह त /ख़य4श ओ क र िह/ख़यूूद ी  अ न ुव ाद (/ख़श04 वयं /ख़शयषार ा  अ नुिद त ) देब  /ख़श04व ी कृ त \nभेल  । त ा िह अन ु ि दत र च न ा पर /ख़श04प/ख़416 उ/ख़यएूलेख र हैत  छल  ि क  मूल रचना “मैिथली” भाषामे अिछ । \n- डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह” \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \n  \nकाल च/ख़शूए (किवता) \n  \n  \n  \nप/ख़शूया   पर   प/ख़शूया   उनिट रहल, \nहर पृ/ख़41छ   नवल िनत्-नूतन छी । \nजे बीित चुकल   से छल अ /ख़शययुत , \nआबएबाला  सेहो  अनुपम छी ।। \n  \nई समय-सिरत्  अिवरल बहइछ, \nअ/ख़यए0पन /ख़य6यवाह - गित ओ लयमे । \nहम मूक   ठाढ़ भऽ   देिख   रहल, \nहर एक   दृ/ख़श0यय   अि त िव/ख़श0यमय मे  । ।  \n  \n/ख़य6याच ीर    कतेकहु   /ख़यूछव /ख़श04त   भेल, \nकतबा  तट ब /ख़यूूह   भेल कविलत । \nफेर   ओकरिह   सिलल-सुधा-रससँ, \nकतबा कॲढ़ी* भेलिछ िवकिसत ।। \n  \nएकरिह   /ख़य6यभाओसँ    फेर   अिगन, \nपाथर   मोती बिन   िनखिर गेल । \nअगिनत   हीरा  पुिन  भेल मिलन,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \nआ  सीसा - टुकड़ी  बदिल गेल ।। \n  \nजे  /ख़यषूेत   /ख़य6यतीत   होइत   छल से, \nदेखल तँऽ कारी - गुजगुज   छल । \nपाषाण-/ख़य6यित म    छल    जे  लगैत, \nखन मोम ज े क/ख़श6श  द ेखल पिघलल ।।  \n  \nके  भेल   एतए   जे   काल च /ख़शूएसँ , \nब/ख़श6शिच   सकल   कहुखन   किहयो ? \nसुरपुर - जञो  इ/ख़यूू/ख़406 ने ब चा  सकिथ , \nकी  मानव के र  ह /ख़श04त ी - किहयौ ?? \n  \n* एिह किवतामे “कॲढ़ी” श /ख़यएय दक /ख़य6ययोग “पु/ख़श0शप -किलका” अथवा अ ि व क ि स त फू ल वा फूल केर फु लएबा सँ प ु व /ख़श61क \nअव/ख़श04 थ ाक अथ/ख़श61मे भेल भ िछ  ।  \nिवमश/gंण1ः - \nकॲढ़  - ई श /ख़यएयद मैिथलीमे “अ नेकाथ/ख़श61 क श/ख़यएयद ” जेक/ख़श6श  /ख़य6ययु/ख़यछ0 त  ह ो इ त  अिछ ।  एकर  एकट ा अथ /ख़श61 “कु/ख़41छ  वा \nमहाकु/ख़41छ ” (अं/ख़शए1ेज ीक ले/ख़य6यस ी वा  LEPROSY) नामक ब ेमारी क स/ख़यूू द भ/ख़श61म े होइत अ िछ  ।  दो सर /ख़य6यय ो ग  “ड /ख़श6शढ़ ” \n(ि ह /ख़यूूद ीक “कमर” आ अं/ख़शए1 ेज ीक “वे/ख़श04ट व ा  WAIST”) केर स /ख़यूूद भ /ख़श61मे  ह ोइत अ िछ  (यथा - कॲढ़ तोिड़ \nदेलक  …………. इ /ख़यू4याि द ) ।  क/ख़यएूय ा णी  कोशक ार “कॲढ़गर” माने “कलेजगर” बतओ लि /ख़यूूह  अ िछ  ।  मु दा \nमैिथलीमे “कॲढ़-करेज” दूनू संगिह-संग स ेह ो  /ख़य6ययु/ख़यछ0 त  हो इ त अि छ (यथा - ओकरा कॲढ़-करेज कािट कऽ दऽ \nिदितयै की ? ……………  आिद) जािहस ँ ई /ख़यूछविन त  होइ त  अ ि छ िक  िव िश /ख़416 अथ/ख़श61 मे “कॲढ़” आ “करेज” दूनू \nअलग-अलग अथ/ख़श61 रखैत  अ िछ ।  \nकॲढ़ी - ईहो  श/ख़यएय द  म ैि थल ी म े “अन ेका थ /ख़श61क श/ख़यएयद ” जेक/ख़श6श  /ख़य6यय ु/ख़यछ0त  होइत अ ि छ ।  एकर प ि ह ल  अथ /ख़श61 पु/ख़श0शप \nकिलकाक   (ि ह /ख़यूूद ी क “कली” आ  अं/ख़शए1ेजीक “/ख़यए1लोरल ब ड ्  वा FLORAL BUD”) के र अथ /ख़श61म े होइत अ िछ  ।  \nदोसर /ख़य6य य ोग “कु/ख़41छ -रोगी” के र अ थ /ख़श61म े ह ो इत अ िछ  ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \nकोिढ़  - एकर उ/ख़यछ4चारण म ैि थ ली म े “कोइढ़” होइत अिछ जकर मतलब अिछ “आलसी” । यथा - कोिढ़आ \nबड़द, कोिढ़आ मचान आिद । \nकोिढ़  - ई श/ख़यएयद सेहो द ू अ थ/ख़श61 मे /ख़य6य यु/ख़यछ0 त  अ ि छ ।  प ि ह ल  “कोढ़” रोगसँ /ख़शए1 ि स त  /ख़श01 य ि/ख़यछ0 त  आ द ो सर एहेन ता ड़क \nगाछ जािहसँ ताड़ी निञ गरैत हो । \nकॲढ़ी आ कोढ़ी - िकछ ु लेख क लो क िनक मा न ब  छि/ख़यूू ह जे  “कॲढ़ी” श /ख़यएयद “प ु/ख़श0श प -किलका” केर पिरचायक िथक \nजखिन िक “कोढ़ी” श/ख़यएय द  “रोग िवशेष”क/ख़य4श ि न /ख़य6ष ि प त  कर ै छ  । एिह ब ात क पुि/ख़416 ि कछु  सीमा ध ि र “कोिढ़ या \nकोइढ़” श/ख़यएय द सँ ह ोइत अ ि छ जकर िन/ख़श0शपि /ख़यष4 स/ख़यए4भव तः  “कोढ़ वा कोढ़ी” श/ख़यएयदस ँ भे ल  अ ि छ । आयुव /ख़शछ1दमे \nकु/ख़41छरोगक (कोढ़क) /ख़य6यमुख  कारण  आल/ख़श04य आ आ ल /ख़श04 यकारी भ ोजन (मध ुर ओ ि /ख़श04 न/ख़यछय ध ) बताओल गेल अिछ आ \nमैिथलीमे  “कोिढ़ या कोइढ़” श/ख़यएयदक अ थ/ख़श61 स ेह ो  “आलसी” अिछ । “कोिढ़” श /ख़यएयदक  उ /ख़यू4प ि /ख़यष4 क ए ि ह आ धा रक/ख़य4श \nमानलासँ “कोढ़” श/ख़यएय द  कुठ क पिरचा य क बूिझ प ड़ ैछ आ  “कोढ़ी” श /ख़यएयद कु/ख़41छ र ोगी क  प ि रचायक ज खिन ि क \n“कॲढ़ी” श /ख़यएयद पु/ख़श0शप कि लक ाक /ख़य6षपमे /ख़य6यय ु/ख़यछ0त  बूझल जाएत । \nपर /ख़यछू च  स ामा/ख़यूूय /ख़य6षपेण देखब ाम े  अबैत अिछ िक जे केओ जीवन भिर गामिहमे रहलाह (वा रहलीह) आ िह/ख़यूूद ी  \nनिञ केर बराबर जनै त  छि थ  ओ  आन ुना ि स कक /ख़य6य योग क र ै त  प ु/ख़श0श प -किलका ओ रोग-िवशेष दुहुक लेल “कॲढ़ी” \nश/ख़यएय द क /ख़य6यय ो ग  करैत छिथ  ।  जखिन िक , िवशेषतः शहरमे रहिनहार (वा रहिनहािर) लो क जे िह/ख़यूूद ी न ीक ज ेक/ख़श6श \nजनैत अिछ से आन ुन ा ि सकक  /ख़य6य योग न िञ  करैछ  आ उ परो /ख़यछ0 त  द ुहु अ थ/ख़श61मे “कोढ़ी” श /ख़यएयद क /ख़य6ययोग करैछ ।  \n  \nकागत केर फूल (किवता) \n  \n  \n  \nहम   छोिड़   चलल    हुिनकर   नगरी, \nजिनकर   दुिनञामे  /ख़यए0यार   ने  छल । \nछल   /ख़शयषेष  - लोभ  - छल  - कपट   सगर, \nनिञ छल तँऽ   केवल  /ख़यए0या र ने छल ।। \n  \nवन - उपवन    आ   फुलबाड़ी  छल,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \nपर   डािढ़   कोनहु  ने  फूल   एकहु । \nजे िकछु छल, सब िकछु  कागत केर, \nनिञ छल सुगि /ख़यूूध वा गम क कोनहु । ।  \n  \nहम    जिनका   लेल    रही   पागल, \nनिञ   हुिनका  छल   िव/ख़यषूास   हमर । \nसब   लऽग   रहिथ   बस   कहबा  लए, \nकेओ   अ/ख़यए0पन   कहिनहार   ने  छल ।। \n  \nिवमश/ख़श61ः - \nगमक  = सुग ि /ख़यूू ध  (मैिथलीमे; यथा - फूल गमिक रहल अिछ) \nमहक  = द ुग/ख़श61 ि/ख़यूू ध  (मैिथलीमे; यथा - आलू सिड़ कऽ महिक रहल अिछ) = ग/ख़यूूध (ि ह /ख़यूू द ी म े ) ( िह/ख़यूूदीमे “महक” \nया “मेहक” श/ख़यएयद द ु हु /ख़य6यका रक ग/ख़यूूध म त लब िक “सुगि /ख़यूूध ” ओ “द ुग /ख़श61ि/ख़यूूध ” केर  ले ल /ख़य6यय ु/ख़यछ0त  होइत  अ ि छ ) । \n  \nग/g288ह , गि/g288ध आ ग/g288ध  - “ग /ख़यूूध ” त/ख़यू4 सम /ख़य6षप ि थक , “ग ि /ख़यूू ध ” अध /ख़श61 त /ख़यू4स म  ओ “ग/ख़यूूह ” त /ख़शयय व  /ख़य6षप । मैिथलीमे \nत ी न ूक मतल ब  ए/ख़श1यिह ि थक आ  से न ा क //ख़शएयाणे ि /ख़यूू/ख़406य  (NOSE / OLFACTORY RECEPTORS)  /ख़शए1ा/ख़शशश \nिवषय  िथ क जकरा  अं/ख़शए1ेज ीमे “/ख़श04मेल ”  (SMELL / OLFACTION)  कहल जाइत अिछ । मैिथलीमे एिह \nश/ख़यएय द सभ क /ख़य6ययोग तीन  अ थ/ख़श61मे  होइत  अिछ - \n( १) ग/ख़यूू ध केर /ख़श04व/ख़य6षप अ/ख़यषश ात भे ल ा प र ; यथा - ई  कोन तरहक ग/ख़यूूध /ग ि /ख़यूू ध /ग /ख़यूूह अिछ ? \n(२) /ख़य6यायः द ुग/ख़श61 ि/ख़यूूध क ेर  अथ/ख़श61मे ; यथा - ई की ग /ख़यूूध  करै (त) छ ै अथ व ा  ई की ग /ख़यूूह ा इ त  छै ? \n(३) क ो न हु आ न िव शेषण ल गला पर  अथवा पिर ि/ख़श04थित  य ा भ ा व िव शेषक  अिभ/ख़श01 य ि /ख़यछ0 तक का रण /ख़य4श  \nसुगि/ख़यूू ध क अ थ/ख़श61म े ; यथा - म ह मह  ग /ख़यूू ध , सु/ख़शूय र  ग/ख़यूूह , गुला ब क म ा दक ग/ख़यूूध , रा त ुक र ा न ीक ग/ख़यूूध , मीठ \nग/ख़यूूध आ िद ।  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \nदू श/g2उ2द - अहँक /g2ण2ित (किवता) \n  \n  \n  \n  \nअहँ जाए छी तँऽ जाउ, अहँ क म ज /ख़श6ू , \nस/ख़यए0 प त  हमरा , हम निञ रोकब । \nहमरासँ   दूर    जँ   खुश    अपने, \nस/ख़यए0 प त  हमरा , हम निञ रोकब ।। \n  \nअहँ केर िजनगी,  अिधकार अहँक, \nअहँ केर इ/ख़यछ4 छ ा , जे  अह/ख़श6श   करी । \nमधु - अमृत - पान करी या फेर, \nहालाहल - घट केर वरण करी ।। \n  \nजा िह मृग त ृ/ख़श0श ण ामे भ ट ि क रहल  छी , \nगीरह   ब ा /ख़यूूहू ,  अहँ  पछताएब । \nजािह बाटसँ  उनटिह पएर   गेलहुँ, \nआिपस  ओ ि ह ठ /ख़श6श  घुिर  पुिन  आएब  ।। \n  \nजकरा   प ा छ/ख़श6श   छी  भािग   रहल, \nसे तँऽ बस   माया छी  केवल । \nअ/ख़यए0पन    मित/ख़410मक/ख़य4श    थीर    क/ख़य6ष ,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \nपुिन सोचू की छूटल - भेटल ।। \n  \n  \nहे आक/gंणथ/g252े ! (किवता) \n  \n  \nहम  आ प ना  /ख़य6यित  उ /ख़यष4रद ाय ी  छी , \nत ोहर  कृ /ख़यू4यक तॲऽऽह ॴ ऽ ज ान ए ।  \nहम कएलहुँ जे से उिचत रहए, \nत ोहर  औिच /ख़यू4य   तॲहॴ जानए ।। \n  \nअ/ख़यए0पन छ िव   अपन ि ह  सो झ/ख़श6शमे , \nकारी-मलीन निञ बनल रहए । \nअपन ि ह सम/ख़यषय   अ/ख़यए0 प न   माथा, \nला ज/ख़य4श ब ोिझल ने झूक ल  रहए ।।  \n  \nई /ख़य6यी ित   पुनीत   रहए   ह/ख़यए4म र , \nहम तँऽ बस एतबिह टा बूझल । \nतोहर   /ख़य6यद/ख़यष4   अपमान - गरल, \nसेहो  अमृत सिन हम बूझल ।। \n  \nसभ ट ा  ब/ख़यूूहन  आब  ट ूि ट चुक ल , \n/ख़410म म ो ह  छो ि ड़  पाछ /ख़श6श अएलह ुँ  ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \nरही  दूर  /ख़श04व यं सँ  भटिक   गेल, \nआिपस फेर अपनाक/ख़य4श प ओलहुँ  ।।  \n  \nहे “आक/ख़श64/ख़यषये ” ! हम  मु/ख़यछ0 त  भ ेल हुँ , \nतोहर   एिह   ि व /ख़श04त ृ त   मायासँ ।* \nमुइलहुँ ने, तिप कऽ िनखड़ल छी, \nओिह   हव नकु/ख़यूशड केर छ ाय ा सँ  ।।  \n  \n* आक/ख़श64 /ख़यषया = इ/ख़यछ4छ ा , \n  /ख़श04प ृहा  = /ख़य6यायः ए हेन इ/ख़यछ4छासभ जे ककरह ु अहं केर तु ि/ख़416  लेल ह ोइछ ।  \n  \n  \nदद/gंण1 (किवता) \n  \n  \n  \nएतबा भ ेटल  जे द द/ख़श61 केर   अ/ख़यएशय/ख़श04त भऽ गेलहुँ ।  \nनोरिहक/ख़य4श /ख़य6य ित   आइ हम   आ श /ख़यछ0 त  भ ऽ गेलहुँ  ।।  \n  \nसोचने रही  हम बैसब,  कोन हु /ख़य6येम - खोहमे । \nदेखल जे  /ख़य6येम - रंग तँऽ   िवर /ख़यछ0त  भ ऽ  गेलहुँ । ।  \n  \nिनकलल रही हम चाह लऽ फूलिह केर सोहमे ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \nथा /ख़यए4हल ज े   क/ख़श6शट   आँचर   सं श /ख़यछ0 त  भऽ गेलहुँ  ।।  \n  \nभटकैत रही  िनर/ख़यूू त र   इजोतिह केर खोजमे । \nइजोतक चमकसँ आइ   अन ाश/ख़यछ0त भऽ ग ेल ह ुँ  । ।  \n  \nसुनइत छलहुँ   अ/ख़यूूहा र   करए  से/ख़यूूह ओजमे ।  \nअ/ख़यूूहारेक श /ख़श64ित  पा ि ब  कऽ सश/ख़यछ0त भऽ गेलहुँ  । ।  \n  \nसुनने  रही   खड़ाब छै  पिड़ह/ख़य4श   ने  मोहमे । \nदेखल जे  तािह सोचसँ  ि व भ/ख़यछ0त  भऽ गेलहुँ ।। \n  \n  \nअहम् / अहं (किवता) \n  \n  \nहम देिख रहल छी  ि स/ख़यूू ध ु -लहिर, \nजे अिछ उठैत  टकराइत अिछ । \nअ/ख़यए4बर   छूबा  केर    आश   नेने, \nिकछु दूर गगनमे जाइत अिछ ।। \n  \nिकछु काल लागैतिछ एहना जे, \nओ ि स /ख़यूूध ु  छ ाि ड़   प ा छ/ख़श6श आएल ।  \nपर  नभ  असीम, अि त शा/ख़यूू त ,  शू/ख़यूू य ,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \nके किहया ओकरा अिछ  पाओल  ?? \n  \nएतबामे  शैल-िशखर   भेटल, आ \nलहिर   ओतिह   जा  टकराएल । \nफेर आँिख फुजल, मुिड़ कऽ देखल, \nपुिन  ि स /ख़यूूध ु  बीच  /ख़श04वक/ख़य4श पा ओ ल  ।। \n  \nओ /ख़यषय ु/ख़यएयध मन /ख़य4श ब ैसल  ि कछु /ख़यषय ण , \nनिञ हािर मुदा तइयो  मानल । \nशै ि थ/ख़यएूय  /ख़यू4य ािग कऽ सजग भ े ल , \nपुिन आिपस जएबा केर  ठानल  ।। \n  \nिकछु पुिन बेसी,  आओरहु बेसी, \nओ कस ग र फेर  /ख़य6यय ा स   करैछ । \nअ/ख़यए4बरसँ    लहिर   धिरक   दूरी, \nमूँह  बओने ओिहना ठाढ़  रहैछ  ।। \n  \nकते द/ख़यूशड -पऽल, /ख़यषय ण  ओ /ख़य6य ि त/ख़यषय ण , \nबीतल कतबा िदन  - राित बरख  । \nओ तन  - मन  - धनसँ लागल छल, \n/ख़यषछम  - स ाफ/ख़यएूयक पर द ूर दर स  ।।  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \nिनज /ख़य6षप  - अहं ओ  /ख़यू4या ि ग  द े ल , \nएतबिहमे  ओकरा  की  फूरल  ! \nघनगृहसँ   न ी च /ख़श6श   तािक   रहल, \nअ/ख़यए4बर   पर   अपनाक/ख़य4श   देखल  !! \n२ \n  \nबाबा बै/gं2थनाथजीक  आजाद गजल  \n \n  \nआउ सभ मैिथल माय जानकी पर एतबिह उपकार करी  \n'िमिथला-रा/ख़यछ6य ' बनय ई कहुना सभ िमिल एकर िवचार करी  \n \n  \nसहैत रहल छी घोर उपे/ख़यषय ा  सभिदनसँ सभ लोक एतऽ   \nएते  सहब निह त/ख़य4श  सभ िमिल कऽ जन-जन केर हुंकार करी  \n \n  \nसहनशील होइते छी मैिथल बूझए निह डरपोक िकयो  \nजखन जेना जे भाषा बूझय तिहने सभ /ख़श01 य वहार  करी  \n \n  \nकतेक शि /ख़यछ0 त  एिह मािट-पािनमे आब सगर दुिनय /ख़श6श  देखतै  \nआब कोनो अ/ख़यूूयाय  देिखतिह तखनिह सभ /ख़य6य ि तका र  करी   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n41 \n \n \n  \nएखन पलायन सँ सभ मैिथल भटिक रहला पूरे दुिनय /ख़श6श   \nकोना घूिर कऽ सभ घर आबिथ िमिल खेती रोजगार करी  \n \n  \nराजनीित केर च /ख़शूएचािलमे  ब/ख़श64टैत  अिछ सभक/ख़य4श  नेता  \nजाित-पाित केर भेद िबसिर कऽ कटुता केर संहार करी  \n \n  \nअपन कानमे तूर-तेल दए सुतले आब कोना रहबै  \nसु/ख़यए0 त  पड़ल जे सभकेर मनमे ऊज/ख़श6षक  नव संचार करी  \n \n  \nशंखनाद करबैक जँ िमिलकऽ लेबैक सभ अिधकार अपन   \nमातृभूिम केर कज/ख़श61  उतारी िमिथलाकेर उ/ख़शय0ार  करी। \n \n  \n-- बाबा ब ै/ख़शय4 न ा थ , पूिण/ख़श61 य /ख़श6श  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n/g2ण2णव  कुमार \nराईत इजोिरया ताइक रहल अिछ \nराईत इजोिरया ताइक रहल अिछ  \nछॱडा सब भकुआइत रहल अिछ  \nफ़ेसबुक पर िटिपर-िटिपर   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n42 \n \nिक/ख़श1एेन -कह/ख़श64  सब छाईप रहल अिछ  \n \n  \n \n  \nनुनू बाबु एना जुिन क/ख़य6ष  \nबनू नै अह/ख़श64  िदनज/ख़य6ष  \nवा/ख़शू4 सएप -फ़ेसबुक सं फ़ुरसत लय क  \nपोथी-पु/ख़श04 त क  सेहो ध /ख़य6ष  \n \n  \nबु/ख़यछ4च ी  दाई के शौख ब/ख़शू6ड  भारी \nचािहयैन हुनका बड ◌়का गाडी \nपा̆प, रैप आ ि ड/ख़श04 को  क च /ख़श1यर  म/ख़शछ0  \nिबसिर गेल ओ गोसाऊिन आ नचारी \n \n  \nबाबू कहिथन पढ गै बु/ख़यछ4च ी  \nनै त भ /ख़शछ0टतौ  वर खुरलु/ख़यछ4च ी  \nपिढ िलिख क जॱ लोक बनल /ख़शछश  त  \nशौख पुरा हेतौ स/ख़यछ4च ी -मु/ख़यछ4ची  \nवैदेिह बेटी अिछ ब /ख़शू6 ड  होसगर  \nबैस जाई अिछ ओ पढै लेल एकसर  \nआंगन म /ख़शछ0  आन िधया-पुता सब  \nखुसुर-फ़ुसुर बितयाइत रहल अिछ  \nराईत इजोिरया ताइक रहल अिछ  \nछॱडा सब भकुआइत रहल अिछ  \n \n  \nिकयौ करैथ इंिजिनयिरंग के तैयारी \nिकनको मेिडकल भेटले चाही \nसोशल-िमडीया के /ख़410 म ज ाल  म /ख़शछ0 , \nमुदा सभ िकयौ ओझराय रहल अिछ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n43 \n \nराईत इजोिरया ताइक रहल अिछ  \nछॱडा सब भकुआइत रहल अिछ  \n \n  \nनेता सब म ु/ख़श04काइत  रहल अिछ  \nजनता सब मुंह ताइक रहल अिछ  \nहिरयर-लाल रंग म/ख़शछ0  रंिगक  \nपुरने भाषण ब/ख़श64 ि च  रहल अिछ  \nराईत इजोिरया ताइक रहल अिछ  \nछॱडा सब भकुआइत रहल अिछ  \n \n  \nकहै ’/ख़य6य ण व ’ अिछ सुन छॱडा सब  \nकाज नै आबय सु/ख़यछ1खल  भाषण  \nजेकरा कर के ल/ख़शष0य  हािसल छै \nकठीन िनशाना साईध रहल अिछ  \nराईत इजोिरया ताइक रहल अिछ  \nछॱडा सब भकुआइत रहल अिछ  \n- /ख़य6य ण व  कुमार, रा/ख़श0श/ख़शएएीय  प री /ख़यषया  बोड/ख़श61 , नई   ि द /ख़यएूली   \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \nबाल ा न /ख़श64  कृ ते \nिवदेह मैिथली मानक भाषा आ मैिथली भाषा स/g2उथपादन  पा/gं85य/gं8उम  \nभाषापाक  \n१.रतन कुमार लाल दास- कोईली बाजी रहल अई २. डॉ. शिशधर कुमर- ७ टा बाल किवता \n१ \nरतन कुमार लाल दास  \nकोईली बाजी रहल अई   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n44 \n \n \nकोईली बाजी रहल अई, \nउठु िमथलावासी भेय गेल भोर, \nजाती-पाती के ताख पर राखु, \nचलु िवकासक ओर । \n \nबऊआ- ब/ख़यछ4चा  िकलोल कय रहल अई, \nचलु पटना के ओर, \nचारऊ िदशा मे नहर बनाबु , \nिकसान के लय चलु उ/ख़शूय ि त   के ओर । \n \nबड़का-छोटका कय रहल अई दंगा शोर \nचलु िमथलावासी िद/ख़यएू ली  के ओर, \nअधौिगक लेल िबजली  चाही \nएही सँ भय जायत िमथला मे भोर \n \nबिहन -बेटी िबलखी रहल छैथ पोछैथ आँखीक नोर, \nदहेजक अई बहुत घनघोर \nबिहन- बेटी कुमैरे रहती \n भेजू जेलक ओर । \n२ \nडॉ. शिशधर कुमर- ७ टा बाल किवता \n१ \nकठसु/g272गी  / कठसुगीया \nहिरयर हिरयर िचड़ै छै बैसल । \nबऽड़क फऽड़   भखै छै  बैसल । \nनिञ सुगवा-सीकी ने हिरयल । \nनाम ओकर कह ब ु/ख़यछ4च ी  !!  * \n १ \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n45 \n \nलोल ओकर मजगूत लगै छै । \nठक् - ठक् गाछक  काठ  खोधै छै । \nठोस लोल   आबाज   करै छै । \nछै न े मुद ा  कठ ख ो/ख़शय0ी । । * \n२ \n  \nसूय/ख़शछ6दय  खन बड़ चहकै छ ै ।  \nमुदा ने  तकलासँ  भेटै छै । \nजािन  कतए  ओ नुका रहै छै । \nहड़बड़ ा ए  दे िख ल ु/ख़यछ0ख ी  ।। * ३ \n  \nब/ख़यछ4चा ह िरयर  रंग  गात  छै ।  \nचेत न  गद /ख़श61 ि न -माथ लाल छै । \nजिहना बऽड़क  फऽड़  - पात  छै । \nनाम ओकर कठ सु/ख़यछयग ी  ।। * ४ \nसंकेत आ िकछु रोचक त/g285य  - \n* १ - हिरय र रंग क िच ड़ै सभ मे अ प ना िदि श  सभसँ /ख़य6यि श/ख़शय0 अिछ  सु /ख़यछय ग ा आ  ह िरयल । सुगवा स ीकी स ेह ो  \nहिरयर  रंग क होइत अिछ  । एिह किव त ा म े विण/ख़श61 त  िच ड़ै  स े हो  ह िर यर रंगक अि छ  म ुदा एिहठ /ख़श6श न ा िमत िच ड़ ै \nसभमेसँ निञ अिछ । \n* \n२ - एिह कि व त ा म े व ि ण /ख़श61त  ि च ड़ैक/ख़य4श मजग ूत  लोल ह ोइत छै जाि ह सँ ओ  ग ा छक काठक/ख़य4श खोिध  अपन ा  रहबा ले ल \nघऽर ब नबैत अिछ  । स/ख़श1य त ल ो लसँ क ाठ  प र /ख़य6यह ा र कर बाक क ारण/ख़य4श ठक्  - ठक् केर  स ्इ /ख़416 /ख़यूछव ि न सेहो \nकण/ख़श61गोच र होइ त  अ ि छ  ।  मुदा तथ ािप ओ  कठ ख ो /ख़शय0 ी  नाम क िच ड़ ै न िञ  अ ि छ ।  \n* ३ - सूय/ख़शछ6दय  खन  सूय/ख़श61 पिहल िकरण  पड़ ल ाक  लग भ ग ए क घ/ख़यूशट ा ध िर ई ि च ड़ ै खूब  जो र - जोरसँ चहचहाइत \nअिछ  मुदा ग ा छक न ी च/ख़श6श ठ ा ढ़ भ ए  ऊपर त कल ा प र देखब ा म े निञ अब ै त  अ ि छ व ा ब /ख़शू6 ड म ो ि/ख़श0यकलसँ ग ो टेक -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n46 \n \nदूटा  देख ाइ द ै त  अ ि छ । ए कर म ु/ख़यछ1य  कारण  ओिह िचड़ै  केर रंग  अि छ  जे गाछक पात  पर पड़ैत  सूय/ख़श61  \nिकरणसँ हू-ब-हू मेल खाइत अिछ । \n* \n४ - कठस ु /ख़यछयगीक उप/ख़य64क ा  ल ोलक ठी क  ऊपर कड़ ग र न /ख़यए4 म ा  केस सद ृश िकछु संर च ना  होइत अ ि छ ज कर ा  \nअं/ख़शए1ेजीमे बॉ ब /ख़श61  (BARB)  कह ल  जा इत अ िछ ।  त /ख़य4श कठ सु /ख़यछयगीक /ख़य4श अं/ख़शए1 ेज ी म े बाब/ख़शछ1ट  (BARBET)  नामक िचड़ै कहल \nजाइत अिछ । कठ सु /ख़यछय ग ी क कएक टा  भ े द  - /ख़य6य भ ेद अि छ  जकर ा  ज ीव िव/ख़यषशानमे अ ल ग -अलग \nजाितक  (Species) /ख़य6षपमे व ग/ख़श6ूकृ त  कएल ग ेल अ ि छ । एि ह मेसँ एकट ा  भ ेद  जे  अप ना  िद ि श खूब भे ट ै त अ ि छ , \nसे अ िछ  ल ा ल म ा थ  ब ला क ठसु/ख़यछय ग ी  (COPPERSMITH BARBET)  ज कर  वय /ख़श04 काव/ख़श04थामे म ा थ क ऊ पर \nसु/ख़शूय र  ल ाल र ंगक म ुकुट  सन क संरचना रह ैत  अ ि छ । ए हने ल ाल रंग क संरचन ा ग द/ख़श61 िन पर अि गल ा  भ ा ग मे स ेह ो  \nरहैत अिछ । एिह ि च ड़ ै केर  ब ा /ख़यएूय काल म े ए िह तरहक को न हु लाल संरचना न िञ रह ैत अ िछ । एकर  रंग  आ  \nबगए - बा न ी  भो/ख़य64 क ा  रौ द  पड़ै त  बऽड़क प ातक ओ फऽ ड़ क रंगसँ त ेन ा  ने म े ल ख ाइत अ ि छ िक स ोझ/ख़श6श रि ह त हुँ \nमन ु/ख़यछ0खक आँि खक/ख़य4श त ा  ध िर ि च /ख़यूूहब ा म े निञ आब ै त  अि छ जा ध ि र ओ क ो नह ु  /ख़य6य कारक हलच ल  न ि ञ करैछ ।  \n     अपना ि द िश ब ेसी भ ेट ए  बला कठसु /ख़यछयगीक द ोसर /ख़य6यका र अ ि छ भ ूरा य ा  मि ट य ा ह ी म ाथ ब ल ा  \nकठ सु/ख़यछयग ी  (BROWN HEADED BARBET)  जकर जी व नकालक क ो न हु अव /ख़श04थाम े गद /ख़श61ि न  ओ माथ  पर \nलाल रंगक कोनहु संरचना निञ होइत अिछ । एकर  माथ  ओ गद/ख़श61 िनक रंग भ ूरा य ा गाढ़ मि टयाही रंग क \nहोइत अिछ । \n२ \nभगजोगनी\n \nगे भगजोगनी, ब ड़ चमकै छ /ख़य4श  ! \nकतएसँ     िबजुरी     छ/ख़य4श ।  \nघु/ख़यए0 प अ/ख़यूूहिरया ,  बा टक क ात /ख़य4श , \nचकमक चकमक कएने छ/ख़य4श ।।  \n  \nआिब    गेल/ख़य4श    हमरा   स ोझ/ख़श6श , \nहमरा  हाथक   त रह /ख़यू4थ ी   पर । \nिबजुरीसँ  ने  हाथ   जरैतिछ, \nछौ  इजोत  तोहर शीतल ।।* १  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n47 \n \n  \nपेटक  िनचुला भाग  पता निञ, \nकेहेन   माया   रचने   छ/ख़य4श  ! \nिडिबया - टेम ी  ि ब न ा  त/ख़य44 सॱसे , \nभुक्-भुक् भुक्-भुक् कएने छ /ख़य4श  ।। \n  \nपीच  सड़ क केर का त /ख़य4श  - कात/ख़य4श , \nजमकल पािन आ गाछ छै । \nतािह गाछ पर   स/ख़यष4ा  - सोड़े, \nभगजोगनी केर   बास छै ।।* २ \n  \nभारी  बरखा  आ  ठ/ख़यूशढीमे , \nपतनुकान   लए   लैत   छै । \nबरखक  शेष  समएमे ओ तँऽ, \nभुक् - भुक् - भुक् चमकैत  छै ।।* ३ \n  \nभगजो ग नीक/ख़य4श पक िड़  -  पकिड़, \nब/ख़शूय   करैत छी  शीशीमे । \nभूर   छी  कएने  मु/ख़शूयामे , \nस/ख़श6श स ल ेब ा   लेल शीशीमे ।।* ४ \nसंकेत आ िकछु रोचक त/g285य  - \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n48 \n \n* १ - भगजोगनीक  उदर भाग  (VENTRAL SURFACE)  केर  नीच/ख़श6श म े िव ि श/ख़416 अवयव ी  संरच न ा  होइत  अि छ \nजकरा /g2ण2काश उ/g28थपादक अंग  (LIGHT EMITTING ORGANS)  कहल जाइत अिछ । \nएिहमे /g2उ8यूसीफेरेज  (LUCIFERASE)  नामक एकटा िक/g28ंवक या ए/gं17ाइम  (ENZYME)  होइत अिछ जे \nऑ/ख़यछ0 स ीजन आ म ै/ख़यछय न ेि शय म आ यनक  (Mg ++ )  उ पि/ख़श04थि त मे  /g2उ8यूसीफेरी न (LUCIFERIN) ना मक रासा य ि न क प दाथ/ख़श61 \nपर ि /ख़शूएय ा  कऽ कऽ  /ख़य6यकाश या इ जो त उ/ख़यू4प/ख़शूय  करैछ । एिह त रह /ख़य4श इजोत क  उ/ख़यू4पि/ख़यष4  जैव \nसंदीि/g2उ0त  (BIOLUMINESCENCE)  केर उदाहरण अिछ ।  भगजोगनीक ए ि ह इजो तक/ख़य4श  शीत इजोत  (COLD \nLIGHT)  कहल जाइत अिछ । एिह इजोतमे पराबैगनी (ULTRA VIOLET)  ओ अवर/g270त  (INFRA \nRED)  िकरण निञ रह ैत अि छ । अव र/ख़यछ0त िकरण क  अ न ुपि/ख़श04थि तक क ारण/ख़य4श ए िहम े  उ /ख़श0शण त ा य ा  गम/ख़श6ू न ि ञ  रहैत \nअिछ  आ त/ख़य4श छुअब ा (छूबा) प र हाथ  निञ पाक ैत  अ ि छ ।  िव/ख़यषूमे भ ग जो ग नीक  करीब द ू (दुइ) हजार \nजाित  (SPECIES)  ह ो इत अिछ ।  भगजोगनी क िव िभ/ख़शूय  जाित -/ख़य6यजा ितक अन ु स ार/ख़य4श  ए िह इजोतक रं ग पीयर, \nहिरयर या िपरॱछ लाल भऽ सकैत अिछ । \n* \n२ - भगजोगनी दलदली अथवा पािन लागल ओ गाछ-ि बिर छसँ य ु/ख़यछ0त  जगह सब प र र ह ैत अिछ । एि ह  त रह क \nआवास /ख़यषय े/ख़यषष  (HABITAT)  अपना िदिश पीच (प/ख़श1या ) स ड़ कक का त /ख़य4श -कात/ख़य4श आ स ान ीस ँ भे ि ट  ज ाइत  अ ि छ क ारण \nअिछ ओिह सड़कक दूनू कात मािट कटलासँ गँहीर  भ ेल  /ख़श04था न मे ब रख य ा  बािढ़क पा ि न क जमाव आ स ंगि ह - \nसंग भ ेल व ृ/ख़यषय ार ोपण  ।  \n* ३ - आ न सि/ख़यूू ध पाद /ख़य6या ण ी  (Arthropods)  सब ज ेक/ख़श6श भ ग जोगन ी  सेह ो  श ी तर/ख़यछ0तीय /ख़य6याणी  (Cold blooded / \nPoikilothermal animal)  अिछ  आ त/ख़य4श ठ/ख़यूश ढ ी क समएम े  ओ पत न ुका न  लऽ ल ै त अ ि छ  अथ /ख़श6ष त् श ीत ि न ि /ख़श0श/ख़शूएय \nअव/ख़श04 थ ा मे (Hibernating Stage)  च िल जाइ त  अ ि छ ।  िकछु तँऽ ब े/ख़श1ष  आ  भ/ख़शछ0क जे क/ख़श6श म ा ि ट क भीत र नु क ाए  \nरहैत अिछ । तिहना बेसी तेज बरखा भेला पर सेहो । \n* \n४ - बह ुत ह ु ल ो क अपन नेनप न मे  भ ग जो ग नीक/ख़य4श पकि ड़ िशशीमे िकछु क ा ल  व ा िकछ ु िद नक लेल ब /ख़शूय  कएने \nहोएताह आ एखनहु िधयापुता सब करैत अिछ । \n३ \nसतबिहनी\n \nमिटयाही  गात    छै । \nदस  - प /ख़श6श च  - सात छै । \nत /ख़य4श  ओ   कहाइत छै  सतबिहनी ।।*  १ \n  \nछोट िछन समाज छै ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n49 \n \nखाइत ओ अनाज छै । \nदाना चुिग खाइत छै सतबिहनी ।। \n  \nदेखने   ज /ख़य6षर    छी । \nिच /ख़यूूहब ासँ   दूर  छी । \nगुण ने िवशेष कोनहु सतबिहनी ।। \n  \nमैिथली  िक अं/ख़शए1ेज ी ।  \nबंगाली  या  ि ह /ख़यूूदी ।  \nसभतिर कहाबैछ ओ सतबिहनी ।।* \n२ \nसंकेत आ िकछु रोचक त/g285य  - \n* १ - ई ि चड़ ै /ख़य6याय ः  प/ख़श6श च सँ स ा त धि रक छोट  स म ूह म े र ह ै त  अिछ । त/ख़य4श ए कर  नाम स त बिहन ी  (स/ख़यए0 त  = सात; \nशत = सए) पड़ल । \n* \n२ - अं/ख़शए1ेजीमे एकर न ा म  सेवे न  िस /ख़श04 ट स /ख़श61  (seven sisters)  बंगाली भाषाक नाम “सातभाई” सँ पज़ल अिछ — \nसे ब ताओ ल जाइत  अ िछ ।  म ुदा /ख़यूछय ा त/ख़श01 य  जे प ि ह ने िमि थल ा सेह ो  अं/ख़शए1 जक अनुस ार/ख़य4श  ब ंगाल  /ख़य6यॉ ि व/ख़यूूसक भाग छल  \nआ ि /ख़शए1 यश/ख़श61न महोदय क का ज स ँ  पि ह ने मैिथ ल ीक /ख़श04व त /ख़यूू/ख़यषष  अ ि/ख़श04 त /ख़यू4व अं/ख़शए1 ेजक ड ाटाबेसमे  नि ञ  छल  । ि म ि थल ामे \n३, ५, ७,  ११ आि द  िवषम  सं/ख़यछ1य ा क िकछु अलग िह मह/ख़यष4व रह ल अिछ; जेना िक - सतभ/ख़शछशय ा , प ंच भ/ख़शछशया आ ि द  \n। \n४ \nहमहूँ पढ़बै मैिथली\n \nहे ऐ बिहनजी, य ौ  मा/ख़श04टरजी , \nहमहूँ      पढ़बै     मैिथली । \nिह/ख़यूूदी , /ख़य4य ि/ख़यछयलश , जम/ख़श61न  सी ख ब ै , \nपर   ने  िबसरबै  मैिथली ।।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n50 \n \n  \nमैिथली बाजिथ  दादा - दादी, \nनाना - नानी      मैिथली । \nबाहर जा कऽ माम िबसरलाह, \nमामी िबसरलीह मैिथली ।। \n  \nक/ख़श1या - काकी जखन बजै छिथ, \nिह/ख़यूूदी    फ/ख़शछ0 ट ल    मैिथली । \nबौआ - बु/ख़यछ4च ी क मोन हो इ छ  पर , \nसीिखतहुँ हमहूँ मैिथली ।। \n  \nत /ख़य4श   टीचरजी   हमरा   पढ़बू, \nह/ख़यए4मर     भाषा    मैिथली । \nआनो  भाषा  नीक लगए, पर \nमीठगर छी बड़ मैिथली ।। \n  \nगिणत - /ख़यषशा न  - िव/ख़यषश ानक भ ा षा, \nजखनिह  होयत मैिथली । \nबुझबामे  भा/ख़श1ष ठ  निञ  होयत, \nअ/ख़यए0पन भ ाषा मैिथ ल ी ।।  \n५ \nईद छै िक होली छै  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n51 \n \nईद    छै   िक    होली   छै । \nदुग /ख़श6ष  − छिठ − िदवाली  छै । \nहमरा  लए हर  िदन स ु /ख़शूयर , कारण इ/ख़श04 कूल म े छु/ख़शय6ी छै ।।  \n  \nक/ख़श1यर पा ब ि न , के मनबै छै । \nकह/ख़श6श ब ा त  से   एतेक फुरै छै । \nहमसभ खुश छी इएह सोिच कऽ, आबै बला  छु/ख़शय6 ी छै । ।  \n  \nककर ज /ख़यूूम  आ क/ख़श1यर ब र षी  ।  \nसभटा   सरकारक   मन म ज/ख़श6ू  ।  \nहम  ब/ख़यछ4चास ब  इएह  सोच ै छी , एक ि द न फेर ो छु/ख़शय6 ी  छै । ।  \n  \nरौद छै कड़गर, लूऽऽ चलै छै । \nबख/ख़श6ष - बु/ख़शूय ी ,   शीतलहरी छै । \nएतेक /ख़य6यखर  हो ह र मौिस म  जे , होअए घोषणा - छु/ख़शय6ी छै  ।।  \n६ \nअबोध ब/g27थचा \n \nटुकुर-टुकुर ओ तािक रहल अिछ । \nआँिखसँ दुिनञा नािप रहल अिछ । \nएिह जग  केर जगम ग क/ख़य4श िनहा रैत , जग केर  माया भ/ख़श6श ि प रह ल  अिछ । ।  \n  \nबाल-गोपाल   /ख़श04व /ख़य6षप छी ब/ख़यछ4चा ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n52 \n \nसृ ि /ख़416 क   को मल /ख़य6षप छी   ब/ख़यछ4 चा  ।  \nछी  अबोध,  पर   बोध   कराबैछ,  भगवानक छिव-/ख़य6षपक/ख़य4श ब/ख़यछ4चा  ।।  \n  \nब/ख़यछ4चा न िञ  बस अगबिह बौआ । \nब/ख़यछ4चा   माने  बु/ख़यछ4च ी आ ब ौआ ।  \nने/ख़शूय ा क ोमल , कोमल नेनपन, देिख कऽ ि बह ुँ सए आ/ख़श1षन कौ आ  ।।  \n  \n  \n  \n७ \nम/g27थछर  \nदुिनञामे  म नु/ख़यछ0खक आगम स ँ , \nबड़   पिहनेसँ  म/ख़यछ4छर अिछ । * १ \nछोट जीव,  मुद ा  पैघ  जी व क/ख़य4श , \nकएन े बह ुत  उछ/ख़शूय र  अ ि छ  ।।  \n  \nम/ख़यछ4छर केर जे  पु/ख़य64ष /ख़य6षप से , \nपु/ख़श0शप  - परा ग क/ख़य4श चूसैत अ ि छ ।  \nम/ख़यछ4छर केर  /ख़श04/ख़यषषैन /ख़य6षप  मुदा, \nखून  पीिब  कऽ  जीबैत  अिछ ।।* २ \n  \nम/ख़यछ4छर अप निह छ ोट  अछ ै तहुँ ,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n53 \n \nसू/ख़शष0मजीव केर  आ/ख़यषछय अि छ ।  \nओ/ख़श1यर लेड़  - /ख़शए1 ि /ख़यूशथमे कएटा , \nपरजीवी  केर   /ख़य6य/ख़यषछ य   अिछ ।।* ३ \n  \nखून   चूसबा काल   लेड़ संग, \nपरजीवी   /ख़य6य/ख़श04 थ ा न   करैछ । \nजकर खून चूसल जा रहलए, \nतकर   काय   /ख़श04 थ ान   धरैछ ।। \n  \nनऽव  कायमे  ओ  परजीवी, \nरोगक अ िछ िनम /ख़श6ष ण करै त ।  \nसंग मनु/ख़यछ0 खक आन हु प श ुम े , \nनूतन  /ख़यएययािध -िवधान  करैछ ।।* ४ \n  \nजापानी एनिसफेलाइिटस ओ, \nडे/ख़श1ष ू   आओर    मलेिरया । \nिचकेन गुिनञा सनक बेमारी, \nअथवा   रोग    फलेिरया ।।* ५ \n  \nम/ख़यछ4छर   छी बड़ अस/ख़श1छा ित , ओ \nहर  य ु ि/ख़यछ0तक  /ख़य6यि तरो ध  गढ़ैछ । \nमशहरीक निञ तोड़ कोनहु छी,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n54 \n \nम/ख़यछ4छर केर  अवरोध  करैछ ।।* ६ \nसंकेत आ िकछु रोचक त/g285य  - \n* १ - एिह ध रत ी  पर  ज ीवन क  /ख़शूएमिवकाशमे  (Organic Evolution)  न वी न  म तानुस ा र  म/ख़यछ4छरक उ /ख़शूू गम क मसँ \nकम  2 अरब  30  करोड़  वष/ख़श61 पिहने भ े ल  छ ल जखिन ि क आध ु िनक ि व /ख़यषश ान ानु सार म नु /ख़यछ0ख वंशक  (Genus - \nHomo )  उ/ख़शययव करी ब  2 कर ो ड़ व ष/ख़श61 प ि हन ि ह  भेल  अ ि छ ।  आध ु िनक मानव  (Homo sapiens )  केर  उ /ख़यू4पि /ख़यष4 \nत ँ ऽ म ा /ख़यषष  2 लाख  50  हजार वष/ख़श61 पि ह ने ब त ाओल ज ाइत  अ िछ ।  \n* २ - प ु/ख़य64 ष  वा न र म /ख़यछ4छ र पु/ख़श0श प पराग प ी िब (िपउिब) कऽ अपन जीवन िनमाहैत अिछ जखिन िक /ख़श04 /ख़यषषी य ा म ा द ा  \nम/ख़यछ4छर मनु/ख़यछ0 खक अितिर/ख़यछ0त ि कछ ु  आन ज/ख़यूूतु स भ क खून  प ी िब (िपउिब) ज ी वन  िनव /ख़श6ष ह  करैछ । एकर  पोषक \nज/ख़यूूत ु स ब मे  (Host animals)  ि कछु  रीढ़ध ारी  आ ि कछु आन  सि /ख़यूू धपाद /ख़य6य ाणी सभ  रहै त अ िछ ।  र ी ढ़ धार ी  \n/ख़य6याण ी सभमे /ख़श04त न पायी  (Mammals), \nिचड़ै (Birds), सिरसृप  (Reptiles),  उभयचर  (Amphibians),  म/ख़यू4/ख़श04य  (Fishes)  आि द  व ग/ख़श61क /ख़य6य ा ण ी सभ  ए कर \nपोषक  ज /ख़यूूतु  (Host animals)  भऽ सकैत अिछ । \n* ३ * ४ - /ख़श04/ख़यषषी  म/ख़यछ4छरक लेर /ख़शए1ि/ख़यूशथ म े  (Salivary gland)  बहुत रास अ/ख़यूूतः परजी व ी  सभ  (Internal \nParasites)  ि न व ास  करै त अि छ । जखन को नह ु पर ज ीवीसँ  सं/ख़शूए ि म त  वा /ख़श01य ाि प त  /ख़श04 /ख़यषष ी म /ख़यछ4छर  (Infected or \nInfested Female Mosquito)  कोनहु पोषक ज/ख़यूूत ु केर खून  चूसैत  (चूषैत) अिछ तँऽ ओ परजीवी \nम/ख़यछ4छरक ल ेर (Saliva)  केर  संग ओि ह  पोषक ज /ख़यूूतुक र/ख़यछ0 त  प िर स ंचरण त/ख़यूू /ख़यषष म े  (Haemo Circulatory \nsystem)  /ख़य6यव ेश  पबैछ ।  त कर बाद अप न िव िश/ख़416 ज ीव न च /ख़शूएक  (Specific Life Cycle)  अनुसार ओिह \nपोषक  ज /ख़यूूतुक /ख़य4श िव ि भ /ख़शूय तरहक रो ग स ँ आ/ख़शूए ा/ख़यूूत कर ैछ  ।  \n* ५ - म नु/ख़यछ0खक म/ख़यछ4छर जिनत बेम ा र ी  स ब म े िकछु /ख़य6यम ुख अि छ  \n·        मलेिरया (Malaria) \n·         फलेिरया (Filariasis / Elephantiasis) \n·        जपानी म ि /ख़श04त/ख़श0श क श ो थ  (Japanese Encephalitis) \n·        डे/ख़श1ष ू या डे /ख़श1ष ी  (Dengue) \n·         िचकनगुिनञा (Chickengunya) \n·        िजका वायरस बोखार  (Zika Virus Fever) \n·        पि/ख़यछ4छमी नील व ा य रस बोख ा र  (West Nile Fever)  आिद । \n* ६ - को न हु /ख़य6य कार क म/ख़यछ4छरनाशी  व ा  म/ख़यछ4छररोध ी  र सायन क  /ख़य6यित मा/ख़यषष ि कछ ुअ ि ह सा ल  वा म ही न ा म े म /ख़यछ4छ र \n/ख़य6यित रो ध  (Resistance)  उ /ख़यू4प/ख़शूय  कऽ लै त अ िछ  ओ ओ कर ा  बेअ स ि र कऽ द ैत  अ ि छ ।  म/ख़यछ4छरसँ बचब ाक ल ेल \nमशहरीक /ख़य6य योग स /ख़श04 त ा आ रामबाण  त र ी क अ िछ । म ैि थ ली म े  “म/g27थछर ” ओ “मशहरी” दूनू त /ख़शययव श/ख़यएयद भ ेल जकर \nमूल स ं/ख़श04 कृत  श /ख़यएयद /ख़शूएमशः  “म/g28थसर ” आ “मशकहरी” अिछ ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n55 \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \n \n िवदेह \n \nमैिथ ल ी  स ा ि ह /ख़यू4य आ /ख़यूू द ो ल न  \n (c)2004-17. स व /ख़श6षि ध क ार ल ेखक ा धी न  आ जतऽलेख कक न ा म  न ैअ िछ तत ऽसंप ादका धीन। िव देह - /ख़य6यथम म ैि थली  \nपाि /ख़यषयक ई -पि /ख़यषषका  ISSN 2229-547X VIDEHA स/ख़यए4पादक : ग जे/ख़यूू /ख़406  ठ ा कुर। सह-स/ख़यए4पादक : उमेश मंडल। \nसहायक स /ख़यए4पादक : राम िव लास साहु, न/ख़यूूद  िव लास र ा य , स/ख़यूू द ी प  कुमार साफ ी  आ म ु/ख़शूया जी  (मनोज कुमार \nकण/ख़श61 )। कला-स/ख़यए4 प ा द न : /ख़यछ6य ो ि त झा  चौ धरी। स/ख़यए4पादक - नाटक-रंगमंच-चलिच/ख़यषष - बेचन ठ ाकुर। स/ख़यए4पादक - \nसूचना-स/ख़यए4पक/ख़श61 -समाद- प ून म मं डल।  स/ख़यए4 प ा द क - अनुवाद िवभाग- िव न ी त उ /ख़यू4पल।  \nरचनाका र  अपन मौिलक आ अ/ख़य6यकािशत रचन ा (जकर मौिलकताक संपूण/ख़श61 उ /ख़यष4रदा ि य /ख़यू4व  लेखक गणक म /ख़यूछय \nछि /ख़यूूह )ggajendra@videha.com क/ख़य4शमेल अ ट ैचमे/ख़यूशट क /ख़य6षप म/ख़य4श  .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉ म /ख़शछ1ट म े पठा  \nसकै छिथ।रचनाक संग रचनाकार अप न स ंि/ख़यषय/ख़यए0त पिरचयआ  अपन  /ख़श04कैन  कएल ग ेल फो ट ो पठेता , से आशा \nकरै छी। रचनाक अंतमेटाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पि ह ल /ख़य6यकाश न क  हेतु िवद ेह (प ाि/ख़यषय क ) ई \nपि/ख़यषष का क/ख़य4श  द ेल जा  रहलअ ि छ ।एतऽ /ख़य6यका ि श त  रचना सभ क कॉपीरा इ ट  ल े ख क /सं/ख़शए1हक /ख़यष4/ख़श6ष ल ोक ि नक लगमे  \nरहति/ख़यूू ह , मा/ख़यषष  एकर /ख़य6य थ म  /ख़य6य काशनक / ि/ख़य6यंट -वेब आक/ख़श6ष इ व क / आक/ख़श6षइवक अनुव ादक आ  आ क/ख़श6ष इव क ई -/ख़य6यकाशन / \nि/ख़य6यंट -/ख़य6यकाशनक अि धक ा र ऐ ई -प ि /ख़यषषका क /ख़य4श  छ ै।   ऐ ई प ि /ख़यषष का क/ख़य4श /ख़यषछ ी मि त ल/ख़शष0मी ठ ाक ुर /ख़शयष ारा म ा सक ०१ आ १५ \nितिथ क /ख़य4श ई /ख़य6य का ि शत  कए ल जा इत अ िछ।  \n(c) 2004-17 सव/ख़श6ष िधक ा र सुरि /ख़यषय त । ि व देहम े /ख़य6य का ि श त सभ ट ा र च न ा आ आक /ख़श6षइव क सव /ख़श6ष िध क ार र च न ा क ार आ  \nसं/ख़शए1हक/ख़यष4/ख़श6षक  लगम े छि /ख़यूूह ।  र चनाकअ न ुव ाद आ  प ु न ः /ख़य6यकाशन िकंव ा आक /ख़श6षइव क उ प योगक अ ि धक ा र ि कन ब ाक \nहेतुggajendra@videha.co.in पर सं पक/ख़श61 क/ख़य6ष। ऐ सा इ ट क/ख़य4श /ख़य6य ी ित  झ ा  ठाकुर , मधू िल क ा च ौधरीआ र ि /ख़श0यम  \nि/ख़य6यया /ख़शयष ा र ा िड जाइन  कएल ग े ल। ५ जुलाई २००४ \nक/ख़य4श http://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html “भालसिरक गाछ”- \nमैिथ ल ी  ज ालवृ/ख़यष4 सँ /ख़य6यार/ख़यए4 भ  इंट र नेट प र म ैि थल ी क /ख़य6यथ म  उ प ि /ख़श04थित क य ा/ख़यषषा िवदेह - /ख़य6यथम  मैिथ ल ी पा ि /ख़यषय क ई \nपि/ख़यषष का  ध िर पह ुँच ल अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई /ख़य6यका िश त  होइत  अि छ। आब  “भालसिरक \nगाछ”जा लव ृ/ख़यष4  'िवदेह' ई-पि/ख़यषषकाक /ख़य6य व/ख़यछ0ता क  संग म ैि थ ली भ ाषाक ज ाल व ृ/ख़यष4 क ए/ख़शए1 ीगेटर क /ख़य6षप मे /ख़य6य यु/ख़यछ0त भऽ रहल \nअिछ। िवदेह ई-प ि /ख़यषष का ISSN 2229-547X VIDEHA  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २१८  म अंक  १५  जनवरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १०९  अंक  २१८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n56 \n \nिसि/gो20र/gो0खतु   ","size_mb":0.51,"has_text":true},"Videha 219.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 219.pdf","name":"Videha 219.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/gं61 १० मास ११० अंक २१९)\n  \n   \n \nऐ  अंकमे अिछ : -  \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. ग/ॲ32आ  \n२.१.१ .जवाहर ला ल  कखgड़तएयप - बीहिन  कथ ा -  कुखgड़ौएुर  २.  राजे श वमखgड़उ5  \" भवािदखgए8चय \"-  बीहिन  कथा - सॲ ग र  \n२. २. ड ॉ. कैलाश  कुम ा र  िमखgए5ॲ -  मैिथलानी पर िवमशखgड़उौ क अिधकारी के?  \n२. ३. मुखgड़8एा  ज ी-४  ट ा  ब ी हिनक थ ा -ि व ध ा न ,फसा द  !, िनव हता ,  ह ुव ◌्वा  \n२.४.१ . कखgए98पना  झा- २  ट ा  बीहिन  कथ ा -  िनवखgड़उौहन ,  िनखgएउचखgए5चर   २ . अि भ ल ाष ठा क ुर- २  ट ा  बीहिन  कथ ा -  सखgड़उड़ठ  गखgड़उड़ठ , \nनोटबखgए88दी  \n  \n३. प/ॲ32आ  \n३.१.आशीष अनिच/g2उउहार - ३ टा  गजल  \n३.२.अशोक कुमार सहनी-   गजल \n३.३.डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह”- ४ टा किवत◌ा \n३.४.राजेश मोहन झा 'गुंजन' -सर/ॲ30आवती  वंदना \n४.ब◌ालान/ॲ3णआ  कृते- डॉ. शिशधर कुमर- २ टा बाल किवता  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/ॲ255कला / फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच/ॲ3ण3क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE \n िवदेह आक/gं6णइव  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृ/ॲ25आक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत/ॲ3ण1मान  मैिथली सािह/ॲ28आय \" िवषयक िवशेष/ॲ3णआक  िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \n/ॲ25धी  िदनेश यादव जी रहता। \nअइ िवशेष/ॲ3णआकमे नेपालक वत/ॲ3ण1मान  मैिथली सािह/ॲ28आय  केर मू/ॲ298य/ॲ3णआकन  रहत। अइ िवशेष/ॲ3णआक  लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समी/ॲ252ा -समालोचना आिद /ॲ2ण2/ॲ30आतािवत  अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा /ॲ2ण2यास  रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेष/ॲ3णआक  आिब जाए। उ/ॲ29आमेद  अिछ िवदेहक ई /ॲ2ण2यास  दूनू \nपायापर एकटा पूल ज/ॲ2ण5र  बनाएत। \n \nिवदेह /ॲ325ारा  संचािलत \"आमंि/ॲ255त  रचनापर आमंि/ॲ255त  आलोचकक िट/ॲ290पणी \" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि/ॲ255त  कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम/ॲ3ण1तापर  िट/ॲ290पणी  करबा लेल कैलाश कुमार िम/ॲ25धजीक/ॲ2आ3 आमंि/ॲ255त  कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक/ॲ2आ3 औपचािरक सूचना जि/ॲ298दये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई /ॲ2ण2कािशत  कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िट/ॲ290पणीकत/ॲ3ण5  मधुक/ॲ3णआत  झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेष/ॲ3णआक तीन सािह/ॲ28आयकारपर /ॲ2ण2कािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेष/ॲ3णआक जीिवत सािह/ॲ28आयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािह/ॲ28आयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािह/ॲ28आयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ /ॲ389ममे अरिव/ॲ288द ठाकुर ओ जगदीश चं/ॲआ0ण ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेष/ॲ3णआ क िनकिल चुकल अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \nआगूक िवशेष/ॲ3णआक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव म/ॲ3ण3गल गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग/ॲ3ण1त िवदेहक िकछु अिगला िवशेष/ॲ3णआक परमे/ॲ258र कापिड़ , वीरे/ॲ288/ॲआ0ण मि/ॲ298लक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक /ॲ2ण2यास रहत जे ई िवशेष/ॲ3णआक सभ २०१७ मे /ॲ2ण2कािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपल/ॲ292धतापर िनभ/ॲ3ण1र करत। मने रचनाक उपल/ॲ292धताक िहसाबसँ समए ऊपर -िन/ॲ2धआचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आ/ॲ391ह जे ओ अपन -अपन रचना ggajendra@videha.com पर पठा दी। \n ई-प/ॲ255  \nआदरनीय स/ॲ29आपादक महोदय , \n                “िवदेह” मैिथली ई-पि/ॲ255काक २१८म अंकमे ( १६ जनबरी २०१७) /ॲ25धी आशीष अनिच/ॲ288हारजीक \nई-प/ॲ255 पढ़ल । पिढ़ कऽ नीक लागल । हुिनकर म/ॲ288त/ॲ301य छि/ॲ288ह जे पैघ वा/ॲ2ध0यक /ॲ2ण2योगक कारण/ॲ2आ3 एिह \nकिवतासभक/ॲ2आ3 पढ़त के ? - से िवचारनीय । हुिनकर ई म/ॲ288त/ॲ301य स/ॲ29आभवतः “/ॲ2ण2ाणी जगत किवता /ॲ25धृंखला ” केर \nअ/ॲ288तग/ॲ3ण1त छिप रहल हमर बाल किवतासभक स/ॲ288दभ/ॲ3ण1मे छि/ॲ288ह । एिह किवतासभक स/ॲ288दभ/ॲ3ण1मे आओरहु िकछु \nपाठक लोकिनक नीक-बेजाए /ॲ2ण2िति/ॲ389या हमरा /ॲ301यि/ॲ2ध0तगत /ॲ2ण5प/ॲ2आ3 /ॲ2ण2ा/ॲ290त भेल अिछ । /ॲ2ण2िति/ॲ389या नीक हो वा बेजाए , \nदूनू हमरा नीक लागल आ तािह लेल /ॲ25धी अनिच/ॲ288हारजी सिह त आनहु पाठक लोकिनक हम आभारी छी । \n                    एिह /ॲ25धृंखलाक /ॲ2ण2योजन , भाषा, शैली, जानकारी संचय करबाक तरीका आिद बहुत रास िवषय \nअिछ जािह स/ॲ29आब/ॲ288धमे पाठक लोकिनक िज/ॲ253ासा व /ॲ2ण2/ॲ311 होएब /ॲ30आवभािवकिह अिछ । एिह तरहक सभ िज/ॲ253ासा \nव /ॲ2ण2/ॲ311क हम /ॲ30आवागत करैत छी । आग/ॲ3ण3  कोनहु अंकमे “/ॲ2ण2ाणी जगत किवता /ॲ25धृंखलाक /ॲ2ण2/ॲ30आतावना ” नामसँ एक \nगोट लेख केर मा/ॲ28धयमसँ हम पाठक लोकिनक िज/ॲ253ासा ओ /ॲ2ण2/ॲ311क उ/ॲ25आर देबाक यथास/ॲ29आभव /ॲ2ण2यास करब । ता \nधिर एखन एतबिह कहब जे, \n  \n(१)॰            अनिच/ॲ288हारजी ओ आन पाठक लोकिन /ॲ325ारा िनिद/ॲ3ण1/ॲआ1ण /ॲ255ुिटसभक/ॲ2आ3 आगामी  किवतासभमे यथास/ॲ29आभव \nपिरमाज/ॲ3ण1नक /ॲ2ण2यास कएल जाएत ।  \n(२)॰            एिह /ॲ25धृंखलाक मु/ॲ2ध1य उ/ॲ319े/ॲ302य अिछ मैिथली भाषामे /ॲ2ण2चिलत /ॲ2ण2ाणीसभक नामक/ॲ2आ3 एकटा /ॲ301यापक ओ वै/ॲ253ािनक \nआधार दए सािह/ॲ28आय जगतक सोझ/ॲ3ण3 आनब तािक काि/ॲ33आ कोनहु मैिथली/ॲ2ण2ेमी िधयापुताक/ॲ2आ3 हमरा जेक/ॲ3ण3 ओिह \nनैरा/ॲ302यक सामना निञ करए पड़ए जे किहयो हमरा करए पड़ल छल । ओ अपना इ/ॲ30आकूल , कॉलेज वा िव/ॲ258क \nआन कोनहु मंच पर माथ उठा कऽ ताल ठोिक कऽ किह सकए िक “डोकहर” वा “कठसु/ॲ2ध2गी ” कोनहु गँवार \nवा देहाती श/ॲ292द निञ िथक । ओ हमर भाषाक िविश/ॲआ1ण श/ॲ292द िथक जकरा अं/ॲ391जीमे /ॲ389मशः  ADJUTANT \nSTORK  आ BARBET  कहल जाइत अिछ आ जैववै/ॲ253ािनक /ॲ2ण5पसँ एिह िविश/ॲआ1ण /ॲ2ण2ाणी वा /ॲ2ण2ाणी समूहक \nपिरचायक िथक ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n(३)॰            एिह स/ॲ29आब/ॲ288धमे “क/ॲ298याणी कोश ”मे िकछु काज भेल अिछ, मुदा से अ/ॲ28आय/ॲ298प अिछ जकर कारण स/ॲ29आभवतः \nश/ॲ292दकोशक सीिमत कलेवर रहल होयत (जेना िक श/ॲ292दकोशकार /ॲ30आवयं /ॲ2ण2/ॲ30आता वनामे िलखने छिथ) । \n  \n                     एिह /ॲ25धृंखलाक किवतासभक संगिह देल गेल छायािच/ॲ255सभ व/ॲ30आतुतः किवताक आ/ॲ28आमा िथक आ \n/ॲ25धृंखला लेखनक मूल उ/ॲ319े/ॲ302यक पुित/ॲ3ण1मे सहयोगी सेहो । पिछला २-३ बेरसँ छायािच/ॲ255 पठओलाक बादहु \n/ॲ2ण2काशनमे ओकरा सि/ॲ29आमिलत निञ कएल जा रहल अिछ । त/ॲ2आ3 स/ॲ29आपादक महोदयसँ िवन/ॲआ11 िनवेदन जे कृपया \nछायािच/ॲ255सभक/ॲ2आ3 सेहो पि/ॲ255कामे /ॲ30आथान देथु । जँ सभ िच/ॲ255क समावेश स/ॲ29आभव निञ होअए तँ कमसँ कम \nकिवताक पिहल पिरचायक छायािच/ॲ255क/ॲ2आ3 पि/ॲ255कामे /ॲ30आथान देल जाओ । \n                    व/ॲ30आतुतः किवता िलखब कोनहु भारी बात निञ अिछ आ एिह  /ॲ25धृंखलाक लगभग ५० गोट \nकिवता एखनहु हमरा लग िलखल अिछ । मुदा एिह तरहक िविश/ॲआ1ण उ/ॲ319े/ॲ302यक किवता लेल छायािच/ॲ255 /ॲ2ण2ा/ॲ290त \nकरब (यथास/ॲ29आभव िमिथलिह केर /ॲ252े/ॲ255सभसँ), पिरचायक िच/ॲ255 बनाएब आ पाद िट/ॲ290पणी िलखब मह/ॲ28आ/ॲ28आवपुण/ॲ3ण1, \n/ॲ25धमसा/ॲ28धय ओ समए /ॲ301ययक काज िथक । एखनुकिह ि/ॲ30आथित ए हेन अिछ िक अपना िमिथलामे बेसीतर लोक \nजीव-ज/ॲ288तु ओ िचड़ै-चुनमु/ॲ382ीक मैिथली नाम तँऽ जनैत छिथ मुदा /ॲ2ण2/ॲ28आय/ॲ252 देखला पर बहुत िव/ॲ325ानहु लोकिन \n(िकछु अपवादक/ॲ2आ3 छोिड़ ) िनि/ॲ25णतताक संग निञ चीि/ॲ288ह पाबैत छिथ । एखनिह िकछु िदन पिहने फेसबुक पर \n“हिरयल” नामक िचड़ै केर छायािच/ॲ255 /ॲ2ण2ेिषत कएल गेल छल जकरा बेसीतर लोक “परबा” कहलि/ॲ288ह तँऽ \nिकछु लोक “पौड़की” । िकछु आन लोकिनक/ॲ2आ3 “रँगल कबूतर” वा “फोटोशॉपसँ रंग चढ़ाओल परबा” \nलगलि/ॲ288ह । एकाधिह गोटे िनि/ॲ25णतताक संग “हिरयल” किह सकलाह । लोक बागर, कठसु/ॲ2ध2गी , िखखीर, \nखुटेर, हुरार आिद कहैत तँऽ छिथ मुदा िच/ॲ288हैत निञ छिथ । िखखीरक/ॲ2आ3 केओ सपनौर जाितक मानैत छिथ \nतँऽ केओ िसयार जाितक । “खुटेर” केर िवषयमे क/ॲ298याणी कोश मा/ॲ255 एतबिह कहैत अिछ िक ओ एकटा \nप/ॲ252ी अिछ जे ठीक म/ॲ28धया/ॲ288हमे बजैत अिछ । भिव/ॲ303यमे ई सम/ॲ30आया मैिथलीक संग आओरहु ग/ॲ29आभीर भए सकैत \nअिछ । त/ॲ2आ3 स/ॲ29आपादक महोदयसँ पुनः  अनुरोध जे हमर एिह िनवेदन िदिश /ॲ28धयान देथु आ छायािच/ॲ255सभक/ॲ2आ3 \nकिवताक संगिह पि/ॲ255कामे /ॲ30आथान देथु ।  \n                     ध/ॲ288यवाद संग  \n                                  - डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह” \n \nिवदेह स/g2ज4मान  \nिवदेह समाना/g2उउतर सािह/g2उ4य अकादेमी स/g2ज4मान  \n१.िवदेह समाना/g2उउतर सािह/g2उ4य अकादेमी फेलो पुर/gं04कार २०१०-११   \n२०१० /ॲ25धी गोिव/ॲ288द झा (सम/ॲ391 योगदान लेल )  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \n२०११ /ॲ25धी रमान/ॲ288द रेणु (सम/ॲ391 योगदान लेल ) \n२.िवदेह समाना/g2उउतर सािह/g2उ4य अकादेमी पुर/gं04कार २०११-१२   \n२०११ मूल पुर/ॲ30आकार - /ॲ25धी जगदीश /ॲ2ण2साद म/ॲ283डल (गामक िजनग ◌ी, कथा सं/ॲ391ह ) \n२०११ बाल सािह/ॲ28आय पुर/ॲ30आकार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा सं/ॲ391ह ) \n२०११ युवा पुर/ॲ30आकार - आन/ॲ288द कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुर/ॲ30आकार - /ॲ25धी रामलोचन ठाकुर - (प/gं2ंानदीक माझ ◌ी, ब/ॲ3णआ/ॲ2ध2ला - मािनक बं/ॲ32आोपा/ॲ28धयाय , उप/ॲ288यास \nब/ॲ3णआ/ॲ2ध2लासँ मैिथली अनुवाद ) \nिवदेह भाषा स/g2ज4मान २०१२-१३ (वैकि/g2जउपक सािह/g2उ4य अकादेमी पुर/gं04कारक /g26णपमे /g262िस/gं20 ) \n1. िवदेह समाना/g288तर सािह/g284य अकादेमी  फेलो पुर/g304कार  2012  \n2012  /ॲ25धी राजन/ॲ288दन लाल दास  (सम/ॲ391 योगदान लेल ) \n2. िवदेह भाषा स/g294मान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g284य अकादेमी पुर/g304कारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n२०१२  बाल सािह/ॲ28आय पुर/ॲ30आकार  - /ॲ25धी जगदीश /ॲ2ण2साद म/ॲ283डल क/ॲ2आ3 “तरेगन ” बाल /ॲ2ण2ेरक िवहिन कथा सं/ॲ391ह  \n२०१२  मूल पुर/ॲ30आकार  - /ॲ25धी राजदेव म/ॲ283डलक/ॲ2आ3 \"अ/g2ज4बरा \" ( किवता सं/ॲ391ह ) लेल। \n2012  युवा पुर/ॲ30आकार - /ॲ25धीमती /ॲ2धणयोित सुनीत चौधरीक  “अिच/gं61स ” ( किवता सं/ॲ391ह ) \n2013  अनुवाद पुर/ॲ30आकार - /ॲ25धी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" (मराठी उप/ॲ288यास /ॲ25धी िव/ॲ303णु सखाराम खा/ॲ283डेकर ) \nिवदेह भाषा स/g2ज4मान २०१३-१४ (वैकि/g2जउपक सािह/g2उ4य अकादेमी पुर/gं04कारक /g26णपमे /g262िस/gं20 ) \n२०१३  बाल सािह/ॲ28आय पुर/ॲ30आकार  – /ॲ25धीमती /ॲ2धणयोित सुनीत चौधरी - “देवीजी ” ( बाल िनब/ॲ288ध सं/ॲ391ह ) लेल। \n२०१३  मूल पुर/ॲ30आकार  - /ॲ25धी बेचन ठाकुरक/ॲ2आ3 \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" ( नाटक सं/ॲ391ह ) लेल। \n२०१३ युवा पुर/ॲ30आकार - /ॲ25धी उमेश म/ॲ283डलक/ॲ2आ3 “िन/gं02तुकी ” ( किवता सं/ॲ391ह )लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर/ॲ30आकार - /ॲ25धी िवनीत उ/ॲ28आपलक/ॲ2आ3 “मोहनदास ” ( िह/ॲ288दी उप/ॲ288यास /ॲ25धी उदय /ॲ2ण2काश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स/g2ज4मान  २०१४-२०१५  (समाना/g2उउतर सािह/g2उ4य अकादेमी स/g2ज4मान ) \n२०१४ मूल पुर/ॲ30आकार - /ॲ25धी न/ॲ288द िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा सं/ॲ391ह ) \n२०१४ बाल पुर/ॲ30आकार - /ॲ25धी जगदीश /ॲ2ण2साद म/ॲ283डल (नै धारैए - बाल उप/ॲ288यास ) \n२०१४ युवा पुर/ॲ30आकार - /ॲ25धी आशीष अनिच/ॲ288हार (अनिच/g2उउहार आखर - गजल सं/ॲ391ह ) \n२०१५ अनुवाद पुर/ॲ30आकार - /ॲ25धी श/ॲ29आभु कुमार िसंह ( पाखलो  -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उप/ॲ288यासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g2उ4य , मूित/gं61कला , िश/g2जउप आ िच/g2णणकला /g2ण2े/g2णणमे िवदेह स/g2ज4मान २०१२  \nअिभ नय- मु/g271य अिभनय  , \nसु/ॲ25धी िश  /ॲ298 पी  कुमारी, उ/ॲआ11 - 17  िप ता /ॲ25धी ल/ॲ350 म ण झा \n/ॲ25धी शोभा का/ॲ288 त  महतो, उ/ॲआ11 - 15  िप ता- /ॲ25धी रामअवतार महतो , \nहा/gं04 य -अिभनय  \nसु/ॲ25धी ि/ॲ2ण2  यंका कुमारी, उ/ॲआ11 - 16,  िप ता- /ॲ25धी वै/ॲ32आनाथ साह  \n/ॲ25धी दुग/ॲ3ण5नंद ठाकुर , उ/ॲआ11 - 23,  िप ता- /ॲ30आ व . भरत ठाकुर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \nनृ/g2उ4 य  \nसु/ॲ25धी सुलेखा कुमारी , उ/ॲआ11 - 16,  िप ता- /ॲ25धी हरेराम यादव  \n/ॲ25धी अमीत रंजन , उ/ॲआ11 - 18,  िप ता- नागे/ॲ258र कामत  \nिच /g2णणकला  \n/ॲ25धी पनकलाल म/ॲ283डल , उमेर- ३५, िपता- /ॲ30आव . सु/ॲ288दर म/ॲ283डल , गाम छजना \n/ॲ25धी रमेश कुमार भारती , उ/ॲआ11 - 23,  िप ता- /ॲ25धी मोती म/ॲ283 ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \n/ॲ25धी परमान/ॲ288 द  ठाकुर, उ/ॲआ11 - 30,  िप ता- /ॲ25धी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \n/ॲ25धी बुलन राउत , उ/ॲआ11 - 45,  िप ता- /ॲ30आ व . िच /ॲ298 टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \n/ॲ25धी बहादुर राम , उ/ॲआ11 - 55,  िप ता- /ॲ30आ व . सरजुग राम \nिश/g2जउपी -व/gं04तुकला  \n/ॲ25धी जगदीश मि/ॲ298लक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूित/gं61-मृि/g2ण4का कला  \n/ॲ25धी यदुनंदन पंिड  त, उ/ॲआ11 - 45,  िप ता- अशफ/ॲ3ण8 पंिड  त \nका/g417 -कला  \n/ॲ25धी झमेली मुिखया ,िपता /ॲ30आव . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आ/g2उ4मिनभ/gं61र सं/gं04कृित  \n/ॲ25धी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता /ॲ30आव . /ॲ25धी फणी दास , गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प/g2णणकािरता स/g2ज4मान  \n-२०१२ /ॲ25धी नवे/ॲ288दु कुमार झा  \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g2उ4य , मूित/gं61कला , िश/g2जउप आ िच/g2णणकला /g2ण2े/g2णणमे िवदेह स/g2ज4मान २०१३    \nमु/g271य अिभनय -  \n(1)  सु/g2ण7ी आशा कुमारी सुपु/g2णणी /g2ण7ी रामावतार यादव , उमेर- १८, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु/g2णण मो . ईषा आलम, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सु/g2ण7ी अपण/gं6ण कुमारी  सुपु/ॲ255ी /ॲ25धी मनोज कुमार साहु, ज/ॲ288 म  ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि/ॲ350 म  िन य/ॲ3ण3 , पो/ॲ30आ ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा/gं04 य –अिभनय- \n(1)  /g2ण7ी /g40ज/gंं2दवे पासवान उफ/gं61 रामजानी पासवान  सुपु/ॲ255 - /ॲ30आ व . ल/ॲ350 मी  पासवान, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \n(2)  टा◌ॅिस फ आलम सुपु/g2णण मो . मु/gं04 ता क आलम, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g2उ4य , मूित/gं61कला , िश/g2जउप आ िच/g2णणकला /g2ण2े/g2णणमे िवदेह स/g2ज4मान  (म/gं64गिन खबास सम/gंज1 योगदान \nस/g2ज4मान ) \nशा/gं04 /g2णणी य संगीत सह तानपुरा  : \n/g2ण7ी रामवृ/g2ण2 िस ◌ ंह सुपु/g2णण /g2ण7ी अिन  /g26ण/gं20 िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो/ॲ30आ ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nम/gं64गिन   खबास स/g2ज4 मा न: िमिथला लोक सं/gं04कृित संर/g2ण2ण : \n/g2ण7ी राम लखन साहु पे. /ॲ30आ व . खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो/ॲ30आ ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g2उ4य , मूित/gं61कला, िश/g2जउप आ िच/g2णणकला /g2ण2े/g2णणमे िवदेह स/g2ज4मान  (सम/gंज1 योगदान स/g2ज4मान ):  \nनृ/g2उ4 य  -  \n(1)  /g2ण7ी हिर   नारायण म/g2उं ड ल सुपु/ॲ255 - /ॲ30आ व . न/ॲ288 दी म/ॲ283 ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  सु/g2ण7ी संगीता कुमारी सुपु/g2णणी /g2ण7ी रामदेव पा सवान, उमेर- १६, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच /g2णणकला -  \n(1)  जय /g262काश म/g2उं ड ल सुपु/ॲ255 - /ॲ25धी कुशे/ॲ258र म/ॲ283 ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो/ॲ30आ ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  /g2ण7ी च/g2उउ दन कुमार म/g2उं ड ल सुपु/ॲ255 /ॲ25धी भोला म/ॲ283 ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पो/ॲ30आ ट - बेलही, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) सं/ॲ2ण2ित  , छा/ॲ255 /ॲ30आ ना तक अंित म वष/ॲ3ण1, कला एवं िश /ॲ298 प  महािव /ॲ32आालय - पटना।     \nहिर मुिन य/gं6ं / हारमोिनयम   \n(1)  /g2ण7ी महादेव साह सुपु/g2णण रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाड/ॲ3ण1- नं. ०९, पो/ॲ30आ ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  /g2ण7ी जागे/g2णउर /g262साद राउत  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . राम/ॲ30आ व/ॲ2ण5प राउत , उमेर ६०, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या   \n(1)  /g2ण7ी अनुप सदाय  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पो/ॲ30आ ट - मनोहर प/ॲ32णी , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  /g2ण7ी क/g2जउ ल र राम  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . ख/ॲ32णर राम , उमेर- ५०, गाम- लि/ॲ350 म  िन य/ॲ3ण3 , पो/ॲ30आ ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . अनुप राम, गाम+पो/ॲ30आ ट - ि◌ नम/ॲ3ण1ली , वाड/ॲ3ण1 न . ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिश/g2जउपी -व/gं04तुकला -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \n(1)  /g2ण7ी बौकू मि/g2जउ ल  क सुपु/ॲ255 दरबारी मि/ॲ298 ल  क, उमेर- ७०, गाम- लि/ॲ350 म  िन य/ॲ3ण3 , पो/ॲ30आ ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2)  /g2ण7ी राम िव  लास धिर कार  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूित/gं61कला -मृित/gं61कार कला -  \n(1)  घूरन पंिड त सुपु/g2णण - /ॲ25धी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  /g2ण7ी /g262भु पंिड  त सुपु/g2णण  /gं04 व .   , पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका/g417 -कला-  \n(1)  /g2ण7ी जगदेव साहु सुपु/ॲ255 शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम/ॲ3ण1ली -पुरव/ॲ3ण5स , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  /g2ण7ी योगे/g2उउ /g406 ठाकुर सुपु/g2णण /gं04 व . बु/gं20ू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आ/g2उ4मिनभ/gं61र सं/gं04कृित -   \n(1)  /g2ण7ी रा म अवतार  राउत सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  /g2ण7ी रौशन यादव  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . किप ले/ॲ258र यादव , उमेर- ३५, गाम+पो/ॲ30आ ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ/gंं4ा /महराइ-  \n(1)  मो. जीबछ  सुपु/ॲ255 मो . िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो/ॲ30आ ट - बड़हारा, भाया- \nअ/ॲ288 ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \n/g2ण7ी ब/g274 चन म/g2उं ड ल सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . सीताराम म/ॲ283 ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2ण7ी रामदेव ठाकुर सुपु/g2णण /gं04 व . जागे/g2णउर ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (/g262भाती ) गौिन हार  आ  खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1)  /ॲ25धी सुकदेव साफी  \nसुपु/ॲ255 /ॲ25धी    , \nपता- गाम इटहरी, पो/ॲ30आ ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/ॲ3ण1ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (/g262भाती ) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1)  सुकदेव साफी  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो/ॲ30आ ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/ॲ3ण1ली , थाना- \nमरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  ले/gंं4ु दास  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . सनक म/ॲ283 ड ल पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \nझरनी-  \n(1)  मो. गुल हसन  सुपु/ॲ255 अ/ॲ292 दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  मो. रहमान साहब  सुपु/ॲ255 ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक-  \n(1)  /g2ण7ी जगत नारायण म/g2उं ड ल सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . खुशीलाल म/ॲ283 ड ल, उमेर- ४०, गाम+पो/ॲ30आ ट - ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  /g2ण7ी देव नारायण यादव  सुपु/ॲ255 /ॲ25धी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- बनरझुला, पो/ॲ30आ ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1)  /g2ण7ीमती फुदनी देवी  प/ॲ2ध9ी /ॲ25धी रामफल म/ॲ283 ड ल, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  सु/g2ण7ी सुिव  ता कुमारी  सुपु/ॲ255ी /ॲ25धी गंगाराम म/ॲ283 ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पो/ॲ30आ ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1)  /g2ण7ी सीताराम राम  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि/ॲ350 म  िन य/ॲ3ण3 , पो/ॲ30आ ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  /g2ण7ी ल/gंण0 मी  राम  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nक/gं6ंरनेट -  \n(1)  /g2ण7ी च/g2उउ द र राम  सुपु/ॲ255 - /ॲ30आ व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि/ॲ350 म  िन य/ॲ3ण3 , पो/ॲ30आ ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे/g2उउ जू वादक-  \n(1)  /g2ण7ी राज कुमार महतो  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . ल/ॲ350 मी  महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम/ॲ3ण1ली वाड/ॲ3ण1 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  /g2ण7ी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो/ॲ30आ ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)   /g2ण7ी जीबछ यादव  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . /ॲ2ण5पालाल यादव , उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो/ॲ30आ ट - बेलही, भाया- \nि◌ नम/ॲ3ण1ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  /g2ण7ी श/g2ज4 भु म/g2उं ड ल सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . लखन म/ॲ283 ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो/ॲ30आ ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/ॲ3ण1ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख /gं04 स कर- (िख /gं04 सा  कहैबला)-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \n(1) /g2ण7ी छुतह/g26ण यादव उफ/gं61 राजकुमार , सुपु/ॲ255 /ॲ25धी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पो/ॲ30आ ट - मनोहर \nप/ॲ32णी , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2) बैजनाथ मुिख या उफ/gं61 टहल मुिख  या - \n(2) सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो/ॲ30आ ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिमिथला िच/g2णणकला - \n(1) सु/g2ण7ी िम  िथ लेश कुमारी सुपु/ॲ255ी /ॲ25धी रामदेव /ॲ2ण2साद म/ॲ283 ड ल ‘झा/ॲ2ण5दार ’ पता- गाम- रसुआर, पो/ॲ30आ ट -–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ॲ3ण1ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2) /g2ण7ीमती वीणा देवी प/g27जी /g2ण7ी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2) /g2ण7ी िक  शोरी दास सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . नेबैत म/ॲ283 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/ॲ30आ ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ॲ3ण1ली , ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \n/g2ण7ी उपे/g2उउ /g406  चौधरी सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2ण7ी देवनाथ यादव  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . सव/ॲ3ण1जीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झ/ॲ3ण3झप/ॲ32णी , पो/ॲ30आ ट - पीपराही, भाया- \nलदिन य/ॲ3ण3 , िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) /ॲ25धी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1) /g2ण7ी कु/g2उउ दन कुमार कण/gं61 सुपु/ॲ255 /ॲ25धी इ/ॲ288 /ॲआ0ण कुमार कण/ॲ3ण1 पता - गाम- रेबाड़ी, पो/ॲ30आ ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) /g2ण7ी राम खेलावन राउत  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \n/g2ण7ी रामच/g2उउ /g406 /g262साद म/g2उं ड ल सुपु/ॲ255 /ॲ25धी झोटन म/ॲ283 ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो/ॲ30आ ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ॲ3ण1ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \n/g2ण7ी िव  भूित  झा  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक  \n/g2ण7ी रिव  /g2उउ /g406  यादव  सुपु/ॲ255 सीताराम यादव , पता- गाम- तुलिस याही, पो/ॲ30आ ट - मनोहर प/ॲ32णी , थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \n/g2ण7ी िप  चकुन सदाय सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)  \n/g2ण7ी रामपित   म/g2उं ड ल सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . अजु/ॲ3ण1न म/ॲ283 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/ॲ30आ ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ॲ3ण1ली , ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1) /g2ण7ी किप  ले/g2णउर दास सुपु/g2णण /gं04 व . सु/gंउ2र दास , उमेर- ७०, गाम- लि/ॲ350 म  िन य/ॲ3ण3 , पो/ॲ30आ ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) /g2ण7ी खखर सदाय  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत  \n(1) /g2ण7ी रामिव  लास यादव  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो/ॲ30आ ट - स/ॲ3णआिग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \n/g2ण7ी जोगे/g2उउ /g406  राम  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . िब /ॲ298 टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2ण7ी राजे/g2उउ /g406  राम  सुपु/ॲ255 काले/ॲ258र राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा/ॲ30आ ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \n/g2ण7ी सैनी राम  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2ण7ी जनक म/g2उं ड ल सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . उिच त म/ॲ283 ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो/ॲ30आ ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ॲ3ण1ली , िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम य/gं6ं / /gंज1ुम बाजा   \n/g2ण7ी परमे/g2णउर म/g2उं ड ल सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . िब हारी म/ॲ283 ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मय/ॲ3ण3 बजबै छिथ  । \n/g2ण7ी जुगाय साफी  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . /ॲ25धी /ॲ25धीच/ॲ288 /ॲआ0ण  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक  \n/g2ण7ी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो/ॲ30आ ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/ॲ3ण1ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n/g2ण7ी योगे/g2उउ /g406  राम सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . िब /ॲ298 टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा  (होलीमे बजाओल जाइत...)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \n/g2ण7ी ज/gंज1नाथ चौधरी उफ/gं61 िध  यानी दास  सुपु/ॲ255 /ॲ30आ व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2ण7ी महे/g2उउ /g406 पो/gं1जा र, उमेर- ६५, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \n/g2ण7ी राम /g262साद राम सुपु/g2णण /gं04 व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+पो/ॲ30आ ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेष/gं64क :- \n१) हाइकू िवशेष/gं64क १२ म अंक, १५ जून २००८  \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष/gं64क २१ म अंक,  १ नव/g2ज4बर २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष/gं64क ६७ म अंक, १ अ/g270टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह/g2उ4य िवशेष/gं64क ७० म अंक, १५ नव/g2ज4बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष/gं64क ७२ म अंक १५ िदस/g2ज4बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष/gं64क ७७म अंक ०१ माच/gं61 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष/gं64क िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अग/gं04त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि/g270त गजल िवशेष/gं64क १२६ म अंक, १५ माच/gं61 २०१३  \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी/g2ण2ा िवशेष/gं64 क १४२ म, अंक १५ नव/g2ज4बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीक/gं64त िम/g2ण7 मधुप िवशेष/gं64क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव/g2उउद ठाकुर िवशेष/gं64क १८९ म अंक १ नव/g2ज4बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च/g2उउ/g406 ठाकुर अिनल िवशेष/gं64क १९१ म अंक १ िदस/g2ज4बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह स/g2ज4मान िवशेषा  क- २००म अ क १५ अ/g262ैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४) मैिथली सी.डी./ अ/g2जउबम  गीत संगीत िवशेष/gं64क - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंि/g2णणत रचनापर आम ंि/g2णणत आलोचकक िट/g2ज0पणीक शृंखला W \n१. कािमनीक प/gं64च टा किवता आ ओइपर मधुका/g2उउत झाक िट/g2ज0पणी  \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-पि/g2णणकाक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक सव/gं61/g2ण7े/g417  रचनाक एकटा समाना/g2उउतर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली  /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/g324 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा  [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा  [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/g324  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/g384य उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना  [ िवदेह सदेह १० ] \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \nगजे/ॲ288/ॲआ0ण ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. ग/ॲ32आ  \n२.१.१ .जवाहर ला ल  कखgड़तएयप - बीहिन  कथ ा - कुखgड़ौएुर  २ . राजेश वमखgड़उ5  \" भवािदखgए8चय \"-  बीहिन  कथा - स ॲ ग र  \n२. २. ड ॉ. कैलाश  कुम ा र  िमखgए5ॲ -  मैिथलानी पर िवमशखgड़उौ क अिधकारी के?  \n२. ३. मुखgड़8एा  ज ी-४  ट ा  ब ी हिनक थ ा -ि व ध ा न ,फसा द  !, िनव हता ,  हुव ◌्वा  \n२.४.१ . कखgए98पना  झा- २  ट ा  बीहिन  कथ ा -  िनवखgड़उौहन , िनखgएउचखgए5चर   २ .अि भ ल ाष ठा कुर - २  ट ा  बीहिन  कथ ा -  सखgड़उड़ठ  \nगखgड़उड़ठ , नोटबखgए88दी  \n१.जवाहर लाल क/gं02यप - बीहिन कथा- कु/gं12ुर  २. राजेश वम/gं6ण  \"भवािद/g2उ4य \"- बीहिन कथा- सॲगर \n१ \nजवाहर लाल क/gं02यप  \nबीहिन कथा  \nकु/gं12ुर \n \nकार के िपछला सीट पर बैसल कु/ॲ312ुर , गरदिन उठेने दूनु कात तािक रहल अिछ आदमी िदस | निहं तािक \nरहल अिछ पाछ/ॲ3णआ  जतय आओर कु/ॲ312ुर  सब दौर रहल अिछ कार के संगे , भुकैत एक दोसर क पछुआबैत \n। गाड़ी /ॲ2णआकल  सब /ॲ2णआिक  गेल । एकटा आदमी ओिह म/ॲ3ध0 स पॉलीिथन म/ॲ3ध0 िकछु समान लेने उतरल, अ/ॲ290पन  \nकु/ॲ312ुर  के बाहर िनकाललक । ताबैत सब कु/ॲ312ुर  आिब गेल छल । सब कु/ॲ312ुर  के बीच ओकर चािल जेना \nओ िसंह हो आ बािक सब गीडर । आदमी आ कु/ॲ312ुर  संगे-संगे आ ब/ॲ3णआकी  कु/ॲ312ुर  पाछा-पाछा। समु/ॲआ0ण  कात \nतक गेल । ओतय ओ आदमी अ/ॲ290पन  पॉिलथीन म/ॲ3ध0 स म/ॲ3ण3सक  बु/ॲ32णी  नीकिल फेक देलक सब कु/ॲ312ुर  झाऊ-\nझाऊ क लुझय लागल । ओ आदमी संगे कु/ॲ312ुर  वापस आिब गेल । कु/ॲ312ुर  के चाली मे एकटा अजीब \nगौरब छल ओकरा ई नहॴ पता छलै जे ह/ॲ29आमर  िकछु नहॴ अिछ , जे अिछ से ह/ॲ29आमर  मािलक के , कु/ॲ312ुर  संगे \nचलैत ओिह आदमी क सेहो निहं पता छल ह/ॲ29आमर  िकछु निह अिछ......  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \n२ \nराजेश वम/gं6ण  \"भवािद/g2उ4य \" \nबीहिन कथा- सॲगर \n \nमोहना राइतो-राित हीरो बिन गेलै। गाममे सभ ओकर /ॲ2ण2शंसा  कऽ रहल छै।/ॲ2ण2शासिनक  सेवाक परी/ॲ252ा  जे पास \nकेलकै अिछ। तीनब/ॲ32णी  पर ग/ॲ290प  चिल रहल छै-- \n\"बूझिलए भाय! आय एकटा िपछड़ा वग/ॲ3ण1क  छा/ॲ255क  क/ॲ298याण  भऽ गेलै।\" \n\"ऐँ हौ कथीक िपछड़ल? बाप-भाय-भौज-घर-घरेना सभ तऽ सरकािरए नौकरीमे छै।\" दोसर टोकलकै। \n\"ऐँ रौ रौशना िकएक निह पास केलकै? ओहो तऽ िदन-राित एक केने रहय।\" \nतेसर बाजल। \n\"हँ से तऽ ठीके। रौशना तऽ पढबो मे बेसी तेज छलै। सभ िदन इसकुलमे फ/ॲ30आटे आबय। बेचारा माय \nबापक एकमा/ॲ255  सहारा।टीसन क' कय घर चलबैत छैक। ओकरा एकटा नोकरी भेनाय ब/ॲ38णड  ज/ॲ2ण5री। \" \nसुनैत-सुनैत शंभुआ के निह रहल गेलै--  \n\"हे हौ! तॲ सभ तऽ अनठा-अनठा कऽ ग/ॲ290प  करैत छहक। जेना बुझले नञ। मोहना के पीछा से बड़का \nसॲगर लागल छैक। संवैधािनक सॲगर! त/ॲ2आ3 नञ ओकर पिरवार िदनोिदन अकास ठेकल जाय छै।\" \nग/ॲ290प  के आब झगड़ा मे बदलबाक /ॲ2ण2बल  संभावना देिख हम ओतय सँ िखसिक गेलहुँ। \n=========================== \n--राजेश वम/ॲ3ण5  \"भवािद/ॲ28आय \" \nपटोरी (पछवािर टोल) \nसहरसा 852124 \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nडॉ. कैलाश कुमार िम/g2ण7  \n मैिथलानी पर िवमश/gं61 क अिधकारी के? \nमैिथलानी अथवा िमिथला म/ॲ3ध0 /ॲ30आ/ॲ255ी केर ि/ॲ30आथित पर चच/ॲ3ण5 करक अिधकारी के: /ॲ30आ/ॲ255ी ? पु/ॲ2णआष ? अथवा \nदूनू? आजुक स/ॲ288दभ/ॲ3ण1 म/ॲ3ध0 जखन /ॲ30आ/ॲ255ी िवमश/ॲ3ण1 पर मिहला; दिलतवग/ॲ3ण1 पर दिलत ; कला पर कलाकार काज क \nरहल छिथ, िलख रहल छिथ; ओहेन ि/ॲ30आथित म/ॲ3ध0 ई एक बहुत मह/ॲ28आवपूण/ॲ3ण1 िबंदु बुझना जैत अिछ। हमहु /ॲ30आ/ॲ255ी पर \nआ कखनो काल िमिथलाक /ॲ30आ/ॲ255ी पर हुनक जीवन के िविभ/ॲ382 आयाम पर िलखैत रहैत छी।जे ओिह वग/ॲ3ण1 सं \nछिथ सैह िलखता अथवा /ॲ301य/ॲ2ध0त करता िकछु एहेन सन अव/ॲ30आथा अिछ जे हमरा थोरेक परेशान करैत अिछ। \nलगैत अिछ “जेना हम दोसरक अिधकार /ॲ252े/ॲ255 म/ॲ3ध0 अिध/ॲ389मण क रहल होई ?” बातमे किन उलझन छैक। \nमैिथलानी जं अपना पर निह िलखती त आन के िलखतिन? जे अनुभव छैक तकर सटीक वण/ॲ3ण1न आ /ॲ301य/ॲ2ध1या  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \nवैह क सकैत छिथ! लेिकन फेर एक दोसर बात मोन म/ॲ3ध0 अबैत अिछ। हमरा लोकिन नृत/ॲ28आवशा/ॲ30आ/ॲ255 आ \nसमाजशा/ॲ30आ/ॲ255 म/ॲ3ध0 दोसरक सं/ॲ30आकृित (other cultures) के बारे म/ॲ3ध0 पढैत छी। दोसरक सं/ॲ30आकृित पर काज \nकरैत छी। अहू दुनु िवधा म/ॲ3ध0 /ॲ30आथानीयया मूल (native)  आ दोसर केर बीच /ॲ325/ॲ288द छैक। एक के कहब छैक \nजे /ॲ30आथानीय अथवा नेिटव चूँिक ओिह समाज आ सं/ॲ30आकृित केर िह/ॲ30आसा छैक तािह ओ ओकरा िनक सं बुझैत \nछैक, ओिह म/ॲ3ध0 जीबैत छैक आ ओकर अ/ॲ252रसः /ॲ301य/ॲ2ध1या क सकैत छैक।एकर िवपरीत दोसर सं/ॲ30आकृित पर आन \n/ॲ325ारा अ/ॲ28धययन कर बला के ई मानब छिन जे वैि/ॲ258क बात त आने कहत। से कोना ? कखनो काल जं बाहरी \nदुिनया के मापद/ॲ283ड नेिटव िव/ॲ325ान के निह बुझल होिन त ओ बहुत बात के चच/ॲ3ण1 करब छोिड देता।  \nअपन शोध आ िफ/ॲ298डवक/ॲ3ण1 केर एक स/ॲ28आय  उदाहरण दैत छी जे आंिख सं देखल आ कान सं सूनल \nअिछ। हम मुसहर जाित पर एक िव/ॲ30आतृत पिरयोजना पर काज करैत  रही। पिरयोजना केर उ/ॲ319े/ॲ302य एिह \nसमाजक लोक के िश/ॲ252ा , /ॲ30आवा/ॲ30आथ , आिथ/ॲ3ण1क आ सामािजक उ/ॲ382ित के िदशा म/ॲ3ध0 /ॲ2ण2य/ॲ2ध9 रहैक . िश/ॲ252ा संग संग \nस/ॲ3णआ/ॲ30आकृितक धरोहर केर र/ॲ252ा सेहो मूल रहैक .िवषय के गंभीरता के देखैत आ अपन पूव/ॲ3ण1 म/ॲ3ध0 अिह समाज पर \nकुनो तरहक काजक अनुभव निह होबाक कारने एक मुसहर समुदाय के पढ़ल युवक के साथ लय हम \nमुसहरटोलीम/ॲ3ध0 गेलॱ।ि/ॲ30आथित देिख /ॲआ0णिवत भेलॱ . भेल, “आजुक जुग म/ॲ3ध0 ई सब मुसहर जाितक लोक कतेक \nदुखक जीवन जी रहल अिछ?ककरो घर दढ़ निह. ककरो भिर देह व/ॲ30आ/ॲ255 निह . भेल,फेर कुन तरहक िवकास \nअपन देश अथ/ॲ3ण5त भारत क रहल अिछ ?सब के पु/ॲ250िलयैक : “अह/ॲ3ण3 सब के की चाही ?” झट दिन एक \nमाईनजन उठला आ कहलिन: “हमरा सबके मािट काटक काज आ घर के मर/ॲ29आमत भ जै त हम सब ध/ॲ288 य \nभ जैब।” हमर दोसर /ॲ2ण2/ॲ311 छल : “कतेक पाई म/ॲ3ध0 घरक मर/ॲ29आमत भ जैत ?” हुनकर जवाब तिहना भेटल: \n“मािलक, हम सब फुसही झोपडी म/ॲ3ध0 रहैत छी। २००० टाका भेट जेतैक त सब सम/ॲ30आयाक समाधान। ” \nआब देखू, ओ सब िकयोक ढंग सं व/ॲ30आ/ॲ255 निह पिहरने छल। सबहक पीठ उघार। म ैल -फाटल धोती, \n५-६ वष/ॲ3ण1 केर ब/ॲ2धआचा सब नंगटे। तथािप ओकर म/ॲ3णआग मा/ॲ255 २००० टका घर ठीक करेबाक हेतु आ मािट \nकाटक काज नोन रोटी खेबाक लेल। निह िश/ॲ252ा , निह /ॲ30आवा/ॲ30आथ , निह आरो कोनो व/ॲ30आतु केर अिभलाषा।ओिह \nसमुदाय केर पढल युवक अथ/ॲ3ण5त   हमर सहयोगी सेहो कुनो िनक /ॲ301यॲत बतेबा म/ॲ3ध0 अपन असमथ/ॲ3ण1ता /ॲ301य/ॲ2ध0त \nकेलिन।ओ कहलिन: “सर, हम सब भोजन, व/ॲ30आ/ॲ255 , आवास मा/ॲ255 तीन व/ॲ30आतु जनैत छी . अतेक भेट गेला सं \nसब म/ॲ30आत . ने िशकबा ने िशकायत.” अिह तरहक बात आिद वासी आ अ/ॲ288य समाज म/ॲ3ध0 सेहो देखना जैत \nअिछ।हम आब अपन िवषय केर दोसर बात जे“स/ॲ28आय वैह निह होइत छैक जे लोक कहैत अिछ , स/ॲ28आय ओहो \nहोइत छैक जे अह/ॲ3ण3क आंिख देखैत अिछ , आ/ॲ28आमा , आ िववेक कहैत अिछ”, के मूल मािन अपन /ॲ2ण2ितवेदन \nिलखलॱ. \nउपरो/ॲ2ध0त उदाहरण देबाक ता/ॲ28आपय/ॲ3ण1 ई अिछ जे जखन कुनो समुदाय अथवा वग/ॲ3ण1 अपन सम/ॲ30आया तक \n/ॲ301य/ॲ2ध0त करबा म/ॲ3ध0 असमथ/ॲ3ण1 अिछ त ओकरा सम/ॲ30आया के के बुझत ? दोसर. तिहना मैिथलानी के सम/ॲ30आया \nमैिथलानी िलखिथ से िनक बात मुदा पु/ॲ2णआख सेहो िलखिथ . सम/ॲ30आया के तह म/ॲ3ध0 जािथ आ ओकर समाधान \nतकिथ आ िलखिथ.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \nजखन मिहला के बात करैत छी त अतेक जानब अ िनवाय/ॲ3ण1 भ जैत अिछ जे मिहला समाज पु/ॲ2णआष या \nिप/ॲ255स/ॲ25आा/ॲ28आमक /ॲ301यव/ॲ30आथा म/ॲ3ध0 ऐना िमल गेल अिछ जे ओकर अपन /ॲ30आव/ॲ2ण5प जेना हेरा गेल होइक ? के /ॲ30आ/ॲ255ी पु/ॲ255 \nज/ॲ288म देलाक बाद अपना के भगवंत निह बुझैत छिथ ? कथी लेल सासु पुतहु झगरेतछिथ? कथी लेल मिहला \nअपन पु/ॲ255ी के पु/ॲ255 जक/ॲ3णआ /ॲ30आवतं/ॲ255ता निह दैत छिथ ? मुदा एिह म/ॲ3ध0 हुनक गलती निह , पु/ॲ2णआष के बनाएल संरचना \nके गलती अिछ।अपन गलती के भान पु/ॲ2णआष करथु। पु/ॲ2णआष जखन /ॲ30आ/ॲ255ी िवमश/ॲ3ण1 करिथ त अपन अंतरा/ॲ28आमा म/ॲ3ध0 \nएक /ॲ30आ/ॲ255ी केर भाव आनिथ। िकछु एहेन भाव जे ि/ॲ30आ/ॲ255/ॲ2ध2न निह किह सकैत छिथ सेहो िनिव/ॲ3ण1कार आ िबना कुनो \nअहम के बाजिथ।ई सम/ॲ30आया अिह हेतु उ/ॲ28आप/ॲ382 भेल अिछ जे एक के कम आ दोसर के अिधक मह/ॲ28आ/ॲ28आव देल \nजैएत अिछ. /ॲ2ण2योजन ई होबाक चाही जे मातृभाव आ िपतृभाव बराबर हो . एकर सव/ॲ3धण/ॲ25आम उदाहरण अि/ॲ2ण0का के \nघाना देशक असि/ॲ288त (Ashanti) जनजाितक पिरवार आ सं/ॲ30आकृित केर संक/ॲ298पना म/ॲ3ध0 देखल जा स कैत अिछ. \nअसि/ॲ288त केर सं/ॲ30आकार म/ॲ3ध0 पिरवार आ माताक गो/ॲ255बहुत पैघ /ॲ30आथान रखैत छैक . एहेन मा/ॲ288यता छैक जे िशशु \nअपन िपता सं आ/ॲ28आमा , /ॲ2ण2ाण आ स/ॲ3ण3स लैत अिछ आ माता सं म/ॲ3ण3स (देह) आ शोिनत. ब/ॲ2धआचा ओना त दुनु प/ॲ252 \nसं जुड़ल छैक पर/ॲ288तु मातृप/ॲ252 सं ओकर लगाव शोिनतक लगाव , भावनाक लगाव, किहयो समा/ॲ290त निह होबबला \nलगाव छैक. पूव/ॲ3धण/ॲ25आर भारत केर मेघालय रा/ॲ2धणय म/ॲ3ध0 खासी जनजाित म/ॲ3ध0 माता के सव/ॲ3धणपिर मानबक परंपरा एखनो \nअिछ. एकर ता/ॲ28आपय/ॲ3ण1 ई भेल जे सं/ॲ30आकृित म/ॲ3ध0 सं/ॲ30आकार एहेन हो जे /ॲ30आ/ॲ255ीगन के स/ॲ29आमान करय . कतेक लोक \nसं/ॲ30आकृित के र/ॲ252ा केर नाम पर नारी अिधका र, स/ॲ29आमान , बराबरी, /ॲ30आवतं/ॲ255ता आिद के िवरोध करैत छिथ . हुनका \nडर होइत छिन जे सब िकछु समा/ॲ290त भ जैएत . िमिथलाक पतन भ जैत. िलंग आ वग/ॲ3ण1 संघष/ॲ3ण1 शु/ॲ2ण5 भ जैत . \nस/ॲ29आमान , पर/ॲ29आपराक /ॲ3ण0ास भ जैत . एकर मतलब की जे /ॲ30आ/ॲ255ी के घ/ॲ3ध0ट दबाक मािर दी ? /ॲ30आ/ॲ255ी के िवकासक \nसहगािमनी निह बन दी? /ॲ30आ/ॲ255ी के हुनक सुिवधाक अनुसारक व/ॲ30आ/ॲ255 , गहना, पिहरक /ॲ30आवतं/ॲ255ता निह दी ? हुनका \nआ/ॲ28आमस/ॲ29आमान निह दी ? सं/ॲ30आकृित आ सं/ॲ30आकार बचेबाक लेल /ॲ30आ/ॲ255ी मा/ॲ255क बध , ई कहेन बात? पु/ॲ2णआख बहुत िदन \nपिहने पे/ॲ288ट पिहर लेला , सं/ॲ30आकृित निह मरल ; /ॲ30आ/ॲ255ी पे/ॲ288ट , सलवार पिहर लेती त सं/ॲ30आकार ख/ॲ28आम  भ जैत! बेटी \nमाता िपताके स/ॲ29आपित के म/ॲ3णआग करती त कोट/ॲ3ण1 कचहरी शु/ॲ2ण5 भ जैत , आिद-आिद. ई सडल-गलल मानिशकता \nअिछ. एकरा /ॲ28आयाग करक चाही . अगर भाई-भाई म/ॲ3ध0 मुक़दमा चलैत अिछ त समाज कह/ॲ3ण3 समा/ॲ290त भ जैत \nअिछ? अगर बेटा आ बेटी दूनू के पता लािग जेतिन जे माता –िपता केर स/ॲ29आपित सं जवावदेही धिर हुनकर \nसामान अिधकार छिन त नहु-नहु ई अहं समा/ॲ290त भ जैत . \nमैिथलानी सेहो सम/ॲ391ता म/ॲ3ध0 पु/ॲ2णआष पर ओिहना िलखिथ जेना पु/ॲ2णआष हुनका पर िलखैत छिथ। मिहला आ \nपु/ॲ2णआष सं पैघ बात ई जे समाज , ओकर पिरवेश, ओकर सं/ॲ30आकृित , ओकर सं/ॲ30आकार , ओकर इितहास, ओकर \nलोक /ॲ301यवहार पर िजनका /ॲ2ण5िच होिन , िजनका िज/ॲ253ासा होिन , िजनका िकछु करबाक उ/ॲ28आसाह होिन से \nिलखिथ।मुदा सब सं पैघ बात ई जे पु/ॲ2णआख मैिथलानी के मनोदशा के बुझिथ , ओिह पर मनन करिथ आ \nतट/ॲ30आथ भाव सं िलखिथ . िवकास लेल िलखिथ. समानता के भाव लेल िलखिथ. \nिद/ॲ298ली म/ॲ3ध0 एक काय/ॲ3ण1/ॲ389म म/ॲ3ध0 सािह/ॲ28आय अकादेमी पु/ॲ2णआ/ॲ30आकार सं स/ॲ29आमािनत तीन मैिथलानी : डॉ. नीरजा रेणु, \nडॉ. शेफािलका वम/ॲ3ण5 आ डॉ . उषा िकरण खान बजली जे अिधक/ॲ3णआश लोकगीत केर रचना मैिथलान ी केने \nछिथ। हुनकर सबहक बात के सीधे कटबाक िह/ॲ29आमत हमरा निह अिछ । ओ सब सािह/ॲ28आय केर ह/ॲ30आता/ॲ252र \nछिथ। बहुत अनुभव, मनन के बाद एिह िन/ॲ303कष/ॲ3ण1 पर ऐल हेती। मुदा नारीवाद के घमथ/ॲ3ण1न जखन सामािजक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \nिव/ॲ253ान के शोध छा/ॲ255क /ॲ2णआप/ॲ3ध0 करैत छी त िकछु आरे बात सब बुझना जैत अिछ।मिहला त केवल गबैत \nछली। हुनका अपन बारे म/ॲ3ध0 सोचबक /ॲ30आवतं/ॲ255ता कह/ॲ3ण3 छलिन ? आ समय सेहो निह।ओ त पु/ॲ2णआष  रिचत \n/ॲ301यव/ॲ30आथा म/ॲ3ध0 मशीन जक/ॲ3णआ काज करैत छली। हमरा होइत अिछ अिधक/ॲ3णआश गीत पु/ॲ2णआष िलखलिन। मुदा जखन \nओ गीत केर रचना कर’ लगला त अपन मोन, /ॲ3ण0दय सब म/ॲ3ध0 एक ि/ॲ30आ/ॲ255/ॲ2ध2न के भाव आिन लेलिन। अतेक िनक \nजे ि/ॲ30आ/ॲ255/ॲ2ध2न सब ओिह भाव म/ॲ3ध0 म/ॲ30आत भ गेली। ओकरा अपन मािन लेलिन। पु/ॲ2णआष रचनाकार ओिह गीतक देवकी \nआ ि/ॲ30आ/ॲ255/ॲ2ध2न सब ओकर यशोदा भ गेली। एक एहेन हिरजन /ॲ30आ/ॲ255ी जकर पित अथ/ॲ3धणपाज/ॲ3ण1न लेल दूर देस गेल \nछैक, सासु, ससुर बुढ छैक आ सासु ससुर केर आंिख म/ॲ3ध0 रतॱधी छैक , कान बिहर छैक। छैक त हिरजन, \nअछूत मुदा सु/ॲ288दरता के खान , कामायनी. वैह पु/ॲ2णआष जे छुआछूत केर बात , वग/ॲ3ण1 िवभेद केर बात , जाित-पाितक \nबात करैत छिथ, सैह सब ओिह मिहला के गसल देह, यौवन के सुख /ॲ2ण2ा/ॲ290त कर ’ चाहैत छिथ। आब ओ \nअछूत मिहला अपन यौवन आ गसल देह के कारण पाि/ॲ283ड/ॲ28आय कला म/ॲ3ध0 िनपुण पु/ॲ2णआष के सजाित बुझना जैत \nछिन। ओकरा अपन बाहुपाश म/ॲ3ध0 लेबाक लेल उ/ॲ32आत छिथ। राित म/ॲ3ध0 चोरी सं ओकर घर म/ॲ3ध0 घुिस सब अ/ॲ252/ॲ29आय \nकाज आ कम/ॲ3ण1 कर ’ लेल परेशान छिथ. बेचारी मिहला लाचार अिछ। ओकर वेदना के सुनतै? मुदा एक पु/ॲ2णआष \nजे महाकिव िव/ॲ32आापित छिथ से सुनैत छिथ आ /ॲआ0णिवत होइत अपन कलम उठा ओिह वेदना के िलखैत छिथ : \nहम  जुवती  पित  गेल ा  ि ब दे स ।  लग न ि ह  बसए पड़ ोिसय ा  देस। ।  \nसासु दोसर िकछुओ निह जान। आंिख रतौखgए88धी सुनए निह कान।।  \nजागह पिथक जाह जनु भोर। राित अखgए88हार गाम बड़ चोर।।  \nभरमहु भ ोर न े द ेअ क ोत ब ार । कह ुक िकयोक न करए ि वचार। ।  \nअि ध य न कर अपराध ह ु स ाित ।  पुरख महत सब ह म र सजा ि त । ।  \nभनिह िवखgड़एचापित एिह रस गाब। उकुितिह अबला भाव जनाब।।  \nसब सं पैघ बात ई जे िव/ॲ32आापित पीिड़ता के दुःख सं केवल /ॲआ0णिवत निह होइत छिथ , ओकर \nमनःि/ॲ30आथित के वण/ॲ3ण1न आखर -आखर करैत छिथ। नारी भाव के ऐना अपना भीतर आ/ॲ28आमसात क लैत छ िथ जे \nगीतक अंत म/ॲ3ध0 ई तक घोषणा क दैत छिथ जे िहनकर गीतक रस मा/ॲ255 अबला के भाव के जगब ’ बला रस \nछिन। ओ अपन गीत अही रस म/ॲ3ध0 िलखैत छिथ। िव/ॲ32आापित के अनेको गीत नारी भाव , /ॲ25धृंगार , मनोदशा के \nअ/ॲ252रसः वण/ॲ3ण1न अिछ। अतेक िनक जे मैिथलानी ओकरा अपन बना लैत छिथ। गीत के कंठा/ॲ391 क लैत \nछिथ। गीतक पोर-पोर सं कने/ॲ2ध0ट भ जैत छिथ।  \nिकछु पु/ॲ2णआष गीत िलखनहार त एहेन छिथ जे नारी भावना के तह तक घुसबा लेल सम/ॲ30आत नारी \nमनोदशा के संग-संग अपन नाम, /ॲ301यवहार तक नारी जक/ॲ3णआ क लैत छिथ। एक बहुत /ॲ2ण2चिलत भि/ॲ2ध0त गीत जे \nिमिथला आ मैिथलानी /ॲ325ारा िमिथलाक गुणगान करैत अिछ ओकर दू प/ॲ3णआित देखी : \nसाग पात खॲिट खॲिट िदवस गमेबै हे हम िमिथले मखgड़ॲत रहबै।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \nअपन ा  ि क शो र ी जी क े ट हल ब जेबै हे हम िमिथले मखgड़ॲत रहबै।।  \nएिह गीतक रचैता छिथ किपलदेव ठाकुर। ई राम आ सीता सं आ कृ/ॲ303ण आ राधा सं स/ॲ29आबंिधत मधुर \nभि/ॲ2ध0त गीत रचैत छिथ। िव/ॲ303णु भि/ॲ2ध0त म/ॲ3ध0 ततेक त/ॲ298लीन भ जैत छिथ जे अपन अि/ॲ30आत/ॲ28आव मिहलाक अि/ॲ30आत/ॲ28आव म/ॲ3ध0 \nपिरणत क लैत छिथ। अपन नाम तक बदिल लैत छिथ। किपलदेव ठाकुर सं /ॲ30आनेहलता भ जैत छिथ। \nनारी मनोदशा के िलखैत छिथ आ ओही मनोदशा म/ॲ3ध0 जीबैत छिथ। ि हनकर रिचत अनेक गीत नारी भाव , \nभि/ॲ2ध0त , /ॲ25धृंगार आ मनोदशा के /ॲ301य/ॲ2ध0त करैत अिछ।  \n“प/ॲ255हीन न/ॲ2ध2नगाछ ” म/ॲ3ध0 जे नारी मनोदशा केर वण/ॲ3ण1न या/ॲ255ीजी केलिन अिछ तकर कुनो जवाब अिछ ? \n“पारो”, “घसल अ ठ/ॲ382ी ” आिद केर नाियका के बेदना मैिथलानी वद/ॲ3ण5/ॲ302त क सकैत छली मुदा ओकरा हु -बहु \nउकेरब बला काज त दोसर (other) अथ/ॲ3ण5त या/ॲ255ी आ मधुप सनहक पु/ॲ2णआष नारी /ॲ3ण0दय के अपना म/ॲ3ध0 आिनक \nक’ सकैत छल! गरीबीक िबपि/ॲ25आसँ मारिल आ असहाय िवधवा कंद मूल आ कुअ/ॲ382 ब/ॲ3णआसक ओिधसँ अपना \nटूटल मडैयामे नीक जेक/ॲ3ण3 नीपल -पोतल चुलहामे पका रहल अिछ। ब/ॲ3णआसक ओिध धुआंक घर होइत अिछ। \nफटने ने फटैत अिछ। जरने नञ जरैत अिछ। तकर जे भाव या/ॲ255ी /ॲ301य/ॲ2ध0त केलिन से कुनो समा/ॲ288य बात \nअिछ? \nतीनू मिहला िवदुषी अथ/ॲ3ण5त डॉ . नीरजा रेणु, डॉ. उषािकरण खान आ डॉ. शेफािलका वम/ॲ3ण5 एक बात \nअंत म/ॲ3ध0 ब/ॲ38णड िनक बजली : “सािह/ॲ28आयकार के स/ॲ28आय िलखक चाही , मानव पर िलखक चाही, /ॲ30आ/ॲ255ी -पु/ॲ2णआष केर \nब/ॲ288धन सं उिठ क िलखक चाही। ि/ॲ30आ/ॲ255/ॲ2ध2न केवल मैिथलानी पर निह िलखिथ पु/ॲ2णआषो पर िलखिथ . तिहना पु/ॲ2णआष \nसेहो /ॲ30आ/ॲ255ीगण पर सेहो िलखथु। कुनो वाद अथवा िलंग केर ब/ॲ288धन उिचत निह। ” हमरा ई िनचोड़ कथन \nब/ॲ38णड सोहनगर लागल।   \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nमु/gंउ2ा  जी \n४ टा बीहिनकथा-िवधान,फसाद !,िनवहता, हु/gं01वा  \n१ \nिवधान  \n---------- ------------ \n-- तॲ एना धौना िकए खसेने छ/ॲ3ध0 गै, जो ने झंडा ल' के सब धीया पुता खुशी मनबै छै. \n-- कथी के खुशी यौ ? \n-- आइये के िदन देशक अपन िवधान ( संिवधान ) बनल रहै. \n-- उँह....! भइया लेल , हमरा लेल थोडे ने ? \n-- इह , छओंड़ी मुँह केना तु/ॲ2ण5/ॲ2धआछ  जक/ॲ3ण3  केने ऐछ !  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \n-- गै म/ॲ29आमी , तॲ त' निहये बाज, भइया के बड़का झंडा आ हमरा छोटकी सन ! \n\" माने दुनू भए- बहीन लेल फराक िवधान , नै ?\" \n-- गै बु/ॲ2धआची  ,एना िकए घािठ फेनै छ/ॲ3ध0 गै ? \n-- यौ प/ॲ290पा , स/ॲ3ण3झ  खन म/ॲ29आमी  के कहिलयै-' डोलकी ला दुध आइन दै छीयौ .' \nकहलक -' बतािह भेल/ॲ3ध0 हँ , मुनहािर स/ॲ3ण3झ  के जुआन- जबान छओंड़ी जेतै दोसरा ब/ॲ30आती  , भइया के कही \nअनतौ दुध .' \n-- \" ठीके बात गै, /ॲ30आ/ॲ255ी  एखनो पु/ॲ2ण5षक  च/ॲ3णआगुरक  िशकार भ' जाइए \". \n--\" माने एखनो बेटे के नामक पत/ॲ2ध0खा  फहराइए देश मे, बेटी पछुआ.....! \" \n२ \nफसाद !  \n--------- ------------- \n-- प/ॲ290पा , बेर उनहल जाइ छै, मुित/ॲ3ण1क  भसाओन मे कखन जेबै ? \n-- थमहू ने, देखै नै छीयै नमाज पढ़ै बला सब सगरो के बाट छेिक रखने छै. \n-- त' भसाओन आइ नै हेतै ? \n-- यौ, भागू...भागू ! घर पैसू. \n-- कीए प/ॲ290पा  , की भेलै ? \n-- फस़ाद ! \n-- फस़ाद की होइ छै ? \n--\" नेता सब के दोसराक चुि/ॲ33आ  पर अपन रोटी पकएब. \" \n३ \nिनवहता   \n----------- ------------- \n-- धौर, तहन सँ एकरा सबहक खुशामद क' अप/ॲ30आय/ॲ3ण3त  छी, कोइ टेरबे नै करैए. \n-- कथी मे अप/ॲ30आय/ॲ3ण3त  छी यै ? \n-- तील बहमे ? के रीत िनमाहै लए. \n-- झु/ॲ32धे अप/ॲ30आय/ॲ3ण3त  छी, आब की पिहलका जक/ॲ3ण3  पुत सब बैसल रहै छै घर मे मए बापक िनवहता लए. \n-- से त' छै, मोन त' पितया लेब. \n-- जे धीया - पुता, तील - चाउर खाय मे घैहर \nकटबैए ओकरा सँ तील बहबाक मनोरथ रखै छी ? \n--\" हमरा नै खुएब तील- चाउर ?\"  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \n-- अह/ॲ3ण3  के हमर िनवहता लए त' हमर मए- बाप , ितला/ॲ31धिल  द' जनम भिरक ग/ॲ3ध0ठजड़बा  क' देलिन. \n\" हम अह/ॲ3ण3  त' िबना ितल- चाउर खेनहु, एक दोसराक िजनगी भिर िनमाहित रहब.\" \n४ \n हु/gं01वा  \n…............... \n-- यौ , देखै छी जे सगरो लोक नव वष/ॲ3ण1क  अवैया मे उ/ॲ28आसािहत  ऐछ . \nपुरना के िबसिर जेतै की ?  \n-- अह/ॲ3ण3  िबसैर गेिलयै ? \n-- िहया के कीया मे ब/ॲ382  कतौ बहरए ! \n-- तहन पुरने के हु/ॲ301वा  पर नवका पोषेतै ने ! \nऐ रचनापर अपन म◌ंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n१. क/g2जउपना  झा- २ टा बीहिन कथा- िनव/gं61हन , िन/g264/g2ण4र   २.अिभलाष ठाकुर- २ टा बीहिन कथा- स/gं6ंठ  ग/gं6ंठ , \nनोटब/g2उउदी  \n१ \nक/g2जउपना  झा  \n२ टा बीहिन कथा  \n१ \nिनव/gं61हन   \n........................ \n-- माय गे ! दादी त हाथे सँ लपे - लप ितल , चाउर परसै छलीह, मुदा तॲ त च/ॲ29आमच  सँ परसे छ/ॲ3ध0 ? \n-- धुरररररररर !  \nतािह सँ की हेतैक ? \n-- निह हेतेक की......?  \nहमरो सभ के नीक र/ॲ30आता  भेटल . \n-- से की ? \n-- येह जे ' िनव/ॲ3ण1हन' म/ॲ3ध0 सेहो 'च/ॲ29आमच ' लगौल जा सकैछ \n२  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \nिन/g264/g2ण4र  \n-------------- - - - - - \n-- माए गे , माए !  \nल/ॲ350मी  की होइत छिथ ?  \n-- ध'नक देवी ,,  \n-- धनक देवी माने ?  \n-- जे सब के /ॲ2ण5पैया  - पाइ, बौ/ॲ30आत  - जात देथा.  \n-- तहन बु/ॲ2धआची  के जनम पर बाबा िकएक  \nकहलिन 'घर म/ॲ3ध0 ल/ॲ350मी  एलीह हए'  \n-- लबड़ी निहतन चु/ॲ290प  !  \nबेटी सेहो घरलागिन होइत छैक.  \n-- तहन बु/ॲ2धआची  के देिखते तोहर ऑिख िकए नोरा  \nगेलौ ?  \n\"ल/ॲ350मी  निह सोहाइ छौ की\"? \n  \n२ \nअिभलाष ठाकुर  \n२ टा बीहिन कथा  \n१ \nस/gं6ंठ  ग/gं6ंठ  \nबौआ - यै भौजी ऐना तमसैल िकए छी। \nभौजी- यौ बौआ की कहु आब अह/ॲ3ण3  के भैया फोन केनाइ सेहो िबसिर जाइ छैथ, बूिझ पड़ैए कोनो ककरो सँ \nकोनो स/ॲ3ण3ठ -ग/ॲ3ण3 ठ तऽ निह। \nबौआ- एना जुिन बाजु, हमर भैया राम िथकाह अ◌ौर अपन सीता छोइर स/ॲ3ण3ठ -ग/ॲ3ण3ठ  असंभव। \n  \n२ \nनोटब/g2उउदी   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nलाल काका- हौ आइ झुमना बजै छल मोदीके कारने ब/ॲ3ध3कमे पुरा दुपहिरया लाइनमे लाग् पड़ल आ गाइ एखन \nधिर भुखले छल। \nटुनटुनमा- हाहाहा कका यौ कारी धन जमेने हेतैथ। \nलाल काका- धुर बुरबक। \nटुनटुनमा- त ॥ \nलालकाका- फोचन बाबु कहलिखन 1000 हजार बेसी देबौ इ थकी जमा केने आ तखन रौतका भोजन \nसंगे। \nसे पुरा िदन स/ॲ3णआझ  भ गेलै आ बरका बौआ गाइ कऽ सानी लगेलक॥ \n॥पाइ की नै कराबै॥ \n  \nऐ\n रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \n३. प/ॲ32आ  \n३.१.आशीष अनिच/g2उउहार - ३ टा गजल  \n३.२.अशोक कुमार सहनी-   गजल \n३.३.डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह”- ४ टा किवत◌ा \n३.४.राजेश मोहन झा 'गुंजन' -सर/ॲ30आवती  वंदना \nआशीष अनिच/ॲ288हार - ३ टा गजल \n1 \n \n  \nएकै राितमे फकीर भऽ गेलै \nदुइए प/ॲ3ण3ितमे कबीर भऽ गेलै \n \n  \nभिर देने रहै जै खािध सम/ॲ30आयाक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \nकिनय/ॲ3ध0 कालमे गँहीर भऽ गेलै \n \n  \nजे सुंदर इजोिरया लऽ कऽ नाचल \n/ॲ391हणक नामपर अधीर भऽ गेलै \n \n  \nपिहने नाम बड़ सुनलकै िवकासक \nओकर बाद सभ बहीर भऽ गेलै \n \n  \nमेटा देलकै िनशान गरीबक \nएनाही तँ सभ अमीर भऽ गेलै \n \n  \nसभ प/ॲ3ण3ितमे 2221-212-1122 मा/ॲ255ा/ॲ389म अिछ  \nदोसर शेरक पिहल प/ॲ3ण3ितक अंितम लघु छूटक तौरपर अिछ  \nिकछु दीघ/ॲ3ण1क/ॲ2आ3 लघु मानबाक छूट लेल गेल अिछ  \n \n  \n2 \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \n \n  \n/ॲ2ण2/ॲ311ो चुप छै \nउतरो चुप छै \n \n  \nआँिखक दुखपर \nसपनो चुप छै \n \n  \nउघड़ल बरतन \nझँपनो चुप छै \n \n  \nमेल िमलापो \nझगड़ो चुप छै \n \n  \nअनका संगे \nअपनो चुप छै \n \n  \nसभ प/ॲ3ण3ितमे 2222 मा/ॲ255ा/ॲ389म अिछ  \nदूटा अलग अलग लघुक/ॲ2आ3 दीघ/ॲ3ण1 मानबाक छूट लेल गेल अिछ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \n \n  \n3 \n \n  \nसॱसे दाबल अिछ आँजुर भिर संघष/ॲ3ण1 \nिकछुए ब/ॲ3ण3चल अिछ आँजुर भिर संघष/ॲ3ण1 \n \n  \nओ अनलिथ हीरा मोती हुनका लेल \nहमहूँ आनल अिछ आँजुर भिर संघष/ॲ3ण1 \n \n  \nनोटक संगे भोटक संगे घुिम घुिम कऽ \nबहुते नाचल अिछ आँजुर भिर संघष/ॲ3ण1 \n \n  \nसुंदर हाथ/ॲ3ध0 िब/ॲ2धआचे आँगनमे खूब  \nअिरपन पाड़ल अिछ आँजुर भिर संघष/ॲ3ण1 \n \n  \nिच/ॲ288हारो एतै अनिच/ॲ288हारक बाद  \nता धिर राखल अिछ आँजुर भिर संघष/ॲ3ण1  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \n \n  \nसभ प/ॲ3ण3ितमे 22-22-22-22-221 मा/ॲ255ा/ॲ389म अिछ  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nअशोक कुमार सहनी  \n।। गजल ।। \n \nनिहं ऐलै राित िन/ॲ288द  बस िलखैत गेलहुँ \nअपन दद/ॲ3ण1 कागज पऽ िनखारैत गेलहुँ \n \nरही जिमनपऽ कोना छुब सकब अकाश \nबस तरे/ॲ2ध2न  िबच, च/ॲ3ण3/ॲ288द  िनहारैत गेलहुँ \n \nकमजोर रिहती तऽ किहया टूिट जैतहुँ \nछी नरम ठ/ॲ3ण3िर  सभ आगु झुकैत गेलहुँ \n \nओ जिहना-जिहना बदलैत गेलै रसता \nहम इ जीनगीक/ॲ3ध0 ओिहना िपसैत गेलहुँ \n \nआयल अशोकक/ॲ3ध0 जीनगीमे हावा बिनक \nओंहे आँि/ॲ288धस्ँ हम जीनगी िसखैत गेलहुँ \n \nसरल वािण/ॲ3ण1क  बहर--१६ \n \n'अशोक कुमार सहनी' \nलहान- ४ रघुनाथपुर ,िसरहा,नेपाल \nहाल- दोहा कतार \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nडॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह”- ४ टा किवता   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \n            १ \nबा बू साहेब चौधरी  \n  \n  \n।। ०१ ।। \n  \nबाबू साहेब चौधरी । \nके छलाह ? ………………..  हम निञ िच/ॲ288हैत छी ।  \nयौ ! अहॴक गाम - पंचायतक छलाह । \n………………..  हम निञ िच/ॲ288हैत छी ।  \nयौ ! /ॲआ09ा/ॲ332णिह छलाह ओहो ।  \n………………..  हम निञ िच/ॲ288हैत छी ।  \nआ/ॲ25णय/ॲ3ण1 ! बड़ पैघ आ/ॲ25णय/ॲ3ण1 !! \nअह/ॲ3ण3 हुिनका निञ िच/ॲ288हैत छी  !! \n  \n।। ०२ ।। \n  \nह/ॲ3ण3  ! हम िच/ॲ288हैत छी ।  \nहम िच/ॲ288हैत छी — मैिथलीक अिभयानीक/ॲ2आ3 ।  \nहम िच/ॲ288हैत छी — िमिथलाक सेनानीक/ॲ2आ3 ।  \nह/ॲ3ण3  ! हम िच/ॲ288हैत छी — नेनपनिहसँ िच/ॲ288हैत छी ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \nसा/ॲ252ात निञ देखल , मुदा काजिहसँ िच/ॲ288हैत छी ।  \n  \n।। ०३ ।। \n  \nह/ॲ3ण3  ! हम जानैत छी । \nहम जानैत छी, \nिमिथलाक ओिह सश/ॲ2ध0त /ॲ301यि/ॲ2ध0त/ॲ28आवक/ॲ2आ3 ।  \nमैिथलीक ओिह सश/ॲ2ध0त ह/ॲ30आता/ॲ252रक/ॲ2आ3 ।  \nमैिथलीक अमर /ॲ2ण2काश पु/ॲ31धक/ॲ2आ3 ।  \nिमिथलाक अिडग दृढ़ /ॲ30आत/ॲ29आभक/ॲ2आ3 ।  \n  \n।। ०४ ।। \n  \nहम िच/ॲ288हैत छी ।  \nह/ॲ3ण3  ! हम हुिनका िच/ॲ288हैत छी ।  \nजे सम/ॲ30आत िमिथलाक रहिथ ।  \n/ॲ2ण2ेरणाक /ॲ25धोत रहिथ , \nहमरा लेल, हमर बाप - िप/ॲ25आीक लेल ।  \nआ हमरिह सिन, आनहु सम/ॲ30आत मैिथली /ॲ2ण2ेमीक लेल ।  \nसन/ॲ30आत मैिथलक लेल ।  \nसम/ॲ30आत िमिथलाक लेल ।।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \n  \n।। ०५ ।। \n  \nिमिथलाभाषा । \nिमिथलाक जन - जन केर भाषा । \nिमिथलाक जिड़ - चेतन केर भाषा । \nिमिथलाक हर जाित - धम/ॲ3ण1 केर भाषा ।  \nिमिथलाक बारहो वण/ॲ3ण1 केर भाषा ।  \nआ तािह भाषा लेल िजनगी अिप/ॲ3ण1त कएिनहार , \nबाबू साहेब चौधरी । \nकोना निञ िच/ॲ288हबि/ॲ288ह हुिनका ।  \nिकएक निञ िच/ॲ288हबि/ॲ288ह हुिनका ।।  \n  \n  \nअिखल भारतीय िमिथला संघ कोलकाताक सहयोगसँ दुलारपुरमे (/ॲ2णआचौल -दुलारपुर) ०८ जनबरी २०१७ कऽ \nआयोिजत बाबू साहेब चौध री ज/ॲ288म शता/ॲ292दी समारोहक किव स/ॲ29आमेलनमे पिठत ।  \n२ \n  \nमैिथली दधीिच (किवता) \n  \nबाबू साहेब चौधरी - मैिथली दधीिच । \nहँऽऽ  ! हँऽऽ  !!  थ/ॲ29आहू !!!  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \nदधीिच छिथ भोला लाल दासजी । \nनिञ  ! निञ  !!  से कोना ? \nदधीिच छिथ ल/ॲ350मण झाजी ।  \nअओ भाइ लोकिन  ! िकएक लड़ैत छी ? \nदधीिच माने की ? \nदधीिच के ? \nदधीिच जे अपन अि/ॲ30आथ दान देल ।  \nदान देल वृ/ॲ25आासुरक संहार लेल ।  \nजीिवतिह अि/ॲ30आथ दान - िजनगीक दान । \nिमिथलाक महाय/ॲ253मे, \nमैिथलीक महाय/ॲ253मे, \nनिञ जािन एहने कतेको लोक, \nलगा देल अपन िजनगी । \nआ कतेको लगओताह । \nओ सभ मैिथली दधीिच छलाह । \nआ ओ सभ मैिथली दधीिच होएताह । \nय/ॲ253 एखन ब/ॲ3ण3की अिछ ।  \nहवन एखन ब/ॲ3ण3की अिछ ।  \nकतेकहु दधीिच केर, \nअवतरण ब/ॲ3ण3की अिछ ।।  \n३  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \nकुहेस (किवता) \n  \nकुहेस । \nएखनहु धिर लगलिह अिछ । \nहिट रहल शनैः शनैः । \nमुदा, एखनहु धिर लगलिह अिछ ।। \n  \nमैिथलीक अि/ॲ30आत/ॲ28आव पर लागल कुहेस ।  \nिमिथलाक मानिच/ॲ255 पर लागल कुहेस ।  \nमैिथलक मैिथल होएबा पर लागल कुहेस । \nछँिट रहल शनैः शनैः । \nमुदा, एखनहु धिर लगलिह अिछ ।। \n  \nिबकास कए रहल अिछ ई रा/ॲ2धणय ।  \nिवकाश कए रहल अिछ अपन देश । \nिमिथलाक ऊपर सिरपहुं घनगर कुहेस । \nफािट रहल शनैः शनैः । \nमुदा, एखनहु धिर लगलिह अिछ ।। \n  \nअगिनत पीढ़ीसँ चिल रहल ओ /ॲ2ण2/ॲ311  । \nओएह भात - रोटी - भुखमरीक /ॲ2ण2/ॲ311 ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \nओएह उ/ॲ2धआचतर नीक िश/ॲ252ाक /ॲ2ण2/ॲ311 ।  \nसृजन करैछ िनत कुहेस । \nत/ॲ2आ3, एखनहु धिर लगलिह अिछ ।। \n४ \nगीत (किवता) \n  \nसािह/ॲ28आय  रिहतहु,  सािह/ॲ28आयिह   लेल   तीत   छी । \nनाम ओकर गीत छी । \nहरेक ठोर पर सजल, सुख - दुख केर मीत छी । \nनाम ओकर गीत छी ।। \n  \nक/ॲ283ठ  - क/ॲ283ठ  पसरए, बैसाखक अिगल/ॲ2ध2गी सिन ।  \nमानस   सरोवरमे,   चतरए    जलल/ॲ25आी   सिन । \nशोभा  हर   मूँहक ओ,  पितत   मुदा  पीक छी । \nहरेक ठोर पर सजल, सुख - दुख केर मीत छी । \nनाम ओकर गीत छी ।। \n  \nगीतसँ छी  “गीतकार”, “किव”सँ  फराकिह छी । \nग/ॲ32आ ने छी , प/ॲ32आ मुदा , तइयो तँऽ कातिह छी । \nतोिषत   हर   क/ॲ283ठ ,  पािरतोषक   िवपरीत   छी । \nहरेक ठोर पर सजल, सुख - दुख केर मीत छी ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \nनाम ओकर गीत छी ।। \n  \nिलखल जञो  गीत तँऽ,  सािह/ॲ28आयक मान निञ ।  \n/ॲ25धोता    अछैतहुँ,   सािह/ॲ28आयक   स/ॲ29आमान   निञ । \nपाठ क/ॲ2ण5  किवता किह, किहयौ ने — गीत छी । \nहरेक ठोर पर सजल, सुख - दुख केर मीत छी । \nनाम ओकर गीत छी ।। \n  \nकतबहु  उ/ॲ28आकृ/ॲआ1ण श/ॲ292द ,  भाव - अथ/ॲ3ण1 यु/ॲ2ध0त छी ।  \nकिह देल जँ गीत,  बूझू सब गुण िवलु/ॲ290त छी ।  \nकिवता  जँ किह देल तँऽ,  काज बड़ दीब छी । \nहरेक ठोर पर सजल, सुख - दुख केर मीत छी । \nनाम ओकर गीत छी ।। \n  \nबनलहुँ जञो “गीतकार”,  सािह/ॲ28आयक  क/ॲ3ण3ट छी ।  \nकरतल /ॲ28धविन  संग त/ॲ2आ3,  सािह/ॲ28आयक   भ/ॲ3ण3ट  छी । \nसािह/ॲ28आयक  म/ॲ2ध8च पर ने,  पुरर/ॲ303कृत  गीत छी । \nहरेक ठोर पर सजल, सुख - दुख केर मीत छी । \nनाम ओकर गीत छी ।। \n  \nगीतक  सा/ॲआ11ा/ॲ2धणय    कह/ॲ3ण3 ,  तइयो  थ/ॲ29आहैत  छै ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \nगीतक    निञ   सज/ॲ3ण1ना ,   तइयो   /ॲ2णआकैत   छै । \nमानल जे प/ॲ32आ - म/ॲ2ध8च ,  ितर/ॲ30आकृत   गीत छी । \nहरेक ठोर पर सजल, सुख - दुख केर मीत छी । \nनाम ओकर गीत छी ।। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nराजेश मोहन झा 'गुंजन' \nसर/gं04वती  वंदना  \n*********** \nनव नव प/ॲ298लव  घट नव, गंगाजल भिर हे \nसिख हे ! अंगना मे गाबिथ वसंत \nम/ॲ3ण3  शारदा पूजन बेिर हे। \nएक कर वीणा साजै, दोसर वेद भाविथ हे \nसिख हे ! सुर संग िव/gं24ादाियनी  \nिवनमहुं वागी/g2णउरी  हे। \n/g2णउेत  वसन वीणापाणी, हंस सवारी हे \nसिख हे ! केसर कुमकुम रोली ल' \nम/gं6ं  के चरण गही हे। \nश/g2ज2द -रागक /gं04वािमनी , वाणी कहाविथ हे \nसिख हे ! आजुक िदन घर आबिथ \nम/gं6ं  शारदा /g2णंाने/g2णउरी  हे। \n******* \nसर/gं04वती  पूजा आ वसंत पंचमीक शुभकामनाक संग । \n:----- राजेश मोहन झा 'गुंजन' ॥ \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \nबालान/ॲ3णआ कृते \nिवदेह मैिथली मानक भाषा आ मैिथली भाषा स/g2ज4पादन  पा/gंउणय/gंउजम  \nभाषापाक  \nडॉ. शिशधर कुमर- २ टा बाल किवता  \n१ \nदेबा ड़ या िदबा ड़ (बाल किवता) \n  \nकतबहु हो  मजगूत  मकान । \nचाहे  हो  परोप/ॲ32णाक   शान । \nभूक/ॲ29आप - बािढ़ - अ/ॲ288हररोधी ।  \nया  तिड़तपात - ठनकारोधी । \nपर तइयो ने अजर - अमर बुिझयौ, कारण ए/ॲ312र छी िदबाड़ ।।  \n  \nछी  िदबाड़   बड़   ढीठ   जीव । \nबड़ असंजाइत   नाशी ई जीव । \nभीजल  - भू छाहिर एकर डीह । \nनिञ सुखलहुमे ई करैछ पीठ । \nओ रि/ॲ252त निञ /ॲ30आथान कोनहु, पहुँचए निञ जािह ठ/ॲ3ण3 ई िदबाड़ ।। * \n १ \n  \nछी भ/ॲ3ण3ित - भ/ॲ3ण3ित केर रंग /ॲ2ण5प ।  \nजल - थल सभठ/ॲ3ण3 भेटै ई भूप ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \nिकछु लागै  उजरा चु/ॲ32णी सिन ।  \nिकछु   उड़ैबाला   कीड़ी   सिन ।* २ \nहर   िनम/ॲ3ण5णक   ढाहैछ   अहं,  जे छोट जीव   कहबैछ   िदबाड़ ।। \n  \nसंकेत आ िकछु रोचक त/g2उणय \n - \n* १ - िदबाड़ य/ॲ32आिप भीजल (वा नम वा आ/ॲआ0ण/ॲ3ण1) आ छाहिरयु/ॲ2ध0त /ॲ30आथान पर बेसी भेटैत अिछ मुदा सही कही तँऽ \nधरतीक दूनू /ॲआ0धुवीय (आक/ॲ3ण1िटक ओ अ/ॲ283टाक/ॲ3ण1िटक ) /ॲ2ण2देशक/ॲ2आ3 छोिड़ िव/ॲ258मे सभठ/ॲ3ण3 भेटैत अिछ ।  \n* २ - िदबाड़क/ॲ2आ3 अं/ॲ391ेजीमे /ॲ301हाइट ऑ/ॲ283ट (WHITE ANT =  उजरा चु/ॲ32णी ) कहल जाइत अिछ । स/ॲ29आभवतः त/ॲ2आ3 \nक/ॲ298याणी कोशमे एकरा चु/ॲ32णीक एक /ॲ2ण2कार कहल गेल अिछ मुदा जीव िव/ॲ253ानक अनुसार/ॲ2आ3 ई चु/ॲ32णीक /ॲ2ण2कार निञ \nअिछ अिपतु जैिवक /ॲ389मिवकाशमे चु/ॲ32णीसँ बहुत दूर अिछ । उनटिह िदबाड़ जैिवक /ॲ389मिवकाशमे सनिकड़बाक \nबेसी नजदीक अिछ । \n                                                                    \n२  \nघोरन (बाल किवता)\n \n  \n  \nचु/ॲ32णी सिन छी    वा चु/ॲ32णी छी , \nचु/ॲ32णीसँ  िकछु  िभ/ॲ382हु छी ।  \nचु/ॲ32णा सिन   छी  /ॲ2ण5प   मुदा, \nसंतोला   रंगक   ई   छी ।।* १ \n  \nआम या जामुन केर गाछ पर, \nरहइछ     /ॲ2ण2ायः     सोहरल ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \nजखने केओ   चढ़ैछ   गाछ पर, \nओकरा   देहमे    लुधकल ।। \n  \nआमक गाछक पात सीिब कऽ, \nगोल - गोल   खॲता  बनबए । \nचु/ॲ32णा सिन ई जीव छी घोरन , \nआ  “घोरन छ/ॲ25आा ”  बनबए ।।* \n२ \n  \nअपना  देशक  व/ॲ288य  भागमे, \nजन - जाितक आहार िथकै । \nभुिजया चटनी बहुत चहटगर, \nअ/ॲ29आमत खटगर /ॲ30आवाद िथकै ।। * \n३ \n  \nपात   सीबैछ,  त/ॲ2आ3   अं/ॲ391ेजीमे, \n ‘वीवर ऑ/ॲ283ट ’ छै नाम ओकर  । \n‘/ॲ391ीन ’ माने जंगल सेहो होइए, \n‘/ॲ391ीन  ऑ/ॲ283ट ’ सेहो नाम  ओकर  ।।* \n४ \n  \n  \nसंकेत आ िकछु रोचक त/g2उणय \n - \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \n* १ - मोटा-मोटी जँ देखी तँऽ घोरन सेहो चु/ॲ32णीएक (चु/ॲ32णीअिहक ) /ॲ2ण2भेद छी , मुदा तथािप अपन िविश/ॲआ1णताक \nकारण/ॲ2आ3 ई चु/ॲ32णीसँ फराक छी ।  \n* २ - आम, जामुन आिद गाछक /ॲ30आव/ॲ30आथ पातक/ॲ2आ3 सीिब (िसउिब) कऽ घोरन रहबाक लेल घऽर बनबैछ जकरा \n“घोरनक छ/ॲ25आा ” (COMB OF A WEAVER / GREEN ANT)  कहल जाइत अिछ । िसउब = \nसीअब वा सीयब; िसउबैछ = सीबैछ । \n* \n३ - अपना देशक जनजाितय भागमे आ िव/ॲ258मे आन बहुतहु ठाम घोरनक/ॲ2आ3 भूिज कऽ वा चटनी बनाए कऽ वा \nआन तरह/ॲ2आ3 खाएल जाइत अिछ ।  \n* ४ - पात सीिब कऽ छ/ॲ25आा बनएबाक कारण अं/ॲ391ेजीमे एकरा “वीवर अ/ॲ283ट ” (WEAVER ANT)  आ गाछ पर \nरहबाक कारण “/ॲ391ीन अ/ॲ283ट ” (GREEN ANT)  कहल जाइत अिछ । एिह ठाम /ॲ391ी न (GREEN)  केर मतलब \nहिरयर रंग निञ अिछ अिपतु जंगल अिछ । \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािह/ॲ28आय आ/ॲ288दोलन  \n (c)2004-17. सव/ॲ3ण5िधकार लेखकाधीन आ जतऽलेखकक नाम नैअिछ ततऽसंपादकाधीन।िवदेह - /ॲ2ण2थममैिथली \nपाि/ॲ252क ई -पि/ॲ255का  ISSN 2229-547X VIDEHA स/ॲ29आपादक : गजे/ॲ288/ॲआ0ण ठाकुर। सह -स/ॲ29आपादक : उमेश मंडल। \nसहायक स/ॲ29आपादक : राम िव लास साहु, न/ॲ288द िवलास राय , स/ॲ288दीप कुमार साफी आ मु/ॲ382ाजी (मनोज कुमार \nकण/ॲ3ण1)। कला-स/ॲ29आपादन : /ॲ2धणयोित झा चौधरी। स/ॲ29आपादक - नाटक-रंगमंच-चलिच/ॲ255 - बेचन ठाकुर। स/ॲ29आपादक - \nसूचना-स/ॲ29आपक/ॲ3ण1-समाद- पूनम मंडल। स/ॲ29आपादक - अनुवाद िवभाग- िवनीत उ/ॲ28आपल।  \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ/ॲ2ण2कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण/ॲ3ण1 उ/ॲ25आरदािय/ॲ28आव लेखक गणक म/ॲ28धय \nछि/ॲ288ह )ggajendra@videha.com क/ॲ2आ3मेल अटैचमे/ॲ283टक /ॲ2ण5पम/ॲ2आ3 .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉम/ॲ3ध1टमे पठा \nसकै छिथ।रचनाक संग रचनाकार अपन संि/ॲ252/ॲ290त पिरचयआ अपन /ॲ30आकैन कएल गेल फोटो पठेता , से आशा \nकरै छी। रचनाक अंतमेटाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल /ॲ2ण2काशनक हेतु िवदेह (पाि/ॲ252क ) ई  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २१९ म अंक ०१ फरबरी २०१७ (वष/g361 १० मास ११० अंक २१९)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \nपि/ॲ255काक/ॲ2आ3 देल जा रहलअिछ।एतऽ /ॲ2ण2कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक /सं/ॲ391हक/ॲ25आ/ॲ3ण5 लोकिनक लगमे \nरहति/ॲ288ह , मा/ॲ255 एकर /ॲ2ण2थम /ॲ2ण2काशनक / ि/ॲ2ण2ंट-वेब आक/ॲ3ण5इवक / आक/ॲ3ण5इवक अनुवादक आ आक/ॲ3ण5इवक ई -/ॲ2ण2काशन / \nि/ॲ2ण2ंट -/ॲ2ण2काशनक अिधकार ऐ ई -पि/ॲ255काक/ॲ2आ3 छै।  ऐ ई पि/ॲ255काक/ॲ2आ3 /ॲ25धीमित ल/ॲ350मीठाकुर /ॲ325ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक/ॲ2आ3 ई /ॲ2ण2कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004-17 सव/ॲ3ण5िधकार सुरि/ॲ252त। िवदेहमे /ॲ2ण2कािशत सभटारचनाआ आक/ॲ3ण5इवक  सव/ॲ3ण5िधकार रचनाकार आ \nसं/ॲ391हक/ॲ25आ/ॲ3ण5क लगमे छि/ॲ288ह। रचनाकअनुवाद आ पुनः /ॲ2ण2काशन िकंवा आक/ॲ3ण5इवक उपयोगक अिधकार िकनबाक \nहेतुggajendra@videha.co.in पर संपक/ॲ3ण1 क/ॲ2ण5। ऐ साइटक/ॲ2आ3 /ॲ2ण2ीित झा ठाकुर , मधूिलका चौधरीआ रि/ॲ302म \nि/ॲ2ण2या /ॲ325ा रा िडजाइन कएल गेल।५ जुलाई २००४ \nक/ॲ2आ3http://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html “भालसिरक गाछ”- \nमैिथली जालवृ/ॲ25आसँ /ॲ2ण2ार/ॲ29आभ इंटरनेटपर मैिथलीक /ॲ2ण2थम उपि/ॲ30आथितक या/ॲ255ा  िवदेह- /ॲ2ण2थम मैिथली पाि/ॲ252क ई \nपि/ॲ255का धिर पहुँचल अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई /ॲ2ण2कािशत होइत अिछ। आब “भालसिरक \nगाछ”जालवृ/ॲ25आ 'िवदेह' ई-पि/ॲ255काक /ॲ2ण2व/ॲ2ध0ताक संग मैिथली भाषाक जालवृ/ॲ25आक ए/ॲ391ीगेटरक /ॲ2ण5पमे /ॲ2ण2यु/ॲ2ध0त भऽ रहल \nअिछ। िवदेह ई-पि/ॲ255का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसिखgड़एतरखgड़तचतु   ","size_mb":0.4,"has_text":true},"Videha 220.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 220.pdf","name":"Videha 220.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २२० म अंक १५ फरबरी २०१७ (वषखg36ू १० मास ११० अंक २२०)\n \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. ग/gू24  \n२.१.जगदीश /g262साद  म/g283डल - सतभ/g373या पोखैर (तेसर सं/g304करण ) सँ सात टा लघु कथ ◌ा \n२.२.जगदीश /g262साद  म/g283डल - लघु कथा - चहकल िवचार  \n२.३.रवी/g288/g406  नारायण िम/g257 - बा/g298यकाल  \n२.४.बी.एन. लाल दास- िचचड़ी वाली भौजी मैिथली कहानी \n  \n३. प/gू24  \n३.१.मुखg3थशी कामत केर  सुखल मन तरसल आँिख  काखg3ृू य संखg39ूहक दोसर संखg3ृ4 क रण  \n३.२.१./g262दीप  पु/gूयूप - वैल/gू7यटाइन  /gूय4पेशल ...गजल सिहत २टा गजल २. आशीष अनिच/g288हार - ३टा गजल  \n३.३.राजेश मोहन झा ' गुंजन'- वसंत गीत  \n३.४.बृषेश चखgशथथखg4ृ6  लाल- तप ?! \n  \n४.ब◌ालान/gू64 कृते- मुखg3थशी  कामत- तीनटा बाल किवता- जतरा/ अंकक मेल/ बिहन \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ painti ngs/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/g255कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच/gू6ूक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE \n िवदेह आकखg365इव  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \nJoin official Videha facebook group. \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृ/g254क िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत/gू6षमान  मैिथली सािह/g284य \" िवषयक िवशेष/gू64क  िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \n/g257ी िदनेश यादव जी रहता। \nअइ िवशेष/gू64कमे नेपालक वत/gू6षमान  मैिथली सािह/g284य  केर मू/g2आ8य/gू64कन  रहत। अइ िवशेष/gू64क  लेल सभ िवधाक \nआलोचना- समी/g252ा-समालोचना आिद /g262/gूय4तािवत  अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये,  \nमुदा /g262यास  रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेष/gू64क  आिब जाए। उ/g2आ4मेद  अिछ िवदेहक ई /g262यास  दूनू \nपायापर एकटा पूल ज/g265र  बनाएत। \n \nिवदेह /gू25ारा संचािलत \" आमंि/g255त  रचनापर आमंि/g255त  आलोचकक िट/g2आयपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचन ा आमंि/g255त  कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम/gू6षतापर  िट/g2आयपणी करबा लेल कैलाश कुमार िम/g257जीक/g24ू आमंि/g255त  कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक/g24ू औपचािरक सूचना जि/g2आ8दये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई /g262कािशत  कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िट/g2आयपणीकत/gू65 मधुक/gू64त  झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेष/gू64क तीन सािह/g284यकारपर /g262कािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेष/gू64क जीिवत सािह/g284यकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािह/g284यकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािह/g284यकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ /gू8आममे अरिव/g288द ठाकुर ओ जगदीश चं/g4य6 ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेष/gू64क िनकिल चुकल अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \nआगूक िवशेष/gू64क िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव म/gू6ूगल गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग/gू6षत िवदेहक िकछु अिगला िवशेष/gू64क परमे/g258र कापिड़ , वीरे/g288/g4य6 मि/g2आ8लक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक /g262यास रहत जे ई िवशेष/gू64क सभ २०१७ मे /g262कािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपल/g2आ2धतापर िनभ/gू6षर करत। मने रचनाक उपल/g2आ2धताक िहसाबसँ समए ऊपर- िन/g274चा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आ/gूआषह जे ओ अपन -अपन रचना ggajendra@videha.com पर पठा दी। \n  \nिवदेह सखgश94मान  \nिवदेह समानाखgशथथतर सािहखgशथ4य अकादेमी सखgश94मान  \n१.िवदेह समानाखgशथथतर सािहखgशथ4य अकादेमी फेलो पुरखg3ृ4कार २०१०-११   \n२०१० /g257ी गोिव/g288द झा (सम/gूआष योगदान लेल ) \n२०११ /g257ी रमान/g288द रेणु (सम/gूआष योगदान लेल ) \n२.िवदेह समानाखgशथथतर सािहखgशथ4य अकादेमी पुरखg3ृ4कार २०११-१२   \n२०११ मूल पुर/gूय4कार - /g257ी जगदीश /g262साद म/g28ूडल (गामक िजनग ◌ी, कथा सं/gूआष ह) \n२०११ बाल सािह/g284य पुर/gूय4कार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ,  कथा सं/gूआषह ) \n२०११ युवा पुर/gूय4कार - आन/g288द कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुर/gूय4कार - /g257ी रामलोचन ठाकुर- ( पखg3श3ानदीक माझ ◌ी, ब/gू64/g272ला- मािनक बं/gू24ोपा/g287याय , उप/g288यास \nब/gू64/g272लासँ मैिथली अनुवाद ) \nिवदेह भाषा सखgश94मान २०१२-१३ (वैकिखgश9थपक सािहखgशथ4य अकादेमी पुरखg3ृ4कारक खgश65पमे खgश6शिसखg3शृ ) \n1. िवदेह समाना/g288तर सािह/g284य अकादेमी फेलो पुर/g304कार  2012  \n2012  /g257ी राजन/g288दन लाल दास  (सम/gूआष योगदान लेल ) \n2. िवदेह भाषा स/g294मान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g284य अकादेमी पुर/g304कारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n२०१२  बाल सािह/g284य पुर/gूय4कार  -  /g257ी जगदीश /g262साद म/g28ूडल क/g24ू “तरेगन ” बाल /g262ेरक िवहिन कथा सं/gूआषह  \n२०१२  मूल पुर/gूय4कार  -  /g257ी राजदेव म/g28ूडलक/g24ू \"अखgश94बरा \" ( किवता सं/gूआषह ) लेल। \n2012  युवा पुर/gूय4कार -  /g257ीमती /g276योित सुनीत चौधरीक  “अिचखg36ूस ” ( किवता सं/gूआष ह) \n2013  अनुवाद पुर/gूय4कार -  /g257ी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" ( मराठी उप/g288यास /g257ी िव/gूयूणु सखाराम खा/g28ूडेकर ) \nिवदेह भाषा सखgश94मान २०१३-१४ (वैकिखgश9थपक सािहखgशथ4य अकादेमी पुरखg3ृ4कारक खgश65पमे खgश6शिसखg3शृ ) \n२०१३  बाल सािह/g284य पुर/gूय4कार  – /g257ीमती /g276योित सुनीत चौधरी-  “देवीजी” ( बाल िनब/g288ध सं/gूआषह ) लेल। \n२०१३  मूल पुर/gूय4कार  -  /g257ी बेचन ठाकुरक/g24ू \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" ( नाटक सं/gूआषह ) लेल। \n२०१३ युवा पुर/gूय4कार -  /g257ी उमेश म/g28ूडलक/g24ू “िनखg3ृशतुकी ” ( किवता सं/gूआषह )लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर/gूय4कार -  /g257ी िवनीत उ/g284पलक/g24ू “मोहनदास ” ( िह/g288दी उप/g288यास /g257ी उदय /g262काश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा सखgश94मान  २०१४-२०१५  (समानाखgशथथतर सािहखgशथ4य अकादेमी सखgश94मा न) \n२०१४ मूल पुर/gूय4कार - /g257ी न/g288द िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा सं/gूआषह ) \n२०१४ बाल पुर/gूय4कार - /g257ी जगदीश /g262साद म/g28ूडल (नै धारैए -  बाल उप/g288यास )  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n२०१४ युवा पुर/gूय4कार - /g257ी आशीष अनिच/g288हार (अनिचखgशथथहार आखर -  गजल सं/gूआषह ) \n२०१५ अनुवाद पुर/gूय4कार - /g257ी श/g2आ4भु कुमार िसंह ( पाखलो -   तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उप/g288यासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृखgशथ4य , मूितखg36ूकला , िशखgश9थप आ िचखgश55कला खgश5शेखgश55मे िवदेह सखgश94मान २०१२  \nअिभ नय- मुखgश7ूय अिभनय  , \nसु/g257ी िश  /g2आ8 पी कुमारी, उ/g4षष -  17  िप ता /g257ी ल/gू5य म ण झा \n/g257ी शोभा का/g288 त  महतो,  उ/g4षष -  15  िप ता- /g257ी रामअवतार महतो, \nहाखg3ृ4 य -अिभनय  \nसु/g257ी ि/g262  यंका कुमारी, उ/g4षष -  16,  िप ता- /g257ी वै/gू24नाथ साह  \n/g257ी दुग/gू65नंद ठाकुर , उ/g4षष -  23,  िप ता- /gूय4 व . भरत ठाकुर \nनृखgशथ4 य  \nसु/g257ी सुलेखा कुमारी, उ/g4षष -  16,  िप ता- /g257ी हरेराम यादव  \n/g257ी अमीत रंजन , उ/g4षष -  18,  िप ता- नागे/g258र कामत  \nिच खgश55कला  \n/g257ी पनकलाल म/g28ूडल , उमेर- ३५,  िपता- /gूय4व . सु/g288दर म/g28ूडल , गाम छजना \n/g257ी रमेश कुमार भारती, उ/g4षष -  23,  िप ता- /g257ी मोती म/g28ू ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \n/g257ी परमान/g288 द  ठाकुर,  उ/g4षष -  30,  िप ता- /g257ी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \n/g257ी बुलन राउत , उ/g4षष -  45,  िप ता- /gूय4 व . िच /g2आ8 टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \n/g257ी बहादुर राम , उ/g4षष -  55, िप ता- /gूय4 व . सरजुग राम \nिशखgश9थपी -वखg3ृ4तुकला  \n/g257ी जगदीश मि/g2आ8लक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूितखg36ू-मृिखgश54का कला  \n/g257ी यदुनंदन पंिड  त, उ/g4षष -  45,  िप ता- अशफ/gू68 पंिड  त \nकाखg4ू7 -कला \n/g257ी झमेली मुिखया,िपता /gूय4व . मूंगालाल मुिखया, ५५,  गाम- छजना \nिकसानी-आखgशथ4मिनभखg36ूर संखg3ृ4कृित  \n/g257ी लछमी दास,  उमेर- ५०,  िपता /gूय4व . /g257ी फणी दास , गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली पखgश55कािरता सखgश94मान  \n-२०१२ /g257ी नवे/g288दु कुमार झा \nनाटक, गीत, संगीत, नृखgशथ4य , मूितखg36ूकला , िशखgश9थप आ िचखgश55कला खgश5शेखgश55मे िवदेह सखgश94मान २०१३    \nमुखgश7ूय अिभनय -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \n(1)  सुखgश57ी आशा कुमारी सुपुखgश55ी खgश57ी रामावतार यादव , उमेर- १८, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - चनौरागंज,  भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपुखgश55 मो . ईषा आलम, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - चनौरागंज,  भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुखgश57ी अपणखg365 कुमारी  सुपु/g255ी /g257ी मनोज कुमार साहु, ज/g288 म  ित िथ - १८-२-१९९८,  पता- गाम- \nलि/gू5य म  िन य/gू6ू, पो/gूय4 ट - छजना,  भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nहाखg3ृ4 य –अिभनय- \n(1)  खgश57ी खg4ृ9खg33शदवे पासवान उफखg36ू रामजानी पासवान  सुपु/g255 - /gूय4 व . ल/gू5य मी पासवान,  पता- गाम+ पो/gूय4 ट - औरहा,  भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही,  िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस फ आलम सुपुखgश55 मो . मुखg3ृ4 ता क आलम, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - चनौरागंज,  भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृखgशथ4य , मूितखg36ूकला , िशखgश9थप आ िचखgश55कला खgश5शेखgश55मे िवदेह सखgश94मान  (मखg364गिन खबास समखg39ू योगदान \nसखgश94मान ) \nशाखg3ृ4 खgश55ी य संगीत सह तानपुरा : \nखgश57ी रामवृखgश5श िस ◌ ंह सुपुखgश55 खgश57ी अिन  खgश65खg3शृ िस ◌ ंह, उमेर- ५६,  गाम- फुलविर या, पो/gूय4 ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमखg364गिन   खबास सखgश94 मा न: िमिथला लोक संखg3ृ4कृित संरखgश5शण : \nखgश57ी राम लखन साहु पे. /gूय4 व . खुशीलाल साहु,  उमेर- ६५,  पता, गाम- पकिड़ या,  पो/gूय4 ट - रतनसारा,  अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृखgशथ4य , मूितखg36ूकला , िशखgश9थप आ िचखgश55कला खgश5शेखgश55मे िवदेह सखgश94मान  (समखg39ू योगदान सखgश94मान ): \nनृखgशथ4 य  -  \n(1)  खgश57ी हिर   नारायण मखgशथ3 ड ल सुपु/g255 - /gूय4 व . न/g288 दी म/g28ू ड ल,  उमेर- ५८,  पता- गाम+ पो/gूय4 ट - छजना,  भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  सुखgश57ी संगीता कुमारी सुपुखgश55ी खgश57ी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - चनौरागंज,  भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच खgश55कला -  \n(1)  जय खgश6शकाश मखgशथ3 ड ल सुपु/g255 - /g257ी कुशे/g258र म/g28ू ड ल,  उमेर- ३५,  पता- गाम- सनपतहा,  पो/gूय4 ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़,  िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  खgश57ी चखgशथथ दन कुमार मखgशथ3 ड ल सुपु/g255 /g257ी भोला म/g28ू ड ल,  पता- गाम- खड़गपुर,  पो/gूय4 ट - बेलही,  भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही,  िज ला- मधुबनी (िब हार) सं/g262ित  , छा/g255 /gूय4 नातक अंित म वष/gू6ष, कला एवं िश /g2आ8 प  महािव /gू24ालय - पटना।     \nहिर मुिन यखg363  / हारमोिनयम   \n(1)  खgश57ी महादेव साह सुपुखgश55 रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा,  वाड/gू6ष- नं. ०९,  पो/gूय4 ट - छजना,  भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n(2)  खgश57ी जागेखgश5थर खgश6शसाद राउत  सुपु/g255 /gूय4 व . राम/gूय4 व/g265प राउत , उमेर ६०, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1)  खgश57ी अनुप सदाय  सुपु/g255 /gूय4 व .   , पता- गाम- तुलिस याही,  पो/gूय4 ट - मनोहर प/gू26ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  खgश57ी कखgश9थ ल र राम  सुपु/g255 /gूय4 व . ख/gू26र राम , उमेर- ५०,  गाम- लि/gू5य म  िन य/gू6ू, पो/gूय4 ट - छजना,  भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही,  िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु/g255 /gूय4 व . अनुप राम,  गाम+पो/gूय4 ट - ि◌ नम/gू6षली, वाड/gू6ष न . ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशखgश9थपी -वखg3ृ4तुकला -  \n(1)  खgश57ी बौकू मिखgश9थ ल  क सुपु/g255 दरबारी मि/g2आ8 ल  क,  उमेर- ७०,  गाम- लि/gू5य म  िन य/gू6ू, पो/gूय4 ट - छजना,  भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2)  खgश57ी राम िव  लास धिर कार  सुपु/g255 /gूय4 व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०,  पता- गाम+ पो/gूय4 ट - चनौरागंज,  भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूितखg36ूकला -मृितखg36ूकार कला-  \n(1)  घूरन पंिड त सुपुखgश55 -  /g257ी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+ पो/gूय4 ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  खgश57ी खgश6शभु पंिड  त सुपुखgश55  खg3ृ4 व .   , पता- गाम+ पो/gूय4 ट - नरिह या, थाना- लौकही,  िज ला- मधुबनी (िब हार) \nकाखg4ू7 -कला-  \n(1)  खgश57ी जगदेव साहु सुपु/g255 शनीचर साहु, उमेर- ३६,  गाम- ि◌ नम/gू6षली-पुरव/gू65स , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  खgश57ी योगेखgशथथ खg4ृ6 ठाकुर सुपुखgश55 खg3ृ4 व . बुखg3शृू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आखgशथ4मिनभखg36ूर संखg3ृ4कृित -   \n(1)  खgश57ी राम अवतार  राउत सुपु/g255 /gूय4 व . सुबध राउत,  उमेर- ६६,  पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)    \n(2)  खgश57ी रौशन यादव  सुपु/g255 /gूय4 व . किप ले/g258र यादव , उमेर- ३५,  गाम+पो/gूय4 ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही,  िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअखg334ा /महराइ-  \n(1)  मो. जीबछ  सुपु/g255 मो. िब लट मरहूम,  उमेर- ६५,  पता- गाम- बसहा,  पो/gूय4 ट - बड़हारा,  भाया- \nअ/g288 ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \nखgश57ी बच्  चन मखgशथ3 ड ल सुपु/g255 /gूय4 व . सीताराम म/g28ू ड ल,  उमेर- ६०,  पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \nखgश57ी रामदेव ठाकुर सुपुखgश55 खg3ृ4 व . जागेखgश5थर ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (खgश6शभाती ) गौिन हार  आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1)  /g257ी सुकदेव साफी \nसुपु/g255 /g257ी   , \nपता- गाम इटहरी,  पो/gूय4 ट - बेलही,  भाया- ि◌ नम/gू6षली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (खgश6शभाती ) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1)  सुकदेव साफी सुपु/g255 /gूय4 व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५,  पता- गाम इटहरी,  पो/gूय4 ट - बेलही,  भाया- ि◌ नम/gू6षली, थाना- \nमरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  लेखg334ु दास  सुपु/g255 /gूय4 व . सनक म/g28ू ड ल पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1)  मो. गुल हसन  सुपु/g255 अ/g2आ2 दुल रसीद मरहूम,  पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  मो. रहमान साहब  सुपु/g255 ...., उमेर- ५८,  गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास,  िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक-  \n(1)  खgश57ी जगत नारायण मखgशथ3 ड ल सुपु/g255 /gूय4 व . खुशीलाल म/g28ू ड ल,  उमेर- ४०,  गाम+पो/gूय4 ट - ककरडोभ,  भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही,  िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  खgश57ी देव नारायण यादव  सुपु/g255 /g257ी कुशुमलाल यादव,  पता- गाम- बनरझुला,  पो/gूय4 ट - अमही,  थाना- \nघोघड़डीहा,  िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1)  खgश57ीमती फुदनी देवी  प/g27आी /g257ी रामफल म/g28ू ड ल,  पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  सुखgश57ी सुिव  ता कुमारी सुपु/g255ी /g257ी गंगाराम म/g28ू ड ल,  उमेर- १८,  पता- गाम- मछधी,  पो/gूय4 ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1)  खgश57ी सीताराम राम  सुपु/g255 /gूय4 व . जंगल राम,  उमेर- ६२,  पता- गाम- लि/gू5य म  िन य/gू6ू, पो/gूय4 ट - छजना,  भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही,  िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  खgश57ी लखg35ृ मी  राम  सुपु/g255 /gूय4 व . पंचू मोची, उमेर- ७०,  पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \nकखg363रनेट -  \n(1)  खgश57ी चखgशथथ द र राम  सुपु/g255 - /gूय4 व . जीतन राम,  उमेर- ५०,  पता- गाम- लि/gू5य म  िन य/gू6ू, पो/gूय4 ट - छजना,  भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही,  िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. सुभान , उमेर- ५०,  पता- गाम+ पो/gूय4 ट - चनौरागंज,  भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \nबेखgशथथ जू वादक-  \n(1)  खgश57ी राज कुमार महतो  सुपु/g255 /gूय4 व . ल/gू5य मी महतो,  उमेर- ४५,  गाम- ि◌ नम/gू6षली वाड/gू6ष नं. ०४,  िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  खgश57ी घुरन राम , उमेर- ४३,  गाम+पो/gूय4 ट - बनगामा,  भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)   खgश57ी जीबछ यादव  सुपु/g255 /gूय4 व . /g265पालाल यादव , उमेर- ८०,  पता- गाम इटहरी,  पो/gूय4 ट - बेलही,  भाया- \nि◌ नम/gू6षली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  खgश57ी शखgश94 भु मखgशथ3 ड ल सुपु/g255 /gूय4 व . लखन म/g28ू ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो/gूय4 ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/gू6षली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख खg3ृ4 स कर- (िख खg3ृ4 सा  कहैबला)-  \n(1) खgश57ी छुतहखgश65 यादव उफखg36ू राजकुमार, सुपु/g255 /g257ी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पो/gूय4 ट - मनोहर \nप/gू26ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2) बैजनाथ मुिख या उफखg36ू टहल मुिख  या- \n(2) सुपु/g255 /gूय4 व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+ पो/gूय4 ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी ( िब हार) \nिमिथला िचखgश55कला - \n(1) सुखgश57ी िम  िथ लेश कुमारी सुपु/g255ी /g257ी रामदेव /g262साद म/g28ू ड ल ‘ झा/g265दार ’ पता- गाम- रसुआर, पो/gूय4 ट -–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gू6षली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2) खgश57ीमती वीणा देवी पखgश79ी खgश57ी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2) खgश57ी िक  शोरी दास सुपु/g255 /gूय4 व . नेबैत म/g28ू ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/gूय4 ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gू6षली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nखgश57ी उपेखgशथथ खg4ृ6  चौधरी सुपु/g255 /gूय4 व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nखgश57ी देवनाथ यादव  सुपु/g255 /gूय4 व . सव/gू6षजीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झ/gू6ूझप/gू26ी, पो/gूय4 ट - पीपराही, भाया- \nलदिन य/gू6ू, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) /g257ी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1) खgश57ी कुखgशथथ दन कुमार कणखg36ू सुपु/g255 /g257ी इ/g288 /g4य6 कुमार कण/gू6ष पता- गाम- रेबाड़ी, पो/gूय4 ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \n(2) खgश57ी राम खेलावन राउत  सुपु/g255 /gूय4 व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मध ुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \nखgश57ी रामचखgशथथ खg4ृ6 खgश6शसाद मखgशथ3 ड ल सुपु/g255 /g257ी झोटन म/g28ू ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो/gूय4 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gू6षली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nखgश57ी िव  भूित  झा सुपु/g255 /gूय4 व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक  \nखgश57ी रिव  खgशथथ खg4ृ6  यादव  सुपु/g255 सीताराम यादव , पता- गाम- तुलिस याही, पो/gूय4 ट - मनोहर प/gू26ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nखgश57ी िप  चकुन सदाय सुपु/g255 /gूय4 व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)  \nखgश57ी रामपित   मखgशथ3 ड ल सुपु/g255 /gूय4 व . अजु/gू6षन म/g28ू ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/gूय4 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gू6षली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1) खgश57ी किप  लेखgश5थर दास सुपुखgश55 खg3ृ4 व . सुखg3थशर दास , उमेर- ७०,  गाम- लि/gू5य म  िन य/gू6ू, पो/gूय4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) खgश57ी खखर सदाय  सुपु/g255 /gूय4 व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत  \n(1) खgश57ी रामिव  लास यादव  सुपु/g255 /gूय4 व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो/gूय4 ट - स/gू64िग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nखgश57ी जोगेखgशथथ खg4ृ6  राम  सुपु/g255 /gूय4 व . िब /g2आ8 टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हा र) \nखgश57ी राजेखgशथथ खg4ृ6  राम  सुपु/g255 काले/g258र राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा/gूय4 ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \nखgश57ी सैनी राम  सुपु/g255 /gूय4 व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हा र) \nखgश57ी जनक मखgशथ3 ड ल सुपु/g255 /gूय4 व . उिच त म/g28ू ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.स ँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो/gूय4 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gू6षली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम यखg363 / खg39ूुम बाजा    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \nखgश57ी परमेखgश5थर मखgशथ3 ड ल सुपु/g255 /gूय4 व . िब हारी म/g28ू ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मय/gू6ू बजबै छिथ  । \nखgश57ी जुगाय साफी  सुपु/g255 /gूय4 व . /g257ी /g257ीच/g288 /g4य6  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक  \nखgश57ी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो/gूय4 ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/gू6षली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nखgश57ी योगेखgशथथ खg4ृ6  राम सुपु/g255 /gूय4 व . िब /g2आ8 टू राम, उमेर- ५५,  पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हा र) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nखgश57ी जखg39ूनाथ चौधरी उफखg36ू िध  यानी दास  सुपु/g255 /gूय4 व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nखgश57ी महेखgशथथ खg4ृ6 पोखg3ू9ार , उमेर- ६५, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \nखgश57ी राम खgश6शसाद राम सुपुखgश55 खg3ृ4 व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+ पो/gूय4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेषखg364क :- \n१) हाइकू िवशेषखg364क १२ म अंक, १५ जून २००८  \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२) गजल िवशेषखg364क २१ म अंक,  १ नवखgश94बर २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf         21.pdf \n३) िवहिन कथा िवशेषखg364क ६७ म अंक, १ अखgश7ृटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहखgशथ4य िवशेषखg364क ७० म अंक, १५ नवखgश94बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषखg364क ७२ म अंक १५ िदसखgश94बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषखg364क ७७म अंक ०१ माचखg36ू २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषखg364क िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अगखg3ृ4त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1  \n८) भिखgश7ृत गजल िवशेषखg364क १२६ म अंक, १५ माचखg36ू २०१३  \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीखgश5शा िवशेषखg364 क १४२ म, अंक १५ नवखgश94बर २०१३   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीकखg364त िमखgश57 मधुप िवशेषखg364क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवखgशथथद ठाकुर िवशेषखg364क १८९ म अंक १ नवखgश94बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चखgशथथखg4ृ6 ठाकुर अिनल िवशेषखg364क १९१ म अंक १ िदसखgश94बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह सखgश94मान िवशेषा  क- २००म अ क १५ अखgश6शैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४) मैिथली सी.डी./ अखgश9थबम  गीत संगीत िवशेषखg364क - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंिखgश55त रचनापर आम ंिखgश55त आलोचकक िटखgश9ृपणीक शृंखला W \n१. कािमनीक पखg364च टा किवता आ ओइपर मधुकाखgशथथत झाक िटखgश9ृपणी  \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-पिखgश55काक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक सवखg36ूखgश57ेखg4ू7  रचनाक एकटा समानाखgशथथतर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/g324 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/g324  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/g384य उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/   \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतखg3ृूय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगजे/g288/g4य6 ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n \nऐ रचनापर अपन मंतखg3ृूय  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. ग/gू24  \n२.१.जगदीश /g262साद  म/g283डल - सतभ/g373या पोखैर (तेसर सं/g304करण ) सँ सात टा लघु कथ ◌ा \n२.२.जगदीश /g262साद  म/g283डल - लघु कथा - चहकल िवचार  \n२.३.रवी/g288/g406  नारायण िम/g257 - बा/g298यकाल  \n२.४.बी.एन. लाल दास- िचचड़ी वाली भौजी मैिथली कहानी \nखgश57ी जगदीश खgश6शसाद मखgशथ3 ड लक  \n‘सतभखg373या पोखैर ’ (तेसर संखg3ृ4 क रणसँ) \nसँ सात गोट कथा- \n \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \nिबहरन \nजिहना बैशाख-जेठक लहकैत धरतीपर,  अिगयाएल वायु- म/g28ू डलक बीच हवाक/g24ू खसने अनासुरती मेघक \nछोट-छोट च/gूषआैर सु/g265ज ओढ़ए लगैत , रेलगाड़ीक हूमड़ैत अवाज दौड़ए लगैत,  रिह-रिह कऽ गुलाबी इजोत \nिछटकए लगैत जइसँ अनुमािनत मन मानैले बेबस भऽ जाइत जे  पा िन-पाथर आ ठनकाक संग िबहािड़ आिब \nरहल अिछ तिहना रघुन/g288दन -सुल/g252णीक पिरवारमे /g276 योित कुमारीक ज/g288 म सँ भेलैन । \nभल/g24ू आइ -काि/gूू4   बेटी जनमने माए- बाप अपन सुभा/g272 यक/g24ू दुभ/gू65/g272 य मािन मनक/g24ू केतबो िकए ने कोसैत रहै \nछैथ जे पिरवारमे बेटीक आगमन,  िहमालयसँ समु/g4य6 िदस िन/g274 च/gू6ू मुह/g24ू ससरब छी। मुदा से दुनू बेकती सुल/g252णी \nआ रघुन/g288 दनक/g24ू नै भेलैन । जिहना ग/gूषआा पािब कुरसी गदगर होइत तिहना खुशीसँ दुनू परानीक मन गदगद \nरहैन। से खाली पिरवारे धिर निह,  सर-समाजसँ लऽ कऽ कुटुम-पिरवार धिर सेहो छेलैन । ओना,  आन संगी \nजक/gू6ू रघुन/g288 दन नै छला जे तीिनय/g24ू मासक पेटक ब/g274 चाक दु/gूय2 मन बिन पु/g264षाथ/gू6षक म/g244छ िपजैबतैथ , आ ने अपन \nरसगर जुआनी छोलनी धीपा-धीपा दिगतैथ। दुनू परानी बेहद खुश ी छला! िकए नै खुशी रिहतैथ ? मन जे \nमधुमाछी सदृश मधुक संग मधुर मु/gूय4 कान दइ छेलैन । पु/g264ष अपन वंश बढ़बै पाछू बेहाल आ नारीक/g24ू हाथ -पएर \nबाि/g288 ह  बौगली भिर रौदमे ओंघरा देब ई केते उिचत छी?मुदा से नि ह, दुनू परानीक वंश बढ़ैत देख दुनू बेहाल। \nमन ितरिपत भऽ तरैप-तरैप नचैत रहैन। \nओना तीन भ/gू6ूइक पछाइत    /g276 योितक ज/g288 म  भेल, मुदा तइसँ पिहने बेटीक आगमनो नै भेल छेलैन  जे \nसुल/g252णी दोिखयो बिनतैथ । भगवानोक िकरदानी की नीक छैन?  नीको केना रहतैन , काजक तेते भार कपारपर \nरखने छैथ  जे जखन टनकी धड़ै छैन तखन िखिसया कऽ िकछु-सँ-िकछ ु कऽ दइ छिथन । मुदा से िकयो \nमानतैन  थोड़े? जखन लोक अपने-अपने हाथ-पएर लािड़- चािड़ जीबैए तखन अनेरे अनका िदस मुँहत/gूष2ीक \nकोन ज/g265रत ? िकए ने कहतैन  जे जख न अह/gू6ू िनम/gू65ता छी तँ तराजूक पलरा एक रंग राखू, िकए केकरो \nजेरक-जेर बेटा दइ िछऐ आ केकरो जेरक-जेर बेटी!  आ जँ देबे करै िछऐ तँ बुिध िकए भंगठा दइ िछऐ जे \nबेटासँ धन अबै छै  आ बेटीसँ जाइ छइ। जइसँ नीको घरमे चॲगर ाक खगता  पिड़ जाइ छइ। \nउ/g274 च  अफसरक पिरवार तँए पिरवािरक /gूय4 तर सेहो उ/g274 च। भल/g24ू माए -बापक/g24ू छ/gू6ूिटय/g24ू क ऽ िकए ने पिरवार \nहोइन। खगल पिरवार जक/gू6ू सदैत गरजू निह। पिरवारक खच/gू6ष समटल , तइसँ खुलल बजारक कोनो असर \nनिह। सरकारी दरपर सभ सुिवधा उपल/g2आ2 ध , जइसँ खाइ- पीबैसँ लऽ कऽ मनोरंजनक ओसार चकमकाइत। भल/g24ू \nजेकर अफसर तेकर बात बुझैमे फेर होिन,  जइसँ महगी- स/gूय4 ती बुझैमे सेहो फेड़ भऽ जाइत होइन। मुदा \nपरोछक बात छी चा/g265 ब/g274 चाक /g262ित रघुन/g288 द नक िसनेह समान रहलैन । \nपिरवारमे सभसँ छोट ब/g274 चा रहने /g276 योित सबहक मनोरंजनक व/gूय4 तु। मुदा गु/g264आइ तँ ओिहना नै होइ छै, \nतँए सभ अपन- अपन मिह/gूष2ा मनक टेमीसँ सदैत देखैथ, जप करैथ । आिखर के एहेन छैथ  जे ऐ धरतीपर \n/g25ूानदानी नै छैथ। भल/g24ू ओ अधिखजुए वा अधपकुए िकए ने होिथ। जिहना कोनो माइिलक ब/g274 चा िपताक संग \nजाम/g288 तो रंगक फूलक फुलवाड़ीमे िजनगीक अनेको अव/gूय4 था देख चमकैत तिहना भरल-पूरल पिरवारमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \n/g276 योितयोक/g24ू भेल । देखलैन  कलीमे जिहना अबैत-अबैत रंगो, सौ/g288 दय/gू76 आ महको अबैए तिहना ने िजनगी छी। \nजँ मनुखक/g24ू डोरीसँ बा/g288 ह ल जाए तँ डोरी तोड़ैक उपाइयो तँ हुनके करए पड़तैन । \nसमुिचत वातावरण रहने /g276 योित कुमारी अपन संगी- साथीक बीच नीक /g257ेणीमे आिब गेली। जिहना संगीक \nिसनेह तिहना िश /g252कोक िसनेह भेट ए लगलैन । िटकट कटौल या/g255ी जिहना िनि/g256  /g288 त सँ गाड़ीमे सफर करैत \nतिहना समतल िजनगी पािब /g276 योित सेहो आगू बढ़ए लगली । िजनगीमे बाधा सेहो अबै छै मुदा तइसँ पूण/gू6ष \nअनिभ/g25ू /g276 योित। जेना कम/gू6षक/g24ू धम/gू6ष बना  िजनगीक बाट बनौने हुअए तिहना...। \nथ/g2आ4 ह सँ िनकलैत केराक कोसा जिह ना अपन घौरक संग ह/g284 थो आ छीिमय/g244क अनुमािनत पिरचए दैत , \nफूलक कोढ़ी फूलक दैत तिहना ब/g274 चेसँ कुमािर /g276 योित सुफल िजनगीक अनुमािनत पिरचए िदअ लगल। जेना-\nजेना बौि/gू2य  क िवकास होइत गेलैन  तेना- तेना तीनू भ/gू6ूइयो बुझए लगला जे /g276 योित तेहेन च/g288 स गर  अिछ जे आगू \nिकछु ज/g265र  करत। जइसँ भैयारीए जक/gू6ू /g276 योितक संग बेवहार करए लगला। ओना,  ल/gू7ूिगक /g262भाव ओतए \nओतेक अिधक देख पड़ैत जेतए भाए-बिहन क  बीच जेतेक बेसी दूरी रहल। मुदा से रघुन/g288 द नक पिरवारमे नै \nछेलैन । दोसर कारण ईहो छल जे वैचािरक दूरी जेना आन- आन पिरवारमे रहैत तेना सेहो निहय/g24ू जक/gू6ू \nछेलैन । पिरवारक सभ अपन- अपन दािय/g284 व  बुिझ अपन-अपन काजमे िदन- राित लागल रहै छला। /g276 योितक/g24ू \nसभ अपना-अपना नजिरये देखबो करैथ। \nगु/g264क /g265प रघुन/g288 द न देखैथ तँ जगत- जननी जानकीक सुनैनापुर /g265प सुल/g252णी देखैत रहिथन। जइसँ \nरघुन/g288 द न दुनू परानी एक-एक लूिर- बुिधक/g24ू धरोहर जक/gू6ू /g276 योित बेटीक बेवहारमे सजबैत रहलैथ। तिहना भाइक \nमन सामा- चकेबाक स/g2आ4 ब/g288 ध मे ओझराएल रहैन। केना नइ ओझरैतैन?  आइ धिरक इितहासक दूरी जे मेटाइत \nदेखैथ। केतेक /g262ितशत पिरवार अखन धिर इितहासक प/gू82ामे िलखाएल अिछ जइमे भाए -बिहन क िश /g252ाक दूरी \nसमतल हुअए? तँए सबहक िसनेहक अपन-अपन कारण छल... । जनकपुरमे जिहना रामक/g24ू आ मथुरामे \nकृ/gूयू णक/g24ू देख   देख  िनहारक/g24ू भेलैन   तिहना रघुन/g288 दनोक पिरवारमे /g276 योितक/g24ू देखते भेल।  \nबाल-बोध जिहना अपन मनोनुकूल व/gूय4 तु पािब छाती लगबैत, हृदैसँ खुशी होइत तिहना िव/g25ूान िवषयसँ \n/g276 योित सिट गेली। िव/g25ूान िवषयमे नीक न/g2आ4 बर आिन िबजलोका जक/gू6ू /g276 योित संिगयो-साथी, िश /g252को आ मातो-\nिपताक नजैरमे चमकए लगली। हाइ /gूय4 कूलमे पएर दैते जेना अपन आँट- पेट बुिझ कोनो िव/gू24ाथ/gू68 साइंस तँ \nकोनो कामस/gू6ष तँ कोनो आट/gू6ष िवषय चुिन आगू बढ़ैत तिहना /g276 योितयो साइंस चुिन नेने छेली। घरसँ बाहर धिर \nसव/gू6ष/g255 बहारे-बहार बुिझ पड़ैन। ऋृिष- मुिनक/g24ू जिहना दुिनय/gू6ू समतल बुिझ पड़ैत तिहना /gूय4कूलक िश/g252कक संग \nदू-दूटा भाए पािब /g276 योितयोक/g24ू दुिनय/gू6ू समतल बुिझ पड़ैत। जइसँ कोनो तरहक असोकज/gू6ष घर -सँ-बाहर धिर \nकखनो निह बुिझ पड़ैन। असोकज/gू6ष तँ ओइठाम होइत जेतए एकपेिरया-चिरपेिरयाक िमलन-भौक रहैए। आ \nभौक िनभ/gू6षर करैए चलिनहारपर , जेतए जेहेन चलिनहार तेतए तेहेन भौक। ओना जैठाम बेसी चल िनहार रहैत \nओतए कि/g274 च यो सड़क पकी ए जक/gू6ू स/gूष2त आ पिकयो क/g274 चीए जक/gू6ू बिन जाइत अिछ।   \nसाइंस कौलेजमे सभसँ नीक न/g2आ4 बरक संग /g276 योित िफिज/g27य स िवषयसँ नीक न/g2आ4 व र पािब एम.एस-सी. \nकेली। जिहना अखराहापर लपटैत- लपटैत पहलवानक कश बिन जाइत तिहना /g276 योितयोक/g24ू भेल ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \n‘नारी मुि/g27य त   संघ’क /gूय4 थािपत अ/g287 य/g252 होइक नाते िपताक – रघुन/g288 द नक– िसनेह /g276 योितपर आरो बेसी रहैन। \n/g276 योितक/g24ू कौलेज पहुँचैत -पहुँचैत तेसरो भाए नोकरी पकैड़  लेलैन , जइसँ आरो बेसी सुिवधा /g276 योितक/g24ू /g262ा/g2आय त  हुअ \nलगल। ओना काजक/g24ू कम/gू6ष बना करैक अ/g2आू यास सुल/g252णी ब/g274 चेसँ लगबैत आएल रहैन। जइसँ घरक काजक \nजहैन  /g276 योितक जेहन तक पकैड़   नेने तँए जिहनगर। सदैत कम/gू6षक/g24ू सहयोगी-/g262ेमी जक/gू6ू दुलरबैत , /g262ेम करैत। \nतँए की  /g276 योित सुल/g252णीक बेटी निह?, पिरवारक सभसँ बेसी िसनेही बेटी िछऐन। \nमुदा सुल/g252नीक मनमे सदैत एकटा कचोट कचोिटते रहैन जे कुल क/g288 य/gू6ू की?  कुल तँ अनेको अिछ \nजेना- गु/g264कुल , िपतृकुल, मातृकुल इ/g284 यािद, जे /g262/gूय2 न  अखनो धिर नै सोझरेलैन । \nएम.एस-सी. किरते दुनू बेकती–रघुन/g288 द न–क/g24ू जिहना िबनु हवोक पीपरक पात  डोलए लगैत तिहना \n/g276 योितक /g262ित िसनेह डोलए लगलैन । अनासुरती दुनू परानीक मनमे /g262/gूय2 न -पर- /g262/gूय2 न  उठए लगलैन । बीस बख/gू6षक \nबेटी भऽ गेल , िबआह करब माए- बापक कत/gू6ष/gूयष य कम/gू6ष छी। कौलेजक अि/g288 त म सीढ़ीक आगू टिप चुकल  अिछ \nइ/g284 यािद। तैसंग ईहो जे पारदश/gू68 सीसा जक/gू6ू /g276 योितक शरीर सेहो देखैथ जे जुआनीक रंग सगतैर   चमैक  \nरहल छइ...। \nओना कौलेजक आन छा/g255ा जक/gू6ू निह , िमिथलाक धरोहैर  कुल- क/g288 य/gू6ू जक/gू6ू। जे गु/g264कुलमे िव/gू24ा/g287 य यन \nकरैत। दुनू परानीक दािय/g284व बुिझ रघुन/g288 दन प/g27आीक/g24ू पुछलिखन - \n“/g276 योित िबआहै-जोकर भेल जाइए से की िवचार?” \nसंयािसनी जक/gू6ू सुल/g252णी उ/g254र देलकैन - \n“अपन कोनो काज पछुआ कऽ नै रखने छी, जे ब/gू6ूकी अिछ ओ अह/gू6ूक छी। तैबीच हम की िवचार \nदेब?” \nप/g27आीक उ/g254र सुिन रघुन/g288 द न ितलिमला लगला। मनमे उठलैन- एहेन उटपट/gू64ग उ/g254र िकए देलैन  ? मुदा \nसो/g2आ8 होअना अनुमानोसँ कोनो बात नै बुझल जा सकैए । नीक हएत जे  पुन: /g262/gूय2 न  उठा आगू बजबाबी। ई बात \nिनसिचत जे एको पिरवारमे काजक िहसाबे सबहक सोचै-िवचारै आ बुझैक ढंग फुट- फुट भऽ जाइ छइ। भल/g24ू \nसासुसँ ऊपर िकए ने जेठ-सासु मानल जाए, मुदा सासु तँ सा सु होइत। \nजिहना देवालयक कपाट लग ठाढ़ भ/g27य त  हाथ जोिड़ अ पन दुखरा भगवानक/g24ू सुनबैत तिहना तरपैत \nरघुन/g288 दन प/g27आीक/g24ू पुछलिखन - \n“संयािसनी जक/gू6ू िकए घरसँ पड़ाए चाहै छी! िबसैर रहल छी जे घरनी सेहो छी?” \nपितक गंभीर िवचारक/g24ू अँिकते सुल/g252णीक करेज कलैप   उठलैन । मुदा पािनक बहैत बेगमे जिहना गोरसँ \nगोिरया-गोिरया  गोर उठौल जाइत तिह ना सुल/g252णी /g276 योितक िजनगीक धारामे ठाढ़ होइत बजली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \n“अहूँ कोनो हूसल नै छी, सभ माए-बाप बेटा- बेटीक/g24ू ब/g274 चे बुझैए। मुदा एतए से बात निह अिछ। अह/gू6ू \nिलए भल/g24ू /g276 योित ब/g274 चा हुअए मुदा ओ ओइ सीढ़ीपर पहुँच गेल अिछ,  जेतए मनुख अपन िजनगीक बाट चुनैक \nगुण /g262ा/g2आय त  कऽ लइए। तँए दुइए परानी निह,  बेटो-पुतोहुसँ िवचािर िलअ।” \nसे/g288 /gूआआल ब/gू7ूकक /g4यआ/gू64च मनेजर –भोगे/g258र –क संग /g276 योितक िबआहक बात प/gूष2ा भऽ गेल। जिहना /g276 योित \nतिहना भोगे/g258र। दुनूक अ/gू22ुत िमलानी। िवषुवत रेखाक समान दूरीपर जिहना उ/g254रो आ दि/g274 छ नो समान मौसम, \nसमान उपजा-वाड़ी होइत अिछ तिहना। \nअलेल कमाइ तँए िछिड़याएल िजनगी भोगे/g258रक। हजारो कोस हिट भोगे/g258र अपन पिरवारसँ रहैत। \nनव-नव व/gूय4 तुसँ भरल बजार, जे दुिनय/gू6ूक एक कोणसँ दोसर कोण पहुँचैत , भोगे/g258र चकाचॱधमे हेरा अपन \nमाइयो-बाप आ भाइयो-भौजाइसँ दूर भऽ गेल। िकए ने हएत?  जखन सभक/g24ू अपन कम/gू6षक  फल भोगैक \nअिधकार छै तँ भोगे/g258रो िकए ने भोगत। एक तँ िदन राित /g265पैआक प/g24ूच -प/gू6ूचक गु/g284 थी खोलैक /g252मता तैपर \nजेकरे माए मरै तेकरे पात भात निह?’ \nनीक बर पािब रघुन/g288 दन च/g288 दाक ितजोरी माने नारी मुि/g27य त   संघक कोष खोिल देलैन । कोनो अनिचतो तँ \nनिहय/g24ू केलैन । च/g288 दो तँ मु/g27य तीए लेल अिछ। \nएक तँ मनी- /gूआषुप अथ/gू6षशा/gूय4 /g255 सँ पी.चए-डी. तैपर सँ से/g288 /gूआआ ल बैकक शाखा- /g262ब/g288 ध क, िकए नै भोगे/g258र अपन \nअिधकारक उपयोग करत। िबआहक िदन तँइ भऽ गेल। तैबीच /g276 योितक/g24ू, मास िदन पूव/gू6ष देल आवेदनक \nइ/g288 टर/g2आूयूक िच/gू27ी भेटलैन । तहूमे िबआहक िदनसँ तीन िदन पूव/gू6षक दोहरी काज पिरवारमे बजैर गेलैन । \nछोड़ैबला कोनो निह। तैपर /g276 योित सेहो िबआहक/g24ू माइनस आ इ/g288 टर/g2आूयूक/g24ू पलसमे िहसाब लगबैत।  \nएमहर िबआहक ओिरयानक धुमसाही पिरवारमे। मुदा /g276 योित िवपरीत िदशामे मुिड़ इ/g288 टर/g2आूयू दइले अिड़ \nगेली। इ/g288 टर/g2आूयू सेहो तँ लगमे निहय/g24ू जे दू-चािर घ/g288 टा समए लगा पुरौल जा सकैए। दि/g274 छ न भारत,  जे लगमे \nनिह अिछ। केतबो तेज दौड़ैबला गाड़ी भेल तैयो चौबीस घ/g288 टासँ पिहने नै पहुँच  सकैए। तहूमे िबआह सन \nशुभ काजमे बर- क/g288 य/gू6ूक/g24ू सुरि/g252त रहब ज/g265री अिछ। तँए सीमा केना पार कएल जाएत। गाड़ी-सवारीक कोन \nठेकान...। \n/g276 योितक /g262/gूय2 न पिरवारक/g24ू /gूय4 त/g2आ2 ध  केने। जेठ भाय– /g262ेम कुमार –क िसनेह /g276 योितपर उमैड़ पड़लैन । िहसाब \nलगबैत िपताक/g24ू कहलिखन - \n“िबआहक िदनसँ चौबीस घ/g288 टा पिहने अब/gूय4 स  पहुँच   जाएब। अह/gू6ू सभ िबआहक ओिरयान क/g265 /g276 योितक \nसंग अपने जाइ छी।” \n/g262ेम कुमारक िवचारसँ रघुन/g288 दन दुनू काज होइत देख खुशी भेला। मुदा सुल/g252णीक मन आरो बेसी \nक/g264आए लगलैन । मुदा खोिल कऽ बजती केना?  एक तँ पु/g264ष -/g262धान पिरवार तैपर सभ बापूतक एक िवचार। \n/gूय4 /g255ीगणक कोनो ठेकाने निह। कहैले ने चािर गोरे पिरवारमे छी  मुदा ननैद -भौजाइक स/g2आ4 ब/g288 ध  केहेन होइ छै से  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \nकी  केकरोसँ िछपल अिछ। नीक हएत जे पो/gूू4ा कऽ बेटीए -सँ पुिछ ली। मुदा िवध-बेवहारपर नजैर  पिड़ते \nसबहक मन भँगैठ गेलैन । िबनु िविध- बेवहारक िबआह केहेन हएत। र/gूय4 ते-पेरे तँ सेहो लोक िबआह कऽ लइए \nमुदा पिरवार केहेन बनै छइ। आठो िदन तँ कम-सँ-कम िवध-बे वहारमे लगबे करत। खाएर जे से...। \n/g276 योितक इ/g288 टर/g2आूयूओ आ िबआहो भऽ गेलैन । अ/gू22ुत िबआह तँए समाजमे चच/gू65क िवषय बनल। चच/gू76 मुँह \nदेख मुंगबा परसैबला। जेहेन मुँह तेहेन मुंगबा। िकयो बर-क/g288 य/gू6ूक िश/g252ाक चच/gू6ष करैत , तँ िकयो युगक \nअनुकूल बर- क/g288 य/gू6ूक जोड़ाक। िकयो िवध- बेवहारक लहासक चच/gू6ष करैत तँ िकयो समाजक अगुआएल नारी \nजाितक चच/gू6ष करैत। तिहना केतौ भोज -भातक चच/gू6ष चलए लगल , तँ केतौ गमैया बिरयातीक संग बज/g265आ \nबिरयातीक चच/gू6ष चलए लगल। मेल -प/gू6ूच बिरयाती तँए सबहक बात दमगर। इनार पोखैरक घाटसँ लऽ कऽ \nदुआर-दरब/g276 जा धिर सॱसे गाममे जेना संसद चलए लगल। मुदा सबहक मन भोगे /g258र आ /g276 योितक वैवािहक \nब/g288 ध नपर जा कऽ अँटैक  जाइन। \nिबआहक तीन िदन पछाइत   भोगे/g258र दुरागमनक /g262/gूय4 ताव रखलैन। /g262/gूय4 ताव सुिन पिरवारक सबहक मनमे \nसभ रंगक िवचारक संग उ/g254रो उठलैन । मुदा आगू बिढ़ िकयो बजैले तैयार निह। मने- मन सुल/g252णी सोचैथ \nजे िबआहक साल तँ बर-किन य/gू6ूक िवध -बेवहार होइ छइ। जँ िविध-बेवहारक कारण नै होइ छै तँ ि कए सौन-\nभादो आ पूस-माघ बेटीक िवदागरी नै होइए। िबनु िविध- बेवहारक िबआह तँ ओहने हएत जेहेन िबनु मस/g2आ8 लाक \nतरकारी। कहैले ने लोक बजैए  जे फ/g2आ8 ल/gू64 चीजक तरकारी खेलॱ मुदा की  िबनु मस/g2आ8 लेक बनल छेलइ?  जँ \nमस/g2आ8 लोक सािगरदीसँ तरकारी बनल तँ ओकर चच/gू6ष िकए ने होइ छइ? तर-ऊपर मनक/g24ू होइतो क/g28ू ठसँ िन/g274 चे \nसुल/g252णी अपन िवचारक/g24ू अँटका रखली।  \nरघुन/g288 दनक मनमे िभ/gू82े िवचार औंढ़ मारैत रहैन। मुदा गारजनक हैिसयतसँ औगता कऽ बाजब उिचत नै \nबुिझ, सुरखुराइत मनक/g24ू रोकने रहला। मुदा तैयो होिन जे िबनु कहने बुझता केना?  भीतरे-भीतर मन बजैत \nरहैन जे जिहना बीजू [1] गाछ कलमी डािरमे छीिल कऽ डोरीसँ बाि/g288 ह  िकछु मास जुटैले छोिड़ देल जाइत \nतिहना ने िबआहो छी। फागुनक किनय/gू6ू जँ फागुनेमे सासुर चिल जािथ तँ समन जरैत देखब सासुरमे नीक \nहेतैन ? चैताबरक ट/gू6ूिह सासुरमे नव -किनय/gू6ूक/g24ू देब उिचत हएत ? \nतेतबे निह, जँ से हएत तखन आमक गाछीक मचकीक बरहमासा आ सौनक राधा- कृ/gूयू ण क कदमक \nगाछक झूलाक अथ/gू7ष की रहत ? तहीले ने िबआह- दुरागमनक बीच समयक फ/gू6ूक रहैए । भल/g24ू नै बनैबला रहत \nतँ पान साल आिक तीन साल नै िनमहौ,  मुदा सालो तँ टपबए पड़त। जँ से नै टपत तँ केना सासु-ससुर, \nसािर-सरहोिज, सार-बहनोइ आिक सर- समाजक बीच स/g2आ4 ब/g288 ध  बनत?  पिरवारक बीच क/g2आ4 मो िदनमे स/g2आ4 ब/g288 ध  \n/gूय4 थािपत भऽ सकैए,  मुदा समाज तँ न/g2आ4 ह रो आ गहॴरगरो होइ छइ। कोनो धारक पािनक पैमाना तँ तखन न े \nनीकसँ नपाएत जखन भादोक बढ़ल आ जेठक सटकल पेटक पािन नापल  जाएत। तिहना ने समाजो छी। \nअपना गरजे लोक थोड़े जुड़शीतल आ फगुआ आन मासमे कऽ लेत। जँ  से करत तँ चिर-टँगा आ दू-टँगामे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \nअ/g288 त रे कथी भेलइ?  एतबे ने, जे िबनु िसंह-न/gू6ूगैरक रहत ..? रघुन/g288 द न मन ममोिड़ कऽ चुप छला। अनेको \nकारण अनेको सम/gूय4 या मनक/g24ू घेर   लेलकैन । \n/g276 योितक भाए-भौजाइ  अखन धिर धम/gू6षसू/g255 आ गृहसू/g255 पढ़निह ने छैथ , तँए हुनका सभक/g24ू कोनो िच/g288 ता \nमनमे रहबे ने करैन । नोकिरया रहने मनमे उठैत रहैन जे जेते ज/g2आ8 दी काज फिरया जाएत ओते ज/g2आ8 दी जान \nह/g2आ8 लुक हएत। अनेरे सी.एल. दुइर भऽ रहल अिछ। \nमुदा से सारे-सरहोिजक मनमे नै रहैन , भोगे/g258रक मनमे सेहो सएह रहैन। ब/gू7ूकमे घ/g288 टाक कोन बात जे \nिमनटोक महत अिछ। हिरदम पाइयेक बख/gू65, पाइयेक िहसाब-वारी। अनेरे पाभैर  खाइले िदन-राित सासुर \nओगरब,  कोन किब/g2आ8 ती हएत। /gूय4 /g255ीए लऽ कऽ ने सासुर, आ जे संगे रहत तँ सभिदना सासुर नै भ ेल? ज/g265र \nभेल। अपना पिरवारक/g24ू जँ सासुर बना सॱसे गाम जे ओझहे बिन जाएत तँ केकरा सोझहा जाइक आँिख -मुँह \nरहत? \nमुदा तीनू भ/gू6ूइ /g262ेम कुमार चु/g2आय पी लािद लेलैन  जे अखन घरक गारजन माए-बाबू छैथ,  तँए िकछु  बाजब \nउिचत निह। मुदा तीनू भ/gू6ूइक मनमे ई शंका ज/g265र होिन जे /gूय4 /g255ीगणक सोभाव होइत अिछ जे पु/g264खक \nटीकपर चिढ़ कऽ मुरगीक ब/gू6ूग देब। तैसंग समाजोक डर। समाज तँ ओहन शि/g27य त   छी जे िबनु डोरी -पगहाक \nरहनॱ,चपरासीसँ लाट साहैब धिर सजौने अिछ। हािकम- हुकुम आ िरिनय/gू6ू-महाजन रहै वा निह। भल/g24ू िबलाइ \nबाझक/g24ू खाए वा िबलाइक/g24ू बाझ ...। \nजखनसँ जमाइबाबूक दुरागमनक /g262/gूय4 ताव पिरवारमे आएल तखनसँ सभ सकदम!  चु/g2आय पा-चुप, धु/g2आय पा-धुप \nपिरवारमे पसैर गेल। जइसँ धारक पािन जक/gू6ू बहैत बोल ठमैक कऽ   भौर िलअ लगल। ओना,  सबहक ब/gू82 \nमुँह रिहतो आँिखक नाच जोर पकड़निह छेलैन, मुदा िसिरफ मूक नाच। जेठुआ गरेक सूर-सार देखते जिहना \nसचेत लोक पिहने बाल- ब/g274 चा आ माल-जालक उपाय सोिच आगू डेग उठबैए  तिहना रघुन/g288 दनक/g24ू अपन भार \nपिरवारक बीच उठबैक िवचार भेलैन । फुरलैन , ‘संग िमल करी  काज हारने-जीतने कोनो ने लाज।’ जाधैर   \nनीक-अधलाक बीचक सीमा-सरहद नै बुझल जाएत ताधैर   हािर- जीतक चच/gू7ष बचकानी। मुदा समाजो आ \nपिरवारोक तँ चलैक र/gूय4 ता अिछए...। \nरघुन/g288 द नक मनमे खुशी उपकलैन ,  खुशी उपैकते मुँह कलशलैन । मुदा सुल/g252णीक मन महुराएले \nरहैन! िकए ने महुराएल रहतैन ? जेकरा मुँहमे ने थाल-कादो लगल अिछ आ ने पसेनाक सुखाएल  टघार \nअिछ,  ओ िकए ने /g265मालेसँ काज -चला लेत। मुदा जेकरा मुँहमे थालो आ तह-दर-तह सूखल पसेनोक टघार \nछै, ओ केना िबनु पािनय/g24ू धोनॱ िच/gूष2न हएत ! की अपनो मन मानत? \nसहमत भऽ पिरवारक सभ सद/gूय4 य सुल/g252णीक/g24ू बजैक भार देलकैन । सुल/g252णी बजली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \n“ओना तँ साल भिर,  नइ तँ छह मास, जँ सेहो निह,  तँ तीिन य/g244 मास आ जँ सेहो नै तँ एको पनरिहया \nनै /g265कता तँ केना हेतैन । जँ से नै मानता तँ हमहूँ नै मानबैन ।” \nसासुक िनण/gू6षए सुिन अपन शि/g27य त  क /g262योग करैत भोगे/g258र बजला- \n“अपन अिधकार /g252े/g255सँ अनिच/g288 ह  भऽ बािज रहल छैथ। तँए..?” \nभोगे/g258रक बात सुिन /g276 योितक हृदैमे तरंग उठलैन । तरंिगत होइते मुँह तोिड़ उ/g254र िदअ चाहली। मुदा \nइ/g288 टर/g2आूयू मन पिड़ते ठमैक गेली। मुँह तँ ब/gू82 रहलैन   मुदा मनमे तीन पिरवारक ट/gूष2र उठलैन  - /g265इया सदृश \nवादलक ट/gूष2रसँ जखन ठनका बिन सकैए , तँ तीन पिरवारक तीन िजनगीक र/g272 गर केते शि/g27य त  शाली भऽ \nसकैए! िदन-राितक सीमा- सरहद तोिड़ /g276 योित पितक/g24ू कहलैन  - \n“अिधकार आ कत/gू6ष/gूयष य  हर मनुखक धरोहर  स/g2आ4 पैत  िछऐ, नै िक खास बेकती क खास।” \n/g276 योितक िवचार सुिन भोगे/g258रक देह िसहैर   उठलैन। मुदा तैयो मनक/g24ू थीर करैत बजला- \n“साते िदनक छु/gू26ी अिछ। एक तँ अहुना आन -आन िवभागसँ कम छु/gू26ी ब/gू7ूकमे होइ छै, तहूमे एते \nसुिवधा भेटै छै जे काज केिनहार ओहो छु/gू26ी काजेमे लगबए चाहैए। ” \nतैबीच /g276 योितक मोबाइिलक घ/g288 टी टुनटुनाएल। अनभुआर न/g2आ4 बर देख सावधानीसँ /g276 योित िरसीभ करैत \nबजली- \n“हेलो।” \n“हेलो।” \n“अपने केतए-सँ बजै छी?” \n“िव/g25ूान शोध सं/gूय4 थानसँ। सात िदनक भीतर आिब /g276 वाइन कऽ िलअ। ओना,  िचि/gू27यो पठा देने छी। ” \n/g276 वाइिनंग-दे सुिन /g276 योितक मन ओिहना िखल उठलैन  जिहना कोनो कली कोनो व/gूय4 तुक तर दबाएल रहैए \nआ समए पािब एकाएक फुरफुरा कऽ िखलैत फूलक /g265पमे आिब जाइए...। \nअखन धिरक िवचार /g276 योितक तर पिड़ गेलैन  आ नव दुिनय/gू6ूक नव िवचार मनक ऊप र चिढ़ एलैन । \nसभसँ पिहने िपता िदस तकैत बजली-    \n“बाबूजी, अपन कत/gू6ष/gूयष य जइ /g265पे अह/gू6ू िनमाहलॱ तेना बहुत कम लोक िनमािह पबैए। अपने महान छी। \nआ/gूआषह करब जे केकरो िजनगीक र/gूय4 ताक बाधक नै बिनऐ।” \n/g276 योितक बात नै बुिझ  िज/g25ूासा करैत /g262ेम कुमार /g262/gूय2 न  उठौलैन -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \n“की र/gूय4 ताक बाधा?” \n“भाय साहैब, अखन जवाबक उिचत समए नै अिछ। अखन एतबे कहब जे काि/gूू4   चिल कऽ हमरा \nशोध सं/gूय4 थान धिर पहुँचा िदअ।” \nबेटीक बात सुिन सुल/g252णी बजली- \n“आइ तीिनय/g24ू िदन िबआहक भेलह हेन , बहुत िवध-बेवहार पछुआएल छह।” \n“जे पछुआएल अिछ ओ पाछू हएत। मुदा कोनो हालतमे काि/gूू4  जेबे करब,  चाहे..!” \n/g276 योितक संकि/g2आ8 प  त िवचार सुिन भोगे/g258र बजला-   \n“भाय-साहैब, काि/gूू4  ये हमहूँ चिल जाएब। सभ संगे चलब, हम हाबड़ामे उतैर जाएब आ  अपने सभ \nआगू बिढ़ जाएब।” \nसएह भेल। /g276 योितक/g24ू शोध सं/gूय4 थान पहुँचा तीनू भ/gू6ूइ घुिम कऽ घर आिब गेला।   \nउव/gू6षर भूिमक बनल  परतीमे जिहना जोत-कोर आ नमीक संग बीआ पिड़ते, िकछुए िदन  पछाइत   हिरया \nउठैत तिहना /g276 योितक उव/gू6षर शि/g27य त  मे अनुस/g288 धानक नव- नव अँकुर पािनक िहलकोर जक/gू6ू उठए लगल। तहूमे \nएक निह,  अनेक अँकुर। जिहना पोखैरमे िझ झरी जक/gू6ू पािनक िहलकोर चलैत तिहना /g276 योितक मनमे चलए \nलगलैन । जिहना भूखल बेकती क/g24ू अपन अ/gू82क भ/g28ू डार भेने, व/gूय4 /g255हीनक/g24ू व/gूय4 /g255  भेने, गृह िवहीनक/g24ू गृह भेने \nिवशाल जल-रािशक   नदी सदृश मन उफैन  जाइत तिहना /g276 योितक मन उफनए लगल। आइ धिरक दुिनय/gू6ू। \nनव दुिनय/gू6ू, नव- नव सु/g265ज -चान, /gूआषह -न/g252/g255 , नव- नव व/gूय4 तुसँ सजल दुिनय/gू6ू /g276 योितक आँिखक आगू नाचए \nलगल। ओ दुिनय/gू6ू जैठाम पहुँच    मनुख सृजन शि/g27य त   /g262ा/g2आय त  कऽ सृजक बिन सृजन करए लगैत...। \n/g276 योित /g276 योित नै सृजक बिन गेली। न/g288 दन बोनक माली जिहना अपन िजनगी ओइ बोनक/g24ू उ/g284 सग/gू6ष कऽ \nनव-नव फूल-फलक गाछ आन-आन जगहसँ जोिह आिन फुलवाड़ी सृजैत , जेकरा देख माली पु/g255 अपन भिवस \nबुिझ एक संग िछिड़याएल जाम/g288 तो िजनगी लोिढ़, फुलडाली सजा, देव मि/g288 द र लेल रखए चाहैत तिहना \n/g276 योितयोक/g24ू /g257ृंगी ऋृिष  क िवशाल उपवन भेट गेलैन । भेिटते ओइ माली पु/g255 जक/gू6ू अपन भिवस देखए लगली। \nदू धारक बीच महारपर ठाढ़ भऽ, एक िदस तरा-ऊपरी िगरल मनुख तँ दोसर िदस िजनगीक खेलौना हाथमे \nनेने समु/g4य6 िदस पीह -पाह करैत धारमे उिधयाएल जाइत। उगैत- डुमैत /g276 योित देखली जे िकयो मा/g255 पित -प/g27आीक \nजीवन लीलाक/g24ू िजनगी बुिझ , तँ िकयो अमरल/g254ी सदृश वंश -वृ/g252पर लतरबक/g24ू, िकयो धार- समु/g4य6क बीच \nधरतीक/g24ू, तँ िकयो अकास-पतालक बीचक िवशाल वसुदेवक/g24ू...। \nदेखैत-देखैत /g276 योितक मन बेस/g2आ4 हार भऽ गेलैन । अपन जुआनीक िखलैत कलीक संग चढ़ैत तन, \nउफनैत मनक/g24ू स/g2आ4 हािर धारमे कुदए चाहली। मुदा मनमे नचलैन  माए-बाप,  धरतीक /g262थम गु/g264। जिहना िश  /g252क  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \nिसलेटपर ख/gू6ूत िलिख िश  /gूयू यक/g24ू िसखबैत तिहना िश/gूयू य  सेहो ने िलिख-िलिख िश /g252कसँ शु/gू2य करबैत। शु/gू2य होइते \nओहो ख/gू6ूत ने ख/gू6ूत बिन जाइत ...। \nिसनेमाक रील जक/gू6ू /g276 योित कुमारीक नजैर माता-िपताक सटले पितपर पड़लैन । मुदा ओ िकछुए /g252ण \nधिर मनमे अँटकलैन । मनमे उिठ गेलैन- िबआहक िवधो तँ पछु आएले अिछ..! लगले फेर माता-िपता आिब \nआगूमे ठाढ़ भऽ गेलैन। \nराित-िदन /g276 योितक मन सौनक मेघ जक/gू6ू उमड़ए -घुमड़ए लगल। धारमे चलैत नाह जक/gू6ू डोिल -प/g254ा \nहुअ लगल। आँिख उठा तकली  तँ देखलैन  जे माता- िपता छोिड़ कह/gू6ू िकयो छैथ। फेर लगले मन घुमलैन   तँ \nसभ िकछु देखली। की नै अिछ?  मातृभूिमक संग िपतृभूिम सेहो अिछ। मनमे खुशी एलैन । होइत भ ोर \nकागत- कलम िनकािल /g276 योित िपताक/g24ू प/g255 िलखए लगली- \n“माता-िपता, सह/gूय4 /g255 कोिट /g262णाम ! \nएक िजनगीक आखरी आ दोसरक पिहल प/g255 िलखैत मन उमैक   रहल अिछ। तँए केतौ शु/gू2य -अशु/gू2य \nिलखा जाए, से माफ करैत सुधािर कऽ पिढ़ लेब। अपने लोकिन क सेवा, िश खर सदृश िश /gूयू य जक/gू6ू िश  रोधाय/gू6ष \nकेने रहब। जिहना वादलक बून धरतीपर अिबते धिरया धार होइत समु/g4य6 िदस बढ़ैत तिहना अपने लोकिन \nधिरया देलॱ। कुल- क/g288 य/gू6ू वा कुल- कलंिकनी बनब हमर कम/gू6ष छी। मुदा बेटी तँ अहॴक छी। हमहूँ तँ एतै \nबसब। तँए ताधैर  क छु/gू26ी असीरवादक संग िदअ जे बास बना बसए लगी। \nअहॴक /g276 योित” \nप/g255 पहुँचते अ/g426ादसँ दुनू बेकती रघुन/g288 द न-सुल/g252णी अपन /g276 योित बेटीक प/g255 पढ़ैक सुर -सार केलैन । \nप/g255पर नजैर   दौड़ैबते दुनू बेकती अिलसा गेला। आगूमे अ/g288 हार पसैर गेलैन । मुदा लगले मनक भ/gूष2् खोिल \nरघुन/g288 दन प/g27आीक/g24ू कहलिखन - \n“प/g255क उ/g254र देब ज/g265री अिछ , मुदा की िलखब से फुरबे ने करैए।” \nगम/gू6ष-ठंढक बीच जेहने सीमा असिथर रहैत तेहने िच/g254े सुल/g252णी पितक/g24ू िवचार देलिखन - \n“कोन लपौड़ीमे पड़ल छी। माए- बाप केकरो ज/g288 म  दइ छइ। जीबैले अपने ने रौद-वसात सहए पड़तै। \nआब अहॴ कहू जे एहनो बात प/g255मे िलिख वेचारीक/g24ू पढ़ैक समए बरदेबै? रहल असीरवादक तँ एतैसँ दुनू \nपरानी िमल दऽ िदयौ।” \n◌ \nश/g2आ2 द सं/g27ष या : 3300 \n(ई कथा, युवा सािहखgशथ4 य कार- खgश57ी आशीष अनिचखgशथथ हा र लेल)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \n  \n \n  \n  \nमायराम \nअमाव/gूय4 याक राित, बारहसँ ऊपर भऽ गेल छल मुदा एक नै बाजल रहइ। ड/g288 डी-तराजू माथसँ िन/g274 च/gू6ू \nउतैर गेल छल। सन- सन करैत अ/g288 हार...। \nिन/g284 य नअ बजेमे िन/gू82 पड़ैवाली मायरामक/g24ू आइ आँिखक नीन िनप/g254ा छैन , राितक एक बजैबला अिछ। \nकछमछ करैत मायराम ओछाइनपर एक करसँ दोसर कर उनटैत-पुनटै त समय बीता रहल छैथ,  अकैछ \nकऽ केबाड़ खोिल बाहर िनकलली तँ काजर घोराएल राितमे अपनो हाथ-पएर नै सुिझ रहल छैन । जिहना \nकिरछॱह दुिनय/gू6ूक/g24ू आँिखसँ देखब किठन होइत तिहना दसो दुआिर ब/gू82 , मन खिलयाएल बुिझ पड़लैन । पुन: \nघुिम कऽ ओछाइनपर आिब ओंघरा गेली!  िदन-राितक बोध-िवहीन मायरामक मन तड़ैप  उठलैन - \n“नैहर!” \nपिहल स/g288 तान होइते सुदामा (मायराम) बाइसे बख/gू6षमे िवधवा भऽ गेली। ग/g255 -ग/g255सँ जुआनी, फुलझड़ीक \nलु/g254ी जक/gू6ू िछटकैत रहैन। ओना सरकारी रिज/g4ष6रमे जुआन भऽ गेल छेली मुदा ब/g254ीसीक अि/g288 त म दाना नै \nउगल रहैन । \nस/gू6ूपक बीखसँ पितक किरयाएल देह देख अपनो मरनासन भऽ गेली। पथराएल आँिख टक -टक टकैत \nमुदा अ/g288 हारसँ अ/g288 हराएल। बगलमे डेढ़ बख/gू6षक बेटा उठैत-खसैत अँगना-घर घुमैत-िफ ड़ैत। तैबीच हहाएल-\nफुहाएल शंकरदेव आँिखमे यमुनाक धार नेने पहुँचला। बिहन- बहनोइक /g265प देख शंकरदेव अपन आँिखक नोर \nपोिछ भािगनक/g24ू उठा छाती सटा सुदामाक/g24ू कहलिखन - \n“बु/g274 ची, होश क/g265। दुिनय/gू6ूक यएह खेल िछऐ। अहॴ जक/gू6ू नािनय/g244क/g24ू भेल रहैन। मुदा आइ केहेन \nभरल-पूरल पिरवार छैन । एक-ने-एक िदन, ओिहना अहूँक पिरवार दुिनय/gू6ूक फुलवाड़ीमे फुलाएत। ” \nशंकरदेवक बात सुिन सुदामाक आँिख तँ खुजलैन मुदा बकार नइ फुटलैन । नर-नारीक करेजो तँ दू \nधारक दू मािट सदृश होइत अिछ। \nबहनोइक पािथ/gू6षव शरीरक/g24ू जरबैक ओिरयानमे आँगनसँ िनकैल शंकरदेव समाज िदस बढ़ला।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nपनरहम िदन बिहनक/g24ू संग नेने अपना गाम िवदा भेला। गामक सीमानपर अिबते क/gू82ारोहट शु/g265 भेल। \nब/g274 चासँ बुढ़  धिर सुदामाक/g24ू छाती लगबए आगू बढ़ल।  \nवेचारी िनसहाय भेल ओिहना पड़ल छेली जिहना चॲगरा परहक घ र खसल-पड़ल रहैए। मुदा ताधैर   \nगामक धरोिहक ऐगला अंक पहुँच   गेल। ए/gूष2े-दुइए ढेरो छाती सुदामाक छातीमे सिट, चा/g265 िदससँ पकैड़    टोल \nिदस बढ़ल। सुदामाक मनमे उठलैन  जँ अपने कानब तँ समाजक क ानब केना सुनबै? से नइ तँ समाजेक \nकानब सुनी   जे आगूक िजनगी केना जीब...। \nजिहना बीच आँगनमे माए ओंघरिनय/gू6ू दैत तिहना दरब/g276 जापर िपता भुइय/g24ूमे पेटकान देने! अपन-अपन \nअथाह समु/g4य6मे सभ डुमल। के केकर नोर पोछत। दुनू पएर धोइ भतीजी गाराजोरी केने आँगन बढ़ली। \nदुरखापर पएर दैतै सुदामाक /g265दनसँ बहराएल - \n“हे मइया...।” \nजिहना धड़सँ कटल अंग छटपटाइत तिहना माइक मन छटपटाइत रहैन। छ टपटाइत कािमनीक मनमे \n/g262/gूय2 न -पर- /g262/gूय2 न  उठए लगलैन । मुदा कोनो /g262/gूय2 नक सोझ र/gूय4 ता नै देख क/gू6ूटक ओझरी जक/gू6ू मन ओझराए \nलगलैन । एक ओझरी छोड़बैथ  आिक िब/g274 चेमे दोसर लिग जाइन। की   आगूक िजनगी लेल बेटीक/g24ू दोसर \nिबआह कऽ देब? मुदा फेर मन उनैट  जािन जे िजनगी लेल सहचर तँ आव/gूय2यक अिछ ! \nकी सहचर लेल पित आव/gूय2यक अिछ ? \nमुदा जेते असानीसँ गुंथी खोलए चाहैथ ओते असानीसँ खुजबे न े करैन । तैबीच दोसर /g262/gूय2 न  अकुँिर \nगेलैन- बेटीक संग नाितयो अिछ। जँ बेटी दोसर घरक/g24ू अपन घर बनौत तँ नाितक ..? \nपु/g255 ह/g284 याक पाप केकर कपार चढ़त? की  कु/g254ा जक/gू6ू पिछल/g272 गू एहेन सुकुमार फूलक/g24ू बना देब ? अखन \nओ दूधमुँह अिछ, की  बुझत? की अपन भूिम आ आनक भूिमक मज/gू65दा ए/gूष2े रंग होइत ? की दोसरो घरमे \nओहने ममता माइक भेटतै? मनु/g27य खेक ि/gू8आ  या-कलाप ने कुल-खनदानक जिड़मे पािन ढारैए । \nकािमनीक घुिरयाएल मनक/g24ू राह भेटलैन । सुफल नारी िजनगी तँ वएह ने छी जेकरा आँचरक लाल \nमातृ/g284 व /g262दान करैए । जइसँ वीणाक झंकृत मधुर /gूय4 वर हृदैक/g24ू कि/g2आ4 प  त करैत रहै छइ। से तँ भेिटये गेल छइ। \nमुदा जिहना ठनकैत अकाससँ ठनका खसैत तिहना मनमे खसलैन -   \n“मुदा समाज?” \nकी  मनुख- पोनगैक ि/gूय4 थ ित समाजमे जीिवत अिछ? \nसुदामाक स/g2आ4 प/gू82 िपतृ पिरवार। अदौसँ /g257म -सं/gूय4 कृितक बीच पुि/gूयू प  त-प/g2आ8 ल िवत पिरवार। जइसँ रग-रगमे \nसमाएल अपन सं/gूय4 कृित। ओना स/g2आ4 प/gू82ताक सीमा असीिमत अिछ , मुदा पिरवार आँट-पेट देख अपन (पिरवार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \nिजनगीक /gूय4 तर बना चलब स/g2आ4 प/gू82ताक अनेको कारणमे एक /g262मुख छी। तँए स/g2आ4 प/gू82 पिरवार। ओना आिथ/gू6षक \nदृि/gूयू ट  ए सुदामाक िबआह दब पिरवारमे भेल छेलैन  मुदा बेवहािरक दृि/gूयू ट  ए बरबैर  मे छेलैन । कम रिहतो गोरहा \nखेत छेलैन  जइसँ खाइ-पीबैक कोताही निह। िकछु आगूओ बिढ़ सस रैत। सालक तेरहम मासमे घरक कोठी-\nभरली झािड़ इजोिरया दुितयासँ भागवत कथाक संग हिरवंश कथा सु िन, भोज-भनडारा कऽ सामा- चकेबा जक/gू6ू \nआगू िदस बढ़ैत। \nबेटाक पालन आ धम/gू6षक काज देख अपनो गाम आ चौबगिलयो गामक लोक सुदामक नाओं ‘मायराम’ रिख \nदेलकैन । ब/g274 चासँ बुढ़ धिर  ‘मायराम’ कहए लगलैन । \nरिवशंकरक पिरवारमे चूि/gूू4   नै पजड़ल। जखन सुदामा आएल तखन जे क/gू82ारोहट शु/g265 भेल , से भिर \nिदन होइ ते रिह गेल। कखनो बेसी तँ कखनो कम। चूि/gूू4   नै पजरने टोल-पड़ोसक पिरवारसँ थारी-थारी \nभात, दािल एतेक आएल जे राित धिर चलैत रहल। \nसायंकाल रिवशंकर आँगनक ओसरपर बैस, सुदामाक भावी िजनगी लेल पि/g27आय/g244 आ बेटो-पुतोहुक/g24ू बैसा \nिवचार करए लगला। \nिवचारो/g254र िनण/gू6षए भेल जे काि/gूू4ए शंकरदेव सुदामाक सासुर जा खेती िगरह/gूय4 ती ताधैर  स/g2आ4 हारैथ  जाधैर  \nसुदामाक बेटा जुआन नै भऽ जाएत। तैसंग ईहो िवचार भेल जे छह मास सासुर आ छह मास नैहरमे सुदामा \nरहत। \nअठारह बख/gू6ष पुिरते राहुलक िबआह भऽ गेल। नव पिरवार बिन ठाढ़ भेल। शंकरदेव अपना ऐठाम चिल \nएला। \nतीन सालक पछाइत  रिवशंकर आ प/gू6ूच सालक पछाइत कािमनी मिर गेली। मुदा दुनू ठामक पिरवारमे \nकोनो कमी नै रहल। हवाइ- जहाज जक/gू6ू तेज गितए तँ निह , मुदा टायरगाड़ी सदृश असिथर सवारी जक/gू6ू \nपिरवार आगू मुह/g24ू ससरए लगल।  \nमायरामक /g262ित समाजक नजिरया सेहो बदलल। समाजक आन िवधवा जक/gू6ू निह , जे िकयो अशुभ बुिझ \nकनछी कटैत तँ िकयो पशुवत बेवहार लेल मरड़ाइत रहैत। बि/g2आ8 क तीथ/gू6ष/gूय4 थान जक/gू6ू मायरामक पिरवार बिन \nगेलैन । ‘भागवत कथा’क संग  ‘हिरवंश कथा’ आ भोज- भनडारा कऽ समाजक/g24ू खुआ सालक िवसज/gू6षन साले-साल \nमायराम करए लगली। \nप/gू6ूच बख/gू6षक पछाइत   मायरामक भरल-पुरल नैहर कोसीक कटिनयासँ धार बिन गेल। गामक बीचो-बीच \nसनमुख धार बहए लगल। \nघटनो अजीब घटल। चािर बजे करीब बािढ़क ह/g2आ8 ला गाममे भेल। िकिरण डुमैत-डुमैत धारक कटिनया \nशु/g265 भेल। गामक सभ बाध निदया गेल। उ/g254र -सँ-दि/g274 छन मुह/g24ू बहए लगल। बािढ़क िबकराल /g265प देख  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \nगामक लोक माल-जाल, ब/g27य सा-पेटीक संग ऊँचगर-ऊँचगर जमीनपर पहुँचल। नट- ब/g27य खो जक/gू6ू नव बास बिन \nगेल। \nबािढ़क गुंगुआहैट सुिन-सुिन लोक सभ िकछु िबसैर  अपन-अपन   परान बँचबैक गड़ लगबए लगल। चा/g265 \nकात बािढ़ पसरल। जइसँ ईहो डर होइत जे जँ कहॴ अहूपर पािन च ढ़त तखन की  हएत? अ/g288 ह िरया राित, \nहाथो-हाथ नै सुझैत। जीवन-मरनक मचकीपर सभ झूलए लगल। सबह क भूख-िपयास मेटा गेल। जिहना \nदुिखत नव िबआएल गाए- महॴस बेिथत आँिखए ब/g274 चाक/g24ू देखैत तिहना सभ माए -बापक आँिख बाल- ब/g274 चापर। \nमुदा मनुख तँ मनुख छी,  जानवर तँ छी निह जे हिरयर घास देख ब/g274 चो आगूक लूिझ कऽ खा लइए । एना \nमनुख थोड़े करत। बाल- ब/g274 चा लेल तँ मनुख अपन खूनक/g24ू पािन बनबैत , अपन सुआदक/g24ू छोलनी िधपा दगैत , \nअपन मनोरथ ब/g274 चामे देखैए । अपन िजनगीक/g24ू बिलवेदीमे आहूत दइए । \nभोरहरबामे ह/g2आ8 ला भेल जे बीस नमरी पुल किट कऽ दहा गेल!  पुलक समाचार सुिन सबहक छाती \nडोलए लगल। पूव िदसक र/gूय4 ता ब/gू82 भऽ गेल।  \nिकछुए कालक पछाइत  फेर ह/g2आ8 ला भेल जे बेटा संग रोगही पािनमे डुिम  गेल। िकछु काल धि र तँ \nह/g2आ8 लामे बाते नै फुटैत मुदा तोड़ मािर ह/g2आ8 लामे िविहयाित-िविहयाित समाचार िविहया गेल। भ/gू6ूिस कऽ केते दूर \nगेल हएत तेकर ठेकान निह,  तँए िकयो आगू बढ़ैक हूबे ने केलक। जिहना एक ट/gू6ूग टुटने गनगुआिर नै \nन/gू7यगराइत तिहना एक गोरेक/g24ू मुइने समाज थोड़े न/gू7यगराएत। एना सभ िदन होइत एलै आ आगूओ होइत रहतै...। \nह/g2आ8 ला शा/g288 त होइते शंकरदेव प/g27आीक/g24ू कहलिखन - \n“आब जान नै बँचत!” \n“एते अ/g288 हारमे केतए जाएब। भने ऐठाम छी।” \nप/g27आीक बात सुिन डेराइत शंकरदेवक मुहसँ िन कलल- \n“जँ अहूपर बािढ़ चिढ़ जाएत?” \n“सभ तूर संगे कोसीमे डुिम  जाएब। िकयो बँचब तखन ने दुख हएत।  जँ दुख केिनहारे नै रहब तँ \nदुख केकरा हएत।” \nपौ/g264की घुटकल। आन -आन िचड़ै सुतले रहए। पौ/g264कीक अवाज सुिन शंकरदेवक मनमे दुिबक नव \nमुड़ी जक/gू6ू, नव चेतना जगलैन । बजला- \n“िभनसर होइमे देरी नै अिछ। जँए एतेकाल तँए कनीकाल आरो। िदन-देखार तँ असगरो लोक \nअमेिरका  चिल जाइए। अपना सभ तँ बाधक थोड़े र/gूय4 ता काटब।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \nिकिरण उगैसँ पिहने  ऊँचकापर पािन चढ़ए लगल। चढ़ैत पािन देख हरिवड़/gू76 भेल। गाए -महॴस, ब/g27य सा-\nपेटी छोिड़  सभ अपन जान बँचबैक गड़ लगबए लगल। ज िहना वैरागी दुिनय/gू6ूक/g24ू मायाजाल मािन , छोिड़ , आ/g284 म  \nिच/g288 त नमे लिग जाइत तिहना माल-असबाव छोिड़  अपन- अपन जान बँचाएब सोचए लगल। तही बीच ब/gू6ूसक \nझॲझमे मैना सभमे तेना झौहैर उठल जेना केकरो वोनिबलािड़ पकैड़   नेने होइ। \nपूब िदस फी/gूष2ा गुलावी जक/gू6ू अकासमे पसरए लगल। मुदा िबलटैत िजनगी आ डुमैत स/g2आ4 पैतक सोग \nएक- एक बेकतीक मनक अ/g288 हारक/g24ू आरो बढ़बैत रहइ। सूखल जमीनपर पहुँचते छोट -छीन आशा शंकरदेवक \nमनमे जगलैन । मुदा चा/g265 ब/g274 चो आ पि/g27आय/g244क मनमे दुधाएल चाटल दानाक खखरी जक/gू6ू बेर -बेर शंका \nिखहारैत जे हो-न-हो,  फेर ने कहॴ आगूए-सँ बािढ़ चिल आबए...। \nतैबीच िमरिमराइत प/g27आी शंकरदेवक मुँह िदस तकैत बजली-   \n“एते लोकक गाममे ए/gूष2ोटा संगी नै देख रहल छी!” \n“सभ अपने जान बँचबै पाछू अिछ तखन के केकरा देखत।” \n“जाबे लोक, भरल- पूरल रहैए ताबे दुिनय/gू6ू हिरयर बुिझ पड़ै छइ। मुदा...।” \n“हँ, से तँ होइते छइ। मुदा...।” \n“हँ, ईहो होइ छइ। अखन माए जीबैए, केतए वौआएब। ब/g274 चो सबहक माि/g255  के भेल, अपनो नैहरे भेल \nआ अहूँक सासुरे।” \nप/g27आीक बात सुिन शंकरदेव गुम भऽ गेला। मनमे चूि/gूू4  पर खौलैत पािन जक/gू6ू िवचार तर -ऊपर हुअ \nलगलैन । \nबजला- \n“कहलॱ तँ बड़बिढ़य/gू6ू। मुदा सासुरसँ नीक बिहन ऐठाम हएत। ” \n“केना?” \n“जइ िदन वेचारीक ऊपर िवपैत आएल छेलै तइ िदन यएह देह अप न घर-पिरवार छोिड़  ठाढ़ भेल \nछेलइ। आइ की  हमरे गाम-घर मेटा रहल अिछ आिक ओकरो नैहर। ” \n“अह/gू6ूक/g24ू जे िवचार हुअए। ” \n“िवचारे निह, िवपैतमे लोकक बुिध हेरा जाइ छइ। जइसँ नीक-अधलाक िवचार  नै कऽ पबैए । मुदा \nअहॴ कहूँ जे सासुरमे का/g288 ह पर कोदािर लऽ कऽ खेत-पथार जाएब,  से केहेन हएत? अपन जे दुरगैत हएत से \nतँ हेबे करत, मुदा दुनू पिरवारक की गित हएत?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \nबािढ़क समाचार इलाकामे पसैर गेल। मायरामक कानमे सेहो प ड़लैन । भाय-भौजाइक आशा-बाट तकैत \nमायराम बेटाक/g24ू संग केने आगू बढ़ली। मुदा िकछु दूर बढ़लापर सोगसँ पथराएल पएर उठबे ने करैन । बाटक \nबगलक गाछक िन/g274 च/gू6ूमे बैस बेटाक/g24ू कहलिखन - \n“राहुल, पएर तँ उठबे ने करैए। केना आगू जाएब? ता तूँ आगू बि ढ़ कऽ देखहक।” \nछबो तूर शंकरदेव ऐ आशासँ झटकल अबैत जे जेते ज/g2आ8 दी पहुँचब ओते ज/g2आ8 दी ब/g274 चा सभक/g24ू अ/gू82 -\nपािनसँ भ/g24ूट हेतइ। रतुको सभ भुखाएले अिछ। \nतैबीच राहुलक नजैर  मामपर आ मामक नजैर  भािगनपर पड़ल। न जैर  पिड़ते राहुल दौड़ कऽ ठाढ़े \nमामाक/g24ू गोड़ लािग मामीक कोराक ब/g274 चाक/g24ू अपना कोरामे लैत बाजल - \n“माइयो अबैए,  मुदा डेगे ने उठै छेलइ। आगूमे बैसल अिछ।” \nराहुलक बात सुिन मामी बच्  चा सभक/g24ू कहलिखन - \n“भैयाक/g24ू गोड़ लगहुन। ” \nब/g274 चाक/g24ू कोरामे नेने आगू-आगू राहुल आ पाछू-पाछू सभ िकयो िवदा भेला। सभसँ पाछू शंक रदेव \nअपने। मन पड़लैन  रतुका दृ/gूय2 य । केना छनेमे छनाक् भऽ गेल!  िजनगी भिरक जोिड़याएल घरक व/gूय4 तु-जात \nआिग लगने आिक बािढ़ एने केना लगले नास भऽ जाइ छइ!  मान-/g262ित/gूयू ठा, गुण-अवगुण, केना छनेमे केतए-सँ-\nकेतए चिल जाइ छइ!  ठीके लोक बजैए जे िदन धराबे तीन नाम। अपने छी जे एक िदन बिहनक र/g252क बिन \nऐ गाममे छेलॱ आ आइ..!  एक िदन गाड़ीपर नाह आ एक िदन नाहपर गाड़ी!  मािट-पािनक खेल छी। गंगा-\nयमुनाक बीच केतौ मािटयो छै आिक खाली पािनय/g24ू-पािन..! \nिकछु फिर/gूष2ेसँ भाय -भौजाइक/g24ू अबैत देख मायरामक मन ओइ धरतीपर पहुँच    गेलैन  जे सात समु/g4य6क \nबीच अिछ। एक ओ/g4य6क रिहतो एक िभखारी दोसर राजा!मनमे उठलैन- परोप/gू26ाक लोक िसनेहसँ ‘मायराम’ कहै \nछैथ  मुदा भैयाक/g24ू की कहतैन  ? की भैयाक कम/gू6ष िबगड़ल छैन ? एक पिरवारक बँचौल कम/gू6ष छैन । चान, सु/g265ज , \nधरती, /gूआषह -न/g252/g255 इ/g284 यािद तँ अपना गितए करोड़ो बख/gू6षसँ िनयिमत चिल रहल अिछ आ चलैत रहत , की \nमनुखोक गित ओहन भऽ सकैए,  आिक चाने- सु/g265ज जक/gू6ू मनुखोक चलैक एकबटीए अिछ ? /g4यआ/gूू2क अंश जीव   \nरिहतो की फुलझड़ीक लु/g254ी जक/gू6ू नै अिछ ? जेतए जेहेन जलवायु तेतए तेहेन उपजा-वारी!  जँ केतौ वायु \nपरानक /g265पमे घट -घटक/g24ू आगू बढ़ैक /g262ेरणा दैतो अिछ , तँ वएह िवषा/g27य त  बिन परान नै लैत अिछ? \nगोलाक चोटसँ जिहना पोखैरक पािनमे िहलकोर उठैत आ आ/gूय4 ते-आ/gूय4 ते असिथर होइत िच/gूष2न आँगन \nजक/gू6ू सहीट बिन जाइत तिहना मायरामक मन स हीट हुअ लगलैन । मुदा लगले नजैर  उिड़ भतीजीपर गेलैन । \nभतीजीपर पहुँचते मन तरपए लगलैन । बाप रे बाप!  एहेन दुरकालमे भैया केना इ/g276 ज त बँचौता? अपनो लग  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \nजमा िकछु तँ निहय/g24ू अिछ। साले-साल िहसाब फिरया लइ छी। हे भगवान!  जँ केकरो दुखे दइ िछऐ आिक \nसुखे दइ िछऐ तँ तुलसी पात आिक दुिबक मुड़ी जक/gू6ू खॲिट -खॲिट िकए ने दइ िछऐ जे गुलाब- गे/g288 दा तोिड़ए \nकऽ दऽ दइ िछऐ?  लगले नजैर  मायराम िछ/g2आय पा जक/gू6ू िछहैल   अपन मातृ/g284 व पर पहुँच   गेलैन । केना बेटाक/g24ू पोिस -\nपािल ठाढ़ केलॱ आ ई सभ...। लुधकी लागल एकटा गाछ फड़बे कर त तइसँ गामक सबहक मुँहमे थोड़े \nजाएत। जेते मनुख अिछ ओकरा तँ धरतीसँ अकास धिर चािहए,  तखन ने जीबैक आजादी भेटतै..? \nमुदा लगले जिहना पािन ठंढेने बफ/gू6षक /g265प िलअ लगैत तिहना दूधसँ उपजैत दही जक/gू6ू मायरामक मन \nसकताए लगलैन । स/gू6ूस सुषुमा गेलैन । मनमे खौललैन - नैहर मेटा गेल तँए िक सासुरो मेटा गेल?  जिहना \nभैया नैहरमे भैया छला तिहना अहूठाम भैया रहता। भगवान अपन  कोिख अगते लऽ लेलैन  तँए की भतीजीक/g24ू \nअपन कोिखक नै बुझब?  ऐठाम जे अिछ ओ की भैयाक नइ िछऐन ?  खेत-पथार, घर-दुआिर चिल गेलैन  आिक \nहाथो-पएर चिल गेलैन? \nगुमे-गुम, जिहना मृ/g284 युक अवसरपर गुम भऽ /gूय4 म रण कऽ िनराकरणक बाट जोहल जाइत तिहना सभ \nिकयो घरपर पहुँचला। ताधैर  पुतोहु माने रोिहतक प/g27आी ह/gू6ूइ -ह/gू6ूइ कऽ िख/g274 चैड़ आ अ/g2आ8 लूक स/gू82ा बना, बाट \nतकैत रहिथन। \nसबहक आँिख सभ िदस हुलैक- हुलैक वौआइत रहैन। तैबीच राहुलक कोरक छोटका ब/g274 चा, घर देखते, \nबाजल- \n“दीदी, बड़ भूख लगल अिछ?” \nब/g274 चाक बात सुिन मायरामक भ/gूष2 टुटलैन । अनासुरती मन पड़लैन बटोहीक/g24ू जिहना इनारपर ठाढ़े-ठाढ़ \nपािन िपऔल जाइत तिहना ने अखन ईहो सभ छैथ। नहाय-धोयमे अन ेरे देरी िकए लगाएब। बजली- \n“किनय/gू6ू, भिर राितक थाकल-ठेिहयाएल सभ छैथ,  तँए पिहने िकछु खु आ कऽ अराम करए िदयौन। \nगप-स/g2आय प  पछाइतो  हेतइ। भोजन बादेक अराम तँ सोग कम करैक उपाय छी। ” \n◌ \nश/g2आ2 द सं/g27ष या : 2102 \n \n  \n  \nगोिहक िशकार  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \nब/g274 चासँ िसयान धिर जाबे  तीनू धाम– िसंहे/g258र , कुशे/g258र आ जनकपुर –नइ देखने छेलॱ ताबे  अपनो बाबा \nआ समािजको काका, बाबासँ सुनैत रहलॱ जे तीनू धाम ए/gूष2े रंगक दूरीपर अपना सभक/g24ू अिछ। ई िभ/gू82 बात \nजे जैठाम पृ/g285 वीपु/g255ी सीता छैथ   तैठाम िसंह सदृश िसंहे/g258र बाबा सेहो छैथ। मुदा आब जखन तीनू धाम \nदेखलॱ तखन जँ िवचारै छी तँ /gूय4 प/gूयू ट  दूरी बुिझ पड़ैए। \nबा/g288 ह -सड़कक अभावमे गामसँ गाड़ी-सवारी निह,  तँए नाहसँ कुशे/g258र , िसंहे/g258र आ जनकपुर पएरे गेलॱ। \nभल/g24ू अकास माग/gू6षसँ एक -रँगाह होइ मुदा जमीनी र/gूय4 तामे अ/g288 त र अिछ। कहैले तँ कोिसयो धार टपै पड़ैए  मुदा \nस/g2आय तकोिसयोसँ िबकट र/gूय4 ता अिछ। ओना,  जखन जाए लगलॱ तखन सात िदनक बटखरचाक संग धानक \nजु/gू26ी–चढ़बैले–लऽ नेने रही तँए िच/g288 ता निहय/g24ू जक/gू6ू रहए। मुदा कोसीक लहैर देख मन डेराएल ज/g265र।  \nजनकपुरक ठेही बाट,  तँए कि/g274 च यो रहने पएरे चलैमे सुगम अिछ। जिहना छोट- छीन श/g2आ2 द  संगीक संग \nसंयु/g27य त भऽ नमहर बिन ओझरी लगबैत जाइत तिहना कुशे/gूय2 वरक र/gूय4 ताक धार सभ केने अिछ। कोन धार \nकेतए िमिल अपनो बदैल गेल आ दोसरोक/g24ू बदैल गंगो-/g4यआ/gूू2पु/g255सँ िवकराल /g265प बना नेने अिछ। जइसँ टपब \nसमु/g4य6 जक/gू6ू भऽ गेल अिछ। मुदा िबना टपने कुशे/gूय2 व र पहुँचब केना? \nसंयोग नीक जे धार सबहक बीच मातृक अिछ। काितक बीतैत मिमयौत भाय नाह बनबए गाम \nपहुँचला। िकएक तँ पिहलुका नाह भँिसयाएल अबैत एकटा ढ/gू7यगमे लिग फुिट गेलैन । \nहुनका सबहक ने गाछी-िबरछी बािढ़क पािन एने सूिख गेलैन  मुदा अपना सबहक तँ बँचल अिछ। अपने \nजामुन गाछ देखा देिलऐन । \nसुरेब गाछ देख भाइक मन मुि/gूय4 क या गेलैन । हलैस  कऽ कहलैन - \n“बौआ, नाहो भऽ जाएत आ हिरस, पालो आ चौकीक संग साल भिर क जारैन सेहो भऽ जेतह।” \n‘जारैन’ सुिन कहलयैन - \n“भैया, माले-जाल तेते अिछ जे ने जारैनक दुख होइए आ ने खेत सभमे बज/g265आ खादक। ” \nभाय चुप भऽ गेला,  पछाइत जलखै करैकाल बजला- \n“जखन लकड़ीक गड़ लिगए गेल तखन चलह बनौिनहारोक/g24ू किह हाथ लगाइए देब। ” \nकहलयैन- \n“हँ तँ बेजाइए कोन।” \nपान-सुपारी मुँहमे दैते डेग बढ़ौलैन । पाछू-पाछू िवदा भेलॱ । बरहीक घर लगेमे तँए पहुँचैयोमे देरी निहय/g24ू \nलागल। पहुँचते रािज/g288 द र पुिछ देलक-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \n“पाहुन कह/gू6ू रहै छैथ ।” \nकिह चौकीपर ओछाएल ओछािनक/g24ू हाथेसँ झाड़ए लगल। दुनू भ/gू6ूइ बैसलॱ। बैसते भाय पुछलिखन - \n“िम/gूय4 /g255ी, एकटा नाह बनाएब।” \nभैयाक मुँह िदस रािज/g288 द र ठकुआएल टकर-टकर देखए लगल। िकछु फुरबे ने करै जे बाज त। ठेही \nपरहक बरही,  तँए हर-पालोक संग हँसुए-खुरपीटा बनौनाइ आ फाड़े िपटनाइ खाल ी बुझैत। \nरािज/g288 दरक/g24ू ठकुआएल देख रािज/g288 द रक पीसा जे दू िदन पिहने आएल छेलिखन, बजला- \n“केतेटा नाह बनाएब?” \nभाय कहलकैन- \n“तेरह हाथक।” \n“घरैया आिक घटवािरबला?” \n“घरैये।” \nमने-मन नाहक पेटक िहसाब जोिड़ पीसा कहलकैन- \n“पनरिहया लिग जाएत। दू िदन एनो भऽ गेल।”    \nपीसाक बात सुिन रािज/g288 द क मन हलैस   गेल। जिहना हँसैत फूलक सुग/g288 ध मे भाय वायुक संग \nवायुम/g28ू डलमे िवचरण करैथ तिहना हलसल मन रािज/g288 द रक बािज उठल- \n“पीसा, एक पंथ दू काज। अ ह/gू6ूक पहुनाइयो सुतैर जाएत आ हमरो एकटा लूिर बिढ़ जाएत , उपकार तँ \nन/g2आषफामे हएत। ” \nदुनूक बात सुिन अपनो मन कलैश गेल जे भिर आँिख बनैबतो देख ब आ जाबे नाह रहत ताबे भैयौ गुण \nगबैत रहता,  तँए /gूय4 टेशनक कु/g2आ8 ली जक/gू6ू, जे  ‘हैयौ-हैयौ’करैत िसमटीक बनल पुलक पायाक/g24ू ठेलैत तिहना ठेलैत \nबजलॱ- \n“भैया, अखन ठरपर छी, ऐठीन जे काज हएत से नीक हएत। अनभुआर जगहमे प/g274 चीसटा िबहंगरा \nहोइ छइ?” \nतैबीच सह पािब रािज/g288 द र फुदैक उठल- \n“पीसा, कमाइ अपन अपने राखब। खेनाइक िच/g288 ता नै क/g265। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \nकमाइ देख पीसा बजला- \n“भाय, जिहना अह/gू6ू धारऽ कातक छी, तिहना हमहूँ छी। हम पूवािर पार रहै छी।” \nबनाइक गप- स/g2आय प  भेल। मुदा खेनाइक गप- स/g2आय प भेबे ने कएल। िकएक तँ हुनका दुनू गोरेक/g24ू बुझल। \nदोसर िदन जखन काज शु/g265 भेल तखन बुझलॱ।  \nदोसर िदन जामुनक गाछ खसा, प/gू6ूिग -पुँिग कऽ तेसर िदन िचराइमे हाथ लिग गेल। भिर िदन भैय ा \nगमछाक अराम कुरसी बना िम/gूय4 /g255ीए लग बैस अपन देश-कोसक महाभारत सुनबए लगलिखन। आ अपने ख न \nअँगना, खन खेत,  खन भैया लग आिब-आिब हािजरी पुरबए लगलॱ। \nबारहम िदन नाहक सकल ठाढ़ होइते भैयाक मन जेठुआ बािढ़ जक/gू6ू फुलाए लगलैन । जिहना धार \nफुलेने चरो-च/gू6ूचरमे फूल पकैड़    लइ छै तिहना अपनो मन फुला गेल। पिथया नेने माए त/g27ष ताक छोलैन अनैले \nपहुँचले छेली, िक पछबािर बाधसँ घुिम पहुँचलॱ। मु/gूय4 की दैत भैया कहलैन- \n“बौआ, कुशेसर चलह।” \nभैयाक बात सुिन माए बजली-   \n“बहू िदन गेना भऽ गेल।” \nभैयाक मनमे िक रहैन से तँ नीक नह/gू6ूित नै बुझलॱ। मुदा अपना भेल जे भिरसक र/gूय4 तामे छीना-छीनी \nदुआरे बजला,  संगीक ज/g265रत छैन । ओना,  मनमे ईहो भेल जे जिहना नाहक सभ काज भेलैन  तिहना \nसुहरदेसँ, गामो पहुँचाएब ज/g265री अिछ। के कहलक र/gूय4 ता पेरामे नाहक संग जानो चिल जाइन। कहलयैन-   \n“कए गोरेक/g24ू लऽ जेबैन  ?” \n“सभ तूर चलह।” \n‘सभ तूर’ सुिन माए बजली- \n“बौआ, सभ तूर जे जाएब से बनत। कोनो िक नोकिरया-चकिरयाक घर िछऐ जे ताला लगा िदयौ आ \nिवदा भऽ जाउ। चािरटा माल अिछ,  धानक लड़ती-चड़ती अिछ, तखन?” \nिब/g274 चेमे भैया कहलिखन- \n“एको गोरे जँ पीठपोहू रहत तैयौ चिल जाएब।” \nकुशे/gूय2 वरेक र/gूय4 तामे मातृक अिछ। माने मामाक घरसँ चािरये कोस दि/g274 छ न- कुशे/gूय2 व र अिछ। कहलयैन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \n“भने कुसेसरो बाबाक दश/gू6षन भऽ जाएत आ दू िदन माि/g255  कोमे रिह जाएब।” \nनाह बिन गेल। जेते छ/gू6ूट -छूँट, त/g27ष ता उगड़ल,  सभ सेिरया कऽ रिख लेलॱ। काि/gूू4   भोरमे जाएब। \nपुछलयैन - \n“भैया, र/gूय4 ता भँिजयाएल अिछ िकने?” \nभाय हँसैत बजला- \n“तूँ सभ ठेही परहक छह तँए र/gूय4 ता तकै छहक। हमरा सभ िलए जेहने धार,  तेहने डुमल खेत। पिहने \nसुपेन धार होइत गहुमा पहुँचब। गहुमासँ भुतही कमलामे च िल जाएब!  जखने कमला पहुँचलॱ तखने बुझह जे \nधाम पहुँच   गेलॱ। घुमती काल िसरा रहत तँ एक गोरे गुन ि खंचब दोसर गोरे नाहपर रहब।” \nमाएक/g24ू कहिलऐ - \n“बटखच/gू65 ओिरया मोटरी बाि/g288 ह िदहैन। जाइ बेरक आशा नै रिखह/g24ू, हड़बड़मे कोनो चीज छुिट ने \nजाए।” \nमाए कहलक- \n“तीन सालसँ घीओ रखल अिछ,  ऊहो नेने जैहह।” \n“बड़ बिढ़य/gू6ू। मोटरीए -मे बाि/g288 ह  िदहैन।” \n“हरा-तरा जेतह?” \n“से की अखन गरमी मास छी। ओ तँ अपने तेहेन जमल हएत जे िबना मु/gू82ोक काज चिल  जाएत।” \nतैयो माए बजली- \n“मकैक नेरहाबला मु/gू82ा अिछ। ओ िछछलाह होइए। कहॴ नाहक झमारमे िछछैल   कऽ खुिज जेतह \nतखन तँ हेराइए जेतह।” \nमन खुशी रहबे करए,  कहिलऐ- \n“अ/g274 छा, दोसरे मु/gू82ा लगा िदहैन ?” \n“बड़बिढ़य/gू6ू। नेरहाबला बदैल    कटकटा कऽ कोिढ़ला लगा देब। ओ थोड़े िछछलाह होइए।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \nजाड़क मास रहने भदबािर जक/gू6ू ने धारे नचैत आ ने चरे-च/gू6ूचरक ओ /g265तबा। भ/gू27ा िदस जाएब छल \nतँए िमिसयो भिर भैयाक/g24ू थकान नै बुिझ पड़ैन। जिहना ढलानपर गाड़ी तिहना िसरासँ भ/gू27ाक नाह। माथपर \nगोस/gू6ूइ देख कहलयैन - \n“भैया, पािन तँ अिछए,  केतौ खा िलअ।” \nकहलैन - \n“गड़ लगा कऽ ने नाह लगाएब।” \nिकछु दूर आगू बढ़लापर धारेकातमे एकटा पीपरक गाछ रहइ। खूब झमट गर। एक भाग,  धार िदसक \nअदहासँ बेसी िसर अलगल रहइ। नाह ब/g288 हैक सुिवधा आ छाहैरो तिहना,  धारक पेटेमे चहटी जक/gू6ू, जैपर घास \nजनैम गेल छेलइ। \nपिव/g255 जगह देख भैया चपचपाइत बजला- \n“बौआ, नीक जगह अिछ। थोड़ेकाल अरामो कऽ लेब।” \nगाछ लग पहुँच भैया कहलैन -   \n“बौआ, तूँ नाहेपर रहह, हम ब/g288 है छी।” \nकिह ध/gू6ूइ -दे म/gू64िगसँ कूिद र/gूय4 सी पकड़ने ह/gू6ूइ -ह/gू6ूइ कऽ गाछक िसरमे नाहक र/gूय4 सी लटपटौलैन। नाह \nठाढ़ भेल। उतरलॱ। ओइठाम धार भकमोड़ नेने। एतेकाल दि/g274 छ न-मुह/g24ू छल , आब पि/g274 छ म-मुह/g24ू भऽ गेल। उतैर \nकऽ आगू तकलॱ तँ बुिझ पड़ल जे मरकाठीक ड/gू7यगरी सभ िछिड़याएल अिछ। रिह -रिह कऽ ग/g288 ह  सेहो अबइ। \nकहलयैन-   \n“भैया, ई तँ मुद/gू6षघ/gू26ीमे चिल एलॱ! ऐठाम क/gू82ा रहब आ खाएब ?” \nमुि/gूय4 क याइत भैया कहलैन - \n“ई सभ अधज/g265 ड/gू7यगरी निह , गोिह सभ छी। रौद तापैले ऊपर आएल अिछ।” \nभैयाक बात सुिन डरे मन डोिल गेल। आँिख उठा-उठा िनहािर-िन हािर देखए लगलॱ। मन पड़ल \nकलक/g254ाक िचिड़या खानाक गोिह। बाप रे! ई तँ जीिवते लोकक/g24ू गीर जाइए ! माघक जड़ाएल ब/g274 चा जक/gू6ू देह \nडोलए लगल। मुदा भाय लेल धैनसन। \nओइ भकमोड़पर खूब नमहर मोइन। जेहने नमहर तेहने गहॴर। जेठो मे अगम पािन रहैत। तैबीच भुक-\nदे पारा जक/gू6ू एकटा शॲश उगल आ लगले डुिम गेल। आरो डर बिढ़ गेल। कहलयैन -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \n“भैया, नाह पार केना करब। ई तँ तेहेन- तेहेन पिनय/gू6ू जानवर सभक/g24ू देखै छी जे ए/gूष2े हुड़कान मारत \nतँ नाहे उनटा देत।” \nमुदा ओ मुि/gूय4 क या कऽ रिह गेला। जेना-जेना डर बढ़ैत जाए तेना-तेना आँिख ि नड़ािर-िनड़ािर देखए \nलगलॱ। करीब पनरह क/gू27ासँ बेसीए -रकबामे मोइन,  जइमे धारक पािन चकभौर लइत!  कखनो-कखनो बुल-बुला \nसेहो िनकलै। तैबीच एकाएक पिछया हवाक संग दुरग/g288 ध  पसैर गेल। कहलयैन- \n“भैया, कोनो जरैत मुरदाक ग/g288 ध  छी?” \nभैया कहलैन - \n“ऊँहू, भिरसक मलेछ छी।” \nअपन िवचारक/g24ू मजगूत करैत पुछलयैन - \n“जँ मरचर नै छी,  तँ मलेछ केतए-सँ आएल?”    \nआब,  जेना हुनको मनमे डर पैसलैन । बजला- \n“एक बेर सुहतिरया घाटमे मलेछ नाहे उनटा देलकै।” \nबजैकाल तँ बािज गेला मुदा लगले बात बदैल   बजला- \n“बौआ, कोिस क/g288 हाक मलेछ की लोकक/g24ू िकछु कहै छइ। देखबहक जे अिपयारी सभमे एक िदस लोक \nमाछ िबछैत रहतह आ दोसर िदस मलेछ सभ। तोरा इलाकामे परसौती /gूय4 /g255ीगणक/g24ू मलेछ बेसी हरान करैए। ” \nअपनो मन मािन गेल,  िकएक तँ एक खु/gू26ापर गाए -बरद पटका-पटकी करैए, मुदा दोसर खु/gू26ापर संगी \nबिन दूधक धार बहबैए। \nतैबीच लोकक सुन -गु न पािब गोिह सभ ध/gू6ूइ -ध/gू6ूइ पािनमे कूदल। मोइनसँ किनय/g24ू हिट एकटा पीरारक \nगाछ भीतापर रहइ। ओना,  ओ गाछ बड़ नमहर तँ निह, मुदा साहोरे जक/gू6ू पकठाएल रहइ। ओही गाछक \nिन/g274 च/gू6ूमे एक गोरे ठाढ़ रहइ। भैया कहलैन - \n“हैवएह मलेछ छी। ओकरे महक अबैए!  अखने पीड़ारक गाछपर सँ उतरल।” \nडरो हुअए मुदा देखैयोक मन हुअए। लोके एतेटा। कह/gू6ू दन लंकाक रा/g252स जक/gू6ू मलेछ बड़ी-बड़ी \nहोइए। से कह/gू6ू छइ ? ओना भूत- परेतक/g24ू नै मानै छी। िकएक तँ मनुखक आ/g284 मा पंचत/g284/g284वमे िवलीन भऽ जाइ \nछै आ शरीरक/g24ू या तँ जरा देल जाइ छै वा मािटक भीतर आिक बाहर िकड़ी-मकौड़ी, िचड़ै-चुनमुनी खा \nलइए । तखन भूत ज/g288 म त कथीक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \nदुनू भ/gू6ूइ िहआिस -िहआिस ओकरा देखए लगलॱ। मनमे उठल- लोक रहैत तँ दोसरो संग ी रिहतै। से \nकह/gू6ू छइ ? भूत-परेत तँ असगरो रहैए। ओकरा िक कोनो चीजक डर होइ छइ।  मुदा ओ मोइन िदस बगुला \nजक/gू6ू िधयान लगौने। सहसा ओ मोइनक/g24ू गोड़ लािग पािनमे पैस गेल। र/gूय4 सीक एकटा भीड़ी ड/gू6ूड़मे ब/g288 ह ने आ \nहाथमे मोटका तारक क/gू6ूकोर रहइ। र/gूय4 सीक एकओर गाछमे बा/g288 ह ल छेलइ। मोइनमे डुमल। अनासुरती मनमे \nउठल जे भिरसक अिहना लंकाक मोती बाहर करैबला पिनडु/g2आ2 बा, उ/g254र सागरक सील /g427ेल आ बालरसक \nिश कारी जक/gू6ू ईहो पािनक िश  कारी छी। \nिकछु /g252णमे ‘उक्-उक्’क अवाज उठलै आ ओ लपैक कऽ डािर पकैड़   ऊपर आिब  गेल। ऊपर आिब \nदोहरा कऽ गोड़ लगलक। ताबे िबसवास भऽ गेल जे ओ आदमीए छी मलेछ निह। मुदा एतेक ग/g288 ह कै कथी \nछइ! पातर स/gू6ूस बना लगमे गेलॱ तँ देखिलऐ जे ओ आदमी दुनू ब/gू6ूिहमे गोिहयेक खलड़ीक खोल बना पिहरने \nअिछ। जाड़े थरथराइए!  बेर-बेर ह/gू6ूफी होइ छइ। जेना थाकल हुअए।   \n“ओइ ओ!  ओइ ओ”क अवाज तीन-चािर बेर लगौलक। अवाज सुिन लगले बीस- प/g274 चीस गोरे जमा भऽ \nगेल। जेना लगेक बोन- झाड़मे सभ नुकाएल रहल रहइ। जमा होइते सभ र/gूय4 सा पकैड़   िखंचए लगल आ \nबाजए लगल-   \n“ले जवान!” \n“हइसा।” \n“आगू बढ़ैत!” \n“हइसा।” \nर/gूय4 सा-क/gूय4 सी शु/g265 भेल। मोइनमे जेना िबहािड़ आिब गेल तिहना महजाल लगैबते माछ जक/gू6ू सभटा \nतरपए लगल। \nकरीब डेढ़- दू घ/g288 टा र/gूय4 सा-क/gूय4 सी चलल। कखनो ऊपर िदस िखंचाइ तँ कखनो मोइन िदस। मोइन \nिदस िखंचाइते भड़भड़ा कऽ सभ खिस पड़इ। \nकरीब दस-एगारह हाथक गोिह ऊपर भेल। ऊपर होइत तीन- चािरठाम ब/gू6ूसक टोन दऽ चिर -चिर-पँच-\nपँच आदमी बैस गेल। गोिहक ठॲठमे र/gूय4 सा कसाएल रहइ! त/g265आिर जक/gू6ू एकटा तेजगर हिथयारसँ एक गोरे \nह/gू6ूइ -ह/gू6ूइ कऽ चीर देलक। मुदा अखनो धिर सभ दबनिह रहल। िकछु कालक पछाइत   परान छुिट गेलइ। \nपरान छुिटते ब/gू6ूसक टोन हटा गोिहक/g24ू काटए लगल। काज अगुआएल देख लग जा पुछिलऐ- \n“केना-केना गोिह पकड़ै छहक?” \nअनभुआर बुिझ ओ आदमी हाथक इशारासँ गाछक छाहैरमे चलैक इ शारा केलक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \nगाछक छाहैरमे बैसते हमर नाओं पुछलक कहिलऐ, हमहूँ पुछिलऐ  तँ बाजल- \n“भोला तीयर।” \n‘भोला तीयर’ किह गोिह केना पकड़ै छै से कहए लागल- \n“पािनमे पैस गोिह लग जाइ िछऐ। नमती अ/g288 दािज कऽ ओकर न/gू6ूगैरसँ बँचैत अपन केहुनी आगू केने \nरहलॱ। आँिख ने तँ मुँह बौने रहल। जँ मुँह बौने रहल तँ ह/gू6ूइ -ह/gू6ूइ कऽ लोहाक क/gू6ूकोर मुँहमे दऽ दइ \nिछऐ। लोकक देहक ग/g288 ह गोिहक/g24ू मितसून बना दइ छइ। खाली न/gू6ूगैरसँ अपन बँचाउ केने रहै छी। ओना \nसभ कमला माइक परतापसँ होइए,  लोक बु/g254े थोड़े हएत। ” \nहम पुछिलऐ- \n“एकरा की करबै?” \nभोला तीयर बाजल- \n“मौस खेबै आ खलड़ी बेचबै।” \nसुिन गु/g2आ4 म भऽ गेलॱ। देशक दृ/gूय2 य  आँिखपर लटैक गेल। देशमे िकयो भिर िदन भोग करै पाछू बेहा ल \nअिछ,  तँ िकयो जानक कीमतपर दुरग/g288 ध  मौसक पाछू बेहाल अिछ। हाय रे हाय..! \nहमरा गु/g2आ4 म  देख ओ बाजल- \n“कोन ग/gू6ू रहै छी?” \nकहिलऐ- \n“बेला रहै छी।” \nकनी मन पािड़ पुन: पुछलक- \n“रौदी तीयरक/g24ू िच/g288 है िछऐ?” \nकहिलऐ- \n“मिमयौत भाइक गामक लोकक/g24ू िकए ने िच/g288 ह बै। गाम की कोनो शहर- बजार छी जे अपनो सम/gू64ग देख \nकऽ मुँह घुमा लेत।” \n“ओ साढ़ू िछआ।” \n“भैयारीए जक/gू6ू अिछ। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \nभैयारी नाओं सुिन बाजल- \n“तब केना जाए देब। गरीब छी तँए इ/g276 ज त नै अिछ। एहेन िश कार केलॱ आ अह/gू6ू चिल जाएब। साढ़ू \nकी कहता। हुनका पता लगतैन  तँ नै कहता जे खाइ डरे समाजस ँ मुँह चोरबै छी। एकर मौस बड़ \nसुअदगर होइए,  जिहना अ/g28ू डाएल रोहू, तेला एल ख/gूय4 सी होइए तिहना।” \n“मन तँ होइए,  मुदा कुसेसरक घी संगेमे अिछ। ओ/g254ै जाइ छी। ” \n“तँ की हेतै काि/gूू4   चिल जाएब।” \nमने-मन डरो हुअए। तेतबेमे एक गोरे आिब कहलकै- \n“भोला क/gूष2ा, पेटसँ चानीक हँसुली आ पइत िनकलल।” \nमुदा भोला लेल धैनसन। जेना कोनो नव बात निह। मुदा मन म ानल क जे भिरसक लोकक/g24ू िगरने \nअिछ। हमरा मुहसँ अनासुरती िनकलल- \n“आब की करबै, एकरा?” \n“मौस बना, सोना कमला माइक पिव/g255 पािनमे धोइ लऽ जाएब। अमैिनयासँ स/gू6ूझू पहर रा/g288 ह ब। झािल-\nिमरदंग बजा कमला माइक/g24ू मौस -भात-परसादी चढ़ाएब। सॱसे टोलक बाले- ब/g274 चे िमिल-जुिल कऽ खाएब।” \nहम पुछिलऐ- \n“आ चमड़ाक/g24ू?” \nकहलक- \n“सुखा कऽ रिख लेब। जखन बेसी भऽ जाएत तखन वेपारीक/g24ू खबैर देबइ। गाड़ी नेने औत , िगनती \nकऽ कऽ सभटा कीिन लेत।” \nओहो चिल गेल आ हमहूँ दुनू भ/gू6ूइ नाहपर चिढ़ िवदा भेलॱ।  \n◌ \nश/g2आ2 द सं/g27ष या : 2152 \n \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \nमातृभूिम \nिजनगीक अि/g288 त म चरणमे आइ अपन मातृभूिमक दश/gू6षन भेल। ओ भूिम जैठामसँ माए सिदछन नजैर   उठा-\nउठा देखैत रहैत, ओ /g2आय यारी, िसनेही, /g262ेमी, जीवन दाियनी, जीवन रि/g27य छ  नी भूिम, मातृभूिम। दश/gू6षन पिबते कमल \nमन कलैप  उठल मुदा असीम उ/g284 साहक संग उमंग संचािरत भेल। काि/gूू4   धिरक िजनगी आँिखसँ िछपए लगल, \nओझल हुअ लगल, मुँह नुकबए लगल। जइ िदन अपन जीवन दाियनी  भूिमसँ िवदा हुअ लगल रही,  पूण/gू6ष जुबा \nरही। नस- नसमे नव खूनक संचार होइत रहए। समु/g4य6ी जुआर जक/gू6ू जुआनी उठैत रहए। आशा-अिभलाषाक \nसंग पकड़ैले उ/g284 सािहत रहए। बाट नै  भेटने मातृभूिमक दश/gू6षन लाखो कोस दूर दुग/gू6षमे िछपल रहए। मुदा दश/gू6षन \nपिबते सत्-िच/g254 -आन/g288 द सँ खेलैत देख  , नमन केिलऐन । \nडा/g27य ट रीक िड /gूआषी /g262ा/g2आय त  किरते िबआह भेल। नीक गाम, नीक क/g288 य/gू6ू, नीक कुल-मूलक संग नीक दहेजो \nभेटल। केना नै भेटैत, जइ िड /gूआषीक म/gू64ग देश -िवदेशमे अिछ ओइमे बेकारी केतए-सँ औत। मुदा इंजीिनयर \nजक/gू6ू तँ निह , जे िड /gूआषी पेलोपर काज निह! तइले तँ साधनक ज/g265रत अिछ से अिछ केतए ? \nजुआनीक उमंग उिठते गेल। संयोगो नीक रहल जे बाइस बख/gू6षक अव/gूय4 थामे ओइ /g26या/g288 स मे जइमे महान्-\nमहान् दाश/gू6षिनक , त/g284/g284व -िच/g288 तक वै/g25ूािनक , कलाकार, सािह/g284 य कार, देशभ/g27य त ज/g288 म  नेने छैथ , काज करैक \nअवसर भेटल। रंगीनी दुिनय/gू6ूक /gूय4 वग/gू6ष, जेहेन ओतए सड़क तेहेन एतए घर निह। िबसैर   गेलॱ अपन भूिम , \nअपन मातृभूिम। ओना सोलह/gू82ी िबसैर    नै गेल रही, मुदा िवचारक आलमारीक पोथीक जाकमे, तर ज/g265र पिड़ \nगेल/gू7ू। अखनो मन अिछ , गामक िव/gू24ालयक देश व/g288 दना। हृदैमे नइ पहुँचल छल गंगा सन पिव/g255 जलधाराक \nसिरता, नै जनै छेलॱ मािटक सुग/g288 ध  आ गाछी-िबरछीक फल-फूलक महमही...। \nअनुकूल हवा पािब मन मोिहत भऽ गेल। जी तोिड़ िजनगीक पाछू पिड़ गेलॱ। कम/gू7षसँ िजनगी तँ हमरा \nिकए निह। नीक /gूय4 त रक पिरवार बनेलॱ, नीक ब/gू7ूक बैले/g288 स  अिछ। अपनोसँ बेसी खुशी पिरवारक सभ रहै \nछैथ। का रणो /gूय4 प/gूयू ट  अिछ,  बाल-ब/g274 चाक ज/g288 मे भेल, प/g27आी अनके घरमे रहैवाली। मुदा आइ मन बेकल िकए \nलगैए। वौराइ िकए अिछ?  एका/gूआषिच/g254 सभ िदन रहलॱ तखन बा/g288 ह ल मन पड़ाए केतए चाहैए?  की ‘आएल पािन \nगेल पािन बाटे-िबलाएल पािन!’ जइ मातृभूिमक गुणगान ब/g274 चा, वृ/gू2य सभ करै छैथ ,  तैठाम केतए छी?  बढ़ैत-\nबढ़ैत जिहना धन बढ़ैए, गाछ-िबरीछ बढ़ैए तिहना ने िवचारो बढ़ैए। मुदा एना िकए भऽ रहल अिछ जे आब \nऐठाम, माने पेिरसमे नै  रिह अपन मातृभूिमक रजकण बनब? \nजिहना बाइस बख/gू6षक वयसमे अपन गाम , समाज, भूिम-मातृभूिम छोिड़ पेिरस आएल रही,  तिहना आब सभ \nिकछु छोिड़ अपन /g262ेमी मातृभूिम , िसनेही मातृभूिमक कोरामे िव/g257ाम करब। मुदा निहय/g244 बुझैत रही तैयौ \nअबैकाल जिहना सभसँ असीरवाद लऽ नेने रही तिहना तँ एतौसँ असीरवाद लाइए िलअ पड़त। ज/g265र िलअ \nपड़त मुदा केकरासँ?  केकरोसँ निह! एतए ने अपन गंगा-यमुनाक जलधारा, ने िहमाल य-कैलाश सन पहाड़, ने \nगंगा-/g4यआहमपु/g255 सन धरती आ ने समु/g4य6 सदृश हृदए अिछ। जिहना प/g27आीक संग आएल रही तिहना जाएब। जँ \nओ नै जािथ तखन?  ओ नै जाए चाहती तेकर कारणो तँ कहती?  कहलयैन -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \n“आब ऐठाम नै रहब।” \nप/g27आी बजली- \n“तखन?” \nकहलयैन- \n“अपन मातृभूिमक दश/gू6षन भऽ गेल , ओतए जाएब।” \nप/g27आी उ/g254र देलैन - \n“सभ अपन- अपन मािलक होइए। जँ अह/gू6ू जाएब तँ जाउ। ” \nपुछलयैन - \n“अह/gू6ू?” \nबजली- \n“अपन कारोबार अिछ। बेटा- पुतोहु दुनू /g26या/g288 सक भऽ गेल। दुिनय/gू6ूक /gूय4 वग/gू6षमे रिह रहल छी। तखन \nकी?” \nमन पड़ल ओ िदन जइ िदन िजनगीक िहसाब जोिड़ आएल रही। प/g27आी संगे छेली। मुदा आइ ? जुग बीत \nगेल। िजनका सभसँ असीरवाद लऽ आएल रही भिरसक मिर-हिर गे ल हेता, गेलापर के हृदए \nलगौता! तखन?  तखन की?  िकछु ने! मुदा जाधैर   पहुँचब ताधैरक तँ उपाय चाही। िवदा भऽ गेल ॱ। \nएक समु/g4य6सँ िमलैत दोसर समु/g4य6क िवशाल जलरािश  क बीच जहाजसँ म/g4य6ास पहुँचलॱ। म/g4य6ासक \nब/g288 द रगाहमे उतैर अपन धरती, अपन देश, अपन मातृभूिमक/g24ू हृदैसँ नमन केिलऐन । मन पड़ल रामे/g258रम्। \nजखन म/g4य6ास आिब गेल छी तखन िबनु दश/gू6षने जाएब बचपना...। िवदा भेलॱ। \nधरती-समु/g4य6क बीच बनल रामे/g258रमक मि/g288 द र। एक िदस िवशाल जल-रािश क समु/g4य6 तँ दोसर िदस \nिखलैत-इठलाइत मातृभूिम आ ऊपर शू/g288 य  अकास। समु/g4य6ेक लहैरमे /gूय4 नान कऽ दश/gू6षन केलॱ। मि/g288 द रसँ िनकैलते \nखौजरीपर गबैत एकटा साधुक मुह/g24ू सुनलॱ, “अवगुण िच/g254 न धरो। ” जेना भूखक/g24ू अ/gू82 , िपयासक/g24ू पािन िखहािर \nदैत, तिहना मनमे भेल। जलखै कऽ गाम लेल गाड़ी पकड़लॱ। \nजंगल, पहाड़, नदी, मैदानक/g24ू िचरैत गाड़ी गाम लग पहुँचल। जे गाम किहयो न/g288 दन वन सदृश सजल \nछल- लहलहाइत खेत, र/gूय4 ता-पेरा िव/gू24ालयसँ सजल छल , धारक कटावसँ बीरान बिन गेल अिछ। ने एकोटा \nसतघिरया पोखैर बँचल अिछ आ ने पीपरक गाछक िन/g274 च/gू6ू िव/gू24ालय। घराड़ी, खेत बिन गेल अिछ आ पोखैर- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \nझ/gू6ूखैर घराड़ी। मुदा तँए की, ने गामक पिरवार कमल, ने लोक आ ने गामक नाओं।  गामक दिछनविरया \nसीमापर पहुँचते एकटा नवयुवकक/g24ू पुछलयैन  - \n“बाउ, की नाओं छी, अही गाम रहै छी?” \nनवयुवक बाजल- \n“हँ। रमेश नाम छी।” \nपुछलयैन - \n“गामक की हाल-चाल अिछ?” \n/g262/gूय2 न सुिन रमेश ठमैक गेल। िकए नै ठमकैत। नमती भल/g24ू नै बढ़ल हुअए  मुदा रंग आ चौराइ तँ \nज/g265र चतिरये गेल अिछ। भिरसक चेहरा देख डरा गेल अिछ। मुदा डर तँ ओतए बढ़ैए जेतए डरिनहारक/g24ू \nआरो डेराएल जाइत। से तँ नइ अिछ। मधुआएल मन मुि/gूय4 क याइत मुँह खोिल िनकलल- \n“बौआ, चालीस बख/gू6ष पूव/gू6ष अही मािट -पािनक बीच डा/g27य ट र बिन िवदेश गेलॱ...।” \nमधुर बोली सुिन रमेश बाजल- \n“गाममे के सभ छैथ ?” \nकहिलऐ- \n“िकयो निह। जेहो हेता, हुनको छोिड़ देिलऐन । जखन छोिड़ देिलऐन  तँ वएह िकए पकड़ता।” \nरमेश पुछलक- \n“रहबै केतए..?” \nबजलॱ- \n“सएह गुनधुनमे छी।” \nरमेश कहलक- \n“हम तँ महॴसवािर करै छी, आन िकछु जनै नै छी। चलु व/gूय4 तीपर पहुँचा दइ छी।” \nव/gूय4 तीपर पहुँचा रमेश घुिम गेल। हम ठमैक गेलॱ। तैबीच नजैर पिड़ते पूबािर भागक घरवारी ओ/g254ैसँ \nपुछलैन - \n“केतए जाएब?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n41 \n \nकहलयैन- \n“/g4यआ/gूू2पुर। ” \nघरवारी कहलैन - \n“/g4यआ/gूू2पुर तँ यएह छी। एमहर आउ। ” \nमनमे सबुर भेल। हूबा बढ़ल। अपन गामक चािल बढ़ल। लफैर कऽ दरब/g276 जापर पहुँचलॱ। घरवारी \nकहलैन - \n“थाकल-ठेिहयाएल आएल छी, पिहने पएर धोउ। चाह बनौने अबै  छी, ताबत कपड़ा बदैल   अराम \nक/g265। आइ भिरक तँ अ/g2आू यागत भेलॱ,  काि/gूू4  क िवचार काि/gूू4   करब।” \nकिह आँगन जा चाह अनलकैन। दुनू गोरे चाह पीबैत रही,  कहलयैन- \n“हमहूँ अही गामक वासी छी। नोकरी करए बाहर गेल रही। अपन  घरािड़यो अिछ आ दस बीघा \nचासो।” \nओ बजला- \n“हमहूँ आने गामक वासी छी। नानाक दोखतरीपर छी। तँए, ने गा मक आँट-पेट जनै छी आ ने पुरना \nलोक सभक/g24ू जनै िछऐन। ” \nकहलयैन - \n“हम डा/g27य ट र छी।” \nओ बजला- \n“तखन तँ गामक देवते भेलॱ। जाबे अपन ठर नै बिन जाइए ताबे एतै रहू। अितिथ- अ/g2आू यागतक/g24ू खुऔने \nआरो बढ़ै छइ।” \nठौर पािब मन खुशी भेल। जीबैक आशा देख प/g27आीक/g24ू फोन लगेलॱ- \n“हेलो..” \nप/g27आी उ/g254र देलैन  - \n“हँ, हँ, हेलो।” \nकहलयैन -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n42 \n \n“गामसँ बजै छी। पुन: घुिम कऽ पेिरस नै आएब। अहूँ जँ आब ए चाही,  तँ चिल आउ।” \nप/g27आी कहलैन  - \n“चूक भेल जे संगे नै गेलॱ। जाधैर   अह/gू6ू छेलॱ ताधैर क  आ अखनमे जीवन- मृ/g284 युक अ/g288 त र आिब गेल \nअिछ।” \nकहलयैन - \n“जखने मन हुअए तखने चिल आएब।” \nओ बजली- \n“फोन रखै छी..?” \n◌ \nश/g2आ2 द सं/g27ष या : 1048 \n \n  \n  \nभबडाह \nचहकैत िचड़ै सबहक चलमली कानमे पिड़ते िन/g284 यान/g288 द क/gूष2ाक नीन िछटैक गेलैन । कोनो काज करैसँ \nपिहने तक/gू6ष-िवतक/gू6ष ओहने महत रखैत जेहेन िनरजन आँिखए िदनमे चलब होइत। ओछाइनेपर पड़ल -पड़ल नजैर  \nआजुक समैपर गेलैन । काि/gूू4   शिन, राखी पाबैन छी। परसू रिब, िवदे/gूय2 वर /gूय4 थानमे ठसम-ठस मेला हएत। \nहएबो उिचत, एक तँ बै/gू24नाथ बाबा सौनक पूिण/gू6षमा िवदे/gूय2 व रमे बीतबै छैथ , दोसर कमलो उमड़ल अिछ, एक \nसंग दुनू काज...। \nभैयारी रिहतो जिहना भिवस/g4य6/gूयू टा युग/g4य6/gूयू टासँ ऊपरक सीढ़ी होइत, तिहना ने औझुकेपर काि/gूू4   ठाढ़ \nहोएत। का/gूू4ुक सु/g265ज केहेन उगत ई तँ /g262/gूय2 न अिछए। चािरम िदन पनरह अग/gूय4 त  छी,  भारतक /gूय4 वतं/g255ताक \nचौसैठम वष/gू6षग/gू6ूठ। सािठ बख/gू6षक उपरा/g288 त  अनािड़यो- धुनाड़ी लोक विर/gूयू ठ  नागिरकक उपहार पबैत तेहेन ठाम \n/gूय4 वतं/g255ता की आ देश केतए ! मुदा लगले मन घुिम गाम िदस बढ़लैन । िह/g288 दु-मुसलमानक गाम। एक \nपनरिहयासँ जिहना िह/g288 दु राधा-कृ/gूयू णक झूलासँ लऽ कऽ भोला बाबाक जलढरीमे /gूयष य/gूय4 त  तिहना मुसलमानो दस \nिदन ऊपरेसँ रोजा- नवाजमे /gूयष य/gूय4 त ... । एको पाइ लोक नै बँचल जे धम/gू6षक काजमे नै लागल हुअए। सभ \nधम/gू6षक काजमे हृदैसँ जुटल ... । जखन सोलह/gू82ी लोक पिव/g255 मने धम/gू6षक काजमे जुटले छैथ   तखन िनसिचत \nगामक क/g2आ8 याण हेबे करत..!  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n43 \n \n/g262ेिमकाक आगू जिहना /g262ेमी दुिनय/gू6ूक/g24ू िन/g274 च/gू6ू देख ऊपर /g4षयमण करैत तिहना िन/g284 यान/g288 द क/gूष2ाक मन \nक/g2आ8 याणक संग टहलए लगलैन । उ/g284 साह जगलैन ! फुरफुरा कऽ ओछाइनसँ उिठ कलपर जा मािटये-सँ चा िर \nघूसा द/gू6ूतमे लगा, आँगुरेक जीिभया कऽ ह/gू6ूइ -ह/gू6ूइ चािर कुड़/gू65 मािर , चािर घॲट पािनय/g244 पीब लेलैन । आ आँिख \nउठा बाड़ी िदस तकला तँ प/g27आीक/g24ू मचानपर चठैल तोड़ैत देखलैन । आँिख उतािर गाम िदस िवदा  भेला। \nदरब/g276 जापर सँ आगू बिढ़ते िहयौलैन  तँ बुिझ पड़लैन  जे घर-दुआर छोिड़  लोक चौके िदस आिब गेल \nहेता, तँए नीक हएत जे चौके िदस जाइ। यएह सोिच िन/g284 यान/g288 द  काका आगू बढ़ैक िवचार केलैन । डेग \nउिठते मन िसहरलैन । भाए- बिहनक ओहन पव/gू6ष काि/gूू4   छी जइमे दुनूक /g262गाढ़ /g262ेमक िसनेह -िस/g27य त  जलक उदय \nहएत। आशाक संग िजनगीक िबसवासो जगलैन । डेग बढ़ौलैन ।   \nपनरह- बीसटा ड/g2आ4 हाएल चठैल खॲइछामे नेने सुिचता काकी मु/gूय4 की दैत, गदगद होइत जे मिहना िदन तँ \nचलबे करत, तेकर पछाइत   ने दॱजी हएत। सालमे जँ ए/gूष2ो पनरिहया चठैलक तरकारी खा लेब तँ की \nचीिनय/gू6ू िबमारी हएत। लफड़ल आिब पछबिरया ओसारपर सूपमे चठैल उझैल पुतोहुक/g24ू पुछलिखन - \n“किनय/gू6ू, दोकानोक काज अिछ?” \nिड /g2आ2 बा-डु/g2आ2 बी हड़बड़बैत पुतोहु कहलकैन- \n“हँ।” \n“की सभ लेब?” \n“नोन, हरदी।” \nपुतोहुक स/gू6ूस सुिचता काकीक/g24ू िकछु गम/gू6ष बुिझ पड़लैन । मुदा तेकरा अनठा देलिखन। मनमे उिठ \nगेलैन- नोनक पौकेट दस /g265पैआमे देत , हरिदयो की  कोनो स/gूय4 ता अिछ। ओकरो पौकेट दस /g265पैआसँ कममे \nकह/gू6ू दइ छइ। हाथमे तँ पनरहेटा /g265पैआ अिछ। केना दुनू चीज लेब ? मन फुनफुनेलैन । बड़बड़ाए लगली- \n“केहेन बिढ़य/gू6ू खुदरा-खुदरी नून िबकाइ छेलै, जेतबे जेकरा सकरता रहै छेलै से तेतबे लइ छेलए। \nआब तँ तेहेन पोिलिथनक पौकेटमे रहैए जे कमो रहत तँ बिनय/gू6ू कहत जे घिम गेल हएत। खाएर एक \nचुटकी नूने ने कम देत। एक-ने-एक िदन सैिरयत िदअ पड़तै।”  \nजिहना ब/g274 चा लगले कनैए, लगले हँसैए तिहना सुिचता काकीक/g24ू मन लहरए लगलैन । लहरैत मन \nकहलकैन- जे नून हाथीक/g24ू गला दइए ओ /g2आय लाि/gूय4 ट  कक/g24ू की नै गलबैत हएत। आब की कोनो नून खाइ छी \nआिक /g2आय लाि/gूय4 ट  कक रस पीबै छी। हे भगवान!  तोरे हाथ-बाठ छह। जेते िदन जीबए दैक हुअ से जीबह िदहह , \nनै जे लऽ जाइक हुअ तँ लऽ जिहहह। कहू जे /g2आय लाि/gूय4 ट केक कलमे पािन पीबै छी, दोकानक चीज-बौस अनै \nछी, खाइ- पीबैक समान रखै छी। जू/g254ा-च/g2आय प ल, कपड़ा- ल/g254ा पिहरै छी...।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n44 \n \nमुदा लगले मन पुतोहु िदस घुमलैन। कहू जे चािरटा गाछ घरोक दावापर हरदी रोिप लेब तँ साल भिर \nकीनए पड़त। जाबे माल-जाल नै छेलए ताबे बाड़ी-झाड़ी करै छे लॱ। आब तँ मालोक नेकरमसँ नहाइयो-\nखाइयोक पलखित नै होइत रहैए। किनय/gू6ू सहजे  किनय/g24ू छैथ। कोनो लूिर -ढंग बाप-माए िसखा कऽ \nपठौलिखन आिक सो/g2आ8 होअना सासुरे भरोसे छोिड़ देलिखन। मुदा गलती बुड़होक छैन । कोन दुम/gू6षितया चिढ़ \nगेलैन  जे चिरकोसी पारक पुतोहु उठा अनलैन !  एकेटा व/gूय4 तुक चिर-चिर, पँच- पँच तरहक िव/g288 यास बनैए, \nज/g265रतक िहसाबसँ /g265प बदैल    उपयोग होइत। तैकालमे कहती जे खाली अ/g2आ8 लूक, त/g264आ , भुजुआ, भुिजया टा \nबनबैक लूिर अिछ..! \nअपसोच करैत सुिचता काकी बजली- \n“जा हे भगवान!  जे पुत हरवािह गेल देव-िपतर सभसँ गेल!  कोनो मनोरथ रहए देलह!  जखन मनोरथे नै \nतखन सतयुग, /g255ेता, /gू25ापरे की !” \nतैबीच मोख लागल ठाढ़ पुतोहु बजली- \n“आइ शुकरवारी िछऐ। जखन चौक िदस जाइते छैथ  तँ अंगुरो आ केरो फलहार-ले नेने अिबहैथ।” \nपुतोहुक बात सुिन सुिचता काकी छगु/g288तामे पिड़ गेली। मनमे हुअ लगलैन जे एक हजार बात ए/gूष2ेबेर \nकिह िदऐन  मुदा केतौ-केतौ निहय/g244 टोक देब नीक होइत अिछ। तँए , िकछु बजैसँ काकी परहेज केली। मुदा, \nजिहना आिगपर चढ़ल पािनक बरतनमे ताउ लिगते तरसँ बुलकारा उठ ए लगैत तिहना मनमे उठए लगलैन । \nकहू जे अखन पनिपआइक बेर छै, पिहने तेकर ओिरयान कऽ पु/g264ख -पा/g255क/g24ू खुआएब , अपनो खाएब आिक \nसौझुका फलहारक ओिरयान करब। बीचमे कलौ सेहो अिछए। भगवा नो टेिबये कऽ पुतोहु देलैन । एहेन-एहेन \nिगरथािन बुते केते िदन घर-पिरवार चलत..? \nकाकीक/g24ू चुप देख पुतोहु दोहरबैत बजली- \n“नइ सुनलिखन। जखन चौक िदस जेबे करती तँ अंगुरो आ केरो नेन िह अिबहैथ।” \nपुतोहुक बात सुिनते काकीक मनमे जेना तरंग उठलैन ,  तिहना तर/gू7ूग   कऽ बजली- \n“अह/gू6ू सभ कोन उपास करै छी जे सहैसँ पिहने  फलहारेक ओिरयान करए लगै छी। कहुना-कहुना तँ \nसातटा हिरबासय केने छी। कह/gू6ू किहयो पिहने फलहारेक ओिरयान करै छेलॱ। ” \nश/g2आ2 द -वाण जक/gू6ू सासुक बात पुतोहुक हृदैमे लगलैन । तीर बेधल िचड़ै जक/gू6ू छटपटाइत पुतोहु बजली- \n“अपना जे मन फुरै छैन सएह करै छैथ  से बड़बिढ़य/gू6ू मुदा हमरा बेरमे भबडाह हुअ लगै छैन !” \n‘भबडाह’ सुिन कािकयोक मन बेस/g2आ4 हार भऽ गेलैन । कहलिखन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n45 \n \n“किनय/gू6ू, हम भबडािह नै छी जे केकरोसँ भबडाह करब। आँिख तकै छी तँए िच/g288 ता अिछ। अखने \nआँिख मूिन देब, घर स/g2आ4 हारए पड़त तखन अहूँ यएह बात बुझबै।” \nभ/g28ू डार कोणक जेठुआ गड़े जक/gू6ू दुनूक बीच रसे-रसे अ/g288 ह र-िवहािड़ उठए लगल। िकयो पाछू हटैले \nतैयार निह। दुनूक सीमा-सरहद टुिट- एकब/gू26 भऽ गेल। ए/gूष2े-दुइए िधयो-पुतो आ जनीजाितयो सभ आबए \nलगली। आँगन भिर गेल। \nचौकसँ िकछु पाछूए िन/g284 यान/g288 द  काका रहैथ  िक मनमे उठलैन , चौरंगी हवा बहैक समए अिछ।  कखन \nकोन हवा केमहरसँ उठत आ घर- दुआर खसबैत केमहर मुह/g24ू चिल जाएत तेकर ठेकान निह। ठोर िबदैक \nगेलैन । हुलकी दैत मु/gूय4 की बहरेलैन - \n“एह, अजीब- अजीब करामाती मनुखो सभ भऽ गेल। किनय/g24ू गलती िवधातोक भेलैन   जे सॴग- न/gू6ूगैर \nकािट लेलिखन।” \nतहीकाल लॉड/gूय4 पीकरक अवाज िन/g284 यान/g288 द क/gूष2ाक कानमे पड़लैन । राधा- कृ/gूयू ण मि/g288 द रपर झूला चिल \nरहल अिछ। अवाज सुिन मन पसीज गेलैन । सौन मास। सुहावन। मन भावन। िवशाल वसु/g288 ध रा, रंग-रंगक \nव/gूय4 /g255  पिहर मधुमय वातावरणक बीच, िबहुँिस रहल अिछ। कृ/gूयू ण क कदम-सँ-कदम िमलबैत राधा िबहुँसैत झूला \nझूलए कदमक गाछ िदस जा रहल छैथ। असीम उ/g2आ8 लास। अद/g2आ4 य  साहस दुनूक बीच। कातेसँ गाछमे गोल-\nगोल, लाल-पीअर झुमका लगल फल- फूलसँ लदल देख राधा कृ/gूयू णक/g24ू पुछलिखन - \n“डोरी लगा डािरमे झूला लगाएब आिक डािरयेपर बैस झूलब?” \nराधाक /g262/gूय2 न सुिन कृ/gूयू ण आँिखयेक इशारासँ उ/g254र देलिखन - \n“जेहेन समए तेहेन काज।” \nचौकक गनगनाइत अवाज, िन/g284 यान/g288 द क/gूष2ाक िधयान अपना िदस िखंचलकैन । तखने एकटा नवयुवकक/g24ू \n/gूय4 कूलमे भेटल बिहनक साइिकलपर जाइत मुहसँ- ‘रेशम की डोर’ गुन गुनाइत सुनलैन । \nिच/g2आय पी सजल िवदेशी व/gूय4 /g255 मे डुमल युवक। जिहना िदन- राितक म/g287 य  जाड़- गरमीक म/g287 य क संग \nिजनिगयोक म/g287 य मधुआएल होइत तिहना क/gूष2ाक मनमे भेलैन । युवकक/g24ू पुिछ देलिखन - \n“बाउ, पिरवारमे के सभ छैथ ?” \nयुवक कहलकैन- \n“बाबा, िहनका सबहक चरणक दयासँ सभ छैथ। माइयो-बाबू आ दूटा  बिहनो अिछ। एक बिहन सासुर \nबसैए, जेतए जा रहल छी आ दोसर पढ़ैए। सोलहम बख/gू6ष िछऐ। दू-तीन साल बाद िबआहो करब।” \nकाका पुछलिखन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n46 \n \n“अपने?” \nयुवक कहलकैन- \n“बाबा, ई देवतु/g2आ8 य  छैथ, झूठ नै बाजब। अपना खेत- पथार निहय/g24ू जक/gू6ू अिछ मुदा खेतबला सभक/g24ू \nबाहर गेने बँटाइ खेत पय/gू65/g2आय त  अिछ। एक जोड़ा बरद रखने छी। बाबू-माए खेते-पथारमे खटै छ ैथ, अपने \nब/g2आ4 ब इमे रहै छी।” \nकाका पुछलिखन- \n“राखी पाबैन तँ काि/gूू4   िछऐ, आइए िकए जाइ छी?” \nयुवक कहलकैन- \n“साल भिरपर ब/g2आ4 ब इसँ एलॱ हेन। एको िदन पिहने जँ बिहनक ऐठाम नै जाएब, स े केहेन हएत? भिगनो-\nभिगनी-ले आ बिहनो-बहनोइ-ले सालो भिरक कपड़ा नेने जा इ िछऐन। काि/gूू4   बेरमे घूमब तखन छोटकी \nबिहनक हाथे राखी पिहरब। अ/g274 छा अखन जाइ छी बाबा। काि/gूू4   फेर घुमती बेर भ/g24ूट करब। ” \nकाका कहलिखन- \n“काजे जाइ छी। जाउ?” \nजेना-जेना ओ युवक साइिकलसँ आगू बढ़ल जाइत तेना- तेना िन/g284 यान/g288 दो क/gूष2ाक मन दौड़ए लगलैन । \nमनमे एलैन  पैछला सालक मोबाइिलक घटना। कनी मन खुशी भेलै न । बुदबुदेलैथ- \n“अजीब-अजीब मदारी सभ अिछ। गड़ लगा-लगा नचबैए।” \nमन /g265कलैन । पिहनेसँ ने लोक िकए बुझैए जइसँ एहेन- एहेन घटनाक/g24ू बढ़ैये ने देत। मुदा मन \nठमकलैन । घटना भेल। राखी पाबैन िदन, दस बजे राितमे ब/g2आ4 बैसँ एक गोरेक/g24ू मोबाइलसँ समाचार आएल जे \nबौआ सबहक हाथक राखी ज/g2आ8 दी खोिल िदयौ नै तँ अनहोनी घटना हएत! एमहर मुह/g24ू-मुँह समाचार पसरब \nशु/g265 भेल , ओ/g2आ4 हरसँ मोबाइिलक समाचार िद/g2आ8 ली, कलक/g254ा, बंगलोर इ/g284 यािदसँ अकासमे गनगनाए लगल। ह/gू6ूइ -\nह/gू6ूइ राखी हाथसँ उतरए लगल। भिर राितक हलचल िदनक दस बजे धिर चिल ते रहल। राित भिरक नीनो \nिदनेमे वौआ गेल। मुदा दस बजेक पछाितक तीखर रौद पािब वातावरण शा/g288 त  भेल। \nिन/g284 यान/g288 द काकाक/g24ू मनमे उठलैन   बाल- ब/g274 चाक संग माए- बापक स/g2आ4 ब/g288 ध ? ओतए केना मनुखक वंश आगू \nमुह/g24ू ससरत जेतए माइए -बाप दु/gूय2 म न बिन ठाढ़ भऽ रहल अिछ?  तहूमे िजनगीक अि/g288 त म बेलामे निह, उदयक \nतीिनय/g24ू मासमे हिथयार लऽ आगूमे ठाढ़ भऽ जाइत अिछ ..! \nमन तुरछए लगलैन । थूक फेक मन ह/g2आ8लुक केलैन । मन पड़लैन  भाए-बिहनक ओ पुरान बात। भाए \nबिहन ऐठाम पहुँचल तँ बिहन भायक/g24ू कहलकैन  - भैया जखन अकासक डगर उ/g254रे दिछने हएत तखन आएब।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n47 \n \nमन पिड़ते उठलैन  सालो भिर तँ /g262ाकृितक संग खेल होइते रहैए  , िजनगीसँ केतेक लग धिर स/g2आ4 ब/g288 ध  बिन \nसकैए, तेतबे ने? \nजेना मेघौनमे हवाक िसहकी लगने घुसकैत- फुसकैत तिहना िन/g284 यान/g288 द क/gूष2ाक मन घुसकलैन । देखलैन  \nजे चकेबा कोन तरह/g24ू बिहन समाक/g24ू जरैत वृ/g288 दावनमे संग दऽ रहल छैथ। जे मनुख िच/g254ी-कौड़ी फेक नागसँ \nदो/gूय4 ती करैत बाघ,  िसंह आ भाउल सिहत गाए,  महॴस तथा बकरीक संग मुिनयासँ हंस धिर /g262ेमसँ एकठाम \nरहैत ओकरा मनुखसँ एते घृणा िकएक छइ। जिहना धी-जमाए-भिगना  लेल कहल जाइत, ओइमे िकयो अपन \nनिह। तिहना भाए- बिहनक/g24ू महॴसक सॴग सदृश कहल जाइत। एक जाितक संहार कऽ बगीचाक क/gू6ूट हटाएब \nकहल जाइत अिछ। मन तर/gू7ूग गेलैन । \nतखने एकटा बेदरा आिब कहलकैन - \n“बाबा, अँगनामे िबड़/gू76 उठल अिछ। ” \nबेदरासँ िकछु पुछब िन/g284 यान/g288 द  काका उिचत नै बुझलैन । उड़ैत अकासमे कौआ अपन ट/gू6ूिह थोड़े \nदोहरबैए। ओ तँ समैक घड़ी छी। \n..मन आँगन पहुँचलैन । प /g27आीपर नजैर   पिड़ते िवचार उठलैन । झगड़ी आिक रगड़ी ओहो छैथ। बुढ़ \nभेलॱ, एतबो होश नै रहै छैन । होशो केना रहतैन  जइ पिरवारक/g24ू फुलवाड़ी सदृश िजनगीक कमाइसँ बनौने \nछैथ तेकरा जँ िकयो उजाड़ए चाहत से केना उजाड़ए देिथन। मुदा रगड़ी रिहतो एकटा गुण तँ छै/g288 हे  जे ने \nर/g272 ग ड़ ठाढ़ करैमे देरी लगै छैन आ ने सीढ़ीक भीतर फिरयबैमे। \n..नजैर  पुतोहु िदस बढ़लैन  अजीब-अजीब लोको सभ फिड़ गेल । कहत जुगे बदैल   गेल। मुदा की  जुग \nबदलल से कहबे ने करत आ कहत जे जुगे बदैल   गेल!तहमे ते हेनठाम देखाएत जे अनेरे देहमे झड़क उठत। \nसासुक/g24ू उनटा-पुनटा पुतोहु कहिथन तैकाल जुग बदैल   गेल। मुदा सासुक लगौल फुलवाड़ीक/g24ू केते समृ/gू2य \nबनेलॱ तइ काल..?  जिहना अपन बाप- माए लगसँ कािन कऽ एलॱ तिहना अहू पिरवारक/g24ू कनाएब ! अनठा कऽ \nिन/g284 यान/g288 द  काका चौकपर पहुँचला। \nचौकपर पहुँचते चाहक दोकानमे गदिमशान होइत देखलैन। चाह पीबिनहार अपना धुिनमे आ दोकानदार \nअपन धुिनमे। चाहबला आिग-अगॲरा होइत जे सभटा फोकिटया आ िब बैस पूजी बुड़बै पाछू अिछ। िगलासपर \nिगलास चाह ढारने जाइए आ पाइक कोनो पते निह! \nमुदा खुिल कऽ ऐ दुआरे नै बजैत जे अखन दोकानपर सँ थोड़े च िल गेल जे बुझबै पाइ बुिड़ गेल। \nतँए दम किस िलअए। ओना भीतर शंका पुन: उिठ जाइ। चेहरा िमल ानी करै तँ वएह चेहरा बुिझ पड़ै जे \nअदहासँ बेसी ओहन अिछ जे सौ-पचास पीब-पीब कऽ दोसर दोका न पकैड़   नेने अिछ। िकछु जे अिछ \nओकरासँ कोनो नै कोनो काज हेबे करत। तँए पिहलुके उपकार न े पछाइत   जुआ कऽ नमहर भऽ जाइए। \nतँए मु/gूय4 की दऽ दोकानदार मन मािड़ िलअए।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n48 \n \nमुदा चाह पीबिनहारक उ/g284 साह िभ/gू82े रहए तँए चाहबला िदस िकयो तकबे ने करैत। खाली एतबे कहैत \nजे दूध जरा कऽ /gूय4 पेशल बनाएब। ग/g2आय पोक धारा एहेन रहै जे जिहना जुलुशमे लोक पैरमे लगैत ग/g288 दगीक/g24ू \nर/gूय4 तापर आरो चािर बेर रगैड़  आगू बढ़ैए तिहना। एक संग अ नेको पव/gू6ष। लोक भल/g24ू लोकसँ जेते हिट जाए , \nमुदा पाबैन थोड़े हटत। कम- बेसी भल/g24ू भऽ जाए। अजीब -िसनेहक संग राधा- कृ/gूयू ण ब/gू6ूिह -मे-ब/gू6ूिह जोिड़ झूला \nझुलै छैथ। भाए- बिहनक बीच एहेन पव/gू6ष दोसर कह/gू6ू अिछ। भरदुितया तँ भरदुितये छी। कमलाक जल सेहो \nबै/gू24नाथ बाबाक/g24ू िवदे/gूय2 व रमे भेटबे करतैन । अजीब उमंग- उ/g284 साहसँ हँिसते-हँिसते मिहना िदनक संक/g2आ8 प  िनमािह \nलइ छैथ। \nिन/g284 यान/g288 द  काकापर नजैर  पिड़ते /g262ेम कुमार चाहेक दोकानपर सँ कहलकैन  - \n“काका, एतै आउ। सभक/g24ू-सभ छैथ।” \nमु/gूय4 की दैत िन/g284 यान/g288 द  काका कहलिखन- \n“खाली लोकेटा नइ ने,  फगुआक रमझौआ होइए। अइमे की सुनब आ की  बाजब। तइसँ नीक बाहरेमे \nआबह। चौसैठम /gूय4 वतं/g255ता िदवसक बरखी छी, नइ पान तँ पानक डि/g28ूटयो लऽ कऽ सुआगत करबे करबैन ।” \nतहीकाल अँगनाक समाचार नेने बेटा पहुँचलैन । हाथसँ आँिख मिल-मिल ब/g2आ8 लौसँ लिलया-किरया नोर \nबहबए चाहैत देख िन/g284 यान/g288 द काका बेटाक/g24ू बजैसँ पिहनिह पुिछ देलिखन- \n“िकए मन म/g288 हुआएल छह?” \n“दुनू गोरे[2] अँगनामे झगड़ा करै छैथ।” \n“झगड़ा शा/g288 त  किरतह आिक कहए एलह?” \n“हमर बात के सुनत?” \nमु/gूय4 की दैत िन/g284 यान/g288 द  काका घर िदस िवदा भेला। जेते घर लग आएल जािन तेते झगड़ ो नरमाएल \nजाइत रहइ। सुनै दुआरे क/gूष2ो छोटकी डेग बनबैत रहैथ । मुदा जिहना-जिहना डेग छोट होइत जािन तिहना-\nतिहना अिछयाक मुरदा जक/gू6ू झगड़ा शा/g288 त  भऽ गेल। \nदुआरपर पहुँचते िन/g284 यान/g288 द  काका देखलैन  जे जिहना भारी काज केलापर वा रौदाएल एल ापर छाहैरमे \nठाढ़ भऽ नमहर- नमहर स/gू6ूस लैत तिहना अँगना-दलानक कोनचर लग ठाढ़ भऽ प/g27आी स/gू6ूस छोिड़ रहल छैथ।  \nआगू आँिख उठा देखलैन  तँ पुतोहु थारी- लोटा मँजैबला ओचोना लग ठंठाइते स/gू6ूस छोिड़ रहल छैथ। \nबजैत िकयो निह। \nजिहना मुकदमाक खलीफा मु/gूषआालह बिन लड़ैमे /g262ित/gूयू ठा बुझैत, तिहना दुनू गोरेक/g24ू देख िन/g284 यान/g288 द क/gूष2ाक \nमनमे उठलैन  केकरो /g262ित/gूयू ठाक सीमामे नइ जेबाक चािहऐ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n49 \n \n◌ \nश/g2आ2 द सं/g27ष या : 2105 \n \n  \n  \nपिरवारक /g262ित/gूयू ठा \nसमाजमे सभक/g24ू छगु/g288 ता लगैत जे होइत िभनसर सॱसे गाम हड़-हड़-खट- खट शु/g265 भऽ जाइए मुदा \nकमला क/gूष2ाक पिरवारमे एको िदन  नै सुनै छी, तेकर की कारण?  जिहना रंग-िबरंगक लोक समाजमे रहैए \nतिहना ने रंग-िबरंगक रोगो-िबयािध आ ि/gू8आ  यो-कलाप रहैए। मुदा लंकाक िवभीषण जक/gू6ू यमुना काकी-कमला \nक/gूष2ाक पिरवार केहेन हलसैत -फुलसैत कलशै छैन..! \nबहुत आँट- पेटक पिरवार कमला क/gूष2ाक निह। आने पिरवार जक/gू6ू अपन दसे क/gू27ा जमीन। मुदा पनरह \nक/gू27ा बँटाइयो करै छैथ। जइसँ सिह -मिर कहुना साल लिग जाइ छैन । ओना,  आन पिरवार जक/gू6ू िधया-पुता \nझमटगर निह,  िसिरफ चािरये गोरेक पिरवार छैन। दू परानी अपने आ बेटा- पुतोहु। हँ! मुदा डोरामे ग/gू6ूिथ \nजिहना फूलक माला बनैत तिहना पिरवारोक डोरा स/gूष2त छैन। अपन- अपन सीमाक बीच चा/g265 गोरे को/gूू4ुक \nबरद जक/gू6ू चौबीसो घ/g288 टा चलैत रहै छैथ। ओना गामक अदहासँ बेसी पिरवारक सम/gू64ग गाम -सँ-बाहर धिर रिह \nपिरवार चलबैत, मुदा कमला का/gूष2ाक पिरवारमे के बाहर जाएत तेकर अँटाबेशे ने होइत। कमला क/gूष2ाक \nमनमे रहैन जे ए/gूष2ेटा सम/gू64ग अिछ जँ ओ हो बाहरे चिल जाएत तँ बेर- कुबेरमे एक लोटा पािनय/g244 के \nदेत? मौका-कुमौकामे कोटो-कचहरी के करत?  तेतबे निह, जँ कहॴ िक/gूयू कारक समए बेमारे पिड़ जाएब तँ खेती-\nपथारी के स/g2आ4 हारत?  जनीजाित तँ जनीजाितये होइत, खेत केना जोताएत?  आ जँ खेते नै जोताएत तँ खेती \nकेना हएत?  जँ खेतीए नै हएत तँ पिरवार केना चलत?  अपन की आब ओ समरथाइ रहल जे बलधकेलो िकछु \nकऽ लेब...। \nजिहना कमला क/gूष2ाक मनमे अपन काजक ओझरी लगैत रहैन तिहना यमुनो काकीक मन ओझराएले \nरहैन। मनमे होिन जे मुँह झािड़ पितक/g24ू िकछु तँ निहय/g24ू किह सकै िछऐन मुदा पुतोहु लगा बेटाक/g24ू तँ किह \nसकै छी । जखने बेटाक/g24ू कहबै तखने ओहो ने सुनता। कोनो की कानमे ठेकी थोड़े रहतैन । \nरधवाक मनमे तेसरे बात उठइ जे िगरह/gूय4 तीक काज बेसी वरसातमे होइए। िमरिगसरा- अ/g4य6ाक पािन \nतेहेन होइए जे हाथ-पएर सड़ा दइए। एक तँ हाथ-पएर घबाह भऽ जाइए तैपर सँ काजो बिढ़ जाइए। तइसँ \nनीक जे परदेशे खटब। मुदा िवचार लगले रधवाक मनक/g24ू बदैल    दइ। बरहम /gूय4 थानक भागवत कथाक एकटा \nबात मन पिड़ जाइ। ओना सुनने रहए पनरहो िदन मुदा ए/gूष2ेटा बात मन रहलै। ओ ई जे ‘माए-बापक सेवा \nकरब बेटाक सभसँ पैघ धम/gू6ष छी। ’  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n50 \n \nपुतोहु लेल धैनसन। ‘कोउ नृप हौउ हमे का हानी।’ एकटा गारजनक/g24ू के क हए जे तीन-तीनटा \nगारजनक तरमे छी। जेहने िदन तेहने राित..! \nिपताक पीठपोहू बिन रधवा कमला क/gूष2ाक संग खेती-बाड़ीमे पुरैत। एते बात रधवा बुिझ गेल रहए जे \nखेतीक भिरगर काजमे हरवािह, कोदरवािह आ करीनवािह अिछ। ओ ना, धनरोपनीमे सेहो ड/gू6ूड़ दुखाइ छै तँए \nिपताक/g24ू ऐ सभ काजसँ फारकती दऽ देने रहैन। िगरहि/gूय4 तयो तँ अमरल/g254ी जक/gू6ू सघन होइए। काजक इ/g254ा \nनिह। कलमसँ कोदािर धिरक काज। जेते समए तेते काज पसािर ि लअ। तेतबे निह,  िकछु काज एहनो \nहोइत जइमे कम तर/gूषआुत होइत आ िकछु एहनो होइत जे तीन -तीन बेर केलोपर गड़बड़ाएले रहैत। तैपर सँ \nमेठिनय/g244 बेसी। भिरगर काज रधवा स/g2आ4 हािरयो लैत रहैन तैयो कमला काकाक/g24ू सोहरी लागल काज रहबे \nकरैन । जेते हाथ-पैरसँ करैथ  तइसँ कम बुिधयोक निह। मिहन ा, /gूआषह , न/g252/g255क काज सेहो रहबे करैन । कोन \nन/g252/g255क धानक बीआ िनरोग होइए आ कोनमे पाड़ने कलल/g272 गू भऽ जाएत,  कोन न/g252/g255मे कोन चीजक बीआ  \nपाड़ल जाएत आ कोन चीज रोपल जाएत इ/g284 यािद, बारहो मासक िहसाब क/g28ू ठ/gूय4 थ  रखने छैथ। जेकर खगता \nअखन धिर रधवाक/g24ू भेबे ने कएल। जेतेकाल काजमे लगल रहैत तेतबे बुझैत। ब/gू6ूकी समए ने मारी माछ ने \nउपछी ख/g254ा। िबना धैन -िफिकरक वैरागी जक/gू6ू चैनसँ रहैत। कमेनाइ -खेनाइ आ सुतनाइक िजनगी। तीनूक \nगितयो एकरंगाहे...। \nआँगनसँ बाहरक काज जिहना दुनू बापूत कमला क/gूष2ाक बीच अिड़याएल चलैत रहैन तिहना अँगनाक \nभीतरक काज दुनू सासु- पुतोहुक बीच चलैत रहैन। चूि/gूू4  -चीनमार बहारब-नीपब, घर-अँगना बहारबसँ लऽ कऽ \nथारी-लोटा धूअब, भनसा-भात करब धिरक भार पुतोहुक ऊपर। ज े पुतोहुओ आ साउसो बुझैत, तँए ने \nकेकरो चिड़यबैक ज/g265रत आ ने िकयो अढ़बैक आशा करैत। तिहना यमुनो काकीक काज रहैन। कोठीक \nअ/gू82 केना सुरि/g252त रहत , तैठामसँ लऽ कऽ माल-जालक थैर-गोबर केनाइ,  घास लौनाइ धिरक। ओना \nिक/gूयू कारोक समैमे आ कटिनय/g244-दौनीक समैमे िगरह/gूय4 ती काजमे सेहो काकी हाथ बँटबैत रहिथन। \nचीनी िमलमे जिहना एकठाम कुिश यार बोिझ ते, रेलबे िटकट लेिनहारक धाड़ी जक/gू6ू रसे-रसे आगू बढ़ैत \nतिहना कमला क/gूष2ाक पिरवार छैन। पिरवारमे ने मुह/gू6ू-ठुठी करैक कोनो जगह छैन आ ने कखनो से होइत। \nओना गाम नीचरस जमीनमे बसल तँए ऊँचरस जमीनक बारहो-िबरिह णीक खेती नै होइत। माने,  भीठ \nजमीन नै रहने भीठक उपजो निहय/g24ू। जइसँ गाममे बेख -बुिनयािद सेहो कम आ गािछयो-खरहोिर तिहना। तीन \nहीसमे बास आ एक हीसमे खेत-पथारसँ लऽ कऽ वािड़यो-झाड़ी धि र छैन। \nओना तँ छह ऋृतु होइ छै  मुदा िगरह/gूय4 ती लेल मूलत: तीन मौसम होइत। ऋृतु दुइए मासपर बदलैत, \nजखन िक फिसल तीन मासक उपरा/g288 ते बदलैत। िकछु- िकछु तीन माससँ क/g2आ4मो समैमे होइत मुदा बेसी तीन \nमाससँ बेसीए-मे। तँए मोटा-मोटी जाड़, गरमी आ वरसाती फिसल होइत। तहूमे ड/g288 डी-तराजू जक/gू6ू वरसात \nड/g288 डी पकड़ने अिछ आ तराजूक पलरा जक/gू6ू जाड़ -गरमी। एक- दोसराक दु/gूय2 म नो, िकएक तँ रहत कोनो \nए/gूष2ेटा। स/g288 यासी जक/gू6ू एक -दोसरक/g24ू नै सोहाइत। मुदा बीचमे जँ पंच नै रहत तँ झगड़ेमे दुनू लिग जाएत ,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n51 \n \nआगू की बढ़त। सालक वरसाते मौसम एहेन होइत जे सालो-भिरक भाग-तकदीर िनध/gू65िरत करैत। जिहना \nबेसी बख/gू65 भेने दहार होइए तिहना नै भेने रौदी। जे दुनू, िग रह/gूय4 तीक/g24ू जान मारैए। हँ! एहनो होइए जे जइ \nसाल समगम बख/gू65 भेल तइ साल सु/g2आू य/gूय4 त समए भेल। जइसँ िन/g274च/gू6ू-ऊपर एक रंग फिसल उपजल। जिहना \nकृ/gूयू ण अजु/gू6षनक/g24ू कहने रहिथन तिहना मौसमो होइए।  \nजइ धरतीपर गंगा, सर/gूय4 वती आ यमुना सन धार एकठाम िमिल कु/g2आ4 भ  सजबैए  तैठाम िदन-दहार ह/g284 या, \nबला/g284 कार अपहरण हुअए, िबनु बुिधक लोकक भरमार लगल रहए, मनुखक/g24ू मनुख नै बुझल जाए , तखन \nतीनूक संगमक कोन उपकार?  नमगर-चौड़गर आँट-पेटक तीनू धार जे हँसैत-िझ लहोिर खेलैत समु/g4य6मे समािहत \nहोइत, तैठाम..? \nहमरा सभक/g24ू ईहो नै ओझल रखक चाही जे एकैसम सदीक /gूय4 वतं/g255 /g262जातं/g255क बीच बास करै छी। \nअखन धिरक इितहासमे एते स/g252म मनुख ऐ धरतीपर नै भेल छल। तँए , दािय/g284 व  बनैए जे युगक संग पकैड़   \nयुग-युगा/g288 तरक धाराक/g24ू /gूय4 व/g274 छ बना चलए िदऐ। काल मनु/g27य खेटा क/g24ू निह , सभ िकछुक/g24ू /g262भािवत करै छइ। \nजखने सभ िकछु /g262भािवत हएत तखने जीवन -प/gू2यितमे ध/gूष2ा लगत। ओइ ध/gूष2ाक/g24ू िनि/gूयू /gू8आ य करैले जीवन-शैलीमे \nबदलाव आनए पड़त। जिहना बीतल युग तिहना बदलल। माने स/g284 युगमे जे ि/gू8आ  या-कलाप छल ओ /g255ेतामे आिब \nसुधरल, जइसँ बदलाव आएल,  युग-पिरव/g254/gू6षन भेल। तिहना /g255ेतासँ /gू25ापर भेल। तँए ज/g265री भऽ गेल अिछ जे \nसमय/gू64कन इमानदारीसँ हुअए। \nकहैले तँ कमला काका पिरवारक गारजन छैथ  मुदा अँगनाक सीमासँ अपनाक/g24ू बाहरे रखने छैथ। \nखेतक उपजावारी बाधसँ आिन प/g27आीक/g24ू सुमझा दइ छिथन। यमुनो काकी िक आब नव -नौतािर छैथ  जे \nपिरवारक ध/gूष2ा-पंजा नै बुझिथन। िजनगीक ध/gूष2ा-पंजा जीबैक बहुत िकछु लूिर िसखा देने छैन । \nसु/g2आू य/gूय4 त समए भेने काकीक मनमे खुशीक कोढ़ी शु/g265हे आ/g4य6ा न/g252/g255मे जे पकड़लकैन   से बढ़ैत-बढ़ैत \nअगहनमे भकरार भऽ फुला गेलैन । \nधान दौन होइते, आने साल जक/gू6ू यमुना काकी उसिनय/gू6ू करैसँ पिहने  उपजाक िहसाब बेटो-पुतोहु आ \nपितयोक कानमे दऽ देब, आने साल जक/gू6ू नीक बुझलैन । मने-मन बुदबुदेली- \n“केते धान भेल, तेकर केते चाउर हएत आ केते िदन चलत?” \n‘केते िदन चलत’मे ओझरी लिग गेलैन । लोकक पेटक कोनो िह साब अिछ,  देखैमे ने िबते भिरक बुिझ \nपड़ैए मुदा हािथयो खा-पी कऽ पचा लइए । फेर मन घुमलैन ।  जखन अपने पिरवारक बात अिछ तखन एना \nअ/g272 ग ह-िवग्  गह िकए सोचै छी?  देखले पिरवार नपले िसदहा। मुदा लगले यमुना काकीक मन आग ू घुसैक \nगेलैन । आन- आन पिरवार जक/gू6ू तँ अपन पिरवार नै अिछ। आन -आन पिरवारमे आनो-आनो उपाय छै मुदा \nअपना तँ से नइ अिछ। लऽ दऽ कऽ खेितयेक आशा अिछ। तहूमे एते िदन घटबी पुरबैले गाम-गाम महाजनो \nछेलै मुदा आब तँ ओहो नइ अिछ।  ‘ने ओ देवी आ ने ओ कराह।’  महाजनी मरैक कारणो भेल। राजे रोग  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n52 \n \nजक/gू6ू ने बािढ़यो-रौदी छी। जे जेहेन अिछ तेकरा तही /g265पे पकड़ै छइ। माने जे जेते कम आँट -पेटक \nओकरा ओते कम आ जे जेते नमहर ओकरा ओते बेसी नोकसान करै छ इ। तैसंग ईहो भेल जे गामक लोक \nबाहरसँ सेहो कमा-कमा आनए लगल। जइसँ महाजनीक बीच रोड़ा अँटकल। ओना बहरबैयो बाहरक बहुत \nबात तँ निहय/g24ू बुझैत मुदा िजनगीक िकछु बात तँ ज/g265र बुझए लगल। नै बुझैक कारण रहै जे पढ़ल -िलखल \nनै रहने एको गोरेक/g24ू ने ब/gू7ूकक नोकरी रहै आ ने करख/gू82ाक ऑिड  टरी। जैठाम धनक कँकोड़बा िबआन होइत \nसे िकयो ने बुझैत। मुदा िर/g27य शा चलौिनहार, ठेला ठेलिनहार, गोदाममे बोरा उठौिनहारक/g24ू लगक महाजनसँ भ/g24ूट \nज/g265र भेलइ। जिहना छोट ब/g274 चा हाथक ओंगरी मुँहमे लैत- लैत ब/gू6ूिहयो पकड़ए लगैत तिहना खुदरा महाजन \nलग एने भेल। ओना छोट महाजनी रहने साले भिरक लेन- देन चलैत मुदा प/g274 चीस हजारक सहयोगी तँ \nभेटल। बेटा-बेटीक िबआह, घर-घरहट आ बर-िबमारीक आशा तँ भेट ल। गामक महाजनीसँ सूिदयो छोट। \nजेतए आिसन- काितकक कज/gू6ष ए/gूष2े-दुइए मासमे सवैया-डेिढ़या वृि/gू2य   करैत तैठाम दस /g262ितशत िबयाजक बदला \nप/g274 चीस /g262ितशत िदअ पड़ैत , तेतबे ने। मुदा तैयो तँ असाने भेल। दोसर ईहो भेल जे आ ध-मन, एक-मन \nकज/gू6ष लेल जे भिर -भिर िदन साबेक जौरी खड़/gू6षए पड़ै छल सेहो ब/gू82 भेल।  \nदुनू बापूत–कमलो काका, रधवो– क/g24ू यमुना काकी बुझबैत कहलिखन - \n“एते धान भेल। एकर एते चाउर हएत आ एते िदनक पछाइत   फेर ऐगला अ/gू82 हएत। एते िदनमे एते \nस/gू6ूझ भेल , एतेटा आ/g257म अिछ । िदनमे एते िसदहा लगैए।” \nयमुना काकीक िहसाब सुिन कमला काका िवचारक दुिनय/gू6ूमे वौआ गेला। जेहो सुनलैन   सेहो रसे-रसे \nिबसरए लगला आ जे नै सुनलैन  से तँ निहय/g24ू सुनलैन । \nअपन /g262/gूय4 तावक अनुमोदन लेल यमुना काकी आँिख नचबए लगली। नचैत आँिख क खनो पितपर तँ \nकखनो बेटापर दैथ। आ उनैट  कऽ जखन पाछू तकैथ तँ टाटक अढ़मे बै सल पुतोहुपर नजैर पिड़ जाइन। \nसभ अपने- अपने दुिनय/gू6ूमे वौआइत ...। \nअपन /g262/gूय4 तावक उ/g254र नइ पािब यमुना काकी फेर दोहरबैत बजली- \n“अखन सोचै-िवचारैक समए अिछ,  तँ िकयो कान- बात नै दइ िछऐ आ जखन बेर पड़त तखन थु/gूष2म -\nथु/gूष2ा करैत िघ  नमा-घीन करब!” \nयमुना काकीक क/g264आएल बात सुिन कमला क/gूष2ाक भ/gूष2 खुजलैन । मनमे उठलैन  जे मुह/g244 चोरौनाइ \nनीक निह। बजला- \n“खेतसँ खिरह/gू6ून आिन तैयार कऽ आँगन पहुँचा देलॱ, आबो हमरे काज अिछ। आिक ओकरा उसनब, \nरौद लगा कोठीमे राखब। की सेहो पु/g264खे भरोसे छी। ” \nक/gूष2ाक उ/g254रसँ यमुना काकीक/g24ू घरक ल/gू5य मी मन पड़लैन । खुशीसँ मन नािच उठलैन । मुदा लगले, \nजेना घुरमी लगैए तिहना लिग गेलैन । बजली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n53 \n \n“जोड़ भिर धोती आिक जोड़ भिर साड़ी तँ िकयो साले भिर ने प िहरत। साल भिरक पछाइत   ओ \nथोड़े पिहरै-जोकर रहै छइ। एकर अथ/gू6ष ई नइ ने भेल जे व/gूय4 /g255क ज/g265रत मेटा गेल, साल भिर लेल मेटाएल, \nतोहूमे केते िबहंगरा अिछ। कहॴ चोिरये भऽ जाए आिक हेराइए  जाए, आिक कु/g254े-िबलाइ दकैर दइ,  आिक \nआिगए- छाइक /g262कोप भऽ जाइ। ” \nयमुना काकीक बात सुिनय/g244 कऽ कमला काका अनठा देलैन । चुप भऽ गेला। मुदा मनमे ओंढ़ मारए \nलगलैन  जे माए-बापक अछैत बेटा-पु तोहुक/g24ू पिरवारक िच/g288 ताक उ/g254री पिहराएब उिचत निह। ओना, काजक ढंग \nओहन िसखा देब नीक, जइसँ िजनगीमे किहयो िच/g288 ता नै सतबै। \nआगूमे बैसल रधवा, जेना सं/gूय4 कृत आिक अं/gूआषेजी सुिन कोनो ब/g274 चाक/g24ू होइत , तिहना सुनबे ने केलक। \nमुदा तैयो रधवाक मनमे घुिरआइ जे जे-गित सबहक हेतै से ह मरो हएत। तइले अनेरे माथ-कपार पीटब \nआिक धुनब नीक निह। रमरिटयासँ खढ़किटये नीक..! भरमे-सरम रधवा चुपे रहल। \nमुदा अढ़मे बैसल पुतोहुक मन बजैले लुस-फुस करैत। लुस-फु स करैक कारण जे के नै घर आिक \nगामक मुि/g27ष य  यारी चाहैए? मुदा वेचारीक/g24ू कोनो एहेन गड़े ने भेटैत जे िक छु बिजतैथ। एक तँ नव-नौतुक \nकिनय/gू6ू, दोसर नैहरोमे माए भानसे-भात करैक लूिरटा िसखौने। घरक  जुित-भ/gू6ूितक कोनो लूिर सीखेबे ने \nकेलकैन। केना सीखेबो किरतैथ ?  सभ गाम आ सभ पिरवारमे िकछु-ने- िकछु िभ/gू82ता होइते छइ। जिहना कोनो \nनट ओहने बो/g2आ8 टमे नीकसँ लगैत जे समतु/g2आ8 य  रहैए। पिरवारो तिहना ने होइ छइ। माइए- बापक पिरवार जक/gू6ू \nसाउसो-ससुरक पिरवार हएत, से कोनो ज/g265री निह। चािहयो कऽ वेचारी िकछु ने बािज सकल...। \nओना धानक ढेरी देख कमला क/gूष2ाक मन उमड़ैत रहैन। जिहना पािनमे भीजने िकताबक प/gू82ा एक -\nदोसरमे सिट जाइए तिहना कमलो काकाक/g24ू, पिरवारक सभ हृदैमे सिट गेलैन । मन उमैड़ आगू बढ़लैन । पितक/g24ू \nरहैत जँ प/g27आीक/g24ू वा बाप -माएक/g24ू रहैत बाल -ब/g274 चाक/g24ू कोनो तरहक िच/g288 ता-िफिकर हुअए,  तँ ज/g265र केतौ-ने-केतौ \nमाए-बापक दोख िछपल अिछ। मुदा दोखक कारण मनमे एबे ने कर ैन । ओछाइनपर जिहना नीन नै एने \nकछमछी लगैत तिहना कमला क/gूष2ाक मन कछमछाइत रहैन। मुदा लगले, जिहना सुतली राितमे ओछाइ नपर \nसूतल माएक/g24ू देख जागल ब/g274 चा सूित रहैत तिहना कमलो काका केलैन । \nपितक/g24ू शा/g288 त  देख यमुनो काकी असिथर भऽ गेली। मनमे उठलैन  जे चािर गोरेक आ/g257ममे तीन गोरे तँ \nए/gूष2े पिरवारक छी, खाली किनय/g24ूटा ने अखन दस -आना छह-आनामे छैथ। ओहो दू-चािर सालमे िरताइत-\nिरताइत िरता जेती। मुदा अखन तँ नैहरेक चािल-ढािल छैन । अख न थोड़े ऐ घरक तीत-मीठ पचौती। नैहर \nगेलापर जखन सखी-बिहनपा वा माए-िपितयाइन पुछतैन  जे बु/g274 ची अ/gू82 -व/gूय4 /g255 क ने तँ दुख-तकलीफ होइ छह, \nतखन ओ थोड़े आगू-पाछू तािक बजती। ओ तँ पिरवारेक बँचौने बँचत। वएह ने पिरवारक /g262ित/gूयू ठा छी। \nजािनय/g24ू कऽ तँ हमरा सबहक घरक छ/g2आय पर भगवानक डे/gूष5ेलहा छी, तेहीमे ने बँिच-खुिच कऽ घरक मय/gू65दाक/g24ू \nसंगे लऽ कऽ चलैक अिछ। अहीमे ने अपन इमान- धम/gू6ष बँचबैत पिरवार चलाएब तखन ने समाजक संग \nकुटुमो-पिरवारक /g262ित/gूयू ठा ठाढ़ रहत।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n54 \n \n◌ \nश/g2आ2 द सं/g27ष या : 1963 \n \n  \n  \nमनोरथ \nजिहना शोभा काका सभ छु/gू26ी गामेमे बीतबै छैथ तिहना सभ रिबयो बीतबै छैथ। सुिवधो छैन । प/gू6ूचे \nकोसपर िव/gू24ालय छैन , साइिकल छै/g288 हे तँए अबै- जाइमे असोकज/gू76 निहय/g24ू होइ छैन । शिनक/g24ू /gूय4 कूलो अदहे होइ \nछैन, सेहो सुिवधा भाइये जाइ छैन । \nआने शिन जक/gू6ू सात बजे स/gू6ूझमे शोभा काका गाम पहुँचला। पछबिरया घरक दाबा लगा साइिकल \nठाढ़ कऽ कैिरयरपर सँ झोरा उतािर आँगनमे पएर रिखते छला िक प/g27आीपर नजैर   पड़लैन । \nजेठ-अखाढ़ मास तँए िड िबया नेसैक ओिरयान सुिगया काकी कर ै छेली। ओना,  डेिढ़यापर जखने \nसाइिकल खड़खड़ाएब सुनलैन  िक बुिझ गेली जे एहेन अवाज तँ अपने साइिकलक छी। आ आँिख उठैबते \nनजिरयो पिड़ए गेलैन । \nजेठ-अखाढ़ मास ऐ लेल जे पूिण/gू6षमा भऽ गेल मुदा सकर/gू6ूइत पछुआएले छल। मुदा काकीक संयोग नीक \nरहलैन  जे नजैर-मे-नजैर  नै िमललैन । जँ नजैर  िमिल ज इतैन  तँ चूि/gूू4 पजािर िडिबया नेसब बािधत भऽ \nजइतैन । तेकर लाभ सुिगया काकी उठेबो केली। लाभ ई उठौली  जे पितक आगत- भागतक/g24ू एक न/g2आ4 ब र \nकाजक सूचीसँ िन/g274 च/gू6ू उतािर दू न/g2आ4 ब रमे रिख,  कुशल कारीगर- कलाकार जक/gू6ू एक काजक/g24ू िवसज/gू6षन करैसँ \nपिहने दोसरक संक/g2आ8 प  लऽ लेली। मने-मन िवचािर लेली जे जाबे जारै नक धुआँ फिर/g274 छ  हएत- हएत ताबे स/gू6ूझो \nघुमा लेब। काजमे लगल देख शोभो काका िबनु िकछु बजने कोनच रे लगसँ झोरा ओसारक चौकीपर रिख \nपािनक /g262ती/g252ा करए लगला। केना ने किरतैथ  , जाधैर   घरबैया िदससँ पएर धोइले पािन नै पहुँचैत ताधैर   \nकारखाना जक/gू6ू उपि/gूय4 थ ित केना बनैत। मुदा ई हो तँ भऽ सकैए जे अ/g2आू यागतक सेवा यो/g272 य  पिरवार नै \nहुअए? सुिगया काकीक मनमे ईहो उठैत रहैन  जे भाषणक कलाकारी होइ त जे एतबे समैमे एतेटा बात बािज \nदेब मुदा काज तइसँ बहुत दूर होइत। ओना,  चलिनहारक/g24ू पैरक गित रोिकिनहार सेहो बीचमे आिब सकैए। \nनिहय/g244 औत , तँए जइमे  ‘हँ-नइ’ दुनूक संभावना होइ ओकर गारंटी शत- /g262ितशत नै कएल जा सकैए। तँए \nसुिगया काकीक/g24ू होिन   जे जैठाम दुिवधा अिछ तैठाम सावधानी नै करब तँ रेलबेक /gूआआेन जक/gू6ू एकठाम िबलंम \nभेने ग/g288 त/gूयष य /gूय4 थान धिर िबलैमते ससरब। तेतबे निह,  अदहा िदनक चलल छैथ , बाटमे केतए आ की देखने  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n55 \n \nहेता, जँ कहॴ एहेन सम/gूय4 या देखने आएल होिथ आ र/gूय4 तापर अमती क/gू6ूटक झ/gू6ूगैड़ जक/gू6ू रिख दिथ , तखन तँ \nिजनगीए ढंस भऽ जाएत!  भोजनकाल जँ पािनक बरतने फुिट जाए तखन पािन केना परसब. .? \nसभ काज स/g2आ4 हािर सुिगया काकी हाथमे लोटा धरबैत शोभा काकाक/g24ू पुछलिखन - \n“हाल-चाल सभ आन/g288 द  िकने?” \nकाकी क पुछब जेना शोभा क/gूष2ाक मनक/g24ू हॱर देलकैन   तिहना मन सहैम गेलैन  जे भिरसक कोनो \nआ/gू8आोश छैन । मुदा अनुकूल समए नै पािब, उ/g254र देखिखन - \n“पुरबते।” \nशोभा क/gूष2ाक उ/g254र सेहो सुिगया काकी तािर लेली। तँए उिचत समए नै पािब सुिगया काकीक मनमे \nभेलैन जे पएर धोइले दरब/g276 जापर जेबे करता तँ िकए ने िटकमे िचड़िचड़ी लगा िदऐन  जे जा बे िचड़िचड़ी \nछोड़ौता-छोड़ौता ताबे चाह बना लेब। काज औगतेने तँ नै होइ छ इ। बड़ भूख लागए तँ पातक बदला हाथे \nनै पसािर िदऐ..! \nबजली- \n“नीमक गाछमे गराड़ लिग गेल अिछ से कनी देख लेब?” \nसुिगया काकीक बात सुिन शोभा काका बजला िकछु निह,  मुदा मनमे उठलैन  जे नीमक गाछमे केतौ \nिदवार लगइ!  एहेन बात िकए कहलैन ?  गराड़क/g24ू मीठ जिड़ पचै छइ ? तीत केना पचत। मुदा फेर मनमे उठलैन  \nजे पु/g264खक नाड़ी नारीक नाड़ीसँ िभ/gू82 चलैए   तँए समए लगबै दुआरे जँ कहने होिथ। मुदा से केना बुझ ब जे \nकेते समए लगाएब?  भऽ सकैए जे जेतबे समए जिड़ खोिर गराड़ देखैमे लगत तेते,  मुदा से अपने केना \nबुझब? तइसँ नीक जे जाबे बजबए नै औती ताबे नै जाएब। पैछलो शि नमे जखन आएल रही तँ पएर धोलाक \nबाद चाह िपऔने रहैथ  । तिहना चाहे बनबै दुआरे जँ टारने  होिथ। नीक हएत जे ताबे धिर कड़ची लऽ कऽ \nजिड़ खोरैत-खारैत रहब जाबे धिर बजबए नै औती। \nचाह छािन ओसारक चौकीपर रिख काकी दरब/g276 जा िदस बढ़ैत बजली- \n“जअ काटए गेलॱ तँ सतुआइन केनिह एलॱ!  चाह सेरा कऽ पािन भऽ गेल। आ झूठे-फूसेमे लटकल \nछी!” \n‘झूठ-फूस’ सुिन शोभा काका चॱकला, कहू जे अपने लटकल छी आिक हुनके िकरदानीए लटकल \nछी? मुदा िकछु बजला निह। मनमे उठलैन  जे जइ शू/g288 य क कोनो मोजर नै छै,  सेहो घुमैत-िफ ड़ैत केतए-सँ-\nकेतए उिड़ जाइत अिछ। मुदा ई तँ श/g2आ2 द वाण छी, कागभुशु/g28ू डी जक/gू6ू समु/g274 चा दुिनय/gू6ू देखौत ..! पुछलिखन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n56 \n \n“केहेन चाह बनेलॱ जे लगले पािन भऽ जाएत ?” \nजिहना मि/g288 दरक बीच भ/g27य त  भगवानक आगू ठाढ़ भऽ दुनू हाथ जोिड़ अपन मनोरथ मनमे दािब,  पिहने \n/gूय4 तुित करैत तिहना मनक बात मनेमे रिख सुिगया काकी बजली- \n“तबधलमे तपते चाहक ने सुआद होइ छै जँ से निह,  तँ जिहना अिधक बोखारक आगू कम \nबोखार, बोखार नै रिह जाइत तिहना ने चाहो होइ छइ।” \nभूखलक/g24ू पिहल कौर आ िपयासलक/g24ू पिहल घॲट जिहना सुखद होइ छै तिहना चाहक घॲट लगैबते शोभा \nकाका बजला- \n“गाम-घरक की हाल-चाल अिछ?” \nगाम-घरक हाल-चाल सुिन सुिगया काकीक मन उड़ए लगलैन । बजैसँ पिहने सोचए लगली जे िक/g2आ4 ह रसँ \nबाजी। गाम िदससँ आिक पिरवार िदससँ। स/g2आ4 हारैत बजली- \n“गाममे तँ ऐबेर सा/g252ात् सरोसितये आिब गेली। एकोटा िव/gू24ाथ/gू68 फेल नै भेल। ” \nसभक/g24ू पास सुिन शोभा क/gूष2ाक मन ओझरा गेलैन । जखन सभ पास केलक तखन सुशीलक केना \nबुझब जे केतेसँ नीक केतेसँ अधला केलक। पाशा बदलैत पुछलि खन- \n“केकरा कोन िड बीजन भेल?” \nकाकीक मन पिहनिहसँ उड़ल रहबे कहैन, जिहना दौड़ै काल पैरक ठेकान नै रहैत तिहना /g262/gूय2 नक/g24ू \nसुआदने िबना बजली- \n“सभसँ बेसी न/g2आ4 बर अपने सुशीलक/g24ू अिछ। ” \n‘सभसँ नीक सुशील’ क/g24ू सुिन शोभा काका बजला- \n“अपने जे हुअए मुदा सुशीलक/g24ू आगूओ पढ़ाएब। ” \nआगूक नाओं सुिन सुिगया काकी भकरार फूल जक/gू6ू बजली- \n“िरज/g2आ8 ट  िनकललापर जखन सुशील संगी- साथी सभसँ भ/g24ूट कऽ आएल तखनेसँ मन खसल देखै िछऐ !” \n“से िकए?” \n“कहैए जे आगू पढ़ैले सभ बाहर जाएत..?” \nसुिगया काकीक िवचारक/g24ू शोभा काका िवचारक अलमारीमे चौपेतैत बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n57 \n \n“नीक हएत जे बौऔक/g24ू एतै सोर पािड़ िलयौ। पिरवारक सभ िमिल कऽ िकए ने पिरवारक काजक \nिवचार करब। केकरो म नोरथक/g24ू िकए िकयो दाबत ?” \nशोभा क/gूष2ाक िवचार सुिन सुिगया काकीक मन खापैड़क धान जक/gू6ू ऐ भागसँ ओइ भाग करए \nलगलैन । मुदा पितक बात बुिझ हनछीन नै कऽ क/g288 हल/g272 गू बरद जक/gू6ू जू गेली।  \nसुशीलक संग आिब काकी अपन घरमे अ/g2आू यागत जक/gू6ू बजली- \n“बौआ, पिहने बाबूक/g24ू गोड़ लगहुन। ” \nओना सु शीलक मनमे अपनो रहबे करै जे अपन क/g254/gू6ष/gूयष य क पालन केना केने छी से तँ िपतेक बतौल \nर/gूय4 ता िछऐन ,  तँए ओइ पगक पग-सँ-पग टपलॱ। तखन िकए ने ओकरे हिथयार बना जीवन- कम/gू6ष करब ...। \nिपताक/g24ू गोड़ लािग सुशील मुँह उठा असीरवादक /g262ित/g252ा करए लगल।  \nसुशीलक माथपर हाथ रखैत शोभा काका पुछलिखन- \n“बाउ! आगूक की िवचार होइए?” \nसुशील बाजल- \n“सभ बाहर जा-जा नाओं िलखौत।” \nशोभा काका कहलिखन- \n“मनोरथ अपनो अिछ, माइयोक मन तेहने देखै छी। चािर- प/gू6ूच साल नोकरी रहल अिछ। तैबीच देखबे \nकरै छहक चा/g265 भाए -बिहन पढ़ै छह, िदनो-िदन आगूए बढ़बह। जइसँ खरचो बिढ़ते जा एत। केते कमाइ छी \nसे केकरोसँ िछपल अिछ। तखन तँ आमद- खच/gू6ष देख कऽ जँ पिरवारक गाड़ी नै िखंचबह तँ केते िदन \nपिरवार ठाढ़ रहतह।” \nपितक बातक/g24ू अनसुन करैत सुिगया काकी िब/g274चे मे टपैक  उठली- \n“हम केकरासँ थोड़ छी जे अपन मनोरथ पूरा नै करब। जिहना स बहक बेटा पढ़ैले बाहर जाएत \nतिहना हमरो सुशील जाएत।” \nप/g27आीक िवचारसँ शोभा काका सकपकेला निह। अपनो मनोरथ , पि/g27आय/g244क मनोरथ आ बेटोक मनोरथक/g24ू \nपािन-िच/gू82ी-नेबोक रस जक/gू6ू घोड़ए लगला। मुदा मनक बात कहिथन केकरा। नजैर   उठा कखनो प/g27आी तँ \nकखनो पु/g255पर दैत िवचारए लगला। िविच/g255 ि/gूय4 थ ित बिन गेल अिछ। नोकरीक चाहमे लोक केतए-सँ-केतए \nभािग रहल अिछ!  िकए ने भागत?  जे हवा बिन गेल अिछ आिक बनल जा रहल अिछ तइमे िजनगीक /g25ूान  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n58 \n \nपाछू पिड़ रहल अिछ। नव तकनीक संग नव मनुख पैदा लऽ रहल अिछ  जेकर दूरी एते-बिढ़ रहल अिछ जे \nिचन-पहिच/g288 ह तक समा/g2आय त  भऽ रहल अिछ..! \n◌ \nश/g2आ2 द सं/g27ष या : 1162 \n  \n  \n  \n \n  \n \n[1]  आँठी-सँ जनमल साल-दू सालक आमक गाछ \n[2]  सासु-पुतोहु \n \nऐ रचनापर अपन मंतखg3ृूय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n/g257ी जगदीश /g262साद म/g28ू ड ल \nलघु कथा \nचहकल िवचार \nकाि/g2आ8 हये वर/gूय4 पैत काका हाइ /gूय4 कूलसँ सेवा िनवृ/g254 भेला अिछ। िजनगी भिरक नोकरीक भारसँ िनवृ/g254 \nहोइसँ पिहने मनमे खूब खुशी छेलैन जे बेटो-पुतोहु ठौर लिग कऽ जगरनाथेपुरीमे रहैए आ बेिटयो सभ ठौरेपर \nअिछ। जइ समैमे नोकरी शु/g265 केने रही तइ समैमे जेते मास िदन खटलापर दरमाहा भेटै छल तइसँ चािर \nगुणा बेसी (नव वेतनमान बनने) आब प/gू7यशने भेटत। जिहना अखन धिरक िजनगीमे केकरो रोब -दाब नइ सहलॱ \nतिहना भगवान आगूओ िजनगीक पार लगेबे करता। \nहाइ /gूय4 कूलक िश/g252णमे िजनगीक प/gू7ूतीसम बख/gू6ष बीता वर/gूय4 पैत काका सेवा िनवृ/g254 भेल छला। नीितशा/gूय4 /g255 क \nिव/gू24ाथ/gू68सँ जे िजनगी शु/g265 केलैन ओ सािठ बख/gू6षक िजनगीक सीमानपर पहुँचा देलकैन। अखन धिर जइ घर - िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n59 \n \nअँगनामे रहै छला ओ अ/gूय4 थायी /g265पे, मुदा आब /gूय4 थायी /g265पे रहता, तँए दुनू परानीक ऐगला िजनगीक पिहल \nकाज यएह /gूय4 थािय/g284 व  आनब छेलैन। \nतीन बजे भोरे नीन टुिटते वर/gूय4 पैत क/gूष2ाक मनमे एलैन जे अखन धिर दुनू परानीक बीच िबनु ठौर -\nठेकानक िजनगी छल। किहयो गाए- महॴस गनैक /gू86यूटी करै छेलॱ, तँ किहयो भ/g244टक बूथपर सवा िकलो \nिमठाइ महावीरजी क/g24ू कबुल , जाइ छेलॱ। तिहना पि/g27आय/g244क  छेलैन। ओना बापक घरमे जीबैक सभ लूिर सीख \nनेने छेली। तेकर कारण छल जे िपता सिदकाल चिरया-चिरया क हैत रहै छेलैन जे अपन िजनगीक काज हर \nमनुखक/g24ू चीनहक चाही। हाथ -पएर सभक/g24ू छइहे, जखने ओकरा ओइ काजक/g24ू पकड़ैक लूिर भऽ जेतै तखने \nढलानपर ढलकैत गाड़ी जक/gू6ू िजनगी असानीसँ चलए लग त। \nओना वर/gूय4 पैत क/gूष2ाक संग भेला पछाइत सुिगया काकी िकसान पिरवारक क/g288 य/gू6ूसँ नोकिरहारा पिरवारक \nकिनय/gू6ू बिन गेल छेली। तँए ि/gू8आयामे जिहना सभक/g24ू होइ छै तिहना सुिगयो काकीक/g24ू भेले रहैन।  \nतीन बजे भोरे वर/gूय4 पैत काकाक/g24ू नीन टुिटते प/g27आीक/g24ू जगबैक िवचारसँ बजला- \n“पैछला चािल-ढािल छोड़ू,  एते िदन दोसरक हाथमे छेलॱ तँए दोसर िजनगी छल,  आइसँ /gूय4 वतं/g255 भेलॱ। \nतँए िजनगीक चािल-ढािल सेहो ने तोड़ए- जोड़ए पडत। तहूमे जखन हम केतौ आ अह/gू6ू केतौ िचड़ै जक/gू6ू छेलॱ \nतखुनका आ आब ए/gूष2े घर -दुआिरमे िदन-राित मनुख जक/gू6ू रहब , से तँ अपने ने िवचार करैत चलब।” \nओना सुिगया काकीक नीन सेहो टुटले छेलैन,  मुदा चुपचाप अपन बुढ़ाड़ीक िजनगीक िहसाब लगबै छेली \nजे आब केतबो सॴग कटा ने/g265 बनब से पार लागत। तहूमे दुनू परानी एक उमेिरये छी तँए रोगो-िबयािध   तँ \nओहने ने धड़त। \nमने-मन सुिगया काकी वौआइते छेली िक वर/gूय4 पैत क/gूष2ाक अवाज सुनली। \nओना वर/gूय4 पैत काका ओछाइन छोिड़ उिठ गेल छला,  तहूमे गाममे िबजली आिब गेने देहक पािनमे सेहो \nकनी- मनी करे/g288 ट  आिबए गेल छेलैन। ओछाइनपर सुतले-सुतल सुिगया काका बजली-   \n“िदन-राितक वस/g288 त  वेलमे िकए औनाइ छी?” \nअपन मनक बाट पकैड़ वर/gूय4 पैत काका शेष िजनगीक िदशामे िदशा ता कए चाहै छला तँए प/g27आीक बातक/g24ू \nनीक जक/gू6ू अँगेज नइ सकला। अपने बेथे बेथाएल बेकती जक/gू6ू वर/gूय4 पैत काका समािजक िजनगीमे पएर \nरोपए चाहै छला। तँए िवचारसँ लऽ कऽ समाजक स/g2आ4 ब/g288 धक ि/gू8आया धिर संल/g272 न  करबाक छैन। नोकिरहारा \nिजनगी रहने एते तँ भाइए गेल छेलैन जे गाममे नइ रहने छ ुतको केश आ सराधो-िबआहक भोज छुिट गेले \nछेलैन जइसँ समािजक स/g2आ4 ब/g288 ध मे सेहो कमी आिबये गेल छेलैन। \nवर/gूय4 पैत काका बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n60 \n \n“औनाइ कह/gू6ू छी, पौनाइ तकै छी। दुनू गोरेक बीचक िजनगीक बात अिछ िकने,  तँए दुनू गोरे जँ \nिवचािर नइ चलब तँ सिदकाल दुनू परािनय/g244मे खटपट होइते रहत।” \nिजनगीक अिलसाएल (माने अठबिजया सुित उठिनहािर) देह,  मुदा पितक िवचार तँ सेहो दोसर पाशापर \nछेलै/g288 हे। अँघस-मँघस करैत सुिगया काकी उठली। उिठ तँ गेली मुदा मनमे होिन जे कनीकाल आरो ओछाइन \nधेनिह रिहतॱ...। \nअपन ऐगला िजनगीक ओहन /g265प वर/gूय4 पैत काका बनबए चाहै छला जेना समाजमे समाज बिन समाज \nरहैए। मुदा समाजो तँ समाज छी। सनातनी धारामे बहैत नीक-सँ -नीक आ अधला-सँ- अधलाक/g24ू अपन धारमे \nगिलत- पिचत करैत अनवरत बहैत आिब रहल अिछ आ आगूओ बहैत रहत। भल/g24ू गिदयाएल बेसी हुअए िक \nमिटयाएल। मुदा वर/gूय4 पैत काका तँ नीितशा/gूय4 /g255क िव/gू24ाथ/gू68, िव/gू24ाथ/gू68 जीवनसँ िश/g252क धिर रहला तँए मन बेसी \nओ/g2आ4 हरे लटकल रहैन। ओना ई बात वर/gूय4 पैत काकाक/g24ू बुझल छैन जे नीित , रीित, गीत, मीत आ िहत समए आ \n/gूय4 थानक अनुकूल चलैए। जँ से नइ चलैत तँ गीत गीते छी जे नीके ल गैए मुदा समए-/gूय4 थानक भेद भेने िकए \nकोइलीक /gूय4 व र कौआक भऽ जाइ छइ?   \nओछाइनपर पड़ल सुिगया काकीक मन अग-िदगमे पड़ल छेलैन। जँ उठै छी तँ अपन सुखक नीन \nजाएत आ जँ नइ उठै छी तँ पितक पितपना जाएत। तहूमे काि/g2आ8 हये सेवा िनवृि/g254 भेला अिछ , लगले कहता जे \nजाबे कमाइ छेलॱ माने नोकरी करै छेलॱ आ हाथमे हिरयरका कड़कड़ौआ नोट दइ छेिलऐन ताबे कमासूत पित \nछेिलऐन आ सेवा- िनवृ/g254 होइते बोल -कहल भऽ गेली! \nसामंजस करैत सुिगया काकी बजली- \n“अखन ऐ अधरितयामे केतए जाएब!  आउ,  अही ओछाइनपर बैस िजनगीक सू/g255धार जक/gू6ू अपनो दुनू गोरे \nसुितयाउ।” \nओना प/g27आीक जे आ/gूआषह छेलैन से वर/gूय4 पैत काका नइ बुिझ पेला। तेकर कारण भेलैन जे प/g27आीक पिहल \nश/g2आ2 द  जे  ‘अधरितया’ छेलैन, तेहीक वेद-भेद करैमे ओझरा गेल छला। जइसँ ओछाइन तक अबैत -अबैत िधयाने \nहिट गेलैन। \nवर/gूय4 पैत काकाक/g24ू मनमे उठल छेलैन  ‘अधरितया’ की भेल?  यएह ने भेल जे जँ छह बजे सुय/gू65/gूय4 त  होइए \nआ दोसर िदन छह बजे सुय/gू76दय हएत , तेकर बीचला सीमान बाहर बजे राित भेल। बाहर बजे राितक पछा इत \nने राित छोट होइत जाएत जइसँ अधरितया बनत। अखन तँ राितये रा ित ने राित चलत। मुदा भोरक उदय \nआ राितक अ/gूय4 त  सेहो तँ एकटा सीमाने भेल िकने। तैबीच जखन राित खिटया कऽ  आधापर औत तखनो ने \nअधरितया औत..? \nमनक ओझराएल िवचारक/g24ू सोझरबैत वर/gूय4 पैत काका बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n61 \n \n“बड़ब िढ़य/gू6ू कहलॱ। अहूँ उिठ कऽ बैसू आ हमहूँ बैसै छी। ” \nनइ चािहतो सुिगया काकी उिठ कऽ बैसैत बजली- \n“अह/gू6ू िसरमा िदस बैसब आिक गोरथारी िदस ?” \nपौ/g264की जक/gू6ू जे तीन बजे भोरे घुटैक -घुटैक अपन मेिदनक/g24ू जगबैए आिक मेिदने घुटैक -घुटैक मेदक/g24ू \nजगबैए से तँ पौ/g264कीए जानए , मुदा वर/gूय4 पैत क/gूष2ाक मन अपन ऐगला िजनगीक सू/g255पात करैमे ओझराएल \nरहैन। \nबजला- \n“दुनू परानीक बीच जेहने िसर तेहने गोर,  तइले अनेरे िकए बातक/g24ू बतंगर बनबै छी। ” \nबजैक /gू8आममे वर/gूय4 पैत काका बािज तँ गेला,  मुदा लगले मन पाछू घुिम छछाड़ी काटए लगलैन जे जेहने \nदुिनय/gू6ूक रीित -/g262ीत अिछ तेहने तँ बेरीतो आ बे/g262ीतो अिछए। िकए िकयो केकरो दस थापर मािर मनक/g24ू शाि/g288 त  \nदइए?  जखन िक सभ बुझै छी जे िवचारक िमलानसँ शाि/g288 त  अबैए,  तिहना ने /g262ेमी-/g262ेिमकाक बीच /g262ेम सेहो \nशाि/g288 त  दइए...। \nअपन िवचारमे वर/gूय4 पैत काका डुमल रहैथ तँए मुह/g244 ब/gू82 रहैन आ ओछािनक कातमे ठाढ़ो रहैथ। \nपितक/g24ू चुपचाप ठाढ़ देख सुिगया काकीक मनमे शंका भेलैन जे भिरसक मने-मन म/g288 हुआ ने तँ रहल \nछैथ। पित- प/g27आीक बीच जँ पित म/g288 हुआ कऽ महुरा जािथ सेहो प/g27आीक लेल उिचत निहय/g24ू भेल। तखन तँ ई \nभेल जे पितक अनुकूल प/g27आी नइ छैथ वा पितक/g24ू अनुकूल बनबैक कला प/g27आीक/g24ू नइ छैन। अपनाक/g24ू पाछू िदस \nघुसकबैत सुिगया काकी बजली-   \n“एकटा बात बुझिलऐ?” \nिज/g25ूासा करैत वर/gूय4 पैत काका बजला- \n“की?” \nमु/gूय4 की दैत सुिगया काकी बजली- \n“/gूय4 वतं/g255 िजनगीक पिहल राित दुनू परानीक छी?” \n‘/gूय4 वतं/g255 िजनगी’ सुिनते वर/gूय4 पैत क/gूष2ाक मनमे गंगा-लहिरक ओ मौज जे जमुना धार होइत \nबहैए, भेटलैन। मु/gूय4 कान भरैत वर/gूय4 पैत काका बजला- \n“सहए ने कहए चाहै छी!”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n62 \n \nकिह वर/gूय4 पैत काका प/g27आी लगसँ सहटैत अपन ओछाइन िदस बढ़ला। ओछाइन लग अिबते औनाइत \nमनमे उठलैन जे जँ िकयो िजनगीक सु/g255धारमे संगी होएत तँ ज/g265र िजनगीक िदशा िनरंतर संग होएत। मुदा \nघरक जखन पि/g27आय/g244 सएह छैथ तँ पड़ोसी आिक बहरबैया अखन भेटबे िकए करता। ओहू वेचारा पड़ोसीक \nमनमे हेबे करतैन िकने जे काि/g2आ8 हये वर/gूय4 पैत गु/g264िजयाइसँ सेवा िनवृ/g254 भेला अिछ , धएल-उसारल लऽ कऽ एबे \nकएल हेता,  जँ पेशावो करैकाल ओमहर ताकब तँ दुनू परानीक/g24ू मनमे हेबे करतैन जे रितचर छी। जँ दुनू \nपरानीक बीचक गप- स/g2आय प रहैत तँ गोनू झाक चोरो पकड़ब होइत। मुदा सेहो निहय/g24ू अिछ।  \nओछाइिनक कातमे ठाढ़ भेल वर/gूय4 पैत काका कुशे/gूय2 वर /gूय4 थान जक/gू6ू हेरा गेला। माने ई जे जैठाम एक \nनइ अनेक धारक िमलान होइए। धारक पेट भल/g24ू हटलो-हटल िकए ने होइ मुदा बािढ़मे उफान एलापर सभ \nसभमे िमिलये जाइए। तँए कुशे/gूय2 वर /gूय4 थानक भवलोक तँ अगम अिछए। ओना,  च/g28ू डे/gूय2 वर /gूय4 थानमे सेहो सुपेन \nधार अिछ,  मुदा एक तँ जुित- भ/gू6ूितमे ओछ आ दोसर समूह निह , असग/g264आ अिछ। तँए अपन ताले-मा/g255ा केते \nदेखा सकैए। बड़ करत तँ धरतीसँ सटल /gू84यूवेलक/g24ू डुमौत ,मुदा पािनय/g244 पीबक/g24ू निहय/g24ू रोिक सकैए। धरतीसँ \nभिर छाती ऊपर उठा चबुतरा बना लोक पािनक जोगार काइए लेत आ चापाकलक पािन पीबे करत। मुदा \nकुशे/gूय2 वर /gूय4 थानमे धारक पािन बेराएब ओते असान अिछ जे कोसी-सँ-कमला ध िर आ करेहसँ ितलजुगा धिरक \nधारक पािनक संग िमिल हेलबो करैए आ समु/g4य6ी बाट पकैड़  चलबो करैए...। \nकछमछ करैत वर/gूय4 पैत काकाक/g24ू िकछु फुरबे ने करैन जे की केने की हएत। अखन धिर िकताबक ने \nकीड़ा बिन चटलॱ मुदा समाजोक बीच तँ कीड़ा अिछए। ओकरा केन ा पकैड़ पएब..? \nअपन बीतल समय माने दुनू परानीक सािठ बख/gू6ष तँ वर/gूय4 पैत काकाक/g24ू आधा-िछधा मनो पड़ैन मुदा आगूक \nजे मृ/g284 यु धिरक शेष िजनगी अिछ,  से बुिझए-मे ने अबैन। बुझबो िधया-पुताक धूरा-मािटक खेलो निहय/g24ू छी। \nओना िकताबी बोध भेने आगू- पाछू दुनूक न/g27य शा मन पड़ैन मुदा न/g27य शाक न/g27य शा केना बनत,  जाबे न/g27य शा नै बनत \nताबे न/gूष2ाशी केना आिब पौत ? ऐठाम आिब वर/gूय4 पैत क/gूष2ाक मन घुिर या जाइन। तँए ने पुन: ओछाइनपर पड़ला \nआ ने आन दोसरसँ गपे- स/g2आय प  कऽ सकला। \nिकिरणक लािलमा अकासमे पसरल। वर/gूय4 पैत काका बुिझ गेला जे आब पौह फािट रहल अिछ,  िदनक \nआगमन लिगचा गेल...। \nवर/gूय4 पैत काका प/g27आी लग जा बजला- \n“आब की कोनो नोकरीक िजनगी रहल जे आठ बजे तक ओछाइने धे ने रहब। जाबे हम मुँह-कानमे \nपािन लइ छी ताबे अहूँ चाह बनाउ।” \nओना,  सुिगया काकीक/g24ू सेहो चाह पीबैक इ/g274 छा जगैत रहैन मुदा कोिढ़या लेल जिहना गंगा दूर अिछ \nतिहना सुिगयो काकीक/g24ू रहैन। तैयो वेचारी पितक बातक/g24ू आदेश बुिझ चाह बनबए उठली।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n63 \n \nचाह बनल। दुनू परानी चाह पीिवते रहैथ िक पड़ोसीक एकटा दस -बारह बख/gू6षक क/g288 य/gू6ू र/gूय4 ते-र/gूय4 ते \nदौड़लो जाइत आ बजबो करैत- \n“सुिम/g255ा बिहन सीमा कातमे बैसल छिथन। ” \nने ओ लड़की वर/gूय4 पैत काकाक/g24ू आिक सुिगया काकीक/g24ू िकछु कहलकैन आ ने इहए दुनू गोरे िकछु \nपुछलिखन। \nलड़कीक मनमे भेल जे भऽ सकैए जे जखन गामेमे बीआ-वान भेल अिछ तखन माए-बापक कानमे केतौ \nनिह गेल होिन,  सेहो तँ निहय/g24ू कहल जा सकैए।  \nसुिम/g255ा वर/gूय4 पैत क/gूष2ाक बेटी। मुदा बेटीक /g265पमे अखन तक वर/gूय4 पैत काका सीमा कातमे बैसल \nसुिम/g255ापर िवचार नइ केने छला। तँए मनमे भेलैन - गामे छी, केतेको लोकक नाओं सुिम/g255ा हएत।  \nदोसर,  ईहो भेलैन जे बेटी-जाितक लेल ने नैहर-सासुर अबै-जाइक ि विध-िवधान अिछ,  तइसँ हटल सेहो \nअिछए,  तँए अखन तक दुनू परानीक मनमे ई नइ उठल छेलैन जे हमरे बेटी सुिम/g255ा छी।  \nओना अखन धिर सुिगया काकी उड़/g288 ती सुनने छेली, तँए उड़/g288 तीक/g24ू घरनी /g265पक भ/gू6ूजमे छली। मनमे \nएहेन िवचारो केना जिग तैन जे एकटा /g262शासिनक अफसरक पिरवारमे–माने वर/gूय4 पैत क/gूष2ाक ओ बेटी /g262शासिनक \nअफसरक प/g27आी छिथन –एना हएत। तँए एहेन िवचार मनमे अबै ने दैन। एबो िकए किर तैन, जे िजला-जवारक \nभार उठा चलैबला अिछ ओ पिरवारमे लु/g2आ8 हो-न/gू6ूगर केना भऽ सकैए। तही बीच अलोधनी काकी जे सुिगया \nकाकीसँ उमेरदार छिथन,  आिब कऽ सुिगया काकी लग बजली- \n“किनय/gू6ू, छोटकी बेटी आिब कहलक जे  ‘वर/gूय4 पैत क/gूष2ाक सुिम/g255ा बेटी सासुरसँ अधरितयेमे िनकैल माए -\nबाप ऐठाम आिब गेली.!” \nतैबीच टोलक दस-बारहटा अबोध-सँ- सबोध धिरक लड़की आँगन पहुँच गेली। आँगनक सीमामे सभक/g24ू \n/g262वेश किरते सुिगया काकीक नजैर पड़लैन। तैबीच सुिम/g255ा र/gूय4 तेसँ ठोह पािड़ कनैत आिब रहल छेली। \nओना गाम- घरमे कनिनहारो कम निहय/g24ू अिछ , िकयो दुखे आ िकयो सुखे मुदा कनैत तँ सभ अिछए। \nतँए िकयो अनका कानबपर िकए िधयान देत। अहॴ कहू जे‘ क/g288 य/gू6ूदान’ सन समाजक कृित,  दान-दहेज बेर माने \nबेटीक िबआह काल सभ िडिरआइ छी,  मुदा छु/g274 छे िडिरयेनॱ तँ निहय/g24ू हएत। पढ़ल -िलखलसँ िबनु पढ़ल-िलखल \nधिरक लोक,  िकए ने बुिझ पेब रहल छैथ जे पिरवार- समाजक सं/gूय4 कारसँ जुड़ल /g262मुख सम/gूय4 या अिछ,  जैपर \nपिरवार-समाजक नीब ठाढ़ अिछ?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n64 \n \nजिहना बाघक आँिखपर आँिख पड़ने बघजर लिग जाइए तिहना सु िगया काकीक/g24ू सुिम/g255ापर पिड़ते \nभेलैन। बघजर लिगते सुिगया काकी अचेत भऽ खिस पड़ली। खसला पछाइतो मनमे बेर-बेर उठैत रहैन जे \nई की भेल.!  एना िकए भेल..?   \nओना,  ई सुिगयो काकी आ वर/gूय4 पैतो काकाक/g24ू बुझल छेलैन जे दस बख/gू6ष पूव/gू6ष जमाए दोसर िबआह कऽ \nनेने छला, जे अ/g288 तज/gू65तीय  छल। \nजिहना कानक गु/g276 जी िनकालै-काल गोटे बेर /g265इया कानेमे अँटैक जाइए आ कटकी िनकैल जाइए , आ \nतखन वएह /g265इया केते भारी कानक/g24ू लगै छै, से भु/g27य तभोिगये ने जनै छैथ मुदा /g265इया सन ह/g2आ8 लुक वौस \nरिहतो, एते भारी कानमे केना लगैए जे ठेकी जक/gू6ू सुनबे ब/gू82 कए दइए तिहना अँगनाक  दृ/gूय2 य  भऽ गेल।,  जे \nब/g274 चा-सँ-िसयान आ चेतन-सँ-बुढ़ धिरसँ भिरया गेल छल। जेते मु ँह तेते बोल...। \nवर/gूय4 पैत काकाक/g24ू सुिम/g255ा बेटी लग पहुँचैक साहस निह भेलैन जे िकछु पुिछतिथन। ओसारक खा/g2आ4 ह  \nलगा ओंगैठ कऽ बैस अपन िजनगीक/g24ू िनहारए लगला। भूल केतए भेल आ चूक केतए भेल ? जा भूल-चूक नइ \nभेल ता एहेन दृ/gूय2 य उपि/gूय4 थ त िकए भऽ रहल अिछ। \nओना वर/gूय4 पैत क/gूष2ाक मन सम/gूय4 याक िहसाबे भिरयाएल निहय/g24ू रहैन , तेकर कारण ई जे मनो तँ मन \nछी, अधमनीसँ डेढ़ मनी धिर होइत अिछ... । ओहन मन ने बेसी भिरया जाइए जे सम/gूय4 याक भारीपनक/g24ू बेसी \nदेखैत हुअए, मुदा जे ओइ भारीपन के देखबे ने करत,  ओ ओकर भारीपन बुिझए केना पािब सकैए। वर/gूय4 पैत \nक/gूष2ाक िजनगीमे ओहन पिरि/gूय4 थ ितये ने बनल जे ओइ गहराइक तह तक पहुँच पेबतैथ। \nखा/g2आ4 हमे ओंगठल वर/gूय4 पैत क/gूष2ाक नजैर सुिम/g255ापर गेलैन। प/gू7ूतीस बख/gू6ष पूव/gू6ष सुिम/g255ाक ज/g288 म  दोसर \nस/g288 तानक /g265पमे भेल। ओना गाम-गामक अपन-अपन समाज चिलये आिब रहल अिछ। कोनो गामक समाजमे \nकोनो जाितक वाहु/g2आ8 य  अिछ तँ कोनोमे कोनो जाितक,  जइ समाजक माने जइ जाितक वर/gूय4 पैत काका छैथ,  ओ \nअ/g2आ8 पसं/g27ष य क जाितक समाज अिछ। एक-दू घर दसटा गाममे गिन- गूिथ कऽ अिछ। समाजक स/g2आ4 ब/g288 ध क एकटा \nकारण ईहो ऐछे जे जेतेक दूरमे बेटा-बेटीक िबआह- दान होइए ओतेकक बीच समािजक स/g2आ4 ब/g288 धक एक /g265प -रंग \nसेहो बिनय/g24ू जाइए। तँए सनातनी धारामे अबैत समाज टुट -नफा होइतो बिहये रहल अिछ। \nजइ समाजक वर/gूय4 पैत काका छैथ,  ओइ समाजमे दस बख/gू6षक क/g288 य/gू6ू होइते िबआहक यो/g272 य  मानल जा \nरहल अिछ। समुिचत प/gू2यितक अनुकूल लड़का- लड़कीक उमेरक िहसाबमे सेहो एक/g265पता हएब ज/g265री \nअिछए। जँ से नइ हएत तँ िवधवाक बािढ़ जोर पकड़बे करत। ओना िवधवाक बािढ़ जोर पकड़निह अिछ \nतेकर कारण आन-आन,  अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२०  म  अंक  १५  फरबरी  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११०  अंक  २२० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n65 \n \nतेरह बख/gू6षक सुिम/g255ाक िबआह स/g254रह बख/gू6षक दीनब/g288 धुक संग भेल छेलैन। ओना कौलेजमे पढ़ैत \nदीनब/g288 धुक मन मे त/g284खनात्  िबआह करैक िवचार नइ रहैन,  मुदा देखो-देखी आ समाजक चलैनक अनुकूल सेहो \nदीनब/g288 धु िवरोध नइ कऽ सकल। \nिबआहक तीन सालक पछाइत दुरागमन भेलैन,  तइ िब/g274 चेमे दीनब/g288 धु नोकरी लेल /g262ितयोिगताक परी/g252ाक \nतैयारी सेहो पूरा कऽ लेलैन। परी/g252ामे नीक िरज/g2आ8 ट  भेलैन, /g262शासिनक अफसरक बाट /g262श/gूय4 त  भेलैन। \nदुरागमनक पछाइत सुिम/g255ा सासुर एली। एक तँ िकसान पिरवार , दोसर पाछूसँ अबैत पर/g2आ4 प राक बीच \nसुिम/g255ा अपन िजनगी िबतबए लगली।  \nओना दीनब/g288 धुक /g262ेमक अँकुर िवलासनीक संग /gूआआेिनंगे समैमे अँकुर गेल रहैन। मुदा ओ /g262ेम , संगी-\nसाथीक /g265पक छेलैन। /gूआआेिनंग केला पछाइत ए/gूष2े िजलामे दीनब/g288 धुओ आ िवलासिनय/g244 पद/gूय4 थािपत भेलैथ। \nपद/gूय4 थािपत भेला पछाइत दुनूक बीच संगीक /g265प छल। दुनूक जाितयो दू अिछ। अखन धिरक अबैत \nिवचारमे जाितक दूरी मनमे बनले छेलैन। \nओना जइ जाितक दीनब/g288 धु छैथ,  ओइ जाितमे एकसँ बेिसयो िबआह करैक चलैन जक/gू6ू बिनय/g24ू गेल \nअिछ। माने ई जे जेते गाममे दीनब/g288 धुक जाित छैन,  /g262ाय : सभ गाममे एकाध गोरे एहेन छैथे जे दू-तीन-चािर-\nप/gू6ूच िबआह केनिह छैथ। ओना पर/g2आ4 प रानुकूल एक- पु/g264खक/g24ू एक नारीक संग िबआहक चलैन अदौसँ आिब रहल \nअिछ,  मुदा पु/g264खक लेल एकसँ बेसी िबआह करब ए/g27य की-दु/gूष2ी अिछ सेहो निहय/g24ू कहल जा सकैए।  \nतइसँ िभ/gू82 िवलासनी जाितक अिछ। ि","size_mb":1.18,"has_text":true},"Videha 221.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 221.pdf","name":"Videha 221.pdf","text":"वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n  \n   \n \nऐ अंकमे  अछि :- \n१. संपादकीय संदेश \n  \n२. गद्य \n२.१.१. जगदीश प्रसाद मण् डलक  दूटा लघु कथा  २.जगदीश  प्रसाद  मण्डल- सतभैंया  पोखैर  (तेसर  संस्करण ) सँ  १३ \nटा लघु कथा \n२.२.रा जदेव मण् ड लक  जल भँमर उपन् या सक लगला कड ़ ़  \n२.३.रवीन्द्र नारायण ममश् र - क्रोध \n२.४.१.डॉ. शशव क ु मार प्रसाद- आलेख - दशलत साहित् यक ेँ  आ  साहित् यसँ ु ु टक े ााक प्रयजज  २. डॉ. क ै लाश \nक ु मार ममश्र- तमाक ू ल सं ारााद िजइत मैशथल आ मैशथली  संस्क ृ हत \n  \n३. पद्य \n३.१. आश र् अनचर्न्हार -  वकछ ु जोग रा आ ३ टा गजल \n३.२.जगदीश चन्र ठाक ु र ‘अह ल ’- २ टा   गजल  \n३.३.१.राजीव  रंजन  झा- २ टा गज ल २.महेश  डखरामी - महेश  पद्यावली -अनुरोध  \n३.४.प्रदीप पुष्प- २ टा गज ल \n३.५. पल्लवी मण्डल-अपना ले अपनहह  लड़ए पड़त \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine in \n.pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. हवदेिक पुरा  अंक \nआ ऑहडयज/ वीहडयज/ पजथी/ शचत्रकला/ ुजटज सभक ुाइल सभ डाउ लजड करााक िेतु  ीचाँक ललिंक पर जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE विदेह आर्काइि  \n  \nJoin official Videha facebook group. \n   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n2 \n \nJoin Videha googlegroups \n   \nFollow Official Videha\n Twitter to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough Periscope\n . \n  \nहवदेि जा लवृत्तक हडसकस  ुजरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nहवदेह  \"नेपालक वततमान  मैछथली  साहहत्य \" हवषयक हवशेषांक हनकालबाक नेयार क े लक अछि  ज कर  संयोजक  श्री \nददनेश  यादव जी  रहता।  \nअइ हवशेषांकमे नेपालक वततमान  मैछथली  साहहत्य  क े र मूल्यांकन र ह त । अइ हवशेषांक लेल स भ हवधाक आलोचना-\nसमीक्षा-स मालोचना आदद  प्रस्ताहवत  अछि।  स म य-सीमा  हकि ु  नै जहहया  पूरा आलेख  आहब जेतै  तहहये , मुदा  प्रयास \nर ह त  जे  एही  साल  म इ-जून  धरर  ई हवशेषांक आहब जाए।  उम्मेद  अछि  हवदेहक  ई प्रयास दूनू  पायापर एकटा पूल \nजरूर  बनाएत।  \n \nहवदेह  द्वारा संचाछलत  \"आमंहित  रचनापर आमंहित  आलोचकक दटप्पणी\" शंखलाक  दोसर  भागक घोषणा कएल \nजा  र ह ल अछि।  दोसर  भागमे अइ बेर  नीलमाधव चौधरी  जीक  रचना आमंहित  कएल जा  र ह ल  अछि  आ \nनीलमाधवजीक  रचना ओ रचनाधर्मितापर  दटप्पणी करबा लेल क ै लाश क ु मार ममश्रजीक ेँ  आमंहित  कएल जा  र ह ल \nिहन।  दूनू  गोटाक ेँ औपचाररक सूचना  जल्ल्दये पठाओल जाएत।  र चनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने  आहब जाएत  ओकर  अहगला अंकमे  ई प्रकाछशत कएल जाएत।  \n  \nअइ शंखलाक  पहहल  भाग काममनीजीक  रचनापर ि ल आ दटप्पणीकतात मधुकांत  झाजी  िलाह।  \nजेना  की स भ गोटा जनै  िी  जे  हवदेह  २०१५ मे  तीन  टा हवशेषांक तीन  साहहत्यकारपर  प्रकाछशत क े लक ज कर  \nमापदंड  ि ल सालमे  दूटा हवशेषांक जीहवत  साहहत्यकारक  उपर  र ह त  जइमे  एकटा ६०-७० वा ओइसँ  बेसी  सालक  \nसाहहत्यकार  रहता  तँ  दोसर  ४०-५० सालक  ( मैछथली  साहहत्यकार  मने  भारत  आ नेपाल दूनूक )। ऐ क्रममे  अरहवन्द्द \nठाक ु र ओ जगदीश  चंर  ठाक ु र \"अहनल\"जीपर  हवशेषांक हनकछल चुकल अछि।  आगूक हवशेषांक हकनकापर हुअए  \nत इ लेल एक मास  पहहनेसँ  पाठकक सुझाव  माँगल गेल ि ल।  पाठकक सुझाव  आएल आ ओइ सुझाव  अंतगतत  \nहवदेहक  हकि ु  अहगला हवशेषांक परमेश्वर कापहड़, वीरेन्द्र मल्ल्लक आ कमला चौधरी  पर  र ह त । ह म र  स बह क प्रयास \nर ह त  जे  ई हवशेषांक स भ २०१७ मे  प्रकाछशत हुअए  मुदा  ई रचनाक उपलब्धतापर  हनभतर  कर त । मने  रचनाक \nउपलब्धताक हहसाबसँ  स म ए ऊपर -हनच्चा भऽ सक ै ए। स भ गोटासँ  आग्रह जे  ओ अपन-अपन रचना \nggajendra@videha.com पर  पठा दी।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n3 \n \n  \nविदेह सम्मकन  \nविदेह समकनकन्तर सकवहत्य अर्कदेमी सम्मकन \n१.विदेह समकनकन्तर सकवहत्य अर्कदेमी फ े लो पुरस्र्कर २०१०-११  \n२०१० श्री गजहवन्द झा (समग्र यजगदा  लेल) \n२०११ श्री रमा न्द रेणु (समग्र यजगदा  लेल)  \n२.विदेह समकनकन्तर सकवहत्य अर्कदेमी पुरस्र्कर २०११-१२  \n२०११ मूल पुरस्कार- श्री जगदीश प्रसाद मण्डल ( गकमर् जिनग ीी , कथा संग्रि) \n२०११ ााल साहित्य पुरस्कार - ले.क. माया ाथ झा (जकर  ारी चतुर िजइ , कथा संग्रि) \n२०११ युवा पुरस्कार- आ न्द क ु मार झा (र्लह,  ाटक)  \n२०१२ अ ुवाद पुरस्कार- श्री रामलजच  ठाक ु र - (पद्मकनदीर् मकझीी , ाांग्ला - माह क ांद्यजपाध्याय , उपन्यास \nाांग्लासँ मैशथली अ ुवाद)  \nविदेह भकषक सम्मक न २०१२-१३ (िैर्ल्प पर् सकवहत्य अर्कदेमी पुरस्र्करर् रूपमे प्रससद्ध) \n1.विदेह समकनकन्तर सकवहत्य अर्कदेमी फ े लो पुरस्र्कर 2012 \n2012 श्री राज न्द  लाल दास  (समग्र यजगदा  लेल)  \n2.विदेह भकषक सम्मकन २०१२-१३ (िैर्ल्प पर् सकवहत्य अर्कदेमी पुरस्र्करर् रूपमे प्रससद्ध) \n२०१२ ााल साहि त्य पुरस्कार - श्री जगदीश प्रसाद मण्डल क ेँ  “तरेगन ” ााल प्रेरक हविह  कथा संग्रि  \n२०१२ मूल पुरस्कार - श्री राजदेव मण्डलक ेँ  \"अम्बरक\" (कहवता संग्रि) लेल।  \n2012 युवा पुरस्कार- श्रीमती ज्यजहत सु ीत चौधरीक “अर्चिस” (कहवता संग्रि) \n2013 अ ुवाद पुरस्कार- श्री  रेश क ु मार हवकल  \"ययाहत \" (मराठी उपन्यास श्री हवष्णु सखाराम खाण्डेकर)  \nविदेह भकषक सम्मकन २०१३-१४ (िैर्ल्प पर् सकवहत्य अर्कदेमी पुरस्र्करर् रूपमे प्रससद्ध) \n२०१३ ााल साहित्य पुरस्कार  – श्रीमती ज्यजहत सु ीत चौधरी- “देिीिी ” (ााल ह ान्ध संग्रि) लेल।  \n२०१३ मूल पुरस्कार - श्री ाेच  ठाक ु रक ेँ  \"बेटीर् अपमकन आ छीनरदेि ीी \" ( ाटक संग्रि) लेल।  \n२०१३ युवा पुरस्कार- श्री उमेश मण्डलक ेँ  “वनश्तुर्ी” (कहवता सं ग्रि)लेल।  \n२०१४ अ ुवाद पुरस्कार- श्री हव ीत उत्पलक ेँ  “मोहनदकस ” (हिन्दी उपन्यास श्री उदय प्रकाश)क मैशथली अ ुवाद \nलेल।  \nविदेह भकषक सम्मकन  २०१४-२०१५ (समकनकन्तर सकवहत्य अर्कदेमी सम्मकन) \n२०१४ मूल पुरस्कार- श्री  न्द हवलास राय (सखकरी पेटकर ीी - लघु कथा संग्रि) \n२०१४ ााल पुरस्का र - श्री जगदीश प्रसाद मण्डल ( नै धकरैए - ााल उपन्यास)  \n२०१४ युवा पुरस्कार - श्री आशीष अ शचन्िार (अनसचन्हकर आखर- गजल संग्रि)  \n२०१५ अ ुवाद पुरस्कार - श्री शम्भु क ु मार लसिंि ( पकखलो  -  तुकाराम रा मा शेटक कोंकणी उपन्यासक मैशथली \nअ ुवाद) \nनकटर्, गीत, संगीत , नृत्य, मूर्तिर्लक, सिप प आ सचत्रर्लक क्षेत्रमे विदेह सम्मकन २०१२ \nअभभ नय- मुख्य अभभनय  , \nसुश्री शशल् पी क ु मारी, उम्र- 17 हपता श्री लक्ष् मण झा  \nश्री शजभा कान् त मितज , उम्र- 15 हपता - श्री रामअवतार मितज , \nहकस् य-अभभनय  \nसुश्री हप्रयंका क ु मारी, उम्र- 16, हपता - श्री वैद्य ाथ साि \nश्री दुगाा ंद ठाक ु र, उम्र- 23, हपता - स् व. भरत ठाक ु र \nनृत् य \nसुश्री सुलेखा क ु मारी, उम्र- 16, हपता - श्री िरेराम यादव   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n4 \n \nश्री अमीत रंज , उम्र- 18, हपता -  ागेश्वर कामत  \nसचत्रर्लक \nश्री प कलाल मण्डल , उमेर - ३५, हपता - स्व. सुन्दर मण्डल, गाम छज ा  \nश्री रमेश क ु मार भारती , उम्र- 23, हपता - श्री मजती मण् डल  \nसंगीत (हकरमोवनयम)  \nश्री परमा न् द ठाक ु र, उम्र- 30, हपता - श्री  थु ी ठाक ु र \nसंगीत (ढोलर्) \nश्री ाुल  राउत , उम्र- 45, हपता - स् व. शचल् टू राउत  \nसं गीत (रसनचौर्ी)  \nश्री ािादुर राम , उम्र- 55, हपता - स् व. सरजुग राम  \nसिप पी -िस्तुर्लक \nश्री जगदीश मल्ल्लक ,५० गाम - च ौरागंज  \nमूर्ति-मृभिर्क र्लक  \nश्री यदु ंद  पंहडत, उम्र- 45, हपता - अशुी पंहड त \nर्कष्ठ-र्लक \nश्री झमेली मुखखया ,हपता स्व. मूंगालाल मुखखया , ५५, गाम - छज ा  \nवर्सकनी-आत्मवनभार संस्र् ृ वत \nश्री लछमी दास , उमेर - ५०, हपता स्व. श्री ुणी दास, गाम वेरमा  \nविदेह मैसिली पत्रर्कररतक सम्मकन  \n-२०१२ श्री  वेन्दु क ु मार झा \nनकटर्, गीत, संगीत , नृत्य, मूर्तिर्लक, सिप प आ सचत्रर्लक क्षेत्रमे विदेह सम्मकन २०१३   \nमुख्य अभभनय -  \n(1) सुश्री आिक र् ु मकरी सुपुत्री श्री रकमकितकर यकदि, उमेर - १८, पता - गाम+पजस् ट- च ौरागंज , भाया - \nतमुररया , जज ला - मधुा ी (हा िार)   \n(2) मो. समसकद आलम सुपुत्र मो. ईषक आलम , पता - गाम+पजस् ट- च ौरागंज , भाया - तमुररया , जज ला - मधुा ी \n(हा िार)   \n(3) सुश्री अपर्का र् ु मकरी सुपुत्री श्री म जज क ु मार साु , जन् म हतशथ - १८-२-१९९८, पता - गाम - \nलल्क्ष् मह याँ , पजस् ट- छज ा , भाया -  रहि या , था ा - लौकिी ,जज ला - मधुा ी (हा िार)   \nहकस् य–अभभनय - \n(1) श्री ब्रह्मदिे पकसिकन उफ ा  रकमिकनी पकसिकन सुपुत्र- स् व. लक्ष् मी पासवा , पता - गाम+पजस् ट- औरिा , भाया - \n रहि या , था ा - लौकिी , जज ला - मधुा ी (हा िार)  \n(2) टकॅ सस फ आलम सुपुत्र मो. मुस् तकर् आलम, पता - गाम+पजस् ट- च ौरागंज , भाया - झंझारपुर, जज ला - \nमधुा ी (हा िार)   \nनकटर्, गीत, संगीत , नृत्य, मूर्तिर्लक, सिप प आ सचत्रर्लक क्षेत्रमे विदेह सम्मकन (मकंगवन खबकस समग्र \nयोगदक न सम्मकन) \nिकस् त्रीय संगीत सह तकनपुरक  : \nश्री रकमिृक्ष ससह सुपुत्र श्री अवनरूद्ध सस ह, उमेर - ५६, गाम - ु ु लवररया , पजस् ट- ाााूारिी , जज ला - मधुा ी \n(हा िार)  \nमकंगवन  खबकस सम् मक नम थमसिलक लोर् संस्र् ृ वत संरक्षर्म \nश्री रकम लखन सकहु  पे. स् व. खुशीलाल साु , उमेर - ६५, पता , गाम - पकह़िया , पजस् ट- रत सारा , अ ुमंडल - \nु ु लपरास (मधुा ी)   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n5 \n \nनकटर्, गीत, संगीत , नृत्य, मूर्तिर्लक, सिप प आ सचत्रर्लक क्षेत्रमे विदेह सम्मकन (समग्र योगदकन सम्मकन)म \nनृत् य -  \n(1) श्री हरर नकरकयर् मण् डल सुपुत्र- स् व.  न् दी मण् डल , उमेर - ५८, पता - गाम+पजस् ट- छज ा , भाया - \n रहि या , जज ला - मधुा ी (हा िार)   \n(2) सुश्री संगीतक र् ु मकरी सुपुत्री श्री रकमदेि पकसिकन, उमेर - १६, पता - गाम+पजस् ट- च ौरागंज , भाया - \nझंझारपुर, जज ला - मधुा ी (हा िार)  \nसचत्रर्लक-  \n(1) िय प्रर्कि मण् डल सुपुत्र- श्री क ु शेश्वर मण् डल , उमेर - ३५, पता - गाम - स पतिा , पजस् ट– ाौरिा , भाया - \nसरायगढ़, जज ला - सुपौल (हा िार)  \n(2) श्री चन् दन र् ु मकर मण् डल सुपुत्र श्री भजला मण् डल , पता - गाम - ख़िगपुर, पजस् ट- ाेलिी , भाया -  रहि या , था ा - \nलौकिी , जज ला - मधुा ी (हा िार) संप्रहत , छात्र स्  ातक अंहतम वषा , कला एवं शश ल् प मिाहव द्यालय- पट ा।     \nहरर मुवन यकाँ / हकरमोवनयम  \n(1) श्री महकदेि सकह सुपुत्र रकमदेि सकह , उमेर - ५८, गाम - ाेलिा , वाडा -  ं. ०९, पजस् ट- छज ा , भाया - \n रहि या , जज ला - मधुा ी (हा िार)  \n(2) श्री िकगेश्वर प्रसकद रकउत सुपुत्र स् व. रामस् वरूपप राउत , उमेर ६०, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - \nतमुररया , था ा - झंझारपुर (आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nढोलर्/ ठ े र् ै तक/ ढोलवर्यक  \n(1) श्री अनुप सदकय सुपुत्र स् व.   , पता - गाम - तुलशसयािी , पजस् ट- म जिर पट्टी, था ा - मरौ ा , जज ला - सुपौल \n(हा िार)  \n(2) श्री र्प लर रकम  सुपुत्र स् व. खट्टर राम , उमेर - ५०, गाम - लल्क्ष् मह याँ , पजस् ट- छज ा , भाया -  रहि या , था ा - \nलौकिी , जज ला - मधुा ी (हा िार)  \nरसनचौर्ी िकदर् -  \n(1) िकसुदेि रकम  सुपुत्र स् व. अ ुप राम , गाम+पजस् ट- िी  माली , वाडा  . ०७  , जज ला - सुपौल (हा िार)  \nसिप पी -िस्तुर्लक-  \n(1) श्री बौर् ू  मल्प लर् सुपुत्र दराारी मल्ल् लक, उमेर - ७०, गाम - लल्क्ष् मह याँ , पजस् ट- छज ा , भाया - \n रहि या , जज ला - मधुा ी (हा िार)   \n(2) श्री रकम विलकस धरर र्कर सुपुत्र स् व. ठजढ़ाइ धररकार , उमेर - ४०, पता - गाम+पजस् ट- च ौरागंज , भाया - \nतमुररया , जज ला - मधुा ी (हा िार)   \nमूर्तिर्लक-मृर्तिर्कर र्लक-  \n(1) घूरन पंवड त सुपुत्र- श्री मजलहू पंहड त, पता - गाम+पजस् ट– ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - झंझारपुर (आर.एस. \nशश हवर) , जज ला - मधुा ी (हा िार)   \n(2) श्री प्रभु पंवडत सुपुत्र स् ि.   , पता - गाम+पजस् ट-  रहि या , था ा - लौकिी , जज ला - मधुा ी (हा िार)  \nर्कष्ठ-र्लक-  \n(1) श्री िगदेि सकहु  सुपुत्र श ीचर साु, उमेर - ३६, गाम - िी  माली -पुरवाास, जज ला - सुपौल (हा िार)  \n(2) श्री योगेन् र ठकर् ु र सुपुत्र स् ि. बुद्धधू  ठकर् ु र उमेर- ४५, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - \nझंझारपुर (आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nवर्सकनी- आत्मवनभार संस्र् ृ वत-   \n(1) श्री रकम अितकर राउत सुपुत्र स् व. सुाध राउत , उमेर - ६६, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - \nझंझारपुर (आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)    \n(2) श्री रौिन यकदि  सुपुत्र स् व. कहपलेश्वर यादव , उमेर - ३५, गाम+पजस् ट– ा गामा , भाया -  रहि या , था ा - \nलौकिी , जज ला - मधुा ी (हा िार )   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n6 \n \nअपहक/महरकइ -  \n(1) मो. िीबछ  सुपुत्र मज. हालट मरहूम , उमेर - ६५, पता - गाम - ासिा , पजस् ट- ा़ििारा , भाया - \nअन् धराठाढ़ी, जज ला - म धुा ी , हप - ८४७४०१ \nिोवग रक -  \nश्री बच् चन मण् डल सुपुत्र स् व. सीताराम मण् ड ल , उमेर - ६०, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - \nझंझारपुर (आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nश्री रकमदेि ठकर् ु र सुपुत्र स् ि. िकगेश्वर ठकर् ु र, उमेर - ५०, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - \nझंझारपुर (आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nपरकती (प्रभकती) गौवनहकर  आ खिरी/ खौिरी िकदर् -  \n(1) श्री सुकदेव साुी \nसुपुत्र श्री   , \nपता - गाम इटिरी , पजस् ट- ाेलिी , भाया - िी  माली , था ा - मरौ ा , जज ला - सुपौल (हा िार)   \nपरकती (प्रभकती) गौवनहकर - (अगि सँ माघ -ुागु  तक गाओल जाइत)  \n(1) सुर्देि सकफी  सुपुत्र स् व. ाााू ाथ साुी , उमेर - ७५, पता - गाम इटिरी , पजस् ट- ाेलिी , भाया - िी  माली , था ा - \nमरौ ा , जज ला - सुपौल (हा िार)  \n(2) लेपहु दकस  सुपुत्र स् व. स क मण् डल प ता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - झंझारपुर (आर.एस. \nशश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nझरनी -  \n(1) मो. गुल हसन  सुपुत्र अब्‍ दुल रसीद मरहूम , पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - झंझारपुर \n(आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \n(2) मो. रहमकन सकहब  सुपुत्र...., उमेर - ५८, गाम -  रहि या , भाया - ु ु लपरास, जज ला - मधुा ी (हा िार)  \nनकल िकदर् -  \n(1) श्री िगत नकरकयर् मण् डल सुपुत्र स् व. खुशीलाल मण् ड ल , उमेर - ४०, गाम+पजस् ट- ककरडजभ , भाया - \n रहि या , था ा - लौकिी , जज ला - मधुा ी (हा िार)  \n(2) श्री देि नकरकयर् यकदि सुपुत्र श्री क ु शुमलाल यादव, पता - गाम - ा रझुला , पजस् ट- अमिी , था ा - \nघजघ़िडीिा , जज ला - मधुा ी (हा िार)    \nगीतहकरर / लोर् गीत-  \n(1) श्रीमती फ ु दनी देिी पत् ी श्री रामुल मण् ड ल , पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - झंझारपुर \n(आर.एस . शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \n(2) सुश्री सुवितक र् ु मकरी सुपुत्री श्री गंगाराम मण् डल , उमेर - १८, पता - गाम - मछधी , पजस् ट- ाशल यारर , भाया - \nझंझारपुर, जज ला - मधुा ी (हा िार)  \nखुरदर् िकदर् -  \n(1) श्री सीतकरकम रकम सुपुत्र स् व. जंगल राम , उमेर - ६२, पता - गाम - लल्क्ष् मह याँ , पजस् ट- छज ा , भाया - \n रहि या , था ा - लौकिी , जज ला - मधुा ी (हा िार)  \n(2) श्री लक्ष् मी रकम  सुपुत्र स् व. पंचू मजची , उमेर - ७०, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - झंझारपुर \n(आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार )  \nर्काँरनेट-  \n(1) श्री चन् दर रकम  सुपुत्र- स् व. जीत  राम , उमेर - ५०, पता - गाम - लल्क्ष् मह याँ , पजस् ट- छज ा , भाया - \n रहि या , था ा - लौकिी , जज ला - मधुा ी (हा िार)   \n(2) मो. सुभकन , उमेर - ५०, पता - गाम+पजस् ट- च ौरागंज , भाया - तमुररया , जज ला - मधुा ी (हा िार)  \nबेन् िू िकदर् -   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n7 \n \n(1) श्री रकि र् ु मकर महतो सुपुत्र स् व. लक्ष् मी मितज , उमेर - ४५, गाम - िी  माली वाडा  ं. ०४, जज ला - सुपौल (हा िार)  \n(2) श्री घुरन रकम, उमेर - ४३, गाम+पजस् ट- ा गामा , भाया -  रहि या , जज ला - मधुा ी (हा िार)  \nभगैत गिैयक -  \n(1)  श्री िीबछ यकदि  सुपुत्र स् व. रूपपालाल यादव , उमेर - ८०, पता - गाम इटिरी , पजस् ट- ाेलिी , भाया - \nिी  माली , था ा - मरौ ा , जज ला - सुपौल (हा िार)  \n(2)  श्री िम् भु मण् डल सुपुत्र स् व. लख  मण् ड ल , पता - गाम - ाढि याघाट -रसुआर, पजस् ट– मुंगरािा , भाया - \nिी  माली , िी जला - सुपौल (हा िार)  \nखख स् सर्र- (खख स् सक र्हैबलक)-  \n(1) श्री छ ु तहरू यकदि उफ ा  रकिर् ु मकर, सुपुत्र श्री राम खेलाव  यादव , गाम - घजघरहड िा , पजस् ट- म जिर \nपट्टी, था ा - मरौ ा , जज ला - सुपौल, हप - ८४७४५२ \n(2) बैिनकि मुखख यक उफ ा  टहल मुखख यक- \n(2)सुपुत्र स् व. िोंगाइ मुखख या , \nपता - गाम+पजस् ट- औरिा , भाया -  रहि या , था ा - लौकिी , जज ला - मधुा ी  (हा िार)  \nथमसिलक सचत्रर्लक- \n(1) सुश्री थमसि लेि र् ु मकरी  सुपुत्री श्री रामदेव प्रसाद मण् डल  ‘झारूपदार ’ पता - गाम - रसुआर, पजस् ट-–\n मुंगरािा , भाया - िी  माली , िी जला - सुपौल (हा िार)   \n(2) श्रीमती िीर्क देिी पत्नी श्री ददसलप झक , उमेर - ३५, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - \nझंझारपुर (आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)   \nखिरी/ खौिरी िकदर् -  \n(2) श्री वर्िोरी दकस  सुपुत्र स् व.  ेाैत मण् ड ल , पता - गाम - रसुआर, पजस् ट-– मुंगरािा , भाया - िी  माली , िी जला - \nसुपौल (हा िार)   \nतबलक-  \nश्री उपेन् र चौधरी  सुपुत्र स् व. मिावीर दास , उमेर - ५५, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - झंझारपुर \n(आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nश्री देिनकि यकदि  सुपुत्र स् व. सवाजीत यादव , उमेर - ५०, गाम - झाँझपट्टी, पजस् ट- पीपरािी , भाया - लदह याँ , जज ला - \nमधुा ी (हा िार)  \nसकरंगी - (घुनक-मुनक)   \n(1) श्री पंची ठाक ु र, गाम - हपपरािी।  \nझकसल - (झसलबकह)  \n(1) श्री र् ु न् दन र् ु मकर र्र्ा सुपुत्र श्री इन् र क ु मार कणा पता - गाम - रेाा़िी , पजस् ट- चौरामिरैल , था ा - \nझंझारपुर, जज ला - मधुा ी , हप - ८४७४०४ \n(2) श्री रकम खेलकिन रकउत  सुपुत्र स् व. क ै लू राउत , उमेर - ६०, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - \nझंझारपुर (आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nबौसरी (बौसरी िकदर्)   \nश्री रकमचन् र प्रसकद मण् डल सुपुत्र श्री झजट  मण् डल , उमेर - ३०, ाौसरी/ाौसली/ाासुरी ाजाै छशथ । \nपता - गाम - रसुआर, पजस् ट- मुंगरािा , भाया - िी  माली , िी जला - सुपौल (हा िार)  \nश्री विभूवत  झक सुपुत्र स् व. क टीर झा , उमेर - ५०, पता - गाम+पजस् ट- कछ ु ाी, भाया - तमुररया , जज ला - \nमधुा ी  (हा िार)  \nलोर् गकिक गकयर्  \nश्री रविन् र यकदि  सुपुत्र सीताराम यादव, पता - गाम - तुलशसयािी , पजस् ट- म जिर पट्टी, था ा - मरौ ा , जज ला - सुपौल \n(हा िार)   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n8 \n \nश्री वपचर् ु न सदकय सुपुत्र स् व. मेथर सदाय , उमेर - ५०, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - झंझारपुर \n(आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nमजि रक िकदर् (छोर्टक झकसल ...)  \nश्री रकमपवत मण् डल सुपुत्र स् व. अजुा  मण् डल , पता - गाम - रसुआर, पजस् ट- मुंगरािा , भाया - िी  माली , िी जला - \nसुपौल (हा िार)  \nमृदंग िकदर् -  \n(1) श्री र्वपलेश्वर दकस सुपुत्र स् ि. सु्नरर दकस , उमेर - ७०, गाम - लल्क्ष् मह याँ , पजस् ट- छज ा , भाया - \n रहि या , था ा - लौकिी , जज ला - मधुा ी  (हा िार)  \n(2) श्री खखर सदकय  सुपुत्र स् व. ांठा सदाय , उमेर - ६०, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - \nझंझारपुर (आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nतकनपुरक सह भकि संगीत   \n(1) श्री रकमविलकस यकदि  सुपुत्र स् व. दुखर  यादव , उमेर - ४८, गाम - शसमरा , पजस् ट- सांहग , भाया - \nघजघ़िडीिा , था ा - ु ु लपरास, जज ला - मधुा ी (हा िार)  \nतरसक/ तकसक -  \nश्री िोगेन् र रकम  सुपुत्र स् व. हा ल् टू राम , उमेर - ५०, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था  ा - झंझारपुर \n(आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nश्री रकिेन् र रकम  सुपुत्र कालेश्वर राम, उमेर - ५८, गाम - मझौरा , पास् ट- छज ा , भाया -  रहि या , जज ला - \nमधुा ी  (हा िार)   \nरमझकसल / र्ठझकसल/ र्रतकल िकदर् -  \nश्री सैनी रकम सुपुत्र स् व. लशल त राम , उमे र - ५०, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - झंझारपुर \n(आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nश्री िनर् मण् डल सुपुत्र स् व. उशचत मण् डल , उमेर - ६०, रमझाशल / कठझाशल / करताल वादक ,  १९७५ ई.सँ \nरमझाशल  ाजाै छशथ । पता - गाम - ाढि याघाट/रसुआर , पजस् ट- मुंगरािा , भाया - िी  माली , जज ला - सुपौल (हा िार)  \nगुमगुथम यकाँ/ ग्रुम बकिक  \nश्री परमेश्वर मण् डल सुपुत्र स् व. हा िारी मण् ड ल उमेर - ४१, १९८० ई.सँ गुमगुिीमयाँ ाजाै छशथ । \nश्री िुगकय सकफी सुपुत्र स् व. श्री श्रीचन् र साुी , उमेर - ७५, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - \nझंझारपुर (आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nडंर्क/ ढोल िकदर्  \nश्री बदरी रकम, उमेर - ५५, पता - गाम इटिरी , पजस् ट- ाेलिी , भाया - िी  माली , था ा - मरौ ा , जज ला - सुपौल (हा िार)  \nश्री योगेन् र रकम  सुपुत्र स् व. हा ल् टू राम , उमेर - ५५, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - झंझारपुर \n(आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nडंफक (िजलीमे ाजाओल जाइत...)  \nश्री िग्रनकि चौधरी उफ ा  थधयकनी दकस  सुपुत्र स् व. मिावीर दास , उमेर - ६५, पता - गाम+पजस् ट- ाेरमा , भाया - \nतमुररया , था ा - झंझारपुर (आर.एस. शश हवर) ,जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)  \nश्री महेन् र पोाकर , उमेर - ६५, पता - गाम+पजस् ट- च ौरागंज , भाया - तमुररया , जज ला - मधुा ी (हा िार)  \nनङ े रक/ वडगरी -  \nश्री रकम प्रसकद रकम सुपुत्र स् ि. सरयुग मोची , उमेर - ५२, पता - गा म+पजस् ट- ाेरमा , भाया - तमुररया , था ा - \nझंझारपुर (आर.एस. शश हवर) , जज ला - मधुा ी हप  - ८४७४१० (हा िार)   \n  \nविदेहर् वर्छ ु  वििेषकंर्म - \n१) हकइर् ू  वििेषकंर् १२ म अंर्, १५ िून २००८   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n9 \n \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२) गिल वििेषकंर् २१ म अंर्,  १ निम्बर २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf         21.pdf \n३) विहवन र्िक वििेषकंर् ६७ म अंर्, १ अक्टूबर २०१० \nVideha_01_10_2010        Videha_01_10_2010_Tirhuta             67 \n४) बकल सकवहत्य वििेषकंर् ७० म अंर्, १५ निम्बर २०१० \nVideha_15_11_2010        Videha_15_11_2010_Tirhuta             70 \n५) नकटर् वििेषकंर् ७२ म अंर् १५ ददसम्बर२०१० \nVideha_15_12_2010        Videha_15_12_2010_Tirhuta           72 \n६) नकरी वििेषकंर् ७७म अंर् ०१ मकचा २०११ \nVideha_01_03_2011        Videha_01_03_2011_Tirhuta           77 \n७) बकल गिल वििेषकंर् विदेहर् अंर् १११ म अंर्, १ अगस्त २०१२ \nVideha_01_08_2012        Videha_01_08_2012_Tirhuta           111 \n८) भल्क्त गिल वििेषकंर् १२६ म अंर्, १५ मकचा २०१३  \nVideha_15_03_2013        Videha_15_03_2013_Tirhuta           126 \n९) गिल आलोचनक -समकलोचनक -समीक्षक वििेषकं र् १४२ म , अंर् १५ निम्बर २०१३ \nVideha_15_11_2013        Videha_15_11_2013_Tirhuta           142 \n१०) र्किीर्कंत थमश्र मधुप वििेषकंर् १६९ म अंर् १ ि निरी २०१५ \nVideha_01_01_2015 \n११) अरविन्द ठकर् ु र वििेषकंर् १८९ म अंर् १ निम्बर २०१५ \nVideha_01_11_2015 \n१२) िगदीि चन्र ठकर् ु र अवनल वििेषकंर् १९१ म अंर् १ ददसम्बर २०१५ \nVideha_01_12_2015 \n१३) विदेह सम्मकन वििेषक र्- २००म अ र् १५ अप्रैल २०१६/ २०५ म अ र् १ िुलकई २०१६ \nVideha_15_04_2016 \n  \nVideha_01_07_2016 \n  \n१४) मैचिल  स .ड ./ अल्बम ग त संग त विशेर्ांक- २१७ म अंक ०१ जनिर  २०१७ \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंवित रर्नापर आम ंवित आलोर्कक टटप्पण क शंखला \n१. र्कथमनीर् पकंच टक र्वितक आ ओइपर म धुर्कन्त झकर् दटप्पर्ी \nVIDEHA 209th issue हवदेिक दू सए  ौम  अंक \nVideha_01_09_2016 \n \nविदेह ई -पवत्रर्कर्  बीछल रचनकर् संग - मैसिलीर्  सिाश्रेष्ठ रचनकर् एर्टक स मकनकन्तर संर्लन  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n10 \n \nविदेहमसदेहम २ (मैसिली  प्रबन्ध-वनबन्ध-समकलोचनक २००९-१०) \nविदेहमसदेहम ३ (मैसिली पद्य २००९-१०) \nविदेहमसदेहम ४ (मैसिली र्िक २००९-१०) \nविदेह मैसिली विहवन र्िक  [ विदेह सदेह ५ ] \nविदेह मैसिली लघुर्िक  [ विदेह सदेह ६ ] \nविदेह मैसिली पद्य  [ विदे ह सदेह ७ ] \nविदेह मैसिली नकट्य उत्सि  [ विदेह सदेह ८ ] \nविदेह मैसिली सििु उत्सि  [ विदेह सदेह ९ ] \nविदेह मैसिली प्रबन्ध-वनबन्ध-समकलो चनक [ विदेह सदेह १० ] \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/   \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/ \nअपन मंतव्य ggajendra@videha.com पर पठकउ।  \nगजेन्र ठाक ु र \nggajendra@videha.com \n \nऐ रचनकपर अपन  मंतव्य ggajendra@videha.com पर पठकउ।  \n२. गद्य \n२.१.१. जगदीश प्रसाद मण् डलक  दूटा लघु कथा  २.जगदीश  प्रसाद  मण्डल- सतभैंया  पोखैर  (तेसर  संस्करण ) सँ  १३ \nटा लघु कथाा \n२.२.राजदेव मण् ड लक  जल भँमर उपन् या सक लगला कड ़ ़  \n२.३.रवीन्द्र नारायण ममश्र- क्रोध \n२.४.१.डॉ. शशव क ु मार प्रसाद- आलेख - दशलत साहित् यक ेँ  आ  साहित् यसँ ु ु टक े ााक प्रयजज  २. डॉ. क ै लाश \nक ु मार ममश्र- तमाक ू ल सं ारााद िजइत मैशथल आ मैशथली संस्क ृ हत  \n१. िगदीि प्रसकद मण् डलर् दूटक लघु र्िक  २. िगदीि प्रसकद मण् डल रसचत  ‘सतभैं यक पोखैर ’ लघु र्िक \nसंग्रहर् तेसर संस् र्रर्साँ १३ गोट र्िक  \n१  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n11 \n \nश्री िगदीि प्रसकद मण् डलर् \nदूटक लघु र्िक  \nस् मृवत िेष  \nतीस ढदसम् ार , शुक्र ढद । 2016 ईस् वी। साँझक सात ाजे रह्माना न् द ाााा ाीतैत ढद क साँझ आ लगला \nढद क पैछला साँझमे अप  अराम -हवश्राम करैाला जगिपर असगरे शजका क ु ल ाैसल छला। ढद ुका पहिल \nउख़िािामे जे दूटा रजटी जलखैक रूपपमे खे े छला , ास आजुक ढद  भररक ओताे अिार भेटल छेलै । ह त् य  \nएगारि ाजेमे  िेह िार आइ ती  ाजेमे  िेला , जख  ाच् चा क पाथिथिंव शरीरक ेँ  असमसा  पुँचौल गेल। \nओ ा , ढद क भा स पररवारमे भऽ चुकल छेलै , मुदा तेिे  ाेर ओ घट ा भेल जे ओ भा स कएल भजज  ारत ेमे \nप़िल छल।  िेला पछाइत खेााक इच् छा  रह्माना न् द ााााक ेँ  जरूपर भेलै  मुदा भजज  रजकाा -ले तेतेक दूत -भूत \nम क चारूपकातसँ ल रूपपे घेर लइ छेलै  जे म क इच् छा  म ेमे घुररया -हुररया जाह , मुदा मुिसँ ह कालैक सािसे  े \nिजइ । सािसज क े  ा िजइतै , एक ढदस पररवारमे सभसँ ऊपर –उमेरज आ खाढढ़यजमे – िजइक  ाते जँ वएि  इ सहि \nसकता तँ दजसर क े  ा सहि सकत। मुदा सिाज तँ सिा छी , एक अन्न-पाह क सिा भेल , दजसर ाात -हवचारक संग \nसुख-दुखक। तहूमे पररवारक रूपद  आ समाजक जजज्ञासु रूपद क धार ाहिये रिल छेलै ।  \nचौकीपर ाैसल  रह्माना न् द ाााा अप  ाीतल , ाीतैत आ अाैाला काल्ल् ि क संध् या-ान् ध  कऽ रिल \nछला , मुदा ाान् िे क ु ाान् ि भऽ जाइ । क ु ाान् ि ई जे ाीतल  अ घन् टा  शजक े -शजक , दुखे-दुखमे ाीतल छेलै  आ \nअाैाला ाीतैत राहतक भजज क आशा सेिज  हियेँ  छेलै । काल्ल् ि क एिे  कढठ  समए पार कऽ सका की  हि ,से \nम े -म  रह्माना न् द ाााा हवचारर रिल छला। मा े ई जे राहत भररक साहि्‍त् य क कायाक्रममे जवाादेिक रूपपमे पार \nकरा छेलै । जवाादेिी एिे  जे किीं कायाक्रमे  े भँशसया जाए। एिे  भार ह मािैले तँ कन् िज  मजगूत चािी जे \nभजज ेसँ शरीरक ेँ  भेटत , सएि िेरा गेल अशछ।  \nगणण तीय दौ़िमे दु ू ढदस रह्माना न् द ााााक ेँ  ााधा ाामधत काइये रिल छेलै । तैपर म  क ु ढद -क ु ढद अप  स् मृहत \nढदस दौ़ि-दौ़ि जाइ । जेकरा रह्माना न् द ाााा शरीरान् त  ाुजझ टारर कऽ ािटारए चािै छला , वएि   शछह़िया-शछह़िया \nम क ेँ  चारूपभरसँ घेर लैत रिै ।  \nपररवारमे ओि  घट ा भेल जइमे एकटा अचेत ााल -ाजधक अन् त भेल। चूक क े तए भेल ई जँ पररवारक \nलजक  हि गुणण लेत तँ आगूक गुणाधीश गुणातीत क े  ा भऽ सक ै ए। मुदा ााााक म मे ईिज  चैत रिै  जे अख  ल \nाातक ेँ  मा े ल घट ाक ेँ  हवचारासँ  ीक ई िएत जे तत् का ल वातावरणक ेँ  पहि े असशथर कएल जाए। जँ हवचार -\nहवमशाक क्रममे कज ज मारूपक हवचार सजझामे आहा जाए आ चामेक मुँि छी , किीं ओ हवचार म मे छ़िैप कऽ मुँि \nिजइत ह क ै ल गेल , तख  तँ ओ आरज मारूपख िएत ! तँए  इ हवचाराे ाेसी  ीक...।  \nमुदा लगले ु े र ााााक म मे उढठ गेलै  जे अ ेकज जजज्ञासु जजज्ञासा करए जइ घट ाक लेल आहा रिल छैथ \nआ घट ाक म मा स् थलक ेँ  देखखए  े पाहा रिल छैथ , तख  तँ ओ अधे -शछधे जजज्ञासा  े भेल। ..असमंजसमे प़िल \nरह्माना न् द ाााा ह ्‍ च ये  े कऽ पाहा रिल छला जे की  ीक िएत। आँखखक सजझक जे घट ा अशछ ओकरा जेते \n ीक जकाँ अख  हवचारर सक ै  छी , ओते ाशसयाएलमे थज़िे िएत। तहूमे कौल् ु का काज आरज  जढटल अशछ। एि ज \nतँ भाइए सक ै ए जे जहि ा आइ पररवारक घट ा भेल तहि ा काल्ल् ि  समाजजमे भऽ सक ै ए , तख  तँ पररवारक \nहवचारक ेँ  अगुयाएाज    ीक  हियेँ  िएत , तँए अख े हवचारा ाेसी  ीक...।  \nतिी ाीच रह्माना न् द ााााक ेँ  समाजक सरजकारी ाहि , जज कर घर ागलेमे छै , पुँचली। अगवास , ाा ़िी-\nझा़िी खेत -पथार सेिज दु ू गजरेक एक्क े ठाम छै । ढद -राहत प़िजसीक रूपपमे दु ू आइ सत्तैर ाखासँ संगे जज गी  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n12 \n \nजीाैत आहा रिल छैथ। ओ ा हान् दा  चारर मास रह्माना न् द ाााासँ जेठ छशथ , मुदा दु ूक ाीच वएि  ‘रे -टे’ाला \nसम् ान् ध तहियेसँ मा े ाच् चे सँ संगे आहा रिल छै , जे अख ज पजता -पजतीसँ भरल घर रहितज , ओि े छै ।   \nअप ा संग हान् दा स् टीलक थारीमे दस -ाारिटा रजटी आ ााटीमे तरकारी  े े , ई सजशच पुँचली जे ढद ुका \nभा स रह्माना न् दक पररवारमे कएले रहि गेल ,शजकाक ु ल पररवार रि े अख ज मा े राहतयजमे भा स  हियेँ  िेतै  आ \nकाल्ल् ियज कख  िेतै   तेकरज ठ े का   हियेँ  अशछ। शसया -चेत  सहियज सक ै ए मुदा पररवारमे जे दूटा ाुढ़ आ ती टा \nछजट-छजट ाच् चा अशछ ओ क े  ा सहि सकत...।  \nओ ा रह्माना न् द ाााा अप  कजठरीक क े ाा़ि अ़िका कऽ असगरे ाैसल हवचारर रिल छला। तिीकाल हान् दा  \nक े ाा़ि खजशल कजठरीमे पुँचली।  \nअहाते हान् दा परजसल था़िी आगू ाढ़ाैत ाजली - \n“जे ढद क दजख छल से भेल , शचन् ता छज़िि, खा लएि। ” \nहान् दाक मुिसँ खशसते रह्माना न् द ाााा ुु ै क -ुु ै क कऽ का ए लगला -   \n“िमर ाेल क े तए गेल , िमर ाेल की भेल.. !” \nओ ा हान् दज अ ुमा  क े ली जे  ‘ाेल ’ पजताक ेँ  किै छैथ। \nाजली - \n“हकछ  े भेल , जहि ा आ एल तहि ा गेल। ई दुह यॉंक रीहत शछल , सभक ेँ  िजइत आएल अशछ , आगुओ िजइत \nचलैत रित। ” \nएक ाखा  अ मासक रजश क प्राणान् त  पाह मे कठुआ कऽ भेल। राहतयेसँ चशल अाैत शीतलिरी अप  \nहवकराल रूपप पक ै ़ि  े े छल।  \nणभ सुरका पिर। श्रमशील पररवार रि े पररवारक सभ अप -अप  काजमे लहग चुकल छला । हकयज \nअँग ा -घरक काजमे तँ हकयज माल -जालक पाछ ू । ओ ाच् चा –ाेल –जा़िक सभ वस् त्र पिीर े –मा े जूत्ता -मौजा आ \nसुती कप़िासँ लऽ कऽ ऊ ी स् वीटर , कजट, टजपी सभ हकछ ु  पिीर े–िाथमे एकटा हगलास  े े चापाकलक आगू जे \nपाह क खामध छै , तइमे हगलासमे पाह  शलअ गेल। ओ ा जा़ि रिौ हक गर मी , थाल -पाह सँ ओइ ाच् चा क ेँ  हवशेष \nशस ेि छेलैिे। चंगला ाच् चा  तँए  जैरसँ ओझल िजइते छल। हगलास  े े जे गनग सँ ह कलल , से दजसरज -तेसरज \nदेखलक। मुदा सभ ढद  कज ज - े -कज ज वस् तु  े े ह क ै लते छल , तँए हकयज हकए ओहूपर हवशेष  जैर दइत। पाह  \nशलअ खामधमे जख  गेल , भररसक तिीका ल ओ हपछै़ि कऽ खामधमे चशल गेल। ओ ा , खामधयजक ेँ  ाुत गिींर \n हियेँ  किल जा सक ै ए , मुदा एक-डेढ़ िाथक ाच् चाक लेल तँ गिींरगर छेलैिे। तहूमे जहि ा ाु ा  जकाँ समए तहि ा \nपाह  सेिज छेलैिे। पररवारज  रहितज हकयज ओइ ाच् चा  ढदस  इ तकलक। सढदकाल खुर -खुर कररते रिैत छल। \nतक ै क कज ज शंकज  े रिइ। ढद -ढद क वृणत्त छेलइ। हकछ ु ए कालमे ाच् चा जा़िसँ ते ा आक्रान् त भऽ गेल जे प्राणान् त \nभऽ गेलइ !जख  ाच् चा पर  जैर गेल आ ताक -िेर शुरूप भेल तख ज रह्माना न् द ााााक म  गाािी दइते रिै  जे \nभररसक हकयज चजरा कऽ औ ााै दुआरे रखख  े े अशछ। ाच् चा क माइये खामध सँ मुइल ाच् चाक ेँ  ह काशल आँग  \nआहा रखैत ाजली - \n“िमर रजश .. !”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n13 \n \nओ ा  ीकज समैमे आ अधलज समैमे तँ ह सशचते मतज -हपता , भाइयज -ाहि  आ ददज -दादीक  जैर ओइ \nाच् चापर रहिते छल मुदा पाँच ढद  पहि े रह्माना न् द  ााााक पररवारमे एिे  दुखद घट ा भेल छेलै  जे खसैत -खसैत \nपररवार ाँचलै  । मुदा घट ाक एिे  हवकराल रूपप छल जे म े  हि , क े तेकज गजरेक शरीरजक ेँ   ीक जकाँ आक्रान् त \nअख ज क े  हि छल। िजइतज अहि ा छै जे पररवारे आहक समाजेमे जँ कज ज मारूपख घट ा घटैए तँ पररवारज आ \nपररवारज क ेँ  सेिज झकझजरर दइते अशछ। जइसँ पररवारक अ ेकज जरूपररयात काज सभपर सँ  जैर ि ढटये जाइ \nछइ। तँए किलज जाइ छै जे  ‘हवपणत्त असगरे  इ अाैए, एकक संग अ ेकज अहाते अशछ। ’ \nरजश  आ क ृ ष् णा दु ू सिजदर भाए , रह्माना न् द ााााक तेसर ाेटाक दु ू सन् ता  । क ृ ष् णा जेठ , जे साढ़े ती  \nाखाक अशछ आ रजश  छजट जे एक ाखा  अ मासक छल। रजश क मुँिमे ऊपर छि गजट दाँत आ ह च् चाँ चाररटा \nदाँत सेिज ज ैम गेल छल। दौ़िैत चशलते छल। ाजली तँ साु  इ भेल छेलै मुदा हकछ ु  शब्‍ द  साु जरूपर भाइए गेल \nछेलइ। कख ज  ‘ाा ’ रह्माना न् द ााााक ेँ  किै छेलै , तँ कख ज शसखौलापर  ‘ााा ’ सेिज किै छेलै ।  \nरह्माना न् द ाााा क ृ ष् णा क ेँ  शस ेिसँ ‘ाेल ’  ाओं रख े छैथ। मास ढद सँ रजश  सेिज अप ाक ेँ  ााााक ाेल \nाुझए लगल छल , तँए ााााक मुिसँ  ‘ाेल ’ ह क ै लते रजश  ााजज उठ ै त छल - \n“एेँ ।” \n‘एेँ ’ कहि दौ़ि कऽ लगमे आहा िाथमे जे कज ज औजार वा खाइ -पीाैाला वौस देखै छल ओ छी  लइ छेलै । \nखाली वौसेटा  इ छी ै छेलै , संग लहग ाा़िी -झा़िीक काज ढदस से िज हवदा भऽ जाइ छेलै ।  \nाच् चा पेा रह्माना न् द ााााक म मे अप  जज गीक साथाकता सेिज  शचते रिै छेलै । जज गीक साथाकता ई जे \nएक समए मा े एक क्षण -पल जँ एकसँ ऊपर अ ेक हक्रयाक संग चलए। से रह्माना न् द ााााक ेँ  ‘ाेल ’ पेा िजइ छेलै । \nकिलज जाइ छै जे उमरदारक मा े ाुढ़ -ाुढ़ा ुसक प्रथम काज भेल ााल -ाजधक संग रहि हकछ ु  शसखाएा। से भेढटये \nजाइ छेलै ।  \nओ ा रह्माना न् द ाााा खेत -पथारमे काज करैाला अप  िशथयाएल औजार –\nिँसुआ, खुरपी , टेंगारी , क ु ़ििैर, िथौरी , ाैसला , आ़िी इत् याढद जीव जपयजगी औजार अप ा -ले तँ रख हि छैथ , मुदा \nतँए ाेल -ले  इ रख े  छैथ सेिज  हियेँ  किल जा सक ै ए। भजशथयाएलज आ आकारजमे छजट अ ेकज औजार ाेल -ले \nसेिज रख े छैथ। ाेल चशल गेल मुदा ओ औजार जे ाेलक छल , ओ तँ छैन् िे। ओ ा हकछ ु  एि ज तँ लछे जे ाेल अप  \nऔजार ााााक िाथमे ध़िाैत ु कर िाथक छी  लइ छेलै । मुदा ओि  ााल -ाजधसँ जँ काज ाामधत िजइक \nसम् भाव ा िएत , तख ज तँ दूटा उपाय अशछए , एकटा जे ओइ िाशथयारसँ भररगर काज ध़िा थका ढदल वा म े \nु ु सला कऽ ािका ढदल। ..रह्माना न् द ाााा सएि करै छला। जख े पजता िाथक औजार छी ै छेलै  हक आह़िपर \nाैस गमछामे ाान् ि ल पा क पजटरी खजशल डक ै  छला - \n“क े  पा  खाएत ?” \nजहि ा घर -पररवा रसँ िटलज गीत - ाद वा अन् य कज ज अवाज ााल -ाजध जँ सु ैए तँ अप ज ओिी अवाजक \nअ ुकरण करए लगैए , तहि ा ाेलाज  ‘पा ’ सुह ते ााजज उठ ै छल - \n“िम। ” \nाेलााक ेँ  राजी िजइते ाााा ाजै छला - \n“जे सभ पा  खाएत ओ सभ एतए औत। ”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n14 \n \n‘एतए औत’ सुह ते ाेलाा िाथक छी ल िशथयार ओतै रखख दौ़िल आहा पा क वौसक ेँ  उ टाए -पु टाए \nलगैत छल। जे ा -जे ा देखैत ते ा -ते ा कराज करैत तँए ाााा पहि े पा क पात ुाह़ि एक -टुक़िी दऽ दइ \nछेलखख । जख  जरदा ाेर अाै छल तख  मुन्ना लगले जदााक शीशी मुँिमे झाँह़ि किै छेलखख - \n“आा चलै चलू। ” \n‘चलै चलू ’ सुह ते ाेलाा अप  औजार –खुरपी –पक ै ़ि आह़िपर खामध खु ए लगै छल...।  \nरह्माना न् द ाााा चौकी पर ाैसल तेते जज़िसँ ुुकला जे आँग  तक का वक अवाज पुँच गेल। ओसार पर \nाैसल महिला समुदाय , जे भरर ढद क का वक हवराम  े हि छेली आ ाेलाेक चचा करै छेली। ााल -ाजध \nाेलाा , अचेत ाेलाा , ओ क े  ा जज गीक ममाक ेँ  ाुझैत ओ क े  ा ाु झैत जे आहग -पाह  जीव  दइतज अशछ आ लइतज \nअशछ। ओ क े  ा ाुझैत जे जहि ा ााल -ाजध -ले शीतलिरीक शीताएल पाह  ज मारा अशछ तहि ा तँ आहगयज अशछ \nहक े...।  \nााााक का वक अवाज सुह  महिला समूिसँ एक ाजली - \n“भरर ढद  ाु़ििा कह ते रहि गेला !” \nदजसर ाजली - \n“कु  जे पजते लागल अप ज चशल जेता ! अहि ा सभ ढद सँ िजइत एलैए। मेला -ठ े लामे जहि ा ााल -ाजध \nखेलौ ा की ैए आ खेलाइत -खेलाइत रस् ते मे ुजह़ि लइए , सएि ाुझथु ।” \nमुदा ाीचमे ाैसल , जे क्ष े हकछ पहि े मुँि ान्न क े  े छेली, ओ ुु ै क उठली - \n“आा , ााााक कागत -पे  क े  शछ तै..!” \nाेल शसु ा  रह्माना न् दे ााााक  इ छेलै  । पररवारक सािक छल। \nमाइक  ‘रजश ’, ाापक  ‘लल् ला ’, दादीक  ‘ाौआ ’, ा़िकी माइक  ‘वौका ’ इत् याढद सािक अप -अप  छल। सभ \nछल  हि , अख ज अशछ। मालक घरमे दादीक ाौआ ऐं -ऐं करैत गजार -गोंत ाुढढ़या माँक ेँ  देखैाते अशछ , हासरत ओइ \nढद  जइ ढद  दुह याँक ेँ  हासैर अप े हवदा िेती...।  \nस् मृतज तँ स् मृहत छी, ओ तँ हकयज अप े जीता जज गी धररक  े गारंटी दऽ सक ै ए। िँ एि ज स् मृ हत तँ िजइते अशछ \nजे मिाभारतक अणभमन् यु जकाँ ााल -ाजधेक रूपपमे ठाढ़ अशछ। िमरज ाेलक मृत् यु  ओइ पररल्स् थहतमे भेल जइ \nपररल्स् थहतमे पररवार -समाजक ाीच ाेवस् था क ल़िाइ ु ँ सल छल। पज े दू ाखा क ाेलाा हकए माइक दुख ाुझैत जे \nपररवारमे  ारीक जज गी अख  क े ते भुमकम जकाँ डजशल रिल अशछ। मुदा ाेलाज तँ ाेलाा छी ओ तँ माएक ेँ  किाे \nकरत हक े जे माए िम अचेत छेलौं जीव -मरण  इ ाुझलौं , तूँ सचेत िज जे भहवस एिे   इ िौउ।  \nहवल्स् मत रह्माना न् द ााााक ेँ  देख हान् दा  ाजली - \n“खेलौ ा ाह  आएल छल आ खेलौ े जकाँ चशल गेल , तइले एते दुख -पी़िा क े लासँ की िेति ?” \nचारर मास जेठ ाहि क ाात सुह  रह्माना न् द  ाााा ाजला - \n“िमर ाेलाा खेलौ ा  इ छल , ओ तँ दुह याँक खेलक खेला़िी छल। ”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n15 \n \nतैाीच रह्माना न् द ााााक पत् ी क ृ ष् णा क ेँ  िाथ पक़ि े पुँचली। क ृ ष् णाक म मे अप  प्र्‍   छल आ हकशजरीक \nम मे अप  हवचार छेलै । तैाीच हान् दा  तरकारी -रजटी सजल थारी हकशजरी ढदस ाढ़ौली। हकशजरी िाथसँ पक ै ़ि \nलेलै । पकह़िते रह्माना न् द ाााा ाजला - \n“पहि े ााल -ाजधक ेँ  ढदयौ।” \nह च् चामे थारी रखख हकशजरी एकटा रजटी आ तरकारी ाेलाा ढदस ाढ़ौली। ओ ा देखा -देखी ाेलाज घट ाक \nपछाइत अन्न  इ खे े छल, मा े भात -रजटी  ै खे े छल। मुदा हास् क ु ट आ दजका क चटपटौआ हवन् यास खा म क ेँ  \nथीर तँ रख हि छल। िाथमे रजटी लइसँ पहि े ाेलाा ााजल - \n“ाााा , अप  रजश  ाौआ झंझारपुर डाक्टर लठाम गेल अशछ हक े ?” \nक ृ ष् णाक ाात सुह  रह्माना न् द ााााक छाती दिैल गेलै । कज ज अाजध ाच् चा क प्र्‍  क ेँ  काटता? ओिज तँ \nाच् चाक ओ श््‍ य–हपताक िाथमे झाँपल ाच् चा  मजटर साइहकलसँ डाक् ट र लठाम लऽ गेल छल –देख े रिए , तेकर \nपछाइत मधया -पुताक संग खेलेमे लहग गेल छल...।  \nरह्माना न् द ााााक ेँ  म मे उठलै - अप ा संग ाच् चजक ेँ  दुख-सन् ताप देा  ीक  हि , ाजला - \n“िँ , रजश  ाौआ झंझारपुर डाक् ट र लठाम गेल अशछ। खामधमे ाौआ डुमम गेल छेलै हक े.. !” \nअप  प्र्‍  क उत्तर पेा ा़िका ाेलाा मा े क ृ ष् णा  िाथमे रजटी लऽ खाए लगल। क ृ ष् णा क ेँ  खाइत देख हकशजरी \nहान् दा ाहि क ेँ  लपटैत ाजली - \n“घरक गारज  भऽ अ िीं क ाै तख  और लजक चुप रित। अिाँ म  थीर करूप। ” \nथीर िजइते रह्माना न् द ााााक म मे उठलै - सुग् गा उह़ि गेल। आा क े करा पाकल लताम आ ाैरक झा़ि \nपरिक पाकल हतलकजर देा ..! \nी  \nशब्‍ द सं्‍ या : 1944, हतशथ : 6 ज वरी  2017 \n  \n \n  \nििा डे  \nचैत मर ास  िजइते ाैशाखक आगम  भऽ गेल। ओ  ा , जहि ा मासक जन् म  भे े मास मररतज अशछ आ \nज ैमतज अशछ , तहि ा  े मौसमजक मासुप  िजइए।  \nणभ सुरका समए। प्रखर मौसम रि े सूयाक हकररणजमे प्रखरता आहाए गेल अशछ। चौक -चौरािाक दजका -\nदौरी जे जा़िक मासमे शसरशसराइत अाेर कऽ खुजै छल ओ जे ा -जे ा गरमी धाैत गेल ते ा -ते ा साेर खुजए \nलगल , तँए आा चारर ाजे साेरगरेसँ चौकक दजका  खुजए लगैए। ओ ा , दजका ज -दौरीक अप -अप  हिसाा \nअशछ। हकछ ु  एिे  अशछ जेकर गहििंकी चारर ाजे भजरेसँ पुँचए लगै छै आ हकछ ु  एि ज अशछ जे आठ ाजेक पछाइत \nखुजैए आ हकछ ु  एि ज तँ लछे जे दस ाजेक पछाइत खुजैए।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n16 \n \nआ े जकाँ जीव  काका सेिज  चारर ाजे भजरे चौकपर झूठ -साँच समाचारज सु ैले आ खेती -पथारीक गपज -\nसप् प करैले पुँचाे करै छैथ। मौसमज अ ुक ू ले रिै छै । मौसम अ ुक ू ल ई जे जहि ा ाारि मासक सालमे ती टा \nमौसम रि े छिटा रीतु अशछ , तहि ा  े ढद -राहतक ाीच सेिज दूटा मौसम अशछ। तैसंग दूटा समरस सेिज अशछए। \nएकटा भेल राहत -ढद क सीमा पर  ‘भजरक ’ आ दजसर भेल ढद -राहतक सीमा पर  ‘साँझक ’। ओ ा , दु ू मौसमक \nअप -अप  गुण सेिज छइिे। जहि ा पूााा िवा देिक ऊपरमे ठं िा लगैए आ देिक भीतर खौंहतयाैए तहि ा  े \nपछाा िवा ऊपरसँ खौंहतयाैए आ भीतरसँ ठ ं ि ा ाैए। खाएर ई तँ भेल िवाक ाात , साँझ -भजर क अप  हिसाा \nअशछ। जे दु ू दू गहतये चलैए। मा े ई जे जख  िवा चलैत रित , तख  एक रंगक भेल आ जख  िवा ठाढ़ रित \nतख  दजसर रंगक भेल। मुदा से  हि , एक तँ शुरूपक समए , जे अंगरेजीक ाीतैत माचा आ चढ़ैत अप्रीलक भेल , आ \nवसन् त रीतुक अधाेसू वसन् त भेल।  \nचौक-चौरािाक िवा -पाह  पीा जीव  काका घरपर एला। ओ ा माल -जालक ेँ  सेाेरे घरसँ ह काशल ाािरक \n ाढदमे ााखन् ि  खाइ -पीाैले सा ी -क ु ट्टी लगाइए गेल रिैथ, जे खा कऽ मालज -जाल अरामसँ ाैस गेल छल।  \nघरपर अहाते जीव  काका पहि े माल -जाल देखलै । ती ू मालक ेँ  ाैसल पौज करैत देख चजट्टे घुमम कऽ \nदराज् जा पर िजइत आँ ग  गेला तँ देखलै  जे दशछ वररया ओसारपर म  मारर पुतजु ाैसल छेली आ पछाररया \nओसारपर पत् ी दु ू पजती आ दूटा आ  अँग ाक स् त्रीगणक संग चुपचाप ाैसल छैथ आ म े -म  हकछ ु  हवचारर रिल \nछैथ। \nदु ू ओसारपर  जैर खखरा जीव  काका तारतममे पह़ि गेला जे हकए सभ ए ा ठक ु आएल ाैसल छैथ ! अख  \nतँ भजरक समए छी , ढद क शुरूपआतक समए , जे क े तेकज काज करैक समए छी , तख  हकए सभ म  मारर ाैसल \nछैथ? जँ भजरेमे लजकक काज िेरा जाए , मा े  इ रिै तख  भरर ढद  पाह  डेंगज ाइ छजह़ि ओ करत की.. ?  \nआँग -दराज् जा क ाीच मुँिथैरपर ठाढ़ भेल जीव  काका दशछ वररया ओसारपर ाैसल पुतजु पर  जैर \nदेलै  तँ देखलै  जे पुतजुक आँखखसँ  जरक ाू  शछटैक रिल छै ।  जरक ाू  देख म े -म  सजचए लगला जे हकछ ु  \nकारण जरूपर अशछ। मुदा जााे ओ हकछ ु  ाजती  हि , तााे ाुझाज क े  ा करा.. ? \nपत् ी ढदस  जैर दैत जीव  काका ाजला - \n“हकए सभ ि़िताल क े  े छी?” \nपत् ी तँ ‘िँ -हूँ ’ हकछ ु   े ाजलै । मुदा ममरममराइत पुतजुक मुिसँ ह कलल - \n“रजश क आइ वथा डे...। ”    \n‘रजश क वथा डे ’ सुह  जीव  कक्काक म मे जजरक धक्का लगलै । धक्काक कारण भेलै  जे ती  मास पूवे \nरजश  दुह याँ छजह़ि चुकल छल। मा े कल लगक खामधमे जइमे कलक पाह  जमा िजइत अशछ , ओिी खामधमे खशस \nरजश  जा ़िे कठुआ कऽ प्राणान् त कऽ चुकल छल। शरीरक तँ अन् त भऽ गेलै मुदा जज गीक अन् त क े  ा मा ल जाए। \nहकछ ु ओ ढद  तँ घरवास क े  हि अशछ। \nओ ा , जहि ा आ  पररवारमे एक -एक ाेकतीक ेँ  अ ेकज  ाओंसँ पुकारल जाइ छै तहि ा जीव ज कक्काक \nपररवारमे छैन् िे। जीव  काकाक ेँ  सेिज हकछ ु  गजरे ‘जीव  काका ’, तँ हकछ ु  गारे ‘मन्नु ाााा’ सेिज कहिते छै  तहि ा \nरजश जक ेँ  हकयज  ‘रजश ’ तँ हकयज ‘ाेल ’ तँ हकयज ‘ाेलाा ’ तँ हकयज ‘छजटका ाौआ ’ सेिज कहिते अशछ।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n17 \n \nपहिल ाखा पुरलापर रजश क वथा डे धुमधामसँ पररवारमे म ौल गेल छल , आइ दजसर साल छी। ल हाच् चे मे \nरजश  पौ े दू ाखाक आयु पुराैत दुह याँ छजह़ि देलक। जहि ा गाम समाजक ाुढ़ -पुरा  जीहवतक ेँ  मतालजक [1] आ \nमृत् युक ेँ  मृत् युलजक [2] ाुझाज करै छैथ आ ा जाज करै छैथ तहि ा जीव  काका सेिज पुतजु ढदस तक ै त ाजला - \n“रजश  स् वगाक सुख करैए , अप ा सभ  क ा मे छी , तख  अ ेरे जे घर -पररवारक काज छजह़ि सभ शच्‍न् तत \nभेल ाैसल छी से अ ेरे  े। ढद क जे भावी छल ओ भेल। तइले अ ेरे सजग -पी़िा क े  े की िएत। जे धारशलल से \nक े शलल। जाह  कऽ वा  अ जा मे चूक भेल िएत , से ओ माु करत। ” \nओ ा ाजैक क्रममे जीव  काका ााजज तँ गेला मुदा अप ज म  भीतरे -भीतर का ए -कलपए लगलै । \nका ए -कलपए ई लगलै  जे रजश  तँ चेत शील अशछ  हि , तख  ओकर ाुमध क े  ा हक्रयाशील िेतइ आ हवचारत \nक े  ा जे पररवारमे अहि ा क ी कम -ाेसी िजइते छइ। तहूमे  रंग -हारंगक लजक सेिज रहिते अशछ , तँए टुटी-ु ु टी क ी \nिेाे करैए।  \nरंग -हारंगक मा े भेल जे एक वंशक वा एक क ु ल -ख दा क रि े लजकक शरीरक रंग -रूपप, लम् ाा इ-चौराइ \nहकए  े एक रंग िौउ , मुदा ाुमध-हवचार क े  ा एक िएत। ओ तँ भीतर -ाािर दु ूक ाीचक शल्क् त  छी, ओ तँ उमेरजक \nहिसााे आ गहत शीलतजक हिसााे कम -ाेसी िेाे करत।  \nजीव  कक्काक म  ठमैक गेलै । ठमैक ई गेलै  जे रजश  तँ  े आा ल धरतीपर आहा माइक दूध पीात आ \n े िमरे संगे िँसुआ -खुरपी  े े ाा़िी -झा़िीमे खसैत -प़िैत, क ैत -खखजैत जाएत , ओ तँ आा  इ रिल , ई तँ सभक ेँ  \nाुझए प़ितै  हक े..? \nतैसंग ईिज  े ाुझती  जे रजश  देिसँ िढट गेल , मुदा देिी वा शरीरीसँ थज़िे िटल। ओ आत् मा -स् वरूपप चेत  \nशल्क् त छी, पौ े दू ाखाक रजश क ओ शल्क् त  तँ अप  आत् म-स् वरूपपमे ममशल गेल अशछ। जइसँ पौ े दू ाखा , एक्क ै स \nमास भऽ गेल। एक्क ै स मास चौरासी सप् ताि भऽ गेल आ चौरासी सप् ता ि , सात गुणे ाे सी ढद  भऽ गेल ,इत् याढद-\nइत् याढद भाइए गेल अशछ हक े , तँए स् मृहत स ेस  इ देत सेिज तँ  हियेँ  किल जा सक ै ए।  \nअ ायास जीव  कक्काक ह राएल आँखखक ाू  एक -दजसरमे सढट -सढट टघार ाह  गालपर िजइत टघरैत \nरिाे करै , तिी ाीच पुतजुओ आ पत्त् योँक आँखख चढ़लै , आँखख चढढ़ते हवचारक सं तरण ुअ लगलै । तैाीच \nसाउस –सुदामा –संतरण िजइते सामंजस करैत पुतजुक ेँ  किलखख - \n“रजश  की तजरेटा छेलि जे िेरेलि आ तजरेटा दुख िजइ छि , िमर पजता  इ िेराएल , ाु़ििाक ‘ाेल ’  इ \nिरेलै ! सािक िेराएल ! तँए आा सभ हकयज अप -अप  खेलौ [3]  े े अप -अप  जज गीमे  इ लगाि तँ \nकाल्ल्ि-ढद  क े  ा चलति। ” \nपत् ीक हवचार सुह  जीव  कक्काक म  पमघल -पमघल कऽ गील ुअ लगलै । ाेलााक रंग -रंगल रंग \nसािक म मे  ाचए लगलै । अँग ाक रूपप ादलल। म -शचत्त दाहा सभ अप -अप  ढद चयाा ढदस ाढ़ली।  \nआँग सँ  दराज् जा पर अाैत -अाैत जीव  कक्काक म  घुमए लगलै । अप  घुमैत म  देख जीव  काका \nसजचलै  जे या तँ ओछाइ पर पह़ि रिी या  इ तँ ाैशसये जाइ। हकएक तँ जख  अप े म  ाेसमिार भऽ जाएत \nतख  तँ आरज ाेसी  जकसा  िएत।  \nदराज् जा क ओसारक दशछ वररया चौकीपर ाैसते जीव  कक्काक म  पुतजुक मुिसँ ह कलल शब्‍ द- ‘वथा \nडे’ पर गेलै । किाँसँ कहितैथ जे  ‘जन् म साल ’ छी,जन् म ढद  तँ संभव  हि अशछ। तारीख वा हतशथक ेँ  ढद क ममला  \n इ िजइए। वा  ‘साल गीरि ’ छी, यएि गीरि  े गजढठया कऽ गाँठ ा ैए , जेकरा  ‘वषागाँठ ’ सेिज किै शछल...।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n18 \n \nमुदा लगले जीव  कक्काक म  पाछ ू  घुमलै । घुममते देखलै  जे पररवार -पररवारक लजक टी.वी.क संग आा \nमजााइलजमे वथा डे म ाैत , थजप़िी ाजा -ाजा वथा डे गाैत देखैए -सु ैए। कज  माइक इच् छा  इ िेतै  जे िमरा \nकजखखया गुिारर ुअए। जिाँ धरर  ‘वथा डे’क प्र्‍   अशछ, ई शब्‍ द छी, ाेसी -सँ-ाेसी पाँहत भऽ सक ै ए , मुदा भाषा तँ  \nभाषा छी , गंगा सश्श अशछ , जइमे  ीक -अधला सािक समावेश िजइते अशछ। तँए पुतजुक ाात जीव  काकाक ेँ  \nअरूपशचगर  हि रूपशचगर लगलै ।  \nओ ा ती ू गजरे –मा े जीव  काका , जीव  कक्काक पत् ी सुदामा आ पुतजु ्‍ यामा –ती  ढदस  जैर \nाढ़ौल , मुदा रजश क  ‘वथा डे’ हक कज म सँ सजल् ि न्नी  इ िटलै । िटाज क े  ा कररतै । जहि ा जीव  कक्काक \nम मे तहि ा सािक रजश  ासले छल।  \nभा सा -घरमे पएर दइते ्‍ यामा चुल्ल् िक ेँ  गज़ि लगैत ाजली - \n“िे चुल्ल् ि, अिीं छी आ िमिीं छी जे लालक पहिल  ‘वथा डे’क ढद  क े  ा जीाैत लिलि करैत रिलौं। पहिल \nसालक  ‘वथा डे’मे ईाेर क े त्ता कप चाि अहतशथ -अभ् यागतक सेवामे लगा चुकल रिी , मुदा आइ..!” \nअाैत -अाैत हवचारक क्षेत्रमे आहा ्‍ यामा ठमैक गेली। ठमैकते ठकमुरा गेली। ठकमुराइते जे ा जज गीमे \nलगल जंग छ ु ढट -छ ु ढट जगलै । जहगते म मे उपकलै - यएि छी जज गी आ जज गीक लीला। सभ ज ै छी जे जे \nदेि रूपपमे जन् म लेलक ओ अ न् त कराे करत। मुदा देि तँ देिेटा  इ छी , जँ सजल् िज अ ा ओकरा माढटयेक माह  लेा \nसेिज तँ उशचत  हियेँ  िएत। चलाज -हुरा आ सजचाज -हवचारा ढदस  े देखए प़ित।  \nएकाएक ्‍ यामाक  जैर दौ़िैत रजश क ेँ  दु ू िाथे पक ै ़ि , कजरामे उठा , ाीच आँग मे ठाढ़ , अप  छातीसँ \nलगौ ेपर प़िलै । जख  रजश  अप  पहिल साल हगरि पैरमे मौजा -जूतासँ लऽ कऽ देिमे शटा -पेन् ट, माथपर टजपी \nलगा म ौ े रिए , ओइ संग पररवारज आ क ु टुमज-समाज तँ भरर ढद  रजश ेक हवरुदावली गाैत रिला ,मुदा अप  \nदजसर साल हगरि रजश  किाँ देख पौलक ! किाँ िमिीं आहक ई चुल्ल् िये लिलिा रिल अशछ.. ! \nम -शचत्त समेट ्‍ यामा जीव क दुख -धन्धामे लहग गेली। म मे उठलै - पौ े दू ाखाक ाेटा दुह याँ \nछज़िलक, की ओकरा म मे िमहूँ -सभ ासल िेाइ ?  इ !िमरा सभ जकाँ ओ किाँ रिल ?  े ओ हकछ ु  ाुजझ पाैत \nिएत आ  े शचन् ि पाैत िएत।  े ओकरा ाुझैक आ  े शचन् िै क हकछ ु  शेष िेतइ। ओकर सजचै-हवचारैक जग िे मेटा \nगेल , ओ हासैर गेल िमरा सभक ेँ .. ! \n्‍ यामाक म  थरथराए लगलै । पाह  जकाँ थरथराइत म क ेँ  थीर क े ली। म  थीर िजइते मुिसँ ाकार \nु ु टलै - \n“कजखखक सन् ता  छल। अप ा उहकते जे ज शलल से तँ कराे क े शलल। आा ाेसी -सँ-ाेसी एताे  े िएत जे \nअप  ढदलक डायरीमे , सन् ता क सं्‍ यामे शलखख कऽ राखा। जँ से  इ राखा तँ प्रसव पी़िाक वेद ा , मातृत् वक जे \nहवशशष् ठता छी ओ िेरा जाएत। जइसँ  ारीत् व क शल्क् तमे कमी औत। ” \nमालक घरक थैरमे सुदामा काकी गजार उठाैले ाैसाे क े ली हक आँग सँ पछ ु अाैत रजश क स् मृ हत रूपप आगूमे \nआहा गजारक ेँ  देखाैत किलक ै  - \n“ई-इ-इ..!” \nसुदामा दादी ाुजझ गेली जे  ाखन् ि टा ाच् चा गजार उठाए कहि रिल अशछ। सुदामा काकीक म मे ठिैक एलै  \nजे की गजारक ेँ  घृणाक  जररये देखा रिल अशछ आहक हक्रया स् व रूपप?  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n19 \n \nमुदा सुदामा काकीक सभ ढद क जे काजक अणभयास छै , ओइ अ ुक ू ल हा ा म सँ जप ौं िाथ हक्रयाशील \nभऽ गेलै ।  \nजख े िाथ काजक ेँ  पक ै ़ि कजजयाैत जज गीक ेँ  काजजयाए लगैत अशछ तख े जज गी काजजयाइत कीर्तिं \nढदस ाढ़ाे करैए , सुदामज काकीक िाथ ाढ़लै । आगू ाढढ़ते म मे उपकलै - ई तँ दुह याँक लीला छी , जेते ढद क \nखाहतर आ जेते भूममका करैक भार लऽ कऽ रजश  आएल ओ करैत गेल। म मे उढठते सुदामाक प्रशान् त  म  उढदग्  \nम क ेँ  शान् त करैत रजक ै त किलक ै  - \n“करज़िज तरेग सँ सजल अकासमे साइयज जन् मज  लैत आ टुढट-टुढट खसाज करैत , तँए हक अकासक शजभा -\nसुन् दरमे कमी िजइए आहक हवली  िजइए ,  हि ! ओ तँ रिाे करैए। अप ज पररवार लछे , तरेग े जकाँ  े ाढ़ाज करैए \nआ घटाज करैए। मुदा जैठाम ाढ़ती -घटतीक समरूपप रित तैठाम घटवारर -ाढ़वारर िेाे हकए करत। ” \nप्रशान् त शचत्त िजइते सुदामा काकीक म  सिमलै । सिमलै  ई जे चेत े -अचेत ेक ाीच  े दुह याँ चशल रिल \nअशछ। जख  अिी दुह याँमे अप ज छी तख  ओिीक देखा -देखी  े अप ज चलए प़ित। अप  जज गीक तँ यएि  े \nलेखा -जजखा िएत जे जइ  ढद  धरतीपर पएर देलौं तइ ढद क पररवार की छल , समाज की छल आ आइ की अशछ। \nअिी ाीच  े कम -ाेसी अशछ , जइमे लजक अप  िारर -जीत ाुझैए। अ ेरे म क ेँ  वौअाै छी …। \nमुदा तैाीच पहिल गजारक चजत सुदामा उठा  े े छेली आ दजसर चजत ढदस हिया कऽ देख रिल छेली , तख े \nाुजझ प़िलै  जे लसँ  मिर  अशछ। उढठ कऽ ठाढ़ िजइते म मे उठलै - रजश ज तँ अप े अमलदारीमे आएल। मा े ई \nजे अप े जीता -जज गीमे एाज कएल आ गेाज कएल। क े  ा कज ज दादी अप  पजताक ेँ  हासैर जाएत ?रजश क दादी \nिमिीं  े शछल , पजता िमरे  े छी , की म मे जे डायरी हवधाता देलै  ओइमे एताज जगि खाली  ै अशछ जे अप ा  \nरजश क ेँ  अप ज म मे शलखख राखा ?पौ े दू ाखाक रजश  पौ े दू ाखा जहि ा सािक संग संगी ाह  संगाे जकाँ \nरिल तहि ा  े संगाे जकाँ चलाज करत। मालक घर आहा रजश  जहि ा गजार देखाै छल ,  ाइद -खुट्टा देखाै \nछल , घूर लग ाैस आहगयज तपै छल , संगे-संग खेाज करै छल तहि ा  े म -मजन् दरमे  ाास करैत ताधैर ासैत रित \nजाधैर ासै छी।  \nगजार समेट कऽ उठा मालक घरसँ सुदामा काकी ह कलली तँ चापाकलक चाुतरापर ठाढ़ ्‍ या मापर  जैर \nप़िलै ।  जैर पह़िते आँखख उठा -उठा पुतजु ढदस देखए लगली तँ म  किलक ै   जे रजश  तँ िमर पजता भेल , असल \nतँ कजखखक रत्  जज कर छेलै  ु का म मे की वरैस रिल छै । लाल सागरसँ उठल वायु लाल ारखा करैत आहक \nकाला सागरक कारी ? मुदा तैकाल ्‍ यामाक  जैर रजश क ओ रूपप देख रिल छेलै  जे दादीक आगू -आगू खेतक \nखामधमे लग पुँच देखाै छेलै । ओ ा आगू -आगू रजश क ेँ  ाढ़ े [4] सुदामा दादीक भार [5] ाढढ़ते छेलै  मुदा तैयज \nरजश क ेँ  ल दुआरे अगुए े चलै छेली जे ााल -ाजध अशछ , अख  िाथ -पएर असशथर  इ भेल छै , जँ अप े अप  भार \nकमाै दुआरे पजताक ेँ  पछ ु अाैत चला , सेिज तँ  ीक  हियेँ  िएत। एक तँ जख े ओकरा पाछ ू  कराै तख े ओ \nका त , हकएक तँ आगू क े तए जाएा से ओकरा ाुझले  इ छै , जँ देखलज -ाुझल िेतै तँ चंग म  उचैंग गेल िेतइ। \nतैसंग ईिज तँ लछे जे अप ज आँखख ( जैर) अप े आगू  े देखत , जे पाछ ू  रित तेकरा क े  ा देखत। तेकरा देखैक तँ \nउपाय य एि  े िएत जे ओकरा आँखखक आगू अप  आँखख राखा...।  \nअप  ाेथाक ेँ  ्‍ यामा सुदामा दादीपर थजपैत ाजली - \n“आा  े रजश  अशछ आ  े रजश क दुह याँ। आा क े  ाुढढ़या दादीक िाथक आँगुर पक ै ़ि पाछ ू ओ -पाछ ू  चलत \nआ आगूओ-आगू देखाैत चलत.. !” \nपुतजुक ाात सुह  सुदामा काकी ठमैक गेली। ठमैक ई गेली  जे जँ पुतजुक ेँ  हकछ ु  किाै  तँ ओ अ ेरे अप  \nदै ंढद क हक्रया रजहक समजिमे पह़ि जेती , तइसँ  ीक जे हकछ ु  ाजाे  े करा।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n20 \n \nअिी अगढदगमे सुदामा काकीक म  प़िल छेलै । तिी काल जीव  काका दराज् जा सँ ई सजशच उढठ कऽ \nकल ढदस ाढ़ला जे जहि ा अप  म  ाेलााक स् मृ हतमे वौ़िा रिल अशछ जइसँ कज ज काजमे  जररये  े सखन् ि या \nरिल अशछ , तहि ा तँ  े पत्त् योँ आ पुतजुओक ेँ  िजइत छै । \nभा स घरसँ आगू ाढढ़ते जीव  काका देखलै  जे गजारक पशथया माथपर  े े पत् ी , खेतमे खु ल गजारक \nखामध लग ठमकल माथपर भारी  े े ठाढ़ छैथ। तहि ा पुतजुओ कलक िेत्न् ड ल पक़ि े सासुक उत्तरक आशा देख \nरिल छेली।  \nपत्त् योँ आ पुतजुओक ेँ  देख जीव  कक्काक म  माह  गेल छेलै  जे दु ू गजरे अप -अप  जीव  हक्रयामे \nलहग गेल छैथ। मुदा अप  म क स् मृ हत जीव  हक्रया ढदस ाढ़ए  हि दै । रंग -रंगक प्र्‍   म मे ाखााक ाुलाुला \nजकाँ उठ ै   आ लगले ु ु ढट -ु ु ढट हवली  िजइत जा इ । मुदा ाखोक तँ हकछ ु  ाुलाुला एि ज िजइते अशछ जे लगले \n हि ु ु ढट पाह क टघारक संग हकछ ु  दूर धारा पक ै ़ि संग धररया-धररया ाढढ़तज अशछ। ओ ा , छी तँ पाह येँ क \nाुलाुला जइमे स् था मयत् व  हियेँ  छै मुदा तैयज अप  जज गी ाँचाैत हकछ ु  दूर धरर तँ ाहिते अशछ।  \nअ ायास जीव  कक्काक म  पररवारसँ सर -समाजक ओइ अशसरवादपर आहा अँटैक गेलै  जे रजश क ेँ  \nआशीष रूपपमे दैत देख े - सु  े छला। ओ हवचार ु ु ढट जीव  कक्काक मुिसँ ह कललै - \n“किाँ रजश  दीघाजीवी भऽ सकल ! किाँ ओ अप  भहवसक भहवतव् य देख सकल !” \nओ ा जीव  कक्काक मुिसँ ह क ै ल तँ गेलै  मुदा लगले प्रशान् त  म  शान् त करैत किलक ै  - \n“ई तँ दुह याँक खेले छी जे सभ अहगले आशा देख जज गीक ेँ  हक्रयाशील ा ाैए। ” \nप्रशान् त म क शान् तशचत्त चेतैाते जीव  कक्कक हवचारक रूपप ादललै । हवचारक रूपप ादैलते म  \nकलशलै । कलैशते  ा टुस् सा  जकाँ म  टुत्स् कयेलै । टुत्स् कयाइते जहि ा गाम -घरक पाह  धारा ाह  धार ा ा \nगंगामे ममशल गंगासागरसँ मुँि ममलैए तहि ा जीव  कक्काक हवचारमे सेिज एलै । एलै  ई जे सािक तँ ाुझले -\nगमल , देखले -सु ल अशछ जे खाली जीव ेक पजताक संग पररवारमे  हि , आ ज -आ  अ ेकज पररवारमे अहि ा \nिजइत आहा रिल अशछ। एक ााााक  हि सैयज -िजारज ााााक पजताक अ न् त अहि ा भेल अशछ , आगूओ िेाे करत। \nतइले अ ेरे म क ेँ  हवघ्  करैत ाेधै छी। जेते समए ाेधैत रित ओते तँ जज हगयेक हक्रया  े ह्रास करत। म  \nठमकलै । ठमैकते जीव  काका ाुदाुदेला - \n“जेताेटा औरुदा हकए  े रजश क ेँ  भेटल िौउ , मुदा छल तँ ओ ाेदाग , तख  हकए ओकर जज गी एताेटा \nभेल ?” \nम क उठल प्र्‍   जीव  कक्काक म ेमे घुररया लगलै । मुदा उत्तर  हि भेट उत्तेजजत िजइत संकल्ल् प त भेला। \n हि ! ाेलाा िेराएल किाँ अशछ ओ तँ आँखखक सजझिेमे अशछ जे खाली ाेलाे  हि , िजारज -लाखज ाेला जा़िक \nखामधक पाह मे खशस -खशस अन् त कराे करैए। म मे अहाते दराज् जा पर आहा ाै स रिला।  \nदराज् जा पर ाैसल जीव  कक्काक म मे उठलै - रजश क ेँ  पहिल  ‘वथा डे’ ढद  सभ हकयज दीघाजीवीक \nअशसरवाद देलखख ,  ीक भहवसक शुभकाम ा सेिज देलखख । मुदा रजश  अप  ‘वथा डे’ किाँ देख पौलक.. ! \nजीव  कक्काक म -ममयाढद उ टए लगलै , म क ेँ  चारूप भागसँ अशा्‍न् त घेर लेलक ै  । जी व -मृत् यु आगूमे \nआहा ठाढ़ भऽ गेलै । पछाइत जीव -मृत् यु स् वयं एक प्र्‍   ाह  शान् त क े लक ै  । \nी   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n21 \n \nशब्‍ द सं्‍ या : 2527, हतशथ : 16 ुरवरी  2017 \n  \n \n  \n \n[1]  क ा \n[2] स् वगा \n[3] रजश क स् मृहत स् वरूपप \n[4] छजट पएर रि े छजट डेगे  \n[5] गजार भरल पशथयाक भार रि े  \n  \n२ \nश्री िगदीि प्रसकद मण् डल रसचत  ‘सतभैंयक पोखैर ’ लघु र्िक संग्रहर् तेसर संस् र्रर्साँ १३ गोट र्िक  \n  \nुॉगु \nकौआ डक ै सँ पहि े क े तौ-क े तौ गाछपर पौरुकीक ाजल ु ु टल हक रघु ी ाा ााक  ी  टुटलै  । जहि ा अर्द्ाचेत \nअवस् थामे हकछ ु  ाजा जाइत तहि ा मुिसँ ह कललै  - \n“आइ ुगुआ छी। राहत भररक िँसैत चा क ेँ  सुरूपजक लाशलमा अररयाहत कऽ आहा चुकल अशछ। क े तेक \nसुन् दर राहत ढद क संग ममशल रिल अशछ। जे जीाए से खेलए ुाउग...। ” \nाजैत -ाजैत रघु ी ााााक चेत ा चेत गे लै  । चेतते म  दजिरौलक ै   - \n“जे जीाए से खेलए ुाउग। ” \nमुदा जीहवत -मृत् युक ाीच एिे  लट्टा -पट्टी अशछ जे क े  मरल आ क े  जीाैए से हालगाएा कढठ  अशछ। हकयज \nजीहवत -मृत् यु ाुझाे  े करैत , तँ हकयज ाुजझतज मा ाे  ै करैत। हकयज जँ ाुझाज करैत तँ काते िटौ े रिैत। शश वजीक \nसीमा खखिं चा कढठ  अशछ...।  \nपौि ुढटते जहि ा सुरूपजक आगम  ुअ लगैत तहि ा रघु ी ााााक अशलसाएल म  जज गी ढदस  जैर  \nउठौलक ै   ।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n22 \n \nजहि ा कज ज हवद्याथीक पहिल कलम कज ज प्र्‍  मे अँटैक  जाइत तहि ा रघु ी ााााक म  अँटैक गेलै  । \nओछाइ पर प़िले -प़िल क़ि ु े रलै । म मे उठलै  , अ ाह़ियज-धु ाह़ियज कजदाररसँ परती खेत तामम लइए। किाँ \nओकरा िर जकाँ लूरर शसखए प़िै छइ। मुदा हा ा लूररये तँ कजदाररयज  ै पा़िल जा सक ै ए।  \nअँटकल म मे ु े र उठलै  - हकछ ु  लूरर देखखयज कऽ भऽ जाइत, हकछ ु  िाथ पक ै ़ि  शसखौलज जाइत आ हकछ ु  \nरगै़ि-रगै़ि कऽ शसखए...। रघु ी ाााा ठमकला। पु  : म मे एलै  - जहि ा पाह  माढटक ऊपर शछछैल  धारा ाह  \nआगू ाढ़ैत तहि ा तँ सुरूपजजक हकररण शछछलैत पूा -सँ-पल्च् छम चलैए । अँटक ै त किाँ अशछ? िँ अँटक ै ए! खामधमे \nपाह  अँटक ै ए, तामल खेतक गजलामे सुरूपजक हकररण अँटक ै ए। म मे संचार भेलै  । ढद क सगु  उचा़िए लगला। \nुगुआक ढद  छी। ुागु क हवदाइ सेिज छी। आइए राहतमे चैतक आगम  सेिज िएत। म  मधुएलै  । पााै क ढद  \nछी। वसन् ती पााै । पुआ -मलपुआ खाएा, रंग -अाीर खेला, िजलीक संग हवरिा वसन् त , िजल -डम् ुाक संग गेाज \nकरा आ  चाज करा। मुदा म  पसीज गेलै  । पसीज ई गेलै  जे - ‘एक ढद क भजजे की आ एक ढद क राजे  की।’ \nरघु ी ााााक ठमकल म  पाछ ू  ाढ़लै  । वसन् तक मध् य, िजली पााै । माघक इजजररया -पंचमी िजलीसँ एक \nमास ाीस ढद  पूवा वसन् तक जन् म भेल। मुदा चैत -ाैशाखक ेँ  वसन् त मा  े तँ पूवा पक्षे िेरा जाइत अशछ। जँ मध् य  \nमा ा तैयज पचास -साढठक दूरी ाह  जाइत अशछ...।  \nओझराएल म  मु़िैछ कऽ तु़िैछ गेलै  । भ े दस ाखासँ िजली म ाएाे छजह़ि दे े छी। लऽ दऽ कऽ भजज े -टा \nशेष ाँचैए। सेिज ढद ेक ुल छी। मुदा ुलज तँ अ ेक तरिक िजइए - ममठज िजइए, खट्टज िजइए आ खट -मधुर सेिज \nिजइए। ती ू संगज रिैए आ अलगज -अलगज रिैए। जामन् तज  प्रकारक भजज मे ती ूक अप -अप  मित छइ। भजजमे \nजएि अचार अप  हवशेष मित ा ौ े अशछ, वएि असगरमे दाँतक ेँ  ते ा कजहतया कात कऽ दइ छै जे काज करैसँ \nि शछ  करए लगैए। म क ेँ  घुममते उपकलै  - वसन् तक आगम क ढद । आइए सरस् वती पूजा सेिज छी। आइए \nिरााि गृिस् त क िर परतीपर ठाढ़ करत। ठाढ़े  ै करत , अढ़ाइ मज़ि घुमाज करत। अढ़ाइए मज़िक ाजइ ज तहि ा। \nसभ परा ी खेाज करत आ जेते धा सँ िरक  ास डुमतै तेते लैयज जाएत। पसारी भाथीक आहगमे धा -मरूपआ लााा \nुजह़ि सालक समए गु त। मुदा सेिज िजइ किाँ छइ ? िेाज क े  ा करतै, गाए -मिींशसक मास एक्क ै स-ााइस ढद क \nिजइ छै आ म ुखक भऽ जाइ छै तीस ढद क। ज ि  हक दु ू संगे रिैए। संगे लक्ष् मी ा ैए, संगे लरावत।    \nरघु ी ााााक म मे उठलै  - अ ेरे कज  ु े ़िमे प़िै छी। पााै क ढद  छी , िँसी -खुशीसँ उठा खाएा -पीा \nमौज -मस् ती करा। जे गहत सािक से गहत िमरज। तइले अ ेरे एते मगज -मारी करैक कज  जरूपरत ? \nराम -्‍ याम करैत रघु ी ाााा ओ छाइ सँ उठै क हवचार क े लै  । तख े गाम ढदससँ  ‘पीि -पाि ’क अवाज का मे \nप़िलै  । भजरिराा  ढढ़याक अवाज जकाँ अका ए लगला जे की किै छइ।  \nरघु ी ााााक म मे उठलै  , ओि ! अ ेरे पााै  छज़िलौं। जााे जीाै छी तााैये  े। मरर जाएा तँ क े  देखत आ \nक े करा देखा। म मे ु े र उपकलै  - हकए  ै पााै  छज़िी ? जइ िजली पााै क  ाओंपर इज् ज त-आारूप आ ध -\nसम् पैतक लूट ुअए ओ पााै  हकए करा ? मुदा भुताहि गाछ ाुजझ हकयज आमक गाछतर जाएा छजह़ि देत तँ आम \nक े  ा खाएत ? जामु पर सिजे  जम ाैसले अशछ। ाेल ु़ि े  कौआक ेँ  की? खाएर जा ि जअ जा ि जात्ता...। \nगामक ाात गौंआँ जा ि। मु दा पररवार तँ अप  छी। पररवारक  ीक -अधलाक तँ जवाा ढदअ प़ित। मुिोँ चजरा कऽ \nरिा  ीक  हि। क े ते ढद  जीाे करा। आइसँ ु े र ुगुआ खेला। मुदा खेला क े तए ? पररवारक संग खेला...।  \nरघु ी ााााक म   ीक जकाँ असशथरज  ै भेल छेलै   हक दादी आहा टजकलक ै   - \n“सौंसे गामक लजक िर -हा़िो करैए आ अिाँले भजरज  े भेल ! आाज उठा की  सुतले रिा ?”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n23 \n \nजहि ा  ु गर हास् क ु ट खेलापर चाि पीाैक म  िजइत तहि ा रघु ी ााााक ेँ  भेलै  । घजकचल भौंुक ाीचक \nकररया तीर त ैत ाजला - \n“जख  अिाँ आहाए गेलौं तख  हकए  े गाछक जह़िए -मे पाह  िारी जे डारर -पात सगतैर  पुँच जाएत। \nअिीं सं ग ुगुआ खेला। ” \nााााक ाात दादीक हृदैक ेँ  ाेमध देलक ै   । छटपटाइत उत्तर देलखख - \n“अख  जे तीस -पैंतीस गजरेक ु ु लवा़िी लगल अशछ ओ क े कर शछल? जहि ा क ृ ष् ण  वृन् दाव मे ुाउग खेलाइ \nछला तइसँ हक कम िमर अशछ। ” \nमुस् की दैत रघु ी ाााा ाजला - \n“अख ज धरर म मे ाेइमा ी लछे जे अप  किशल ल आ िमर छजह़ि देशलल ?” \nअ़िुलक कली सश्श तीर सामध दादी दगलै  - \n“अिाँक ेँ  आ  ाुझै छी जे ु ु टा कऽ कहितौं। ”  \n“अच् छा छजू ऐ ल सभक ेँ । पररवारमे सभक ेँ  कहि ढदयौ जे दुपिर तक सभ हकयज  िा -खा तैयार भऽ जाए। ाेरूप \nपिर दु ू गजरे क े  ा जुआ ी हातेलौं से सौंसे पररवारक ेँ  सु ा देा इ।” \nााााक ाात सुह ते दादीक आँखख मधुआ गेलै  । ाजली - \n“आाक लजकक ेँ  ह मितै। म  अशछ की  हि जे दुरागम क तेसरे ढद  पटुआ काटए पू -भर गेल रिी। लठाम \nरौदी भऽ गेल रिै आ डेढ़ ाखाक पछाइत  आएल रिी ?” \nदादीक ाात सुह ते रघु ी ाााा उढठ कऽ ाैसैत ाजला - \n“औझुका लजकक म े ादैल  गेल  अशछ। जेकर देखा -देखीसँ ाालज -ाच् चा प्रभाहवत भऽ रिल अशछ। ” \nाजैत -ाजैत जहि ा दादी -दुह याँ हासैर  गेली तहि ा सु ैत -सु ैत कथा-वक् ता-श्रजता जकाँ रघु ी ाााा अप  \nजज गीक ाज मे ाज ा गेला। एक म  औ ाए लगलै   तँ दजसर म  गााए लगलै  - \n“सदा आ न् द रिे अिी दुआरे मजि  खेले  िजरी िज...। ” \nदादी दराज्जासँ आँग  ढदस  गु गु ाइत ाढ़ली- \n“हकयज लूटाए अप  महिमा। ” \nजुआ ीक रंगमे रंहग रघु ी ाााा गाम ढदस  हवदा भेला। दराज् जा क ााट टहप गामक ााटपर पुँचते म मे \nउठलै  - देखा चािी, क े ते  वतुररया सभ देिपर रंग ु े क ै ए आ क े ते जुआ -जिा  अकाससँ अाीर उ़िाै ए। \nमुदा लगले म मे उढठ गेलै   लजकज लाज तँ हकछ ु  छी हक े। मधया -पुता क े  ा रंग देत। िँ तख  खेलाएत \nअप ामे मुदा शछच् चा  उह़ि जँ प़ित तँ ओकरा की किाै.. ? \nएका -एकी दादी पररवारक सभक ेँ  अप े मुिेँ  किलै  । मा े ााााक समाद दादी भरर म  ाँटलै  ।  ीक -ाेजाए \nदु ूक समीक्षा ुअ लगल। अन् तज-अन् त सभ यएि ाुझलक जे कहियज  े से पााै  ढद ! ाुढ़-पुरा क ुक ु म शछल ,  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n24 \n \nतँए याढद स् वरूपप सुह  लेा  ीक े  िएत। क े  किलक लगला िजली देखता हक  हि देखता। जँ देखाज करता तँ क े  \nकिलक जे पाँखख तजह़ि कऽ देखता आहक ओछाइ  धे े देखता , तेकर कज  ठ े का ।  \nमुदा ईिज ाात म े -म  उठै त जे वएि देखता िमिीं  ै देखखल ? कम -सँ-कम तँ ई िएत हक े जे सौंसे पररवार \nएकठाम ाैस  पााै क ढद  हाताएा..। दादीक ेँ  पजती कहियज देलक ै    जे आइ भा सज तजरे करए प़ितौं।  \nसमैसँ हकछ ु  पहि े पररवारक सभ हकयज दराज् जा पर पुँचल। ाााा -दादीक ाात तँए मिादेव -पावातीक ुॉगु \nसािक म मे घुमैत , सािक मुँि ान्न। सभ ाााा -दादीक ाात सु ैले का  पाशथ  जैर  अँटकौ े।  \nरघु ी ााााक म मे उठलै   जे हतल -तण् डुल जँ ु ें टा जाए तँ हालगाएल जा सक ै ए मुदा जँ पाह -माढट ु ें टा \nजाएत तख  क े  ा हालगौल जाएत ? ती  खाढ़ीक ाीच पररवार अशछ। सािक अप -अप  स् तर अ शछ, अप -\nअप  जज गी अशछ। जज गीए -मे खुशशयज अाैत -जाइत रिै छइ। मुदा जहि ा लजक अप   ीक लेल सभ हकछ ु  करैए \nतहि ा  े पररवारज लेल करैए। भलेँ  पररवार पैघसँ छजटे हकए  े भऽ गेल ुअए।  \nुगुआ ढद क उमकीमे म  उमैक  गेलै  । जहि ा ारखाक पाह मे मधया -पुता उमक ै ए तहि ा ााज -दादीक म   \nउमकए लगलै  । दादीक ेँ  ाााा टीप देलखख - \n“जइ साल दुरागम  भेल रिए आ परदेश गेल रिी, से म  अशछ आहक हासैर  गेलौं ?” \nााााक प्र्‍  क उत्तर दादी क े  ा  ै देशथ । ााााक रजच छै  मुदा पररवारक तँ गारज े छैथ। तेताे \n हि , ह चलासँ ऊपर सेिज छशथए। शस ेमाक कलाकार जकाँ पजजमे ाज ली - \n“लजक सुख  े हासैर  जाइ छै मुदा दुख तँ मज े रिै छइ। हकए  े म  रित। ” \nदादीक पजज देख छजटकी पजत -पुतजु अप  िालक दुरागम  ाुजझ ााााक प्र्‍  पर जजर देलक।   \nपुतजुक टाँट ाजली सुह  दादीक म मे उठलै   जे मुँिजजर पुतजु अशछ , एकटा उत्तर देाै तँ दजसर दजिरा देत। \nमुँि  जशच कऽ खा जाएत। तइसँ  ीक जे अप े मुिेँ  किए ढदल  । \nिारर मा ैत देख रघु ी ाााा लपैक कऽ दादीक प्र्‍   पक ै ़ि  ााजए लगला - \n“कह याँ,  व -काररये रिी। मोँछ -दाढ़ीक पम् ि अहाते रिए। ती  सालसँ परदेश खटैत रिी। जेठ मास \nरिइ , दुरागम  भेले रिए। दुरागम क तेसरे ढद  मेह़िया सभ पू-भर जेााक समए ा ौलक। अप ज घरमे चू़िा -\nभुसाा रिाे करए , ाटखरचा लऽ लेलौं। भा़िा -भु़िी लेल गजर लगाइाला रूपपैआ सेिज रिाे करए। तेसरा ढद  चशल \nगेलौं। ” \nजजज्ञासा करैत पुतजु पुछलक ै   - \n“पएरे गेलखख  आहक गा़िी -सवारीसँ ?” \nजे ा गु़ि घावसँ पीज ह कलैकाल सुआस प़िै छै तहि ा  ााााक म मे भेलै  । हवह्वल िजइत ाजला - \n“ह रमली तक रेलगा़िीसँ गेलौं। तेकर ााद पूा ढदसक रस् ता  धे े कजसी घाटपर पुँचलौं। ” \n“धार क े  ा टपलखख ?”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n25 \n \n“कह याँ, जेठुआ समए रिइ। धारक पेट खाली भऽ गेल रिै मुदा तैयज अगम पाह  तँ रिाे करइ। ओ ा धार \nु ु लाइक समए भऽ गेल रिै मुदा ु ु लाएल  ै रिए। ाेसी  ाव भदाररयामे डुमइ। एक ाेर अहि ा भेल जे अप े \nगौंआँक मेह़िया घुमैकाल डुमम गेलइ। ” \nउत्सुक िजइत पुतजु पुछलक ै   - \n“क े ते गजरे रिशथ  ?” \n“तेरि -चौदि गजरे अप ा गामक रिैथ आ आर गजरे आ -आ  गामक। चाशलस -पैंताशलस गजरे  ािपर चढ़ल \nरिैथ। ” \n“क े ते ढद  पू-भर क माइ लेल गेलखख ?” \nम  पा़िैत रघु ी ाााा हकछ ु  कालक पछाइत ाजला - \n“कह याँ , तेकर ठ े का  अशछ। मुदा तैयज ाीस -पच् चीस ाखा तँ गेलै िएा। ” \n“कए ढद े पुँचै छेलखख ?” \n“ओइाेर तीह येँ  ढद मे रंगैली पुँच गेलौं। ाजारसँ थज़िाे िढट कऽ काज पक़िा गेल। शचन् ि राे हगरित \nरिए। ” \n“जँ ओइ ठीम काज  ै पक़िैतै   तख  की  कररतशथ ?” \nपुतजुक प्र्‍   सुह  रघु ी ााााक जुआ ी म  प़िलै  । जजशमे ाजला - \n“की कररहतल! कज ज हक ओताे देखल -सु ल रिए। मजरंगमे  ै काज भेटैत तँ आगू ाढढ़ जइतौं। \nशसलीगु़िी, असाम, िाका तक ठ े का दैहतल। मुदा काज क े  े हा ा  ै अहातौं। ” \n“कज  का ज करै छेलखख ?” \nकाजक  ाओं सुह  ााााक म  वौरा गेलै  । किलखख - \n“कह याँ, काजक कज ज ठ े का  अशछ। हगरिस् तौ आ सभ काजक लूरर अशछ। ओ ा ध -रजप ी , ध -कट ी \nआ पटुआ कटैले जाइ छेलौं। ” \n“क े ते ढद  रिै छेलखख ?” \n“सालमे दू -ाेर जाइ छेलौं। घुमा -हु रा कऽ छि मास लहग जाइ छेलए। ध -कट ी मे तँ एकलग ा काज रिै \nछेलै , मुदा पटुआ काटैक समैमे काज शछह़िया जाइ छेलए। ” \nमुँिपर एकटा आँगुर लैत पुतजु ु े र पुछलक ै   - \n“एकलग ा काज क े करा किै छशथ ?” \nपुतजुक प्र्‍   सुह  रघु ी ााााक गुरुम  जगलै ।  जैर -पर - जैर  दैत ाजला -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n26 \n \n“एकलग ा काज ओ भेल जे क्रमाद्घ चलैए। एकक ााद एक काज अाैए। जे ा भा स करैकाल चूल्ल्ि  \nपजारर ारत  चढ़ाै छी। अदि  दइ शछल। पाह  गरम िजइए , तख  शसदिा लगाै छी। यएि क्रम एकगल ा भेल। \nमुदा जख  रजढटयज पकाएा रित, तरकाररयज ा ाएा रित आ भातज रान् ि ा रित तख  ओ काज शछह़िया जाएत। \nशछह़ियाएल काजमे अमधक भ शसयज आ चुल्ल्ि यजक जरूपरत पह़ि जाइ छइ।  हि जँ भ शसया असगरुआ रिल तँ \nशछग़िी-ता मे पह़ि गेल। ” \n“एकलग ा काज क े  ा करै छेलखख ?” \n“पटुएक किै छी। पहि े ओकरा कटलौं। काढट कऽ जमा कऽ देशलल। ती -चारर ढद मे पत्ता झह़ि जाइ \nछेलइ। तख  ओकरा अँढटयािा ाजझ ा ाै छेलौं। पाह  ठ ेक ा उमघ  कऽ लऽ जाइ छेलौं। पाह मे ााँसक खुट्टी पाढट  \nकऽ, ती -चारर छल्ली लगा दइ छेशलल जइसँ एक -दजसराक ेँ  दााज क े लक आ ऊपरसँ माढटक चेका चढ़ा दइ छेशलल। \nपाह क तरमे सभ डुमम जाइ छेलइ। गजरलाक ाीस -पच् चीस ढद मे सीझ जाइ छेलइ। तख  ओकरा मुंगरीसँ झाह़ि -\nझाह़ि साु करै छेलौं। ” \n“पटुआमे भररगर का ज की िजइ छइ ?” \nप्र्‍   सुह  रघु ी ााााक आँखख िािाा गेलै  । आँखख िािााइते पाह  प़िल खौजरी जकाँ म  मधुर भऽ \nगेलै  । ाजला - \n“कह याँ, अख  अिाँ ााल -ाजध छी। दुह याँक तीत -मीठ  ै ाुझशललए मुदा किै छी - काजे जज गी छी। तँए \nकाजसँ सटााक कजशश श िररदम करी। िररदम करैक मतला ई  इ जे भरर ढद  देिे धु ी। जहि ा राज ममस् त्री  \nमका क  क् शा  ा ा मका  ा ाैए तहि ा काजजक छइ। छजटे -काज  मिर लग लऽ जाइ छै आ आगू मुिेँ  \nटुत्स् कयेाज करै छइ। ” \nहाच् चेमे पुतजु ाजली - \n“प्र्‍   छ ु ढट गेलै   ाााा ?” \n“कह याँ, की किा। तरकारी तँ ओलज छी जे गाछमे एक े टा िजइए, जा  कऽ खट -दे उखाह़ि लेा। ओल \nउखा़िैमे जेते समए लगल ओइसँ कम समैमे सजमै  तज़िल जा सक ै ए। मुदा सैक़िज ु़िैाला सजमै  हा ा देख े -\nसु  े टेा क े  ा सक ै  छी। टेाा असा  तँ  हि। दूटाक तुल ा करा छी , जे असा   हि , हकएक तँ हकछ ु  एिे  िजइत \nजे कमे उमेरमे ु ु ु ु आ कऽ  मिर भऽ जाइत आ हक छ ु  लुलुआ कऽ ाौ ा भऽ जाइत। जँ छजट जाह , छज़िैत जाएा \nतँ ओ तरेतर जुआ जाएत, मेि त डुमम जाएत। तँए िल् लु कज काज भारी िजइए। ” \nहाच् चेमे ु े र पुतजु टजहक देलखख - \n“ाााा, ु े र भँशसया गेलखख ?” \n“ ै कह याँ, भँशसयाइ किाँ छी। िजइए जे हृदए ुाह़ि अिाँ सािक ाीच शछह़िया दी आ अ िाँ सभ हतहतर \nजकाँ सभ पीा  ली। मदा ाह  जख  काज करए ह कललौं, तख  भररगर की आ िल् लु क की। मुदा एकटा ाात \nमधया मे जरूपर रखक चािी जे कज  काजमे क े ते जजखखम उठाए प़ित। जइ काजमे जेते जजखखम िजइ ओइमे ओते \nसतक ा  रिी। तक े  रस् ता ा ाैए। पटुआक काजमे सभसँ भररगर अशछ पटुआ झा ह़ि सज  ा ौ ाइ। जहि ा एक -दजसर \nजज गी पाैत तहि ा डाँ़ि भरर स़िल पाह मे जोंक -ठ ें गीक संग हवषैला साँप सेिज रिैत। चाह पर टिटिौआ रौद, \nह च्ाँ डाँ़ि भरर पाह । सदा -गमाक ाीच शरीर रिैए। तैपर एकलग ा ठाढ़ भऽ कख ज एकटँगा ठ े ु  ा ा पटुआक  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n27 \n \nजह़ि जज़िल जाइत, तँ कख ज वामा िा थमे उठा दहि ा िाथे मुंगरीसँ झा़िल जाइत। माछी -मच् छरक तँ ठ े का े \nकज । ” \nशस ेिाशसक् त िजइत पुतजु पुछलक ै   - \n“क े ते ढद क पछाइत  घुमलखख ?” \n“डेढ़ ाखापर घुमलौं। ओइ साल रौदी भऽ गेल रिइ। रूपपैआ पठा ढदल आ अप े कमाय। ” \n“अ ढद ा, हा ा शसज क समैमे कज  काज करै छेलखख ?” \n“कह याँ, वएि समा  सभ –पटुआ, तजरी, धा  इत् याढद–जख  तैयार भऽ कऽ देिातसँ ाजार अाै छेलै तँ \nाजारजमे काज ाढढ़ जाइ छेलइ। पछाइत उट्ठा काज करै छेलौं। ” \nी  \nशब्‍ द सं्‍ या : 2131 \nलु साग  \nगाममे खेतीक चचा िजइते लाल काकीक लु सागक चचा उढठ ए जाइत अशछ। ओ ा चरचजक क्रम अशछ, मुदा  \nलाल काकीक अलग पिचा  रि े उपजा -वा़िीसँ उठ ै त चचाक संग ाेकतीत् वक चचा रामायण -मिाभारतक प्रमुख \nपद्यक चचा जकाँ ु कज िजइते छै  । \nचरचजक णभन्न-णभन्न क्रम, क े तौ-क े तौ खाली गुमेक चचा चलैत तँ क े तौ अगाे धा क। क े तौ खैि क संग \nदशलि जक चचा चलैत तँ क े तौ खैि , दशलि  आ  तेलि क चचा एक संग उढठ जाइत। क े तौ अन्नक संग तीम ज-\nतरकारीक चचा उठै त तँ क े तौ तीम -तरकारीक संग ुलज -ुलिररक। एताे  हि , क े तौ एि ज िजइत जे खेतीक संग \nमाछज आ दूधजक चचा उढठ जाइत।  \nभ डाराक भज मे जहि ा क े तौ साखीसँ भज  शुरूप िजइत तँ क े तौ भज क ाीच -ाीचमे साखी चलैत , आ \nकेतौ साखीए -सँ हवसजा ज िजइत अशछ तहि ा लाल काकीक ेँ  सेिज छै  । लु सागक संग लाल काकीक शस ेि आ \nखाली शस ेिे  हि , जज हगयज ओि  छै  जेिे  वैवाहिक ान् ध   िजइत। जहि ा क ाि -खजरसँ लऽ कऽ ढदा़िा भी़िमे \nासैालाक संग एकसँ एक देवसुन्नैर अप  जज गी समरहपत कऽ अप  क ु ल -ख दा क संग समाजक मुरेठा सम् िा रर \nरखैत तहि ा लालज काकी छैथ।  \nजइ ढद  लाल काकी सासुर एली तिी ढद  लु साग सेिज संगे -संग एलै  । दुरागम  भेलापर जख  लाल \nकाकी सासुर हवदा ुअ लगली तँ सतररया धा  खोंशछमे दइले जे रखल रिै  तिीमे लु सागक ाीआ शछपा कऽ \nओिी धा मे ई सजशच ममला लेलै   जे जँ  कागतक पुह़ियामे वा लत्तामे ााखन् ि राखा तँ खोंशछ भरह िारर देखखए जेती, \nजख े देखती तँ खजलाे करती। जख े खजलती आ सागक ाीआ देखती तँ िज - े -िज डाइ -जजहग क ुसाद  े किीं \nउढठ जाए। से  इ तँ ह छजिैमे क ी समैये  े लगत मुदा हकयज ाुझत तँ  हि। सएि क े लै  । \nसागक ाीआ  ैिरसँ  सासुर अ ैक कारणज रिै । जहि ा िजारजक भी़िमे प्रेमीक  जैर  प्रेममकापर रिैत \nतहि ा लाल काकी अप  प्रेमी -साग -क संग छज़िए  हि चािैथ। ओ ा म मे ईिज िजइत रिै  जे अ ेरे हकए सागेक \nाीआ लऽ जाएा, जइ गाम जाएा तजहू गाममे तँ लु साग िजइते िेतै, मुदा म   ै मा लक ै   । म जक मा  ा तँ \nसाधारण  हियेँ  अशछ। भलेँ  साधारणज ाात वा काज कहि म ा लेा, ई अलग अशछ। मुदा लाल काकीक म  ओहू \nदुआरे  ै मा लक ै    जे गाम -गाममे जहि ा धा क खेती िजइतज एकरंगािज धा  िजइत आ  हियोँ िजइत , तहि ा  े  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n28 \n \nसागजक अशछ, क े तौ मतौ ा -िेकी साग िजइत तँ क े तौ पालक -ठढढ़या, क े तौ ललका  ठढढ़या तँ क े तौ िररयरका, क े तौ \nउजरा भुल् ला  तँ क े तौ सतरंगा...। \nतँए जहि ा गाम -गामक पाह , तहि ा वाणण , तहि ा खेती , तहि ा ाा़िी , तहि ा झा़िी, तहि ा ु ु लवा़िी \nतहि ा  े आ ज -आ  िजइत अशछ। तँए कज ज जरूपरी  हि , जे लु साग ओहू गाममे िजइते िेतइ। जँ  ै िजइत िेतै तँ \nलल् लज -हवल् लज भऽ जाएा। लइए जाइमे की लागत , ाुझा जे धा े छी। यएि सभ सजशच लाल काकी जहि ा \nतीथास् था क यात्री प पीाा ारत क संग शसदिज -समर संगे लऽ चलैत तहि ा लु सागक ाीआ संगे लऽ अ ली।  \nलु सागक गुण लाल काकीक ेँ  ाुझल रिै । हकएक तँ  ैिरजमे ाेसीकाल खेाज करैथ आ उपजेाज करैथ।  \nखेहतयज िल् लु क। जख  सागक गाछ जुआ जाइत तख  ओइमे ु़िल ाीआ सेिज रसे -रसे पाहक जाइत। जहि ा \nाुढ़-ाुढ़ा ुसक हवचार हा ु पुछ ौं ु ु ढट-ु ु ढट झ़िए लगैत तहि ा सागजक ाीआ गाछक आशा छजह़ि खापै़िक लााा \nजकाँ च ैक -च ैक ािरा जाइत। क े ताज पाह -पाथर ारसौ आहक ठ का खसौ जहि ा छि -मसुआ ाच् चा माइक \nछातीमे सढट सूहत रिैत तहि ा सागजक ाीआ पृथ् वी क कजरामे सूहत रिैत अशछ। मुदा अचेत  रहितज चेत  भऽ ओइ \nढद  ु ु रु ु रा कऽ उढठ जाइत जइ ढद  उठै क समए अाैत। तँए हकयज सागक ाीआ जजगा समैपर खेतक ेँ  तामम -कजरर \nााउग  हियोँ करैत तैयज ओइ खेतमे अप ज ज ैम जाइत जइमे पैछ ला साल भेल रिैत।  \nलु सागमे लाल काकीक जिैह क कारण छै   जे ओ ज ै छैथ जे जैठाम लजक  ू -भात आहक  ू -रजटी खा \nजीव  ासर करैए  तैठाम जँ चाररटा लु सागक पत्ताक ेँ  एकलजटा पाह मे क ी  ू  दऽ मेरचाइक ुजर सँ ुजर ा \nदेाै तँ तेिे  शस ेिी भऽ भात -रजटीमे सढट ओि  गहत पक ै ़ि  लैत जे ा खाली स़िकमे वाि  ध़िैत। चाररए पातक \nमेज क संग अदिा हकलज मीटर ससाइर शलअ।  \nजज गीक संग पुरह िार साग अप  कथा -ाेथा लाल काकी छजह़ि क े करा लग ााजत। जे ओकरा ढदस घुममयज \nकऽ  े तक ै ए तेकरा कहिए कऽ की िेतइ। खेतक आह़िपर पुँचते भुखाएल  ेरूप -पू ऐा जकाँ लाल काकीक ेँ  साग \nकिैत - \n“काकी, आइए  हि , िजारज ाखासँ गे िारी , ाथुआ,  ज ी इत् याढदक संगे-संग चलैत एलौं , हकयज िवाइ \nजिाजपर भजज -भात करैए मुदा िमरापर हकए  े क े करज  जैर  प़िलै! जँ  जैर  प़िल रहितै तँ अहि ा धरती धे े \nरहितौं ?” \nसागक दुख ामा सुह  लाल काकी हवह्वल भऽ किलखख -   \n“ाहि , हक यज अप ा भागे -करमे जीाैए -मरैए। तइले अ ेरे हकए दुख करै छि। जइ ढद  उपैट जेाि तइ ढद  \nाुजझिक जे या तँ ई धरती  ै रिए ढदअ चािैए वा ई धरती रिै -जजकर  इए। ” \nसाग ााजल -   \n“लाल काकी, लजक ा़ि क ु भेला करैए।  ै तँ , कहू जे शसमटीक आँग -घर ा ा कऽ रिैए आ िमरज जँ \nअखाढ़मे क ी मा ढट शछह़िया शसमटीक अँग जमे आहक छल्ज् जयजपर लगा देत तँ की आसी -काहतक तक भाँज  ै \nपुराै। मुदा आ े साग जकाँ जे ु ु टा दइए जे ई गरमीक छी तँ ई जा़िक छी। भदवाररमे साग खेाजक  ै चािी , से कहू \nजे ई िजइ ?”   \nसान् त्व ा दैत लाल काकी किलखख - \n“अइले हकए दुख करै छि, तजिर तँ मा -मजाादा एते छि जे हा ु तजरे अप  माइयज -ाापक उर्द्ार  ै कऽ \nसक ै ए। करि दिक जेते क ु भेला करााक छै से करि। ”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n29 \n \nममशथलांचलक भजज जहि ा अदौसँ आइ धररक भजज क इहतिास अप ा पेटमे समेट े अशछ तहि ा गामज  े \nसमेट े अशछ। एक ढदस जहि ा भात दाशलक संग तरकारी, तैसंग -संग पाह मे ा ल अदौ री, तेलमे ा ल ार -ारी \nआ दिी -शचन्नीक संग हवसजा  िजइत। जे भजज् यक इहतिास प्रदथिशिंत करैत तहि ा ााधमे ा ल रखाारक खजप़िीक \nसंग ाुमंजजला मका क ाीच आढद म ुखसँ लऽ कऽ सभ् य  म ुख मा े आधुह क म ुख तकक इहतिासक झलकी \nसेिज दैत अशछ।  \nजइ ढद  लाल काकी सासुर एली तइ ढद  ओ प रिे -सजलिे ाखाक छेली । आ े -आ  जकाँ दुइए ाखाक \nपछाइत  पहतक ेँ  मुइ े हवधवा भऽ गेली। दुइए ाखाक अणभयन् तर  ‘लाल भौजी ’, ‘लाल काकी ’, ‘लाल दादी ’क माला \nसमाज पहिरा देलक ै   । एकजटा सन् ता   ै भेल छेलै  । जइ ढद  पहत मुइलै   तइ ढद  एिे  ओझरीमे लाल काकी \nओझरा गेली जे भरर पज ख काह योँ  ै सकली। ओझरी ई लगलै   जे जइ समाजमे वैधव् य  ाान् ि एतेक सक्कत अशछ \nजे ता -जज गी वैधव् य धारण क े  े रिैत ,तैपर अशुभक उपराग ऊपरसँ। मुदा, की समाज ई भार लइए जे ओकर \nजज गी इज् ज तक संग क े  ा चलतै। जे समाज क े करज जीव   ै दऽ सक ै ए की ओइ समाजक ेँ  क े करज ओंगरी ाताै क \nअमधकार छइ ? हवधवाक संग जे -जे हकरदा ी समाज करैत आएल अशछ आ काइयज रिल अशछ , की ओ समाज \nसमाजजक ान् ध   ा ाैक अमधकार रखैए ? \n ारी जागरण लेल ओकर सुरक्षाक पक्का ाेवस् था  सेिज िेाा चािी जँ से  हि , तँ  े ओ पररवारक संग अप  \nप्रहतष् ठा ाँचा सक ै ए आ  े ाािरे क े तौ ाँशच सकतै।  \nपहतक परजछ भेलापर माइयज -ााप आ सरज -समाज लाल काकीक ेँ  क े ताज हिलौलखख -डजलौलखख  मुदा लाल \nकाकी अह़ि गेली जे समाजमे िमरा स  ाुतज छैथ, जहि ा ु का सािक जज गी कटतै   तहि ा िमरज कटत। \nजेते भजग पारस छल तेते भजगलौं , आा माँ ममशथलाक ु ु लवा़िी छजह़ि क े तौ  े जाएा। जख  अप े  िँसुआ, खुरपी \nआ कजदारर चलाैक लूरर अशछ, तख  क े तौ रहि जीव -याप  कऽ सक ै  छी। अप  मा -मयाादा अप े  इ हागा़िा।  \nअस् सी ाखा पार क े लापर लाल काकीक  जैर  ओइ ढदस गेलै   जे -जे  जैरसँ देख े रिैथ। जहि ा  जैर -सँ-\n जैर ममलाएा आ टकराएा दु ू िजइत तहि ा लाल काकीक म मे सेिज उठलै  । एिे  ह चे सँ जज गीमे कहियज \nाैसाज  े कएल रिैथ जे ाुझाज कररतैथ आ सजचाज कररतैथ जे जइ जज गीमे ाुमध -हवचार जँ जज गीक संग  ै चलत \nओ जज गीए क े िे  िएत।   \nगु धु मे प़िल एक म  किलक ै   -   \n“िमरा स -स  लजक लेल जे ाेविार चशल रिल अशछ ओकर ह मरज ा क े  करत ?”  \nतँ दजसर म   उत्तर देलक ै   -  \n“जे ह मरज ा करैाला छैथ ओ जख  अप े चाशलए ओंघराएल छैथ तख  अ का की देखशथ । पल्च् छ म \nमुिेँ क गा़िी पक ै ़ि  पूा मुिेँ  जाए चािै छैथ, से क े  ा िेतै । ” \nम क घंघौज देख लाल काकी काल्ल्िये जे ओरािै -ले ादाम अ  े छेली, ओरािैले हवदा भेली।  \nी  \nशब्‍ द सं्‍ या : 1206 \nहतलकजरक तरूपआ  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n30 \n \nजहि ा  मिर दजका मे प्रवेश कररते जीव जपयजगी वस् तु  देख म  ुअ लगैत जे ईिज कीह  लेा, ओिज कीह  \nलेा। मुदा पाइयज आ हवचारज तँ ओताे रिैए जेते पहि ेसँ हवचार भेल अाैए। तहि ा इच् छा  रहितज हकसु लाल \nकजठरीमे डाइह िंग टेाुल  ै लगा ओसारेपर अप ज दु ू परा ी  आ अहतशथयज-अभ् यागतक ेँ  खुअाैत अशछ। कम \nदरमािा साधारण जज गी। शिरमे रहितज गामक चाशल -िाशल ाेसी, कारणज स् प ष् ट जे शिरी ा ैले शिरी जज गी \nा ाए प़िैत। जे ओहि ा  हि , पाइक िाथे ा ैत। पाइयक काज मुिसँ थज़िे िजइ छइ। भलेँ  मुँिक आगू पाइक मजल \nजेिे  िजइ। खास् ता  कचौ़िी मुँिमे ला़िैत -चा़िैत ग़ि लगाैत देवकान् त ाजला - \n“आि ! ाुझलि हक े हकसु लाल , हकछ ु  िौउ, दुह याँ सात ाेर हकए  े उ टै -पु टै मुदा अप ा लठाम गामक \nजे हतलकजरक तरुआ अशछ ओकर तुल ा क े तए िएत ?” \nदेवकान् त भाइक ाात सुह  हकसु लालक म मे कह योँ हिलकजर  ै उठलै। हकएक तँ म मे यएि  ाच िजइत \nरिै जे डेरामे गौंआँ एला िे , तँए ई  ै अजश ुअए जे खे ाइयजमे ठहक लेलक।  ीक हक दा भरर पेट कु ा खाशथ। \nजँ से  ै िेतै   तँ दसठाम ाजता जे खाइयज -ले भरर पेट  ै देलक। तिी ाीच म मे उठलै जे पुशछ -पुशछ खुआएा \n ीक। जे कम -सँ-कम पहिल ाेर तँ किता जे िँ इच् छा पूणा  खेलौं , आा क ी अराम करैक ओररया  करि आ तजहूँ \nसभ खा -पीाि, काज -उदम देखिक...। दैन् य श्खष् टए देख हकसु लाल ााजल - \n“भाय सािैा, खाइ -जजकर ा ल अशछ की  हि। किाँ खाइ शछल , चाररटा आरज  े े आाी ?” \nपहिल िकार िकरैत देवकान् त  उत्तर देलखख - \n“अँए िौ हकसु लाल , तूँ िमरा राक्षस  ाुझै छि जे आगूमे एते वस् तु िेररया देलि िे  आ तैपर सँ परस  लइले \nकिै छि ?” \nजहि ा डाररमे लागल मचकीक पहिल आस िजइत तहि ा, म मे आस जहगते हकसु लाल ााजल - \n“भाय सािैा, कह येँ -कह येँ  समा  सभ परसैले घरवालीक ेँ  कि े छेशलल । जे ा -जे ा भजज  करैत जेता \nते ा -ते ा परैस -परैस दैत जेाै  ।” \nतिसा ा जकाँ तहियाएल भजज  पाहा देवकान् त  भाइक म  गदगदाएल रिाे करै । हकसु लालक ाात \nअन् तज  े भेल छेलै हक हाच् चे मे देवकान् त ाजला - \n“अँए िौ हकसु लाल, तूँ अ ढठया ाुझै छि। अप  घर छी ! जे खगत आहक ाेसी खाइक म  िएत ओ मांहग \nकऽ लेा। तइले तजरा म मे हकए िज इ छि जे भुखले उढठ जेता। िम ओि  लजक  इ छी जे खाइयज लेा आ दुशसयज \nदेा। ” \nतख े हकसु लालक ेँ  पत् ी –लसिंिेश्वरी–िाथक इशारासँ शजर पाह़ि पुछलखख - \n“हतलकजरक तरुआ -दे हकछ ु  किलै  हक  हि ?” \n“हकए?” हकसु लाल पुछलक।  \n“हतलकजरक साग आ चट ी तँ खाइ छी, ा ाैयजक लूरर अशछ, मुदा तरुआ  ै  खे े छी। ” \nओ ा लसिंिेश्वरी देवकान् त भायसँ अढ़ भऽ पहतक ेँ  किैत रिशथ  मुदा ाजलीमे एिे  टाँस दे े जे देवकान् तज  \nाुझशथ । साग आ चट ी सुह ते देवकान् तक म मे उठलै  - साग तँ क े ते ढद  खे े छी। तहूमे पेशाामे ग़िा़िी रि े \nपथ् यमे यएि चलैए। मुदा चट ी तँ  ै खे े छी। लाज -संकजच तँ ओकरा  े िजइ छै जेकरा ाुजझ प़िै छै जे भारी  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n31 \n \nछी, मुदा िम कज  भारी छी जँ भारी रहितौं तँ ाुझले रिैत।  ै ाुझल अशछ तँ ाुजझ लेा कज  अधला िएत। जँ \nकहियज खाइयेक म  िएत तँ ाुझलेिे  े काज देत...।  \nअचार मुँिमे लैत देवकान् त मुँिक कर समेट कऽ घोंटैत ाजला - \n“हकसु , ई की कज ज गाम -घर छी जे कह याँ एते संकजच करै छैथ। एतै आाि कु , क ी एकटा ाातज \nाुझैक अशछ।” \nदेवकान् तक ाात सुह  हकसु लाल तँ ससैर कऽ लगमे आहा गेल , मुदा लसिंिेश्वरी हकछ ु  आगू ाढढ़, हकछ ु  पाछ ू  \nआहा कऽ ठाढ़ भेली।  \nजहि ा कज ज ाच् चज सँ कज ज गप ाुझै ाेरमे रंग -रंगक प्र्‍   पूरक प्र्‍   पुशछ संतुष् ट िजइत अशछ। तहि ा \nदेवकान् तजक म मे ुअ लगलै  जे कज ज ाात  ाुझैले सजझिा -सजझिी  ीक िजइ छै। लजकजटर तँ ाुत ाात छजह़िए \nदैत अशछ आ ाुत हासररयज जाइत अशछ। दजखाि तँ दु ू भेल। अप े ह च्ाँ उतैर  लसिंिेश्वरीक ेँ  ऊपर चढ़ाैत \nदेवकान् त ाजला - \n“कह याँ, आइ  े हकसु लाल दू -पाइ कमाएल िे  तँ ु ु लपेन् टज पहिर े देखै शछल, मुदा जख  गाममे छल \nतख  तँ वएि एकटा चररित्थी गामछा छेलइ। डाँ़िमे लपेट े रिै छल। गप -सप् प करैमे कज ज लाज -धाक  ै िेाा \nचािी। िम जे ाुझै शछल से अहूँ पुछ ू  आ जे  ै ाुझै शछल से िमहूँ हकए  े पुछा । तइले लाज -संकजचक कज  काज \nछइ।” \nपत् ीक ेँ  चुप देख  हकसु लाल ाजला - \n“भाय सािैा, किैले तँ गाममे  ै छी मुदा गामे जकाँ एतौ छी।  े ओते कमाइ िजइए जे िजटल घुमा आहक \nज् वेलरी घुमा। खाली डेरासँ कारखा ा आ कारखा ासँ डेरा अाै -जाइ छी। अठाारे छ ु ट्टी ढद  क ी -म ी घुमम लइ \nछी, सेिज पएरे। ” \nपहतक ाात सुह  लसिंिेश्वरी पाछ ू सँ ससैर क ी आगू ाढढ़ हतरशछया कऽ ठाढ़ िजइत ाजली - \n“की किलखख ?” \nदेवकान् त ाजला - \n“किलौं यएि जे हतलकजरक चट ी क े  ा ा ाै शछल ?” \nलसिंिेश्वरी- \n“भैया, हि का हक कज ज  ै ाुझल िेतै  ?” \nदेवकान् त– \n“ इ कह याँ, कज ज हक िमरा जँचैक अशछ , धरमागती किै छी  ै ाुझल अशछ। ” \nतैाीच सामंजस करैत हकसु लाल ााजल -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n32 \n \n“भाय सािैा, ओ ा िम तरूपओ खे े छी, सागज खे े छी , आ चटह योँ खे े छी आ मधया -पुतामे पाकल \nहतलकजरक ु़ि सेिज खे े छी। जााे माए जीाैत रिए तााे आ  ढद  तँ  हियेँ  मुदा जु़िशीतल पााै मे हतलकजरक \nतरुआ अास् से तरए। ा़ि खचााक चीज छी। ओतेक खचा करर कऽ खाएा असा  थज़िे छइ। ” \nपहतक सि पहाते लसिंिेश्वरी ाजली - \n“भैया, िमर माए -ााप ा़ि गरीा छला। भरर पेट अन्नज  े भेटै छेलै  , तख  जे तरुआ -ागिरुआक सेिन् ते \nकररतैथ से पार लहगतै  ?” \nलसिंिेश्वरीक ाात सुह  मु़िी डजलाैत देवकान् त ा जला - \n“िँ, से तँ ठीक े । िमहूँ की कज ज ाेसी खे े छी। जहिया कहियज घरदेखीमे क े तौ जाइ छी , तख  खाइ छी। \nसेिज आा उठााे भेल जाइए। आा तँ सिजे  लजक तेिे  शचकह या भऽ गेल जे अल् लु एक पाँचटा पूरा लइए।  वका \nतूर तँ खाइक कज  गप जे ाुझाज  े करैत िएत। पात -पुत कहि थज़िे खाएत। अच् छा छजू ऐ ल सभक ेँ , असल ाात तँ \nछ ु टले अशछ।” \nहवचारक सामंजस पाहा लसिंिेश्वरीक उत् सा ि जगलै  , ाजली - \n“भैया, साग तँ ाुझले िेतै   जहि ा कदीमा पात आहक अररक ं च  पातक ेँ  कत्तासँ काढट भूजल जाइ छै तहि ा \nहतलकजरज पातक िजइ छइ। ” \nुँिकारी भरैत लसिंिेश्वरीक ाातक ेँ  माह  देवका न् त ाजला - \n“िँ -िँ, हतलकजरक साग तँ क े त्ताढद  खे े छी। मुदा चट ी  हि। ” \nजहि ा  व काज क े  े,  व जगिपर पुँच े वा  व लजकसँ दजस् ती  भे े म मे खुशी िजइत तहि ा दस ाखा \nपहिलुका खेलिाक चचा करैमे लसिंिेश्वरीक ेँ  म मे खुशी उपकलै  । मुत्स् कयाइत ाजली - \n“भैया, जहि ा अररक ं च -पातक ेँ  कदीमा पात वा आ  पातक तरमे दऽ पतौ़िा ा ा आहगमे पकौल जाइ छै, \nतहि ा हतलकजरज पातक ेँ  पकौल जाइए। जख  उपरका पात झ़िैक जाइ छै तख  ाुजझ जाइयौ जे हतलकजरक पात \nसीझ गेल िएत। ओकरा चूल्ल्ि सँ ह काशल चािे पाह क ारत मे दऽ ढदयौ  ै तँ क ीकाल सराइ -ले छजह़ि ढदयौ। \nजख  सरा  जाएत तख  ओकरा पतौ़िासँ ह काशल शसलौटपर थक ु शच कऽ पीशस शलअ। ाुत मसल् ला क काजज  ै \nप़िै छइ। चसगरसँ  ू  ममरचाइ दऽ ढदयौ। ास भऽ गेल। ओ ा , लजक भातजमे खाइए मुदा रजटीक तँ ाुजझयौ जे \nजहि ा भातक दाशल छी , तहि ा रजटीक हतलकजरक चट ी छी। ” \nलसिंिेश्वरीक ाात सुह  तेसर िकार करै त देवकान् त लजटा उठा पाह  पीा  ाजला -   \n“हकसु लाल, ाुत खेशलयि समा क आगू खेह िार थज़िे ठठत। ा़ि ओररया  क े  े छेलि। ” \nजहि ा  ीक हवद्याथी ाजडा वा युह वथिसिंटीमे टॉप क े लजपर झुझुआइत जे दुइयज प्रहतशत  म् ार और रिैत तँ \nअस् सी प्रहतशत पूरर जइतए , तहि ा हकसु लाल किल क ै   - \n“भाय सािैा, कह योँ आर खाइयौ। ” \nआग्रि सुह  देवकान् त ाजला -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n33 \n \n“िम हक कज ज राक्षस छी जे क े ताज खाएा तँ पेटे  े भरत। म ुखक जे भजज  शछल से तँ खेाे क े लौं। तूँ  ै \nअन् दाज क े लिक जे लजक क े ते खाइए। पेटेक कज  ाात जे म ज भरर गेल। अच् छा  एकटा ाात किि जे अप  गौंआँ \nक े  सभ लठाम, रिै छैथ ?” \nदेवकान् तक प्र्‍   सुह  हकसु लाल म े -म  सजचए लगल जे ाम् ा इ स क शिरमे क े  क े तए रिैए , ई भाँज तँ \nमात्र दुइए गजरेक ेँ  रिै छइ। पहिल जे काज  ै करैए आ दजसर जे कज ज कम् प  ीक एजेंसी करैत ुअए। ााँकीक ेँ  कज  \nजरूपरत छइ। अठाारे छ ु ट्टी िजइए तइमे हक सभ कर ा , क े ते करा। कप़िा-लत्ता खींचा आहक  सप् ताि भररक \nअधखरूपआ  ी  पुराएा, आहक दु ू परा ी ममशल कज ज  व जगि देखए जाएा आहक भेँ ट -घाँट करा। तख  तँ \nओु ा हकयज - े -हकयज दशा ीय जगिपर भेँ ट -घाँट भाइए जाइ छैथ। गाम -घरक िालज -चाल ाुजझ लइ छी आ संग \nममशल चािज -पा  कऽ लइ छी...।  \nअप  मजाूरीक ेँ  शछपाैत हकसु लाल ााजल - \n“भाय सािैा, अहूँक जेठज  तँ पररवारे लऽ कऽ रिै छैथ, ु कासँ सभ भाँज लहग जाएत। तख  िम एते \nजरूपर किा जे जइ करखा ामे काज करै छी  तइमे ती  गजरे छी। किैले तँ उठ े  काज अशछ मुदा सभ ढद  काजज \nलगैए आ एक े ठाम सात ढद क पगारज भेटैए। जइमे रहा  ढद क सेिज भेटैए। ” \nदेवकान् त- \n“औझुका तँ छ ु ट्टी शलअ प़िल िेति?” \n“हकए छ ु ट्टी शलअ प़ित। कज ज हक ओकर दरमािााला  जकरी करै शछल। औझुका ादला रहा ढद  काज कऽ \nदेाइ। कज ज की स् क ूल -आँहु स छी जे सजलिन्नी ान्न िजइए। करखा ा शछल, सभ ढद  चशलते रिै छइ। ” \n“पररवार हकए गामसँ ल ऽ अ लिक लठामसँ कमे खचामे गामक पररवार चलैए ?” \n“भाय सािैा, अहूँ अ ठा कऽ ाजै छी। गाम -घरक लजकक हकरदा ी  ै देखै शछल जे ता़िी -दारूप पीा -पीा \nहक सभ करैए। अप  इज् ज त अप े सजझिामे  ीकज िजइ छै आ लजक ाँचाइयज सक ै ए। तख  देखखयौ, म मे तँ लछे \nजे जख े गाममे रिै -जजकर, कज ज का ज ठाढ़ करै -जजकर पूजी भऽ जाएत , तँ गामे चशल जाएा। ” \n“क े ते महि ा ाँचै छि ?” \n“एते ढद  तँ ाुझू जे कु ा कऽ गुजर क े लौं मुदा आा छि महि ासँ गजटे मास िजार रूपपैआ आ गजटे मास \nप रिज सौ ाँशच जाइए। ” \n“ाैंकमे जमा करैत जाइ छि हक े ?” \n“ाैक जाएा से छ ु ट्टी िजइए। एजेन् ट-ु े जेन् ट तँ िेरी अाैए मुदा ओकरा सािक भाँजमे  इ प़िए चािै छी। ” \n“कमज पूजीसँ तँ गाममे काज चलै छै आ हा ु पूजजयजक चलै छइ। ” \n“िँ से तँ चलै छइ। जेकरा अप  कारजाार  ै छै ओ दजसराक काज करैए। मुदा देखते शछल जे क े ते ाजइ  दइ \nछइ। तहूमे आा कु ा -कु ा दु ू परा ीमे आठ िजार महि ा उठाै  छी, लठाम मिगी अशछ तँए कम ाँचैए। मुदा \nगाममे तँ कम -सँ-कम ओते कमाइ ुअए जे जु ा गुजर कटै छी तु ा पूरा सकी। ” \n“अप  की अन् दाज छि जे क े ते ढद मे पूरा लेाि ?”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n34 \n \n“जँ भगवा   ीक े  ा रखलै   तँ डेढ़-दू सालमे जरूपर पूरर जाएत। अिाँक भाय -सािैा सािक दजसरे ढद -\nदुह याँ छै  ।” \n‘भाय सािैा ’क  ाओं सुह ते जहि ा भरल पेटक गरमी िजइ छै तहि ा देवकान् त क ेँ  ु ु हक देलक ै   । मुदा \nअप ाक ेँ  सम् िारैत ाजला - \n“सुथ ी भाय-सािैा ! म  भेल जे क ी ाम् ाै  देखी, दरभंगामे ढटकट कटेलौं चशल एलौं। तजिर  ाओं -ठ े का  \nलऽ  े े रहििि तँए तजरा डेरापर चशल एलौं। भाइए शछआ तँ की, ओइसँ सतरि -ार  ीक तूँ छि। कम -सँ-कम \nसमाज ाुजझ सुआगत तँ क े लि। ” \nअप  प्रशंसा सुह  हकसु लाल हवह्वल भऽ गेल। ााजल - \n“भाय सािैा, ओते तँ कमाइए  े अशछ जे  अइल -ुइलसँ खचा करा , मुदा समाजक जँ हकयज डेरापर औता तँ \nअ का जकाँ मुँि  ै घुमा लेा। ” \nहकसु लालक सि पाैत देवकान् त  ाजला - \n“हकसु लाल, जख  पररवारे सभ कजक ै    गेल तँ समाज क े िे  िएत। मुदा तँए सजल् िज अ ा पररवार कजकह येँ  \nगेल सेिज ाात  इए। जााे धरतीपर धमा  ै छै तााे चलै क े  ा छइ। ” \nहकसु लाल - \n“भाय सािैाक भेँ ट कराै   की  हि ?” \n“म  तँ एकज पाइ  इ अशछ मुदा जख  लठाम आहा गेलौं तख   हियोँ भेँ ट करा उशचत  हियेँ  िएत। तजरा \nतँ ु कर मजााइल  म् ा र ाुझल िेति हक े ?” \n“िँ , से तँ शलखल अशछ। मुदा मजााइल अप ा किाँ अशछ ?” \n“ाुथपर सँ तजिीं कहि दु  जे देवकान् त  गामसँ एला अशछ। जँ गप करए चािता तँ अप े किथु ,  हि तँ \nजा कारी तँ भेढटये जेतै  ।” \nभायपर हाग़िल  देख लसिंिेश्वरी देवकान् तक ेँ  पुछलक ै   - \n“भैया, ए ा खखशसयाएल हकए छशथ ?” \nदेवकान् त- \n“कह याँ, की किा ! किैले तँ पाइ -कौ़िीाला किाै छैथ। तहि ा घरक घरजवाली छशथ । अप ा तँ क ी -\nम ी क ु ल-ख दा क लाजज िजइ छै   मुदा घरवाली जे छै  ओ भगवा ेक देल.. !” \nलसिंिेश्वरी- \n“जख  अप े  ी क छैथ तख  ु कर घरवालीसँ कज  मतला छै  ?” \nदेवकान् त-  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n35 \n \n“मतला पुछै छी। की किा, ाजजतज लाज िजइए जे एक े  पररवारक छी तख  ए ा हकए ाजै छी। मुदा  हियोँ \nााजा सेिज तँ गलहतये िएत। अप े जे भाय सािैा छैथ से  े मरदे छैथ आ  े मौगीए। ाशलगजा ा छैथ। जिाँ हकछ ु  \nााजए लगता आ पत् ी क आँखखपर  जैर  प़ितै   आहक ाजलीए ादैल  जाइ छै । ” \nी  \nशब्‍ द सं्‍ या : 1840 \n  \nएकजटा  े  \nपुरमपुर गाममे पुर  कक्काक पररवारक ेँ  गौंआेँ  आ अ गौंआेँ  पु च  पररवारसँ ज ै छै । ओ ा अल्स् स यज \nाखाक अवस् था मे कहियज पुर  काका क मा -क इ  ै पढ़लै   मुदा क मा -क इक हकरदा ी देख -देख  सढदकाल \nक्षुब्‍ ध जरूपर रिै छैथ। ग़िे  े ाैसै छै  जे जे वस् तु  तराजूपर रखख ाढटखा़िासँ तौलल जाएत ओ जँ ाँटाइत -खोंटाइत \nपौआ-क मा िजइत रत्ती -माशामे चशल जाएत। खाएर ओ तँ चशल जाि, मुदा दुह याँक एते  मिर धरती क े  ा \nाँटाइत -खोंटाइत क मा -क इ िजइत ु इ ढदस  पुँच जाइए ? वादलक हकरदा ी की  पतालक पाह  सोंखख लेत ? जँ \nसोंखउ चाित तँ राखत क े तए ? िवा -हािाह़ि क े त्तेकाल अँटका कऽ रखख सक ै ए। खाएर जे िौउ मुदा करैला लत्तीक \nमचा  जकाँ अप ा पररवारक ेँ  पुर  काका ा ौ े छैथ।  \nजहि ा सक्कत -क़िगर ाीआ धरती धारण कररते, ढदयारीक तेल -ााती जकाँ अप  हतल -हतल अर्पिंत करए \nलगैत अशछ , तहि ा  े करैलजक ाीआ क े  े अशछ। वएि अँक ु र  े धरती धारण करैत ऊपर आहा लत्ती ाह  लत़िैए। \nभलेँ  पातर -छीतर क़िचीक आल क संग मचा पर हकए  े पुँचैए। तँए हक ओ अप  शरीरक रक्षा करैत , अप  मुँि \nाँचाैत  ै पुँचैए ? जरूपर पुँचैए।  \nपुर  कक्काक पररवारजक सभ तेि े छै  जे अप ामे जँ घंघौज िजह  मुदा काकाक ेँ  लग पुँचते सभ सकदम \nभऽ जाइ छैथ, हकएक तँ सभ ाुझै छैथ जे अहगयाएलमे िँशसयज हिहिया कऽ ध़िै छइ। तँए जहि ा रस् ता पर ऐंठ ै त-\nजुठ ै त चलैाला साँप ाजिैरमे प्रवेश कररते सजझ भऽ जाइए तहि ा कक्काक सजझिामे पररवारक सभ सदस् य क \nचा शल -ाेविार सजझ भऽ जाइत अशछ। ओ ा, हा ु पैरक चलैाला साँप माढटपर चशल क े  ा सक ै ए। म -शचत्त मारर \nपुर ज काका राहत -ढद  पररवारेक पाछ ू  लगल रिै छैथ। अख ज म मे ओहि ा ओ ाात तरगरे छै  जे वीर भजग् या  \nासुंधरा.. , मा े जे ल धरतीसँ प्रेम करत ओकरे ई कख ज प्रेमी ाह  तँ कख ज मा ए-ाहि  ाह  चुम् मा  लेत।  \nचेत सँ ाालाजध धररक पररवार पुर  कक्काक छै । सािक ाीच तालज मेल अजीव छै । चेत  सभ जहि ा \nपुर  काकाक ेँ  गारज  ाुजझ छ ुट्टी  े े रिै छैथ तहि ा तँ ाालज -ाजध सभ अप  ाााा ाुजझ अप े सभ हकछ ु  ाुझैए। \nपररवारक सभसँ छजट ाच् चा  चारर सालक छै । तालज -मेल  ीक छै ।  \nअँग ाक सभ समाचारक समढदया रहितज संवाद -ाािकक काज ाच् चा  सभ कररते छै । एिे  चेला भेटाज \nमजसहकल , मुदा से तँ छैन् िे।  वका दजल्स् तयारे तँए ाेसीकाल एकठाम रि े चािज -हास् क ुट संगे करै छैथ , खुशी रिै \nछैथ। पुर  काका ल दुआरे खुशी रिै छैथ जे अप  ाात पहि े उसारर , भरर ढद  गप सु ैले ढद मा तैयार रिैए। आ \nढद माक खुशीक कारण अशछ जे आँखख -का  तँ तख े  े काजक ा तै जख  ओकरासँ काज कराएत।  इ तँ गमे -\nगमे गे़िी ाह  जाएत। मुदा से किाँ िजइ छै, एक का े सु ैए आ दजसर का  दे े उह़ि जाइ छइ। उ़िैत -उ़िैत सुतली \nराहतमे सभटा उह़ि जाए छइ।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n36 \n \nवसन् तक आगम  भऽ गेल। हकछ ु  ढद  पहि े तक जे मौसम जा़िसँ जह़ियाएल छल, पालासँ पलाएल \nछल , ओ आा ु ु रु ु रा कऽ उठल। सुखाएल -स़िल लत्ती आ क ु मिी जकाँ पहाते वसन् ती िवामे उ़िए लगल। ाेदरंग \nभेल धरती, घर -आँग  जकाँ ाािरै -सजिरै लेल इशारा ढदअ लगल। रसे -रसे रस भरल िवाक रमकी रमकए ल गल। \nजहि ा सेवा ह वृणत्त क समए कज ज अुसरक ेँ  स् वगा सुझैत तँ कज जक आगूमे  ांगट  क ा क  ाच िजइत, तहि ा \nशश शश र –शसरशसराइत समए –वसन् तक ाीच ुअ लगल। मुदा से ाात पुर  कक्काक पररवारमे  ै छै । कजल्ुक ारद \nजकाँ पररवारक सभ सदस् य  अप े -अप े  ाचक पाछ ू  भरर ढद  लागल रिै छैथ। \nढद  उहगते ढद मा, ााइस खा माढटक ा ौल जत्ताक दु ू पट्टा दु ू िाथमे  े े दराज् जा क आगूमे ाैस , रस् ताक \nधूरा -गरदाक ेँ  जत्तामे पीसए लगल। हा ु देख ौं आशा ा ले रिै जे ाााा दराज् जे मे छैथ। सूतल छैथ हक जागल \nछैथ, तइसँ कज  मतला ढद माक ेँ । ओ तँ अप  काजमे ाेिाल अशछ।  म मे रिाे करै जे चािक ाेर भऽ गेल अशछ \nमाए चाि आह  देाे करतै  , िमहूँ जा कऽ पीाे करा। ढद माक एिे  हासवास हकए  े रितै , पररवारक ाजझसँ \nदाल थज़िे अशछ जे  ू   ै अशछ , तेल  इ अशछ आहक क े सक तारीखपर जाए प़ित...।  \nजहि ा तत्त्व-वेत्ता तत्त्व-शचन् त मे रमल रिैत तहि ा ढद मा अप  काजमे िेराएल रिैए। कज  मतला ओकरा \nछै जे ाुझत काजक िेराएल अधखरूपआ रहि जाइए।  \nमाइक िाथमे चाि देखते ढद मा, जत्ता छजह़ि आगूए आगू दराज् जा पर ऊपर चढ़ल। \nढद मापर  जैर  पह़िते पुर  काका मुस् की दैत ाजला - \n“की ढद ाााू, चािज -तािक ाेर भेलै की  हि ?” \nतैाीच चाि  े े पु तजु पुँच पुर  कक्काक लगमे गेलै  । ढद माक  जैर  देाालमे टाँगल ि ुमा जीक छातीक \nरामपर पुँच  गेल। ुजटज देख ढद मा ााजल - \n“ाााा, उ ुजटज उतारर ढदअ। ” \nढद माक ेँ  पजल्िाैत पुर  काका ाजला - \n“ाौआ, पहि े चाि पीा शलअ पछाइत  ई सभ िेतइ ?” \nढद माक ेँ  जे ा ाुझले रिै तहि ा ााज ल - \n“पहि े अिाँ पीा  े शलअ, पाछ ू  िम  पीअा। ” \nािन्ना पक़िाइत देख पुर  काका ाजला - \n“अख  िमरा िाथमे हगलास अशछ क े  ा उतारल िएत ?” \nचाि पीा, खख़िकीपर रखल खुरपी उतारर पुर  काका ाा़िी ढदस  हवदा ुअ लगला। िाथसँ खुरपी शछ ैत \nढद मज आगू -आगू हवदा भेल।  \nदारीमक ाा़िी पुँच  पुर  काका हिया -हिया हियाए लगला तँ ाुजझ प़िलै  जे दारीमक जह़िमे पाह क \nअभाव अशछ। मुदा गाछक डगडगी आ लदल ु ू ल देख म  लशलया गेलै  । लाल -लाल ु ू लसँ लदल गाछ। सभ \nडाररमे ु ू ल ु ु लाएल।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n37 \n \nखुरपी  े े ढद मा खामध खु ैक जगि हियाैत रिए। आ पुर  काका ु ू ल सभक ेँ  हिया -हिया देखैत \nिररया एल -िररयाएल ु़िज सभपर  जैर प़िलै । म  भेलै   जे जेताे -तेताे जह़ि सािक खढ़ उखाह़ि ढदल। मुदा \n जैर  दारीमक काँटपर गेलै  । डाररये काँट भऽ जाइए। ऊपर -ह च्ाँ सगतैर  काँट। जख े अप े खढ़ उखा़िए लगा \nतख े दी मज हकछ ु - े -हकछ ु  करइ लगत। तहूमे खुरपी िाथेमे छइ। तेिे  झा़िी  अशछ जे सुगाा साँप जकाँ माथमे \nग़ितै हक गरदे मे ग़ितै तेकर कज  ठ े का । जख े काँट ग़ितै की  का ा शुरूप करत। जख े का त तख े ओकरा \nचुप करा आहक गाछक जह़िक खढ़ उखा़िा...।  \nसमझौता करैत पुर  कक्काक सजझमे दजसर काज एलै  । काज ई जे ु़िक हग ती कऽ ली...। िाथक खुरपी \nआह़िपर रखख ढद माक ेँ  कजरामे उठा काका किलखख - \n“ाौआ, अिाँक ेँ   े े िम टिला आ अिाँ ु़ि ग ा। ” \n व ु़िक हग तीक काज देख ढद माक म  खुशीसँ आरज खुशश या गेल। मुदा म मे एलै जे कट्टा भरर \nझा़िीक ागा मे पचासजसँ ऊपर गाछक ु़ि क े  ा गह  लेा ? तहूमे ाीसे तक ग ल िजइए ? तैाीच पुर  काका \nगा छक सभ ु़िक ेँ  अप े हिया-हिया देखए लगला। म मे उठलै - ु़िक ाीच की़िजक असर भेल अशछ हक \n हि , सेिज देख ली। एक्क े टा गाछक ु़ि देख काका अन् दाजज लेलै   जे क े ते िएत। जहि ा गजल -गजल, हकछ ु   मती \n े े लाल -लाल ु ू ल िररयर िजइत अप  जज गीक ुल पक ै ़ि  रिल अशछ, तहि ा तँ गजढट -पँगरा करुआएल आमक \nआकार सेिज पक ै ़ि  रिल अशछ।  \nएकसँ दजसर गाछक ु़ि ग ैमे ढद मा ाेर -ाेर हासैर  जाए। कख ज हग हतये छ ु ढट जाइ तँ कख ज अंक े  हासैर  \nजाए। अ ेकज पररयासक ाीच एक्कज ाेर ढद मा ाीससँ ऊपर  ै ाढ़ल।  \nतैाीच काका पुछलखख - \n“ाौआ, क े ते ु़ि भेलि ?” \nााााक प्र्‍   सुह  ढद माक मुिसँ ह क ै ल गेल - \n“दसटा। ” \n“अच् छा ा़िाढढ़याँ। आासँ एत्तै आहा कऽ खेशलिि। ओगरवाहियज भऽ जेति आ खेलाज कराि। ” \n ीक ुसल भेलै  । खाइ -जजकर ुल ुअ लगल। ु़ि ुल ाह  गेल। ओ ा सजमै  ु़िक -ु़िे रहि जाइत \nअशछ। मुदा दारीम, आम, लताम इत् या ढद ु़िसँ ुल ाह  जाइत अशछ। अ्‍न् तम अवस् था अाैत -अाैत तुहा -तुहा \nुल अप े खसए लगल।  \nगाछक सभ ुल समाप् त  भऽ गेल। जहि ा परसौती ज ा ीक ेँ  देख -भालक जरूपरत प़िैए तहि ा  े वाह़ियज -\nझा़िीक अशछ। ई सजशच पुर  काका ढद माक संगे दारीमक गाछ लग पुँचला। पुँचते देखलै  जे जे गाछ कहियज \nु़ि-ु ू लसँ लदल छल ओ आइ सू -सू  भेल अप  ाेथा सु ा रिल अशछ.. ! \nाेशथत म े काका ढद माक ेँ  पुछलखख - \n“ाौआ, क े ते ु़ि अशछ?” \nहवचशलत िजइत ढद मा ााजल -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n38 \n \n“एकजटा  े। ” \n“ल लेल हवचशलत हकए िजइ छी। जहि ा समए आएल छेलै तहि ा ु े र औत। ” \n“क े  ा औत?” \n“समए अ ुसार एकर ताक -िेर करैत रिा तँ एाे करत। ” \nी  \nशब्‍ द सं्‍ या : 1146 \n  \nधजतीक मा  \nजहि ा तेिैया ाजखार तरे -तर अहातज आ जाइतज गहिये े रिैत तहि ा लाल काकाक ेँ  ती  ढद सँ हवशचत्र सजग \nगहि कऽ पक ै ़ि  लेलक ै   । ओ ा , जख  कज ज काजक अ मे ामे लहग जाइ छैथ तख  छजह़ियज दइ छै । मुदा काज \nादैल ते  पु : आहा जाइ छै । मुदा किाज क े करा करशथ , घरे लू सजग शछल । सजगज तेिे  जे जहि ा हतआरर जालमे \nमाछ ु ँ शस जाइत , जे  े ांशी जकाँ जे ाजरक सुगन् ध सँ ु ँ शस जा  गमाैत आ  े सितक ठ का जकाँ मरैत। मुदा \nतैयज तँ घाउ लगले छै ।  \nलाल कक्काक सजगक दजसरज कारण छै । ओ ई छै  जे दु ू परा ीक ाीच  े कहियज वैचाररक संघषा भेल \nछेलै  आ  े रक्का-टजकी। मुदा आइ ओ सद्य: भऽ गेलै । \nाात हकछ ु   े, ाुढढ़या ु ू शस। मुदा सजग तेिे  जे रजगे हिटा  हि , सजगे ौं छै । जइसँ कज ज काज करैमे म े  े \nलगए दइ छै ।  \nती  ढद  पहि े जख  सढ़ुआरेसँ भरपूरा  जत , एलै   तख ेसँ सजगक आक्रमण लाल काकापर भेलै   जे \nगहिया कऽ धे े छै  ।  े छज़िैत ा ै छै  आ  े पूरैत। साधारण जज गी जीाैक अभ् या स तँए पाइ -पाइक हिसाा जजह़ि \nसमुशचत काज करैत जज गी चै सँ चलैत रिै छै । मुदा गहतक अ ुक ू ले आमद -खचा रि े भातक उजरा आँकर \nजकाँ दाँत तर खटखटा रिल छै , जे आँकरक संग भातज ु े कए प़ितै  ।  जैर  उठा कऽ देखैथ तँ  सजझिेमे देख \nप़िै  जे भारमे धजतीक खचा वाह्ययात अशछ, हकएक तँ धजतीक मा  तँ ओइ समए सवा -सम् मैत छल जख  \nएकामधकार वेपार जकाँ छल, मुदा जैठाम दू साए रूपपैआक धजती लऽ जाएा तैठाम हकयज पहिररह िार  ै अशछ, \nमांगशलक काज छजह़ि धजती म् यू जजयमक वस् तु ाह  गेल अशछ। अप  तँ दू  ढद क कमाइ दिा जाएत। मुदा पत् ी तँ \nमा ती  हि। अप ा सीमामे सभ ाताि िजइए, भलेँ  आ  सीमामे  ाँगैर पटपटाए आहक दाँत शचआरए। मा ाज \nउशचत  हियेँ । हकएक तँ पत् ीक मा  तँ पररवारमे दादीक छै । ाााा -दादाक पहकया संगी। शुभ काजक शुरूपिेमे \nखट -पट भे े किीं अन् त धरर  े खटपटाइते  रहि जाए, तेकर डरज रिै ...।  \nमुदा तैयज हवचारर लेा जरूपरी ाुजझ लाल काकीक ेँ  पुछलखख - \n“काल्ल्िये  े  जत पूरए जाएा। आइए  े सभ ओररया -ाात कऽ लेा ?” \nलाल काकी किलखख - \n“घरक ओररया   े िम करा , िाटज -ाजारक िमिीं करा ?”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n39 \n \nलाल काकीक चढ़ल तक ा  देख लाल काका दजिरौलै - \n“ाजारक काज की सभ अशछ?” \n“आर हकछ ु   े अशछ। खाली जज़ि भरर धजती आ अँगा -गमछा कीह  लेा। ” \nलाल काकी आढ़ैत  सुह  लाल काका म े -म  जज़िैथ तँ देख प़िै  जे हकयज धजती पहिररह िारे पररवारमे  ै \nअशछ, जख  धजती  इ , तख  क ु ताा आ गमछा तँ सुखल  ू -चू़िा भेल। क े ताज िएत तँ जलखैइए। मुदा रिैथ तँ  \nाेवस। पुछलखख - \n“आा हक कज ज भार -दौर चलै छै जे ई सभ लऽ जाएा ?” \nलाल काकाक ेँ  शचलिजरर जकाँ झपटैत लाल काकी ाजली - \n“एक तँ चाउर दिीक ादला रूपपैये लऽ जाएा मुदा  व वस् त्रज   ै लऽ जाएा से क े िे  िएत ?” \nाजैत लाल काकीक आँखखसँ  जर िविाए लगलै  । ुटैत छातीक दरद ााँसक झाँझ  ज काँ झ झ ाए \nलगली - \n“ाहि  मरमा मररये गेल, मुदा अन् त मे मुँि  ै देख पेलौं। भगवा ज तेिे  छैथ जे सभटा दुख ओकरे घरमे \nदेलखख । चढ़ल जुआ ी दु ू परा ी मरल, अढ़ाइ ाखाक मइटुग् ग र -ापटुग् गर ाेटाक हाआि शछल, तेकरा पाँच िाथ \nवस् त्र िमहूँ  ै देाै तँ दुह याँमे क े  देतइ ?” \nी  \nश ब्‍ द सं्‍ या : 480 \n \n  \n  \nसाझी  \nगामक पहिल घट ा तँए गाममे हवशचत्र िलचल भजरेसँ उढठ गेल। उठाज क े  ा  े करैत, अख  धरर तँ इहतिासज \nयएि किलक आ समाजज सएि। मुदा घट ा ादल े इहतिासक रस् तज  ादैल  जाइ छै आ ाहिला समाज सेिज ााि \nपक़िै छइ। हवशचत्र िलचलक कारण भेल हवशचत्र घट ा।  हवशचत्रक कारण भेल शचत्र हवशचत्र ाह  गेल , तँए गामक \nसािक म क ेँ  क ु शचत्र सुशचत्र ा ाए लगल। जेिे  जेकर रंग -गाढ़ तेिे  तेकर शचत्र गढ़गर। तँए एक रंगाि  ै भे े \nआरज ाेसी िलचल। म क प्रेम तँ तख   े ाढ़ै छै जख  अ ुक ू ल प्रेमी भेटै छइ। प्रेममयज हक कज ज एक्क े  रंगक िजइए \nजे ओिीपर  जैर  प़ितै आ  जैर  पह़िते धारक पाह  जकाँ मजटाए लगतै। जँ से  इ िेतै तँ जेिज छै तइमे सँ हकछ ु  \nरौदमे उ़ितै, हकछ ु  धरती पीतै आ हकछ ु  लजकज घटौतै, जहि ा हालंासँ चलैवाली गा़िी टीश े -टीश  हवलैमते चलैए, \nभलेँ  क ु मेल भे े रस् ता-ााटमे छजह़ि आ -आ  दौ़िैत चलैए...। ओ ा , गामक हवशचत्र घट ा देख सािक म  उ़िैत \nमुदा जज गीक काज पक ै ़ि -पक ै ़ि  िटाैत गेल। मुदा क े ताज िटल तैयज तँ ााँकीए रहि गेल , सजलिन्नी  हियेँ  िटल। \n हियेँ  िटल तँ की िेतइ ? अदिासँ ाेसी तँ रहिए गेल, तँए ाुमतेसँ  े समाज , देश सभ चलै छइ। तख  गामेमे कज  \nउ ट  भऽ गे लै जे गाम -समाज  ै चलतै। मुदा गामज तँ सजलिन्नी मररये  ै गेल अशछ जे हकयज  ामज लइाला  ै रितै।  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n40 \n \nसे तँ अशछए। सेिज तेिे  अशछ जे िजार का क ेँ  एक्क े  ाेर भरर देत। जहि ा पूजा करा काज छी तइसँ हक िल् लु क \nकाज ु ू ल तज़िा थज़िे छी। जख   ै छी तख  हकए दु ू दू रंग िेतइ।  \nचौाट्टी परिक इ ारक चलती सभसँ ाेसी भऽ गेल।  वकी पह भर ी सभ थैर -गजार छजह़ि-छजह़ि पहि े \nपाह येँ  भरए इ ारपर पुँच  गेली। मुदा तँए हक पुह योँ दादी आ घुरह योँ दीदी ओि े अगुताएल छैथ जे पहि े \nपाह येँ  भरए पुँचती। एक तँ ाेटा -पुतजुक ेँ  डाक ै    देती जे लसँ ह पुत्रे  ीक,  े तँ ल चौथाप मे अप े घैल उठााी। \nतहूमे  वका आहग गाममे पजरल। माघमे जँ अ कज धधगर घूर भेटए तँ ओकरा छजह़ि देा ाेवक ु ुीए छी, भलेँ  \nअप ज मधया -पुता हकए  े घरमे कठुआ जाए। ओ ा दु ू गजरेक घर इ ारसँ ाुत िटल  हि , मुदा लग -दूर कज  ाात \nभेल। लगजक ााटमे दसटा गप करैाला भेटल तँ ाेसीए समए लगत आ  हियेँ  भेट े दूरज लग भऽ जाइ छइ। सएि \nदु ू गजरे–पुह योँ दादी आ घुरह योँ दीदी –क ेँ  भेलै  । जवाादेहियज तँ कम  हियेँ  छै  अ कर ाातसँ ऊपर उठा अप  \nाात  ै रखती तँ पुह याँ दादी आ घुर ी दीदी कथीक। तइसँ  ीक तँ  वकीए , जे कम -सँ-कम अप ज हित -अपेशछत \nलग रसगर ाात ाजै छैथ।  \nसंजजग तँ संजजगे छी , चािै काज करैक संजजग ुअए आहक भजज खाइक,  ीक े  िजइ छइ। भलेँ  ओ चाशल \nादैल  क ु संजजगे हकए  े भऽ जाए। पूासँ पुह याँ दादी आ दल्च् छ सँ घुर ी दीदी पुँचली। पुह याँ दादी घुर ी दीदीसँ \nजेठ। तँए जेठक आदर करैत घुर ी दीदी इ ारपर चढ़ैसँ पहि  े स् वागत करैत पुह याँ दादीक ेँ  टुशस देलखख - \n“जहि ा पााै  ढद  पररवार ि़िा़िा जाइए तहि ा दादीक ेँ  देखै शछल !” \nअप  स् वागत देख पुह याँ दादीक म  खुशीसँ खुशश या गेलै  । टुटल दाँतक मुिसँ मुस् की ढदअ लगलखख । \nअख  धरर पुह याँ दादीक ेँ  धे हि जे गामक ाात िमरा छजह़ि दज सर ाुझाे  े करैए। भलेँ  सात पुतजु िाथे मारर -गारर \nहकए  े खाइत िेती । खाएर.. , पुह याँ दादी पहि े आँखख उठा इ ार ढदस  तकली  तँ ाुजझ प़िलै   जे जजज्ञासु ाेसी \nअशछ। घुर ी दीदी ढदस देखैत ाजली - \n“गै घुर ी, कु ा भेलेँ  तँ ाेटीए भेलेँ , आइ -काल्ल्िक  व - ौतुक िमर -तजिर ाा त सु तौ। देि देख सभ अप े \nमजटाएल अशछ। मुदा तजरा  ै किाज से क े िे  िएत...। ” \nजजज्ञासा भरैत घुर ी दीदी मलसारर दैत ाजली - \n“कज ज तेिे  गप छै  दादी ?” \nपुह याँक ेँ  सभ दादी किैत आ घुर ीक ेँ  दीदी। ओ ा उमेरजक हिसाासँ उशचते छइ। मुदा दु ू गामक पुतजुए \nाह  गाम आएल छैथ। दीदी क आदरसँ दादी आरज अह्लाढदत िजइत। जहि ा संज्ञाक संग सवा ाम, हवशेषण आढद \nसभ अगुआ-पछ ु आ ाह  रथक ेँ  खखिंचैत तहि ा दादीक म मे सेिज उठलै  । सजझिे ाजैसँ  ीक ाुजझ प़िलै   जे \nअलंकार -छन् द ा ाे हकए कएल जख  ओकर ाेविारे  ै िेतइ। अलंकार शैलीमे दादी गामक चौि्ी ााखन् ि  ााज ए \nलगली - \n“एिे  अतिति तँ एक गामक क े  किए जे परजपट्टामे क े तौ  े देखै छी, जे.. ?” \nदादीक ेँ  हवह्वल िजइत देख  दीदीक जजज्ञासा तेज भेलै  । लपैक कऽ पुछलखख - \n“से की, से की दादी ?” \nजहि ा आमक गाछक डाररमे पाकल आम देख झमाह़ि -झमाह़ि डजला पाकल आम खसाए चािैत, मुदा \nडजलौह िार ई  ै ाुजझ पाैत जे पाकले खसत आ काँच  ै खसत। िँ एि ज िजइ छै जे ाेसी पाकलक डण् टी क रस  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n41 \n \nसुख े असा ीसँ खसैत मुदा जे डमिा पाकल छै ओ तँ ओहि ा छै जहि ा डमिा काँच िजइ छइ। तहि ा दादीक म  \nछगुन् तासँ छ क ै त रिै  जे एिे  तँ क े तौ  े भेल से गाममे क े  ा िएत। मुदा भऽ तँ गेल!  \nभेल ई जे ज्ञा च  काकाक ेँ  ती  ाेटा आ दू ाेटी छै  । ती ू ाेटा पढढ़ -शलखख कऽ आ े जकाँ  जकरी करए गाम \nछजह़ि देलै  । भी  भऽ गेलखख  हक साझीए -मे से  ै कहि , मुदा ज्ञा च  काकाक ेँ  एकज पाइ मदैत  ै क े लखख । ओ ा \nती ू भाँइ ऊपरा -ऊपरी पढ़लज-शलखल छैथ आ  ीक  जकररयज छै । पहिल ाेटी  डाक् टर पहतक संग सेिज ाािरे रिै \nछशथ । छजट ाेटी वैधव् य भऽ गेलै । असमए ाेटीक ेँ  हवधवा भे े ज्ञा च  काकाक ेँ  जारदस धक्का म मे लगलै  । \nअप जसँ ाेसी काकीक ेँ  लगलै  । एिे  कज  माइक छाती िएत जे अप े सुिाहग  आ ाेटीक ेँ  वैधव् य  देखए चाित। \nमुदा उपाइये की ! दुखक तँ सभसँ पैघ दााइ  जर छी। जेते  जर झ़ित तेते भारी दुख मेटाएत।  \nजहि ा रेिीक संग मक् ख  , छालिी मजहि आहगपर लजहियामे चढ़ा घी ारकौल जाइत से दादीक ेँ  ारकौले  े \nिजह  तँए क्षुब्‍ ध रिैथ। ाजली -   \n“आा तँ अप ज उमेर िेरी भेल तैपर  ा ा -ज म एिे  काज  ै देख े छेलौं से गाममे देखै छी ।” \nदादीक ाात सु ह िारक ेँ  आरज जजज्ञासा ाढ़ा देलक ै   । एक्क े-दुइए सभ पह भर ी एक्क े  ाेर दादीपर जजर \nदेलक ै   । थकथकाइत दादी ाजली - \n“ज्ञा च क ती ू ाेटा –रूपपच , गु च  आ हवचारच –क ेँ  जख   जकरी छ ु टलै   तख  गाम आहा साझी भऽ \nगेलखख । ” \nदादीक उत्तरसँ दीदी संतुष् ट  ै भेली , मुदा संतजष  ै भेलै  तँए पूरक प्र्‍   क े लखख - \n“तइसँ पहि हि भी  भेल छेलखख ?” \nदीदीक प्र्‍  सँ दादीक ेँ  क्रजध उठलै  , ाजली - \n“जे ा लजक क े ाा़ि चौकी काढट -काढट ाँटाारा करैए ते ा िजइतै तख  ाुजझतिक। आहक म ुखक ेँ  इशारा \nिजइ छइ। मजझला ाेटा अप  ाेटीक हाआिमे चालीस लाख रूपपैआ खचा क े लक ै  मुदा छजटका भाएक ेँ  पाइ  ै देलक ै  \nतँ  ू -तेल लगा क े लक। की यएि सजझया भैयारी शछल ?” \nदीदी ाजली - \n“तख  तँ कमाइयज  े सािक सभ रंग िेतै , ओ क े  ा ममलौत ?” \nतैपर दादी ाजली - \n“सएि  े देखिक। जेकरे ाेसी छै सएि पहि े किलक ै  जे िमरा एते अशछ , सभ ममला कऽ पररवार चलौ। ” \nी  \nश ब्‍ द सं्‍ या : 999 \nसतभैंया पजखैर  \nपजखैर  कहिया खु ौल गेल आ क े  खु ौलै   ई ममशथलांचलक इहतिासे जकाँ अख  धरर िेराएले अशछ, मुदा \nएते गामक सभ मा ैए  जे पजखैरक ातारी  े एकजटा गाछ -हारी छ अशछ आ  े आ  कज ज चीज। ओ ा , पजखैर  मिर  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n42 \n \nरि े रंग -हारंगक खखस् सा -हपिा ी अशछए। हकयज  दैंतक खु ल किैए  तँ हकयज राजा -रजवारक। मुदा जे िौउ, िजार \nाखासँ ऊपरक पजखैर जरूपर अशछ , जे सभ मा ैए । शुरूपमे पजखैरक मिार जेिे  रिल ुअए मुदा अख  झह़ि -झूह़ि \nगेल अशछ आ पजखैरक पेटज गढदयाि भऽ गेल अशछ।  \nगाममे एक े टा यएि पजखैर अशछ , मुदा एिे  अशछ जे एते सघ  गाम रहितज पजखैरक अभाव गौंआँक ेँ   ै ुअ \nदइ छै  । चाकर -चौ़िगर पेट अख ज लछे , मु िर जकाँ दजा ज ठ े क -ाखारी सश्श...।  \nगाममे सभसँ पुरा ज आ झमटगरज पररवार मात्र सतभैंयाक ेँ  रिलै  । पजखैरज ु क े  सािक शछल । क े  ा भेलै   \nसे तँ  ीक जकाँ हक कज  ै ाुझल अशछ मुदा जहियासँ देखै छी तहियासँ  ु क े  सािक कब्‍ जामे रिलै   अशछ। \nओ ा पजखैर तँ गामे -गाम अशछ मुदा आ  गामक पजखैरसँ ल पजखैरक अलग पिचा  अख ज अशछए।  े एते  मिर \nकज ज गामक पजखैर अशछ आ  े चौागली मिारक घाट। एक्क े  घाट रि े पारज  हियेँ  लगैत जे ा आ -आ  गामक \nपजखैरमे अशछ। आ  गामक पजखैरमे ा़ि ाेसी अशछ तँ  एकटा -दूटा घाट अशछ। एकटा मरद आ दजसर ज ा ा लेल। \nतहूमे रंग -हारंगक ाेविार ा ल अशछ , जइक चलैत जँ कहियज गाममे आहग -छाइ लगै छै तँ गामे सु  भऽ जाइ छै, \nमुदा एकजटा पजखैर रि े आइ धररक इहतिासमे कहियज ल गाममे ए ा  ै भेल अशछ। ओ ा गामक ा ााटज आ  \nगामसँ णभन्न अशछ। क े ते गाम पूाे -पशछमे सूयामण् डल -गढ़ै क ा ल अशछ जइसँ पूााा -पछााक झोंकमे आहग लहगते \nधुआ-पजछा जाइए।  \nहा ु जाढठक पजखैर रि े अ गौंआँ तँ पजखैर मा ाे  े करैत मुदा पजखैरक सभ काजक पूर्तिं तँ िजइते अशछ, \nतँए गौंआँ लेल धै स । हकयज अ गौंआँक गपपर मधया ज  े दइत। सभ यएि माह  चलैत जे  हकयज अप  मुँि दुइर  \nकरैए।  ीकक ेँ  अधला कि े थज़िे अधला भऽ जाएत आ अधलाक ेँ   ीक कि े थज़िे  ीक भऽ जाएत। जँ एिे  \nाजह िार अशछ तँ ओ अप  मुँि दुइर करैए। सभक ेँ  अप -अप  गुण -धमा िजइ छै , से तँ अशछए। चारूप मिार घाट \nरि े सािक काजज चशलते अशछ। तहूमे आ  गाम जकाँ कज ज रजक -राक लछे  हि , जे ई घाट पुरुखक शछल तँ ई \nघाट ज ा ाक , ई ुल् लाँ क खु ौल शछल  तँए दजसरक ेँ   िाए देशथ  हक  हि से ु कर म -मरजी शछल  । हकयज \nजाढठ गाह़ि पजखैरक पिचा  ा ौ े छैथ तँ छैथ। पजखैरक पिचा  भलेँ  जाढठ िौउ , मुदा झील -सरजवर आहक धारमे \nजाढठ किाँ रिैए। तँए हक ओकरा क ु मार कहि कात कऽ देाइ। आम खेह िारक ेँ  आम चािी आहक ओ गाछ -गाछी \nग त। िँ, ई ाात जरूपर जे आमक गाछ क े  ा िजइ छै, क े  ा लगौल जाइ छै, क े  ा ओकर सेवा कएल जाइ छै एकर \nजा कारी रिक चािी। जइ जाढठ लऽ लऽ अ गौंआँ  चै छैथ ओ तँ ईिज किता  े जे जाढठक काज की िजइ छइ ? जँ \nाीच पजखैरक पाह क  ाप मा ल जाए तँ जइ पजखैरक हक छैरेमे उपयजग करै -जजकर  िाइ -धजइक पाह  \nरित , ओकर ाीचक  ाप  पैक जरूपरते की रित ? ओि  पजखैरक माह येँ  क े ते िएत जे एकटा घाट –जे भलेँ  \nशसमटी ए-ईटाक हकए  े िौउ –ा ा ााँकी भागमे मजथी रजहप खेत ा ा लेा आ जँ किीं गाममे आहग लागत तँ  छ ू त-\nअछ ू त कहि गामे जरा देा, मुदा आहग लगाे  े करै से  े सजचा आ करा। जह येँ  कऽ पजखैरक ेँ  अघट ा ा दुइर कऽ \nलेा,  िाइ -धजइ-जजकर  ै रिए देा तँ ओइमे दजख क े कर ?खाएर जे िौउ , मुदा चारूप मिार घाटज आ हा ु जाढठक \nपजखैरज तँ अशछए।  \nशुरूपिेसँ गामक सतभैंया पररवार जजतल -चौहकयौल खेत जकाँ समतल रिल अशछ। ओ ा , ाीच -ाीचमे ााढढ़ -\nभुमकममे थज़ि-ाुत उभर -खाभर ा ाज कएल तँ ओकरा पु : सेररया समतल ा ा लेल गेल। मुदा भहवस   ढदस  ै \nदेख , भूते ढदस देख े तँ भूत लगाे करै छइ। मुदा तेकरज भगाैक तँ उपाय िजइते अशछ।  \nाााेक अमलदारीसँ सतभैंया अप  पररवारक पिचा  परजपट्टामे ा ौ  े रिल अशछ। ओ ा , सात भाँइक \nभैयारीमे ती  भाँइक पररवार  ावल् द  भऽ गेलै   जइसँ लगला पीढ़ी अाैत -अाैत सातसँ चारर भैयारी रहि गेल। सात \nभाँइसँ सतरि िेाा चािै छल से  ै भऽ चाररपर उतैर  गेल, तेकर कारण भेल जे एक भाँइ ाेटीक ााढढ़मे दिा गेला। \nिे ुआर  क्षत्र जकाँ ाेटीक आगम  जज़िा -पल् ला जे आाए लगलै   से ठीक े  सातसँ सतरि तँ  हि , मुदा एकसँ \nएगारि जरूपर भऽ गेलै  । मुदा एकसँ एगारि िजइतज ु कर मुँि कहियज मली   इ भेलै  । म क हवश्वास अन् त धरर  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n43 \n \nा ले रहि गेलै   जे प्रक ृ हतक ेँ  अप  गहत छै, ओ अप  ह अम-ह ष् ठासँ चलैए । जँ से  हि , तँ एक कम् प ीक वस् तु \nएक रंग िजइ छै मुदा तइमे ओि  मेल -पाँच क े  ा भऽ जाइ छै जे मेल -पाँच भेलजपर चारर -पाँच वा पाँच -छिसँ आगू -\nपाछ ू   ै िजइत अशछ। भऽ तँ ईिज सक ै  छल जे एक रंगािे िजइत वा एकसँ पाँचज िजइत वा आरज अन् त र भऽ सक ै  छल। \nमुदा से किाँ िजइए ? जहि ा एकसँ साए धरर ग ू आ साए सँ एक ढदस ग ू ,पचास तँ हाच् चेमे रित। तँए ाेटा -ाेटीक \nााढढ़ अाौ आहक रौदी िौउ, मुदा अप  व् या सक अ ुक ू ले रिैत आएल अशछ आ रिाज करत।  \nदजसर भाए जे ाच् चे मे क ु भेला भेलासँ गाम छजह़ि परदेश गेला से पु : घुमम कऽ  हियेँ  एला। ााल -ाजधक ेँ  \nसेवाक जरूपरत िजइ छै, िजइत एलैए आ सभ ढद  िजइत रितै। मुदा जख  वएि ााल -ाजध चेत  भऽ जाइ \nछैथ, तख  ु क हववेक की किै छै  से तँ आ क -आ   ै ाुजझ सकत। ओ अप े अप  कताव् य क ेँ  ह धााररत कऽ \nजीव -पथपर चलता। खाएर जख  धरहतये भूमम छी तँ जेतए ाास करा ओकरे मातृभूमम ा ा लेा। तहूमे ओइ \nाच् चाक तँ अमधकार ाह येँ  जा इ छै जेकर जन् म जेतए ाह  गेल ुअए। मुदा प्र्‍   तँ अहूसँ आगू अशछ। जँ धरती \nस् वगा वा वैक ु ण् ठ ा ए चािए तख  अप ामे ाँढट कऽ ा त आहक सम् म शलत भऽ कऽ ? जँ से  हि , तँ िम क े तए छी ई \nतँ देखए प़ित? मुदा ममशथलांचलजक भूमम तँ वएि भूमम छी जे सभ ढद  प्रक ृ हत प्रदत्त रिल अशछ , अख ज अशछ आ \nआगूओ रिाे करत। जँ से  हि , तँ किाँ अरा करज़िपर लटकल आ करज़ि लाखपर ? सभ ढद  जहि ा रिल तहि ा \nअख ज अशछ। भलेँ  क े तौसँ िमहूँ कहिल जे छीिे।  \nतेसर भाँइक पररवार ल लेल आगू  ै ाढ़लै   जे शरीरसँ ह रजग रहितज म स क ाच् चे सँ भऽ गेला। जइसँ  े \nहाआि क े लै   आ  े कज  ज भाँइक ाात -हवचारमे कहियज रिला । तहि ा ााँकी भैयारी ममशल घरक मजजरे समाप् त  कऽ \nदेलक ै   । मुदा तइले ु कज म मे कहियज दुखज  हियेँ  जन् म  लेलक ै   । जख  भाय सभ लगमे ाैसैथ तँ गरैज -गरैज \nाजैथ जे  ‘म े सभ हकछ ु  छी, जे म क माशलक ओ सािक माशलक। ’ मुदा भाइयज सभ हा ा हकछ ु  टज कारा दे े चुपे -\nचाप सुह  लैत जे अ ेरे टजक े आरज ारढदयाएा। से  हि तँ एक झोंक ााजज  ारद जकाँ वीणा िाथमे लेता आ \nजेमिर म  िेतै   तेमिर हवदा िेता। असगरूपआ पररवारमे एकक ेँ  वौ़ि े पररवारेक उसर  िजइए मुदा ग गुआरर \nजकाँ एकटा टाँग टुट हि की  िएत। एक भाँइ तँ पररवार -टजलसँ  लऽ कऽ समाज धरर गढढ़ लइए। िम सभ तँ कु ा \nतैयज चारर भाँइ ाँचल रिाे करा। ााँझी लग े डारर ु़िै  इए मुदा तँए हक ओ गाछसँ िटल रिैए, एिे  तँ  ै िजइत।  \nहपताक अमलदारीमे चाकर -चौ़िगर, चौघारा घरक आँग  िशथसार स  दराज् जा , चन् रक ू प सश्श इ ार, \nसरजवर सश्श हा ु जाढठक पजखै रक ाीच सािक जज हगयज संयममत रिै  तँए पररवारमे िर -िर खट -खटक प्र्‍  े \nहकए उठत। ओ ा सातज भाँइक सातज काज सात रंगक। जज गी लेल सातज उपयजगी मुदा गुण -ाेविार आ उपयजगक \nहिसाासँ छजट -पैघ। िर -िर खट -खट  ै िजइक कारण एकटा दजसरज छल जे अप -अप  ाुमधक उपयजग कऽ स् वतंत्र \nरूपपसँ सभ अप -अप  काज सम् िा रै छला। एक काजमे  े करैक ाखेरा ठाढ़ िजइत –जे ए ा -िेतै, ए ा  ै िेतइ –मुदा \nएक हवचारमे तँ से  इ िजएत। समटल हाछा क सुख जहि ा सुतह िारक ेँ  िजएत, तहि ा  े समटल पररवारजक ेँ  \nिजएत। छजट ओसार रित आ ाच् चा  ाेसी रित तँ ओंघरा -ओंघरा खसाे करत। खाइकाल णभन्ने  शछपली -ााटी ु ु टत, \nजहि ा वस् तु वेपारक सिायक छी तहि ा वेपार उपयजगक। जइ वस् तु क जेते उपयजग जज गी लेल िजएत ओ वेपार \nओते चतरल। मुदा प्र्‍   अशछ जँ सभ ु ू ल ु ू ले छी तँ देवताक ाीच ाँटाएल हकए अशछ ? जँ देवताक परसाद \nपरसादे छी तख  मिादेव हकए ााँतर छैथ?  \nअख  धरर सतभैंया  पररवारमे घरा़िीसँ लऽ कऽ ााध धररक जमी मे दुइए ाेर ाँटाारा भेल छेलै   जे खूटे -\nखूट भेल छेलै  मुदा लाेर रूपप ादैल  गेल। णभतररया गुमरािट आहा गेल। मुदा खुशल कऽ आगू भऽ ाजैले हकयज \nअप  डेग  ै ाढ़ाए चािैथ।  \nजहि ा सुखल जारै क ाीच आहग िवा पहाते धधैक उठ ै ए तहि ा पजखैरक लिैर जकाँ सतभैंया पररवारमे \nउठए लगलै  । कारणज अशछ जे कहिया क े तए जे क ँ चका ईटापर खप़िा घर ा ौलै   सएि अख ज धरर चशल आहा \nरिल छै  । ह च्ाँ जहि ा मुसिै क माढट भरल तहि ा अकासक तरेग  जकाँ ु ु टल खप़िा लग इजजत िजइत। शुर्द्  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n44 \n \nहकसा क घर। चािे खेतमे काज करैकाल ारखा ुअए आहक  सुतली राहतमे , अन् तर कज ज  हि। जहि ा गज ैरक दु ू \nभाग एक्क े  रंग भे े उ टा-सु टाक प्र्‍  े  हि , पहिलुका च्ैरक चारूपभाग ाराारे िजइ छेलै आ जे ाँचल अशछ ओ \nअख ज लछे , तहि ा धजहतयजक , मुदा आजुक जे लसिंग -मांगाला च्ैर वा अन् य  जे वस् त्र अशछ ओ एकभग् गुए \n हि , संयुक् त पररवारक एकाकी रूपप जकाँ ाह  गेल अशछ। जहि ा ज मौटी ाच् चा  छजटसँ पैघ ाढ़ैत शसररु मा वे \n हि , मिामा वज ा ैत अशछ मुदा वएि म ुख मृत् यु क पचातात अशछयामे जख  जराैले जाए लगैए  तँ पैघसँ छजट \nा ैत -ा ैत लजथरा जकाँ ाह  जाइत अशछ तहि ा  े भऽ रिल अशछ। ओ ा , खूटे -खूट जमी  ाँट ौं जहि ा \nछ ु तकााला क े श कटाैकाल सभ ाराररये भऽ जाइ छैथ। तहि ा ााधक जमी मे क ी घढटयज -ाढ़ी भेलै   मुदा \nघरा़िी आ पजखैरमे कज ज तरिक कमी -ाेसी  इ भेलै , सभ अप -अप  उपयजगक अ ुक ू ल रिैत आएल छैथ। तँए \nसतभैंया पररवारक ेँ  गामक लजक एक े  पररवार ाुजझ  े हकयज हकछ ु  ाजैत आ  े  हकछ ु  पुछैत। जइसँ पूााा-पछााक \nकज ज लसैर  हियेँ  लगल छेलै  । जख  लसैरे  ै तँ असर हकए। तेताे  हि , ईिज ाुझैत जे जहि ा गाछक डारर ु ु ट े \nु ू ल -ु़ि थज़िे ादैल  जाइ छै तहि ा अ ेरे देि रग़ि े तँ अप ज रग़िा लगाे करत। मुदा से  ै भेल, भऽ ई गेल जे \nसात भैयारीमे ती  भाँइ क ेँ  सुख े गाछक डारर जकाँ चाररए -टा रहि गेलै   आ तहू चाररमे दूटा ाँजझयाइए गेलै  , तँए \nुल -ु ू लक आशे  ै रिलै  । मुदा दुइयज भाँइ रि े चारर भैयारीक पररवार पसारै -जजकर तँ भाइए गेला । ग़िा़ि एताे \nभेलै   जे एक भाँइक ेँ  एक आ एक भाँइक ेँ  ती  ाेटा भेलै  । एक रहितज मा वीय हवचार आथिथिंक हवचारमे ादैल \nरग़िा-रग़िी शुरूप भेल। \nजख े ती  भाँइ एक ढदस िएत आ दजसर ढदस हकयज असगरे प़ित तँ ह सशचते छि िाथ पैरक जगि दूटा \nिाथ -पएर झँपेाे करत। मुदा च्ैर तँ ओइठाम  े झाँहप चारूपकात अह़ियाैत जैठाम ओढ़ह िारसँ डेढढ़या -दजार \nिजइत, से तँ पररवारमे भाइए गे ल छै  । हवचारवा  पररवार सभ ढद सँ रिलै   जँ से  ै रिलै   तँ आ -आ  गाममे \nएिे -एिे  पररवार मढटयामेट भऽ गेल। मढटयामेटे  हि , क े ते जिल भजगलक तँ क े ते अस् पताल, क े ते ुाँसीपर \nलटकल तँ क े ते कपार ुज़िा मरल। मुदा हवचारेक चलैत  े पररवारक ेँ   े कहियज सम् प्रा दामयक आ  े जा हतक िवा \nकह योँ डजलौलक ै   । समैक प्रभाव तँ सभ हकछ ु पर पह़िते अशछ से तँ पररवारजमे भेलै  । ओ ा जेकरा समए किै \nशछल –ढद -राहत –ओइमे ओतेक ादलाव किाँ आएल, हकएक तँ अख ज ाारिज मास आ छाज ऋृतु िजइते अशछ। \nअप -अप  गुण -धमा तँ ाँचौ हि अशछ। मुदा एकटा ग़िा़ि तँ पररवारमे भाइए गेलै  । ओ ई जे एक भाँइक ाेटा –\n्‍ याम –भैयारीमे असगरे छशथ । असगर भे ाइ तँ ा़ि पैघ ाात  हियेँ  भेल , मुदा हपताक भैयारीमे छजट भाइक ाेटा \nरि े हकछ ु  ग़िा़िक सम् भाव ा तँ ज ममयेँ  गेलै  । \nााााक अमलदारीमे सातज भाँइक ाीच ाँटाारा भेलै   मुदा ओ पु : समटा गेलै  । कारण ई जे  शुरूपमे तँ \nाँटाारा भेलै   मुदा ती  भाँइक पररवार घट े ु े र समटा गेलै  । क े  ा  ै समटाइत, ती ूक ेँ  हकयज पाह योँ देह िार तँ \n हियेँ  रिलै  । \nचारूप भाँइक ाीच एिे  सम् ा न् ध ा ल रिलै   जे भी -भी ौजीक पररल्स् थहतये पैदा  ै लेलक ै   । तेकर कारण \nभेल जे चारूप भाँइक चारर तरिक  कारजाार रिलै  । एक काजमे चारर गजरेक ेँ  रि े वैचाररक मतभेद िजइक सम् भा व ा \nरिै छइ। हकएक तँ एक्क े  काज क े ते िंगसँ कएल जा सक ै ए । तहूमे जख  समैक मज़ि अाै छै तख  काजजमे मज़ि \nअाै छइ। सभठाम भलेँ   हि अाौ मुदा  हियेँ  अाै छै सेिज  इ किल जा सक ै ए। चारूप भाँइक ेँ  परजछ भे े  पररवारमे \nभी -णभ ौजक सम् भा व ा ा लै  । सम् भाव ाक कारण भेलै   जे एक भाँइक ेँ  एक े टा ाेटा , जख  हक दजसरक ेँ  \nतीह टा भेलै  । दू भाँइ तँ मेटाइए गेला।  \nछजट भाइक ाेटा रहितज ्‍ या म भैयारीमे सभसँ जेठ , खाली भैयारीए -मे जेठ  हि , पढ़ै-शलखै ढदस सेिज हवशेष \nझूका  रिै । एक तँ पढ़ैक लग  दजसर सुभ् यस् त पररवार रिाे करै  । मुदा ती ू भाँइ घ ्‍ याम खेलौह़िया ाेसी। \nसढदकाल शस ेमे -पहत्रका आ खेले -पहत्रका उ टा -पु टा देखैत। पढ़ैपर तँ ओतेक  जैर   हि , मुदा ुजटजपर ाेसी  जैर  \nप़िैत।  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n45 \n \nअख  धरर ्‍ यामक हवचारमे कज ज दूजा -भाव  ै आएल छेलै   जइसँ कज  ज तरिक  ीक -अधलाक प्र्‍  े  ै \nउठल छल। जे हकछ ु  कारजाार छेलै   सामूहिक छेलै  । तहूमे एकटा जारदस गुण ्‍ या ममे छै  जे घरसँ ाािर धररक \nजे कज ज काज िजइ छै  ओ ती ू भाँइ –अप ा लगा चारूप –क ेँ  जरूपर जा कारीमे दैये दइ छशथ  । मुदा भैयारीक संग \nढदयादह योँ तँ ाराैर  भाइए जाइ त अशछ। एक ााप -माए वा सिजदर हपत्ती -हपहतयाइह क ाीच जे शस ेि रिैत ओ तँ \nचारर गामक चारर ढदयाद ीक ेँ  ए े तँ हकछ ु - े -हकछ ु  ग़िा़ि भाइए जाइत अशछ। कारणज छै, ममशथलांचलेमे एक सीमा \nकातक गाम आ दजसर सीमा कातक गामक ाीचक जँ दूरी अशछ तइमे खा -पा , रि -सि , ाजली -वाणी इत् याढदमे \nहकछ ु- े -हकछ ु  अन् तर ा ले आहा रिल अशछ। तहूमे जइ इलाकामे ााढढ़क उपरव कम छै आ जइ इलाकामे ाेसी \nछै, दु ूक जीव  शैलीमे सेिज ादलाा अाै छइ। जख े जीव -शैली ादलत तख े जीव  पर्द्हत ादलत। जख े \nजीव  पर्द्हत ादलत तख े जीव  लीला ादलए लगै छइ। तहि ा गाममे अख़िािा रि े हकछ ु- े -हकछ ु  लूरर \nक ु स् तीक भाइए जाइ छइ।   \nतहि ा मध् य ममशथलांचलक भाषामे पणचात म –भजजपुरी सीमा –क्षेत्रक सुआशस  ए े, भाषामे हकछ ु- े -हकछ ु  रूपप \nादलले रिै छै जइसँ भाषापर मा े ाजली -वाणीपर प्रभाव प़िै छइ। तहि ा पूवररया इलाका वा दशछ वररया \nइलाकाक प्रभाव सेिज पह़िते आहा रिल अशछ। जिाँ धरर क ु टुमैतीक प्र्‍   अशछ ओ तँ भागलपुरसँ मजहतिारी आ \nज कपुरसँ शसमररया धरर िजइते आहा रिल अशछ।  \nएकाएक ्‍ यामक म मे भैयारीक प्रहत शस ेि हकछ ु  कमए लगलै  । शस ेिमे कमी ए े काजमे कमी आाए \nलगलै  । जे ा शुरूपसँ पररवारक काजक जा कारी सभक ेँ  दैत अाै छेलखख  तइमे हकछ ु  कमी आाए लगलै  । ती ू \nभाँइ खेलौह़िया सजभावक रिाे करैथ, तैाीच काजक आदेश कम पाहा आरज खेलौह़िया भऽ गेला।  \nअख  धरर घ ्‍ या मक ेँ  ्‍ याममे कज ज कमी  ै देख प़िै  । तँए हिसााक कज ज जरूपरतज  हियेँ  ाुझैथ।  \n्‍ यामक म मे शस ेि कमैक कारण भेल जे पत् ी सदैतकाल का मे  घजरर -घजरर हपयाै   जे सम् पैत  अप  आ \nसुख-मौज ढदयाद सभ करैए ! पहि े तँ ्‍ याम पत् ीक ेँ  सेवक ाुझैत आहा रिल छला , ई  ै ाुझै छला जे ढदयाद  ी सँ \nढदयाढदयज ठाढ़ िजइ छइ। मुदा हवचारज तँ हकछ ु  शछल, अह़ि कऽ पत् ी पूजे करैकाल खखशसया -खखशसया ााजए \nलगलै - \n“जइ पुरुखक ेँ  कज ज ाा त ाुझैक ज्ञा े  े छै ओ पुरुख  हि, पुरुखक झ़ि छी!” \nपत् ीक ाात ्‍ यामक ेँ  छातीमे धक्का देलक ै   । म  किए लगलै   जे  ‘झ़ि’क अथा तँ ओ िजइत जे कख  \nअशछ आ कख  अप े झह़ि जाएत तेकर कज ज ठ े का   हि। जे पाछ ू  ढदस ससरत ओ पौरुष क े  ा पाहा सक ै ए? \nमुदा अख  मुँि खजलैक तँ समए  ै  अशछ शसररु सु ैक समए अशछ...।  \nजहि ा ााल् टी  भरर पाह मे  ेाज आ ची ी रखखए दे े तँ सरात  ै ा ैए ।  ेाजक ेँ  काढट गाह़ि कऽ रस ममलौल \nजाइत अशछ तहि ा शचमन्नयजक अशछ। जहि ा एक शब्‍ द वा एक पाँहत पढ़लासँ ाुजझमे  ै अाैत ाल्ल् क  दजिरा -दजिरा \nपढ़लासँ वा लगला -पैछला पाँहतक ममला  सँ ाुझल जाइत अशछ तहि ा लगला ाातक प्रतीक्षामे ्‍ या म आँखख उठा \nपत् ीपर देलै ।  \n जैर क  पाह  देख पत् ी ाुजझ गेली जे लगला ाात सु ैक प्रतीक्षा कऽ रिल छैथ। जहि ा मधुमाछीक सभ \nछत्तामे एक्क े  रंग मधु  ै रिैत, कज जमे कम तँ कज जमे ाेशसयज रिैत आ तइ संग -संग  व -पुरा –पहि लुका -पैछला –\nसेिज रिैत। तँए ढठहकया कऽ ओइ छत्ताक ेँ  पक़िा ाुमधयारी छी जइमे डगडगी भरल  वका मधु रिैए । हकएक तँ \nपुर ा मधु दााइ -दारूप लेल  ीक िजइ छै, खाइले तँ  वक े   ीक िएत, तहि ा वकील जकाँ अप  पक्ष रखैत पत् ी \nाजली -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n46 \n \n“अख  धरर अिाँ एताज  े ाुझै शछल जे चारूप भाँइक ाीच प  रिटा ााल -ाच् चा आँग मे अशछ। प रिजक \nखचा तँ सागीरदेमे सँ चलैए। एक े  रंग लत्ता -कप़िा, खे ाइ -पी ाइ अशछ , मुदा ई ाुझै शछल जे लमे अप  क े ते िएत आ \nढदयाद -वादक क े ताे छै ?” \n्‍ यामक  जैर  धँसए लगलै  । पत् ीक हवचारमे हकछ ु  तत्त्व ाुजझ प़िलै   मुदा से स् पष् ट  ै भऽ \nसकल ! प्रतीक्षाक  जैर  उठा ्‍ याम आगू ढदस ताकए लगला। तैाीच अवसरक लाभ उठाैत पत् ी दजिरौक ै   - \n“प रिटा ााल -ाच् चामे अप  ती टा अशछ। ााँकी ाारि तँ भैयारीए -क भेल। तैसंग अप े दू परा ी छी आ \nओ छि परा ी अशछ। क ी जजह़ि कऽ देखखयौ जे अदिा हिस् सा मे अप  क े ते िएत आ क े ते ु का  सािक िेतै । ” \n्‍ यामक म  सिमलै  । सिैमते उठलै - जे पत् ी अक्षरस: सत् य कहि रिली िे । सम् पै तक अथा सुख-भजग \nिजइ छै , परसादी ााँटा  हि।  \nपूजासँ उढठ भजज  कऽ ्‍ या म घ ्‍ यामक ेँ  सजर पाह़ि किलखख - \n“घ ्‍ याम, दुह याँक तँ ाेविारे भैयारीमे भी  िजएा रिल अशछ। अप ज सभक ेँ  कम  ै ह मिल। गाममे देखै \nशछल जे क े ते छौ़िाक ेँ  मोँछक पम् िज  े आएल रिै छै आ ाापसँ णभ  भऽ जाइए अप ा सभ तँ सिजे  धीगर -पूतगर \nभेलौं। भी  भऽ जाि। ” \nजे ा घ ्‍ या मज प्रतीक्षेमे रिए तहि ा धाँइ -दे ााजल - \n“भैया, सभ ढद  अिाँक आदेश मा ैत एलौं, आइ  ै मा ा से उशचत िएत। मु दा अिाँ जहि ा जेठ भाय छी \nतहि ा तँ रामज -ालराम अशछ। भलेँ  ओ दु ू छजट भाए छी, जे किाै से करत। मुदा तैयज हा ा पुछ े हकछ ु   ै किा। ” \n“ा़ि ाढढ़याँ, अख  जा कऽ पुशछ लिक। सुहत कऽ उठ ै  छी तख  ु े र गप करा। ” \nघ ्‍ याम उढठ कऽ हवदा भेल।  \nती ू ढदयादह योँ आ दु ू भाइयजक ेँ  एकहत्रत कऽ घ ्‍ याम पुछलक - \n“सािक ाीचमे किै छी। भैया ाजा कऽ किलै   जे भी  भऽ जाि। से की हवचार ?” \nालराम किलक ै  - \n“हवचार की भैया, ओ असगर छैथ तँ जीहवए लेता आ िम तँ सिजे  ती  भाँइ छी। ु का जे म ज खराप िेतै   \nतँ  े हकयज डाक् टरज लठाम लऽ जाइाला िेतै   आ  े ाजारसँ दााइ कीह  कऽ अ ैाला िेतै  ।” \nघ ्‍ याम - \n“सािक की हवचार ?” \nपहिल ढदयाद ी - \n“अप  पररवार ाुजझ  ौरी जकाँ ढद -राहत खटै छी तैपर जे पाँचज मम ट चािमे देरी िेतै   तँ साँढ़-पारा जकाँ \nगदा करए लगता। भ े  ीक िएत। जा ज िल् लु क िएत। ” \nसुहत उढठ चाि पीा पा  खा ्‍ या म घ ्‍ यामक ेँ  सजर पा़िलखख । अहाते घ ्‍ या म लगमे ाैस  किलक ै  -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n47 \n \n“जे हवचार अिाँक अशछ भैया, सएि िमरज अशछ। अख े ााँढट शलअ। ” \nघ ्‍ यामक ाजली सुह  ्‍ याम सिमला। म मे उठलै  , िम जे ाुझै शछल तइसँ णभन्न  े तँ ाुझैए। मुदा ाात तँ \nआगू ाढढ़ गेल आा जँ पाछ ू  िटा सेिज  ीक  हि। ाजला - \n“ाँटाारा मे कज ज ाेवधा  तँ छिे  हि। सभ हकछ ु  अदिा -अदिी भेलि। तख  ााप -पुरुखाक ा ौल जेठौंस \nिजइए से तँ तजिीं ाजाि ?” \n्‍ यामक हवचार सुह  घ ्‍ याम किलक ै   - \n“अिाँ हपतासँ िमर हपता जेठ छला। संयजग  ीक रिलै   जे णभ ौजी  ै भेलै  । जख  हपताक अमधकारक \nहिसाासँ आइ ाँटै छी तँ ु कर जेठौंस क े ते िेतै   से तँ िमर िएत हक े ?” \n्‍ याम किलक ै  - \n“देखि, तमसा कऽ  ै ााजि। सभ ढद  अप  सतभैंया पररवार  ‘हवचारक पररवार ’ मा ल जाइत रिल अशछ, \nतैठाम क ी -म ी चीज लेल झग़िा  ीक  हि। ” \nघ ्‍ याम मु़िी डजलाैत ााजल - \n“ाात तँ ा़ि सुन् दर आ ा़ि सजझगर किलौं मुदा एक वंशक  सभ रहितज अिाँ अइल -ुइलसँ रिी आ िम सभ \nाँटाइत -ाँटाइत एते ाँटा जाइ जे घसाएल शसक्का जकाँ सभ हकछ ु  रहितज चलाे  े करी, से क े िे  िएत ?” \nतैपर ्‍ याम पुछलखख - \n“तजिर की हवचार ?” \nघ ्‍ याम किलक ै  - \n“ती ू भाँइक हवचार अशछ जे घर -सँ-घरा़िी, खररिाँ -सँ-खेत धरर चारूप भाँइ एकरंग कऽ शलअ। जँ से \n हि , तँ...।” \n्‍ याम - \n“तँ की?” \nघ ्‍ याम - \n“ई तँ माढटक चचा क े लौं। पजखैर सेिज तहि ा ााँटा। जँ से दइले तैयार  ै िएा तँ जमी क ु ै सला जमी पर \nिएत। ” \n्‍ याम - \n“सएि। ” \nघ ्‍ याम - \n“िँ ! सजलिन्नी सिए।”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n48 \n \nी  \nशब्‍ द सं्‍ या : 2998 \nन् याय चािी  \nझू ाएल धा  जकाँ पचासी ाखाक शम् भु  काकाक ेँ  ओछाइ  छौ़िैसँ पहि हि  म मे उठलै  जे आा तँ चल -\nचलौए छी , से  हि तँ जज गीक अप  हिसाा -हकताा दैये ढदल, सएि  ीक।  ै तँ शास क कज  हासवास क े करज \nदजख गारा मढढ़ सजा क े करज भेटै छइ। मुदा सजझिामे एते तँ जरूपर िएत जे अप  ाात अप े रखख सक ै  छी। तैपर जँ \n हि  मा त तँ िमहूँ  इ मा ाै। लह़ि मरी हक सह़ि मरी; शेषे कथी ाँचल अशछ...।  \nजहि ा  मिर काजमे समैयज अमधक लगैए  आ छजट काजमे थज़ि मुदा काज तँ दु ू किाैए । हकयज काहू मग  \nहकयज काहू मग , मग  तँ सभ अशछए। गंभीर प्र्‍  मे ओझराएल शम् भु  काका, तँए म -शचत्त आ देि एकाट्ट भेल \nरिै  । \nपत् ी क ु मुद ीक म मे उठलै   जे भररसक सुतले तँ  े रहि जेता। लगमे पुँच  छाती डजलाैत पुछलक ै  - \n“अख  धरर हकए हाछा  पक़ि हि छी ?” \nपत् ीक स् वरलिरीमे लिराइत शम् भु  काका िलैस  ाजला - \n“अख  धरर यएि ाुझै छेलौं जे अप े क े लिाक भागी हकयज ा ैए, मुदा.. ?” \nाजैत शम् भु  काका ओछाइ परसँ उढठ जहि ा उगैत सुरूपजक दशा  लजक दु ू िाथ जजह़ि प्रणाम करैत करैए \nतहि ा दु ू िाथ जजह़ि पत् ीक आगूमे ठाढ़ िजइत दजिरा कऽ ाजला - \n“माुी मंगै छी , गलती भेल अशछ मुदा दजसराक गलती ऊपर मढ़ल गेल अशछ। ” \nअकचकाइत क ु मुद ी, हा ु हकछ ु  सजच हि ाजली - \n“से की, से की, ए ा हकए भजरे -भजर पाप चढ़ाै छी ?” \n“पाप  ै चढ़ाै छी जज गीक जे घटल घट ा अशछ, तइ ह ममत्ते मांहग रिल छी। ” \n“जख  एते किाे क े लौं तख  हकए  े म ज पाह़ि देा। अिाँ तँ ाुजझते शछल जे ाशसया भात खेह िारर \nहासराि िजइए मुदा रौतुका उगरल अन्न ु े क देा  ीक िएत ?” \nपतालसँ अाैत ालु आएल पाह  जहि ा छ -छ ाइत पहवत्र भऽ अाैए  तहि ा क ु मुद ीक हवचार सुह  प्रजु े सर \nशम् भु काकाक ेँ  भेलै  , ाजला - \n“अप ा दु ू गजरेक एक जज गी ल धरतीपर रिल अशछ की  हि ?” \n“िँ , से तँ रिले अशछ। तँए  े अर्द्ाांहग ी छी। ” \n“िमर देिक अर्द्ाांहग ी छी आहक जज गीक ?” \n“ई ाात अिाँ ाु झेलौं कहिया जे पुछै छी ?”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n49 \n \nपत् ीक प्र्‍   सुह  प्रजु े सर शम् भु काका सकदम भऽ गेला। मुदा लगले म मे उठलै   जे टटकज घट ा ाशसया \nजाइ छै आ ाशसयज घट ा टटका भऽ जाइ छइ। ई ह भार करैए कारीगरपर। जेिे  कारीगर रित तेिे  टटकाक ेँ  \nाशसया आ ाशसयाक ेँ  टटका ा ाैत रित। खाएर जे िौउ । पत् ीक ेँ  पुछलखख - \n“अप ा दु ू गजरे एकठाम क े  ा भेशलल ?” \n“ए ा अरथा -अरथा हकए पुछै छी? जे किैक अशछ से सजझ डाररये कहू। ए ा जे िरसीकार -ढदरघीकार लगा -\nलगा ाजै छी से  इ ााजू। जेकरा  ीक ाुझाै तेकरा  ीक किा आ जेकरा अधला ाुझाै तेकरा अधला किा। अिाँ \nलग जे क ी दाज -उ ार भऽ  जाएत तँ िारर माह  लेा सएि  े िएत , आहक छाउर -गजार जकाँ शछट्टामे उठा ााध दऽ \nआएा। ” \nजहि ा पजखैरक पहवत्र जलमे स्  ा   कऽ पूजाक मूर्तिं गढढ़ मंत्र पढ़ैत दा  कएल जाइत तहि ा शम् भु  काका \nा़िा़िाए लगला - \n“जख  िम चौाीस ाखाक रिी तख  अिाँ चौदि ाखाक छेलौं। दस ाखाक अन् त र। आइ धरर किाँ क े तौ देख \nपेलौं जे पुरुष - ारीक ाीच उमरजक हवभाज  भेल। जँ से  हि तँ.. ? जँ एकज औरूपदे दु ू गजरे जीा तैयज तँ अिाँ दस \nाखा हवधवे ाह  रिा। ल हवधवाक सजाक क े ? समाजमे कलंकक मजटरी देह िार क े ? की ई ाात झूठ जे जइ घरमे \nजेते कम वस् तु रिै छै आहग लगलापर ओताे  कम जरै छै आ जइ घरमे अमधक वस् तु  रिै छै आहग लगलापर जराज \nाेसी करै छइ ? पचास ाखाक तपल -तपाएल जज गीक अन् त क े  ा िएत ?” \nदु ू िाथ जजह़ि शम् भु काका पत् ीसँ माुी मंगलै  । \nमुदा जहि ा ाच् चा क ेँ   व दाँत रि े अमधक -सँ-अमधक काज शलअ चािैत,  व औजार िाथमे ए े अमधक -सँ-\nअमधक काजज आ अमधक -सँ-अमधक समए सेिज संग ममशल ाीताए चािैत तहि ा क ु मुद ीक शस ेि आरज जगलै  । \nाजली - \n“माँुी -ताँुी  ै मा ा ? पहत छी तँए पुछै छी। एि  गलती भेल हकए, से जााे   ै किा तााे  हकछ ु   े \nमा ा। ” \nपत् ीक प्र्‍   सुह  शम् भु काका स् तब्‍ ध भऽ गेला। म  कछमछाए लगलै  । सत् ा़ि कटु िजइ छइ। मुदा जँ \nपत्त् योँ लग सत्यक उद्घाट   ै कऽ सका तँ दुह याँमे दजसरठाम कइए क े तए सक ै  छी? \nशम् भु काका साँप -छ ु छ ु  ैरक ल्स् थहतमे पह़ि गेला। एिे  कज ज हवचार म मे उठाे  े करै   जइसँ म  माह  \nलइतै   जे लसँ पत् ी माह  जेती। अल्ल -ाल्ल हकछ ु  ाच् चाक ेँ  किल जाइ छै, एक तँ शसया  हक जे शसया जक लगला \nखाढ़ीमे पत् ी पुँचल छैथ , दजसर अर्द्ाांहग ी सेिज छैथ। कज ज हवचा रक ेँ  ालजजरी थजहप  ै सक ै  शछल , जँ थजहपयज \nदेाै   तँ माह ए लेती सेिज  ै किल जा सक ै ए। जेते दवाा दऽ कऽ ाजैक अमधकार िमरा अशछ तेते ु कज तँ छैन् िे । \nजँ हकछ ु   ै किाै   तख  तँ आरज ल्स् थहत हागै़ि जाएत। जहि ा ु का म मे गेंठी जकाँ ज मगाँठ पह़ि जेतै   \nतहि ा तँ अप ज म    हियेँ  ाँचत। जँ से  ै ाँचत तँ आँखख उठा देख क े  ा पेाै  ? जँ से  ै देख पाएा तँ पहत \nकथीक? शसररु रंगे -रभसटा तँ पत् ीक सम् ान् ध  ै छी ? जँ ओताे माह  ाुझाै   तँ पहत-पत् ीक सम् ान् ध ाुझा थज़िे \nिएत। पहत -पत् ीक सम् ान् ध तँ ओ छी, जहि ा ज कक एक िाथ िव -क ु ण् डमे आ  दजसर पत् ीक करेजपर रिै \nछेलै  , मुदा जहि ा  व जीव क ढदशा हवपैतक अ्‍न् त म अवस् थामे भेटैए  तहि ा शम् भुओ काकाक ेँ  भेटलै  । थालमे \nग़िल मजती जहि ा जुरी िाथमे देखते  य  कमल य  ाह  जाइत तहि ा कक्कजक  जैरक ेँ  भेलै  । म  \nमुत्स् कएलै  । \nपहतक मुस् की देख क ु मुद ी म े -म    म  क े लक ै   ।  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n50 \n \nजजज्ञासु छात्र जकाँ पत् ीक जजज्ञासु  जैरक ेँ  देख प्रजु े सर शम् भु ाजला - \n“देखू, प्र्‍   एक े टा  ै घ ेरज अशछ, जँ एक -एक प्र्‍  क उत्तरज ढदअ लगा तँ प्र्‍  े छ ु ढट जाएत। जँ प्र्‍  े छ ु ढट \nजाएत तख  उत्तरे क े  ा देा। तँए हकछ ु   हि ाुढढ़या ु ू शस। ” \nपहतक हवचा र सुह  क ु मुद ी अधखखल् लू क ु मुद ी जकाँ जइ अवस् थामे भौंरा ुररच तँ देखैत मुदा अधखखल् लू  \nकपाटसँ ह क ै ल  ै पाैत , तहि ा क ु मुद ी असमंजसमे पह़ि गेली।  \nपत् ीक ेँ  असमंजसमे प़िैत देरी प्रजु े सर शम् भुक म मे उठलै   जे जहि ा माढटक िेपा, गजला, चेका जजह़ि -\nजजह़ि पैघसँ पैघ ाा न् ि ाान् िल जाइए तहि ा जँ ााखन् ि  ढदल   तँ जरूपर ठमैक जेती। मुदा म  मा लक ै     हि। पत् ीक \nाातमे तँ अख  धरर ओझराएल रिलौं। जरूपर माए -ाापक काज मा ल जाएत। मुदा, की  िमरे टा पररवारमे भेल \nआहक दजसरज -तेसरज पररवारमे ? जँ एक समाज  हि , एक गाम  हि , अ ेक समाज आ अ ेक गाममे  िजइत अशछ तँ \nजरूपर दजषक जह़ि क े तौ आरज छइ। अन् तए क े तए छै से कहि देाै  , मा ती तँ मा ती ,  हि तँ आगू किाै    ेहत -\n ेहत।  \nजहि ा उगैत गुज् ज र , उगैत कलशक ेँ  किैत जे दु ू गजरे संगे -संग रहि दुह याँ देखा तहि ा प्रजु े सर शम् भु  \nपत् ीक ेँ  किलखख - \n“सु ू, सभ ाात सािक  जैरपर  सढदकाल  ै रिै छै, भऽ सक ै ए जे जे ाात दस -ाीस ाखा पहि े कहि देााक \nचािै छल, से  ै किलौं। अप ज मधया मे  ै रिल। जहि ा असगरे धा  तौलह िार गह -गह  तौलाज करत आ उढठ -\nउढठ शलखाज करत तँ हग ती -हग तीमे झग़िा िेाे करतै, हकएक तँ जे जजरगर रितै ओ म  रित आ जे अब्‍ ा ल रित \nओ िे रा जाएत। तहि ा  े अप ज दु ू गजरेक ाीच अशछ। ” \n“दु ू गजरे” सुह  क ु मुद ी कछमछेली। कछमछाइते पाछ ू  उ ैट -उ ैट देखए लगली।  \nप्रजु े सर शम् भु ाुजझ गेला जे शश कारीक वाण सटीक ाैसल। जहि ा ााल -ाजधक उ टा -पु टा काज देख \nशसया क ेँ  िँसी -लगैत तहि ा प्रजु े सर शम् भुक ेँ  िँसी लगलै  । मुदा लगले म मे उठलै   जे अप ज पैछला कएल काज \nम  प़ि े तँ से िजइए। एकाएक मुँि ान्न भऽ गेलै  । आ े -आ  पुरुख जकाँ अप  पुरुषत् व देखाैत प्रजु े सर शम् भु \nाजला - \n“आइ धरर, अख  धरर कहियज िमरा मुिसँ ु ु टल जे िम न् या यालयसँ दल्ण् डत भेल जज गी जीा रिल \nछी? हकयज एकज ढद  पुछाह़ियज करए आएल जे क े  ा जीाै छी ? समाजमे जाधैर  ाुढ़-ाुढ़ा ुसक पूछ  ै िएत ताधैर  \nसमाजक पैछला पीढ़ी  ाँगैर पक ै ़ि  वैतरणी पार क े  ा िएत। िँ ई जरूपर जे साँपक ेँ  डजरी  ै किी, मुदा हवचार तँ \nिेााक े  चािी हक े। ” \nघरमे चौंकल ारत क ि म ी जकाँ क ु मुद ी ि म ाइत ाजली - \n“जख  अिाँ दुह याँक  जैरमे दल्ण् ड त छी तख .. ?” \nपत् ीक शचन् तासँ शच्‍न् तत भऽ प्रजु े सर शम् भु ाजला - \n“अख  धरर तँ शछपे े रिलौं जे अप  दजख अिाँक ेँ  हकए दी। ” \nपहतक ाेथासँ ाेशथत क ु मुद ी ाजली - \n“क ी ुररछा कऽ कहू ?”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n51 \n \n“सेवा -ह वृत्त िजइसँ छि मास पहि े हप्रिंशसपल ा ौल गेलौं। कौलेजक भार ाढ़ल। परीक्षा हवभाग सेिज छइ। \nसु  हि िेाे जे क े ते िज -िल् ला  भेल। मामला न् या यालय चशल गेल। गजल -माल जरूपर भेल रिइ, जा कारीमे  ै रिए। \nमुदा तैयज जवाादेिक रूपपमे ु ँ सलौं। ” \nक ु मुद ी- \n“अिाँक हकछ ु  दजष  ै रिए ?” \nप्रजु े सर शम् भु- \n“एकदम  हि। ” \nक ु मुद ी- \n“ु ै सला क े  ा  भेल ?” \nप्रजु े सर शम् भु- \n“सेवा ह वृत्त लग देख न् यायालय दजषी ा ा छजह़ि देलक। ” \nक ु मुद ी- \n“आ ु का सभक ेँ ?” \nप्रजु े सर शम् भु- \n“कमज दजखाला ाेसी सजा पौलक आ ाेशसयज दजखाला कम सजा पौलक। ” \nतैपर क ु मुद ी पुछलखख - \n“ए ा हकए भेल ?” \nप्रजु े सर शम् भु ाजला - \n“जँ पहि े ाुजझतौं तँ  ल भीर जेाज  े कररतौं , मुदा से  ै भेल। जाधैर  शलखखत -मौखखक रूपपमे ाेवस् था  चलत \nताधैर  अहि ा िएत। ” \nी  \nशब्‍ द सं्‍ या : 1311 \nपह यािा दूध  \nआँग  ािारर, ााढ़ै  धजइ कऽ पछाररया दावा लगा रखख सु य ा दराज् जा  ढदस तकलै   तँ ाुजझ प़िलै   जे \nमास् टर सािैा (पहत) भररसक सुतले  छैथ, उठा देा उशचत िएत मुदा म  ठमैक गेलै  । ठमैकते म  किलक ै  - \n‘आठमे ढद  गाम आएल रिैथ तँ चारर ाजे भजरेसँ िरहवरो क े  े रिै छला जे घरमे कजढढ़याक ााढढ़ आहा गेल \nअशछ, जे काजक ाेरमे सूतल रित ओकरा कहियज भाभन् स  िेतइ ? मुदा आठ े  ढद क दूरीमे ए ा हकए देखै छी ?’  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n52 \n \nु े र म  घुमम किलक ै   - \n‘उमेरजक दजख िजइ छइ। ओ ा सढठया तँ गेले छैथ। ’ \nतत्-मत् करैत सु य ा दराज् जा -आँग क ाीच ठक ु आ कऽ ठाढ़ भऽ गेली,  े आगू डेग उठ ै त रिै  आ  े \nपाछ ू ए ससरैत रिै ।  \nओ ा जीवा न् द क  ी  समैपर टुढट गेल छल, एक तँ ओु ा उमेर ाढ़ े खू ज पह याए लगै छै आ  ी ज \nपतराए  जाइ छइ। जे जीवा न् दज क ेँ  भेले रिै ,  ी  टुढटते म मे उठलै   जे उढठए कऽ की करा ? काजे कज  अशछ जे \nतइ पाछ ू  लागा। आँखख ान्न क े  े सजचैत रिैथ।  \nजहि ा शचन् तक शचन् त क अवस् थामे ह ष् तेज भऽ जाइत तहि ा जीवा न् द  हाछौ पर ह ष् ते ज छला। ओ ा \nआँखखयज खुजैक आ ान्न िजइक िेरज  कारण अशछ मुदा ु का से  हि रिै । म मे क े तेकज रंगक हवचार टकराइत \nरिै , तँए लगला रस् ता  देखैमे एक -ढदसाि भऽ गेल छला। आलमारीक हकताा जकाँ रंग -रंगक हवषय एक े ठाम सैंतल \nरिै , असल हवचार पररवारमे ग़िल रिै । मुदा पररवारसँ पहि े जे अप ापर  जैर  प़िलै   तँ तेतइ गह़ि गेला। सेवा -\nह वृत्त भऽ गेलौं, जीवैक उपाय भलेँ  जे ुअए मुदा काज तँ िेरा गेल ! आा काजे की अशछ जइ अ मे ामे समए \nगूदस करा ? जख  काजे िेरा गेल तख  जज गी क े  ा चलत ? जँ जज गीए  इ चलत तँ जीहवत -मृत् युमे अन् तरे की \nभेल ? \nई सभ ाात जीवा न् द  ाााूक म पर लधले रिै  तैाीच दजसर उ ढठ गेलै  जे कराज क े करा लेल करा ? पैछला \nहकयज छैथे  हि , लगलज उह़िए गेल। ाीचमे अप ाक ेँ  पाहा म  दिैल  गेलै  । सेवा -ह वृणत्तक तँ एक अथा ईिज िजएत  े \nजे काज करै -जजकर  ै रिलौं ? \nु े र म  ओझरा गेलै  । ‘अन् धेर  गरी चौपट राजा , टक े  सेर भाजी टक े  सेर खाजा ’क पइर भऽ गेल ! का जज तँ \nदू रंगक िजइत अशछ, एक शरीरक शल्क् तसँ कएल जाइत अशछ दजसर वौजर्द्क शल्क् तसँ। िम तँ शरीरक शल्क् त सँ  ै \nवौजर्द्क शल्क् तसँ करै छेलौं तख  हकए  ै करैाला रिलौं ? आमक आँठी जहि ा कजइलीसँ धीरे -धीरे सक्कत ाह  \nसृज  शल्क् त प्राप् त करैए , से किाँ भेल ? जँ वौजर्द्क शल्क् तक ेँ  शरीरक शल्क् तक सीमांक  कएल जाएत तँ क े िे  \nिएत ? खाएर जे िौउ, ठ का ठ क ै  छै तँ हकयज अप ा माथपर िाथ दइए। मुदा सेिज तँ  ै भऽ रिल अशछ। जे ठ का \nशरीरक ेँ  क े  किए जे घरज -दुआर आ गाछज-हारीछक ेँ  तजह़ि-ुाह़ि दइए ओइ ठ काक ेँ  िाथ क े तेकाल ाँचा सक ै ए ? \nजीवा न् द ाााूक म  ु े र ठमैक गेलै । मुइल धार जकाँ पररवारज भऽ गेल अशछ, की  िमरा ाँचौ े \nाँचत ? ाँचाज क े  ा करत ,  े पैछला घुमम औता आ  े लगला आाए चाित। लऽ दऽ कऽ दू परा ी भेलौं, तहूमे तेिे  \nपाकल आम जकाँ भऽ गेल छी जे कख  तुहा खसा तेकर कज  ठ े का ...। खाएर जे िौउ, जााे आँखख तक ै  छी तााे  \nतँ जीाए प़ित आ जााे जीा तााे जीाैक उपाय सेिज करैये प़ित। अप े जी े जज गी आ अप े मुइ े मृत् यु ..! \nगु -धु मे प़िल जीवा न् दक म  समाज ढदस ाढ़लै  । समाजे लेल की क े शलल जे िमरा लेल करत। जहि ा \nदेवस् था  दस गजरेक सियजगसँ ठाढ़ज िजइत आ चलाज करैत तहि ा तँ समाजज अशछ , मुदा से तँ हकछ ु   े \nक े शलल.. ! थकथकाएल म  किलक ै   - \n“की ओछाइ े धे े रिा आहक उठाज करा ?” \nमुदा लगले दजसर म  किलक ै   - \n“उढठए कऽ की करा ?”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n53 \n \nम  आगू ाढढ़ शश क्षक समाज ढदस ाढ़लै  । सेवा -ह वृणत्त तँ सभ िजइ छैथ , मुदा, की िमरे जकाँ सभक ेँ  \nिेतै  ? भलेँ  सभक ेँ  िजह  वा  इ िजह  मुदा हकछ ु  गजरेक ेँ  तँ िेाे करतै  । जख  सािक जज गी एक वृत्तमे ाीतल \nतख  हकए सभक ेँ  सभ रंग िेतै  ? पररवारज आ समाजज तँ सािक सभ रंग छै  । से तँ छैन् िे। ढद ा ाथ ाााूक ेँ  देखै \nशछल  जे सेवा -ह वृणत्तक उपरान् तज हवद्यालय छजह़ि  ै रिलै  अशछ। जख  हक सुखदेव ाााू सेवा -ह वृणत्त िजइसँ ती  \nाखा पहि हि जे ओछाइ  धेलै   से अख ज धे हि छैथ। पररवारमे जँ क े करज हकछ ु  अढ़ाै छशथ  तँ मुँि दुशस किै छै  \nजे भरर ढद  कौआ जकाँ कॉउ -कॉउ करैत रिै छैथ। म ुखक ेँ  जँ कौआ माह  लेल जाए तँ ाजलक ेँ  की किाै ? \nजीवा न् दक म  आरज घुररया गेलै  । ु े र म मे उठलै    जे अ ेरे औ ाइ छी। जेताे रिए तेताे टाँग पसारी  ै \nतँ पओल जाएा। सुतले -सूतल पत् ीक ेँ  सजर पा़िलखख - \n“क ी एमिर आउ ?” \nआँग -दराज् जा क ाीच ठाढ़ सु य ा पहतक िाक सुह ते डेग आगू डेग ाढ़ौलै  । क े ाा़ि लग आहा हिया -\nहिया देखए लगली। पहिलुका मा े सेवा -ह वृणत्तसँ पूवाक अपेक्षा पहतक रूपप ादलल -ादलल ाुजझ प़िलै  । म  \nकिलक ै  - ए ा क े  ा भेलै  , अख  धरर तँ हकछ ु  किाज  े क े लै  , तख  हकए पाह  उतरल ाुजझ प़िै छै  ? \nक े ाा़िक एकटा पट्टा खजशल दे े रिशथ  आ दजसर ओहि ा लागल रिइ। तिी ाीच जीवा न् द क म मे उठलै   \nजे जााे  जकरी करै छेलौं तााे ाािर सँ कमा कऽ आह  पत् ीक िाथमे दइ छेशलल  , आ अप े अप ाक ेँ  गारज  ाुझै \nछेलौं , से तँ आा  ै िएत ! जँ से  ै िएत तँ पररवार आगू मुिेँ  क े  ा ससरत ? पाु  जकाँ आठ ढद पर अाै छेलौं आ \nकमासुत ाह  जाइ छेलौं।  \nपहतक ादलल रूपप देख सु य ाक म मे उठलै   जे अख  धरर हकछ ु  कराज  े क े लै  िे   आ तरे -तर ुढट \nरिल छैथ.. ! \n वकवररयाक चुटकीक अवाज जकाँ सु य ाक आगम  ाुजझतज जीवा न् द क ेँ  उठै क हूाा देिमे  ै रिलै  । \nम जक ाजझ तँ माथक ेँ  ओहि ा भररया दैत जहि ा कज ज वस् तु क ाजझ भररयाैत।  \nजीवा न् दक म क ेँ  जज गीक ाजझ ल रूपपे दा े जे ा सवारी कसल घज़िा वा खलीुा िजइत।  भररयाएल म मे \nउठलै - जााे धरर ाािरसँ कमा घर अ ै छेलौं, जइ ाले पररवार ससरै छल ओ तँ टुढट गेल ! ओिीपर  े अप ज आ \nघरज -पररवारक छिर -मिर छल। मुदा से  इ भे े तँ ओहि ा भऽ जाइ छै जहि ा माढटक ा ल रस् ता क ेँ  पाह क धार \nकाढट अवरूपर्द् कऽ दइ छइ। की कमाइएपर गारज ी छल ? पत् ीए-केँ  की सुख िमरासँ भेलै  ? घर -हगरिस् ती \nसम् िारैमे ढद -राहत एकाट्ट क े  े रिै छैथ। एक तँ ममशथलांचलक हकसा  पररवारक अजीव गढ़ै  अशछ, जैठाम \nएलापर देहवयज -देवता भजशथया गेला। सौंसे ज कपुरमे ज क े क दरवार जकाँ ाुजझ प़िलै  ? ाखन् िटा ाात थज़िे \nछी? जैठाम गाम -गाम व् यास भा गवत ाचै छैथ, गाम -गाम कीता -भज , भजज -भ डारा िजइत रिैए , तैठाम समाज \nहवपरीत ढदशामे ाहि गेल, मुदा देखलै   हकयज  े। दराज्जाक सौभाग् य  छल  ीक - ीक ाात -हवचार करा , तैठाम \nदराज् जा  टुढट आँग  घरक कजठरी ाह  गेल अशछ! जैठाम कम -सँ-कम लजकक पैठ रिैत, जैठाम आ क सुख -दुख \nसु ैक आ सुख-दुखक दााइ ाुझैक अवसर  ै भेटैत , तैठाम पहत -पत् ीक सम् ान् धक आधार की  ाह  सक ै ए। देखा -\nदेखीक दुह याँमे शचन् ता–शचन् त  हकए रित। जँ से  ै रित तँ म क सुखक ढदशाक धारा हकए  े ादलत। जीहवत -\nमृत् युक ह णाए क े  करत ? क े  ा िएत ? कज ज मुसरा गाछ िजइ आहक लहतयाएल लत्ती क िजइ, ओकर ााढढ़ ताधैर  \nसमीची  िजइत जाधैर  ओकरा अ ुक ू ल वातावरण भेटैत रिैत। ओ ा , लाखज हक़िी -मकौ़िी कजमल -हकसलयक ेँ   ष् ट \nकरैाला अशछ मुदा प्रक ृ तजक तँ गजा गढ़ै  अशछ, एक -दजसरक ेँ   ष् ट करैाला सेिज मौजूद अशछ। हा ु मुँिक गाछ वा \nलत्तीक दशा तँ ओि े िजइ छै जेि े साँ पक मुँि थक ु चेला पछाइत  िजइ छइ।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n54 \n \nजीवा न् दक ेँ  एिसास भेलै   जे िमरापर  हि , पत् ीपर घर -ठाढ़ अशछ। जँए घर ठाढ़ अशछ तँए समाजक \nपररवार किाैक लाली अशछ। मुदा समाज तँ ओहि ा  इ क े करज मित दैत , सेवाक अ ुक ू ल क े करज मित दैत अशछ। \nसे िमरासँ की भेलइ ? जख  हकछ ु   े भेलै तख  क े ते  मित िेाा चािी ? मुदा जेकरा घर -पररवार आ गाम ाुझै छी, \nतेकरा छजह़िए क े  ा देा ? मुदा ई प्र्‍   तँ गामक छी, अप   हि। पररवारमे जे छिर -मिर भेल ओइमे िमरा कमाइसँ \nकी भेल। यएि  े भेल जे ाेटीक हाआि क े लौं, ाेटाक ेँ  पढ़ेलौं -शलखेलौं आ अ्‍न् तम अवस् थामे अप  घर ा ेलौं। मुदा  \nाेटीक हाआि, पढ़ाइ -शलखाइ एते भारी हकए अशछ जे जज गी भररक कमाइसँ लजकक ेँ  पारज  े लगै छइ। जँ एताेमे \nसभ ओझरा जाएत तँ समाजक गहत क े िे  िएत ? जँ समाज दुरगैतक चाशल पक ै ़ि  चलत तँ म ुखक पैदाइस क े िे  \nिएत। जैठामक जेिे  म ुख तैठाम तेि े दुह याँ...।  \nकरजट ु े रते जीवा न् दक म मे उठलै   जे िारर मा ी झग़िा ुह़ियए। पत् ीसँ क्षमा माँहग लेा। जँ से  इ \nमाँगा तँ ु कर हवचार शछल  जे घरमे रिए दैथ वा  हि। समाजक संग तँ वएि रिली। पत् ीक प्रहत जे प्रेम िेाा \nचािी से किाँ कहियज भेल। क्षण -पलक सम् ा न् ध रिल , जीव -लीलाक सम् ा न् ध किाँ रिल ! ु कर दुह याँ िमरासँ \nणभन्न रिलै  । मुदा आइ तँ ओिी दुह याँक जरूपरत िमरज भऽ गेल अशछ। खण् ड  हवकशसत देशमे जहि ा ज ता -\nसरकारक ाीच सम् ा न् ध रिैत, तहि ा  े भऽ गेल अशछ। जे ा पहत रूपपमे ओ सेवा क े लै   ते ा िम किाँ क े शलल  । जँ \nसे कररहतल   तँ ओ ओहि ा ओत्तै अँटकल रहितैथ, जे तए  ामज -गाम  ै सीखख पेली। जताज समए गाममे हातेलौं, \nु कर कमाइ खेलौं, तेताज तँ ु का  ै कऽ सकलयै  । एताे  हि , दराज् जा पर जे माल अशछ, आ ु का [1] देख \nभूख -हपयास किए लगै छै  मुदा िमरा देख मघ र ी  जकाँ  ाशच भगाए चािैए। अठाारैयज जँ अाैत रिलौं तैयज तँ \nअप  ाुजझ खाइ -पीाैले हकछ ु   े क े शलल ! कज ज हक म ुख छी जे घ़िी -मजााइल देख मम ट -सेक े ण् ड ाुझत, ओकरा \nलेल तँ अठाारैयज सटले -ढद  भेल। तहि ा तँ गाशछयज -हारछीक अशछ। जु़िशीतल ढद सँ ओकरा जलिार िेाा चािी \nसे अ का तँ क िशलल, मुदा अप ा...। हकए ओ अप  ाुझत ? \nजहि ा सासुरमे जमाए सासु -ससुरक आगू ला़ि-झा़ि करैत जे ई  ै अशछ तँ ओ  ै अशछ , तहि ा जीवा न् द  \nओछाइ सँ उढठ, ाैसैत पत् ी ढदस देख ाजला - \n“एते ढद क जज गीमे कहियज ह ठुर दूध  ै खेलौं। आा अिाँक दराारमे छी, जे ा राखी। ” \nपहतक ाात सुह  सु य ा हवह्वल भऽ गेली। अप  कताव् यक ाजध भेलै  । म  किलक ै  - पहतक सेवा पत् ीक \nपहिल दामयत् व छी। मुदा लटारम करैत सु य ा ाजली - \n“ए ा संस् क ृतमे  ै कहू, भखखयौटीमे कहू जे की किै छी ?” \nपत् ीक ाात सुह  जीवा न् दक म  िेरा गेलै  । जैठाम सुग् गा-मे ा संस् क ृत-पाठ करै छल तैठाम म ुखक दूरी \nएते हकए भेल ? प्र्‍  मे ओझराइते जीवा न् द क ेँ  ाुकौर लहग गेलै  । ाजली  ै ु ु टलै  । \nआजुक शश क्षक जकाँ जीवा न् दक जज गी  ै रिलै  । शश क्षक समाजक प्रहत समरहपत छला। ओइ समाजक \nाीच पढ़ाइ -शलखाइ प्रहतष् ठाक मूल हान् दु छल। ओ सभ मा ै छैथ जे जइ हवषयक जरूपरत हवद्याथीक ेँ  ट्यूश  \nपढ़ााक िजइ छै ओइ हवषयक पढ़ाइमे कमी छइ। हवद्याथी लेल हकछ ु  सिज हवषय िजइत अशछ हकछ ु  कढठ । मुदा \nजइ हवषयक जे शश क्षक िजइ छैथ ु का लेल तँ ई समस् या  ै भेल। जँ ु कामे शश क्षणकलाक पूणाता िेतै   तँ \nहवद्याथीक ेँ  हकए समस् या ग्रस् त रि ए देशथ । की वजि छै जे अप ा लठाम अदौसँ लऽ कऽ अख  धरर शश क्षण-\nसंस् था मे छ़िीक चलै    ै रिल ] मुदा तँए हक हकयज पढढ़-शलखख हवद्वा   ै भेला ? भेला।  \nजइ िाइ स् क ूलमे जीवा न् द  शश क्षण काया करै छला ओइ हवद्यालयक ेँ  अप  छात्रावास सेिज छइ। जइमे \nपचाससँ ऊपर छात्रज आ अदिा सँ ाेसी शश क्षकज रिैत। मेसमे भजज  जएि हवद्याथी लेल सिए शश क्षकज लेल ा ैत। \nओ ा , शश क्षक सभ अलगसँ दूध कीह  राहतमे सुतै ाेर पीाैथ।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n55 \n \nजहि ा ााटमे िेराएल ाटजिी दजसरक ेँ  पुछैत, मुदा उत्तर देह िारज तँ रंग -हारंगक िजइत अशछ। हकयज एि ज \nिजइत जे अप े िरेााक चचा करैत , तँ हकयज िेराएलक ेँ  आरज िेराएल ााट देखा दैत , आ हकयज एि ज िजइत जे किैत \nजे संगे चलू। ओ ल आशाक संग चलैक ाात किैत जे जँ हकछ ु   ै किाै तँ गोंग कित, मुदा हा ु ाुझलमे की जवााज \nदेल जा सक ै ए। ओ संग क े  े ताधैर  चलैत रिैए जाधैर  आँखखगर  ै भेट जाइ छइ। तहि ा अर्द्ाांहग ी रूपपमे सु य ा \nपुछलखख - \n“की सुच् चा दूध किशलल ?” \nजीवा न् द ाजला - \n“पैंतीस सालक  जकरीमे कहियज सुच् चा  दूध  हि पीा सकलौं। पीलौं जरूपर मुदा ओकरा अदिासँ ाेसी थज़िे \nकिल जेतइ। ” \nजहि ा मृत्तास पर चढ़ल रािीक ेँ  सर -समाजसँ लऽ कऽ आ क ु टुम -पररवारक लजक आहा -आहा जजज्ञासा \nकरैत जे  ‘भैया ’, हक ‘काका ’, आहक ‘ाााा ’ कथी खाइ -पीाैक म  िजइए, तहि ा सु य ा पुछलखख - \n“एते ढद  जेतए अिाँ छेलौं छेलौं आ िम छेलौं छेलौं। मुदा आा तँ ओत्तै अहूँ रिा जेतए िम छी। ” \nपत् ीक हवचारक गाम् भीयासँ जीवा न् द आँखख प़िल अजगर साँपक सजझसँ प़िा  हि पाहा , ाजला - \n“किलौं तँ ाेस ाात मुदा म ुख तँ म ुखक ाीच हकछ ु  ान् ध   ह धााररत कऽ रिैत अशछ। डजरी -पगिाक \nजरूपरत तँ पशु लेल िजएत , मुदा ाान् ि तँ एकमुह़िया  ै भऽ सक ै ए। ओकरा लेल तँ जाधैर  दू-मुह़िया  ै लटपटौल \nजाएत, ताधैर  गीरि क े  ा प़ितै। जाधैर  क ु शशयारक गाछ जकाँ गीरि  ै ा त ताधैर  रस -जल क े  ा समटाएल रित ?” \nपत् ीक प्र्‍   सुह  जीवा न् द जज गीक ओझरी देखए लगला जे ई ान् ध   छ ु टल कहिया। तरसैत म  पत् ीक \nकरेजमे पुँचलै  । जहि ा ह शाँएल लजक अप े अ़ि -द़ि ाजैत तहि ा जीवा न् द  ााजए लगला - \n“कामम ी, सेहवकाक रूपप छजह़ि संगी कहिया ाुझलयै  । ई दजख क े कर ? मुदा दजख तँ दु ू ढदस देखए प़ित। \nपत् ी कज  रूपप देखलै  । सभ ढद  ओ पहत ाुजझ सेवा करैत एली। कहियज हकछ ु   ै मंगलै  । अप  पररवारक स् तर \nाुजझ अप ाक ेँ  सम् िारर रखली। ” \nा़िा़िाइत पहतक ेँ  देख सु य ा ाजली - \n“िारर मा ी झग़िा ुररयाए। एक े  ाेर ााजज जाउ जे जे हूसल से िेरा एल , जे जीाए से खेलए ुॉगु। ” \nमरैत रजगी जकाँ जीवा न् द  ाजला - \n“सुच् चा दूध आाज  ै पीा सक ै  छी ?” \n“पीा सक ै  छी। जख  गाए पजसैक लूरर अशछ तख  हकए  े पीा सक ै  छी। मुदा जैठाम ढद -राहत लूटह िार \nलूढट रिल अशछ तैठाम थ क दूध कण् ठ  लग पुँचत हक  हि , तेकर कज  हासवास ?” \nपत् ीक प्र्‍   सुह  जीवा न् द जी -जी कऽ उठला। हासरल ाात म  प़िलापर जहि ा ओकर रूपपज -रेखा \nसजझमे आाए लगैत तहि ा भेलै  । ाजला - \n“शुर्द्-अशुर्द् दूध  े एक पररवारक समस् या छी आ  े एक गामक। दूधमे पाह  देा चलै   भऽ गेल अशछ। \nओ ा जे अप े गाए -मिींस पजशस दूध खाइ छैथ ,हत कर सं्‍ या कम अशछ। जे ाेचह िार छैथ ओ दूध ाेशच चाउर - वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n56 \n \nदाशल, तरकारी इत् या ढद की ै छैथ। खाली दूधेटामे पाह   ै देखै छशथ । आ ज -आ ज तहि ा अशछ, तख  कएल की \nजाए। क ु ल-ममला कऽ देखलापर यएि  े देखा रिल अशछ जे ता़िी पीयाक , गांजा पीयाकक ेँ  गारर पढढ़ किैत जे \nुजकढटया अशछ। अहि ा एक -दजसरमे  सटल सम् ा न् ध अशछ। सभक ेँ  सभ गारर पढ़ैए आ सािक सभ सु ैए। तहूसँ \nटहप अप े मुिेँ  गररया अप े सेिज सु ैए। ” \nहवह्वल िजइत सु य ा टजकलक ै  - \n“तख  उपाय ?” \n“उपाय एताे जे जेते पररवारमे खचा िएत कम -सँ-कम ओताज उपारज  कऽ लेा तख  पररवारक पार लहग \nजाएत। तहि ा गाममे जेतेक खचा  अशछ ओते जँ गौंआँ ममशल उपारज  कऽ लेता तँ गामजक पार लहग जाएत। जइसँ \nसमाजेक कल् या ण  हि , देशक कल् या ण सेिज िएत। ” \nी  \nशब्‍ द सं्‍ या : 2153 \nकजा  \nजमी  ह लामीक  जढटश पाहा ाररसलालक सभ आशा ओहि ा झ़िए लगल जहि ा वसन् त सँ पूवा गाछक \nपतझ़ि िजइत वा ुलसँ पहि े ु ू ल झ़िए लगै त। िलसैत जज गीक आशा देख ाैंकसँ कजा लऽ ाजररिंग -दमकल \nकरौलक। मुदा समैपर कजा अदा  ै कए सकल, जइले कजा लेलक सएि िाथसँ ह कलैत देख सजगसँ सजगाएल \nअख़िे चौकीपर पेटका  दऽ म े -म  सजचैत जे की करैत की भेल। सौ क मेघ जकाँ ाररसलालक दु ू आँखखमे  जर \nभरर गेल।  \nाीसम शताब्‍ दीक आठम दशकमे िररत -क्रा्‍न् तक िवा घुसक ै त-घुसक ै त गाम धरर पुँचल।  व िवाक सुगन् ध \n ाक े - ाकसँ लऽ कऽ खेतज -खररिाँ मे पुँचल। गामक हकसा क सीमांक  शुरूप भेल। ओ ा सीमांक   ाम -मात्रेक \nभेल मुदा भेल तँ।  ाम -मात्र ल लेल जे सैर्द्ा्‍न् तक रूपपमे तँ सीमांक क रूपप रेखा तैयार भे ल , मुदा जमी क ओझरी \nक ँ टिा ााँस जकाँ ओझराएल छल। जइमे क़िचीसँ ाेसी काँट। एक -एक क़िचीमे साइयज काँट। सजरगर -मजटगर \nपाकल देख भलेँ  आरीसँ जह़ि काढट ढदयौ मुदा झोंझसँ ह काला असा   हि। जइसँ ाेविाररक पक्ष कमजजर प़िल।  \nचारर श्रेणीक अन् तगात हकसा क ेँ  रखल गेलै  । अढ़ाइ एक़िसँ ह च्ाँ एक श्रेणी, चारर एक़िसँ ह च्ाँ दजसर \nश्रेणी, दससँ ह च्ाँ तेसर आ तइसँ ऊपर चाररम श्रेणी।  \nह चला हकसा  लेल सरकारी खजा ा खुजल। रंग -रंगक प्रजत् साि क घजषणा भेल। सरकारी घजषणा, तँए \nसभले भेल जे ाैंकक माध् य मसँ ाजररिंग -दमकल भेटत।  \nमुदा जइ माध् यमसँ ाजररिंग -दमकल भेटत सएि  गण् य । एक ढदस ुौज जकाँ हकसा  तँ दजसर ढदस जैठामसँ \nभेटत सएि  हि। मुदा तैयज गजढट -पँगरा तँ छेलैिे। सरकारी सुहवधा सल्ब्‍ सडीक रूपपमे भेटत। तेकर कायाालय णभन्न \nा ल।  \nहकसा क ाीच प्रजत् साि क घजषणासँ  व जागरणक संचार भेल। गाम -गाममे भी.एल.डब्‍ लू.क माध् यमसँ \nकाजक सूत्र तैयार भेल। आ े हकसा  जकाँ ाररसलालजक डेग ाढ़ल। एक -हतिाइ सल्ब्‍ सडी सुह  ाढ़ाज क े  ा  े \nकरैत। जख े हकसा क िाथ पाह  औत तख े चौमशसया खेती ाारिमशसया ाह  जाएत। जख े ाारिमशसया ा त  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n57 \n \nतख े  े हकसा  डारर -डारर झूला लगा ारिमासा गौत। जँ से  हि , तँ छिमासे, चौ मासा  े गाैत रित। जे चौमास \nहकसा क ाखारी छी, तेिीमे  े भाँग -धुथुर उपजैए। \nवस् तुगत काज तँ  हि , मुदा चौरीसँ चौमास धररक, चारर गुणा उपजाक  क् शा  तँ हकसा क म मे ा ाे \nकएल। ाीघा -एक़िक हिसाा भलेँ  अख ज धरर  ै ुररयाएल मुदा -एक़ि-िेक् टेयर तँ आहाए गेल अशछ। हकछ ु  ए ए \nआ हकछ ु  ओ ए करैत हकसा  अप  हिसाा तँ ाैसाइए लेलक।  \nअख  धररक जे छजट आ मध् य म हकसा  मिाज ीक कजामे डुमल छल ओइमे पूजीपहतक प्रवेशक दुआर \nखुजल। कम सुढदक ाात तँ आएल , मुदा छि मासक पछाइत  सुढद-मुरर ाह  जाएत से एाे  े कएल। अख  धरर जे \nसुढदक सुदक प्रथा  ै छल सेिज आएल। भलेँ  क े तौ मिाज  सप्पत खा क े करज घरा़िी लऽ  े े िजइ आहक क े तौ \nसप् पत खा कजाा डुमा दे े िजइ, ई अलग ाात। औझुका जकाँ दिेजज ओते भारी  ै छल जेते माए -ाापक सराध। \nओ ा दिेजजक जह़ि मजगूत ाह  रिल छल, हकएक तँ शिरक आमद ी गाम ढदस आाए लगल छल।  \nगाममे छजट पैघ हकसा जक सं्‍ या  ाेसी , मुदा ाजह िारक सं्‍ या सँ कम अशछ। ओ ा सभ गामक रूपपज -रेखा \nएक रंग  हियेँ  अशछ। कज ज गाम एिे  अशछ जइमे पाँच प्रहतशतसँ कम ज सं्‍ या  गामक  ाे -प चा ाे प्रहतशत \nजमी  पक़ि े अशछ, तँ कज ज गाम एिे ज अशछ जइमे दस -प रि प्रहतशतक अन् तर छइ। ओ ा , एि ज हकसा  छैथे \nजज का अप  ज मी क अता -पता  ै ाुझल तँ एि ज हकसा  जे अप े सातूर ममशल खेती करै छैथ। तैसंग एि ज \nलछे जे खेतक आह़िपर पुँच  जूहत -भाँहत तँ लगाैत अशछ मुदा अप े िाथे हकछ ु   ै करैए।  \nगाछी , खरिजरर, ाँसवाह़ि आ घरा़िी लगा ाररसलालक ेँ  पाँच ाीघा जमी  अशछ। जइमे दू ाीघा ाेख -\nाुह याढदमे ु ँ स ल छै , ााँकी ती  ाीघा जजतसीम। एकटा ारद राखख सुटैती कऽ खेती करैत अशछ। ओहू ती  ाीघा \nजजतसीममे ती  मेलक जमी  छइ। प रि कट्ठा चौरीमे छै , जेकर मलगुजारीक संग लगतज साले -साल डुमम जाइ \nछइ। मुदा छजह़ियज क े  ा देत, आखखर खेत तँ खेत छी। रौदी भे े ओिीमे  े उपजा िजइ छइ। ााँकी  सवा दू ाीघा \nमध् यमसँ भीठ धररक जमी  छइ। दसज कट्ठा भीठमे मरूपआ, भदै आ गदैरक संग क ु रथी -तेाखा िजइ छइ।  \nगुमक खेती तँ आहा गेल मुदा तइले तँ पाह  चािी। पाह क साध  मात्र पजखैर अशछ, जइमे करी  लगा \nहकछ ु  अगल-ागलक खेतक पटा  लजक करैए। लजकक ाीच  े पढ़ाै -शलखाैक जजज्ञासा रिै  आ  े सुहवधा। ग ल -\nगूथल हवद्यालय -मिाहवद्यालय। ाररसलालज दु ू ाेटाक ेँ  गामक स् क ू ल धरर पढ़ा  खेतीए -वा़िीमे लगौ े....।  \nममशथलाक हकसा  खेतक ओि  प्रेमी ा ल रिला जेिे  पहतव्रता  ारी जे ााल हवधवा िजइतज प्रहतष् ठा क ेँ  \nकमलक माला ा ा गरदे मे लटका िँशस रिली अशछ। जँ से  ै  रिल छैथ तँ भाहग -प़िा अथाशास् त्री ाह  हकए अप  \nखेत -पथारक ेँ  सम् पैत  ै ाुजझ प्रहतष् ठाक वस् तु ाुजझ रिल छैथ ? की ओहि ा खेतीक ेँ  उत्तम आ  जकरीक ेँ  मध् यमक \nहवचार देलै  ? जँ एकरा मुिावरा -किावत ा ा देखा तँ ममशथलाक शचन् त  धारा धरर  ै पुँच पाएा। जैठाम खेतक ेँ  \nअप  अमधकारक वस् तु ाुजझ अप ा िाथक िशथयार ा ा अप  स् व तंत्रताक ेँ  अक्षुण् य रखैक हवचार सेिज देलै  । ई तँ \nअप -अप  हवचार िजइ छै जे हकयज िशथयारक ेँ  ाम -ाारूपद ाुझैत तँ हकयज िाथक यार ाुजझ हवचारक ााट ा ाैक \nहवचार व् यक् त करैत। तहि ा अस् त्र–शस् त्र सेिज अशछ।  \nमध् यम हकसा   वा लघु हकसा क जीाैक जज गी ब्‍ लौ टिंटिंग पेपर सश्श ाह  गेल छै । जेकरामे लालज आ \nकाररयज रजश ाइक ेँ  सोंखैक शल्क् त  छै। ााढढ़ -रौदी एक ै सम शताब्‍ दीक ऊपज  हि , अदौसँ रिल अशछ। भलेँ  कहि \nसक ै  छी जे धार -धुरक ाान् ि-छान् ि दुआरे ुअ लगल अशछ, भऽ सक ै  छै, क े तौ-िजइत िेतै, मुदा प्र्‍   धारेक पाह क \n हि अशछ , तहि ा रौढदयज रिल अशछ। धारजक कट ी -खोंट ी कम  हि अशछ। ममशथलांचलक ेँ  कजसी -कमला तेखार \nकऽ दे े अशछ। प्र्‍   अशछ ााढढ़क जह़ि। पिा़िी धार छी , जे दुब्‍ ारसँ धजमधगर धरर अशछ। पाह क एक साध  भेल, \nदजसर ारखा भेल। ओि -ओि  ारखा िजइत रिल अशछ जे प  रि -प रि ढद क ओररया  पहि हिसँ   कऽ कऽ  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २२१ म अंक ०१ मार्च २०१७ (िर्च १० मास १११ अंक २२१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n58 \n \nपूवाज रखै छला। िशथया मात्र एक  हि जेकरा ारखा ऋृतुक अ्‍न् त म  क्षत्र कहि टारर देा। प रि -प रि ढद  लधले \nरिै छल। ओ ा ,ारखाक कज ज ठ े का   हि , माघजमे पाथर खशस उपजल उपजाक ेँ   ास करैत रिल अशछ। अ्‍न् त मक \nजन् म ताधैर   ै िजइत जाधैर  आढद  ै िजइत , ारखा ऋृतुक आढद आरा छी। तँए  ‘आढद आरा अन् त िस् त’ ई भेल \nारखाक आँट -पेट। पूवाज सभ स् पष् ट हवचार दे े छैथ जे ारखाक कज ज हासवास  हि जे क े ते िएत।  1971 ई.मे \nांगला देशक ल़िाइक लगभग सालज भरर ारखा िजइते रिल, ओि -ओि  ारखा िजइत रिल अशछ जइमे साएक -\nसा ए घर खसैत रिल अशछ। घरमे दाल ााल -वृर्द्, माल-जाल , ध -सम् पैत इत् याढद  ष् ट िजइत रिल अशछ मुदा तैयज \nब्‍ लौटिंटिंग पेपर जकाँ सभ हकछ ु क ेँ  सोंखख लठामक हकसा  जीाैक ााट धे े आहा रिल अशछ। दुह याँमे  े साधकक \nकमी अशछ आ  े साध ा भूममक, मुदा ममशथलांचल श्रेष् ठ  हकए? क े तौ जा ़िक साध ा तँ क े तौ तापक तप तहप \nतपस् या करैत, तँ क े तौ पाह क तपस् या सौभरी ऋृहष  ाह  करैत। मुदा तैयज ममशथलांचल साध ाक ु ु लवा़िी लगा \nरख े अशछ जइ ु ु लवा़िीक ु ू ल मैशथला ी सीता सजाैत रिली अशछ","size_mb":2.02,"has_text":true},"Videha 222.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 222.pdf","name":"Videha 222.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २२२ म अंक १५ माचूg3थ1 २०१७ (वषूg3थ1 १० मास १११ अंक २२२)\n \n   \n \nऐ  अंकमे अिछ : -  \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. ग/g324  \n२.१.डॉ. वीणा कण/g361- मैिथलीक धरोहर 'सीता-शील' ( ख/g386गब/gध98लभ  दास ‘/g304वजन ’ जीक ‘सीता-शील’ मैिथली \nका/g301यक  सािहि/gध84यक  िववेचना) \n२.२.राजेश वम/g36उ \"भवािद/gध84य \"- बीहिन लेख : वैिश/g417 य \n२.३./gध6धणव  झा- रि/gधउधता (लघु कथा) \n२.४.डॉ. कैलाश कुमार िम/gधउ7 - मैिथली जोग गीत मे /gध6धेम आ तं/gधउउ केर /gध6धभाव  \n  \n३. प/g324  \n३.१. आशीष अनिच/g288हार  -  ३ टा गजल  \n३.२.जगदीश च/g288/g4ू6 ठाकुर ‘अिनल’- /g262ेम  चालीसा \n३.३.१.राजीव रंजन झा- १. फगुआ (मुूg270तक ) २. गजल आ ३. जोगीरा \n३.४.१.ओम ूg2थ2काश - गजल २.सूg284यनारायण  झा- मोनक गीत  \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/g255कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच/g363क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकूg3थंइव   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \n  \nJoin official Videha facebook group. \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृ/g254क िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत/g361मान  मैिथली सािह/g284य \" िवषयक िवशेष/g364क  िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \n/g25आी िदनेश यादव जी रहता। \nअइ िवशेष/g364कमे नेपालक वत/g361मान  मैिथली सािह/g284य  केर मू/g2ण8य/g364कन  रहत। अइ िवशेष/g364क  लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समी/g252ा-समालोचना आिद /g262/g3ू4तािवत  अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा /g262यास  रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेष/g364क  आिब जाए। उ/g2ण4मेद  अिछ िवदेहक ई /g262यास  दूनू \nपायापर एकटा पूल ज/g265र  बनाएत। \n \nिवदेह /g325ारा संचािलत \"आमंि/g255त  रचनापर आमंि/g255त  आलोचकक िट/g2णूपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि/g255त  कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम/g361तापर  िट/g2णूपणी करबा लेल कैलाश कुमार िम/g25आजीक/g243 आमंि/g255त  कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक/g243 औपचािरक सूचना जि/g2ण8दये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई /g262कािशत  कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िट/g2णूपणीकत/g365 मधुक/g364त  झाजी छलाह।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेष/g364क  तीन सािह/g284यकारपर  /g262कािशत  केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेष/g364क  जीिवत सािह/g284यकारक  उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािह/g284यकार  रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािह/g284यकार  मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ /g38णममे अरिव/g288द  ठाकुर ओ जगदीश चं/g4ू6  ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेष/g364क  िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेष/g364क  िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव म/g363गल  गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग/g361त  िवदेहक िकछु अिगला िवशेष/g364क  परमे/g258र  कापिड़, वीरे/g288/g4ू6  मि/g2ण8लक  आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक /g262यास  रहत जे ई िवशेष/g364क  सभ २०१७ मे /g262कािशत  हुअए मुदा ई \nरचनाक उपल/g2ण2धतापर िनभ/g361र  करत। मने रचनाक उपल/g2ण2धताक  िहसाबसँ समए ऊपर-िन/g2आ4चा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आ/g3ण1ह  जे ओ अपन-अपन रचना ggajendra@videha.com पर पठा दी। \n  \nिवदेह सूg294मान  \nिवदेह समानाूg288तर सािहूg284य अकादेमी सूg294मान  \n१.िवदेह समानाूg288तर सािहूg284य अकादेमी फेलो पुरूg304कार २०१०-११   \n२०१० /g25आी गोिव/g288द झा (सम/g3ण1 योगदान लेल ) \n२०११ /g25आी रमान/g288द रेणु (सम/g3ण1 योगदान लेल ) \n२.िवदेह समानाूg288तर सािहूg284य अकादेमी पुरूg304कार २०११-१२   \n२०११ मूल पुर/g3ू4कार - /g25आी जगदीश /g262साद म/g283डल (गामक िजनग ◌ी, कथा सं/g3ण1ह ) \n२०११ बाल सािह/g284य पुर/g3ू4कार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा सं/g3ण1ह ) \n२०११ युवा पुर/g3ू4कार - आन/g288द कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुर/g3ू4कार - /g25आी रामलोचन ठाकुर - (पूg323ानदीक माझ ◌ी, ब/g364/g2आ2ला- मािनक बं/g324ोपा/g28आयाय , उप/g288यास \nब/g364/g2आ2लासँ मैिथली अनुवाद ) \nिवदेह भाषा सूg294मान २०१२-१३ (वैकिूg298पक सािहूg284य अकादेमी पुरूg304कारक ूg2थंपमे ूg2थ2िसूg320 ) \n1.िवदेह समाना/gध88तर सािह/gध84य अकादेमी फेलो पुर/g304कार  2012  \n2012  /g25आी राजन/g288दन लाल दास  (सम/g3ण1 योगदान लेल ) \n2.िवदेह भाषा स/gध94मान २०१२-१३ (वैकि/gध98पक सािह/gध84य अकादेमी पुर/g304कारक /gध6उपमे /gध6धिस/g3ध0 ) \n२०१२  बाल सािह /g284य पुर/g3ू4कार  - /g25आी जगदीश /g262साद म/g283डल क/g243 “तरेगन ” बाल /g262ेरक िवहिन कथा सं/g3ण1ह  \n२०१२  मूल पुर/g3ू4कार  - /g25आी राजदेव म/g283डलक/g243 \"अूg294बरा\" ( किवता सं/g3ण1ह ) लेल। \n2012  युवा पुर/g3ू4कार - /g25आीमती /g2आ6योित सुनीत चौधरीक  “अिचूg3थ1स ” ( किवता सं/g3ण1ह ) \n2013  अनुवाद पुर/g3ू4कार - /g25आी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" ( मराठी उप/g288यास /g25आी िव/g3ू3णु सखाराम खा/g283डेकर ) \nिवदेह भाषा सूg294मान २०१३-१४ (वैकिूg298पक सािहूg284य अकादेमी पुरूg304कारक ूg2थंपमे ूg2थ2िसूg320 ) \n२०१३  बाल सािह/g284य पुर/g3ू4कार  – /g25आीमती /g2आ6योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” ( बाल िनब/g288ध सं/g3ण1ह ) लेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n२०१३  मूल पुर/g3ू4कार  - /g25आी बेचन ठाकुरक/g243 \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" ( नाटक सं/g3ण1ह ) लेल। \n२०१३ युवा पुर/g3ू4कार - /g25आी उमेश म/g283डलक/g243 “िनूg302तुकी” (किवता सं/g3ण1ह )लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर/g3ू4कार - /g25आी िवनीत उ/g284पलक/g243 “मोहनदास ” ( िह/g288दी उप/g288यास /g25आी उदय /g262काश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा सूg294मान  २०१४-२०१५  (समानाूg288तर सािहूg284य अकादेमी सूg294मान ) \n२०१४ मूल पुर/g3ू4कार - /g25आी न/g288द िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा सं/g3ण1ह ) \n२०१४ बाल पुर/g3ू4कार- /g25आी जगदीश /g262साद म/g283डल (नै धारैए - बाल उप/g288यास ) \n२०१४ युवा पुर/g3ू4कार - /g25आी आशीष अनिच/g288हार (अनिचूg288हार आखर - गजल सं/g3ण1ह ) \n२०१५ अनुवाद पुर/g3ू4कार - /g25आी श/g2ण4भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उप/g288यासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृूg284य , मूितूg3थ1कला, िशूg298प आ िचूg2ंंकला ूg2ं2ेूg2ंंमे िवदेह सूg294मान २०१२  \nअिभ नय- मुूg271य अिभनय  , \nसु/g25आी िश  /g2ण8 पी कुमारी, उ/g411 - 17  िप ता /g25आी ल/g35ू म ण झा \n/g25आी शोभा का/g288 त  महतो, उ/g411 - 15  िप ता- /g25आी रामअवतार महतो, \nहाूg304 य -अिभनय  \nसु/g25आी ि/g262  यंका कुमारी, उ/g411 - 16,  िप ता- /g25आी वै/g324नाथ साह  \n/g25आी दुग/g365नंद ठाकुर , उ/g411 - 23,  िप ता- /g3ू4 व . भरत ठाकुर \nनृूg284 य  \nसु/g25आी सुलेखा कुमारी, उ/g411 - 16,  िप ता- /g25आी हरेराम यादव  \n/g25आी अमीत रंजन , उ/g411 - 18,  िप ता- नागे/g258र कामत  \nिच ूg2ंंकला \n/g25आी पनकलाल म/g283डल , उमेर- ३५, िपता- /g3ू4व . सु/g288दर म/g283डल , गाम छजना \n/g25आी रमेश कुमार भारती, उ/g411 - 23,  िप ता- /g25आी मोती म/g283 ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \n/g25आी परमान/g288 द  ठाकुर, उ/g411 - 30,  िप ता- /g25आी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \n/g25आी बुलन राउत , उ/g411 - 45,  िप ता- /g3ू4 व . िच /g2ण8 टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \n/g25आी बहादुर राम , उ/g411 - 55,  िप ता- /g3ू4 व . सरजुग राम \nिशूg298पी-वूg304तुकला \n/g25आी जगदीश मि/g2ण8लक ,५० गाम- चनौरागंज  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \nमूितूg3थ1-मृिूg2ं4का कला \n/g25आी यदुनंदन पंिड  त, उ/g411 - 45,  िप ता- अशफ/g368 पंिड  त \nकाूg417 -कला \n/g25आी झमेली मुिखया,िपता /g3ू4व . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आूg284मिनभूg3थ1र संूg304कृित  \n/g25आी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता /g3ू4व . /g25आी फणी दास , गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली पूg2ंंकािरता सूg294मान  \n-२०१२ /g25आी नवे/g288दु कुमार झा \nनाटक, गीत, संगीत, नृूg284य , मूितूg3थ1कला, िशूg298प आ िचूg2ंंकला ूg2ं2ेूg2ंंमे िवदेह सूg294मान २०१३    \nमुूg271य अिभनय -  \n(1) सुूg2ं7ी आशा कुमारी सुपुूg2ंंी ूg2ं7ी रामावतार यादव , उमेर- १८, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. समसाद आलम सुपुूg2ंं मो. ईषा आलम, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3) सुूg2ं7ी अपणूg3थं कुमारी सुपु/g255ी /g25आी मनोज कुमार साहु, ज/g288 म  ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि/g35ू म  िन य/g363, पो/g3ू4 ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाूg304 य –अिभनय- \n(1)  ूg2ं7ी ूg409ूg332दवे पासवान उफूg3थ1 रामजानी पासवान  सुपु/g255 - /g3ू4 व . ल/g35ू मी पासवान, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) टा◌ॅिस फ आलम सुपुूg2ंं मो. मुूg304 ताक आलम, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृूg284य , मूितूg3थ1कला, िशूg298प आ िचूg2ंंकला ूg2ं2ेूg2ंंमे िवदेह सूg294मान  (मूg3थ4गिन खबास समूg391 योगदान \nसूg294मान ) \nशाूg304 ूg2ंंीय संगीत सह तानपुरा : \nूg2ं7ी रामवृूg2ं2 िस ◌ ंह सुपुूg2ंं ूg2ं7ी अिन  ूg2थंूg320 िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो/g3ू4 ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमूg3थ4गिन   खबास सूg294 मान: िमिथला लोक संूg304कृित संरूg2ं2ण : \nूg2ं7ी राम लखन साहु पे. /g3ू4 व . खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो/g3ू4 ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृूg284य , मूितूg3थ1कला, िशूg298प आ िचूg2ंंकला ूg2ं2ेूg2ंंमे िवदेह सूg294मान  (समूg391 योगदान सूg294मान ): \nनृूg284 य  -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n(1) ूg2ं7ी हिर   नारायण मूg283 ड ल सुपु/g255 - /g3ू4 व . न/g288 दी म/g283 ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  सुूg2ं7ी संगीता कुमारी सुपुूg2ंंी ूg2ं7ी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच ूg2ंंकला-  \n(1) जय ूg2थ2काश मूg283 ड ल सुपु/g255 - /g25आी कुशे/g258र म/g283 ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो/g3ू4 ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ूg2ं7ी चूg288 दन कुमार मूg283 ड ल सुपु/g255 /g25आी भोला म/g283 ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पो/g3ू4 ट - बेलही, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) सं/g262ित  , छा/g255 /g3ू4 नातक अंित म वष/g361, कला एवं िश /g2ण8 प  महािव /g324ालय - पटना।     \nहिर मुिन यूg3थ3 / हारमोिनयम   \n(1)  ूg2ं7ी महादेव साह सुपुूg2ंं रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाड/g361- नं. ०९, पो/g3ू4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  ूg2ं7ी जागेूg2ं8र ूg2थ2साद राउत  सुपु/g255 /g3ू4 व . राम/g3ू4 व/g265प राउत , उमेर ६०, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1)  ूg2ं7ी अनुप सदाय  सुपु/g255 /g3ू4 व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पो/g3ू4 ट - मनोहर प/g326ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  ूg2ं7ी कूg298 ल र राम  सुपु/g255 /g3ू4 व . ख/g326र राम , उमेर- ५०, गाम- लि/g35ू म  िन य/g363, पो/g3ू4 ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1) वासुदेव राम  सुपु/g255 /g3ू4 व . अनुप राम, गाम+पो/g3ू4 ट - ि◌ नम/g361ली, वाड/g361 न . ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशूg298पी-वूg304तुकला-  \n(1) ूg2ं7ी बौकू मिूg298 ल  क सुपु/g255 दरबारी मि/g2ण8 ल  क, उमेर- ७०, गाम- लि/g35ू म  िन य/g363, पो/g3ू4 ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2) ूg2ं7ी राम िव  लास धिर कार  सुपु/g255 /g3ू4 व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूितूg3थ1कला-मृितूg3थ1कार कला-  \n(1)  घूरन पंिड त सुपुूg2ंं - /g25आी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+पो/g3ू4 ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  ूg2ं7ी ूg2थ2भु पंिड  त सुपुूg2ंं  ूg304 व .   , पता- गाम+पो/g3ू4 ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \nकाूg417 -कला-  \n(1)  ूg2ं7ी जगदेव साहु सुपु/g255 शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम/g361ली-पुरव/g365स , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  ूg2ं7ी योगेूg288 ूg40थ ठाकुर सुपुूg2ंं ूg304 व . बुूg320ू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आूg284मिनभूg3थ1र संूg304कृित -   \n(1) ूg2ं7ी राम अवतार  राउत सुपु/g255 /g3ू4 व . सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2) ूg2ं7ी रौशन यादव  सुपु/g255 /g3ू4 व . किप ले/g258र यादव , उमेर- ३५, गाम+पो/g3ू4 ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअूg334ा/महराइ-  \n(1)  मो. जीबछ  सुपु/g255 मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो/g3ू4 ट - बड़हारा, भाया- \nअ/g288 ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \nूg2ं7ी बूg274 चन मूg283 ड ल सुपु/g255 /g3ू4 व . सीताराम म/g283 ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nूg2ं7ी रामदेव ठाकुर सुपुूg2ंं ूg304 व . जागेूg2ं8र ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (ूg2थ2भाती) गौिन हार  आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1) /g25आी सुकदेव साफी \nसुपु/g255 /g25आी   , \nपता- गाम इटहरी, पो/g3ू4 ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/g361ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (ूg2थ2भाती) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1)  सुकदेव साफी सुपु/g255 /g3ू4 व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो/g3ू4 ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/g361ली, थाना- \nमरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  लेूg334ु दास  सुपु/g255 /g3ू4 व . सनक म/g283 ड ल पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1)  मो. गुल हसन  सुपु/g255 अ/g2ण2 दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  मो. रहमान साहब  सुपु/g255 ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \nनाल वादक-  \n(1)  ूg2ं7ी जगत नारायण मूg283 ड ल सुपु/g255 /g3ू4 व . खुशीलाल म/g283 ड ल, उमेर- ४०, गाम+पो/g3ू4 ट - ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) ूg2ं7ी देव नारायण यादव  सुपु/g255 /g25आी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- बनरझुला, पो/g3ू4 ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1)  ूg2ं7ीमती फुदनी देवी प/g2आणी /g25आी रामफल म/g283 ड ल, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  सुूg2ं7ी सुिव  ता कुमारी सुपु/g255ी /g25आी गंगाराम म/g283 ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पो/g3ू4 ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1)  ूg2ं7ी सीताराम राम  सुपु/g255 /g3ू4 व . जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि/g35ू म  िन य/g363, पो/g3ू4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) ूg2ं7ी लूg3ं0 मी राम  सुपु/g255 /g3ू4 व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकूg3थ3रनेट -  \n(1)  ूg2ं7ी चूg288 द र राम  सुपु/g255 - /g3ू4 व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि/g35ू म  िन य/g363, पो/g3ू4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबेूg288 जू वादक-  \n(1) ूg2ं7ी राज कुमार महतो सुपु/g255 /g3ू4 व . ल/g35ू मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम/g361ली वाड/g361 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2) ूg2ं7ी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो/g3ू4 ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)   ूg2ं7ी जीबछ यादव  सुपु/g255 /g3ू4 व . /g265पालाल यादव , उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो/g3ू4 ट - बेलही, भाया- \nि◌ नम/g361ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)   ूg2ं7ी शूg294 भु मूg283 ड ल सुपु/g255 /g3ू4 व . लखन म/g283 ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो/g3ू4 ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/g361ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख ूg304 स कर- (िख ूg304 सा कहैबला)-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \n(1) ूg2ं7ी छुतहूg2थं यादव उफूg3थ1 राजकुमार , सुपु/g255 /g25आी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पो/g3ू4 ट - मनोहर \nप/g326ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2) बैजनाथ मुिख या उफूg3थ1 टहल मुिख  या- \n(2)सुपु/g255 /g3ू4 व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो/g3ू4 ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिमिथला िचूg2ंंकला- \n(1) सुूg2ं7ी िम  िथ लेश कुमारी सुपु/g255ी /g25आी रामदेव /g262साद म/g283 ड ल ‘झा/g265दार ’ पता- गाम- रसुआर, पो/g3ू4 ट -–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g361ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2) ूg2ं7ीमती वीणा देवी पूg279ी ूg2ं7ी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2) ूg2ं7ी िक  शोरी दास  सुपु/g255 /g3ू4 व . नेबैत म/g283 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/g3ू4 ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g361ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nूg2ं7ी उपेूg288 ूg40थ  चौधरी सुपु/g255 /g3ू4 व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nूg2ं7ी देवनाथ यादव  सुपु/g255 /g3ू4 व . सव/g361जीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झ/g363झप/g326ी, पो/g3ू4 ट - पीपराही, भाया- \nलदिन य/g363, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1)  /g25आी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1)  ूg2ं7ी कुूg288 दन कुमार कणूg3थ1 सुपु/g255 /g25आी इ/g288 /g4ू6 कुमार कण/g361 पता- गाम- रेबाड़ी, पो/g3ू4 ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2)  ूg2ं7ी राम खेलावन राउत  सुपु/g255 /g3ू4 व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर  (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \nूg2ं7ी रामचूg288 ूg40थ ूg2थ2साद मूg283 ड ल सुपु/g255 /g25आी झोटन म/g283 ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो/g3ू4 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g361ली, ि◌ जला- सुपौल  (िब हार) \nूg2ं7ी िव  भूित  झा सुपु/g255 /g3ू4 व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \nलोक गाथा गायक   \nूg2ं7ी रिव  न् ूg40थ यादव  सुपु/g255 सीताराम यादव , पता- गाम- तुलिस याही, पो/g3ू4 ट - मनोहर प/g326ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nूg2ं7ी िप  चकुन सदाय  सुपु/g255 /g3ू4 व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)  \nूg2ं7ी रामपित   मूg283 ड ल सुपु/g255 /g3ू4 व . अजु/g361न म/g283 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/g3ू4 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g361ली, ि◌ जला- सुपौल \n(िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1) ूg2ं7ी किप  लेूg2ं8र दास सुपुूg2ंं ूg304 व . सुूg382र दास , उमेर- ७०, गाम- लि/g35ू म  िन य/g363, पो/g3ू4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) ूg2ं7ी खखर सदाय  सुपु/g255 /g3ू4 व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1) ूg2ं7ी रामिव  लास यादव  सुपु/g255 /g3ू4 व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो/g3ू4 ट - स/g364िग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nूg2ं7ी जोगेूg288 ूg40थ  राम  सुपु/g255 /g3ू4 व . िब /g2ण8 टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nूg2ं7ी राजेूg288 ूg40थ  राम  सुपु/g255 काले/g258र राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा/g3ू4 ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \nूg2ं7ी सैनी राम  सुपु/g255 /g3ू4 व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nूg2ं7ी जनक मूg283 ड ल सुपु/g255 /g3ू4 व . उिच त म/g283 ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो/g3ू4 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g361ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम यूg3थ3/ ूg391ुम बाजा  \nूg2ं7ी परमेूg2ं8र मूg283 ड ल सुपु/g255 /g3ू4 व . िब हारी म/g283 ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मय/g363 बजबै छिथ  । \nूg2ं7ी जुगाय साफी सुपु/g255 /g3ू4 व . /g25आी /g25आीच/g288 /g4ू6  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \nडंका/ ढोल वादक   \nूg2ं7ी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो/g3ू4 ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/g361ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \nूg2ं7ी योगेूg288 ूg40थ  राम  सुपु/g255 /g3ू4 व . िब /g2ण8 टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nूg2ं7ी जूg391नाथ चौधरी उफूg3थ1 िध  यानी दास  सुपु/g255 /g3ू4 व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nूg2ं7ी महेूg288 ूg40थ पोूg319ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \nूg2ं7ी राम ूg2थ2साद राम सुपुूg2ंं ूg304 व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+पो/g3ू4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेषूg3थ4क :- \n१) हाइकू िवशेषूg3थ4क १२ म अंक, १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf \n२) गजल िवशेषूg3थ4क २१ म अंक,  १ नवूg294बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf \n३) िवहिन कथा िवशेषूg3थ4क ६७ म अंक, १ अूg270टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहूg284य िवशेषूg3थ4क ७० म अंक, १५ नवूg294बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषूg3थ4क ७२ म अंक १५ िदसूg294बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषूg3थ4क ७७म अंक ०१ माचूg3थ1 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषूg3थ4क िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अगूg304त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिूg270त गजल िवशेषूg3थ4क १२६ म अंक, १५ माचूg3थ1 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीूg2ं2ा िवशेषूg3थ4क १४२ म, अंक १५ नवूg294बर २०१३   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीकूg3थ4त िमूg2ं7 मधुप िवशेषूg3थ4क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवूg288द ठाकुर िवशेषूg3थ4क १८९ म अंक १ नवूg294बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चूg288ूg40थ ठाकुर अिनल िवशेषूg3थ4क १९१ म अंक १ िदसूg294बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह सूg294मान िवशेषा क- २००म अ क १५ अूg2थ2ैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४) मैिथली सी.डी./ अूg298बम  गीत संगीत िवशेषूg3थ4क - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंिूg2ंंत  रचनापर आम ंिूg2ंंत  आलोचकक िटूg290पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पूg3थ4च टा किवता आ ओइपर मधुकाूg288त झाक िटूg290पणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-पिूg2ंंकाक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक  सवूg3थ1ूg2ं7ेूg417  रचनाक  एकटा समानाूg288तर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली /gध6धब/gध88ध -िनब/gध88ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/g3ध4 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/g3ध4  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/g384य उ/gध84सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/gध84सव  [ िवदेह सदेह ९ ]  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \nिवदेह मैिथली /gध6धब/gध88ध -िनब/gध88ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/   \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/ \nअपन मंतूg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगजे/g288/g4ू6 ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n \nऐ\n रचनापर अपन मंतूg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n२. ग/g324  \n२.१.डॉ. वीणा कण/g361- मैिथलीक धरोहर 'सीता-शील' ( ख/g386गब/gध98लभ  दास ‘/g304वजन ’ जीक ‘सीता-शील’ मैिथली \nका/g301यक  सािहि/gध84यक  िववेचना) \n२.२.राजेश वम/g36उ \"भवािद/gध84य \"- बीहिन लेख : वैिश/g417 य \n२.३./gध6धणव  झा- रि/gधउधता (लघु कथा) \n२.४.डॉ. कैलाश कुमार िम/gधउ7 - मैिथली जोग गीत मे /gध6धेम आ तं/gधउउ केर /gध6धभाव  \n  \nडॉ. वीणा कणूg3थ1 \nमैिथलीक धरोहर 'सीता-शील' (खूg38थगबूg298लभ  दास ‘ूg304वजन ’ जीक ‘सीता-शील’ मैिथली काूg301यक  सािहिूg284यक  \nिववेचना)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \nमानवीय आदश/g361 ओ अ/g28आया/g284म  िच/g288तनक  अिभ/g3ू1यि/g2आूतक  लेल का/g3ू1य  अमृ/g284वक  काज करैत अिछ। भि/g2आूतक  \nभावुकतासँ भरल मोनक/g3आू का/g3ू1य  सृजक /g262ेरणा /g263ोत  कहब अनुपयु/g2आूत  निह होएत। एिह का/g3ू1यक  श/g2ण2दाथ/g361 होइत \nअिछ किव-कम/g361 जकर का/g3ू1य  स/g2ण4पादनमे रचनाकारक का/g3ू1य  रचनाक /g262वृि/g254  ओ अ/g2ण3यास  काय/g361रत होइत अिछ आ \nअिह /g3ू1यु/g284पि/g254  ओ अ/g2ण3यासक  बलपर ओ जे रचना पाठकक/g3आू समिप/g361त  करैत छिथ से का/g3ू1य  कहबैत अिछ। \nव/g3ू4तुत : का/g3ू1यक  रसानुभूितसँ हमर हृतं/g255ीमे जे तरंग उ/g284प/g382  लेइत अिछ ओकर लय ओ छ/g288दमे बा/g288हल  रहब \nआव/g3ू2यक  होइत अिछ जे शैलीक आधारपर /g38णमश : तीन कोिटमे ब/g363टल  रहैछ, यथा- ग/g324 , प/g324  ओ िम/g25आ।  \nिम/g25आक/g243 च/g2ण4पू का/g3ू1य  सेहो कहल जाइत अिछ। छ/g288दरिहत  का/g3ू1य  िवधानक/g3आू जँ ग/g324  तँ छ/g288/g324ु/g2आूत  रचनाक/g243 प/g324  \nकहल जाइत अिछ। पुन: ग/g324मे अनेकानेक िवधा अिछ, जेना- कथा, उप/g288यास , सं/g3ू4मरण , या/g255ावृ/g254/g364त  , \nिरपोट/g365ज , नाटक ,एक/g364की आिद-आिद। ओिहना पद्यक सेहो दू भेद होइत अिछ: /g262बंध  ओ मु/g2आूतक।  /g262ब/g288ध  \nका/g3ू1यक  सेहो दू भेद होइत अिछ – महाका/g3ू1य  ओ ख/g283डका/g3ू1य।  महाका/g3ू1यमे जँ इितहास /g262िस/g32ू  महापु/g264ष  अथवा \nमहीयशी नारीक स/g2ण4पूण/g361 जीवनक गितिविधक चािरि/g255क  लीला-गान रहैत अिछ तँ ख/g283डका/g3ू1यक  िवषयव/g3ू4तु होइत \nअिछ एहने महापु/g264 ष अथवा महीयशी नारीक जीवनक/g262िस/g32ू  ख/g283डिवशेषक  घटना/g38णमक  िच/g255/g364कन।  \n/g262/g3ू4तुत  कसौटीक आधारपर ‘सीता-शील’ क/g243 /g262ब/g288धका/g3ू1यक  कोिटमे राखल जा सकैत अिछ सेहो महाका/g3ू1यक  \nकोिटमे। हँ, महाका/g3ू1यक  सं/g253ासँ अिभिहत करबाक /g38णममे एिह रचनाक स/g288दभ/g361मे िकछु िनयमक/g3आू िशिथल करए \nपड़त। एिह रचनाक महाका/g3ू1य/g284व  िस/g32ू  करएमे मा/g255  दू टा त/g284व ,िविवध छ/g288दक  /g262योग  ओ सग/g361व/g32ूताक  अभावक/g3आू \nिशिथल करए पड़त। ‘सीता-शील’क रचनाकार /g3ू4वयं एकटा सािहि/g284यक  िवधाक कोनो कोिटमे निह रािख प/g324 -\nरचना कहैत छिथ “सामा/g288य  जन क/g3आू ओ सु/g3ण1/g288थक  अथ/g361 समझ पड़िन ज/g3आू /g3ू4प/g416  सु/g288दर  भाव समझै मे किठनता \nहोिन त/g3आू से जािन रचलहुँ मधुर भाषा मैिथली क/g3आू प/g324मे लागत पड़ै मे पिढ़ रहल छी जािह तरह/g3आू ग/g324  मे” \nव/g3ू4तुत : रचना कोन कोिटक अिछ से पिरभािषत करब रचनाकारक निह अिपतु आलोचकक काज होइत \nछि/g288ह।  ई हमर सभक दािय/g284व  अिछ जे एहन महानतम रचनाक /g262ित  संवेदनशील भए एकर उपयोिगताक/g3आू \nदेखैत एकरा /g262ित  /g288याय  कए सकी। एकरा अहू लेल ख/g283डका/g3ू1य  निह कहल जा सकैत अिछ जे ख/g283डका/g3ू1य  \nतँ महाका/g3ू1यक  शैलीमे /g262धान  पा/g255क  जीवनक कोनो एक ख/g283ड  िवशेष के लए कए िलखल जाइत अिछ, िक/g288तु \nएिह रचनामे भगवती सीताक ज/g288मसँ लए कए जीवनक अ/g288तमे धरती /g262वेश  धिरक घटना िनब/g32ू  अिछ। \nवा/g3ू4तवमे देखबाक ई अिछ जे /g262ब/g288धका/g3ू1य  लेल जे आव/g3ू2यक  अह/g361ता होइत अिछ तकर समाहार एिह महाका/g3ू1य  \nमे भेल अिछ अथवा निह। \n/g262बं/g288ध -का/g3ू1यमे सव/g361/g262थम  कथानकक अिनवाय/g361ता होइछ आ तकर /g262योजन  ओिह पा/g255  िवशेषक ि/g38णयाकलापक  \nकथा होइत अिछ जािह कथासँ /g262भाव /g3ण1हण  कए भावक अपन /g3ू4व/g2आ4छ  चिर/g255क  िनम/g365णक  िदशामे अ/g3ण1सर  भए \nलोक-क/g2ण8याणक  भावनाक/g3आू सबलता /g262दान  करैत छिथ। एिह महाका/g3ू1यक  कथानक सेहो एकटा महत् उ/g31णेशयक/g3आू \nलए कए सृिजत भेल अिछ जािहसँ समाज सुधारक माग/g361 /g262श/g3ू4त  भए सकए। भगवती जानकीक जीवन-चिरतक \n/g262संगमे रचनाकारक जे भावोि/g2आूत  छि/g288ह  ताहीसँ एकर कथानकक चयनक औिच/g284य  /g262ितपािदत  भए जाइत अिछ। \nदेखू जे महाकिव /g3ू4वयँ की कहैत छिथ – “ओिहठाम /g262ाित/g253ाब/g32ू  भ गेलहुँ जे रामायण मे विण/g361त  जगत जननी \nजानकीक आदश/g361 चिर/g255क  वण/g361न  अपन मातृभाषा मैिथली मे प/g324  रचना कए पु/g3ू4तक  /g262कािशत  कराबी, त/g3आू –   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \n“आदश/g361 पु/g264षक  /g262ेिमका क/g3आू चिरत शुभ लीखैत छी \nउपदेश नारी लेल ‘सीता-शील’ म/g28आय  पबैत छी \nअिछ धारणा सीताक /g262ित  उर-म/g28आय  /g25आ/g32ूा-भि/g2आूत  जे \nपद रिच /g262कट  कs रहल छी अिछ यो/g2आ2यता आ शि/g2आूत  जे” \nएकरा संगिह एिह महाका/g3ू1यक  कथानकक चयनमे रचनाकार जे एहन सफलता /g262ा/g2णूत  कएलि/g288ह  अिछ से अहू \nकारण/g3आू जे /g3ण1ामीण  िन/g3ू3कलुष  वातावरणमे रिह कऽ महाकिव ख/g386गब/g2ण8लभ  दास अपन एका/g288त  साधनासँ सु/g288दर  \nकथानकक चयन कएलि/g288ह  अिछ जािहमे /g262ेमक  मधुर संगीत अिछ तँ उ/g31णाम  उ/g284साह  सेहो। मानवताक /g3ू1याकुल  \nआ/g42आाहन  अिछ तँ /g262कृितक  मधुर सॱदय/g361 अिछ। सीताक वैभवक संग आदर्शक आकष/g361ण  सेहो सश/g2आूतता सँ \nिचि/g255त  भेल अिछ। \nकहल जा सकैत अिछ जे एकर कथानक संयिमत भावा/g284मकता ओ संयिमत कला/g284मकताक  संग सामंज/g3ू4य  सँ \nअ/g284य/g288त  /g262भावो/g284पादक  भए उठल अिछ। वा/g3ू4तवमे एिह महत् का/g3ू1यक  कथानकक मा/g28आयम  सँ मानवीय मू/g2ण8यक  \nअवमू/g2ण8यन  कएिनहार लोकक/g3आू मय/g365दा र/g252ाक  पाठ पढ़एबाक आवशयकता बूिझ एहन कथानक /g262/g3ू4तुत  कएल गेल \nअिछ जकर कथानक चयनक माद/g3आू पटना िव/g258िव/g324ालयक  अवकाश/g262ा/g2णूत  मैिथली िवभागा/g28आय/g252  /g262ो।  आन/g288द  िम/g25आ  \nिलखैत छिथ -“एिह पु/g3ू4तक  /g325ारा किव साधारणॲ /g3ू1यि/g2आूत  क/g3आू ओिह उदा/g254  चिर/g255  सँ पिरचय कराय नैितकता \nएवं शालीनताक पाठ दए रहल छिथ। लोकक चािरि/g255क  उ/g284थानिह  सँ समाज एवं देशक उ/g284थान  भए सकैछ। \nस/g2ण4/g262ित  लोक आधुिनक चाकिच/g2आूयक  जाल मे फँसल अपन सं/g3ू4कृित  एवं स/g2ण3यता सँ हँटल जा रहल अिछ। \nमानवीय मू/g2ण8यक  अवमू/g2ण8यन  भए गेल अिछ। लोक अपन आदश/g361 चिर/g255  सँ अनिभ/g253  भए रहल अिछ। िबना \nसं/g3ू4कृितक  उ/g284थानिह आन /g262गित  अकिम/g361क  भए जाएत।”  व/g3ू4तुत : एिह कारणसँ एहन आदश/g361 कथानकक चयन \nकएल गेल अिछ। \nमहाका/g3ू1यक  दोसर त/g284व  होइत अिछ नायक। ज/g3आू िक पा/g255क  मा/g28आयम  सँ किवक/g3आू समाजक/g2ण8याणकारी महत् \nउ/g31णेशयक  /g262ितपादन  करबए पड़ैत छैि/g288ह  त/g3आू महाका/g3ू1यक  पा/g255मे लोकनायक/g284व  /g252मता रहब अ/g284य/g288त  आव/g3ू2यक  \nहोइत अिछ। संगिह कथानकक /g262ितपादनमे एिह लोकनायकक उ/g31णेशयक  पूित/g361क  लेल अ/g288य  सहयोगी पा/g255  \nसभक अिनवाय/g361ता सेहो छैक। ‘सीता-शील’मे पा/g255क  सु/g288दर  /g262योगसँ एकर सफलता िस/g32ू  भेल अिछ। भगवत् \nभि/g2आूतक  /g262ित  अनुरि/g2आूतसँ मनु/g3ू3यक/g3आू जािह /g4ूण/g332ान/g288द  सहोदरक /g262ाि/g2णूत  होइत अिछ सएह जीवनक चरम उ/g284कष/g361 \nबूझल जा सकैत अिछ। परमा/g284माक  असीम स/g254  ओ हुनक लोकक/g2ण8याणक  भावनाक अज/g263  धारमे सराबोर \nकरबाक क/g264ण  िच/g255ण  मैिथली सीताराम िवषय महाका/g3ू1यक  िवषय व/g3ू4तु बनल अिछ। मय/g365दा पु/g264षो/g254म  राम ओ \nअयोिनजा भगवती सीताक चिर/g255क  /g3ू4मरण  मा/g255सँ एिह भावक बोध होइछ जे संसारमे जे िकछु अिछ से अही \nमहत् चिर/g255  परमे/g258र  ओ परमे/g258रीसँ ओत /g262ोत  अिछ आ अही परमा/g284मा सीता-रामक लीला-गानक/g3आू /g262/g3ू4तुत  \nरचनामे /g3ू4थान  देल गेल अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \nभौितकताक सीमासँ ऊपर उिठ कए ‘सीता-शील’क रचनाकार ओिह परम स/g254ाक  संग अपन चेतनाक/g3आू एकाकार \nकरैत अपन ‘/g3ू4व ’ केर उ/g284सग/g361 कए देने छिथ। परमा/g284माक  चािरि/g255क  उ/g284कष/g361क  /g262काश  एिह रचनामे सव/g361/g255  \nपिर/g3ू1या/g2णूत  अिछ जे ‘याव/g2आ4चं/g4ू6  िदवाकरौ’ हमरा सभक आचार िवचारक/g3आू अनुशािसत करैत रहत। मानवीय मू/g2ण8य  \nसंर/g252णक  जेहन /g3ू1यव/g3ू4था, ओिह /g3ू1यव/g3ू4थाक  /g262ित  /g3ू1यि/g2आूतक  उ/g254रदािय/g284व  िनव/g361हन  जेहन िदशा-िनद/g3आ1श  जािह /g265प/g3आू \nएिह रचना सँ /g262ा/g2णूत  होइत अिछ तकर समाजक/g2ण8याणक  माग/g361 /g262श/g3ू4त  करएमे अ/g284य/g288त  पैघ भूिमका छैक त/g3आू एकर \nरचनाकार एहन पा/g255क  चयन कएलि/g288ह  िजनक आदश/g361क  आलोकसँ समाजक मानिसकताक/g3आू /g262कािशत  करबाक \nस/g388/g262यासमे ओ कहैत छिथ :- \n“आदश/g361 पू/g264षक  /g262ेिमका क/g3आू चिरत शुभ लीखैत छी \nउपदेश नारी लेल ‘सीता-शील’ म/g28आय  पबैत छी” \n  \nXXXXXXXXXX \n  \nआ पुन: - \n  \n“ई चिरत पिढ़ आदश/g361 जीवन क/g3आू बनौती नािर जे \nबनतीह जग मे परम पू/g2आ6या पितक परम िपयािर से” \n  \nमहाका/g3ू1यक  लेल सग/g361ब/g32ूता अिनवायता क/g3आू /g3ू4वीकारल  गेल अिछ िक/g288तु एकर कथानकक/g3आू िवषयव/g3ू4तुक  अनु/g265प  \nशीष/g361क  दए िवषयक/g3आू िव/g3ू2लेिषत  कएल गेल अिछ। सग/g361क  अिनवाय/g361ताक  /g3ू4थानपर  एहन /g262योग  महाकिवक भावुक \nमानिसकताक पिरचायक तँ अिछए संगिह एिह िदशा मे सि/g38णय  रचनाकारक लेल ई पोथी एकटा नव दृि/g416कोण  \nसेहो /g262दान  करैत अिछ। \nमहाका/g3ू1यमे िविवध छ/g288दक  /g262योग  हएब सेहो आव/g3ू2यक  अिछ। अिगला िवषयक िव/g3ू2लेषण  लेल पिछले सग/g361क  \nअ/g288तमे छ/g288द  पिरवित/g361त  कए देल जाइत अिछ िक/g288तु एिह वृहत् रचनाक िवषयव/g3ू4तुक/g3आू एकिह /g25ू/g288दमे िनयोिजत \nकए किव /g262वर  चम/g284कार  उ/g284प/g382  कए देने छिथ। महाका/g3ू1यमे अनेक छ/g288दक  /g262योगसँ ओकर अनेक तरहक \nरसा/g3ू4वादनक  /g3ू4थानपर  एकिह छ/g288द  मे एकर िनयोजनसँ कोनो अ/g288तर  निह आएल अिछ िकएक तँ रसा/g3ू4वादनक  \n/g262वाहक  गितशीलता कखनहु अवरोध उ/g284प/g382  निह करैछ। एहन छ/g288द  /g262योगक  माद/g3आू किव /g3ू4वयं कहैत छिथ :-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \n“मा/g255ा अठाइस प/g363ित  /g262ित लघु-गु/g264  चरण क/g3आू अ/g288त  मे \nसु/g288दर  /g25आवण - सुखकर मधुर हिरगीितका क/g3आू छ/g288द  मे” \nआ/g256य/g361क  बात तँ ई जे मा/g255  एकिह छ/g288दमे /g262यु/g2आूत  कथानक भेलोपर एिहमे कतहु रसहीनताक अवसर निह \nभेटैछ। का/g3ू1यकलाक  अ/g288तरंग  ओ बिहरंग नवीनता, भावनाक माधुय/g361 ओ रसिवद/g2आ2चताक  कारण किवक/g3आू अपन \nअ/g288त/g3ू4थल  स/g364/g3ू4कृितक  चेतनाक/g3आू साव/g361जिनक  करबाक सुअवसर /g262/g2णूत  भेल छि/g288ह।  \nरसक/g3आू का/g3ू1यक  आ/g284मा मानल गेल अिछ। सं/g3ू4कृतक  /g262ाय : सभ िव/g325ान  रसक मह/g254ाक/g3आू /g3ू4वीकार  केने छिथ। \nपंिडत राज जग/g382ाथ  रसेक/g3आू का/g3ू1यक  आ/g284मा /g3ू4वीकार  करैत चािथ: -\"रमणीयाथ/g361: /g262ितपादक : शबद: का/g3ू1यम \" \nरसेमे ई शि/g2आूत  छैक जे का/g3ू1यक  रसा/g3ू4वादनक  स/g284य  अथ/g361मे अवसर /g262दान  करबैत अिछ। सहृदयक /g36ूदयमे \nआ/g426ाद  एवं मनक/g3आू त/g288मय  बना देबाक रसक /g252मतासँ वाणी ग/g388गद  ओ शरीर रोम/g364िचत  कए जायत अिछ। \nसािह/g284यमे एकर सु/g288दर  /g262योगसँ /g4ूण/g332ानंदक  सहोदरक /g265पमे परमा/g284माक  सा/g252ा/g284कार  होएबाक अनुभूित होइत \nअिछ। आ/g28आयाि/g284मकताक  भावभूिमपर रचल-बसल एकर िवषयव/g3ू4तुक  िनव/g361हनक  लेल 'सीता-शील'मे शा/g288त  रसक \n/g262योग  तँ भेले अिछ, एिहमे शृंगार रसक एहन /g262भावशाली ओ उ/g284/g262ेरक  वण/g361न  भेल अिछ जे का/g3ू1यमे \nसाधारणीकरणक उपयोिगताक/g3आू साथ/g361क  िस/g32ू  करैत अिछ। महाका/g3ू1यमे रसक उपि/g3ू4थ ितक केहन सश/g2आूत  /g262भाव  \nपड़ैत अिछ, पाठकक भावुकताक/g3आू उ/g321ु/g32ू  करएमे एकर की भूिमका छैक, एकर समालोचना एकरा कोन /g265प/g3आू \n/g3ू4वीकार  करैत छिथ तकरा एिह महाका/g3ू1यक  /g262ित  कहल गेल िबहार िव/g258िव/g324ालयक  भूतपूव/g361 राजनीित िव/g253ानक  \nअधय/g252  /g262ो.देवनारायण मि/g2ण8लकक  श/g2ण2द  मे देखल जा सकैत अिछ- \"रचनाकारक /g262ारि/g2ण4भक  िवनययु/g2आूत  प/g324  पर \nदृि/g416  पिरतिहं पढ़बाक उ/g284सुकता भेल। एके बैसक मे 'सीता-शील' क/g3आू आ/g324ोपा/g288त  पिढ़ गेलहुँ। एिह पा/g385य/g364तर  \nमे कतेको बेर आँिख सँ नोर बहल अिछ, कतेको बेर रोम/g364िचत  भए उठलहुँ अिछ, कतेको बेर देव/g284वक  \nपिरवेश मे आ/g284मा क/g3आू िवचरण करैत पौलहुँ।\" \nका/g3ू1यमे जँ रसा/g3ू4वादन  करएबाक /g252मता निह हो तँ ओकरा का/g3ू1यक  कोिट मे राखले निह जा सकैत अिछ। \nका/g3ू1य  सृजनक आधार होइत अिछ रस। /g262ब/g288ध  का/g3ू1यमे एकटा /g262धान  रस होइत अिछ जकरा अंगी रस कहल \nजाइत अिछ आ अ/g288य  रस सभ ओिह अंगी रसक सफलतामे सहयोगीक काज करैत अिछ। \nका/g3ू1यमे रसक अिनवाय/g361ता /g262ाय : सभ िव/g325ान  मानने छिथ। हँ,ई बात फराक अिछ जे केओ एकरे का/g3ू1यक  \nआ/g284मा मानैत छिथ तँ केओ अलंकार क/g3आू।  केओ का/g3ू1यमे /g28आविनक  समथ/g361क  छिथ तँ केओ छंदपर जोर दैत \nछिथ िक/g288तु सम/g3ण1  /g265पसँ िव/g325ान  सभक कथानक िनचोड़ ई अिछ जे रसो/g284कष/g361क  सहायकक /g265पमे अलंकार क/g243 \nराखल जा सकैत अिछ िक/g288तु एकरा का/g3ू1यमे साव/g361भौम  स/g254ाक  कारण निह कहल जा सकैत अिछ। अलंकार \nका/g3ू1यक  सॱदय/g361वृि/g32ूमे सहायक तँ होइत अिछ िक/g288तु एकरा का/g3ू1यक  आ/g284मा मानब अनुपयु/g2आूत  होएत। व/g3ू4तुत : \nरसेक/g243 का/g3ू1यक  आ/g284मा मानब उिचत अिछ से रस 'सीता-शील'क /g262ाणव/g288तताक /g262माण  /g262/g3ू4तुत  करैत अिछ। ज/g243 \nिक /g262/g3ू4तुत  महाका/g3ू1य  भगवती सीताक सुशीला /g3ू4वभावक  द/g3ू4तावेज  अिछ, भारतीय सं/g3ू4कृितक  /g262ित  किवक \nउ/g2आ4चादश/g361क  िन/g265पण  अिछ आ पोथीक /g262ार/g2ण4भसँ लए कए अ/g288त  धिर सीताक /g262ित  क/g264णाक  अज/g263  धार \nबहएबाक अवसर /g262दान  करैत अिछ त/g243 एकरा क/g264ण  रस /g262धान महाका/g3ू1य  किह सकैत छी अथ/g365त् क/g264ण  रस  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \nएिह महाका/g3ू1यमे अंगी रसक /g265पमे उपि/g3ू4थत  अिछ आ अंगक /g265पमे अ/g288य  रस सभ सहयोगीक काज करैत \nएकर रसा/g3ू4वादनक  /g252े/g255  िव/g3ू4तार  करैत अिछ जेना - सीतारामक अपिरिमत /g262ेम  /g262संगमे संयोग ओ िवयोग \n/g25आृंगार , सूप/g361नखाक  िव/g265िपत  /g265पमे हा/g3ू4य  रस, जानकीक ज/g288मक  /g38णममे वा/g284स/g2ण8य , परशुराम-ल/g252मण  संवादमे रौ/g4ू6 , \nराम-रावण यु/g32ू , बािल-वध, खरदूषण वध, मारीचवध आिदमे वीर रस, सीताक जनकपुरसँ िवदाइ ओ वनगमनक \nकाल सासु सभक उपदेश ओ सीतासँ िवछोहमे क/g264ण  रस आिदक उपादेयताक/g243 देखल जा सकैत अिछ। \nका/g3ू1यमे अलंकारक उपि/g3ू4थितसँ एकर सॱदय/g361वृि/g32ू  ठीक ओिहना होइत अिछ जेना कोनो नारीक सौ/g288दय/g361 \nअलंकारक /g262योग/g243 ि/g325गुिणत  भए जाइत अिछ। अलंकारसँ का/g3ू1यमे जे /g262भावो/g284पादकता उ/g284प/g382  होइत अिछ से \nओकर इएह शि/g2आूतम/g254ा अिछ जािहसँ का/g3ू1य  सुकोमल ओ मधुर /g265प  /g3ण1हण  कए पाठकक/g243 भाव-िवभोर करैत \nअिछ। एकरामे हृदय/g3ण1/g333ता ओ सुषमासृि/g416  करबाक /g252मतासँ एकर /g262भावाि/g288वितक  /g262वाह  तीव/g362तर  भए पबैत \nअिछ। अलंकार /g262योगक  दृि/g416एँ 'सीता-शील' अ/g322ुत  उदाहरण अिछ। एिहमे उपमा, /g265पक , अनु/g262ास , अ/g262/g3ू4तुत  \n/g262शंसा आिदक आिध/g2आूय  रिहतहुँ यमक उ/g284/g262े/g252ा, व/g38णोि/g2आूत  आिद अिधकािधक अलंकारक /g262योग/g243 किवक क/g285यक  \nमािम/g361कता पाठकक/g243 साधारण /g3ू4तरसँ ऊपर उठाकए त/g288मय  कए दैत अिछ। \nअपन सुकोमल भावनाक अिभ/g3ू1यि/g2आूतमे किव /g262कृितक/g243 कखनहुँ िबसरल निह छिथ। का/g3ू1यमे /g262कृित  िच/g255णक  \nकारण होइत अिछ किवक सौ/g288दय/g361बोध  ओ /g262कृितसँ हुनक साहचय/g361 से िहनक सौ/g288दरोपासनाक  /g262ित  फलक \nसा/g252ी तँ /g262/g3ू4तुत  रचना अिछए तखन ओिह सौ/g288दय/g361 के आ/g284मसात  कएिनहार महाकिवक वैभ वपूण/g361 सॱदय/g361क  वण/g361न  \nकोना ने किरतिथ। \nिहनक उ/g2आ4च/g3ू4थ  /g262कृित  /g262ेमक/g243 पोथीमे अनेको ठाम देखल जा सकैत अिछ जेना िमिथलाक शोभा वण/g361नक  /g38णममे \nकिव /g262वर  कहैत छिथ - \n\"िहमधवल पव/g361त -पु/g31आ  तल मे बसल िमिथला /g262ा/g288त  ई \n\"स/g2ण4पूण/g361 िव/g258क  देश एवं /g262ा/g288त  सँ शुभ शा/g288त  ई\" \nसीता हरणक प/g256ात  रामक िवलापमे किवक /g262कृितसँ साहचाय/g361क  एहन अिभ/g3ू1यि/g2आूत  भेल अिछ से देिखते बनैत \nअिछ। कखनो ओ अशोकक/g243 स/g2ण4बोिधत  करैत भगवती सीताक पता /g253ात  होएबाक िज/g253ासा करैत छिथ तँ \nकखनो जामुनसँ पूछैत छिथ। कखनहुँ शालसँ पूछैत छिथ तँ कखनहुँ आम आ कटहरसँ। कखनो पीपरसँ \nपूछैत छिथ तँ कखनो जूही, कनाओल, गेना, गुलाब, च/g2ण4पा, च/g288दन , वर, कद/g2ण4ब , अनार, गूलिरसँ। कखनो \nकोमल हिरण, गजराज िसंह, बानर, भालू, सूय/g365, वायु, चं/g4ू6 , धरती, व/g264ण , आकाश आिद जड़ हो अथवा \nचेतन, /g262कृितक  कण-कणसँ पूछैत छिथ। किवक/g243 /g262कृितसँ आ/g284मीय  स/g2ण4ब/g288ध  छि/g288ह  जे /g262कृित क लेल रामक \nस/g2ण4बोधनमे देखल जा सकय अिछ। /g262कृितक  मानवीकरणसँ क/g285यक  िव/g258सनीयता ि/g325गुिणत  भए जाइत अिछ \nजकरा आल/g2ण4बनक  /g265पमे /g3ण1हण  कए महाकिव '/g3ू4वजन ' जी एिह महाकिव '/g3ू4वजन ' जी एिह महाका/g3ू1य  क/g243 \nिचरनूतन सौ/g288दय/g361 /g262दान  करलि/g288ह  अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \nिच/g254ाकष/g361क  ओ /g262/g364जल  भाषा मन-/g262ाणक/g243 पुलिकत कए दैत अिछ से 'सीता-शील'क रचनाकार भाषाक/g243 बोधग/g2ण4य , \nिच/g255ोपम  एवं स/g3ू4वर  बनएबाक भावुक /g262यास  कएने छिथ जािह कारण/g3आू एकरा /g262ित  उ/g31णाम  िच/g254ाकष/g361ण  होइत \nअिछ। कोनो सािहि/g284यक  अपन रचनाक/g243 िच/g254ाकष/g361क  बनएबाक लेल भाषा-/g262योगक  /g262ित  साक/g364/g252  रहैत छिथ आ \nकथनक/g243 भ/g3ू1यतर  बनएबाक लेल नै मा/g255  अपनिह मातृभाषाक /g262योग  करैत छिथ अिपतु त/g284सम , त/g322व , देशज \nओ िवदेशज भाषाक चा/g265  /g265पक  सानुपाितक /g262योगसँ रचनाक उ/g284कृ/g416  बनएबाक स/g284/g262यास  करैत छिथ। \nमहाकिव '/g3ू4वजन ' जीक एिह रचनामे त/g284सम , त/g322ए  आ देशज श/g2ण2द  तँ एकर आधार /g3ू4त/g2ण4भ  अिछए िवदेशज \nश/g2ण2दल  /g262योगइ  सेहो रचनाकार अ/g284य/g288त  कुशल आ /g262बु/g32ू  छिथ जािह कारण/g3आू ठाम-ठाम ओकर सु/g288दर  /g262योगसँ \nवा/g2आूय  संगठनमे कतहु मोनक/g243 अकछा देबाक अवसर निह देने छिथ। जेना औषिधक /g3ू4थान  पर दवा, उनिट \nदेबाक /g3ू4थान  पर उलिट देब, घुरबाक /g3ू4थान  पर वापस, लोकक /g3ू4थान  पर लोग, िपताक /g3ू4थान पर बाप, \nनमहरक /g3ू4थान  पर ल/g2ण4बा, कायरताक /g3ू4थान  पर कायरपना आिद अनेको श/g2ण2दक/g243 देखल जा सकैत अिछ। \nव/g3ू4तुत : किव '/g3ू4वजन ' जी जािह कुशलतासँ एिह रचनामे सीता-शीलक मह/g254ाक  िन/g265पणमे अपन संवेदना ओ \nिव/g3ू4तारक/g243 भाषाक कसौटीपर किस कए भावनाक/g243 अिभ/g3ू1यि/g2आूत  देने छिथ से िनि/g256त  /g265प/g243 एहन महाका/g3ू1यक  लेल \nउपयु/g2आूत , सु/g41आु भाषाक अनु/g265प  अिछ जािहसँ एहन भाषाक भावुकता महाका/g3ू1यमे /g262यु/g2आूत  रस ओ अलंकार जक/g363 \nधारदार, ती/g35ूण  ओ /g262भावो/g284पादक  भए सकल अिछ। किव अपन अतुल श/g2ण2द  भ/g283डार  सँ सु/g288दर , सुकोमल ओ \nभावािभ/g3ू1यंजक  श/g2ण2दक  चयन कएने छिथ जािहमे अपन हृदयक रसरंग रंग टीिप देने छिथ। \nकोनहु रचनाकारक ई दािय/g284व  होइत छि/g288ह  जे ओ अपन एहन रचनामे /g3ू4थानीय  िवशेषताक/g243 /g3ू4थान  अव/g3ू2य  देिथ \nसे 'सीता-शील' मे िमिथलाक सौ/g288दय/g361 ओ सं/g3ू4कृितक  वण/g361नक  /g38णममे महाकिव अपन उदा/g254  पा/g255क  मुँहसँ की \nकहबैत छिथ से देखू - \n\"ितरहुतक तुलना मे कोनो निह देश-/g262ा/g288त  पबैत छी \nिमिथला सदृश सौ/g288दय/g361 हम संसार मे न सुनैत छी\" \nतिहना वनक मनोरमताक/g243 सीता-रामक वनवासक /g38णममे ओ रावणक ऐ/g256य/g361क/g243 लंकाक वैभव स/g2ण4प/g382  /g252े/g255मे देखल \nजा सकैत अिछ। \n/g262ब/g288ध  का/g3ू1यक  लेल  कथोपकथन सेहो अ/g284य/g288त  आवशयक त/g284व  अिछ िकएक तँ एकर एक पा/g255  दोसर पा/g255सँ \nजािह बातक अपे/g252ा रखैत छिथ से वात/g365लापिहसँ स/g2ण4भव  भए सकैत अिछ। रचनाकार कथोपकथनक /g262योगमे \nकेहन िनपुण छिथ तकर संगठन 'सीता-शील'मे सव/g361/g255  देखएमे अबैत अिछ खास कए परशुराम-ल/g35ूमण  संवाद, \nलंकामे रावण ओ सीताक म/g28आयक  वात/g365लाप , अनुसूया-सीताक म/g28आय  वैचािरक आदान-/g262दान  आिद /g262संग  मे देखल \nजा सकैत अिछ। \nमहाका/g3ू1यक  महत् उ/g31णे/g3ू2य  होइत अिछ आ रचनाकार /g325ारा ओकरा अपन रचनाक िबना आल/g2ण4बन  बनौने कोनहु \nरचनाक साथ/g361कता िस/g32ू  निह कएल जा सकैत अिछ से अहू रचनाक पाछ/g363 महत् उ/g31णे/g3ू2य  छैक आ ओ छैक \nसंसारसँ आसुरी शि/g2आूतक  नाश, मानवताक उ/g2आ4च/g3ू4थ  भावनाक/g243 स/g2ण4मािनत  करब आ भगवती सीताक शील क/g243  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \nसम/g252  रािख नारीक िवशु/g32ूाचरणक  मा/g28आयमसँ जन-क/g2ण8याणक  भावनाक/g243 प/g2ण8लिवत  करब। अपन एिह महत् काय/g361-\nस/g2ण4पादनमे महाकिव अनेक ठाम सटीक सूि/g2आूत  वचनक /g262योग  कए समाजसुधारक काय/g361 स/g2ण4पादन  करैत छिथ \nजकरा देखबाक होयए तँ 'सीता-शील'क अनेक /g262संग  एकर गवाही देत। नारीक आदश/g361क/g243 जीवनक अ/g252यिनिध  \nमािन ओकरा स/g2ण4मािनत  करब एिह रचनाक मु/g2आ1य  उ/g31णे/g3ू2य  अिछ जकरा एकर चिर/g255 -/g262धान  शीष/g361कमे देखल जा \nसकैत अिछ। कहाकिव '/g3ू4वजन ' जी /g3ू4वयं कहैत छिथ - \n\"सीखथु जगत मे नािरगण िश/g252ा िसयाक चिर/g255  सँ \n/g3ू4वामी /g262स/g382क  लेल सब िकछु करिथ हृदय पिव/g255  सँ\" \nआ पुन:- \n\"ई चिरत पिढ आदश/g361 नीवन क/g243 बनौती नािर जे \nबनतीह जग मे परमपू/g2आ6या पितक परम िपयािर से\" \nनारीक क/g254/g361/g3ू1य  ओ आदश/g361क  /g262ित  समाजक/g243 साक/g364/g252  करबाक एिह उ/g31णे/g3ू2य  /g262ितपादनमे महाकिव /g2आ1/g386गब/g2ण8लभ  दास \nजी अ/g284य/g288त  संवेदनशील छिथ। भगवती सीताक िशव संक/g2ण8पयु/g2आूत  क/g254/g361/g3ू1यपरायणता ओ पाितव/g362/g284य  िहनका \nअ/g284यिधक  भावुक बनौने छि/g288ह  फलत: किव किह उठैत छिथ - \n\"ई जॱ पढ़िथ सभ /g3ू1यि/g2आूत  'सीता-शील' िच/g254  पिव/g255  सँ \nपिढ़ नािर-नर आचार सीखिथ जानकीक चिर/g255  सँ\" \nनारी चिर/g255क  सिहषणुता, स/g2आ4चिर/g255ता, लाग, /g252माशीलता, ममता आिद गुण /g3ू4व/g3ू4थ  समाज-िनम/g365णक  िदशामे \nआव/g3ू2यक  त/g284व  अिछ जे लोकक/g2ण8याणकारी िवचारधाराक/g243 सबल बनबैत अिछ आ इएह अिछ महाकिव \nख/g386गब/g2ण8लभ  दास '/g3ू4वजन 'क लोकक/g2ण8याणकारी नारी जीवनक आदश/g361 आ ओिह आदश/g361क  अ/g252रस : पालन \nकरबाक पाठक सँ अपे/g252ाक  उ/g31णे/g3ू2य  /g262ितपादन।  \n  \nखूg38थगबूg298लभ  दास ‘ूg304वजन ’ जीक ‘सीता-शील’ िवदेहक पोथी डाउनलोडसँ सेहो डाउनलोड कऽ पढ़ल जा \nसकैए। िवदेह पोथी डाउनलोड केर िलंक िथक--https://sites.google.com/a/videha.com/videha-\npothi/ (संपादक) \n \nऐ रचनापर अपन मंतूg301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \nराजेश वमूg3थं \"भवािदूg284य \"   \nबीहिन लेख : वैिशूg417 य \n \n/g3ू4/g255ी आ पु/g265ष  किहयो समान निह भऽ सकैत अिछ। जे बुि/g32ूजीवी लोकिन /g3ू4/g255ी- पु/g265षक  समानता लेल हो \nह/g2ण8ला मचबैत रहैत छिथ, ितनकर बुि/g32ू  पर हमरा तरस अबैत अिछ। अहीसभ कहू जे मं/g2आ6जर  सँ लदल \nआमक गाछ आ बबूरक गाछ मे कोन समानता? सृि/g416क  सभ जीव एिह संसारमे अपन अपन िविश/g416ता लऽ \nके आयल छैक। सभक अपन-अपन िविश/g416  पिहचान छै।एिह मे समानता आ असमानता कतय सँ आिब \nगेल। \n/g3ू4/g255ी तऽ िवधाताक एहन अमू/g2ण8य  वरदान िथक िजनकर िबना सृि/g416क  क/g2ण8पनो नै भऽ सकैत अिछ। \nसृि/g416 क एकटा एहेन अमू/g2ण8य  उपहार िजनकर िबना पृ/g285वीलोक  मनु/g3ू3य  िवहीन भऽ जायत। चूिक /g3ू4/g255ीलोकिन क \nएकटा िविश/g416  /g3ू1यि/g2आूत/g284व  होइत छैक त/g243 हुनकालोकिन के संसारक सभ /g252े/g255मे िवशेष सुिवधा भेटबाक चाही। \n************************************ \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतूg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nूg2थ2णव  झा  \nरिूg2ं2ता (लघु कथा ) \n \n  \nआई रि/g252ता भारतीय सेना के मेिडकल कोप/g361 म/g3आू किमशंड होबय जा छिलह । ऐ समारोह म/g3आू हुनकर म/g364 – \nप/g2णूपा अथ/g365त  िरि/g32ू  आ रोहन सेहो आयल छलाह । िरि/g32ू  के आई अपन बेटी के लेल िकछु बेिसए दुलार आ \nफ़/g38ण  बुझना जा रहल छल । समरोह म/g3आू कुस/g368 पर बैसल बैसल ओ पुरना खयाल म/g3आू डूिब गेल छिलह । \nजखन पीजी - सुपर /g3ू4पेशिलटी के एं/g3णण/g3आूस  म/g3आू रि/g252ता नीक र/g3आ3क  नेने छिलह तखन रोहन हुनका िद/g2ण8ली के \nएकटा जानल-मानल /g262ाईवेट  मेिडकल इंि/g3ू4ट/g2आ4युशन  म/g3आू /g262वेश  लेब लेल कहने छलाह । ओ रि/g252ता के बुझा \nरहल छलाह जे देखह बेटी ओ नामी कॉरपोरेट अ/g3ू4पताल  छै, नीक पाई भेटत, संगिह नाम आ शोहरत सेहो \nबढत त िजनगी ठाठ से कटत, तिह लेल कहै िछ जे आम/g368 अ/g3ू4पताल  म/g3आू /g262वेश  लेबय के िज/g31ण  जुिन क/g265।  \nओतय अह/g364 सं पिहनेहे बॉ/g283ड  भरायल जायत आ पो/g3ू4ट  डो/g2आूटोरल  (सुपर-/g3ू4पेशलटी) करय के बाद अह/g364 के \nकैएक साल धिर सेना म/g3आू िजवन घस पडत आ नै त लाखक लाख टका बॉ/g288ड   भ/g265  ! मुदा रि/g252ता कह/g364  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \nमानय वला छिलह, छुिटते ओ बजिलह: अहुं ने प/g2णूपा िकछु बािज दैत छी! हमरा जतेक नीक ए/g2आू/g3ू4पोजर  आ \nलिन/g361ंग  के सुिवधा आम/g368 अ/g3ू4पताल  म/g3आू भ/g3आूटत  ओहन सुिवधा अह/g364क  ओ कॉरपोरेट  अ/g3ू4पताल  म/g3आू कतय सं \nभेटत! आ आम/g368 अफ़सर के यूिनफ़ाम/g361 देखने छी प/g2णूपा कतेक चािम/g361ंग  आ म/g3ू4त  होई अिछ ने, आ ओईपर सं \nआम/g368 के र/g3आ3क  प/g2णूपा – सोिचयौ जे डा/g2आूटर  के संगिह जॱ हमरा कै/g2णूटन  , मेजर आ कन/g361ल  रि/g252ता रोहन के \nनाम सं पुकारल जायत त क/g254ेक  सॲहंतगर लगतै ने । आ अह/g364! ओना त टीवी िडबेट देख देख क हरदम \nसेना आ रा/g3ू3/g3णणवाद  के जप करैत रहै छी आ आई जखन हम सेना के सेवा करय चाहै छी त अह/g364 हमरा \nरोिक रहल छी! – इ सब ग/g2णूप  ओ एक सुर म/g3आू किह गेल छिलह। \n  \nए/g254ेक  सब सुनला के बाद कह/g364 रोहन हुनका रोिक सकल छलाह । आ फ़ाईनली ओ आम/g368 अ/g3ू4पताल  म/g3आू \nडीएनबी-/g2णूला/g3ू4टीक  सज/g361री /g262ो/g3ण1ाम  म/g3आू /g262वेश  ल लेने छिलह। िज/g31णीयो त ओ बहुत बडका छिलह । पीजी \nएडिमशन के टाईम पर सेहो िरि/g32ू  हुनका सं कहने छिलह जे अह/g364 लडकी छी अिह लेल लडकी बला कोनो \n/g3ू4पेश/g2ण8टी ल िलय – ओ/g2ण2स  गायनी, रेिडयोलोजी या एहने सन कोनो मेिडकल /g3ू4पेिशिलटी ल िलय; क/g254ौ, कोनो \nअ/g3ू4पताल  म/g3आू आराम सं काज भ/g3आूट  जायत  अ नै त अ/g2णूपन  ि/g2आूलिनक  सेहो खोिल सकै छी । फ़ेर िववाह दान \nभेला के बाद बर संगे ए/g386ज/g3ू4/g384म/g3आूट  सेहो बनल रहत । \n\"बर गेल अंगोर पर । हमरा त /g2णूलाि/g3ू4टक  सज/g361न  बनै के अिछ आ ओकरा लेल हमरा जनरल सज/g361री पढय \nके हेतै, त हम सज/g361री मे एडिमशन ल रहल छी बस । \" – म/g364 के बात के जवाब म/g3आू ओ इ बात एक सुर \nम/g3आू किह गेल छिलह । \n  \nरि/g252ता बा/g2ण8याव/g3ू4थे सं  होनहार ब/g2आ4ची छिलह आ एकर /g25आेय  वा/g3ू4तव  म/g3आू रोहन के जाइ अिछ ।  नेनपने सं \nओकरा पढबै के िज/g2ण4मेवारी रोहन अपने स/g2ण4हारने छलाह ।  १०-१२ घंटा के /g386यूटी के बाद जखन ओ \nहारल थाकल घर आबै छहाल तखनो ओ  ब/g386ड  लगन सं रि/g252ता के बैसा क पढबै छलाह । हुनका पढबै \nखाितर समय िनकालबा के च/g312र  म/g3आू कैएक बेर हुनका ऑिफस  म/g3आू अपन अिधकारी से सेहो उलझय पडय \nछल । एहन ि/g3ू4थित  म/g3आू कै बेर िरि/g32ू  कहने छिलह जे क/g254ौ /g384यूशन  लगा िदयौ, आई-कै/g334  िबना /g384यूशन  के \nकहॴ ब/g2आ4चा पढलकै अिछ, मुदा रोहन हुनकर ग/g2णूप  किहयो नै सुनलाह ।  इंटर म/g3आू गेला पर इ सब दास सर \nके संपक/g361  म/g3आू आयल छलाह, जे ब/g386ड  यो/g2आ2य  िश/g252क  छलाह, आ दास सर सेहो रि/g252ता के पढबै म/g3आू बहुत \nमेहनत केने छलाह, जेकर ई पिरणाम छल जे रि/g252ता एमबीबीएस के लेल सेले/g2आूट  भ गेल छिलह । जखन \nओ दास सर सं गु/g265दि/g252णा म/g364गय  कहने छिलह त सर कहने छलाह जे \"बेटी िचिक/g284सा मनुख क सेवा करय \nवला पेशा अिछ, त जतेक भ सकै लोक सभ के सेवा किरह, यैह हमर दि/g252णा होयत ।  \nयाद क प/g364इख  लगा क िरि/g32ू  अितत के गहराई म/g3आू उतरय लागल छिलह । रोहन के संग िहनकर िववाह क \nकैएक वष/g361 भ गेल छल मुदा हुनका कोनो संतान नै भेल छल । एक िदन अचानके स रोहन एकटा ज/g288मौिट   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nनेना के कोरा मे नेने आयल छलाह आ ओकरा िरि/g32ू  के कोरा मे रािख देने छलाह आ कहलाह जे \"अपन \nिबिटया रानी\"। \n\"हाय राम! इ केकर ब/g2आ4चा उठा के नेने एलहु अिछ?\" िरि/g32ू  रोहन से पुछने छिलह । रोहन उ/g254र  दैत कहने \nछलाह जे \"हम अनाथालय म/g3आू एकटा ब/g2आ4चा लेल आवेदन केने छलहु, आई ओतय स खबर आयल छल जे \nएकटा ज/g288मौटी ब/g2आ4चा के केयौ राइख गेल अिछ अनाथालय म/g3आू यिद आह/g364 देखय चाहै िछ त …….।\" बस \nहम ओतय पहुंच गेलहुं आ ए/g254ेक  सु/g382ैर  नेना के देख क झट हं किह देलहुं आ सभटा फ़ोम/g361िलिट  पुरा कय \nक एकरा अह/g364 लग नेने एलहु अिछ। \n\"मुदा इ ककरो नाजाय ब/g2आ4चा……\" \n\"हा..हा..हा… ब/g2आ4चा कोनो नाजायज नै होई अिछ, नाजायज त ओकरा समाज बनबै अिछ\" िरि/g32ू  के बात \nकाटैत रोहन बजने छलाह, आ जवाब बे िरि/g32ू  बस एतबे बजने छिलह जे \"अह/g364 एकर र/g252क  भेलहु आ इ \nहमर रि/g252ता अिछ।\" \n  \nअिततक गहराई म/g3आू डूबल िरि/g32ू  के कान म/g3आू अचानक से रोहन के उ /g3ू4वर  गूंजय लागल छल, आ हुनकर \nत/g288/g4ू6ा तखन टूटल जब हुनका कान म/g3आू रि/g252ता के नाम गूंजल जे रि/g252ता के किमशिनंग आ बैज ओफ़ ओनर \nके लेल बजाबय लेल पुकारल गेल छल । िरि/g32ू  के आंिख सं मोती जेका नोर टपकय लागल छल, िकयेिक \nआई हुनकर बेटी एकटा आम/g368 अफ़सर का एकटा कुशल /g2णूलाि/g3ू4टक  सज/g361न  जे बिन गेल छिलह। \n  \n-(/g262णव  झा, रा/g3ू3/g3णणीय  परी/g252ा बोड/g361, नई िद/g2ण8ली ) \n  \n  \nऐ रचनापर अपन म◌ंतूg301य \n ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nडॉ. कैलाश कुमार िमूg2ं7  \nमैिथली जोग गीत मे ूg2थ2ेम आ तंूg2ंं केर ूg2थ2भाव   \n  \n  \nडॉ. सिवता झा खान हालिहं मे ओ एक िज/g253ासा केने छली:  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \n“मैिथल िव/g258 -दृि/g416 मे इरोिटका वा कामुकता मु/g2आ1यधारा मे अिछ की सबवज़/g361न (सबवरज़न माने /g3ू4थािपत \nमु/g2ण8य , स/g254ा आ शि/g2आूत के िखलाफ ) के /g264प मे”। \nहमर जे अपन शोधक अनुभव अिछ तािह के आधार पर किह सकैत छी जे अगर मु/g2आ1यधारा के अथ/g361 लोक \nअथवा जन समुदाय अिछ त कामुकता मु/g2आ1यधारा के चीज़ िथक आ ई िमिथला मे भारतक बहुत आन ठामक \nपरंपरा जक/g364 अदॱ सं िव/g324मान रहल अिछ , मा/g288य रहल अिछ। खास क िववाह के समय आ ओकर बादक \nिबध /g3ू1यवहार मे गीत आ आन मा/g28आयम सं कामुकता के /g262दश/g361न होइत अिछ तकर जतेक वण/g361न करी से थोड़। \nशायद िबध बेभारक मा/g28आयम सं बर आ किनया के काम के /g262ित पिरप/g2आूव आ एक दोसरक समीप लेबाक ई \nउ/g254म /g262ि/g38णया छैक।  \nउदाहरण के लेल लाबा छीट’ काल लाबा जे छैक ओकरा अगर मनोवै/g253ािनक िव/g3ू2लेषण करब त किनया \nअथवा बर के मन मे उठैत रंग-िवरंगक /g262ेम , अिभसार केर तरंग छैक। काम इ/g2आ4छा के भावक /g262तीक छैक। \nऊपर सं गीतक श/g2ण2द  जािह मे मिहला सब बर आ किनया के िझझक वर के माता आ किनया के \nिपता; वरक दाई आ किनया के िपतामह, वरक मामी आ किनया केर माम आिद स/g2ण4ब/g288ध केर संग जोिड \nओकरा आरो रमनगर आ दुनू लेल इजी गोइिनंग अथवा सहज बना दैत छैक। \nएक उदाहरण देखू: \nबाबू लाब ा िछ िडया उ  िधया ब ीिछ-ब ी िछ  ख ाउ  \nबरक बाबी क िनय ाक बा ब ा  स ंग े सु ताउ  \nबाबू लाब ा िछ िडया उ  िधया ब ीिछ-ब ी िछ  ख ाउ  \nबरक माय कि न याक बाबू स ं ग े सुत ाउ  \nबाबू लाब ा िछ िडया उ  िधया ब ीिछ-ब ी िछ  ख ाउ  \nबरक बिहनी क िनय ा क भैय ा  संगे सु त ा उ  \nदुन ू घर ग ुजर चलाउ .. ..... .  \nबाबू लाब ा िछ िडया उ  िधया ब ीिछ-ब ी िछ  ख ाउ  \nओना त ऊपर विण/g361त गीत सहज लगैत छैक। मुदा अपन गायकी आ लोकक समप/g361ण , िबधक उ/g31णे/g3ू2य आ \nलाबा िछिडयाएब केर ि/g38णया आ लड़की सब /g325ारे ओकरा लेल छीना-झपटी सब नव बर आ किनया के \nअिभसार हेतु सहज क दैत छैक। धोखेनाई केर बात समा/g2णूत भ जैत छैक। अिह पूरा गीत मे बरक \nदाई, माय, आ बिहन सब आ किनया केर िपतामह, िपता, आ भाई सब पा/g255 भ जैत छैक जकरा बीच \nपिरहास केर स/g2ण4ब/g288ध उिचत आ समाज स/g2ण4मत मानल जैत छैक।  \nअिहना एक िवध पिटया समेटब आ ओछाएब के होइत छैक। अहु िबध केर उ/g31णे/g3ू2य बर आ किनया के \nअिभसार आ रित-रभस लेल तैयार करब, स/g2ण4ब/g288ध के /g262गाढ आ सहज करब िथक। एक छोट सन गीत \nदेखब त एकरो अथ/g361 बुझबा मे कोनो भ/g364गट निह हैत। गीत देखू: \nसब रंग प ि टया समटू स ोहबे \nदुलहा सं ओछ ब ाउ ह े   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \nपिट य ा  ओछयब ा म े  क समस क रता \nमारब च ाट घुमाय ह े  \nट े ढ़-त ूढ  जुिन प ि टया ओ छ ाएब  \nउg265िस रहती सुकुमािर हे \nहँसी -ख़ुशी प ि टय ा ओछाएब  \nहँसत ी  िसया सुकुम ािर ह े ..  \nकतेक आनंद, उ/g2ण8लास , रंग आ वैिव/g28आय सं भरल ई छोट सनक गीत छैक ! नाम लेल पिटया छैक मुदा छैक \nबहुरंगी। सखी सब गीतक मादे किनया के केिल-कीड़ा केर /g262ैि/g2आूटकल /g253ान देमक य/g2आण क रहिल छिथ। बर \nके कोना सोिसअलाइज करी से युि/g2आूत बता रहिल छिथन। पिटया ओछायबक हेतु बर के कहिथन से बता \nरहल छिथन। अगर /g255ुिट होइत छिन त /g262ेमक चाट मरबा लेल उकसबैत छिथन। /g262ेमक चाट दुनू मे साि/g2ण4पय \n/g3ू4थािपत करबा मे सहायक हेतिन तखन ने बात आगा बढ़तिन ? /g264सब -बॱसब केर कला केर /g253ान द रहल \nछिथन हँसब-बाजब के गुण बता रहल छिथन। सब सं पैघ बात ई जे कोनो बात छुपल निह, चोरैल निह। \nसब ि/g3ू4/g255गन – दाई, माय, िपितयाइन, भौजी, जेठ बिहन सबहक सम/g252 आ सबहक अनुमित सं। एक बात \nइहो, सब सखी सब ओिह पर िपहकारी मारैत /g262हसन के आरो अनुरंजक बनबैत रहैत छिथ। एकर \n/g3ू4प/g416ीकरण िनि/g2ण4लिखत गीत मे अिछ : \nसबरंग  पिट य ा  समटू हे स ोह ब े \nदुलहा द े ता ओछ ाय \nट े ढ़-ट ूढ  जॲ पिट य ा  ओछ ा ओ ता  \nउg26।िस रहब सुकुमािर हे \nहे कसा र मसरने पिट य ा  ओ छ ोत ा \nमारबिन च ाट घ ु माए हे  \nहँसी -खुशी सं पिटया ओ छोत ा  \nत ख न ह ंस िथ सुक ुमािर हे  \nआब गीतक एक-एक श/g2ण2द के देखब त लागत जे समाज कतेक उदार भाव सं इरोिटका के /g3ू4वीकृित द रहल \nअिछ। लेिकन एिह इरोिटका मे यौनाचार अथवा यौन िवकृित के स/g2ण4बाद अथवा /g262तीक निह छैक। मय/g365िदत \nइरोिटका जकरा लोकक भाषा मे हँसब-ठेठायेब सेहो किह सकैत छी। एहेन इरोिटका जे /g25आृंगार , श/g2ण2द \n/g3ू1यंजना, भाव, िवध-बेभार, आ सं/g3ू4कार सं सुसि/g2आ6जत अिछ। जकरा मय/g365िदत /g3ू4व/g264प मे समाज मा/g288यता /g262दान \nकरैत छैक। \nिमिथला मे िववाह के संग एक ि/g38णया जोगक होइत छैक। जोग के /g2णूयूिर/g3ू4ट सब योग किह सकैत छिथ। \nदुनू के अथ/g361 एक भेल – जुड़ब अथवा जोड़ब। बर के किनया सं आ किनया पिरबार के बरक पिरवार सं। \nलेिकन मु/g2आ1य /g265प सं बर -किनया के जुडब – मानिशक, शारीिरक आ सामािजक /g3ू4तर के संग -संग \nमनोवै/g253ािनक /g3ू4तर पर सेहो मह/g284/g284व रखैत छैक। जोग मे बर आ किनया के गीत सं, िबध-बेभार सं, आ \nत/g364ि/g255क ि/g38णया सं सेहो जोड़क परंपरा रहल छैक। त/g364ि/g255क ि/g38ण या मे पिरहास आ गीतक चासनी लागल रहैत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \nछैक। नैना जोिगन के िबध मे मानल जैत छैक जे बंगाल, अथवा िहमालय अथवा काम/g2आ1या सं एक ह/g363कल \nयोिगन अबैत छैक। गीत मे कखनो काल गीतगाइन सब अपना आप के ितरहुत के एक नंबर के फेरल \nजोिगन /g262मािणत करैत छिथ। जोगक एक उ/g31णे/g3ू2य बरक /g28आयान अप न माय-बिहन सं अिधक किनया िदस \nआकिष/g361त करब सेहो छैक। जोग मे गीत गेबाक शैली पूरा तं/g255मय भ जैत छैक। कखनो काल क \nधरती, अकास, समु/g4ू6 ,पहार सब चीज़ के बा/g288हब आ अिधन करब के चच/g361 होइत छैक। जोग /g325ारे असंभव \nकाज के संभव करक बात होइएत छैक। िन/g3ूणिलिखत जोग गीत के देखू: \nमाइ हे सात  बि हन हम जोिग न नैन हु िथक ी  ज े ठ  ब ि हन  \nमाइ हे ितनकहूँ सं जोग िसखल ितन भुवन जोग हउgड6डकल  \nमाइ हे समुउg।घ6हु बाउg288ह बउg288हाओल तउgड7ड हम जोिगन कहाओल  \nमाइ हे तरहथ दही जनमयलहूँ तउgड7ड हम जोिगन कहाओल  \nमाइ हे सुखाएल गाछ पउg288हगेलहु तउgड7ड हम जोिगन कहाओल  \nमाइ हे बउgड6।िझक कोिख पलटलहूँ तउgड7ड हम जोिगन कहाओल  \nमाइ हे भनिह िवउgड2।ापित गाओल जोिगिनक अंत न पाओल .. . .  \nएिह जोग गीत मे जोिगन अपन कला अथवा तं/g255क /g253ानक मिहमा मंिडत क रहल छैक। एकरा जखन \n/g3ू4/g255ीगन सब गबैत छिथ त लागत जे अथव/g361वेद वेद केर म/g288/g255 के क/g2ण8लोल भ रहल अिछ। तं/g255 सं केहनो \nअसंभव काज भ सकैत अिछ; धरती,अकास आ पाताल के ह/g363कल जा सकैत अिछ , समु/g4ू6के बाि/g288ह सकैत \nछी, तरह/g284थी मे दही जमा सकैत छी, सुखैल ठुठ गाछ मे /g262ाण आिन ओकरा हिरयर कचोर क सकैत \nछी, के/g42णो ब/g363िझन के कोिख मे संतान डािल सकैत छी। आ ई सब क सकैत छी तािह त हमर सबहक नाम \nजोिगन अिछ। िव/g324ापित कहैत छिथ , “एिह जोिगन सब के अंत िकयोक निह पािब सकैत अिछ!” \nआई काि/g334 लड़की सब र/g3आ3प पर उतरैत छिथ , िबलाई के चािल चलैत छिथ अथ/g365त कैट वािकंगकरैत छिथ। \nलटका मटका झारैत छिथ। शरीर आ व/g3ू4/g255 के कमोतेजक सौ/g288दय/g361 सं दश/g361क के अपना िदस आकिष/g361त करैत \nछिथ। करक चाही। एिह मे कोनो हज/g361 निह। ठीके त कहल जैत छैक , “ सोच बदलबाक ज/g264रत \nछैक, व/g3ू4/g255 निह ”। जोग गीत मे एहने भाव बि/g2ण8क अहू सं रमनगर , आ कामो/g254ेजक भाव नव /g3ू1यािहत किनया \n/g325ारा /g262दिश/g361त होइत छैक। /g3ू4/g255ीगन सब गीत गबैत छिथ किनया कमर मटकबैत , नव व/g3ू4/g255 सं झापल अपन \nदेहक उभार के देखबैत, आभुषण सं पैर के छम-छम करैत, चूड़ी आ कंगना के खनखन करैत चलैत छिथ \nआ पाहून के अपना िदस मोिहत करैत रहैत छिथ। पाहून के /g28आयान किनया छोिड ककरो लग निह जाइन \nतािह हेतु किनया के माय िपितयाइन त/g364ि/g255क ि/g38णया क देने छिथन। पाहून के नोन पिढ खुआ देल गेल \nछिन,हुनकर पाग के ताग िनकािल ओकरा त/g364ि/g255क ि/g38णया /g325ारा ख/g288ती के तर मे गािर देल गेल छिन। आब ओ \nपूरा किनया के अिधन छिथ। किन एक एहेन जोग गीत जे एिह तरहक बात कहैत अिछ के देखैत छी: \nजो ग  जित न  हम  जानल पह च ानल  \nगुन गर कैल जमाय अि धनक  र ा खब  \nउg26।नुिक -झ ुन ुि क िधया च लतीह’  पह ु देख त ाह’  \nपागक फउgड7घच उघािर उgड6घदय बीच राखल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \nजखन ि धय ा म ो र ी  च लतीह’ पह ु त कताह’  \nनागिर कैल जमा य  अिध न क  रा खल  \nहमर जोग न ा ग र’ गुण आ गर’ \nसात खउg28डड नव दीप जोग अवतारल  \nभनिह िवउgड2।ापित गाओल फल पा ओ ल \nगुन गर कैल जमाय अि धन क राखब.. ..  \nबाह रे /g262ेम। तं/g255 सँ बा/g288हल िसनेहक डोरी। गीत मे एक सँग कमनीयता, सौ/g288दय/g361, दैिहक सौ/g41आव , आ \n/g3ू4/g255ीगनक अिधकार पु/g264ख पर देखार भ रहल अिछ। िधया के चलब , िधया के देखब, पहु के \nताकब, जोिगन के अिधकार सब एक संगे /g262बल बेग सँ /g262मािणत होइत।  \nएक जोगक गीत मे त जोिगन ताल ठोिक कहैत छिथ जे \"आब अतेक ि/g38णया आ तं/g255 सँ पहुँ के ब/g363िध देने \nिछयै/g288ह जे ओ कतहु जािथ , अंततः घुिर िफर क हमरे लग एता। जेता कत? \nमाइ हे हमरहु जँ पह ुँ तेजता ह फल ब ुझताह \nमाइ हे बािउg288ह  द ेब िन ब ि न सार  अध ीन भ य रहता ह  \nमाइ हे चान सुउg26।ज जकउgड6ड उगताह उिग झपताह  \nमाइ हे न ैन न ैन जो ड़ल ि स न े ह फ लक नि ह  छोड़त ा ह   \nमाइ हे नाव डोरी जकउgड6ड घुमताह घुिम अओताह  \nमाइ हे म करी  देबिन ऐंिठ  द ेहिर ध ेने रहता ह   \nमाइ हे भनिह िवउgड2।ापित गाओल फल पाओल   \nमाइ हे ग ौ री के बढ़ नु अ िहब ात सु उg288दर बर पाओल।।  \nकहक ता/g284पय/g361 भेल जे गीत जे गािब रहिल छिथ ितनका अपना तं/g255 पर गुमान छिन। जेना सु/g264ज -चना आँिख \nिमचौनी करैत रहैत अिछ; तिहना नायक आ नाियका के नैन सँ नैन िमल गेल छिन आ ओकरा तं/g255क म/g288/g255 \nसँ बाि/g288ह देल गेल छैक। ककर मजाल जे ओिह डोरी के तोिड़ सकै? बर त किनया स/g315े नावक डोरी \nजक/g363 जुड़ल छिथ , कतहु जािथ अंततः वापस आबहे पड़तिन। आरो बहुत उपमा छैक जकरा बुझनाई कुनो \nमुि/g3ू2कल निह।  \n  \nअतेक तं/g255 केर बात होइत अिछ। िकछु एहनो लोकक तं/g255 पर काज होबाक चाही। बात बहुत िकछु \nअिछ। एखन एतबे।।। \n  \nऐ\n रचनापर अपन मंतूg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \n३. प/g324   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \n३.१. आशीष अनिच/g288हार  -  ३ टा गजल  \n३.२.जगदीश च/g288/g4ू6 ठाकुर ‘अिनल’- /g262ेम  चालीसा \n३.३.१.राजीव रंजन झा- १. फगुआ (मुूg270तक ) २. गजल आ ३. जोगीरा \n३.४.१.ओम ूg2थ2काश - गजल २.सूg284यनारायण  झा- मोनक गीत  \n  \nआशीष अनिचूg288हार  \n३ टा गजल  \n  \n1 \nिकयो चूिस गेलै बहुत \nिकयो हूिस गेलै बहुत \n \n  \nकनी बातपर जािन कऽ \nिकयो /g265िस  गेलै बहुत \n \n  \nछलै मूँह बड़ सान के \nिकयो दूिस गेलै बहुत \n \n  \nरहै भूर किनय/g3आू मुदा \nिकयो घूिस गेलै बहुत \n \n  \nअह/g363 सन िक हमरे सनक \nसे महसूिस गेलै बहुत \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \n \n  \nसभ प/g363ितमे 122-122-12 मा/g255ा/g38णम  अिछ \nदोसर शेरक पिहल प/g363ितक  अंितम लघु सं/g3ू4कृतानुसार  दीघ/g361 मानल गेल अिछ \nअंितम शेरक दोसर प/g363ितमे एकटा दीघ/g361क/g243 लघु मानल गेल अिछ \n \n  \n2 \nहरजाइ छलै ओ \nक/g3ू4साइ  छलै ओ \n \n  \nघाटा छिथ अपने \nभरपाइ छलै ओ \n \n  \nभोरक भूखल लग \nलटुआइ छलै ओ \n \n  \nल/g35ूय  जकर बहकल \nअगुताइ छलै ओ \n \n  \nदेिख कऽ अनचो/g312े \nपछताइ छलै ओ \n \n  \nअनिच/g288हारेपर  \nिनतराइ छलै ओ \n \n  \nसभ प/g363ितमे 22-22-2 मा/g255ा/g38णम  अिछ \nदू टा अलग-अलग लघुक/g243 दीघ/g361 मानबाक छूट लेल गेल अिछ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \n \n  \n3 \nह/g2ण4मर  हक केर बात के करतै \nआ गुड लक केर बात के करतै \n \n  \nभागल जे छीिन छािन मोनक नेह \nओहन ठक केर बात के करतै \n \n  \nचालू छै आन जान बहुते तँइ \nउपजल शक केर बात के करतै \n \n  \nहीरा मोतीक भीड़मे ओकर \nनाकक छक केर बात के करतै \n \n  \nजागल सूतल अहॴ िछयै सरकार \nटूटल भक केर बात के करतै \n \n  \nसभ प/g363ितमे 22-2212-1222 \nदोसर आ प/g363चम  शेरक पिहल प/g363ितक  अंितम लघु िनयम शैिथ/g2ण8य  बूझल जाए \n  \nऐ रचनापर अपन मंतूg301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nजगदीश चूg288ूg40थ ठाकुर  ‘अिनल’ \n                                 ूg2थ2ेम - चालीसा \nसभ /g2आूयो दुिनयामे अपन , कतहु िकयो निह आन \nइएह सोिच सिदखन करी, हम सबहक स/g2ण4मान |  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \n         ई दुिनया भगवानक दुिनया \n         सु/g264ज तरेगन चानक दुिनया \n  \n         न’व दृि/g416 नव युगकेर दुिनया \n         श/g364त सुखी सतयुगकेर दुिनया \n  \n         वन पव/g361त खग िस/g288धु सरोवर  \n         ई दुिनया सु/g288दर -सु/g288दर  \n        \n                    िभ/g382 मुदा सभ दृ/g3ू2य मनोहर  \n         स’भ देश सु/g288दर -सु/g288दर  \n        \n                    पोखिर गाछी बाध रमनगर \n         स’भ गाम सु/g288दर -सु/g288दर  \n         \n                     सुनू पराती. लगनी. सोहर \n         सभ लोक सु/g288दर -सु/g288दर  \n         \n                      /g262ेम /g252मा /g25आ/g32ूा आ आदर  \n         सभक सोच सु/g288दर -सु/g288दर  \n         \n                      कमल फूल सन िनम/g361ल शीतल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \n         सभक बोल सु/g288दर -सु/g288दर  \n         \n         जाित आतमा धम/g361 िद/g3ू1यता   \n         सभक दृि/g416 सु/g288दर -सु/g288दर  \n         \n         तन-मन-धन सभ स/g284यक पथपर  \n         सभक सृि/g416 सु/g288दर -सु/g288दर  \n         \n         चलय अहिन/g361श शाि/g288तक पूजा \n         सभक कृ/g284य सु/g288दर -सु/g288दर  \n        \n         राग भैरवी ताल भैरवी \n         सभक नृ/g284य सु/g288दर -सु/g288दर  \n        \n         ह’म आतमा िद/g3ू1य आतमा \n         /g2आ6योित िव/g288दु चैत/g288य आतमा \n         \n         /g253ान /g262ेम सुख शाि/g288त /g265प हम  \n         पिव/g255ता आनंद शि/g2आूत हम  \n         \n         सहनशीलता अ/g3ू4/g255 हमर अिछ  \n         देह हमर ई व/g3ू4/g255 हमर अिछ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \n         \n         परम धाम केर बासी छी हम \n         अजर अमर अिवनाशी छी हम \n         \n         सभले’ शुभ भावना िनरंतर \n         हमर सोच सु/g288दर -सु/g288दर  \n         \n         सदा स/g284य सु/g288दर क/g2ण8याणी \n         हमर बोल सु/g288दर -सु/g288दर  \n         \n         सबहक िहतमे सिदखन त/g284पर  \n         ह/g2ण4मर तन सु/g288दर -सु/g288दर  \n         \n         काम /g38णोध मद लोभक बाहर  \n         ह/g2ण4मर मन सु/g288दर -सु/g288दर  \n         \n         सबहक छी हम,सभ छिथ ह/g2ण4मर  \n         हमर दृि/g416 सु/g288दर -सु/g288दर  \n        \n         हिरयर नमहर और लिलतगर \n         हमर सृि/g416 सु/g288दर -सु/g288दर  \n          िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \n         धरती आ आकाश रमनगर \n         सभक भा/g2आ2य सु/g288दर -सु/g288दर  \n        \n         हम आनंिदत सृजनक पथपर \n         हमर भा/g2आ2य सु/g288दर -सु/g288दर  \n  \n         हमर िपता पित व/g288धु सखा ओ  \n         परम िपता परमातमा ओ \n         \n         /g2आ6योित िव/g288दु क/g264णासागर ओ  \n         सकल कला सभ गुण आगर ओ \n         \n         सिदखन हमरा संग रहै छिथ \n         स/g284य /g262ेम आनंद भरै छिथ  \n         \n         हम हुनके सभ काज करै छी \n         अपना मनपर राज करै छी \n         \n         सभले’ देखी सु/g288दर सपना \n         हम सभक/g3आू /g3ू4वीकार करै छी \n         \n         हम पूजै छी /g28आयानक /g262ितमा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \n         /g253ान और िव/g253ानक /g262ितमा \n         \n         अपन शि/g2आूतसं पिरचय भेल  \n         िवषय-वासना आ भय गेल \n        \n         दुखकेर सागर फािन गेलॱ हम \n         सभ संभव अिछ जािन गेलॱ हम \n         \n         श/g364ितक सीता तािक एलॱ हम  \n         घ’र घूिरक’ आिब गेलॱ हम \n         \n         लोभक लंका जरा-तराक’ \n         मन रावणक/g3आू डरा-हराक’ \n         \n         पहुंिच गेलॱ सुखधाम अपन हम \n         /g3ू4वयं पवनसुत , राम अपन हम \n         \n         हम भगवानक शि/g2आूत पबै छी \n         दुिनयामे सुख-शाि/g288त बँटै छी \n        \n         हुनके आशीव/g365द बँटै छी \n         आनंदक परसाद बँटै छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \n         \n         न’व दृि/g416 नव सृि/g416क जय हो \n         सुख-समृि/g32ू केर वृि/g416क जय हो \n         \n         अंध /g3ू4वाथ/g361सं मुि/g2आूतक जय हो \n         सं/g3ू4कृित केर भि/g2आूतक जय हो \n        \n         पिव/g255ता केर जय हो जय हो \n         मानवता केर जय हो जय हो | \nऐ रचनापर अपन मंतूg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nराजीव रंजन झा- १. फगुआ (मुूg270तक ) २. गजल आ ३. जोगीरा \n१.फगुआ (मुूg270तक ) \n> \n> फगुआ केर एिह पावन अवसर \n> आबू भाल गुलाल मली \n> \n> आबू /g262ेमक  एिह अवसर पर \n> रंग एक दोसरक गाल मली \n> \n> आबू सभ केओ िमिलजुिल क/g243 \n> बढा ली िनज िहय केर धड़कन \n> \n> आबू सभ केओ सजा ली अ/g2णूप न \n> सात रंग सँ उर उपवन \n> \n> आबू एिह बासंती /g252ण  मे \n> बढा ली िकछु मन केर िसहरन \n>  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \n> आबू गरा िमली सभ िमिलजुिल \n> िबसिर /g325ेष  जौँ राखल मन \n> \n> बरसय खुशी अपार अह/g363 पर \n> फूलय िन/g254िह  हष/g361 सुमन \n> \n> सातो रंगक सपना अह/g363 केर \n> हुअ' सजीव /g262ितपल  /g262ित/g252 ण \n \n>               २. गजल \n \n> ककरो होअ सरकार यौ \n> हमरा कोन दरकार यौ \n> \n> भोटक भीख देल जकरा \n> भेलय वैह िच/g288हार   यौ \n> \n> करतै िकएक िचंता हमर \n> एकरो इएह बेपार यौ \n> \n> ठकलक बेर बेर हमरा \n> धूनै छी हम कपार यौ \n> \n> क/g3आ3चा जैह खरचत तकर \n> करबै भाइ जयकार यौ \n> \n> सभटा गढल एक स/g363च  मे \n> सभटा ए/g312िह  भजार यौ \n> \n> लुटतै फेर वैह करोड़,  त/g243 \n> झीटय छी हम हजार यौ \n> \n> ककरो भोट देब करतै \n> नेता /g41ू/g416  आचार यौ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \n> \n> ककरो पर भरोसा करब \n> भेलै आइ बेकार यौ \n> \n> सबहक पार पायब अह/g363  \n> नेताजीक निह पार यौ \n> \n> िगरिगट सन बदलताह ई \n> झु/g32आा केर सरदार यौ \n> \n> बाबू कहिथ एक बेर ओ \n> किरयौ फेर सतकार यौ \n> \n> प/g363चो बरख दश/g361न  कह/g363 \n> देतय फेर ई यार यौ \n> \n> फेरो इएह करबे करत \n> एहने भाइ आचार यौ \n> \n> हमहूँ आइए ठनलहुँ अिछ \n> टनबै स/g254िर  हजार यौ \n> \n> ची/g288हू अ/g2णूपन  /g262ितिनिध  के \n> घे/g265  बीच बाजार यौ \n> \n> अ/g2णूपन  यैह अिधकार छै \n> बैसू आब तैयार यौ \n> \n> चोिरक माल जॱ दैछ ओ \n> क/g264  निह आब िवचार यौ \n> \n> ओकर बात सुिनयौ कनी \n> किरयौ जैह  नेयार यौ \n>  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \n> देखू छोट जेकर उदर \n> मतक िदयौक आधार यौ \n> \n> रािजव अपन संधािन िलय \n> जनतं/g255क   हिथयार यौ \n> \n>            ३.जोगीरा \n> \n> फ/g3आूकू भै/g2ण5याक  हाथ टूिट गेल \n> सभा लुटायल खाट \n> दर-दर ठोकर खाइत अिछ प/g2णूपू \n> कु/g254/g3आ6 गेलय  फाट... \n> \n> जोगीरा सारारारा...जोगीरा सारारारा.. \n> \n> मुलायम कठोर भेल  \n> चलल चाइल िशवपाल \n> बापिह केर बाप िनकलल \n> नेताजीक  लाल \n> \n> जोगीरा सारारारा...जोगीरा सारारारा \n> \n> फ/g3आूकू भैया घर-घर ब/g363ट य \n> प/g288दरह - प/g288दरह  लाख \n> साह बताबय जुमला ओकरा \n> तइयो निह टूटल साख। \n> \n> जोगीरा सारारारा....जोगीरा सारारारा \n> \n> अिखलेश भैया सभा बजाबिथ \n> भाषण करि/g288ह  लुगाइ \n> बूढवा ब/g2आ4चा सबहक िड/g2ण4प ल \n> भ' गेलीह  भौजाइ \n>  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \n> जोगीरा सारारारा...जोगीरा सारारारा... \n> \n> मालामाल फ/g3आूकू भैया \n> ब/g363की सभ कंगाल \n> दीदी, बुआ, प/g2णूपू कानय \n> ख/g363सिथ  खुजलीवाल \n> \n> जोगीरा सारारारा...जोगीरा सारारारा \n-राजीव रंजन झा \n    ( ज/g288म  ितिथ: 12/01/1980)रर \n  /g3ण1ाम +पो: भीठ भगवानपुर \n  भाया: मधेपुर \n  िजला  : मधुबनी (िबहार) \nस/g2ण4/g262ित : उ/g2आ4च  वग/g368य  सहायक, भारतीय जीवन बीमा िनगम, सम/g3ू4तीपुर  शाखा, सम/g3ू4तीपुर , िबहार \nऐ रचनापर अपन मंतूg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n१.ओम ूg2थ2काश - गजल २.सूg284यनारायण  झा- मोनक  गीत \n१ \nओम ूg2थ2काश \nगजल \nगमक' लागलै बसंती हवा \nचहक' लागलै बसंती हवा \nकरेजाक टीस बढ़बै हमर \nचमक' लागलै बसंती हवा \nचलल झूिम म/g3ू4त  हाथी जक/g363 \nबहक' लागलै बसंती हवा \nअिगनबाण मारलक बीच िहय \nदहक' लागलै बसंती हवा \nिचड़ै गीत गाब' लागल मधुर \nठहक' लागलै बसंती हवा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n41 \n \nमा/g255ा/g38णम  (1-2-2, 1-2) दू बेर /g262/g284येक  प/g363ितमे।  \n२ \nसूg284यनारायण  झा \nमोनक गीत  \nतखनिह ओकर याद अबैत अिछ । \nमोनक तृ/g3ू3णा शा/g288त  होयत अिछ \nलोक वेद सभ नी/g288द  लैत अिछ \nपछबा पुरबा वायु चलैत अिछ \nहृदयक अ/g288दर  /g3ू4नेह  जगैत अिछ \nतखनिह ओकर याद अबैत अिछ  \nजखन ओकर नोर देखाइत अिछ  \nआगु पाछू िकछु ने सोहाइत अिछ  \nआँिखक भीतर समा जाइत अिछ  \nमरल मोन फेर जािग पड़ैत अिछ  \nतखनिह ओकर याद अबैत अिछ \nओकर काया हमर हीया, \nदुनू िमिल कए एक बनैत अिछ  \nआध पहर राितए मे िनस िदन \nमानस पटल हमर खुलैत अिछ  \nभए िव/g42आल  हीय नािच उठैत अिछ \nअपन तन मन लु/g2णूत  रहैत अिछ  \nतखनिह ओकर याद अबैत अिछ  \n/g3ू4व/g2ण6  लोक िवचरैत िवचरैत, \nमोहन मुरली बािज उठैत अिछ  \nतन कए सुिध रहय ने केखनो \nमोनक गीत गबाय लगैत अिछ \nसुधा पीिब मोन झुिम उठैत अिछ  \nतखनिह ओकर याद अबैत अिछ । \nऐ रचनापर अपन मंतूg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \n िवदेह  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२२  म  अंक  १५  माच/g6981 २०१७  (वष/g6981 १०  मास  १११  अंक  २२२ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n42 \n \n \nमैिथली सािह/g284य आ/g288दोलन  \n (c)2004-17. सव/g365िधकार लेखकाधीन आ जतऽ  लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- /g262थममैिथली पाि/g252क ई -पि/g255का ISSN 2229-547X VIDEHA \nस/g2ण4पादक : गजे/g288/g4ू6 ठाकुर। सह -स/g2ण4पादक : उमेश मंडल। सहायक स/g2ण4पादक : राम िव लास साहु, न/g288द िवलास \nराय, स/g288दीप कुमार साफी आ मु/g382ाजी (मनोज कुमार कण/g361)। स/g2ण4पादक - नाटक-रंगमंच-चलिच/g255 - बेचन ठाकुर। \nस/g2ण4पाद क- सूचना-स/g2ण4पक/g361-समाद- पूनम मंडल। स/g2ण4पादक - अनुवाद िवभाग- िवनीत उ/g284पल।  \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ/g262कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण/g361 उ/g254रदािय/g284व लेखक गणक म/g28आय \nछि/g288ह ) ggajendra@videha.com क/g243 मेल अटैचमे/g283टक /g265पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉम/g3आ1टमे पठा \nसकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संि/g252/g2णूत पिरचयआ अपन /g3ू4कैन कएल गेल फोटो पठेता, से आशा \nकरै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल /g262काशनक हेतु िवदेह (पाि/g252क ) ई \nपि/g255काक/g243 देल जा रहलअिछ।  \nएतऽ /g262कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं/g3ण1हक/g254/g365 लोकिनक लगमे रहति/g288ह , मा/g255 एकर /g262थम \n/g262काशनक / ि/g262ंट -वेब आक/g365इवक / आक/g365इवक अनुवादक आ आक/g365इवक ई -/g262काशन / ि/g262ंट -/g262काशनक अिधकार ऐ \nई-पि/g255काक/g243 छै।  ऐ ई पि/g255काक/g243 /g25आीमित ल/g35ूमीठाकुर /g325ारा मासक ०१ आ १५ ितिथक/g243 ई /g262कािशत कएल  \nजाइत अिछ। \n(c) 2004-17 सव/g365िधकार सुरि/g252त। िवदेहमे /g262कािशत सभटा रचना आ आक/g365इवक सव/g365िधकार रचनाकार आ \nसं/g3ण1हक/g254/g365 लगमे छि/g288ह। रचनाक  अनुवाद आ पुनः /g262काशन िकंवा आक/g365इवक उपयोगक अिधकार िकनबाक \nहेतु ggajendra@videha.co.in पर संपक/g361 क/g265। ऐ साइटक/g243 /g262ीित झा ठाकुर , मधूिलका चौधरी आ रि/g3ू2म \nि/g262या /g325ारा िडजाइन कएल गेल।  \n५ जुलाई २००४ क/g243http://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृ/g254सँ /g262ार/g2ण4भ इंटरनेटपर मैिथलीक /g262थम उपि/g3ू4थितक या/g255ा “’िवदेह’- /g262थम \nमैिथली पाि/g252क ई पि/g255का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई /g262कािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृ/g254 'िवदेह' ई-पि/g255काक /g262व/g2आूताक संग मैिथली भाषाक जालवृ/g254क \nए/g3ण1ीगेटरक /g265पमे /g262यु/g2आूत भऽ रहल अिछ। िवदेह ई -पि/g255का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसिउgड2घरउgडघ।तु   ","size_mb":0.43,"has_text":true},"Videha 223.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 223.pdf","name":"Videha 223.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २२३ म अंक ०१ अ/g262ैल  २०१७ (वष/g361 १० मास ११२ अंक २२३)\n \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. ग/g324  \n२.१.जगदीश /g262साद म/g283 ड लक चािरटा लघु कथा \n२.२.राजदेव म/g283 ड लक दूटा बीहैन कथा \n२.३. डॉ. कैलाश कुमार िम/g257 - लोक वेद आ /g30उयवहारक पाबिन मधु/g257ावण - मानव शा/g304/g255ीय िववेचन  \n२.४.ओम /g262काश - िवहिन कथा- िवछोहक नोर  \n  \n३. प/g324  \n३.१. आशीष अनिच/g288हार  -  किवता/ /g26ंबाइ  \n३.२.जगदीश च/g2णण/g40आ ठाकुर ‘अिनल’- २ टा गजल  \n३.३.राजीव रंजन झा- ३टा गजल  \n३.४.गुफरान जीलानी- झमटबा गाछ  \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/g255कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच/g3आ3क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आक/g36थइव  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \nJoin official Videha facebook group. \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृ/g254क िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत/g3आ1मान मैिथली सािह/g2ण4य \" िवषयक िवशेष/g3आ4क  िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \n/g257ी िदनेश यादव जी रहता। \nअइ िवशेष/g3आ4कमे नेपालक वत/g3आ1मान  मैिथली सािह/g2ण4य  केर मू/g2धणय/g3आ4कन  रहत। अइ िवशेष/g3आ4क  लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समी/g252ा-समालोचना आिद /g2आ2/g304तािवत  अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा /g2आ2यास  रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेष/g3आ4क  आिब जाए। उ/g2ध4मेद  अिछ िवदेहक ई /g2आ2यास  दूनू \nपायापर एकटा पूल ज/g2आ5र  बनाएत। \n \nिवदेह /g325ारा संचािलत \"आमंि/g255त  रचनापर आमंि/g255त  आलोचकक िट/g2ध0पणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि/g255त  कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम/g3आ1तापर  िट/g2ध0पणी करबा लेल कैलाश कुमार िम/g257जीक/g243 आमंि/g255त  कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक/g243 औपचािरक सूचना जि/g2धणदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई /g2आ2कािशत  कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िट/g2ध0पणीकत/g3आ5 मधुक/g3आ4त  झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेष/g3आ4क  तीन सािह/g2ण4यकारपर  /g2आ2कािशत  केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेष/g3आ4क  जीिवत सािह/g2ण4यकारक  उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \nबेसी सालक सािह/g2ण4यकार  रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािह/g2ण4यकार  मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ /g3णधममे अरिव/g2णणद  ठाकुर ओ जगदीश चं/g40आ  ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेष/g3आ4क  िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेष/g3आ4क  िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव म/g3आ3गल  गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग/g3आ1त  िवदेहक िकछु अिगला िवशेष/g3आ4क  परमे/g25णर  कापिड़, वीरे/g2णण/g40आ  मि/g2धणलक  आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक /g2आ2यास  रहत जे ई िवशेष/g3आ4क  सभ २०१७ मे /g2आ2कािशत  हुअए मुदा ई \nरचनाक उपल/g2ध2धतापर  िनभ/g3आ1र  करत। मने रचनाक उपल/g2ध2धताक  िहसाबसँ समए ऊपर-िन/g274चा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आ/g3ध1ह  जे ओ अपन-अपन रचना ggajendra@videha.com पर पठा दी। \n  \nिवदेह स/g29ंमान  \nिवदेह समाना/g288तर सािह/g28ंय अकादेमी स/g29ंमान  \n१.िवदेह समाना/g288तर सािह/g28ंय अकादेमी फेलो पुर/g30ंकार २०१०-११   \n२०१० /g257ी गोिव/g2णणद झा (सम/g3ध1 योगदान लेल ) \n२०११ /g257ी रमान/g2णणद रेणु (सम/g3ध1  योगदान लेल) \n२.िवदेह समाना/g288तर सािह/g28ंय अकादेमी पुर/g30ंकार २०११-१२   \n२०११ मूल पुर/g304कार - /g257ी जगदीश /g2आ2साद म/g2ण3डल (गामक िजनग ◌ी, कथा सं/g3ध1ह ) \n२०११ बाल सािह/g2ण4य पुर/g304कार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा सं/g3ध1ह ) \n२०११ युवा पुर/g304कार - आन/g2णणद कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुर/g304कार - /g257ी रामलोचन ठाकुर - (प/g323ानदीक माझ ◌ी, ब/g3आ4/g272ला- मािनक बं/g324ोपा/g2ण7याय , उप/g2णणयास \nब/g3आ4/g272लासँ मैिथली अनुवाद ) \nिवदेह भाषा स/g29ंमान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g28ंय अकादेमी पुर/g30ंकारक /g26थपमे /g262िस/g320 ) \n1. िवदेह समाना/g288तर सािह/g284य अकादेमी फेलो पुर/g304कार  2012  \n2012  /g257ी राजन/g2णणदन लाल दास  (सम/g3ध1 योगदान लेल ) \n2. िवदेह भाषा स/g294मान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g284य अकादेमी पुर/g304कारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n२०१२  बाल सािह/g2ण4य पुर/g304कार  - /g257ी जगदीश /g2आ2साद म/g2ण3डल क/g243 “तरेगन ” बाल /g2आ2ेरक िवहिन कथा सं/g3ध1ह  \n२०१२  मूल पुर/g304कार  - /g257ी राजदेव म/g2ण3डलक/g243 \"अ/g29ंबरा \" (किवता सं/g3ध1ह ) लेल। \n2012  युवा पुर/g304कार - /g257ीमती /g27आयोित सुनीत चौधरीक  “अिच/g361स ” (किवता सं/g3ध1ह ) \n2013  अनुवाद पुर/g304कार - /g257ी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" (मराठी उप/g2णणयास /g257ी िव/g303णु सखाराम खा/g2ण3डेकर ) \nिवदेह भाषा स/g29ंमान २०१३-१४ (वैकि/g298पक सािह/g28ंय अकादेमी पुर/g30ंकारक /g26थपमे /g262िस/g320 ) \n२०१३  बाल सािह/g2ण4य पुर/g304कार  – /g257ीमती /g27आयोित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनब/g2णणध सं/g3ध1ह ) लेल। \n२०१३  मूल पुर/g304कार  - /g257ी बेचन ठाकुरक/g243 \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक सं/g3ध1ह ) लेल। \n२०१३ युवा पुर/g304कार - /g257ी उमेश म/g2ण3डलक/g243 “िन/g302तुकी ” (किवता सं/g3ध1ह )लेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n२०१४ अनुवाद पुर/g304कार - /g257ी िवनीत उ/g2ण4पलक/g243 “मोहनदास ” (िह/g2णणदी उप/g2णणयास /g257ी उदय /g2आ2काश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स/g29ंमान  २०१४-२०१५  (समाना/g288तर सािह/g28ंय अकादेमी स/g29ंमान ) \n२०१४ मूल पुर/g304कार- /g257ी न/g2णणद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा सं/g3ध1ह ) \n२०१४ बाल पुर/g304कार - /g257ी जगदीश /g2आ2साद म/g2ण3डल (नै धारैए - बाल उप/g2णणयास ) \n२०१४ युवा पुर/g304कार - /g257ी आशीष अनिच/g2णणहार (अनिच/g288हार आखर - गजल सं/g3ध1ह ) \n२०१५ अनुवाद पुर/g304कार - /g257ी श/g2ध4भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उप/g2णणयासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ंय , मूित/g361कला , िश/g298प आ िच/g2थथकला /g2थ2े/g2थथमे िवदेह स/g29ंमान २०१२  \nअिभ नय- मु/g2ण1य अिभनय  , \nसु/g257ी िश  /g2धण पी कुमारी, उ/g411 - 17  िप ता /g257ी ल/g350 म ण झा \n/g257ी शोभा का/g2णण त  महतो, उ/g411 - 15  िप ता- /g257ी रामअवतार महतो, \nहा/g30ं य -अिभनय  \nसु/g257ी ि/g2आ2  यंका कुमारी, उ/g411 - 16, िप ता- /g257ी वै/g324नाथ साह  \n/g257ी दुग/g3आ5नंद ठाकुर , उ/g411 - 23, िप ता- /g304 व . भरत ठाकुर \nनृ/g28ं य  \nसु/g257ी सुलेखा कुमारी, उ/g411 - 16, िप ता- /g257ी हरेराम यादव  \n/g257ी अमीत रंजन , उ/g411 - 18, िप ता- नागे/g25णर कामत  \nिच /g2थथकला  \n/g257ी पनकलाल म/g2ण3डल , उमेर- ३५, िपता- /g304व . सु/g2णणदर म/g2ण3डल , गाम छजना \n/g257ी रमेश कुमार भारती, उ/g411 - 23, िप ता- /g257ी मोती म/g2ण3 ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \n/g257ी परमान/g2णण द  ठाकुर, उ/g411 - 30, िप ता- /g257ी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \n/g257ी बुलन राउत , उ/g411 - 45, िप ता- /g304 व . िच /g2धण टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \n/g257ी बहादुर राम , उ/g411 - 55, िप ता- /g304 व . सरजुग राम \nिश/g298पी -व/g30ंतुकला  \n/g257ी जगदीश मि/g2धणलक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूित/g361-मृि/g2थंका कला  \n/g257ी यदुनंदन पंिड  त, उ/g411 - 45, िप ता- अशफ/g3आण पंिड  त \nका/gं1ण -कला  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \n/g257ी झमेली मुिखया,िपता /g304व . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आ/g28ंमिनभ/g361र सं/g30ंकृित  \n/g257ी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता /g304व . /g257ी फणी दास , गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प/g2थथकािरता स/g29ंमान  \n-२०१२ /g257ी नवे/g2णणदु कुमार झा \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ंय , मूित/g361कला , िश/g298प आ िच/g2थथकला /g2थ2े/g2थथमे िवदेह स/g29ंमान २०१३    \nमु/g2ण1य अिभनय -  \n(1)  सु/g2थणी आशा कुमारी सुपु/g2थथी /g2थणी रामावतार यादव , उमेर- १८, पता- गाम+पो/g304 ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु/g2थथ मो . ईषा आलम, पता- गाम+पो/g304 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सु/g2थणी अपण/g36थ कुमारी  सुपु/g255ी /g257ी मनोज कुमार साहु, ज/g2णण म  ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि/g350 म  िन य/g3आ3, पो/g304 ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा/g30ं य –अिभनय- \n(1) /g2थणी /gं09/g332दवे पासवान उफ/g361 रामजानी पासवान  सुपु/g255 - /g304 व . ल/g350 मी पासवान, पता- गाम+पो/g304 ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस फ आलम सुपु/g2थथ मो . मु/g30ं ता क आलम, पता- गाम+पो/g304 ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ंय , मूित/g361कला , िश/g298प आ िच/g2थथकला /g2थ2े/g2थथमे िवदेह स/g29ंमान  (म/g36ंगिन खबास सम/g391 योगदान \nस/g29ंमान ) \nशा/g30ं /g2थथी य संगीत सह तानपुरा : \n/g2थणी रामवृ/g2थ2 िस ◌ ंह सुपु/g2थथ /g2थणी अिन  /g26थ/g320 िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो/g304 ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nम/g36ंगिन   खबास स/g29ं मा न: िमिथला लोक सं/g30ंकृित संर/g2थ2ण : \n/g2थणी राम लखन साहु पे. /g304 व . खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो/g304 ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ंय , मूित/g361कला , िश/g298प आ िच/g2थथकला /g2थ2े/g2थथमे िवदेह स/g29ंमान  (सम/g391 योगदान स/g29ंमान ): \nनृ/g28ं य  -  \n(1)  /g2थणी हिर   नारायण म/g283 ड ल सुपु/g255 - /g304 व . न/g2णण दी म/g2ण3 ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो/g304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n(2) सु/g2थणी संगीता कुमारी सुपु/g2थथी /g2थणी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+पो/g304 ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच /g2थथकला -  \n(1) जय /g262काश म/g283 ड ल सुपु/g255 - /g257ी कुशे/g25णर म/g2ण3 ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो/g304 ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) /g2थणी च/g288 दन कुमार म/g283 ड ल सुपु/g255 /g257ी भोला म/g2ण3 ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पो/g304 ट - बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) सं/g2आ2ित  , छा/g255 /g304 नातक अंित म वष/g3आ1, कला एवं िश /g2धण प  \nमहािव /g324ालय - पटना।    \nहिर मुिन य/g363 / हारमोिनयम  \n(1) /g2थणी महादेव साह सुपु/g2थथ रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाड/g3आ1- नं. ०९, पो/g304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) /g2थणी जागे/g2थ8र /g262साद राउत  सुपु/g255 /g304 व . राम/g304 व/g2आ5प राउत , उमेर ६०, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1) /g2थणी अनुप सदाय  सुपु/g255 /g304 व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पो/g304 ट - मनोहर प/g32आी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) /g2थणी क/g298 ल र राम  सुपु/g255 /g304 व . ख/g32आर राम , उमेर- ५०, गाम- लि/g350 म  िन य/g3आ3, पो/g304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1) वासुदेव राम  सुपु/g255 /g304 व . अनुप राम, गाम+पो/g304 ट - ि◌ नम/g3आ1ली, वाड/g3आ1 न . ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिश/g298पी -व/g30ंतुकला -  \n(1) /g2थणी बौकू मि/g298 ल  क सुपु/g255 दरबारी मि/g2धण ल  क, उमेर- ७०, गाम- लि/g350 म  िन य/g3आ3, पो/g304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) /g2थणी राम िव  लास धिर कार सुपु/g255 /g304 व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो/g304 ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूित/g361कला -मृित/g361कार कला -  \n(1) घूरन पंिड त सुपु/g2थथ - /g257ी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+पो/g304 ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) /g2थणी /g262भु पंिड  त सुपु/g2थथ  /g30ं व .   , पता- गाम+पो/g304 ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका/gं1ण -कला-  \n(1) /g2थणी जगदेव साहु सुपु/g255 शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम/g3आ1ली-पुरव/g3आ5स , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) /g2थणी योगे/g288 /gं06 ठाकुर सुपु/g2थथ /g30ं व . बु/g320ू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आ/g28ंमिनभ/g361र सं/g30ंकृित -    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \n(1) /g2थणी राम अवतार  राउत सुपु/g255 /g304 व . सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2) /g2थणी रौशन यादव  सुपु/g255 /g304 व . किप ले/g25णर यादव , उमेर- ३५, गाम+पो/g304 ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ/g33ंा /महराइ-  \n(1) मो. जीबछ  सुपु/g255 मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो/g304 ट - बड़हारा, भाया- \nअ/g2णण ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \n/g2थणी ब/g2णं चन म/g283 ड ल सुपु/g255  /g304 व . सीताराम म/g2ण3 ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2थणी रामदेव ठाकुर सुपु/g2थथ /g30ं व . जागे/g2थ8र ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (/g262भाती ) गौिन हार आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1) /g257ी सुकदेव साफी \nसुपु/g255 /g257ी   , \nपता- गाम इटहरी, पो/g304 ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/g3आ1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (/g262भाती ) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु/g255 /g304 व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो/g304 ट - बेलही, भाया- \nि◌ नम/g3आ1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले/g33ंु दास  सुपु/g255 /g304 व . सनक म/g2ण3 ड ल पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु/g255 अ/g2ध2 दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु/g255 ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक-  \n(1) /g2थणी जगत नारायण म/g283 ड ल सुपु/g255 /g304 व . खुशीलाल म/g2ण3 ड ल, उमेर- ४०, गाम+पो/g304 ट - ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) /g2थणी देव नारायण यादव  सुपु/g255 /g257ी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- बनरझुला, पो/g304 ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1) /g2थणीमती फुदनी देवी  प/g27धी /g257ी रामफल म/g2ण3 ड ल, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \n(2) सु/g2थणी  सुिव ता कुमारी सुपु/g255ी /g257ी गंगाराम म/g2ण3 ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पो/g304 ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1) /g2थणी सीताराम राम  सुपु/g255 /g304 व . जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि/g350 म  िन य/g3आ3, पो/g304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) /g2थणी ल/g3थ0 मी  राम सुपु/g255 /g304 व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nक/g363रनेट -  \n(1) /g2थणी च/g288 द र राम सुपु/g255 - /g304 व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि/g350 म  िन य/g3आ3, पो/g304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g304 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे/g288 जू वादक-  \n(1) /g2थणी राज कुमार महतो  सुपु/g255 /g304 व . ल/g350 मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम/g3आ1ली वाड/g3आ1 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2) /g2थणी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो/g304 ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  /g2थणी जीबछ यादव  सुपु/g255 /g304 व . /g2आ5पालाल यादव , उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो/g304 ट - बेलही, भाया- \nि◌ नम/g3आ1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  /g2थणी श/g29ं भु म/g283 ड ल सुपु/g255 /g304 व . लखन म/g2ण3 ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो/g304 ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/g3आ1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख /g30ं स कर- (िख /g30ं सा  कहैबला)-  \n(1) /g2थणी छुतह/g26थ यादव उफ/g361 राजकुमार , सुपु/g255 /g257ी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पो/g304 ट - मनोहर \nप/g32आी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2) बैजनाथ मुिख या उफ/g361 टहल मुिख  या- \n(2) सुपु/g255 /g304 व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो/g304 ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिमिथला िच /g2थथकला - \n(1) सु/g2थणी िम  िथ लेश कुमारी सुपु/g255ी /g257ी रामदेव /g2आ2साद म/g2ण3 ड ल ‘झा/g2आ5दार ’ पता- गाम- रसुआर, पो/g304 ट -–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g3आ1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2) /g2थणीमती वीणा देवी प/g2ण9ी /g2थणी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2) /g2थणी िक  शोरी दास सुपु/g255 /g304 व . नेबैत म/g2ण3 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/g304 ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g3आ1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \nतबला-  \n/g2थणी उपे/g288 /gं06  चौधरी सुपु/g255 /g304 व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2थणी देवनाथ यादव  सुपु/g255 /g304 व . सव/g3आ1जीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झ/g3आ3झप/g32आी, पो/g304 ट - पीपराही, भाया- \nलदिन य/g3आ3, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) /g257ी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1) /g2थणी कु/g288 दन कुमार कण/g361 सुपु/g255 /g257ी इ/g2णण /g40आ कुमार कण/g3आ1 पता- गाम- रेबाड़ी, पो/g304 ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) /g2थणी राम खेलावन राउत  सुपु/g255 /g304 व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \n/g2थणी रामच/g288 /gं06 /g262साद म/g283 ड ल सुपु/g255 /g257ी झोटन म/g2ण3 ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो/g304 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g3आ1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \n/g2थणी िव  भूित  झा सुपु/g255 /g304 व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g304 ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक  \n/g2थणी रिव  /g288 /gं06  यादव  सुपु/g255 सीताराम यादव , पता- गाम- तुलिस याही, पो/g304 ट - मनोहर प/g32आी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n/g2थणी िप  चकुन सदाय सुपु/g255 /g304 व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)  \n/g2थणी रामपित   म/g283 ड ल सुपु/g255 /g304 व . अजु/g3आ1न म/g2ण3 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/g304 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g3आ1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1) /g2थणी किप  ले/g2थ8र दास सुपु/g2थथ /g30ं व . सु/g382र दास , उमेर- ७०, गाम- लि/g350 म  िन य/g3आ3, पो/g304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) /g2थणी खखर सदाय  सुपु/g255 /g304 व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत  \n(1) /g2थणी रामिव  लास यादव  सुपु/g255 /g304 व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो/g304 ट - स/g3आ4िग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \n/g2थणी जोगे/g288 /gं06  राम  सुपु/g255 /g304 व . िब /g2धण टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2थणी राजे/g288 /gं06  राम  सुपु/g255 काले/g25णर राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा/g304 ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \n/g2थणी सैनी राम  सुपु/g255 /g304 व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2थणी जनक म/g283 ड ल सुपु/g255 /g304 व . उिच त म/g2ण3 ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो/g304 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g3आ1ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम य/g363 / /g391ुम बाजा   \n/g2थणी परमे/g2थ8र म/g283 ड ल सुपु/g255 /g304 व . िब हारी म/g2ण3 ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मय/g3आ3 बजबै छिथ  । \n/g2थणी जुगाय साफी  सुपु/g255 /g304 व . /g257ी /g257ीच/g2णण /g40आ  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक  \n/g2थणी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो/g304 ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/g3आ1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n/g2थणी योगे/g288 /gं06  राम सुपु/g255 /g304 व . िब /g2धण टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \n/g2थणी ज/g391नाथ चौधरी उफ/g361 िध  यानी दास  सुपु/g255 /g304 व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2थणी महे/g288 /gं06 पो/g319ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो/g304 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \n/g2थणी राम /g262साद राम सुपु/g2थथ /g30ं व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+पो/g304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेष/g36ंक :- \n१) हाइकू िवशेष/g36ंक १२ म अंक, १५ जून २००८  \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२) गजल िवशेष/g36ंक २१ म अंक,  १ नव/g29ंबर २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf         21.pdf \n३) िवहिन कथा िवशेष/g36ंक ६७ म अंक, १ अ/g2ण0टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह/g28ंय िवशेष/g36ंक ७० म अंक, १५ नव/g29ंबर २०१०   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष/g36ंक ७२ म अंक १५ िदस/g29ंबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष/g36ंक ७७म अंक ०१ माच/g361 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष/g36ंक िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अग/g30ंत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि/g2ण0त गजल िवशेष/g36ंक १२६ म अंक, १५ माच/g361 २०१३  \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी/g2थ2ा िवशेष/g36ं क १४२ म, अंक १५ नव/g29ंबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीक/g36ंत िम/g2थण मधुप िवशेष/g36ंक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव/g288द ठाकुर िवशेष/g36ंक १८९ म अंक १ नव/g29ंबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च/g288/gं06 ठाकुर अिनल िवशेष/g36ंक १९१ म अंक १ िदस/g29ंबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह स/g29ंमान िवशेषा  क- २००म अ क १५ अ/g262ैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४) मैिथली सी.डी./ अ/g298बम  गीत संगीत िवशेष/g36ंक - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंि/g2थथत  रचनापर आम ंि/g2थथत  आलोचकक िट/g290पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक प/g36ंच टा किवता आ ओइपर मधुका/g288त झाक िट/g290पणी  \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \nिवदेह ई-पि/g2थथकाक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक सव/g361/g2थणे/gं1ण  रचनाक एकटा समाना/g288तर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/g324 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/g324  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/g384य उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/   \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/ \nअपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगजे/g2णण/g40आ ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. ग/g324  \n२.१.जगदीश /g262साद म/g283 ड लक चािरटा लघु कथा \n२.२.राजदेव म/g283 ड लक दूटा बीहैन कथा \n२.३. डॉ. कैलाश कुमार िम/g257 - लोक वेद आ /g30उयवहारक पाबिन मधु/g257ावण - मानवशा/g304/g255ीय िववेचन  \n२.४.ओम /g262काश - िवहिन कथा- िवछोहक नोर   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \n  \nजगदीश /g262साद म/g283 ड लक चािरटा लघु कथा \n  \nबेटीक कुभेला \nनीनसँ सुतले रही मुदा भोर भऽ गेल छेलइ। िचड़ैयो सभ अपन हाजरी दऽ दऽ पेटक जोगारमे लिग \nगेल छल। िजनगी-ले तँ पिहने पेटे-पूजाक ओिरयान ने करए पड़ै छै, तँए िचड़ैयो सभ अपन पेट-पूजाक \nजोगारमे लािग गेल छल। ओना, अपने सेबेरे उठै छी मुदा काि/g2धण ह  देहक धौजैन तेने भेल जे राितमे सुतैकाल \nनीने अबै छल,मुदा जेना-जेना ओछाइनपर कर लगैत गेल तेना-तेना नीनक आगमन हुअ लगल। नीक जक/g3आ3 \nनीन कखन पड़लॱ से मन नइ अिछ िकए तँ घड़ी देख नीन नइ पड़ल रही। मुदा भोरमे करीब डेढ़ घ/g2णण टा \nबेसी नीन रहल से तँ घड़ीसँ थाह लिगये गेल। \nनीन टुिटते अँगनोमे आ पछुआर िदस–र/g304 तापर सेहो लोकक गलगुल सुिन पड़ल। ओछाइनेपर पड़ल-\nपड़ल अनुमान लगबए लगलॱ जे केतौ िकछु भेल अिछ। आरो कान पािथ सुनए लगलॱ जे कनी नीक जक/g3आ3 \nबुिझऐ। मुदा से भेल निह, दुिखया क/g312ाक नामटा नीक जक/g3आ3 बुझलॱ, ब/g3आ3की बात ब/g3आ3कीए रिह गेल।  \nओना पि/g27धय/g244 ई सोिच निह उठबैथ जे काि/g2धण ह  भिर िदन मेहनितया काजमे लगल रहला, तँए जँ कनी \nबेसी अराम भऽ जेतैन तँ देह बेसी फुहराम भऽ जेतैन जइसँ मनो फुहराम भाइए जेतैन। आइ कोनो तेहेन \nकाजो अखन निहय/g243 अिछ जे कोनो नोकसान हेतैन।  \nओना प/g27धी अपना िवचारे बुझली मुदा से अिछ निह , िजनगीक तँ एक-एक /g252ण एक -एक पल जीवन \nि/g3णधयासँ जुड़ल अिछ तँए नोकसान निह हएत , एहनो तँ निहय/g243 कहल जा सकैए।    \nसमाचार बुझैक िखयालसँ ओछाइन छोड़लॱ। ओना आन िदनक ओछाइन छोड़ब माने ओछाइनपर सँ \nउठल आ ओझुकामे िकछु अ/g2णण तर भाइए गेल छल। अ/g2णण तर ई जे आन िदन अपन दैनंिदनक काजक/g243 नजैरमे \nरिख उठै छेलॱ से आइ नइ भेल। अपन काज िवचारक तर पिड़ गेल आ समाजक काज अगुआ गेल जइसँ \nअपन िन/g2ण4 य -ि/g3णधया िदससँ मने बहैट गेल।  \nओछाइनपर सँ उिठते मनमे भेल जे ध/g3आ3इ -दे केबाड़ खोिल केकरोसँ पुछैसँ बेसी नीक हएत जे ओिरया \nकऽ केबाड़क एकटा प/g32आा घुसका प/g27धीक/g243 इशारासँ बजा हुनके पुिछ िलऐन। मुदा से गरे कुगर छल। कुगर ई \nछल जे प/g27धी िवपरीत िदशामे घुमल छेली आ आन -आन लोक दोसर आँगनक /g304 /g255ीगण, सोझमे पड़ै छेली। \nओना अपनो प/g27धी कखनोकाल बजैमे ितलक/g243 ताड़ बनबै छैथ आ ताड़क/g243 ितल , मुदा भ/g3आ3ज बुझल \nअिछ, तँए कोनो िवचार वा बातक/g243 नीक जक/g3आ3 बुिझ जाइ छी।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \nकेबाड़ खोिल ओसारपर ठाढ़ भऽ िहया कऽ देखलॱ तँ एक गोरे भौजी-तु/g2धण य  आ दू गोरे भावो-तु/g2धण य  \nछैथ, अखन गप-स/g2ध0 पक /g3णधममे एकब/g32आ छैथ तँए नजैर पिड़ते ओहो सभ साक/g3आ4च भऽ जेती। मुदा से भेल \nनिह। होइतो अिहना छै जे सम-तु/g2धण य  समयक बात-िवचार वा लाज-िवचार आ बेर-िबपैितक समयक लाज-\nधाकमे कनी अ/g2णण त र आिबए जाइ छै। िबनु मुँह झँपने भावो गप बजैले–माने समाचार सुनबै-ले–उताहुल रहबे \nकरैथ, मुदा एते होिशयारी सभ करबे केलैन जे भौजी-तु/g2धण य जे रहैथ हुनके समथ/g3आ1नमे सभ मुँह उघारने ठाढ़ \nरहली। भौजी बजली- \n“बौआ, बड़ अनथ/g3आ1 भेल !” \n‘बड़ अनथ/g3आ1 भेल ’ से तँ भौजीक मुह/g243 सुनलॱ मुदा की अनथ/g3आ1 भेल बुझबे ने केलॱ। दोहरा कऽ आँिख \nउठा भौजीपर देिलऐन तँ बुिझ पड़ल जे अ/g304 सी मनक भार जेना हुनका मनपर पड़ल होइन। मनमे उठल जे \nनीक ई हएत जे िकए ने अपने मा/g255 खॲरनी चलाबी आ भौजीए मुह/g243 सभ बात सुनी। कािट -छ/g3आ3िट अपन \nिवचारक/g243 रखैत बजलॱ- \n“से की?” \nिव/g427ल होइत भौजी बजली- \n“दुिखया क/g312ाक पिरवारमे ब/g3धआ खिस पड़लैन। ” \nओना तैयो भौजी सोझ-साझ नइ बजली, मुदा अपन मन मािन लेलक जे दुिखया क/g312ाक पिरवारक िकछु \nअंग-भंग ज/g2आ5र भेलैन अिछ।  \nआगूक बात भौजीसँ निह पुिछ प/g27धीक/g243 इशारा दैत बजलॱ- \n“कनी एमहर सुनू।” \nबजैत-बजैत मन जेना /g252ीण हुअ लगल , देहमे कोनो ल/g27आ ज ितये ने बुिझ पड़ए। हुअए जे खिस पड़ब। \nमुदा कहुना कऽ हाथ-पएर बँचबैत ओछाइपर आिब चा/g2आ5नाल चीत भऽ ओंघ रा गेलॱ।   \nलगमे आिब प/g27धी बजली- \n“बुधनी काकी मिर गेली।” \nपि/g27धय/g244क बातपर जेते िबसवास हेबा चाही से नइ भेल , मुदा लगले मन गवाही दैत कहलक- घटना-\nघटनाक अपन-अपन मोल होइ छइ। एहेन घटनाक चच/g3आ1 करैमे जेते इमनदारी लोकमे रहै छै तेते आन \nघटनामे थोड़े रहै छइ। इमनदारी रहबो केना करत। घटनो-घटनोमे अ/g2णण तर अिछ िकने कोनो इ/g27आ ज त-आब/g2आ5सँ \nजुड़ल रहैए तँ कोनो शासन-स/g254ासँ, तिहना कोनो धन-स/g2ध4 पैतसँ तँ कोनो अपन चािलसँ सेहो जुड़ल रहैए। मुदा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \nिकछु हौउ, एते तँ इमानदारी लोकमे ऐछे जे केकरो घरमे आिग लगौ िक िकयो गाछपर सँ खिस पड़ैए आिक \nकेकरो स/g3आ3पे-छुछुनैर कािट लइ छै, तँ एहेन बात बजैमे लोक इमानदार अिछए। \nप/g27धीक बात सुिन भादवक ओइ अ/g2णण हार जक/g3आ3 मन अ/g2णण हरा गेल जइमे तरतर अ/g2णण हार करैत तरतर मेघ \nतरतराइत ठनको खसबैए आ तरतराइत बरखो होइए, मुदा उपाय? \nएकाएक मनमे नव उ/g2ण4 साह जगल। उ/g2ण4 साह जिगते शि/g270 त क संचार भेल। संचार होइते मनमे उठल- \nएहेन अ/g2णण याय दुिखये काकाक/g243 भेलैन से तँ नइ अिछ , एहेन-एहेन अ/g2णण याय बहुतोक संग भेल अिछ आ आगूओ \nहएत...। \nमुँह-कानमे िबना पािन नेनिह दुिखया काका-ऐठाम िवदा भेलॱ। पहुँचते देखलॱ जे क/g312ाक आँिखसँ नोर \nटघैर रहल छैन, मुदा तैयो मुइल प/g27धीक/g243 जरबैक ओिर यानमे लागल छैथ। \nदुिखया क/g312ाक दशा देख अपनो मनक ओहने दशा भेल। दशा होइते दुिनय/g3आ3 मनमे नाचल। यएह छी \nदुिनय/g3आ3 जे जइ बुधनी काकीक संग दुिखया काका िजनगी-ले खेत-पथारक काज संगे करै छला, जारन-काठी \nगाछी-िबरछीसँ संगे अनै छला, से आब केकरा संगे करता? मुदा दुिखया क/g312ाक म नक िवचार हमरा िवचारसँ \nिबलकुल िभ/g3ण2 छेलैन। हुनकर जे ि/g3णधया-कलाप छेलैन तइसँ बुिझ पड़ै छल जे होइ छैन केते ज/g2धण दी लहाश \nअँगनासँ िनकैल आिगमे जिर जाइक। जेना िसनेह नामक कोनो िवचार मनमे छै/g2णण हे निह। ओना, मृ/g2ण4 युक \nपछाितयो िसनेह रिहते अिछ, मुदा ओ कम-बेसी। िकएक तँ जैठाम असग/g2आ5आ िजनगी अिछ तैठाम मृ/g2ण4 युक \nपछाितक जे ि/g3णधया-कम/g3आ1 अिछ ओ िसनेहक/g243 धकेल अपना िदस िखंच लइए मुदा जैठाम भरल -पूरल पिरवार अिछ \nतैठाम तँ एहेन घटना भेलापर िसनेही पितक/g243 घरक केबाड़ ब/g3ण2 कऽ रखले जाइए। ओना ओहूठाम दू रंगक \nिहसाब होइए। पिहल होइए जे जैठाम पित-प/g27धीक  बीच आ/g2ण4 मीय /g2आ2ेम रहल से आ दोसर भेल जैठाम िजनगीक \nिवचारधारा एते दूरी बना दइए जे एक-दोसरक/g243 देखैये ने चाहैए।  \nदुिखया क/g312ाक काज देख मनमे उठल - जँ िकछु मृ/g2ण4 युक िवषयमे पुछबैन से समय तँ िनकैल गेल \nअिछ। माने ई जे मरैक कारण नीक रहल हौनु िक अधला, ई तँ मृ/g2ण4 युक पूव/g3आ1क ि/g3णधयाक िवचारक समय छी। \nऐठाम तँ बुधनी काकी मिर चुकल छैथ। अखन तँ मृ/g2ण4 युक पछाितक जे उपचार अिछ सएह ने कएल जा \nसकैए। ओना,मृ/g2ण4 युक पछाितक सू/g255 –माने िक सभ कएल जाइत अिछ–देखलो पछाइत िबसैर गेल रही तँए \nपुछब तँ ज/g2आ5री अिछए। ओना सू/g255धार –लहास आँगनसँ िनकैल असमसान तकक काज केिनहार–दुिखया काका \nिपितयौत जेठ भाय रहैथ, मुदा मनमे उठल- काज तँ दुिखया क/g312ाक पिरवारक छी, तँए पुछबो अनुिचत निहय/g243 \nहएत,तैसंग ईहो तँ भाइए सकैए जे अपन उपि/g304 थ ितक मोजर भऽ जाएत आ जँ कहॴ दुखक धारमे दुिखया \nकाका बिह गेला तँ मृ/g2ण4 युक कारणोक भॉंज लिग जाएत। यएह सोिच पुछैक िवचार भेल। \nमुदा लगले आँिख माए लग–बुधनी काकी लग–बैसल प/g3आ3च बख/g3आ1क बेटी सबुिरयापर पड़ल। दुनू आँिखसँ \nबेटीक/g243 नोरक टघारो चलैत रहै आ िचिचया-िचिचया कनबो करै छल, मुदा तैयो माइक मुँह लग बैसल मािछयो  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \nदिहना हाथसँ रोमैत रहै आ िकयो जँ देखए चाहैथ तँ व/g304 /g255 सँ झ/g3आ3पल माइयक मुँह उघािर देखा कऽ पुन : \nझ/g3आ3िप सेहो दइ छल।  \nसबुिरयाक/g243 िकछु कहैक साहस निह भेल। साहस ऐ दुआरे निह भेल जे जिहना दुिखया काका ऐगला \nओिरयानमे लगल छैथ तिहना सबुिरया सेहो लगले अिछ तैठाम बीचमे अनेरे िकछु बािज बाधा उपि/g304 थ त करी \nसे नीक निह बुिझ पड़ए तँए बजैक साहस निह हुअए। ओना, समाजक बहुतो िज/g253ासु िज/g253ासा करए आएल \nछैथ, िकयो ब/g3आ3स काटए गेल छैथ , तँ िकयो ह/g3आ3इ -ह/g3आ3इ जौड़ ब/g3आ3िट रहला अिछ। तैसंग िकछु गोरे एहनो तँ \nछिथये जे बैस कऽ िकछु /g304 मरण कऽ रहला अिछ। हमहूँ ओही प/g3आ3ितमे बैस गेलॱ।  \nओना, दुिखया क/g312ाक ऐगला-पैछला गप-स/g2ध0 प  चिल रहल छल, माने ई जे दुिखया क/g312ाक की पिरवार \nछल आ आगू की हएत से दुनू गप-स/g2ध0 प  चिल रहल छल। \nबुधनी काकीक मृ/g2ण4 युक चािर िदनक पछाइत ऐगला ि/g3णधयाक िज/g253ासा करए दुिखया काका ऐठाम गेलॱ। \nकाि/g2धण ह छौरझँ/g2ध0 पी छल। बुधनी काकीक सारा बिन तुलसी गाछ रोपा गेल छेलैन। \nहमरा जाइसँ पिहने जीवन काका आ िसंहे/g302 वर भाय सेहो पहुँच चुकल छला। तीनू गोरे ऐगला ि/g3णधया-\nकम/g3आ1क चच/g3आ1 कऽ रहल छला। ओना, अपना मनमे एकटा िवचार नािच रहल छल, ओ िवचार छल जे दुिखया \nकाका अपने जे प/g27धीक/g243 आिग देलैन से ओते नीक निह भेल जेते बेटी–सबुिरया–क/g243 देने होइत। ओना आन  \nबात िधयानमे निह छल मुदा ई तँ रहबे करए जे असग/g2आ5आ दुिखया काका जे गरदैनमे उतरी लेलैन तइसँ ई \nतँ भेबे केलैन जे ऐगला काज करैसँ घेरा गेला। िकएक तँ कत/g3आ5क/g243–जे आिग देने रहल हुनका–अपन िवहीतोक \nकाज आ सोगो-पीड़ा रिहते अिछ जइसँ ऐगला काज बािधत होइत अिछ...। \n..अपन मनमे कोनो जवाब उठबे ने करए जे मन असिथर होइत। बजा गेल- \n“जीवन काका, अपने तँ उमरदार भेने अनुभवी सेहो छीहे, दुिखया काकासँ नीक होएत जे सबुिरया आिग \nदइतैन।” \nओना हम ऊपरे-ऊपर ह/g2धण के-फुलके ढंगसँ सराध-कम/g3आ1क काजक/g243 नजैरमे रिख बाजल रही। पर/g2ध4 प रा की \nअिछ, बेवहार की अिछ, से सभ मनमे नइ छल। मुदा जीवन काका गंभीरतासँ /g2आ2/g302 नक/g243 लैत िकछु समय मने-\nमन तक/g3आ1-िवतक/g3आ1 करैत बजला- \n“नीक ज/g2आ5र होएत , मुदा लोकोक िवचार मानब तँ ज/g2आ5री भाइए जाइए। ” \nजीवन क/g312ाक सह पेब आरो मनमे अपन िवचारपर िबसवास जगल , जइसँ बुझैक िज/g253ासा सेहो बढ़ए \nलगल, बजलॱ- \n“से की काका?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \nजीवन काका बजला- \n“पोथी-पतराक बात तँ नइ बुझल अिछ मुदा समाजमे दुनू िवचारधारा तँ बिहये रहल अिछ। िकछु गोरे \nएहनो छैथ जे प/g252मे छैथ आ िकछु गोरे िवप/g252मे सेहो छिथये। एक तँ ओिहना सराध -कम/g3आ1 सीिमत िदनक \nभीतरक काज छी, तैसंग समाजसँ जुड़ल सेहो अिछए। तैबीच जँ समाजमे िवचारक िववाद उठत तँ काज \nढंस होइक संभावना बिनय/g243 जाएत। ” \nजीवन क/g312ाक िवचार मनमे जँचल मुदा लगले दोसर /g2आ2/g302 न  उिठ गेल। उिठ ई गेल जे समाजे \nछी, सिदकाल एहेन-एहेन ि/g3णधया अिबते रहत , तखन िकए ने समाज एकरा एकठाम बैस िवचार करैए? बजलॱ- \n“काका, एहेन काजक/g243 समाज पछुआ कऽ िकए रखने अिछ?” \nजेना जीवन काकाक/g243 एहेन घटनासँ भ/g243ट भऽ चुकल होिन तिहना मनमे खुशी एलैन। मु/g304 की दैत बजला- \n“जे िन:स/g2णण तान छैथ हुनकर उपाय की अिछ?” \nजिहना बािढ़ एलापर माने पािनक धारमे खढ़ो-पात /g2आ2वािहत होइए तिहना अपनो मनमे भेल। बजलॱ- \n“काका, िजनका ने िधया-पुता छैन आ ने पित, ितनकर उपाय की हेतैन?” \nओना जीवन काका ठमकला मुदा हमरा सन-सन लोक-ले हुनका लग घटना-घुटनी आिक िख/g304 सा-\nिपहानीक कमी थोड़े छैन जे जवाब नइ दइतैथ। मुदा बीचमे सँ दुिखया काका उिठ कऽ ऑंगन कोनो काजे \nगेला। हम तीिनय/g243 गोरे दरब/g27आ जाक िबछानपर बैसल रिह गेलॱ। गर पेब िसंहे/g302 व र भाय बजला- \n“दुिखया काकाक/g243 बड़ परेशानी हेतैन , अखन बेटी भानस-भात करै-जोकर नइ भेलैन अिछ, अपने हर \nजोित दुपहरमे औता तखन भानस-भात करता!” \nहमरा गर भेटल, बजलॱ- \n“तेतबे निह ने, अपने समथ/g3आ1 ह/g3णआडी छैन तँ कनी बरदासो कऽ लेता मुदा प/g3आ3च बख/g3आ1क सबुिरया भूखे \nछटपटाएत की निह?” \nहमर बात जेना जीवन क/g312ाक मनमे गड़लैन तिहना मुँहक िवसिवसीसँ बुिझ पड़ल। मुदा देखल -सुनल \nिवचारक काज जेना मनमे नािच उठलैन तिहना बजला- \n“ई /g304 थान अखन एहेन ग/g2ध0 प क निह अिछ, तँए अखन मुँह ब/g3ण2े राखह। ” \nबजा गेल- \n“से िकए काका?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \nजीवन काका- \n“तूँ जे बाजऽ चाहै छह से मृ/g2ण4 युक साल भिर बरिजत \n[1] अिछ तँए साल भिर मुँह ब/g3ण2े राखह। ” \nिसंहे/g302 व र भाय बजला- \n“सालक सीमा िकए अिछ ओ तँ भिर जीवनोक भऽ सकैए?” \nसाल भिरक सीमा सोझमे अिबते जीवन क/g312ाक मनमे साल भिरक ि/g3णधया-कम/g3आ1 उपैक गेलैन। बजला- \n“आइ चािरम िदन छी माने बुधनी काकीकक/g243 जरौला, नअ िदनमे सराध कम/g3आ1 स/g2ध4 प/g3ण2 हएत , तेकर पछाइत \nबारहो मास मासे-मासे छाया हएत जे साल लगलापर पूरत, तेकर पछाइत बरखी हएत, जे साले-साल होइत \nरहत, तैबीचमे मातृनवमी सेहो होइत चलैत रहत।” \nजीवन क/g312ाक बात सुिन िसंहे/g302 व र भाय टोकलकैन- \n“जखन साले-साल बरखी आ मातृनवमी चिलते रहत तखन बीचमे दुिखया काकाक/g243 दोसर िबआह करैक \nसमए किहयो भेटतैन?” \nतैबीच दुिखया काका आँगनसँ दरब/g27आ जापर चिल एला। हुनका देखते तीनू गोरे अपन-अपन मुँह ब/g3ण2 कऽ \nलेलॱ। \nलगमे अिबते दुिखया काका बजला- \n“अपने लोकैन समाज भेिलऐ, केना गरदेनसँ उतरी हेट हएत से तँ अपने लोकैन ने िवचार करबै।” \nदुिखया क/g312ाक बात सुिन जीवन काका बजला- \n“केकरा गरदेनमे उतरी लटकल रहल अिछ जे अह/g3आ3क निह उतरत। तखन तँ रंग -िबरंगक चलैन \nउतरी उतरैक ऐछे तइमे जे सकरता हएत तइ िहसाबसँ उतरी उतािर लेब।” \nअपना जनैत जीवन काका दुिखया काकाक/g243 जवाब दऽ देलिखन , मुदा की कहलिखन से अपने बुझबे ने \nकेलॱ। िबनु बुझने िकछु बाजबो नीक निहय/g243 बुिझ पड़ए। मुदा दुिखया काका जखन समाज बना सम/g304 या \nरखलैन तखन चु/g2ध0 पो रहब केहेन हएत? फेर हुअए जे किह िदऐन जे बड़बिढ़य/g3आ3 िवचार जीवन क/g312ाक छैन। \nमुदा लगले ईहो हुअए जे बड़बिढ़य/g3आ3 आिक बड़खराप से तँ बुझला पछाइत ने बुझब , िबनु बुझने नीक िक \nअधला केना बेराएब? \nअगिदगमे मन पिड़ गेल। कोनो गरे ने देिखऐ जे दुिखया काकाक/g243 की जवाब िदऐन। फेर मनमे भेल \nजे जीवने काकासँ िकए ने पुिछऐन। बजलॱ-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \n“की कहिलऐ काका जे रंग-िबरंगक चलैन अिछ?” \nजीवन काका बजला- \n“अपना समाजमे रंग-रंगक चलैन अिछ। पिहल भेल िबरखौ, दोसर भेल पंचदान आ तेसर भेल \nकुरसी।” \nजेना नव चीज सुनने होइ तिहना मनमे भेल, जइसँ आरो बुझैक िज/g253ासा जगल। बजलॱ- \n“कनी तीनूक/g243 फुटका कऽ किहयौ। ” \nहमर बात सुिनते जीवन काका हमरा िनहारए लगला। मनमे की भेलैन से तँ ओ जनता मुदा अपना \nबुिझ पड़ल जे मने-मन िवचािर रहला अिछ जे केहेन ढहलेल जक/g3आ3 बाजल। ओना जीवन काका िकछु अधला \nबात मुहसँ निह िनकािल असिथरसँ बजला- \n“बौआ, अखन तूँ बाल-बोध छह तँए समाजक तरी-घटी नइ बुझै छहक। हमरा तँ देखैत-देखैत केश-\nदाढ़ी पिक गेल।” \nिकछु बुझब छल तँए ललचाइत मने कहलयैन- \n“काका, एकरा के काटत। खेलहा-पीलहा देह अिछ तँए ने, निह तँ मिर गेल रिहतॱ। अहॴ कहू जे \nअह/g3आ3 उमेरक केते गोरे समाजमे छैथ। ” \nहमर बात जेना जीवन क/g312ाक मनक/g243 भरलकैन तिहना बुिझ पड़ल। बजला- \n“बौआ, पिहल जे िबरखौ अिछ ओइमे लोक हाथी-घोड़ा, गाए-बरद, गहना-जेबरक संग जर-जबारमे भोजो \nकरैए आ सभ िकछु दान सेहो करैए।” \nिब/g274 चेमे बजा गेल- \n“हाथीबला ने हाथी दान करता आ िजनका से नइ छैन ओ की करता?” \nहमर बात जेना जीवन काकाक/g243 कठाइन लगलैन तिहना मुँहक /g2आ5पसँ बुिझ पड़ल। बजला- \n“एते धड़फड़ेने समाजक पेनी पौबह। पिहल ने कहिलयह आ दोसर रंगक अिछ पंचदान, जइमे लोक \nकमसँ कम एगारह गोरेक/g243 खाइयो-ले दइए आ जे िवभव रहलै तइ िहसाबे दानो करैए।” \nजीवन क/g312ाक बात सुिन मन कनी िथतगर भेल। तइ िब/g274 चेमे िसंहे/g302 व र भाय पुछलकैन- \n“कुरसी की भेल?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \nजीवन काका बजला- \n“जेना िबरखौ आ पंचदान नमगर-चौड़गर अिछ तेना कुरसी नइ अिछ। ‘कुरसी’मे जएह भेल सएह दानो \nकेलॱ आ खाइयो-ले देिलऐ।” \nदुिखया काका सेहो सभ बात सुनलैन मुदा बजला िकछु ने। तैबीच एकभु/g270 त क समय सेहो लिगचा गेल \nछल। तँए आँगन िदस िवदा होइत दुिखया काका बजला- \n“ओना, अखन सराध िदनगर अिछ। जेना जे अपने लोकैन कहब, तेना से करैले हािजर तँ छीहे।” \nसभ िकयो उिठ कऽ िवदा भेलॱ। \nसाल भिरक पछाइत पिहल बरखी भऽ गेल। बरखी भेलाक तीन िदनक पछाइत दुिखया काका ऐठाम \nगेलॱ। दुिखया क/g312ाक रंग -/g2आ5प बहुत बदलल बुिझ पड़ल। जेना प/g27धीक सभ सोग -पीड़ा िबसैर नव िजनगीक \nपिरवार बना नेने होिथ तिहना। \nसबुिरया सेहो छह बख/g3आ1क भऽ गेल। दुनू बाप -बेटी भानसक काजमे लगल रहैथ। डेिढ़यापर पहुँचते \nसोर पािड़ बजलॱ। अँगनेसँ दुिखया काका बजला- \n“अँगनेमे छी, अँगने आबह।” \nअँगनेमे पीिढ़या बैसैले देलैन आ दुिखया काका-अपने भुँइयेमे चु/g312ीमाली बैसला।  \nगामेपर सँ िवचार केने गेल रही जे दुिखया काकाक/g243 बड़ परेशानी प/g27धीक अभावमे होइ छैन। से नइ तँ \nदोसर िबआह कऽ लैथ। मनमे अगुआएल िवचार छल तँए बजैक उ/g2ण4 सुकता तँ छेलएहे। मुदा िबना कुशल-\nसमाचार बुझने बजबो केना किरतॱ तँए कुशले-समाचारसँ गप शु/g2आ5 करैत पुछलयैन - \n“काका, िजनगी अह/g3आ3क/g243 बड़ परीछा लऽ रहल अिछ।” \nहमर /g2आ2/g302 नक उ/g254र जेना दुिखया काकाक/g243 ठोरेपर रहैन तिहना ध/g3आ3इ -दे बजला- \n“िजनगीमे जे जेते परीछा देत, वएह ने ओते िजनगीक/g243 िच/g2णण ह बो करत।” \nदुिखया क/g312ाक जवाबसँ बुिझ पड़ल जे गप -स/g2ध0 प  करैत मूड बनल छैन। बजलॱ- \n“काका, िबआह कऽ िलअ। सबुिरयो चे/g303 ट गर भेल, िबआह-दान हेतइ सासुर जाएत। अह/g3आ3 आरो परेशानीमे \nपिड़ जाएब। असगर रही िक दस गोरेक पिरवारमे रही, िजनगी तँ िजनगी छी ओकर तँ सभ काज पुरबै \nपड़त।” \nबजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \n“से तँ अिछए, मुदा सम/g304 यो तँ अपने-अपनेटाक ने अिछ।” \nबजलॱ- \n“हँ, से तँ अिछए, मुदा पिरवािरक िजनगीक अपन महत्   छइ िकने।” \nहमर बात सुिनते दुिखया काकाक/g243 पिहल प/g27धी मन पड़लैन। केना हिथयाक झॉंटमे /g2आ2सव पीड़ा भेलैन \nआ लाख पिरयास केलो पछाइत बँचा नइ पौिलऐन। पछाइत दोसरो िबआह केलॱ सेहो मिर गेली, साल भिर \nपिहने सराधसँ उरीन भेलॱ। बख/g3आ1 िदन भऽ गेल। केना बख/g3आ1 िदन बीतल सेहो कह/g3आ3 बुिझ  पेलॱ। अपन \nिजनगीमे जिहना रमैत एलॱ तिहना रमैत आगूओक िजनगी कािट लेब। तइले एक नइ दू-दूटा स/g2णण ताप भोिग \nरहल छी। सबुिरया भानसो-भात आ अँगनो-घरक काजमे स/g2ध4 हािरये रहल अिछ। \nबजला- \n“पिरवार केतौ हेराएल अिछ, दू बाप-बेटीक पिरवार अखनो अिछ। यएह ने हएत ते िबआहक पछाइत \nबेटी सासुर जाएत। जँ ओकर मन हेतइ तँ हमहूँ ओतै चिल जाएब नइ जँ बेिटयेक मन हेतै तँ ओहो सभ \nएतै रहत।” \nओना दुिखया क/g312ाक उ/g254र मनोनुकूल नइ भेल , मुदा उ/g254रक/g243 काटबो तँ असान निहय/g243 अिछ। आँिखक \nसोझमे एहेन अनेको िजनगी अिछए। बजलॱ- \n“काका, बेटाक वंश आ बेटीक वंशक अ/g2णण त र तँ भाइए जाइत अिछ िकने?” \nदुिखया काका बजला- \n“हँ, लोको तँ सएह बुझैए, मुदा मूल /g2आ2/g302 न िजनगीक/g243 चैनसँ जीब अिछ। जखने दोसर िबआह करब तखने \nअपन प/g27धी रिहतो सबुिरयाक तँ सतमाइये हेतै िकने। जेकरा वंशक फूल बुिझ सेवा करै छी ओकरा आगू \nएहेन बगुरक गाछ रोिप िदऐ, ई अपन मन नइ कहैए। िकछु भेल तँ सतमाइये भेल। ओकरा कुभेला करबे \nकरतै।” \nबजलॱ- \n“की कुभेला?” \nकाका बजला- \n“सभ रंगक कुभेला। ओ अपन बेटी सबुिरयाक/g243 बुझबे ने करत। मुदा हमर तँ बेटी छी, हम केना \nअपना सोझामे कुभेला होइत देखब। तइसँ नीक ने जे ओहन गाछे ने रोपब जेकर क/g3आ3ट बाल -ब/g274 चाक/g243 \nगड़त।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \n◌ \nश/g2ध2 द सं/g271 या : 2764, ितिथ : 31  माच/g3आ1 2017 \n     \n‘बेटीक पै/g26ंख ’ सं/g3ध1हसँ साभार ....। \n  \n  \n  \nिकयो ने \nडेढ़ मासक शीतलहरी समैक रोहिणय/g243 उतािर देलक। पला-पला ओस पाला बिन िदन-राित बफ/g3आ1वारी \nकरैत जइसँ मनुखक/g243 के कहए जे मालो-जाल आ गाछो-िबरीछ िजनगीसँ तंग-तंग भऽ कािह कटैसँ मरबे नीक \nबुझए लगल। कािह कािट कऽ मरबसँ नीक चटपट मरब होइते छइ। जिहना माल-जालक /g2आ5इय/g3आ3 भिर  िदन \nभुलकल ठाढ़ तिहना मनुखोक। मुदा माल-जाल जक/g3आ3 सॱसे देहक निह। कारणो अिछ जे मनुखक/g243 /g2आ5इय/g3आ3 संग \nकेशो होइ छै, माल-जालक/g243 से नै होइ छइ। गाछ -िबरी छक पात अपन रंगेटा नै बदललक, पीअर भऽ भऽ \nसुखौ लागल आ तुिब-तुिब खसौ लागल अिछ। \nआने-आन जक/g3आ3 पचासी बख/g3आ1क सुिगयोकाकीक मनमे हुअ लगलैन जे आब िछयािसयम अगहन भिरसक \nनिहय/g243 देखब। जेहो जारैन -काठी आ अन-पािन घरमे छल सेहो सिठ गेल, शीतलहरीक कोनो ठेकान नै अिछ, \nजीब केना? \nसुिगयाकाकीक/g243 आगूक कोनो बाटे ने भेटैन। भेटबो केना किरतैन, जँ मािटक र/g304 ता बाट होइ आ िदन-\nराित बख/g3आ5 होइत रहै, तखन प/g312ी सड़कक सुख क/g2धण प ने हएत िकने? मुदा मिरतो दम तक लोक जीबैक आशा \nथोड़े तोड़ैए जे सुिगया काकी तोिड़तैथ, कोनो िक िहनकर पचासी बख/g3आ1क पाकल फलक आँठी जक/g3आ3 देह \nस/g312त नै छैन। सकताएले आँठीमे ने अँकुरैक शि/g270 त  सेहो अबै छइ। \nसुिगया काकीक नजैर गेलैन /g301 यास बाबापर। ओ जे क/g2ण3 ठ  फािड़-फािड़ कहै छिथ न जे ‘लूिट लाउ, \nकुिट खाउ, िभ नसर भने फेर जाउ।’ से समैक ठेकान िकए ने केलिखन जे जखन  घरसँ िनकलैबला समए \nबनत तखने ने लोक घरसँ िनकैल िकछु करत आ जखन घरसँ िनकलैबला समैये ने हेतै, तखन केना दोसर \nिदन िकछु करए िनकलत? मुदा पेट से थोड़े बुझत। देहक जे सुख छै से केना भेटतै? आिक /g301 यासबाबा \nएअर कंडीशन मकान आ भरल-पूरल अन-पािनक िजनगी बुिझ बजै छिथ न..?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nजेते सुिगया काकी मनक/g243 मथैत तेते ओझराएले जाइत। जीबैक बाट िक भेिट तैन जे आरो मन सोगाएले \nचिल गेलैन । असगर छोिड़ घरमे दोसराइतो तँ निहय/g243 अिछ जे दुनू गोरेक बुिधयो आ हाथो-पएर लड़ा-चला \nकऽ देिखितऐ जे जीब सकै छी की निह। एहने समैमे ने दोसराइितक ज/g2आ5रत   होइ छइ। आन समए हेबे \nिकए करतै। असकरे लोक चाह पीब लइए, खेनाइ खा लइए, सुित-पिड़ रहैए। तखन दोसराइतक ज/g2आ5रते \nकी? िदन-राितमे ऐसँ बेसी चाहबे की करी? चौबीसो घ/g2णण टा कटैक धार तँ बनले अिछ िकए ने कटत। मुदा से \nनिह, उमेरो तँ िकछु छी? बुढ़ाड़ी मृ/g2ण4 युक कारण छी मुदा जुआनीक/g243 केना से कहबै?  होइ छै तेकरो हजारो \nकारण मुदा कारण कारण तँ निह भऽ सकै छइ। अकारण कारण केना भऽ सकै छइ। \nिहया कऽ दुिनय/g3आ3 िदस सुिगया काकी तकली तँ बुिझ पड़लैन   बेसॱगरक/g243 ठ/g370गो एकटा ट/g3आ3गक काज करै \nछै तँए एकटा सहयोगीक ज/g2आ5रत   तँ अिछए। मुदा सहयोगी हएत के? बेटी सासुरे बसैए, नैहरो हटले अिछ, \nतखन? मुदा ज/g2आ5रत तँ अिछ औझुका। से तँ लगेक लोकसँ भऽ सकैए। \nमनमे /g2आ2/g302 न अिबते उ/g254र /g304 प/g303 ट  भऽ गेलैन  जे रीतलालक ऐठाम जा अपन बात किहऐ जे ओ की \nकहैए।  ‘अनेरे बाबू जन लेबह हौ, तँ पनरह बापूत अपने छी।’तइसँ तँ काज नै चलत, काज तँ अिछ अपन \nबिन अपना जक/g3आ3 िजनगीक पार लगबैक ?  मुदा तइसँ पिहने िवचािर लेब नीक हएत जे जँ भार उठा लेलक तँ \nबड़ बेस आ जँ नै उठौत तखन ? तखन  की , तखन  यएह ने जे रीतलाल सन-सन बाबन गाही गाममे पसरल \nअिछ। सभ िक कोिलफटुए आिक रसफटुए भऽ जाएत। जेकरा हम अपन बना अपनेबै से िकए ने अपनौत। \nजँ सेहो निह अपनौत तँ पिहने बुझा कऽ कहबै पछाइत   बुझेबै...। \nउमेद-नाउमेदक बीच सुिगया काकी रीतलाल ऐठाम िवदा भेली। ठंढसँ जिहना देह िसरिसराइत तिहना \nदेहक फाटल-पुरान व/g304 /g255  िसमिसमाएल रहैन। \nसुिगया काकीक/g243 देख ते रीतलाल अचि/g2ध4 भ  त भऽ गेल जे एहनो समैमे िनकैल काकी दरब/g27आजापर एली! \nसुिगया काकीक/g243 रीतलाल सा/g252ात् ल/g350 मी /g2आ5प बुझैत। गुणसँ भरल, जेहने क/g2ण3 ठक /g304 व र, तेहने नजैरक गुण आ \nतेहने हाथक लूिरसँ भरल-पूरल सुिगया काकी। जाड़सँ िसरिसराइत देखते रीतलाल अपन देह परहक क/g2ध4 म ल \nसुिगया काकीक/g243 ओढ़बैत अिगयासी जोड़लक।  \nअिगयासीक दुनू कात दुनू गोरेक/g243 बैसते गप -स/g2ध0 प  उखड़ैक मनसून बनए लगल। मुदा दुनू अपन-अपन \nमुँह दबने। मनमे अपन-अपन राग-दोख। \nरीतलालक मनमे होइत जे केना पुछबैन, काकी केमहर एलॱ। दरब/g27आ जापर एली तँ चाहक बेर चाह, \nजलखै बेर जलखै, कलौ बेर क/g2धण लौ आ सुतै बरे ओछाइिनक ओिरयान कऽ देबैन। \nतिहना सुिगया काकीक मनमे उठैत जे घरवारी पिहने िकछु हँ-िनहँस बाजत तखन ने उतारामे अपनो \nदुखनामा कहबै।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \nगुमा-गु/g2ध4 मी पसरल रहल। गुमा-गुमी देख िकछुकालक भेला पछाइत   सुिगया काकी गुमगुमबैत गुमगुमा \nजक/g3आ3 बजली- \n“बौआ, एक तँ तूँ एक वंशक छह, दोसर अंश तोरामे अिछ जे सुतलो-सूतल कानसँ सुनैत रहै छी, \nतँए...।” \n‘तँए’ किहते सुिगया काकीक बोल /g2ध2 लॉिटंग पेपरमे सॲखल रोसनाइ जक/g3आ3 ब/g3ण2 भऽ गेलैन । मुदा िकछु \n/g2आ2/g302 न  तँ उिठए गेल छल- ‘जे तूँ एकवंशक छह। तैसंग लूिर-बुिधक अंश सेहो अिछए।’ \nरीतलाल बाजल- \n“काकी, तेहेन दुरकाल भऽ गेल अिछ जे िचड़ै-चुनमुनीक कोन बात जे नमहरको-नमहरकाक जान बँचब \nकिठन भऽ गेल अिछ। चीन-पहचीन सेहो मेटाएल जा रहल छै, तखन तँ लोक ताबते धिर ने धीरज रखत \nजाबत धिर आँिख तकैए। ओना, तिकतो आँिख देहक दुआरे अथबल भऽ जाइ छै मुदा तैयो तँ भूख लगने \nटंगटुटा चु/g32आी जक/g3आ3 न/g370गराइतो चिलते अिछ। न/g370गराइत -न/g370गराइत जखन बेदम भऽ जाइए आ पेटक आिगमे जरए \nलगैए तखने ने अपनाक/g243 हवन चढ़बैए। मनुख तँ सहजे मनुख छी।” \nरीतलालक बातक/g243 सुिगया काकी िकछु बेसीए बुझलैन । बेसी बुझैक कारण काकीक सोचक धार \nिछऐन। होइतो अिहना छै जे ए/g312े मुँहक बात िकयो बेसी बुझैए तँ िकयो कम। मुदा तैसंग तेसरो बुझिनहार \nतँ होइते अिछ जे समगम बुझैए। समगम ई जे जेते /g2आ2/g302 नकत/g3आ5क बात रहल तेत बे सुनिनहार बुझलक। सुिगया \nकाकी तँ सहजे सु/g272 गाक बोल परखिनहािर छिथए। \nजिहना कोनो रंगक व/g304 /g255 पर दोसर रंग चढ़बैक िविध अलग-अलग अिछ, अलग-अलग ई जे िकयो \nबेधड़क दोसर रंग घोिड़ व/g304 /g255क/g243 डुमा देलक तँ िकयो आ/g304 ते-आ/g304 ते रंग घोिड़ बेर-बेर डुमा-डुमा रंग \nचढ़बैए, तिहना काकी मने-मन सोचए लगली जे बेधड़क अपन िवचार रखैसँ पिहने, आ/g304 ते-आ/g304 ते मनक उदगार \n/g301 य/g270 त  करब बेसी नीक हएत। \nकाकी िवचािरते छेली िक रीतलालक प/g27धी चाह नेने पहुँचली। काकीक हाथमे चाहक िगलास पकड़बैत \nकबुतरी कहलकैन- \n“काकी, तेहेन िटकजरौना समए भऽ गेल जे एक तँ दुिनय/g3आ3 जाड़सँ जड़ा गेल अिछ तैपर आिगयो-\nछाइक/g243 िक ओ तेजी छै जे बैशाख -जेठमे रहै छइ। ओइ समैमे जेते जारैनसँ रोटी-तरकारी बनैए तेतेसँ अखन \nखाली चाह बनैए।” \n   कबुतरीक रस-रसाएल बोल सुिन कोइली-बोलीमे सुिगया काकी बाझक /g304 व रलहरी िछटकबैत बजली- \n“किनय/g3आ3, एहने-एहने समैमे पु/g2आ4खक पु/g2आ4खपना पिरवारमे देखल जाइ छइ। सभ िकछु सुरीत रहने \nभािरयो काज ह/g2धण लुके बुिझ पड़ै छै, मुदा सभ िकछु िवपरीत रहने जे अपन-अपन पिरवार, समाज आ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \nमातृभूिमक सेवा करैए, वएह ने पु/g2आ4खपना भेल। बुढ़ भेलॱ, कोनो िक भगवान छी जे जे कहब से भाइए \nजाएत। मुदा एते तँ कहबे करबह जे भ गवान हमरे सनक नमहर िजनगी सभक/g243 देथुन जे हँसैत -खेलैत दुिनय/g3आ3 \nदेखैत चलत।”  \nएक संग अनेको बात काकी बािज गेली। िकछु बात कबुतरी बुझबो केलक आ िकछु निहय/g244 बुझलक। \nतिहना रीतलालो सो/g334/g3ण2ी बात तँ निहय/g243 बुझलक मुदा प/g27धीसँ बेसी तँ बुझबे केलक। दोसर बात रीतलालक \nमनक/g243 ईहो ठेललक जे पिरवारक भीतरक जे /g2आ2/g302 न अिछ ओइमे पिरवारक सभक/g243 िवचार रखैक समान \nअिधकार छै मुदा समाजक बीच तँ एक-मतक ज/g2आ5रत   होइ छइ। तइले पिरपक िवचारक ज/g2आ5रत   होइते \nछइ...। \nकबुतिरयोक/g243 गड़ भेटल , मुँहमे ताला-लगा पित िदस आँिख उठौलक। \nप/g27धीक नजैर पिड़ते रीतलाल बाजल - \n“काकी, अखने देिखयौ जे एक िगलास चाह पीलॱ। यएह चाह गरम समैमे मन भिर दैत मुदा अदहोसँ \nकम शि/g270 त  रिह गेल छै, तिहना तँ मनुखोक शि/g270 तक/g243 होइ छइ ?” \nरीतलालक /g2आ2/g302 न  सुिगया काकी ठाढ़ काने सुनललैन । /g2आ2/g302 नक एकभ/g272 गू उ/g254र नइ दैत बजली- \n“रीतलाल, तॲही दुनू परानी अखन ऐठाम छह। पिरवार तँ दुनू गोरेक िछअ। जे स/g2णण तान छह ओहो \nसि/g2ध4 म  िलते छह, तँए पिरवारमे ओहन िवचारक धार बहबैक छह जे िजनगीक संग हँसैत-खेलैत-बोहैत  चलए। \nहँसी-खेल दुिनय/g3आ3मे कह/g3आ3 छै, ओ छै अपन काजमे। अपन पिरवार छी आिक पिरवार अपन छी, एकरा नीक \nजक/g3आ3 बुझनिह लोक अपन पिरचए बुिझ  पबैए।” \nकाकीक िवचार सुिन रीतलाल, प/g27धीक/g243 कहलक - \n“काकी िक केतौ पड़ाएल जाइ छैथ जे गपे सुनैमे रिह जाएब। जाउ, भानसक जोगार क/g2आ5। खेला-\nपीला पछाइत   िनचेनसँ गप-स/g2ध0 प  करब।” \nपितक सह पािब कबुतरी बाजल- \n“एहेन समैमे कािकयो केतए जेती। हम सभ जुआन-जहान छी से तँ एक मोटा व/g304 /g255  देहमे सटने छी, \nकाकीक तँ सहजे सुखाएल ह/g3णआडी छैन  , बेसीए जाड़ होइत हेतैन। पिहने चाइटा गोरहा आिन कऽ घूरमे दऽ \nदइ िछऐन जे लगले टनगर भऽ जेती। अ/g274 छा ई कहथु जे कथी खाइक मन होइ छैन  ?” \nआशा पािब सुिगया काकी आश दैत आस मारली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \n“किनय/g3आ3, भने दुनू बेकती छह, एक तँ भगवान बेसी अज-गज नै देलैन , तैयो अपन काजे ओहन रहल \nजे सभ िदन अजे-गजेमे बीतल। मुदा जे िकछु अपन अिछ सभ समेट िलअ। प/g3आ3च क/g327ा खेत बढ़ने अहूँक \nउपजा बिढ़ जाएत आ हमरो िदन घुसकैत किट जाएत।” \nकाकीक बात सुिन रीतलाल बाजल- \n“काकी, हमरासँ लगो अह/g3आ3क/g243 बहुत अज -गज अिछ पिहने ओ..?” \nझपैट  कऽ काकी बजली- \n“पिहने पाछू िकछु निह, िचड़ैक/g243 जेतए घोघ भरै छै तेतए रहै छइ। जे िकयो अपन छैथ ओ एहेन \nदुरकाल समए नै देख  रहल छैथ।” \n“देख  िकए ने रहल छैथ मुदा सबहक तँ अपने जान भौर भऽ गेल छैन , तखन अनकापर नजैर केना \nजेतैन?” \nरीतलालक बात सुिन सुिगया काकीक/g243 कटु लगलैन । कटु लिगते मन रबरबेलैन । रबरबाइते कबकबाइत \nबजली- \n“बौआ रीतलाल, कहलह तँ बड़-बिढ़य/g3आ3 मुदा मनुख तँ िववेकी होइ छै, ओकरा तँ िववेकसँ डेग उठबए \nपड़ै छइ। जँ से नइ उठौत तँ मनुखता केना औतै। खाली दूटा हाथे-पएर रहने तँ नइ हेतइ। दूटाक/g243 के \nकहए जे चािरयोटा पएर र हने पशु तँ पशुए भेल िकने। जे हाथी प/g3आ3च गोरेक/g243 पीठपर लािद चलैए। मुदा \nओकरो तँ अपना रहैक ठौर-ठेकान आ खाइ-पीबैक ओिरयान करैक लूिर निहय/g243 होइ छइ। ई दीगर बात जे \nिबनु दोसराइते बोन-झाड़मे रिह जीवन-जापन कऽ लइए मुदा पालतू तँ तखने कहबैए जखन मनुखक संग \nजीबैए।” \nसुिगया काकीक बात रीतलाल नीक जक/g3आ3 नै बुिझ सकल। /g2आ2/g302 न  उनटबैत बाजल- \n“काकी, जखन  मनुख मनुख छी तखन  दोसराइतक/g243 ब/g3आ3िह पकैड़    उठाबए आिक दोसराक ब/g3आ3िहक आशा \nअपने उठैमे करए…।” \nरीतलालक िवचार सुिन सुिगया काकी मुि/g304 क याइत बजली- \n“बौआ, काल/g3णधमे मनुख धरतीपर आिब आगू मुह/g243 चलैत अ िछ। तहीले पिरवार-समाजक ज/g2आ5रत होइ \nछइ। जखन  ब/g274 चाक ज/g2णण म  होइ छै तखन  जँ ओकरा दोसर र/g252ा नै करतै तँ की ओ उिठ ठाढ़ भऽ सकैए। \nनइ भऽ सकैए। तिहना बुढ़ाड़ीमे, जखन  शरीरक सभ अंग आ/g304 ते-आ/g304 ते काज करब छोिड़ दइ छै तखनो तँ \nदोसराइतक ज/g2आ5रत होइते छइ। जँ एतबो बात लोक नै बुझत तँ की ओ मनुख कहबैक अिधकार रखैए?” \nसुिगया काकीक बात सुिन रीतलालक मनमे उठल- अनेरे काकी सन लोकक/g243 ओझरीमे ओझरबै िछऐन। \nअपनो नीक निहय/g243 होइए। नीक तँ तखन   हएत जखन कामधेनु सन काकीसँ दूधक आशा राखब। तइले  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \nदुधा/g2आ5 भोजन आ रहैक ओिरयान करए पड़त। मुदा जइ लीकपर गप -स/g2ध0 प  उतैर गेल अिछ, तइसँ हिट दोसर \nलीकपर जाइमे बाधा तँ बीचमे अिछए...। \nअपनाक/g243 ओझराएल देख रीतलाल बाजल - \n“काकी, अह/g3आ3 अपन िजनगी आ अपन िवचारक मािलक अपने छी। जे मन हुअए से करब , अखन  एतबे \nजे जेते िदन अपन बुिझ रहए चाहब, तइमे बाधा नै हएत। आगू अपन जानी।” \nरीतलालक िवचार सुिन सुिगया काकीक मन मािन गेलैन  जे रहै-जोकर /g304 थानपर पहुँच गेलॱ। \nसात भाए-बिहनक बीच सुिगया काकी अि/g2णण त  म तेसर बिहन। /g302 याम वण/g3आ1, चाकर-चौरस देह, गोल \nमुँह, मझोल कदक सुिगया काकी। गाममे बेछप जनाना। ओना, समाजक जनानाक बीच एक/g2आ5पता बेसी मुदा \nतइसँ िभ /g3ण2 रहने सुिगया काकी बेछप रहली। समाजक बहुल/g3आ4श जनाना खेती-वाड़ीसँ जुड़ल तँए िदन-राित \nओइ च/g312ीक/g243 चलबै पाछू बेहाल। बेहालो िकए ने रहती?  मनुख बिन जखन  ऐ धरतीपर खेल खेलैले एलॱ, \nिभ नसरमे घर-दुआर बना लेब, दुपहरमे िबलैम रौद-बसात जीड़ा लेब आ स/g3आ3झमे सभक/g243 उसािर अपने उसैर \nजाएब, यएह ने भेल िजनगी। से तँ सबहक सोझहेमे अिछ। पितयानी लगौने बाबा अपन बेटाक/g243 बाबा बना \nअपने उसैर-िबसैर जाइ छैथ। अिहना ने दोसर िदससँ पोता-बेटा बनैत, बाबाक कु/g32आी लग पहुँच अपन समािध \nलइए। मुदा ऐ बीच जे कुि/g2ण4 स  त बाधा िबचमाइन करैत रहल ओकरा तँ देखए पड़त िकने? \nसमाजमे सुिगया काकी ऐ दुआरे बेछप छेली जे जेहने हाथक लूिर बदलल छेलैन  तेहने छातीक \nधड़कनक संग क/g2ण3 ठक /g304 व र रहलैन, जे मुँहक बोल होइत िनकलैत रहलैन । गीत-संगीतक /g2आ2ेमी सुिगया \nकाकी। िभ ि/g254  -िच/g255 वृि/g254  वाली सुिगया काकी। अदौरी, दनौरी, िबऔड़ी इ/g2ण4 यािदक संग आमक अँचार-मोरब्  बासँ \nलऽ कऽ ितल-ितसी धिरक अँचार बनौिनहािर सुिगया काकी। तैसंग सतरंग सागक संग सतरंग तरकारी-\nभुिजया-त/g2आ5आ बनौिनहािर सुिगया काकी।  \nसािठ बख/g3आ1 पूव/g3आ1 सुिगया काकी वस/g2णण तपुर एली। जइ पिरवारमे एली ओ पिरवार बहुत ज/g2ण4 था-जमीनबला \nनिह। घराड़ीक संग प/g3आ3च क/g327ा चास। मुदा जेकरा संग िबआह भेलैन, ओ जेहने देखैमे भ/g301 य तेहने क/g2ण3 ठ क \nसुरील। भजन-कीत/g3आ1न , नाच-गानसँ सोमनाथक/g243 ब/g274 चेसँ िसनेह छेलैन । जेना पाछूए-सँ नेने आएल होिथ  तिहना। \nदसे-बारह बख/g3आ1सँ जे घर छोिड़ वौड़ाए लगल ओ रंगमंचक धीर कलाकार बिन वौड़ाइते रहला।  \nपु/g302 तैनी–तीन पु/g302 त  आगूसँ–सुिगया काकीक नैहरक पिरवार गीत-संगीतसँ जुड़ल। सोमनाथो घुमैत-घामैत \nसालक तीन-तीन-चिर-चिर मास रहबो करैथ आ सीखबो करैथ। \nिकसान पिरवार रिहतो सुिगया काकीक िपताक पिरवार कृिष काय/g3आ1सँ अलग छेलैन । ओना पिरवारमे बीस \nबीघा चास आ प/g3आ3च बीघा गाछी-कलमक संग नमगर-चौरगर बासो आ पोखैरो-इनार छेलै/g2णण हे। कला-मम/g3आ1/g253 \nिव/g25णनाथक पिरवार , सोमनाथक िबआह अपन पिरवारमे करा लेलैन । ने सोमनाथक घर-दुआर देखलैन  आ ने \nधन-स/g2ध4 पैतक िहसाब-िकताब पढ़लैन ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \nवस/g2णण तपुर अिबते सुिगया काकी पिरवारक ि/g304 थ  ित देख  मम/g3आ5हत भेली। मुदा उपाए की। अथ/g3आ1 /g2आ5पमे \nपितक कमाइ िकछु ने, सालमे पाहुने-परक जक/g3आ3 पितक आन -जान। पेटक आिग शा/g2णण त  करै-खाितर सासु-ससुर \nिदन-राित एकब/g32आ केने मुदा कटमटी तँ रहबे करैन।  \nनव किनय/g3आ3 बिन सुिगया काकी घरमे एली, केना सासु-ससुर किहतैन जे किनय/g3आ3 बोइन -बु/g254ा करए संगे \nचलू...। पिरवारक /g2आ2ित/g303 ठा तँ /g2आ2ित/g303 ठा िछऐ, भल/g243 िजनगी भिर नै िनमहौ। एको िदन आिक एको /g252णक महत तँ \nिजनगीमे अिछए। अपन िदन-दुिनय/g3आ3 देखैत सुिगया काकी अपना िदस तकलैन   तँ भरल-पूरल खजाना \nदेखलैन । परती देख जिहना िकसानीक िज/g253ासा जगैत , बजार देख बेपारक िज/g253ासा जगैत तिहना सुिगया \nकाकीक/g243 भेलैन । मुदा, सासु-ससुरक आगू मुँह केना उठौती, ई तँ /g2आ2/g302 न  रहबे करैन। िजनगी जीबैत-जीबैत \nमनुखो आ पशुओ-प/g252ी अ/g2ध3 य/g304 त भेने आनि/g2णण द  त िजनगीक सुख-भोग तँ किरते अिछ। मुदा जँ बिरसल पािनक/g243 \nखेतक आिड़ बाि/g2णण ह -बाि/g2णण ह  नै राखब तँ खेतमे पािन केना अड़त? आ जाबे खेतमे पािन नै अड़त ताबे धान \nकेना रोपब? जँ से नै रोपब तँ बोिनहािरन-बोिनहारक पुतोहुक कलंक केना धुआएत? आ जँ से नै धुआएत तँ \nिजनगीए केहेन भेल..? \nरंग-िबरंगक /g2आ2/g302 न सुिगया काकीक मन बरसैत पािनक बुलबुला जक/g3आ3 इ/g2णण /g40आ धनुषी रंग नेने बनैत आ \nफुटैत...। मने-मन िवचारली जे सभसँ पिहने अपन ढेकी-ज/g254ाक ओिर यान करी। जखन  ढेकी-ज/g254ा भऽ जाएत \nतखन समाजक कुटौन-िपसौन कऽ अपन /g304 वतं/g255 कारोबार अपना घर -आँगनमे करब। की  हमरा चूड़ा-चाउर \nकुटैक लूिर नइए। की हमरा मेदा-िच/g312स पीसैक लूिर नइए। तखन तँ भेल जे उ/g270 खैर-समाठ, ढेकी-जा/g254ाक \nओिरयान करब। केना सासु-ससुरक/g243 कहबैन जे अह/g3आ3 कज/g3आ5 लऽ कऽ हमरा कीिन िदअ। मुदा अपना माए -\nबापक/g243 तँ किह सकै छी। देह -हाथ मािर जे आँगनमे बैसल रहै छी तइसँ नीक जे अपन घर-आँगनमे िकए ने \nअपन लूिरक िकताब िलखब शु/g2आ5 करी।  \nआँगनक ओसारपर ओछाएल ओछाइनपर बैस सुिगया काकी अपन िदन-राितक झख-झखैत मने-मन \nसुमारक करए लगली जे केना पौतीमे राखल खीड़ा-करैलाक बीआ समैपर मािटमे गाड़ल जाइ छै आ समए \nपािब जखन  मािट पकैड़   हाल पिबते फुरफुरा कऽ अँकुिर मािटक ऊपर आिब अपनाक/g243 गाछ कहए लगै छइ ..! \nबौिधक /g2आ5पे अगुआएल सुिगया काकीक उ/g2ण4 साह जगलैन - िकए ने फूल जक/g3आ3 ग/g2णण ध  िसरैज हवाक संग \nवायुम/g2ण3 ड लमे पसरब। मुदा बीचमे बाधा तँ ऐछे, ओ अिछ जइ पिरवारमे एलॱ ओ पिरवार अपन छी िक निह। \nकहैले तँ सभ िकयो छैथ मुदा अपन िवचारक केते महत अिछ से तँ थाहला पछाइत   बुझब। मुदा थाहो लेब \nतँ किठन अिछए। एक/g2आ5पा सासुक/g243 तँ स/g2ध4 हािर बािज स/g2ध4 हािर लेब मुदा ससुर तँ पु/g2आ4ख छैथ। पु/g2आ4खक करेज \nबेसी /g304 वाथ/g3आण होइए , अपन िवचारक/g243 दाव -चाप बले राखए चाहैए...। सुिगया काकीक मन ठमकलैन । ठमैकते \nमनमे िबजलोका जक/g3आ3 िछटकलैन।   मन मािन गेलैन  जे सासुक/g243 संगी बनौल जा सकैए। जखने सासु समटेती \nतखने ससुर उसरता, उसरैत-उसरैत अपने उसरागा बिन सोझ भऽ जेता। \nदोसर िदन, स/g3आ3झू पहर सुिगया काकी चुि/g334  क ओिरयान किरते छेली िक तखन सासु-ससुर अनका \nखेतसँ खिट पहुँचलैन। पुतोहुक/g243 काजमे लगल देख रिधया पितक/g243 कहलिखन -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \n“बड़ काजुल किनय/g3आ3 घरमे पएर रखलैन   अिछ।” \nप/g27धीक बोलक/g243 नकारब सोहनलाल उिचत नै बुझलैन  , बुझलैन  ई जे संगे-संग संगी बिन भिर िदन संगे \nकाज केलॱ तखन  जेहने िवचार अपन अिछ तेहने ने हुनको हेतैन, लोकक काजो तँ लोकक पहचान छी। \nतहूमे भिर िदनक थाकल-मारल अपनो घरमे जँ अराम नै करब से केहेन हएत...। \nअ/g303 टयाम कीत/g3आ1नमे जिहना अगुआ -पछुआ ए/g312े धूनमे जयकार करैए तिहना सोहनलाल ताल िमलबैत \nबजला- \n“हम सभ तँ िहनके सबहक नौकरी करै छी। ओना उिचतो अिछ। तेहेन भगवान जनम देलैन  जे \nसोझहे हाथे-पैरटा देलैन । मुदा ओइमे बेइमानी नै केलैन , ओ चा/g2आ5 सुरेब अिछ। जँ चा/g2आ5मे सँ एकोटा अबाह \nरहैत तखन के केकरा पुछैत। अहॴ हमरा पुिछतॱ िक हमहॴ अह/g3आ3क/g243 पुिछतॱ?  भीख म/g3आ4गब छोिड़ दोसर कोनो \nर/g304 ता जीबैक रिहतए?” \nनमगर-चौड़गर पितक बात सुिन रिधया भाव-िव/g427ल भऽ गेली। िनश/g3आ3एल सािह/g2ण4 यकार जक/g3आ3 जे जिहना \nगुदरी-चेथरीक आिगसँ सोनाक लंका जरबै छैथ, तिहना सासुक बोल सुिगया काकीक कानमे पड़लैन । अनुकूल \nमनसून देख  सुिगयाकाकी अपन दाउ स/g2ध4 हारली, भरल बा/g2धण टीन पािन आ लोटा नेने पुतोहु आगूमे पहुँच गेली। \nपुतोहुक आ/g3ध1ह देखते जिहना बरफ -पािन हवा बिन अकासमे उिड़ जाइए तिहना रिधया उड़ैत बजली- \n“किनय/g3आ3क सभटा सीख -लीक खनदानीए छैन!” \nरिधयाक संग सोहनलाल आरो उिड़या गेला। उिड़याइत बजला- \n“जिहना दबो भो/g27आ य -व/g304 तु चमकैत थारीमे परसलापर अनेरो खेबैयाक मन भरछए लगैत तिहना घरक \nिच/g303 टेचार ने घरक/g243 घर बनबैए। ई घर िक कोनो हमरे छी िक आब िहनके सबहक भेलैन । जेना स/g2ध4 हारैथ ।” \nससुरक बोल सुिन सुिगया काकीक मनमे कहलकैन- जेहने पिरवारमे भगवान ज/g2णण म  देलैन  भिरसक \nसासुरो तेहने भेला। मने-मन भगवानक/g243 गोड़ लिग ते जगलैन -ई दिलदता केते िदन छहटा हाथ पैरक आगू ठाढ़ \nरहत? मुदा सासु-ससुरक/g243 जे िजनगी भिरक बात पेटमे छैन    से जाबे सुिन नै लेब ताबे बुढ़ी थोड़े कहती अपन \nचौथारीक गप-स/g2ध0 प । तइ सुनैले तँ िकछु पूजी\n[2] लगबै पड़त...। \nजिहना बड़का करख/g3ण2ा बैसबैले बड़का घर बनबए पड़ै छै तिहना नमहर गप -स/g2ध0 प सुनैले बेसी धैय/g3आ1क \nज/g2आ5रत पिड़ते अिछ। जइ बनबैमे िकछु बेिसयो समए लािग सकैए िकने।  \nखेला-पीला पछाइत   सुिगया काकी मालीमे तेल नेने सासु-ससुर लग पहुँचली। भिर िदनक थाकल-\nठेिहयाएलक दबाइयो छी तेल। \nसोहनलाल रिधयाक/g243 कहलिखन -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \n“काि/g334   धनरोपनी समापत भऽ जाएत। गाममे केते िगरहत तँ आठ िदन पिहनिह रोपनी उसारलैन । ई \nतँ गुण अिछ जे अपना सभ केकरो बा/g2णण ह ल जन नै छी,निह तँ अपनो सबहक काज आठ िदन पिहनिह \nसमापत भऽ गेल रिहतए।” \nआगूक बात सोहनलालक पेटेमे रहैन िक तैबीच पुतोहुक हाथमे माली देखलैन । माली देखते घरक \nमालीपर [3] नजैर गेलैन । अपने फुरने बाजए लगला- \n“भगवान तेहेन बेटा देलैन  जेकरा ने अपन खाइये-पीबैक ठेकान छै आ ने पिरवारेक ठेकान। ओहन \nमनुख बुते घर चलत। अखन अपने दुनू बेकती थेहगर छी, कहुना कऽ घीच-तीड़ पिरवारक/g243 ससारने चलै \nछी।” \nबेटापर िपताक आछेप सुिनते रिधयाक मनक महथीन बाजल- \n“बेटा धन छी, कोनो िक बेटी छी जे घर-अँगनाक टाटक अढ़मे नुकाएल रहत। भगवान हमरो सबहक \nऔ/g2आ4दा ओकरे दउ जे आरो वोनाएल रहए। ” \nससुरक बात सुिन जिहना सुिगयाक मन िवसिवसेलैन  तिहना सासुक बात सुिन मन तनतनेबो केलैन । \nमुदा सासु-ससुरक बीचक बातमे नव किनय/g3आ3क/g243 पड़क चाही की निह ?  सुिगयाक मन तहीमे ओझरा गेलैन । मुदा \nनीकक/g243 ‘नीक’ आ ‘अधला’क/g243 अधला जँ नै कहल जाए तँ के पटकाएत तेकर कोनो ठीक छइ। हँिसयो होइ छै \nआ हहासो होइ छइ। गंभीरो हँसब होइ छै आ फुलहो हँसब होइ छै, मुदा से बुझत के? हँसी तँ हँसीए छी। \nमुँह खोिल ब/g254ीसीक/g243 जोरसँ िछिड़या देिलऐ , बड़का हँसब भेल..! \nतारतम करैत सुिगया सासुक िवचारपर, सासु िदस घुिम, िड िबयाक इजोतमे–म/g2णण हुआएल चोकटल फूल \nजक/g3आ3 निह , िखलैत कली जक/g3आ3–आँिख-भौ-नाकक संग मुि/g304 क येली। \nपुतोहुक मधुर मु/g304 कान देख रिधयाक/g243 जिहना गोबरख/g254ोक पािन धाराक संग पािब गंगामे पहुँच गंगाजल \nबिन जाइए तिहना भेलैन । सॱझुका बेला-बेली जिहना अपन चॱसैठो कलासँ नाचए-गाबए लगैए तिहना रिधया \nपितक/g243 देखबैत बजली- \n“सोमनाथ अपन गुणक िहसाबसँ दुिनय/g3आ3क गुणा-भाग जोड़ैए। जोड़ह, आरो जोड़ह। हम सभ माए-बाप \nभेिलऐ, तँए जीता-िजनगी ई नै कानमे आबए जे माए-बाप बेटा-पुतोहुक/g243 बाि/g2णण ह  कऽ रखने छइ।” \nसासुक बात सुिन सुिगयाक/g243 जिहना अपन शि/g270 त  मुँह जगौलकैन  तिहना रिधयाक/g243 सेहो दमपित -शि/g270 त  \nजगलैन । मि/g2णण दरक आगू दुनू हाथ जोिड़ भ/g270 त  जिहना अराधना करैत तिहना अखन धिर सुिगयो हाथमे माली \nरखने आराधना करैत रहली। माली देख रिधया सुिगया काकीक/g243 कहलिखन -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \n“किनय/g3आ3, अह/g3आ3 बैसू जे सेवा सासुरक छी ओ तँ सासुरेमे ने सीखब। हम अपने अह/g3आ3 ससुरक/g243 देह -हाथ \nससािर दइ िछऐन। ओना, ससुरोक सेवा पुतोहुक करतब छी मुदा /g304 थान-िवशेषक अनुकूल। िपताक सेवा आ \nससुरक सेवा एक रिहतो दू /g2आ2ि/g3णध  यासँ चलै छइ। तिहना ज/g2णण मदा/g254ी माए आ पोसिनहािर सासु-माइक सेवामे सेहो \nभेद होइ छइ। अह/g3आ3क ससुर सन भगवान केकरा ससुर देलिखन। भगवान एहने सभक/g243 देथुन। ” \nपिरवारक बीच अपन /g2आ2ित/g303 ठा पबैत सोहनलालक मन सोहनगर होइत-होइत सो/g2णण हाएल दूधक डाबाक \nम/g270 खन सदृश सुग/g2णण ध  िनकालैत बजला- \n“किनय/g3आ3, ऐठाम तीिनय/g243 गोरे छी। अही तीनू गोरेक ने ई घर छी। ऐ घरक भार तँ तीिनय/g243 गोरेक \nऊपर अिछ िकने। अहूँ खनदानी घरक बेटी छी। अह/g3आ3 दुनू गोरे[4] िवचािर जे कहब से मानैत चलब। सएह \nने..?” \nससुरक िवचार सुिन सुिगया शुभ /g2आ2भातक/g243 /g2आ2णाम केलीह।  \nदोसर िदन सबेरे सासु-ससुर बोइन  करए घरसँ िनकललैथ आ एमहर भानस करैसँ पिहने चाह-ताह \nपीला पछाइत  , सोलह बख/g3आ1क नव किनय/g3आ3–सुिगया–घरक चौकैठ लग बैस अपन शि/g270 तक/g243 खोजए लगली। मनमे \nउठलैन- हमरा सन पिरवारमे जँ देह धूिन /g257म नै कएल जाएत तँ पिरवारक नीवमे मजगूती निह औत। \nओना,शि/g270 तक /g252य  ‘/g257म ’ आ ‘भोग’ दुनूमे होइ छइ। यएह छी अकास-पतालक दूरी। खाएर जेतए जे हौउ मुदा \nआइसँ अपन िदनचय/g3आ5 बना चलब। भोरहरबामे प/g3आ3चटा /g2आ2भाती गाएब आ पिहल -दोसर स/g3आ3झमे प/g3आ3चटा मंगल सेहो \nगाएब, अपना घरमे गाएब, अपन सासु-ससुरक/g243 सुनाएब। सभ अपन घरऽ देवताक/g243 पूजा करैए , हमहूँ करब। \nतइसँ पिहने अखने िच/g312िन मािट घोिर सभ घर -ओसारक/g243 ढोरब शु/g2आ5 कऽ ली। सुखैयोमे दू-तीन िदन लगबे \nकरत। किहया-ले आ केकरा-ले िभ /g254ी-िच/g255क लूिर राखब। िजनगीक ठेकान निह अिछ। िबनु बँटने जे संगे \nजिर जाएत तँ अधरम हएत िकने। से निह तँ सभ घर-ओसारमे रंग-रंगक /g2आ5प -िच/g255 बना लेब। कोहवर, \nभानस, पढ़ैक, सुतैक /g2आ5प बना नै रखब तँ लूिरयो-बुिध तँ हराइते छै, हराइते जाएत। मुदा ई सभ तँ भेल \nघर सजबैक। मूल तँ अिछ पेट। जखन अपना खेत नै अिछ तखन खेती केना करब? ओना, नैहरमे जँ खेत \nछेबे करैन तैयो तँ खेती अपने निहय/g243 करै छैथ। ई तँ िनसिचत अिछ जे जखने घर-ओसारमे िच/g255 बनबैक \nलूिर अिछ तँ काजो-रोजगार अिछए। मुदा जैठाम छी तैठाम की  रेिड यो-अखबार छै जे लोक बुझत? लोक तँ \nबुझत देिखये-परेख कऽ, गाम-समाज बनत बजार। शुभ-अवसरक संग नव-नव घर बनत, नव-नव िच/g255सँ घर \nसजौल जाएत। से निह तँ सभसँ पिहने पेटक मुँह भरैक ओिरयान कऽ ली, तखन बुझल जेतइ। ने दुिनय/g3आ3 \nपड़ाएल जाइ छै आ ने अपने पड़ाएल जाइ छी। रहैयोक ऐछे आ रहब तँ संगो चलइ पड़त। \nपिरवारमे सुिगयाक सासुरक िजनगीक पिहल जीत यएह भेलैन  जे पिरवारक सबहक िवचारसँ घर \nचलत। सभ िमिल काजो-राज िसरजन करब आ सभ िकयो िमिल-ब/g3आ3िट करबो करब ...। \nअपन तीनू /g257मक/g243 एकठाम होइते शि/g270 तक /g2आ5प बनल। वएह शि/g270 त  पूजी बिन ठाढ़ भेलैन । पिरवारक \nिदन-दशा सुधरए लगलैन । जेना-जेना अथ/g3आ1क /g304 त र सुधरैत गेल तेना-तेना /g257मक /g2आ5प बदलैत पिरवार चलए  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \nलगल। कमो अपन पूजी–/g257म -अथ/g3आ1–जँ अपना मननुकूल उपयोग कएल जाएत तँ कक/g3आ1शतामे कमी अबैत। \nकक/g3आ1शता ओतए िवकृत /g2आ5प पकड़ैत जेतए मनक/g243 /g2आ2ितकूल /g257म करए पड़ै छइ।  \nसमए बीतैत गेल। सासु-ससुर पुतोहुक सहयोगी बिन एकधारामे पिरवारक/g243 ठाढ़ केलैन । ओना दस बख/g3आ1 \nबीतैत-बीतैत सुिगयाक नओं-जश चिरकोसीमे पसैर गेल छेलैन मुदा एते-सघन काजक समाजमे गाम छोिड़ \nअनतए जेबाक समैये ने भेटैन । एक बोिनहार पिरवार समाजक ओइ मानिच/g255पर पहुँच गेल जेकरा ‘सुितहार \nपिरवार’ कहल जाइए। \nबीस बख/g3आ1 पुरैत -पुरैत सुिगया काकीक/g243 प/g3आ3चटा स/g2णण तान भेलैन । तीनटा बेटी आ दू बेटा। सासु-ससुरक/g243 \nरहने सुिगया काकीक काजमे ओते बाधा नै पड़लैन  जेते असग/g2आ5आ पिरवारक िचलकौरक/g243 पड़ै छइ।  \nमनुख पैदा करब आ मनुख बना ठाढ़ करब, िधया-पुताक खेल निह। ऐ बातपर सुिगया काकी सिदकाल \nिधयान रखै छेली। मुदा िधयान रखलो पछाइत   दुनू बेटा मिर गेलैन । मा/g255 तीनू बेटी बँचलैन । समाजक लोक \nसुिगया काकीक/g243 जेहने गीत गौिनहािर , तेहने िच/g255कार आ तेहने पाक पकौिनहािर एक /g304 व रसँ मानै छैन। \nसमए बीतैत गेल। सुिगया काकीक पित–सोमनाथ–उिड़ कऽ ब/g2ध4 बइ चिल गेल। ओ/g254ै दोहरा कऽ िबआहो \nकऽ लेलक। साउसो-ससुर मिर गेलैन ...। \nआइ तीनू बेटीक संग सुिगया काकी वस/g2णण त पुरमे बँिच गेली। अपना जनैत सुिगया काकी तीनू बेटीक \nिबआह नीके घर जािन केलैन  मुदा समय केर िवड़/g37आमे उिधया तीनू जमाइयो आ बेिटयो म/g40आासे-कन/g3आ5टकमे जा \nकऽ बिस गेलैन । \n   अखन  धिर, पचासी बख/g3आ1सँ पिहने धिर –सुिगया काकी समाजक समु/g40आ /g2आ5पी पेटमे हराएल रहली, मुदा \nसालक शीतलहरी सुिगया काकीक/g243 असहनीय बना देलकैन । \n◌ \nश/g2ध2 द सं/g271 या : 3789 \n  \n‘उलबा चाउर’ लघु कथा सं/g3ध1हक दोसर सं/g304 क रणसँ साभार...। \n  \n  \n  \nबालम/g2ण3 ड ली  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \nिदनक बेर टिगते नवटोलीक प/g3आ3चो ब/g274 चा, तीन लड़की आ दू लड़का, जे प/g3आ3च -सँ-सात बख/g3आ1क अिछ , ओही \nमुइलहा बा/g2णण हपर आिब खेलैत अिछ जे किहयो गामक शीष/g3आ1 छल। ओना, बेर टगब बारहो मासक अपन-अपन \nघड़ीक समयक िहसाबसँ अिछ, मुदा बाल-बोध तँ वएह ने बुझत जे आब ऑंगनसँ िनकलै-जोकर समै भऽ \nगेल, माने समैमे मीठपन आिब रहल अिछ। \nप/g3आ3चो ब/g274 चा, ओिहना आँगनसँ िनकैल अपनामे गप-स/g2ध0 प  करैत खेलैले िवदा होएत, माने टोलसँ हिट, खुलल \nआसमानक िन/g274 च/g3आ3मे अपन खेलैक जगह बनौने अिछ। जिहना पजेबा बनौिनहार पजेबा पािथ पसािर-पसािर \nसुखैले रखैत तिहना िजनगीक अपन अरमान पूरा करैक दुिनय/g3आ3 ओहो बालम/g2ण3 डल बुझैत। प/g3आ3चो ब/g274 चाक मनक \nदल बालम/g2ण3 ड ल भेल। \nओना म/g2ण3 डिलयो म/g2ण3 डले छी। भूम/g2ण3 डलो छी /g2आ2म/g2ण3 ड लो छी, अनुम/g2ण3 ड लो छी, वायुम/g2ण3 डलो छी आ बालम/g2ण3 ड लो \nतँ छीहे। मुदा से निह, भूम/g2ण3 डलक सबा ल/g272 गी नमितयो आ सबा ल/g272 गी चौड़ाइयो पुरना सड़कक एक अंश \nभेल। ओना ऐठाम दुनू बात उिठ सकैए जे जखन सबा ल/g272 गी नमितयो आ सबा ल/g272 गी चौड़ाइयो अिछ तखन \nदुनू दुनू भेल आिक एकटा नमती भेल आ दोसर चौड़ी? मुदा ऐठाम से बात नइ अिछ, पुरना सड़कक जे \nनमती आ चौड़ी अिछ ओकरे नमती आ चौड़ीक मािन अिछ। \nपौने दू धुरसँ कनी क/g2ध4 मे जगह माने डेढ़ धुरसँ बेसी आ पौने दू धुरसँ तीन कनमा कम। जैपर कठही \nगाड़ी चलल सड़क जक/g3आ3 ठेहुन भिर गरदा-बौल निह, मरने सड़क बिन गेल, तँए आवा-जाही कम भेने गरदो-\nबौल कम। ओना पिहने माने पूव/g3आ1मे ईहो सड़क सपना देखै छल जे देशेक सड़क हमहूँ छी, हमरो िदन किहयो-\nने-किहयो िफरबे करत। जिहया िदन िफरत तिहया हमहूँ चमकबे करब। हमरो ऊपर एक िदन /g242टा \nचढ़त, हमहूँ खरंजासँ आभूिषत हएब, सीमटी-बौल आ िग/g32आी पेब प/g312ी सड़कक /g2आ5पमे सेवाक अवसर हमरो \nभेटत। भाय िकछु छी तँ सड़क छी िकने, सड़कक दूिभयो एहेन अँिखगर-क/g2णण ह गर होइए जे अपना ऊपर \nचलैत बटोहीक/g243 परखबो तँ किरते अिछ जे कोन बटोही सासुर जा रहल अिछ आ कोन बटोही परदेश जा \nरहल अिछ। तिहना कोन बटोिहनी सासुरसँ नैहर हलसैत-फुलसैत जा रहली अिछ आ कोन /g2आ5िस कऽ \nपड़ाएल जा रहली अिछ। \nनवटोलीक ओ सड़क ओही िदनसँ मरनासन भेल जइ िदन गामक बीचो-बीच बड़का सड़क–एन.एच.–बिन \nगेल। ओना गाम-घरक बनाबटोमे अ/g2णण त र एबे कएल अिछ। मोटा-मोटी यएह जे गामक ओभरवाइिलंग भऽ \nगेल। ऊँचगर-चौड़गर सड़क बनने पड़ोिसयो अनगॱआँ भऽ गेल। \nअपन जगह प/g3आ3चो ब/g274 चाक/g243 ठेकनाएल रहबे करै, प/g3आ3चो अपन -अपन जगह पकैड़ अँगना-घर बनबए लगल। \nहाथेक बाढ़ैनसँ गरदा बहािर-बहािर अँगनाक सीमा बनौलक। प/g3आ3चो अपना काजमे एतेक /g301 य/g304 त भऽ गेल जे \nकेकरो-सँ-केकरो गप-स/g2ध0 प  करैक पलखैत निह। सभ मगन, सभ /g301 य/g304 त । जिहना मातृभूिम-/g2आ2ेमी मातृतु/g2धण य  बुिझ \nमातृभूिमसँ /g2आ2ेम करैत तँ दोसर नारीक /g2आ5प देखैत , तिहना मने-मन ईहो प/g3आ3चो िवचार करैत जे प/g3आ3चो घरवासी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \nगामेक भेलॱ तँए रहैक घर, भानस करैक घर, पढ़ै-िलखैक घर सभ िकछु ने गामेमे बनबए पड़त। ई तँ नइ ने \nजे जेमहर पड़ोिसयाक िव/g324ाथ/g3आण बैस कऽ पढ़ैए ते/g2ध4 ह रे अपना भानसक घरक िखड़की बना देबइ जे भिर िदन \nचुि/g2धण ह क धुआँसँ ओकर मन कड़ुआएल रहतै। ..तँए देख-सुिन कऽ ने सभटा करए पड़त। मुदा ई भेल नव \nगामक वासीक गप, ऐठाम तँ गृहवासू घरवासी छी। एक िदनक निह,सभ िदनक अिछ, पु/g302 त -दर-पु/g302 त क अिछ। \nप/g3आ3चो ब/g274 चा पिहने अपन-अपन सीमा पड़ोिसयाक बीच बनौलक। ठेकनौले ऑंगन, ठेकनौले सीमा, तँए \nकेकरो बीच आिड़-मेड़क कहा-कही िकए हएत। काजक देह चोरौल जे बेसी फोकिटया रहल ओ ने छड़ैप \nकऽ बेसी हँसॲथए चाहैए। मुदा ऐठाम तँ क/g2ध4 मे रहने बेसी लाभक अिछ। कनी घरे-दुआर ने छोट हएत, मुदा \nकाजोक अराम तँ ओ/g254े बेसी हेबे करत।  \nओना प/g3आ3चो ब/g274 चाक/g243 पँच -पँचे कनमाक आँगन भेल, मुदा सबहक एकरंग रहने िकए िकयो बुझत जे कम \nअिछ। कम िक बेसी तँ ओइठाम देख पड़ैत जैठाम दू रंग रहैत, मुदा जैठाम एकरंग रहत तैठाम िकए िकयो \nअपनाक/g243 बेसी बुझत आ िकयो अपनाक/g243 कम बुझत। धारमे हेलल सुगर जिहना कतबािहसँ िहया बीचमे जाइते \nपाछू उनैट कऽ तकैए जे जे िहया चलल छेलॱ, से ने तँ ट/g243ढ़ भेल, तिहना प/g3आ3चो ब/g274 चा सड़कपर बनौल अपन-\nअपन ऑंगनमे ठाढ़ भऽ िहया-िहया देखए लगल जे केतौ अँगनाक छहरदेवाली वा टाटे-फड़क ने तँ ट/g243ढ़ भेल \nअिछ। एक-आधठाम जे घरौदा[5] ट/g243ढ़ो अिछ , ओहूले दोसर क ज/g2आ5रतो निहय/g243 अिछ। िकएक तँ दुिनय/g3आ3मे के \nएहेन अिछ जे अपन अँगना ट/g243ढ़ बनौत। जखने आँगन ट/g243ढ़ हएत तखने सोझ चलनॱ ट/g243ढ़े हएत। तैसंग जखने \nआँगन ट/g243ढ़ हेतै तखने अँगनाक घरो ट/g243ढ़ हेतै आ जखने घर ट/g243ढ़ हेतै तखने घरवासी सेहो ट/g243ढ़ हेबे करत। \nजखने पड़ोिसया घरवासी ट/g243ढ़  हएत तखने ओ बास झगड़ा-दनक अ/g3णआडा बनबे करत। मुदा से निह , प/g3आ3चो \nब/g274 चाक म/g2ण3 ड लीक समझ अिछ जे नवटोली कोनो आइयेक गाम नइ छी, अदौक गाम छी। सभ िदन \nजिहना, पीढ़ी-दर-पीढ़ी एकठाम बैस शाि/g2णण त सँ रहैत एला अिछ तिहना ने बालो-म/g2ण3 ड ली सभ िदनसँ अबैत रहल \nअिछ। \nअँगनाक सीमानक कोणे-काणी सभ अपन-अपन देख घर बनबए लगल। सभक/g243 िनरिमत काजक \nधड़फड़ी रहबे करइ, तँए जिहना झगड़ा-दनसँ परहेज रखने अिछ जे ऐसँ िजनगीक काज बािधत होइए, तिहना \nफालतू गप-सप करैक समैक/g243 सेहो बुझैत। बुझबो केना ने करैत , िदन उगले ने घर-अँगना बना ओइमे बास \nकरैत हँसैत िजनगी सेहो िबतबैक छइ। अखन तँ बाले-बोध अिछ तँए िकए िबआह-दुरागमन आिक नोकरी-\nचाकरीक बात सोचत। \nप/g3आ3चोक/g243 अपन -अपन ऑंगन-घर, चुि/g2धण ह -िचनवार बना, खाइत-पीबैत, रामलला करैत िजनगी जीबैक छइ। \nिच/g312न गरदा-मािटक घर-ऑंगन, ऑंगुरेसँ िलखए लगल। जेकरा जिहना होइ से तिहना अपन-अपन आँगुर \nचलबए लगल। केकरो िदस िकयो ने तकैत। तकबो िकए करत, सभक/g243 ने अपन -अपन पिरवारक िनमरजना \nकरैक छइ। एक सूरे सभ अपन-अपन आँगुरसँ िलखबो करै आ ह/g2धण ला होइ दुआरे मने-मन का/g2धण हुका सबकक \nओिरयान सेहो करए लगल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \nिदन अँचल। प/g3आ3चो एके-बेर एक दोसर िदस तकलक। अपन-अपन पाठ सभक/g243 क/g2ण3 ठ/g304 थ  तँए सबहक \nमनक रोहैन रोहिनय/g3आ3 आम जक/g3आ3 िसनुराएल रहबे करइ। ओना प/g3आ3चोमे कनी थतमती सेहो आिब गेलइ। \nथतमती ई एलै जे प/g3आ3चोक बीच एक सबक रहने, सबहक मनेमे रहैए, मुदा सभ िदनक सबक बेरा-बेरी, सभ \nिदन सभसँ शु/g2आ5 होइत। तँए कौ/g2धण हुका िमलानी करैत औझुका केकर पार हएत। मुदा तोहूमे बेसी देरी निहय/g243 \nभेल, िकएक तँ च/g312ीक चािल सभक/g243 बुझले रहै जे के केकरा पछाइत आ के केकरासँ पिहने होएत।  \nअपना-अपना अँगनामे प/g3आ3चो ठाढ़ भऽ गेल। एक /g304 वरे प/g3आ3चो बाजल - “अपना अँगनामे की सभ देखै \nछीही?” \n/g2आ2/g302 नक उ/g254र दैत सभ बाजल - \n“सभ िकछ देखै छी, िकछ ने देखै छी।” \nओना, प/g3आ3चोक बीच एक/g2आ5पताक बािढ़ सेहो रहइ। एक/g2आ5पता-बािढ़ ई जे िकयो चािर सालमे /g304 कूलक मुँह \nदेखलक आ िकयो प/g3आ3च सालमे, मुदा अ, आ सीखलक संगे। तँए बािढ़क िहसाबसँ एक दोसरक पुछबैयो भेल \nआ सुनबैयो, तसफीया तँ प/g3आ3चो मील कऽ करत। एक दोसरक/g243 पुछलक - \n“अपना घरमे की सभ देखै छीही?” \nदोसर उ/g254र देलक - \n“अन-पािन, धन-धानसँ भरल देखै छी।” \nखुदरा-खुदरी तँ िनण/g3आ1य नइ करत। पुछै आ सुनैक अिधकार ने सभक/g243 छै मुदा िनण/g3आ1य तँ ओकाित देख \nकऽ करए पड़ै छइ। जे पूव/g3आ1जक सृजनमे सभ िकछु धरोहर अिछ , तइ सृजनकत/g3आ5क/g243 हवाइ जहाज आ एटम -बम \nबनबैक लूिर िकए ने भेलैन..! देखा-देखी दुिनय/g3आ3 चलैए , राड़ी-डबहाड़ी फूल तँ अकास माग/g3आ1सँ चिलते अिछ भल/g243 \nगुलाब अड़हुल धरतीए धेने िकए ने रिह जाए...। \nफेर दोसर तेसरक/g243 पुछलक - \n“अपन घरमे की-की देखै छ/g243?” \nतेसर जवाब देलक- \n“सर/g304 व तीक फोटो भरल देखै छी मुदा लछमीक छुितयो ने..!” \nफेर तेसर-चािरमक/g243 पुछलक - \n“त/g244 की अपना घर देखै छ/g243?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \nचािरम जवाब देलक- \n“लछमीक ढेरी देखै छी, सर/g304 व तीक छुितयो ने..!” \nफेर चािरम प/g3आ3चमक/g243 पुछलक - “अपना घर की देखै छ/g243?” \nप/g3आ3चम जवाब देलक - \n“मुह/g243-मुह/g243, काने-कान सुनै छी जे ल/g350 मी-सर/g304 व तीक बीच सिदकाल खट-पट होइए, तँए दुनूसँ हटले \nरही।” \nप/g3आ3चम पुछलक पिहलक/g243- \n“तूँ की देखल/g243?” \n“सभ फूिस!” \nदोसर मुरदा जक/g3आ3 खॲचारैत पुछलक - \n“से केना?” \n/g2आ2/g302 न  सुिन पिहल आगू-पाछू ताकए लगल जे बजैकाल तँ बजा गेल जे ‘सभ फूिस’, मुदा जेते सत अिछ \nतइसँ की कम फूिस अिछ? केते सत-फूिसक न/g3आ3गैर पकैड़ टहलब , तइसँ नीक ने जे खेले उसािर िदऐ। \nबाजल- \n“औझुका उसरपन आ कौ/g2धण हुका समप/g3आ1ण ई जे अपना घर की खगता छौ?” \nपिहलक समप/g3आ1णक संग चा/g2आ5 बाजल - \n“अपना घर की खगता छौ?” \nपिहल बाजल- \n“घर-अँगना उसारै जाइ-जो।” \nह/g3आ3इ -ह/g3आ3इ कऽ प/g3आ3चो अपन घर -अँगना ओिहना बना देलक जेना एलापर देखने छल। प/g3आ3चो टोल िदस \nिवदा भेल। ओना छी प/g3आ3चो एके टोलक , मुदा प/g3आ3चोक घर फुट -फुट रहने आगू-पाछू भाइए गेल अिछ। \nआँगनक मुँह लग ठाढ़ होइत पिहल बाजल- \n“खुरपी लेमे की ब/g243ट , हमरा तोरा काि/g2धण हये भ/g243ट। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \nपिहलक जवाब ईहो चा/g2आ5 ओिहना देलक - \n“खुरपी लेम/g243 की ब/g243ट , हमरा तोरा काि/g2धण हये भ/g243ट। ” \n◌ \nश/g2ध2 द सं/g271 या : 1288, ितिथ : 6  िदस/g2ध4 ब र 2016 \n  \n‘बीर/g36ंगना ’ लघु कथा सं/g3ध1हसँ साभार ... \n  \n  \n  \nबेटीक िललास  \nबीस बख/g3आ1 नोकरी केला पछाइत िच/g2णण तू मा/g304 सैबक/g243 अपन बाल -ब/g274 चाक पढ़ाइ-िलखाइपर िधयान एलैन। \nओना, पॉंच सालसँ स/g2णण तान निह भेलैन अिछ मुदा नइ होइक संभावना समा/g2ध0 त भऽ गेलैन सेहो निहय/g243 कहल जा \nसकैए। स/g2णण तान भाइयो सकै छैन मुदा तइ िदस मा/g304 सैबक नजैर निह एलैन। अखन जे दूटा बेटी आ दूटा \nबेटा छैन तेतबेमे िवचार अँटैक गेलैन। \nहाइ /g304 कूलमे िच/g2णण तू नोकरी करै छैथ, एम.ए. पास छैथ। बाल-ब/g274 चाक पढ़ाइपर नजैर पि़ड ते मन पाछू \nउनैट िपतापर गेलैन। िपतापर पहुँचते मन पड़लैन अपन पढ़ाइ। अपन पढ़ाइ मन पि़डते मन अपन िवचारोपर \nएलैन। जखन पढ़ैत रही तखन किह यो मनमे निह  भेल जे ‘इंजीिनयर’ बनब िक  ‘डा/g270 ट र’ बनब। गामक /g304 कूलसँ \nपढ़ाइ शु/g2आ5 केलॱ आ दरभंगा कौलेजमे समा/g2ध0 त  केलॱ। जिहना अपना मनमे इंजीिनयर-डा/g270 ट र नइ आएल छल \nतिहना िपतोजीक मनमे नइ आएल छेलैन। सोझमितया लोक िपताजीक सोझ िवचार छेलैन जे पढ़ल-िलखल \nलोकक आचार-िवचार, ि/g3णधया-कलाप सुधैर कऽ अगुआइत चलत। यएह ने भेल िवकासक /g2आ2ि/g3णध  या। मुदा लगले \nिच/g2णण तू मा/g304 सैबक नजैर अपन बाल-ब/g274 चापर पड़लैन। चािर भाए-बिहन अिछ चा/g2आ5क/g243 िशि/g252त बनाएब ...। \nओना, चािर स/g2णण तानमे जेठ बेटी बीचमे मािझल-सािझल दू बेटा आ सभसँ छोट बेटी जे प/g3आ3च सालक \nछैन। जेठ बेटी पनरह सालक छैन जे मैि/g3धधकमे परी/g252ा देत आ मािझल बेटा नौमामे आ सािझल प/g3आ3चमामे पढ़ै \nछैन। छोटकी बेटी सेहो /g304 कूल जाइते अिछ। \nबाल-ब/g274 चाक पढ़ाइ िदस नजैर पिड़ते मा/g304 सैबक मनमे िवचार उठलैन जे जेकर काज छी–माने जे पढ़ैए–\nतेकरोसँ एक बेर पुिछ िलऐ जे आगू की पढ़ए चाहैए।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \nअखन तक िच/g2णण तू मा/g304 सैबक मन आन िश/g252कक देखा-देखीक धारामे बिह रहल छेलैन। तीस हजारक \nनोकरी, पिरवारमे समटल काज तँए मिहने-मिहने िकछु बँिचये जािन जे घटैन निह। एक तँ छोट पिरवार माने \nछह गोरेक आ/g257म , दोसर िकछु बपौितयो स/g2ध4 पैत–खेत-पथार–छै/g2णण हे। गामेसँ /g304 कूल अबै-जाइ छैथ। \nजिहना सभ माता-िपताक इ/g274 छा अपन बाल-ब/g274 चाक पढ़ाइ-िलखाइ िदस रहैए तिहना िच/g2णण तू मा/g304 सैबक सेहो \nछै/g2णण हे। ओना, गामक बगलेक गाममे हाइयो /g304 कूल आ िमिडलो /g304 कूल रहने ओहन अिभभावक जक/g3आ3 खरचो \nनिहय/g243 छेलैन िजनका हो/g304 टलक खच/g3आ1 आ /g3ण4यूशन फी, /g304 कूलक खच/g3आ1सँ वृहत्  जोड़ए पड़ै छैन। डेढ़े \nिकलोमीटरपर /g304 कूल अिछ तँए तीनू गोरे–माने बेटी आ जेठ बेटाक संग अपनो, संगे-संग /g304 कूल जाइतो छैथ आ \nअिबतो छैथ। गामसँ गेने-एने हो/g304 टलक खच/g37आ नइ होइ छैन आ स/g3आ3झ -भोर अपने लग बैसा बेटा-बेटीक/g243 पढ़ेबो \nकरै छैथ जइसँ /g3ण4यूशन -फी सेहो निहय/g243 लगै छैन। िधयो-पुतो चे/g303 टगर रहने आ अपनो दुनू परानी प/g373तीस -\nचालीस बख/g3आ1क रहने बर -बेमारीसँ हटल छिथए। ओना, बर-बेमारीक कोनो ठेकान निह अिछ, तँए उ/g411क बात \nनिहय/g244 अिछ , मुदा ईहो तँ ऐछे जे जेते बर बेमारी ब/g274 चा आ वृ/g320क/g243 होइए ओइ अनुपातमे बीचक उ/g411बला–मोने \nचे/g303 टगर ब/g274 चा भेला पछाइत आ वृ/g320ाव/g304 थासँ पिहने–कम होइते अिछ। तहूमे िच/g2णण तूओ मा/g304 सैबक आ \nपिरवारोजनक जे िदनचय/g3आ5 रहलैन ओ बेमारीक रोधक सेहो छै/g2णण हे। तँए जँ किहयो कोनो मौसमी छोट-मोट \nबेमारी होइतो छैन तँ ओहुना माने िबनु इलाजोक वा अपन घरेलू इलाज–जेना सरदीमे तुलसी-पातक करहा–सँ \nवा छोट-मोट डा/g270 ट री इलाजसँ ठीक भऽ जाइ छैन, तँए बेमारीक ओइ /g2आ5प िदस नजिरयो निहय/g243 गेलैन जे भारी \nबेमारीक केहेन-केहेन भयंकर /g2आ5प होइए। जे /g2आ5प देख पिरवारोजन आ समाजो भगवानसँ /g2आ2ाथ/g3आ1ना करए लगै \nछैथ जे ‘हे भगवान! ऐ िजनगीसँ मरबे नीक, तँए धरतीसँ उठा िलयौन..!’ \nजिहना बेमारीक चपेटमे िच/g2णण तू मा/g304 सैब अखन तकक िजनगीमे किहयो नइ पड़ल छला तिहना पढ़ाइयो-\nिलखाइमे निहय/g243 पड़ल छला। तहूमे बीस बख/g3आ1 पूव/g3आ1 अपने पढ़ने छला, जइसँ आजुक पढ़ाइ-िलखाइसँ सो/g2धण ह/g3ण2ी \nअनभुआर तँ निह, मुदा अनभुआरो नइ छला सेहो निहय/g243 कहल जा सकैए। अनभुआरो-अनभुआरमे अ/g2णण त र \nअिछए। अ/g2णण तर ई जे दोसरक/g243 देखलो पछाइत आ गप -स/g2ध0 पक /g3णधममे बुझबो-सुझब, मुदा बेवहािरक /g2आ5पमे नइ \nकेलहा अनभुआर आ दोसर ओ भेल जे ओहू दुनूसँ अनभुआर रहल। माने ई जे छोट-मोट वा सीिमत िजनगी \nरहने ने दोसरक/g243 देखबे करैत आ ने गप -स/g2ध0 पसँ बुझबे करैत। िच/g2णण तू मा/g304 सैब ऐ दुनू कारणसँ अलग अनभुआर \nछैथ। अलग ई जे अपनो तँ एम.ए. तक पढ़निह छैथ। मुदा तइमे भेलैन ई जे एक तँ नवकबिरये लोक \nछला, दोसर िपताक जुमौल खच/g3आ1 रहैन , तँए खच/g3आ1पर िधयाने ने गेलैन। मुदा पढ़ाइपर िधयान रहने नीक जक/g3आ3 \nएम.ए. पास तँ कैये नेने छला। तीस हजारक नोकिरयो भाइये गेलैन जे मिहने-मिहने ब/g373कसँ दरमहो भेटते \nछैन, तँए किहयो एहेन भेबे ने केलैन जे पाइ दुआरे काज मारल गेल होइन। तेतबे निह, अपनोसँ /g2ध0 लेन पेपर \nजक/g3आ3 मा/g304 सैबक प/g27धी–मनमोहनी–क िजनगी रहलैन। अपन खेतक पिरया/g2ध0 त  उपजा, खाली कोठीसँ चाउर-दािल \nिनकािल-िनकािल मनमोहनी भानस करैत रहली आ बजारक चाह प/g254ी-िचनीसँ चाह बनबैत रहली, तँए मनमोहनी \nिकए किहयो ई बुिझतैथ जे िबनु दूधोक चाह बनै छै आिक िच/g3ण2ीक बदला नूनोसँ लोक काज चलबैए वा िबनु \nचाह पीनहुँ िजनगी जीबैए।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \nजिहना पढ़ाइ-िलखाइ आ बर-बेमारीक बेवहािरक प/g252क बोध दुनू परानी िच/g2णण तू मा/g304 सैबक/g243 निह छेलैन \nतिहना पिरवािरक काजक सेहो निहय/g243 छेलैन। िपताक अछैत माए मरलैन जइमे सभ ि/g3णधया-कम/g3आ1 िपते स/g2ध4 हारने \nरहैन, अपने खाली माइक मुखाि/g272नक संग गरदेनमे उतरीटा नेने रहैथ , कहैले तँ एकभु/g270त करैत रहैथ मुदा \nसबेरमे जलखैयो किरते छला आ चाहो पीबते छला। तिहना िपतो बेरमे भेलैन, अपने मुखाि/g272न दए उ/g254री लेलैन \nआ ब/g3आ3की ि/g3णधया-कम/g3आ1क गारजनी मामा स/g2ध4 हािर देने रहिथन। अपने तँ पिरवारक ओहन भारी काज रिहतो जे \nतेरहे िदनमे स/g2ध4 हारए पड़ैए, जइमे काजक धुमसाही भाइए जाइए, तहूमे काजसँ अलग भऽ भिर िदन ग/g2आ5ड़ -पुराण \nपढ़बो करैथ आ सुनबो करैथ, तहीमे समै किट गेलैन। ओना, खच/g3आ1 अपने भेल रहैन जे ब/g373कक िहसाबमे छेलैन \nतँए ठौर-ठेकान लगले िबसैर गेला। िबसरबो केना ने किरतैथ। मासे-मासे तीस हजारक आमदनी रहबे \nकरैन। \nदरब/g27आ जापर बैसल िच/g2णण तू मा/g304 सैब हाक दैत मनमोिहनी आ बेटी कािमनीक/g243 शोर पाड़लैन। सभ अँगनेमे \nरहैथ तँए लगले दुनू गोरे लग आिब गेलैन। अिबते प/g27धीक/g243 कहलिखन - \n“ऐबेर कािमनी मैि/g3धधक पास करबे करत। पढ़ैमे नीक अिछए। कोनो िवषय एहेन छइहे निह जइमे \nिमिसयो भिर शंका फेल करैक छै, तँए आगूक पढ़ाइक िवचार पुछब अिछ।” \nबेटीक/g243 आगूक पढ़ाइ सुिन मनमोिहनीक मनमे मोहैन चललैन। मोहैन चिलते मनमे रंग -रंगक िवचार \nजिहना सभ माएक/g243 जगैत तिहना मनमोहनीक/g243 सेहो जगए लगलैन। जिगते बजली- \n“लड़का-लड़की िमला गाममे पनरह गोरे मैि/g3धधकमे अिछ , तइमे अहॴ कहू जे हमर बेटी केकरासँ कम \nच/g2णण सगर अिछ। जँ एहेन बेटीक/g243 चा/g2णण स निह भेटौ तँ केहेनक/g243 भेटउ। ” \nओना िच/g2णण तू मा/g304 सैब प/g27धीक आगूमे पु/g2आ4ख पा/g255 छैथ , मुदा मनमोहनीक जे तक/g3आ1 भेल ओ िच/g2णण तू मा/g304 सैबक/g243 \nमोिह लेलकैन। मोहैक कारण भेलैन जे सचमुच /g304 कूलमे कामनी नीक िव/g324ाथ/g3आण अिछए। अहीमे सँ ने जे जेहेन \nअिछ–माने पढ़ैयो-िलखैमे आ आिथ/g3आ1क दृि/g303 ट सँ सेहो–ओ ओहेन बनबे करत। ओना एम.ए. पास िच/g2णण तू मा/g304 सैब \nछैथ, मुदा जिहयासँ कौलेज छोड़लैन तिहयासँ ने एको पाइक िकताब कीिन पढ़लैन आ ने समैयेक बचत होिन \nजे िवचारवान लग बैस िजनगीक िवचार किरतैथ। कौलेजसँ टटका पिढ़ कऽ िनकलले छला, हाइ /g304 कूलक \nिकताब पान-सात साल पिहनिह पिढ़ चुकल छला, तँए ढलानपर जिहना िन/g274 च/g3आ3 मुह/g243 गाड़ी ढलकैए , जे िबना \nतेलो-मोिबलक अपना गितसँ बेसी जोरसँ चिलते अिछ, सएह बुझैमे िच/g2णण तू मा/g304 सैब हूिस गेला। हूिस ई गेला जे \nपैछला इितहास तँ िधयानमे रहलैन जे फ/g2धण ल/g3आ3 साधारण पिरवारसँ िनकैल अपन उपाज/g3आ1न करैत नीक िड/g3ध1ी \nह/g3आ3िसल केलैन , मुदा भिवस आ वत/g3आ1मानक पिरि/g304 थित निह आँिक सकला। ई निह आँिक सकला जे /g2आ2ितभा \nआइक /g2आ2ितयोिगतामे िपछैड़ रहल अिछ ...। िच/g2णण तू मा/g304 सैब बजला- \n“अह/g3आ3क तँ दीब िवचार अिछ , जे अपनो मन कहैए।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \nमाता-िपताक िव चार सुिन कािमनीक/g243 अपन /g2आ2कािशत भिवस सोझमे एलइ। अपन उ/g27आ व ल भिवस, चाहे ओ \nका/g2धण पिनक हौउ आिक वा/g304 त िवक, मुदा केकरा अधला लगै छै जे कािमनीक/g243 लगैत। मन कलैश गेलइ। \nकलैशते जेना कािमनीक/g243 मनसँ मु/g304 कुराहटक अवाज फुटए लगलै मुदा मुहसँ िनकललै निह। ओना, बोलीक \n/g2आ5पमे मुह सँ निह फुटलै मुदा चेहराक रंग-/g2आ5पमे ज/g2आ5र फुिट गेलइ।  \nलहलहाइत बेटीकक चेहरा देख मनमोिहनीक मन भँिसया गेलैन। ओना अपना नइ बुिझ पड़लैन जे हम \nभँिसया रहल छी, िबहुसैत बजली- \n“अपना दुनू गोरे तँ माए-बाप भेिलऐ, बड़ करबै तँ पढ़ाइक खच/g3आ1क पुरती करबै मुदा पढ़ाइक पुरती तँ \nकािम नी अपने ने करत। तँए नीक हएत जे लगेमे कािमनी बैस सभ बात सुनबे केलक। अपन िनण/g3आ1य अपने \nकरह।”  \nप/g27धीक िवचार िच/g2णण तू मा/g304 सैबक/g243 िमिसयो भिर अधला नइ लगलैन। प/g27धीक िवचारमे भँिसयाइत बजला- \n“बेस तँ िवचार अिछ। बाजह कािमनी अपने मुह/g243 जे माए -बापक िवचार केतो अधला बुिझ पड़ै छइ।” \nतीन मास पिहने कािमनी माि/g255कसँ नानीक सेवा कऽ आएल छल। माने ई जे नानीक ट/g3आ3ग टुिट गेल \nछेलैन। ओसारपर पीिढ़यामे तेना ठ/g243स लिग गेल छेलैन जइसँ खिस पड़ली। दिहना पैरक घु/g327ीक कील िछटैक \nगेल छेलैन, जइ दुआरे दरभंगा डा/g270 ट र ऐठाम जाए पड़ल छेलैन। ओही इलाजक दौड़मे कािमनी सेहो दरभंगा \nगेल छल। दुनू परानी डा/g270 टर रहने दुनू रंगक रोगीक पहुँच डा/g270 टर ऐठाम रहबे करैन। नवतुिरया ब/g274 चा \nकािमनी, दुनू परानी डा/g270 ट र, कािमनीक/g243 ब/g274 चा बुिझ लगेमे बैसा रोिगयो देखैत आ इलाजो किरते रहैथ। जइसँ \nकािमनीक/g243 कोनो काज उकड़ू निहय/g243 बुिझ पड़इ।  तैसंग आमदनी सेहो देखने रहए। साओन मासक बरखा \nजक/g3आ3 पाइ झहरैत। िहया कऽ कािमनी डा/g270 टरक/g243 देखलक तँ बुिझ पड़लै जे हमहूँ पिढ़ कऽ डा/g270 ट र बिन \nखुशहाली िजनगी जीब सकै छी। जे कािमनीक मनमे गिड़ गेल छल। \nओना, जिहना पहाड़क जलधार हौउ आिक मेघक जलधार, ओ जखन िनकलैए तखन थोड़े कोनो धारक \nनाओं आिक सरोवर-डबराक रहैए ओ तँ आगू बढ़ला पछाइत होइए तिहना कािमनीक चेतनशि/g270 त  सेहो \nछेलैहे...। बाजल- \n“बाबू, माता-िपताक आिसरवचन बेटा-बेटीक/g243 सहज /g304 वीकार कए लेबाक चाही। जँ अपने दुनू गोरेक \nएकमुहरी िवचार अिछ तँ तेही मुह/g243 कहै छी। हम डा/g270 ट री पढ़ब।” \nएक तँ ओहुना लोकक एहेन धारणा बिनय/g243 गेल अिछ जे डा/g270 ट री सभसँ नीक पढ़ब छी। ओना अनेको \nिक/g304 मक डा/g270 टरी /g253ान अिछ , से अखन निह। अखन मनुखक िचिक/g2ण4 सक /g2आ5पमे डा/g270 ट र। \nकािमनीक मुहसँ िवचार खिसते जिहना मनमोिहनी तिहना िच/g2णण तू मा/g304 सैब सेहो ऊपरे लोिक लेलैन। जइसँ \nजेते खुशी कािमनीक हृदयमे छल तइसँ केते गुणा बेसी दुनू परानी–माता-िपताक–मनक/g243 मोिहत कए लेलकैन।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n41 \n \nनोकरीक तीस हजार दरमाहा सोझेमे रहैन तँए पढ़ैक खच/g3आ1पर नजैर िकए जइतैन। भ/g304 मासूर जक/g3आ3 दुनू परानी \nआिसरवचन दइले मुँह खोलैसँ पिहने एक-दोसरक मुँह िदस तकलैन जे पिहने के बाजब। \nअही गुन-धुनमे दुनू परानी–िच/g2णण तू मा/g304 सैब–रहबे करैथ िक तैबीच िववेक बाबू पहुँचला। \nिववेक बाबू सेहो हाइये /g304 कूलमे िच/g2णण तू मा/g304 सैबक संग नोकरी करै छैथ। िश/g252क छैथ। ओना, िववेक \nबाबू िच/g2णण तू मा/g304 सैबसँ उमेरोमे जेठ आ दू साल पिहने एम.ए. सेहो केने रहैथ। \nिववेक बाबूक/g243 ए ला पछाइतो मनमोिहनीक मनमे जेठ-छोटक िवचार नइ जगलैन। िवचार नइ जगैक \nकारण छेलैन जे मिमयौत भाइक अनेमे िववेक बाबू लगै छेलिखन। ब/g274 चेसँ माि/g255क एने-गेने मनमोिहनी िनधोख \nछिथए। \nअिबते िववेक बाबू देखलैन जे पिरवारमे खुशीक लहैर दौड़ रहल अिछ, िकछु बात ज/g2आ5र अिछ। मनमे \nखुशीक कारण बुझैक िज/g253ासा जिगते रहैन। मुदा मनेमे असिथर िचत रहने उठलैन जे जिहना सोग -पीड़ा \nकेकरो िछपौने नइ िछपैए तिहना ने खुिशयो-खुिशयाइए जाइए। ओना, िजनगी परखैक ती/g350 ण  नजैर िववेक \nबाबूक तँए िजनिगयो तँ हँसी-ठठा निहय/g243 छी जे एकबेर किह देबै जे- जोिगरा सर/g3आ1-र्-र्...। आ जोरसँ हँिस \nदेबै तइसँ िजनगी हँसै-जोकर भऽ जाएत, एहेन बुझब बचपना भेल। \nओना िववेक बाबूक पिरवार िच/g2णण तूए मा/g304 सैब जक/g3आ3 छैन। हुनको दू लड़की आ दू लड़का छैन। मुदा \nजिहना िकयो /g27आ योितषी अपन जीवन रेखा देख अपन भिवस गुिन लइ छैथ तिहना िववेको बाबूक /g304 प/g303 ट  सोच \nछेलैन। \n/g304 प/g303 ट सोच ई जे आइक पिरवेशमे हमरा सन लोकक/g243 िजनगी बोिझल बनबैक बेव/g304 थामे पाछू धकेल \nरहल अिछ। जेते बात (िवषय) बुझैले पिहने मिहना िदन िकताब ध/g3आ3गए पड़ैत तैठाम मशीनी युग भेने आइ \nघ/g2णण टा-सके/g2ण3 ड क खेल बिन गेल अिछ। तैठाम अपने ने िवचारए पड़त जे अपन की ओकाइत अिछ। हाइ \n/g304 कूलक िश/g252क छी, जँ बेटा-बेटी /g2आ2ोफेसर बिन जाए , वा कोनो बेवसायी बिन जाए आिक अपन िजगनी \nसमयानुकूल चलबैक लूिर भऽ जाइ तँ वएह भेल िजनगी आ पिरवारक/g243 आगू बढ़ब। तैठाम जँ तहूसँ आगूक \nघाटसँ हेलए चाहै छी तँ एक नजैर िवचार केला पछाइत हेलब। \nएक तँ भैयारीक अनेमे िववेक बाबू, दोसर िच/g2णण तू मा/g304 सैब सन पित िजनकर  ‘गनल कुिटया नापल \nझोर’ सन िजनगी छैन जे भिर िदन िव/g324ालयक नोकरीक भ/g3आ3जमे रहै  छैथ, तीस हजार पबै छैथ। ने किहयो \nनूनक दुख होइ छैन आ ने तेलक। तैठाम जेहने िच/g2णण तू मा/g304 सैब बुझैमे अिगया-बताल छैथ, तेहने पि/g27धय/g244 \nछिथन। एक तँ भैयारीक स/g2ध4 ब/g2णण ध िववेक बाबूक संग मनमोहनीक अिछ तैपर बेटीमे ड/g270 टरक /g2आ5प देखैत तँए \nबजैले मनमोिहनीक मन उिबयाइते रहैन। \nबजली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n42 \n \n“भैया, अह/g3आ3क भिगनी डा/g270 ट र बनत, से असीरवाद िदयौ।” \nबिहनक बात सुिन िववेक बाबूक िवचारमे जोरक ध/g312ा लगलैन। मन कहलकैन - मुहसँ असीरवाद देने जँ \nहोइत तँ केकरा के असीरवाद नइ दइए, तखन होइ िकए ने छइ? िववेक बाबू बजला तँ िकछु निह मुदा \nमुि/g304 कया ज/g2आ5र लगला। खुशीसँ मुि/g304 कयेला िक हँसीसँ मुि/g304 कयेला से तँ िववेक बाबू जनता िक िच/g2णण तू मा/g304 सैब \nआिक मनमोिहनी बिहन जनिथन, मुदा वातावरणमे थोड़ेक नरमी ज/g2आ5र आएल।  \nवातावरणमे नरमी अिबते िच/g2णणतू मा/g304 सैब प/g27धीक/g243 कहलिखन - \n“िववेक भाय अहॴटाक भाए निह छैथ, जे चाह निहय/g244 पीएबैन तँ बिहन बुिझ केतौ लोक लग नइ \nबजता।” \nखग जानए खगक भाषा, एक तँ मनमोिहनीक मन बेटीक/g243 डा/g270 टरक /g2आ5पमे सीकपर टँगल रहबे करैन \nतैपर भाइक असीरवाद सेहो लेब छैन िकने, तँए मनमे चाहक बदला कॉफी निह उपकैन सेहो केहेन हएत। \nतैयो मनमोहनी चाहे बनबए िवदा भेली। \nजिहना िच/g2णण तू मा/g304 सैब िववेक बाबूक िवचार सुनैले कान पथलैन तिहना िववेक बाबू िच/g2णण तू मा/g304 सैबक \nमुहसँ कािमनीक िवषयमे सुनए चाहै छला। िकएक तँ अखन तक मौगी-मेहिरक बात मनमे नचै छेलैन। नचबो \nकेना ने किरतैन, एक तँ सहकम/g3आण िच/g2णण तू मा/g304 सैब छिथन, दोसर एम.ए. पास सेहो छिथए, तँए िववेक बाबूक \nअपन मन केना मािनतैन जे हम जे बुझै छी से िच/g2णण तू मा/g304 सैब नइ बुझै छैथ। अही /g325/g2णण /g325 मे दुनू गोरे लटकल \nछला। मुदा दू गोरेक बीच जखन गुमा-गुमी पसैर जाइत अिछ तँ वातावरणमे िकछु मोड़ अिबते अिछ। \nवातावरणमे मोड़ अिबते िच/g2णण तू मा/g304 सैब बजला- \n“भाय साहैब, ऐ साल प/g3आ3च हजारक बढ़ो/g254री िश/g252कक िजनगीमे भारी उछाल आनत।” \nओना, िच/g2णण तू मा/g304 सैब पाशा बदैल बाजल छला, मुदा िववेक बाबू पाशा पैसैक/g243 रहलैन। तँए बहटारैत \nबजला- \n“सरकारक बात अखन अखबारेमे आएल अिछ, सहर-जमीनपर अबैत-अबैत केते िदन लागत आिक \nनिहय/g243 औत , तेकर कोनो ठेकान अिछ।” \nतही बीच मनमोिहनी चाह नेने पहुँचली। आगूक िवचारक/g243 जिहना िच/g2णण तू मा/g304 सैब रोकलैन तिहना िववेक \nबाबू सेहो रोकला। मुदा लगले िववेक बाबूक िवचारमे मन ध/g312ा मारलकैन। ध/g312ा ई मारलकैन जे जिहना \nलगक लोक िच/g2णण तू बाबू छैथ तिहना मनमोिहनी बिहन सेहो छी, आगू िदन जँ कोनो संकटमे फँसता तँ लगक \nलोक रहने पिहने हमरे ने कहता। तँए पिरवारक जे दशा-िदशा अिछ ओ अपने जे बुझै छी से ज/g2आ5र  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n43 \n \nकहबैन। भऽ सकैए जे हमर िवचार /g2आ2ितकूले भऽ जाइन। तइले तँ बड़ भारी जवाबदेिहयो तँ निहय/g243 \nरहत, कहबैन जे ओइ िदन जे बुझै छेलॱ तइ अनुकूल बाजल छेलॱ, आइ ओइसँ आगू बुझै छी...। \nिवचार उठैत-उठैत िववेक बाबूक मन मािन गेलैन जे अपन िवचार ज/g2आ5र दुनू गोरेक बीच रिख \nिदऐन, भल/g243 तीत लगैन आिक मीठ ...। \nतैबीच तीन-चािर घॲट चाह पीब नेने छला। मनमोिहनी से कान ठाढ़ केने जे भैया थोड़े गड़बड़ \nअसीरवाद कािमनीक/g243 देिथन।  \nशा/g2णण तिच/g254सँ िववेक बाबू बजला- \n“बिहन, केकरा नइ मनमे रहै छै जे पिरवार आगू निह बढ़ए मुदा ओ र/g2ध2 ब ड़क बैलून नइ ने छी जे हवा \nभिर अकासमे उड़ा देबइ। िववेकशील मनुखक डेग तँ अपन पाछूसँ अबैत िजनगीक/g243 अँकैत ने आगू उठत।” \nओना, िववेक बाबूक िवचारक/g243 मनमोिहनी नीक जक/g3आ3 नइ बुझली मुदा अधा-िछधा िच/g2णण तू मा/g304 सैब ज/g2आ5र \nबुझलैन। ओना मनमोिहनीक मनमे उठए लगलैन जे ई केहेन हएत जे भैयाक/g243 कहबैन अह/g3आ3क बात नइ \nबुझलॱ! तँए मनमोिहनी चुपे रहब नीक बुझली। प/g27धीक/g243 चुप देख िच/g2णण तू मा/g304 सैब बजला- \n“भाय साहैब, तेहेन अलंकारमे अपने बजिलऐ जे बिहन बुझने हेती िक निह। असल तँ हुनका ने \nबुझाएब अिछ। बेटाक बात रहैत तँ कनी जोरो किरतॱ मुदा बेटीक बात छी िकने। ओ तँ माइयेक ने...।” \nिच/g2णण तू मा/g304 सैब जइ िहसाबे बाजल होिथ मुदा िववेक बाबू अपना िहसाबे बजला- \n“बिहन, बेटीक /g2आ2/g302 न  अिछ, तँए आइक पिरवेश की अिछ से कहै िछअ। कािमनी डा/g270 ट री पढ़त नीक \nबात, नीक िव/g324ाथ/g3आण अिछए , मुदा आइक पिरवेशमे बेटी पैघ सम/g304 या बिन गेल अिछ।” \n‘पैघ सम/g304 या’ सुिनते मनमोिहनी चॱकैत बजली- \n“से की?” \nबिहनक िज/g253ासा देख िववेक बाबूक मनमे चैनक हवा लगलैन। बजला- \n“बिहन, एक तँ अपना सन-सन पिरवारमे डा/g270 टरी िश/g252ा ओकाइत सँ बहार अिछ। जइ िहसाबक खच/g3आ1 \nअिछ आ जे समािजक /g2आ5प -रेखा बिन गेल अिछ तइमे बेटीक/g243 डा/g270 ट र बनब आरो बोिझल...।” \nिब/g274 चेमे मनमोिहनी बजली- \n“से की?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n44 \n \nबिहनक बढ़ैत िज/g253ासा देख िववेक बाबूक मनमे उठलैन जे नीक हएत, एक-एक /g2आ2/g302 न पर दुनू परानीक \nिवचार लइत चली...। \nबजला- \n“बिहन, ज/g2णण म सँ लऽ कऽ जाधैर बेटीक िबआह होइए ताधैिरक भारी बोझ माए-बापक कपारपर ऐछे \nिकने?” \nमनमोिहनी- \n“से तँ अिछ, मुदा बुझलॱ निह।” \nिववेक बाबू- \n“जेते खच/g3आ1 आ मेहनत बेटीक/g243 डा/g270 ट र बनबैमे लगेबह, से समाज बुझतह? जेते पढ़ैमे खच/g3आ1 हेतह तइसँ \nबेसी िबआहमे दहेज सेहो लगतह। अहू िवचारपर ने नजैर राखए पड़तह।” \nमनमोिहनी ठमैक गेली, मुदा िच/g2णण तू मा/g304 सैबक मन अखनो प/g27धीक िवचारमे लटकले छेलैन। बजला- \n“कनी सोझरा कऽ बिजयौ ने।” \nिववेक बाबू- \n“बेकती आ पिरवार-ले मूल-भूत जे खगता अिछ, ओइ सभपर नजैर रखक चाही। जँ से निह रहत तँ \nकखनो ढनमना जाएत आ भा/g272 य -तकदीरक/g243 कोसए लगबै। पिरवारमे चािरटा ब/g274 चा अिछ, चा/g2आ5क लेल अपन \nओहन सोच बनाउ, जइसँ बेटा-बेटीक आगू भिवसमे दोखी नइ बनी।” \n◌ \nश/g2ध2 द सं/g271 या : 2621, ितिथ : 11  माच/g3आ1 2017 \n  \n‘/g30ं मृित शेष’ लघु क था सं/g3ध1हसँ साभार ...। \n \n  \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n45 \n \n[1]  दोसर िबआह करब बरिजत \n[2]  समय \n[3]  घरक मािलक- बेटापर \n[4]  सासु-पुतोहु \n[5]  िच/g312न कएल मािटक घेरा \n \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nराजदेव म/g2ण3 ड लक दूटा बीहैन कथा \n  \nिभतिरया चोट  \nचाहक दोकान लग िकछु लोक ठाढ़ छल आ िकछु बैसल छल। ग/g2ध0 पक छर/g312ा छुिट रहल छेलइ। \nिवषय छेलै- आइ-काि/g2धण हक लोक सभटा काज /g304 वाथ/g371क कार ण करै छइ। \nमुदा हम ऐ बातपर अड़ल छेलॱ जे िकछु काज लोक ओहनो करैत अिछ जइमे कोनो /g304 वाथ/g3आ1 नइ रहै \nछइ। जइ काजक/g243 ‘उपकार’ कहल जाइ छइ। \nएम.एल.ए.क चुनाउ होइबला छेलइ। चुनाउक समैमे तँ पुिलसक/g243 जेना प/g3आ3िख लगले रहै छइ।  \nतखैने ओइठाम एकटा पुिलिसया गाड़ी /g2आ5कल। /g2आ5कल निह बल्  िक रोकए पड़लै। कारण छेलै, एकटा \nसाइिकल सड़केपर ठाढ़ छेलै आ साइिकलबला केतौ चिल गेल छल। \nएकटा िसपाही गाड़ीसँ उतैरते बाजल- \n“केकर साइिकल िछयौ रौ? साहैबक गाड़ी /g2आ5कल छइ। हटेब/g370 ज/g2धण दी आिक देखबीही।” \nमुदा िकयो साइिकल हटेबाक लेल निह आएल। िसपाही पूरा तमसा गेल छल। ओकर रौ/g40आ /g2आ5प देख \nहम जेना भीतरसँ डेरा गेल रहॱ। हम तेजीसँ गेलॱ आ साइिकलक/g243 हटबए लगलॱ। कमजोर रहने कनी \nअि/g304 थरसँ हटबै छेलॱ। डरेबर बार/g2ध4 बार हॉन/g3आ1 बजा रहल छेलइ। िसपाही ड/g2ण3 टासँ हमरा पजरामे गॲजी मारैत \nबाजल- \n“तोहर खितयानी रोड िछयौ। टेर मारैत केना चलैए! देखै नइ छै जे साहैबक/g243 लेट होइ छइ !”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n46 \n \nहड़बड़ाइत आगू बढ़लॱ िक रोडक कातमे साइिकल नेने खिस पड़लॱ। \nचाहक दोकानपर लोक िठिठया कऽ हँिस देलक। पुिलिसया गाड़ी हॉन/g3आ1 दैत चिल गेल।  \nएक गोरे िटटकारी मारैत बाजल- \n“की यौ उपकारीजी, की भेल?” \nड/g2ण3 टासँ तँ कमे चोट लगल छल मुदा ‘की यौ उपकारीजी’ सुिनते िभतिरया चोट जेना कुहरा देलक। \nलोक िदस तकलॱ तँ लगल जेना नँगटे ठाढ़ छी। लाजे मुड़ी गॲतने िवदा भऽ गेलॱ।◌ \n \n  \n  \n  \nछोटकू दोस \nकृ/g303 णा/g303 ठीक मेला लगल छल। दू-तीनटा संगीक संगे मेलाक गेट िदस ठाढ़ छेलॱ। कृ/g303 ण -सुदामाक \nिम/g255तापर चरचा भऽ रहल छल।  \nएकटा संगी बाजल- \n“देिखयो जे कृ/g303 ण आ सुदामाक दो/g304 ती। एगो राजा आ दोसर रंक। दुनूक दो/g304 ती एकटा ऐितहािसक \nउदाहरण बनल अिछ ऐ जुगमे एहेन दो/g304 ती संभव भऽ सकै छइ।” \nदोसर संगी बाजल- \n“निह यौ, दो/g304 ती बरबैरमे होइ छै, तबे िनमाहलो जाइ छै, निह तँ ओ टुिट जाइए।” \nहमरा बाजए पड़ल- \n“केना निह भऽ सकै छइ। हमर बाबूजी आ जगाधर बाबू दुनूमे केना दो/g304 ती छइ। जगाधर बाबूक \nपिरवारमे तीन-तीनटा इ/g2णण जीिनयर छैन आ हमर बाबू िबलकुल गरीब, तैयो हमरा बाबूसँ हुनक परेम देिखयौ।” \nतखैने बगलमे एकटा कार /g2आ5कल।  \nगजाधर बाबूक संगे एकटा ऑिफसर कारसँ उतरल। हम गजाधर बाबूक/g243 देखते पएर छुिब /g2आ2णाम \nकेिलऐन। गजाधर बाबू बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n47 \n \n“की रौ बाबू ठीक छौ ने?” \nकहलयैन- \n“जी ठीके छिथन।” \nगजाधर बाबू सँगे आगू बढ़ैत ऑिफसर पुछलकैन- \n“के छी ई बालक? सं/g304 कारी बुझाइत अिछ..!” \nमुँह घॲकचबैत गजाधर बाबू बजला- \n“धुर, छोड़ू ने। एकटा छोटकू दोसक बेटा छी।” \nगप करैत दुनू गोरे आगू बिढ़ गेला। \nगपक/g243 झ/g3आ3पैले हम िकछु बाजए चाहलॱ िक िब/g274 चेमे एकटा संगी चद-दे किह देलक- \n“चुप रहू यौ छोटकू दोसक बेटा।” \nहमर बोलती ब/g3ण2 भऽ गेल छल। ◌ \n  \n \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nडॉ. कैलाश कुमार िम/g257  \n  \nलोक वेद आ /g30उयवहारक पाबिन मधु/g257ावणी  – मानवशा/g304/g255ीय िववेचन  \n  \nएक बेर /g2आ2ोफेसर /g27आयोितं/g40आ जैन एकाएक हमरा पुछलिन , \"िमिथला म/g370 कुन चीज़ िथक जे लोक आ \nशा/g304/g255 , सब कला के एक स/g315े जोड़ने अिछ ?\" \nहमरा भेल की उ/g254र देल जाय ?  संयोग सँ िकछुए िदन प िहने मधु/g257ावनी कथा म/g3आ3 सँ सुिन रेकॉड/g3आ1 केने \nरही आ बाद म/g370 ओकरा िलखने रही। भेल ई एक उ/g254र भ सकैत छैक। हम झट दिन कहिलय/g2णणह  , \n\"मधु/g257ावणी पाविन ”।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n48 \n \nहमर उ/g254र सुिन /g2आ2ोफेसर जैन बहुत /g2आ2स/g3ण2 भेला। कहलिथ , \"िबलकुल स/g2ण4य कहैत छी। यैह सही \nउ/g254र अिछ। अह/g3आ3क िमिथला म/g370 ई गजब के पाविन अिछ जे अनेक तरहक /g253ान , िश/g252ा, कला, के िसखबाक \n/g2ध0लेटफाम/g3आ1 नव /g301याहल लड़की लेल तैयार करैत अिछ। ई एक एहेन पाविन अिछ जे लोक आ शा/g304/g255 के \nजोड़ैत अिछ। अह/g3आ3क जवाब सँ हम संतु/g41आ छी। \" \nबात पर हम अतेक गौर निह केलॱ। कतेक िदन सँ मधु/g257ावणी पर िकछु िलखबाक  इ/g274छा अिछ मुदा \nआलस आ िकछु आन कारणे निह िलख पािब रहल छी। सिवता झा खान केर एक /g2आ2/g311 ओहो अित लघु /g2आ2/g311 \nअनेक िदशा के दरब/g27आजा खोिल देने अिछ। जबाब एक ठाम सँ भेटब असंभव। खेपे खेपे अनेक ठाम सँ \nआनय पड़त। सैह क रहल छी। अिह बात पर सिवता जी कहलिन, \"आब थोड़ेक मधु/g257ाव णी पर िलखू\"। \nहुनका निह कहबाक िह/g2ध4मत निह भेल। म/g3आ3 के कहल मधु/g257ावणी कथा के फेर पढनाई शु/g2आ5 केलॱ। ओिह म/g370 \n/g2आ2ोफेसर /g27आयोितं/g40आ जैन केर िज/g253ासा (अथवा खोज) आ सिवता झा खान के िज/g253ासा केर त/g2ण4/g2ण4व ताकय \nलगलॱ। पिहल बेर म/g370 लागल िकछु छैक ज/g2आ5र। फेर भेल , \"कतेक छैक?\" \nकतेक छैक आ कत-कत छैक तािह बातक रह/g304य तकबा लेल ओिह कथा के अनेक बेर पढ़लॱ। \nएक मैिथल समाजक सद/g304य के नाते पढ़लॱ। एक मानव िव/g253ान केर छा/g255 के /g2आ5प म/g370 पढलॱ। सब सँ पैघ \nबात ई जे एक िज/g253ासु के /g2आ5प म/g370 पढलॱ। हमरा जे भेटल सँ हमरा जनैत अपूव/g3आ1 बात छैक। अपन /g253ान आ \nसमझ के िहसाब सँ ओकर संि/g252/g2ध0त /g301या/g271या क ' रहल छी। \nमधु/g257ावणी अपन िमिथला म/g370 िववाहक प/g25आात  13-15  िदन धिर के पाबिन छैक। जािह म/g370 नाना तरहक \nफूल, पात, फड़ लो/g3ण7नाई , पूजा केनाई, गीत गेनाई,िवध बेबहार के संपादन, िनयम िन/g417ा के पालन , आ /g2आ2ित िदन \nकथा केर एक अथवा अनेक /g2आ2संग के समूह म/g370 बैस सुननाइ शािमल छैक। बरखा ऋतु म/g370 भेलाक कारने \nएकर नाम मधु/g257ावणी बहुत साथ/g3आ1क लगैत छैक। अगर िव/g304तृत फलक पर उदार भाव सं देखबैक त किह \nसकैत छी जे मधु/g257ावणी अपन िमिथला म/g370 िमिथला बला /g304टाइल के हनीमून छैक। बरसातक मधुमास आ \nतािह के मधुराित के जे आनंद िमिथला म/g370 छैक से कह/g3आ3 – /g2आ2ेमान/g2णणद , परमान/g2णणद ! \nमधु/g257ावणी व/g304तुतः एक स/g2ध4पूण/g3आ1 पाबिन छैक जािह म/g370 लोक आ शा/g304/g255 , पु/g2आ4ष आ /g2आ2कृित , मनुख के \n/g2आ2कृित केर अवयव जेना पािन , नदी, पोखिर, गाछ, झाड़-पात, ल/g254ी-फ/g254ी, फूल-फल; जीव-जंतु, स/g3आ4प , कीड़ा; धरती-\nअकास, सम तल आ पहाड़ आिद के बीच कोना सा/g2ध4य बनबैत सबहक संगे कोना जीबी, कोना रही तकर \nिश/g252ा, बि/g2धणक /g301यवहािरक िश/g252ा देल जैत छैक। कोना /g304थानीयता के स/g2ध4मान करैत सम/g3ध1ता के भाव के \n/g304वीकार करी, से िश/g252ा देल जैत छैक। िश/g252ा /g270लास /g2आ5म सं अिधक ओपेन िथएटर जक/g3आ4 पिरवेश म/g370 देल \nजैत छैक। जतय एक म/g3आ4जल कथा वािचका अपन कथा के /g253ान सं आ अहु सं अिधक कथा कहबाक \nशैली सं नव /g301यिहता के एक -एक कथा के खोइंछा छोड़ा-छोड़ा सुनबैत रहैत छिथ। जखनओ कथा वािचका \nकथा कहैत छिथन त ओ हरेक पा/g255 के अपना म/g370 समािहत क लैत छिथन। कथा केर पा/g255 जक/g3आ4 \nहंसनाइ, गेनाई, नहु-नहु बजनाई, जोर सं िचिचयेनाइ, नाना तरहक जीव जंतु केर आवाज िनकालनाइ, कहबाक \nशैली म/g370 उपर नीचा के भाव /g301य/g270त केनाई , सब िकछु सव/g37आ/g254म। अिभनय केर पराका/g417ा। ई एक एहेन /g304टेज \nहोइत छैक जािह म/g370 /g304/g255ी, पु/g2आ4ख , देवता, दानव, जीव-जंतु, सबहक भूिमका मा/g255 एक कलाकार के करय पड़ैत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n49 \n \nछैक – वैह ए/g270टर , वैह डायरे/g270टर। बीच म/g370 कुनो /g40धेक निह। कतॱ सं कुनो सहयोग निह।  मुदा बाह रे \nपरंपरा िमिथला भूिम के आ बाह रे मैिथलानी! हरेक कथा वािचका अपन दािय/g2ण4व केर पालन बेजोड़ दंगे \nउ/g2ण4कृ/g417ता सं करैत छिथ। अतेक /g2आ2भावी ढंग सं जे, जे पूजैत छिथ से त कथा सुनबाक हेतु बैसते छिथ \nहुनका संगे आनो  /g304/g255ीगन सब सुनैत रहैत छिथ।  जेहने कलाकार तेहने दश/g3आ1क – दुनू के बीच परफे/g270ट \nहारमनी। आ किनया के की कहब ओ चुपचाप एक गंभीर िश/g303या जक/g3आ4 कथा वािचका के हरेक श/g2ध2द के \n/g253ान/g2आ5पी अमृत के एक एक बूंद मािन िपबैत रहैत छिथ।  \nएिह म/g370 भूिम -िच/g255ण अथ/g3आ5त अिरपन केर /g253ान भेनाई सेहो आव/g302यक छैक। मधु/g257ावणी केर अिरपन म/g370 \nवग/g3आ5कार बॉड/g3आ1र के भीतर सु/g2आ4ज , चान, कलश, पुरहर,पाितल, साठी (षि/g41आका), मैना पात, नागक लटपटाएल \nजोड़ी, नव/g3ध1ह , नौमाि/g255का आ कमल फुल के िब/g2ध4ब के /g2आ5प म/g370 गौरी, कुसुमावती, िपंगला, लीली आ चनाई आिदक \nसमावेश बहुत /g301यवि/g304थत ढंग सं कैल जैत छैक। एक गोट नव डाबा पर मािट आ गोबर सं प/g3आ4च टा स/g3आ3प \nबना सािट देल जैत छैक। प/g3आ4चो स/g3आ4पक थुथुन म/g370 दुिभ खोईस देल जैत छैक। अिरपन काढब अथवा पारब \nम/g370 सब िब/g2ध4ब के /g304थान , िदशा, कोण, /g304व/g2आ4प आिदक /g253ान आ शैली म/g370 िन/g303णात भेनाई अिनवाय/g3आ1 होइत छैक। \nचूँिक ई पाबिन अिहबात, वंश बृि/g320 एवं वर आ किनया के शुभ सँ जुड़ल छैक त/g3आ4िह परफे/g270शन म/g370 किनकबो \nकोताही के गुंजाइश निह रहैत छैक। \nपूजा म/g370 /g301यवहिरत साम/g3ध1ी सं पता चलैत छैक जे बािलका के अहू बातक /g2आ2िश/g252ण देल जैत छिन जे \nओ सब ब/g304तु के जािन लेिथ। /g2आ2तीका/g2ण4मक गौरी बनेबाक हेतु हरिद , कुसुमक फूल, िसंदुर, पान आ मेथी के \nपीिसक’ एक गोल आकृित केर /g2आ2ितमा बना नव ढोरल सरबा म/g370 ठाढ़ क देल जैत छैक। एकरा अलावे मैना \nपात,नेवो, नीम, दूध, केरा पात, फूल, काजर, अरबा \nचाउर, चुडा, चुडलाई, चीनी, लाबा, आम, कटहर, केरा, अंकुरी, दही, सुपारी, बड़की-छोटकी \nइलायची, जाफ़र,लॱग, बड़का छोटका हडरी, बहेड़ा, नीमक पात, अमतौआ अनार, पखुआ, कुश, धािमक पात आिद \nके /g2आ2योग होइत छैक। अिह म/g370 अिधक/g3आ4श ब/g304तु के एक नव व/g304/g255 म/g370 रािख एक पोटरी बना देल जैत छैक \nजकरा िबनी कहल जैत छैक। ए िह िबनी के गौरी आ िबषहिर के /g304व/g2आ4प मािन भोर स/g3आ3झ पूजा अिनवाय/g3आ1 रहैत \nछैक। \nमधु/g257ावणी पूजा आ कथा नागपंचमी िदन सं /g2आ2ारंभ भ जैत छैक। /g2आ2ितिदन पूजा भेल आ /g304/g255ीगन सब \nपूजा सं पिहने आ पूजाक बाद गीत गेलिथ। पूजा म/g370 सं/g304कृत आ मैिथली केर अ/g322ुत िम/g257ण बला श/g2ध2द आ \nम/g2णण/g255 भेटैत छैक य/g324िप पि/g2ण3डत जी के कुनो भूिमका एिह म/g370 निह रहैत छिन। एक अनुभवी मिहला अ/g2णणय \nमिहला केर सहयोग सं एिह काय/g3आ1 के संपादन म/g370 किनया के िनद/g371िशत करैत छिथन। सब चीज़ सटीक होइक \nतकर िवशेष /g2ण7यान रहैत छैक। गौरी पूजन केर एक म/g2णण/g255 देखू त सं/g304कृत आ लोक श/g2ध2दावली के सुखद \nजोग पर आनंिदत हैब: \n  \n“ऐ गौरी! महामाये, चानन डािर तोडैत एलहुं, सोहाग-भाग बटैत एलहुं, फूलक माला अह/g3आ3 \nिलअ, सोहाग-भाग हमरा िदअ, /g304वामी-पु/g255 सिहत गौय/g371 नमः। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n50 \n \n  \nफेर पूजा करक िवधान आ ककर बाद ककर पूजा करी तकर िव/g304तृत /g301या/g271या आ /g2आ4परेखा िनध/g3आ5िरत \nरहैत छैक। एिह /g3णधम म/g370 गौरी केर पूजा के बाद कलश केर पूजा, िबषहिर केर पूजा, तकर बाद लगातार \nवैरिसक, चनाइ नाग, कुसुमावती, िपंगला, लीली नाग, शतभिगनी सिहत गुसाउिन नाग, सािठ आिदक पूजा होइत \nछैक। पूजा केर समाि/g2ध0त पर अनेक िवनती जकरा बीनी कहल जैत छैक केर गायन मिहला सब उ/g274च /g304वर \nम/g370 भि/g270तभाव सं करैत छिथ। प/g3आ4च बीनी म/g370 अि/g2णणतम बीनी ई /g2आ2मािणत करबा लेल तक/g3आ1संगत छैक जे कोना \nएिह पाबिन म/g370 सब व/g304तु संगे स/g322ाव आ संग रहबाक उि/g270त /g301या/g2ध0त छैक : \n  \nदीप-दीप हरा जाथु घरा। मोती-मािनक भरथु घरा।।  \nनाग बढ़थु, नािगन बढ़थु। पेg3ईड़च बिहन िबषहरी बढ़थु।।  \nबाल बसेgण88त भैया बढ़थु। डाढी-खॲढी मौसी बढ़थु।।  \nआशावरी पीसी बढ़थु। बासुकी राजा नाग बढ़थु।।  \nराही शेgणंणद लए सुती। केg3ईड़सा शेgणंणद लए उठी।।  \nहोइत ेgणईणात सोना कटोरा मेg37व दूध -भात खाई।।  \nसेg3ई3झ सुती ेgणईणात उठी पटोर पिहरी कचोर ओढ़ी।।  \nेgड़वंेg33णाक देल कोदािर िवेg3व3णुक चेg3ईड़ेgणआवल बाट।।  \nभाग-भाग रे कीड़ा-मकोड़ा। तािह बाट आओताह ईेgणआ8र महादेब।।  \nपडल गेgणईड़ड़ केर ढाठ। आसितक - आसितक, गेgणईड़ड़ - गेgणईड़ड़ ..  \n  \nआब एिह गीत संग िमिथला चलू। िमिथला म/g370 बरसात के समय म/g370 खेत -पथार, पोखिर इनार, कलम-\nगाछी सब िकछु पािन सं भिर जैत अिछ सावन-भादब म/g370। आब स/g3आ3प आ नाना तरहक कीड़ा-मकोड़ा पािन के \nडर सं उचगर आ /g2आ4ख /g304थान िदस आबय लगैत अिछ। मालक घर , मनुखक घर, चार, दरब/g27आजा आ कत -कत \nनिह आिब जैत अिछ। अयबाक उ/g31धे/g302य कुनो ककरो छित पहुचेबक निह अिपतु पािन सं /g2आ2ाण र/g252ा आ \nभोजनक /g2ध2यॲत रहैत छैक। आ ठीक अही समय म/g370 मधु/g257ावणी पाबिन पूजल जैत छैक। एकर उ/g31धे/g302य  छैक जे \nहे नाग आ आन कीड़ा-मकोरा सब जेना मनुखक वंश वृि/g320 होइत छैक तिहना तोरो सबहक होब। मनुख आ \nतॲ एक संग दोसर के र/g252ा करैत एिह पृ/g2ण5वी पर िनवास करैत रह। तोरा खेबाक लेल व/g304तु आ पीबाक हेतु \nहम दूध अिप/g3आ1त करैत छी। हमरा, हमर पित के आ सगा-स/g2ध4ब/g2णणधी के तॲ /g252ित निह पहुचाबह. हे नाग आ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n51 \n \nकीड़ा मकोरा के /g304वामी िशव , हम अह/g3आ4के पूजा अच/g3आ1ना करैत छी। हे तं/g255 केर ज/g2णणमदाता, हम अह/g3आ4के िनवेदन \nकरैत छी, अह/g3आ3क यशगान करैत छी जे सब संगे हमरो सबहक र/g252ा क/g2आ5। हे नाग अह/g3आ3 र/g252ा क/g2आ5 , हे ग/g2आ4ड \nअहुं र/g252ा क/g2आ5। अिह गीत के अगर /g2ण7यान सं सुनब त लागत जे ई गीत कम आ तं/g255क म/g2णण/g255 अिधक \nअिछ। एकरा गेबाक अंदाज, /g304वर सब िकछु अलग छैक। महादेब संगे /g40ध/g332ा, िव/g303णु केर सेहो गोहरायल जैत \nछिन एिह गीत म/g370।  \nगाय केर गोबर, दूध आिदक /g2आ2योग गाय केर उपयोिगता के देखबैत छैक ओतिह नाना तरहक व/g304तु \nके /g2आ2योग सब म/g370 सामंज/g304य। पाबिन त मूलतः /g40धा/g332ण आ कण/g3आ1 काय/g304थ म/g370 होइत छैक मुदा एकर िवधान आ \nसाम/g3ध1ी के जुटान म/g370 अनेक जाित के सहभािगता होइत छैक। उदहारण के /g2आ5प म/g370 सरबा, म/g315ल कलश \nकु/g2ध4हार सँ;डाला, िबयिन, चंगेरा आिद डोम सँ; लहठी चूड़ी आ अ/g2णणय व/g304तु लहेरनी सँ एवं अ/g2णणय साम/g3ध1ी बज़ार \nसँ आनल जाइत छैक। ई सामंज/g304य कथो म/g370 अनेक ठाम अनेक /g2आ2संग आ उप -/g2आ2संग म/g370 भेटैत छैक। कथा \nकेर मूल नायक आ नाियका - बाला लख/g370/g40आ आ िबहुला, बिनया अथ/g3आ5त सौदागर समाज सँ छैक। तं/g255 के \n/g253ान , गूढ़ रह/g304य जे बुझबैत छैक से धोिबन छैक , धािम केर चच/g3आ1 सेहो होइत छैक जे छोट  जाित केर छैक। \nकथा /g304थानीयता के सीमा के सेहो तोरैत एकरा साव/g3आ1भौिमक बनबैत छैक। से कोना?  ऐना जे चिर/g255 सब \nिमिथला सँ बाहर के सेहो छैक। कथा म/g370 अनेक देवता, देवी, गण के भूिमका छैक। सब एक /g301यवि/g304थत आ \nसम/g2णणवय के िवधान के िनम/g3आ5ण करैत छैक।  \nआब पूजा के िविधवत समाि/g2ध0त  के बाद कथा /g2आ2ारंभ होइत छैक। एक अनुभवी मिहला िजनकर /g304मरण \nशि/g270त , उ/g274चारण आ कहबाक शैली के संगे गीत आ फकरा सुनेबा म/g370 महारत रहैत छिन से एिह काय/g3आ1 के \nसंपादन करैत छिथ। कथा प/g3आ4चो बिहनी िबषहिर सं शु/g2आ5 होइत छैक। कोना एक बुिढ़या एक िचकनी पात म/g370 \nलहलहाइत प/g3आ4च सापक पोआ के देखैत अिछ। आ बूढी के गाम आिब ओकर वृता/g2णणत कहब सं पूजाक प/g320ित \n/g2आ2ार/g2ध4भ होइत छैक। फेर िबषहरी के ज/g2णणम होइत छिन।  \nदोसर िदन केर कथा एक नव मोड़ लैत छैक कारण एिह म/g370 एकाएक मनसा के /g2आ2वेश होइत छिन। \nमनसा के /g2आ2वेश होइते मातर नाग आ तथाकिथत पैघ देवता (/g40ध/g2ध4हा, िव /g303णु एवं अ/g2णणय ) के बीच आ दुनु के भ/g270त \nके बीच /g325/g2णणद /g2आ2ारंभ होइत छैक। िबहुला आ चंदु सौदागर /g270लािसक देवता के पूजक छिथ िजनका मनसा जे \nमूल /g2आ5प सं नागक देवी छिथ आ िजनका बारे म/g370 इहो कहल जैत छैक जे ओ िशबक मानस पु/g255ी छिथ , केर \nसंग /g325/g2णणद। चंदु सौदागर मनसा के अि/g304त/g2ण4/g2ण4व के /g304वीकार निह कर चाहैत अिछ फल/g304व/g2आ5प मनसा अपन \nनाग-नािगन सं ओकर सब संतान के डंिस क ख़तम केने जा रहल छैक। ओकर अि/g2णणतम बालक केर नाम \nबाला लखे/g2णण/g40आ छैक जकरा बारे म/g370 ई छैक जे ओकर जािह िदन िववाह हेतैक ओही िदन मनसा के स/g3आ3प \nओकरा डंिस लेतैक आ अिह तरहे चंदु सौदागर के वंश समा/g2ध0त। आब चंदु की करे ?  धैय/g3आ1 सं काज लैत \nअिछ। चंदु के पता चलैत छैक जे िबहुला  नामक एक लड़की छैक जकरा अख/g2ण3ड सोहागबती रहबाक \nवरदान छैक। चंदु अपन पु/g255 बाला लखे/g2णण/g40आ केर िववाह िबहुला सं कर दैत छैक। दुनू लेल एक शीशा के \nघर बनैत छैक। मुदा स/g3आ3स लेबाक हेतु एकै र/g254ी भूर छोिड दैत छैक। ओिह भूर सं अपन नाग के भेिज \nमनसा बाला लखे/g2णण/g40आ के डंिस लैत छैक।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n52 \n \nआब की हो? िबहुला कहैत छैक, “ एक केरा के थामक नाव बना ज/g2आ4री के सामान रािख हमरा बैसा \nिदय। हम अपन पित के माथ अपन कोरा म/g370 ल नदी के /g2आ2वाह संगे बहैत एकर कुनो समाधान करय  चाहैत \nछी।” सैह /g301यव/g304था होइत छैक। िबहुला अपन पित के लाश लेने नदी म/g370 चलल जा रहिल अिछ। लाश \nआब गलनाई शु/g2आ5 भ गेलैक मुदा िबहुला के िह/g2ध4मत एखनो दृढ़ छैक। जैत -जैत एक ठाम देखैत छैक जे एक \nधोिबन निदक कछेर म/g370 कपडा धो रहिल छैक। ओकर एक छोट ब/g274चा बेर -बेर ओकरा परेशान क रहल \nछैक। तंग आिब धोिबन अपन ब/g274चा के कंठ मचोिड दैत छैक। ब/g274चा मिर जैत छैक . आब धोिबन िनि/g25आ/g2णणत \nभ कपडा धोबैत अिछ। िबहुला के बड़ आ/g25आय/g3आ1 भेलैक ! “कोना एक माय अपन संतान के छोट बात लेल \nजान मािर सकैत अिछ?”  िबहुला सोचैत छैक। िबहुला के होइत छैक जे ज/g2आ4र अिह म/g370 कुनो रह/g304य छैक। \nआब ओ अपन नाव के कात लगा दूर सं धोिबन के िनिर/g252ण करैत छैक। जखन कपड़ा धोआ जैत छैक त \nधोिबन नदी सं अँजुर म/g370 पािन ल म/g2णण/g255 पढ़ैत ब/g274चा पर फेकैत छैक . पािन पिरते देरी ब/g274चा फुरफुरा क उिठ \nजैत छैक। िबहुला बुिझ जैत छैक जे ई धोिबन सामा/g2णणय मिहला निह अिछ। ओकरा ह/g3आ4क लगबैत अपन \n/g301यथा कहैत छैक। आब कहानी म/g370 अते सं तं/g255क पूण/g3आ1 या/g255ा शु/g2आ5 होइत छैक। धोिबन के कहला पर बाला \nलखे/g2णण/g40आ के लाश के ओतय छोिड दुनू गोटे िशव लोक म/g370 जैत छैक। बीच म/g370 अनेक कथा आ कथा केर \nउपकथा अबैत छैक। िबषहरी के कथा आ हुनकर बारह नाम – जगत \nगौरी, मनसा, जर/g2ण4का/g2आ5 , वै/g303णवी,िस/g2ण7/g333ोिगनी, नागे/g25णरी, शैवी, जर/g2ण4का/g2आ5 -ि/g2आ2या, नाग-भिगनी, आसितक माता, िबषहरी एवं \nमहा/g253ानयु/g270ता।  \nकथा खेपे-खेपे चलैत रहैत छैक – मंगला-गौरीक कथा, पृ/g2ण5वीक उ/g2ण4पित केर कथा, समु/g40आ -मंथन केर \nकथा, सतीक कथा, पितव/g3आ2ताक कथा, महादेब केर पिरवारक कथा, गंगाक कथा, गौरीक जनम, गौरीक \nतप/g304या, गौरीक िववाह, मैनाक मोह भ/g3आ4ग , काित/g3आ1क आ गणेश केर ज/g2णणम , सं/g2ण7या केर िववाह आ लीली केर \nज/g2णणम ,पितव/g3आ2ता सुक/g2णणयाक कथा, बाल बस/g2णणत केर कथा, गोसाउिनक कथा, /g257ीकर राजा केर कथा, आ अंत म/g370 \nगणेश भगबान /g325ारा सोहाग माथब।  \nअिह बीच िब हुला केर कथा चलैत रहैत छैक। कथा सब म/g370 तं/g255 छैक , बुझौअल, छैक, गीत छैक, सब \nिकछु छैक। कथा म/g370 िह/g2णणदू धम/g3आ1 के बहुत मूल त/g2ण4व के /g253ान सेहो छैक। /g304/g255ीगन के /g301यवहार , ओकरा समाज \nम/g370 रहबाक लूिर , पित, संतान, /g257े/g417 , देवता, िपतर, आिदक स/g2ध4मान आिदक /g253ान भेटैत छैक।  ऊँच-छोट के भेद \nके कोना पािटक जीवन के चलेबाक चाही तकर /g2आ2िश/g252ण देल जैत छैक। सब /g2आ2मुख धािम/g3आ1क चिर/g255 आ \nआदश/g3आ1 मिहला के स/g2ध4ब/g2णणध म/g370 िववरण देल जैत छैक। अिह तरहे मधु/g257ावणी केवल पाबिन निह अिपतु 13-\n15  िदनक काय/g3आ1शाला होइत छैक जािह म/g370 एक लड़की के ससुर जयबा सं पूव/g3आ1 आ गृह/g304थी स/g2ध4हारबा सं पिहने \nएक /g2आ2िशि/g252त मिहला बना देल जैत छैक। ओ ब/g274ची सं दुलिहन आ फेर दुलिहन सं गुनमित नािर अथवा \nस/g2ध4पूण/g3आ1 मैिथलानी बिन जैत अिछ।  \nमधु/g257ावणी म/g370 नाग नािगन के मनु/g303य /g304व/g2आ4प म/g370 क/g2धणपना कैल जैत छैक आ तदनुसार हुनका लेल \nव/g304/g255 , /g257ृंगार , आभुषण सब िकछु सं मोन म/g370 सुसि/g27आजत के गीत गािब /g304मरण कैल जैत छैक। एक गीत देखू: \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n53 \n \nिपयरी अँचरी िबषहरी के नामी-नामी केस।  \nघुमैत एली िबषहरी ितरहुत देस।  \nतोहरो िसंगार िबषहरी लाबा आ दूध।  \nहमरो िसंगार िबषहरी िसर के िसेgण88दूर।  \nतोहरो िसंगार िबषहरी कोर भिर पूत।  \nफल बीच गुअबा नवेद बीच पान।  \nदेवी बीच िबषहरी मैया दोसर निह आन।  \n  \nमधु/g257ावणी एक िहसाबे मिहला के स/g254ा के /g2आ2तीक अिछ . सब काज, िवध, म/g2णण/g255 - पूजा मिहला /g325ारे \n/g2आ2ितपािदत होइत छैक। पु/g2आ4ष केर कोनो भूिमका निह। तं/g255 के शि/g270त एहेन जे छोट -पैघ सब एक ठाम आिब \nजैत अिछ। सब तरहक देवता म/g370 आपसी सौहा/g324/g3आ1 के सूचक अिछ मधु/g257ावणी।  \nअंत म/g370 सब ठाम होइत नदी केर कछेर केर धोिबन संगे िबहुला वापस अबैत अिछ . बाला लखे/g2णण/g40आ के \nलाश म/g370 /g2आ2ाण आिब जैत छिन। ओ आरो सु/g2णणदर आ सोहनगर भ जैत छिथ। चंदु सौदागर के सब बेटा आ \nस/g2ध4पित फेरो आिब जैत छैक। ओकर सब बेटा सेहो िजिबत भ जैत छैक। चंदु आब आन देवता संगे अपन \nपुतहु के कहला पर िबषहरी आ मनसा के पूजा अच/g3आ1ना शु/g2आ5 क दैत अिछ। सब िकछु शुभ होमय लगैत \nछैक। \nएिह पाबिन आ कथा के जे /g2ण7यान सँ सुनल जाय आ एकरा गुनल जाय त पता चलैत छैक जे \nशा/g304/g255 पर लोक जेना कतौ-कतौ भारी पड़ैत हो! अंततः, चंदू सौदागर के भले अपन पुतहु आ बेटा के \nकारणे, मनसा देवी आ िवषहरी के /g2आ2भु/g2ण4व मानबाक हेतु बा/g2ण7य होमय पड़ैत छैक। एिह कथा म/g370 एक बात /g304प/g41आ \nई होइत छैक जे अगर बहुत बात शा/g304/g255 मय/g3आ5दा के नाम पर बहुत बात अथवा ि/g3णधया अथवा दृ/g41आा/g2णणत देबा \nलेल मना क दैत छैक मगर लोक ओही बात लेल ओकर /g301यवहािरक प/g252 के देखैत उदार भ जाइत छैक। \nउदाहरण के /g2आ5प म/g370 लोके म/g370 ई िह/g2ध4मत भ सकैत छैक जे गौरी के िछनािर कह/g373न ; महा मय/g3आ5िदत महादेव के \nमैथुन आ काम कर ि/g3णधया म/g370 िल/g2ध0त देखा देिन। य/g324िप उ/g31धे/g302य िश/g252ा /g3ध1हण करक होइत छैक। एकर एक \nअथ/g3आ1 एहो भ  सकैत अिछ जे नव /g301याहता के ई बता दी जे काम अथवा यौन ि/g3णधया शा/g25णत /g2आ2ि/g3णधया छैक। \nएकरा मनु/g303य आ िजव जंतु के बाते छोिड़ दी देवता, देवी सब /g304वीकार करैत छिथ सृि/g41आ के चलेबाक हेतु \nअिह म/g370 संल/g272न रहैत छिथ। ई कदािचत सफल गृह/g304थ जीवन जीबाक मूल मं/g255 छैक।   \nमधु/g257ावणी पाबिन केर िलंक सू/g255 छैक मनसा आ िवषहरी केर आराधना। मनसा अथ/g3आ5त नागक देवी। \nमनसा आथ/g3आ1त ओहेन देवी िजनका शि/g270त त छिन मुदा हुनकर स/g254ा मानबाक लेल मु/g271यधारा के देवी देवता  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n54 \n \nकेर भ/g270त सब सहज भाव सँ तैयार निह अिछ। मनसा एक एहेन देवी छिथ जे अपन छोट /g304व/g2आ4प अथ/g3आ5त \n/g304थानीय /g304व/g2आ4प के िव/g304तार अिखल भारतीय /g304व/g2आ4प म/g370 करय चाहैत छिथ। मनसा के इ/g274छा छिन जे हुनका \nसब वग/g3आ1, जाित आ समाज के लोक पूजा करय, िहनकर गुणगान करय। मुदा ई काज ओतेक सहज निह \nअिछ। छोट जाित के लोक िहनकर स/g254ा के /g304वीकािर लेलक। /g304/g255ीगण सेहो ओही िदस िबदा भेली मुदा \nपु/g2आ4ख कोना मानत ?  ई किन पैघ /g2आ2/g311 अिछ। मनसा िहमालय सँ चलैत छिथ आ नेपाल , तराई बला \nिमिथला, भारत बला िमिथला, असम, ब/g3आ4/g272लादेश , बंगाल, ओिड़सा, होइत फेरो म/g2ण7य आ उ/g254र िहमालय धिर /g301या/g2ध0त \nरहैत छिथ - उ/g254राखंड , क/g302मीर , िहमाचल /g2आ2देश धिर। मनसा संगे िबहुला केर कथा \nनेपाल, िमिथला, ब/g3आ4/g272लादेश , पि/g25आम बंगाल , असम, उड़ीसा धिर मूल कथा सँग डािर-झािर म/g370 किन -मिन फेर बदल \nसँग चलैत रहैत अिछ। उ/g254राखंड आ िहमाचल म/g370 मनसा केर अनेक कथा /g2आ2चिलत अिछ। स/g3आ3प के /g2आ2भाव \nआ भय के /g304वीकार करैत लोक वग/g3आ1, समुदाय, िलंग आ जाितक सीमा सँ उपर उठैत मनसा देवी के सम/g252 \nनतम/g304तक होइत छिथ। यैह /g2आ2भाव िमिथला म/g370  सव/g3आ1हारा वग/g3आ1 म/g370 आ /g40धा/g332ण आ कण/g3आ1 काय/g304थ केर /g304/g255ीगण म/g370 \nभेटैत अिछ।   \nमुदा हमरा अगर हम समाजशा/g304/g255ीय ढंग सं मधु/g257ावणी केर िववेचन करैत छी त ऐना लगैत अिछ जे \nिपतृस/g254ा/g2ण4मक समाज िकछु अनरगल /g2आ2भाव एिह म/g370 िबध आ पूजा के नाम पर घुसा देने छैक जािह सं \nमानिशक /g304तर पर मिहला सब ओिह पर/g2ध4परा के नाम पर अपना के /g304वयम शोिषत आ /g2आ2तािरत करैत रहैत \nछिथ। अनेक ठाम सती केर मह/g2ण4/g2ण4व के गुणगान कथा सब म/g370 अनेक बेर अबैत छैक। धम/g3आ1, पूजा-\nपाठ, िगरह/g304ती, /g2आ2ेम -अनुराग, तं/g255 -म/g2णण/g255 , िपतृ, देवता, /g2आ2कृित , /g2आ2कृित केर अवयव – फुल, पात, स/g3आ3प , िचरै, धम/g3आ1 /g3ध1/g2णणथ \nकेर सार; िनक आ अधलाह म/g370 अंतर करब , पु/g2णणय आ पापक बीच अंतर आ िनक माग/g3आ1 केर चुनाव , मानवधम/g3आ1 \nकेर पालन,/g304/g255ी धम/g3आ1 केर िनव/g3आ1हन , आर ने जािन की की मुदा एिह पाबिन केर अि/g2णणतम िदन जे किनया के ठेहुन \nटेमी सं दगबक /g2आ2था अिछ से बड़ अमानवीय। बि/g2धणक ई किह सकैत छी जे सती /g2आ2था के ब/g3आ4चल िह/g304सा \nजक/g3आ4 अिछ। सब मिहला, माय, िपितयाईन, दाई, सखी-बिहनपा एिह बात सं दुखी रहैत छिथ जे कोना एिह \nजरैत टेमी के सेहो एक बेर निह तीन-तीन बेर धाह केर घाव के वद/g3आ5/g302त करती! पर/g2णणतु परंपरा लाचार केने \nछिन। की क सकैत छिथ? अगर िनक सं फोका हेतिन त अिचर सोहागबती हेती। पित के सब िकछु िनक \nहेतिन। तािह ओकर पालन हेबे करत। आब एकिह उपाय रिह जैत छिन जे सु/g2आ4ज भगवान सं िनवेदन कैल \nजाय जे ओ अपन रौशनी म/g370 ि/g311/g272धता आनिथ , अि/g272न कोमल भ जािथ , पानक पात ओना त शीतल होइत अिछ \nमुदा ओ आरो शीतल भ जाय जािह सं दागै काल बेटी शीतल के कम वेदना होिन,पाहून मधुर हाथ सं आंिख \nझापिथ, गंगाजल आ आन जल खूब ठंढक /g2आ2दान करय , टेमी के धाह मधुर-मधुर जरै, चानन केर लेप आरो \nशुिशतल भ जै जािह सं पर/g2ध4परा के िनव/g3आ1हन करैत किनया के ठेहुन दागल जा सकै: \n  \nशीतल बहथु समीर दहो िदश शीतल लथु उसासे।  \nशीतल भानु लहुक लहु उगथु शीतल भरल अकासे।  \nशीतल सजनी गीत पुिन शीतल शीतल िबध बेबहारे।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n55 \n \nशीतल मधुेgणआ7ावणी िबिध हो शीतल बसन िसंगारे।  \nशीतल घृत शीतल वेेgणईड़ बाती शीतल कािमनी अंगे।  \nशीतल अगर सुशीतल चानन शीतल आबथु मेg3ई3गे।  \nशीतल कर लय नयन झँपाबह शीतल देलहुँ पाने।  \nशीतल हो अिहबात कुमर सँग शीतल जल असनाने ।।  \n  \nगीत, िबध-बबहार सब िकछु शीतल होबक चाही। वर अपन कोमल हाथ सँ आँिख झापिथ, घी, बाितक \nस/g315े टेिमक अि/g272नक सेहो शीतल भ जाय , पवन शीतल मंद भ बहै, व/g304/g255 आ िसंगारक साम/g3ध1ी सेहो शीतल \nहोइक जािह सँ बेचारी नाियका अिह /g2आ2था के पालन करैत अपन ठेहुना के दगबा सकैथ।  \nएक गीत म/g370 त किनया केर माय आ आन मिहला स/g315े हुनकर कुमर अथ/g3आ5त वर सेहो अपन हाथ सँ \nओना त नाियका के आँिख झ/g3आ3पने रहैत छिथ मुदा वेदना देिख /g40आिवत भ जाइत छिथ। /g3आ0दय केर वेदना दुनू \nआँिख सँ नोर भ झहरै लगैत छिन: \n  \nआजु सोहािगन सहमल बैसल मुख िकयै पड़ल उदासे।  \nअेgणंड़बा मुख हेरय िकये कािमनी पल पल लैह उसासे।  \nकुमर नयनसँ नोर बहाबह गाइिन गाबिथ गीते।  \nबड़ अजगुत मधुेgणआ7ावणी िविध परम किठन इहो रीते।  \n  \nमधु/g257ावणी केर िवध -बेभहार त सब के िव/g2ण7वंसक आ /g304/g255ीगन के शारीिरक आ मानिशक शोषण केर \nएकटा वीभ/g2ण4स परंपरा बुझना जा रहल छिन। िधया के दद/g3आ1 हेतिन से बेचैनी सेहो छिन। िबधक पिहने आ \nिवधक बादक दद/g3आ1 हेतिन से जािन बहुत िचंितत रहैत छिथ। मुदा िवध के /g2ण4याग भला कोना सकैत छिथ ?  एिह \nम/g370 िधया के क/g2धणयाण छिन – अिचर सौहा/g272यवती होबाक क/g2धणयाण , पु/g255वती होबाक क/g2धणयाण। अतेक सु/g3ण2र पाबिन \nम/g370 मा/g255 ई िबध किन अ/g2णणक/g274/g250ल लगैत अिछ। एकरा समा/g2ध0त क देबाक चाही।  \nसमय बदिल रहल छैक। आबलड़की सब सेहो /g2आ2ितकार करक अव/g304था म/g370 छिथ। बाल िववाह \nिमिथला म/g370 समा/g2ध0त/g2आ2ाय अिछ।ठेहुन दगबा के /g2आ2तीक म/g370 केवल टेमी धाह उपर सं देखा िवध पूरा कैल जा \nसकैत अिछ। अतेक िनक पाबिन के मा/g255 ई छोट सन िबध जािह म/g370 िधया के सब उमंग आतंक म/g370 बदिल \nजैत अिछ, हमरा कोनादन लगैत अिछ। अिह टेमी बला पर /g304/g255ीगन , पु/g2आ4ष , सं/g304कृत के िव/g325ान िमल शी/g3ध2  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n56 \n \nिनण/g3आ1य लय एकरा समा/g2ध0त करिथ अथवा /g2आ2तीक मा/g255 राखिथ। ओना िक योक भावुक किह सकैत अिछ, मुदा \nहमरा ऐना बुझना जैत अिछ जेना िबना कुनो कसूर के सीता के अि/g272न परी/g252ा लेल जैत अिछ। सीता के म/g3आ3, \nिपितयाइन, जेठ बिहन, भौज सब मौन भेल तरपैत सीता के देखैत छिथ! ब/g3णआड भेल , एिह पर सोच \nआव/g302यक।  \nिनक आ अधलाह त सब परंपरा म/g370 रहैत छैक।जे हो मधु/g257ावणी एक बहुत उ/g254म पाबिन अिछ। \nएकर िनव/g3आ1हन होबाक चाही। ई अतेक पैघ िवषय िथक जकरा पर पूरा पोथी िलख सब बात पर गंभीरता सं \nिवचार राखल जा सकैत अिछ। मुदा सब बात अगर एत िलखब त फेर पढ़नाइ दुल/g3आ1भ। तािह अतय िवराम \nदैत छी। \n  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन म◌ंत/g301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nओम /g262काश  \nिवहिन कथा \nिवछोहक नोर \nपिछला साल कोिचंग करै लेल बेटीक नाम कोटामे िलखौने छलॱ। जखन ओकरा कोटामे छोिड़ क' आबैत \nरही तखन ओ ब/g3णआड  उदास छल। ओकरा बुझेिलयै जे हम िनयिमत /g2आ5प  सँ आिब भ/g370ट  करैत रहबै। मुदा \nनौकरीक झमेलामे फुरसित नै भ/g370टल  आ हम किहयो नै जा सकलॱ। साल पूरा भेला पर ओ डेढ़ मासक छु/g32आी \nपर गाम आएल छल। ऐ बेर ओकरा कोटा छोड़ै लेल फेर हमहॴ गेिलयै। ओकरा छोड़लाक उपरा/g2णणत  जखन \nवापसीक /g3धधेन  पकड़बा लेल हम टीसन आबैत रही तखन ओ कातर दृि/g41आसँ हमरा िदस तािक रहल छल \nएकदम चुपचाप। हमहुँ ओकरासँ नजिर चोरेने औटोमे बैिस गेलॱ। ओ हमरा गोर लागलक आ बेछोह कानय \nलागल। हमर आँिखमे सेहो जेना मेघ उमिड़ गेल मुदा ओइ मेघक/g243 रोकैत ओकरा बूझबय लागलॱ। रामायणक \nचौपाई मोन पिड़ गेल:- \nलोचन जल रहे लोचन कोना \nजैसे रहे कृपण घर सोना। \nखैर टीसन आिब /g3धधेनमे बैिस गेलॱ। जखने /g3धधेन  टीसनसँ घुसकल तखने ओकर कातर नजिर मोन पिड़ गेल \nआ लागल जे करेज फािट जायत। नोरक मेघ ऐ बेर नै मानलक। हम सहया/g255ी सबसँ नजिर चोरबैत /g3धधेनक  \nबाथ/g2आ5ममे ढुिक गेलॱ । बाथ/g2आ5मक  भीतर हमर मेघ बा/g2णणह  तोिड़ देलक आ हम पु/g312ी पािर क' कानय लागलॱ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n57 \n \nिवछोहक नोर आवाजक संग पूण/g3आ1 गितसँ बहय लागल मुदा हमर /g3णध/g2णणदन  /g3धधेनक  धड़धड़ीक आवाजमे िवलीन भ' \nगेल। \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \n \n३. प/g324  \n३.१. आशीष अनिच/g288हार  -  किवता/ /g26ंबाइ  \n३.२.जग दीश च/g2णण/g40आ ठाकुर ‘अिनल’- २ टा गजल  \n३.३.राजीव रंजन झा- ३टा गजल  \n३.४.गुफरान जीलानी- झमटबा गाछ  \nआशीष अनिच/g288हार  \nकिवता \nफेर \n\"चुप ठोरक अवाज बहुत दूर धिर जाइ छै\" \n\"िस/g312ामे अवाज होइ छै नोट चु/g2ध0पे रहै छै\" \nएही िव/g25णासक  संग ओ चुप रहला बहुत िदन \nआ अंितम समयमे जखन िकछु बजबाक ज/g2आ5रित  बुझेलिन \nतखन कमजोर अंग संग नै देलकिन \n/g26ंबाइ  \nअपन पीठ अपने ठोिक लेिलयै हम \nअपन ग/g370द  अपने लोिक लेिलयै हम \nआनक गला घॲटलासँ की फायदा  \nअपन कंठ अपने मोिक लेिलयै हम \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n58 \n \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nजगदीश च/g288/gं06 ठाकुर  ‘अिनल’ \n                                  \n२ टा गजल  \n1 \n  \nसभक/g370 कमल सामान बूझू \nसंगमे छिथ भगवान बूझू \n \n  \nबेटा पुतहु पौ/g255  और पौ/g255ी \nसभक/g370 गगनक चान बूझू \n \n  \nमोनक शाि/g2णणत  अमोल होइए \nएकरिह सोनक खान बूझू  \n \n  \nछला जे पव/g3आ1त  खािध बनला  \nसमय कते बलवान बूझू \n \n  \nबािढ़ और भूक/g2ध4पक  त/g3आ4डव  \nछटपट कोिट परान बूझू   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n59 \n \n \n  \nअिनल /g2ण4याग  िवनु िजनगी की  \nिवनु धानक खिरहान बूझू  \n         \n(वण/g3आ1- 11) \n2 \nदेखबामे नीक लागल सुनबामे नीक लागल \nश/g2ध2दक  इनार पोखिर  खुनबामे नीक लागल \n \n  \nआयल पहाड ज/g254े  सभ तूर सन बुझायल \n  मनसं धुनैत रहलॱ   धुनबामे नीक लागल \n \n  \nअह/g3आ4 आंिखसं जे कहलॱ से बात हम बुझिलयै \nसभ ठाम फूल गाछक चुनबामे नीक लागल \n \n  \nकेलॱ कतेक मेहनित भरलॱ दुखक  खजाना \nअपनाले' जाल अपने  बुनबामे नीक लागल \n \n  \nकिहयो बबूर वनसं भयभीत हम  ने  भेलॱ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n60 \n \nबीहिर कतेक स/g3आ4पक   मुनबामे नीक लागल \n \n  \nवण/g3आ1-18 \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nराजीव रंजन झा \n३ टा गजल  \n                 १. \nजे काजक अिछ सुनै छी ततबे \nजे भाबय िहय गुनै छी ततबे \nकेओ कहय िकछु, मानी कोना \nजतबे /g2आ5ई  धुनै छी ततबे \nसपना देखब निह अनुिचत मुदा \nजतबे बीया बुनै छी ततबे  \nआँिख रहैत अिछ हरदम फूजल \nजतबे काजक मुनै छी ततबे \nमजगूती नीबक अिछ ज/g2आ5री \nजतबे चाही खुनै छी ततबे \n             २. \nमु/g327ी भिर नेहाल छै \nब/g3आ3की सभ बेहाल छै \nककरो रोटी नोन नै \nकेओ मालामाल छै  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n61 \n \nसािध रहल िनज सा/g2ण7य  िकछु \nिनज ताले बेताल   छै \nबेिच रहल िनज माय क/g243 \nघूमय एहन दलाल छै \nबेईमानक राज ई \nमुहसच सभ मोहाल   छै \nगड़य गड़ल अिछ मािट मे \nइचना पोठी जाल छै \nछै जतबे धुड़फंद जे \nततबे गोटी लाल छै \nराजीव पितत नीच जे \nवैह बजाबय गाल छै \n           ३. \nककरो होअ सरकार यौ \nहमरा कोन दरकार यौ \nभोटक भीख देल जकरा \nभेलय वैह िच/g2णणहार   यौ \nकरतै िकएक िचंता हमर \nएकरो इएह बेपार यौ \nठकलक बेर बेर हमरा \nधूनै छी हम कपार यौ \nक/g373चा जैह खरचत तकर \nकरबै भाइ जयकार यौ \nसभटा गढल एक स/g3आ3च  मे \nसभटा ए/g312िह  भजार यौ \nलुटतै फेर वैह करोड़,  त/g243 \nझीटय छी हम हजार यौ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n62 \n \nककरो भोट देब करतै \nनेता /g410/g41आ  आचार यौ \nककरो पर भरोसा करब \nभेलै आइ बेकार यौ \nसबहक पार पायब अह/g3आ3  \nनेताजीक निह पार यौ \nिगरिगट सन बदलताह ई \nझु/g327ा केर सरदार यौ \nबाबू कहिथ एक बेर ओ \nकिरयौ फेर सतकार यौ \nप/g3आ3चो बरख दश/g3आ1न  कह/g3आ3 \nदेतय फेर ई यार यौ \nफेरो इएह करबे करत \nएहने भाइ आचार यौ \nहमहूँ आइए ठनलहुँ अिछ \nटनबै स/g254 िर हजार यौ \nची/g2णणहू अ/g2ध0पन  /g2आ2ितिनिध  के \nघे/g2आ5  बीच बाजार यौ \nअ/g2ध0पन  यैह अिधकार छै \nबैसू आब तैयार यौ \nचोिरक माल जॱ दैछ ओ \nक/g2आ4  निह आब िवचार यौ \nओकर बात सुिनयौ कनी \nकिरयौ जैह   नेयार यौ \nदेखू छोट जेकर उदर \nमतक िदयौक आधार यौ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n63 \n \nरािजव अपन संधािन िलय \nजनतं/g255क   हिथयािबहार \n  \n         - राजीव रंजन झा \n           उ/g274च  वग/g3आणय  सहायक \n           भारतीय जीवन बीमा िनगम \n           सम/g304तीपुर , िबहार \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगुफरान जीलानी \nझमटबा गािछ \nअपन गामक \nझमटबा गािछ \nसुिख रहल अिछ \n \nखािद िदयौ \nपािन िदयौ \n    आ \nअगोरबािह क/g2आ4  \nभोिर म' \nदुपहिर म' \nसािझ म' \nअनहिरया म' \nउजिरया म' \nअनहर म' \n    आ \nबरखा म' \n \nतहन फेिर   सँ \nअपन गामक \nझमटबा गािछ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n64 \n \nहिरयर भ' जाएत। \n-MANUU , दरभंगा \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािह/g2ण4य आ/g2णणदोलन  \n (c)2004-17. सव/g3आ5िधकार लेखकाधीन आ जतऽ  लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- /g2आ2थममैिथली पाि/g252क ई -पि/g255का ISSN 2229-547X VIDEHA \nस/g2ध4पादक : गजे/g2णण/g40आ ठाकुर। सह -स/g2ध4पादक : उमेश मंडल। सहायक स/g2ध4पादक : राम िव लास साहु, न/g2णणद िवलास \nराय, स/g2णणदीप कुमार साफी आ मु/g3ण2ाजी (मनोज कुमार कण/g3आ1)। स/g2ध4पादक - नाटक-रंगमंच-चलिच/g255 - बेचन ठाकुर। \nस/g2ध4पादक - सूचना-स/g2ध4पक/g3आ1-समाद- पूनम मंडल। स/g2ध4पादक - अनुवाद िवभाग- िवनीत उ/g2ण4पल।  \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ/g2आ2कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण/g3आ1 उ/g254रदािय/g2ण4व लेखक गणक म/g2ण7य \nछि/g2णणह ) ggajendra@videha.com क/g243 मेल अटैचमे/g2ण3टक /g2आ5पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉम/g371टमे पठा \nसकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संि/g252/g2ध0त पिरचयआ अपन /g304कैन कएल गेल फोटो पठेता, से आशा \nकरै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल /g2आ2काशनक हेतु िवदेह (पाि/g252क ) ई \nपि/g255काक/g243 देल जा रहलअिछ।  \nएतऽ /g2आ2कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक /सं/g3ध1हक/g254/g3आ5 लोकिनक लगमे रहति/g2णणह , मा/g255 एकर /g2आ2थम \n/g2आ2काशनक / ि/g2आ2ंट -वेब आक/g3आ5इवक / आक/g3आ5इवक अनुवादक आ आक/g3आ5इवक ई -/g2आ2काशन / ि/g2आ2ंट -/g2आ2काशनक अिधकार ऐ \nई-पि/g255काक/g243 छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊय/g2धणटीक / पािर/g257िम कक /g2आ2ावधान नै \nछै। त/g243 रॉय/g2धणटीक / पािर/g257िमकक  इ/g274छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ , से आ/g3ध1ह।  ऐ ई पि/g255काक/g243 /g257ीमित ल/g350मीठाकुर \n/g325ारा मासक ०१ आ १५ ितिथक/g243 ई /g2आ2कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004-17 सव/g3आ5िधकार सुरि/g252त। िवदेहमे /g2आ2कािशत सभटा रचना आ आक/g3आ5इवक सव/g3आ5िधकार रचनाकार आ \nसं/g3ध1हक/g254/g3आ5 लगमे छि/g2णणह। रचनाक  अनुवाद आ पुनः /g2आ2काशन िकंवा आक/g3आ5इवक उपयोगक अिधकार िकनबाक \nहेतु ggajendra@videha.co.in पर संपक/g3आ1 क/g2आ5। ऐ साइटक/g243 /g2आ2ीित झा ठाकुर , मधूिलका चौधरी आ रि/g302म \nि/g2आ2या /g325ारा िडजाइन कएल गेल।  \n५ जुलाई २००४ क/g243http://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृ/g254सँ /g2आ2ार/g2ध4भ इंटरनेटपर मैिथलीक /g2आ2थम उपि/g304थितक या/g255ा “’िवदेह’- /g2आ2थम \nमैिथली पाि/g252क ई पि/g255का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई /g2आ2कािशत होइत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE /dHa /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२३  म  अंक  ०१  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२३ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n65 \n \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृ/g254 'िवदेह' ई-पि/g255काक /g2आ2व/g270ताक संग मैिथली भाषाक जालवृ/g254 क \nए/g3ध1ीगेटरक /g2आ5पमे /g2आ2यु/g270त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई -पि/g255का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसिेg3णवरेg3वड़तु   ","size_mb":0.6,"has_text":true},"Videha 224.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 224.pdf","name":"Videha 224.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २२४ म अंक १५ अ/g2ण2ैल  २०१७ (वष/g3ण1 १० मास ११२ अंक २२४)\n \n   \n \nऐ  अंकमे अिछ : -  \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गूg324  \n२.१.डॉ. कैलाश कुमार िम/g257 -   मैिथलानी केर उपराग राम सं आ समाज सं: सीता दाई केर वेदन◌ा \n२.२.रिव भूषण पाठक- औझका डायर◌ी \n२. ३. १.रबी/g288 /g406 नारायण िम/g257 -संगम तीरे २.आशीष अनिच/g288हार - /g262ो. हिरमोहन झाजीक गजल  \n२.४.मैिथली लघुकथा १. पु/g264षक निह िव/g258ासे-  डॉ. कैलाश कुमार िम /g257 २./g262णव  झा- अरजल जमीन  \n  \n३. पूg324  \n३.१. अमरनाथ िम/g2थ7 - जुिड़शीतल-गीत \n३.२.जगदीश चूg288ूg406 ठाकुर ‘अिनल’- २ टा गजल  \n३.३.राजेश मोहन झा 'गुंजन'-ममताक अनुभूित-(जूड़शीतल पर िवशेष) \n३.४.रि/g302म  िकरण झा- हाइकू \n  \n४.ब◌ालानूg364 कृते-डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह” - ३ टा बाल किवत◌ा \n  \n5.VIDEHA FOR NON RESIDENTs-  Dr. Shefalika Verma- Maithili Poem translated into \nEnglish  by   Dr. Jaya Verma (Associate Prof. DU)- WHERE ARE WE?  \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचूg255कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचूg363क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आक/g3णथइव  \n  \nJoin official Videha facebook group. \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृूg254क िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वतूg361मान मैिथली सािहूg284य \" िवषयक िवशेषूg364क  िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nूg25आी िदनेश यादव जी रहता। \nअइ िवशेषूg364कमे नेपालक वतूg361मान  मैिथली सािहूg284य  केर मूूg2ण8यूg364कन  रहत। अइ िवशेषूg364क  लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीूg252ा-समालोचना आिद ूg262ूg304तािवत  अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा ूg262यास  रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषूg364क  आिब जाए। उूg2ण4मेद  अिछ िवदेहक ई ूg262यास  दूनू \nपायापर एकटा पूल जूg265र  बनाएत। \n \nिवदेह ूg325ारा संचािलत \"आमंिूg255त  रचनापर आमंिूg255त  आलोचकक िटूg2ण0पणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंिूg255त  कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिमूg361तापर  िटूg2ण0पणी करबा लेल कैलाश कुमार िमूg25आजीकूg243 आमंिूg255त  कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाकूg243 औपचािरक सूचना जिूg2ण8दये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई ूg262कािशत  कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटूg2ण0पणीकतूg365 मधुकूg364त  झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषूg364क  तीन सािहूg284यकारपर  ूg262कािशत  केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषूg364क  जीिवत सािहूg284यकारक  उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहूg284यकार  रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहूg284यकार  मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ूg38णममे अरिवूg288द  ठाकुर ओ जगदीश चंूg406  ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषूg364क  िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषूg364क  िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मूg363गल  गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतगूg361त  िवदेहक िकछु अिगला िवशेषूg364क  परमेूg258र  कापिड़, वीरेूg288ूg406  मिूg2ण8लक  आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक ूg262यास  रहत जे ई िवशेषूg364क  सभ २०१७ मे ूg262कािशत  हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलूg2ण2धतापर  िनभूg361र  करत। मने रचनाक उपलूg2ण2धताक  िहसाबसँ समए ऊपर-िनूg2आ4चा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आूg3ण1ह  जे ओ अपन-अपन रचना ggajendra@videha.com पर पठा दी। \n  \nिवदेह स/g2उंमान  \nिवदेह समाना/g288तर सािह/g28ंय अकादेमी स/g2उंमान  \n१.िवदेह समाना/g288तर सािह/g28ंय अकादेमी फेलो पुर/g30ंकार २०१०-११   \n२०१० ूg25आी गोिवूg288द झा (समूg3ण1 योगदान लेल ) \n२०११ ूg25आी रमानूg288द रेणु (समूg3ण1  योगदान लेल) \n२.िवदेह समाना/g288तर सािह/g28ंय अकादेमी पुर/g30ंकार २०११-१२   \n२०११ मूल पुरूg304कार - ूg25आी जगदीश ूg262साद मूg283डल (गामक िजनग ◌ी, कथा संूg3ण1ह ) \n२०११ बाल सािहूg284य पुरूg304कार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संूg3ण1ह ) \n२०११ युवा पुरूg304कार - आनूg288द कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुरूg304कार - ूg25आी रामलोचन ठाकुर - (प/g323ानदीक माझ ◌ी, बूg364ूg2आ2ला- मािनक बंूg324ोपाूg28आयाय , उपूg288यास \nबूg364ूg2आ2लासँ मैिथली अनुवाद ) \nिवदेह भाषा स/g2उंमान २०१२-१३ (वैकि/g2उ8पक सािह/g28ंय अकादेमी पुर/g30ंकारक /g2णथपमे /g2ण2िस/g320 ) \n1. िवदेह समाना/g288तर सािह/g284य अकादेमी फेलो पुर/g304कार  2012  \n2012  ूg25आी राजनूg288दन लाल दास  (समूg3ण1 योगदान लेल ) \n2. िवदेह भाषा स/g294मान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g284य अकादेमी पुर/g304कारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n२०१२  बाल सािहूg284य पुरूg304कार  - ूg25आी जगदीश ूg262साद मूg283डल कूg243 “तरेगन ” बाल ूg262ेरक िवहिन कथा संूg3ण1ह  \n२०१२  मूल पुरूg304कार  - ूg25आी राजदेव मूg283डलकूg243 \"अ/g2उंबरा\" (किवता संूg3ण1ह ) लेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n2012  युवा पुरूg304कार - ूg25आीमती ूg2आ6योित सुनीत चौधरीक  “अिच/g3ण1स ” (किवता संूg3ण1ह ) \n2013  अनुवाद पुरूg304कार - ूg25आी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" (मराठी उपूg288यास ूg25आी िवूg303णु सखाराम खाूg283डेकर ) \nिवदेह भाषा स/g2उंमान २०१३-१४ (वैकि/g2उ8पक सािह/g28ंय अकादेमी पुर/g30ंकारक /g2णथपमे /g2ण2िस/g320 ) \n२०१३  बाल सािहूg284य पुरूg304कार  – ूg25आीमती ूg2आ6योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबूg288ध संूg3ण1ह ) लेल। \n२०१३  मूल पुरूg304कार  - ूg25आी बेचन ठाकुरकूg243 \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संूg3ण1ह ) लेल। \n२०१३ युवा पुरूg304कार - ूg25आी उमेश मूg283डलकूg243 “िन/g302तुकी” (किवता संूg3ण1ह )लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरूg304कार - ूg25आी िवनीत उूg284पलकूg243 “मोहनदास ” (िहूg288दी उपूg288यास ूg25आी उदय ूg262काश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स/g2उंमान  २०१४-२०१५  (समाना/g288तर सािह/g28ंय अकादेमी स/g2उंमान ) \n२०१४ मूल पुरूg304कार- ूg25आी नूg288द िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संूg3ण1ह ) \n२०१४ बाल पुरूg304कार - ूg25आी जगदीश ूg262साद मूg283डल (नै धारैए - बाल उपूg288यास ) \n२०१४ युवा पुरूg304कार - ूg25आी आशीष अनिचूg288हार (अनिच/g288हार आखर - गजल संूg3ण1ह ) \n२०१५ अनुवाद पुरूg304कार - ूg25आी शूg2ण4भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपूg288यासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ंय , मूित/g3ण1कला, िश/g2उ8प आ िच/g2थथकला /g2थ2े/g2थथमे िवदेह स/g2उंमान २०१२  \nअिभ नय- मु/g271य अिभनय  , \nसुूg25आी िश  ूg2ण8 पी कुमारी, उूg411 - 17  िप ता ूg25आी लूg350 म ण झा \nूg25आी शोभा काूg288 त  महतो, उूg411 - 15  िप ता- ूg25आी रामअवतार महतो, \nहा/g30ं य -अिभनय  \nसुूg25आी िूg262  यंका कुमारी, उूg411 - 16, िप ता- ूg25आी वैूg324नाथ साह  \nूg25आी दुगूg365नंद ठाकुर , उूg411 - 23, िप ता- ूg304 व . भरत ठाकुर \nनृ/g28ं य  \nसुूg25आी सुलेखा कुमारी, उूg411 - 16, िप ता- ूg25आी हरेराम यादव  \nूg25आी अमीत रंजन , उूg411 - 18, िप ता- नागेूg258र कामत  \nिच /g2थथकला \nूg25आी पनकलाल मूg283डल , उमेर- ३५, िपता- ूg304व . सुूg288दर मूg283डल , गाम छजना \nूg25आी रमेश कुमार भारती, उूg411 - 23, िप ता- ूg25आी मोती मूg283 ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \nूg25आी परमानूg288 द  ठाकुर, उूg411 - 30,  िप ता- ूg25आी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \nूg25आी बुलन राउत , उूg411 - 45, िप ता- ूg304 व . िच ूg2ण8 टू राउत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \nसंगीत (रसनचौकी) \nूg25आी बहादुर राम , उूg411 - 55, िप ता- ूg304 व . सरजुग राम \nिश/g2उ8पी-व/g30ंतुकला \nूg25आी जगदीश मिूg2ण8लक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूित/g3ण1-मृि/g2थंका कला \nूg25आी यदुनंदन पंिड  त, उूg411 - 45, िप ता- अशफूg368 पंिड  त \nका/gं17 -कला \nूg25आी झमेली मुिखया,िपता ूg304व . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आ/g28ंमिनभ/g3ण1र सं/g30ंकृित  \nूg25आी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता ूg304व . ूg25आी फणी दास , गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प/g2थथकािरता स/g2उंमान  \n-२०१२ ूg25आी नवेूg288दु कुमार झा \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ंय , मूित/g3ण1कला, िश/g2उ8प आ िच/g2थथकला /g2थ2े/g2थथमे िवदेह स/g2उंमान २०१३    \nमु/g271य अिभनय -  \n(1)  सु/g2थ7ी आशा कुमारी सुपु/g2थथी /g2थ7ी रामावतार यादव , उमेर- १८, पता- गाम+पोूg304 ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु/g2थथ मो. ईषा आलम, पता- गाम+पोूg304 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सु/g2थ7ी अपण/g3णथ कुमारी सुपुूg255ी ूg25आी मनोज कुमार साहु, जूg288 म  ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलिूg350 म  िन यूg363, पोूg304 ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा/g30ं य –अिभनय- \n(1) /g2थ7ी /gं0उ/g332दवे पासवान उफ/g3ण1 रामजानी पासवान  सुपुूg255 - ूg304 व . लूg350 मी पासवान, पता- गाम+पोूg304 ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस फ आलम सुपु/g2थथ मो. मु/g30ं ताक आलम, पता- गाम+पोूg304 ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ंय , मूित/g3ण1कला, िश/g2उ8प आ िच/g2थथकला /g2थ2े/g2थथमे िवदेह स/g2उंमान  (म/g3णंगिन खबास सम/g3उ1 योगदान \nस/g2उंमान ) \nशा/g30ं /g2थथीय संगीत सह तानपुरा : \n/g2थ7ी रामवृ/g2थ2 िस ◌ ंह सुपु/g2थथ /g2थ7ी अिन  /g2णथ/g320 िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोूg304 ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nम/g3णंगिन   खबास स/g2उं मान: िमिथला लोक सं/g30ंकृित संर/g2थ2ण :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n/g2थ7ी राम लखन साहु पे. ूg304 व . खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोूg304 ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28ंय , मूित/g3ण1कला, िश/g2उ8प आ िच/g2थथकला /g2थ2े/g2थथमे िवदेह स/g2उंमान  (सम/g3उ1 योगदान स/g2उंमान ): \nनृ/g28ं य  -  \n(1) /g2थ7ी हिर   नारायण म/g283 ड ल सुपुूg255 - ूg304 व . नूg288 दी मूg283 ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोूg304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सु/g2थ7ी संगीता कुमारी सुपु/g2थथी /g2थ7ी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+पोूg304 ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच /g2थथकला-  \n(1) जय /g2ण2काश म/g283 ड ल सुपुूg255 - ूg25आी कुशेूg258र मूg283 ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोूg304 ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) /g2थ7ी च/g288 दन कुमार म/g283 ड ल सुपुूg255 ूg25आी भोला मूg283 ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पोूg304 ट - बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संूg262ित  , छाूg255 ूg304 नातक अंित म वषूg361, कला एवं िश ूg2ण8 प  \nमहािव ूg324ालय - पटना।    \nहिर मुिन य/g3ण3 / हारमोिनयम  \n(1) /g2थ7ी महादेव साह सुपु/g2थथ रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाडूg361- नं. ०९, पोूg304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) /g2थ7ी जागे/g2थ8र /g2ण2साद राउत  सुपुूg255 ूg304 व . रामूg304 वूg265प राउत , उमेर ६०, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1) /g2थ7ी अनुप सदाय  सुपुूg255 ूg304 व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पोूg304 ट - मनोहर पूg326ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) /g2थ7ी क/g2उ8 ल र राम  सुपुूg255 ूg304 व . खूg326र राम , उमेर- ५०, गाम- लिूg350 म  िन यूg363, पोूg304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1) वासुदेव राम  सुपुूg255 ूg304 व . अनुप राम, गाम+पोूg304 ट - ि◌ नमूg361ली, वाडूg361 न . ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिश/g2उ8पी-व/g30ंतुकला-  \n(1) /g2थ7ी बौकू मि/g2उ8 ल  क सुपुूg255 दरबारी मिूg2ण8 ल  क, उमेर- ७०, गाम- लिूg350 म  िन यूg363, पोूg304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) /g2थ7ी राम िव  लास धिर कार सुपुूg255 ूg304 व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोूg304 ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूित/g3ण1कला-मृित/g3ण1कार कला-  \n(1) घूरन पंिड त सुपु/g2थथ - ूg25आी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+पोूg304 ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \n(2) /g2थ7ी /g2ण2भु पंिड  त सुपु/g2थथ  /g30ं व .   , पता- गाम+पोूg304 ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका/gं17 -कला-  \n(1) /g2थ7ी जगदेव साहु सुपुूg255 शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नमूg361ली-पुरवूg365स , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) /g2थ7ी योगे/g288 /gं0ण ठाकुर सुपु/g2थथ /g30ं व . बु/g320ू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आ/g28ंमिनभ/g3ण1र सं/g30ंकृित -   \n(1) /g2थ7ी राम अवतार  राउत सुपुूg255 ूg304 व . सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2) /g2थ7ी रौशन यादव  सुपुूg255 ूg304 व . किप लेूg258र यादव , उमेर- ३५, गाम+पोूg304 ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ/g33ंा/महराइ-  \n(1) मो. जीबछ  सुपुूg255 मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोूg304 ट - बड़हारा, भाया- \nअूg288 ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \n/g2थ7ी ब/g27ं चन म/g283 ड ल सुपुूg255  ूg304 व . सीताराम मूg283 ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2थ7ी रामदेव ठाकुर सुपु/g2थथ /g30ं व . जागे/g2थ8र ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (/g2ण2भाती) गौिन हार आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1) ूg25आी सुकदेव साफी \nसुपुूg255 ूg25आी   , \nपता- गाम इटहरी, पोूg304 ट - बेलही, भाया- ि◌ नमूg361ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (/g2ण2भाती) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपुूg255 ूg304 व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोूg304 ट - बेलही, भाया- \nि◌ नमूg361ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले/g33ंु दास  सुपुूg255 ूg304 व . सनक मूg283 ड ल पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपुूg255 अूg2ण2 दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपुूg255 ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक-  \n(1) /g2थ7ी जगत नारायण म/g283 ड ल सुपुूg255 ूg304 व . खुशीलाल मूg283 ड ल, उमेर- ४०, गाम+पोूg304 ट - ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \n(2) /g2थ7ी देव नारायण यादव  सुपुूg255 ूg25आी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- बनरझुला, पोूg304 ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1) /g2थ7ीमती फुदनी देवी पूg2आणी ूg25आी रामफल मूg283 ड ल, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सु/g2थ7ी सुिव ता कुमारी सुपुूg255ी ूg25आी गंगाराम मूg283 ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोूg304 ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1) /g2थ7ी सीताराम राम  सुपुूg255 ूg304 व . जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लिूg350 म  िन यूg363, पोूg304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) /g2थ7ी ल/g3थ0 मी राम सुपुूg255 ूg304 व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nक/g3ण3रनेट -  \n(1) /g2थ7ी च/g288 द र राम सुपुूg255 - ूg304 व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लिूg350 म  िन यूg363, पोूg304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोूg304 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे/g288 जू वादक-  \n(1) /g2थ7ी राज कुमार महतो सुपुूg255 ूg304 व . लूg350 मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नमूg361ली वाडूg361 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2) /g2थ7ी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोूg304 ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  /g2थ7ी जीबछ यादव  सुपुूg255 ूg304 व . ूg265पालाल यादव , उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोूg304 ट - बेलही, भाया- \nि◌ नमूg361ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  /g2थ7ी श/g2उं भु म/g283 ड ल सुपुूg255 ूg304 व . लखन मूg283 ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोूg304 ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नमूg361ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख /g30ं स कर- (िख /g30ं सा कहैबला)-  \n(1) /g2थ7ी छुतह/g2णथ यादव उफ/g3ण1 राजकुमार , सुपुूg255 ूg25आी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पोूg304 ट - मनोहर \nपूg326ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2) बैजनाथ मुिख या उफ/g3ण1 टहल मुिख  या- \n(2) सुपुूg255 ूg304 व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोूg304 ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिमिथला िच /g2थथकला- \n(1) सु/g2थ7ी िम  िथ लेश कुमारी सुपुूg255ी ूg25आी रामदेव ूg262साद मूg283 ड ल ‘झाूg265दार ’ पता- गाम- रसुआर, पोूg304 ट -–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नमूg361ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \n(2) /g2थ7ीमती वीणा देवी प/g27उी /g2थ7ी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2) /g2थ7ी िक  शोरी दास सुपुूg255 ूg304 व . नेबैत मूg283 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पोूg304 ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नमूg361ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \n/g2थ7ी उपे/g288 /gं0ण  चौधरी सुपुूg255 ूg304 व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2थ7ी देवनाथ यादव  सुपुूg255 ूg304 व . सवूg361जीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झूg363झपूg326ी, पोूg304 ट - पीपराही, भाया- \nलदिन यूg363, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) ूg25आी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1) /g2थ7ी कु/g288 दन कुमार कण/g3ण1 सुपुूg255 ूg25आी इूg288 ूg406 कुमार कणूg361 पता- गाम- रेबाड़ी, पोूg304 ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) /g2थ7ी राम खेलावन राउत  सुपुूg255 ूg304 व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \n/g2थ7ी रामच/g288 /gं0ण /g2ण2साद म/g283 ड ल सुपुूg255 ूg25आी झोटन मूg283 ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोूg304 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमूg361ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \n/g2थ7ी िव  भूित  झा सुपुूg255 ूg304 व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोूg304 ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक  \n/g2थ7ी रिव  /g288 /gं0ण  यादव  सुपुूg255 सीताराम यादव , पता- गाम- तुलिस याही, पोूg304 ट - मनोहर पूg326ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n/g2थ7ी िप  चकुन सदाय सुपुूg255 ूg304 व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)  \n/g2थ7ी रामपित   म/g283 ड ल सुपुूg255 ूg304 व . अजुूg361न मूg283 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पोूg304 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमूg361ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1) /g2थ7ी किप  ले/g2थ8र दास सुपु/g2थथ /g30ं व . सु/g382र दास , उमेर- ७०, गाम- लिूg350 म  िन यूg363, पोूg304 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \n(2) /g2थ7ी खखर सदाय  सुपुूg255 ूg304 व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत  \n(1) /g2थ7ी रामिव  लास यादव  सुपुूg255 ूg304 व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोूg304 ट - सूg364िग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \n/g2थ7ी जोगे/g288 /gं0ण  राम  सुपुूg255 ूg304 व . िब ूg2ण8 टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2थ7ी राजे/g288 /gं0ण  राम  सुपुूg255 कालेूg258र राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाूg304 ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \n/g2थ7ी सैनी राम  सुपुूg255 ूg304 व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2थ7ी जनक म/g283 ड ल सुपुूg255 ूg304 व . उिच त मूg283 ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोूg304 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमूg361ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम य/g3ण3 / /g3उ1ुम बाजा  \n/g2थ7ी परमे/g2थ8र म/g283 ड ल सुपुूg255 ूg304 व . िब हारी मूg283 ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयूg363 बजबै छिथ  । \n/g2थ7ी जुगाय साफी सुपुूg255 ूg304 व . ूg25आी ूg25आीचूg288 ूg406  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक  \n/g2थ7ी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोूg304 ट - बेलही, भाया- ि◌ नमूg361ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n/g2थ7ी योगे/g288 /gं0ण  राम सुपुूg255 ूg304 व . िब ूg2ण8 टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \n/g2थ7ी ज/g3उ1नाथ चौधरी उफ/g3ण1 िध  यानी दास  सुपुूg255 ूg304 व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g2थ7ी महे/g288 /gं0ण पो/g31उार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोूg304 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \n/g2थ7ी राम /g2ण2साद राम सुपु/g2थथ /g30ं व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+पोूg304 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेष/g3णंक :- \n१) हाइकू िवशेष/g3णंक १२ म अंक, १५ जून २००८   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२) गजल िवशेष/g3णंक २१ म अंक,  १ नव/g2उंबर २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf         21.pdf \n३) िवहिन कथा िवशेष/g3णंक ६७ म अंक, १ अ/g270टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह/g28ंय िवशेष/g3णंक ७० म अंक, १५ नव/g2उंबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष/g3णंक ७२ म अंक १५ िदस/g2उंबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष/g3णंक ७७म अंक ०१ माच/g3ण1 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष/g3णंक िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अग/g30ंत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि/g270त गजल िवशेष/g3णंक १२६ म अंक, १५ माच/g3ण1 २०१३  \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी/g2थ2ा िवशेष/g3णंक १४२ म, अंक १५ नव/g2उंबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीक/g3णंत िम/g2थ7 मधुप िवशेष/g3णंक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव/g288द ठाकुर िवशेष/g3णंक १८९ म अंक १ नव/g2उंबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च/g288/gं0ण ठाकुर अिनल िवशेष/g3णंक १९१ म अंक १ िदस/g2उंबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह स/g2उंमान िवशेषा क- २००म अ क १५ अ/g2ण2ैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४) मैिथली सी.डी./ अ/g2उ8बम  गीत संगीत िवशेष/g3णंक - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंि/g2थथत  रचनापर आम ंि/g2थथत  आलोचकक िट/g2उ0पणीक  शृंखला  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \n१. कािमनीक प/g3णंच टा किवता आ ओइपर मधुका/g288त झाक िट/g2उ0पणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-पि/g2थथकाक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक सव/g3ण1/g2थ7े/gं17  रचनाक एकटा समाना/g288तर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली /g262ब/g288ध - िनब/g288ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/g324 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/g324  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/g384य उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली /g262ब/g288ध - िनब/g288ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/   \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/ \nअपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगजेूg288ूg406 ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n२. गूg324   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \n२.१.डॉ. कैलाश कुमार िम/g257 -  मैिथलानी केर उपराग राम सं आ समाज सं: सीता दाई केर वेदन◌ा \n२.२.रिव भूषण पाठक- औझका डायर◌ी \n२. ३. १.रबी/g288 /g406 नारायण िम/g257 -संगम तीरे २.आशीष अनिच/g288हार - /g262ो. हिरमोहन झाजीक गजल  \n२.४.मैिथली लघुकथा १. पु/g264षक निह िव/g258ासे-  डॉ. कैलाश कुमार िम /g257 २./g262णव  झा- अरजल जमीन  \nडॉ. कैलाश कुमार िम/g2थ7  \n मैिथलानी केर उपराग राम सं आ समाज सं: सीता दाई केर वेदना \n  \n  \nराम जगतपुूg2आ6य छिथ। राम के िहूg288दू सब आराूg28आयदेव बुिझ पूजा करैत छिथ। िमिथला मूg3आ0 राम \nसवूg365िधक पूूg2आ6य छिथ। पूूg2आ6य होबाक कारण रामक देवता भेनाई त अिछए ओ िमिथला केर दुलहा छिथ ताहू \nलेल। कारण िमिथला मूg3आ0 जमाय के िवूg303णुक अवतार मानल जैत अिछ। सवूg361ूg25आेूg304ट पाहून जमाय होइत छिथ । \nहुनकर मान-दान, आितूg285य , भोजनक सचार, रंग-रंगक िबध-बेभार, गीत-नाद आ सब िकछु अपूवूg361। मुदा \nिमिथला के लोक के अदॱ सं ई होइत रूg426िन अिछ जे सीता संग रामक ूg301यवहार उिचत निह रूg426िन।  \nआइयो मैिथलानी बात-बात मूg3आ0 सीता के दुखक ूg304मरण करैत नोरायल आँिख सँ आ बझल कंठ सँ \nअनायास बािज उठैत छिथ: \nराम ि बय ा ह ने कुन फल भ े ल ।  \nसीता जईgभ88म अकारथ गेल।  \nएकर अथूg361 ई निह जे राम मयूg365दापुूg264षोूg254म निह रहला। एकर अथूg361 इहो निह जे िमिथलाक लोक \nअथूg365त मैिथल िवधमूg368 भ गेलिन। ई त िहूg288दू धमूg361 आ संूg304कार के ूg304वभाव अिछ जे जकरा लोक पिसन करैत \nअिछ ओकर गलत िनणूg361य , अनुिचत डेग, आिद पर ओकरा उपराग सेहो दैत अिछ। यैह गुण सनातन धमूg361 के \nएखन धिर साूg258त रखने अिछ। तािह एिह लेख मूg3आ0 जे भाव अिछ ओकरा एक मैिथल , मैिथल सं अिधक \nमैिथलानी के अपन िकशोरी केर दुलहा रामक ूg262ित िविभूg382 ूg3ण1ूg288थ आ लोककथा केर मादे कैल गेल ूg304नेहपूणूg361 \nउपराग बुझल जा सकैत अिछ। कुनो िवूg325ेष निह , घृणा निह, धमूg361क ूg262ित असंवेदनशीलता निह।  \nरामायण के ूg262ारंभ एखन धिर ूg262ाूg2ण0त जानकारी के आधार पर महाकिव वाूg2ण8मीिक सँ होईत अिछ। \nतकर बाद अनेक ूg304थानीय िवूg325ान , सूg288त , भूg2आ0त , किव एकर कुनो ूg262संग , अथवा सूg2ण4पूणूg361 कथा पर शाूg304ूg255ीय आ \nूg304थानीय माूg288यता के आधार पर काूg301यमय रचना करैत रहलिन। रचनाशीलता आइयो चिल रहल अिछ। खंड \nअथवा संदभूg361 िवशेष मूg3आ0 अंतर कुनो बहुत पैघ बात निह अिछ। तुलसीदास त राम के अपन आराूg28आय देव मनैत \nराम के मयूg365दापुूg264षोूg254म बनबैत रामचिरतमानस केर िनमूg365ण करैत छिथ। तुलसी के लेखनी अतेक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \nूg262भावोूg284पादक अिछ जे समूg304त उूg254र भारत , पूवूg361 भारत , उूg254र -पूवूg361 भारत , मूg28आय भारत धिर  रा म च िरतमा न स  जन-\nजन के कूg283ठहार बिन जाइत अिछ।  \nिमिथला मूg3आ0 सेहो एखन धिर हमर ूg253ात जानकारी के िहसाबे 4 ूg262कार केर रामायण मैिथली मूg3आ0 िलखल \nजा चुकल अिछ। मूल कथा के ूg28आयान मूg3आ0 रखैत महाकाूg301य रचनाकार िकछु ूg262संग ूg304थानीय माूg288यताक सँग \nजोिड़ दैत छिथ। एकर अितिरूg2आ0त लोककथा मूg3आ0, गीत मूg3आ0,लोक ूg301यवहार मूg3आ0 सीता आ रामक भूg363ित -भूg363ित के \nचचूg365 अबैत अिछ।  \nई लेख रामायण के अितिरूg2आ0त लोककथा, लोकमाूg288यता, गीत नाद आिद के आधार मािन िलखल गेल \nअिछ। लोककथा सेहो साूg350य सँ कम निह।  \nआब चलु हमरा सूg315े िमिथला आ रामकथा सँग रामक भाव के मैिथलानी आ सामाूg288य जनता के बीच \nमाूg288यता केर आधार पर , ूg3ण1ंथ आ लोककथा के आधार पर  , गीत नाद पर शुूg320 मोन सँ सीताक ूg262ित रामक \nूg301यवहार के समीूg252ा करी। िसनेह राम सँ अिछ त उपराग ककर? िनिूg256त ूg265प सँ रामक।  \nिमिथलाक सब गाम, घर मूg3आ0 सीता छिथ आ घरे-घरे राम सेहो छिथ। जेना राम संग िववाहक बादो \nसीता दाई के सुख निह भेटलिन तिहना आइओ सुख कहूg363 छिन ? दहेज़क उूg284पीडन , बेटा आ बेटी मूg3आ0 \nअंतर, ूg410ूणहूg284या, शारीरक उूg284पीडन , मानिसक दोहन इूg284यािद अनंत समूg304या स ूg3ण1िसत छिथ घर -घर केर \nसीता। आ की निह? किन िवचार कूg265 ने? \nहेता राम ूg262तापी राजा, महाबलशाली, समुूg406 के सोिख लेबाक ूg252मता बला, रावणक संहारक, आ की \nकी! मुदा िमिथला मूg3आ0 आिब ओ दुूg334ा राम भ जािथ छैथ। िमिथला के लोक हुनकर पूजा निह हुन का सँ नेह \nलगबैत अिछ। िनधोख डहकन गािब हुनका कखनो छगरा गोूg255क कहैत छिन त कखनो शंका करैत छिन जे \nराजा दशरथ गोर, कौशूg2ण8या गोर फेर राम आ भरत कारी कोना? मैिथलानी राम के िववाह के बाद सासुर मूg3आ0 \nरहबाक बेर-बेर िनवेदन एिह लेल करैत छिथन जे सब भाई के आ िवशेष ूg265प सँ राम आ  भरत के रगिड़-\nरगिड़ उबटन लगेती जािह सँ िहनक ूg302यामवणूg361 देह किन सुूg382र लागै! भोजनक िसंगार, सचारक की कहब - \nअपूवूg361 । भूg363ित -भूg364ित के सचार ूg262ेमक भाव सँ कतेक गुना बढ़ल। गान कला, नृूg284यकला, वाूg324कला मूg3आ0 मािहर \nमैिथलानी सब गािब क, वाूg324यूg288ूg255 के बजा, िसनेहक ूg262दशूg361न सँ,अपन कोइली सन अनमोल बोल सँ दूूg334ा राम \nके ूg304वागत आ हुनकर मनोरंजन करैत छिथ। से राम अगर सीता के लंका सँ अबैत देरी अिूg2आ2न परीूg252ा, गभूg361 \nक समय मे ककरो कहला सँ सीता के पुनः असगर िनूg32आुर भेल जंगल भेिज दैत छिथ त मैिथलानी हाूg38णोश \nत करबे ने करती??? \nबिूg2ण8क किह सकैत छी जे नारीक िूg304थित एखनो सीते दाई जकूg364 अिछ अपन िमिथला नगर मूg3आ0। पूरा \nसंसार त पुूg264ष ूg262धान अिछये िमिथलो राममय बनल ऐछ। िबना पावूg361ती के महादेब निह , िबना राधा के कृूg303ण \nनिह, तिहना िबना सीता के राम निह तथािप लोक नामॲ लेबय मूg3आ0 राम के अगुआ दैत अिछ। लोक अथूg365त \nजन सामाूg288य , भूg2आ0त , िवूg325ान सभ िकयो राम लग जेना सीता के तमाम कैल -धैल ूg284याग , मेधा, गुण, अनुराग, रामक \nूg262ित समपूg361ण आिद जेना िबसिर जैत हो! तुसलीदास एक िदस त ई िलखैत छिथ: \nबंद ौ  रा म  लखन बैद ेह ी  जे तु ल स ी के प रम स न ेही   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \nतुलसीदास  रामचिरतमानस  मूg3आ0 1443 बेर राम के नामक िजूg38ण करैत छिथ। एकर अितिरूg2आ0त राम के \nआन शूg2ण2द जेना, राजीव, अवधकुमार, रघुनाथ,दशरथनंदन, रघुनूg288दन , आिदक ूg262योग केने छिथ। वैह तुलसी \nजखन सीताक चचूg365 करैत छिथ त माूg255 147 पर अटिक जाईत छिथ। सीता दाई के आनो नाम जेना की \nजानकी, बड़भागी के जोिड ली त सब िमलेलाक बाद होइत अिछ 325 – 147 बेर सीता, 69 बेर \nजानकी, 58 बेर बड़भागी आ 51 बेर बैदेही। अहू मूg3आ0 एक राजनीित ऐछ। सीता अपने गुने बड़भागी निह \nछैथ। ओ बड़भागी अिह ूg325ारे छैथ जे हुनकर िववाह राम संगे भेल छैन। बाह रे पुूg264ष भूg2आ0त के पुूg264ष \nभगबान के ूg262ित समपूg361ण ! समपूg361ण निह अंध समपूg361ण ! आब सीताक दुःख देखू: लंका मूg3आ0 राम रहला 111 िदन \nआ सीता रहली 435 िदन, अथूg365त राम स चािरगुना अिधक। ओहो यातनामय जीवन। असगर जीवन। \nिनमूg361म जीवन। डर , भय, आूg38णोश , हताश भरल जीवन। िनरंकार साूg28आवीक जीवन।  \nदेखू जखन राम अवतिरत भेला त ूg304वगूg361 स देवता सब आिब हुनकर दशूg361न केलिन। माय कौिशूg2ण8या \nओिह िवराट ूg265प के देिख घबरा गेली। भगवान स ूg262ाथूg361ना केली जे नेनाक ूg304वूg264प मूg3आ0 आबिथ : \nमाता पुिन बोली सो मित डोली तजहु तात यह ईgभ65पा।  \nकीजै िससुलीला अित िईgभ6भयशीला यह सुख परम अनूपा।  \nसु ि न  ब च न  सुज ा न ा  र ो द न ठ ान ा  होई ब ा लक स ुरभूपा।।  \nराम अपन माय केर िनवेदन के ूg304वीकार केलिन। नेना भ गेला आ कानय लगला। माता कौशूg2ण8या \nवाूg284सूg2ण8य ूg262ेम मूg3आ0 िबभोर भ गेली आ अपना के सवूg361ूg25आेूg304ट माय मािन लेलिन।  \nआब सीता के देखू। ने कुनो देखावा ने कुनो ताम-झाम। जखन समूg304त िमिथला मूg3आ0 अकाल भ गेल \nआ राजा जनक ूg304वयं हर जोतय गेला त धरतीक बेटी धरतीक गभूg361 स ूg304वणूg361 कुूg2ण4भ मूg3आ0 एक बूg2आ4ची के ूg304वूg264प \nलेने ूg262गट भेली। निहये माय सुनयना के िनवेदन करय पड़लिन आ ने जनक राजा के जे छोट भ \nजाऊ, नेनाक ूg304वूg264प मूg3आ0 आिब जाऊ , आिद-आिद। ऊपर अथूg365त अकास आ ूg304वगूg361 स देवता, पिर, गायक-\nगाियका, वाूg324यंूg255 बजाबय बला, नतूg361क -नतूg361की, यूg252 , इंूg406 सब आनंिदत भ गेल। ऊपर स एक अपूवूg361 आ \nमनमोहक वाूg324यंूg255 संगे ओकरा बजबय बला कलाकार सब सेहो ूg304वगूg361 स आयल। ओ वाूg324यंूg255 रहैक \nरसनचौकी। ूg304वगूg361 स पुूg303प वषूg365 ूg262ारंभ भेल। के निह ूg262सूg382 भेल ? सबहक मोन मूg3आ0 उमंग आिब गेलैक। आब \nझर-झर वषूg365 होमय लागल। िकसान खेत िदस दौरल। आर की-की ने भेल। की तुलसी बाबा एिह ूg262करण \nके अतेक िवूg304तार स िलखला? निह। िकयैक, त सीता बेटी छली ने! अगर राम नारायण के अवतार त \nसीता कुन कम? ओहो त ूg25आी अथवा लूg350मी के अवतारे ने छिथ ? \nसीता के राम संगे िववाह भेलिन। लोक बुझलक जे आब सीता पटरानी भ गेलीह। राम आ सीता \nकेर जोड़ी ककरा निह शोभनगर लगलैक। दाई माई िचकिर- िचकिर क गीत गेली , िबध वेयूg2ण2हार केलिन। \nजनक राजा अपन सवूg361ूg304व िनछाबर क देलाह। मुदा किह निह िकयैक सीता दाई केर बिहनपा सब के राम \nपर किन शंका छलिन। जखन राम धनुष भंग क देलिथन त उमंग स मातिल िसया दाई वरमाला हाथ मूg3आ0 \nलेने रामक िदस बढ़लिन। िसया सुनिर के ूg262ेम मूg3आ0 मातल राम झट दिन अपन गरदिन नीचा केलिन। सीता \nमाला रामक गरदिन मूg3आ0 डालय लगली। हठात सीता के हाथ हुनकर बिहनपा सब अपना िदस खीच लेलिन।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \nराम अूg2आ0चेकायल रिह गेलाह! ई की भेल? एहेन िविचूg255 ूg301यवहार कथी लेल ? सखी सब के की \nभेलिन? पुछलिथन ऐना िकयैक? की गलती भेल हमरा स? \nसखी सब कहलिथन राम के : “हे यौ पाहून! अहूg364क पिरवार बूg386ड नीक निह अिछ। अहूg363 सब \nमिहला के भोगक वूg304तु माूg255 बुझैत छी। िमिथलाक ूg301यवहार दोसर अिछ। अतए मिहला सहचरी छिथ। \nअहूg364क िपता केर तीन पूg2आणी : कौिशूg2ण8या, सुिमूg255ा आ कैकेई छिथन। जनक राजा के एकिह रानी सुनयना \nछिथन। यौ पाहून! अहूg364क िपतामह के सेहो अनेक पूg2आणी छलिथन। फेर अहूg364क की ठेकान ? आई िमिथला \nनगिरया मूg3आ0 धनुष भंग कै सीता के हाथ भेट गेल। कािूg334 कतहु दोसर पराूg38णम स कुनो आरो लड़की के \nहाथ अहूg363 पूg2आणी के ूg265प मूg3आ0 ल लेब त हमर िसया िधया के की होयत ? हमर िमिथला मूg3आ0 एकै पूg2आणी के िनय म \nचलै छै”। \nराम िचंता मूg3आ0 आिब गेलाह। कहलिथन : “अहूg363 सब बात त ठीके कहैत छी। मुदा हम सीता के कुनो \nशतूg361 पर अपन अधूg366िगनी बनेबा लेल तैयार छी। ” \nसीताक सखी सब आब थोरे आरो भारखमी होइत बजली: “तखन सुनु। अहूg363 सूg2ण0पथ खाऊ जे कुनो \nहालत मूg3आ0 सीता के सौितन निह आनब। ” \nराम बजलाह : \" हमही निह हम चाूg265 भाई आई समूg304त लोकक समूg252 सपथ खैएत छी जे हम सब \nएक पूg2आणी धमूg361 के पालन करब। \" \nफेर की छल पूरा धूम धाम स सीता चाूg265 बिहन केर िववाह राम केर चाूg265 भाई संग ओही मंडप मूg3आ0 \nभ गेलिन। \nिववाहक बाद सीता सासुर गेलीह। राम संगे बने बने घुमली। रावण हरण कै लंका ल गेलिन। \nअशोकक गाछ लग समय कटली। राम राम कहैत रहली। सुकुमारी िसया के जंगल आ गाछ पात मूg3आ0 सेहो \nपितक संग जीवन नीक लगलिन। किहओ कुनो िशकायत निह। वनवास त राम के भेल छलिन मुदा सीता \nपूg2आणी धमूg361 के पालन केिल आ रामक संगे गेली। \nमुदा सीता के शोषण वनवास के रूg304ते शुूg265 भ गेलिन। िमिथला के लोक मूg3आ0 िवशेष ूg265प सँ \nमैिथलीलानी सबहक बीच एक दंतकथा ूg301याूg2ण0त छैक। ई दंतकथा पुूg264ख समाज ूg325ारा ूg304ूg255ीगण के कोना \nसंूg304थागत संरचना के आिड़ मूg3आ0 शोषण कैल जाइत रहलैक अिछ तकर बहुत सटीक ूg301यूg2आ1या करैत छैक। बात \nई भेल रहैक जे जखन राम वनवास लेल सीता आ लूg350मण सूg315े अयोूg28आया सँ िवदा भ गेला त पुूg255शोक मूg3आ0 \nमहाराज दशरथ अधीर भ गेलिन। खेनाइ िपनाई सब ूg284यािग देलिन। लोक कतेक बुझेबाक ूg262यूg2आण केलकिन \nमुदा हुनकर हृदय ूg262ितपल ूg252ीण भेल गेलिन। दुःख बढ़ल गेल िन। अंततः राम-राम कहैत राजा दशरथ अपन \nूg262ाण ूg284यािग देलिन।  \nराम के जखन ई जानकारी भेटलिन त ओ बड़ दुखी भेला। फेर सब गोटे िबचारलिन जे गया पहुच \nफूg2ण8गु नदी के कात मूg3आ0 िपतृ तपूg361ण करैत अपन िपता दशरथ सिहत अूg288य िपूg255 सबके िपूg283डदान करता। कहल \nजाइत छैक जे ओिह समय मे पित सूg315 पूg2आणी के सेहो ओतय जएबाक अनुमित रहैक। तािहं राम आ लूg350मण \nसूg315 सीता सेहो गया पहुँचली। ूg304नान ूg28आयान केलाक बाद राम िकछु लेबाक हेतु बाहर गेलिन। सीता रामक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \nबिहन सूg315 असगरे रिह गेली। अिह बीच एकाएक राजा दशरथ केर आूg284मा आिब गेलिन। आिब सीता के \nकहलिथन: \" हम भूखल ूg2ण0यासल छी। हमरा जल दीय, िपूg283ड दीय। \" \nसीता लजाईत बजली: \"ई कोना उिचत? राम आिब रहल छिथ। अपने किन इंतज़ार कूg264। ओ \nूg304वयं अपना हाथे िपूg283डदान करता। जल देता। आिबये रहल छिथ। \" \nमुदा दशरथ केर आूg284मा ूg265कबा लेल तैूg2ण5यार निह। झट दिन कहलिथन : \" पुूg255ी सीता! अहूg363 राम केर \nअूg320ूg366िगनी छी। हमरा लेल जेहने राम तेहने अहूg363। हमर भूख आ ूg2ण0यास ूg262बल भेल जा रहल अिछ। तािहं \nअहूg363 िबना कुनो िबलंब केने आ रामक पथ हेरने हमरा िपंडदान अिपूg361त कूg264। एकर शुभ फल राम आ अहूg363 \nदुनू के सामाूg288य भाग मूg3आ0 भेटत। \" \nअिह तरहक िनदूg3आ1श पािब सीता हृदय सँ ूg262फुिूg2ण8लत होईत झट दिन  िविधवत कमूg361काूg283ड के तैयारी \nकेलिन। िपूg283ड बनेली। आ अपन ननिद , फूg2ण8गु धार आ कामधेनु गाय के साूg252ी मािन अपन ससुर अथूg365त \nमहाराजा दशरथ के आूg284मा के िपूg283ड अिपूg361त केलिन। राजा दशरथ केर आूg284मा सीताक िपूg283ड सँ संतुूg416 आ \nतृूg2ण0त होइत िपूg283ड ूg304वीकार केलिन आ िकछु ूg252ण मूg3आ0 ओतय  सँ ूg304वगूg361लोक लेल िबना राम आ लूg252मण के बाट \nतकने िवदा भ गेला। \nिकछु काल बाद राम वापस आिब गेला। िपतर के दशूg361न के अनेक ूg262यूg2आण केलिन मुदा बेकार। \nदशरथ आकाश मागूg361 सँ कहलिथन : \" पुूg255 हमरा अहूg363क पूg2आणी िपूg283डदान केली। आब अपनके कुनो ूg262योजन \nनिह।\" \nएकर बाद राम िचंितत भ गेला। बहुत ूg304मरण केलिन मुदा दशरथ निह एलिथन। सीता के पुछलिथन \nराम: \"मैिथली! अहूg363 िपूg283डदान केलॱ तकर की ूg262माण आ की साूg252ी?\" \nसीता उूg254र देलिथन : \" हमर साूg252ी अहूg363क बिहन , कामधेनु गाय आ फूg2ण8गु नदी छिथ। \" \nआब राम फूg2ण8गु नदी, गाय आ सीता के ननिद सँ पुछलिथन। मुदा ओ तीनू साूg350य देमए मूg3आ0 \nअसमथूg361ता ूg301यूg2आ0त केिूg2ण8थन। िवूg2आ2धल सीता ूg25आाप दैत बजली: \"है हमर ननिद, अहूg363 हमरा झुूg32आी बना रहल छी। \nअहूg363 छुछुनर बनब आ अहूg363 हमेशा छुछुआित रहब। अिहना अहूg363क ूg262ाण जैत। है गाय ! अहूg363क पिवूg255ता त \nयथावत रहत मुदा अहूg363 झूठ बजलॲ अिछ तूg364िह अहूg363क मुह अपिवूg255 रहत आ िवूg41आा धिर अिह मुह सँ अहूg363 \nूg3ण1हण करब। आ हे फूg2ण8गु नदी, अहुँ झूठ बजलॲ। जाउ, अहूg363क धार मूg3आ0 कखनो पािन बाहर रहबे निह \nकरत। ई हमर दूg2आ2धल मन के िनूg302छल ूg25आाप अिछ। \" \nअिह सँ पता चलैत अिछ जे सीता सँग अूg288याय शुूg265 सँ भ चुकल छलिन। अिनूg416 हुनका अकारने \nभोग’ परतिन! \nजखन वैदेही के रावण ूg250ल सँ हरण क ल जाइत अिछ त जे राम समूg304त चराचर के िनयंता \nछिथ, िनयंूg255क छिथ तथािप सीता के हरण के बाद जलचर ,थलचर, कुंज लता, पूg252ी सब िकछु सँ बताह \nजकूg363 सीताक िवयोग सँ ूg406िवत पुछैत छिथ : \" अहूg363 सब मूg3आ0 िकयोक हमर मृगनयनी सीता के देखलॱ अिछ : \nजलच र, थलचर मधुकर ईgभ57ेणी। तुम देखी सीता मृगनयनी?\"   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \nआ िूg304थित िविचूg255 आ िवभूg284स त तखन भ जाइत छैक जखन रावणक संहार केलाक बाद जखन \nराम सीता के लंका सँ मुूg2आ0त करैत छिथ त राम के सीता जे चिरूg255 पर शंका होईत छिन। इहो भ सकैत \nअिछ जे जनमानस मूg3आ0 पूg2आणी के अपन पित के ूg262ित समिपूg361त भाव के उजागड़ अथवा ूg304थािपत करबा लेल राम \nसीता दाई के अपन पिवूg255ता ूg262मािणत करबा लेल कहैत छिथ अूg288यथा ूg304वीकार करबा सँ मना क दैत छिथ। \nसीतो कुनो कम थोड़े ने छिल? साूg252ात लूg350मी के अवतार। अपन पिवूg255 होमाक ूg262माण देबा हेतु सोझे \nअिूg2आ2नकुूg283ड मूg3आ0 कूिद गेली। सीताक सितूg284व देिख अिूg2आ2नदेवता दंग रिह जाइत छिथ। सीता के कुशक ूg2आ0लेश \nतक निह होइत छिन। िबना एकौ रूg254ी जरल के िनशानी के सीता अिूg2आ2नकुूg283ड सँ वापस आिब जाइत छिथ। \nआर त आर ूg304वगूg361 लोक सँ देवता लोकिन सेहो सीताक िनूg302छल , आ पिवूg255 होबक ूg262माण दैत छिथ तखन \nजाक राम पुनः सीता के ूg304वीकार करैत छिथ।  \nिकछु लोक अिह मूg3आ0 ई तकूg361 (कुतकूg361?) दैत कहैत छिथ जे समाज मे उिचत ूg301यवूg304था आ आदशूg361 \nउूg284पूg382 करबा लेल राम एहेन कायूg361 केलिन। मुदा मैिथलानी के ई सोचब छिन जे राम  सीता सूg315े अूg288याय \nकेला आ समूg304त ूg304ूg255ी समाज पर बंधन थोपबाक एक अनगूg361ल परूg2ण4परा के ूg262ारंभ केलिन। की यैह छलिन \nरामक रघुकुल रीित? ओह!! कहब दुख ककरा सँ! \nअिूg2आ2नपरीूg252ा के संबंध मूg3आ0 िकछु लोक कहबा लेल एहनो बात कहैत छिथ जे जािह सीता के रावण \nहरण केलक से सीता त सही अथूg361 मूg3आ0 सीता छेबे कहूg363 छिल। ओ त सीता के छूg363ह छलिन। असली सीता \nत अिूg2आ2न मूg3आ0 समािहत भ गेल रहिथ आ िनिूg256ूg288त सँ अिूg2आ2न मूg3आ0 चुपचाप बैसल। तािहं छूg363हक सीता के \nअिूg2आ2नकुूg283ड मूg3आ0 जाइते देरी असली सीता अिूg2आ2न सँ बाहर िनकलली िजनका राम सहज ूg265प सँ अधूg366गनी के \nूg265प मूg3आ0 ूg304वीकार करैत छिथ। \nमुदा एक हाड़-मूg364स केर सामाूg288य मनुख होबाक नाते एकटा बात निह पचा पबैत छी जे रामक ई \nदुरंगी चिरूg255 कोना देखी। जे राम ऋिष गौतम के पूg2आणी अिहूg2ण8या के उूg320ार ूg304पशूg361 माूg255 सँ करैत छिथ वैह \nराम अपन पूg2आणी सीता लेल अतेक िनरंकुश ? \nजे राम बािल के एिह ूg325ारे बध करैत छिथ जे ओ अपन छोट भाई सुूg3ण1ीव केर पूg2आणी के बलपूवूg361क \nअपना लग रखने अिछ। जखन बािल राम सँ पुछैत छिन: \n \n\"मईgउ7झ बैरी सुईgउ91ीविहं ईgभ9झयारा।  \nकारण  कबन ना थ मोिह म ा र ा ।। \"  \nत राम उूg254र दैत कहैत छिथन : \n\"अनुजव ध ु भ िगन ी सु तन ार ी ।  \nसुन सठ कईgभ88या सम ए चारी।।  \nइईgभ88हिह कुदृिईg416 िबलोकई जोई।  \nत ा िह ब ध े कछ ु द ोष न  होई। ।\"   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \nबािल के मृूg284यु के बाद राम अपन सखा सुूg3ण1ीव के फेर सँ अपन पूg2आणी के ूg304वीकार करबा लेल ूg262ेिरत \nकरैत छिथ जकरा सुूg3ण1ीवक जेठ भाय बािल बहुत िदन धिर अपन कूg2ण2जा मूg3आ0 रखने ूg250ल। आ सैह राम \nसीताक मामला मूg3आ0 एहेन कठोर , हृदयहीन कोना??? \nजखन सीता एलीह आ गभूg361 स छली तािह काल एक धोबी के उपराग स परेशान भए राम सीता के \nघनघोर जंगल मूg3आ0 असगर भेज देलिथन। कहु त कतेक कठोर छलाह राम ! धमूg361शाूg302ूg255 कहैत अिछ जे िूg304ूg255गन \nकूg254ेक खाराप हो मुदा जखन वो गभूg361 स हो त ओकरा सब सुख देबाक चाही आ घर स एकौ ूg252ण लेल \nबाहर निह जाए देमक चाही। बाह रे मयूg365दा पुूg264षोूg254म राम ! कत गेल मयूg365दा अहूg364क ? \nअगर अहूg363 ूg262जा वूg284सल छलॱ त एक पित सेहो रही ने? अहूg363 के त बुझल छल जे सीता िनूg303कपट \nआ गंगा जकूg364 पिवूg255 छिथ। अगर अहूg363 अयोूg28आया मूg3आ0 एक ूg262था ूg262ारंभ करै चाहैत रही त फेरो राज चलेबक \nिजूg2ण4मेदारी भरत के द पित धमूg361 केर पालन करैत सीता संगे वनवास चिल जैतहु जेना सीता अहूg363 संगे अपने \nमोने पूg2आणी धमूg361 के पालन करैत गेल छलीह ? मुदा से कोना! पुूg264ष रही ने अहूg363। पुूg264ष दूg2ण4भ के के रोकत ! \nकहॴ एहेन त निह जे पुूg264ष दंभ सेहो मयूg365दा पुूg264षोूg254म के लूg252ण हो आ अपना के ओिह दंभ मूg3आ0 खपा देनाई \nया दंभ के नीचा जीनाई नारीधमूg361?” \nखैर, लूg350मण जी सीता के जंगल मूg3आ0 असगरे छोिड देलिथन। लाचार आ वेवश सीता! हे देव! जािथ \nत कत आ ककरा लग? के शरण देतिन? आ तािह ूg252ण बाबा बाूg2ण8मीिक सीता के अपन आूg25आम मूg3आ0 ूg304थान \nदेलिथन। एक िदन राूg304ता मूg3आ0 ूg262सव वेदना उठलिन। वनक लोक सब मदित केलकिन। इूg2आ4छा भेलिन जे \nअयोूg28आया मूg3आ0 जानकारी भेजी। मुदा भेलिन जे राम निह बुझिथ त नीक। हजमा के कहलिथन “तॲ भरत, के \nसूg255ुघन के, लूg350मण के, तीनो माता के चुप चाप बता िदहक मुदा राम निह बुझिथ।” \nजखन राम अूg258मेध यूg253 करै लगलाह त पंिडत कहलिथन जे िबना पूg2आणी के राम यूg253 निह क सकैत \nछिथ। राम के अपन वचन ूg304मरण भेलिन। कहलिथन हम दोसर िववाह निह करब। तखन इ िनणूg361य भेलैक \nजे सोनाक सीता बना राम यूg253 लेल बैसता। सैह भेल।  \nमुदा बीचे मूg3आ0 घोडा के त लव आ कुश बािूg288ह देलिथन। सब हािर गेलाह। हनुमान बंदी भ गेलाह। \nअंत मूg3आ0 राम एलाह त बाद मूg3आ0 सीता सेहो एलीह। सीता रामे के वंशक सूg288तित के जंगल मे बहुत नीक जकूg363 \nसब िशूg252ा संूg304कार मूg3आ0 पारंगत करा राम के औकात देखा देलिन। राम एक संग अपन दुनु पुूg255 आ सीता \nसनहक पूg2आणी पािब धूg288य भ गेलाह। कहलिथन सीता के जे आब अयोूg28आया चलू। सीता मना क देलिथन। राम \nबहुत बुझेबाक ूg262यास केलिथ। मुदा सीता त अूg2ण0पन िजूg31ण पर कैम रहली। अंत मूg3आ0 राम कहलिथन : “अहूg363 \nनिह जाएब त हमर अूg258मेध यूg253 निह हेत। ” \nसीता: “से कोना?” \nराम: “पूg2आणी के अछैते असगर पित अूg258मेध यूg253 निह क सकैत अिछ। ” \nसीता: “तखन अहूg363 कोना करैत रही?” \nराम: “हम सब मािन लेने रही जे अहूg363 आब अिह दुिनया मूg3आ0 निह छी। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \nसीता घोर वेदना स ूg406िवत भ गेलीह आ कहलिथन : “हे राम! अहूg363 माूg255 अपन पौूg264ष आ नामक \nरूg252ा हेतु हमरा अयोूg28आया ल जाए चाहैत छी? अिह लेल जे अहूg364क यूg253 भ जाए ? हमही बाधा छी अहूg364क \nयूg253क  ?” \nई कहैत सीता धरती माता के दुनु हाथ जोिड़ कूg264ण ूg304वर मूg3आ0 िवनती केलीह : “हे माता ! अही हमर \nमाए छी। अिहक कोिख स हम एिह धरा मूg3आ0 उूg284पूg382 भेल छी। आब हमर आूg284मा कािन रहल अिछ। अहूg363 \nफाटू आ हमरा अपना भीतर मूg3आ0 ूg304थान द दीय ! \nधरती सीता के गुहार सुिन लेलिथन आ एकाएक धरती मूg3आ0 सीता दाई के आगा दू टा दरूg312ा भ गेले। \nजाबेत राम रोकिथन ताबेत सीता ओिह धरती मूg3आ0 िबलुूg2ण0त भ गेलीह। \nधरती फटली आ धरतीपुूg255ी सीता धरती मूg3आ0 समा गेलिन। तािह जखन मैिथलानी सबके कोनो कूg416 \nहोईत छिन त अपना के सीता बुझैत अनायास बािज उठैत छिथ: “फाटू हे धरती”। \nओना आब िमिथला के पुूg264ष सेहो सीता के सूg2ण4मान कहूg363 करैत छिथ ? सीता सब दहेजक ूg2आ6वाला मूg3आ0 \nजरैत छिथ। अपमािनत होईत छिथ। बेटी के बेटाक तुलना मूg3आ0 कम ूg28आयान देल जैएत अिछ। वेदना अनंत \nअिछ.....” \nसनातन धमूg361 पूवूg361जूg288म के िसूg320ाूg288त के मनैत अिछ। िमिथला के लोक ूg301यवहार मूg3आ0 धोबी के कहला सँ \nराम ूg325ारे सीता के पुनः वन भेजबाक एक लोककथा अिछ जे कमूg361 के िसूg320ाूg288त पर िटकल अिछ। किन देखी \nएकरा: \nबसंत ऋतुक समय छल। शीतल, मंद पवन बहैत छल। सीता दाई अपन सखी बिहनपा संग \nफुलवारी मूg3आ0 ूg410मण कऽ रहल छली। सीता के इूg2आ4छा झुला झूलबाक भेलिन। एक सखी सऽ अपन इूg2आ4छा \nूg301यूg2आ0त केलिन। तुरत सखी बिहनपा सब सीता दाई के झुला झुलाबए लगलिथन। बूg386ड मनमोहक दृूg302य भ \nगेलैक। सीता िहलोरा लैत आ सखी सब िहलबैत। जतेक ूg262शंसा करी से कम।  \nझुला लागल ईgभ6भेमक डाली। i \nझुलिथ सीता ईgभ9झयारी ना।।  \nसब स ख ी ग बिथ  िसने ह द ेख ाबिथ।  \nिबहुस िथ  जनकदुल ार ी  ना ।।  \nसोहनगर-रसगर गीत गबैत सखी संग सीता आनंदक सागर मूg3आ0 गोता लगा रहल छली। गीतक ूg304वर \nहुनकर कान मूg3आ0 मधुर झनकार भरैत छल। अिह बीच सीताक दृिूg416 एक सुूg288दर सुूg2आ2गाक़ जोड़ी िदस पडलिन। \nइ सुूg2आ2गाक़ जोड़ी पित -पूg2आणीक जोड़ी छल। हिरयर कचोर पूg364िख , लाल-लाल ठोर। सुूg2आ2गाक भाषाक संग -संग \nमानुखक भाषा बाज़ ऽ मूg3आ0 ूg262वीण छल दुनू सुूg2आ2गा। सुूg2आ2गाक़ पूg2आणी वैह गीत ग़ािब रहल छल जे गीत सीतादाई \nअपन सखी बिहनपा संग झुला झुलैत ग़ािब रहल छली। \nसुूg2आ2गा के जोड़ी पर सीता दाई के िहक गिर गेलिन। मोन भेलिन जे अिह सुूg2आ2गा के राजमहल मूg3आ0 आिन िपंजरा \nमूg3आ0 राख़ब आ ूg262ितिदन एकर मधुर बोल सुिन उठब त कतेक़ नीक रहत!  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \nराजमहल मूg3आ0 अिबतिह सीता दाई अपन सेवक के बजेिल आ आूg253ा दैत कहिूg2ण8थन : \"देखू, फुलवारी मूg3आ0 \nसुूg2आ2गाक़ एक जोड़ी िबचिर रहल अिछ। बूg386ड सुंदर जोड़ी छैक। चीरै चुनचुन के संग -संग इ जोड़ी मनुखक \nआवाज़ मूg3आ0 मधुर गीत सेहो गबैत अिछ। अहूg363 एखन फ़ुलवारी जाऊ आ ओिह जोड़ी मूg3आ0 स एक सुूg2आ2गा हमरा \nलेल पकिड़ क लाउ\"। \nसेवक सीता दाई केर आूg253ा के पालन क़रैत झट दिन फुलवारी िदस िबदा भेल। थोरेक कालक़ \nबाद ओिह सुूg2आ2गाक़ जोड़ी मूg3आ0 स एकटा सुूg2आ2गा पकिड़ कऽ लऽ अनलक। आब ओिह सुूg2आ2गा के एक सोनाक \nिपंजरा मूg3आ0 बूg288द कऽ सीता दाई लग लैल। सुूg2आ2गा के अपना सामने सोनाक िपंजरा मूg3आ0 देिख सीता दाई \nआनूg288दिवभोर भऽ ग़ेली।  \nग़लती स ओ सुूg2आ2गा मिहला सुूg2आ2गा छिल आ गभूg361 स रहै। ओकर पित सीता दाई के सेवक सँ िनवेदन \nकेलक जे ई मिहला सुूg2आ2गा ओक़र पूg2आणी छैक आ गभूg361 स छैक तािह ओक़रा पर कूg264णा देखबैत ूg304वतंूg255 क \nदेल जाय। पुूg264ष सुूg2आ2गा बाजल : \" बूg264 हमर पूg2आणी के बदला मूg3आ0 अहूg363 हमरा ल चलु िपंजरा मूg3आ0 बूg288द कऽ सीता \nलग\"। मुदा सीताक़ सेवक ओक़र अनुनय-िवनय के निह ूg304वीकार केलक आ मिहला सुूg2आ2गा के राजमहल लऽ \nअनलक। \nअपन पूg2आणी के ूg262ेम मूg3आ0 मातल पुूg264ष सुूg2आ2गा हािर निह मानलक। पाछा-पाछा ओहो राजमहल मूg3आ0 आिब \nगेल। ओक़रा आशा रहैक जे सीता चूिक ूg304वयं कूg264णाशील कूg288या छिथ , ओ िनिूg256त ूg265प स ओकर पूg2आणीक \nअवूg304था पर ूg406िवत भ िपंजरा स मुूg2आ0त कऽ देिथन ! \nबेचारा सुूg2आ2गा सीता दाई लग भरल नोर ूg301यिथत मोन पहुचल। नोर थमक नामे निह लैक। आतूg361 भाव \nस बाजल: \" हे कूg264णामयी राजकुमारी सीता, इ सुूg2आ2गा जे आहूg363क सेवक पकिड़ अनलक अिछ इ हमर पूg2आणी \nिथक आ गभूg361 सऽ अिछ। एकर  पेट मूg3आ0 हमर सूg288तान पिल रहल अिछ। हम अहूg363 लग ई िनवेदन करबाक \nहेतु आयल छी जे अहूg363 एक़रा पर कूg264णा देखबैत िपंजरा स मुूg2आ0त क िदयौक़। अगर अहूg363 के सुूg2आ2गा \nरख़बाक इूg2आ4छा अिछ त हमरा रािख िलय !\" \nकिह निह िकएक सीता दाई के सुूg2आ2गाक अनुनय िदस धेआन निह गेलिन। ओ अपना मूg3आ0 मूg304त \nरहली। ज़खन सब ूg301यॲत स सुूg2आ2गा थािक़ गेल आ राजमहल मूg3आ0 िकयोक ओक़र वेदना सुनबा लेल तैयार निह \nभेलैक त लाचार सुूg2आ2गा ददूg361 आ ूg38णोध स िखूg382 भ गेल। तामसे घोर होईत सुूg2आ2गा सीता दाई के सूg2ण4बोिधत \nक़रैत बाजल: “हे जानकी! हम बूg386ड आश लऽ कऽ अहूg363 लग आयल रही जे ूg288याय भेटत। ूg288याय त दूर \nअहूg363 हमर वेदना सुनबाक लेल तैयार निह छी। आहूg363क ज़खन अपन िववाह हैत तख़ने अहूg363 अिह वेदना के \nबुिझ सकैत छी। आब हद भ गेल! हम ूg301यिथत मोन वापस जा रहल छी मुदा जैत -जैत अहूg363 के ूg25आाप देने \nजा रहल छी। हम पित-पूg2आणी अिगला जूg288म धोिब -धोिबन बिन जूg288म लेब आ हमरा सभक कारण सऽ आहूg363क \nपित अहूg363के गभूg365वूg304था मूg3आ0 घर स िनकािल देता”। \nआब सीता के होश जगलिन। मुदा आव िकछु निह भ सकैत छल। सीता सुूg2आ2गा के ूg25आाप के \nिसरोधायूg361 कऽ लेलिन। दूg288तकथा के अनुसार ओही सुूg2आ2गा के ूg25आाप के कारण जखन सीता गभूg361 सं छली त \nराम सनहक पित एक धोिब-धोिबन के कहला पर हुनका घर स िनकािल देलिथन।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \nिकछु लोक के मानब छिन जे रामक सीताक ूg262ित एहेन िनूg41आुर ूg301यवहार सीता के ूg301यिूg2आ0तूg284व के सबल \nबनबैत छिन। मुदा ई केहेन ूg301यवहार। ककरो सबल बनेबाक हेतु, उदाहरण ूg262ूg304तुत करबा हेतु अहूg363 डेगे-डेगे \nूg262तािड़त करबैक ? निह-निह, ई निह उिचत िवचार। \nएक मैिथलानी हमरा कहली, \"देखू, सीता एक ूg262तापी राजा के बेटी आ दोसर ूg262तापी राजा के पूg2आणी। \nहुनकर जखन ई हाल भेल त सामाूg288य मिहला के की बात ?\" सीता िमिथला अपन नैहर आ िपता राजा जनक \nलग िकयैक निह एली? फेर ूg304मरण अबैत अिछ : \" बेटी सासुरे नीक की सगूg3आ1 नीक \"। तािहं सीता ूg304वगूg361क \nराूg304ता धेलिन।  \nमोन मूg3आ0 एक बात होईत अिछ , उमरैत रहैत अिछ - अगर राम मयूg365दापुूg264षोूg254म छिथ त फेर ओिह \nमयूg365दा के धोती के तार -तार कथी लेल करैत छिथ? \nवैदेही के दुःख सँ ूg406िवत होइत िमिथला के अनेक पुूg264ख आइयो किन उूg284थर भ जाइत छिथ , अधीर \nभ जाइत छिथ, जेना िवूg406ोहक ूg304वर रामक ूg262ित ूg262चूg283ड भ जाइत होिन ! धीरेूg288ूg406 ूg262ेमिषूg361 त अतेक तामसे भेर भ \nजाइत छिथ की हुनकर लेखनी बुझू जे ूg252ण माूg255 लेल सब मयूg365दा के अितूg38णमण करैत अपन भड़ास \nिनकलैत बािज उठैत अिछ: \n\"दईgभ8उड -भेदे कईgभ65 िक अपनाउ साम -दाम  \nहमर सीते ज ँ बोन , अहईgउ6उ सुथनीक राम ?\"  \nजो रे मयूg365दा आ पुूg264ख ूg325ारा ूg304ूg255ीगन के अदृूg302यबेड़ी संजकड़ल पैर ! बेचारीमैिथलानी से कोना \nकहती? ई सब त सीता के ूg325ारा ूg304थािपत मापदंड के एखनो ओही मयूg365दा के सँग अूg252र -अूg252र अनुशरण \nकरैत छिथ, िनवूg361हन करैत छिथ। पाहुन राम सँ उपराग त ठीक मुदा हुनका लेल अवाूg2आ4य कथा - हे \nभगवान! कथमिप निह। ऊपर सँ \"हम निह िजयब िबनु राम\" गािब-गािब पाहुन के िदन-राित ूg304मरण करैत \nरहैत छिथ। \nअतेक भेला बादो राम के िमिथला के लोक अपन सब सँ सुूg382र पाहुन मनैत छिथ। राम के ूg262ित \nजेिहना भिूg2आ0तभाव तिहना ूg262ेमभाव।  \nएक भाव जे मैिथलानी लोकगीतक मादे गबैत छिथ से जूg265र मोन के ूg406िवत क दैत अिछ आ सब \nमैिथलानी मूg3आ0 सीता आ सब मे सीताक ूg301यथा बुझना जाइत अिछ : \n\"हे भ ग वा न ! कुन कसूर िव ध ना भे ल  ब ाम कह ब द ुख ककरा सँ ?\"  \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nरिव भूषण पाठक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nऔझका डायरी \n \n शुकुल जी जायसीक ूg262शंसा करैत छिथन ।भाव ई छैक  ‘मुसलमानो होइतो जायसी भारतीय किवता के एूg284 ते \nबूझैत छिथन ,मुसलमान होइतो जायसी िहंदू ूg304 ूg255ीक जीवन ,ूg262ेम ,िवरह कूg3आ0 एूg284 ते नीक जँका िचूg288 है छिथन \n,मुसलमान होइतो जायसी अवधक लोकजीवन मूg3आ0 ूg262वेश क ’ पाबैत छिथन ...... \nजेना मुसलमान केओ होय त’ ऊ किवता नइ िलखै ,िलखबो करै त’ केवल अूg2ण8 लाह आ कुरान पर या केवल \nईरान ,तुिकूg361ूg304 तान पर ।   \n(िदनूg364क 07 -04-17) \n \n \n \n \nमैिथली के एकटा आलोचक चाही ,आलोचक नइ नूg301 यालोचक ,नूg301 यालोचक नइ वूg3ण6ालोचक ।एहन आलोचक \nजे बूg2आ6 ज र सन सन बात कहै । कािबल सँ िलखबाबै , बेगाूg265 सभ कूg3आ0 टरकाबै ।   \n \n                              एहन आलोचक जेकरा मे केवल बहुूg253ता नइ रसबोध सेहो होइ ,केवल रसबोधे नइ \nसमै-सज गता सेहो । केवल फामूg3आ1 नइ कंटूg3आ0टक ूg262ित सेहो समझदारी होए ।   \n \n                       एहन आलोचक जेकरा मे समैक िजूg2ण4 मेवारी उठाबैत सािहूg284 य  के आगू बरहेबाक ताकित होए \n। एहने सन जे िमिथला आ मैिथलीक पिरविूg320ूg361त आ संविधूg361त ूg304 वूg265पके बूझै आ   ओकर रूg252ा करै  ।एहन \nआलोच क जेकरा मे मैिथलीक वतूg361मान सािहूg284 यक िदशा गमबाक िहूg2ण4 म त होए आ ओकरा समकालीन भारतीय \nसािहूg284 य के जनबाक जूg265रित सेहो महसूस होए ।   \n(िदनूg364क 11 04 2017 )  \n \nओकरा गाब’ िदयौ ,गेबाक आनूg288 द  िलय’ िदयौ ,ओकरा पर अपन अपेूg252ाक पहाड़ नइ लािदयौ ,ओकरा पर \nउपराूg303 ूg3णणीयताक ठूg2ण0 पा नइ लगािबयौ ,एहन   अनेर नइ बािजयौ िक ऊ जीत जाए त’ िमिथला जीत गेलै आ ऊ \nहािर गेलै त’ िमिथला हािर गेलै । \n                      िनिूg256तूg265पेण ओकरा मे आगू जेबाक िहूg2ण4 म त आ ताकित छैक , मुदा ऐ चीजक लेल तैयार \nरिहयौ िक ऊ जीत गेलै त’ ऊ राूg303 ूg3णणीय अपेूg252ाक अनुसार अपना आप कूg3आ0 बदिल सकै ।ओकरा मत िदयौ \nसमथूg361न िदयौ आ ऐ चीजक आशूg368वाद िक ओ समूg3ण1 देशक लेल गािब सकै ।जेना कुनो बोली राूg303 ूg3णणीय बनै \nछैक त’ ओ आनो बोलीक गुण आ सकाराूg284 मक तूg284 व ूg3ण1हण करैत छैक आ एक अथूg361 मे ई ओइ बोलीक मृूg284 यु  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \nहोइत छैक ,िकएक त’ ओ पुरनका पंजर छोि़ड के नया ूg265प धारण करैत छैक ।तिहना ओ समुूg2आ4 चा देसक \nलेल गाबै ,ई शुभकामना । \n \n              बात एहने सन होए िक गायन कला जीतै नइ िक िमिथला ,पंजाब ,महाराूg303 ूg3णण  या गुजरात ,ओना \nमॉडनूg361 बिनयौटी एकरा संघषूg361 आ ूg252ेूg255क संघषूg361 वला ूg265प देबाक ूg262यास करत ,मुदा हम सब संयिमत रही ।आ \nएतबे धिर नइ िमिथला मे सब तरहक गायनक मुकूg2ण4 मल परंपरा फेर सँ ूg262ारंभ होए ,ई नेशान केवल अमता \n,बहेड़ी ,दरभंगा आ िवूg324ापित समारोहे तक सीिमत नइ रहै ।ओहुना मैिथली मंच पर राम चतुर मिूg2ण8लक कूg3आ0 \nहूट केिनहार आ दुमका-झुमका कूg3आ0 बढ़ाबा देिन हारक कमी नइ ...... \n \n \n                       िदनूg364क 13-04-2017 \n \nऊ हूg2ण4 म र कुटुम छिथन ,िदयाद छिथन आ दोस छिथन।ऊ चौबीसो घंटा हेलमेट पिहरै छिथन ,केओ कुटुम \nदेिख ने लए ,ऊ कखनो काल एकटा अंग के बेकाम क’ दए छिथन ,कहबेन त’ सुनता नइ ,ईशारा देबै \nत’ ूg265कता नइ ,अनुमान यिद लगा लेता त’ ूg360दयहीन भेने कुशल ।ऐ रूg304 ता बाटे नइ ,ऐ चौक पर बाटे नइ \n,दस बजे के बदला मे एगारह बजे चलता आ पूg364च बजे के बदला मे सात बजे लौटता ।धीरे-धीरे .....केओ \nदे िख ने लए ।  हुनकर बदलबाक कुनो अंत नइ ,नाम ,गोूg255  ,गाम ,शहर सब बदिल के अपन जेबी आ अपन \nस्टेिटक इनजूg368 कूg3आ0 सेव करैत छिथन ।एहने केरेूg2आ0 टर हमरे पिरदृूg302 य  मे नइ आहूं के वायुमंडल मे अिछ   ।ऊ \nआ हुनका सन कतेको कतेक अपन ओकािद बदलबाक ूg262तीूg252ा क ’ रहल छैक । ओका िद बदिलते भाषा \n,भंिगमा ,टोन ,बॉडी लूg3आ3ूg2आ2 वेज सब बदिल जाइत छैक ।कखनो-कखनो ओकािद आ भाषा साथ-साथ बदलैत \nछैक ,कखनो-कखनो ओकािद बदलबाक ूg262ूg284 याशा मे भाषा आ टोन समै सँ पिहले बदिल जाइत छैक आ \nओकािद बाद मे बदलै छैक ।कखनो काल दुभूg365ूg2आ2 य  सँ भाषा त’ बदिल जाइत छैक ,मुदा ओकािद बदलबाक \nूg262िूg38णया मे ूg40णेक लािग जाइत छैक  \n(िदनूg364क 15-04-2017) \n \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n१.रबी/g288 /gं0ण नारायण िम/g2थ7 -संगम तीरे २.आशीष अनिच/g288हार - /g2ण2ो. हिरमोहन झाजीक गजल  \n१  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \n  \nरबीूg288 ूg406 नारायण िमूg25आ -संगम तीरे   \nपूg2आणीक संग डेढ़ सालक बूg2आ4 चा आ िकछु मोटा-चॲटा सिहत इलाहाबाद ूg304 टेशनपर पहुँचलॱ। हमर अनुज \nदिड़भंगासँ हमरा मदैत करए आएल रहैथ। िदूg2ण8 लीसँ ूg304 थानाूg288 तरणक बाद नव िनिमूg361त कायूg365लय कमूg361चारी चयन \nआयोगमे योगदान करबाक हेतु हम इलाहाबाद सपिरवार िबना कोनो डेरा तकने आएल रही। आब सोचैत छी \nतँ अपनो हँसी लगैत अिछ, आूg302 चयूg3आ6 होइत जे केना नािूg288 ह टा बच् चा ओ पूg2आणीकूg243 इलाहाबाद टीशनपर छोिड़ \nअनुज-संगे डेरा ताकए िवदा भेलॱ..! \nपिहल बेर अही ूg38णममे डॉ. जयकाूg288 त िमूg25आजीसँ हुनकर आवास  ‘ितरमुिूg2आ0त ’ पर भूg243ट भेल। हुनकासँ भूg243ट \nभेलापर लागल जेना केतेको सालसँ पिरिचत होिथ। सभ काज छोिड़ कऽ हमरासँ गप करैत रहला। \nपिरवारक अूg288 य  सदूg304य सभ ूg304 वागतमे लागल रहला। एक अपिरिचत मैिथलक एतेक ूg304 वागत करत? \nजयकाूg288 त बाबूक मागूg361दशूg361नक अनुसार ूg262यास कए हमरा लोकिनकूg243 ओही िदन सूg363झ धिर डेरा भेटल। \nडेरा दिड़यागंजमे छल। ओइठामसँ टीशन आपस जा पिरवारकूg243 अूg288 य सदूg304 य , सामान सिहत डेरामे ूg262वेश \nकेलॱ। िदन भिरक संघषूg361सँ हम सभ थािक कऽ चूर भऽ गेल रही आ जेना-तेना भोजन कए शािूg288 त पूवूg361क \nसूित रहलॱ। ूg262ात :काल ूg304 टेनली रोड िूg304 थत कमूg361चारी चयन आयोगक कायूg365लय पहुँचलॱ। ओ कायूg365लय \nूg304 थािपत भऽ रहल छल, अूg304 तु कायूg365लय चलेबाक हेतु मूल  वूg304 तु जेना कुसूg368, टेबुल तक निह छल। एकटा \nअिधकारी छला जे ओइ कायूg365लयक एक भागमे सपिरवार रहैत छला। ूg38णमश : िकछु कमूg361चारी सभ एला। \nटेबुल, कुसूg368क बेवूg304 था भेल। िकछु ूg304 थानीय नैिमूg365तक कमूg361चारी राखल गेल। आ कायूg365लय चिल पड़ल। \nिकछुए िदनमे नव भतूg368क िवूg253ापनक आधापर आयोिजत िलिखत परीूg252ाक हेतु आवेदन पूg255सभ आबए लागल। \nिकछुए िदनमे एकटा कोठरी आवेदनक िलफाफासँ भिर गेल। \nिकछु िदनक बाद कमूg361चारी चयन आयोगक ूg252ेूg255ीय िनदेशक बिन कऽ ूg25आी एल .के.जोश–आइ.ए.एस.–एला। \nकारी-कारी करगर मोछ, गोरनार भुूg326 आ बेसी काल गुमसुम रहएबला जोशीजीक एलाक  बाद कायूg365लयक ूg262गित \nतेजीसँ होमए लागल। जोशीजीक पूg2आणी इलाहाबादेमे छेलिखन , तँए ओ ओहीठाम अपन पदूg304 थापना करौलैथ। \nकायूg365लयमे कमूg361चारी कम छल आ काज एकाएक बिढ़ गेल छल जइ कारणसँ लोक सभ तनावमे रहैत छल। \nचूकी परीूg252ाक ितिथ पिहने घोिषत भऽ जाइत अिछ , तँए सभ काज समयवूg320 ठंगसँ करबाक छल। तिहया \nकूg2ण4 पूटरक आगमन निह भेल छल। सभ काज हाथेसँ होइत रहइ। हालत ई छेलै जे जोशीजी ूg304 वयं िनूg284 य  \nसैकड़ोक तादादमे ूg262वेश पूg255 िलखैत छला आ अनकर कथे कोन। परीूg252ाक बेवूg304 था करब कोनो जबार भोज \nकरबसँ बेसी किठन काज छल। \nएतेक अूg304 त ूg301 यूg304 त ताक बाबजूद ओ कायूg365लय आगू चिल पड़ल मुदा जोशीजी िनरूg288 त र उदास रहैत \nछला। कारण पिरवािरक छल। पूg2आणीक लगमे रही तँ ओ इलाहाबाद अएला आ थोड़ेक िदनक बाद ओ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \nइलाहाबाद छोिड़ िवदेश चिल गेलिखन। ूg304 पूg303 ट त: सभ िकछु ठीक-ठाक निह छल। बेकतीगत जीवनक ऐ \nअूg288 तूg320ूg361ूg288 द सँ गुजरैत हुनकर मोन आसानीसँ पढ़ल जा सकैत छल। एकर दुूg303 ूg262भव हुनकर कायूg365लयक काजोपर \nपड़ैत छल। \nजोशीजीक ूg262ेम िववाह भेल छल। हुनकर पूg2आणी इलाहाबाद िवूg258िवूg324ालयमे इितहास िवषयक ूg301 याूg2आ1 याता \nछेलिखन। उूg411मे हुनकासँआठ साल पैघ। मुदा ूg262ेम तँ आूg288 हर होइत अिछ। िववाह भऽ गेल। दूटा बूg2आ4 चो \nभेल। मुदा खटपट सेहो शुूg265 भऽ गेल जे चिलते रहल आ अूg288 ततोगूg284 वा हुनका लोकिनक िववाह िवूg2आ4 छेद भऽ \nगेल। जोशीजी िदूg2ण8 ली आपस चल गेला आ कािमूg361क िवभागक सिचव भेला। केूg288 ूg406ीय ूg262शासिनक अिधकरण \n(CAT) क उपाूg28आ यूg252 भेला। आब ओ ऐ दुिनयूg363मे नइ छैथ।  \nूg262ेमक आवेशक अंजाम केतेको बेर बहुत कुिटल होइत अिछ। उफानकमे रहएबला जोड़ी कएक बेर \nएक-दोसरक हूg284 या कऽ दैत अिछ। िनूg284 यूg262ित एहेन घटना होइत रहैत अिछ , तथािप लोक ूg262ेम करैत अिछ। \nजँ ूg262ेम ूg284 यागसँ अिभभूत निह भेल, तँ ओ अिूg304 क र हेबे करत। के हारत, के जीतत तेकर कोनो ठेकान \nनिह, मुदा सजूg361नाूg284 म कता तँ अन् त भाइए जाइत...। \nजोशीजीक ूg262करणकूg243 ूg304 मरणसँ दृदयमे कएक बेर अखनो कचोट भऽ जाइत अिछ। दुनू गोटे अितिशिूg252त \nओ संूg410ाूg288 त पिरवारक छला। ूg304 वयं बहुत योूg2आ2 य रहैथ मुदा जीवनक ूg301 यितूg38णमकूg243 निह निह सूg2ण4 हािर सकल। \nभावी ूg262वल।  \nकायूg365लयमे एकाएक तेतेक काज आिब गेल आ काज केिन हार लोक तेतेक कम छल जे बहुत \nअूg304 तूg301 यूg304 तता भऽ गेल। रिबयो िदन छुूg326ी निह होइत छल। कखनो काल तँ िदूg2ण8 ली घुिर जेबाक इूg2आ4 छा होइत \nछल। दिड़यागंजसँ ूg304 टेनली रोड िूg304 थत कायूg365लय आएब -जाएब किठन काज छल। \nएूg312ापर चिढ़ कऽ बेसी काल याूg255ा होइत छल , तथािप समय तँ लिगते छल। तँए कायूg365लयक आसपास \nडेरा ताकए लगलॱ। आिखर िकछु िदनमे १७,नयाममफोड़गंज हमर डेरा भेल। ममफोड़गंज इलाहाबादक \nसंूg410ाूg288 त आवासीय मोहूg2ण8 लामे सँ मानल जाइत अिछ। मकान मालिकन वृूg320ा, ूg304 वतंूg255ता सैनानी छेली,िजनका सभ \nगुूg264जी कहैन , कारण ओ िशूg252क छेली। सेवा िनवृत भऽ गेल रहैथ। मासमे एक िदन पूg3आ3शन लेबए लेल जखन \nओ जािथ तँ लगैक जे ओ िदूg301 य बेकती ठाढ़ अिछ। आन िदन िविूg252ूg2ण0 त जकूg363 एकटा कोठरीमे िसमटल। \nभूतलपर दोसर िकरायादार छल। छतपर खाली जगहमे गोइठा भरल छल। कुलिमला कऽ ई आवास सुखद \nछल। आसपासमे नीक लोक सभ छल। \nइलाहाबाद िवूg258िवूg324ालयक भूतपूवूg361 कुलपित ूg304 व . ए.वी. लाल, अथूg361शाूg304 ूg255 िवभागक िवभागाूg28आ यूg252 डॉ. महेश \nूg262साद , ूg262िसूg320 मिहला रोग िवशेषूg253 डॉ. रमा िमूg25आ इूg284 यािद सभ आसे पासमे रहैत रहैथ। िनगम चौराहा लगेमे \nछल। िमठाइ केर दोकान घरेलू समान इूg284 यािद सभ िकछुक दोकान सेहो आसेपासमे।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \nकायूg365लयसँ ममफोड़गंज िूg304 थ त हमर डेरा पैदल ५-७ िमनटक रूg304 ता छल। अूg304 तु आवागमनक समय ओ \nखचूg365 दुनू बूg363चए लगल। ूg38णमश : आसपासक लोक सभसँ पिरचय होमए लागल आ जीवन याूg255ा अपेूg252ाकृत \nसरलतासँ आगू बढ़ए लगल। \nछुूg326ी िदनमे आसपास एमहर -ओमहर आएब-जाएब ूg262ारूg2ण4 भ भेल। मोतीलाल नेहूg265 िरजनल इूg288 जीिनयिरंग \nकौलेजमे हमर िपितयौत भाितज पढ़ै छला। किहयो काल हुनकासँ भूg243ट -घूg363ट करए छाूg255ावास चिल जाइ। \nओतए गेलापर अफशोस हुअ लागए जे नीक नूg2ण4 बर रिहतॱ हम ऐ इूg288 जीिनयिरंग कौलेजमे अपन नओं निह \nिलखबा सकलॱ। \nगामक एकटा फौजी किहयो काल अबैत रहै छला। सासुरक िकछु सूg2ण4 बूg288 धी सेहो भेट गेला। हमर \nूg304 कूिलया संगी इूg288 जीिनयिरंग पास कऽ इलाहाबादेमे नौकरी पकैड़ लेने रहैथ। एवम्  ूg262कारेण पूवूg361 पिरिचत लोक \nसभसँ सूg2ण4 पकूg361 भऽ गेलाक बाद कायूg365लयसँ हिट कऽ समाज भऽ गेल जे ूg38णमश : बिढ़ते गेल, तइसँ इलाहाबादमे \nरहब मनलूg2आ2 गू भऽ गेल। किह निह हम िदूg2ण8 ली छोिड़ इलाहाबाद िकएक एलॱ? \nूg262ाय : मोनमे रहए जे गाम लग रहत। खचूg365 कम होएत वा इलाहाबाद धािमूg361क ूg304 थान अिछ, तँए \nअूg28आ यािूg284 म कताक िवकासमे सहायक रहत। मुदा इलाहावाद आिब कऽ कोनो सुिवधाज नक िूg304 थ ित निह भेल। \nकायूg365लयमे काज बहुत छल। रिबयो िदन ूg301 यूg304 त ता रहैत छल, कारण अिधकूg364श परीूg252ा रिबए िदन होइत \nछेलइ। अूg28आ यािूg284 मक दृिूg303 टसँ िकछु िवशेषता तँ ऐ शहरकूg243 अिछए। ूg262ितवषूg361 माघमे संगममे जबरदूg304 त  मेला लगैत \nअिछ। कहूg363-कहूg363सँ सूg288 त -महाूg284 मा, गृहूg304 थ  सन् यासी लाखोक संूg2आ1 यामे ओतए आिब कऽ मास करै छैथ। भजन-\nकीतूg361न करै छैथ।  \nगाम-घरक िचूg288 तासँ बेिफूg38ण लोक एकटा अूg322ुत आनूg288 द क अनुभव करैत अिछ। माघ मेलाक अविधमे \nकिहयो-किहयो िवशेष ूg304 नान होइत अिछ। ओइ िदन तँ लगैत अिछ जेना समुूg406 संगम िदस अूg3ण1सर भऽ रहल \nअिछ। \nमाघ मेलामे रंग-रंगक सूg288 त -महाूg284 माक समागम होइत छल। ओइमे देवराहा बाबाक नाओंकूg243 के नइ जनैत \nअिछ। हुनकर उूg411क बारेमे कहल जाइत अिछ जे ओ केतेक िदन जीला तेकर केकरो सही अनुमान निह \nअिछ। डॉ. राजेूg288 ूg406 ूg262साद २-३ सालक रहैथ तँ हुनकर िपता बाबा लग लऽ गेल रहिथन आ बाबा हुनका \nदेखते किह उठला जे ई तँ राजा हएत। सन्  १९५४ इूg304 वीमे भारतक राूg303 ूg3णणपित भेलाक बाद ओ बाबाक दशूg361न \nकेने रहैथ। ओही समयक समूg304 त ूg262ूg2आ1 यात नेता सभ बाबाक दशूg361न हेतु अबैत रहै छला। ओ घूg288 टो पािनमे \nडुबकी लगौने रहैत छला। हुनका योग िसूg320 रहैन आ सामने ठाढ़ बेकतीक मोनक बात बुिझ जाइ छला। \nकहल जाइत अिछ जे बाबा पािनपर चिल सकैत छला, योग िूg38णया ूg325ारा एक ूg304 थानसँ दोसर ूg304 थान जा सकै \nछला। मंचपर बैस कऽ बाबा भूg2आ0 त सभकूg243 ूg262साद फेकैत रहै छला। केकरो-केकरो माथपर पैर रिख कऽ \nआशीवूg365द दैत छला। एहेन बेकती बहुत सौभाूg2आ2 य शाली मानल जाइ छला।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \nदेवराहा बाबाक सूg2ण4 बूg288धमे हमर एकटा िनदेशक महोदय सूg324 : घटनाक वणूg361न करैत कहला जे एकबेर \nहिरूg325ारमे बाबा आएल रहैथ। ओ ओइठाम मेला अिधकारी छला। एकटा हाथी बताह भऽ गेल छल। लोक \nसभ कोनो तरहूg243 ओइ हाथीकूg243 िनयंिूg255त निह कऽ पािब रहल छला। बाबाक कान तक ई समाचार गेल। ओ \nहाथीक हेतु एकटा केरा देलिखन मुदा केकरो ओइ पागल हाथीक लग जेबाक साहस निह होइ। बाबाक \nएकटा भूg2आ0 त  िसपाही ओ केरा लऽ हाथी िदस बढ़ल। हाथी ओकरा देखते हाथसँ बाबाक देल केरा लऽ कऽ \nखा लेलक आ एकदम शाूg288 त  भऽ गेल। एवम्  ूg262कारेण रंग -रंगक ूg262संग बाबाक बारेमे सुनबामे अबैत छल। \nजाबे इलाहाबादमे रही,ताबे ूg262ित बखूg361 बाबाक दशूg361न माघ मेलामे होइत रहल। ऐ लेल ममफोड़गंजसँ माघ मेला \nूg252ेूg255 कएक बेर पएरे जाइत रही, कएक बेर रूg304 तामे एूg312ा कए ली। एक बेर सोचैत रही जे जा तँ रहल \nछी, मुदा एतेक दूरसँ फेर पएरे केना आएब। ततबेमे देखै छी जे हमर पिरिचत एकटा बेकती हमरा िदस बिढ़ \nरहल छैथ आ आूg3ण1ह करए लगला जे आपस हुनके संगे साइिकलपर चलब।  \n१९ जून सन्   १९९० क योिगनी एकादशीक िदन बाबा ूg40णूg2ण4 ूg426ीन भऽ गेला। एवम्  ूg262कारेण भारतक एक \nमहान सूg288 तसँ ूg262ूg284 यूg252 दशूg361न सूg2ण4 भ व निह रहल, मुदा हुनकर ूg304 मृित हमर इलाहाबाद ूg262वाससँ सभ िदनक लेल \nजुिड़ गेला। बाबाकूg243 खेचड़ी िवूg324ा िसूg320 छल जइ कारण हुनका भूख ओ आयुपर िनयंूg255ण छेलैन।  \nइलाहाबादमे रहैत ूg262भुदूg254 ूg40णूg332चारीसँ भूg243ट -घूg363टक सौभाूg2आ2 य सेहो भेटल। ओ सूg288 त  तँ \nछलाहे, धािमूg361क , अूg28आ यािूg284 मक िवषयक सैकड़ो पुूg304 त कक लेखक सेहो छला। हुनकर िलखल भगवती कथाक दुनू \nखूg283 ड देवराहा बाबाक मंच लग ूg262साद ूg304 वूg264प लोक कीनैत छल। बाबा ओइमे हाथ लगा कऽ सूg2ण4 बिूg288 ध त \nबेकतीकूg243 दैत कहिथन - \n“जा किलयाण होइ। एकरा पढ़।” \nूg262भुदूg254 ूg40णूg332चारीजीक आूg25आम झैसीमे छल। ओइ आूg25आम ूg325ारा संूg304 कृत महािवूg324ालय चलैत छल , जइठाम \nगरीब िवूg324ाथूg368 सभकूg243 िन :शुूg2ण8 क िशूg252ा देल जाइत छल। एकबेर हम अपन अनुजक संगे ओतए गेल रही। \nूg262भुदूg254 ूg40णूg332चारीजी हुनका बारेमे िजूg253ासा केलैन आ हुनका आूg3ण1ह केलिखन जे हुनकर संूg304 कृत महािवूg324ालयसँ \nशाूg304 ूg255ीक पढ़ाइ करैथ, मुदा ओ तइले तैयार निह भेला। \nकृूg303 णाूg303 टमीक अवसरपर हम सभ सपिरवार ूg262भुदूg254 ूg40णूg332चारीजीक आूg25आम गेल रही। आूg25आममे कृूg303 णाूg303 ट मीक \nपवूg361 मनौल जा रहल छल। करीब ४ बजे ओ बाहर एला आ हमरा सभकूg243 हुनकासँ भूg243ट भेल। ूg40णूg332चारीजी \nआूg3ण1ह केलैन जे हम सभ कृूg303 णजूg288 म देखबाक लेल आूg25आमेमे ूg265िक जाइ , मुदा िकछु काल धिर ठहैर हम सभ \nआपस डेरा आिब गेलॱ। एकर अलाबा यदा-कदा हम हुनकर आूg25आमपर जाइत रहै छेलॱ। ओइ आूg25आमक \nअूg28आ यािूg284 मक वातावरणक आनूg288 द  लैत रहै छेलॱ। \nसंगममे ूg304 नान, माघ मेलाक मास भिरक आयोजन, आ संत महाूg284 माक दशूg361न इलाहाबाद रहैत ूg304 व त: \nउपलूg2ण2 ध  छल जेकर लाभ हमरा यथा-सूg2ण4 भ व होइत रहल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \nडॉ. जयकाूg288 त िमूg25आसँ भूg243ट इलाहाबाद अिबते भेल। ई भूg243ट -घूg363ट अनवरत बनल रहल। मैिथल माूg255सँ \nहुनकर िसनेहक ई ूg262माण छल। कएक बेर हुनका ओइठाम मैिथली भाषाक मूधूg361ूg288 य िवूg325ान लोकिनसँ भूg243ट -घूg363ट \nसेहो भऽ जाइत छल। ूg38णमश : हुनकर समूg304 त पिरवारसँ तँ तेतेक सूg2ण4 पकूg361 भऽ गेल जे लगैत छल जेना \nहुनकर कोनो िनकट सूg2ण4 बूg288 धी होइ, ई सभ िवशेषता हुनकर छेलैन। ऐमे हमर योगदान की कहल जा सकैत \nअिछ? मधुर वाणी, उदार हृदय ओ अपनूg284 वसँ सरावोर बेवहार केकरो आकिषूg361त कए सकैत छल। ूg262ाय : सभ \nसूg2ण0 ताह खास कऽ छुूg326ी िदन हुनका ओइठाम जाइत रहै छेलॱ। ओहो कएक बेर ह मरा डेरापर सपिरवार अबैत \nरहै छला। \nहुनकर िपता म. म. डॉ. उमेश िमूg25आजीक बरखीक भोजमे हम अबूg304 स आमंिूg255त रहै छेलॱ। भोजो अूg322ुत \nहोइत छल। बहुत नेम-टेमसँ हुनकर पूg2आणी भोजक आयोजन करै छेली।  \nअूg304 तु, हमर इलाहाबादक ूg304 मृितक डॉ. िमूg25आजी एकटा अिमट अंग भऽ गेला तँ कोनो आश्  चयूg361 निह। \nइलाहाबादक चचूg361 होइक आ डॉ. िमूg25आजीक ूg2आ6 येूg303 ठ पुूg255 डॉ. ूg265ूg406काूg288 त िमूg25आजीक चचूg361 निह करी तँ ई हुनका \nसंगे बड़का अूg288 याय हएत। ूg265ूg406काूg288 तजी सोभावसँ एकदम शाूg288 त छला। संूg304 कारसँ तेजूg304 वी, कमूg361ठ , मेहनती आ \nभावुक ूg301 यिूg2आ0 तूg284 व । िपतासँ सपिरवार अलग रहै छला। पिहल पूg2आणीक असमयमे िनधन भऽ गेल रहैन। ओइ \nपूg252मे एकटा कूg288 या रहइ। दोसर िववाहसँ सेहो सखापात रहैन। रसूलाबादमे गंगा ूg304 नान करैत, गंगामे गायूg255ी \nजप करैत हुनका कएक िदन देिखऐन। संूg304 कृतक िवूg325ान छला। इलाहाबाद िवूg258िवूg324ालयमे संूg304 कृतक \nूg301 याूg2आ1 याता छला। पिरवािरक कारणसँ कजूg361मे डुमल रहै छला। कहैथ जे हुनकर दरमाहाक अिधकूg364श भाग \nसूदे-तरे चल जाइत अिछ। अितिरूg2आ0 त काज कऽ कऽ कमाइ करक हेतु िनरनतर चेूg303 टाशील रहै छला। अपन \nकायूg365लयमे परीूg252ाक उूg284 तर पुूg304 तक जूg363चमे कएक बेर हुनका बजिबऐन। अूg322ुत पिरूg25आम आ एकाूg3ण1तासँ ओ \nकाज करै छला। हुनकर काजमे एकटा गलती निह पािब सकैत छी। हमरासँ बहुत पटै छेलैन आ कएटा \nिनताूg288 त ूg301 यिूg2आ0 तगत गपसभ हमरासँ करैथ जे िलखब उिचत निह। एकबेर हम सपूg2आणी हुनकर डेरापर गेल \nरही। बहुत ूg304 वागत भेल। हलुआ से ूg304 वािदूg303 ट  छल जे आइ धिर जीहमे पािन आिब जाइत अिछ। बहुत रास \nसभ गप-सूg2ण0 प भेल। बूg2आ4 चा सभ संूg304 कारी। \nिकछु िदनक बाद ओइ हलुआक ूg262शंसा डॉ. जयकाूg288 त िमूg25आजी ओइठाम कएल। तुरूg288 त  ओतहुँ हलुआ \nबनल। कहक माने जे ऐठामक हलुआ सेहो कम निह...। मुदा हलुआ ूg265ूg406काूg288 तजीक बेसी ूg304 वािदूg303 ट  छल। \nूg265ूg406काूg288 तजी िदूg2ण8 ली आएल रहैथ। हुनकर पिहल पूg2आणीसँ कूg288 याक िववाहक आमंूg255ण देबाक हेतु। हम \nओइ कायूg361ूg38णममे गेल रही। िदिूg2ण8 ल येमे िववाह-कायूg361ूg38णम भेल रहइ। हुनकर समूg304 त पिरवारसँ भूg243ट भेल। \nूg265ूg406काूg288 त जीसँ बहुत िदन बाद फोनपर गप भेल। डॉ. जयकाूg288 त िमूg25आजीकूg243 सािहूg284 य  आकदमीसँ २००० इूg304 वीमे \nभाषा सूg2ण4 मान भेटल रहैन। तइ ूg38णममे ओ सभ िदूg2ण8ली आएल रहैथ। हम भूg243ट करए गेलॱ मुदा कनीक देरी \nभऽ गेल छल आ पता लागल जे िकछुए काल पवूूg361 ओ सभ इलाहाबादक हेतु ूg262ूg304 थान कऽ चूकल छैथ। िकछु \nिदनक बाद सुनैमे आएल जे ूg265ूg406काूg288 त जी निह रहला।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \nऑिफस तँ ऑिफस होइत अिछ। चाहे ओ ूg262यागमे होइक वा िदूg2ण8 लीमे। इलाहाबाद अबैसँ पवूूg361 सोचने \nरही जे ओ धािमूg361क ूg304 थान अिछ आ ओइठामक लोक सभ बहुत संूg304 कारी हेता। िकछु एहेन लोक भेटबो \nकलाह। इलाहाबादक धािमूg361क ूg262सूg364िगकता अखनो अिछए। तँए िकछु हदतक हमर ई सही छल। मुदा \nकायूg365लयक अूg288 द र जे वातावरण छल, (आपसी िसूg264फुरौआल किह सकै छी) से तँ नकूg3आ1 छल। एकटा िनदेशक \nमहोदय (जे आइ.एस. अिधकारी रहैथ) कहला जे कलूg2आ0 टरक ूg265पमे काज करबामे हुनका ओतेक िदूg312त निह \nभेल जेतेक १३ आदमीकँ सूg2ण4 हारैमे ऐ कायूg365लयमे भऽ रहल अिछ। अिधकारी, कमूg361चारी सभ युवक छला। \nकेकरो बेसी अनुभव निह रहइ। काज से बहुत रहइ। तनावक एकटा ूg262मुख  कारण सेहो छल। मुदा असल \nकारण छला एकटा ूg304 टाफ जे दुिनयूg363 भिरक ितकरमवाज छला। जँ केकरो तंग करक हेतु २० िकलोमीटर \nपएरो चलए पड़त तँ ओ तइले तैयारे रहै छला। \nएक राित करीब २ बजे हम भभा कऽ हँिस पड़लॱ। ूg25आीमतीजीक नन टुिट गेलैन। िनूg382 टुिटते पुछली- \n“की भेलै, अहूg363 एना िकए हँिस रहल छी?” \nअसलमे ओइ िदन कायूg365लयमे मािर -पीट भऽ गेल रहइ, जेकर ूg304 म रणसँ हँसी लािग गेल रहए। \nकायूg365लयक दूटा ूg304टाफक बीच बाता-बाती होइत-होइत हाथापायी चलए लगल। \nहूg2ण8 ला सुिन कायूg365लयक सभसँ पैघ अिधकारी, िनदेशक महोदय जे आइ.एस. छला, कोनो बहूg382े खसैक \nगेला। सभ गोटे मुहूg363-मुहॴ देखैत रहल आ झंझैट हाथापायीमे बदैल गेल। एकटा सूg2आ6 जनक हाथ टुिट गेल। \nओ एफ.आई.आर. करबाक हेतु थाना िवदा भेला। हुनकर अपेूg252ा रहैन जे हम हुनका संगे थाना गबाहीमे \nचली, मुदा हमरा से पिसन निह भेल आ ने हम ओइ झंझैटमे पड़ए चाही, अूg304 तु गाहे-बगाहे मौका तािक कऽ \nहम घटना ूg304 थलसँ खसैक डेरापर चल एलॱ। ऐ बातसँ पीिड़त कमूg361चारी बहुत नाराज भेला आ बहुत िदन \nधिर ऐ बातकूg243 मोनमे गाड़ने रहला।  \nनौकरीक शुूg265आती दौड़मे दरमाहा कम छल। ओभर टाइम केलाक बाद िकछु पैसा अितिरूg2आ0 त  भेट \nजाइत छल। असलमे अिधकारीगण एकरा एकटा हिथयारक ूg265पमे इूg304 तेमाल करैत छला। जे पिसूg382क लोक \nछल ओकरा असानीसँ ओभर टाइम भेट जाइ छल। हमरा सबहक एकटा संगी (जे दिड़भंगेक छला) चलाक-\nचुूg304 त रहबाक कारणूg243 िबना अितिरूg2आ0 त काज केनॱ ओभर टाइम ूg262ाूg2ण0 त कए लैत छला। कायूg365लयोक समयमे ओ \nपढ़ैत रहै छला। ूg262ितयोिगता परीूg252ा सबहक तैयारीमे लागल रहै छला आ अूg288 त त: आइ.ए.एस. परीूg252ा पास कऽ \nओ बहुत आगूg363 बिढ़ गेला। िकछु साल पूवूg361 आयकर आयुूg2आ0 त  रहैथ। \nओभर-टाइम कायूg365लयमे संवेदनशील मुूg31णा छल। एकबेर समूg304 त कमूg361चारीक अगुआ बिन हम कायूg365लयमे \nहड़ताल करबा देिलऐ। परीूg252ाक समय नजदीक रहइ। उूg2ण4 मीदवार सबहक ूg262वेश पूg255 जारी हेबक छल मुदा \nकायूg361लयमे काज ठप। मान -मनौअलक बाद हड़ताल समाूg2ण0 त  भेल। मुदा हड़तालमे सहयोगी हेबाक कारण बहुत \nिदन धिर तंग कएल गेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \nएक िदन हम ूg25आीमतीजीकूg243 डाूg2आ0 टरसँ देखबए गल रही। कायूg365लय आएबमे िबलूg2ण4 ब  भऽ गेल। जखन \nओतए पहुँचलॱ तँ देखलॱ जे पूरा कायूg365लयक कमूg361चारी बाहर ठाढ़ अिछ। िनदेशक महोदय सेहो कुसूg368 लगा \nकऽ बाहरेमे बैसल छला। मनमे उठल- माजरा की अिछ? माथ ठनकल। तह-तहक बात सोचाए लगल। \nथोड़ेक आगूg363 बढ़लॱ तँ िकयो कानमे फुसफुसा कऽ कहलैन - \n“ताला सभ कुंजीक अभावमे बूg288 दे रिह गेल अिछ!” \nजूg2ण8 दीसँ डेराआपस जा कऽ कुंजीक गुूg2आ4 छा अनलॱ। कोठरी सभ खोलल गेल। िनदेशक माहेदय अपन \nकोठरीमे बैसला। तेकर बाद असगरमे बजा कऽ हमरा अपन नाराजगी ूg301 यूg2आ0 त  केलैन। एहेन संतुिलत आ \nसंयत बेकती कम होइत अिछ। लगभग तीन साल हुनका संगे काज करबाक अवसर भेल। ूg262ाय : पिहलबेर \nहुना तमसाइत देखिलऐन जे वािजवछल। असलमे कुंजीक झाबा िबना हमर जानकारीकूg243 हमर बूg2आ4 चाकूg243 पकड़ा \nदेने रहइ। हमरा ऐ बातक जानकारी निह छल। मुदा गड़बड़ी तँ भाइए गेलइ। \nकायूg365लयक रोकड़क िहसाव तथा पैसाक लेन -देन एकटा कमूg361चारी छला जे जँ राितयोकूg243 केतौ देखा \nजाइतैथ तँ भूतक ूg262ूg284 यूg252 दशूg361नक आभास होइत। कारी,भुूg326 , बीड़ी पीबैत आ टंकक पर िटिपर-िटिपर करैत। \nअपन काजमे मेहनती आ मािहर रहबाक कारण अिधकारी सभ ओकरा मानैत। तेकर दुूg264पयोग ओ लोककूg243 \nतंग करबामे करैत छल। कोनो िबल िदयौ, ओ तािक कऽ लगती िनकािल दैत, दाबापर कूg3आ3ची चला दैत , ऐसँ \nटोकर परपीड़क सोभावकूg243 आनूg288 द  होइत रहइ। लोक सभ ओकरासँ तंग तँ रहए मुदा कएल िकछु निह। \nजखन ूg262शासनक अिधकारी हम भेलॱ तँ पिहने मौका भेटते ओकरापर आूg38णमण कऽ देल। भेलै ई जे \nओकर कोनो काजमे सुधारक परामशूg361 देिलऐक तँ ओकरा बूg386ड खराप लगलै। िचकरए , भेकरए लागल जे \nओकरा ऐ काजसँ हटा देल जाए, हम ने यएह देखलॱ ने वएह, तुरूg288 त  आदेश िनकािल ओकरा जगह दोसर \nकमूg361चारीकूg243 खजॉंची बना देिलऐक। आक तँ ओ सूg363प जकूg363 छटपटाए लगल, िडिरयाइत घुमैत रहल। केतए-\nकेतए-सँ िसफािरस लगेलक, मुदा हम अिर गेिलऐक। ओकरा हटए पड़लै आ कायूg365लयक काज सेहो चिलते \nरहल। \nडॉ. जयकाूg288 त िमूg25आजी अंूg3ण1ेजीक ूg262ाूg28आ यापक छला। इलाहाबाद िवूg258िवूg324ालयमे िवभागाूg28आ यूg252 पदक हेतु \nहुनका मोकदमाबाजीक सामना करए पड़ल। हुनके िवभागक िकयो ूg262ाूg28आ यापक इलाहाबद िवूg258िवूg324ालयमे मोकदमा \nकऽ िवभागाूg28आ यूg252क पदक हेतु हठ केने छल , मुदा ओ हािर गेल। अंूg3ण1ेजीक ूg301 याूg2आ1 य ता रिहतॱ मैिथली आ \nिमिथलाक ूg262ित हुनकर अ नुराग जगजािहर अिछ। हुनका ओइठामसँ मैिथलीमे ५-७ पृूg303 ठक एकटा पिूg255का \nिनकलैत छल। हुनकर समूg304 त पिरवार ओइ पिूg255काक तैयारीमे लागल रहैत छल। ओकरा सूg3आ3कड़ो लोककूg243 \nपठौल जाइत छल। एकाध बेर हमहूँ ओइ काजमे लागल रही। \nूg262ितवषूg361 िवूg324ापित पवूg361 समारोह इलाहाबादमे मनौल जाइत छल। जइमे जयकाूg288 त  बाबू बिढ़-चिढ़ कऽ भाग \nलैत छला। मुदा ओइमे गुटबूg288 दी भऽ जाइत छल। एकबेर तँ हालत तेतेक खराप भेल जे मािर-पीट तक भऽ \nगेल आ एक गोरेक कुतूg365 सेहो फािट गेलैन।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \nकायूg365लयक गुटबूg288दी पराकाूg303 ठापर छल। छोटसन कायूg365लयमे मानवीय सूg2ण4 बूg288 ध  एतेक जिटल छल जेकर \nवणूg361न निह। िनदेशक सभ आइ.ए.एस. अिधकारी होइत छला, मुदा मानवीय सूg2ण4 बूg288 ध क ओझरी सरकारी आदेशसँ \nनिह सोझरा सकैत छल। मोटा-मोटी दू भागमे कायूg365लयक लोक सभ बँिट गेल रहैथ। िकयो नव ूg304 टाफ \nआबए तँ दुनू गुट ओकरा पटबैमे लािग जाइत। अहीूg38णममे हमर कौलेजक सहपाठी ूg304 म रण भऽ जाइत अिछ। \nसी.एम. कौलेज दिड़भंगासँ ओहो पढ़ल छला। दिड़भंगामे घर रहैन। नौकरी भेलाक बाद कमूg361चारी चयन \nआयोग इलाहाबादमे पदूg304 थािपत भेला। मुदा मोटा-मोटी  ओ दोसर गुटमे चिल गेला। बादमे ओ आइ.ए.एस \nपरीूg252ाक माूg28आ यमसँ आयकर िवभागमे पदिनयुूg2आ0 त भेला आ तेकर बाद किहयो भूg243ट निह भेला। कायूg365लयक एहेन \nउठा-पटकक बीच ९ वषूg361क समय केना कटल से आूg256यूg361...।   \nइलाहाबाद िूg304 थत कमूg361चारी चयन आयोगक कायूg365लयक मुिखया िनदेशक आइ .ए.एस. अिधकारी होइत \nछला। १९८७ इूg304 वीमे हमरा चिल एलाक बाद ओइमे आन-आन सेवाक अिधकारी सभ सेहो िनयुूg2आ0 त  भेला। \nओइ पदपर वएह बेती अबैत छला िजनकर इलाहाबादमे घर वा पिरवार रहए। हम ९ साल ओइ कायूg365लयमे \nरहलॱ जाइ अूg288 तरालमे चािरटा िनदेशक संगे कायूg361 करबाक अवसर भेटल। ओइ चाूg265मे एकटा ूg262ोूg382त ूg325ारा \nआइ.ए.एस. बनल छला। ओइसँ पूवूg361 ओ ूg262ाूg288 तीय सीनीक सेवा (पी.सी.एस.)मे रहैथ। हुनकर िपता उूg2आ4 च  \nूg288 यायालयक सेवा िनवृूg254 जज रहिथन। िपताक एक माूg255 सूg288 तान छला। बहुत ूg304 टाइलमे रहैथ। ओइ समयमे \nमूलत: िफएट वा एूg2ण4 बेसडर कारक चलैन छलैक। हुनका लगमे िफएट कार छलैन, जइसँ ूg401ाइभर हुनका \nकायूg365लय आनए आ लऽ जाए। दुपहिरयाक भोजन सेहो घरे जा कऽ करैथ। कायूg365लयमे जखन ओ \nपदूg304 थािपत भेल रहैथ तँ कएक िदन धिर थूकदानीक लेल हंगामा भेल रहए। थुकदानी कोन िनयमक अधीन \nकीनल जाए। हािर कऽ ओ अपन घरेसँ थुकदानी लऽ अनलाह। हुनका पान खेबाक आदैत रहैन, तँए \nिपकदानी राखब अिनवायूg361 छल।  \nकायूg365लयमे ओ कोनो ूg265िच निह राखैथ। सभ अधीनूg304 थ  अिधकारीपर छोिड़ देने रहैथ। एमहर सँ ूg262ूg304 ताव \nआएल तँ ओइपर दसखत आ ओमहरसँ आएल तँ ओइपर दसखत। \nकएक बेर तँ एहेन होइ जे एूg312े िवषयपर िवपरीत आदेशपर ओ दसखत कऽ दैत छला। किहयो काल \nहुनकर घर जेबाक अवसर ूg262ाूg2ण0 त होइत छल। रसूलबाद िूg304 थ त गंगाक घाटसँ लगे काफी ऐल-फइल ओ सुूg288 द र \nहुनकर घर छल। बादमे पता लागल जे सेवा िनवृिूg254क बाद ओ अपन घर बेिच लेला आ राजूg304 थानमे अपन \nपैतृक ूg304 थानपर रहए लगला। \nकायूg365लयमे हुनका िनूg303 पृह रहबाक कारणे कायूg365लयक महौल खरापे होइत गेल। मानवीय सूg2ण4 बूg288 ध मे कटुता \nबढ़ैत रहल आ िकछु गोटे िदन-राित एक दोसरक टूg363ग िखचौवलमे लागल रहला।  \nसन्   १९८५ इस्  वीमे कमूg361चारी चयन आयोग , इलाहाबादक समूg252 ूg262ूg304 ताव छल जे िबहारमे दूटा नव परीूg252ा \nकेूg288 ूg406 ूg304 थािपत कएल जाए। ओहीमे एकटा केूg288 ूg406 दिड़भंगा वा मुजूg2ण1फरपुरमे ओ दोसर दुमका वा भागलपुरमे। \nहमरासँ तूg284 कािलन िनदेशक महोदय ऐ िवषयपर परामशूg361 मंगलैन। हमर आूg3ण1हक अनुसार दिड़भंगा आ दुमकामे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \nपरीूg252ा केूg288 ूg406क ूg304 थापना भेल। दिड़भंगामे परीूg252ा आयोजनक बेवूg304 था हेतु पयूg361वेूg252कक ूg265पमे हम दिड़भंगा गेलो \nरही। दिड़भंगामे ५-६ टा परीूg252ा केूg288 ूg406 छल जइमे हजारोसँ बेसी परीूg252ाथूg368 भाग लेला। िकछु केूg288 ूg406पर परीूg252ा \nबेवूg304 था ूg304 त रीय निह छल तथािप जेना-तेना काज ससरल। द िड़भंगामे परीूg252ा केूg288 ूg406क ूg304 थापनासँ सैकड़ो \nूg304 थानीय िवूg324ाथूg368 सभकूg243 कमूg361चारी चयन आयोगक माूg28आ य मसँ नौकरी भेटल, अूg288 यथा हुनका पिहने अही परीूg252ा \nहेतु पटना जाए पड़ैत छल। दुमका केूg288 ूg406मे अपेूg252ाकृत कम उूg2ण4 मीदवार रहैत छल, तँए बादमे ओ परीूg252ा केूg288 ूg406  \nनिह रहल । दुमकाक जगह भागलपुरमे परीूg252ा केूg288 ूg406  बनल जे सफल रहल। \nसन्   १९८३ क आसपास ओइ कायूg365लयमे िकछु नव लोक सबहक पदूg304 थापना भेल जइमे ूg262मुख छला- \nूg25आी संजीव िसूg288 हा, एम.ए; एल.एल.बी.। ओ इलाहाबादक एकटा संयुूg2आ0 त पिरवारसँ अबैत छला। हुनक समूg304 त  \nपिरवार अित िशिूg252त एवम्   विरूg303 ठ  अिधकारी सभ छला। हुनकर एकटा बिहनोइ भारत सरकारमे सिचव पदसँ \nसेवा िनवृूg254 भेला। हुनकार बेवहार ओ िवचारसँ ओइ कायूg365लयक वातावरणमे तँ जे सुधार भेल से भेल , मुदा \nहमरा तँ जबरदूg304 त समथूg361न भेटल। हुनकासँ िमूg255ता अखन धिर ओिहना चिल रहल अिछ। बीचमे ओ िदूg2ण8 ली \nूg304 थानाूg288 त िरत भऽ कऽ एला, फेर आपस इलाहाबाद गेला, हम िदूg2ण8 ली चल एलॱ, मुदा हमरा लोकिनक पारूg304 प िरक \nसूg2ण4 बूg288 ध ओिहना मधुर बनल अिछ। हुनकर समूg304 त पिरवारसँ हमरा ूg38णमश : सूg2ण4 पकूg361 भऽ गेल जे अूg324ाविध बनल \nअिछ। कायूg365लयक ओहन िवकट वातावरणमे एहेन नीक लोक भेटला से ईूg258रक चमूg284 कारे कहक चाही। हमरा \nजीवनमे िकछु गोटे एहेन भेटला जे िबना कोनो ूg304 वाथूg3आ1 िनरूg288 तर मदैत करैत रहला। हमरा ूg262ित सूg322ावना रहलैन \nआ संकटक समयमे सहोदर जकूg363 ठाढ़ रहला। िनूg256य कोनो जूg288 मक हमर पूूg283 य क ई फल रहल होएत। \nदिड़भंगामे नौकरी करैत काल िपूg283 डाूg265छक डॉ. िवनय कुमार चौधरीजी ओ िदूg2ण8 लीमे काज करैत काल \nहमरे नामधारी िमूg25आजी (मूलत: दिड़भंगाक लगक रहिनहार) हमर जीवनमे ूg262ात :ूg304 म रणीय छैथ। \nके कहैत अिछ जे कायूg365लयमे दोूg304 ती निह होइ छइ? िकंवा ओइठामक सूg2ण4 बूg288 ध  चलता होइत अिछ। \nकाजसँ काज मतलब राखए-बला पिरवेशमे बेसी अपेूg252ा सूg2ण4 भ वो निह अ िछ आ ने राखक चाही। परूg288 तु \nउपरोूg2आ0 त बेकती सभ िविभूg382 समयमे कायूg365लयमे हमरा भेटला आ जीवन भिरक हेतु घिनूg416 िमूg255 बनल रहला।  \nइलाहाबाद कायूg365लयक महौल खराप करैमे एक बेकतीक बहुत योगदान छल। आब ओ ऐ दुिनयूg363मे निह \nछैथ मुदा जखन कखनो हुनकर चचूg365 होइत अिछ तँ ओ बात सभ मोन पिड़ते अिछ। \nगामक पिरवेशसँ हम एकबेर िदूg2ण8 ली तेकर बाद इलाहाबाद आिब गेल रही। नौकरी केना कएल जाइत \nअिछ, तेकर बेवहािरक अनुभव निह छल आ ने ओइ वातावरणमे किहयो रहलॱ। िदन राित मेहनत करी, साए \nूg262ितशत इमानारीसँ काज करी, केकरो अिहत निह करी, तथािप अिधकारी लोकिन खूब ूg262सूg382 निह रहैथ ,कारण \nकोनो बात भेल आ आ ठूg363इ -पठूg363इ लिड़ जाइ , मुहूg243पर सही बात बािज िदऐ , कएक बेर सही िवषयपर आूg38णमणक \nसेहो भऽ जाइ, ऐ सभ कारणसँ अिधकारी लोकिनकूg243 अहंपर चोट पड़ैत छेलैन आ सभ मौका पािब कऽ तंग \nकरैथ। कएक बेर बािजव हक देबामे बाधा ठाढ़ कए दैथ आ िकछु निह तँ ूg301 यंगे कऽ दैथ। कहलक माने जे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \nकाजसँ अिधकारीक अहंक रूg252ा सरकारी कायूg365लयमे अिधक महूg284 वपूणूg361 होइत अिछ , से बात जाबे \nबुझिलऐक, ताबे बहुत देरी भऽ गेल छल। \nकायूg365लयक काज हेतु माटाडोर गाड़ी छल। ओकर ूg401ाइभर सूg2आ6 जन बेकती छला। ूg262शासनक काज \nहमरा िजूg2ण4 मा छल, तँए गाड़ी ओ ूg401ाइभर हमर िनयंूg255णमे रहैत छल। िनदेशक महोदयक लेल अलगसँ गाड़ी \nनिह छल। आइ.ए.एस. अिधकारी होइतो ओ ूg304 कूटरसँ कायूg365लय अबैत छला। एकिदन एकाएक गाड़ी हुनकर \nघरपर पाकूg361 भेल आ ओ गाड़ीक उपयोग अपना अधीन कऽ लेला। हमरा एकर जानकारी निह छल भोरे िकछु \nकाजसँ केतौ जेबक हेतु गाड़ी तकलॱ तँ पता लागल जे गाड़ी निह अिछ। हमरा बहुत तामस भेल। \nूg401ाइभरकूg243 डूg363ट -फटकार कऽ िदिलऐ। ओ नून-तेल लगा कऽ िनदेशक महोदयकूg243 चुगली कए देलक। सुनबामे \nआएल जे हुनका घर जा कऽ रंग-िबरंगक उपराग देलक। पिरणाम भेल जे िनदेशकजी बहुत ूg38णुूg320 भऽ गेला। \nओहुना ओ हमरासँ अ ूg262सूg382े रहै छला।  \nऐ घटनाक बाद हमर हुनकर सूg2ण4 बूg288 ध  किहयो पटरीपर निह आएल। आब सोचैत छी तँ हँसी लगैत \nअिछ- अपनोपर, हुनकोपर। \nकायूg365लयमे जे छल से छल , मुदा ओइसँ हिट कऽ हमर एकटा ूg304 वूg304 थ , सुयोूg2आ2 य  लोकक समाज बिन गेल \nछल जइसँ तमाम कूg303 ट अभाव आ संघषूg361क बीच हमरा मोन लगैत छल।  \nडॉ. शुभूg406 झाजी गाहे-बगाहे इलाहाबाद अपन मािझल पुूg255 (भाूg304 क रजी)क ओइठाम अबैत रहै छला। \nहुनकर इलाहाबाद िवूg258िवूg324ालय पिरसरमे डेरा छल। एकबेर करीब ११ बजे िदनमे हम शुभूg406 बाबूसँ भूg243ट करए \nभाूg304 करजीक डेरापर गेलॱ तँ डाूg2आ0 ट र साहैब कहला जे ओ लगातार ९ घटनासँ अूg28आ य यन कए रहल छैथ। \nमैिथलीक शूg2ण2 दकोषसँ सूg2ण4 बिूg288 ध त िकछु काजमे लागल छला। \nएकबेर शुभूg406 बाबूकूg243 हम नोत देने रिहऐन। डेरासँ ओ असगरे िवदा भेला। भाूg304 करजी पाछूg363 िवदा भेला \nआ हमर नायकटरा स्  िथत डेरापर पिहने पहुँच गेला। शुभूg406 बाबूक कोनो पता निह छल।  \nभाूg304 क रजी परेशान रहैथ। हुनका ताकए हेतु एमहर, ओमहर वौआइत छला िक शुभूg406बाबूकूg243 िनूg2आ4 चूg363मे हमर \nनाम लऽ कऽ िचिचयाइत सुनलॱ। घर पहुँच कऽ कहए लगला जे गलतीसँ ओ बगलमे कनी हिट कऽ धोबी \nघाटपर चिल गेल छला। असलमे ओ मकान धोगीक छल, से गप हम हुनका कहने रिहऐन। कनी कालक \nबाद भाूg303 क रजी सेहो आपस एला आ तखन भोज-भात भेल। हमर डेरा देख कऽ शुभूg406 बाबू कहैथ जे केराक \nघौरमे जेना बातमे सँ पता िनकलैत अिछ, तिहना तोरा डेरामे कोठरीसँ कोठरी िनकलैत अिछ। गपक ूg38णममे \nकहलैथ जे सेवा िनवृूg254क  बाद रहक हेतु पािूg283 डचेरीमे घर बनाबह। हुनका पािूg283 ड चेरी बहुत पिसन छेलैन। \nएवम्   ूg262कारेण जखन -कखनो आ इलाहाबाद अबैत छला तँ हमर-हुनकर भूg243ट -घूg363ट होइत रहैत छल , जे िनूg302 च य \nआनूg288 द दायी छल। \n“Life is an endless struggle.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \nEf you stop struggling, \nYou are tirished.” \nउपरोूg2आ0 त कथन एकदम सूg284 य अिछ। जीवन संघषूg361क अूg288 तहीन याूg255ाक ूg262ूg284 येक डेग आगूg363क याूg255ाक पथ \nूg262दशूg361क बिन जाइत अिछ। एहेन कमे लोक छैथ जे बनल -बनाएल सभ िकछु ूg262ाूg2ण0 त  कए लैत छैथ। मुदा \nहुनका ओ आनूg288 द कदािप निह भऽ सकै छैन जे कठोर संघषूg361क बाद ूg262ाूg2ण0 त  छोटो-मोटो उपलिूg2ण2 ध सँ होइत \nअिछ। इमानदारीसँ पिरूg25आमक कऽ जीवन -यापन करब तलवारक धारपर चलब िथक। लेिकन यिद आदमीमे \nसाहस होइ, दृढ़ िनूg302 च य होइ, ईूg258रमे आूg304 था होइ तँ संघषूg361 रंग लबैत अिछ। कहबी छै जे “Say not the \nstruggle availith not.” निह कहू जे संघषूg361 रंग निह अनैत अिछ , अबूg304 स  अनैत अिछ, देर-सबेर भऽ \nसकैत अिछ। ताइ लेल धैयूg361 चाही।  \nइलाहाबाद िवूg258िवूg324ालयक ूg262ूg2आ1 यात उपकुलपित ूg304 व . ए.वी. लाल किहयो काल साूg252ाूg284 कार लेबए-ले \nकमूg361चारी चयन आयोग अबैत छला। ओही ूg38णममे कएक बेर हम हुनका ओइठाम जाइत छेलॱ। हुनकर घर \nगेलापर अूg322ुत शानितक आभास होइत छल। हुनका िधया-पुता निह छेलैन। पूg2आणी आ ओ अपने अूg322ुत \nशािूg288 तसँ रहैत छला। सोभावक सरलताक कोनो वणूg361नन निह। एकबेर भोपाल साूg252ाूg284 कारक ूg38णममे हम सभ \nसंगे अितिथ गृहमे रहल रही। भोपाल संगे घूमल रही। \nिदूg2ण8 ली एला पछाइत केतेको िदनक बाद पता लागल जे हुनकर पूg2आणीकूg243 हुनके नौकर हूg284 या कऽ देलक। \nभेलै ई जे ओ अपने केतौ बाहर रहैथ।घरमे पूg2आणी असगरे रहिथन। आूg2ण8 मीरासँ िकछु पाइ िनकािल कऽ \nनौकरकूg243 तरकारी आनक हेतु देलिखन। ओइ आूg2ण8 मीरामे ूg265पैआक गूg386डी ओकरा देखा गेलइ। ओ लालचमे \nपिड़ कऽ कोनो भारी चीजसँ हुनकर माथपर चोट केलक जइसँ एकाएक हुनकर मृूg284 यु भऽ गेल। नौकरबा \nसभटा ूg265पैआ -पैसा लऽ कऽ फरार। \nओइ नोकरक िपताकूg243 आ ओकरो ूg304 व . ए.बी.लालजी इलाहाबाद िवूg258िवूg324ालमे नौकरी धरौने रहैथ। बहुत \nिदनसँ ओ सभ िहनका पिरवारसँ जुड़ल छल। मुदा लोभमे आिब गेल। सभ बफादारी िमनटोमे िबला गेलइ। \nमुदा फबलै निह। पकड़ा गेल। आजूg288 म काराबास भेलइ। मुदा एक िनदूg3आ6ष आदमी मारल गेल। वृूg320ावूg304 थामे \nए.बी.लालजीकूg243 घोर कूg303 ट  िलखल रहैन।  “ऐ भाई जरा देख के...। आदमी से जानबर ूg2आ6 यादा वफादार \nहै..।” जइ बेकतीक पूरा पिरवारकूg243 ओ संरूg252ण देने छला,आिजिवकाक ूg262बूg288 ध  केने छला आ संगे रखैत छला \nवएह िवूg258ासघात कऽ गेल। भावी ूg262वल।  \nईजीवन बड़ िविचूg255 अिछ। ूg304 मृितक आँगनमे जेतइ ठाढ़ होइ छी, धँिस जाइतअिछ। रंग-िबरंगक \nघटनाूg38णम सभ माथाकूg243 गछािर लैत अिछ। की िलखू, केतबा िलखू आिक चुूg2ण0 पे रिह जूg363उ। रंग -रंगक घटना \nूg38णम सभ होइत रहल। नीको लोक सभ कालचूg38णमे िपसाइत रहल। एकक टा मुखूg361, गमार, बैमान, उचूg312ाकूg243 \nफलैत-फुलैत देखिलऐ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \nिकछु निह बुझाइ छै जे आिखर की-सँ-की भऽ जाइत अिछ। िनूg302 च य जीवन दू दूना चािर निह अिछ। \nभऽ सकैए कएक जनूg2ण4 क  िहसाब-िकताब होइत होइक। सूg284 य  की अिछ, से तँ भगवाने जानैथ। \nओइ समयमे इलाहाबादक चिचूg361त ूg301 यिूg2आ0 तूg284 व मेसँ एकटा छला, राम सहाय,आइ.ए.एस.। ओ फौजी छला। \nफौजसँ सेवा िनवृिूg254क पछाइत आइ .ए.एस.मे आएल रहैथ। इलाहाबाद िवूg258िवूg324ालयक उपकुलपित बनौल गेल \nरहैथ। आर केतेको महूg284 वपूणूg361 पद सभपर ओ रहला मुदा हुनकामे अहं नामक चीज निह छल। हुनकासँ गप -\nसूg2ण0 प केलासँ अूg322ुत उूg284 साह होइत छल। एकबेर कोनो काजे हुनका ओइठाम गेल रही। हुनकर पूg2आणी नौकर -\nचाकरक अछैत ूg304 व यं चाह बनौलैथ, अपने हाथे चाह परसलैथ आ गप-सूg2ण0 प क दौरान तेना कऽ िमिल गेली जे \nलगैत रहए केतेको बखूg361क पुरान जान -पहचान अिछ। िनरूg288 तर ूg262सूg382 रहैत छला। कखनो तनाव निह। हम ऐ \nूg262सूg382ताक रहूg304 य क बारेमे पुछिलऐन तँ ओ कहलैन- \n“एकर दूटा कारण अिछ- पिहल तँ हमर पूg2आणी छैथ जे िनरूg288 त र हमरा संग दैत रहली आ दोसर हमर \nअहंकार रिहत बेवहार। हम एकसँ एक पदपर रहलॱ मुदा सामनेबला बेकतीसँ िबलकुल बराबरीक बेवहार \nकएल। पदाक अहंकार हमरापर किहयो हाबी निह भेल। जखन जे समूg304 या आएल, ओकर तुरूg288 त  ओ \nसरलताम समाधान करब हमर सोभाव अिछ। ऐसँ हमर माथ िनरूg288 तर िचूg288 तामुूg2आ0 त  रहैत अिछ।” \nएक िदन हुनका पूg3आ3ट -सटूg361 पिहरने कटरा िूg304 थत लूg350 मी सीनेमा लग साइिकल चलबैत देखिलऐन। सीभील \nलाइूg288 ससँ कटरा साइिकलेसँ आिब गेल रहैथ। ई चुूg302 ती-फुतूg368ओइ उमेरमे केतए भेटत ?  एहेन-एहेन लोक \nपृूg285 वीपर ई ूg258रक बरदान िथक। िनूg302 चय िकछु एहेन नीक लोक सभ छैथ िजनका भरोसे पृूg285 वी माता सभ \nअूg288 याय सिह जाइ छैथ आ जीवन चूg38ण चलैत रहैत अिछ।  \nइलाहाबाद िवूg258िवूg324ालयक सहायक उपकुलपित टी.पितजी गिणतक िवूg325ान छला। सीधा, साधा पएरे \nचलैबला बेकती छला। कएक बेर साूg252ाूg284 कारक ूg38णममे ओ  कमूg361चारी चयन आयोग अबैत छला। साूg252ाूg284 कारक \nबाद पएरे आपस भऽ जाइत छला। लगेमे िमठाइक एकटा दोकान खुजल छल। पूरा आूg3ण1ह कऽ कऽ ओ \nिमठाइक दोकानपर लऽ जाइथ। हुनका लगमे एकटा सूची रहै छल जइमे इलाहाबादक कोन िमठाइक दोकानमे \nकोन मधुर बिढ़यूg363 भेटैए तेकर जानकारी छल। दोकानपर ओइ सूचीकूg243 देख ओ िमठाइक आदेश करैथ। \nबादमे ओ इलाहाबाद िवूg258िवूg324ालयक उपकुलपित सेहो भेला।  \nअसलमे इलाहाबाद िवूg324ा, कला, संूg304 कृित आ अूg28आ याूg284 म  हेतु युग-युगसँ ूg2आ1 यात रहल अिछ। िनराला, महादेवी \nवमूg365, पंत इूg284 यािद एक-सँ-एक िवूg325ान ओइठाम भेला। एहेन ऐितहािसक ूg304 थापर र िह कऽ हमरा िनूg302 च य बहुत \nआनूg288 द होइत छल। कायूg365लयक उठा-पटकमे ओतिह छोिड़ ओइसँ हिट कऽ एकटा सुूg288 द र समाज हमरा \nउपलूg2ण2 ध  भऽ गेल छल। \nआपित काल परेिखय चारी, \nधिरज धमूg361 िमूg255 ओ नारी।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \nतुलसी बाबाक उपरोूg2आ0 त कचनी एकदाम सटीक अिछ। धैयूg361 अिछ , अनवरत संघषूg361 करबाक चेूg303 टा \nअिछ, तँ कोनो ूg262ूg302 न निह अिछ जे अहूg363 गूg288 तूg301 य तक निह पहुँचब। अबूg304 से पहुँचब। आ सूg284 य  पुछी तँ सही \nराूg304 तापर चलबाक संकूg2ण8 प  अपने आपमे िवजयक आभास कऽ दैत अिछ आ तइले तँ भगवान दैते छिथन। \nएकबेर हमर ससुर इलाहाबद आएल रहैथ। हुनका संगे हुनकर अनुज रहिथन। हमर ूg25आीमतीजीकूg243 \nआपसी याूg255ामे नैहर जेबाक रहैन। टीशन जेबाक हेतु हम िरूg2आ0 सा आनए गेलॱ। किनूg312े दूर आगू गेल हएब \nिक कुकुर कािट लेलक। तथािप िरूg2आ0 सा अनलॱ आहुनका लोकिनकूg243 िवदा कऽ देिलऐन। हुनका सभकूg243 पता \nनिह चललैन जे हमरा कुकुर कािट लेलक अिछ, अूg288 य था निह जइतैथ। आब हम असगर भऽ गेल रही। \nओइ समयमे कुकुर कटला बाद अंतरीमे १४टा नमका सूइ लगैत छेलइ। एकबेर पिहनॱ सुपौलमे १९७५ ई.मे \nहमरा कुकुर कटने छल। १४ टा सूइ ओइ बेर पड़ल छल। मुदा ओइ सूइक कोनो िवकूg2ण8 प  निह छल। \nकोताही केलापर रैबीज हेबाक डर छल। गाममे एक बेकतीकूg243 रैबीजसँ मरैत देखने रही। से सोिच िचूg288 तामे \nपिड़ जाइ छेलॱ। \nहमर डेरासँ १० िकलोमीटर दूर नगरपािलका अूg304 प तालमे रैबीजक सूइ लगैत छल। एक िदनक बाद \nसूइ लगबक हेतु जाए पड़ैत छल। ओइमे कायूg365लयक एकटा ूg304 टाफ हमरा बहुत मदैत केला। ओ अपन \nसाइिकलसँ हमरा लऽ जािथ, सूइ लगबा दैथ आ आपस डेरा तक पहुँचा दैथ। पेटमे सॱसे गुूg2ण8ठी भऽ गेल \nछल। मकान मालिकन बोतलमे पािन गरमा कऽ दैत छेली जइसँ पेटकूg243 सेकल करी।  \nूg38णमश : उहो समय बीित गेल। पता निह, कुकुरकूg243 हमरासँ कोन जूg288 म क वैर छइ। तेसर बेर फेर \nिदूg2ण8 लीमे आरकेपुरम डेराक लगमे कायूg365लयसँ आपस अबैत काल नािूg288 हटा कुकुर अूg322ुत तेजीसँ हमरा िदस \nआएल आ झपूg326ा मारलक। कुकुर तेसर बेर कािट लेने छल। सभ काज छोिड़ कऽ चोूg326े सी.जी.एच.एस. जा \nकऽ सूइया लेलॱ। ताबत सूइक आकार बदैल गेल छल। छोटा सूइ माूg255 ६ टा लेबाक छल। लगेमे \nसी.जी.एच.एस. छल, तँए बहुत फेतरत निह भेल। डाूg2आ0 ट रक कहब छेलै जे जेतेक बेर कुकुर। बानल काटत \nतेतेक बेर फेरसँ सूइ लेब अिनवायूg361 अिछ। आब तँ कुकुरकूg243 देखते साकंछ भऽ जाइ छी। जइसँ चािरम बेर \nसूइया निह लेबए पड़ए। \nहम इलाहाबादमे ९ साल रहलॱ। चािर साल गुूg264जीक मकानमे िकरायेदार छेलॱ। १७ \nनयाममफोड़गंज, इलाहाबाद। तीन साल तँ िनचैन भऽ कऽ रहलॱ मुदा तेकर बाद तंग करए लागल जे मकान \nखाली कूg265। यूg324िप हम अपना भिर िकराया समयपर देबक हेतु बहुत साकूg364ूg252 रही। कोनो तरहूg243 तंग निह \nकिरऐक मुदा ओकरा मोनमे मकानक िचूg288 ता होइत रहइ। डर होइ जे मकान चिल जाएत। केतबो बुझिबऐक \nमुदा ओकर मोन निह बुिझ पबइ। हमरा ओइ मकानमे बहुत नीक लगैत छल। मुदा िनूg284 य ूg262ितक झंझटसँ \nमोन तंग भऽ गेल आ कनी दूर हिट कऽ एकटा छोटसन मकान िकरायापर लेलॱ। ओकर िकराया अपेूg252ाकृत \nकम छल। कोठरीक आगूg363 बड़ीटा छत छल जइमे कुसूg368 धऽ कऽ बैसार होइत छल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \nमकान मािलकक सेवा िनवृूg254 पुरातूg284 व िवभागक अिधकारी छला। बहुत सौूg2ण4 य  आ सहृदय बेकती। हमरा \nसबहक बहुत िधयान राखैथ। ऐ डेरामे आिब कऽ बुत शािूg288 त  भेल। िकराया कम रहलासँ उसास सेहो भेल। \nलगभग २साल हम ओइ डेरामे रहलॱ। \nहमर सबहक डेराक ठीक सामने ऊपरमे एकटा सूg2आ6 जन सपिरवार रहैत छला। हुनकर छोटसन बूg2आ4 चा \nूg304 कूलमे पढ़ैत छल। ूg304 कूलक सवक पूरा करबाक ूg38णममे ओ अपन बूg2आ4 चक जे दुगूg361ित करैत छला जे िबसरल \nनिह जा सकैए। ूg262ित िदन पढ़ाइक अूg288 त बूg2आ4 चा मािर-पीटसँ होइ छल। \nपता निह, ओइ बूg2आ4 चाक की भिवस भेल। अपन जीवनक महाूg284 वाकूg364ूg252ा ओ भूतकालक असफलताक चोट \nिनदूg3आ6ष बूg2आ4 चापर बजािर कऽ अपने बूg2आ4 चाक भिवस नूg303 ट  केिनहार ओ असगरे निह छैथ। \nमाता-िपताक ई बुझक चाही जे ऐ तरहक बेवहारसँ बूg2आ4 चाक िदमाग कुंिठत भऽ जाइत \nअिछ, असफलताक भाव ओकरा घेिर लैत अिछ आ एकटा ूg301 यिूg2आ0 तूg284 व िनमूg365णसँ पिहनिह नूg303 ट  भऽ जाइत अिछ। \nएहने बूg2आ4 चा सभ पैघ भऽ कुूg283 ठाूg3ण1ूg304 त  भऽ आन-आनसँ बदला लैत रहैत अिछ। एहने एकटा उदाहरण हमरा \nिदूg2ण8 लीमे भेटल। हम गृहमंूg255ालयमे अिधकारी छेलॱ। हमर िनदेशक महोदय ूg262ोूg288 न त आइ.ए.एस. अिधकारी \nछला। बेवहारमे बहुत ककूg361स , बात-बातमे गािर देब हुनक सोभाव छल। बुझेबे ने करए जे ऐ बेकतीक संग \nकेना समय कटत। ूg38णमश : हुनकर ूg301 यिूg2आ0 तूg284 व  बुझैमे आएल, आपसी सूg2ण4 पकूg361 बढ़ल तँ एकिदन कहला जे हुनकर \nएहेन सदा बेवहार ओ अशुूg320 भाषाक हेतु हुनकर िपता िजमेदार छैथ। हुनकर िपता पािकूg304 तानसँ भारत आएल \nरहिथन। िहूg288 दू कालैज िदूg2ण8 लीसँ पढ़ल रहिथन आ मंूg255ालयमे अिधकारी रहिथन। बचपनमे हुनका संगे बहुत \nसूg2आ1 ती ओगािर-मािर करिथन जइ कारणूg243 हुनकर सोभाव एहेन भऽ गेल जे सबहक हेतु कूg303 ट कारी छल। िधया-\nपुताक संगे कएल गेल बेवहार ओकर ूg301 यिूg2आ0 तूg284 व क अंग भऽ जाइत अिछ। हमर ऐ डेराक सामने भूतलपर \nगैरेजमे एकटा चतुथूg361 वगूg368य कमूg361चारीक पिरवार रहैत छल। िनूg284 यूg262ित साइिकलसँ ओ कायूg365लय जाइत छल। \nकायूg365लय जाइत काल पूरा पिरवार ओकरा िवदा करैत छल। पिरवारमे बुढ़ माए, पूg2आणी आ कएटा बूg2आ4 चा सभ \nछल। ओतेक छोट जगहमे सभ गोटे अूg322ुत आनूg288 दसँ रहै छल। सूg363झमे कायूg365लयसँ ओकर आपसीपर पिरवारमे \nअूg322ुत आनूg288 द  पसैर जाइत छल। जोर-जोरसँ ठहाकासँ आस-पासक वातावरणमे आनूg288 द  पसैर जाइत अिछ। \nइलाहाबादक हमर दोसर डेरा अपेूg252ाकृत छोट छल। एूg312ेटा कोठरी संगे ूg304 नान, पैखाना गृह ओ कनीटा \nभनसा घर। मुदा आगूमे छत बड़ीटा छल। राित-िबराित छतपर जुड़ल पाइप लग लघी कए लैत छेलॱ। एक \nराित अिहना करैत रही िक संयोगसँ िनूg2आ4 चूg363क ूg2ण1लैट बालकनीमे सूतल एकटा बृूg320क मुँह खूजल रहैन आ \nहुनका नोनछराइन लगलैन। धड़फड़ा कऽ उिठ गेला जे की भेल। भोर भेने ओइ बुढ़क जमाए (जे \nइूg288 जीिनयर छला) तमसाएल एलाह। लाख बुझिबऐन जे मेघसँ पािनक बुूg382ी खिस पड़ल हेतै, मुदा ओ मानैले \nतैयार निह भेला। अूg288 तवोगूg284 वा हम अपन गलती मािन झगड़ा समाूg2ण0 त  कएल। किह निह सकै छी जे केतेक \nभारी संकटसँ जान बँिच गेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \nथोरेक िदनक बाद हमरा सभकूg243 कायूg365लयसँ सटले नयाकटरा मोहूg2ण8 लामे एकटा धोबीक मकान िकरायापर \nभेल। ओइमे भनसा घर छोिड़ कऽ तीनटा कोठरी छल, छत छल आ िकराया सेहो ठीके-ठाक छल। \nकयूg365लयसँ पूg363च िमनटमे घर आिब जाइ छेलॱ।  \nसटले वगलमे ूg25आीवाूg304 त वजी रहै छला। ओ सभ अितशय नीक लोक छला। किहयो काल टीवी देखबाक \nइूg2आ4 छा भेलापर हम सभ ओइठाम चल जाइत रही। िचूg255हार सूg2ण0 ताहमे दू िदन होइत छल। टीभी देखू आ चाहो \nपीबू। पिहल बेर चूg288 ूg406मापर गेल भारतीयसँ इिूg288 दरा गूg363धीजीक वातूg365लापक सूg324 ूg262सारण हम ओूg254ै देखने रही। \nूg38णमश : टीभीक चलन बड़ी तेजीसँ बिढ़ रहल छल। घरे-घरे टीभीक एिूg288 ट ना टँगाइत छल। सभ दोकानपर \nटीभी िबकाय लागल छल। हमर ूg2आ6 येूg303 ठ पुूg255  ‘भाूg304 क र’छतपर लऽ जािथ आ सभ घरपर लागल एिूg288 ट ना देखबए \nलगैत। हमहूँ दोकान सभपर टीभीक मूूg2ण8 यक सवूg3आ1 करैत रहलॱ। कारी, उूg2आ6 ज र (ूg304 वेत-ूg302 याम) टीभीक जमाना \nछेलइ। ओकरा रंगीन टीभीमे पिरवितूg361त होमए -मे बहुत समय लािग गेल। \nनयाकटरा िूg304 थ त हमर डेराक मकान मािलक धोबी छला। बड़ीटा पिरवारमे िकयो पढ़ल-िलखल निह \nछल। सबहक मुिखया बुिढ़या माए छेलइ। एकबेर हम िकरायाक रसीदक मूg364ग कएल , जइसँ इनकमटैूg2आ0 स मे \nछूट भेटैत। किनयूg243-कालमे जोरसँ हूg2ण8 ला भेल! \nपुछिलऐन जे की भेलइ? भेल ई रहै जे िकरायाक रसीदक मूg364गसँ ओ सभ भयभीत भऽ गेल जे मकान \nहाथसँ गेल आ तािह िचूg288 तामे आपसमे लड़ए लागल। हम हुनका कहिलऐन जे किहयौ जे रसीद निह चाही। \nसे किहते देरी तुरूg288 त एकदम शािूg288 त  भऽ गेल। \nइलाहाबादक ूg262िसूg320 गिणतूg253 ूg304 व . गणेश ूg262सादक ओ सभ धोबी छल आ वएह मकान बनबैमे मदैत केने \nरहिथन। ूg38णमश : ऊपरमे िकछु आर कोठरी सभ बनौलक जइमे हम िकरायेदार छेलॱ। \nइलाहाबादक फगुआ बहुत आकषूg361क होइत छल। पुूg264िकया आ नाना ूg262कारक पकवानक संग रंगमे \nसराबोर शहर मदमूg304 त  ढंग मे फगुआ मनबैत छल। लाउडूg304 पीकरसँ पूरा मोहूg2ण8 ला हूg2ण8 ला होइत रहै छल आ \nझुंडक-झुंड लोक सभ रंग खेलाइत एक ठामसँ दोसर ठाम अबैत-जाइत रहैत छला। गाम-घरमे जिहना पिहने \nफगुआ मनौल जाइत छल, लगभग ओिहना इलाहाबादोमे धूम धड़ूg361ूg312ा होइत छल। मुदा आब तँ गामोमे फगुआ \nिन:शूg2ण2 द  भऽ गेल अिछ। डालपर फागु सुनबामे निह अबैत अिछ। जोगीरा निह गौल जाइत अिछ। शराब \nबूg288 दीक बाद डगमग-डगमग चलैत लोक सभ देखबामे निह अबैत अिछ। फगुआ िदन गाम फोन कएल तँ पता \nलागल जे सभ िकछु शाूg288 त  अिछ। कोनो धू-धड़ूg361ूg312ा निह। सभ अपन -अपन असोरापर बैसल पुूg264िकया आ \nमालपूआक आनूg288 द  लइ छैथ।   \nइलाहाबाद ूg262वासक महूg284 वपूणूg361 घटनाूg38णममे हमर किनूg303 ठ पुूg255क जूg288 म छल। जूg288 म क समय नजदीक एलापर \nमाए गामसँ एली। कमला नेहूg265 अूg304 प ताल- इलाहाबादक ूg262ूg2आ1 यात अूg304 पताल अिछ। ओहीठाम हुनका भतूg368 \nकरौल गेल। माय संगे रहैथ। २-३ िदन रहलाक बाद डाूg2आ0 टर सभ अूg304 प तालसँ ई किह कऽ आपस कऽ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \nदेलक जे अखन समय लागत। मूल कारण अूg304 प तालक हड़ताल रहै, जइ कारणसँ मरीज सबहक देख-रेख \nकिठन भऽ गेल छल। \nघर पहुँचले रही िक तुरूg288 त अूg304 पताल जाए पड़ल। अूg304 पतालमे बहुत कम डाूg2आ0 ट र छला। हड़ताल \nचिलते रहइ। सी.जी.एच.एस.सँ हुनका हेतु दबाइक बोतल सभ अनने रही। ओइमे-सँ एकटा चढ़ैबते देरी \nूg304 वूg304 ूg285 य खराप होमए लागल। रूg2आ4 छ भेल जे ऐ गड़बड़ीक तुरूg288 त पता लािग गेल आ डाूg2आ0 ट र सब हक तूg284 प रतासँ \nहुनकर जान बँिच गेल। \nडाूg2आ0 ट र सभ िवचार-िवमशूg361 कऽ कऽ कहलक जे शूg2ण8 य िचिकूg284 सा ूg325ारा बूg2आ4 चाक जूg288 म  हएत। तइले \nूg262ात :काल भोरेसँ अूg304 पतालमे तैनात रही। डाूg2आ0 टरक परामशूg361क अनुसार शूg2ण8 य िचिकूg284 साक सामूg3ण1ी सभ \nकीनलॱ। अूg304 पतालमे बेहोशी डाूg2आ0 टरकूg243 निह रहबाक कारण ऑपरेशनमे देरी भऽ रहल छल। एलेनगंजमे \nडाूg2आ0 टरक घरपर जा कऽ बहुत ूg262यास केलॱ, मुदा जखने हुनका आबक इूg2आ4 छा भेलैन तखने एली। ऑपरेशन \nटीमक नेतृूg284 व  डॉ. शिशवाला ूg25आीवाूg304 त व  करै छेली। ओ इलाहाबादक सफल तथा नामी डाूg2आ0 ट र छेली। हम \nहुनकर िपताक िकरायेदार रहल रही। जान-पहचान देल। ऑपरेशनक समयमे हमर कायूg365लयसँ कएक गोटे \nउपिूg304 थत रिह भरपूर मदैत केलाह जइमे ूg25आी संजीव िसूg288 हाजीक योगदान अिवूg304 म रणीय अिछ। \nिकछु कालक बाद एकटा नसूg361 हँसैत बाहर िनकलल आ पुूg255 -जूg288 म क सूचना देलक। २० अूg262ैल १९८५ \nक ११:३४ िमनटपर हमर छोट पुूg255 िूg252ितजक जन्  म भेल। ऐसँ केतेक आनूg288 द  भेल, तेकर वणूg361न निह कएल \nजा सकैत अिछ। तुरूg288 त ूg262ाइवेट वाडूg361मे कोठरीक बेवूg304 था कएल आ अूg320ूg361-बेहोशीक हालतमे बूg2आ4 चाक संग \nजूg2आ4 चाकूg243 ओतए आनल गेल।  \nतेकर बाद तँ देखिनहरक ढवािह लािग गेल। इलाहाबादक ई िवशेषता िथक। लोकमे भावुक लगाव \nबेसी होइ छै, आ बेरपर आनो-आनो लोक ठाढ़ भऽ जाइत अिछ। अगल-बगलमे रहैबला \nपड़ोसी, पिरिचत, कायूg365लयक सहकमूg368, अधीनूg304 थ कमूg361चारी सभ एकाध बेर अूg304 पताल अबूg304 स  आएल। िदन भिर \nभूखल रही। संगम जा कऽ हनुमानजीक दशूg361न केलाक बादे भोजन कएल।  \nइलाहाबादमे आकाशवाणीमे कायूg361रत कायूg361ूg38णम अिधकारी डॉ. ूg302 याम िवूg324ाथूg368जी सँ आकाशवाणी युववाणी \nकायूg361ूg38णमक िरकिडूg361ंगक दौरान भेल। सकाराूg284 मक सोच ओ सरल सोभावक कारण हुनकासँ अनायासे िमूg255ता \nभऽ गेल। यदाकादा आकाशवाणीसँ हमर कायूg361ूg38णम होइत रहै छल। ूg304 थानीय अखबारमे सेहो कएकटा लेख \nकिहयो काल छपैत छल। कायूg365लयक बाद हमर  ई सभ मनोरंजन छल। \nडॉ. ूg302 याम िवूg324ाथूg368 राजूg304 थानक रहिनहार छला आ संघ लोक सेवा आयोगसँ आकाशवाणीक कूg365ूg38णम \nिवभागमे राजपिूg255त पदपर िनयुूg2आ0 त  भेल छला। ओइ समयमे डॉ. मधुकर गंगाधर आकाशवाणीक िनदेशक \nछला। ओ पूिणूg361याक छला आ िकछु िदनक बाद ूg304 थानाूg288 तिरत भऽ िदूg2ण8 ली चल गेला।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n41 \n \nपटनासँ िनकलैबला ूg262िसूg320 मैिथली साूg2ण0 ताहक िमिथला िमिहरमे हमर कएकटा कथा, लेख आ किवता सेहो \nछपल। बादमे िमिथला िमिहर बूg288 द भऽ गेल आ हम िदूg2ण8 ली ूg304 थानाूg288 त िरत भऽ गेलॱ। तेकर बाद ऐ तरहक \nगितिविध कम भऽ गेल। \nकायूg365लयक वागवानीक देख -भालक हेतु एकरा नैिनिूg255क कमूg361चारी छल। ओ गाहे-बगाहे हमर बूg2आ4 चा \nसबहक मनोरंजन सेहो करैत रहै छल। ओकर खूबी ई छल जे ूg262ूg284 येक बातमे ओ कहैत  ‘यससर’ एक िदन \nओकरा पुछिलऐ जे तूँ ई कला केतए सीखलह? \nकहलक जे पूवूg361मे ओ एकटा बहुत पैघ अिधकारीक ओइठाम काज करै छल। वएह \nओकरा ‘यससर’ कहबाक आदैत लगौलक। जँ ओकर िखलाफो कोनो बात होइत तँ ओकर उूg254र \nओ ‘यससर’ मे दैत छल। \nअसलमे ‘यससर’ सरकारी कायूg365लयक रामवाण िथक। केहनो संकटसँ अहूg363 ‘यससर’क सहयोगसँ उबैर \nसकै छी। सरकारी कायूg365लयमे अिधकारी सभकूg243 काजसँ बेसी हुनकर अहं तुिूg303 ट जूg265री होइत अिछ। अहूg363 \nिदन राित काज कूg265 आ अिधकारीसँ अहंक टकरावमे किस गेलॱ तँ सभ गुड़-गोबर भऽ जाएत। नीक \nबेवहार तँ उिचत िथक, मुदा बात एतबेपर निह धिम जाइत अिछ। जी-हजुरीक िबना नीक कायूg361 मूूg2ण8 यूg364कन निह \nहोइत अिद। एहेन िकयो िबरले हेता जे काजक आधारपर ूg25आेूg303 ठ ता तँइ करैत हेता। \nजीवनमे सभ िकछु गिणतीय गणना जकूg363 निह चलैत अिछ। सभ िकछु सोचले निह होइत अिछ आ जे \nभऽ जाइत अिछ से कए बेर अूg262ूg284 यािशत रहैत अिछ। \nयत िचिूg288 ततं तिदह दुरतरं ूg262याित  \nयूg2आ4 चेतसिपज कृतं तिदहाूg2ण0 य पेित \nूg262ातभूg361वािम वसधािधप चूg38णंवतूg368 \nसोहं वूg362जािम िविपने जिटल तपूg304 वी। \nभगवान राम ूg325ारा कहल उपरोूg2आ0 त वाूg2आ0 य  हमरा-अहूg363पर ओिहना लागू होइत अिछ। जे हेबाक छै से \nहेतइ। होनी िकयो रोिक निह सकैत अिछ। तथािप जीवनमे हाथ-पर-हाथ धऽ बैसलो निह जा सकैत अिछ। \nजे भावी अिछ से हेतइ। \nदिड़भंगासँ िदूg2ण8 ली नौकरी करए गेल रही। ओइठामसँ थोड़बे िदनमे ूg262यास कऽ कऽ इलाहाबाद आिब  \nगेलॱ आ ऐठाम ९ वषूg361 रहलॱ। आब अपनो आूg302 चयूg361 लगैत अिछ जे केना ओइ वातावरणमे एतेक िदन रिह \nसकलॱ। असलमे कायूg365लय तँ जे छल से छल , मुदा बाहर एकटा नीक समािजक पिरवेश बिन गेल छल \nजइसँ बहुत भावनाूg284 मक समथूg361न भेट जाइत छल। आ कहबी छै जे अूg288 हेर गाइक राम रखबार।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n42 \n \nअिूg288 त म २ साल जे िनदेशक छला, हुनकासँ हमरा एकदम निह पटल। यूg324िप हम पिरूg25आम पूवूg361क ओ \nपूनूg361त : इमानदारीसँ काज करी तथािप ओ असंतुूg303 ट रहैथ आ तंग करैथ। हमर बदली हेतु िदूg2ण8 ली मुूg2आ1 यालय \nलीिख देलिखन। हम िदूg2ण8 लीसँ डराइ जे केना गुजर हएत, तँए ओहनोमे इलाहाबादे रहए चाही मुदा से निह \nभेल आ फरबरी १९८७ मे हमर ूg304 थानाूg288 तरण िदूg2ण8ली गृह मंूg255ालय भऽ गेल।  \nइलाहाबाद हमरा गाम-घर लगैत छल। बहुत नीक समाज भऽ गेल छल। कायूg365लयमे कनी-मनी झंझट \nतँ सभठाम रिहते छै, ओकरा झेिलये रहल छेलॱ। बूg2आ4 चा छोट रहए। अथूg361-कूg303 ट  तँ रहबे करए। तँए हम \nओइठामसँ हटए निह चाही, परूg288 तु िनदेशक महोदय हाथ धो कऽ हमरा पाछू पड़ल रहै छला। कायूg365लयमे दू \nगुट छल। ूg304 पूg303 ट त: ओ हमर घोर िवरोधी गुटक संग भऽ गेल छला। विरूg303 ठ  अिधकारीक हेतु ई उिचत निह \nछल मुदा हुनका हमरा िखलाफ िकछु भेटैन निह तँए िखिसयौल िबलािड़ जकूg363...। \nिवरोधी सभकूg243 हमरा िखलाफ हावा दैथ। हमरासँ काज सभ हटा कऽ िवरोधी खेमाकूg243 दऽ दैथ। मुदा \nलोक हमरा संगे जे छल से छल। हुनका डरे हटल निह, मुदा हुनका हाथमे ूg262शासकीय चाबुक छल , जेकर \nगलत उपयोग ओहमरा पराूg304 त करए लेल ूg262योग करैथ।  \nबदलीक िखलाफ हम अूg28आ यूg252, कमूg361चारी चयन आयोगकूg243 आवेदन देल। हम ईहो िलखिलऐ जे जँ बदली \nहोइक तँ हमर घोर िवरोधीक सेहो होिन मुदा िनदेशक ओकर पूg252 लऽ लइथ। असलमे िनदेशकजीकूg243 हमरासँ \nडर होइन। \nएकबेर ओ कहला जे हम घरेमे रही आ ओ हमरा पूरा दरमाहा दऽ देल करताह। मुदा हम कहिलऐन \nजे काज करब हमर अिधकार अिछ। िबना काज केने हम वेतन िकएक लेब? \nऐ िवषयपर अूg28आ यूg252, कमूg361चारी चयन आयोगसँ िदूg2ण8 लीमे हम भूg243ट केलॱ। ओ भूg243ट करैकाल तुरूg288 त  एकटा \nअिधकारीकूg243 बजा लेला जे इलाहाबादमे पूवूg361मे रहैथ आ िनदेशकसँ पिरिचत छला। पिरणाम भेल जे अूg28आ यूg252जीसँ \nभेल हमर सभटा गप इलाहाबाद िनदेशकजीक कानमे चल गेल। हम ओतेक खुिल कऽ हुनकासँ गपो निह \nकए सकलॱ। \nइलाहाबाद आपस एलॱ तँ िनदेशकजी तेतेक घबड़ाएल छला जे ूg304 वयं हमर कूg252मे पहुँचला आ रंग -रंगक \nआूg302 वासन िदअ लगला। मुदा सचमे ओ डरा गेल रहैथ। डरेबाक हेतु ओ ूg304 वयं िजूg2ण4 म दार छला। हम तँ \nअपन आिूg304 तूg284 वक हेतु संघषूg361शील रही। अूg288 ततोगूg284 वा हमर बदली भऽ गेल। ओना, कनीकाल लेल सूg284 य  हारैत \nबुझाबामे आएल मुदा...।◌ \n  \n२ \nआशीष अनिच/g288हार  \n/g2ण2ो. हिरमोहन झाजीक गजल    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n43 \n \nूg262ूg304तुत  अिछ मैिथलीक ूg301यंूg2आ2य  सूg411ाट  ूg262ो. हिरमोहन झाजीक िलखल ई गजल जे िक हुनक रचनावली (किवता \nखंड)सँ पृूg41आ -87सँ साभार अिछ। तकर बाद हम एकर तूg2आ0ती कऽ देखाएब जे ई वाूg304तवमे गजल िथक की \nनै िथक-- \n \n  \nने लड़लहुँ फौजदारी जॱ \nत ूg264पया केर धाहे की \n \n  \nखसौलक नोर निह बापक \nत ओ कूg288याक  िववाहे की \n \n  \nने आधा ऐंठ फेकल गेल \nत फेर ओ भोज भाते की \n \n  \nने बहराएल एको बूg288दूक  \nत ओ िथक बराते की \n \n  \nने लगला जॲक बिन कय जे \nतेहन दुलहाक बापे की \n \n  \nजॱ लूg304सा बिन कुटुम सटला  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n44 \n \nत ओिहसँ बिढ़ पापे की \n \n  \nपड़ल निह खेत सुदभरना \nत ओ बापक सराधे की \n \n  \nने फनकल जॱ देयादे सन \nत ओ गहुमन दराधे की \n \n  \n1972मे िलखल (ूg262कािशत ) आब एकर तूg2आ0ती देखू-- \n \n  \nपिहल शेरक पिहल पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ--1222-1222 पिहल शेरक दोसर पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ--1222-\n1222 \nदोसर शेरक पिहल पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ-- 1222-1222 दोसर शेरक दोसर पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ-1222-\n11222 जे िक मतलाक िहसाबूg3आ0 नै अिछ। \nतेसर शेरक पिहल पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ- 1222-12221 दोसर पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ--12122-1222 जे \nिक मतलाक िहसाबूg3आ0 नै अिछ। \nचािरम शेरक पिहल पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ 1222-122221 दोसर पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ--122-1222  जँ \nकिथत तौरपर \"ए\"कूg243 लघु मानी (जे िक गलत अिछ) तखन एिह चािरम शेरक माूg255ाूg38णम  एना हएत-- पिहल \nपूg363ित  -1222-12221 दोसर पूg363ित -122-1222 दूनू ूg301यवूg304थाकमे माूg255ाूg38णम  मतलाक िहसाबूg3आ0 नै अिछ। \nपूg363चम  शेरक पिहल पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ-- 1222-1222 दोसर पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ- 2222-1222 जे \nिक मतलाक िहसाबूg3आ0 नै अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n45 \n \nछठम शेरक पिहल पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ-- 1222-1222 दोसर पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ-1222-222 जे िक \nमतलाक िहसाबूg3आ0 नै अिछ। \nसातम शेरक पिहल पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ-- 1222-1222 दोसर पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ-1222-1222 जे \nिक मतलाक िहसाबूg3आ0 अिछ। \nआठम शेरक पिहल पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ- 1222-2222 दोसर पूg363ितक  माूg255ाूg38णम  अिछ-1222-1222 जे िक \nमतलाक िहसाबूg3आ0 नै अिछ। \n \n  \nउपरक िववेचनासँ ूg304पूg416  अिछ जे ई गजल नै अिछ। ओना हिरमोहन झाजी अपन आूg284मकथा \"जीवन याूg255ा\" \nमे िलखै छिथ जे ओ पटना आिब मोशायरा सभमे सेहो भाग लेबए लगलाह। भऽ सकैए जे माूg255  लौलवश ई \nकिथत गजल हिरमोहनजी िलखने होिथ। जे िकछु हो मुदा ई गजल गजल इितहासमे उूg2ण8लेख  करबा योूg2आ2य  नै \nअिछ मुदा ओइ बाबजूद माूg255  अइ कारणसँ हम िववरण देलहुँ जे कािूg334  िकयो उिठ कऽ किह सकै छिथ जे \nहिरमोहन झा सन महान हाूg304य -ूg301यंूg2आ2यकार  गजल िलखने छिथ आ सही िलखने छिथ। बस एही कारणसँ हम \nएतेक मेहनित केलहुँ अूg288यथा एिह गजलमे कोनो एहन बात नै। हिरमोहन झाजी गजलक संबंधमे की सोचैत \nछलाह तकर बानगी \"कहू की औ बाबू\" नामक किवताक पिहले खंडमे देने छिथ-- \n \n  \nबसाते तेहन छै जे गोूg41आी मे किवयो \nगजल दादरा आ कूg301वाली गबैये \nिकछु िदन मे एहो देखब औ बाबू \nजे किवताक संग-संग तबला बजैए \n \n  \nहिरमोहन झा रचनावली (किवता खंड) पृूg41आ -120 (11-11-1978 मे ूg262कािशत )। भऽ सकैए जे हिरमोहनजीकूg243 \nउदूूg361 शाइर सभहँक संग घिनूg41आता होइन मुदा ओ घिनूg41आता शाइरी ूg253ानमे नै बदिल सकल से उपरक हुनक \nिवचारसँ पिरलिूg252 त भऽ जाइए। \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n46 \n \nऐ रचनापर अपन म◌ंत/g301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nमैिथली लघुकथा १. पु/g2णंषक निह िव/g2थ8ासे- डॉ. कैलाश कुमार िम /g2थ7 २./g2ण2णव  झा- अरजल जमीन  \n१ \nमैिथली लघुकथा \n  \n  \nपु/g2णंषक निह िव/g2थ8ासे \nडॉ. कैलाश कुमार िम/g2थ7  \n  \nआशुतोष गोूg386डा सं छला आ सैिनक ूg304कूल ितलैया सं 12 वॴ पास केलाक बाद िदूg2ण8ली िविूg258ूg324ालय मूg3आ0 बी एस \nसी मूg3आ0 नामूg364कन लेने छला। पढबा मूg3आ0 तेज आ अपना िवषय के ूg262ित साकूg364ूg252 छला। भाषा मूg3आ0 बहुत िनक \nपकड़ छलिन जािह कारने िशूg252क आ िवूg324ाथूg368 मूg3आ0 बहुत चिचूg361त छला।शूg2ण2द केर ूg262 योग, ओकर उचाचरण, \nलािलूg284य सब िकछु मूg3आ0 बेजोड़ छला आशुतोष।ई एक सामाूg288य मूg28आयमवगूg368य पिरवार सं छलाह। तीन भाई – एक \nपैघ एक छोट आ आशुतोष बीच मूg3आ0।आशुतोष केर जेठ भाय िहनका सं तीन वषूg361 केर पैघ आ ओहो सैिनक \nूg304कूल ितलैया केर छाूg255।िहनक िपता छोट छीन सड़क इूg284यािद के मरूg2ण4म त के ठीकेदारीकरैत छलिथन आ घर \nइूg284यािद सूg2ण4हारक काज आशुतोष केर माय जे की चतुर गृहणी छलिथन करैत छलिथन। किह निह किथलेल \nआशुतोष के सैिनक अिधकारी बनबाक भुत नेने सं सवार छलिन। हुनकर जीवन केर एक माूg255 उूg31णेूg302य \nसैिनक अिधकारी बनब छलिन। अपन कूg252ा केर एक लड़की चंूg406कला सं नहु-नहु आशुतोष केर सािमूg2ण0य भ \nरहल छलिन। ओना ूg262ारूg2ण4भ मूg3आ0 ई सािमूg2ण0य सहज आ पढबाक िजूg253ासा धिर िसमटल लेिकनिनत -िनत आगा आ \nूg262गाढ़ होइत।  \n  \nआशुतोष जखन बी एस सी मूg3आ0 पढ़ैत छला तािह ूg252ण अपन ूg2आ0लास केर सब छाूg255 संग फीूg2ण8ड वकूg361 लेल एक \nआूg284मीय ूg262ोफेसर के संगे गुजरात गेल छलिन। ओतय मनोयोग सं काज केलिन। करीब  25  िदन रहला। \nहुनका संगे चंूg406कला सेहो छलिथन।  चंूg406कला साविर , सुनदिर छिल। अित संूg304कारवती। चंूg406कला केर िपता \nइनकम टैूg2आ0स केर किमूg311र छलिथन।  दू भाई के बीच असगर बिहन। चंूg406कला  बीच मूg3आ0 – एक भाय जेठ \nआ एक छोट। उपर सं जेठ भाय आई आ भाउज दुनू आई आर एस आ इनकम टैूg2आ0स िवभाग मूg3आ0 \nपदािधकारी। मुदा अिह बातक लेशो माूg255 घमूg283ड निह छलिन।  चंूg406कला सामाूg288य वूg304ूg255 पिहरैत छली।  मेक \nउप सेहो नाम माूg255।  अपन पैघ-पैघ आंिख मूg3आ0 काजर जूg264र लगबैत छली जे हुनका सौूg288दयूg361 के कतेक गुणा \nबढ़ा दैत छल. चंूg406कला केर पहचान हुनकर सहजता, लूg2आ6जा भाव , आ पढ़ाई मूg3आ0 समपूg361ण छलिन। आशुतोष संग  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n47 \n \nकाज करैत-करैत निह किह कोना चंूg406कला आशुतोष संग ूg262ेम करे लगलिन।  आशुतोष के सेहो एिह बातक \nभान जूg2ण8दी भ गेलिन। िबना िबलूg2ण4ब केने आशुतोष सेहो अपन ठोर मुसिकयबैत चंूg406कला के अपन ूg262ेमक \nूg304वीकृित द देलिथन। चंूg406कला के एकाएक भेलिन जे समूg304त संसार केर ख़ुशी जेना हुनका तुरत भेट \nगेलिन। मोन भेलिन जे मूg304त भ सिरसो के खेत सं भरल खेत मूg3आ0 नृूg284य क सिरसबक पीयर फुल सं भरल \nखेत मूg3आ0 घुसबो केली। दुनू हाथ आसमान िदस उठेली आ िसनेमा केर गीत “चलती िफूg265ं उड़ती चलूं आज \nगगन मूg3आ0” गेनाई शुूg265 केलिन।  एकै आखर के बाद लूg2आ6जा आ हुनकर संूg304कार जेना चंूg406कला के हाथ पकिड \nरोिक दिन? थिम गेली। भेलिन “ई की भेल?”  यैह सब सोचैत-सोचैत नहु-नहु चलय लगलिन। करीब पूg364च \nडेग चलल हेती की किन दूर सं आशुतोष केर हाकब सुनेलिन: “चंूg406कला, चंूg406कला?कत छी?” \n  \nआब चंूg406कला आरो साकूg364ूg252 होइत झट दिन सिरसबक खेत सं बाहर आबय लगली. लाज होम लगलिन, \n“कहॴ आशुतोष हमरा हाथ ऊपर केने सिरसबक खेत मूg3आ0 गबैत आ नचैत त निह देख लेलिन ?  हे भगबान! \nअगर देख लेला त की सोचता?”  अिह तरहक भाव मोन मूg3आ0 बेर -बेर आबय लगलिन। डेग झटझारइत खेत सं \nबाहर आबय केर उपूg38णम केली। अिह बीच आशुतोष आिब गेलाह अकचकाईत पुछलिथन : “की भेल चंूg406कला! \nअहूg363 खेत मूg3आ0 की क रहल छी? हम अहूg363 के बगल बला गाम मूg3आ0 िकछु जानकारी लेबाक हेतु अपना संगे ल \nजाय चाहैत रही।\" \n  \nअकचकाइत अपन वूg304ूg255 आ भाव -भंिगमा के ठीक करैत बाहर अबैत चंूg406कला बजली: “कुनो बात निह। \nओिहना सिरसब के फूल िनक लागल त किन भीतर खेत मूg3आ0 घुिस गेलॱ।  देखू ने कतेक सोभनगर लगैत \nछैक? िदूg2ण8ली मूg3आ0 की ई भेटत ?” \n  \nआशुतोष िबना िकछु कहने अपन मुशकान सं हुनकर बात के हूg363 कहलिन।  \n  \nआब चंूg406कला बजली: “चलू ने कुन गाम चलक अिछ? हम तैयार छी. हमर रेकाडूg361र , पेन, नोटबुक सब िकछु \nहमरा लगे अिछ।” \nआशुतोष किन रोमूg364िटक भ गेला। एिह ूg252ण चंूg406कला हुनका किन अिधके सुूg382िर लगैत छलिथन। आगा बढैत \nचंूg406कला के हाथ अपन हाथ मूg3आ0 लैत कहलिथन : “हूg363, सिरसब के फूल त एिह खेत मूg3आ0 सूg254े बूg386ड िनक लगैत \nछैक। मोन त होइत अिछ अिह खेत के बीच मूg3आ0 हमहु घुसी?” \n  \nचंूg406कला लजाईत बजली: “ठीके घूस चाहैत छी अहूg363?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n48 \n \n  \nआशुतोष: “अहूg363 मोने की झुूg32आे?  बहुत मोन क रहल अिछ।\" \n  \nचंूg406कला: “ठीक छैक। तखन घुसु ने सिरसबक खेत मूg3आ0 हमरा लग कैमरा अिछ। हम फोटो खीचैत छी। \" \n  \nआशुतोष: “मुदा हमर एक शतूg361 अिछ। \" \n  \nचंूg406कला: “की शतूg361”? \n  \nआशुतोष: “हमरा संगे अहुं चलू खेत मूg3आ0। आ दुनू गोटे एक संगे फुलक सौूg288दयूg361, ूg262कृित केर सजल ूg265 प आ \nखेतक हिरयर-पीयर ूg304वूg264प के देखी, िनहारी आ ओकरा संगे तारतूg2ण4य ूg304थािपत करी”। \nचंूg406कला लजा गेली।  फुिसये के अिभनय करैत बजली: “निह-निह अहूg363 जाऊ। हम की करब जाक ?” \n  \nचंूg406कला के लूg2आ6जा भाव मूg3आ0 हूg363 अथवा ूg304वीकारोिूg2आ0त केर अिभूg301यिूg2आ0त ूg304पूg416 देखल जा सकैत छल। चंूg406कला \nके ूg262ेम मूg3आ0 मूg2आ2न भेल आशुतोष जेना चंूg406कला केर अंतमूg361न केर भाषा बुिझ गेला। िबना समय बरबाद केने \nचंूg406कला के हाथ पकिर खेत के भीतर जाय लगला। उूg288मािदत मोन सं निह -निह कहैत चंूg406कला आशुतोष \nसंगे खेत मूg3आ0 िबदा भेली। आशुतोष केर पकड़ जोर भेल गेलिन। चंूg406कला आशुतोष केर हाथक दबाब सं \nआनंिदत छली। ितल-ितल अनुराग बढ़ल जा रहल छलिन। आशुतोष सेहो गदगद छला। दुनू खेतक तह मूg3आ0 \nघुिस गेलिन। आशुतोष एकाएक चंूg406कला के अपन बाहुपास मूg3आ0 जकिड लेलिन। निह -निह कहैत चंूg406कला \nलाजवंती केर पात जकूg364 समटल आशुतोष केर शरीरक अूg284यिधक सामीूg2ण0य ूg262ाूg2ण0त पािब  बैकुंठक सुख मूg3आ0 िवलीन \nहोमय लगली। िबना कुनो ूg262ितकार केने अपना आपके आशुतोष के उपर ूg288योछावर भ गेली। एकरा कहैत \nछैक नैशिगूg361क ूg2ण0यार आ ूg2ण0यार मूg3आ0 समपूg361ण। सघन खेत मूg3आ0 फेर दुनू के बीच सब िकछु भेल जे ूg304थािपत आ \nकिमटेड ूg262ेमी-ूg262ेिमका मूg3आ0 होइत छैक।  हूg363, अपन मोन के सबल करबा लेल चंूg406कला आशुतोष के छाती सं \nसटैत,आशुतोष केर ूg360दय केर केश के जकरैत नहु-नहु कान मूg3आ0 अतेक जूg264र कहलिथन : “आशु, अहूg363 हमरा \nकिहयो छोड़ब त निह?” \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n49 \n \nूg262ेम मूg3आ0 – शरीर आ मोन दुनू – पागल आशुतोष झट दिन किन ठसकल ूg304वर मूg3आ0 बजला: “की कहैत छी \nचंूg406कला?  हम आ अहूg363 आब किहयो कुनो िूg304थित मूg3आ0 अलग निह हैब।  हूg363 भ सकैत छी अगर अहूg363 के हम \nपसीन निह आिब आ कुनो अहूg363 के िपता, भाई, आ पिरवार के ूg304टेटस बला भेट जाय। \"   \n  \nचंूg406कला आशुतोष के एिह बात सं तमसा गेली। किन ूg264सैत उूg254र देलिथन : “की कहैत छी आशु? हमरा \nलेल अहूg363 सबसँ उूg254म छी। अहूg363 सफल रिह, असफल रही, हम अहूg363 संगे आनंिदत रहब।  आई सं पिरवार \nआ ूg304टेटस के बात निह होबाक चाही। ” \nअपन गलती के अनुभव करैत आशुतोष िबना िकछु कहने अपन कान पकरैत चंूg406कला सं माफ़ी मूg364िग \nलेलिन। चंूg406कला सेहो फेर सं हुनक छाती सं सिट गेली। दू शरीर एक आूg284मा बिन चुकल छल आ िनूg302छल \nूg262कृित केर कोरा मूg3आ0 िबहंिस रहल छल। ने कुनो छल ने ूg262पंच। ने शहर केर कोलाहल ने थोपल ूg304टेटस \nकेर मयूg365दा। िनूg303कपट , ूg262ूg364जल , शुूg320 , आ नैशिगूg361क ूg262ेम। आधा घंटा कोना बीत गेलिन से पते निह चललिन। \nएक त िनरजन मूg3आ0 खेत दोसर दुपहिरया के बेर।  िकयोक निह एलेक। आधा  घंटा के बाद आशुतोष \nचंूg406कला के माथ , आंिख, गाल, ठोर आ गरदिन मूg3आ0 चुूg2ण4मा लैत गदगद भेला। चंूg406कला कुनो ूg262ितकार निह \nकेलिथन। अंत मूg3आ0 ओहो एक बेर आशुतोष के पकिर ठोर मूg3आ0 चुिम लेलिथन। फेर दुनू गोटे चकवा चकवी \nजकूg364 हाथ मूg3आ0 हाथ देने खेत सं बाहर एलिन आ दोसर गाम िदस अपन फीूg2ण8डवकूg361 लेल िबदा भेलिन। भिर \nरूg304ता गूg2ण0प कम केला मुदा दुनू ूg2आ1वाब मूg3आ0 रूg426िन।  \n  \nिकछु िदनक बाद दुनू – आशुतोष आ चंूg406कला फीूg2ण8ड -िूg3णणप सं वापस िदूg2ण8ली िविूg258ूg324ालय आिब गेलिन। आब \nूg262ित िदन चंूg406कला आशुतोष लेल िकछु-ने-िकछु जूg264र लबैत छली। ूg2आ0लास समाूg2ण0त होइते एक ठाम \nबैसनाई, िसनेमा देखनाई,िनूg264ला मूg3आ0 िकछु खेनाई , आचूg368 गैलरी सं िबिभूg382 तरहक काडूg361 कीनब ओिह मूg3आ0 अपन \nमोनक अिभूg301यिूg2आ0त करैत एक दोसर के देब , लेब करैत समय भागल जा रहल छलिन। चंूg406कला केर शरीर \nके दोसरे रंगक चुहचुही आिब गेल रहिन। मूg304त अलमूg304त , मुदा संयत भाव सं सुूg288दर ूg304वाभाव आ संूg304कार \nसं।  अनुकरणीय, िनक ूg262ेमक पिरभाषा या दृूg416ाूg288त एकरे कहल जा सकैत छल।  \n  \nसमय अपन ूg262वाह सं चलैत अिछ।  एकर गित पर ककरो िनयंूg255ण निह।  चंूg406कला आ आशुतोष बी.एस. \nसी. पास केलाक बाद एम. एस. सी. मूg3आ0 आिब गेलिन। आब चंूg406कला अपन अिधक सं अिधक ूg252ण आशुतोष \nसंग िबताबय चाहैत चंूg406कला। अपन िपता आ यूिनविसूg361टी केर एक ूg262ोफेसर सं िसफािरस करा िवमूg3आ0स हॉूg304टल \nमूg3आ0 आिब गेली। तकूg361 देलिथन जे िरसचूg361 लेल अपना आपके तैयार करती।  िपता आ भाई कतेक बेर िहनका \nूg262शासिनक सेवा लेल ूg262ोूg284सािहत केलिथन मुदा चंूg406कला अपन धुन मूg3आ0 मगन रहली जे शोध करती आ \nयूिनविसूg361टी मूg3आ0 पढ़ेती। घरक लोक थािक क छोिड देलिथन।   \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n50 \n \nआशुतोष कॉलेज के हॉूg304टल सं यूिनविसूg361टी हॉूg304टल मूg3आ0 राघब लग आिब गेला। आब  8 बजे राित धिर आशुतोष \nआ चंूg406कला एक दोसरक सािमूg2ण0य मूg3आ0 रहे लगलिन। ूg262ेम ितल -ितल बढ़ल गेलिन। िवभाग केर सब छाूg255 आ \nबहुत िशूg252क सेहो बुिझ गेिूg2ण8थन जे िहनक ूg262ेम सॉिलड रॉक छिन। एिह बीच आशुतोष केर ूg28आयान एकाएक \nभारतीय सेना के अिधकारी बला नोकरी िदस चिल गेलिन। अते चंूg406कला आ आशुतोष मूg3आ0 अंतर छलिन। \nचंूg406कला केर इूg2आ4छा सामाूg288य जीवन िजबाक रहिन। ओ चाहैत छली जे आशुतोष सेहो हुनके जकूg364 शोध \nकरिथ आ यूिनविसूg361टी अथवा कुनो कॉलेज मूg3आ0 पढ़ाबिथ । लेिकन आशुतोष अपन िजद पर डटल रहला। \nचंूg406कला आशुतोष केर भावना के सूg2ण4मान करैत चुप भ गेली। चंूg406कला किन दूg2ण2बु ूg262कृित के छली। कखनो \nकाल आशुतोष हुनकर एिह ूg304वभाब के गलत फायदा उठबैत छलिन।  \n  \nआशुतोष केर िकछु ूg301यवहार राघब के  िविचूg255 लगैत छलिन। ओ हमेशा ूg304माटूg361 बिन रहैत छला। ढंग सँ वूg263 \nपिहरनाई,गदूg361िन मूg3आ0 ूg304काफ़ूg361 केर ूg262योग , मोछ के ऊपर ऐंठब, छाती तािन क रहब, गदूg361िन ऊंच आ सोझ केने \nचलब, हमेशा गंभीर रहब, अंूg3ण1ेजी केर उूg2आ4चारण आ शूg2ण2दाबली पर अिधक ूg28आयान  राखब िकछु एहेन गुण सँ युूg2आ0त \nछला आशुतोष।  पढ़बा मूg3आ0 आशुतोष नीक छला। कुनो बातक वणूg361न अथवा फीूg2ण8ड वकूg361 केर िरपोटूg361 साधल \nमानवशाूg304ूg255ी जकूg363 करिथ। राघब के जूिनयर रिहतॱ आशुतोष राघब केर भाषा एवं अूg288य चीज़ सबके ठीक \nकरैत छलिथन। आर त आर राघब केर एम िफल केर िरपोटूg361 केर  जखन अंितम ूg265प बिन गेलिन  त ओ \nआशुतोष के भाषा शुिूg320करण एवं िसंगार लेल देलिथन। आशुतोष सेहो एिह काज के बहुत ूg262ोफेशनल ढंग सँ \nकेलिन।  10  िदन मूg3आ0 पूरा िरपोटूg361 के सुूg288दर , सोभनगर आ ूg301यविूg304थत क देलिथन। फाइनूg384यून भेलाक बाद \nराघब ओकरा बाइंिडंग लेल द देलिथन। आशुतोष सेहो राघब के बहुत सूg2ण4मान करैत छलिथन।  \n  \nआशुतोष ूg262ितिदन विजूg361स करैत छला। अपन कूg252 मूg3आ0 सूg31णाम हुसैन केर फुल ूg304केल पोूg304टर रखैत छला। \nपोूg304टर के नीचा अपना हाथे िलखने रहिथ - LET US IMBIBE HIM   \n  \nई िकछु एहेन बात रहैक राघब के कोनादन लगलिन। एक िदन राघब हुनका सँ िजूg253ासा केलिथन , \n\"आशुतोष, ई सूg31णाम केर पोूg304टर आ ऊपर सँ अहूg363क ूg304लोगन। एकर मतलब हमरा निह लागल ?\" \nआशुतोष िबहँसैत बजला, \"सर, सूg31णाम केर दृढ़ इूg2आ4छाशिूg2आ0त , िनणूg361य आ िहूg2ण4मत हमरा ूg262भािवत करैत अिछ। \nअमेिर का सनक देश के असगरे िहलेने अिछ। सैिनक शाशक हो त सूg31णाम सन। तूg364िह हम सूg31णाम के पिसन \nकरैत छी। देखू, हमेशा ई सैिनक केर वदूg368 मूg3आ0 रहैत अिछ। सब सँ पिहने अपने िनणूg361य लैत अिछ । युूg320 \nभूिम मूg3आ0 सेहो आगा रहय बला नेता अिछ एिह सँ एकर सेना मूg3आ0 जोश भरल रहैत छैक। “ \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n51 \n \nराघब यूg324िप आशुतोष केर तकूg361 सँ बहुत ूg262भािवत त निह भेला  हुनकर जोश आ उमंग राघब के अवूg302य \nूg262भािवत केलकिन।  \n  \nएकिदन आशुतोष राघब के संबोिधत करैत कहलिथन, \"सर, हमरा जीवन मे माूg255 एक नौकरी ूg262भािवत करैत \nअिछ -सेनाक नौकरी। अगर रईसी आ गौरव के जीवन जीबाक हो त सेना मूg3आ0 अिध कारी के नौकरी जॉइन \nकूg264। \"  \n  \nआशुतोष केर आँिख सँ साफ बुझना जा रहल छलिन जे हुनकर जीवन केर उूg31णेूg302य की छिन। राघब केर \nदोसर ूg262ूg311 ूg250लिन : \" आिखर की बात एहेन छैक एिह मूg3आ0?  अहूg363 नीक िवूg324ाथूg368 छी, ूg262शासिनक सेवा मूg3आ0 जा सकैत \nछी, आई पी एस बनू, िकछु क सकैत छी। पुिलस मूg3आ0 सेहो कम सुिवधा थोड़े ने छैक? अहूg363 िरसचूg361 मूg3आ0 नीक \nक सकैत छी। बहुत उूg254म ूg304तर केर िशूg252क भ सकैत छी?\" \n  \nआशुतोष बजलिन, “सर, हम अपने सँ सेना के ऑिफससूg361 केर ठाठ देख चुकल छी। भले पाई कतौ भेटय \nलेिकन जे सुिवधा, मूg304ती, रोब आिद सेनाक ऑिफसर होबा मूg3आ0 छैक से कतौ उपलूg2ण2ध निह। “ \n  \nआशुतोष के सैूg288य अिधकारी बनबाक उूg2आ4च आकूg364ूg252ा देिख राघब अपना आप के मौन रखनाई उचैत बुझलिन। \nलेिकन मोने मोन थोड़ेक आशुतोष केर भिवूg303य के ल 'क िचंितत जूg265र भ गेला।  \n  \nएम एस सी ूg262ीिवयस के नवम मास मूg3आ0 एकाएक एक िदन  आशुतोष चंूg406कला के कहलिथन  , \"देखू, हम परीूg252ा \nनिह देब। आब हम राित िदन सैिनक अिधकारी बला एंूg3णणूg3आ0स कर तैयारी करब। \"  \nचंूg406कला : \" ई बात त ठीक। मुदा परीूg252ा देब मूg3आ0 की हजूg361?  कम सँ कम हॉूg304टल मूg3आ0 रहबाक अिधकार त \nरहत?\" \n  \nआशुतोष: \" से त ठीक मुदा हम दू नाव मूg3आ0 पैर निह  राखै चाहैत छी। सब समय आ ऊजूg365 हम अपन \nूg262ितूg304पधूg365 बला परीूg252ा मूg3आ0 लगबे चाहैत छी। \" \n  \nचंूg406कला के बुझा गेलिन जे आशुतोष के बुझेनाई असंभव अिछ। चुपे रहब मूg3आ0 अपन आ आशुतोष दुनू के िहत \nबुझना गेलिन।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n52 \n \n  \nखैर, समय िबतैत रहल आ आशुतोष अपन तैयारी मूg3आ0 संलूg2आ2न रहला। अंूg3ण1ेजी आ जनरल नॉलेज कर िचंता \nहुनका निह छलिन। हूg364 किन िफिजकल िफटनेस मूg3आ0 डर रहिन। पिहल बेर मूg3आ0 िलिखत परीूg252ा निह पास क \nपेलिन। िनराश भेला। दू-तीन धिर मौन भ गेला। ने बाजब ने भूकब। भोजनो नीक सँ निह करिथ। हूg363, दू-\nतीन बेर राघब लग आिब अवूg302य बाजिथ , \"ई निह पचा पािब रहल छी सर जे िलिखत परीूg252ा मूg3आ0 हमरा कथी \nलेल निह भेल?\" \n  \nराघब सेहो दुखी छला। भरोश दैत कहलिथन, \"कम ऑन आशुतोष! ई ूg262ितूg304पधूg365 केर परीूg252ा ूg250ल कुनो \nयूिनविसूg361टी केर ूg265टीन परीूg252ा निह। ूg265टीन परीूg252ा मूg3आ0 जतेक िवूg324ाथूg368 नीक िलखतै, सब पास भ जेतैक। \nएकर िवपरीत कूg2ण4पटीशन केर परीूg252ा मूg3आ0 िनिूg256त पद रहैत छैक आ अनूg288त ूg262वेशाथूg368। तूg364िह बहुत गूg2ण4भीर छाूg255 \nसेहो छटा जाइत छिथ। अहूg363 मेधावी आ संूg304कारी लोक छी। अपन कतूg361ूg301य मूg3आ0 लागल रही। सफलता एक ने \nएक िदन अवूg302य भेटत। \" \n  \nराघब के बात सँ जेना आशुतोष के ूg262ाण मूg3आ0 ूg262ाण एलिन। िवूg304वाश फेर जाूg3ण1त भेलिन। कहलिथन , \"ठीक \nकहैत छी सर। हमरा अनेरे भूतकाल केर असफलता पर पूg256ाताप के छोिड़ फेर सँ पूणूg361 मनोयोग सँ तैयारी \nकरक चाही। आब हम सैह करब आ बाहरी दुिनयूg364 सँ थोड़ेक दूरी राखब। \" \n  \nएिह बीच चंूg406कलाकेर होूg304टल मूg3आ0 एक ऋचा नामक लड़की एली। ऋचा के चंूg406कला सूg315े ूg265म शेयर करक \nछलिन। थोड़ेक िदन मूg3आ0 दुनू मूg3आ0 ूg262गाढ़ िमूg255ता भ गेलिन। ऋचा के चंूg406कला अपन आ आशुतोष केर सब बात \nबता देलिथन। आशुतोष सँ भेट सेहो करा देलिथन। ऋचा  गोरधप-धप, नमहर कद काठी, मुहँ मूg3आ0 पािन , पैघ \nआँिख, आकषूg361क शरीर ,उंूg382त आ सुडौल कुच केर ूg304वािमनी छिल। जूg364घ तरासल , िनतूg2ण4ब उठल आ गजगािमनी \nजकूg363 चलैत छिल ऋचा। जेहने ऋचा देखबा मूg3आ0 सुूg382िर तेहने बजबा मूg3आ0। ककरो पिहल बेर मूg3आ0 अपन तनक \nसुंदरता सँ आ वचनक चातुयूg361 सँ अपन गुलाम बना लैत छली। मुदा आशुतोष के ऋचा अप न जेठ भाय बना \nलेलिन। इूg2ण4हर परीूg252ा मूg3आ0 निह भाग लेबक करने आशुतोष के ऑिफिशयली होूg304टल खाली करय पड़लिन। \nयूg324िप राघब हुनका अपना ूg265म मूg3आ0 रखने रहलिन। एक समूg304या भोजन के छलिन। आशुतोष बाहर सँ भोजन \nकरे लगला।   \n  \nआशुतोष  के घरक िूg304थित बहुत नीक निह छलिन। िपता रइस आ एक नंबर कर देहचोर। िकछु ठीकेदारी \nआ िकछु खेतीबाड़ी सँ जीवनक गुज़ाडा चलैत छलिन। ऊपर सँ आशुतोष तीन भाई। पिहल भाई सेहो \nसैिनक ूg304कूल ितलैया सँ पढ़ल। बाद मूg3आ0 आमूg368 अफसर बनलिथन। मुदा थोड़ेक िदन मूg3आ0 नौकरी छोिड़  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n53 \n \nलखनऊ आिब टेलीकॉम जगत मूg3आ0 अपन ूg301यवसाय ूg304थािपत केलिन। लखनऊ मूg3आ0 अपना सँ पूg364च वषूg361 पैघ अपने \nूg301यवसाय के ूg252ेूg255 केर िदूg252ीत ूg40णाूg2ण4हण कूg288या सँ ूg262ेम िववाह क लेलिन। माता िपता आ भाई सब सँ कुनो \nसंबंध निह छलिन। लेिकन आशुतोष केर माय बहुत गुणमित ूg304ूg255ीगण छिल। ओ िवपरीत पिरिूg304थित मूg3आ0 अपन \nदू छोट बालक के पढ़बैत छिल। आशुतोष एना िूg304थित मूg3आ0 िनणूg361य लेलिन जे आब ओ ूg384यूशन पढा अपन खचूg361 \nचलेता।   \n  \nऋचा छिल मूg28आयूg262देश केर िसूg288धी। दू बिहन आ एक भाय। ऋचा  सबसँ पैघ, तकर बाद भाय जे \nइंजीिनयिरंग केर िूg325तीय वषूg361 केर छाूg255 आ सबसँ छोट बिहन आ ओहो इंजीिनयिरंग केर ूg262थम वषूg361 केर \nछाूg255ा। आशुतोष सँग सैिनक ूg304कूल केर समय केर हुनक िमूg255 िवजय  सेहो छलिथन जे एम एस सी करैत \nछला। चूंिक िवजय केर अंक बहुत नीक निह छलिन तूg364िह ओ बाहर मूg3आ0 रहैत छला। ऋचा के भाई आ \nबिहन के सेहो होूg304टल निह भेटल छलिन।  \nजखन िहनकर सभक संबंध ूg262गाढ़ होमय लगलिन त सब िमलक मुखजूg368 नगर मूg3आ0 एक ूg2ण1लैट शेयर मोड मूg3आ0 ल \nलेलिन। आशुतोष आब होूg304टल छोिड़ देलिन। होूg304टल मूg3आ0 राघब आ चंूg406कला रिह गेलिन।   \n  \nचंूg406कला के िपता आब चंूg406कला सँ िवचार करैत लड़का तकनाई शुूg265 करय चाहैत छला। मुदा चंूg406कला एकै \nबात कहै छलिथन, \" िबना पी एच डी आ नौकरी केने ओ ूg301याह निह करती। \" हालूg364िक ई त चंूg406कला के \nबहाना छलिन। हुनकर मोन मूg3आ0 रहिन जे एकबेर जखन आशुतोष आमूg368 अफसर केर नौकरी मूg3आ0 चयिनत भ \nजेता त िहनका अपन िपता आ जेठ भाई सँ भेट करा सब राज बता देिथन। \n  \nएमहर आशुतोष िलिखत परीूg252ा मूg3आ0 दोसरो बेर असफल भ गेला। आब ओ बहुत तनाव मूg3आ0 आिब गेला। छेपक \nमूg3आ0 एहो बात बतेनाई जूg265री जे ऋचा मुूg2आ0त ूg304वभाब के।लड़की छिल। 11  िवं ूg2आ0लास सँ अनेक पुूg264ष िमूg255 सब \nसँग मानिशक आ दैिहक संबंध रखली। हुनका रित-रभस मूg3आ0, चुूg2ण4बन मूg3आ0 आिलंगन मूg3आ0 आ काम कीड़ा मूg3आ0 बहुत \nआनंद अबैत छलिन। ओना त आशुतोष सँ भाई बिहन केर सूg2ण4बूg288ध छलिन तथािप आशुतोष सँग सिटक \nरहब, हुनका भिर पूg364ज क छेकब , हुनका सूg315े आिलंगनबूg320 भय सुतब आिद सहज भाव सँ करैत छिल। \nआशुतोष सेहो अिह मूg3आ0 आनंिदत होइत छला। जखन आशुतोष के दोसर बेर सफलता निह भेलिन तखन ओ \nएकिदन चंूg406कला के कहलिथन , \" चंूg406कला, आब अहूg363 अपन िपता के पिसन केर कुनो योूg2आ2य लड़का सूg315े \nिववाह क िलय। हमर जीवन अंधकार भेल जा रहल अिछ।\"  \n  \nचंूg406कला के आँिख मूg3आ0 नोर भिर गेलिन। बजली, \"की कहैत छी आशुतोष? हम अहूg363 सँ िसनेह केने छी। अहूg363 \nजतय रहब हम ओतिह रहब आ खुश रहब। एहेन बात निह बाजू अहूg363। अगर कही त आई हमर घर चलू।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n54 \n \nहम एखने अपन िपता आ भाई सँ अपन सबहक ूg262ेम आ िववाह के बात करैत छी। अगर कही त हम कोटूg361 \nिववाह लेल सेहो तैयार छी।\" \n  \nआशुतोष कहलिथन : \"हमर कहब अिछ, अगर सफल निह भेलॱ त हमरा सूg315े अहुँके जीवन बबूg365द भ जैत। \nअहूg363क ूg262ित हमर ूg2ण0यार ओतबे शाूg258त आ ूg262ूg364जल अिछ जतेक अहूg363क िसनेह हमरा ूg262ित। \" ई कहैत आशुतोष \nचंूg406कला के अपन बाहुपाश मूg3आ0 ल लेलिथन। ूg262ेमािधूg2आ0य मूg3आ0 चंूg406कला छोट नेना जकूg363 कनैत रहिल।  \n  \nआब चंूg406कला पी एच  डी करय लागली। बूg304तर केर मुिड़या जनजाित केर जड़ी-बूटी केर ूg253ान , तंूg255 -मंूg255 आ \nिचिकूg284सा पूg320ित पर िहनकर िदूg301य काज चिल रहल छलिन। मुदा आशुतोष के ूg262ित ूg2ण0यार एवं हुनक जीवन \nूg265पी नैूg2ण5या के डगमग करैत चलब के कारणे चंूg406कला केर शोध कायूg361 जेना एक ठाम ठमकल पड़ल होिन !   \n  \nएिह बीच आशुतोष केर पिरवार मूg3आ0 एक आरो घटना घिटत भ गेलिन। हुनकर जेठ भाय आ भउजी मूg3आ0 तलाक \nकेर िूg304थित आिब गेलिन। बेचारी आशुतोष केर माय परेशान। करती त की करती?  एकटा बेटा छलिन \nआशुतोष के जेठ भाय के। ओ बेचारा ककरा लग रहत? काज धाज से ूg264कल। जेठ बेटा घर मे बैसल।   \n  \nआशुतोष केर छोट भाय सेहो बी एस सी केलक बाद टेलीकूg2ण4यूिनकेशन केर ूg252ेूg255 मूg3आ0 नौकरी केनाई शुूg265 केने \nछलाह। ूg262ारंिभक संघषूg361 केर बाद िूg304थित नीक भ गेल छलिन। गाम पर माता िपता के सहयोग करब शुूg265 \nक देलिथन। हुनकर नाम छलिन ूg262काश। ओ बीच बीच मे आशुतोष लग अबैत रहैत छलाह।  हुनका ऋतु \nअपना ूg262ेमजाल मूg3आ0 फंसा लेली। पिहने हँसब , बाजब आ बाद मूg3आ0 सब िकछु शुूg265 भ गेलिन। बाद मूg3आ0 ई \nजानकारी आशुतोष के सेहो चिल गेलिन। ऋतु आ ूg262काश घोषणा क देलिथन जे दुनू ूg2ण0यार करैत छिथ आ \nिववाह करती। िववाहक रोड़ा आशुतोष छलिथ। मा कहलिथन, \"जाबेत धिर आशुतोष सेटल निह भ जेता आ \nिववाह निह क लेता तावेत धिर ूg262काश केर िववाह कुनो हालत मूg3आ0 संभव निह छिन। \" आब की हो? सब \nचुप। \n  \nएिह बीच आमूg368 ऑिफसर केर एंूg3णणूg3आ0स मूg3आ0 आशुतोष असफल होइत रहला। अंत मे आयु सीमा सेहो खूg284म भ \nगेलिन। पूg255ाचार केर माूg28आयम सँ ूg262बंधन केर माूg304टर िडूg3ण1ी हािसल केलिन। आ अंततः एक सवयं सेवी संूg304था \nमूg3आ0 छोट छीन नौकरी पकिड़ लेलिन। हुनक ूg262ेम मूg3आ0 मातिल दीपिशखा एखनो हुनका सँ िववाह करबा लेल \nतैयार। मुदा अपन हाव भाव सँ एवं अूg288य ूg25आोत सँ आशुतोष चंूg406कला के ई सूचना द देलिथन जे हुनकर \nिववाह आब कुनो िूg304थित मूg3आ0 संभव निह छिन। चंूg406 कला आब की क सकैत छिल।   \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n55 \n \nचंूg406कला संगे हुनका सँ एक साल जूिनयर लड़की सौूg2ण4या सेहो बूg304तर केर मुिड़या जनजाित पर शोध करैत \nछिल। ओहो िनिखल नामक एक ूg2आ0लासमेट सूg315े ूg2ण0यार करैत छिल। ूg2ण0यार की त िलव इन िरलेशनिशप मूg3आ0 \nछिल। दुभूg365ूg2आ2य सँ िनिखल केर वकील िपता के ई संबंध निह ठीक लगलिन। िनिखल अलाइड सिवूg361स मूg3आ0 \nआिब गेला। बाद मूg3आ0 ई िववाह निह भेलैक। हािर क सौूg2ण4या एक इंजीिनयर सँग अरूg3आ0ूg2आ6ड िववाह केली। ई \nअलग बात छैक की िववाह केर ूg262थम िदन सँ हुनका अपन इंजीिनयर पित सँ एडजूg304ट होब मूg3आ0 िदूg312त शुूg265 \nभ गेलिन। \n  \nएक बेर एक मास लेल चंूg406कला आ सौूg2ण4या अपन शोध केर ूg262योजन सँ बूg304तर गेल छिल। जखन बूg304तर सँ \nएली त सौूg2ण4या सँ चंूg406कला के िपता कहलिथन जे एक इंजीिनयर टाटा कंसूg2ण8टूg3आ0सी मूg3आ0 काज करैत छैक। \nनीक पिरवार छैक। लड़का के िपता आई आई टी िदूg2ण8ली मूg3आ0 ूg262ोफेसर , जेठ भाई सेहो लंदन ूg304कूल ऑफ \nइकोनॉिमूg2आ0स मूg3आ0 छैक। छोट भाय अिखल भारतीय आयुिवूg361ूg253ान संूg304थान सँ एम बी बी एस क रहल छैक। \nलड़का सहज छैक आ देखबा सुतबा मूg3आ0 सुूg382र। अगर चंूg406कला के इूg2आ4छा होइक त एक बेर भेट क सकैत \nअिछ। सौूg2ण4या चंूg406कला के ओिह लड़का के देख के हेतु उकसबय लागिल। चंूg406कला एक बेर फेरो आशुतोष \nलग गेली। आशुतोष अिह बेर साफ-साफ किह देलिथन  , \"देखू, एिह िूg304थित मूg3आ0 आब हमर आ अहूg363क िववाह \nसंभव निह अिछ।\" चंूg406कला के आँिख सँ धाराूg262वाह नोर खसैत रहलिन। थोड़ेक काल मे वापस होूg304टल मूg3आ0 \nआिब गेली। सब बात सौूg2ण4या के कहलिथन। सौूg2ण4या फेरो हुनका अपन दृूg416ूg364त  दैत एक बेर अपन िपता ूg325ारे \nचयिनत लड़का सँ भेट करबा लेल मना लेलिन। दोसर िदन एक होटल मूg3आ0 चंूg406कला अनूg288त अूg3ण1वाल सँ भेट \nकेलिन। अनूg288त हुनका ठीक लगलिथन।  \n  \nअनंतॲ के चंूg406कला बूg386ड नीक लगलिथन। दुनू अपन -अपन अिभभावक के िववाह करक ूg304वीकृित द \nदेलिथन। एिह ूg304वीकृित केर  15  िदनक भीतर आशुतोष केर िववाह गोूg386डा कॉलेज केर िहंदी केर ूg262ोफेसर केर \nबेटी सँ भ गेलिन। एक मासक बाद ऋचाक िववाह आशुतोष केर छोट भाई ूg262काश सँग भ गेलिन। आब \nचंूg406कला के सब बात बुझ मूg3आ0 आिब गेलिन। िकछु त निह बजली मुदा करेज भीतरे भीतर जेना दू फूg364क भ \nगेलिन। निहयो चाहैत ऋचा आ आशुतोष के ूg25आाप दैत कहलिथन , \"जाउ! हमर िवूg258ास , ूg262ेम आ समपूg361ण के \nअतेक खूg283ड -खूg283ड केलॱ अिछ अहूg363 सब िमल क ! किहयॲ नीक निह हैत।\" हूg364, ई ूg25आाप ओ चुपचाप मुूg2आ0त \nअकास मूg3आ0 ठाढ़ भेल देने छिल। ओ बजली आ सृिूg416 केर िनयंता सुनलक। नीक जकूg364 सुनलक।  \n  \nिववाह के ूg304वीकृित दैत देरी पूg364च िदनक भीतर चंूg406कला के िदूg2ण8ली मूg3आ0 एक यूिनविसूg361टी मूg3आ0 लेूg2आ0चरर केर नौकरी \nलािग गेलिन। हुनकर मंगेतर जे पुणे मूg3आ0 पोूg304टेड छलिथन से एकाएक नोएडा मूg3आ0 आिब गेलिथन। शायद \nभगबानो के लागल होिन जे एकरा सूg315े बहुत अूg288याय भेलैक आब ूg288याय होबक चाही! \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n56 \n \nऋचा केर भाई एक मलयाली लड़की सँ ूg262ेम िववाह क सऊदी अरब चिल गेला । छोट बिहन सेहो ूg262ेम \nिववाह एक महाराूg303ूg3णणीयन इंजीिनयर सँ केलिन।  \n  \nिववाह के दोसरे साल चंूg406कला के एक बेटी भेलिन आ ऋचा के बेटा। सौूg2ण4या के सेहो एक बेटा रहैक। \nतीन साल के बाद चंूg406कला के बेटा आ ऋचा के बेटी भेलैक। बेटी भेलाक एक वषूg361 के बाद ऋचा आ \nूg262काश मूg3आ0 भयंकर लड़ाई शुूg265 भ गेलैक। िूg304थित एहेन भ गेलैक जे दुनू आब संबंध ने िवूg2आ4छेद क लेिथ। \nमुदा ूg262काश केर मूg364 आ ऋचा  के सोचक कारणे फेरो दुनू मूg3आ0 समझौता भ गेलैक।   \n  \nआशुतोष आब िदूg2ण8ली छोिड़ पटना चिल गेला। पटना मूg3आ0 गुमनाम िजनगी िजबय लगलिन। दू बेटीक िपता। \nआमदनी सीिमत। दुखक एकाकी जीवन। शायद एिह बातक अनुभव करैत जे सब िकछु चंूg406कला सँग धोखा \nके कारण भेल अिछ आ पता निह भिवूg303य मूg3आ0 की-की हैत?  \n  \nचंूg406कला राघब के भैया कहैत छिल। िकछु िदन पिहने भेट भेलिन दुनू के एक सेिमनार मूg3आ0। एक कात मूg3आ0 \nआिन राघब लग चंूg406कला बजली: \"भैया, ऋचा आ आशुतोष केर ूg301यवहार हमरा तबाह केने ूg250ल। हमर रोम -\nरोम िसहिर गेल छल। हम अूg288हार मूg3आ0 चिल गेल रही। तिहना ओहो सब खुश किहयॲ निह रहत। \" \n  \nिवजय गुरगूg364व मूg3आ0 एक ऐड एजूg3आ0सी मूg3आ0 काज करैत अिछ। ओकर किनया सेहो मैनेजमूg3आ0ट कंसलटूg3आ0ट छैक। \nिववाह के 20  वषूg361 भ गेलैक मुदा संतान एखन धिर निह भेलैक अिछ।   \n  \nसौूg2ण4या केर पित ओकर जीवन नकूg361 क देने छलैक। अंत मे बहुत मुिूg302कल सँ तलाक भेटलैक। आब दोसर \nिववाह केलिन अिछ आ अपन पित आ बेटा संगे जीवन जीब रहिल छिथ। यूनेूg304को मूg3आ0 नौकरी सेहो लािग गेल  \nछिन। \n  \nचंूg406कला एक सफल पूg2आणी, पुतोहु, मूg363, िशिूg252का केर भूिमका िनभा रहिल छिथ। जीवन मे आनंद आ परमानंद \nछिन। मुदा पुूg264ष जाित पर िवूg258ास निह छिन। कोना रहतिन ???  पुूg264षक निह िवूg258ासे।  \n---------- \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n57 \n \n२ \nमैिथली लघुकथा \n  \n/g2ण2णव  झा \nअरजल जमीन  \n  \n\"की भेल यौ, कोनो िनदान भेटल िक नै?\" लालकाकी लालकूg312ा के दुआिर पर कपार धऽ कऽ बैसल देख \nके बजिलह। \nकहूg364 कोनो बात बनल ओ त  अडल अिछ जे नै अहूg364क  के त पाई देबैये पडत नै त ई जमीन हम आन \nककरो हाथे बेच देब आ अहूg364 के बेदखल होबय पडत। \nआ पंच सब िक बाजल? \nपंच सभ की बाजत, कहै ये जे अहूg364 लग पाई देबाक कोनो सबूत नै अिछ , नै अहूg364 के नाम सं जमीन \nिलखायल गेल अिछ त इ बात कोना मानल जाय जे अहूg364 ई पूg364च  कूg32आा जमीन कीनने िछ! बेस त िकछ बीच \nके रूg304ता िनकालल जा सकै अिछ । आब देिखयौ जे काइूg334  िक फ़ैसला होई अिछ। \n  \nबात इ छल जे करीब पूg2आ4चीस -तीस बरष पिहने लालकूg312ा अपूg382  मेहनत आ ूg25आम  के कमाई सं पूg364च  कूg32आा \nघरारी के जमीन गामक जमीनदार ’सेठजी’ से कीनने छलाह । ओइ टाइम मूg3आ0 जवान जुआन छलाह, कलकूg254ा \nके एकटा मील मूg3आ0 नौकरी करै छलाह, िकछु पाई भेलैन त माय कहलिखन जे एकटा घरारी के जमीन कीन \nले। बेस त िकछु जमा कैल आ िकछु ईपीएफ़ के पाई िनकाईल के इ सेठजी से पूg364च  कूg32आा घरारी के \nजमीन कीन नेने छलाह. मुदा भूg364गट  एतबे रिह गेल छल जे ओ जमाना शुूg320ा लोक सभ के जमाना छल, \nिलखा-परही, कागज-पूg254र  गाम घर मूg3आ0 कहूg364 होई छल ओइ टाईम मूg3आ0 ! बस मुंहक आूg258ासन  चलै छल । से \nलालकूg312ा के इ घरारी के दखल त भूg3आ0ट  गेल छल मुदा जमीन के रिजूg304ूg3णणी नै भेल। इ गूg2ण0प  सब लालकाकी \nके बुझलो नै छल। के ओई जमाना मूg3आ0 इ गप सब अपन नबकिनयूg364 के बतबै छल! बेस लालकूg312ा धीरे-धीरे \nओय बंसिबूg326ी के उपटेलाह, आ िकछेक साल मूg3आ0 एकटा छोट िछन पूg312ा के घर बना लेलाह. ओई टाईम मूg3आ0 \nगाम मूg3आ0 गोटैके घर पूg312ा के बनल छल, तखन लालकूg312ा के नाम सेहो बजै छल गाम मूg3आ0 । बाद मूg3आ0 जुआनी \nगेलैन आ काजो छुटलैन, आ ओ गाम धेलाह। गाम मूg3आ0 कोनो बेसी खेत पथार त छलैन ने जे ओिह मूg3आ0 लागल \nरिहतैथ, तखन कोहुना समय कैिटये रहल छल ।ओना लालकूg312ा के इ ूg301यिूg2आ0तगत  िवचार छल जे लोक   के \nजीवन मूg3आ0 तीन टा कमूg361 पूरा करबा के रहै अिछ – घर बनेनाई, बेटी िबयाह आ बेटा के अपन पैर पर ठारह  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२४  म अंक  १५  अ/g7079ैल  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११२  अंक  २२४ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n58 \n \nरहै योग बनेनाई । से लाल कूg312ा इ तीनो काज सं िनिूg256ंत  भ गेल छलाह आ कखनो गाम मूg3आ0 त कखनो \nबेटा लग मूg3आ0 जीवन िबताबय लगलाह। मुदा िकछु िदन पिहने एकटा एहन बम फ़ूटल जै कारणे लालकूg312ा के \nअपन अरजल घरारी हाथ सं िनकलैत बुझना गेलैन । जेना होमय लगलैन जे जीवन मूg3आ0 िकछु नै केलहुं। \nबात इ भेल छल जे अचानके से गाम मूg3आ0 बात ई उठल   जे िहनकर घरारी के जमीन त िहनका नाम पर \nअिछए नै। सेठजी के मुईला उपरूg364त  इ जमीन हुनकर बडका बेटा के नाम पर चढा देल गेल छल आ आई \nसेठजी के मुईला के कतेक बरष उपरूg364त  जमीनदारजी के इ जमीन ककरो आन के बेचय के बात कय रहल \nछलाह। लालकूg312ा के जखन ई खबर दलालबौआ ूg325ारा लगलैन ओ जमीनदारजी लग जाय कहलिखन जे औ \nजमीनदारजी! ई िक अूg288याय  करै िछ। इ घरारी हम अहूg364क  बाबूजी से िकनने छलहुं चािर हजार कूg32आा के \nभाव से बीस हजार ूg265पया मूg3आ0 से अहुं के बुझल अिछ, अहूg364 के सामने पैसा िगन के देने छलहुं। कतेको \nबरष से एिह घरारी पर घर बना के वास कय रहल िछ, से ओय समय मूg3आ0 त लीखा परही भेल नै छल, \nआब अहूg364 करै चाहै िछ त इ जमीन हमरा नामे िलिखयौ। इ बात पर जमीनदारजी भॱ चढा के बजलाह जे \nदेखू अहूg364 दूइए कूg326ा के पाई देने रही आ बूg364िक  के तीन कूg326ा मूg3आ0 एिहना बास क रहल छी, से जॱ यिद अहूg364 \nसभटा जमीन िलखबऽ चाहै िछ त लाख ूg265पए  कूg32आा के दर से तीन लाख टाका लागत आ नै जॱ अहूg364 लग \nपूg364च  कूg32आा जमीन कीनय के कोनो सबूत अिछ त से बताबु। एतेक घुडकी लालकूg312ा सन शुूg320ा लोक के \nिवचिलत करय लेल बहुत छल । तथािप ओ िहूg2ण4मत  कऽ के बजलाह जे यौ ूg25आीमान  एना कोना अहूg364 बािज \nरहल िछ अहूg364के सामनेहे हम अहूg364 बाबू से ई जमीन कीनने छलहुं आ कतेको बरष सं एतय रहै िछ, आई सं \nपिहने त अहूg364 िकछु नै बजलहुं । बीच मूg3आ0 दलालबौआ बजलाह जे  कूg312ा अहूg364 लग लेन-देन के कोनो सबूत \nकोनो कागज ऐछ िक? यिद नै अिछ त फ़ेर त पंचैित करा क जे िनणूg361य  होय अिछ से ूg304वीकार  करय परत \nअूg288यथा अहूg364 के ओइ जमीन से बेदखल होबय परत । \n  \nकािूg334  भेने पंचैित बैसल – पंचैित िक बुझु, दलालबौआ, जमीदारबाबू, आ दू-चािर टा लगुआ-भगुआ । पंचैित \nमूg3आ0 जमीनदारबाबू तीन लाख टका के मूg364ग  रखलैथ, लालकूg312ा सेहो अपन पूg252  रखलैथ। अंतत: ई िनणूg361य  भेल \nजे लाल कूg312ा या त दू कूg32आा जमीन जै पर घर बनल अिछ से सोझा जमीनदारबाबू से िलखा िलयैथ आ नै \nजॱ पूg364चो कूg32आा के घरारी चािहएन त डेढ लाख टाका (जमीनदारबाबू ूg325ारा ूg262ूg304तािवत  मूूg2ण8य  के आधा) ","size_mb":0.67,"has_text":true},"Videha 225.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 225.pdf","name":"Videha 225.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  I SSN 2229-5 4 7 X  VIDEHA \n'िवदेह' २२५ म अंक ०१ मई २०१७ ( वषूg3थ1 १० मास ११३ अंक २२५)\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२ .  ग/g324  \n२.१.१.राजदेव म/g28ॅ ड ल- दूटा बीहैन कथा२.रबी/g288 /g406 नारायण िम/g257 - २ टा िनब/g288ध  आएकटा या/g255ा वृ/g254ा/g288त  \n२.२.न/g288 द  िवलास राय- दूटा लघु कथा \n२.३.जगदीश /g262साद म/g28ॅ ड ल- तीन गोट लघु कथा \n२.४./g262णव  झा- सदाचार क तावीज (मैिथिल लघु नािटका) \n  \n३ .  प/g324  \n३.१. आ श ी ष  अनिच/g2धधहार -  २  ट ा  ग जल  \n३. २. राम िवलास साहु- दू दजूg3थ1न  किवता  \n३.३.जगदीश चूg2णणूg4शथ  ठाकुर 'अिनल'- गजल  \n३. ४.  राजीव रंजन झा-गजल  \n  \n४.ब ◌ालान/g364  कृत े - डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह” - ४ टा  सिचूg2ंं  बाल किवत◌ा  \n  \n  \n  \nGo to  t h e  li nk be l o w  fo r d o wn l o a d of o l d  issue s  of  VI DEHA M a it hi l i  e ma g azi n e \nin  . p d f forma t a n d  M a ithili A u d i o / Vi d e o / Boo k s/ pa i n tin gs/ pho t o files. िवद ेहक पु रा न   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \nअंक आ  ऑिड य ो / वीिडय ो/  पोथी/ िच/g2आआकला / फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच/g363क िलंक \nपर जा उ।  \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकूg3थंइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  t o  vie w r e g u l a r V ideha   Li ve B ro adca s ts \nth ro u g h  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृ/g2आ4क िडसक सन फोरमपर  जा उ ।  \n \nसंपा द क ी य  \nिवदेह  \"नेप ा लक वत/g361मान  मैिथ ल ी  सािह/g2ध4य \" िवषय क िवशेष/g364क  िनक ाल ब ा क  नेय ा र केलक अिछ जकर संयोजक  \n/g2आणी  ि द नेश  य ा दव  जी रहता। \nअइ िवशेष/g364कमे नेपालक  वत/g361मान  मैिथल ी  सािह/g2ध4य  केर मू/g29धय/g364कन  रह त । अइ िवशेष/g364क  ल े ल स भ िव ध ाक  \nआलोच न ा- समी/g2आ2ा -समाल ो च न ा आिद  /g262/g304तािवत  अिछ ।  समय-सी मा  िकछु  न ै जि ह या पूर ा  आलेख  आिब  ज ेतै  ति ह ये ,  \nमुद ा  /g262यास  रह त  ज े एही  सा ल  मइ- जून  ध ि र ई िवशेष/g364क  आिब  जा ए।  उ/g294मेद  अिछ िवद ेहक ई  /g262यास  दूनू \nपायापर  एकट ा  प ूल  ज/g26आर  बन ा ए त।  \n \nिवदेह  /g32आारा  संच ा िलत  \" आमंि/g2आआत  रचनापर  आमंि/g2आआत  आलो चकक िट/g290पणी \" शृंखल ा क  दो स र  भा गक  घ ोषणा कएल \nजा  रहल अि छ। दोसर भा ग मे अइ  बेर  नीलमाध व  च ौ धर ी जी क  रच न ा  आमंि/g2आआत  कए ल जा रहल  अिछ आ \nनीलमा ध व ज ीक  रचन ा  ओ रचनाधिम/g361तापर  िट/g290पणी  करबा ले ल कैल ाश कुमार िम/g2आणजीक/g243 आमंि/g2आआत  कएल  जा  रहल \nछि न ।  दून ू गोटाक/g243 औ पचा िरक सूचना  जि/g29धदये पठा ओ ल  ज ाएत।  रचनाका र क रचना ओ आल ो चकक  आलोच न ा \nजखने आिब  जाएत ओकर अ ि ग ल ा  अंकमे ई /g262कािशत  कएल  जा एत ।  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \nअइ श ृंखल ाक  पिहल भा ग  का ि म नी ज ी क  रच न ा प र  छल आ िट/g290पणीकत/g36आ  मधुक/g364त  झाजी छल ाह।  \nजेना  की  सभ गो ट ा  जन ै छी जे िवदेह  २० १ ५  मे  त ीन  टा िवशेष/g364क  त ी न सािह/g2ध4यकारपर  /g262कािशत  केल क  \nजकर म ा प दंड छल  सालम े  दूटा ि व शेष/g364क  जीि व त सािह/g2ध4यकारक  उपर रहत जइम े  एकटा ६ ०- ७ ० वा  ओ इसँ  \nबेसी  सा लक  सािह/g2ध4यकार  रह त ा  तँ  दो सर ४० - ५०  स ा लक  ( मैिथल ी  सािह/g2ध4यकार  मन े भा रत  आ नेपाल  \nदून ूक)।  ऐ /g3ध9ममे अरिव/g2धधद  ठ ाकुर  ओ जग दी श  चं/g406  ठ ाक ु र \"अि न ल \"जी प र  िवशेष/g364क  िन किल च ु कल अिछ।  \nआग ूक िवशेष/g364क  ि कन का प र हु अ ए  त इ  लेल  एक मास  पिह न े सँ  पा ठकक  सुझा व  म/g363गल  गेल  छल।   पा ठकक \nसुझा व  आएल आ  ओइ  सुझाव अंतग/g361त  ि वद ेहक ि कछु  अि ग ल ा िवशेष/g364क  परमे/g2आधर  का प िड़ , वीरे/g2धध/g406  मि/g29धलक  आ \nकमला  चौ धर ी  पर रहत। हम र सबह क /g262यास  रहत  जे ई िवशेष/g364क  सभ  २०१७ मे /g262कािशत  हुअए मुदा  ई \nरचनाक उपल/g292धतापर  िनभ/g361र  करत।  मन े  रचनाक  उपल/g292धताक  ि हसाबस ँ  समए  ऊपर- िन/g2ण4चा  भऽ सकैए।  सभ \nगो ट ा सँ  आ/g391ह  जे ओ अप न-अपन रचना  gg a jendra @ vid eha.co m  पर  पठा  दी । \n  \nिवदेह सूg294मान  \nिवदेह समानाूg2णणतर सािहूg2ण4य अकादेमी सूg294मान  \n१.िवदेह समानाूg2णणतर सािहूg2ण4य अकादेमी फेलो पुरूg3श4कार २०१०-११   \n२० १ ०  /g2आणी गोिव/g2धधद झा ( सम /g391 योगदान लेल )  \n२० १ १  /g2आणी रमान/g2धधद रेणु ( सम/g391 योगदान लेल )  \n२.िवदेह समानाूg2णणतर सािहूg2ण4य अकादेमी पुरूg3श4कार २०११-१२   \n२० १ १  मूल पुर/g304कार -  /g2आणी जगदीश /g262साद म/g2ध3डल ( गामक िजनग ◌ी, कथा सं/g391ह )  \n२० १ १  बाल सािह/g2ध4य पुर/g304कार - ले.क. मायानाथ झ ा (ज कर न ा री च तुर होइ ,  कथा सं/g391ह ) \n२० १ १  युवा पुर/g304कार - आन/g2धधद कुमार झा ( कलह , ना ट क) \n२० १ २  अनुवाद पुर/g304कार -  /g2आणी रामलोचन ठाकुर - ( पूg323ानदीक माझ ◌ी, ब/g364/g2ण2ला - मािनक बं/g324ोपा/g2धणयाय , उप/g2धधयास \nब/g364/g2ण2लासँ मैिथली अनुवाद )  \nिवदेह भाषा सूg294मान २०१२-१३ (वैकिूg29णपक सािहूg2ण4य अकादेमी पुरूg3श4कारक ूg2थंपमे ूg2थ2िसूg32श )  \n1.िवदेह समाना/g288तर सािह/g284य अकादेमी फेलो पुर/gॅ04कार  2012  \n2 0 12  /g2आणी राजन/g2धधदन लाल दास  ( सम/g391 योगदान लेल )  \n2.िवदेह भाषा स/g294मान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g284य अकादेमी पुर/gॅ04कारक /g265पमे /g262िस/gॅ20 ) \n२० १ २  बाल सािह/g2ध4य पुर/g304कार  - /g2आणी जगदीश /g262साद म/g2ध3डल क/g243 “ तरेगन ”  बाल /g262ेरक िवहिन कथा सं/g391ह  \n२० १ २  मूल पुर/g304कार  - /g2आणी राजदेव म/g2ध3डलक/g243 \" अूg294बरा\" ( किवता सं/g391ह ) ले ल। \n2 0 12  युवा पुर/g304कार - /g2आणीमती /g2ण6योित सुनीत चौधरीक  “ अिचूg3थ1स ” ( किवता सं/g391ह ) \n2 0 13  अनुवाद पुर/g304कार - /g2आणी नरेश कुमार िवकल  \"यय ा ित \" ( मराठी उप/g2धधयास /g2आणी िव/g303णु सखाराम खा/g2ध3डेकर )  \nिवदेह भाषा सूg294मान २०१३-१४ (वैकिूg29णपक सािहूg2ण4य अकादेमी पुरूg3श4कारक ूg2थंपमे ूg2थ2िसूg32श )   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n२० १ ३  बाल सािह/g2ध4य पुर/g304कार  –  /g2आणीमती /g2ण6योित सुनीत चौध री-  “ देवीजी ” ( बाल िनब/g2धधध सं/g391ह ) लेल ।  \n२० १ ३  मूल पुर/g304कार  - /g2आणी बेचन ठाकुरक/g243 \" बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" ( नाटक सं/g391ह ) लेल ।  \n२० १ ३  युवा पुर/g304कार - /g2आणी उमेश म/g2ध3डलक/g243 “ िनूg3श2तुकी”  ( किवता सं/g391ह )ल ेल ।  \n२० १ ४  अनुवाद पुर/g304कार - /g2आणी िवनीत उ/g2ध4पलक/g243 “ मोहनदास ” ( िह/g2धधदी उप/g2धधयास /g2आणी उदय /g262काश )क मैि थली  \nअनुव ा द  लेल।  \nिवदेह भाषा सूg294मान  २०१४-२०१५  (समाना ूg2णणतर सािहूg2ण4य अकादेमी सूg294मान )  \n२० १ ४  मूल पुर/g304कार -  /g2आणी न/g2धधद िवलास राय ( सखारी पेटार ◌ी - लघु कथा सं/g391ह ) \n२० १ ४  बाल पुर/g304कार -  /g2आणी जगदीश /g262साद म/g2ध3डल ( नै धारैए - बाल उप/g2धधयास )  \n२० १ ४  युवा पुर/g304कार - /g2आणी आशीष अनिच/g2धधहार (अनिचूg2णणहार आखर - गजल सं/g391ह ) \n२० १ ५  अनुवाद पुर/g304कार - /g2आणी श/g294भु कुमार िसंह (  पाखलो  -  तुक ा र ा म  रामा श े टक कॲ क णी उप/g2धधयासक मैिथली \nअनुव ा द ) \nनाटक, गीत, संगीत, नृूg2ण4य , मूितूg3थ1कला, िशूg29णप आ िचूg2ंंकला ूg2ं2ेूg2ंंमे िवदेह सूg294मान २०१२  \nअिभ नय- मुूg271य अिभनय  , \nसु/g2आणी िश  /g29ध पी  कुम ा री ,  उ/g411 - 1 7  ि प ता /g2आणी ल/g3आ0 म ण  झा \n/g2आणी शोभा का/g2धध त  म ह तो ,  उ/g411 - 1 5  िप त ा - /g2आणी रामअवतार महतो , \nहाूg3श4 य -अिभनय \nसु/g2आणी ि/g262  यंका क ुम ा री,  उ/g411 - 1 6 ,  ि प  ता- /g2आणी वै/g324नाथ साह  \n/g2आणी दुग/g36आनंद ठाकुर , उ/g411 - 23 ,  ि प  ता-  /g304 व .  भ रत ठा कुर  \nनृूg2ण4 य  \nसु/g2आणी सुलेखा कुमारी , उ/g411 - 16,  िप त ा - /g2आणी हरेराम यादव  \n/g2आणी अमीत रंजन , उ/g411 - 18,  िप त ा -  नागे/g2आधर कामत  \nिच ूg2ंंकला \n/g2आणी पनकलाल म/g2ध3डल , उमेर- ३५,  िपत ा -  /g304व . सु/g2धधदर म/g2ध3डल , गाम छजना \n/g2आणी रमेश कुमार भारती , उ/g411 - 23 ,  ि प  ता-  /g2आणी मोती म/g2ध3 ड ल  \nसंगीत (हारमोिनयम) \n/g2आणी परमान/g2धध द  ठ ा कुर ,  उ/g411 - 3 0,  ि प  ता- /g2आणी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \n/g2आणी बुलन राउत , उ/g411 - 45 ,  ि प  ता-  /g304 व .  ि च /g29ध टू रा उ त  \nसंगीत (रसनचौकी) \n/g2आणी बहादुर राम , उ/g411 - 55,  िप त ा -  /g304 व . सरजुग राम \nिशूg29णपी-वूg3श4तुकला  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \n/g2आणी जगदीश मि/g29धलक , ५० गाम - च न ौ र ागंज \nमूितूg3थ1-मृिूg2ं4का कला \n/g2आणी यदुनंदन पंिड  त , उ/g411 - 45 , ि प त ा - अशफ/g36ध पंिड  त  \nकाूg417 -कला  \n/g2आणी झमेली मुिखया ,िपता /g304व .  मूंगाला ल म ु ि खय ा, ५ ५ ,  गाम- छजना \nिकसानी-आूg2ण4मिनभूg3थ1र संूg3श4कृित  \n/g2आणी लछमी दास , उमेर- ५ ० , िपता /g304व . /g2आणी फणी दास , गाम वेरम ा  \nिवदेह मैिथली पूg2ंंकािरता सूg294मान  \n-२ ० १२  /g2आणी नवे/g2धधदु कुमार झा  \nनाटक, गीत, संगीत, नृूg2ण4य , मूितूg3थ1कला, िशूg29णप आ िचूg2ंंकला ूg2ं2ेूg2ंंमे िवदेह सूg294मान २०१३   \nमुूg271य अिभनय -  \n(1) सुूg2ं7ी आशा कुमारी सुपुूg2ंंी ूg2ं7ी रामावतार यादव , उमेर- १८, पत ा - ग ा म + पो/g304 ट - चनौरागंज , भ ा य ा- \nत म ु ि र  य ा,  ि ज ल ा- मधुबन ी  (िब  ह ा र)   \n(2) मो. समसाद आलम सुपुूg2ंं मो. ईषा आलम, पता- गा म+ पो/g304 ट - च न ौ रागंज , भ ाया -  त म ुि र  य ा,  ि ज ल ा -  मधुबनी \n(ि ब  ह ा र)   \n(3) सुूg2ं7ी अपणूg3थं कुमारी सुपु/g2आआी /g2आणी मनोज कुमार  साहु , ज/g2धध म  ि त  ि थ  -  १ ८ -२ - १९ ९८, प त ा - गाम- \nलि/g3आ0 म  ि न  य/g363 , पो/g304 ट - छजना , भाया - नर ि ह  य ा,  थ ान ा - लौ कही,िज ला - म ध ुब नी ( ि ब  ह ा र)   \nहाूg3श4 य –अिभनय- \n(1 ) ूg2ं7ी ूg4श9ूg332दवे पासवान उफूg3थ1 रामजानी पासवान  सुपु/g2आआ - /g304 व . ल/g3आ0 मी  पासव ा न , प त ा - गाम+ पो/g304 ट -  औरह ा , भा य ा- \nनर ि ह या, थ ान ा - लौकही, ि ज  ल ा - मधुबनी  ( िब  ह ा र)  \n(2) टा◌ॅिस फ आलम सुपुूg2ंं मो. मुूg3श4 ताक आलम, पता -  गा म+ पो/g304 ट - च न ौ र ा ग ंज, भाया - झंझा रप ुर , िज ल ा- मधुबन ी  \n(ि ब  ह ा र)   \nनाटक, गीत, संगीत, नृूg2ण4य , मूितूg3थ1कला, िशूg29णप आ िचूg2ंंकला ूg2ं2ेूg2ंंमे िवदेह सूg294मान  (मूg3थ4गिन खबास समूg391 योगदान \nसूg294मान )  \nशाूg3श4 ूg2ंंीय संगीत सह तानपुरा : \nूg2ं7ी रामवृूg2ं2 िस ◌ ंह सुपुूg2ंं ूg2ं7ी अिन  ूg2थंूg32श िस ◌ ंह, उ म ेर- ५६,  ग ा म - फुलव िर य ा , पो/g304 ट - बाबू बर ही , ि ज ल ा -  मधुबनी \n(ि ब  ह ा र) \nमूg3थ4गिन   खबास सूg294 मान: िमिथला लोक संूg3श4कृित संरूg2ं2ण : \nूg2ं7ी राम लखन साहु पे. /g304 व .  खुश ी ल ाल स ा ह ु,  उ म ेर-  ६५, प त ा, गाम- पकि ड़  य ा , पो/g304 ट - रतनस ारा, अन ुमंडल-  \nफुलपरास (मध ुबनी)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृूg2ण4य , मूितूg3थ1कला, िशूg29णप आ िचूg2ंंकला ूg2ं2ेूg2ंंमे िवदेह सूg294मान  (समूg391 योगदान सूg294मान ):  \nनृूg2ण4 य  -  \n(1) ूg2ं7ी हिर   नारायण मूg2ण3 ड ल सुपु/g2आआ - /g304 व . न/g2धध दी म/g2ध3 ड ल , उमेर- ५ ८ , पता- गाम+ पो/g304 ट - छ जन ा , भा य ा- \nनर ि ह या, ि ज  ल ा - मधुबनी ( िब  ह ा र)    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n(2 ) सुूg2ं7ी संगीता कुमारी सुपुूg2ंंी ूg2ं7ी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- ग ा म + पो/g304 ट - चनौरागंज , भा य ा- \nझंझा रप ुर , िज ल ा- मधुबन ी  ( िब ह ा र )  \nिच ूg2ंंकला-  \n(1) जय ूg2थ2काश मूg2ण3 ड ल  सुपु/g2आआ - /g2आणी कुशे/g2आधर म/g2ध3 ड ल , उमेर- ३ ५ ,  पता -  ग ा म-  सनप त ह ा , पो/g304 ट – ब ौ रह ा , भा य ा- \nसरा य गढ़, िज ल ा- सुपौल  (ि ब  ह ा र ) \n(2) ूg2ं7ी चूg2णण दन कुमार मूg2ण3 ड ल  सुपु/g2आआ /g2आणी भोला म/g2ध3 ड ल , पता -  गाम- खड़ग पुर, पो/g304 ट - बेल ही, भा य ा-  \nनर ि ह या, थ ान ा - लौकही, ि ज  ल ा - मधुबनी  ( िब  ह ा र) सं/g262ित  , छा/g2आआ /g304 ना त क अ ं ित म वष/g361, कल ा ए वं ि श /g29ध प  \nमह ा िव /g324ा ल य -  पटना।     \nहिर मुिन यूg3थ3 / हारमोिनयम  \n(1 ) ूg2ं7ी महादेव साह सुपुूg2ंं रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम - ब ेलह ा, वाड/g361-  नं. ० ९,  पो/g304 ट -  छज न ा , भ ाया -  \nनर ि ह या, ि ज  ल ा - मधुबनी ( िब  ह ा र) \n(2 ) ूg2ं7ी जागेूg2ंणर ूg2थ2साद राउत  सुपु/g2आआ /g304 व . राम/g304 व/g26आप राउत , उमेर ६ ०, पता- गाम+ पो/g304 ट - ब ेरमा, भा य ा- \nत म ु ि र  य ा,  था न ा- झंझारपुर (आर.एस.  ि श  ि व  र), िज  ला- म ध ुब न ी  ि प  न- ८४ ७ ४१० ( ि ब  ह ार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1 ) ूg2ं7ी अनुप सदाय  सुपु/g2आआ /g304 व .    ,  पता- ग ा म - तु ल ि स  य ा ह ी,  पो/g304 ट -  मनोहर प/g326ी , थान ा - मरौना, िज ला - \nसुपौल  ( ि ब  ह ा र )  \n(2 ) ूg2ं7ी कूg29ण ल र राम  सुपु /g2आआ /g304 व . ख/g326र राम , उ म ेर- ५०, ग ा म - लि/g3आ0 म  ि न  य/g363 , पो/g304 ट -  छज न ा , भ ाय ा - \nनर ि ह या, थ ान ा - लौकही, ि ज  ल ा - मधुबनी  ( िब  ह ा र)  \nरसनचौकी वादक-  \n(1) वासुदेव राम  सुपु/g2आआ /g304 व .  अनुप राम , ग ा म+ पो/g304 ट - ि◌  नम/g361ली ,  वाड/g361 न . ०७  , िज  ल ा - सुप ौ ल (िब  ह ा र)  \nिशूg29णपी-वूg3श4तुकला-  \n(1) ूg2ं7ी बौकू मिूg29ण ल  क सुपु/g2आआ दरबारी मि/g29ध ल  क, उ मेर - ७०, ग ा म- लि/g3आ0 म  ि न  य/g363 ,  पो/g304 ट -  छ जन ा , भाय ा - \nनर ि ह या, ि ज  ल ा - मधुबनी ( िब  ह ा र)   \n(2) ूg2ं7ी राम िव  लास धिर कार सुपु/g2आआ /g304 व . ठोढ़ाइ ध ि र  का र, उमेर -  ४ ० , पता- गाम+ पो/g304 ट - च न ौ रागंज , भ ाया -  \nत म ु ि र  य ा,  ि ज ल ा- मधुबन ी  (िब  ह ा र)   \nमूितूg3थ1कला-मृितूg3थ1कार कला-  \n(1 ) घूरन पंिड त सुपुूg2ंं - /g2आणी मोलहू पंिड  त ,  पता- गाम+ पो/g304 ट – बेरमा, भ ा य ा- त म ुि र  य ा , थ ान ा - झंझा र पुर \n(आर.एस. िश ि व  र), िज ल ा - मध ु बन ी ( िब  ह ा र)   \n(2 ) ूg2ं7ी ूg2थ2भु पंिड  त सुपुूg2ंं  ूg3श4 व .   ,  पता - गाम+ पो/g304 ट - न रिह य ा, था न ा- ल ौकही , िज ल ा- मधुबन ी ( ि ब  ह ा र)  \nकाूg417 -कला-  \n(1 ) ूg2ं7ी जगदेव साहु सुपु/g2आआ शनीचर साहु, उ म ेर- ३६, ग ा म - ि ◌  नम/g361ली -पुरव/g36आस ,  ि ज  ल ा - सुपौ ल ( ि ब  ह ा र) \n(2 ) ूg2ं7ी योगेूg2णण ूg4शथ ठाकुर सुपुूg2ंं ूg3श4 व . बुूg32शू ठाकुर उमेर - ४५, पत ा- ग ा म + पो/g304 ट - बेर मा,  भ ाया -  तमुिर या , था न ा- \nझंझा रप ुर (आर.एस. िश  ि व  र),  ि ज  ल ा - मधुबनी िप न - ८४७ ४ १ ०  (िब ह ा र)  \nिकसानी- आूg2ण4मिनभूg3थ1र संूg3श4कृित -    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \n(1) ूg2ं7ी राम अवतार  राउत सुपु/g2आआ /g304 व .  सुब ध रा उत ,  उ म ेर- ६६, पत ा-  ग ा म+ पो/g304 ट - बेर मा , भ ाया - \nत म ु ि र  य ा,  था न ा- झंझारपुर (आर.एस.  ि श  ि व  र), िज  ला- म ध ुब न ी  ि प  न- ८४ ७ ४१० ( ि ब  ह ार)    \n(2) ूg2ं7ी रौश न यादव  सुपु/g2आआ /g304 व . कि प  ले/g2आधर यादव , उमेर- ३ ५ , गाम+ पो/g304 ट – बन गामा ,  भ ाय ा-  न रि ह  य ा, था न ा-  \nलौ कह ी, िज  ला- म ध ुब नी (िब  हा र )  \nअूg334ा/महराइ-  \n(1 ) मो. जीबछ  सुपु/g2आआ मो . िब  लट मर हूम ,  उ म ेर- ६५, पत ा -  ग ा म- बस ह ा, पो/g304 ट -  बड़ हारा, भ ाया - \nअ/g2धध ध रा ठ ा ढ़ ी , िज ला- म ध ुब नी, ि प न - ८४७४०१ \nजोिग रा-  \nूg2ं7ी बूg274 चन मूg2ण3 ड ल सुपु/g2आआ /g304 व . सीताराम म/g2ध3 ड ल , उमेर- ६ ०,  पता- गाम+ पो/g304 ट -  ब ेरमा,  भा य ा-  त मुिर य ा, थान ा - \nझंझा रप ुर (आर.एस. िश  ि व  र),  ि ज  ल ा - मधुबनी िप न - ८४७ ४ १ ०  (िब ह ा र)  \nूg2ं7ी रामदेव ठाकुर सुपुूg2ंं ूg3श4 व . जागेूg2ंणर ठाकुर , उमेर- ५०, प त ा - गाम+ पो/g304 ट - बेरम ा , भ ाया - तमुिर  या,  था न ा- \nझंझा रप ुर (आर.एस. िश  ि व  र),  ि ज  ल ा - मधुबनी िप न - ८४७ ४ १ ०  (िब ह ा र)  \nपराती (ूg2थ2भाती) गौिन हार आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1) /g2आणी सुकदेव साफी  \nसुपु/g2आआ /g2आणी    ,  \nपता- गाम इ ट हर ी , पो/g304 ट - ब े लही, भा य ा -  ि ◌  नम/g361ली , थ ान ा - म रौना , िज  ल ा - स ुप ौ ल (िब  ह ा र)   \nपराती (ूg2थ2भाती) गौिन हार - ( अगहन स ँ  माघ - फागुन  तक ग ा ओल जाइत) \n(1 ) सुकदेव साफी  सुपु/g2आआ /g304 व .  ब ाबूनाथ स ा फ ी , उमेर-  ७५,  पत ा - ग ा म  इटहरी, पो/g304 ट - बेल ह ी , भा य ा- \nि◌  नम/g361ली ,  था न ा - म रौना , ि ज  ल ा - सुपौ ल (िब  ह ा र)  \n(2 ) लेूg334ु दास  सुपु/g2आआ /g304 व . सनक म/g2ध3 ड ल पता -  ग ा म + प ो स्  ट - बेरम ा , भा य ा - त म ुि र य ा,  थ ान ा - झंझा र पुर \n(आर.एस. िश ि व  र), िज ल ा - मध ु बन ी िप न- ८ ४७४१० ( िब  ह ा र) \nझरनी-  \n(1 ) मो. गुल हसन  सुपु/g2आआ अ/g292 दुल  र स ी द  मरह ूम , पता- गाम+ पो/g304 ट - बेरमा , भा य ा- तम ुि र य ा , थ ान ा - झंझा र पुर \n(आर.एस. िश ि व  र), िज ल ा - मध ु बन ी िप न- ८ ४७४१० ( िब  ह ा र) \n(2 ) मो. रहमान साहब  सुपु/g2आआ .. .. , उमेर- ५ ८ , गाम- नरिह य ा , भा य ा- फुल प रा स , िज ला- म ध ुब नी ( ि ब  ह ा र) \nनाल वादक-  \n(1 ) ूg2ं7ी जगत नारायण मूg2ण3 ड ल  सुपु/g2आआ /g304 व .  खुशीलाल म/g2ध3 ड ल, उ मेर - ४०, ग ा म + पो/g304 ट - ककरडो भ , भा य ा-  \nनर ि ह या, थ ान ा - लौकही, ि ज  ल ा - मधुबनी  ( िब  ह ा र)  \n(2) ूg2ं7ी देव नारायण यादव  सुपु/g2आआ /g2आणी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- ब नरझुला, पो/g304 ट -  अम ही,  था न ा- \nघो घ ड़ ड ीहा, ि ज ल ा -  मधुबनी ( िब  ह ा र)    \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1 ) ूg2ं7ीमती फुदनी देवी प/g2ण9ी /g2आणी रामफल म/g2ध3 ड ल , पत ा - ग ा म + पो/g304 ट - बेर मा ,  भ ाय ा - त मुिर या, था न ा- झ ंझारपुर \n(आर.एस. िश ि व  र), िज ल ा - मध ु बन ी िप न- ८ ४७४१० ( िब  ह ा र)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \n(2 ) सुूg2ं7ी सुिव  ता कुमारी सुपु/g2आआी /g2आणी गंगाराम म/g2ध3 ड ल , उ मेर - १८, पता- गाम -  म छध ी,  पो/g304 ट -  बिल य ाि र  , भाया - \nझंझा रप ुर , िज ल ा- मधुबन ी  ( िब ह ा र )  \nखुरदक वादक-  \n(1 ) ूg2ं7ी सीताराम राम  सुपु/g2आआ /g304 व .  जंगल राम, उमेर -  ६२, पता- गाम- लि/g3आ0 म  िन य/g363 , पो/g304 ट - छजना, भा य ा- \nनर ि ह या, थ ान ा - लौकही, ि ज  ल ा - मधुबनी  ( िब  ह ा र)  \n(2) ूg2ं7ी लूg3ंश मी राम सुपु/g2आआ /g304 व . पंचू म ो ची ,  उ म ेर- ७०,  पत ा -  गाम+ पो/g304 ट -  बेरम ा , भाया - त म ुि र  या,  था न ा - \nझंझा रप ुर (आर.एस. िश  ि व  र),  ि ज  ल ा - मधुबनी िप न - ८४७ ४ १ ०  (िब ह ा र)   \nकूg3थ3रनेट -  \n(1 ) ूg2ं7ी चूg2णण द र राम सुपु/g2आआ - /g304 व . जी तन रा म , उमेर- ५ ० ,  पत ा - ग ा म - लि/g3आ0 म  ि न  य/g363 , पो/g304 ट - छजना ,  भाया - \nनर ि ह या, थ ान ा - लौकही, ि ज  ल ा - मधुबनी  ( िब  ह ा र)   \n(2 ) मो. सुभान , उमेर- ५ ० , पता- गाम+ पो/g304 ट - चन ौ र ागंज, भा य ा- त म ुि र  य ा , ि ज ल ा- मधुबनी ( िब  ह ा र) \nबेूg2णण जू वादक-  \n(1) ूg2ं7ी राज कुमार महतो सुपु/g2आआ /g304 व . ल/g3आ0 मी  महतो, उमेर- ४ ५ ,  गाम -  ि◌ नम/g361ली वाड/g361 नं. ० ४, िज  ला- सुपौ ल \n(ि ब  ह ा र) \n(2) ूg2ं7ी घुरन राम , उमेर- ४३,  गाम+ पो/g304 ट - बनगाम ा , भा या-  नर ि ह य ा , ि ज ल ा -  मधुबनी  (िब  ह ा र) \nभगैत गवैया-  \n(1 )  ूg2ं7ी जीबछ यादव  सुपु/g2आआ /g304 व . /g26आपालाल याद व ,  उ म ेर- ८०, प त ा-  गाम इटह री,  पो/g304 ट - बेल ह ी ,  भ ाया -  \nि◌  नम/g361ली ,  था न ा - म रौना , ि ज  ल ा - सुपौ ल (िब  ह ा र)  \n(2 )  ूg2ं7ी शूg294 भु मूg2ण3 ड ल  सुपु/g2आआ /g304 व . लखन म/g2ध3 ड ल,  पता- ग ा म - बिढ य ा घ ा ट-रसुआर, पो/g304 ट – मुंगर ाहा , भा य ा- \nि◌  नम/g361ली ,  ि ◌  ज ला-  सुपौल  (ि ब  ह ा र) \nिख ूg3श4 स कर- (िख ूg3श4 सा कहैबला)-  \n(1) ूg2ं7ी छुतहूg2थं यादव उफूg3थ1 राजकुमार , सुपु/g2आआ /g2आणी राम खेलावन यादव ,  गाम -  घ ोघ रि ड  ह ा , पो/g304 ट - मनोहर \nप/g326ी , थान ा - मर ौना, िज  ला- सुपौल ,  ि प  न- ८४ ७ ४ ५ २  \n(2) बैजनाथ मुिख या उफूg3थ1 टहल मुिख  या -  \n(2) सुपु/g2आआ /g304 व . ढ ॲ ग ा इ मुिख  य ा, \nपता- गाम+ पो/g304 ट - औरहा, भाय ा -  न रिह य ा, था न ा- लौकही , िज ल ा- मधुबन ी ( ि ब  ह ा र) \nिमिथला िचूg2ंंकला- \n(1) सुूg2ं7ी िम  िथ लेश कुमारी सुपु/g2आआी /g2आणी रामदेव /g262साद म/g2ध3 ड ल  ‘ झा/g26आदार ’ पत ा-  ग ा म -  रसुआर, पो/g304 ट -–\n म ुंगरा ह ा, भ ाय ा-  ि◌  नम/g361ली , ि◌  जला- सुपौ ल ( िब  ह ा र)   \n(2) ूg2ं7ीमती वीणा देवी पूg279ी ूg2ं7ी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पत ा - ग ा म + पो/g304 ट - बेर मा,  भ ा या-  तमुिर या, था न ा- \nझंझा रप ुर (आर.एस. िश  ि व  र),  ि ज  ल ा - मधुबनी िप न - ८४७ ४ १ ०  (िब ह ा र)   \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2) ूg2ं7ी िक  शोरी दास सुपु/g2आआ /g304 व . नेबैत म/g2ध3 ड ल,  पता - गाम- रसुआर ,  पो/g304 ट -– मुंग राहा , भा य ा -  ि ◌  नम/g361ली , ि ◌  ज ला -  \nसुपौल  ( ि ब  ह ा र )    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \nतबला-  \nूg2ं7ी उपेूg2णण ूg4शथ  चौधरी सुपु/g2आआ /g304 व . महावीर दा स , उमेर- ५ ५ , पता- गाम+ पो/g304 ट - बेरमा, भाय ा -  त मु ि र य ा , थान ा - \nझंझा रप ुर (आर.एस. िश  ि व  र),  ि ज  ल ा - मधुबनी िप न - ८४७ ४ १ ०  (िब ह ा र)  \nूg2ं7ी देवनाथ यादव  सुपु/g2आआ /g304 व .  सव/g361जीत यादव ,  उ म ेर- ५०, ग ा म - झ/g363झप/g326ी ,  पो/g304 ट -  पी पर ाह ी, भ ाया - \nलदिन  य/g363 , िज ला-  म ध ुब नी ( ि ब  ह ा र) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1 ) /g2आणी पंची ठाकुर , गाम- ि प प रा ह ी । \nझािल - (झिल बाह)  \n(1 ) ूg2ं7ी कुूg2णण दन कुमार कणूg3थ1 सुपु/g2आआ /g2आणी इ/g2धध /g406 कुमार कण/g361 पता - गाम- र ेबा ड़ ी ,  पो/g304 ट - च ौरामहर ैल , थ ान ा - \nझंझा रप ुर , िज ल ा- मधुबन ी, ि प न - ८४ ७ ४०४ \n(2 ) ूg2ं7ी राम खेलावन राउत  सुपु/g2आआ /g304 व . क ैल ू र ा उ त , उम ेर - ६०, प त ा - गाम+ पो/g304 ट -  बेरम ा , भा य ा - \nत म ु ि र  य ा,  था न ा- झंझारपुर (आर.एस.  ि श  ि व  र), िज  ला- म ध ुब न ी  ि प  न- ८४ ७ ४१० ( ि ब  ह ार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \nूg2ं7ी रामचूg2णण ूg4शथ ूg2थ2साद मूg2ण3 ड ल सुपु/g2आआ /g2आणी झोटन म/g2ध3 ड ल ,  उ म ेर- ३०, ब ौ सर ी/बौसल ी/ ब ासुर ी बजब ै छि थ  । \nपता- गाम- रसुआर ,  पो/g304 ट - मुंगर ा ह ा , भा य ा-  ि ◌ नम/g361ली , ि ◌  ज ला- स ुप ौ ल  (िब  ह ा र) \nूg2ं7ी िव  भूित  झा  सुपु/g2आआ /g304 व . क न टी र  झा,  उ म ेर- ५०, पत ा - ग ा म + पो/g304 ट -  कछुबी ,  भाया - तमुिर  या, िज ला-  \nमधुबन ी (ि ब  ह ा र) \nलोक गाथा गायक  \nूg2ं7ी रिव  ूg2णण ूg4शथ  यादव  सुपु /g2आआ सीताराम यादव , पता- गाम- त ुल िस याह ी, पो/g304 ट - मनोहर प/g326ी ,  था न ा- म रौ न ा,  ि ज  ल ा - \nसुपौल  ( ि ब  ह ा र )  \nूg2ं7ी िप  चकुन सदाय सुपु/g2आआ /g304 व . म ेथर स द ाय, उमेर -  ५ ० , पता- गाम+ पो/g304 ट - बेरमा, भाय ा -  त म ुि र य ा , थ ान ा - \nझंझा रप ुर (आर.एस. िश  ि व  र),  ि ज  ल ा - मधुबनी िप न - ८४७ ४ १ ०  (िब ह ा र)  \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)  \nूg2ं7ी रामपित   मूg2ण3 ड ल  सुपु/g2आआ /g304 व . अजु/g361न म/g2ध3 ड ल , पता- गाम- रसुआ र,  पो/g304 ट - मुंग रा ह ा , भा य ा-  ि ◌  नम/g361ली , ि ◌  ज ल ा - \nसुपौल  ( ि ब  ह ा र )  \nमृदंग वादक-  \n(1) ूg2ं7ी किप  लेूg2ंणर दास सुपुूg2ंं ूg3श4 व . सुूg3ण2र दास , उमेर- ७० ,  गाम -  लि/g3आ0 म  िन य/g363 , पो/g304 ट - छजना, भा य ा- \nनर ि ह या, थ ान ा - लौकही, ि ज  ल ा - मधुबनी  ( िब  ह ा र)  \n(2) ूg2ं7ी खखर सदाय  सुपु/g2आआ /g304 व . बंठ ा स दाय, उ मेर - ६०, पता -  गाम+ पो/g304 ट -  बेरम ा ,  भा य ा - त म ुि र य ा, थ ान ा - \nझंझा रप ुर (आर.एस. िश  ि व  र),  ि ज  ल ा - मधुबनी िप न - ८४७ ४ १ ०  (िब ह ा र)  \nतानपुरा सह भाव संगीत  \n(1) ूg2ं7ी रामिव  लास यादव  सुपु/g2आआ /g304 व .  दुखरन  य ा द व , उमेर- ४ ८ ,  गाम -  िस  म रा, पो/g304 ट - स/g364िग  , भाया - \nघो घ ड़ ड ीहा, थ ाना -  फुलपरास,  ि ज ल ा -  मधुबन ी  (िब  ह ा र)  \nतरसा/ तासा-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \nूg2ं7ी जोगेूg2णण ूg4शथ  राम  सुपु/g2आआ /g304 व . ि ब /g29ध टू र ा म, उ म ेर- ५०, प त ा- गाम+ पो/g304 ट - बेरम ा , भ ाया - त म ुि र  या,  थ ाना - झंझारपुर \n(आर.एस. िश ि व  र), िज ल ा - मध ु बन ी िप न- ८ ४७४१० ( िब  ह ा र) \nूg2ं7ी राजेूg2णण ूg4शथ  राम  सुपु/g2आआ काले/g2आधर राम , उमेर-  ५ ८ , गाम- मझौ र ा , पा/g304 ट - छजना, भा य ा- न रिह य ा , िज ल ा- \nमधुबन ी (ि ब  ह ा र)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \nूg2ं7ी सैनी राम  सुपु/g2आआ /g304 व . लि ल  त र ा म , उमेर -  ५ ० , पता - गाम+ पो/g304 ट - बेरमा , भा य ा- तम ुि र य ा , थ ान ा - झंझा र पुर \n(आर.एस. िश ि व  र), िज ल ा - मध ु बन ी िप न- ८ ४७४१० ( िब  ह ा र) \nूg2ं7ी जनक मूg2ण3 ड ल सुपु/g2आआ /g304 व .  उ ि च  त म/g2ध3 ड ल,  उ म ेर- ६०, र म झ ा ि ल  / कठ झाि ल  /  करता ल  वादक ,  १९७५ ई.स ँ \nर म झ ािल   बजबै छ िथ  ।  पत ा - ग ा म - बिढ य ा घ ा ट/रसुआर, पो/g304 ट - म ुंगराहा,  भ ाया -  ि◌ नम/g361ली , िज  ला- सुपौल ( ि ब  ह ा र) \nगुमगुिम यूg3थ3 / ूg391ुम बाजा  \nूg2ं7ी परमेूg2ंणर मूg2ण3 ड ल  सुपु/g2आआ /g304 व .  ि ब  हारी म/g2ध3 ड ल  उ म ेर - ४१, १९ ८ ० ई.सँ ग ुमगुि◌  मय/g363 बजबै छिथ  । \nूg2ं7ी जुगाय साफी सुपु/g2आआ /g304 व .  /g2आणी /g2आणीच/g2धध /g406  स ाफ ी ,  उ म ेर- ७५, प त ा-  गाम+ पो/g304 ट -  बेरम ा , भाया - त म ु ि र  य ा ,  था न ा - \nझंझा रप ुर (आर.एस. िश  ि व  र),  ि ज  ल ा - मधुबनी िप न - ८४७ ४ १ ०  (िब ह ा र)  \nडंका/ ढोल वादक  \nूg2ं7ी बदरी राम ,  उ म ेर- ५५, प त ा - गाम इट ह री,  पो/g304 ट - बे ल ह ी ,  भ ाया - ि◌  नम/g361ली , था न ा- मरौ न ा,  ि ज  ल ा- सुपौल  \n(ि ब  ह ा र) \nूg2ं7ी योगेूg2णण ूg4शथ  राम सुपु/g2आआ /g304 व . ि ब /g29ध टू राम, उमेर- ५ ५ ,  पता - गाम+ पो/g304 ट -  ब ेरमा, भ ा य ा- त मुिर  य ा , थाना - झंझा रप ुर \n(आर.एस. िश ि व  र), िज ल ा - मध ु बन ी िप न- ८ ४७४१० ( िब  ह ा र) \nडंफा  ( ह ो लीमे ब जाओल जाइत.. . ) \nूg2ं7ी जूg391नाथ चौधरी उफूg3थ1 िध  यानी दास  सुपु/g2आआ /g304 व . म हावी र दास , उमेर- ६५, पत ा-  ग ा म + पो/g304 ट - बेर मा,  भ ाया - \nत म ु ि र  य ा,  था न ा- झंझारपुर (आर.एस.  ि श  ि व  र), ि ज  ल ा-  मधु बनी िप न - ८४ ७ ४ १ ०  ( ि ब  ह ा र ) \nूg2ं7ी महेूg2णण ूg4शथ पोूg319ार ,  उ म ेर-  ६५,  प त ा - गाम+ पो/g304 ट - चनौर ा ग ंज,  भ ाया - तमुिर  या, िज ला - मधुबन ी  ( ि ब  ह ा र )  \nनङेरा/ िड गरी-  \nूg2ं7ी राम ूg2थ2साद राम सुपुूg2ंं ूg3श4 व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता-  गाम+ पो/g304 ट - बेरम ा , भा य ा-  त म ुि र य ा, थ ान ा - \nझंझा रप ुर (आर.एस. िश  ि व  र),  ि ज  ल ा - मधुबनी िप न - ८४७ ४ १ ०  (िब ह ा र)   \n  \nिवदेहक िकछु िवशेषूg3थ4क :- \n१) हाइकू िवशेषूg3थ4क १२ म अंक, १५ जून २००८  \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषूg3थ4क २१ म अंक,  १ नवूg294बर २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषूg3थ4क ६७ म अंक, १ अूg27शटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहूg2ण4य िवशेषूg3थ4क ७० म अंक, १५ नवूg294बर २०१०   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषूg3थ4क ७२ म अंक १५ िदसूg294बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषूg3थ4क ७७म अंक ०१ माचूg3थ1 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषूg3थ4क िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अगूg3श4त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिूg27शत गजल िवशेषूg3थ4क १२६ म अंक, १५ माचूg3थ1 २०१३  \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीूg2ं2ा िवशेषूg3थ4क १४२ म, अंक १५ नवूg294बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीकूg3थ4त िमूg2ं7 मधुप िवशेषूg3थ4क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवूg2णणद ठाकुर िवशेषूg3थ4क १८९ म अंक १ नवूg294बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चूg2णणूg4शथ ठाकुर अिनल िवशेषूg3थ4क १९१ म अंक १ िदसूg294बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह सूg294मान िवशेषा क- २००म अ क १५ अूg2थ2ैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४) मैिथली सी.डी./ अूg29णबम  गीत संगीत िवशेषूg3थ4क - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVi d eha_01_01_20 1 7  \n \nलेखकसं आमंिूg2ंंत  रचनापर आम ंिूg2ंंत  आलोचकक िटूg29शपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पूg3थ4च टा किवता आ ओइपर मधुकाूg2णणत झाक िटूg29शपणी \nVID EHA 209th  i s su e िवद ेहक द ू सए न ौ म  अंक  \nVi d eha_01_09_20 1 6  \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \nिवदेह ई-पिूg2ंंकाक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक सवूg3थ1ूg2ं7ेूg417  रचनाक एकटा स मानाूg2णणतर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/gॅ24 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/gॅ24  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/gॅ84य उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work.-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतूg3श1य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगजे/g2धध/g406 ठाकुर  \ng g ajendr a @vid e ha. c o m  \n \nऐ रचनापर अपन मंतूg3श1य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n२ .  ग/g324   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \n२.१.१.राजदेव म/g28ॅ ड ल- दूटा बीहैन कथा२.रबी/g288 /g406 नारायण िम/g257 - २ टा िनब/g288ध  आएकटा या/g255ा वृ/g254ा/g288त  \n२.२.न/g288 द  िवलास राय- दूटा लघु कथा \n२.३.जगदीश /g262साद म/g28ॅ ड ल- तीन गोट लघु कथा \n२.४./g262णव  झा- सदाचार क तावीज (मैिथिल लघु नािटका) \n  \n१.राजदेव मूg2ण3 ड ल- दूटा बीहैन कथा२.रबीूg2णण ूg4शथ नारायण िमूg2ं7 - २ टा िनबूg2णणध  आएकटा याूg2ंंा वृूg2ं4ाूg2णणत    \n  \n१ \nराजदेव मूg2ण3 ड ल- दूटा बीहैन कथा  \n  \nिभतिरया चोट  \nचाहक दोकान लग िकछु लोक ठाढ़ छल आ िकछु बैसल छल। ग/g290 पक  छर/g312ा छुिट रहल छेलइ। \nिवषय  छेल ै - आइ - काि/g29ध ह क लोक सभटा काज /g304 वाथ/g3ण1क कारण करै छइ।  \nमुदा हम ऐ बातपर अड़ल छेलॱ जे िकछु काज लोक ओहनो करैत अि छ जइमे कोनो /g304 वाथ/g361 नइ रहै \nछइ। जइ काजक/g243 ‘उपकार’  कह ल  जा इ छइ। \nए म . एल.ए. क चुनाउ होइबला छेलइ। चुनाउक समैमे तँ पुिलसक/g243 जेना प/g363िख लगले रहै छइ।  \nतखैने ओ इठाम एकट ा प ु ि ल िसय ा  गाड़ी /g26आकल। /g26आकल निह बि/g29ध क  र ोकए  प ड़ ल ै।  का रण  छ ेल ै ,  एकटा  \nसा इ ि कल सड़क ेपर ठ ाढ़ छेलै  आ सा इ िकलब ला केतौ च ि ल  गेल छल ।  \nएकटा  ि सपाह ी ग ाड़ ी सँ  उ तैरते  बाज ल - \n“केकर  सा इ ि कल िछयौ र ौ ?  साहैबक गाड़ी /g26आकल छइ। हटेब/g3ण0 ज/g29ध दी  आ ि क देखब ी ही । ”  \nमुद ा  ि कय ो  स ा इिक ल हटेब ाक  लेल न िह आएल। ि स पाही पूरा तमसा गेल छल। ओकर रौ/g406 /g26आप देख \nहम जेना भीतरसँ डेरा गेल रहॱ। हम तेजीसँ गेलॱ आ साइिकल क/g243 हटबए लगलॱ। कमजोर रहने कनी \nअि/g304 थरसँ हटबै छेलॱ। डरेबर बार/g294 बार हॉन/g361 बजा रहल छेलइ। िसपाही ड/g2ध3 टा सँ ह म रा  प ज र ामे ग ॲ जी  मारैत  \nबाजल- \n“तोहर ख ितयान ी र ोड  ि छयौ ।  टेर म ा रैत क े ना  चलैए!  देखै नइ छै जे साहैबक/g243 लेट होइ छइ ! ”   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \nहड़बड़ ा इ त  आगू बढ़लॱ िक र ो ड क क ा त मे स ाइ िकल नेन े ख ि स पड़ लॱ।  \nचाहक दोकानपर लोक िठिठया कऽ हँिस देलक। पुिलिसया गाड़ी  हॉन/g361 दैत चिल गेल।  \nएक गोरे ि ट टक ा री म ा र ै त  ब ाजल- \n“की य ौ  उ प का र ीजी,  की  भेल ?”  \nड/g2ध3 टा सँ  तँ  कम े च ो ट लगल छ ल म ुदा  ‘की  यौ उपका र ी जी ’  सु ि न त े ि भ तिरया च ोट  ज ेन ा  कुहर ा  देल क । \nलो क ि द स  त क लॱ तँ लगल जेन ा  नँगटे ठ ा ढ़  छी। लाजे म ुड़ ी ग ॲ त न े िवद ा  भ ऽ गे लॱ । \n  \nछोटकू दोस  \nकृ/g303 णा/g303 ठी क मेला लगल छल । दू - तीनटा संगीक संगे मेलाक गेट िदस ठाढ़ छेलॱ। कृ/g303 ण -सुद ा म ा क \nिम/g2आआतापर चरचा  भ ऽ  र ह ल  छ ल।  \nएकटा  स ंग ी  ब ाजल- \n“ देिखयो जे कृ/g303 ण आ सुदामाक दो/g304 ती। एगो राजा आ दोसर रंक। दुनूक दो/g304 ती  एक टा ऐि त ह ा ि स क \nउदाहरण बनल अिछ ऐ जुगमे एहेन दो/g304 ती  संभव भ ऽ सकै छइ। ” \nदोसर संग ी ब ा जल - \n“न ि ह  य ौ,  दो/g304 ती  ब र बै रम े ह ो इ  छ ै,  त बे  ि न माहलो  ज ा इ  छै ,  निह त ँ ओ टु ि ट जाइए । ” \nहमरा  बाजए पड़ल - \n“ केना निह भऽ सकै छइ। हमर बाबूजी आ जगाधर बाबू दुनूमे केन ा दो/g304 ती  छइ। जग ा ध र  ब ा ब ूक \nपिरवारमे त ीन - तीनटा इ/g2धध जी िन य र  छैन आ  ह म र ब ा ब ू िब लकु ल  गरीब ,  तैयो ह मरा बाबू सँ  ह ु नक परे म देिखयौ। ”  \nतखैने बगलमे एकटा कार /g26आकल।  \nगजाध र  ब ाबूक स ंग े एकट ा  ऑिफस र  कारसँ  उ त रल। हम गजाधर बाबूक/g243 देखते पएर छुिब /g262णाम \nकेि ल ऐन । गजा ध र  बाबू  बजला- \n“की र ौ बा ब ू ठ ी क छौ न े ? ”  \nकहलय ै न- \n“जी ठीके छिथन। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \nगजाध र  ब ाबू स ँग े आग ू ब ढ़ैत ऑिफस र  पुछलकैन-  \n“के छी  ई ब ालक ?  सं/g304 का री ब ुझाइत अि छ . . !”  \nमुँह  घॲ कचबै त ग ज ा धर ब ा बू बजला- \n“धुर ,  छ ोड़ू ने । एकटा छोट कू द ो सक  ब ेटा छी ।”  \nगप  करैत दु नू ग ो रे आग ू ब िढ़ गेला।  \nगपक/g243 झ/g363पैले हम िकछु बाजए चाहलॱ िक िब/g2ण4 चेम े एकट ा संगी चद - द े क िह द ेलक -  \n“चुप र ह ू यौ छो टकू द ोसक  ब ेट ा । ” \nहमर बोलती ब/g3ध2 भऽ गेल छल। ◌ \n  \n२ \n  \nरबीूg2णण ूg4शथ नारायण िमूg2ं7 - २ टा िनबूg2णणध  आएकटा याूg2ंंा वृूg2ं4ाूg2णणत  \n  \n/g3ध9ोध   \nमन ुख भावुक /g262ाणी होइत अिछ। दैिहक आव/g302 यकताक पूित/g361क संगिह संग ओकर मनोवै/g2आ3ािनक \nआव/g302 यकताक पूित/g361 सेहो आव/g302 यक अिछ। जखन िकयो केकरो दैिहक वा मानिसक क/g303 ट  द ैत  अ ि छ  तँ  ओकर ा  \nमोनमे /g3ध9ोधक /g262ादुभ/g36आव होइत छइ। अतएव /g3ध9ोधक हेतु आव/g302 यक िथक जे िकयो केकरो क/g303 ट  प ह ुँच ब ैक \nसंगिह ईहो आव/g302 यक जे क/g303 ट पहुँचेिनहारक पता होइक। अ/g2आ3ात बेकती /g32आारा उ/g2ध4 प/g3ध2 क/g303 ट िकंवा /g304 व यं \nअपनेसँ भेल क/g303 टपर /g3ध9ोध निह होइत अिछ। उदाहरण /g304 व/g26आप अगर दाढ़ी बनबए - का ल ग ाल क चमरी किट \nजा ए ,  खून बिह जाए व ा  हाथक लो ढ़ ा ध ोख ा स ँ प ैरपर  खि स पड़ ए  आ पैरक आ ँगुर  थ कु च ा जाए तँ /g3ध9ोध निह \nहोएत अिपतु प/g2आ6ाताप होएत जे एना बेस/g294 हार दाढ़ी निह काटक छल वा लोढ़ाक/g243 स/g294 हा ि र  कऽ रखबाक च ा ह ी  \nछल। िकंतु जँ िकयो आन हमरा पाथरसँ मारए िकंवा मारबाक उप/g3ध9मो करए तँ तामस धड़ दय भय जाएत।  \n/g3ध9ोधक भोजन िथक िववेक। िववेके रहलासँ मनुख जानवरसँ फराक अ ि छ । म नुख स ो िच  स कै त \nअिछ । न ी क - बेजाए केर िवचार कए सकैत अिछ। िक/g2धध तु ई सभ काज िववेकसँ उ/g2ध4 प/g3ध2 होइत अिछ। मुदा \nजािह मनुखक िववेक न/g303 ट  भऽ जाइत  छ ै  ओ  बहुत रास  अन ुि च त  कथ ा  ब जैत  अ ि छ  ए वम्  कम/g361 आ अकम/g361क \nबीच भेदभाव िबसैर जाइत अिछ। /g3ध9ोध अिबते नीक -सँ -नीक ल ो ककक ि व वेक  म ि र जा इ त  छइ। आकृित  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \nिबगै ड़ जाइ छै एवम्   र/g2ण0तचाप बिढ़ जाइ छइ। /g3ध9ोधावेगमे मनुख गड़बड़ काज कऽ लैत अिछ। अथ/g361-अनथ/g361क \nभेद िबसैर जाइत अिछ आ तँए सोभािवक /g26आप/g243 िवनास िदस अ/g391सर भऽ जाइत अिछ।  \n/g3ध9ोधक /g262वल वेगमे मनुख ईहो निह सोिच पबैत अिछ जे ओकरा जे क/g303 ट  प ह ु ँच ौ लक ते कर ा  एह ेन  \nअिभ/g262ाय रहइ वा निह। ऐ/g262कारक सभसँ नीक दृ/g303 टा/g2धध त चाण/g2ण0 यक ओइ  आचरण म े भ े टैत  अ ि छ  जखन  िक ओ  \nकुश गिड़ जेबाक कारण/g243 सभ कुशक/g243 उखािर ओकरा जिरमे धोर देबए लगला।  \nकेतेक ब ेर एहेन  होइत अ िछ पाथ रसँ च ो ट  लगल ा स ँ लो क पाथरेपर  च ोट करए ल ग ैत  अ ि छ । एह ेन \n/g3ध9ोधक/g243 जड़/g3ध9ोध कहल  जाइ अिछ। कारण /g3ध9ोधीक/g243 एतबो अ/g2धध दाज निह रहै छै जे ओगलत /g304 था नप र ग ल त \n/g26आप/g243 /g3ध9ोध कऽ रहल अिछ।  \n/g3ध9ोधक ज/g2धध म क/g303 ट सँ ह ोइत  अ िछ।  स ो भ ािवक अ ि छ जे  जेकर ाम े  सहन श ी ल त ा  जे त ेक बेसी हेतै त े कर ा  \n/g3ध9ोध तेतेक कम हेतइ। वत/g361मान समयमे बढ़ैत मह/g2ध4 वाक/g364/g2आ2ा एवम्  वै/g2आ3ािनक िवकासक कारण/g243 पार/g304 प िरक \nटकरावक संभावना सेहो बिढ़ गेल अिछ। जखन ए/g312े व/g304 तुक हेतु कएक गोटे /g262य/g2ण9शील हेता तँ संघष/g361 \nअिनवाय/g361 भऽ जाइ छइ तथा असफल रहिनहार बेकतीक/g243 /g3ध9ोध होएब सोभािवक।  \n/g3ध9ोधमे लोकक आ/g2ध4 मसंयम समा/g290 त भऽ जाइ छइ। ऐ अव/g304 थामे लोक बहुत रास अ/g2धध ट -स/g2धध ट ब ा िज  जा इ त \nअिछ। पिरणाम/g304 व/g26आप पुरान - सँ -पुरान स/g294 ब/g2धध ध ओ िम/g2आआता न/g303 ट भऽ जाइ छइ। तँए उिचत जे तामसमे गु/g294 म  भऽ \nजाइ। जँ िकयो तमसाएल अिछ तँ ओ अ/g2धध ट -स/g2धध ट  बा ि ज  सकैत  अ िछ ,  जे सुिन हमहूँ उ/g2आ4ेिजत भऽ सकैत \nछी । प ि र णामत:  माि र -प ी ट वा  एह न े को न ो  अ शु भ क ाज भ ऽ सकैत  अ ि छ । त ँए उिचत जे जेतए उ/g2आ4ेजना होइक \nतैठामसँ ससैर जाइ जइसँ अनग/g361ल कथा ओ काज देख हमरो उ/g2आ4ेजना निह भऽ जाए।  \n/g3ध9ोधक सीिमत ओ संयत /g262योग लाभकारी भऽ सकैत अिछ। मािन िलअ जे िकयो गोटे अह/g363क टका \nरखने अिछ आ लाख /g262यासक अछैतो ओ टका आपस निह कए रहल अिछ तखन  /g3ध9ोधक /g262योग केलासँ भऽ \nसकैत अिछ ओ बेकती टका आपस कए िदए। पर/g2धध तु एहेन लाभकारी  /g3ध9ोधकरबामे आ/g2ध4 मसंयमक /g262योजन होइत \nअिछ कारण /g3ध9ोध करैत -करैत जँ सीमा/g29ध लंघ न  भऽ ग े ल ,  बहुत रास तामस भऽ गेल तँ पिरणाम अिन/g303 ट कारी  \nभऽ सकैत अ ि छ। टक ा  त ँ बुि ड़ य े जाए त  स ंग े ऊप रसँ मा ि र यो ल ािग  सकै त  अ िछ। \n/g3ध9ोधक  /g262योग /g262ितकारक हेतु सेहो होइत अिछ। जँ /g399ेनसँ या/g2आआा करैत िकयो ध/g312ा मािर दैत अिछ \nिकंवा /g399ेनसँ धिकया कए िन/g2ण4 च/g363  खसा  द ै त  अ ि छ  त ँ  ओ क रा प र  किस कऽ त ा म स  भ ऽ  ज ा इ त  अ ि छ । \nपिरणाम/g304 व/g26आप हमहुँ ओकरा कोनो -ने-कोनो द/g2ध3 ड देबए चाहैत िछऐ। य/g324िप ऐ बातक कोनो संभावना निह र ह ैत  \nछै जे ओइ आदमीसँ दुबारा किहयो भ/g243ट होएत वा निह।  \n/g3ध9ोधक /g262योगयदा -कदा आ/g2ध4 म/g304 वाथ/g361 सेहो होइत अिछ। कारण जँ िकयो बेकती अह/g363क/g243 कोनो /g262कारक \n/g2आ2ित पहुँचा दैत अिछ तँ अह/g363क सोभािवक इ/g2ण4 छा रहैत अिछ जे दुबारा फेर एहने /g2आ2ित निह हो। तँए ओइ \nबेकतीपर /g3ध9ोधक /g262योग  कए घटनाक पुनरावृि/g2आ4क/g243 रोकबाक /g262यास कएल जाइत अिछ। ऐ /g262कारसँ कएल गेल \n/g3ध9ोधमे आ/g2ध4 म र/g2आ2ाक भाव बेसी होइत अिछ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \n/g3ध9ोधक िशकार नीक - सँ-नीक लोक भऽ जाइत अिछ। कोनो आव/g302यक निह जे अह/g363 कोनो गलती  \nकेनिह होइ आ तही कारण/g243 अह/g363क/g243 कोपभाजन होमए पड़ल हो। असल बात तँ ई िथक  जे /g3ध9ोिधत मनुखक \nदृि/g303 टमे जँ अह/g363 कोनो /g262कारसँ /g2आ2ित पहुँचेबाक चे/g303 टा कएल अिछ तँ ओ /g3ध9ोिधत भऽ जाएत। एहेन पिरि/g304 थ ि त म े  \n/g3ध9ोधसँ बँचबाक एक मा/g2आआ साधन सहनशीलता िथक।  \n/g3ध9ोध दुखक चेतन कारणक सा/g2आ2ा/g2ध4 कार वा पिर/g2आ3ानमे होइत अिछ। अतएव जेतए काय/g361 कारणक \nस/g294 ब/g2धध ध म े /g2आआुिट होएतैक ओतए /g3ध9ोधमे धोखा भऽ सकैत अिछ। दोसर बात जे /g3ध9ोध केिनहार लोक जेमहरसँ \n/g3ध9ोध अबै छै ते/g294 हरे देखैत अिछ। अपना िदस निह देखैत अिछ। /g3ध9ोधक ई /g262वल इ/g2ण4 छा  हो इ  छ ै  जे जे \nबेकती ओकरा क/g303 ट  द े ल क अ ि छ  ओ कर न ा श ह ो इक मुद ा ओ कखन ो  ई न ि ह  स ोि च  स कैत  अ ि छ  जे ओ  ज े  \nकऽ रहल अिछ  से अन ुि चत छै,  ि कंव ा त ेकर की  पि र णाम ह ेत इ । \nकखनो - कखनो लोक /g3ध9ोधमे अपने माथ पटकए लगैत अिछ। तेकर कारण जे हु नकर ऐ काजसँ हुनक \nिनकट स/g294 ब/g2धध धी , िजनकासँ ओ /g3ध9ु/g320 रहै छैथ , हुनका क/g303 ट होइ छैन। तँए हेतु /g3ध9ोधमे जँ िकयो अपन माथ \nपटकए िकंवा /g304 वयंक/g243 कहुना क/g303 ट िदअए तँ बुझी जे ओ कोनो अपने बेकतीपर कु/g320 अिछ।  \nकोनो बातसँ खॱझाएब /g3ध9ोधक एकटा /g26आप िछऐ। एहेन बेकती मानिसक /g26आपसँ रोग/g391/g304 त  ह ो इ  छ ैथ ।  ओ  \nसामा/g2धध य त: छोट-मोट  गड़ब ड़ी भ ेल ासँ खॱझा ज ाइ छैथ। केतेको  ब ुढ- बुढानुसक/g243 अह/g363 कोनो ग/g290 प  कि ह य ौ,  सु िनत े \nदेरी ओ ठ/g3ण0गा लऽ कऽ  द ौग जा एत। .. /g3ध9ोधक ई /g26आप सामा/g2धध य त : वृ/g320 वा रोगीमे देखना जाइत अिछ।  \nचाहे जे हो एतबा तँ िनिव/g361वादे जे /g3ध9ोधक पिरणाम िबरले नीक होइत अिछ। सामा/g2धध य त : /g3ध9ोधमे \nसम/g304 या क समाध ा न  हेब ा क बज ा य  न व - नव सम/g304 याक /g262ादुभ/g36आव भऽ जाइत अिछ। /g3ध9ोधक आवेगमे कएल गेल \nगलती के त ेक ो -बेर म रण - पय/g361/g2धध त प/g302 चा त ा पक का र ण  भ ऽ जा इत  अिछ ।  \nअतएव /g3ध9ोध सबहक लेल घातक होइत अिछ। ऐसँ अ/g2धण याि/g2ध4 मक /g262गितमे /g301 य व ध ा न  तँ ह ो इत े अ िछ स ंगे \nस/g364सािरक िवकास सेहो अव/g26आ/g320 भऽ जाइत अिछ। अ/g304 तु /g3ध9ोध अव/g302 य /g2ध4 या/g2ण6 य  ि थ क।  \nलेखक- \nरबी/g2धध /g406 नारायण िम/g2आण  \n७५ ८ ,  से/g2ण0 ट र ८ \nपु /g303 प  िव ह ार  \nनई िद/g29ध ली -  १ १ ० ० ० १ ७ \nिदन/g364क - २४.०१ .१ ९ ८ ८   \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \n२ \n  \n  \nयूरोप या/g2आआा    \nभारत सरकारक /g262िश/g2आ2ण काय/g361/g3ध9मक अनुसार ३ ५ गोटेक/g243 एक -संग युरोपक प/g363च देश घुमबाक काय/g361/g3ध9 म \nछल। सभ गोटे सरकारक /g262थम /g2आणेणीक अिधकारी छला। सभ नेतृ/g2ध4 व  ए कट ा  म ि ह ल ा  अि ध का रीक हा थमे  \nछल । स भमे बेक त ी म े िवद ेश  द ेखबाक - घुमबाक आ रहबाक अवसरसँ मनमे अ/g322ुत /g262स/g3ध2ता छल। रहबो िकए ने \nकरत य ुरो प क देश छी  िकन े ।  \nसभ  ि कय ो  अपन- अपन  कागज- प/g2आ4र सिरयाबैमे ललगॱ। पासपोट/g361 सरकारी बनल। वीजा काय/g36आलयक \nत र फस ँ ब िन ग ेल ।  टीकट  सरक ा र  देलक,  तखन करके  की र हइ। ब स  कपड़ ा- ल/g2आ4ा सिरयाउ , िकछ ु पाइ ब ेसी \nकऽ रि ख सक ी  तँ र ािख िल अ  आ ि वद ा  हो उ। ओ न ा,  िकछु यूरोडालर सरकारक तरफसँ जेब खच/g361क हेतु सेहो \nदेल गेल । \n/g260/g364सक राजधानी  ‘पेिरस’  लौटबाकाल र/g304 तामे छल। सभक/g243 इ/g2ण4 छा  भ े ल ै जे किनक ो-म ि न को  ओकर ो देख  \nसकी तँ देख ली। से /g262यासक बाद स/g294 भ व  भ ेल इ । \nलौटैकालक काय/g361/g3ध9ममे िदन भिर पेिरस /g410मण शािमल कएल गेल। प/g3ण3तीस आदमीक हुजुम ए/g312ेठामसँ \nिवदेश िवदा छल। एकर आन/g2धध द  सो च ल  जा ए सकै त  अ िछ ।  \nयूरोप /g410मणक उपरो/g2ण0त काय/g361/g3ध9म असलमे /g262िश/g2आ2णक अंग छल। अग/g304 त  २००९ मे दू स/g290 ता ह क  हे त ु \nकेतेको िदनसँ तैयारी चिल रहल छल। िवदेश या/g2आआाक दौरान की करक निह अिछ , आ की करक अ ि छ \nतेकर सिव/g304 तार चच/g36आ भेल। कोनो एहेन काज निह करबाक छेलै जइसँ देशक गिरमापर ब/g326ा लगइ।  \nआठ बजैत - बजैत सभ िकयो इि/g2धध दरा ग/g363धी अ/g2धध तर/g36आ/g303 /g399ीय हवाइ अ/g3ध6डापर पहुँच गेल रही। सबहक जेबीमे \nअपन-अप न ट ीकट,  पासपोट/g361 आिद ज/g26आरी कागजात छल। राितक २  ब जे करीब हव ाइ जहाजक उ ड़ा न  छ ल।  \nिकछु गोटेक/g243 मु/g294 बइसँ आगूक जहाज लेबाक रहैन तँए ओ सभ अलग पिहनिह मु/g294 ब इ च ल  गेल रह ै थ ।  \nहम िद/g29ध लीसँ सीधा /g260ैकफट/g361 जाइबला हवाइ जहाजमे जाइबला समूहक संगे रही। िद/g29ध ली हवाइ अ/g3ध6डापर एक -\nएक- के सभ सहया/g2आआी सभ जमा भऽ गेलॱ। सुर/g2आ2ा ज/g363चक बाद हम सभ अ/g2धध दर इमी/g391ेशन काउ/g2धध टरपर ठ/g290 पा  \nलगेलॱ। सभक/g243 संगमे कोनो /g262ितबि/g2धध ध त  सामान न ि ह  ल ऽ  ज े ब ा क ि ह द ा य त  प िह न ि ह  द ऽ  द ेल  ग ेल  र हइ । त ँए  \nकोन ो परेशान ी न ि ह भ े ल। िकछु कालमे बोड/g36धग शु/g26आ भऽ गेल आ हम सभ एक - एक-के बेरा -बेरी सभ  ि कय ो  \nहव ा इ जहाज म े बै स  गेलॱ ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \nहमरा लोकिनक /g262िश/g2आ2ण /g304 लोवेिनय/g363 लुिबयाना ि/g304 थ त  आइ.सी .पी.ई. (Interational centre for public \nEnterprises)  छल। एकर /g304 था प ना २ ४ अ/g262ैल १९७४  ई. मे त/g2ध4 कालीन यूगो/g304 ला व ी या सरकार /g32आारा भेल।  \nभा रत ,  न ेपा ल ,  /g2आणीलंका सिहत पनरहटा आर देश सभ एकर सद/g304 य छैथ। ऐ सं/g304 थाक िवकास या/g2आआामे \nभारतक ग/g294 भीर योगदान अिछ। वत/g361मानमे आइ .स ी.पी. ई .  दुिनय/g363 भिरक लोक हेतु िविभ/g3ध2 /g262कारक िवषय , खास \nकऽ आिथ/g361क िवषयपर चच/g36आक सघन मा/g2धण यम अिछ। ऐ सं/g304 था क /g304 थापनामे संयु/g2ण0 त रा/g303 /g399  संघ क न ा ओ ं  (Non \nAligned Movement) क बहुत योगदान अिछ। भारतक /g2आणी सी सुव/g362म/g2धध य म  एव म ्  /g2आणी जी पाथ/g361 सारथी बहुत \nिदन धिर एकर नायक माग/g361 दश/g361क रहला। यूगो/g304 ला ि व या क ि व भ ा ज न क बाद १९९ २  ई . मे ऐ सं/g304 था क देख - रेख \n/g304 लोवेिनय/g363 सरकारक अधीन आिब  ग ेल । \nऐ सं/g304 थाक /g262शासकीय /g262मुख डायरे/g2ण0 टर जेनरल होइत छैथ जे सं/g304 थाक एसे/g294 बलीक /g32आारा चािर वष/g361क \nहेतु चुनल जाइ छैथ। सं/g294 /g262 ित ड ॉ . आन/g2धध द एन अ/g304 था न ा ६  अ/g262ैल २० १ ५  सँ चािर सालक हेतु ऐ सं/g304 था क  \nडायरे/g2ण0 ट र ज े न र लक पद पर छ ैथ । \nिद/g29ध ली सँ  हव ा इ जहाज  खुजल तँ  स ो झे जम/g361नीक /g260ैकफट/g361 हवाइ अ/g3ध6डापर उतरल। सूय/g3ण6दय भऽ गेल \nछल। मु/g294 बइसँ अबैबला हमर संगी सभ सेहो ओतिह आिब कऽ हमर ा लोकिनक /g262ती/g2आ2ा करैत छला। ओइमे \nएक गोटेक सामानमे दा/g26आक बोतल रहैन जे ओ मु/g294 बइ हवाइ अ/g3ध6डापर कीनने रहैथ। /g260ैकफट/g361मे ओ पकड़ल \nगेला आ हु न का  ब हुत परेशान ी भेल ै न । हुन का  कहल ग े ल जे या  तँ प ी ब  ि ल अ ,  या क ेकर ो दऽ  िदयौ च ाहे  फेक \nिदयौ । संगे आगू न िह ल ऽ जा  स कै  छी। प ता न िह,  ओ तेकर क ी सम ा ध ा न  के ल ैन ।  \n/g260ैकफट/g361 दुिनय/g363क पिहल हवाइ अ/g3ध6डा िथक। १६ नव/g294 व र १९ ०९  ई. मे भेल। जम/g361नीक ई वय/g304तम \nहवाइ अ/g3ध6डा अिछ। सन्   २ ० ० ९  मे प/g363च कड़ो र  ९ ल ाख ३ २ हजार ८ ४०  या/g2आआी ऐठामसँ गुजरल। \n/g260ैकफट/g361क टम/g36धनल १A  पर हमरा लोकिन /g304 लोवेिनय/g363क  (Lajubljana) हेत ु छो ट  स न  हवाइ जह ा ज  प कड़ लॱ ।  \nघ/g2धध टा भिरमे ई या/g2आआा संप/g3ध2 भेल। र/g304 ता म े सभ  त र हक जलखै स े ह ो  द ेल ग ेल ।  \nया/g2आआासँ पूव/g361 हमरा सबहक एकटा संगी माग/g361दश/g361न करैत िन/g309िलिखत पहलुपर िधयान रखबाक परामश/g361 \nदेलैन ।  (ओ के तेक ो  बेर ि व दे श गेल रहैथ आ ि व देशमे २ स ा ल क ाज ो क ेन े रह ैथ) \n१.       है/g2ध3 ड  व ैगेजम े एक स े ट क प ड़ ा राखी  त ा ि क  जँ च ेक इ न  व ैगेज  द ेर ी सँ प ह ुँच ल  तँ  काज  औ त। \n२.      च ेकइ न व ैगपर अपन न ाओं ,  ग/g2धध त/g301 य /g304 था न क प ता स ि ह त  फो न  न म ् बर ि लख ल जा ए। ओइ बै गमे \nअपन िभिजिटंग काड/g361 राखल जाए।  \n३.       पासपोट/g361, हवाइ ज ह ा जक ि टक ,  िवदेशी मु/g406ा अपना संगे सुरि/g2आ2त /g304 था नप र रा ख ल  जाए।  \n४.      उपरो/g2ण0त ज/g26आरी कागजातक तीन फोटो /g262ित वैगमे अलग -अलग /g304 था नपर  रा ख ल जा ए। \n५.      िन/g2ध4 य/g262ित /g262योगक ज/g26आरी दबाइ अपना  स ंगे रा खू ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \n६.      होट ल आ िदम े  अ पन  स ा म ा न पर ि धय ान रा खू ,  त ा िक ओ च ो ि र ने भ ऽ जा ए ।  \n७.      िवदेशमे हमेशा दू वा अिधकक समहूमे रहू तािक ज/g26आरी भेलापर मदैत भऽ सकए।  \n८.       िवद े श म े कीन ल ग ेल  सा म ा नक रस ीद संगे रा ख ू ,  एमी/g391ेसन काउ/g2धध ट र प र  ते कर  काज प िड़  सकै त  \nअि छ ।  \n९.       अप ना  संगे छाता ,  ह/g29ध का ऊनी /g304 वेटर,  आ कोट रा खू।  \nउपरो/g2ण0त /g262िश/g2आ2ण ९ अग/g304 त सँ २३  अग/g304 त  २० ० ९ क दौरान स/g294 प/g3ध2 हेबाक रहइ। काय/g361/g3ध9म /g262ार/g294भसँ \nपूव/g361िह हमरा लोकिनक/g243 सं/g304 थापनक डायरे/g2ण0 टर जेनरलक तरफसँ इमेल भेटल जइमे सं/g304 थानक बारेमे /g262ारि/g294 भ क  \nजानकारीक अलाबा /g262िश/g2आ2ण काय/g361/g3ध9मक छल। दैिनक काय/g361/g3ध9म छल। तिहक अनुसार माने काय/g361/g3ध9म दौरान \nकोनो काजक हेतु /g2आणी अि/g2आधन /g2आणे/g303 ठ  ए वम्  /g2आणी उरोज जेबरसँ स/g294 पक/g361 करबाक छल।  \n९ अग/g304त २००९ क लुिवयाना हवाइ अ/g3ध6डापर हमरा लोकिनक /g304 वागत हेतु/g2आणी /g2आणे/g303 ठ जी (जे न ेपाल ी \nमूलक छ ला एवम ्   /g304 लोिविनय/g363मे बिस गेल रहैथ ) आएल रह ैथ । दूटा नमग र -नमग र ब स मे चिढ़ ह म रा लो कि न  \nसं/g304 थानक हेतु िवदा भेलॱ। आधा घ/g2धध टामे हम सभ सं/g304 थान पहुँचलॱ जेतए हमरा लोकिनक /g304 वा ग त  ड ॉ . \n/g304 टेफन  वो गडन स लेज ,  डायरे/g2ण0 टर जेनरल केलाह। सभ गोटेक/g243 हो/g304 टल /g26आमक कुंजी देल गेल। /g262/g2ध4 येक \nकोठरीमे दू गोटाक जगह छेलइ। मा/g2आआ ए/g312ेटा /g26आप छेलै जइमे एसगरे हमर एकटा संगी रहला।  \nकाय/g361/g3ध9मक सम/g2धध व यक (मिहला अ ि ध क ारी ) क/g243 सेहो फराक कोठरी देल गेलैन। तेकर पछाइत हमरा \nलोकिनक/g243 चाइनीज रे/g304 टोरे/g2धध ट - स/g364ग हाइ , लु िवय ा नामे ि द न क भ ोजन करौ ल ग ेल।  \nछा/g2आआावास साफ -सुथ रा छल ।  कोठ री  सभमे ए . स ी.  निह रहै कारण ओइठाम ओतेक गम/g36ध निह पड़ैत \nअिछ। सभ ज/g26आरी समान ओइ कोठरीमे सुरभ छल।  \nसं/g304थानक भूतलपर रवी/g2धध /g406नाथ टैगोर हॉलमे िन/g2ध4य साढ़े सातसँ आठ बजेक बीचमे जलखै देल जाइत \nछल । जे तेत ेक ज ूश प ी ब ए चा ह ैथ  स े भेटैन ।  भ ारतीय  श ा का ह ारी  भ ोजन एकटा गुजराती ठेकेदार /g32आारा देल \nजाइत छल। लगैत छल जेना अपने देशमे खा रहल छी। ओही हॉलम े रोजाना राि/g2आआ भोजनक बेव/g304 था  सेह ो  \nरहैत छल। एव म्   िदन ुक ा  भ ो जना आन -आ न ठा म । \nसं/g304 थानक /g2आआुवार हॉलमे /g262िश/g2आ2ण भाषण होइत छल। समयसँ सभ /g262िश/g2आ2णाथ/g36ध एवम्  /g301 या/g2ण1 या त ा  लोकि न  \nउपस्  ि थत  भ ऽ  जा इ त  छल ा । च ाह एवम ्   कौफीक ह े त ु दू ब ेर अ व काश ह ो इत छल । च ा ह/कौफ ी क अ लावा भि र \nपोख तरह- तरह केर िब/g304 कुटक बेव/g304 था  सेह ो छ ल।  \n१०  अग/g304 त  २०१६ क सं/g304 था न क डी .जी . /g32आारा /g304 वागत भाषणक बाद /g304 फोवेिनय/g363मे भारतीय राजदूत डॉ . \nभी .एस. शंषि/g406 /g32आारा भारत /g304लोवेिनय/g363 स/g294 ब/g2धध धपर संि/g2आ2/g290 त चच/g36आ कएल गेल। त/g319ुपरा/g2धध त /g304 लोवेिनय/g363क िवदेश \nमं/g2आआालयमे डी .ज ी. /g2आणीए/g2धध /g401ेज वे/g2धध डेज /g32आारा /g304 लोवेिनय/g363 एवम्  अथ/g361 संकट िवषयपर भाषण भेल। भोजनोपरा/g2धध त /g262ो .  \nजोज ि/g391कर /g32आारा  Innova tive Cron Border i-Resion Development  िवषय प र भ ाषण भेल ।    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \nराितमे /g304 वा ग त  एवम्   राि/g2आआ भोजनक काय/g361/g3ध9मक बाद सभ गोटे िव/g2आणाम केलॱ। भोरे उिठ हम सभ \nआसपासक जगहमे टहलए िनकललॱ। अकास /g304 व/g2ण4 छ छल। वायुम/g2ध3 डलमे केतॱ /g262दूषण निह। अकासक तारा \nसभ चकमक देखल जा सकैत छल। हवामे जे ताजगी छल ओकर अनुभव श/g292 द स ँ  न ि ह  कए ल  जा स कैत  \nअिछ। मुदा ओ/g2आ4ौ पाक/g361मे एकटा िभखमंगा सन बेकतीक/g243 पुरान -धुर ा न  ओढ़ ना ओढ़ ने स ूतल द े ख िलऐ। कहब ी  छ ै  \nजे ग ेल ॱ न ेपा ल ,  कपार ग ेल  संगे..!  \n/g304 लोवेिनय/g363 बहुत छोट सन देश अिछ मुदा आिथ/g361क दृि/g303 टमे उ/g3ध2त देशमे अबैत अिछ। ई देश यूरोिपयन \nयूिनयनक िह/g304 सा  अि छ  एवम्   ओ इठ ामक मु /g406ा यूरोडालर अिछ। सभ िकछुक अछैतो ओ/g2आ4ौ अभागल लोक \nपाक/g361मे अनाथ जक/g363 सूतल देखाएल , से देख आ/g2आ6य/g361मे पिड़ गेलॱ।  \n११  सँ सोलह अग/g304 त  २०१ ६  ई. क बीच /g304 लो व े ि न य ा सँ  बा ह र ि व य ा न ा ,  /g294 युिन/g304 क , मेिनस जेबाक काय/g361/g3ध9म \nछल। सम/g304 त या/g2आआामे /g2आणी अि/g2आधन /g2आणे/g303 ठ ज ी ह मरा ल ो कि न क  संगे र हैथ।  हुन का  स ंग े एकट ा  गाइड छल  एव म ्  \nगाड़ीक /g401इवर रहए जे अपना -आपमे मन ो रंजक छ ल  एवम्   बहुत र ा स ज ानक ारी  दै त र ह ै छल ।  \n९ अग/g304 तक सायंकाल हमरा लोकिन सीटी से/g2धध ट र घ ुमैले  ग े ल ॱ । स ड़कपर कात े - काते चलैमे अ/g322ुत \nआन/g2धध द  आ ि ब  रह ल  छ ल।  स ड़कक का ते -का त े स ाइि क ल  च लेब ाक हेतु अलग प/g363ित छल। /g399ैिफक क/g2धध /g399ो ल \nिस/g304 टममे एहेन बेव/g304 था छल जे पदया/g2आआी सड़क पार करबाक सूचना खीच दबा कऽ दए सकैत छल। अलग \nजा इ बला  ल ोक स भ हम रा ले ा क िनक स ंग  ब हुत  न ीक बेव हार करै छ ला ।  \n/g399ैिफक क/g2धध /g399ोलमे से/g2धध स र ल ागल छ े लइ। ज इ  कार सभमे अ न ुमित क चीप छ ल ,  तेकर ा  चेक /g290 वाइ/g2धध ट प र \nअिबते र/g304 ता खुिज जाइत छल। शेष लोकक/g243 अपन कागजात देखबए पड़ैत छल। तेकर बादे अह/g363क गाड़ी \nआगू बिढ़ सकैत अिछ। जँ सड़कपर यातायात िनयमक उ/g29धलंघन करैत पक ड़ल जाएब तँ तुर/g2धध त  स ा य र न  ब ि ज \nउठैत छल आ ओइसँ उवरक हेतु भारी जुम/g36आना ३०  यूरोड ालर अद ा  करए प ड़ ैत छ ल । \nसड़कक कातमे िकंवा कोनो पाक/g361मे लघुशंका करब िव/g29ध कुल  मन ा  छ ल। एम ह र-ओमहर  जा इ त  का ल \nपिरचय प/g2आआ लटकौने रहैत छेलॱ जइसँ असानीसँ पिहचान भऽ सकए। /g304 लोवेिनय/g363क सरकारमे िवषय व/g304 तुक/g243 \nिवशेष/g2आ3 सभक/g243 मं/g2आआी , सि चव बनौल ज ा इ त  अिछ। सरका र  बद लल ा पर ओ सभ अपन पुरन ा  का जपर  आपस \nलौट जाइत छैथ। यूरोिपयन पुिनयनक संभावी सभ रा/g303 /g399मे एके िब/g2धध दुपर टै/g2ण0 स लेबाक पर/g294 प रा अ ि छ ।  स ंस द क \nदू सदन अिछ। रा/g303 /g399 प ि त ,  मं/g2आआीक अलाबा नगरपािलका होइत अिछ। ओइठाम रा/g2ण6 य  नि ह अि छ। \nशहरमे पीबक पािनक आपूित/g361क उ/g2आ4म बेव/g304 था अिछ। पद या/g2आआीक बहुत स/g294 मा न  कए ल  जा इ त  छ ल। \nयिद कारसँ चलैत बेकती कोनो पद या/g2आआीक/g243 देखैथ तँ तुर/g2धध त गाड़ी रोिक कऽ सड़क पार करबाक आ/g391ह \nकरैथ।  \n११  अग/g304 त  २००९  ई. क /g262ात : ६ बजे बससँ सभ गोटे आ/g304 /g399ीयाक राजधानी िवयानाक हेतु /g262/g304 थान \nकेलॱ। सभ गोटेक आपसी सहमितसँ ओइ िवदेश काय/g361/g3ध9मक हम मुिनटर रही।  स भसँ प िहने तैय ार भ ऽ  आ ग ू  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \nआिब कऽ आर लोक सभक/g243 शी/g392 चलबाक हेतु /g262ेिरत करी। समयक /g262ित िन/g303 ठा ओइठाम बहुत आव/g302 य क \nछल ,  अ/g2धध यथा लोक हँसीक पा/g2आआ भऽ जाइत छल।  \nिवयाना आ/g304 /g399ी य ा क र ा जधा न ी  ि थ क । एकर अवाद ी  १ .८ करोड़ अिछ। विल/g361नक बाद िव/g2आधमे सभसँ \nअिधक जम/g361न भावी लोक ऐठाम रहै छैथ। आ/g304 /g399ीयाक पूव/g36ध भागमे ि/g304 थत िवयाना अनेको अ/g2धध तर/g36आ/g303 /g399ीय सं/g304 था क \nमु/g2ण1 या लय  अ ि छ। २ ० ०१  ई . मे युने/g304 को एकटा िव/g2आध धरोहर घोिषत केलक।  \nिवयानाक/g243 संगीतक नगर सेहो कहल जाइत अिछ। िव/g2आध /g262िस/g320 मनोवै/g2आ3ािनक - /g260ाइड ओहीठाम ज/g2धध म ल  \nछला। िवयाना दुिनय/g363कमे उ/g2ण4 च जीवन /g304 तरक हेतु /g262िस/g320 अिछ।  \n२० ० ५  ई. क एक अ/g2धण ययनक अनुसार दुिनय/g363क सव/g3ण6/g2ध4 कृ/g303 ट  र ह ै जोगर श ह र म े ए कर न ा ओ ं आ एल छ ल ।  \nअमेिरकाक सैन /g260ैिस/g304 को  ए वम्   कनाडाक वानकोमेर ऐ ट/g312रक आन शहर सभमे अिछ। /g262ित वष/g361 ३ . ७ कर ोड़ \nपय/g361टक ऐ शहरमे /g410मण हेतु अबैत रहै छैथ ।  \nसा य ंक ा ल ५  बजे आ/g304 /g399ीयामे भारतीय राजदूत /g2आणी सौरभ कुमारसँ दूतावासमे हमरा लोकिनक भ/g243ट भेल। \nसभ गोटेसँ पिरचयक बाद जलखैक बेव/g304 था रहइ। िवयानक बारेमे आव/g302 यक जानकारी सेहो हुनका मा/g2धण य मस ँ \nभेल ट ।  \nभा रत एव म्   आ/g304 /g399ीयाक पार/g304 पिरक स/g294 ब/g2धध धक चच/g36आ करैत ओ /g304 प/g303 ट  केलैन  जे २०० ० भारतीय ओ इ  \nदेशमे रिह रहल छैथ। भारत /g410मण हेतु वीजा देबामे कोनो देरी निह होइत छल ओ अिधक/g364श लोकक/g243 ओही \nिदन वीजा भ ेट  जा इ त  छल।  \nराजदूत महोदय हमरा लोकिन /g32आारा पूछल गेल केतेको िज/g2आ3ासाक उ/g2आ4र दैत रहला। दूतावासक बाद \nहमरा लेाकिन नगर /g410मण हेतु िवदा भेलॱ। ओइ /g3ध9ममे पुरना महल देखलॱ जेतए -स ँ  ८ ०० स ा ल तक ओइ  \nदेशक शा सन भेल  छल। \n/g262धानमं/g2आआी आवास एवम्   संसद भवनक/g243 एकदम समीपसँ हम सभ देखलॱ आ सुर/g2आ2ाक/g243 जे ताम -झ ाम अपना \nदेशमे अि छ ,  से ओतए केतौ निह बुझाएल। शहर एकदम /g304 व/g2ण4 छ , मनोरम। लोकक अवादी बहुत कम। र/g304 ता म े \nतँ मुि/g302 क ल स ँ  ि कय ो  द ेखाइ त।  ख े त  स भ ह ि र अर कंच न । ब ीच -बीच म े के तौ- केतौ  ग ाम सभ ,  जेहो छोट-छो ट म ुदा \nप/g312ाक घर सभ दश/g361नीय दृ/g302 य उ/g2ध4प/g3ध2 करैत छल। सभ घरपर सौर ऊज/g36आक उ/g2ध4 पादनक बेव/g304 था छल। र/g304 ता  \nभिर पवनच/g312ी /g32आारा िव/g324ुत ऊज/g36आ उ/g2ध4 पादनक बेव/g304 था देखाएल। य/g2आआ-त/g2आआ ि/g32आतीय िव/g2आध यु/g320क /g304 मृि त  अवशेष \nभरल  छल ।  \nसड़ कप र ३५ टा भारतीय हुजुम जखन चलैत छल तँ अभूतपूव/g361 दृ/g302 य भऽ जाइत छल। देशक /g262ाय : स भ \nरा/g2ण6 य क लोक  हमरा  सबहक स ंग े  छल ा । अ ि ह न ा  स ड़ कपर  चल ैतक ाल ि व य ा न ा क  फ ूट-प ाथ प र एकटा  पंजा ब ी  \nदोकान केने छला। हमरा सभक/g243 िह/g2धध दी म े गप कर ैत  सुिन बहुत /g262स/g3ध2 भेला। गप -स/g290 /g290 क /g3ध9ममे अपन परेशानी \nसभ /g301 य/g2ण0 त  करैत रहला ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nस/g294 पूण/g361 यूरोप एक दोसरसँ जुड़ल अिछ। सड़कक मा/g2धण यमसँ पूरा यूरोप घुिम सकैत छी। म/g29ध टी पा ल  \nइ/g2धध /g399ी वीजा भेटैत छइ। जिहना अपना देशमे एक रा/g2ण6 यसँ दोसर रा/g2ण6 य  जा इ छ ी तिह न ा  ओ तए एक देश स ँ  \nदोसर देश घुिम सकै छी। दूरगामी बस सभक /g401ाइवरक/g243 दूटा या/g2आआाक बीचमे आधा घ/g2धध टाक कानूनी िव/g2आणाम \nदेल ज ाइत छइ।  \nआसपासक घर सभमे फलक बगीचा छल। िन/g2ण4 च/g363 मे फ ल  स भ क प थ ा र  रह ैत  छ ल। सड़ कक क ा त े -\nकाते हम सभ चली तँ लोक सभ आ/g2आ6य/g361चिकत भऽ देखैत रहै छल। िकयो -िकय ो क ह ैत  ज े ओ इ ि/g2ध3 डयाक/g243 \nजनैत अिछ िकंवा इि/g2ध3 डया गेलो अिछ। मुदा सबहक मुखम/g2ध3 डलपर एकटा स/g2ध4 का र क भ ा व  भेटै त  छ ल जेकर ा  \nिबसरब अस/g294 भ व. . . । \n१२  अग/g304 त  २००९ क हमरा लोक ि न क पिहल प ड़ाव छ ल - य ूनीड ो  (United Nations in Destrial \nDevelopemant Organization) संयु/g2ण0त रा/g303 /g399 संघ क अध ी न  य ूनीड ो  अ/g2धध तर/g36आ/g303 /g399ीय /g304 त रप र ग र ी ब ी  ि न व ा र ण  \nहेतु औ/g324ोिगकरणक िवकास हेतु काय/g361रत्   अि छ।  जन वरी  २० १ ७  त क भार स िहत  १६८  देश ऐ सं/g304 था क  \nसद/g304 य छैथ। सं/g304 थाक िनदेशक /g32आारा /g262/g304 तुितकरणक /g3ध9ममे मूलत : िन/g309िलिखत िवषय उभरल - \n१.       वत/g361मान पिरवेशमे सरकार सबहक मह/g2ध4 व  ब ढ़ ल  अिछ कारण बाजार आधािरत नीित /g304 वयंमे अपूण/g361 \nअि छ ।  \n२.      यूिनडो सद/g304 य देश सभक/g243 उ/g2ध4 सािहत कए सकैत अिछ मुदा असल काज तँ देश सभक/g243 /g304 व य ं  \nकरक हएत ।  \n३.       वायुम/g2ध3 डल पिरवत/g361नक खेती -वाड़ीपर जबरद/g304 त /g262भाव अिछ।  \n४.      ऊज/g36आ उ/g2ध4 पादनक ताधैर मह/g2ध4 व  निह ह एत  ज ा ध ैर एकर स/g2आ2म उपयोग निह हएत।  \n५.      भारतमे अि/g260कोसँ कम /g262ित बेकती उपल/g292 ध अिछ। भारतक /g262गित हेतु ऊज/g36आ उ/g2ध4 पा द न  ओ  \nउपलि/g292 धमे वृि/g320 आव/g302 य क अिछ। \n६.      गरीबी ओ ऊज/g36आमे अ/g2धध यो/g2धध या/g2आणय स/g294 ब/g2धध ध  अ ि छ ।  \n७.      /g262/g2ध4 येक घरमे सौर ऊज/g36आ लगौल जाए।  \n८.       काय/g36आलय  एवम्  दोकानक काय/g361विध घटा कऽ ऊज/g36आ /g301 ययक/g243 सीिमत कएल जाए।  \n९.       भारतक िकछु रा/g2ण6 य जेना महारा/g303 /g399 , जुजरात आन सात रा/g2ण6 य स ँ बेहत र  कऽ रहल  अ ि छ।  \n११  अग/g304 त क ि दन ुका  भ ो जन  एकट ा  भ ा र त ी य  भ ो जनाल य म े  छ ल । ओ कर संचा लक ए कट ा भ ा र त ी य  युवक \nछला जे ओइठाम होटल मैनेजमे/g2धध ट  करबाक ह े त ु ग ेल  रह ै थ  आ  प ढ़ाइ प ू रा  कए भ ो जन ाल य  चल ब ए लग ल ा ।  ओ  \nअपन /g262यासमे पूण/g361 सफल छला। होटल खूब चलैत छल। उ/g2आ4म कोिटक भारतीय भोजनक बेव/g304 था  छल ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \nमुदा दोसर िदन एकटा चाइनीज भोजनालयमे खेनाइक बेव/g304 था छल। शाकाहारी लोकक सं/g2ण1 या  आ धा -आ ध ी \nछल  ओइम े ६-७  टा तँ क/g326र शाकाहारी छला।  \n.. एकटा ह/g363ड़ीमे भात राखल रहइ। वैरा कहलकै जे आधा िदस तँ अ/g2ध3 डा  सिहत  भ ा त  अि छ  आ  आ ध ा  \nिबना अ/g2ध3 डा बल ा।  \nई बात सुिन कऽ हम आ हमर एकटा दि/g2ण4 छन भारतीय िम/g2आआ कड़ा िवरोध कएल , आि खर ऐ  बात क क ो न  \nगारंटी अिछ जे ए/g312े ह/g363ड़ीमे राखल दू तरहक भात उलैट निह गेल हएत आ छूितक तँ  बाते छ ो ड़ ू।  \nहम  सभ  ४ -५ गोटे भोजनपर सँ उिठ गेलॱ। तैपर आयोजनक लोकिनक आ/g391ह भेल ज े हम सभ कमसँ \nकम जूसे पीब ली। मुदा बादमे ओकर भूगतान लऽ कऽ िबबाद भऽ ग ेल जे मुि/g302 क ल सँ  समट ल । \nअसलमे शाकाहारी लोकिनक/g243 सभटा क/g303 ट  ब ुझ ा  ि स व ा य  भ ा रत ी य  ह ो टल  स भ म े।  द ो स र ठ ा म  तँ श ा का र ी क  \nसही माने घा स - फूस बुझल जाइक। जँ अह/g363 छ/g363ित सकब तँ अह/g363 जानी। जय हो , श ाक ा ह ा री  ब ा ब ा .. .। \nभोजनक मामलामे सभसँ नीक बेव/g304 था  सल ोिवन यामे छ ल।  ओइ ठ ाम भोरक जलख ै  ए व म्  राि/g2आआक भोजन \nगुजराती होटलसँ /g301 यवि/g304 थत छल तँए अित /g26आिचकर छल। ओ/g2आ4ौ िदनुका भोजनक हेतु चाइनीज भोजनालयक \nबेव /g304 था छल जेतए हमरा सन शाकाहारी /g262ाय : भूखले रि ह जाइत छेलॱ। ऐ आ श ा म े जे र ा ि त म े सभ  सधा \nलेबइ। बाहर खाएब िकंवा पािनय/g244 पीब बड़ महग रहइ। एकटा कौफ ीक हेतु तीन यूरोडालर यानी भारतक \nलगभग २७ ०  /g26आपैआ होइत छल जे बड़ महग बुझाइत छल।  \nजखन- कखनो कोनो बैसक वा सरकारी काय/g361/g3ध9म होइत छल  त ँ पा ि न ,  चा ह,  कौ फ ी ,  िब/g304 कुटक बेव/g304 था  तँ \nरिहते छल। नगर /g410मणमे सेहो आयोजक /g32आारा सीिमत मा/g2आआामे पािनक ब/g2धध द  ब ो त ल द ेल जा इ क।  ओ इ स ँ ब ेस ी  \nपीब त ँ क ी न ए  पड़त । द ाम-पुछू न ि ह। ट के स ेर  भाजी ,  ट के सेर ख ाजा।  \n१२  अग/g304 त  २००९ क द ुपहिरय ा क भ ोज न क ब ा द  आइ . ए.ई.ए.  (International Atomic Energy \nAgency) क िनदेशक /g32आारा /g410मण छल। ओ भारतीय छला। ओइठाम नौकरीसँ पिहने भारतीय /g262शासकीय \nसेवा क अ िधकार ी  रहैथ,  आ तँए भारतीय पिरि/g304 थितसँ पूण/g361 अवगत रहैथ। ओ तरह -तरहसँ नािभकीय ऊज/g36आक \nरचना/g2ध4 म क उ प योगक ि वष यप र अपन  िवचार रखैत  ऐ ब ा त पर ज ोड़ दै त र हैथ जे दुिनय/g363मे जइ /g262कारसँ ऊज/g36आक \n/g262योजन बिढ़ रहल अिछ , तइमे नािभकीय ऊज/g36आक रचना/g2ध4 मक /g262योग अिनवाय/g361 भऽ गेल अिछ। \nतेत ब े निह ,  केतेको /g262कारक िचिक/g2ध4 सीय ज/g363च एवम्  उपचारमे सेहो एकर उपयोिगता मह/g2ध4 वपूण/g361 अिछ।  \nभाषणक बाद /g262/g302 न पुछबाक पिरपाटी छल जइसँ बिढ़य/g363 बात  ई छ ल ज े यू.एन.ओ. क सं/g304 था म े रिहते ा  ओ  \nभारतीय िहतक /g262ित बहुत संवेदनशील रहैथ।  \nआइ.ए.ई. ए. क मूल उ/g319े/g302 य शाि/g2धध त हेतु आरािवक शि/g2ण0 तक /g262योग िथक। एकर /g304 थापना संयु/g2ण0 त रा/g303 /g399  \nसंघक /g304 वाय/g2ध4 व सं/g304 थाक /g26आपमे सन्  १९५७ ई. मे भेल। िवयानाक दश/g361नीय /g304 थान सभमे मह/g2ध4 वपूण/g361 अिछ , हसवग/g361 \nसा/g411ा/g2ण6 य क राज  महल.. . ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \n१२ ७ ९  ई.स ँ लगा त ार क ोन ो -ने- कोनो राजाक शासन के/g2धध /g406 रहल ई महल सं/g262ित आ/g304 /g399ीयाक रा/g303 /g399 प ित क \nसरकारी आवास अिछ। ऐ महलमे नाना /g262कारक /g294 यूिजयम केर अलावा आवासीय अपाट/g361मे/g2धध ट  स भ  अि छ ।  \nराजमहलक अ/g2धध दर साव/g361जिनक पूजाक /g304 था न अ ि छ जैठ ा म आम जनत ा  आ ि ब  ज ा  स कैत  अिछ। र िब  ि द न -के \nओइठाम संगीत काय/g361/g3ध9म सेहो आयोिजत कएल जाइत अिछ। राजमहलक अ/g2धध दर सीसी /g294 यूिज य म  अ ि छ  जे ९  \nबजेसँ स ायं ५ .३० बजे तक आम जनता हेतु खुलल रहैत अिछ। सीसी /g294 यूिजयमक अ/g2धध दर  ऑ ि डयो ट ूर स ँ \nबह ुत  रा स ज ानक ारी भे ट ै त अि छ। म हलक अ/g2धध द र  प ुरना खजाना  एव म ्   ओइम े राख ल  राजमुकुट ओ रा जक ीय \nव/g304 वा सभ दश/g361नीय िथक।  \n१३  अग/g304 त  २००९  क आठ बजे हम सभ िवयानासँ /g294 युि न ख ( जम/g361नी ) हेतु बस /g32आारा /g262/g304 था न  के ल ॱ । \nलगभग प/g363च /g294 युिनख ि/g304 थत भारतीय क/g364सुलेट जेनरलक काय/g36आलय पहुँचलॱ। ओइपर फहराइ ितरंगा झण् ड ा \nफटिकयेसँ देखा रहल छल। आपसी पिरचयक बाद क/g364सुलेट जेनरल  महोदय भारत -जम/g361नीक आपसी स/g294 ब/g2धध ध  \nएवम ्   वत/g361मान आिथ/g361क पिरवेशमे तेकर मह/g2ध4 व  एव म ्  अनतर/g36आ/g303 /g399ीय मह/g2ध4 वपर सारगिभ/g361त भाषण देला।  \nहुनकर कहब रहैन जे जम/g361नी संगे भारतक पुरान स/g294 ब/g2धध ध रहल अिछ। जम/g361नीमे सं/g304 कृत अ/g2धण य यन  ए वम्  \nअनुस/g2धध धानक अित /g262ाचीन इितहास रहल अिछ। दुनू देशक/g243 जनत/g364ि/g2आआक शासन प/g320ितक अलावा स/g364/g304 कृि त क  \nएवम ्   नैितक मू/g29ध यमे अनु/g264पता अिछ। संगे ईहो कहल रहैन जे भारतीय /g32आारा जम/g361नीमे कएल गेल िनवेशसँ \nतुलना/g2ध4 मक दृि/g303 टये अिधकर तर जम/g361नक/g243 नौकरी भेटल अिछ वन/g304 पित भारतमे जम/g361न िनवेश /g32आारा कमतर \nभारतीयक/g243 जीिवका भेटल अिछ। ओ अितशय आ/g391ही एवं सरल सोभावक लोक छला।  \nकाय/g361/g3ध9मक बाद चाह -पान चलल आहमरा लोकिन होटलमे राि/g2आआ िव/g2आणामक हेतु चिल गेलॱ।  \n१३-१४  अग/g304 तक राि/g2आआमे हम सभ /g294 युि न खमे रह ल ॱ । ह ोट ल  आल ोशा न  छ ल । ल ानग ृ ह म े छ ो ट-सँ -पैघ \nनापक त रह - तरहक/g243 तोिलया राखल छल। कोठरीमे िमनीवार छल। पीबैबला घरेमे बैसल पीब सकैत छल , मुद ा  \nसबहक पाइ जायकाल चुकता करैक पड़ैत। भोरक जलखैक गु/g29ध क  न ि ह द ेब क र हइ ।  जलख ैक जग ह िवश ा ल  \nकाय छल आ  ओइम े जलखै क सामानक भ रमार छ ल। जे खाउ ,  जेतेक खा उ। फल  खाउ ,  फलक रस \nपीबू,  अ/g2ध3 डा खाउ। /g409ेड सबहक तँ तेतेक िकिसम रहै जेकर वण/g361न किठन अिछ।  \n/g294 युि न खक होट ल  स ब हक सा ज- स/g2ण6 जा िवयानासँ बेहतर रहइ। चाहक िव/g2धध यास सभमे भारतीय दाज/g361लॴगक \nचाहक पुिड़या सभ सेहो रहइ। लोक सभ सु/g2धध दर नमगर ओ /g304 माट/g361 छल। बड़का -बड़का मौल सभमे व/g304 तुक \nभरमार छल।  जे चा ह ी  ि लअ ,  म ुदा दाम भ ार त सँ ब ेि स य े रह इ। \nइले/g2ण0 /g399ॉ ि न क साम ा न  सबह क भरमार र ह इ ,  मुद ा  महग । त ख न की लेल ज ाए?  तरह-त र हक चॉकल ेट सभ \nलेलक,  सनेस ह ेतु।   \n/g294 युिनखक वीयर हॉलमे हजारो आदमी एकठाम बैस कऽ दा/g26आ पीबैत अिछ। हमर िकछु सहयोगी सभ \nउ/g2ध4 सुक ता वस  ओ कर ा  द ेख ब ाक ह ेत ु राि त म े ग ेल ा  मु द ा  ल ौ ट ल ा  प छ ा इ त  अ फ श ो स  करैत  रह ैथ  जे ब ेक ा रे ग ेल ॱ ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \nस/g294 पूण/g361 वातारण दुग/g361/g2धध धसँ भरल छल। हम आ हमर /g26आमेट ओइ समयक/g243 सुतमो उपयोग कऽ /g262ाय : ब ेहतर \nिनण/g361य लेने रही।  \n/g294 युिनखमे सालमे एकबेर वािष/g361क वीयर उ/g2ध4 सव अ/g303 /g399वरल/g304 ट होइत अिछ। /g262ाय : िसत/g294 बरक म/g2धण यसँ शु/g26आ \nभऽ अ/g2ण0 टुवरक /g262थम स/g290 ताह तक चलैत अिछ। ऐमे दुिनय/g363 भिरसँ ६  करोड़ सँ अ ि धक ल ोक भ ा ग  लइ छ ैथ। \nवावेिरयन सं/g304 कृितक ई एकटा मह/g2ध4 वपूण/g361 अंग अिछ।  \nऐ उ/g2ध4 स व मे तरह-त रह  केर खेल -ध ुप,  नाना /g262कारक भोजनक अितिर/g2ण0 त मनोरंजनक अनेकानेक िवक/g29ध प  \nसुलभ  रहैत  अ ि छ।  \n१४  अग/g304 त  २००९  ई. क /g262ात :का ल  ९ .३ ०  बजेसँ जम/g361नीक चै/g294 बर ऑफ कामस/g361 ए/g2ध3 ड इ/g2धध ड/g304 /g399ी  \nवयािरयाक सभा गृहमे सं/g304 थानक अ/g2धण य/g2आ2 भाषण छल।  \nउपरो/g2ण0 त सं/g304 थाक/g243 जम/g361नीक ३.३ ० क/g294 पनी सद/g304 य  छ ल।  पेिरसक  सी.सी.आई.क आ द ई  अपन ा  त रहक \nसं/g304 थानमे दोसर /g304 थानपर छल। जम/g361नीक एकीकरण एवं तेकर /g262भावक िवषयमे ऐ बैसारमे िव/g304 तारसँ चच/g36आ \nभेल ।  \nपि/g2ण4 छमी जम/g361नी अपे/g2आ2ाकृत अिधक समृ/g320 अिछ। पू. जम/g361नीक आिथ/g361क ि/g304 थित तखनो खा/g304 ता -हाल छल ।  \nतँए एकीकरणक बाद पि/g2ण4 छमी जम/g361नी िदसुका लोक सभ एकीकरणसँ अ/g262स/g3ध2ता /g301 य/g2ण0 त  कर ैथ ।  \nजम/g361नीक/g243 /g294 युिनखम े घुमैत  ह मरा लोकिन ओलि/g294 पक खेलक /g304 थान देखलॱ। /g294 युिनखक टे/g2ण0 नीकल /g294 युि ज यम  \nदेखलॱ। ओइमे िव/g324ुत उ/g2ध4 पादनक /g301 यवहािरक वण/g361न छल। अलग -अलग तलपर नाना /g262कारक व/g304 तु सभ \n/g262दश/g361नीक हेतु राखल छल। वायुयान , रेल,  जल- जहाज सिहत अनेकानेक व/g304 तुक जम/g361नीमे अिव/g303 का र  ए व ं \n/g262योगक  जा न कारी  ल ै त ,  देखैत चकिवदरो लािग जाइत छल। िन/g2आ6य ओ सभ केतेको /g2आ2े/g2आआमे हमरा सभसँ बहुत \nआगू छला। भऽ सकैए जे लोक यूरोपक /g262ित अनेकानेक धारणासँ पूव/g36आ/g391िहत हो , पर/g2धध तु ह मरा केतौ  \nरा/g304 ता , ह ो टल ,  चौबिटयामे कोनो अभ/g406 निह देखाएल। ओइ तुलनामे तँ िद/g29ध ली  िकंव ा  आसप ा स क पिरि/g304 थ ि त  \nअि त शय ि चं ताजनक अिछ।  \nओइठामक लोक सभ काय/g361क /g262ित िन/g303 ठावान एवं पिर/g2आणमी छैथ। तेतबे निह , /g301 यथ/g361क िबबादसँ सेहो कोनो \nमतलब निह। ओतेक िदनमे मा/g2आआ एक िदन िवयानामे पुिलसक ज/g2ध4 था देखबामे आएल जे कोनो /g262द/g361शनक/g243 \nिनयंि/g2आआत कए रहल छल। अपना सभ ओइठाम जक/g363 य/g2आआ -त/g2आआ सव/g361/g2आआ पुिलिसया हुजुम िकंवा सुर/g2आ2ाक तामझाम \nकेतौ न ि ह  दे खब ा म े आए ल।  \nआ/g304 /g399ीयाक /g262धानमं/g2आआीक घर तक अपिरिचत लोक सभ बेरोक -टोकक चल जाइत छल। मं/g2आआी सभ \nमे/g399ोरेलसँ काय/g36आलय अबैत - जा इत छला।  \nभो रे - भोर केतेको काय/g36आलयमे लोक भरल आ काय/g361रत भऽ जाइत छला। साइिकल चला कऽ /g301 या य ा म  \nकरब आम बात छल। साइिकलक हेतु सभठाम अलग र/g304 ता छल। सभस ँ बेसी जे आकष/g361क बात छल से ई  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \nजे लोक सभमे /g301 यथ/g361क अहंकार निह छल। सरल एवं सहज /g26आप/g243 लोक बेवहार करैत छल जेकर अनमान \nदेिखए कऽ भऽ सकैत अिछ। ओइ सभ शहरमे जनसं/g2ण1 या कम अिछ। तँए  ओकरा /g301 यवि/g304 थ त करब िकंव ा  \nओकरा लेल बेव/g304 था करब अपे/g2आ2ाकृत असान अिछ। मु/g2ण1 य शहरक/g243 जँ छोिड़ दी तँ बीचक र/g304 ता  स भ मे  \nमुि/g302 क लसँ लोक  द ेख ा इत ।  ह ँ !  स/g290 ताह/g364तक दृि/g303 ट  अ ल ग  र ह ै त छ ल । \nशुकक राितमे वा/g304 तवमे माछी जक/g363 लोक मन भनाइत रहै छल। शिनक भोरे लगैत जेना पूरा अवादी \nशहर छ ोिड़ कऽ  के त ौ  भा ि ग  रहल अि छ। िकयो क ारस ँ , ि कयो िमन ी  ब ससँ ,  िकयो कारमे /g399ाली लटकौने लोकक \nहुजुम देखाइत छल। स/g290 ताह/g364त िबताएब हेतु कोनो झील , कोनो रमणीय /g304 था न  व ा  क ो न ो  द ो स र  श ह र ज ा  र हल \nछल। झीलक आसपास लोक पटोटैन देने रौद सॲखैत रहै छल। समु/g406म े अित तीव/g362 गितसँ /g304 व च ा ि ल त  न ा ह  \nसभसँ लोक सभ जल /g3ध9ीड़ा करैत देखाइत। ओकर वेग आ ओइमे सभ ल ोकक दु/g304 साहस /g262शंसनीय छल। \nगोराय लोक ब ड़  मोटाएल दे खाइत छल ,  से देख दुख ओ आ/g2आ6य/g361 होइत छल , जे एतेक स/g294 प/g3ध2 पिरवेश रिहतो ई \nसभ शारीिरक /g26आपसँ अ/g2आ2म जक/g363 रहबाक कारण केतेको सुखसँ वंिचत हएत।  \nयए ह सभ देखै त-सुनैत हम रा सबहक स म य ि न कैल  जा इ त  छल।  \n१५  अग/g304 तक /g304 वतं/g2आआता िदवस समारोहक अवसरपर हमरा लोकिन पुन : भारतीय क/g2धध सुलेट  जेनरलक \nओइठा म  प ह ुँच लॱ ,  जैठाम झ/g2ध3 डो/g2आ4ोलन भेल आ भारतक रा/g303 /g399 पित महोदय क संदे श प ि ढ़ कऽ  सुन ौ ल गेल । \nत/g319ुपरा/g2धध त िम/g303 ठा न भ ोजन भेल  ए व ं आ प स ी  ग प स भ सेहो भेल। काय/g361/g3ध9मक समापनक बाद नगर /g410मण करैत \nहम सभ स/g29धजवग/g361क हेतु /g262/g304 था न  केल ॱ।  \nस/g29ध जवग/g361 आ/g304 /g399ीयाक चािरम सभसँ पैघ शहर अिछ। ि/g32आतीय िव/g2आधयु/g320क दौरान ७ ६ ० ०  घर /g2ण3 व/g304 त  भ ऽ \nगेल ओ ५ ५ ० लोक मारल गेला। शहरक अिधक/g364श घर /g2ण3 व/g304 त भऽ गेल। ि/g32आतीय िव/g2आधयु/g320क बाद स/g29ध जवग/g361 \nस/g29ध जवग/g361रा/g2ण6 यक राजधानी बनल। िव/g2आध /g262िस/g320 गायक मोजाट/g361क ज/g2धध म  अ ही शहर म े भेल छ ल। २ ७  जन वरी \n२० ० ६ क मोजाट/g361क २ ५ ०  मा ज/g2धध म  समा र ोह  ध ूम - धामसँ मनौल गेल छल। हम सभ मोजाट/g361क घर देखए \nगेलॱ। ओइ घरक/g243 अ/g322ुत /g26आपसँ सुरि/g2आ2त राखल गेल अिछ। घरमे माजाट/g361 /g32आारा /g262यु/g2ण0त िकछु वा/g324 यं/g2आआ सभ \nलोकक दश/g361नाथ/g361 राखल अिछ।  \nमोजाट/g361क देहा/g2धध त मा/g2आआ ३५  वष/g361क आयुमे भऽ गेल पर/g2धध तु एत बे कम  स म य म े ६ ० ० सँ अि ध क स ंग ी तक \nरचना केला आ पा/g2आ6ा/g2ध4 य कला/g2ध4 म क स ंग ीतपर अि मट छ ा प छ ोि ड़ ग े ल ा ।  \n१५  अग/g304 त  २००९  क ८ ब जे रा ि त म े थाकल ,  झ म ा र ल  ह मर ा  ल ोक ि न  लु िवय ाना आ पस  एलॱ  आ \nसं/g304 थानक छा/g2आआावासमे राि/g2आआक भोजन किर िव/g2आणाम केलॱ।  \n१६  अग/g304 त  (२०१६ ) क/g243 भोरे सात बजे हम सभ बससँ बेिनस देखबाक हेतु िवदा भेलॱ। इटलीक   \nपूव/g3ण6/g2आ4र भागमे ११७  छ ो ट - छोट टापूसँ आ/g2ण4 छा ि द त  ‘ ब ेि न स ’ शहर पूल /g32आारा एक - द ो सरसँ ज ोड़ल अिछ। व ेिन सक \nअवाद ी लगभग ५ ५ हजार छल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \nलुि व य ाना स ँ  वे िनस ज ाइत क ाल १ ८ िक लोमीटरक आव ा- जा ह ी म े लगभ ग ३००० ग ुफा  सभसँ  जुजरए \nपड़ल। बीचमे बड/g361 /g304 थान अिछ जेतए ि/g32आतीय िव/g2आधयु/g320क दौरान १ १ ५ सैिनकक/g243 गािड़ देल गेल छल।   \nअसलमे ि/g32आतीय िव/g2आधयु/g320 ओइठामक लोकक मोनमे गिड़ गेल अिछ। चाहे, अन च ाहे ल ो क ओइ यु/g320सँ \nजुड़ल घटनाक ग/g290 प  करए  लगैत छल । \nदि/g2ण4 छन िदस आ/g29ध /g290 स पहाड़ी /g2आ2े/g2आआ देखाइत छल। शहरमे /g262वेश हेतु बसक/g243 ४ ००  यूरोडालर आ पािक/g361ंग \nहेतु ४ ०  यूरोडालर देबए पड़ल। र/g304 ता म े म कई,  जौ , अंगुरक जबरद/g304 त खेती देखलॱ। जेतए तक दृि/g303 ट  \nजा इ त,  हि र यर कंच न  द ेख ा इत ।  \nवेिनस श ह र तँ जेन ा प ािनम े  ड ु ि ब रहल  अ िछ।  एक  घ रसँ  द ो सर घ र जा इल े पूलक स हारा  ले मए प ड़ ैत। \nजेत ए  पूल न ि ह  अ िछ  ओत ए  नाहसँ  ल ोक एकठ ा म स ँ द ोसर ठ ाम जाइत अ िछ । जेन ा  अप न ा  स बह क ओ तए \nसा इ ि कल र हैत  अ ि छ ,  ति ह ना  ओइठा म  लोक सभ  न ा ह  र खैत  अिछ।  \nवेिनए - क कला/g2ध4 मकता एवं िश/g29ध पकारी अ/g322ुत अिछ। आ/g302 चय/g361 होइत अिछ जे ई शहर पािनमे डुिब िकएक \nने जाइ छइ। म/g2धण यकालीन समयमे वैिनस आिथ/g361क एवं सामुिहक /g262ितिनिधक के/g2धध /g406  छ ल । र े श म ,  मसा ल ा  ए वं \nअनाजक /g262चुर मा/g2आआामे /g301 या पार होइत छल ।  ९ व ॴ  स ँ १७ वॴ शता/g292 दी धिर वेिनस /g262थम अ/g2धध तर/g36आ/g303 /g399ीय आिथ/g361क \nके/g2धध /g406  छल  जइ का रणसँ ई शहर सिदखन आिथ/g361क /g26आपसँ समृ/g320 रहल।  \nतेरहम शबदीमे ऐ ठ ाम ३७ हजार न ािवक ३००० जहाजक/g243 चलबैत छला। वेिनस अपन /g304 वतं/g2आआ अविधक \nदौरान गणरा/g2ण6 य बनल रहल। हल/g363िक बेिनसक लोक आमतौरपर /g26आिढवादी रोमन कैथेिलक रहए मुदा धािम/g361क \nक/g326रता एवं पाख/g2ध3 ड क ह ो तए चलन न ि ह  रह ए।  \n१३ ४ ८  ई. मे /g290 लेग फैल गेल जइसँ भयंकर मृ/g2ध4 यु भेल। १५७५  स ँ १ ५ ८ ४ क ब ीच  फ े र  ई ि व मारी  \nफैल ल  जइमे पचा स  ह जा र आदम ी  मारल  गेल। १६३०  ई. मे फेर /g290 लेग  प स र ल  जइ मे  ब े ि न स क एक  लाख  \nपचास हजार आदमी मारल गेल। नेपोिलयन बोनापाट/g361 संगे यु/g320क बाद वेिनसक ि/g304 थ ित म े कए क ब ेर उ ठ ा-पट क \nहोइत रहल।  \nवेिनसक/g243 महल सभक नीव लकड़ीक बनल अिछ। ई लकड़ी सभ सैकड़ो वष/g361सँ पािनमे डुमल रहलाक \nबाद ो खरापन ि ह भेल अ ि छ।  \nवेिनसमे दुपहरक भोजन एकटा भारतीय भोजनालयमे छल। ओहूठाम पहुँचक हेतु हमरा सभक/g243 नाहक \nमद ैत  ल ेब ए प ड़ ल र हए। भ ोजनक पछा इ त  हम रा लोक ि न  जहाजमे बै स कऽ मुरानो ,  वुर ा नो एवं टास/g3ण6का /g32आीप \nघुमैले िनकैल गेलॱ। मुरानोमे शीशा बनेबाक पुरान पर/g294 प रा  अि छ । \nवुर ा नोमे रंग- िवरंगीघर एवं हथकरघाक सामानक /g262चूरता बुझाएल। टास/g3ण6का /g32आीपपर ऐितहािसक एवं \nकला/g2ध4 क हम/g2ध4 वक केतेको उदाहरणक संग अ/g2ध4 याधुिनकताक /g262भाव देखबामे आएल। जहाजपर बैसल अनिग िन त \nसं/g2ण1 यामे लोकक/g243 जल -/g3ध9ीड़ा करैत देख , ओइठामक लोक सभक/g243 जीबाक अ/g2धध दाज अ/g322ुत छल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \nऐ /g262कार घुिम -िफर ह म स भ एक बेर फेर ९ बजे राितमे किवयाना ि/g304 थत सं/g304 थानक छा/g2आआा -वासमे राि/g2आआ \nिव/g2आणामक हेतु पहुँचलॱ।  \nएवम ्   /g262कारेण िवयाना , झ ुिवख  एवम ्   वेिनस सिहत आसपासक /g262मुख /g304 था न  द ेख -सु ि न  लेल ा क ब ाद १ ७  \nअग/g304 त स ँ २१  अग/g304 त  २० ० ९  तक सं/g304 थानमे साव/g361जिनक मह/g2ध4 व क अ न ेक ा न ेक  ि वष य  स भपर भाषण  भ े ल।  जइ म े \nस/g294 बि/g2धध धत िवषयक शीष/g361/g304 थ िव/g32आान सभ भाग लेला। संगिह लुिवयानाक नगरपािलका , /g292 लेड झ ील एव म ्  कु/g2धध ज क  \n/g410मण सेहो भेल। /g304 लोवेिनय/g363 ि/g304 थत िव/g2आध वेपार के/g2धध /g406  से ह ो  द ेखब ा क  ह ेत ु  ह म रा  लोक िन  ग ेल ॱ । \n२१  अग/g304 त  २००९  क /g262िश/g2आ2ण काय/g361/g3ध9मक समाि/g290 तक संग सभ गोटेक/g243 /g262माण प/g2आआ देल गेल। राितमे \nसं/g304 थानक डायरे/g2ण0 टर जेनरल /g32आारा िवदाइ -भ ोज द ेल गेल।  ओइ मे संग ी त ( ऑके/g304 /g399ा ) क काय/g361/g3ध9म सेहो छल। \nिकछ ु ग ो टे अपनो गीत गौलैन। अ/g322ुत महौल छल। केतेक हृदयसँ हमरा लोकिनक िवदाइ भेल , तेकर वण/g361न \nकरब कि ठन।  \n२२  अग/g304 त  २००९ क शिन िदनक गप छी। सं/g304 थानक ि/g3ध9या -कलाप संप/g3ध2 भऽ गेल छल। आपसी \nया/g2आआा २३ अग/g304 त  २ ००९ क छल। तँए ओइ िदनक उपयोग घुमबा िकखामे भेल। हम सभ गोटे  िव/g302 व /g262िस/g320 \nपा/g29ध टोजना गुफा घुमए गेलॱ। जमीनक अ/g2धध दर बनल ई गुफाक/g243 पैछला २ ००  स ा लक द ौ र ा न  ३ ६ करोड़ ल ो क \nदेख चूकल अिछ। ऐ गुफाक या/g2आआामे डेढ़ घ/g2धध टा समय लगैत अिछ। सुरंगमे बनल र/g304 ता , दीघ/g36आ एवं हॉल \nसबहक /g2आणृखला देखैत बनैत छल। गुफाक अ/g2धध द र  घुमब ाक ह ेत ु छ ो ट स न  र ेल प र  च ढ़लॱ  जे छ ु क -छ ुक करैत  \nहमरा सभक/g243 गुफाक आरामसँ /g410मण करा देलक। उपरो/g2ण0 त /g410मणक माग/g361दश/g361न िव/g2आधक अनेकानेक भाषामे \nउपल/g292 ध  छल। \nओइ गुफाक/g243 देखला , घुमलाक  बाद जे मोनप र छा प  पड़ल से अखन ो  अ ि म ट  अि छ । कला  एवम ्   \nपुरषाथ/g361क अ/g322ुत संगम अिछ ओ गुफा . . ! \n२२  अग/g304 त  २००९ क भ ोरे ह म स भ किवयाना हवाइ अ/g3ध6डापर रही। ओइठाम वायुयानमे संवार भऽ \nपेिरक हेतु िवदा भेलॱ। र/g304 तामे सभ या/g2आआीक/g243 जलखै देल गेल। घ/g2धध टा भिरक ई लघु या/g2आआा देखैत -देख ै त मे बीत \nगेल।  \nफेर हम सभ पेिरस हवाइ अ/g3ध6डापर उतरलॱ। वार -वार ि हदायत द ेल  गे ल जे अपन स म ा न क स ावधान ीस ँ \nर/g2आ2ा कएल जाए  कारण ओइठाम उच/g312ा सभ तुरंत समान गाएब कऽ दैत अिछ।  \nहवाइ अ/g3ध6डासँ बाहर िनकैलते हमरा लोकिनक बस तैयार रहए। सभ अपन - अप न समान र खलक आ \nबस /g32आारा नगर /g410मणपर िवदा भेल। संगमे एकटा माग/g361दश/g361क सेहो छल जे जगह -जगह अबैबला /g262मुख -/g262मुख \nव/g304 तु आ /g304 था न सब हक पिरचय करबैत रह ल । \n/g260/g364सक राजधानी पेिरसक  ‘इफेल ट ा व र’  िव/g302 व /g262िस/g320 अिछ। हमरा लोकिन ओइ टावरपर चढ़लॱ आ \nबेरा - बेरी पेिरस शहरक िविभ/g3ध2 भागक फोटो टावरपर सँ िखचलॱ। टावरक ऊपर तक चढ़बाक हेतु िल/g290 ट क  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \nबेव/g304 था छै िकंवा पएरो िसढ़ीक मा/g2धण य म स ँ  ओइपर चि ढ़  सकै छी । इलेल टा व रक नाओं  ओकर िन म/g36आता \nअिभ यंत ाक न ाओंप र पड़ल अ िछ ।  \n११ ८ ७-८९  ई. क बीच िनिम/g361त एक इलेल टावरक ऊँचाइ ३२४  म ी टर अ िछ । ऐ टावरपर चि ढ़,  घ ु ि म \nहमरा लोकिनक/g243 पेिरस शहरक िवहंगम दृि/g303 ट भेटल। अ/g322ुत शहर अिछ , जइमे लगभग ए/g312े रंग ऊँचाइक महल \nसबहक भरमार अिछ। इलेल टावरक िन/g2ण4 च/g363 म े कएट ा  भ ा र त ी य  स भ  छो ट -मोट  समा न  सभ ब े च ैत  भेटल ा ।  \nपिरसक सीन न द ीपर ३ ७ टा पूल पेिरसमे अ/g2धध दर बनल अिछ। ई नदी पेिरसक मु/g2ण1 य वेपारीक जलमाग/g361 \nअिछ। पेिरस शहरमे /g262यु/g2ण0त पािनक आधा भाग अही नदीसँ अबैत अिछ। गम/g36धक समयमे एतए या/g2आआीगण \nिव/g2आणाम कए अ/g322ुत आन/g2धध द क अ न ु भ व  करै छ ैथ । \nहमर एकटा संग ी स ा ल भिर प ेि रसमे रहल र हैथ ,  तैयो क े तेक ो  चीज निह देख पा ए ल  रहैथ। ह म सभ त ँ  \nमुि/g302 कलसँ बारह घ/g2धध टामे पेिरसक/g243 देखए चलल रही। जािहर छै, केते क देख स ि क त ॱ ।  तथ ा िप मो ट ा - मोटी /g262मुख \n/g304 थान सभ लग बस रोकैत छल आ हमरा लोकिनक गाइड यथा सा/g2धण य ओइ िवषय व/g304 तुक इ ि तह ा स  एव म ्  \nव त/g361मानसँ पिरिचत करबैत छला।  \nनेप ो िलयनक घ र  स ेहो हम  सभ  देखल ॱ जे आ इ - काि/g29ध ह /g304 मा रक भऽ  गेल अ िछ।  ि द न मे भ ो जनक ह े त ु  \nएकटा पािक/g304 तानी भोजनालयमे बेव/g304 था  छ ल ,  म ो न  छह- प/g363च करैत रहए जे खाइ आिक निह खाइ , मुदा भूख \nबहुत लािग गेल छल। अ/g304 तु भोजनमे शािमल भेलॱ। पूण/g361त :  भ ार ती य  शा क ाह ारी एवम ्   अित /g304 वािद/g303 ट  भ ोज न  \nकऽ मोनमे जे संतुि/g303 ट भेल तेकर वण/g361न निह।  \nभोजनोपरा/g2धध त  हम  सभ पुन : घुमए िनकैल गेलॱ। पेिरसक मे/g399ो देखलॱ। दुिनय/g363क सवोलम मे/g399ोमे सँ एक \nपेिरस मे/g399ो रेल मानल जाइत अिछ। ३ ० ०  ि क.म ी . ल/g294 बा /g399ैकपर करीब - करीब ३ ० ०  /g304 टेश न प र ई ठ ाढ़ ह ो इत  \nअिछ ।  \nमे/g399ोक अलावा बस , टै/g2ण0 सी एवं नाह /g32आारा शहरक यातायातक उ/g2आ4म /g262ब/g2धध ध  होइ त  अि छ ।  श ह र मे \nिकरायापर साइिकल देबाक सेहो बेव/g304 था  अ ि छ ,  जइले मामूली शु/g29ध क  ल ेल  ज ा इ त  अि छ ।  \nसायंकाल हमरा लोकिन आपस पेिरस हवाइ अ/g3ध6डापर पहुँच गेल रही। ओइठाम सूय/g36आ/g304 त  आठ  ब ज े तक  \nनिह भेल रहए। तखने हम हवाइ जहाजपर अपन देशक हेतु उिड़ गेल ॱ। अकासमे लटकल सूय/g361 भगवानक/g243 \nबड़ीका ल तक द ेख ै त  रहलॱ . ..।  \n◌ \n  \n३ \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \n  \nिह/g2धध दू मिहलाक/g243 स/g294 पैत म े  अ ि ध क ा र    \nभा रत ी य  समाज म ूल त: पु/g264ष /g262धान रहल अिछ। हजारो -हजार बरखसँ पु/g264षक/g243 चल एवम्   अचल  \nस/g294 पैतपर वच/g361/g304 व छल। समयक संगे ऐ ि/g304 थितमे पिरवत/g361न भऽ रहल अिछ , मिहला स/g294प/g3ध2 भऽ रहल छैथ।  \nवैिदक समयमे पु/g264ष एवम्   मिहलाक/g243 स/g294 पैतपर बराबर अिधकारक चच/g361 अिछ। मुदा मनु/g304 मृि त म े कह ल \nअिछ जे प/g2ण9ी , चाकर ओ अवय/g304 क युवाक/g243 स/g294 पैत निह देबाक चाही। स/g294 पैतपर अिधकारक मामलामे प/g2ण9ी , बेटी \nवा िवधवा िकयो पूण/g361 अिधकार स/g294 प/g3ध2 निह छल। जँ /g304 /g2आआीगणक/g243 स/g294 पैत पर  अि धक ा र स ीि म त छल  आ  ज े त ए \nकनी -मन ी  छ ेलैहो ,  सेहो ओ कर  जीवन- य ा प न ह ेत ु ज ीवन का ल  तक र हैत  छ ल ,  तेकर बाद ओ मूल /g2आणोतक/g243 आपस \nभऽ जाइत  छ ल ।  \nऐ सबहक मूल उ/g319े/g302 य समाजमे /g304 /g2आआीगणपर /g304 वािम/g2ध4 व राखब छल। स/g294 पैतमे अिधकार भेलापर /g304 /g2आआीगणक/g243 \n/g304 वतं/g2आआ आि/g304 त/g2ध4 व बोध हएत जे त/g2ध4 कालीन समाजक/g243 /g304 वी कार निह  छल।  \nिह/g2धध दू संयु/g2ण0त पिरवारमे एक पूव/g361जसँ ज/g2धध म ल ल ोक सभ  होइत छैथ। ऐमे सबहक प/g2ण9ी , अिवव ा ि हत बेटी \nशािमल होइ छैथ। मुदा िह/g2धध दू संद ा य द ा त ा  (Coparce n a ty) ओइसँ ब हुत स ीिमत  ह ोइत अिछ। ओइमे \nबेटा,  पौ/g2आआ , ओ /g262पौ/g2आआ शािमल होइत अिछ। २० ० ५  इ/g304 वी क स ंश ोध न क ब ा द  ब े ट ी  सेह ो  ऐम े शा ि म ल  अ ि छ ।  \n/g304 /g2आआी , माय वा िव ध व ा  अखन ो ऐम े शािमल न ि ह  अ िछ। बेकती िवशेषक िह/g304 सा कोनो सद/g304 यक मृ/g2ध4 युसँ बेस ी  \nिकंवा नव स/g2धध तानक ज/g2धध म सँ कम भऽ स कै त अ िछ ।  \nसंयु/g2ण0 त पिरवारक स/g294 पैतक िवभाजनक बादे कोनो िह/g304 सेदार अपन िह/g304 सक स/g294 पूण/g361 मािलक होइत अिछ। \nसंयु/g2ण0 त पिरवारक स/g294 पैत िह/g2धध दू क ानूनक उ प ज िथक एव म्  एकर अिधकारीक/g243 संद ा य द ा त ा कहल जा इ त अ िछ।  \nस/g294 पैतक उ/g2आ4रािधकार कानूनमे बार/g294 बार /g262यु/g2ण0 त कानूनी श/g292 दक सही समझ भेलासँ ऐ कानूनक/g243 बुझबामे \nसुिवधा हएत। अ/g304 तु सं/g2आ2ेपमे िकछु श/g292 दक /g301 या/g2ण1 या  कऽ  रहल छ ी ।  \n१.       उ/g2आ4ारािधकारी ( Hi er ) िनव/g361सीयत स/g294 पैतमे हकदार पु/g264ष वा /g304 /g2आआीक/g243 उ/g2आ4रािधकारी कहल जाइत \nअि छ ।  \n२.      िनव/g361सीयत ( I nte staf e) /g304 वअिज/g361त स/g294 पैत िकंवा अ/g2धध य कोनो /g262कारसँ /g262ा/g290 त स/g294पैत जैपर ओइ \nबेकतीक पूण/g361 अिधकार हो , क/g243 ओइ बेकतीक मृ/g2ध4 युक बाद ह/g304 त/g364तरणक द/g304 ताबेजी बेव/g304 था  जेन ा  द ा न  \n(Gif t), इ/g2ण4 छा प/g2आआ (W ill ) न िह  केने हो। \n३.       संदायदाता स/g294 पैत  (C oparcenary Pro p e rt y ) पूव/g361जसँ /g262ा/g290 त पैतृक स/g294 पैत  जैपर अि वभा ि जत \nिह/g2धध दू पिरवारक संदायदाताक िह/g304 सा  ह ो ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \n४.      द/g304 ताबेजी ह/g304 त/g364 त रण  ( T estame nta ry Di s p osi t io n ) ऐमे ह/g304 त/g364तरणकत/g36आक/g243 ओकर जीवन भिर \nस/g294 पैतपर अि धक ा र बन ल  रहै त अिछ  एवम ्  ओकर मृ/g2ध4 युक बाद ओइ द/g304 ताबेजी बेव/g304 था क अ नुस ा र  \nस/g294 पैतक ह/g304 त/g364 तरण होइत  अ िछ,  जेना दानमे देल गेल स/g294 पैत । \nसन्   १ ९३७ सँ पूव/g361 /g304 /g2आआीगणक स/g294 पैतमे अिधकारक स/g294 ब/g2धध धमे कोनो /g304 प/g303 ट बेव/g304 था  न िह  छल ।  ऐ तरहक \nिववाद भेलापर /g304 थानीय पर/g294 प राक अ नुसार  म ा म ल ा तँइ हो इत  छ ल ।  स न ्   १९ ३ ७  मे पिहल बेर िह/g2धध दू म ि ह ल ा क \nस/g294 पैतमे अिधकार कानूनन लागू भेल। ऐ कानून /g32आारा िवधवाक/g243 ओकर पितक स/g294 पैत मे  स ी ि म त  अ ि ध का र द ेल  \nगेल। सन ्   १ ९३ ८  क संशोधन /g32आारा ओइ सीिमत अिधकारक/g243 आओर /g2आ2ीण करैत कृिष भूिमसँ िवधवाक \nअिधकार समा/g290 त  कए  देल  गे ल। ऐ कानूनक अनुसार िवधवा संयु/g2ण0 त पिरवारक स/g294 पैतमे अपन पितक िह/g304 सा क \nमािलक तँ भऽ जाएत मुदा ओकर मृ/g2ध4 युक बाद ई स/g294 पैत ओकर उ/g2आ4रािधकारीक/g243 निह हेतैक , अिपतु अि/g2धध त म \nपु/g264ष मािलकवा /g304 /g2आआीधनक मामलामे अि/g2धध तम मिहला मािलकक उ/g2आ4ािधकारीक/g243 ह/g304 ता/g2धध त िर त  भ ऽ जा ए त ।  \nसन्   १ ९३७ क कानून /g32आारा सीिमत अिधकारक धारणामे िह/g2धध दू उ/g2आ4रािधकार कानून १ ९५६  /g32आारा समा/g290 त  \nकए देल गेल। स/g294 पैतमे िह/g2धध दू मिहलाक अिधकारक /g2आ2े/g2आआमे ई एकटा /g262गित गामी /g262यास छल। ऐ कानूनक/g243 \nलागू भेलापर िह/g2धध दू मिहलाक/g243 ओकर स/g294 पैतमे पूण/g361 /g304 वािम/g2ध4 व /g262ाप् त भेल। उपरो/g2ण0 त कानूनक/g243 धारा १ ४ /g32आारा \nमिहलाक स/g294 पैतमे पूण/g361 अिधकारक अयो/g2ण2 यता समा/g290 त  कए  द ेल  ग ेल  ए व म ्  ओकर सीिमत अिधकारक/g243 पूण/g361त : \nमािलकाना हकमे बदैल गेल गेल। कानूनमे उपरो/g2ण0 त पिरवत/g361न भूत/g262भावी भेल। एवम्  /g262कारेण िह/g2धध दू म ि ह ल ा क  \nस/g294 पैतमे अिधकारसँ स/g294 बि/g2धध धत िव/g324मान सम/g304 त , ि न यम,  कानून ओ परंपराक/g243 समा/g290 त कए ई सुिनि/g302 च त  कए ल  \nगेल जे कोनो /g262कारक परंपरा , वा बेवहािरक अवधारणाक कारण स/g294 पैतमे हुनकर अिधकारपर /g391हण निह लगौल \nजा  सक त ।  \nिह/g2धध दू उ/g2आ4रािधकार कानून १५५ ६ मूल त:  िह/g2धध दूक िनव/g361सीयत स/g294 पैतमे उ/g2आ4रािधका र  तय  कर ब ा क हेतु \nभारतीय संसद /g32आारा पािरत भेलाक बाद १७ जून  १९ ५६ क रा/g303 /g399पितक /g304 वी कृ ि तक ब ा द  ला ग ू  भ ेल । \nिनव/g361सीयत स/g294 पैतक माने ओइ स/g294 पैतसँ अिछ जेकर मािलक स/g294 पैतमे पूण/g361 अिधकारक अछैत कोनो द/g304 ता बेज ी  \nह/g304 ता/g2धध तरण िबना केने /g304 वग/g361वासी भऽ जाइत छैथ। एहेन स/g294 पैत उपरो/g2ण0 त कानूनक सूचीमे वग/g361 एफमे देल गेल \nउ/g2आ4रािधकारी (माने ब ेटा ,  ब ेटी ,  िवधवा प/g2ण9ी , माय ए वम्   ऐ वग/g361मे उि/g29ध लिखत अ/g2धध य  बेक ती)  मे बरोबिर -बरोबि र  कऽ  \nब/g363टल जाएत। वग/g361क एकक उ/g2आ4रािधकारीक अभावमे वग/g361 दू, तेकरो अभावमे /g3ध9मश : मृतकक पु/g264ष र/g2ण0त \nस/g294 ब/g2धध धी  अ न्  यथा मिहला र/g2ण0त स/g294 ब/g2धध धी  ( Cogna t e) क/g243 ओ स/g294 पैतक अि ध क ा र भ ऽ  जा इ त  अ ि छ ।  \nऐ तरह/g243 िह/g2धध दू मिहलाक/g243 /g262ा/g290 त स/g294 पैत प र ( उपरो/g2ण0 त  का नूनक ध ा रा  १ ४क अनुस ार) पूण/g361 अिधकार भऽ \nजा इ त  अिछ। एव म्   /g262कारेण /g262ा/g290 त स/g294 पैत मिहला /g32आारा िनव/g361िसयत रिह गेलापर उपरो/g2ण0 त  क ा न ून क ध ा र ा  १५  \nएवम ्   १६  /g32आारा ह/g304 ता/g2धध त ि र त ह ो इ त अ िछ।  जइम े  ओकर ब ेट ा एव म्   बेट ी ए वम्   पितक/g243 बरोबिर -ब रो ब ि र  ह क भ ेटैत  \nअिछ ।  \nउपरो/g2ण0त कानूनक धारा १४ िह/g2धध दू मिहलाक स/g294 पैतमे सीिमत अिधकारक/g243 पूण/g361 अिधकारमे पिरवित/g361त करैत \nअिछ। पितसँ /g262ा/g290 त स/g294 पैतक/g243 बेिच सकैत अिछ आ /g3ध9ेताक/g243 ओइ स/g294 पैतमे पूण/g361 /g304 वािम/g2ध4 व /g262ा/g290 त  भ ऽ  ज ा इ त   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \nअिछ। पिहने ओ स/g294 पैतक/g243 मा/g2आआ पिरवािरक आव/g302 य कत ा एव म्  पितक धािम/g361क अनु/g303 ठा न क हेतु  ब े ि च सकैत  छ ल । \nध ा रा १४  मे स/g294 पैतक िव/g304 तारसँ /g301 या/g2ण1 या भेल अिछ। ऐमे उ/g2आ4रािधकार, पिरवाि र क िवभाजन उ पह ा र िकंव ा  क ो न ो  \n/g262कारसँ /g262ा/g290 त  चल  एवम ्  अचल स/g294 पैत शािमल अिछ। िबना वसीयतक मृ/g2ध4 यु भेलापर ऐ कानून /g32आारा बेटाक \nमाय,  अितिर/g2ण0 त  ि व ध वा ,  बेटीक/g243 संयु/g2ण0 त पिरवारक स/g294 पैतमे अिधकार /g262ा/g290 त  भेल।  \nय/g324िप १९५६ क कानून /g32आारा िह/g2धध दू मिहलाक स/g294 पैतक अिधकारमे िनि/g2आ6त /g26आपसँ बढ़ो/g2आ4 री भ े ल आ ऐ  \nतरह/g243 कहल जाए तँ ई एकटा /g3ध9ाि/g2धध तकारी /g262यास छल ,मुद ा  बेट ीक म ा म ल ामे ई कानून  ब हुत  ि ह त क ार ी  न ि ह \nछल। िकछु रा/g2ण6 य ऐ िवषयमे अलग कानून बना कऽ बेटीक अिधका र देलक मुदा ई सव/g361/g301 यापी तँ निहय/g243 \nछल ।  \nिह/g2धध दू उ/g2आ4रािधकार कानून १९५ ६ क प/g2आआमे संशोधन कएल गेल। उपरो/g2ण0 त  स ं शो ध न  ि बल  स ंसद मे २ ० \nिदस/g294 ब र २००४  क म ा न ल  गे ल छ ल ,  तँए ऐ ितिथसँ पूव/g361 भेल बँटवारापर ऐ संशोधनक /g262भाव निह पड़त। \nिह/g2धध दू उ/g2आ4रािधकार (संश ोध न )  कानून २००५ क अनुसार बेटीक/g243 िपताक स/g294 पैतमे बेटा जक/g363 बरोबिरक \nिह/g304 सा  ह एत,  माइक स/g294 पैतमे सेहो िह/g304 सा हएत। उपरो/g2ण0 त संशोधनसँ िन/g294 निलिखत बेव/g304 था  भ ेल-  \n१.       बेटा जक/g363 बेटी संयु/g2ण0 त पिरवारक स/g294 पैतक िह/g304 सेद ा र ी  हएत । \n२.      ओकर अि ध क ा र  ओ ि ह ना हए त  जेन ा  ब े टा भेने  रहैत ।  \n३.       बेटे जक/g363 बेिटयोक/g243 ओइ स/g294 पैतसँ जुड़ल िज/g294 मेदा री  हएत।  \n४.      बेटोक बरोबिर बेटीक िह/g304 सा  त य  हएत । \nिह/g2धध दू उ/g2आ4रािधकार कानूनमे २ ०० ५ क संशोधनक बाद पैतृक। संयु/g2ण0 त पिरवारक स/g294 पैतक ब ँटवारा ए वम ्  \nओइमे बेटी सबहक िह/g304 सेदारी लऽ कऽ य/g2आआ -त/g2आआ जबरद/g304 त िववाद /g262ार/g294 भ  भ ेल।  क ा र ण  क ा न ूनसँ  अि ध कार \nभेटलाक बाबजूद एकर समािजक /g304 वीकृितमे /g262/g302 निच/g2धध ह  ल ाग ल  र ह ल ।  न ैह र स ँ स/g294 ब/g2धध ध  खर ाप  निह हो ,  त ँए  \nकेतेक ो  ब ेट ी  अपन  अिधक ा र क ब ि लद ान कए द े ल ै न ,  म ुदा एहन ो  बहुत र ास म ा िमल ा  उ ठ ल,  जे ब ेट ी  स भ  अपन \nअिधकारक बहाली हेतु /g2धध या या लय क शरण म े चि ल  ग े ली ।  \n/g2धध या य ा लय मे म ा िमला  जेबाक  कएटा कार ण  छ ल ।  ि कय ो  कह ल क जे स न  २० ०५क का न ूनी संशो धनक \nला भ  ९ िसत/g294 ब र  २००५ क बाद ज/g2धध मल क/g2धध याक/g243 भेटतै। केकरो अनुसार ई कानून १९ ५ ६ स ँ ल ा ग ू ह एत । \nआिद आ ि द ।  \nदेशक िविभ/g3ध2 उ/g2ण4 च /g2धध यायालय उपरो/g2ण0 त िववाद/g304 प द  ि व षय  स भप र  अलग-अलग फैस ल ा देलक। \nअ/g2धध ततोग/g2ध4 वा ई मामला भारतक उ/g2ण4 चतम /g2धध या य ा लय म े प ह ुँच ग ेल । \nउ/g2ण4 चतम /g2धध यायालयक /g2धध यायमूित/g361 ए . आर . द वे ए वम्  /g2धध यायमूित/g361 ए .के. गोयलक संयु/g2ण0 त  पी ठ १ ६ अ/g2ण0 टूबर  \n२० १ ५ क अपन फैसलामे उ/g2आ4रािधकार कानून उपरो/g2ण0 त िववादक पटा/g2आ2ेप करैत कण/g361टक उ/g2ण4 च /g2धध या या ल य क  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \nफैसलाक/g243 पलैट देलक। कण/g36आटक उ/g2ण4 च /g2धध यायालय फैसला देने छल जँ िपताक देहा/g2धध त  ९ िसत/g294 ब र  २ ००५ स ँ \nपिह न े भ ऽ  गे ल  तखनो बेटीक/g243 ओकर स/g294 पैतमे बेटाक बरोबिरक िह/g304 सा  भ े टत।  \nमुदा उ/g2ण4 चतम /g2धध यायालय एकरा पूण/g361त :  िनर/g304 त कए देलक। /g262काश एवम्  अ/g2धध य  ब न ा म  फ ु ल व त ी  एव म ्  \nअ/g2धध यक मामलामे उ/g2ण4 चतम /g2धध यायालय बेव/g304 था  दे लक  ज े   उ/g2आ4रािधकार कानूनमे २ ० ० ५ क संशोधन भूत/g262भावी निह \nअिछ । ओ  क ानू नमे उपरो/g2ण0 त संशोधन लागू हएत वशत/g3ण1 ओइ िदन िपता ओ पु/g2आआी दुनू जीबैत रहल हो।  \n१६  अ/g2ण0 टूब र  २ ० १ ५  क/g243 उ/g2ण4 चतम /g2धध यायालय /g32आारा /g262काश एवम्  अ/g2धध य  ब नाम फ ु ल व त ी एव म ्  अ/g2धध य क \nमामलाक/g243 मूल िनण/g361य िब/g2धध दु छल ज े  २ ० ० ५ क स/g294 पैतमे अिधकारक कानूनक संशोधन भूत/g262भावी अिछ की  \nनिह?  वंशक/g243 िविभ/g3ध2 उ/g2ण4 च /g2धध यायालय ऐ िवषय पर/g304 प र  िवरोधी ए व म्  िभ/g3ध2 -िभ/g2धध न मत /g301 य/g2ण0 त  केन े छ ल । ऐ \nमामलामे फुलवती उ/g2आ4रािधकारमे ओकर िपता /g32आारा /g262ा/g290 त सं/g294 पैतमे १/७  म िह/g304 साक म/g364ग केने छल। १ ८ \nफरवर ी  १ ९ ८ ८ क अ/g2धध दर िपताक देहा/g2धध त  भऽ  ग ेल । \n/g2धध या य ा लय मे िवचा राधीन मामलामे संशोधन करैत फुलवती संशोिधत कानूनक अनुसार िपताक स/g294 पैतमे \nिह/g304 साक म/g364ग केलक। कण/g36आटक उ/g2ण4 च /g2धध यायालय िनण/g361य देलक जे चुकी मामला /g2धध या या लयम े  ि व च ा र ा ध ी न  \nछल ,  अ/g304 तु ऐ कानूनक/g243 आगूसँ लागू हेबाक बाबजूद , एकर लाभ फूलवतीक/g243 भेटत। उ/g2ण4 च /g2धध या य ालय क ऐ \nफैस लाक चुनौती उ/g2ण4 चम /g2धध या य ा लयमे कएल  गेल - \n१.       ऐमे फुलवतीक/g243 िह/g304 सा मा/g2आआ िपताक /g304 वअिज/g361त स/g294 पैत म े हए त ।  \n२.      फुलवतीक िपताक देहा/g2धध त  २ ० ० ५ क संशोिधत कानून लागू हेबासँ पूव/g361 १८ फरव री  १ ९ ८ ८ क \nभऽ गे ल,  तँए फुलवतीक/g243 ऐ कानूनक/g243 लागू हेबाक समय पैतृक स/g294 पैत  व ा ि रस  न िह म ान ल  जा  स क ै त  \nअिछ ।  \n३.       संशोिधत कानून ऐ मामलामे लागू निह हएत। संशोिधत कानून लागू हेबासँ पूव/g361 िह/g2धध दू उ/g2आ4रािधकार \nकानूनक ध ार ा ६ केर मुतािबक बेटीक/g243 एहेन सं/g294 पैत म े अ ि धकार  न ि ह  ह एत ।  \nउ/g2ण4 च त म ्  /g2धध यायालय अपन फैसलामे /g304 प/g303 ट केलक जे कानूनक/g243 /g262थम दृ/g303 /g3ध4या पढ़लासँ /g304 प/g303 ट  ह ोइत अ ि छ \nजे ई  संश ो धन क ानून  ल ा ग ू ह ेबा क ि त ि थस ँ ल ागू हएत,का रण ऐमे क ेत ौ ए हेन स ं केत न ि ह  अिछ  जइसँ एकर ा \nभूत/g262भावी कएल जाए। अतएव संदायदाता स/g294 पैतमे बेटीक िह/g304 सा तखने भेट त  जखन  ि क क ा न ून  ल ा गू ह ेब ा क  \nिदन यान ी ९ िसत/g294 ब र  २ ००५ क िपता ओ पु/g2आआी द ुनू  ज ीि व त  ह ो। \nअ/g2धध य /g262मुख /g2धध याियक फैसलामे उ/g2ण4 चतम /g2धध यायायल /g32आारा सन्  २ ०१२ मे तय गंदूरी कोटे/g302 वर/g294 मा  वनाम \n/g394की यनािदमे कहल गेल जे- \nनव  ध ा रा ६  संयु/g2ण0 त पिरवारक स/g294 पैतम े  ९ िसत/g294 ब र  २ ० ० ५ वा ओकर बाद पु/g264ष वा मिहलाक \nअिधकारमे समानता अनलक अिछ। ऐ कानून /g32आारा बेटीक/g243 प/g2आ2मे ठोस केलक एकर बाद बेटी /g304 व य ं म े ब ेट ा  \nजक/g363 पैतृक स/g294 पैतमे िह/g304 सेदा र बनल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \nएवम ्   /g262कारेण ९ िसत/g294 ब र  २०० ५ सँ बेटी पैितक स/g294 पैतमे बेटा जक/g363 उ/g2आ4रािधकारी भेल एवम्  ओकरा \nबराबर  हक स ेह ो  बेटल।  \nउपरो/g2ण0 त  म ा मला न ी चल ा  आदा ल त म े ि व चा र न ी य  र िह त े २० ० ५ क संशो धन  भ े ल । नीचला  अदाल त  स ं शो ि ध त  \nकानूनक/g243 लागू करैत बेटीक बेटाक बरबैर िह/g304 सा तय केलक जेकरा उ/g2ण4 च /g2धध या य ा ल य पलैट  द ेल क । \nअ/g2धध ततोग/g2ध4 वा मामला उ/g2ण4 चतम /g2धध या य ा ल य पहुँचल,  जेतए बेटीक जीत भेल एवं बेटीक/g243 बेटाक बरोविर िह/g304 सा  \nभेट ल ।  \nसन्   २ ००५ क िह/g2धध दू उ/g2आ4रािधकार कानूनमे संशोधनक बाद पिरवारक बेटीक/g243 पैतृक स/g294 पैतमे िह/g304 सेदार ी  त ँ \nभेट गेल मुदा ओइ संशोधनक आधारपर /g262ा/g290 त अिधकारक/g243 केतेको /g262कारसँ पास कए पु/g2आआ लोकिन /g32आारा चुनौती \nदेल गेल । \nएकटा एहने मामलामे सुजाता शम/g36आ वनाम मनु गु/g290 ता  एव म ्  अ/g2धध य ,मे िद/g29ध ली उ/g2ण4 च /g2धध यायालय िद/g29ध ली /g32आारा \nबेव/g304 था देल गेल जे संयु/g2ण0 त पिरवारमे जँ बेटी सभसँ पैघ जीिवत िह/g304 सेदार अिछ तँ ओ कत/g36आ भऽ सकैत \nअिछ। माननीय /g2धध या य ालयक कह ब  जे उपरो/g2ण0 त संशोिधत कानून बेटीक/g243 ओ सभ कानूनी हक दऽ दैत अिछ \nजे बेटाक/g243 पिहनेसँ /g262ा/g290 त  अ िछ ।  म ा .  उ/g2ण4 /g2ण4 तम /g2धध यायालय ि/g2आआभुवन दस हिर भाई तामबोली वनाम गुजरात राज/g304 व  \nअि ध करण एव म्   अ/g2धध यक मामलामे िनण/g361य दऽ चूकल अिछ जे संयु/g2ण0 त पिरवारक विर/g303 ठतम सद/g304 य कत/g36आ ह ए त । \nअ/g304 तु बेटक/g243 कत/g36आ हेबाक /g3ध9ममे कोनो भ/g364गठ निह अिछ।  \n२० ० ५  इ/g304 वीक उ/g2आ4रािधकार कानूनमे संशोधनक उपरा/g2धध त य/g324िप बेटीक/g243 पैि/g2आआक स/g294 पैत मे  कानून ी \nअिधकार /g262ा/g290 त  भऽ ग े ल  अ िछ ,  मुदा समािजक /g304 त रप र  ओ कर प ुरजो र ि व र ो ध  द ेख बा म े  अ ब ै त  अ ि छ। ह ा ल त  \nओिहन ा  अ िछ जेन ा द हेज िवर ो ध ी कानून क अ िछ। क ा न ूनक अछैत  दह ेज  क ो न ो- न े- कोनो /g26आपे सम/g304 त  भा रत म े \nचिलये रहल अिछ। कानून ईहो अिछ जे /g301 य/g304 क  युव क ,  युवती /g304 वे/g2ण4 छा स ँ  िवव ाह कऽ सकै छ ै थ,  मुदा केत ेको \nठाम एकर िवरोध ऐ हद तक होइत अिछ जे युगल जोड़ीक ह/g2ध4 या  त क भ ऽ जा इ त  अिछ ।  \nकहब ा क माने जे क ा न ूनमे बद लाव संगे समािजक सोचमे पिरवत/g361न ज/g26आरी अिछ। जन जागरण ज/g26आरी ऐ \nमानेमे मिहला तखने अिधकार स/g294 प/g3ध2 भऽ सकै छैथ।   \nजमीनक िकछु समाजमे खास कऽ िद/g29ध ली क ि कंव ा  आ न- आन पैघ शहरक आसपासक /g2आ2े/g2आआमे बहुत \n/g262मुखता अिछ। जमीन पिरवारक /g262ित/g303 ठासँ जुड़ल अिछ। जमीनपर पु/g264षक वच/g304 व्  कम ह ो इ ,  भा/g2ण2 य क स ंग े \nओिहनो एकर िह/g304 सेद ार  ह ो,  ई बात लेाकक/g243 पिच नइ रहल अिछ।  \nजिहना /g262ेमी लोकिनक िखलाफ खास पंचायत काज करैत अिछ वएह हाल  पैतृक स/g294 पैत म े अ प न  \nिह/g304 साक म/g364ग केलापर बेटी सबहक भऽ रहल अिछ। हुनकर गप छोड़ू, म ा य,  बाप स े ह ो  ओकर संग  निह दइ \nछैथ ।  एहन  के त े को दृ/g303 टा/g2धध त आएल अिछ जे जमीनमे अपन िह/g304 साक म/g364ग किरते बेटीक गाममे /g262वेशो किठन \nभऽ जाइत  अ ि छ ,  भ ा य  सभ गप  छो िड़ दइ  छै आ म ाय -बा पक मुँह ल टैक जाइत अिछ,  जे ओकर बेटी  ज म ी न मे \nअपन  हक माि ग  कऽ ओकर  सबह क न ा क कटा रह ल  अि छ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \nबेटी अपन हक निह म/g363िग सकय तइले केतेको िपता अपन जीबैत अप न स/g294 पैत पोता िकंवा पु/g2आआक/g243 \nह/g304 ता/g2धध त ि र त  कऽ दइ  छैथ ।  ते त बे निह ,  भाय सभ दवाब बना कऽ बेटीसँ बिहनसँ ओइ स/g294 पैत स ँ  अपन  अि ध क ार \nछोड़बाक हेतु राजीनामा िलखा लइ छैथ। सार/g364श जे कानूनसँ /g262ा/g290 त अिधकारक/g243 समान देबए -म े पुरजोर िवरोध \nकऽ रहल अिछ । हुनक ा ल ो कि न क धार णा अिछ जे बेटीक देल गेल दहेज उ/g2आ4रािधकारमे /g262ा/g290 त  हो म ए-बला \nस/g294 पैतक एवजमे पय/g36आ/g290 त /g2आ2ितपूित/g361 अिछ। एक सव/g3ण1क अनुसार मा/g2आआ १३% बेटी अपन पैि/g2आआक स/g294 पैत मे  अि ध क ा र \nलऽ प बै छैथ।  \nस/g294 पूण/g361 देशमे लागू २००५ क कानूनसँ पूव/g361 प/g363च रा/g2ण6 य  ( ऑं/g2धध ध /g262देश , कण/g36आटक , म हारा/g303 /g399 , ता ि म ल न ा डू आ  \nकेरल) मे बेटीक/g243 पैि/g2आआक स/g294 पैतमे पिहनेसँ अिधकार /g262ा/g290 त  अि छ।  \nपिरणा म त : िबह ार एवम्   म/g2धण य /g262देशक तुलनामे आ/g2धध /g40ण /g262देशमे चािरगुणा अिधक मिहलाक/g243 उ/g2आ4रािधकारमे \nजमीन स/g294 पैत /g262ा/g290 त  भ ेल । आ न - आन रा/g2ण6 य  स ब ह क त ँ  ई  ह ा ल  अ ि छ ज े  ६ ९% मिहलाक/g243 एहेन  कोन ो मिहल ाक \nजानकारी निह छै जे ऐ कानूनसँ लाभाि/g2धध वत होइत पैतृक स/g294 पैत म े हकद ा र  भ े ल  हो ।  जेकर ा  केकरो  ऐ क ानून क \nजा न का र ी  छ ैह ो,  स ेह ो  ज म ी न -जा य दा द मे अपन हक न ि ह  मं ग ै छ ैथ। \nभारत वष/g361मे दुग/g36आक/g26आपमे /g304 /g2आआी शि/g2ण0 तक/g243 स/g294 मािनत कएल गेल अिछ। जगत जननीक /g26आपमे हुनकर \nआराधना कएल जाइत अिछ। स/g2ध4 य ई अिछ जे /g262ायेक बेटी काि/g29ध ह जा कऽ माय बनैत अिछ ओिह /g26आपमे ओ \nओिह प ि र वा र क स ृजन कर ैत अिछ ,  पालन कर ैत  अ िछ ,  पल /g262ितपल र/g2आ2ा करैत अिछ।  \nहमर सं/g304 कृित इितहासक कोन कोनामे जा कऽ पु/g264ष वच/g361/g304 वक /g262धानताक /g304 वीकार करैत /g304 /g2आआीणक/g243 \n/g32आेमदज/g36आ /g304 वी क ार केल क ,  ई  कएटा  दुखद  ए वम ्   िवचारणीय /g262संग अिछ। मुदा देिरयेसँ सही , समाज जाि ग  जा ए त  \nसे उमेद अिछ आ कानून /g32आारा देल पैतृक स/g294 पैतमे उ/g2आ4रािधकारक सहष/g361 पालन भऽ सकत। य/g2आआ नारी \nपु/g2ण6 य/g2धध ते,रम/g2धध ते त/g2आआ देवता। उि/g2ण0 त तखने साथ/g361क भऽ सकत।  \n६/४/२०१७     \n  \n  \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंतूg3श1य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nनूg2णण द  िवलास राय- दूटा लघु कथा  \n  \nहमर पूg279ीक मनोरथ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \nहम िनम/g361लीमे डा/g2ण0 टर रमेश बाबूक ि/g2ण0 लिनकपर बैसल रही। डा/g2ण0 टर साहैब कोठरीमे रोगी सभक/g243 ज/g363च \nकऽ रहल छला । क ोठ र ी क आ ग/g363 राजदेव बाबू, रामिवलास बाबू आ हम बैस कऽ मैिथली सािह/g2ध4 यपर चच/g36आकऽ \nरहल छेलॱ िक हमर मोबाइलक घ/g2धध टी  बजल। \nजेबीसँ मोबाइल िनकािल न/g294 बर देखलॱ तँ मालूम भेल हमर प/g2ण9ीक फोन छी। हम मने -म न भ नभनेलॱ - \n“आ ि ब  गेल आ फत . . .!”    \nएक मन भ ेल जे फो न  क ा ि ट  दी ,  फेर  मन  भेल  जे िरि स भे  न े करी। मुद ा  ड र  ईहो र हए जे जँ फोन \nिरिसभ नै करब तँ गामपर पहुँचते देरी महाभारत शु/g26आ भऽ जाएत आ राितमे फेरो म/g2ण4 छर सभक/g243 हमर भरपूर \nखून पीबाक अव सर भ ेट जे त इ ।  यौ ब ा ब ू क ी क ि र तॱ हा िर कऽ  मोबाइल क ह िरयर का  बट म  टी पै त  ब जल ॱ -  \n“ह ेल ौ ,  की कह ै छ ी?” \nओ/g294 हरसँ प/g2ण9ीक अवाज आ ए ल-  \n“फोन ि कए ने उ ठबै त  रिहऐ । की  करै छे ि लऐ ?”  \nबजलॱ -  \n“फोन तँ उ ठेबे केल ॱ ,  हँ!  पिहलुक घ/g2धध टीपर निह उठा चािरम घ/g2धध टीपर उठेलॱ। अ/g2ण4 छा  कह ू की  ह ुकुम ? ”  \nओ/g294 हरसँ प/g2ण9ी बजली - \n“ दूटा /g409ेड पकौड़ा नेने आएब। आ हँ, पो ल ीथ ीनम े चट न ी  सेहो  लऽ ले ब । ” \nकहलय ै न- \n“ /g409ेड पकौड़ा तँ गर मे खा इम े न ी क ल ग ै छ ै,  ढ ंढामे तँ को नो सु आद े  न े बुझ ाए त । ”  \nओ बजली- \n“ अह/g363 नेने आउ ने चू/g29ध ही  प जा ि र ह म त ाबा प र स ेक ल ेब। ” \nई कि ह  ओ फोन क ा ि ट द ेल ी । \nहमर म ुँह लटैक गेल। िकए  त ँ ज ेब ी म े एकोटा छेद ामो न े  रह ए।  बीसटा टक ा  ज े र खने रही ओ  \nसाइिकलक /g3ध4यूब पंचरमे खच/g361 भऽ गेल रहए। सोचमे प िड़ ग ेलॱ।  स ोची केकर ासँ मुँ ह  छो ड़ ी।  जं  के कर ोसँ \nमुँह छोड़ी आजँ पाइ नै देत तब तँ अपनेसनक मुँह हएत आ तनाव सँ बिढ़ जाएत। फेर सोची जँ प/g2ण9ीक \nफरमाइस प ूरा  कऽ कऽ  गाम प र न ै जा ए ब तँ रा ितम े  फेर ो  दलानेपर  सूत ए पड़ त  आ सूत ब  क ी कपार ,  भिर रा ि त \nम/g2ण4 द र हॱकै त  पर ा त  कर ए पड़त ।  हमरा दस बख/g361क पिहलुका घटना मोन पिड़ गेल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \nिनम/g361लीमे सक/g361स आएल रहइ। गामक जनीजाित सभ सक/g361स देखबाक /g262ो/g391ाम बनौलैन। हुनका \nसबहक/g262ोगाम सॱझुका  6 बज से  9  ब जेक श ो  देखब ाक छे लै न। म ुदा ग ा म पर सँ ि वद ा  हे ती  द ुइय े ब जे,  ि कएक त ँ \nपिहने जेती तखन बजारमेमे अ/g29ध ता , िट क ुल ी ,  ि ल िपि/g304 टक /g304 नो -पोडर ,  प वन ट ोकी  क ा न मेहक,  नाकमेहक आ \nकेशमेहक की न ती. . . । \nहमरो प/g2ण9ीक/g243 मालूम भेलैन। ओ जलखैये करैकाल हमरा कहली - \n“य ौ  सुनै िछऐ ? ”  \nहम  कहल य ैन- \n“कोन ो ि क क ानम े ठ े की  न ेने  छ ी जे नै सुन ब। ब ा जू न े की क है छ ी?” \nतैपर प/g2ण9ी बजली - \n“अँइ  यौ ,  दा/g26आ पीब कऽ आएल छी की जे  ए न ा  ब जै छी ? ”  \nहम  कहल य ैन- \n“से ि द न किहय ा  हे त ै जे पुत ोहु कह त  .. . . . । ऐठाम तँ चाह पीबैले पाइयेने अिछ आ अह/g363क/g243 दा/g26आ \nसुझैत  अिछ!  कहू ने की  कहै  छी।”  \nप/g2ण9ी बजली - \n“ गामक लोक सभ सक/g361स देखैले जाइत अिछ। ” \nतैपर ब जल ॱ - \n“ ऐमे की लगै छइ। प/g2ण4 चीस टका िटकटमे आ प/g2ण4 ची स  टका क चाह - ना/g302 ता। प/g2ण4 चीस टकाक /g301 यॲ त  क ि र \nिलअ। नइ होइए तँ तीन िकलो चीकने बाि/g2धध ह लेब। ओकरा प/g29ध लप र  बेच ल ेब,  पाइ भऽ जाएत। ”  \nई बात  स ु िनते - देरी प/g2ण9ीक पारा चिढ़ गेलैन। ओ तामसे भेर भऽ गेली। बजली- \n“अँइ !  हम िचकना लऽ कऽ सक/g361स देखए जाएब ! नै जा एब !  हमर कपारे जरल अिछ जे अह/g363  संग \nिबआहभेल। ने किहयो िसनेमा आ ने किहयो सक/g361स देखेलॱ। ने /g304 नो , न े पाउ डर,  ने न ा कम ेहक,  ने कानम ेहक,  न े \nकाज र ,  ने ठ ोर र ंगा,  ने सेनुर आ ने िटकुली किहयो अह/g363क/g243 जुड़ल। अहीठाम मैलावाली छै, अेकर दु/g29ध हा  ओकर ा  \nरंग-र ंगक साबुन,  त ेल  आ िसंग ा र क च ी ज -वौस आ िन -आिन दइ छ इ ।  जखनी घर बलाक/g243 जे कहलक तखनी \nघरबला हजूरमे रहै छइ। की हमरा कोनो मनोरथ नै छइ। अह/g363बुते किहयो हमर कोनो मनोरथ पुरा भेल। ” \nई कहैत ओ कानए लगली। हम छगु/g2धध ता म े पिड़ गेलॱ ।  ह म  कहल य ैन -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \n“ मैलाववालीक घरबला मा/g304 ट री  करै छइ। त ी स- प/g3ण3तीस हजार टका मिहना कमाइ छै, आ अह/g363क घरबला  \nकएटा पाइ कमाइए। अ/g2ण4 छा  हम ह ॴ  दोक ा न सँ िच कन ा  ब े च कऽ  आ ि न  द इ  छ ी,  अह/g363 सक/g361स देख आएब। ” \nतैपर प/g2ण9ी बजली - \n“ िनम/g361लीबजार जाएबतँ सक/g361सेटा देखब आिक िकछु िसंगारो -प ेट ारो क चीज क ीनब ।  हमर ा  कमत ीमे दू \nसा ए ट क ा च ाह ी । ”  \nहम  कहल य ैन- \n“अह ॴ  कहू जे अखन ह ा थमे  एकोटा टक ा  नै अ िछ त ख न  द ू सा ए  टक ा  के त ए सँ द े ब । के द े त दू साए \nटका। जिहया पाइक ओिरयान हएत तिहया िनम/g361ली जा कऽ िसंगारक समान लऽ आनब। आइ सक/g361सटा देख \nआबू। हम दोकानसँ िचकना बेिच प/g2ण4 ची सट ा  ट का  आ ि न  दइ छी । ”  \nतैपर प/g2ण9ी बजली - \n“ह म ज ा ए ब त ँ दू स ाए टक ा लऽ कऽ निह तँ न ै  ज ाएब । ” \nहम  केतेको  ग ोरेसँ दू सा ए टका मंगलॱ मुदा िकयो ने देलक। दोकानमे िचकना बेच प/g2ण4 चास  ट का  आ ि न \nप/g2ण9ीक/g243 देिलऐन तँ ओ ढौआक/g243 फेक देलक आ बाजल -  \n“ दू बजे लोक सभ सक/g361स देखए िवदा हएत। अह/g363 जँ दू बजे तक दू साए टका आिन कऽ देब तब \nतँ ब/g3ध6ड बिढ़य/g363 नै तँ अह/g363 जानी आ आ अह/g363क काज जानए। ” \nहम ब/g3ध6ड पिरयास केलॱ मुदा िकयो मुँहपर माछी नै बैसए देलक। प/g2ण9ीक तुगलका फरमान हमरा बु/g2आ4े \nपूरा कए ल  नै भ ेल ।  \n/g304 ना न कऽ  खेन ा इ ख ा  मैलाम वाल ी  ल ग  ग े ल ॱ आ  कह ल य ैन- \n“ भौजी दू साए टकाक /g301 य/g244त कऽ िदअ। ब/g3ध6ड ज/g26आरी अिछ। ” \nतैपर म ैल ा मव ा ल ी कहल ी - \n“ हमरा लग प/g363चे साए टका अिछ आ िनम/g361ली सक/g361स द े खए जाइ छ ी। बज ारमे च ूड़ ी पिहरब  आ ि कछु \nिसंगारक समान सेहो कीनब। हमरा तँ प/g363च साए टकासँ पारो ने लागत तँ अह/g363क/g243 केना देब। ”  \nहम अपन सनक मुँह लऽ कऽ अँगना एलॱ आ बोलीमे हजार मन िम /g2आणी घोरैत प/g2ण9ीक हाथ अपना हाथमे \nलऽ कऽ कहिलऐ -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \n“ह े स म ूचा ग ा म  घ ूिम एल ॱ म ुद ा िकयो टक ा  नै  देलक ।  केकरा - के कर ा  ल ग  न े मुँह  छो ड़ ल ॱ  मुदा िकय ो  \nमुँहपर माछी नइ बैसए देलक। से नै तँ अह/g363 ई प/g2ण4 चास टका लऽ कऽ सक/g361स देख आउ , जखन पाइक /g301 य/g244 त  \nभऽ जाएत तँ दुनू गोरे फेर िनम/g361ली चलब , िसनेमा देखब आ अह/g363िसंगारोक समान कीिन लेब। ”  \nतैपर प/g2ण9ी हमर हाथ अपना हाथसँ झटकैत बजल ी -  \n“ईह!  बेदरा जक/g363 हमर परताए एला हेन ! जाउ राखु अपन पचसटकही। नै हम सक/g361स देखै छी। ” \nहम  केतब ो  खुशा म द के िलऐन  मुदा ओ  टस- सँ- मस नै भेली। आ ने सक/g361से देखए गेली। हमरो /g292 ल ड प ेस र  \nबिढ़ गेल। मुदा िदमागक/g243 ि/g304 थ र रखैत  च ौ कपर  चि ल  ग ेलॱ । \nए/g312ेबेर आठ बजे राितमे चौकपर सँ एलॱ। अँगना गेलॱ तँ चू/g29ध हा -चौका सभ ब/g3ध2 रहए आ प/g2ण9ी कोप \nभवनम े जा  कऽ स ूत ल छेली । भ ी तरस ँ िब लैया लगा न ेने  छ ली ।  हम  केब ा ड़ ल ग  जा  कऽ केतब ो ह ा क द ेिलऐम ुदा \nने ओ केबाड़े खोलली आ ने िकछु बजबे केलीह। सभसँ मोि/g302 कल  भेल  जे र ा ि त म े स ूत ब  केत ए।  की  कि र त ौ  \nहाि र  कऽ दल ा न पर जा अखड़े मोथीक पिटयापर सूतलॱ। सूतब की दैवक कपार भिर रािततौन ीसँ म/g2ण4 छ र \nहॱकैत  परा त  केलॱ ।  \nमनमे प/g2ण9ीक /g262ित पूरा रोष भऽ गेल रहए। सोचलॱ ओ प/g2ण9ी की जे पितक दुख नै बुझलक ..!  \nिबआहमे एकटा चिरआना भिर सोनाक औंठी देने रहए। वएह औंठी न रिहया बजारमे ब/g2धध हकी लगा िद/g29ध ली  \nिवदा भऽ गेलॱ। िद/g29ध ली जा /g304 पोटमे प/g363च हजार टका मिहलापर काज पकड़लॱ। आठ घ/g2धध टाक /g3ध6यूटी रहए। \nचािर घ/g2धध टा  ओ भ र ट ा इम ो  खटी ।  ख - पीब कऽ आ /g26आप भाउ़ा दऽ कऽ चािर हजार टका बँचैत रहए।  \nछह मास धिर काज केला पछाइत लगधक प/g2ण4 ची स  ह जार टक ा  जम ा  भ े ल । एक  िद न  फो न सँ  खब र  \nभेल  जे माए ब ी म ा र अ ि छ। जँए छ ी त ँए च ि ल जाउ ।  \nहम िद/g29ध ली बजारमे प/g2ण9ी -ले /g409ेिसर , /g304 नो , पाउ डर,  लाहबल ा चूड़ी ,  रेा/g29ध ड -गो/g29ध ड  न े कल स,  कानक \nबाल ी,  नाकमेहक निथ य ा,  का न मेहक झुमका,  गम कौ आ  स ा ब ू न,ठ ोररंग ा ,  पैररंगा आ  लबन  टो क ी स भ  िसंग ा रक चीज \nवौस क ीनल ॱ। हँ ,  कपड़ ा  नै  कीनने रही।  िकए  तँ हमर कीनलाहाकपड़ा हमरा प/g2ण9ीक/g243  प ि सने  निह हो इ  छैन \nतँए सोचलॱ दू हजार टका दऽ देबै अपन िनम/g361ली जा िशव व/g304 /g2आआालयमे मनपस/g2धध द  कपड़ ा  की िन  ल ेत ी।  \nएकटा अटैचीमे सभ समान रािख गाम िवदा भेलॱ। दरभंगावाली सु पर फा/g304 ट /g399ेनमे बैसलॱ। केतेको \nपिरयास केलाक बादो िरजव/g3ण1शन नै भे ल छल मुद ा  जेनर ले ब ौ ग ी म े िखड़क ी  ल ग एकटा स ीट  भ ेट ग े ल  रहए। \nअटैचीक/g243 बथ/g361पर रिख चौक/g3ध2ा छेलॱ जे िकयो चोरा ने िलअए। भिर राित सुतबो ने केलॱ। मुदा \nबन ा रस अबै त- अबैत आँिख लिग गेल। सपनामे देखिलऐ हमर प/g2ण9ी अपना आँगनमे सभ चीज - व ौ स र ि ख ि न हािर \nरहली अिछ। ओ ब/g3ध6ड खुश अ िछ। हमर  हाथ अपन ा  ह ा थम े रखैत ब ािज रहल अ िछ - आइ हमर मन ो र थ  पूरा \nभऽ गे ल । नी न टुटल त ँ दे खि लऐ एकटा ब ी स - बाइस बख/g361क अित सु/g3ध2ैर लड़की हमरा किह रहल छेली - \nकनेक हमरो बैसऽ िदअ /g290 ली ज ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n41 \n \nहम पिहने अटैचीिदस देखलॱ तँ ओ सुरि/g2आ2त बुिझ पड़ल। तेकर बाद ओइ लड़की िदस िधयानसँ \nदेखल ॱ तँ ओ कोनो िफ/g29ध मी दुिनय/g363क हीरोइन जक/g363 बुिझ पड़ली। ताबेमे ओ लड़की फेर बाजल - \n“ /g290 ली ज कन े के ि खसक ु न े।” \nओ गजब सु/g3ध2ैर छेली। अपना आपक/g243 भा/g2ण2 य शा ल ी  ब ुझैत ह म िखस ैक ग ेल ॱ ।  ओ  ल उ ़ की  ब ै स  ग ेल ी ।  \nभा/g2ण2 यशाली ई बुझलॱ जे एहेन िद/g301 य  नव यौवन ा  ह मरा लगम े  ब ैस ल ी ।  हुन का  श र ी रसँ म ध ु र- मधुर सुग/g2धध ध  ह म र ा  \nमदहोश करए लगल। ओ लउ़की पस/g361 खोललक आ एकटा पि/g2आआका िनकािल  पढ़ए लगल। हमर आँिख हुनकर \nसु/g2धध दरता िनहारएलगल। एकदम गोर वण/g361, भरल - पूरल देह। सेव जक/g363गाल। िहरण जक/g363 कजरारी आँिख। \nनािगनसन  क ेश जे खु ज ल े छ ल,  कानमे तीन /g304 टेप बला  झुम का ,नाकमे ह ी रा जड़ ल छक ,  समतो ल ाक फ ार ा  सन \nठोर जैपर ह/g29ध का लाल रंगक िलिपि/g304 टक लागल। िब/g29ध कुल पारदश/g36ध साड़ी आ /g292 लौ ज  पिहरन े। स ा ड़ ी क भ ी त रस ँ \nपेटीकोट आ /g292 लौजक भीरसँ अधोव/g304 /g2आआ  पिहरन े छेल ी  से झल ा क -झल ाक  द ेख ा इ त । प ैर मे जे म े हद ी (आर त )लग ौने \nरहए ओ ओकरा पैरकसु/g2धध द रत ा मे च ा ि रचा न ल ग ब ैत  र ह इ। /g292 लौ ज तेत ेकक स ल  ज े ओकर ज व ा न ी क छ ा ती क ए क \nचौथाइभागबाहरे। जेना देखिनहारक/g243 जवानीक टेलर देखबैत .. .।  \nहम  ओइ  लड़ कीसँ पुछ ि ल ऐ - \n“ /g399ेन केतए पहुँचल अिछ ?” \nओ ल ड़क ी जव ाब देल क - \n“ मुज/g291फरपुरसँ आग/g363 िनकैल गेल अिछ। केतए उतरब। ” \nहमरा  मुह स ँ अनाया स  ि न कैल  गेल - \n“द रभ ंग ा । ”  \nतैपर ओ  बजली -  \n“ हमहूँ दरभंगे उतरब। अह/g363 िद/g29ध ली स ँ  अबै छ ी  क ी?”  ओ  फेर पुछलक। \nहमरा  फेर ब ज ा  ग ेल-  \n“ हँ िद/g29ध ली स ँ अ ब ै छी ।”  \nई कहैत हम िखड़कीसँबाहर मकइक/g243 फसल देखए लगलॱ। ओ लड़की हमर ा देहमे सिट गेली। हमरा \nजेना  440  वो/g29ध ट  ि बजल ी क झट ा  लग ल,  तिहना ब ुझन ा गेल । म ुदा डरो  ह ु अए त ँए कन ी अपनाक/g243 िसकोरिर लेलॱ \nआ थ ो ड़े ओइ ल ड़ क ीस ँदेह अ ल ग  कऽ ल ेलॱ । स ो चल ॱ  की  जािन क ी  भ ऽ जाए ,  ि कए क त ँ कहल ग े ल  छ ै -\n‘ ि/g2आआयाचि/g2आआम् देवो ने जानए . . । ’  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n42 \n \nबजलॱ -  \n“म ेड ब  कन ेक हिट य े कऽ बै सू। ” \nओ ल ड़क ी हम रा  ि द स त कै त  ब जल ी - \n“की य ौ  ि ब आह भ े ल अ िछ की न िह। ” \nहम  सो चलॱ,  लड़ क ी ई गप  िकए  प ु छैए !  कहिल ऐ- \n“ह ँ िबआह  त ँ भ ऽ  गेल अिछ । ” \nओ फेर पुछलक- \n“ब ा ल - ब/g2ण4 चा  अ ि छ  की?”  \nहमरा  बजा गेल - \n“ह ँ एकटा  बेट ीअिछ। ”  \nतैपर ओ  पुछलक- \n“अप न छी की अनकर ? ” \nआब  त ँ  बुझू ज े हमर ा  ि र श उ िठ  ग ेल ।  मन मे ब हुत  बात  आएल। म ु द ा  ड र हुअए जे ि कछ ु ऊँच-न ी च \nगप  बजा ग ेल  आ जँ ई लड़ की  क ो न ो  अबलट  ल ग ा  ि द ए  तखन त ँ  ब ड़ क ा प ि ह पैट म े पिड़ जाएब आ  सभ  \n/g262ित/g303 ठा  मा ि टमे च िल  ज ा ए त । म ुदा तै यो  हम  पु छ िलऐ- \n“म ेड म  एन ा  ि कए बजै िछऐ। ” \nतैपर ओ  कहलक- \n“ अहॉंक/g243 देखै छी जे मौगीक महक लगैए। पि/g2ण9य/g244 हेती तं हमरासँ सु/g3ध2ैर तँ निहय/g243 हेती। ” \nहम सकद/g294म भऽ गेलॱ। फेर वएह पुछलक -  \n“ आिक अह/g363क िब आह हेम ा म ाि लन ी क ब ि ह नसँ भ े ल अ ि छ ?” \nहम  बजलॱ- \n“ नइ जािन मेडम िकएक अह/g363 हमरा एहेन -एहेन  ब ा त कहै  छी । ” \nतैपर ओ  लड़ क ी ब जली -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n43 \n \n“ अ/g2ण4 छा छोड़ू ऐ बात सभक/g243 आरामसँ चलू। ”  \nई कि ह  ओ फेर हम रा देह स ँ  सि ट ग ेल।  डर त ँ हेबे क रए म ुदा अपन ा - आपक/g243 ब/g3ध6ड सौभा/g2ण2यशाली सेहो \nबुझै रही जे ए ह ेन ि द /g301 य लड़कीक सािन/g2धण य /g262ा/g290 त  भ ऽ  र हल अिछ।  \nथोड़ेकालक बाद ओ लड़की अपन हाथक पि/g2आआका हमरा दैत बजली - \n“ िलअ पढू अह/g363 बोर भऽ रहल छी। ” \nहम पि/g2आआका पकड़ैत पुछिलऐ - \n“ आ अह/g363 ? ”  \nजवाब देल ी- \n“ह म ग ृहशो भा पढ़ ै छी ।  \nहम पि/g2आआकाक प/g3ध2ा उलटाबए लगलॱ। पि/g2आआकामे नीक -नी क लड़क ी  सबहक अ/g320/g361न/g2ण2 न  फ ो ट ो सभ  र हए ।  \nएकटा  कथा र है - लबली हेमा। कथा ब/g3ध6ड रामोि/g2धध टक रहए। हम ओइ कथामे हेरा गेलॱ। ताबेमे /g399ेन \nसम/g304 तीपुर टीशनपर पहुँच गेल छल। /g399ेन /g26आकल। एकटा चाहबला हमरा वौगीमे चिए़ अवाज देलक - \n“चाह ग रम !  गरम  चा ह . . !”  \nओ लउ़क ी च ा हब ला  ि द स तकैत ब ज ल ी -  \n“ऐ  चा हब ल ा  द ो  कप च ाह द े ना। ” \nहम  मन े - मन सोची जे दू कप चाह कीकरती। फेर मनमे भेल जे भऽ सकैए  जे एक कप चाहसँ छ/g363क \nनै भ रै त  ह ो इ । \n चाहबला दू कप चाह ओइ लड़कीक/g243 पकड़ा देलकै। एकटा कम हमरा ि दस बढ़बैत ओ लड़की बजली - \n“ िलअ चाह पीबू। एतेक भीड़मे अह/g363 अपना िद/g312त सिह हमरा जगह देलॱ। ” \nहम  कहिलऐ- \n“ ध/g2धध यवाद। अह/g363 पीबू हम चाहबलासँ लऽ लइ छी। ” \nतैपर ओ  बजली -  \n“ यौ अह/g363 हमर पाइक चाह नै पीयब तँ अहॴ िदयौ ढौआ , हमहॴ अह/g363 पाइक चाह पीब। अह/g363 ने छुबा \nजा ए ब म ुदा हम  नै  छुब ा ए ब। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n44 \n \nहम  ओइ  लड़ कीक ह ा थ सँ च ा ह  पकड़ैत जेब ी स ँ  दसट ककी ि नक ाि ल  चाह ब ल ा  िद स ब ढ़ा  देि लऐ। ओ \nल ड़की अपना पस/g361सँ चािरटा मोट -मोट िब/g304 कुट िनकािल दूटा िब/g304 कुट ह म रा  ि द स ब ढ़ बैत ब ा जल- \n“ िलअ िब/g304 कुट क  संग च ाहक म जा िल अ । ” \nहम  कहिलऐ- \n“ ध/g2धध यवाद। अह/g363 खाउ। ”  \nतैपर ओ  बाजल -  \n“ की होइए जे ई छौरी िब/g304 कुट  ि खय ा  कऽ सभ ट ा  ढ ौ आ -कौर ी  छीिन लेत । यौ ह म एहेन नइ छी । ह म \nिमिथ ल ा िवश ्  विव/g324ालयमे गृह िव/g2आ3ानक पी .जी फाइनलक छा/g2आआा छी। ” \nकी किरतॱ। ओकरा हाथसँ िब/g304 कुट लऽ च ा ह मे ड ुबा - डुबा  खाए ल ग लॱ ।  \nिब/g304 कुट खेलाक िकछे िमनटमे हमरा नीन आबए लगल। आँिख खुजल तँ लहेिरयासराय अ/g304 प तालम े \nबेडपर पड़ल रही। एकटा नस/g361 हमरा मुँहपर पािनक छीटा मारैत रहए। ने /g399ेन रहए आ न े ओ लड़क ी।  \nहमरा  च ीज -वौसस ँ  भ रल अ प न अटैची मोन प ड़ ल। ह म  ब ज ल ॱ - \n“ह म र अट ैची?”  \nतैपर ओ नस/g361 बजली - \n“ आपको दरभंगा रेलबे /g304 टेशपर बेहोशी की हालत म/g3ण0 उतारा गया है। पूरा बौगी खाली था। आप अपने \nसीटपर िब/g29ध कुल बेहोश थे। चाह घ/g2धध टा  उपच ा र के ब ा द आपको ह ो श आ य ा  है।” \nहम अपन जी/g2धध स पै/g2धध टक जेबी टटौललॱ तँ ढौआबला पस/g361 गायब रहए। हम बजलॱ - \n“ हाय रे हमर प/g2ण9ीक मनोरथ। ” \nई कहैत  हम  फेर ब ेहोश  भ ऽ  गेलॱ ।  \n◌ \nश/g292 द सं/g2ण1 या  :  20 7 7 \n25 .03.2017  \n \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n45 \n \n  \nचिरूg2ं4र कूg312ाक ूg292 ल डपेसर  \nचिर/g2आ4र काकासँ भ/g243ट करैले मन औनाइत रहए। हुनका भ/g243ट भेना एक मा सस ँ  ब ेस ीए भऽ ग ेल  छल । \nिकएक तँ हमहूँ धनकटनी आ गहुम बाउग करबामे /g301 य/g304 त  छेलॱ।  गह ुम बा उ ग स ँ फुर सत भ ेटल  त ँ न ारक ट ा ल  \nलगाएब ,  ध ान द ौ न ी  कराएब ,  एकटा ने  ए कट ा काज लग ले रहल। दौन -द ौ ग ो न ी ह ो इ त-होइत गह ुम प ट ब ै- जोकर \nभऽ गेल। यौ बाबू िकसानी जीवनमे ब/g3ध6ड भीर। एकटा -न े-एकट ा काज लग ले र हत ।  आ जँ ओ काज \nसमयपर न ै करब  तँ हािन छ ो ि ड़ ल ाभ  न ै ह एत। म ुदा   मुदा नोकरी करैबलाक/g243 से बात निह। तइमे सरकारी \nनोकरी करिनहारक तँ बुझू प/g363चो आँगुर घीयेमे। आिग लागौ चाहे पाथर खसौ समयपर दरमाहा भेटबे करतै \nआ ऊपरका आम दनी अलगसँ। ने  ह र-हर आ  न े खट- खट। देखै नै िछऐ /g262ो .  वीरे/g2धध /g406 बाबूक/g243 केहेन मोछमे घी \nलगबै छिथन। एगारह बजे िदनमे महािव/g324ालय जाइ छिथन आ तीन बजे बेरमे आपस आिब जाइ छिथन आ \nदरम ा ह ा  केत ेक  भ ेट ै छैन.. . । खाएर छोड़ू ऐ बातक/g243.. . ।   \nहम आ चिर/g2आ4र क/g312ाक बेटा िवमल लंगोिटया संगी।पहलासँ बी .ए. धिर संगे पढ़लॱ। ओ कलक/g2आ4ासँ \nबी.एड . कऽ लेलक तँए उ/g2ण4 च िव/g324ालयमे िश/g2आ2कक पदपर नोकरी करै छैथ आ हम कोनो /g262िश/g2आ2ण नै /g262ा/g290 त  \nकेल ॱ  तँए खेती - िगरह/g304 ती  कऽ अपन  िजन ग ी क ग ाड़ ी  खॴ च रहल  छ ी ।  ओ न ा ,  नोकरी-ले  हम हूँ पिरयास कम  निह \nकेल ॱ, मुद ा  ऐ य ुगम े भ ग वान भ े टब अस ान  अ िछ जखनिक न ो करी भेटब  क िठ न । \n29  ि द स/g294 बरक/g243 जखन गहुम पटबैत रही , फोचाइ कहलक जे चिर/g2आ4र काका बेमार पिड़ गेला हेन। /g292 ल ड  \nपेसर बिढ़ गेल छैन। जखनेसँ क/g312ाक बेमारीक बात सुनलॱ हुनकासँ भ/g243ट करैले मन कछमछ करए लगल। \nकछमछा इ त  म न म े उठ ल - चिर/g2आ4र काका मेहनती िकसान छैथ। क/g2धध ह प र को द ा ि र  आ ह ा थम े ख ुरप ी  रहब े करै \nछैन। जीर -म र ी च आ न ोनक अलाब े ख ाइ- पीबैक कोनो व/g304 तु न ै क ीनए पड़ै छैन। क िहयो न े सुनने र िह ऐ  जे \nचिर/g2आ4र काकाक/g243 माथो दुखाएल हेतैन। फेर /g292 ल ड  प ेस र  ि कएक ब ि ढ़  गेल ैन ? \nिवहाने भेने सुित उिठ कऽ चिर/g2आ4र काकासँ भ/g243ट करए लेल िवदा भेलॱ। र/g304 तेमे िन/g2ध4 यि/g3ध9यासँ िनवृ/g2आ4 \nभेलॱ। क/g312ाक घर हमरा घरसँ लगधक डेढ़ िकलोमीटरपर। हमर घर ग ामक दिछनविरया टोलमे सभसँ \nदि/g2ण4 छन आ हुनकर घर उतरविरया टोलमे सभसँ उ/g2आ4र छैन।  \nचिर/g2आ4र काका दलापरचौकपर क/g294 मल ओिढ़ कऽ बैसल रहैथ। हम दलानक िन/g2ण4 चेस ँक हलयैन -  \n“काक ा गो ड़ लगै छ ी ।” \nकाक ा  बजला - \n“न ी के रहह ।  आबह - आ बह। केत ए हेराए ल  छ ेल ह  हेन । एक- डेढ़ मासक वाद तोरासँ भ/g243ट भेल हेन। ” \nकहलय ै न-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n46 \n \n“की कह ब क ाका ,  ए/g312ोर/g2आ4ी फुरसत नइ भेटै छल। अह/g363 तँ बुिझते िछऐ जे िकसानक िजनगी केहेन \nहोइ छइ। काि/g29ध ह गहुमक पिहल पटौनी समा/g290 त  क े ल ॱ हेन । ग ह ुमे पट ब ैत का ल  फ ो च ाइ  कह ल क जे काक ा  \nबेम ा र भ ऽ  गेला हेन। बुझू तखनेसँ अह/g363क भ/g243ट करैले मन कछमछ करै छइ। सुित उिठ कऽ एमहरे िवदा \nभऽ गे ल ॱ । ” \nकाक ा  बजला - \n“ह ँ,  तेतेक ने ट/g3ण0शन भऽ गेल अिछ जे /g292 लड पेसर बिढ़ गेल। आठम िदन डा/g2ण0 ट र रमेश ज ँचने रह ए । \nकहलक जे नीचलका साए आ ऊपरका एकसाए सािठ भऽ गेल अिछ। द वाइ खाइ छी। काि/g29ध ह  ज ँ च ब ैलॱ  त ँ  \nकहलक आ ब ठी क अि छ । तैयो प रहेजसँ रहै ल े कहलक  हेन । ठ ी क  र ि ह तो  ऐ ब ेमरी मे दवाइ सभ िदन चिलते \nरहत सेहो कह ल क।  ठ ंढास ँ ब ँि च कऽ रहैले कह ल क हेन ।  भ ा त  आ न ो न  कम  खाइल े  कहलक हेन।”  \nहम सभ गप किरते रही ताबेमे चिर/g2आ4र क/g312ाक पोती दूटा /g290 लेट म च ा ि र - चािरटा नमकीन िब/g304 कुट  आ  \nदूटा  कपमे  चा ह दऽ गेल।  \nकाक ा  पुछल ैन - \n“ पािनय/g244 पीबह ?” \nकहलय ै न- \n“ह ँ काक ा,  पीब।” \nकाका पोतीक/g243 कहलिखन -  \n“ग इ र ी न ा  एकलोट ा  पािन आ  एकटा िगलस नेन े आ। ”  \nरीना एक लोटा जल आ एकटा िगलस रािख गेल। हम िब/g304 कुट खा जल  पीब चाहक चु/g304 की  ल ेब ए \nलगलॱ। चाहो पीबी आ क/g312ाकसँ गपो करी। हम  पुछल यैन - \n“काक ा ,  ऐबेर  गह ु मक खेत ीक  केते क ेने  छ ी?” \nतैपर काक ा जवाब द े लैन - \n“ ए/g312ो धुर निह। ” \nक/g312ाक ग/g290 पक हमरा कोनो अथ/g3ण1 ने लगल। हम छगु/g2धध तामे पिड़ गेल/g2आ3/g3ण3। सोचएलगलॱ - काक ा ज ी व नी \nिकसान छै थ । च ा ि र- प/g363च िबगहामे सभ साल गहुमक खेती करै छैथ। फेर एना िकए बजला ! प/g2ण4 चीसे नव/g294 बरक/g243 \nिवमल चौकपर भेटल रहए तँ कहने छल जे आइए गहुमक बाउग समा /g290 त  के लॱ।  त ैपर  ह म  प ुछ न ॱ  र ि हऐ  जे \nकेतेक ख ेतमे ग हुम बा उ ग  के लह अ िछ। त ैप र िवम ल  कहने रहए पँ च िबगह ा म े। त ैप र ह म कहने र ि हऐ -बड़ ी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n47 \n \nअगता  ग ह ु म  खेती  मा ि र लेलह । त ैप र िवम ल  बाज ल रहए- रौ मीत प/g363चो िबगहा खेतमे /g3ध9ाि/g2धध त  ध ा न  र ोपन े \nरही। नारेपर कटबा लेलॱ। फारबला /g399े/g2ण0 टरसँ एक िदन प/g363चो बिबगहा खेतक/g243एक समार जोतबालेलॱ आ प/g363च \nिदन रौ द  लगल ा बाद छ ठम िदन  खाद आ ब ी आ  छीटब ा  कऽ र ो टा व ेट रसँ  ए क च ा स  कर ा  देल ॱ। आ ब क ी क ोनो \nहर -ब रदसँ खे त ी हो इ ए ज े बे सी स म य  ल ग ा त ।  \nहम  कह न े रिहऐ- हँ से तँ ठीके कहै छीही । त ो र खे तो सड़के  का त म ेछ ौ ,  तँए /g399े/g2ण0 ट र  जा इ क सुि व ध ा  छ ौ \nआ छ ह - सा त  ि ब गहा  खे त ो  ए केठ ाम छौ।  \nिवमल कह ने रहए -  ह ँ से तँ  अिछए ।  एकेट ा  कमी अ ि छ । ब ोिरंग न इ अि छ । की  क रब ै ती न -त ीन ठा म  \nलेअर ज/g363च करबौिलऐ मुदा  2 50 - 300  फीट स ँ कम पर ल ेअरे  ने भ ेटै छइ।  \nहम  कह न े रिहऐ- तोहर खेत तँ िबहुलो धारसँ पिट जाइ छौ। बोिरंगक खगतो तँ निह य/g243 छौ।   \nिवमल कह ने रहए -  ह ँ से तँ  प ि ट जाइए।  \nहमरा सोचमे डुमल देख चिर/g2आ4र काका टोकलैथ -  \n“की स ोच ए  लग ल ह क।” \nकहलय ै न- \n“ काका हमरा तँ अह/g363 गपक कोनो अथ/g3ण1 ने लागल।  25  नव/g294 बरक/g243 िवमल भाय कहने छला जे आइए \nप/g363च ि ब गह ा  ग हुम बाउ ग  कऽ ि न च ेन  भ ेलॱ ह ेन। ओ  िकए  झूठ  बाजल?” \nतैपर काक ा बजल ा- \n“न े िवमले झूठ  ब ा जल आ न े  हम ह ॴ  गलत  कहै िछअह। ” \nक/g312ाक बात सुिन हम आरो ओझरीमे पिड़ गेलॱ। गपक कोनेा भ/g363जे ने लागए। कहलयैन - \n“काक ा ,  अह/g363 की कहै िछऐ से तँ हमरा भ/g363जे ने लगैए। ” \nकाक ा  स म झबैत  बजल ा- \n“सुन ह,  गहुम ठीके प/g363चिबगहामे बाउग केने छी। ओहो  2 5  नव/g294 बरक/g243। तोरा तँ बुझले छह जे गहुमक \nफिसलमे बाउग केलाक बीसम िदनसँ लऽ कऽ प/g2ण4 ची स म  ि द न  ध ि र प ि ह ल  प टौ न ी  कऽ  द ेब ा क च ा ह ी ।न ै त ँ \nगहुमक गाछमे वृि/g320 नै होइ छइ। ” \nमुड़ी ड ो लबै त कह ल य ैन - \n“ह ँ,  से तँ ठीके। निह तँ आिखरी प/g2ण4 चीसम िदन धिर पिहल पािन देब अिनवाय/g361 अिछ। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n48 \n \nकाका िब/g2ण4 चेमे ब जला- \n“ ठीके कहलक। आब तॲही कहह जे हमरा गहुम बाउग केला प/g3ण3तीस िदन भऽ गेल हेन आ अखन धिर \nपटवन नै भेल। भेल ए/g312ो धुर गहुम बाउग केनाइ ? ब ुझह  जे ह ा थो तरक गे ल  आ लाटो तरक ग ेल। ”  \nहम  मुड़ी ड ो लबै त ब जलॱ - \n“से तँ ठीके कहै िछऐ। जँ गहुमक फिसलमे पटवन नै केिलऐ तब तँ सभ  खच/g36आ आ मेहनत पािनमे \nचि ल ग े ल।  मुद ा ए ना भेल  िकए?”  \nतैपरकाक ा  बजल ा -  \n“सभ स ा ल बहु ल न दी स ँ  गह ु मक प ट वन  भ ऽ  जाइ छ ल।  एम की  अगते ब ह ुल  धार सु ि ख ग े ल। ”  \nहम  पुछलयैन-  \n“ए ना ि कए  भे ल?  एत ेक अग त ा ध ार िकए सु िख ग े ल । ” \nकाक ा  बजला - \n“सुन ै िछ ऐ  ग ोठ  नरिहय ा  ल ग  एन . एच.  104मे पुल ब ि न  रहल छ ै,  तँए पुलक िठकेदार धारक/g243 नरिहयासँ \nएक िकलोमीटर उ/g2आ4र बाि/g2धध ह देलक। तँए पािन एनाइ ब/g3ध2 भऽ गेल आ धार सुिखगेल। ”  \nहमरा चिर/g2आ4र क/g312ाक /g292 लड पेसरक कारणक भ/g363ज लािग गेल। समयपर गहुम नै पटलासँ क/g312ाक /g292 ल ड \nपेसर बि ढ़  ग ेल रहैन । \nहम  खड़ा  होइत  बजल ॱ-   \n“काक ा , जाइ छी। ब/g3ध6ड काज अिछ। ” \nई कहैत  हम  िवदा भऽ ग ेलॱ ।    \n◌ \nश/g292 द सं/g2ण1 या  :  10 6 1 \n     \nऐ रचनापर अपन मंतूg3श1य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nजगदीश ूg2थ2साद मूg2ण3 ड ल- तीन गोट लघु कथा  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n49 \n \nअपन रोपल गाछी भुतािह  \nरामनवमी िदनक बे/g264का उखड़ाहाक प/g363च बजेक समए। अनेको लॉड/g304 पी कर सँ  सूर भरल ग ी त -न ा द  ग ामम े \nअनघो ल  केने. . .। कोन ोसँ अ वाज िनक लै -  ‘ रामराजमे सभ ब रबैर.. !’  त ँ क ो न ो सँ ि न क ल ै -  ‘ द ैि ह क -दैिवक भौि त क \nत ाप रामराज म े न ि ह रिह प बैत ..!’  त ँ  क ो न ो सँ अवा ज ि न क ल ै -  ‘रघ ु कुल र ी त  स भ िदन स ँ आएल ,  /g262ाण जाएत तँ \nजा ए त  मुदा व च न  निह ज ाए त . .!’ \nअनघोल वातावरण रहने रघुवीर क/g312ाक मन सेहो घोर -घ ोर हो इ त  रहैन।  \nअपन सािठ बख/g361क बीतल िजनगी िदस नजैर देलैन। पाछू घुिमते अपन बाल -बो ध क ि ज न गीक िमलल  \n/g26आप – िव/g324ाथ/g36ध जीवन – होइत अपन चालीस बख/g361क समाज सेवाक बीच जखन एलै न तँ  म न  ओझराए लगल ैन। \nअनेको /g262/g302 न  म न मे उठ ए  लग लैन जे जखन अपना जन ैत केकरो  ने अ धल ा  स ो च िलऐ  आ  न े अ ख न ो  सो च ै छ ी  \nआ ने केकर ो  अ ध ल ा  के ि लऐ  आ न े अखन ो  कर ै िछ ऐ ,  त ख न लोक िकए अ ध ल ा कर ै पर उत ाहुल  भेल  \nअिछ?  माने ई जे समाजेक लोक समाजोक लोकक/g243 आ तैसंग अपनो आ हमर ो िकए अधले नजिरये  देखबो \nकरैए आ कर बो  करैए..? \nरघुवीर क/g312ाक मनमे एकाएक ठनका जक/g363 ठनक जगलैन। जिगते बकार फुटलैन - \n“अप न र ो पल गाछ ी भु तािह !  जइ समाज /g26आपी गाछीक/g243 रोिप समाज/g26आपक माली बिन सेवा करैत अखन \nत क आ िब र हल छी  ओ ए न ा भ ु त ािह  ि कए  बिन रहल अि छ .. !” \nरघुवीर क/g312ाक ठनकल मन रहबे करैन , चोटे पा छू उ न ैट  तकल ा  तँ बु िझ प ड़ल ैन  जे केतौ -ने-केतौ ए हेन \nरोगक /g262कोप भीतरे- भ ीत र भे ल अ िछ ,  जे चाहे ब/g363की /g26आपमे हुअए आिक आने-आन कोन ो  रो ग स ँ गर ि स त  भ ेल  \nहुअए,  मुदा भेल तँ ज/g26आर अिछ . . ! \nरघुवीर काका जेते िवचारक/g243 सोझराबए चाहैथ तेते ओझरी लिग -लिग जाइत रहैन। कोनो एहेन उ/g2आ4 र \nमनमे जगबे ने करैत रहैन जे पेब मन ह/g29ध लुक होइतैन।  \nगुम- सुम भेल रघुवीर काका अपन मनक घोड़ाक/g243 चा/g26आिदस दौड़ा -दौड़ ा  त ाकए लगल ा म ु द ा  आँ िख देखब े \nने करैन!  भ ाय आँ िख देख ब  ओ ते अस ान थो ड़ े अि छ जे लगले द ेख  ज ा ए ब.. ?  तही बीच चाह नेने प/g2ण9ी पहुँच \nकहलकैन- \n“चाह प ी ब  िलअ ,  पा न  खा ि लअ  आ र ा म न व म ी  ि द न छ ीह े राम र ा ज द ेखए चलू। ” \nओन ा  तैब ीच रघुव ीर काका  च ा िर- प/g363च घॲट चाह पीब नेने छला तँए मनक ओझराएल िवचार पतराए \nलगल छेलैन ,  ओना सो/g29ध ह/g3ध2ी नइ पतराएल रहैन तँए प/g2ण9ीक बात सुिन तामस तँ नइ उठलैन मुदा झड़क ज/g26आर \nउठ ल ैन। झ ड़कवा ि ह  उिठ त े म न नचल ैन । नचैत मन मे एलैन जे एक िदस प/g2ण9ी किह रहली अिछ - ‘ रा म नवमी क \nमेला छी,  देखैल े चलू । ’  आ दोसर िदस अपन मन /g26आपी पित [1] ल ोकक ल ी ल ा द े ख - द ेख घो र -घ ोर भे ल \nअिछ!  त ैठा म  क ी  मेला द ेखब  आ को न  म ेला द ेखब. . ?  मुदा लगले हो ि न  जे पि त - प/g2ण9ीक बीच तँ एहेन पाट/g361नरशीप  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n50 \n \nऐछे जे अ द हा - अदहा बँटवारा अिछ। अपने िकछु छी तैयो अदहे छी आ पि/g2ण9य/g243 िकछु छैथ तँ अदहाक मािलक \nछि थए.. .। \nरघुवीर काकाक/g243 िकछु फुरबे ने करैन जे की केने की हएत। थोड़ेकालक पछाइत , च ाह जखन \nअदह ा पर एलैन–म ा न े अदह ा  िग ल ास जखन  पीब लेल ा –त ख न  एकटा  जुक त ी म नमे औनाइ त  ख स लैन । खस लैन ई \nजे केतबो अदहाक मािलक प/g2ण9ी िकए ने होिथ मुदा छैथ तँ पि/g2ण9य/g243। बहला -फुसला अिधक िह/g304 सा  ल ा इ ए स क ै \nछी। क/g312ाक मन कनी सुगबुगेलैन। सुगबुगाइते बजला - \n“जखन  म ेल ा द ेखए जा ए ब ,  तहूम े जु ड़ श ी तल क ध ुर -खेल त ँ  छ ी न ि ह जे  ‘जय -ि शव ,  जय -िशव’  कर ैत  मे ल ा  \nघुि म  लेब । रामन वमी छी ।  रामक जन म िदन क उछ ाह ी जे करा छै ओ  तँ आइ क ी-की न े लूटाएत मु दा  हमरा \nबुते तँ अहूँक/g243 खुशी -खुश ी  मेला द ेखौ ल न इ हए त । ” \nओन ा,  रघुवीर क/g312ाक बात सुिन काकीक मन मधुआ गेल छेलैन मुदा तैयो लाड़ - झा ड़ कर ैत बजली- \n“जइ ि दनस ँ ब ा प -मा इ क घर छोिड़ एह ेन  जरल घ र एल ॱ  ज े को न ो  म न ो रथ प ूर नइ  भेल । ”  \nएक तँ पिहनिहसँ रघुवीर क/g312ाक मन भुितयाएल रहबे करैन , ज ेकर ा  स म ेट  समा ज- पिरवारसँ हिट प/g2ण9ी \nलग पहुँचल छल ा ,  तैठाम तेहेन ब/g2ण6 ज र  सन  कथ ा  भ ेट ल ैन  जे म न  आ रो  च ुर म-चुर भऽ गेलैन। च ुरम - च ुर होइत  \nमनक/g243 कहुना -कह ुना ब ी ि छ- बीिछ कऽ समटलैन। समैटते मन  िबहुसलैन ,  ि बह ुि स ते बक ार  फ ुटलैन - \n“ हम तँ चाह अदहा पीब नेने छी अह/g363 पीलॱ ? ”  \nपित क ब ात  स ु िनते ि सितयोक ाकी स भ ल ाड़ -झा ड़  स मटैत बजली- \n“ नइ कह/g363 पीलॱ हेन। हम िक कोनो औझुका लोक छी जे पितक/g243 िबना खुऔनिह -पी औ न े  अ न जल  कऽ \nलेब !  अखुनका लोक ने टे/g304 ट  करैत  अपन ो  ट े /g304 ट  करैए जे न ी क - ब ेजा ए - क िवचार पित करता िक प/g2ण9ी। \nहँ,  जैठाम सूय/g361क उदय अिछ तैठाम पितक की दशा छैन सेहो तँ सबहक सोझहे अिछ। ” \nिसितया काकीक िसताएल िवचार सुिन रघुवीरो क/g312ाक मन िसता गेलैन। िसताइते बजला -  \n“ अदहे िगलास चाह पीलॱ हेन अखन अदहा ब/g363कीए अिछ तँए जँ आँग नमे कोशल ौ न े  होइ त ँ जा कऽ  \nपीब ि लअ ,  न ि ह त ँ अदहा र खन े छी  ल ी अ प ी ब ू। ” \nपित क ब ात  स ु िन िस ित य ा काकी लज ा  गेल ी। ल ज ा ई  गेली जे ख ाइ -पीबैक का र ो ब ारी  त ँ  अपन े  छी  ि कन े  \nत ै ठा म  जँ मौि गय ाही  च ा ि ल  पकैड़ जे प ि रव ा र रहत,  म ा ने  प िरवार र हत  दस गोरेक आ ि सदहा लग ा एब  स ा त  \nगोरेक ज े ख ा इ त- पीबैत र/g304 तेम े  सिठ  जाएत !  ओइ पि र वा र मे  िवव ा द  हएत क ी न ि ह ?  हेबे करत ,  जखने ख ा इक \nभोजन र/g304 तामे सठत तखने ने िकछु गोरे खा कऽ सुखे ढेकार करत आ िकछु गोरेक/g243 भुख ढकार करए \nपड़त ैन । जखने दुन ू ढक ार हएत त खन े द ू रंग  हव ा  च ल बे करत,  त ैठ ा म  के द ो ख ी ह एत?  हँ!  एह ेन स ंभव अि छ \nजे उपाज/g361नकत/g36आ  भरपूर उ प ा रजन ,  कोन ो क ारण े  नइ  कए पबैत हो ि थ म ुद ा ई  त ँ  हम रे न े बुझए पड़ त । भि र   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n51 \n \nथार ी  न ि ह ,  िह/g304 से भिर। ह ँ!  एहनो संभव ऐछे जे दस गोरेक भो/g2ण6 य -िव/g2धध या स म े ,  व/g304 तुक वाहु/g29ध य  देख,  दस ग ोर े क \nजगह पनरह गोरेक बना र/g304 ता -पेरापर फेक ग/g2धध दा  करब ै स े हो क ेहे न ह एत?  मन  क हलकैन - तखन ?  तखन त ँ \nयए ह न े हए त  ज े जि ह ना छबे-छबे खेत  ब ढ़ैए,  कौ रे -कौरे प ेट  बढ़ैए त िहन ा रसे -रस े बु िधय ो - ब ेवहा र  न े ि सख ैत-\nिस ख ैत सी ि ख चलैए ।  \nिसि त य ा क ा क ी अप न ल ड़ -झड़ क च ा िल- /g262कृित पकैड़ बजली - \n“जिहन ा  हमर अदहा िगल ास त िहन ा न े अहूँ क अदह ा भे ल,  तैठाम अ पन- अपन दािय/g2ध4 व  तँ  ि नमाहए प ड़ त  \nिकने । ” \nप/g2ण9ीक बात सुिनते रघुवीर काका बजला - \n“शुभ क ाजमे अप ने न े द ेरी  करै छी ,  दसटा हौन/g361क अवाज जे कानक ठेकीक/g243 केतबो ठेलत तइसँ की \nहेतइ। नीक जक/g363 बिन - ठ िन कऽ  मेला द ेखए च लू ,  अहॴ संगे हमह ूँ जाएब।” \n‘अहॴ संगे हमहूँ जा एब ’  सुि न  म ा न े पित क ि ब स व ा सू िवच ार सु ि न  ि सितया काकी िवि/g304 म त  ह ुअ ल गल ी । \nप/g2ण9ीक/g243 िवि/g304 म त होइत द ेख र घुवीर काक ा  बजल ा- \n“ तेते ने लॉड/g304 पीकरक अवाज आिब रहल अिछ जे अह/g363क/g243 सुनैमे रामनौमीए -ट ा  अब ैए  मुद ा  च ैत ी \nनवरा/g2आआाक [2] न ौ म ी  स ेह ो  छी । त ँ ए  द ुनूक ब ी च छ ी ,  कोन म ेला  द ेखए ज ाएब  स े पिहन े िव चािर लेब त खन  न े घरसँ  \nडेग उठाएब। ”  \nरघुवीर क/g312ाक बात सुिन िसितया काकी औनेली निह , ऐ दु आरे न ै औन ेली  ज े  भ ग वत ी क आरा ध न ा –\nनव मीक मेला –आ रा म नवम ी क मेला– तहूमे केते सालक पछाितक राम ज/g2धध मो/g2ध4 स व छ ी – दुनूमे अ/g2धध त र त ँ अ ि छ ए। \nओन ा,  ओइ िद स िसितया काकीक नजैर नइ गेलैन। र/g304 तेम े अँट ैक  रामन व मीए ि द स  ब ि ढ़  ग ेलै न ।  \nपितक िवचारक/g243 सो/g29ध हो अन ा  अ न देखी  कर ी ,  सेहो केहेन  ह एत। िस ितया क ाक ी क मन उ म ुर-घ ुम ुर कर ए \nलगलैन। कोनो र/g304 ते न े दे ख ै थ  जे आग ू की  केन े  द ुन ू बे कत ी  ि मल ा न स ँ मेल ा  द े खए  ज इ त ैथ ।  म ुद ा  ल ग ल े \nजुकत ी  फुरलैन । जुकती ई जे रामनौिमयो मेला छी आ नवराि/g2आआयोक मेला छी , मुद ा  छी त ँ द ूनू म ेले ,  त ँ ए िकए \nने दुन ू मीिल मेल -ि म ल ान -िमल ा प  करैत म ेला जाइ.. .।  \nिसितया काकीक मन मािन गेलैन जे पितयेपर िकए ने जिहना स ीता रामक/g243 माता - िपता  बो न  जा इल े  छ ोिड़ \nदेलिखन तिहना हमहूँ आि/g2आणत भऽ मेला देखए ज ाय।  \nओन ा,  ि स ित य ा  काकी ध ड़ फ ड़ मे अपने भ िरक िवच ा र  कऽ ल ेल ी ,  जइसँ न जैर मे ई एब े न े केलैन ज े  \nनािरयोक /g26आप अ/g26आप अिछ। केतौ नारी अपन इ/g2ण6 ज त - आव/g26आ -ले अपने बिलक बकरा बिन र/g2ण0तसँ धरती सॴचै \nछैथ तँ केतौ दज/g361न भिर बाल -ब/g2ण4 चावाली दूधमुह/g363 ब/g2ण4 चाक/g243 पितक िसर मेिढ़ दोसर घरक  बर क प ूजा नइ  करै \nछैथ सेहो निहय/g243 कहल जा सकैए।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n52 \n \nिसि त य ा क ा क ी न जैर उठा र घुवीर क ाक ापर द ेल ै न ,  म ुदा ब जैक जे िवचार रहैन ओ मनेम े घॲट ाइ त  रहलैन \nजे रघुवीर काका बुिझ गेलिखन। मु/g304 कुर ा इ त  रघ ुव ी र  का क ा  बजला- \n“जखन  म ेल ा जाइक िवचा र  मनमे उ ठल,  तखन निहय/g244 जाएब मनक/g243 मारब हएत िक न े। से निह  त ँ झ ब -\nदे च ाह पीब ब ि न -ठि न  कऽ आँगन सँ तैय ार भे ल  आ उ।”  \nपित क ब ात  स ु िन िस ित य ा काकी ठमकल ी । न े आ ँगन ि द स ड ेग  उठ ै न  आ ने म ेला  जाइ ि द स  ि व चार \nउठैन। मेला तँ मेला छी दुिनय/g363क मेला। जे दुिनय/g363क कोण -कोणमे पसरल अिछ। अयो/g2धण या  ज े  रामक \nज/g2धध म भूिम िछऐन,  ओइ ठ ामक सोहान आ जनकप ुरक सोहा न ,  जे स ा स ु र  िछऐ न ,  दुनू ए/g312ेरंग थोड़े हएत। तैसंग \nगाम-ग ा म  आ पि र वा र - पिरवारक आरा/g2धण य  देव रह न े गाम- पिरवारक संग बेकतीगत सेहो पू/g2ण6 य  छ िथ ए,  तैठ ाम के ते \nदूर त क देखल ज ाए ई  तँ नजैर - न जैि रक ख े ल छ ी  िकन े ? \nठमकल प/g2ण9ीक /g26आप देख रघुवीर क/g312ाक मनमे पिरवारक ओइ अिभभा व क ( र/g2आ2क ) जक/g363 िवचार उठलैन \nिज न का  लेल  एक  िद स घर - पिरवारक गाड़ीक/g243 आगू ससरब किठन अिछ आ दोसर िदस पाछूसँ को नो सहारो \nनिहय/g243 अिछ , माने हाथ सो/g29ध ह/g3ध2ी खाली .. . । तैठाम प/g2ण9ीक /g26आप बदैल िसयाही सन िसयाह बिनय/g243 रहल छेलैन, तँए \nिवचारक/g243 आगू ठेलैत रघुवीर काका बजला - \n“म ेला  दे ख ए नइ ज ाएब  तँ न िह जा उ,  मुद ा  दुनू परानी एक ठा म  रहैत जे च ुप ा-चुपी केने  छ ी  से हम र ा  \nनीक न ि ह  लग ैए। ” \nजिहना कोनो पशु आँिखक इशारा मा/g2आआ पेब फुरफुरा उठैए आ कोनो अँड़पेन देला पछाइतो निह उठए \nचाहैए तेना िसितया काकीक/g243 निह भेलैन , ओ अपनो ब ल े उ ठै त  बजल ी- \n“म ेला  दे खी व ा न इ  द ेखी,  जिहन ा  छी  तिहन ा तैय ार भऽ टहैल आ बए च लू। ” \nप/g2ण9ीक िवचार सुिन रघुवीर क/g312ाक मनमे खुशी उपकलैन - जे पि/g2ण9य/g243 ने लि/g3आ0 मयो आ ल/g3आ0 मीपा/g2आआो छैथ जे \nअपन िवभव देख अपन शि/g2ण0त अजमा घरसँ बाहर दुिनय/g363क मेला देखए चाहै छैथ। बजला - \n“ बड़बिढ़य/g363 कहलॱ। मुदा गामो तँ गामे छ ी िकने ,  को न ो  िक श ह र-बजार छी  जे पि त य ान ी  लग ा बन त ।  \nजेकरा जेतए अँटावेश होइ छै से तेतए बिस जाइए तँए शहर जक /g363 एकपेिरया तँ निह अिछ , अ ि छ  तँ बह ुपेिरया \nतखन कोन र/g304 ते जाएब शु/g26आ करब , ई  िवचा र त ँ  अखने न े  कऽ लेब। ” \nओन ा  ि स ित य ा  काक ीक नजैर (मन ) अखन ध िर आ न - आनक/g243 जे देखने छेली  त ेह ी  ि ह साबक छ ेल ैन ,  त ँ ए \nआग ू िदस तकैक ने  खग ते पड़लैन आ न े त कबे के लीह । जखन  खगते न ि ह  तखन  िकयो ओ ि रय ा न े कथ ीक \nकरत। अनेरे दुिनय/g363क बोनमे जे असगरे वौआएत , से कथी ल े ?  मुदा रघुवीर क/g312ाक िवचार ठनका जक/g363 \nिसि त य ा  क ा क ीक म नम े खसले छेलै न। तैपर तेहाल ा  ( ते सर) िकय ो अ िछ य ो  तँ निहय/g243 जे कनी -म नी  ट प ो -टो इय ा \nआिक संग ो -सा थ  द इत । असग रमे दुसगर होइत े छ इ ।  मुद ा ल ग ले म न  कलश ल ैन । कलैशते च ैत ी  ग ाछ क \nनवटु/g304 सा जक/g363 मन काकीक टुिसयेलैन , ट ुि सयाइत े  बजल ी-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n53 \n \n“जखन  दु न ू प रा न ी  अदहा - अदहा घरसँ बाहर धिरक दुिनय/g363 ब/g363िट नेने छी तखन अपन \nिवचारक [3] िवच ा र [4] अपन े ने  पिहने ओइ मुहसँ देबै जइ म ु हसँ िवच ा र ि न कलल,  पछा इत न े हम र प ा र औत ? ”  \nिसि त य ा क ा क ीक  ‘ प/g2ण9ी /g26आप ’ क/g243 पित –रघुवी र का क ा –देखलैन ।  देखते मन  ग वाही  द ेलक ैन  जे अपन  िवचा र \nप/g2ण9ी पूर केने बजली अिछ , ओकरा पुराएब तँ अपने दािय/g2ध4 व  छ ी  ि क न े।  म ुदा  मुह स ँ त ँ  व ए ह ने ि न काल ब  जे \nओकर [5] म ुँह केम ह र छ इ ?  जाबे मुँह  नइ  देखब  त ा ब े  मुँह  ि मला न ी  क ेना करब  आ िक म ुँह  िमलान ह एत  क ेना..? \nजिहना स/g294 प/g3ध2 फड़ल आमक गाछपर अनठेकािनय/g244 गोला फेकलासँ गोटे पाकल आम खिसये पड़ैए , मुद ा  \nकी ओकर ा ठेक ा न ल  कहब आिक ओ ब ेठ ेक ानले भ ेल । मुद ा  बेठेक ा न लो तँ ठेक ा न ल  भ ाइय े गेल ज े तोिड़ के  \nअनलक।  \nओन ा   ठेका न ल त ँ ओ न े भ े ल जे  ठ ेकना क ऽ– माने ल/g3आ0 य  कि र  कऽ –ग ो ला ओइ  आम प र फेकलॱ जइ \nआमपर मन गड़ल छल। गाछमे तँ सोहरी लागल आम ऐछे मुदा जेत े अिछ तेते खगतो निहय/g243 ने अिछ। \nआिक स भ ट ा हम रे-ल े  अि छ ज े गोट-ग ोट  कऽ तो िड़ लेब. .!  रघुवीर का क ा बजल ा -  \n“जिहन ा  दे श सेव ा ,  मानव सेवा देश भि/g2ण0 त छी तिहना भि/g2ण0 तक बीच अभि/g2ण0 त आ सभि/g2ण0 त  के हेन  अ ि छ  ओ  \nिबना बुझने भि/g2ण0 त यो  केन ा  करब ..? ”  \nओना अपना जनैत रघुवीर काका सोझराएले बात बजला मुदा िसित या काकी नीक जक/g363 निह बुिझ \nपेली। ने ई बुिझ पेली जे पितक िवचारक आगू अपने अदहे छी । तँए िपपाशु प/g2आ2ी जक/g363 िसितया काकी \nरघुवीर क ाका ि द स  मुँहक दो सर बोल सुनै ले आँ ि ख उ ठ ौली । \nमन े - मन रघुवीर काका िसितया काकीक िवचारक/g243 तािर रहल छला। तािरते भारैत बजला - \n“ जिहना दुिनय/g363क बोनमे सभ हेराएल अिछ तिहना अपनो दुनू परानी तँ छीहे, त ँए  मे ल ा देख ै सँ  पिहने \nमेलाक र/g304 ताक /g262ण मनमे रोपए पड़त तखन ने मेलाक रस पीब , न ि ह  तँ ल ो केक भी ड़  देखैत च ि ल  आएब !”  \nओना अखन धिर िसितया काकी मेलाक वएह /g26आप बुझै छेली , मुदा प ि तक  अ नम ो ल  ि वचार सु ि न  \nथकमकेली। मन कहलकैन अपने की बुिझ रहल छी आ पितक मुह/g243 की सुिन रहल छी . .! ओना िस ि तय ा \nकाकी िज/g319यािह /g304 /g2आआीगणक /g2आणेणीमे अिबते छैथ मुदा ने िज/g319 धरैक िवचार स/g312त छैन आ ने िज/g319 प कड़ ैक म न  \nमजगूत छैन। मुदा आइ तँ रामनवमीक मेलाक संग नवरा/g2आआाक नवमी मेला सेहो छी . . ! ि स ि त य ा  क ा क ी बजल ी -  \n“ एना जे झ/g363पल -तोपल /g302 लो क ब च ै छ ी  त इ स ँ न इ  ह एत ,  हमरा मुरकुि/g326येमे कहू जइसँ मन मािन जाए। ” \nप/g2ण9ीक िसनेह भरल िपपाशु मनक/g243 जँ रघुवीर काका निह थतमािर सकैथ , ई केहेन होएत । त हूम े ओ \nप/g2ण9ी जे जिहयासँ माता -िपतासँ उ/g2ध4 सिज/g361त भऽ हाथ पकड़ने एलैन , ओ केन ा ह ा थ प क ड़ न े आग ूओ चल त ैन  ई  तँ \nिवचारणीय /g262/g302 न रघुवीर क/g312ाक मनमे रहबे करैन .. . ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n54 \n \nजिहना कोनो िवचार िचतास/g3ध2 भेला पछाितये नव िवचारक संग नव जीवन दइए तिहना काकाक/g243 भेलैन। \nओन ा  ज ि हन ा  ि स ित य ा  क ा की  मन े - मन िवचारक/g243 घॲिट रहल छेली तिहना मने- मन घ ॲटैत र घ ुव ी रो  का का  अपन \nिज न गी पढ़ ए लग ल ा।  \nचालीस बख/g361 पूव/g361सँ, जइ ग ाम-समाजमे स ाइय ो  रंगक छ ुआ - छूत पसरल अि छ–माने ज ा ितय ेट ा  मे निह आन ो -\nआन ो म े– तँए ओइ समाजमे एक/g26आपता आनब तँ ओइ समाजक /g262मुख ि/g3ध9या भेबे कएल। जँ से  न ि ह  भ ेल तँ \nसि द क ा ल  कखन ो  ि कछु - ले तँ  कखन ो  ि कछु - ले ह/g29ध ला - फस ा द,  झ ग ड़ ा -झंझट  हो इ त े रहत आ स म ा जो ट ुिटत े  \nरहत। तँए जाबे कोनो बेवहािरक ब/g2धध ध न –म ा न े बेव हा ि रक च लैन – क/g243 एकसू/g2आआमे निह आिन चलब ताबे समाजमे \nएकसू/g2आआताक जिड़ केना जिड़याएत . .?  \nयए ह सभ िवचा र मथन करैत  रघ ु व ी र  क ाक ा  स म ा जक ब ी च अप न ि वच ार रखलैन  जे  जखन  सभ  मनुख े \nछी  त खन  सभ  एकठाम बैस िकए न े ख ाएब -पीब। अ न ेरे ,  छुत -अ छुतक ब ीच बँट ल छी . .! \nरघुवीर क/g312ाक िवचार संजीवनी जक/g363 समाजक/g243 जीवनदा/g2आआी बुिझ पड़लैन , समाजक सभक/g243 िवचार नीक \nलगलैन। ओन ा रंग -रंगक अर च न  बीचमे उठ ैक  संभावन ा सेहो ब ु ि झय े  पड़ल ैन,  जइ स ँ िव च ारक संग  ब ा ट ो टुटैक \nसंभावना अिछए। मुदा गामक अिधक/g364श पिरवारक एकमुँहरी िवचार भऽ गेलैन।  \nसमाजो तँ समु/g406े जक/g363 अिछ। जिहना समु/g406मे हरण , म र ण  आ जरन स िदक ाल च ि ल ते रहैए  त िहन ा  \nसमाजोमे तँ होइते अिछ। सएह भेल। एक गोरेक वृ/g320 बाबाक मृ/g2ध4 यु भ े ल ैन । ज ि ह न ा  स भ  ए कठ ा म  ब ैस  ख ा इ-\nपीबैक िवचार केने छला तिहना सभ लोिरक बिरयात जक/g363 जरबैयो -ले गेला। जइसँ सबहक भ/g243ट सभक/g243 \nअसमसान घाटमे भेबे केलैन। असमसाने घाटपर ने असमानक मि/g2धध द र  स ेह ो  अ ि छ ।  ज े कख न ो  ब रफव ा री  कर ैए \nत ँ  कखन ो जलव ारी आ कख नो अ ग व ा िरयो तँ क िरत े अ िछ.. .। ओना ज इ र ो ग क िनद ा न क ब ाट  पकैड़ सम ा ज क \nकण/g361धार उिठ कऽ ठाढ़ हुअ चाहै छला ओइ िदस ओइसँ पिहने – माने वृ/g320क मृ/g2ध4 युक पूव/g361–सेहो कन ी-कनी डेग  \nउठा नेने छला जइसँ समाजमे आिड़क माने ब/g2धध ध न क  ट ुट - फाट सेहो शु/g26आ भऽ गेल छल। जइसँ जाित -जाितक \nबीच िवचार संघष/g361क संग बेवहारमे सेहो उतैर रहल छल। मुदा आिग ल गल ेपर ने कुकरा ह ा  सेह ो  उड़ैए जे \nदो/g304 त -दु/g302 म न क भ ेद  ख त म क रै त  केकर ो  घ रम े ल ि ग  ज ा इए ।  सेह ो  भ ाइय े रह ल  छ ल। जइसँ स म ा जक को ढ़ -\nकरेज ख ो खैर ख ा इ बला  ब ेवह ार जि रय े रहल छल ।  \nओना समाजमे समािजक ब/g2धध धन हौउ आिक देशमे देशक ब/g2धध ध न ,  मुद ा  स भ –समािज क संगठ न ो  आ \nराजनी ि तक द लो – मंच पर एक र ा अ धला क िहते  छैथ,  भल/g243 परोछमे एकरे बले–माने छु आ-छ ुतेक ब ल े – नचबो - ग ेबो \nिकए न े करै त हो ि थ ।  \nओना जिहना समाजो तिहना राजनीितक दल सेहो अिछए। जे िकयो  हाथीक न/g363गैर पकैड़ हाथीक \nपिरचय दइ छैथ तँ िकयो हाथीक सूढ़ पकैड़ आ िकयो हाथीक ट/g363ग प कैड़ , मुदा सभक/g243 तँ देखैक अपन -अपन  \nदाब ी छै/g2धध हे जे असल हाथीक पिरचय हमरे अिछ। भल/g243 सभ अपन -अप न द ा ब ी  अ प ने -अपन े घरमे िकए ने \nरखैत होिथ मुदा सम/g304 यो तँ सम/g304 या छी। जिहना समाजक/g243 समाजक मंचपर आिब संक/g29ध प क संग अंगीक ा र \nकरैत बेवहािरक धरातलपर आबए पड़तैन तिहना राजनीितक दलक/g243 समािजक मंचपर चिढ़ समाजक/g243  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n55 \n \nराजनीती करण करैक संक/g29ध पक संग जमीनी स/g2ण4 चाइक/g243 /g262ितपािदत करए पड़तैन। जा से नइ हएत ता िद/g29ध ली क \nल/g3ध6डु बनैत रहत , रामनवमीक संग नवरा/g2आआाक नवमीक मेला अबैत -जा इ त  रहत। \nरघुवीर क/g312ाक मनमे सेहो नव िवचार जगलैन जइसँ मन मुि/g304 कयेलैन। मुि/g304 कयाइत मन रघुवीर क/g312ाक \nिवचारक/g243 टुि/g304 कयौलकैन। टुि/g304 कयाइते िवचार चैती कलश जक/g363 भकरार हुअ लगलैन। भकरार होइते मुहसँ \nिनकल ल ै न -  \n“चलू जे रा म  से र ाम,  र/g304 ते-र/g304 ते चल ब ो  करब  आ  ग प ो - स/g290 प  कर ब,  भल/g243 मेला देखी आिक निह देखी। ”  \nरघुवीर क/g312ाक िवचारक/g243 केते दूर तक िसितया काकीक िसताएल मन बुझलकैन से तँ ओ अपने  \nजानैथ आ जानैथ सुनयना दादी मुदा रघुवीर क/g312ाक मनमे िबसवास जगबे केलैन। िवि/g304 म त  ह ो इत  ि सि त य ा  \nकाकीक/g243 जिहना माइयक गोदमे बैसल ब/g2ण4 चा  अपन ि ज न ग ीक सो ग - पीड़ा िबसैर चैनक स/g363स लइत अरामसँ \nजीवन मु/g2ण0 त  भ ऽ स ु तैए त िह न ा  प ि तक  खिलय ा ए ल  ग ो द  दे ख म नम े जग ल ैन ।  \nजि ग त े मन मे उठ ल ैन - च ा लीस बख/g361सँ आइ माने पूबसँ पि/g2ण4 छ म ,  की देख रहल छ ी ?  की अपन रोपल गाछी  \nभुता ि ह भऽ गे ल ..? \nओन ा,  ट ुटैत- बँटैत समाजक/g243 देख जेते िचि/g2धध तत रघुवीर काकाक/g243 हेबा चािहऐन से नइ छैथ , मुदा िच/g2धध ता  \nनइ छैन सेहो निहय/g243 कहल जा सकैए। कम िचि/g2धध त त  हेब ाक कार ण  छ ैन ज े जेत ए - जेत ए एहेन बा /g2धध हक ब/g2धध ध न \nअिछ तइ ब/g2धध धनक/g243 या तँ तोिड़ लेलैन वा छोिड़ -छािड़ द े ल िखन । ज इ स ँ  ि ह माल य क त राइक सघन ब ो न मे \nजिहना ने केतौ र/g304 ता रहै छै आ ने िबनु र/g304 तेक क ो न ो  जगह  खा ल ी छै ,  ग ा छक ब ो न  छ ै  अपन -अपन अँगना -घ र  \nसभ  बनौन िह अ ि छ।  \nसूय/g36आ/g304 त  ह ो इ ते एक ि दस घ ड़ी - घ/g2धध ट क अव ा ज  भ ेल त ँ दोस र ि द स  आरत ी  ग ा य न ।  ि सि त य ा  का क ी ब जली -  \n“ग पे - स/g290 प मे  रिह ग ेल ॱ,  चा ह क बेर  सेहो  भ े ल । अ ह ूँ त ैयार  ह ौ उ आ  हमह ूँ चा ह  बन ौ न े अब ै छ ी । ” \nप/g2ण9ीक प/g2ण9ी/g2ध4व देख रघुवीर क/g312ाक मनमे सामक सम/g2ध4 व  ि वचार जगल ैन  मुद ा  बजल ा ि कछु न े..! \n◌ \nश/g292 द सं/g2ण1 या  :  26 2 3 ,  ि त ि थ :  7 अ/g262ैल  2 017  \n‘बेटीक पैूg2थ4ख ’ लघु कथा संूg391हसँ...।  \n  \nसनेस   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n56 \n \nल/g3आ0 मण रेखाक बीच सीता नह/g363ित बैसल सनक काका /g262ेम रस पीब /g262ेमीक संग अध/g264िपया चािल पकैड़   \nअधिखलू फू लक ग मकम े गिमय ेला ,  गिमयाइते सॱझुका िसंगहार जक/g363 मुँहक मु/g304 की  म ह म हेलैन  - अजी ब  ई ह ो  \nदुिनय/g363 अिछ। ने सतीए अिछ आ ने वे/g302 ये अिछ। बनौिनहारक/g243 ध/g2धध यवाद दी जे एक िदस िववेकक िव/g2धध या स  \nब/g363िट प/g363ितए -प/g363ित , प ा ते - पात  प रैस देलैन   तँ दो सर िद स ि दन -रा ि त  बन ा आ गूमे ठ ाढ़ कऽ द ेल ैन  । धम/g361क संग \nपाप, सुकम/g361क संग कुकम/g361, िव/g32आानक संग मु/g264ख आ पु/g264खक संग मौगीक जोड़ा लगा -लगा प ि त यान ी ब ी च  \nपा/g2आआेक प/g2आ4े-प/g2आ4े सेहो परैस देलैन  . .! \nजेते आगू िदस सनक काका देखै छला ओते छगु/g2धध ता  लग ै छे ल ैन  । एक िदस पािनक ठोप च/g2धध /g406ो द क \nकहब ैत , तँ दोसर िदस असीम अथाह /g2आ2ीर सागर , मुदा च/g2धध /g406ो द क ो  त ँ के त ौ द ू ध क तँ  केत ौ  पाि नक त ँ के तौ  \nदूधपिनया सेहो होइते अिछ। कहू जे ई केहेन दुिनय/g363क खेल छी जे िकयो असकरेमे सो/g29ध हो  त ा ल  ध ऽ न चब ो  \nकरैए, ग ेबो करैए  आ देखब ो करैए ,  आ ि कय ो  भी ड़-भाड़ त कैत  रहैए जे जेते  दे िख न हार रह त  त ेते  नी क न ा च \nहएत।  \nदुिनय/g363क च/g312र -भ/g312र देख   सनक क/g312ाक मन तरे-त र उद ा स भेल ज ाइत  रहैन ।  जि ह न ा  घ ुम ती ब ि रय ा त ी  \nरंग-र ंगक ब ा त करैत त ि ह ना मनमे उठैत रहैन। अनेरे मनुख बिन ज/g2धध म  ल ेलॱ । म न ुखपन ा  जखन  ए ब े न े कएल \nत ख न म नुख ि कए भेल ॱ ?  मुद ा  ‘ प ना’  औत केन ा?  ब/g363सक पना ओिध होइत अबै छै, केर ा -मोथी- अिड़कोच इ/g2ध4 या िदम े \nसेहो ओ िहन ा  अ बै छै, मुदा मनुखमे से कह/g363 भेल ? की िब न ु  ‘पन े’ क मनुख  ठ ाढ़ ह एत?  ठाढ़ तँ हएत मुदा शु/g320 \nठ ा ढ़ हएत आिक अशु/g320 ?  जखन जानवरोमे फ/g3ण0ट -फ/g363ट होइते छै, तखन अपन िह/g304 सा  मनुख े िकए छोिड़  दे त ..? \nथोड़ेकालक पछाइत सनक क/g312ाक मन कहलकैन - ओह !  अनेरे दुिनय/g363क महजालमे फँिस मरैले छड़पटाइ \nछी। दुिनय/g363मे के एहेन अिछ जे सुख -सागरमे बैस आन/g2धध द  निह च ाहैए ,  मुदा दुिनय/g244 तँ दुिनय/g243 छी जइमे रंग -\nिबरंगक सागरो सभ बसल अिछ। /g2आ2ीर सागर ,  सुख सा गर, लाल  सागर ,  कारी सागर इ/g2ध4 या ि द  अन ेक \nसा ग र.. . । \nसनक क/g312ाक मन ठमकलैन ।  ठमैकते मन मे उ ठलैन-  ज ी बै तमे जेत ए  व ौआइ म ुदा समा ि ध तँ ठ ौ र पर \nलेब। जँ से निह तँ िहटलर जक/g363 थूकक धारमे भँिसयाइत रहब ! \nउद ा स मन, ि बर हा इत बगए सनक क/g312ाक रहैन। तखने भातीज पोलीिथनक झोरामे अदहा िकलो अंगूर \nआ ि कल ो भ िर सेब  आग ूमे र िख देलकैन ।  \nझोरा आगूमे देखते ठहाका मािर सनक काका हँसला। क/g312ाक ठहाकाक चोट मनमोहनक/g243 नइ लगलैन  , \nजेना आमक गाछपर गोला फेकते कोनो आमक/g243 खसने गोलवाहक/g243 जेहेन खुशी होइत सएह खुशी मनमोहनक/g243 \nभेल ।  मुदा िनश ा न  स ा ध ल आ मक  महत िकछ ु आर ो होइ ते अ ि छ। म नम ो हन  ब ा जल - \n“काक ा,  ई अह ॴ क स न ेस छ ी। ” \n‘सनेस ’  सु ि न  सनक क ा क ा च ॱ कल ा जे सन ेस  क ि ह  क ी क हैए !  पुछलि खन -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२५  म अंक  ०१  मई  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११३  अंक  २२५ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n57 \n \n“केतक सन ेस  छी ?” \n“ क/g302 मी र ी  स ेब  छ ी  आ  प ून ा क च म न  अ ंग ूर।”  \nमनमोहनक बातसँ सनक क/g312ाक मन तरे -त र सनकए लग ल ैन । छ ौ ड़ ा  क ी  बु िझ मजा क करए  आएल। \nजिहना बाप एकोटा कुकम/g361 नै छोड़लकै तही उतारक अपनो भेल जा रहल अिछ आ सेब - अंग ूर द ेखबए आएल \nअिछ! \nमुदा तामसक/g243 तरेमे दािब काका बजला - \n“ह ौ  मनम ो ह न, एक िदनक भोजे की आ एक िदनक राजे की। ब/g2ण4 चा सभक/g243 दऽ िदहक। अपने \nअनरन ेबा आ ल ताम द ुइर हो इ ए। जेते तोहर लेब तेते अपन दुइरे हएत। अ/g2ण4 छा , एकर भाउ क ी छइ?”  \nलगले स ुरे मनम ो ह न पुि छ द े लकैन - \n“ एकर भाउ बुझैक कोन ज/g26आरत    पिड़ गे ल?”  \nमन े - मन सनक काका स ो च लै न  ज े छौ ड़ ा  नम हर िछनार- लूटार जक/g363 बुिझ प","size_mb":1.37,"has_text":true},"Videha 226.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 226.pdf","name":"Videha 226.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वषखg36ू १० मास ११३ अंक २२६)\n \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n रबीखgशथथ खg4ृ6  नारायण िमखgश57    \n1. आजादक अ/gआगग /gआगप येि/g303 ट   2. मकर संखg3थ9ािखgशथथ त  3. र/g3ध3ची चािर दसक बाद   4. गामक बात   \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/gआणणकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच/g3ध3क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकखg365इव  \n  \nJoin official Videha facebook group. \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n. \n  \nिवदेह जालवृ/gआणपक िडसक सन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \nिवदेह \"नेपालक वत/g3ध1मान  मैिथली सािह/gआगपय \" िवषयक िवशेष/g3धपक  िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \n/gआण7ी िदनेश यादव जी रहता। \nअइ िवशेष/g3धपकमे नेपालक वत/g3ध1मान  मैिथली सािह/gआगपय  केर मू/gआ9गय/g3धपकन  रहत। अइ िवशेष/g3धपक  लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समी/gआणआा-समालोचना आिद /gआधआ/g30पतािवत  अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा /gआधआयास  रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेष/g3धपक  आिब जाए। उ/gआ9पमेद  अिछ िवदेहक ई /gआधआयास  दूनू \nपायापर एकटा पूल ज/gआधणर  बनाएत। \n \nिवदेह /g3आणारा संचािलत \"आमंि/gआणणत  रचनापर आमंि/gआणणत  आलोचकक िट/gआ90पणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि/gआणणत  कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम/g3ध1तापर  िट/gआ90पणी करबा लेल कैलाश कुमार िम/gआण7जीक/gआप3 आमंि/gआणणत  कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक/gआप3 औपचािरक सूचना जि/gआ9गदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई /gआधआकािशत  कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िट/gआ90पणीकत/g3धण मधुक/g3धपत  झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेष/g3धपक  तीन सािह/gआगपयकारपर  /gआधआकािशत  केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िव शेष/g3धपक  जीिवत सािह/gआगपयकारक  उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािह/gआगपयकार  रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािह/gआगपयकार  मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ /g3ग9ममे अरिव/gआगगद  ठाकुर ओ जगदीश चं/gप0ध  ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेष/g3धपक  िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेष/g3धपक  िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव म/g3ध3गल  गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग/g3ध1त  िवदेहक िकछु अिगला िवशेष/g3धपक  परमे/gआणगर  कापिड़, वीरे/gआगग/gप0ध  मि/gआ9गलक  आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक /gआधआयास  रहत जे ई िवशेष/g3धपक  सभ २०१७ मे /gआधआकािशत  हुअए मुदा ई \nरचनाक उपल/gआ9आधतापर  िनभ/g3ध1र  करत। मने रचनाक उपल/gआ9आधताक  िहसाबसँ समए ऊपर-िन/gआ7पचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आ/g391ह  जे ओ अपन-अपन रचना ggajendra@videha.com पर पठा दी। \n  \nिवदेह सखgश94मान  \nिवदेह समानाखgशथथतर सािहखgशथ4य अकादेमी सखgश94मान  \n१.िवदेह समानाखgशथथतर सािहखgशथ4य अकादेमी फेलो पुरखg3ृ4कार २०१०-११   \n२०१० /gआण7ी गोिव/gआगगद झा (सम /g391 योगदान लेल ) \n२०११ /gआण7ी रमान/gआगगद रेणु (सम/g391 योगदान लेल ) \n२.िवदेह समानाखgशथथतर सािहखgशथ4य अकादेमी पुरखg3ृ4कार २०११-१२    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \n२०११ मूल पुर/g30पकार - /gआण7ी जगदीश /gआधआसाद म/gआग3डल (गामक िजनग ◌ी, कथा सं/g391ह ) \n२०११ बाल सािह/gआगपय पुर/g30पकार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा सं/g391ह ) \n२०११ युवा पुर/g30पकार - आन/gआगगद कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुर/g30पकार - /gआण7ी रामलोचन ठाकुर - (पखg3श3ानदीक माझ ◌ी, ब/g3धप/gआ7आला- मािनक बं/g3आपोपा/gआग7याय , उप/gआगगयास \nब/g3धप/gआ7आलासँ मैिथली अनुवाद ) \nिवदेह भाषा सखgश94मान २०१२-१३ (वैकिखgश9थपक सािहखgशथ4य अकादेमी पुरखg3ृ4कारक खgश65पमे खgश6शिसखg3शृ ) \n1. िवदेह समाना/g288तर सािह/g284य अकादेमी फेलो पुर/g304कार  2012  \n2012  /gआण7ी राजन/gआगगदन लाल दास  (सम/g391 योगदान लेल ) \n2. िवदेह भाषा स/g294मान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g284य अकादेमी पुर/g304कारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n२०१२  बाल सािह/gआगपय पुर/g30पकार  - /gआण7ी जगदीश /gआधआसाद म/gआग3डल क/gआप3 “तरेगन ” बाल /gआधआेरक िवहिन कथा सं/g391ह  \n२०१२  मूल पुर/g30पकार  - /gआण7ी राजदेव म/gआग3डलक/gआप3 \"अखgश94बरा\" ( किवता सं/g391ह ) लेल। \n2012  युवा पुर/g30पकार - /gआण7ीमती /gआ7धयोित सुनीत चौधरीक  “अिचखg36ूस ” ( किवता सं/g391ह ) \n2013  अनुवाद पुर/g30पकार - /gआण7ी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" ( मराठी उप/gआगगयास /gआण7ी िव/g303णु सखाराम खा/gआग3डेकर ) \nिवदेह भाषा सखgश94मान २०१३-१४ (वैकिखgश9थपक सािहखgशथ4य अकादेमी पुरखg3ृ4कारक खgश65पमे खgश6शिसखg3शृ ) \n२०१३  बाल सािह/gआगपय पुर/g30पकार  – /gआण7ीमती /gआ7धयोित सुनीत चौध री- “देवीजी” ( बाल िनब/gआगगध सं/g391ह ) लेल। \n२०१३  मूल पुर/g30पकार  - /gआण7ी बेचन ठाकुरक/gआप3 \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" ( नाटक सं/g391ह ) लेल। \n२०१३ युवा पुर/g30पकार - /gआण7ी उमेश म/gआग3डलक/gआप3 “िनखg3ृशतुकी” ( किवता सं/g391ह )लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर/g30पकार - /gआण7ी िवनीत उ/gआगपपलक/gआप3 “मोहनदास ” ( िह/gआगगदी उप/gआगगयास /gआण7ी उदय /gआधआकाश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा सखgश94मान  २०१४-२०१५  (समानाखgशथथतर सािहखgशथ4य अकादेमी सखgश94मान ) \n२०१४ मूल पुर/g30पकार - /gआण7ी न/gआगगद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा सं/g391ह ) \n२०१४ बाल पुर/g30पकार - /gआण7ी जगदीश /gआधआसाद म/gआग3डल (नै धारैए - बाल उप/gआगगयास ) \n२०१४ युवा पुर/g30पकार - /gआण7ी आशीष अनिच/gआगगहार (अनिचखgशथथहार आखर - गजल सं/g391ह ) \n२०१५ अनुवाद पुर/g30पकार - /gआण7ी श/gआ9पभु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲक णी उप/gआगगयासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृखgशथ4य , मूितखg36ूकला, िशखgश9थप आ िचखgश55कला खgश5शेखgश55मे िवदेह सखgश94मान २०१२  \nअिभ नय- मुखgश7ूय अिभनय  , \nसु/gआण7ी िश  /gआ9ग पी कुमारी, उ/gप11 - 17  िप ता /gआण7ी ल/g3ण0 म ण झा \n/gआण7ी शोभा का/gआगग त  महतो, उ/gप11 - 15  िप ता- /gआण7ी रामअवतार महतो, \nहाखg3ृ4 य -अिभनय \nसु/gआण7ी ि/gआधआ  यंका कुमारी, उ/gप11 - 16,  िप ता- /gआण7ी वै/g3आपनाथ साह   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n/gआण7ी दुग/g3धणनंद ठाकुर , उ/gप11 - 23,  िप ता- /g30प व . भरत ठाकुर \nनृखgशथ4 य  \nसु/gआण7ी सुलेखा कुमारी, उ/gप11 - 16,  िप ता- /gआण7ी हरेराम यादव  \n/gआण7ी अमीत रंजन , उ/gप11 - 18,  िप ता- नागे/gआणगर कामत  \nिच खgश55कला \n/gआण7ी पनकलाल म/gआग3डल , उमेर- ३५, िपता- /g30पव . सु/gआगगदर म/gआग3डल , गाम छजना \n/gआण7ी रमेश कुमार भारती, उ/gप11 - 23,  िप ता- /gआण7ी मोती म/gआग3 ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \n/gआण7ी परमान/gआगग द  ठाकुर, उ/gप11 - 30,  िप ता- /gआण7ी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \n/gआण7ी बुलन राउत , उ/gप11 - 45,  िप ता- /g30प व . िच /gआ9ग टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \n/gआण7ी बहादुर राम , उ/gप11 - 55,  िप ता- /g30प व . सरजुग राम \nिशखgश9थपी-वखg3ृ4तुकला \n/gआण7ी जगदीश मि/gआ9गलक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूितखg36ू-मृिखgश54का कला \n/gआण7ी यदुनंदन पंिड  त, उ/gप11 - 45,  िप ता- अशफ/g3धग पंिड  त \nकाखg4ू7 -कला \n/gआण7ी झमेली मुिखया,िपता /g30पव . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आखgशथ4मिनभखg36ूर संखg3ृ4कृित  \n/gआण7ी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता /g30पव . /gआण7ी फणी दास , गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली पखgश55कािरता सखgश94मान  \n-२०१२ /gआण7ी नवे/gआगगदु कुमार झा \nनाटक, गीत, संगीत, नृखgशथ4य , मूितखg36ूकला, िशखgश9थप आ िचखgश55कला खgश5शेखgश55मे िवदेह सखgश94मान २०१३    \nमुखgश7ूय अिभनय -  \n(1) सुखgश57ी आशा कुमारी सुपुखgश55ी खgश57ी रामावतार यादव , उमेर- १८, पता- गाम+पो/g30प ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. समसाद आलम सुपुखgश55 मो. ईषा आलम, पता- गाम+पो/g30प ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3) सुखgश57ी अपणखg365 कुमारी सुपु/gआणणी /gआण7ी मनोज कुमार  साहु, ज/gआगग म  ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि/g3ण0 म  िन य/g3ध3, पो/g30प ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाखg3ृ4 य –अिभनय- \n(1)  खgश57ी खg4ृ9खg33शदवे पासवान उफखg36ू रामजानी पासवान  सुपु/gआणण - /g30प व . ल/g3ण0 मी पासवान, पता- गाम+पो/g30प ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \n(2) टा◌ॅिस फ आलम सुपुखgश55 मो. मुखg3ृ4 ताक आलम, पता- गाम+पो/g30प ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृखgशथ4य , मूितखg36ूकला, िशखgश9थप आ िचखgश55कला खgश5शेखgश55मे िवदेह सखgश94मान  (मखg364गिन खबास समखg39ू योगदान \nसखgश94मान ) \nशाखg3ृ4 खgश55ीय संगीत सह तानपुरा : \nखgश57ी रामवृखgश5श िस ◌ ंह सुपुखgश55 खgश57ी अिन  खgश65खg3शृ िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो/g30प ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमखg364गिन   खबास सखgश94 मान: िमिथला लोक संखg3ृ4कृित संरखgश5शण : \nखgश57ी राम लखन साहु पे. /g30प व . खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो/g30प ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृखgशथ4य , मूितखg36ूकला, िशखgश9थप आ िचखgश55कला खgश5शेखgश55मे िवदेह सखgश94मान  (समखg39ू योगदान सखgश94मान ): \nनृखgशथ4 य  -  \n(1) खgश57ी हिर   नारायण मखgशथ3 ड ल सुपु/gआणण - /g30प व . न/gआगग दी म/gआग3 ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो/g30प ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  सुखgश57ी संगीता कुमारी सुपुखgश55ी खgश57ी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+पो/g30प ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच खgश55कला-  \n(1) जय खgश6शकाश मखgशथ3 ड ल सुपु/gआणण - /gआण7ी कुशे/gआणगर म/gआग3 ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो/g30प ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) खgश57ी चखgशथथ दन कुमार मखgशथ3 ड ल सुपु/gआणण /gआण7ी भोला म/gआग3 ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पो/g30प ट - बेलही, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) सं/gआधआित  , छा/gआणण /g30प नातक अंित म वष/g3ध1, कला एवं िश /gआ9ग प  महािव /g3आपालय- पटना।     \nहिर मुिन यखg363 / हारमोिनयम   \n(1)  खgश57ी महादेव साह सुपुखgश55 रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाड/g3ध1- नं. ०९, पो/g30प ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  खgश57ी जागेखgश5थर खgश6शसाद राउत  सुपु/gआणण /g30प व . राम/g30प व/gआधणप राउत , उमेर ६०, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1)  खgश57ी अनुप सदाय  सुपु/gआणण /g30प व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पो/g30प ट - मनोहर प/g3आधी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  खgश57ी कखgश9थ ल र राम  सुपु/gआणण /g30प व . ख/g3आधर राम , उमेर- ५०, गाम- लि/g3ण0 म  िन य/g3ध3, पो/g30प ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1) वासुदेव राम  सुपु/gआणण /g30प व . अनुप राम, गाम+पो/g30प ट - ि◌ नम/g3ध1ली, वाड/g3ध1 न . ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशखgश9थपी-वखg3ृ4तुकला-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n(1) खgश57ी बौकू मिखgश9थ ल  क सुपु/gआणण दरबारी मि/gआ9ग ल  क, उमेर- ७०, गाम- लि/g3ण0 म  िन य/g3ध3, पो/g30प ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2) खgश57ी राम िव  लास धिर कार  सुपु/gआणण /g30प व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो/g30प ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूितखg36ूकला-मृितखg36ूकार कला-  \n(1)  घूरन पंिड त सुपुखgश55 - /gआण7ी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+पो/g30प ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  खgश57ी खgश6शभु पंिड  त सुपुखgश55  खg3ृ4 व .   , पता- गाम+पो/g30प ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nकाखg4ू7 -कला-  \n(1)  खgश57ी जगदेव साहु सुपु/gआणण शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम/g3ध1ली-पुरव/g3धणस , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  खgश57ी योगेखgशथथ खg4ृ6 ठाकुर सुपुखgश55 खg3ृ4 व . बुखg3शृू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आखgशथ4मिनभखg36ूर संखg3ृ4कृित -   \n(1) खgश57ी राम अवतार  राउत सुपु/gआणण /g30प व . सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2) खgश57ी रौश न यादव  सुपु/gआणण /g30प व . किप ले/gआणगर यादव , उमेर- ३५, गाम+पो/g30प ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )   \nअखg334ा/महराइ-  \n(1)  मो. जीबछ  सुपु/gआणण मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो/g30प ट - बड़हारा, भाया- \nअ/gआगग ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \nखgश57ी बखgश74 चन मखgशथ3 ड ल सुपु/gआणण /g30प व . सीताराम म/gआग3 ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nखgश57ी रामदेव ठाकुर सुपुखgश55 खg3ृ4 व . जागेखgश5थर ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (खgश6शभाती) गौिन हार  आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1) /gआण7ी सुकदेव साफी \nसुपु/gआणण /gआण7ी   , \nपता- गाम इटहरी, पो/g30प ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/g3ध1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (खgश6शभाती) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1)  सुकदेव साफी सुपु/gआणण /g30प व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो/g30प ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/g3ध1ली, थाना- \nमरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  लेखg334ु दास  सुपु/gआणण /g30प व . सनक म/gआग3 ड ल पता- गाम+पोस्  ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \nझरनी-  \n(1)  मो. गुल हसन  सुपु/gआणण अ/gआ9आ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  मो. रहमान साहब  सुपु/gआणण ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक-  \n(1)  खgश57ी जगत नारायण मखgशथ3 ड ल सुपु/gआणण /g30प व . खुशीलाल म/gआग3 ड ल, उमेर- ४०, गाम+पो/g30प ट - ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) खgश57ी देव नारायण यादव  सुपु/gआणण /gआण7ी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- बनरझुला, पो/g30प ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1)  खgश57ीमती फुदनी देवी प/gआ79ी /gआण7ी रामफल म/gआग3 ड ल, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  सुखgश57ी सुिव  ता कुमारी सुपु/gआणणी /gआण7ी गंगाराम म/gआग3 ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पो/g30प ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1)  खgश57ी सीताराम राम  सुपु/gआणण /g30प व . जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि/g3ण0 म  िन य/g3ध3, पो/g30प ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) खgश57ी लखg35ृ मी राम  सुपु/gआणण /g30प व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकखg363रनेट -  \n(1)  खgश57ी चखgशथथ द र राम  सुपु/gआणण - /g30प व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि/g3ण0 म  िन य/g3ध3, पो/g30प ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g30प ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबेखgशथथ जू वादक-  \n(1) खgश57ी राज कुमार महतो सुपु/gआणण /g30प व . ल/g3ण0 मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम/g3ध1ली वाड/g3ध1 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2) खgश57ी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो/g30प ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)   खgश57ी जीबछ यादव  सुपु/gआणण /g30प व . /gआधणपालाल याद व, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो/g30प ट - बेलही, भाया- \nि◌ नम/g3ध1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)   खgश57ी शखgश94 भु मखgशथ3 ड ल सुपु/gआणण /g30प व . लखन म/gआग3 ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो/g30प ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/g3ध1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख खg3ृ4 स कर- (िख खg3ृ4 सा कहैबला)-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \n(1) खgश57ी छुतहखgश65 यादव उफखg36ू राजकुमार , सुपु/gआणण /gआण7ी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पो/g30प ट - मनोहर \nप/g3आधी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2) बैजनाथ मुिख या उफखg36ू टहल मुिख  या- \n(2)सुपु/gआणण /g30प व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो/g30प ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिमिथला िचखgश55कला- \n(1) सुखgश57ी िम  िथ लेश कुमारी सुपु/gआणणी /gआण7ी रामदेव /gआधआसाद म/gआग3 ड ल ‘झा/gआधणदार ’ पता- गाम- रसुआर, पो/g30प ट -– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/g3ध1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2) खgश57ीमती वीणा देवी पखgश79ी खgश57ी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2) खgश57ी िक  शोरी दास  सुपु/gआणण /g30प व . नेबैत म/gआग3 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/g30प ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g3ध1ली, ि◌ जला- सुपौल \n(िब हार)  \nतबला-  \nखgश57ी उपेखgशथथ खg4ृ6  चौधरी सुपु/gआणण /g30प व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nखgश57ी देवनाथ यादव  सुपु/gआणण /g30प व . सव/g3ध1जीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झ/g3ध3झप/g3आधी, पो/g30प ट - पीपराही, भाया- लदिन य/g3ध3, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1)  /gआण7ी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1)  खgश57ी कुखgशथथ दन कुमार कणखg36ू सुपु/gआणण /gआण7ी इ/gआगग /gप0ध कुमार कण/g3ध1 पता- गाम- रेबाड़ी, पो/g30प ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2)  खgश57ी राम खेलावन राउत  सुपु/gआणण /g30प व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर  (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \nखgश57ी रामचखgशथथ खg4ृ6 खgश6शसाद मखgशथ3 ड ल सुपु/gआणण /gआण7ी झोटन म/gआग3 ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो/g30प ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g3ध1ली, ि◌ जला- सुपौल  (िब हार) \nखgश57ी िव  भूित  झा सुपु/gआणण /g30प व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g30प ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nखgश57ी रिव  खgशथथ खg4ृ6  यादव  सुपु/gआणण सीताराम यादव , पता- गाम- तुलिस याही, पो/g30प ट - मनोहर प/g3आधी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \nखgश57ी िप  चकुन सदाय  सुपु/gआणण /g30प व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)  \nखgश57ी रामपित   मखgशथ3 ड ल सुपु/gआणण /g30प व . अजु/g3ध1न म/gआग3 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/g30प ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g3ध1ली, ि◌ जला- सुपौल \n(िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1) खgश57ी किप  लेखgश5थर दास सुपुखgश55 खg3ृ4 व . सुखg3थशर दास , उमेर- ७०, गाम- लि/g3ण0 म  िन य/g3ध3, पो/g30प ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) खgश57ी खखर सदाय  सुपु/gआणण /g30प व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1) खgश57ी रामिव  लास यादव  सुपु/gआणण /g30प व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो/g30प ट - स/g3धपिग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nखgश57ी जोगेखgशथथ खg4ृ6  राम  सुपु/gआणण /g30प व . िब /gआ9ग टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nखgश57ी राजेखgशथथ खg4ृ6  राम  सुपु/gआणण काले/gआणगर राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा/g30प ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \nखgश57ी सैनी राम  सुपु/gआणण /g30प व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nखgश57ी जनक मखgशथ3 ड ल सुपु/gआणण /g30प व . उिच त म/gआग3 ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो/g30प ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/g3ध1ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम यखg363/ खg39ूुम बाजा  \nखgश57ी परमेखgश5थर मखgशथ3 ड ल सुपु/gआणण /g30प व . िब हारी म/gआग3 ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मय/g3ध3 बजबै छिथ  । \nखgश57ी जुगाय साफी सुपु/gआणण /g30प व . /gआण7ी /gआण7ीच/gआगग /gप0ध  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nखgश57ी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो/g30प ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/g3ध1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \nखgश57ी योगेखgशथथ खg4ृ6  राम  सुपु/gआणण /g30प व . िब /gआ9ग टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nखgश57ी जखg39ूनाथ चौधरी उफखg36ू िध  यानी दास  सुपु/gआणण /g30प व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \nखgश57ी महेखgशथथ खg4ृ6 पोखg3ू9ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो/g30प ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \nखgश57ी राम खgश6शसाद राम सुपुखgश55 खg3ृ4 व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+पो/g30प ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेषखg364क :- \n१) हाइकू िवशेषखg364क १२ म अंक, १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२) गजल िवशेषखg364क २१ म अंक,  १ नवखgश94बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf         21.pdf \n३) िवहिन कथा िवशेषखg364क ६७ म अंक, १ अखgश7ृटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहखgशथ4य िवशेषखg364क ७० म अंक, १५ नवखgश94बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषखg364क ७२ म अंक १५ िदसखgश94बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषखg364क ७७म अंक ०१ माचखg36ू २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषखg364क िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अगखg3ृ4त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिखgश7ृत गजल िवशेषखg364क १२६ म अंक, १५ माचखg36ू २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीखgश5शा िवशेषखg364क १४२ म, अंक १५ नवखgश94बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीकखg364त िमखgश57 मधुप िवशेषखg364क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवखgशथथद ठाकुर िवशेषखg364क १८९ म अंक १ नवखgश94बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चखgशथथखg4ृ6 ठाकुर अिनल िवशेषखg364क १९१ म अंक १ िदसखgश94बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह सखgश94मान िवशेषा क- २००म अ क १५ अखgश6शैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \n१४) मैिथली सी.डी./ अखgश9थबम  गीत संगीत िवशेषखg364क - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंिखgश55त  रचनापर आम ंिखgश55त  आलोचकक िटखgश9ृपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पखg364च टा किवता आ ओइपर मधुकाखgशथथत झाक िटखgश9ृपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-पिखgश55काक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक  सवखg36ूखgश57ेखg4ू7  रचनाक  एकटा समानाखgशथथतर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली  /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/g324 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा  [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा  [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/g324  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/g384य उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना  [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work.-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/   \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/ \nअपन मंतखg3ृूय  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगजे/gआगग/gप0ध ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n \nऐ रचनापर अपन मंतखg3ृूय  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nरबीखgशथथ खg4ृ6  नारायण िमखgश57   \n1. आजादक अ/gआगग /gआगप येि/g303 ट   2. मकर संखg3थ9ािखgशथथ त  3. र/g3ध3ची चािर दसक बाद   4. गामक बात   \n \n \n \n  \n \nआजादक अ/gआगग /gआगप येि/g303 ट    \n१९८१ इ/g30प वीक २६ फरबरीक/gआप3 एकटा इलाहाबादक एल/gआध0ेड पाक/g3ध1मे जेकर नाम आब च/gआगग /gप0ध शेखर आजाद \nपाक/g3ध1 रािख देल गेल अिछ , आजादक मृ/gआगप यु पुिलसक संग भेल मुठभेड़मे भेलैन। हुनक दाह-सं/g30प कार दोसर िदन \nअथ/g3धणत्   २८ फरबरी १९८१ इ/g30प वीक/gआप3 गंगाक रसूलावाद बाटपर कएल गेल। गु/gआ90 त चर िवभागक उपलेख, /g30प वग/g3धगय \nिशव नायक िम/gआण7क सं/g30प म रण तथा महामना मदनमोहन मालवीयक /gआधआपौ/gआणण /gआण7ी प/g3आ3का/gआगग त  मालवीयसँ ओइ घटनाक \nजानकारी होइछ।  \nपं. िशवनायक िम/gआण7 , आजादक िनकटक स/gआ9प ब/gआगग धी छला। ओ बनारसमे छला आ हुनका ऐ का/gआग3 ड क \nसूचना /gआण7ीमती कमला नेह/gआधण /g3आणारा पठौल गेल संवादवाहक /g3आणारा ११ बजे राितमे भेटलैन। राितमे इलाहावाद \nएबाक साधनक अभावक कारण/gआप3 ओ /gआधआात :काल छोटी लाइनक गाड़ीसँ इलाहाबाद एला।  \nआन/gआगग द  भवन गेलाक बाद कमला नेह/gआधणसँ पता लगलैन जे आजादक लाशक पो/g30प टमाट/g3ध1म भ ऽ रहल छैन।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \nटमटमपर (इ/g31आापर ) ओ अ/g30प प ताल गेला, जेतए पता लगलैन जे लाशक/gआप3 पो/g30प टमाट/g3ध1मक पछाइत दाह-\nसं/g30प कारक हेतु पुिलस लऽ गेल।  पो/g30प टमाट/g3ध1म मोहनलाल आ कन/g3ध1ल टाउनसे/gआगग ड  कएलैन।  \nिम/gआण7जी तुर/gआगग त  िजलाधीशक ओतए गेला, जेतए िजलाधीशसँ हुनक ग/gआ9प भीर बाता-बाती भऽ गेलैन।  \nिजलाधीशक कहब रहैन जे अह/g3ध3 अपन स/gआ9प ब/gआगग धीक/gआप3 एतबा िदन अबारागद/g3धग करबसँ िकएक निह रोिक \nसकलॱ?   \nअ/gआगग ततोग/gआगपवा ओ दारागंजक थानेदारक/gआप3 आदेश देलक जे पुिलसक देख-रेखमे हुनका आजादक अ/gआगग /gआगप येि/g303 ट  \nकरबाक अमुमित देल जाए।  \nआजादक अ/gआगग /gआगप येि/g303 टक समय /gआण7ी प/g3आ3का/gआगग त मालवीय उपि/g30प थत छला। ओ ऐ घटनाक एक मा/gआणण /gआधआ/gआगप य/gआणआद/g3धग \nछैथ जे अखनो जीिवत छैथ। हुनका अनुसार/gआप3 २७-२८ फरबरीक राितमे पं. मदनमोहन मालवीय हुनका \nफोनपर कहलिखन जे चूँिक आजाद एकटा वीर आ /g3ग9ाि/gआगग तकारी लोक छला तँए हुनक सं/g30प कारो ओही तरहक \nहेबाक चाही। राजिष/g3ध1 टंडनक सहयोग लेबाक परामश/g3ध1 सेहो ओ  देलिखन।  \n/gआण7ी प/g3आ3का/gआगग त  मालवीय आ /gआण7ी िशव िवनायक िम/gआण7 िजलाधीशक आदेश दारागंज क थानेदारक/gआप3 पिढ़ \nसुनौलिखन। ओ हुनका लोकिनक/gआप3 संगमपर ल ऽ गेलिखन, मुदा ओतए िकछु निह भेटलैन। ओइठामसँ \nलौटैतकाल तुलारामवागमे एकटा छा/gआणण नेता कहल कैन जे आजादक लाश रशूलबाद घाटपर गेलैन अिछ।  \nओइठामसँ ओ लोकिन रशूलबाद पहुँचला।  \nमालवीय आ िम/gआण7जी जखन रशूलबाद पहुँचला तँ िचतामे आिग लगा देल गेल छल। ओहीठाम एकटा \nपुिलस इ/gआगग सपे/gआ70 ट रसँ ओ लोकिन बेर-बेर आ/g391ह केलिखन , जे ओ लाश हुनका लोकिनक/gआप3 दए देल जाइन। मुदा \nओ इ/gआगग सपे/gआ70 टर समय काटक हेतुए अनेकानेक /gआधआ/g30आ न  पुछैत रहल। ताधैर आजादक आधा लाश जिर चूकल \nछेलैन। तेकर बाद ओ लाशक सं/g30प कार करबाक अनुमितमे िवल/gआ9प ब होइत देख िम/gआण7जीक/gआप3 निह देखल गेलैन। \nओ बािज उठला-  \n“अं/g391ेजक  नून खाइत-खाइत तोहर आ/gआगप मा सेहो िबका गेलह की? आजादक सं/g30प कार ओइ सरकारक \nपैसासँ कदािप निह भऽ सकैत अिछ। जेकर िवरोध करैत-करैत ओ अपन /gआधआाणक आहुित देलैन। ”  \nएकर बाद िशवका/gआगग त िम/gआण7 आ प/g3आ3का/gआगग त  मालवीय दुनू गोटे िमिल कऽ िच ताक/gआप3 िमझौलैथ। फेर शा/g30प /gआणणीय \nिवधान आ मं/gआणणो/gआ7प चारक संग िचतामे आिग देल गेल। ऐ हेतु ................................. कएल गेल। ताधैर \nपु/gआधपषो/gआगप म दास टंडन आ /gआण7ीमती कमला नेह/gआधण सेहो ओतए आिब गेल रहैथ। जल देमक समय एकटा \nफोटो/g391ाफर फोटो लेलक मुदा पुिलस ओकर कैमरा आ ओकर रील दुनू छीिन लेलक।  \nअ/gआगग तमे िशवनायक िम/gआण7 अि/g30प थ संचय कए ओकर िकछु भागक/gआप3 गंगामे /gआधआवािहत केलैन। एकटा पोटरीमे \nिपताक भ/g303 मावशेषक/gआप3 वएह वनारस ल ऽ गेला।  \nमूलत: आजादक सं/g30प कार संगमपर करबाक िन/gआणधय कएल गेल छल। मुदा ओतए बहुत अिधक दश/g3ध1कक \nभीड़ लािग जेबाक भयसँ ओ सभ अपन िनण/g3ध1यक/gआप3 अि/gआगग तम /gआणआणमे पिरवित/g3ध1त कएलैन। दाह -सं/g30प कारसँ आपस \nभेलापर िशविवनायक िम/gआण7 टंडनजीक ओइठाम एला। आ टंडनजीक िनद/g371शानुसार आपस हेबाकाल छा/gआणण संघक \nत/gआगप वावधानमे एकटा िवशाल जुलुसक आयोजन भेल। स/gआ9प पूण/g3ध1 शहरमे अपूव/g3ध1 तनाव छल। कखनॱ िकछु भ ऽ \nसकैत छल। ऐ ि/g30प थितसँ िनपटबाक हेतु शहर भिरमे सश/g30प /gआणण पुिलसबल िनयु/gआ70त कए देल गेल छल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \nसायंकाल अ/gआ93 युदय /gआधआेस लगसँ एक िवशाल जुलुस िनकलल जइमे हजारो युवक, /g30प /gआणणी तथा पु/gआधपष \nशािमल भेला। ऐ हेतु टंडनजीक दृढ़ समथ/g3ध1न सहायक िस/g3आ0 भेल। ओ ललैक कए कहलिखन -  \n“आजादक रा/g30प ता भने हमरा लोकिनसँ पृथक रहल होिन, मुदा ऐमे कोनो दूटा िवचार निह भऽ सकैत \nअिछ जे ओ एक महान देशभ/gआ70त छला, आ तँए हुनक स/gआ9प मानमे जुलुस सभ आिद निह करब एक बड़ पैघ \nरा/g303 /g399भ/gआ70तक अपमान करब होएत। ”  \nजुलुसमे आजादक भ/g303 मावशेष एकटा कारी कपड़ामे बाि/gआगग ह  चौकीपर रािख घुमौल गेल।  \nजानसेनगंज मुह/gआ9ग लामे लोकक जमघट अिनयंि/gआणणत भ ऽ गेल आ पुिलस डडरे मुँह तकैत रहल। तदुपरा/gआगग त  \nपी.डी. पाक/g3ध1मे सभा भेल जइमे पु/gआधपषो/gआणपम दास टंडन, कमला नेह/gआधण , /gआधआिस/g3आ0 /g3ग9ाि/gआगग तकारी /gआण7ी सिच/gआगग /gप0ध नाथ \nस/gआगग यालक प/gआ79ी आ पं. िशव िवनायक िम/gआण7 बजला। सभ गोटे आजादक महान /gआगप यागक /gआधआशंसा करैत हुनक \nहािद/g3ध1क /gआण7/g3आ0/g3धधजिल देलाह।  \nऐ /gआधआकारे भारतक एकटा महान सपूत आजादीक हेतु लड़ैत सदैत आजाद रहैत आ/gआगप म  बिलदान कएल। \nजइ गाछक औढ़मे ओ गोली चलौलैन िकंवा अ/gआगग ततोग/gआगप वा सीनामे गोली लगलैन, ओही गाछक दश/g3ध1न करक हेतु \nलोक हजारक-हजार सं/gआ71 यामे आबए लागल। जइसँ संग भऽ अं/g391ेज शासक ओकरा कटबा देलक। आइ-\nकाि/gआ9ग ह  ओहीठाम एकटा दोसर पाखिरक गाछ रोपल अिछ आ ओकर सामनेमे अिछ आजादक भ/g301 य मूित/g3ध1 जइमे \nहुनक एकटा हाथ म/gआपपछपर आ दोसर हाथ िप/g30प तौलपर अिछ। ऐठाम अखनॱ हजारो लोक हुनका /gआधआित अपन \nस/gआ9प मान अिप/g3ध1त करबाक लेल अबैत रहैत अिछ। सिरपहुँ आजाद भारतक आजादीक लड़ाइमे /gआधआाणक आहुित दए \nअमर भऽ गेला। \n◌ \n \nरबीखgशथथ खg4ृ6 नारायण िमखgश57  \n/g391ाम : अड़ेर डीह  \nपो. : अड़ेर हाट  \nिजला : मधुबनी (िबहार)  \n  \n \nमकर सं/g3ग9ाि/gआगग त    \nमकर सं/g3ग9ाि/gआगग त स/gआ9प पूण/g3ध1 भारत ओ नेपालमे सव/g3ध1/gआणण कोनो-ने-कोनो /gआधआकारसँ मनौल जाइत अिछ। पौष मासमे \nजखन सूय/g3ध1 मकर रािशमे अबै छैथ तखने ई पाविन मनौल जाइत अिछ। /gआधआितवष/g3ध1 मकर सं/g3ग9ाि/gआगग त  १४ वा १५ \nजनबरीक/gआप3 पड़ैत अिछ।  \nतिमलनाडूमे मकर सं/g3ग9ाि/gआगग तक/gआप3 एकरा ‘पॲगल’ कहल जाइत अिछ। कन/g3धणटक , केरल एवं आँ/gप07/gआधआदेशमे \nएकरा सं/g3ग9ाि/gआगग त ये कहल जाइत अिछ। पंजाब आ हिरयाणामे ‘फोहड़ी’ कहल जाइत अिछ एवं एक िदन पिहने  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \nअथ/g3धणत्   १३ जनबरीक/gआप3 मनौल जाइत अिछ। उ/gआणपर /gआधआदेशमे एकरा मूलत : दानक पाविनक /gआधणपमे मनौल जाइत \nअिछ। /gआधआयागमे /gआधआितवष/g3ध1 १४ जनबरीसँ माघमेला /gआधआारंभ होइत अिछ। माघ मेलाक /gआधआथम /g30प नान १४ जनबरीसँ \n/gआधआारंभ भऽ कऽ अि/gआगग तम /g30प नान िशवराि/gआणणक/gआप3 होइत अिछ। महारा/g303 /g399 मे ऐ िदन िववािहत मिहला अपन पिहल \nसं/g3ग9ाि/gआगग त पर तूर-तेल वा नून अ/gआगग य सुहािगनक/gआप3 दइ छैथ। बंगालमे ऐ िदन /g30प नानक बाद ितल दान करबाक /gआधआथा \nअिछ। ऐ अवसरपर गंगासागरमे /gआधआितवष/g3ध1 िवशाल मेला लगैत अिछ। असममे मकर सं/g3ग9ाि/gआगग तक/gआप3 ‘माघ-िवहू’ \nअथबा ‘भोगाली िवहू’क नाओंसँ जानल जाइत अिछ। राज/g30प थानमे ऐ पव/g3ध1पर सुहािगन मिहला अपन सासुक/gआप3 \nिवयिन दऽ दऽ असीरवाद /gआधआा/gआ90 त करै छैथ। संगे कोनो सौभा/gआ7आ य सूचक व/g30प तुक/gआप3 चौदहक सं/gआ71 यामे पूजन एवं \nसंक/gआ9ग प कए चौदहटा /gप09ा/g33आणक/gआप3 दान दइ छैथ।  \nएवम्   /gआधआकारेण मकर सं/g3ग9ाि/gआगग तक मा/gआग7 यमसँ भारतीय स/gआ93 यता एवं सं/g30प कृितक िविवध /gआधणपमे आभास होइत \nअिछ। एहेन धारणा अिछ जे मकर सं/g3ग9ाि/gआगग त क िदन शु/g3आ0 घी एवं क/gआ9प ब लक दान केलासँ मो/gआणआक /gआधआाि/gआ90 त  होइत \nअिछ।  \nमाघे मासे महादेव: यो दा/g30प पित वृहक/gआ9प व लम्   \nस भु/gआ70/gआगप वा सकलान भोगान अ/gआगग ते मा/gआणआ /gआधआा/gआ90पित।।  \nपुराणक अनुसार मकर सं/g3ग9ाि/gआगग तक पव/g3ध1 व/g3धआ/g33आा, िव/g303 णु, महेश, गणेश, आधशि/gआ70त आ सूय/g3ध1क आराधना एवं \nउपासनाक पावन व/g3धआत अिछ जे तं/gआणण -मं/gआणण -आ/gआगप माक/gआप3 शि/gआ70 त /gआधआदान करैत अिछ। संत -महिष/g3ध1 लोकिनक अनुसार \nएकर /gआधआभावसँ /gआधआाणीक आ/gआगप मा शु/g3आ0 होइत अिछ , संक/gआ9ग प शि/gआ70 त  बढ़ैत अिछ, /gआण3ान तंतु िवकिसत होइत अिछ। \nमकर सं/g3ग9ाि/gआगग त अही चेतनाक/gआप3 िवकिसत करैबला पाविन अिछ। ई स/gआ9प पूण/g3ध1 भारतमे कोनो-ने-कोनो /gआधणपे मनौल \nजाइत अिछ।  \nपुराणक अनुसार मकर सं/g3ग9ाि/gआगग तक िदन सूय/g3ध1 अपन पु/gआणण शिनक घर एक मासक हेतु जाइ छैथ , कारण \nमकर रािशक /g30प वामी शिन छैथ। य/g3आपिप /gआ7ध योितषीय दृि/gप1धसँ सूय/g3ध1 आ शिनक ताल -मेल संभव निह अिछ, तथािप \nऐ िदन सूय/g3ध1 /g30प वयं अपन पु/gआणणक घर जाइ छैथ। पुराणमे आजुक िदन िपता पु/gआणणक स/gआ9प ब/gआगग धमे िनकटताक /gआधआारंभक \n/gआधणपमे देखल जाइत अिछ।   \nमकर सं/g3ग9ाि/gआगग तक िदन गंगाक/gआप3 पृ/gआगण वीपर आनैबला भगीरथ अपन पूव/g3ध1जक तप/g3ध1ण केने छला। हुनक तप/g3ध1ण \n/g30प वीकार केलाक बाद एही िदन गंगा समु/gप0धमे िमिल गेल रहैथ। तँए ऐ िदन गंगा सागरमे मेला लगैत अिछ। \nिव/g303 णु धम/g3ध1सू/gआणणक  अनुसार िपतरक आ/gआगप माक शाि/gआगग तक हेतु एवं अपन /g30प वा/g30प थव/g3आ0/g3ध1न ओ सबहक क/gआ9ग याणक हेतु \nितलक /gआधआयोग पु/gआग3 य दायक एवं फलदायक होइत अिछ। ितल-जलसँ /g30प नान करब, ‘ितल’क दान करब, ितलसँ \nबनल भोजन, जलमे ितल अप/g3ध1ण , ितलक आहुित एवं ितलक उवटन लगाएब।  \nऐ िदन भगवान िव/g303 णु असुरक अ/gआगग त  कए यु/g3आ0  समािजक घो/g303 णा केने छला। ओ रा/gआणआस सबहक मुड़ीक/gआप3 \nमदार पव/g3ध1तमे दबा देने रहैथ। एतदथ/g3ध1 ऐ िदनक/gआप3 अशुभ एवं नकारा/gआगप मकताक/gआप3 समा/gआ90 त करबाक िदनक /gआधणपमे \nदेखल जाइत अिछ।  \nसूय/g3ध1क उ/gआणपरायण भेलाबाद देवता लोकिन व/g3धआ/g33आ मुहु/g3ध1त उपासनाक पु/g30आ यकाल /gआधआारंभ होइत अिछ। ऐ कालक/gआप3 \nपरा-अपरा िवधाक /gआधआाि/gआ90 त  काल कहल जाइत अिछ। साधनाक हेतु एकरा िसि/g3आ0काल सेहो कहल जाइत अिछ। \nऐ समयमे देव /gआधआित/g303 ठा, गृह िनम/g3धणण , य/gआण3कम/g3ध1 आिद पिव/gआणण काज कएल जाइत अिछ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \nरामायण कालसँ भारतीय प/gआणण -पि/gआणणकामे दैिनक सूय/g37धपारायणक /gआधआचलन अिछ। सबहक मोन -मय/g3धणदा \nपु/gआधपषो/gआणपम /gआण7ीराम /g3आणारा सूय/g37धपारायणक उ/gआ9ग लेख अिछ। रामचिरतमानसमे भगवान राम /g3आणारा गु/g3गधडी उड़ेबाक  \nकाय/g3ध1क  उ/gआ9ग लेख सेहो अिछ। मकर सं/g3ग9ाि/gआगग तक वण/g3ध1न वाि/gआ9ग म की रामायणमे सेहो भेल अिछ।  \nराजा भगीरथ सूय/g3ध1वंशी छला। ओ भगीरथ तप -साधनाक /g3आणारा पापनािशनी गंगाक/gआप3 पृ/gआगण वीपर आिन अपन \nपूव/g3ध1जक उ/g3आ0ार केने छला। राजा भगीरथ अपन पूव/g3ध1जक गंगाजल , अ/gआणआत , ितलसँ /gआण7ा/g3आ0 -तप/g3ध1ण केने छला। \nतिहयासँ मकर सं/g3ग9ाि/gआगग तक /g30प नान आ मकर सं/g3ग9ाि/gआगग तक /gआण7ा/g3आ0 -तप/g3ध1णक परंपरा चिल रहल अिछ।  \nकिपल मुिनक आ/gआण7मपर मकर सं/g3ग9ाि/gआगग तक िदन म/g3ध3 गंगाक पदाप/g3ध1ण भेल छल। पावन गंगाजलक /g30प पश/g3ध1 \nमा/gआणणसँ राजा भगीरथक पूव/g3ध1जक/gआप3 /g30प वग/g3ध1 /gआधआाि/gआ90 त  भेलैन।  \nकिपल मुिन वरदान दैत बजला-  \n“मातृ गंगे ि/gआणणकाल तक लोक सबहक पापनाश करती एवं भ/gआ70 तजनक सात पु/g30आ तक/gआप3 मुि/gआ70त एवं मो/gआणआ \n/gआधआदान करती। गंगाजलक /g30प पश/g3ध1, पान, /g30प नान एवम्  दश/g3ध1न सभ पु/gआग3 यदायक फल /gआधआदान करत। ”  \nसूय/g3ध1क  सातम िकरण भारतवष/g3ध1मे आ/gआग7 याि/gआगप मक उ/g3गआितक /gआधआेरणादायी अिछ। सातम िकरणक /gआधआभाव \nभारतवष/g3ध1मे गंगा-जमुनाक म/gआग7 य अिधक समय तक रहैत अिछ। ऐ भौगोिलक ि/g30प थितक कारण हिर/g3आणार आ \n/gआधआयागमे माघमेलाक आयोजन होइत अिछ। िपतृतु/gआ9ग य  भगवान भा/g30प क र द ि/gआणआणायनसँ उ/gआणपरायणमे जाइत काल \nउज/g3धणमयी /gआधआकाश पृ/gआगण वीपर वष/g3धण करै छैथ। अतु/gआ9ग य शि/gआ70 त /gआण7ोत /gआधआकृित राित क/gआप3 छोट एवं िदनक/gआप3 पैघ करए लगै \nछैथ। पृ/gआगण वीमाता उदर/g30प थ आनाजक/gआप3 पकाबय लगै छैथ। चा/gआधण तरफ शुभे-शुभ होइत रहैत अिछ। एहेन अ/g3आआुत \nसमयमे मकर सं/g3ग9ाि/gआगग तक पव/g3ध1 मनौल जाइत अिछ।  \nस/g3ग9ाि/gआगग त क िदन पंजाबमे ‘लोहड़ी’क नाओंसँ मनौल जाइत अिछ। पंजाबक अितिर/gआ70 त  ई पाविन िहमाचल \n/gआधआदेश , हिरयाणा, दि/gआणआणी उ/gआणपर /gआधआदेश आ ज/gआ9प मू का/g30आ मीरमे सेहो धूम-धामसँ मनौल जाइत अिछ। पारंपिरक \nतौरपर ‘लोहड़ी’ फसलक रोपनी आ ओकर कटनीसँ जुड़ल एक िवशेष पाविन अिछ। ऐ िदन वॉंनफायर जक/g3ध3 \nआिगक ओलाव जरा कऽ ओकर चा/gआधणकात नृ/gआगप य कएल जाइत अिछ। बालक सभ भ/g3धपगड़ा एवम्  वािलका सभ \nिग/g3आ0ा नृ/gआगप य करै छैथ। लोहड़ीक आलावक आसपास लोक एक/g3आ7ा भ ऽ दु/gआ9ग ला-भ/g3आ7ी /gआधआशंसामे गायन करै छैथ।  \nकेतेको गोटेक मा/gआगग य ता अिछ जे ‘लोहड़ी’ श/gआ9आ द  लोई (सत कबीरक प/gआ79ी) सँ उ/gआगपप/g3गआ भेल मुदा अनेक \nलोक एकरा ितलोड़ीसँ उ/gआगपप/g3गआ मानै छैथ , जे बादमे लोहाड़ी भऽ गेल।  \nलोहड़ीक ऐितहािसक स/gआगग दभ/g3ध1 सु/gआगग द री-मुंदरी नामक दूटा अनाथ क/gआगग या छेली। ओकर काका ओकर िववाह \nनिह करए चाहै छल अिपतु ओकरा राजाक/gआप3 भ/gआप3ट कए देबए चाहै छल। ओही समयमे हु/gआ9ग ला भ/g3आधी नामक एकटा \nउफ/g3ध3इट छौड़ाक/gआप3 नीकठाम िबआह क ऽ देलक। वएह उफ/g3ध3इट वरप/gआणआक/gआप3 िबआहक हेतु मनौलक आ जंगलमे आिग \nजरा कऽ दुनू क/gआगग य/g3ध3क िबआह करौलक। कहल जाइत अिछ जे दु/gआ9ग ला शगुनक /gआधणपमे गुड़ देलक। भावाथ/g3ध1 जे \nउफ/g3ध3इट होइतो दु/gआ9ग ला भ/g3आधी िनध/g3ध1न वािलका सबहक क/gआगग य/g3ध3दान केलक एवम्  ओकरा अपन क/g31आाक अ/gआगप याचारसँ \nबँचौलक।  \nलोहड़ीक िदन ब/gआ7प चा सभ दु/gआ9ग ला भ/g3आधीक स/gआ9प मानमे गीत गबैत घरे-घर घुमैत अिछ। ब/gआ7प चा सभक/gआप3 िमठाइ \nएवम्   अ/gआगग य व/g30प तु सभ दैत अिछ। जँ कोनो पिर वारमे कोनो खास अवसर जेना ब/gआ7प चाक ज/gआगग म , िववाह आिद  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \nअिछ तँ लोहड़ी आर धूम-धामसँ मनौल जाइत अिछ। सिरसवक साग आ मकईक रोटी खास कऽ ऐ \nअवसरपर बनौल जाइत अिछ।  \nतािमलनाडूमे ऐ समय ‘पॲगल’ मनौल जाइत अिछ। /gआधआचूर मा/gआणणामे अ/g3गआक उपजापर भगवान सूय/g3ध1क/gआप3 \nध/gआगग यवाद /gआण3ापन हेतु पाविनक आयोजन कएल जाइत अिछ। तािमलनाडूक अलावा पुडुचेड़ी, /gआण7ीलंका एवम्  िव/gआणग \nभिरमे  पसरल तिमल लोकिन एकरा मनबै छैथ। ओइ पॲगलमे चािर िदन तक–माने १४ सँ १६ जनवरी \nतक–मनौल जाइत अिछ।  \nइ/gआगग /gप0ध देवताक स/gआ9प मानमे पिहल िदन भोगी उ/gआगप स व मनौल जाइत अिछ। पॲगल दोसर िदन मािटक वत/g3ध1नमे \nदूधमे चाउर पका कऽ खीर भगवान सूय/g3ध1क/gआप3 आन -आन व/g30प तु संगे चढ़ौल जाइत अिछ। ऐ अवसरपर घरक \nआगूमे कोलम (अपना ओइठामक अिरपन जक/g3ध3) बनौल जाइत अिछ। पॲगलक तेसर िदन म/g3आ7ू पॲगल कहल \nजाइत अिछ। ऐ िदन गायक/gआप3 नाना /gआधआकारसँ सजा क ऽ ओकरा पॲगल खुआएल जाइत अिछ। चािरम िदन \nक/gआगगतुम पॲगल कहल जाइत अिछ। घरक मिहला सभ /g30प नानसँ पूव/g3ध1 ह रिदक पातपर िमठाइ, चाउर, कुिसयार \nहरिद आिद रािख कऽ अपन भाय लोकिनक क/gआ9ग याण कामना करै छैथ। भाइक हेतु हरिद, चून, चाउरक \nपािनसँ आरती करै छैथ आ ई पािन घरक आगूमे बनल कोलमपर िछड़ैक देल जाइत अिछ।  \nज/gआ9ग लीक/g3आधू म/g3आधू पॲगल िदन पॲगल पव/g3ध1क एक िह/g30प साक /gआधणपमे खेलल जाइत अिछ।  ऐ लेल /g391ामीण सभ \nपिहनेसँ स/g3ध3ढ़क/gआप3 खुआ -िपआ कऽ तैयार केने रहै छैथ। ऐमे मूलत: केतेको गामक म ि/gआगग दरक स/g3ध3ढ़ (कोिवल \nकालइ-तिमल नाओं) भाग लैत अिछ। ज/gआ9ग लीक/g3आधूक तीन अंग होइत अिछ : वािट म/gआगग जू िवरा/g3आधू, वेली िवरा/g3आधू \nआ वाटम ग/gआगग जु िवरा/g3आधू। वािट म/gआगग जु िवरा/g3आधूमे स/g3ध3ढ़क/gआप3 जे बेकती िकछु दूरीपर िकछु समय तक रोिक लइ छैथ , \nसे िवजेता होइ छैथ। वेली िवरा/g3आधूमे स/g3ध3ढ़क/gआप3 खाली मैदानमे छोिड़ देल जाइत अिछ आ लोक ओकरा िनयं/gआणणणमे \nकरबाक /gआधआयास करैत अिछ। वाटम म/gआगग जुिवरा/g3आधूमे स/g3ध3ढ़क/gआप3 नमगर र/g30प सीसँ बाि/gआगग ह  देल जाइत अिछ, आ िखलाड़ी \nसभ ओकरा िनयंि/gआणणत करबाक /gआधआयास करै छैथ।  \nएक जानकारीक अनुसार २०१० सँ २०१४ इ/g30प वीक बीचमे ज/gआ9ग ली क/g3आधूक कारण करीब ११०० लोक \nघायल भेला एवम्   १७ लोक मुइला। पैछला २० सालमे करीब २०० लोक ऐ खेलक कारण मिर चूकल \nछैथ। ऐ खेलमे पशुक /gआधआित कूड़त/g3धणक संगे जीवनक /gआणआितक/gआप3 देखैत २०१६ इ/g30प वीमे मा. उ/gआ7प चतम /gआगग यायालय \n/gआधआितव/gआगग ध  लगा देलक।  \nस/gआ9प पूण/g3ध1 देश जक/g3ध3 िमिथल/g3धपचलमे सेहो मकर सं/g3ग9ाि/gआगग तक पव/g3ध1 मनौल जाइत  अिछ। गाम-घरमे एकरा ितला \nसकर/g3ध3ित  सेहो कहल जाइत अिछ। अं/g391ेजी नया सालक ई पिहल पाविन होइत अिछ। लोकक घरमे नव अ/g3गआ \nभेल रहैत अिछ। पिहनिहसँ लोक चूड़ा कुटा कऽ ऐ पाविनक तैयारी केने रहैए। अपना ऐठाम माघ मासक/gआप3 \nअ/gआगप य/gआगग त पिव/gआणण मास मानल जाइत अिछ। बुढ़ -बुढ़ मिहला सभ भोरे-भोर जाड़-ठाढ़क/gआप3 िबसरैत पोखैरमे डुबकी \nलगबै छैथ। गाममे कएटा मसोमात, वृ/g3आ0ा सभक/gआप3 थर -थर कँपैत /g30प नान करैत देखै छेिलऐन...। सभसँ \nमनोरंज क दृ/g30आ य  तँ तखन होइत छल, जखन ओ सभ महादेवक माथपर जल ढाड़ैतकाल गाम-घरक सभटा \nझगड़ा सोझराबैमे लागल रहैत छेली। जानह हे महादेव! हमरा पेटमे िकछु निह अिछ। हमर मोन गंगासन \nिनम/g3ध1ल अिछ मुदा एहेन अ/gआगप याचारक िनपटान तूँहॴ किरयह।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \n..पता निह, महादेव सुिनतो छेलिखन की निह। मुदा हमरा ई सभ सुिन कऽ ज/gआधणर वकोर लागल रहैत \nछल।  \nब/gआ7प चामे पाविन सभ अ/g3आआुत आन/gआगग द क िवषय रहैत छल। सभ सँ सरल ओ आन/gआगग द दायी होइत छल ितला \nसकर/g3ध3ित। भोरे-भोर पोखैरमे जा कऽ डुबकी लगाउ। माइक हाथे ितल-चाउर खाउ। ितल-चाउर िखबैत माए \nपुछैथ-  \n“ितल बहब की निह?”  \nतैपर किहऐन-  \n“खूब बहब।”  \nिवध समा/gआ90 त । तेकरबाद चुरलाइ, ितलबा इ/gआगप यािद भिर मोन खाउ...।   \nकएक िदन पिहनिहसँ चुरलाइ, ितलबा (ितललाइ) आ लाइ (मुरहीक लाइ) बनेबाक काय/g3ध1/g3ग9म /gआधआारंभ भ ऽ \nजाइत छल। घरक वातावरण चुरलाइक सुग/gआगग धसँ पिरपूण/g3ध1। ऐ पाविनमे सभसँ िवशेषता ई अिछ पाविनक \nसाम/g391ी बिन गेल तँ ओकरा लेल बेसी /gआधआती/gआणआा निह करए पड़ैत अिछ। िदनमे व/g3धआा/g33आण भोजन होइत छल। \nव/g3धआा/g33आण िकयो आसे-पासक लोक होइत छला, कारण भिर गाममे भोजे रहैत छल। ब/g3आधा भिर-भिर घी िखचिड़मे \nदेल जाइ। संगे तरह-तरह केर पकवान सभ सेहो रहैत छल।  \nहमरा गाममे िकछु गोटे ओइठाम ितला सं/g3ग9ाि/gआगग त मे िजलेबी बनैत छल। भोजमे िखचिड़क संग िजलेबी \nखेबाक ब/gआ7प चा सभक/gआप3 अ/g3आआुत उ/gआगप साह रहैत छल। िखचिड़मे तेतेक /gआधआचूर मा/gआणणामे घी रहैत छल जे भोजनक बाद \nहाथ साफ-साफ धोनाइ किठन। पाविनक कएक िदन बादो धिर चूरालाइ आ ितलबाक आन/gआगग द  भेटैत रहै \nछल।  \nऐ पाविनमे चूड़ा, दही, खेबाक सेहो परंपरा अिछ। चूरा-दहीक वण/g3ध1न करैत ख/g3आधर कका कहलिखन जे \nजखन पातपर चूड़ाक संग आम, धा/gआणणीक अँचार ओ तरकारी परसल जाइत अिछ तँ बुझू जे अ/gआगग ह िरया आिब \nगेल। तेकर बाद जखन दही परसाएल तँ बुझू जे इजोिरया। जेना पातपर च/gआगग /gप0ध मा उतैर गेला। ऊपरसँ जँ \nमधुर रािख देल जाए ओ कौर पेटमे गेल तँ पुछू निह। पुरा सोिनत ठ/gआग3ढा जाइत अिछ आ आ/gआगप मा तृ/gआ90 त  भऽ \nजाइत अिछ।  \nिमिथल/g3धपचलमे ऐ पव/g3ध1क/gआप3 मनेबाक अ/g3आआुत परंपरा अिछ। चुरलाइ खाउ , चुरा-दही खाउ, िखचिड़ खाउ, जे \nखाउ, जखन खाउ... । व/g30प तुत: ई आन/gआगग दक पव/g3ध1 िथक जे कोनो-ने-कोनो /gआधणपे स/gआ9प पूण/g3ध1 भारतपवष/g3ध1मे मनौल जाइत \nअिछ। सूय/g3ध1क तेजक मकर सं/g3ग9ाि/gआगग त सँ जिहना बढ़ैत रहैत अिछ, तिहना सभ लोक-वेदक सुख बढ़ैत रहए, \nसएह ऐ पाविनक /gआग7 येय िथक।◌  \n  \n  \n \nर/g3ध3ची चािर दसक बाद     िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \nअग/g30प त  १९७३ इ/g30प वीमे दूरभाष िनरी/gआणआक पदक /gआधआिश/gआणआण काय/g3ध1/g3ग9मक हेतु हम पिहल बेर र/g3ध3ची गेल रही। \nओइ समय डॉ. शुभ/gप0ध झाक संगे योग दा सतसंग मठमे हम एक मास रही। शुभ/gप0ध बाबू योददा महािव/g3आपालयक \n/gआधआाचाय/g3ध1 रहैथ। /gआधआाचाय/g3ध1क िनवासमे ओ एकटा नोकरक संग असगरे रहैथ। तीनटा कोठरी, भानसक घर, /g30प नान \nगृह आिद सुिवधाक सिहत आवासीय दृि/g303 टसँ उ/gआणपम /g30प थान छल। आस-पासमे आमक गाछ सभ छल। गाछक \nआस-पासमे कुटी जक/g3ध3 क/gआणआा सभ चलैत छल। अ/gआगग द रमे योगदा सतसंग मढ़ छल। ओइ आ/gआण7मक साि/gआगप व क \nवातावरण अ/gआगप य/gआगग त  मनोरम छल आ हमरा ओइठाम मोन लािग गेल।  \nपिहल बेर र/g3ध3ची गेल रही तिहया हमर उमेर २१ वष/g3ध1 छल। जीवनक अनुभव निह छल। िव/g3आपाथ/g3धग रही। \nतेकर बाद नोकरी भेट गेल रहए। नोक री करबाक इ/gआ7प छा निह रहए। आगू पढ़ाइ करए चाहैत रही। पर/gआगग तु \nपिरवारमे सबहक िवचार भेलै जे नोकरी पकैड़ लेबाक चाही, िकएक तँ नोकरी ज/gआ9ग दी नइ भेटै छइ। पिहल \nनोक रीक/gआप3 निह छोड़क चाही,आएल ल/g3ण0 मीक/gआप3 लात निह मारी इ/gआगप यािद...।  \nओहुना ओइ साल एम.एस-सी.क नाम/g3धपकन भ ऽ गेल रहइ। हमर बहक परी/gआणआाकाल िबल/gआ9प ब सँ आएल \nरहइ। तँए ई िनण/g3ध1य भेल हम नोकरी पकैड़ ली।  \nबससँ र/g3ध3ची पहुँचल रही। र/g30प तामे पहाड़ीक बीचमे खतरनाक र/g30प ता छल। /gप01ाइभरक ऊपर सबहक \nजीवन िनभ/g3ध1र छल। तँए ओ अपना लगक सीटपर एहने लोकक/gआप3 बैसबैत छल जे राित भिर जािग सकैथ। \nऔंघाइत बेकतीक/gआप3 लगमे बैसलासँ /gप01ाइभरोक/gआप3 औंघी लािग सकै छल , अ/g30प तु ई /gआधआयास कएल जाइत छल।  \nर/g3ध3ची पहुँचते िपताजीक प/gआणणक संग शुभ/gप0ध बाबूक डेरापर पहुँचलॱ। ओ प/gआणण पढ़ला आ हमरा अपन \nसामान सभ रखबाक हेतु कहलैन।  \nशुभ/gप0ध बाबूक/gआप3 एकाध  बेर पिहनॱ देखने रिहऐन, मुदा गप-स/gआ90 प  निह रहए। र/g3ध3ची हुनक डेरापर सामान \nसिहत िबना पूव/g3ध1 सूचनाक हम पहुँच गेल रही। तािह िहसाबे ओ बहुत सहयोग केलाह। डेरामे ओ असगर \nरहैत छला, एकटा नोकर रहैन जे घरक सभटा काज करैत छल। भानस ओ /g30प व यं करैत छला। ए/g31आे \nस/g3ध3झ। राितमे खेबाक बेव/g30प था सेहो भो/gआधपके भानसक संग क ऽ लैत छला। चूकी ओ अपने िदन भिर /g301 य/g30प त  \nरहैत छला, तँए हुनकासँ भ/gआप3ट -घ/g3ध3ट सामा/gआगग य त: स/g3ध3झेमे होइत छल। राितमे सुतबासँ पूव/g3ध1 ओ /g30प वा/gआग7 याय करैत \nछला। हमरा रात-िबराित पढ़ैत देख ओ बहुत /gआधआस/g3गआ होइत छला। कखनो काल हम नोकरीसँ /gआगप यागप/gआणणक गप \nकरी तँ ओ कहैथ जे बापसँ पुिछ कऽ िकछु किरयह। निह तँ ओ कहता जे मनो निह केलिखन।  \nओइ डेरापर हम करीब एक मास रहलॱ। मोन लािग गेल रहए। कएटा मैिथल सभसँ ओइठाम भ/gआप3ट -\nघ/g3ध3ट होइत  रहैत छल। मुदा ओइठाम केतेक िदन रिहतॱ। अपन बेव/g30प था तँ करबाके छल। तँए डेरा तकैमे \nलािग गेलॱ।  \nयोगदा स/gआगप संगमे दयामाताक आगमन भेल छल। हम डा/gआ70 टर साहैबक संगे दश/g3ध1नक हेतु गेल रही। गौर \nवण/g3ध1 एवम्   अित तेज/g30प वी दयामाताक दुलभ/g3ध1 दश/g3ध1न होइते मोन आनि/gआगग द त भऽ गेल। ओ कोनो /gआधआवचन निह \nदेलीह। िकछु काल सभ गोट िधयान केलक आ सभा समा/gआ90 त  भऽ गेल।  \nगप-स/gआ90 पक /g3ग9ममे शुभ/gप0ध बाबू एक िदन कहला जे ओ िसड़डीक साई बाबासँ बहुत /gआधआभािवत भेल रहैथ। \nहुनकर आ/gआण7ममे शुभ/gप0ध बाबू गेल रहैथ। कहला जे मोनक बात सभ ओ अपने बाजए  लागल रहैथ। कएक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \nतरहक चम/gआगप कार सेहो ओदेखला। चूकी हुनकर डेरा छोट छल, आ पिरवारक अ/gआगग य सद/g30प य  लोकिन सभ आिब \nगेल रहिथन, अ/g30प तु हम अपन डेरा तािक लेलॱ आ करीब एक मास रहला पछाइत ओतए-सँ /gआधआ/g30प थान केलॱ।  \nपिहरन-ओढ़नमे शुभ/gप0ध बाबू चु/g30प त -दु/gआधप/g30प त  ओ आधुिनक व/g30प /gआणणक प/gआणआधर रहैथ। हमरा ऐ बातक हेतु ओ  \nकएक बेर टोिकयो दिथ। कहैथ जे ओ एकठाम सा/gआणआा/gआगप कारमे भेष-भूषाक कारण छ/g3ध3िट देल गेला।   \nर/g3ध3चीक सं/g30प कृत कौलेजक पास हमर नव डेरा छल। एकटा कोठरी छल, जेकर िकराया २० /gआधणपैआ \nमािसक छल। भोजन /g30प व यं बनाबी। पािन इनारसँ िनकालए पड़इ। बहुत गहॴर इनार छल जइसँ पािन \nिनकालबाक हेतु यथे/g303 ट /gआधआयास करए पड़ैत छल। बगलमे एकटा पैघ कोठरीमे चािरटा हमर सहकम/g3धग सभ \nिमिल कऽ रहै छला। ओहो सभ अपन भेाजन /g30प व यं बनाबैथ। ओइठामसँ एच.इ.सी. आसानीसँ देखाइ छल। \nओइ छोटसन कोठरीमे हम प/g3ध3च मास धिर रहलॱ। टेलीफोन ए/gआ70 सच/g370जमे /gआधआिश/gआणआण काय/g3ध1/g3ग9म छल। /gआधआिश/gआणआणक  \nवातावरण /g30प फूले जक/g3ध3 छल। /gआ7ध यादातर िकताबी िवषय पढ़ौल जाइत छल।  \n/gआधआिश/gआणआणक दौरान रिब िदनक छु/g3आधी रहै छल। ओइ समयक उपयोग हम सभ आसपासक व/g30प तु सभ \nघुमै-िफरैमे करी। किहयो काल बी.आइ.टी. िमसरा जाइ। ओइठाम हमर /g30प कूिलया संगी इि/gआगग ज िनयिरंगक पढ़ाइ \nकए रहल छला। छा/gआणणावासमे रहबाक आ खेबाक-िपबाक उ/gआणपम बेवसथा छल। चा/gआधणकात जंगलनुमा वातावरणमे \nरचल-बसल ओइ कौलेज पिरसर अ/gआगप य/gआगग त सुखदायी छल। सभसँ आन/gआगग द होइत छल अपन /g30प कूिलया संगीसँ \nभ/gआप3ट केलापर। हम सभ ए/g31आे संग मैि/g399क केने रही। /gआधआी यूिनभरिसटीमे आर .के. कौलेज मधुबनीमे संगे रही। \nतेकर बाद हम सी.एम. कौलेज- मधुबनीमे संगे रही। तेकर बाद हम सी.एम. कौलेज- दरभंगामे नाओं िलखेलॱ \nआ ओ बी.आइ.टी. िमसरामे। बेहतर परी/gआणआा पिरणामक बाबजूद हम इि/gआगग ज िनयिरंगमे नाओं निह िलखा सकलॱ। \nय/g3आपिप  मोतीलाल नेह/gआधण  इि/gआगग जिनयिरंग कौलेजमे हमर नाम/g3धपकन िनि/gआणधत भ ऽ जाइत, कारण ओइ समय नाम/g3धपकन \nिड/g391ीवन साईसक /gआधआा/gआ90 त/g3धपकक आधारपर होइत छल, आ हमरासँ बहुत कम /gआधआा/gआ90 त/g3धपक बला सबहक नाम/g3धपकन भ ऽ \nगेल रहइ। मुदा आब ऐ िवषयपर सोचब /g301 यथ/g3ध1। पिर/gआण7म कखनो /g301 यथ/g3ध1 निह जाइत अिछ। ओही /gआधआा/gआ90 त/g3धपकक \nआधारपर हमरा दूरभाष िनरी/gआणआकक नोक री भेल जेकर /gआधआिश/gआणआणक /g3ग9ममे हम र/g3ध3चीमे रही।  \n/gआधआिश/gआणआणक दौरान एक िदन घटल दुघ/g3ध1टना अखनो तक मोनमे कचोटैत रहैए। हमर सबहक बगलबला \nकोठरीमे टेलीफोन ऑपरेटरक /gआधआिश/gआणआण चलैत छल। ओइमे एकटा /gआधआिश/gआणआु राज/g30प थानक छला। जाड़क मास \nछल। राितमे अपन डेरामे अंगेठी जरा कऽ सुित गेल रहैथ। /gआधआात भेने ओ  जखन निह उठला तँ अगल-\nबगलक लोक सभ कोठरी खोललक तँ ओ मृत छला। अंगेठीसँ िनकलल काव/g3ध1नमोनो/gआ70 साइड हुनकर मृ/gआगप युक \nकारण भेल। गामसँ हुनकर िपता ई समाचार सुिन आएल रहैथ आ ए/gआ70 सच/g370जक एक कोणमे राखल युवा पु/gआणणक \nलाश देख ठोह पािड़ कऽ कनैत रहैथ। ऐ /gआधआकारेण जीवन -यापनक िज/gआण3ासामे िनकलल एकटा युवकक \nअसामियक ऐ दुखद अ/gआगग त  भऽ गेल।  \nिन/gआगप य /gआधआित चा/gआधणकात एहेन केतेको घटना सभ घिटत होइत रहैत अिछ जे देख -सुिन मोनमे िच/gआगग ता हएब \nसोभािवक। जीवन या/gआणणामे ऐ तरहक घटना झकझोिर क ऽ रािख दैत अिछ, तथािप जीवनमे िव/gआणगास एवम्  \nिनयितक अका/g3गपयता मािन आगू बढ़ बे जीवन िथक। नीक काज करैत आगू चलैत चली, आगूक र/g30प ता अपने \nबिन जाइत अिछ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \nएक िदन घुमैत-िफरैत हम सभ र/g3ध3चीक कॉंके ि/g30प थ त पागलखाना देखए गेलॱ। ओइठामक दृ/g30आ य  भयावह \nछल। माथक गड़बड़ीसँ मनुखक दुद/g3ध1शाक वण/g3ध1न असंभव छल। तरह -तरहक इशारा करैत, बड़बड़ाइत अपनेमे \nत/gआ9ग लीन, सुखाएल, जीिवते मिर गेल लोक सबहक दृ/g30आ य देख हृदय क/gआधपणासँ भिर आएल छल। केतेको \nिवि/gआणआ/gआ90 त  लोक सभ ठीक भऽ गेल छल, मुदा हुनक पिरजन कोनो खोज-पुछािर निह कए रहल छल। ठीक-\nठाक लोक सभ पागलखानामे पड़ल छल। आसपास िवि/gआणआ/gआ90 त  लोकक समुहक/gआप3 देखैत -सुनैत केकरो माथा \nभसिकयो सकैत छल।  \nओइठामसँ गुजरैत मोनमे मानिसक /g30प वा/g30प /gआगण यक मह/gआगप व बुझाइत छल। /g301 यथ/g3ध1 िच/gआगग ता कए, िकंवा पिरि/g30प थ ितसँ \nसामंज/g30प यक आभावमे केतेको लोक िवि/gआणआ/gआ90 त  भऽ जाइ छैथ। शरीर /g301 यथ/g3ध1 भ ऽ जाइत अिछ। उिचत देख-भालक \nअभावमे /g30प व/g30प थो लोक /g3ग9मश : /gआधप/gआ7आण भ ऽ जाइत अिछ। कएक गोटा असमयमे मानिसक िचिक/gआगप सालयेमे मिर \nजाइत अिछ। मोनपर बेसी भार दऽ अपन दुग/g3ध1ित कराएबसँ बँचब केतेक ज/gआधणरी अिछ , से ओइठाम जा कऽ \nबुझाइत छल। ओना, आस-पासक मनोरम पहाड़ी दृ/g303 य मोनक/gआप3 सुखद अनुभव दैत छल , मुदा ओइठामक \nमानिसक िबमारीसँ /g391/g30प त  लोक सबहक दुद/g3ध1शा देख मोन िख/g3गआ भ ऽ गेल छल। तँए जि/gआ9ग द ये हम सभ अपन डेरा \nआपस आिब गेल रही।  \nटैगोर िहल र/g3ध3टीक /gआधआिस/g3आ0 /g30प थानमेसँ अिछ। ऐ /g30प थानक अपन ऐितहािसक मह/gआगप व अिछ। रबी/gआगग /gप0ध नाथ \nटैगोरक/gआप3 के निह जनैत अिछ। हुनक किवता सं/g391ह ‘गीत/g3धपजिल ’क हेतु हुनका सािह/gआगप यक नोवेल पुर/g30प कार भेटल \nछल। मुदा ई बात कमे लोक जनैत अिछ जे किव, गायक एवम्  िच/gआणणकारक /gआधणपमे रबी/gआगग /gप0धनाथक बेकती/gआगप व क \nिनम/g3धणणमे हुनकर अ/g391ज /gआ7ध योित/gआगग /gप0धनाथ टैगोरक बहुत योगदान अिछ। /gआ7ध योित/gआगग /gप0धनाथ शाि/gआगग त ओ /gआग7 यानक हेतु \n‘मोहरावादी िहल’ र/g3ध3चीक चुनाव केलाह जे आब ‘टैगोर िहल’क नाओंसँ जानल जाइत अिछ।  \n१९१० इ/g30प वीसँ १९२५ इ/g30प वी धिर असगरे रिह कऽ ओ शाि/gआगग त  धामक /g30प थापना केलाह। ओइ समयमे \nर/g3ध3ची एकटा छोट -छीन गाम छल। /gआ7ध योित/gआगग /gप0धनाथ अपन जापानी िर/gआ70 सासँ सायंकाल सभ िदन र/g3ध3ची घुमैत \nछला। ि/gप09िटश भारतक /gआधआथम आइ .ए.एस. स/gआगप ये/gआगग /gप0ध नाथ टैगोर पहाड़क जिड़मे छोट-छीन घरो बनौने रहैथ जे \nस/gआगप य धामक नाओंसँ जानल जाइत छल। वत/g3ध1मानमे ऐ /g30प थानक देखभाल रा/gआ7ध य पय/g3ध1टन िनगम /g3आणारा कएल \nजाइत अिछ।  \n४३ बख/g3ध1क बाद भाितजक िववाहक बिरयातीमे शािमल हेबाक हेतु सपिरवार िद/gआ9गलीसँ र/g3ध3ची वायुयान /g3आणारा \nपहुँचलॱ। २३ फरबरी २०१७ क/gआप3 ७:३५ बजे /gआधआात :काल वायुयानक उड़ानक समय छल। तीन बजे भोरेसँ \nतैयारी /gआधआारंभ कएल। /gआधआात :कालीन िदनचय/g3धण समा/gआ90 त  कए पौने प/g3ध3च बजे भोरे हवाइ अ/g3गधडा हेतु /gआधआ/g30प थान कएल। \nसाढ़े प/g3ध3च बजे हवाइ अ/g3गधडापर पहुँच सुर/gआणआा/gआगप म क जॉंच-पड़ताल ओ सामानक ठेकान लािग गेलाक बादो हमरा \nलोकिनक/gआप3 १ घ/gआगग टा समय छल। तेकर उपयोग चाह-पीबैमे कएल गेल। हवाइ अ/g3गधडापर सभ व/g30प तुक दाम \nअतत: रहैत अिछ। तैयो भोरक चाहक /gआधआयोजन छल। घरसँ भोरे िवदा भ ऽ गेल रही। तँए जे दाम लेलक \nसे दऽ कऽ दूटा चाह कीिन दुनू बेकती चाह पीबैत गप-स/gआ90 प  करैत समय कटलॱ। \nर/g3ध3चीमे वायुयान िनयत समय अथ/g3धणत्   ९ बजे भोरे उतैर गेल। हम सभ किनको थाकल निह रही। \nसामान िनकालैमे थोड़ेक समय लागल आ बाहर होइते हमर अनुज हमरा लोकिनक /g30प वागत हेतु मु/g30प तैद छला।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \nहुनका संगे लाल गाड़ीपर बैस १५ िमनटमे हुनकर पटेल चौक, हरमू हॉउिसंग कालोनी ि/g30प थ त आवासपर पहुँच \nगेलॱ।  \nओइठाम पाहुन सबहक हुजुम छल। हमर भाय सभ सपिरवार पिहनिह पहुँच गेल रहैथ। बरक मामा \nगामसँ तँ केके ने आिब गेल छल। हुनकर नाना-नानीक/gआप3 देख अितशय /gआधआस/g3गआता भेल। ८२ वष/g3ध1क होइतो नाना \nथेहगर छिथन। ओ दिड़भंगाक कािदरावाद ि/g30प थत उ/gआ7प चिव/g3आपालयमे /gआधआधाना/gआग7 यापकक पदसँ सेवा िनवृत भेल छैथ \nएवम्   बहुत नफीस एवम्  बेवहार कुशल बेकती छैथ। मुदा बरक नानीक /g30प था/g30प /gआगण य  गड़बड़ाएल रहै छैन। िकछु \nमास पूव/g3ध1 दिड़भंगामे बहुत जोर बेमार पिड़ गेल रहैथ , कहुना कऽ जान बँचलैन। अखनो धिर वाकर पकैड़ \nिकछु-िकछु चिल पबै छैथ। नाितक िबआह देखबाक अित उ/gआगप साहमे सभटा िबसैर ओ र/g3ध3ची आिब सकलीह से \nअ/g3आआुत बात ... । य/g3आपिप डेरामे लोक सभ खचाखच भरल छल, तथािप हमरा हेतु रहबाक बहुत नीक बेव/g30प था \nछल।  \nर/g3ध3ची हवाइ अ/g3गधडासँ घर अबैतकाल /gआधआिस/g3आ0 ि/g3ग9केट खेलाड़ी धोनीक आवाससँ गुजरलॱ। कोनो बहुत \nिविश/g303 ट  निह बुझाएल तथािप धोनीक घर हेबाक कारणे लोकमे ओकरा देखबाक उ/gआगप सुकता बनल रहैत अिछ। \nसंगे र/g30प तामे बनल नव-नव कालोनी, आवासीय फलैट सभ देखाइत छल जेकर ४३ साल पूव/g3ध1 नामो-िनशान निह \nछल। ओइ समयमे जेतए जंगल छल, तैठाम महल सभ ठाढ़ देखलॱ। पिरवत/g3ध1न एवम्  िवकास जीवनक \nपिरभाषा िथक। मनुखक सोभाव अिछ जे ओ िनर/gआगग तर आग/g3ध3 बढ़ैमे लागल रहैत अिछ। ओ गाछ जक/g3ध3 ठाढ़ \nनिह रिह सकैत अिछ। मनुख चल /gआधआाणी अिछ। सोभावश िनर/gआगग त र िकछु-ने-िकछुमे लागल रहैत अिछ। यएह \nिथक ओकर िवकास या/gआणणाक अ/gआगग तर/g3ध1ह/g30प य । सोिचयौ जे हमरा लोकिनक पूव/g3ध1जजँ यथाि/g30प थितसँ संतु/g303 ट  भऽ गेल \nरिहतैथ तँ आइ हम सभ रेल, हवाइ जहाज, कारमे चिल सिकतॱ? कदािप निह। संघष/g371सँ /g30प विण/g3ध1म भिव/g303 य क \nआवाहन होइत अिछ। संघष/g371 जीवन िथक।  \nकहबी छै जे ‘सफलता टीकासन चिढ़ कऽ बजै छइ। वएह हाल धोनीक छइ। र/g3ध3चीमे जेतै देखू, \nजेकरे देखू धोनीक नाओंसँ, ओकरासँ जुड़ल व/g30प तु सभसँ अितशय /gआधआभािवत अिछ। धोनी जइ /g30प कूलमे पढ़ला \nसे /gआधआिस/g3आ0 भ ऽ गेल। जइ घरमे छैथ से /gआधआिस/g3आ0 भ ऽ गेल। र/g3ध3चीसँ ६० िकलोमीटर दूरपर भगवतीक मि/gआगग द र \n/gआधआिस/g3आ0 भ ऽ गेल अिछ। सभ कहैत अिछ जे धोनी र/g3ध3ची एलापर िकंवा कोनो मैच खेलेबाक हेतु /gआधआ/g30प थानसँ पूव/g3ध1 \nऐ भगवतीक दश/g3ध1न अब/g30प स करै छैथ। तँए सभ ओइ भगवतीक दश/g3ध1नक हेतु उ/gआगप सुक रहै छैथ। र/g3ध3चीसँ हमरा \nलोकिनक ओइठामसँ सेहो िकछु गोटे ओइ भगवतीक दश/g3ध1न करए गेला। हम  सभ निह जा सकलॱ मुदा मोनमे \nइ/gआ7प छा तँ रहबे करए। ओना, जमशेदपुरसँ आपस अबैतकाल िकयो कहलक जे वएह ओ मि/gआगग द र अिछ जा \nदूरेसँ सही, भगवतीक/gआप3 मोने-मोन /gआधआणाम केने रही।   \nजमशेदपुरसँ आएल पाहुनक /g30प वागतमे सभ मु/g30प तैद भेलैथ। बरक चुमौन भेल दुव/g3धण/gआणआत हेतु दुव/g3धण/gआणआतमं/gआणणक \nहम उ/gआ7प चारण कएल। बरक हाथ उठबए लेल किनय/g3ध3क िप/gआणपी आएल रहैथ। बरक हाथ उठौला पछाइत सभ \nगोटे बेराबेरी जमशेदपुर हेतु कारमे बैस /gआधआ/g30प थान केलॱ।  \nलगभग साढ़े तीन घ/gआगग टाक या/gआणणाक बाद हम सभ जमशेदपुरमे /gआधआवेश कए रहल छेलॱ। जमशेदपुर हम \nपिहनॱ रहल छी। मई १९७४ सँ माच/g3ध1 १९६५ धिर, दूरभाष िनरी/gआणआक हम ओहीठाम रही। िब/g30प तुपुरक मैदानमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nजय /gआधआकाश  नारायणजीक भाषण भेल रहइ। वष/g3धणक बाबजूद स/gआ9प पूण/g3ध1 मैदान लोकसँ खचाखच भरल छल। जय \n/gआधआकाशजी रा/g303 /g399  भिरमे आ/gआगग दोलन कए रहल छला। ओही /g3ग9ममे जमशेदपुरक या/gआणणा छल।  \nजमशेदपुर पहुँच कऽ हमसभ होटलमे िव/gआण7ाम  केलॱ। सभ बिरयातीक हेतु उ/gआणपम  बेव/g30प था छल। थोड़बे \nकालमे जलखै देल गेल। पाकेट ब/gआगग द िड/gआ9आ बामे नाना /gआधआकारक जलखैक व/g30प तु सभ राखल छल। पािनक बोतल \nराखल छल। कोठरी सभमे टेलीवीजन, ए.सी. आिद-आिद सभटा सुिवधा छल।  \nलगभग तीन घ/gआगग टा िव/gआण7ामक बाद बिरयातीक कािफला िववाह  /g30प थली िदस िवदा भेल। अ/g3आआुत , रोम/g3धपचकारी \nदृ/g30आ य  छल। फटाकासँ अकास ओ धरती एक भऽ गेल छल। युवक सभ मनोहारी नृ/gआगप य  कऽ रहल छला। \nथोड़बे कालमे हम सभ िववाह /g30प थ ल पहुँच गेलॱ।  \nमैिथल परंपराक अनुसार बिरयाती सबहक हािद/g3ध1क /g30प वागत कएल गेल। फेर बिरयाती सभ अपन-अपन \n/g30प थान /g391हण केलाह। मंचपर बर किनय/g3ध3क मा/gआ9ग याप/g3ध1णक दृ/g30आ यक आन/gआगग दक वण/g3ध1न करब श/gआ9आ द क बसक बात \nनिह। तदुपरा/gआगग त आ/gआण3ाडाला आएल , िववाहक अनुमित /gआधआदान करक िवध भेल। थोड़ेकालक बाद बर पिरछन \nहेतु िवदा भऽ गेला आ हम सभ भोजनक हेतु...।  \nभोजनक उ/gआणपम बेव/g30प था छल। शकाहारी बहुत कम लोक छला। माछ सिहत अ/gआगग या/gआगग य िनरािमष व/g30प तुक \nभरमार छल। िववाहमे बिरयातीक हेतु एहेन उ/gआणपम  बेव/g30प था कम ठाम देखैमे आएल छल। भोजनोपरा/gआगग त  बहुत \nरास बिरयाती िव/gआण7ाम हेतु होटल आपस चिल गेला। हम अनुज सिहत राित भिर िववाह  /g30प थ लीमे रिह गेलॱ। \nकएटा िवध सभ करक रहइ। िववाहोपरा/gआगग त दुवो/gआणआत  मं/gआणणक हेतु पुन/g30आ च हम सभ उपि/g30प थ त रही। िववाह भऽ \nगेल। लगभग प/g3ध3च बजे हम आपस होटल एलॱ।  \nसिरयातीक तरफसँ बहुत रास लोक आएल छला। /g30प थानीय मह/gआगप वपूण/g3ध1 बेकती–एम.एल.ए.–आिद सभ सेहो \nआएल छला। दोसर िदन पुन/g30आ च बिरयातीक भोजनक बेव/g30प था छल। अ/g3आआुत बेव/g30प था छल। िनरािमष भोजी \nसबहक प/g3ध3व बारह छल। शाकाहारी कम लोक छला। आ ओइठाम अलग -थलग पिड़ गेल रही। सभ तरह/gआप3 \nस/gआगग तु/g303 ट  भऽ हम सभ आपस जमशेदपुरसँ र/g3ध3ची िवदा भेलॱ। लगभग सात बजे हम सभ र/g3ध3ची डेरापर पहुँचलॱ \nतँ स/g3ध3झक गीत भ ऽ रहल छल।  \nघरमे पाहुन सभ गजगज करैत छल। लगभग दस िदन यएह हाल रहल। मुदा बेव/g30प थामे कोनो चूक \nनिह छल। केतेको काय/g3ध1 कत/g3धण सभ िदन राित चाह -पान, भोजन, जलखै सबहक बेव/g30प थामे लागल रहैत छला। \nि/g3आणरागमन , चािरिदन बाद भेल। आ तेकर बाद /g30प वागत भोज। /g30प वागत भोजोपरा/gआगग त  तेतेक लोक छला जे गनब \nकिठन। नाना /gआधआकारक व/g30प तु खाइत रहू। चलैत रहू। गप करैत रहू। बर-किनया संगे फोटो िखचाउ,आ आगू \nबिढ़ जाउ। १२ बजे तक ई काय/g3ध1/g3ग9म चलल।  \nिववाहोपरा/gआगग त ब/g3ध3चल समयमे आस -पासक /gआधआमुख /g30प थान सभक/gआप3 देखबाक इ/gआ7प छा भेल। तइ /g3ग9 ममे ४३ \nसालक बाद दोबारा टैगोर िहल देखए गेल रही। पहाड़ीपर चढ़ैले सीढ़ीमे िकछु पिरवत/g3ध1न बुझाएल। आस -\nपासक दोकान-दौरीक सं/gआ71 यामे वृि/g3आ0 बुझाएल मुदा ओइ /g30प थानमे कोनो गुणा/gआगप मक पिरवत/g3ध1न निह बुझाएल। \nपहाड़ीपर ऊपर चिढ़ गेलाक बाद समूचा र/g3ध3ची शहरक पिरदृ/g30आ य िन/g30आ चाय मनोरम लगैत अिछ। गाहे-बगाहे \nिकयो-िकयो देखए आिब जाइत छल। मुदा एतेक पैघ सािह/gआगप य कार, कलाकारक नाओंसँ जुड़ल ऐ /g30प थानक/gआप3 \nबेहतर ि/g30प थ तक कामना छल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \nओइठामसँ लौटैत काल सड़कक काते-काते तरह-तरहक दोकान सभ देखाएल। मु/gआ71 यमं/gआणणी, रा/gआ7ध य पालक \nआवास देखाएल, मुदा हम सभ /gआधणकलॱ राक गाड/g371न लग। ओइ गाड/g371नक/gआप3 देख मोन /gआधआस/g3गआ भ ऽ गेल। लगैत \nछल जेना बस/gआगग त ऋृत सा/gआणआा/gआगप /gआधआ कट भऽ गेल छैथ। लालाव िकनार पहाड़ीक कछेरमे तरह-तरह केर सजावट \n/gआधआकृित /g30प व यं कऽ देने छल।  \nगॲडा िहलक पासमे बनल राक गाड/g371न जयपुरक राक गोड/g371नक /gआधआितकृित कहल जाइत अिछ। एकर  \nिनम/g3धणण गॲडा िहलक पाथर सभसँ भेल अिछ। मानव िनिम/g3ध1त जल /gआधआपात , च/g3आधान एवं िश/gआ9प पकल /gआधआकृितक \nसौदभ/g3ध1मे मानव पु/gआधपषाथ/g3ध1क  समावेशक /gआधआमाण /gआधआ/g30प तुत करैत अिछ। राक गोड/g371न  मा/gआणण दश/g3ध1नीय /g30प थान निह अिछ \nअिपतु एकर सुर/gआ9प य ओ शा/gआगग त  वातावरणमे आ/gआगप माक/gआप3 एकटा सकून भेटैत अिछ जे आनठाम सुलभ निह अिछ। \nकॉके डैमक समीप हेबाक कारण एकर सॱदय/g3ध1 अनायासे बिढ़ जाइत अिछ। िधया-पुताक संगे कखनो काल \nऐठाम जा कऽ नीक समय /g301 य तीत कएल जा सकैत अिछ। असगरो जा कऽ आ/gआगप म िच/gआगग त न एवम्  शाि/gआगग त क \nअ/gआगग वेषण करबाक ई एकटा उपयु/gआ70 त /g30प थान अिछ।  \nराक गोड/g371नमे हम सभ सपिरवार वत/g3ध1मान या/gआणणामे गेल रही। अ/g3आआुत आन/gआगग दक अनुभूित भेल। य/gआणण -त/gआणण \nहिरयर कंचन, रंग-िवरंगी फूल, पाथर कािट-कािट कऽ बनौल गेल तरह-तरह केर आकृित देख बहुत नीक \nलागल। िकछुकाल बैस ओइठामक शाि/gआगग त ओ /gआधआाकृितक सॱदय/g3ध1क आन/gआगग द  लऽ हम सभ आगू बिढ़ गेलॱ।  \nर/g3ध3ची अपन आवो-हवाक हेतु /gआधआिस/g3आ0 छल। लोक /g30प वा/g30प /gआगण य  लाभ करबाक हेतु ओइठाम जाइत छल। \nमनोरोगी सबहक /gआधआिस/g3आ0 िचिक/gआगप सालय कॉके, र/g3ध3चीमे अिछ जेतए र/g3ध3चीक सुर/gआ9प य  वातावरणमे मनोरोगी सभ \nमानिसक /g30प वा/g30प /gआगण य लाभ करैत छल। आ/gआग7 याि/gआगपमक दृि/g303 टमे योगदा स/gआगप संग केर मु/gआ71 यालय र/g3ध3चीमे अिछ जैठाम \nगेलापर अखनो शाि/gआगग तक अनुभव होइत अिछ। य/g3आपिप योगदा स/gआगप संग मंठ आब शहरक बीचमे भऽ गेल अिछ, \nतथािप अखनॱ आ/gआण7मक अ/gआगग दर गेलासँ आन/gआगग द  होइत छइ।  \nयोगदा आ/gआण7मक /g30प थापना सन्  १९१६ मे परमहंस योगान/gआगग द /g3आणारा भेल। ओ ऐठाम आ/gआण7मक आलावा \nबालक सबहक हेतु जीवन िनम/g3धणण िव/g3आपालय एवम्  ि/g3ग9या योगक /gआधआिश/gआणआणक बेव/g30प था केलैथ। योगदा आ/gआण7ममे ४३ \nसालक बाद फेरसँ पहुँच बहुत स/gआगग तोष ओ आन/gआगग दक अनुभव भेल। ओइठाम सभसँ पिहने योगान/gआगग द  परमहंसक \nक/gआणआ देखलॱ। ओइमे गु/gआधपजीक िकछु सामान सभ राखल अिछ। हुनका हाथ तथा पैरक िनशान अिछ एवम्   \nहुनकर महासमािधपर सँ आनल गुलावक फूल राखल अिछ। गु/gआधपजीक आवासक समीप एकटा िलचीक पैघ \nगाछ अिछ जैठाम ओ बैस अपन िव/g3आपाथ/g3धग सभक/gआप3 /gआधआवचन करैत रहै छला। अखनो ओइ गाछकक जिड़मे \nगु/gआधपजीक िच/gआणण राखल अिछ। आग/gआगग तुक सभ ओइठाम बैस िधयान कऽ आ/gआगप मशाि/gआगग त क अनुभव करै छैथ। \nर/g3ध3ची आ/gआण7मक िव/g3आपालयक /g30प टोर /gआधणममे बैस गु/gआधपजी कएक बेर आ/gआगप म िच/gआगग त न करैत रहै छला।ओइठाम \nआइ-काि/gआ9ग ह /g30प मृित मि/gआगग दर बनल अिछ। षटकोणीय उ/gआ7ध जर संगमरमरसँ बनल ऐ /g30प मारकक मुकुटपर सु/gआगग द र \nकमल बनल अिछ।  \nआ/gआण7ममे /gआग7 यान के/gआगग /gप0ध  अिछ, जैठाम बैस लोक भोर-स/g3ध3झ घ/gआगग टो िधयान करैत अिछ। अगल-बगलक तरह-\nतरहक वृ/gआणआ सभ वातावरणक/gआप3 अ/gआगप य/gआगग त सुर/gआ9प य  एवम्  आकष/g3ध1क केने अिछ। तकैत -तकैत /gआधआाचाय/g3ध1 िनवास पहुँचलॱ–\nजेतए ४३ बष/g3ध1 पूव/g3ध1 हम डॉ. शुभ/gप0ध झाक संगे एक  मास रहल रही। ओ छोट सन भवन ब/gआगग द  छल मुदा ओकर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \nछिब ओिहना छल। देख कऽ भूतकालक दृ/g30आ य  फेरसँ आँिखक सोझमे आिब गेल। ओइठाम बरामदापर बैस \nस/g3ध3झ -के शुभ/gप0ध बाबू अ/gआग7 ययन ओ चच/g3धण करैत छला।  \nआ/gआण7मक एकभागमे /gआधआशासकीय भवन अिछ , जेकर नाओं िशवालय िथक। ओतए जा कऽ िकछु पोथी \nिकनलॱ, िकछु जानकारी इक/g3आ7ा केलॱ। आ घुमैत-िफरैत हरमू हॉउिसंग कालोनी ि/g30प थ त अपन डेरा आपस आिब \nगेलॱ।  \nएक िदन अिहना घुमैत-िफरैत रामकृ/g303 ण िमशन मठ पहुँच गेलॱ। ओइ िदन रामकृ/g303 ण परमहंसक जय/gआगग ती \nमनौल जा रहल छल। स/gआगप संग भवन खचाखच भरल छल। अिधक/g3धपश बंगाली लोकिन गाहे-बगाहे मैिथली भाषी \nसेहो देखेलाह। होमक बाद फूलसँ अच/g3ध1ना भेल। भ/gआ70 त सबहक हाथमे फूल देल गेल आ पूजोपरा/gआगग त  एकएक \nबेकतीक हाथक फूल एकटा अिढ़यामे एक/g3आ7ा कएल गेल जइसँ केतौ मैिल निह भेल। थोड़े कालक बाद सभ \nिकयो भंडारामे गेला जैठाम पुरिनक पातपर िखचिड़ देल जा रहल छल मुदा मंगलक उपासक कारण हम \nफिर/g31आेसँ /gआधआणाम कए पु/g30प त कालय चिल गेलॱ।  \nरामकृ/g303 ण  िमशन मठ, टैगोर िहलसँ लगे अिछ। सन्  १९१३ इ/g30प वीमे /gआण7ीरामकृ/g303 ण परमहंसक अन/gआगग य  \nिश/gआ9ग य मेसँ एक /g30प वामी सुबोधान/gआगग द  (खोका महाराज) क र/g3ध3ची शुभागमन भेल। ओ िकछु भ/gआ70 त क संग टैगोर \nिहल पहुँचला। भोजनािदक उपरा/gआगग त पेयजलक खोजमे वत/g3ध1मानमे रामकृ/g303 ण मठ ि/g30प थ त इनारपर पहुँचला आ \nओकर पािनसँ अपन िप यास बुझौलैथ। ओइ इनारक/gआप3 अखनो /g30प मारकक /gआधणपमे बँचा क ऽ राखल गेल अिछ। \nओइठाम  िकछुकाल ठाढ़ भऽ सोचैत रिह गेलॱ जे करीब साए साल पूव/g3ध1 ई /g30प थान केहेन छल जे पािनक हेतु \n/g30पवामीजीक/gआप3 एतए आबए पड़ल आ ऐगला साए सालक बाद पता निह की रहत , की निह रहत...।  \nर/g3ध3चीक नविनिम/g3ध1त  खेलगॉव सेहो दश/g3ध1नीय अिछ।  तरह-तरहक खेलक हेतु /gआधआिश/gआणआणक बेव/g30प था ओइठाम \nअिछ। ओइमे अनेकानेक /gआधआकारक इ/gआगग डोर /g30प टेिडयम अिछ जेकरा देखैत बनैत अिछ। /g30प व/gआ7प छ  ओ रमणीय \nवातावरणमे बनल ई खेल पिरसर देखबामे बहुत आकष/g3ध1क अिछ। मोन हएत जे घुिमते रही।  \nर/g3ध3ची शहरसँ आध घ/gआगग टामे हम रा लोकिन िवरसा जैिवक उ/g3आपान पहुँचलॱ। उ/g3आपानक अ/gआगग द र घुमबाक हेतु \nगाड़ी भेटै छै, मुदा जखन हम सभ पहुँचलॱ तँ सभ गाड़ी खुिज गेल रहइ। एक घ/gआगग टाक बाद गाड़ी भेटैत \nतँए हम सभ पएरे उ/g3आपानमे घुमबाक हेतु िवदा भेलॱ। तरह -तरह केर जीव-ज/gआगग तुसँ भरल उ/g3आपानक  हिरयरी \nदेखैत ब नैत अिछ। सभसँ पहने हम सभ शुतुरमुग/g3ध1 देखलॱ, तेकर बाद ग/gआधणड़। ग/gआधणड़ देख आ/g30आ चय/g3ध1 भेल जे \nिव/g303 णु भगवान केना एकरा अपन वाहन बनौलिथन। /g3ग9मश : हम सभ जाईट हेरोन, पिरया चील आ तेकर बाद \nभारतीय बाघ देखलॱ। बाघ ओइ बारक अ/gआगग द र लगातार घुिम रहल छल जेना कोनो िशकार करबाक हेतु \nआतुर हो। कनी कालक बाद त/g370/g319ुआ , हिरण, भाउल, शािहल, कोटरा, नील गाए आ अ/gआगग त मे हाथी देखलॱ। \nहाथीक/gआप3 महथवार िशि/gआणआत कए देने रहइ आ ओ दश/g3ध1क /g3आणारा फेकल गेल /gआधणपैआक/gआप3 शूरसँ उठा लैत छल। \nघुमैत-िफरैत अनेकानेक जीव-ज/gआगग तु देख सकलॱ जे आइ तक नामो निह सुनने रही मुदा मोनमे ई सोिच दुख \nभेल जे /g30प वतं/gआणण रहैबला ऐ /gआधआाणी सभक/gआप3 मनुख केना बाि/gआगग ह  देने अिछ..!  \n/g30प वाथ/g3ध1क हेतु मनुख संतित /g30प वतं/gआणण रहएबला जीव सबहक िजनगी नक/g3ध1 क ऽ देने अिछ..! जंगलमे उ/gआगग मु/gआ70त \nसदैत गरजैत-फरजैत रहएबला बाघ, चीता, भाउल इ/gआगप यािद सभ जीव मनुखक आ/gआगप याचारक कार ण/gआप3 बेवस \nअिछ। बाघक/gआप3 बेवस ओइ वारमे घुमैत -िफरैत देख हम अितशय दुखी भऽ गेल रही। हे मनु/gआ70 ख ! अह/g3ध3  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \nअ/gआगप याचार, अहंकारपर िवराम िकएक ने दऽ रहल छी? केतबा िदन एतए रहब? चिल जाएब दुिनयासँ तँ की \nछोिड़ जाएब? अ/gआगप याचारक मूक कथा? जे /gआधआाणी /gआधआितकार निह क ऽ सकल, जे बािज निह सकल िकंवा जेकर \nिच/gआगप कारक भाषा अह/g3ध3 बुिझ निह सकलॱ आ िनद/g37धष /gआधआाणी सभक/gआप3 सदा-सव/g3ध1दाक हेतु कारावासोसँ कठोर जीवन \nजीवाक हेतु िववस कए देलॱ? केना शाि/gआगग त  हएत, एहेन अ/gआगप याचारी आ/gआगप मा सभ?  \nअ/g30प तु मानव समाजक/gआप3 सोचबाक चाही जे /gआधआकृित /gआधआद/gआणप सौ/gआगग दय/g3ध1क आन/gआगग द क िन वोध आन/gआगग दक /gआधआयासमे \nओकरा न/g303 ट  िकएक कऽ रहल अिछ।  \nलगभग चािर घ/gआगग टा धिर लगातार चलैत रहलाक बाद हमसभ थािक गेल रही, सु/g30प ताएब ज/gआधणरी \nबुझाएल। अ/g30प तु वोटॴग /g30प थान लग बनल दोकानसँ पािन कीनलॱ, िकछु खेबाक सामान सेहो लेलॱ आ खाइत-\nपीबैत िकछुकाल िव/gआण7ाम करैत पुन : िवदा भेलॱ। फेर नौका िवहार हेतु िटकट लेलॱ। नौका िवहारक एहेन \nिव िच/gआणण बेव/g30प था आइ तक निह देखलॱ। छोट सन एकटा नाह दऽ देलक आ कहलक जे एकरा अपने \nचलाएब। कोनो नािवकक बेव/g30प था निह अिछ। परेशान भऽ गेलॱ। नाह चलेबाक कोनो अनुभव हमरा निह \nछल। चािर गोटे नाहपर बैसल रही। बेव/g30प थापक सभ बहुत िह/gआ9प म त देलक। तरह-तरहसँ /gआधआिशि/gआणआत करबाक , \nबेझेबाक /gआधआयास केलक। मुदा हमरा िह/gआ9प म त निह होइत छल। मनमे होइत छल जे जँ कहॴ नाह डुिब जाएत, \nचाहे िकछु गड़बड़ भऽ जेतै तखन तँ लेनीक-देनी पिड़ जाएत। तथािप बहुत िह/gआ9प म त कऽ ५-६ मीटर नाह \nखेबलॱ। आगू बढ़बाक िह /gआ9प मत निह भेल आ बहुत /gआधआयासक बाद आपस आिब नाहसँ उतैर गेलॱ। उतैरते जेना \nजान-मे-जान आएल। सभ िकयो थािक गेल रही। अ/g30प तु बाहर आिब गाड़ीमे बैस कऽ आगू बिढ़ गेलॱ।  \nर/g3ध3चीक जग/g3गआ/g3धणथ मि/gआगग दर पिरसरमे पहुँच आ/gआग7 याि/gआगप मक सुख भेटल। मं/gआणणो/gआ7प चार तथा भजनसँ वातावरण \nसुगि/gआगग धत छल। मि/gआगग दरक गम/g3धणहटमे बाहरे प/gआग3 डीजी छला। /gआधणपैआ देखैत हुनक अ/gआगग द र भाव बिढ़ गेल अ/gआगग य था \nओसोझ मुह/gआप3 गपो करबाक हेतु तैयार निह रहैथ। िकछु मं/gआणण पिढ़ हमरा लोकिनक/gआप3 जग/g3गआ/g3धणथजीक/gआप3 पु/g303 प/g3धपजिल \nिदयौलैथ। त/g319ुपरा/gआगग त  मि/gआगग द रक िकछु जानकारी सेहो भेटल। भोज खेबाक हेतु ३० /gआधआित बेकती एक िदन पूव/g3ध1 \nजमा कराबए पड़ैत अिछ तखने दोसर िदन बारह बजे भोग भेटैत अिछ। पूरीक जग/g3गआ/g3धणथ मि/gआगग द रक भोगक \n/g30प म रण भऽ गेल। मुदा ओइठामक भोग तँ उ/gआ9प दा होइत अिछ जे खेलाक बाद आर िकछु खेबाक इ/gआ7प छा निह \nहोइत अिछ- कहक माने जे भिरपे/g3आधा रहै छइ।  \nदेखबा यो/gआ7आ य र/g3ध3चीक आसपास कएकटा डैम सभ अिछ। आओर कएकटा ऐितहािसक व/g30प तु सभ अिछ, \nमुदा मोटा-मोटी हम खहरक पिर/gप10मण क ऽ लेने रही। टेलीफोन ए/gआ70 सच/g370, कचहरी, शहीद चौक, रातु रोड \nिव/gआणगिव/g3आपालय आिद -आिद मु/gआ71 य /g30प थान सभसँ एकािधक बेर भऽ आएल रही। ४३ साल बाद र/g3ध3चीक /g30प मृित \nफेरसँ नूतन भऽ गेल आ एकटा अ/gआगप य/gआगग त संतुि/g303 ट क भाव मोनमे भेल।  \n२ माच/g3ध1 २०१७ इ/g30प वीक भोरे हमर सबहक िद/gआ9ग लीक हेतु वायुयान छल। साढ़े सात बजे भोरे डेरासँ \nहवाइ अ/g3गधडा /gआधआ/g30प थान कएल। साढ़े नौ बजे िद/gआ9ग लीक हेतु जहाज उिड़ गेल। एकटा मधुर /g30प मृितक संग हम \nसभ र/g3ध3चीसँ िद/gआ9ग लीक या/gआणणा स/gआ9प प/g3गआ कए एक बजे घर आपस आिब गेलॱ।  \nर/g3ध3चीक एक स/gआ90 ताहक या/gआणणामे भाितजक िबआह तँ देखबे केलॱ संगे बहुत रास आनो-आनो चीज सभ \nदेख सकलॱ। एकबेर फेर र/g3ध3चीक /g30प म रण नवीन भऽ गेल छल।  \n१२/३/२०१७    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \n  \n \nगामक बात   \nबाल जीवनक तँ बाते िकछु अलग होइत अिछ। जखन लाउड/g30प पीकरसँ /gआधआचािरत कएल जाइ जे आइ \nदिड़भंगा वा मधुबनीमे कोनो बड़का आदमीक अबाइ छै, तँ मोनमे भाव उठैत छल जे ओकरा अब/g30प स  देखक \nचाही। पता निह, ओ बड़का आदमी १० हाथक हएत िक बीस हाथक...।  \nअिहना एकबेर िबनोबा भावे मधुबनी आएल छला। वाटसन /g30प कूल- मधुबनीमे ब/gआ7प चा सबहक बीचमे /gआधआवचन \nकेने रहैथ। हुनका देख आ/gआणधय/g3ध1मे पिड़  गेलॱ जे आिखर ई बड़का आदमी केना भेला। कद-काठीमे तँ छोटे \nरहैथ।  \nतिहना एकबेर गुलजारी लाल न/gआगग दाक/gआप3 देखबाक हेतु मधुबनी सुरी /g30प कूलपर गेल रही। फेर वएह बात...।  \nआिखर एकरा लोक बड़का आदमी िकए कहै छइ? हमरे गामक लोक जक/g3ध3 प/g3ध3च फीटक आदमी तँ ईहो \nअिछ। तखन पैघ कथीक भेल? ऐ /gआधआ/g30आ नक उ/gआणपर ताकए -मे िजनगी िनकैल गेल। पैघ के अिछ? पैघ/gआगपवक \n/gआधआयासमे तँ सॱसे दुिनय/g3ध3 लागल अिछ , मुदा सबहक अकार-/gआधआकार तँ ओिहना-क-ओिहना रिह जाइत अिछ।  \nगाममे चौराहा सभपर घ/gआगग टो गप करैत लोकक दृ/g30आ य सामा/gआगग य  बात छल। एमहरसँ एक गोरे आएल, \nओमहरसँ िकयो आएल आ गप शु/gआधण भ ऽ गेल। हमहूँ सभ अपन दो/g30प त  सभसँ अिहना गप करैत रिह जाइ \nछेलॱ। कएक बेर हम अिरयाित कऽ हुनका ओइठाम दऽ अिबऐन आ कएक बेर ओ हमरा।  \nहाटपर, चौकपर तँ गपक गो/g303 ठी चिलते रहै छल। रा/g30प तामे िकयो भेट गेल तँ गप केने िबना केना चिल \nजाएत। आ/gआणधय/g3ध1 ई लगैत अिछ जे आिखर लोक सबहक काज ध/gआगग धा केना चलइ। मुदा सभ िकछु तँ हेबे \nकरइ।  \nअसलमे लोकक जीबाक अ/gआगग दाज दोसर रहइ। सभ व/g30प तुमे, गप-स/gआ90 प मे, गरीबीमे, जीवन-संघष/g3ध1मे आन/gआगग द  \nतािक लैत छल। जँ से निह रिहतैक तँ बोिन कऽ कऽ एकसंझू खाइबला बोिनहार सभ िनचैन भऽ कऽ \nखेतमे गीत निह गबैत, भोरे उिठ कऽ लोक परातीक/gआप3 /g30प व र निह दऽ सकैत आ आठ बिजते चैनसँ सुित निह \nजाइत।  \nशहरक आपाधापी, /gआधआित/g30प पध/g3धण/gआगप म क जीवन-शैली गाम तक निह पहुँचल छल। लोक /g30प व त: /g30प फूत/g3ध1 \nनैसिग/g3ध1कतासँ ओत्-/gआधआोत् छल। धन, ए/gआणगय/g3ध1 लोकक अवचेतन मोनपर तेते हाबी निह छल जे /gआण7े/g303 ठताक /gआधआय/gआ79मे \nवत/g3ध1मानक/gआप3 नक/g3ध1 क ऽ िलअए।  पिरवत/g3ध1न जीवनक संकेत िथक। जे काि/gआ9ग ह ब/gआ7प चा छल ओ आइ जबान भऽ \nगेल, तिहना जबान /gआधआोढ आ /g3ग9मश : बुढ़ भऽ गेल। ई /gआधआि/g3ग9या तेहेन िनर/gआगग त र ओ सतत अिछ जे हरष/g3आ7े \nिकनको बुझए-मे निह आिब सकैत अिछ, जे की भऽ रहल छै, केना भऽ जाइ छइ। सेहो तेहेन जे जँ पाछू \nउनैट ताकब तँ तिकते रिह जाएब।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \nआइसँ चालीस वा तीस साल पूव/g3ध1 जे सभ गाममे कहबैका छला, धन-स/gआ9प पैत, /gआधआित/g303 ठासँ ओत्-/gआधआोत्   छला, \nआइ ितनकर नामो िनशान निह अिछ। गाम वएह अिछ, जगह वएह अिछ, घरो वएह अिछ, मुदा लोक गायब \nअिछ। \nकेकरा लग बैसब, केकरासँ कहबै मोनक गप, केकरासँ सहानुभूितक अपे/gआणआा करब , केकरा उपलि/gआ9आ ध क \nसमाचार लऽ कऽ जाएब। तकलोपर िकयो निह भेटत। एक-एक-क/gआप3 सभ गुजैर गेल, आ गुजरलो जा रहल \nअिछ। तथािप वातावरणमे द/gआ9प भ , अहंकार आ /gआधआितशोधािदक वृित ओिहना देखल जा सकैत अिछ। फ/gआ9ग ल/g3ध3 बाबू \nहमर पुरखाक अिहत केलाह, अपमािनत केलाह, आब हमहूँ देखा देबइ...। ऐधन च/g31आरमे पु/g30आ त -दर-पु/g30आ त  लोक \nअपिसय/g3ध3त अिछ। आधुिनकताक /gआधआच/gआग3 ड िबहािड़मे पूरातनक वैमन/g30प यताक/gआप3 िहलाइये ने सकल आ लोक छोट-\nछोट बात पर गोलब/gआगगद भ ऽ जाइत अिछ।  \nपतझड़ अिबते गाछक गाछसँ पात सभ खिस पड़ैत अिछ। गाछ सु/g3गआ भ ऽ जाइत अिछ। ठूठ गाछक/gआप3 \nदेख कऽ छगु/gआगग ता लािग जाइ छइ। लोक िठठैक जाइत अिछ। पर/gआगग तु /gआधआकृित आगू बढ़ैत अिछ। /g3ग9मश : एक-\nएक डािरमे हजारो नव प/gआ9प ही िनकलै छइ। हिरयरी फेरसँ ओइ गाछक/gआप3 आवृत कए लैत अिछ। हिरयर कंचन \nनव-नव प/gआ9ग लवसँ स/gआ9प पूण/g3ध1 नव किनय/g3ध3 जक/g3ध3 /gआधआकृित ओइ गाछक/gआप3 ए/gआणगय/g3ध1मयी कए लैत अिछ।  \nगामोमे सएह होइत अिछ। पुरान-पुरान लोक सभ /g3ग9मश : गुजैर गेल। नव-नव लोक घरे-घर पसैर \nगेल। /gआधआवासी लोक जखन गाम जाइ छैथ तँ अपने गाममे अनिच/gआगग हार भऽ गेल छैथ। मुदा ई समयक /gआधआभाव \nअिछ। जइ एकपेिरयापर चलैत ब/gआ7प चामे दो/g30प त  सभसँ झगड़ा भऽ जाइत छल, जैठाम बैस घ/gआगग टो गप करैत रहै \nछेलॱ, जैठाम जाइते अपन/gआगप वक बोध होइत छल ओ सबटा आइ लु/gआ90 त  भऽ गेल। रिह गेल अिछ मोनमे ओइ \nसबहक एकटा सुखद /g30प मृित। गाममे कामरेड सभ तूफान केने रहैत छला। गामेमे आ/gआगग दोलनक जिड़ आ \nफुनगी छल। बेकतीगत ई/g303 य/g3धण-/g3आणेषक/gआप3 ठेकाना लगेबाक एकटा साधन छल ओ आ/gआगग दोलन। िकछु युवक सभ \nअपने टोलक सुखी पिरवारक जमीनपर तरह-तरह केर फसाद करैत रहै छला। ओ नीक छला, खराप छला, \nजे छला मुदा ओइ आनदोलनक िकछु पिरणाम निह भेल, िसवाय ई जे सुखीत लोक तंग भेल। ओकर \nजमीनमे उपजावारी कम भेल, गामक वातावरण दुिषत भेल। आ अ/gआगग त मे ठाकक तीन पात। ओ युवक सभ \nअ/gआगग त त: गाम छोिड़ रोजी-रोटीक /gआधआयासमे बाहर चिल गेला। गाम फेरसँ शा/gआगग त  भऽ गेल, पुरनका र/g30प तापर \nचलए लगल।  \nबात-बातमे दुगोला कऽ लेब, खएन-पीन ब/gआगग द  कऽ लेब आम बात छल। हम सभ जखन ब/gआ7प चा रही तँ \nआधा गामसँ बेसी दुगोला रहइ। किह निह, कखन कोन बातपर मता/gआगग त र भेल आ भऽ गेल दुगोला। बहुत \nिदनक बाज जा कऽ केना-ने-केना आपसी सहमित भेल। िकछु युवक सबहक /gआधआयाससँ गाममे एकगोला भेल। \nसभ िकयो एक-दोसरक ओइठाम नौत-पेहानी शु/gआधण केलक। कमो-बेसी अखनो एकगोला चिल रहल अिछ।  \nदुगोलाक तेतेक /gआधआभाव रहै जे लोक सभ ए/g31आे गाममे फराक -फराक रहैत छल। हमर सबहक घरक \nपछुआरमे िडही सबहक घर छल। मुदा ब/gआ7प चामे किहयो आपसी आवागमन निह देखए-मे आएल। ओइठाम \nएकटा इनार रहइ जेकर पािन बहुत /g30प वािद/gप1ध छेलइ। पािन भरए लोक ओतए जाइ छल, हमहूँ कएबेर गेल \nरही, मुदा आन स/gआ9प पक/g3ध1 निह छेलइ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \nऐ तरहक /g30प व त: घोिषत /gआधआितवि/gआगग धत /gआणआे/gआणणक यथाथ/g3ध1मे मनुखक अहंकार ई/g303 या-/g3आणेष , /gआधआितशोध रहैत अिछ।  \nऐ तरहक िनषेधा/gआगप मकताक कोनो सुखद पिरणाम केतए होइत। गाममे रिहतो छी आ निहय/gआपप छी। मुदा आब तँ \nएकगोलाक अछैतो गामक पिर दृ/g30आ य बदैल गेल अिछ। आपसी स/gआ9प पक/g3ध1 कम िक जे निहय/gआप3क बरबैर भ ऽ गेल \nअिछ। लोक शहरे जक/g3ध3 चु/gआ90 पा-चु/gआ90 पी अिछ।  \nएक िदन हम अपन घरक ओसरापर बैसल रही िक अवाज भेल ‘तर/g3धणक तर/g3धणक ..!’  \nएक वृ/g3आ0 बेकतीपर एक पहलवान टाइपक बेकती तर/g3धणतर लाठी बरसा रहल छल। हे राम ! िकयो \nओकरा रोकै निह छल। की भऽ गेलै ऐ गामक/gआप3? कहैले सभ गौव/g370 अिछ। कोनो-ने-कोनो त रह/gआप3 एक -दोसरसँ \nजुड़ल अिछ, एक-दोसरक स/gआ9प ब/gआगग धी अिछ, तखन एहेन दृ/g30आ य । भऽ सकैए ओइ वृ/g3आ0सँ िकछु गलती भ ऽ गेल \nहोइक, मुदा तेकर /gआधआितफल एहेन िहंसा/gआगपमक तँ निह हेबाक चाही। मुदा की हेबाक चाही आ की भ ऽ रहल \nअिछ? देखैत रहू, चुप रहू निह तँ ई लाठी िछटैक कऽ अहूँपर लािग सकैत अिछ।  \nआठ-दस लाठी खेलाक बाद केना-ने-केना ओ भािग सकला िक लोक बँचा देलकैन से तँ आब मोन \nनिह अिछ, मुदा ऐ घटनाक/gआप3 िबसरलो निह भ ऽ रहल अिछ।  \nलाठी चलौिनहार बेकती आब दुिनय/g3ध3मे निह छैथ, लाठी खेिनहार सेहो निह छैथ, मुदा ओ दृ/g30आ य  पता निह \nकेतए-केतए आ केकरा-केकरा िदमागपर अंिकत अिछ। कम-सँ-कम हम तँ निहय/gआप3 िबसैर सकलॱ। कम -सँ-कम \n३५-४० वष/g3ध1 पूव/g3ध1क ई घटना िथक।  \n‘तुम तो ठहरे परदेशी, साथ /gआ70 या िनभाओगे,  \nसुबह पहली गाड़ी से घर को लौट जाओगे....।’  \nऐ गीतक भावसँ आ/gआगप मा झंकृत भऽ जाइत अिछ। जइ गाममे हम ब/gआ7प चा रही, युवक भेलॱ आ पढ़लॱ-\nिलखलॱ, सएह आब /gआधआ/g30आ न  िच/gआगग ह  लऽ कऽ ठाढ़ अिछ। रोजी-रोटीक जोगारमे लोक गामसँ बहराएल। तैयो \nलोक अबै-जाइत तँ रहबे करए। मुदा /g3ग9मश : ई र/gआ91तार कम भेल। आ गामक पिरवेश बदलैत रहल। गामक \nगाम परदेशी (/gआधआवासी)क एकटा जबरद/g30प त  हुजुम भऽ गेल। आब गाम जा कऽ ओ सभ िकंकत/g3ध1/g301 य िवमूढ़ भऽ \nजाइत अिछ। जे गाममे रिह गेला से बाबा वै/g3आपनाथ जक/g3ध3 तेहन क ऽ जिम गेल छैथ जे हुनका उखाड़ब कोनो \nरावणक बसक निह रिह गेल अिछ। तमसा कऽ औंठा गािड़ देबै तँ गािड़ िदयॱ, ओ धँिस जेता मुदा उखड़ता \nनिह।   \nअपनाक/gआप3 अह/g3ध3 केतए ठाढ़ करब ? अह/g3ध3 लग के रहत ? अह/g3ध3सँ केकरा की लाभ हेतइ ? अह/g3ध3 तँ चिल \nजाएब। फेर तँ हमरा ऐठामक लोकसँ िनपटक अिछ, अही अ/gआगग त/g3ध1/g3आण/gआगग द सँ अिभभूत गामसँ अपनो लोक बहिरयासँ \nकात भऽ जाइत अिछ। ऐ /gआधआसंगमे िकछु िदन पूव/g3ध1 एकटा िख/g30प सा पढ़ए-मे आएल जे बहुत /gआधआासंिगक लगैत \nअिछ। एकटा हंसक जोड़ा राित भेलापर एकटा गाछपर टीक गेल।  \nओइ गाछक खोदमे एकटा उ/gआ9ग लू रहैत छल। रिह-रिह कऽ ओ अवाज देबए लगइ। हंसक जोड़ा राित \nभिर ओइ कक/g3ध1स अवाजक/gआप3 सुनैत -सुनैत तंग भऽ गेल। ओकरा बुझेबे निह करै जे ई उ/gआ9ग लू एतेक अवाज \nिकएक कऽ रहल अिछ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \nभोर भेने हंसक जोड़ा गाछपर सँ िवदा होइत छल िक उ/gआ9ग लू आगू आिब कऽ र/g30प ता छेिक लेलकै आ \nकहलकै-  \n“खबरदार जँ आग/g3ध3 बढ़लह ! ई हंिसनी हमर अिछ। ई हमरे संगे रहत।”  \nहंसक/gआप3 ठकिवदोर लािग गेल। जोरसँ िचिचया उठल। उ/gआ9ग लूक/gआप3 चेतौलक। मुदा उ/gआ9ग लू टस-सँ-मस निह \nभेल। कहलकै जे पंचैती करा लएह। हंस ऐ बातसँ सहमत भऽ गेल। पंचायतमे सभ पंच सव/g3ध1 स/gआ9प म ितसँ \nफैसला कऽ देलक जे हंिसनी, उ/gआ9ग लूक प/gआ79ी अिछ आ ओकरे संगे रहत। हंस अवाक् भ ऽ गेल।   \nअ/gआगग तमे ओकरा उ/gआ9ग लू बुझौलकै-  \n“देखलहक केहेन गाम छइ? ऐठामक सरपंच वएह कहतै जे हम चाहबै। कारण हम ऐठाम रहै छी। तूँ \nपरदेशी छह। कनीकालमे उिड़ जेबह। तँए तोहर के संग देतह। जायज-नजायजक च/g31आरमे के पड़त ?  अही \nदुआरे हम तोरा राित भिर िचकैर-िचकैर कऽ कहैत छेिलयह जे ऐ गामसँ दूर चिल जाह। ऐठाम तोहर िकयो \nनिह हएत। मुदा तूँ निह बुझलह। आबो भािग जाह।”  \nई किह उ/gआ9ग लू हंिसनीक/gआप3 मु/gआ70 त  कऽ देलक आ हंस हंिसनीक/gआप3 ल ऽ ओतए-सँ तेना भागल जे फेर उलैट \nकऽ निह तकलक।  \nिदयादीमे कोनो मता/gआगग तर भेल िक िदयादनीक/gआप3 डाइन घोिषत क ऽ देल जाइत अिछ। तेकर बाद तँ एकर \nतेहेन च/g3ग9/g301 यूह बनैत अिछ जे ओइ तथाकिथत डाइनक जीवन नक/g3ध1 भऽ जाइत अिछ। अपनो लोक सभ \nओकरासँ क/g3गआी काटए लगैत अिछ । ओकरा हाथे चाहो-पािन पीबैमे संकोच होमए लगैत अिछ। जेतइ बैसू ऐ \nबातक कानाफुसी हएत। तरह-तरह केर अबलट सभ सुनैमे औत। अरे, फँ/gआ9ग लॴ तँ गाछ हँकैत अिछ! राित-के \nनँगटे नचै छइ। ओकरा तँ /gप09/g33आ -िपचास पोस छै, इ/gआगप यािद। तरह-तरह केर अफवाह िनर/gआगग तर चलैत /gआण7ृँखलाक \nने आिद होइत अिछ आ अ/gआगग त ।  \nऐ तरहक अफवाह ओ दोषारोपणक कोनो अ/gआगग त  निह अिछ। केकरो पेटमे दद/g3ध1 भेलै तँ डाइन क ऽ \nदेलकै, केकरो ब/gआ7प चा बेमार भेलै तँ डाइन अिगनवान फेक देलकै। माने जेतेक जे क/g303 ट  भेलै से वएह कऽ \nदेलकै।  \nऐ वै/gआण3ािनक युगमे लोक केतए -सँ-केतए चल गेल मुदा अपन /g391ामीण समाज अखनो सैकड़ो साल पव/g3ध1क \nमानिसकतासँ मु/gआ70 त  निह भऽ सकल।  \nगाममे केकरो घरमे चोरी भऽ गेल रहइ। चोरक/gआप3 पकड़बाक हेतु ब/g3आधा च लौल गेल। मूसक िबलसँ \nिनकालल गेल मािटक/gआप3 मं/gआणणा क ऽ ब/g3आधापर फेकल जाइक ,आ ओझा-गुनी ओइ ब/g3आधाक/gआप3 कटकटा क ऽ धेने रहइ। \nमं/gआणणोक /gआधआभावसँ ब/g3आधा शुर/g3ध1-दे चलए लगइ, चोरक िदशामे। लोक सभ, खास कऽ ब/gआ7प चा सभ पाछ/g3ध3-पाछ/g3ध3 भागैत। \nब/g3आधाक िदशा देख अनुमान लगौल जाइत जे चोर केमहर गेल।  \nगाममे सबहक माथा अपना-अपना तरीकाक होइत अिछ। जेकरे कहबै जे ई सभ फुिस िथक, अहॴक \nउपहास करए लागत। ब/g3आधा चला क ऽ चोर पकड़ब आ झाड़-फूक कऽ स/g3ध3पक बीख उतारब आम बात छल।  \nएकबेर हमहूँ अपन अनुजक संग दस बजे राितमे स/g3ध3पक बीख झाड़ैबला क/gआप3–चिटवाह कहल जाइए–\nबजबए कलमे-कलम तकने फीरी। बाबूक/gआप3 स/g3ध3प कािट लेने रहैन। बहुत /gआधआयासक बाद ओ भेटला, उलटनक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \nवेग..., पलटनक वेग..., िकदैन-िकदैन कऽ कऽ स/g3ध3पक मं/gआणण पिढ़ -पिढ़ बाबूक ट/g3ध3गपर चाटी-पर-चाटी पड़ल ओ \nबँिच गेलाह। असलमे ओ स/g3ध3प ढोढ़ रहइ, तथ/g3धणत्  िवषहीन स/g3ध3प।   \nहाइ/g30प कूलक कोठरीमे तीन गोटेक/gआप3 पुिलस पकैड़ क ऽ ब/gआगग द  कऽ देने रहइ। गाम-गामसँ लेाक करमान \nलािग गेल छल। जेना-तेना केबाड़सँ लटैक कऽ, िखड़की बाटे, देबालक फ/g3आ7ाक भूरसँ ओकरा सभक/gआप3 लोक \nएक बेर देखए चाहैत छल। असलमे बात ई भेल छल जे तीनू िमिल कऽ एकटा युवतीक बाला/gआगप कारक बाद \nह/gआगप या कऽ देने छल। ओ युवती आसेपासक छल। घास काटैले घरसँ खुरपी ओ िछ/g3आधा ल ऽ िनकलल छल। \nराितयो भेलापर घर आपस निह गेल, तँ खोज-पुछािर शु/gआधण भेल। /gआधआात :काल महॴस चरबैबलाक/gआप3 ओ कर लाश \nकलममे भेटलै। गद/g3ध1 पिड़ गेल। पुिलस -थाना भेल आ शी/g39आे तीनू अपराधी पकड़ल गेल। ओइमे दूटा तँ ओइ \nमिहलाक टोलेक छल आ तेसर अधवयसू क/gआग3 ठीधारी पड़ोसी टोलक छल जे घटनाक समय ओतए आिब गेल \nछल आ दुभ/g3धण/gआ7आ य वश ओइ अपराधमे सहयोगी भऽ गेल छल।  \nतीनूक/gआप3 आज/gआगग म  कारावास भेल। साले-साल ई दृ/g30आ य  हमरा मोनमे उभरैत रहल, कचोटैत रहल जे केना \nएकटा मेहनतकश मिहलाक अकाल मृ/gआगप यु भऽ गेल। ओइ मिहलाक िपता मजदूर छल। हमरा गाममे बरोबिर \nमजदूरी करए अबैत छल। अपन क/gआगग य/g3ध3क ह/gआगप या दुखसँ सालो ओ शोक-संत/gआ90 त  रहल।  \n/g391ामीण पिरवेशमे ओइ तरहक घटना कमे सुनबामे अबैत छल। मुदा मनुखक /gआधआवृितक कोन ठेकान ? \nकखन ओकरापर पैशािचक पशुवृि/gआणप हाबी भ ऽ जाएत..?  \nआज/gआगग म  कारावास कािट कऽ ओ सभ फेर घुिर आएल। फेरसँ अपन रोजी-रोटीमे लािग गेल मुदा ओइ \nबापक/gआप3 बेटी आपस निह आएल। ओ दुिनय/g3ध3 /gआधआ/g30प थान कऽ गेल। ई घटना आइसँ पचास साल पूव/g3ध1क अिछ , मुदा \nलगैत अिछ जे ओकर माए-बाप अखनो ओइ /g30प कूलपर ओिहना छाती पीट रहल हो, ओकर क/gआधपणामय ची/gआगप कार \nजेना परोप/g3आधामे ओिहना पसैर गेल हो। आम आदमीक लेल वंशक ओ एक घटना मा/gआणण रहल होइक , मुदा ओइ \nमेहनतकश गरीब माए-बापक दृ/g30आ य  सदा-सव/g3ध1दा क/gआधणण /g3ग9ंदन करैत रिह गेल मुदा ओकर बेटी घुिर  निह \nआएल। हम सभ मैि/g399कक परी/gआणआा देबए गेल रही तँ ए/g31आे संगे कएगोटा डेरा लेने रही। ओइमे एक गोटे \nरिहका उ/gआ7प च िव/g3आपालयक छा/gआणण हमरे सबहक संगे रहैथ। कारी, सुगिठत शरीर, मझौल कद-काठी। जहन \nनौकरी करैत इलाहावादमे रही तँ छु/g3आधीमे गाम आएल रही। बहुत िदन बाद फेर हुनकासँ भ/gआप3ट भेल रहए।  \nआसेपासक गाममे ओ /gआधआाइमरी /g30प कूलमे िश/gआणआक रहैथ।  कोनो बात लऽ कऽ गॱआँ सभसँ मतभेद भऽ गेलैन। \nगौआँ सभ हुनका /g30प कूलेमे घेर लेलकैन। अपन जान बँचबए हेतु ओ कोठरीक/gआप3 अ/gआगग दरसँ ब/gआगग द  कए लेलाह। \nमुदा भीड़ बिढ़ते गेल। हुनका ओ सभ मािर देत, ऐ डरसँ ओ एकटा बच् चाक गरदैनपर छुरी धऽ कऽ \nलोकक/gआप3 डराबए लगलिखन। लोक सभ पुिलसक/gआप3 बजौलक। पुिलस आिब क ऽ हुनका कोठरी खोलबाक लेल \nकहलकै आ आ/gआणगासन देलकै जे हुनका िकछु अिहत निह हएत।  \nपुिलसक आ/gआणगासनक बाद ओ कोठरी खोिल देलिखन। कोठरी खुिजते यए -ले, वए-ले सैकड़ो लोक \nपुिलसक सामने हुनका पीटए लागल आ तेतेक पीटलक जे ओ ओहीठाम बेहोश भऽ कऽ खिस पड़लाह आ \nअ/g30प प ताल जाइत-जाइत हुनकर देहावसान भऽ गेल। स/gआ9प भ वत: /g391ामीण सभसँ हुनकर िववाद पढ़ाइ -िलखाइ िकंवा \nिधया-पुताक/gआप3 ड/g3ध3ट -डपट लऽ कऽ भेल रहए, मुदा ओ िववाद बहुत आगू बिढ़ गेल आ असमयमे हुनकर जान \nचिल गेल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \nतीस सालसँ बेसी भऽ गेल मुदा अखनो धिर हमरा मोनमे ऐ घटनाक पिरदृ/g30आ य  उभरैत रहैत अिछ। \nभीड़ केहेन अ/gआगग यायपूण/g3ध1 भ ऽ सकैत अिछ तेकर ई /gआ7ध वल/gआगग त दृ/g303 टा/gआगग त  अिछ।  \nकहुना कऽ जीवन-यापन करबाक /gआधआयासमे त/gआगप पर एकटा युवकक एहेन दुखद अ/gआगग त मनु/g303 यतापर /gआधआ/g30आ निच/gआगग ह  \nअिछ। िनसिचत /gआधणपसँ ओ  अपराधी /gआधआवृतक लोक निह छल। अनुशासनमे िव/g3आपाथ/g3धग सभक/gआप3 राखए चाहैत छल। \nगलत सही िकछु िववाद भऽ गेलइ। ओकरासँ घबराहटमे गलती भेलै जे ब/gआ7प चाक गारापर धुरी रिख कऽ \nआ/gआगप मर/gआणआा करबाक /g301 य/gआपपत तकलक मुदा ब/gआ7प चाक/gआप3 कोनो /gआणआित निह केलकै। मुदा भीड़ तँ  आशानीसँ उभैर \nजाइत अिछ आ एहेन घिटत भऽ जाइत अिछ जेकर क/gआ9ग प नो असंभव।  \nगामक हाइ/g30प कूलपर मोछ फरकबैत नेताजीक भाषण भेल। अड़ेरक छातीपर िबजलीक खा/gआ9प ह  गाड़ल \nअिछ, मुदा िबजली निह अिछ। ई महान अ/gआगग यायसँ गामक/gआप3 मुि/gआ70 त िदयाबक अिछ तँ हुनका मतदान क/gआधण , \nएम.एल.ए. बनाउ। गाममे िबजली आबए-मे सालो लािग गेल आ जखन आिबयो गेल तँ निहय/gआप3 जक/g3ध3, कारण \nतेतेक कम काल रहैत छल जे मोबाइलो चाज/g3ध1 करबामे बाट ताकए पड़ैत छल। आब िकछु िदनसँ िबजलीक \nउपल/gआ9आ धता बढ़ल अिछ मुदा गाममे आपसी स/gआ9प पक/g3ध1 ओही अनुपातमे घिट गेल अिछ। शहरे जक/g3ध3 आब गामोमे \nलोक फराक-फराक रहैत अिछ। सभ अपन-अपन घरमे दूरदश/g3ध1न सेटसँ सटल रहै छैथ। िवयाहो-दानमे \nआएब-जाएब सीिमत भऽ गेल अिछ।  \nिकछु िदन पूव/g3ध1 गाममे रही तँ बिरयाती आएल रहइ। हमरा जेबाक इ/gआ7पछा भेल मुदा हमर अनुज कहला \nजे हकार निह अएलैक अिछ। एवम्   /gआधआकारेण स/gआ9प पक/g3ध1क/gआप3 सीिमत कए शाि/gआगग त /g30प थापनाक /gआधआयास गामक \nमौिलकतापर आधुिनकताक जबरद/g30प त  आधात अिछ। जीवन-यापन िफराकमे गाम-घर छोिड़ सालक-साल परदेश \nरहए पड़ल। पिहने गाम जेबाक /g3ग9म बेसी रहैत छल जे /g3ग9मश : कम होइत चल गेल। गाम जाइतकाल \nकेतेक मनोरथ रहैत छल। अपन गाम जा रहल छेलॱ। मिहनोसँ ओकर तैयारी होइत छल। मुदा गाम जाइते \nहोइत जे कखन आपस चली। गामक लेखे ओझा बताह आ ओझा लेखे गाम बताह। गाम जाइते तरह-तरह \nकेर अपे/gआणआा, उपे/gआणआाक संग सामंज/g30प यक अ/gआगग तिवरोध बढ़ैत गेल। अपन/gआगप वपर अपे/gआणआाक भार भारी होइत गेल। \nसभ िकछु होइते पू. मायक/gआप3 हँसैत , आनि/gआगग दत ओ भावनापूण/g3ध1 दश/g3ध1नक संग या/gआणणाक संतुि/g303 ट वोध होइत छल मुदा \nआब तँ ओहो निह रहली! ने हमर दो/g30प ट  सभ रहला।  \nएकटा घिन/gप1ध िम/gआणण सालो पूव/g3ध1 गुजैर गेला। िकछु गोटा हमरे जक/g3ध3 /gआधआवासी भ ऽ गेला। िकछु गोटे जे \nब/g3ध3चल छैथ , सेहो गु/gआ9प म  पिड़ गेल छैथ..!  \n‘ओ दूर के मुसािफर हमको भी साथ लेले  \nहम रह गये अकेले...।’ /g3ग9मश : असगर होइत जीव न या/gआणणामे गामक/gआप3 िबसैर जाएब आसान निह अिछ , \nमुदा समयक तेतेक पैघ अनतराल बीचमे गुजैर गेल जे अपने गाम ‘अनिच/gआगग हार’ भऽ गेल। युवक सबहक \nपिरचय हेतु ओकर बाबाक नाओं पूछए पड़ैत अिछ। पिरवेशक जिटलताक संगिह अपन/gआगप व क पिरभाषा बदैल \nगेल अिछ। सही बात बजिनहार निह रिह गेल अिछ। ऐ सबहक अछैत हम गाम अबैत-जाइत रहै छी। \nगामक कालीपूजाक च/gआगग दा पठबैत रहै छी। मुदा आन-आन लेाक जेकरा अपे/gआणआा कम वा निहय/gआप3 रहैत छइ , ओ \nभ/gआप3ट भेलापर कएक बेर अ/g3आआुत आन/gआगग द कए दैत अिछ। एहने उदाहरण एकबेर गाम अिबते भेल। गाममे /gआधआवेश  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \nकेनिह रही की एकटा गामक हलुआइ भेटल। िमठाइ बना कऽ जाइत रहए। तर/g3ध1-दे िमठाइ िनकािल कऽ \nआ/g391ह करए लागल , हाल-चाल पूछए लागल। ओकर स/g3आआावना अखनो मोन पड़ैत रहैत अिछ।   \n१८.३.२०१७     \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतखg3ृूय  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािह/gआगपय आ/gआगगदोलन  \n (c)2004-17. सव/g3धणिधकार लेखकाधीन आ जतऽ  लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- /gआधआथममैिथली पाि/gआणआक ई -पि/gआणणका ISSN 2229-547X VIDEHA \nस/gआ9पपादक : गजे/gआगग/gप0ध ठाकुर। सह -स/gआ9पपादक : उमेश मंडल। सहायक स/gआ9पपादक : राम िव लास साहु, न/gआगगद िवलास \nराय, स/gआगगदीप कुमार साफी आ मु/g3गआाजी (मनोज कुमार कण/g3ध1)। स/gआ9पपादक - नाटक-रंगमंच-चलिच/gआणण - बेचन ठाकुर। \nस/gआ9पपादक - सूचना-स/gआ9पपक/g3ध1-समाद- पूनम मंडल। स/gआ9पपादक - अनुवाद िवभाग- िवनीत उ/gआगपपल।  \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ/gआधआकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण/g3ध1 उ/gआणपरदािय/gआगपव लेखक गणक म/gआग7य \nछि/gआगगह ) ggajendra@videha.com क/gआप3 मेल अटैचमे/gआग3टक /gआधणपमे .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉम/g371टमे पठा \nसकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संि/gआणआ/gआ90त पिरचयआ अपन /g30पकैन कएल गेल फोटो पठेता, से आशा \nकरै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल /gआधआकाशनक हेतु िवदेह (पाि/gआणआक ) ई \nपि/gआणणकाक/gआप3 देल जा रहलअिछ।  \nएतऽ /gआधआकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक /सं/g391हक/gआणप/g3धण लोकिनक लगमे रहति/gआगगह , मा/gआणण एकर /gआधआथम \n/gआधआकाशनक / ि/gआधआंट -वेब आक/g3धणइवक / आक/g3धणइवक अनुवादक आ आक/g3धणइवक ई -/gआधआकाशन/ ि/gआधआंट -/gआधआकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि/gआणणकाक/gआप3 छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊय/gआ9गटीक / पािर/gआण7िमकक  /gआधआावधान नै \nछै। त/gआप3 रॉय/gआ9गटीक / पािर/gआण7िमकक  इ/gआ7पछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ , से आ/g391ह।  ऐ ई पि/gआणणकाक/gआप3 /gआण7ीमित ल/g3ण0मीठाकुर \n/g3आणारा मासक ०१ आ १५ ितिथक/gआप3 ई /gआधआकािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004-17 सव/g3धणिधकार सुरि/gआणआत। िवदेहमे /gआधआकािशत सभटा रचना आ आक/g3धणइवक सव/g3धणिधकार रचनाकार आ \nसं/g391हक/gआणप/g3धण लगमे छि/gआगगह। रचनाक  अनुवाद आ पुनः /gआधआकाशन िकंवा आक/g3धणइवक उपयोगक अिधकार िकनबाक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२६ म अंक १५ मई २०१७ (वष/g361 १० मास ११३ अंक २२६)\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \nहेतु ggajendra@videha.co.in पर संपक/g3ध1 क/gआधण। ऐ साइटक/gआप3 /gआधआीित झा ठाकुर , मधूिलका चौधरी आ रि/g30आम \nि/gआधआया /g3आणारा िडजाइन कएल गेल।  \n५ जुलाई २००४ क/gआप3http://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृ/gआणपसँ /gआधआार/gआ9पभ इंटरनेटपर मैिथलीक /gआधआथम उपि/g30पथितक या/gआणणा “’िवदेह’- /gआधआथम \nमैिथली पाि/gआणआक ई पि/gआणणका” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई /gआधआकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृ/gआणप 'िवदेह' ई-पि/gआणणकाक  /gआधआव/gआ70ताक संग मैिथली भाषाक जालवृ/gआणपक \nए/g391ीगेटरक /gआधणपमे /gआधआयु/gआ70त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई -पि/gआणणका ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि/g320र/g304तु   ","size_mb":0.42,"has_text":true},"Videha 227.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 227.pdf","name":"Videha 227.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/gंण1 १० मास ११४ अंक २२७)\n \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n नीलमाधव चौधरी- ढेर रास किवता \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/g255कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच/gणगणक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आक/gंण5इव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृ/g25धक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत/gणगआमान  मैिथली सािह/g28धय \" िवषयक िवशेष/gणगधक  िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \n/g257ी िदनेश यादव जी रहता।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेष/gणगधकमे नेपालक वत/gणगआमान  मैिथली सािह/g28धय  केर मू/g2अ8य/gणगधकन  रहत। अइ िवशेष/gणगधक  लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समी/g252ा-समालोचना आिद /g2ग2/gण0धतािवत  अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा /g2ग2यास  रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेष/gणगधक  आिब जाए। उ/g2अधमेद  अिछ िवदेहक ई /g2ग2यास  दूनू \nपायापर एकटा पूल ज/g2ग5र  बनाएत। \n \nिवदेह /gण25ारा संचािलत \"आमंि/g255त  रचनापर आमंि/g255त  आलोचकक िट/g2अ0पणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि/g255त  कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम/gणगआतापर  िट/g2अ0पणी करबा लेल कैलाश कुमार िम/g257जीक/g2धण आमंि/g255त  कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक/g2धण औपचािरक सूचना जि/g2अ8दये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई /g2ग2कािशत  कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िट/g2अ0पणीकत/gणग5 मधुक/gणगधत  झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेष/gणगधक  तीन सािह/g28धयकारपर  /g2ग2कािशत  केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेष/gणगधक  जीिवत सािह/g28धयकारक  उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािह/g28धयकार  रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािह/g28धयकार  मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ /gण8अममे अरिव/g288द  ठाकुर ओ जगदीश चं/gध0ग  ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेष/gणगधक  िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेष/gणगधक  िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव म/gणगणगल  गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग/gणगआत  िवदेहक िकछु अिगला िवशेष/gणगधक  परमे/g258र  कापिड़, वीरे/g288/gध0ग  मि/g2अ8लक  आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक /g2ग2यास  रहत जे ई िवशेष/gणगधक  सभ २०१७ मे /g2ग2कािशत  हुअए मुदा ई \nरचनाक उपल/g2अ2धतापर  िनभ/gणगआर  करत। मने रचनाक उपल/g2अ2धताक  िहसाबसँ समए ऊपर-िन/g27धचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आ/gणअआह  जे ओ अपन-अपन रचना ggajendra@videha.com पर पठा दी। \n  \nिवदेह स/g2उथमान  \nिवदेह समाना/g288तर सािह/g28थय अकादेमी स/g2उथमान  \n१.िवदेह समाना/g288तर सािह/g28थय अकादेमी फेलो पुर/gं0थकार २०१०-११   \n२०१० /g257ी गोिव/g288द झा (सम/gणअआ योगदान लेल ) \n२०११ /g257ी रमान/g288द रेणु (सम/gणअआ योगदान लेल ) \n२.िवदेह समाना/g288तर सािह/g28थय अकादेमी पुर/gं0थकार २०११-१२   \n२०११ मूल पुर/gण0धकार - /g257ी जगदीश /g2ग2साद म/g28णडल (गामक िजनग ◌ी, कथा सं/gणअआह ) \n२०११ बाल सािह/g28धय पुर/gण0धकार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा सं/gणअआह )  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \n२०११ युवा पुर/gण0धकार - आन/g288द कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुर /gण0धकार - /g257ी रामलोचन ठाकुर - ( प/gं2ंानदीक माझ ◌ी, ब/gणगध/g272ला- मािनक बं/gण2धोपा/g287याय , उप/g288यास \nब/gणगध/g272लासँ मैिथली अनुवाद ) \nिवदेह भाषा स/g2उथमान २०१२-१३ (वैकि/g2उ8पक सािह/g28थय अकादेमी पुर/gं0थकारक /g2ण5पमे /g2ण2िस/gं20 ) \n1. िवदेह समाना/g288तर सािह/g284य अकादेमी फेलो पुर/g304कार  2012  \n2012  /g257ी राजन/g288दन लाल दास  (सम/gणअआ योगदान लेल ) \n2. िवदेह भाषा स/g294मान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g284य अकादेमी पुर/g304कारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n२०१२  बाल सािह/g28धय पुर/gण0धकार  -  /g257ी जगदीश /g2ग2साद म/g28णडल क/g2धण “तरेगन ” बाल /g2ग2ेरक िवहिन कथा सं/gणअआह  \n२०१२  मूल पुर/gण0धकार  -  /g257ी राजदेव म/g28णडलक/g2धण \"अ/g2उथबरा\" ( किवता सं/gणअआह ) लेल। \n2012  युवा पुर/gण0धकार -  /g257ीमती /g27गयोित सुनीत चौधरीक  “अिच/gंण1स ” ( किवता सं/gणअआह ) \n2013  अनुवाद पुर/gण0धकार -  /g257ी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" ( मराठी उप/g288यास /g257ी िव/gण0णणु सखाराम खा/g28णडेकर ) \nिवदेह भाषा स/g2उथमान २०१३-१४ (वैकि/g2उ8पक सािह/g28थय अकादेमी पुर/gं0थकारक /g2ण5पमे /g2ण2िस/gं20 ) \n२०१३  बाल सािह/g28धय पुर/gण0धकार  – /g257ीमती /g27गयोित सुनीत चौधरी-  “देवीजी” ( बाल िनब/g288ध सं/gणअआह ) लेल। \n२०१३  मूल पुर/gण0धकार  -  /g257ी बेचन ठाकुरक/g2धण \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" ( नाटक सं/gणअआह ) लेल। \n२०१३ युवा पुर/gण0धकार -  /g257ी उमेश म/g28णडलक/g2धण “िन/gं02तुकी” ( किवता सं/gणअआह )लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर/gण0धकार- /g257ी िवनीत उ/g28धपलक/g2धण “मोहनदास ” ( िह/g288दी उप/g288यास /g257ी उदय /g2ग2काश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स/g2उथमान  २०१४-२०१५  (समाना/g288तर सािह/g28थय अकादेमी स/g2उथमान ) \n२०१४ मूल पुर/gण0धकार - /g257ी न/g288द िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा सं/gणअआह ) \n२०१४ बाल पुर/gण0धकार - /g257ी जगदीश /g2ग2साद म/g28णड ल (नै धारैए -  बाल उप/g288यास ) \n२०१४ युवा पुर/gण0धकार - /g257ी आशीष अनिच/g288हार (अनिच/g288हार आखर -  गजल सं/gणअआह ) \n२०१५ अनुवाद पुर/gण0धकार - /g257ी श/g2अधभु कुमार िसंह ( पाखलो -   तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उप/g288यासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28थय , मूित/gंण1कला, िश/g2उ8प आ िच/g255कला /g252े/g255मे िवदेह स/g2उथमान २०१२  \nअिभ नय- मु/g271य अिभनय  , \nसु/g257ी िश  /g2अ8 पी कुमारी, उ/gधआआ -  17  िप ता /g257ी ल/gण50 म ण झा \n/g257ी शोभा का/g288 त  महतो, उ/gधआआ -  15  िप ता- /g257ी रामअवतार महतो, \nहा/gं0थ य -अिभनय  \nसु/g257ी ि/g2ग2  यंका कुमारी, उ/gधआआ -  16,  िप ता- /g257ी वै/gण2धनाथ साह  \n/g257ी दुग/gणग5नंद ठाकुर , उ/gधआआ -  23,  िप ता- /gण0ध व . भरत ठाकुर \nनृ/g28थ य  \nसु/g257ी सुलेखा कुमारी, उ/gधआआ -  16,  िप ता- /g257ी हरेराम यादव  \n/g257ी अमीत रंजन , उ/gधआआ -  18,  िप ता- नागे/g258र कामत   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \nिच /g255कला \n/g257ी पनकलाल म/g28णडल , उमेर- ३५, िपता- /gण0धव . सु/g288दर म/g28णडल , गाम छजना \n/g257ी रमेश कुमार भारती, उ/gधआआ -  23,  िप ता- /g257ी मोती म/g28ण ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \n/g257ी परमान/g288 द  ठाकुर, उ/gधआआ -  30,  िप ता- /g257ी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \n/g257ी बुलन राउत , उ/gधआआ -  45,  िप ता- /gण0ध व . िच /g2अ8 टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \n/g257ी बहादुर राम, उ/gधआआ -  55,  िप ता- /gण0ध व . सरजुग राम \nिश/g2उ8पी-व/gं0थतुकला \n/g257ी जगदीश मि/g2अ8लक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूित/gंण1-मृि/g25थका कला \n/g257ी यदुनंदन पंिड  त, उ/gधआआ -  45,  िप ता- अशफ/gणग8 पंिड  त \nका/gथ17 -कला \n/g257ी झमेली मुिखया,िपता /gण0धव . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आ/g28थमिनभ/gंण1र सं/gं0थकृित  \n/g257ी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता /gण0धव . /g257ी फणी दास , गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प/g255कािरता स/g2उथमान  \n-२०१२ /g257ी नवे/g288दु कुमार झा \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28थय , मूित/gंण1कला, िश/g2उ8प आ िच/g255कला /g252े/g255मे िवदेह स/g2उथमान २०१३    \nमु/g271य अिभनय -  \n(1)  सु/g257ी आशा कुमारी सुपु/g255ी /g257ी रामाव तार यादव, उमेर- १८, पता- गाम+पो/gण0ध ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु/g255 मो. ईषा आलम, पता- गाम+पो/gण0ध ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सु/g257ी अपण/gंण5 कुमारी सुपु/g255ी /g257ी मनोज कुमार साहु, ज/g288 म  ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि/gण50 म  िन य/gणगण , पो/gण0ध ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा/gं0थ य –अिभनय- \n(1)  /g257ी /gथ0उ/gंं2दवे पासवान उफ/gंण1 रामजानी पासवान  सुपु/g255 - /gण0ध व . ल/gण50 मी पासवान, पता- गाम+पो/gण0ध ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस फ आलम सुपु/g255 मो. मु/gं0थ ताक आलम, पता- गाम+पो/gण0ध ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28थय , मूित/gंण1कला, िश/g2उ8प आ िच/g255कला /g252े/g255मे िवदेह स/g2उथमान  (म/gंणथगिन खबास सम/gंउ1 योगदान \nस/g2उथमान )  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \nशा/gं0थ /g255ीय संगीत सह तानपुरा : \n/g257ी रामवृ/g252 िस ◌ ंह सुपु/g255 /g257ी अिन  /g2ण5/gं20 िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो/gण0ध ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nम/gंणथगिन   खबास स/g2उथ मान: िमिथला लोक सं/gं0थकृित संर/g252ण : \n/g257ी राम लखन साहु पे. /gण0ध व . खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो/gण0ध ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृ/g28थय , मूित/gंण1कला, िश/g2उ8प आ िच/g255कला /g252े/g255मे िवदेह स/g2उथमान  (सम/gंउ1 योगदान स/g2उथमान ):  \nनृ/g28थ य  -  \n(1)  /g257ी हिर   नारायण म/g28ं ड ल सुपु/g255 - /gण0ध व . न/g288 दी म/g28ण ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो/gण0ध ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  सु/g257ी संगीता कुमारी सुपु/g255ी /g257ी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+पो/gण0ध ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच /g255कला-  \n(1)  जय /g2ण2काश म/g28ं ड ल सुपु/g255 - /g257ी कुशे/g258र म/g28ण ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो/gण0ध ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  /g257ी च/g288 दन कुमार म/g28ं ड ल सुपु/g255 /g257ी भोला म/g28ण ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पो/gण0ध ट - बेलही, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) सं/g2ग2ित  , छा/g255 /gण0ध नातक अंित म वष/gणगआ, कला एवं िश /g2अ8 प  महािव /gण2धालय - पटना।     \nहिर मुिन य/gंणं / हारमोिनयम   \n(1)  /g257ी महादेव साह सुपु/g255 रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाड/gणगआ- नं. ०९, पो/gण0ध ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  /g257ी जागे/g258र /g2ण2साद राउत  सुपु/g255 /gण0ध व . राम/gण0ध व/g2ग5प राउत , उमेर ६०, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1)  /g257ी अनुप सदाय  सुपु/g255 /gण0ध व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पो/gण0ध ट - मनोहर प/gण2गी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  /g257ी क/g2उ8 ल र राम  सुपु/g255 /gण0ध व . ख/gण2ग र राम, उमेर- ५०, गाम- लि/gण50 म  िन य/gणगण , पो/gण0ध ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु/g255 /gण0ध व . अनुप राम, गाम+पो/gण0ध ट - ि◌ नम/gणगआली, वाड/gणगआ न . ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिश/g2उ8पी-व/gं0थतुकला-  \n(1)  /g257ी बौकू मि/g2उ8 ल  क सुपु/g255 दरबारी मि/g2अ8 ल  क, उमेर- ७०, गाम- लि/gण50 म  िन य/gणगण , पो/gण0ध ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2)  /g257ी राम िव  लास धिर कार  सुपु/g255 /gण0ध व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो/gण0ध ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित/gंण1कला-मृित/gंण1कार कला-  \n(1)  घूरन पंिड त सुपु/g255 -  /g257ी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+पो/gण0ध ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  /g257ी /g2ण2भु पंिड  त सुपु/g255  /gं0थ व .   , पता- गाम+पो/gण0ध ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका/gथ17 -कला-  \n(1)  /g257ी जगदेव साहु सुपु/g255 शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम/gणगआली- पुरव/gणग5स , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  /g257ी योगे/g288 /gथ0ण ठाकुर सुपु/g255 /gं0थ व . बु/gं20ू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आ/g28थमिनभ/gंण1र सं/gं0थकृित -   \n(1)  /g257ी राम अवतार  राउत सुपु/g255 /gण0ध व . सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  /g257ी रौशन यादव  सुपु/g255  /gण0ध व . किप ले/g258र यादव , उमेर- ३५, गाम+पो/gण0ध ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ/gंंथा/महराइ-  \n(1)  मो. जीबछ  सुपु/g255 मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो/gण0ध ट - बड़हारा, भाया- \nअ/g288 ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \n/g257ी ब/g27थ चन म/g28ं ड ल सुपु/g255 /gण0ध व . सीताराम म/g28ण ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g257ी रामदेव ठाकुर सुपु/g255 /gं0थ व . जागे/g258र ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (/g2ण2भाती) गौिन हार  आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1)  /g257ी सुकदेव साफी \nसुपु/g255 /g257ी   , \nपता- गाम इटहरी, पो/gण0ध ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/gणगआली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (/g2ण2भाती) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1)  सुकदेव साफी सुपु/g255 /gण0ध व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो/gण0ध ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/gणगआली, थाना- \nमरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  ले/gंंथु दास  सुपु/g255 /gण0ध व . सनक म/g28ण ड ल पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1)  मो. गुल हसन  सुपु/g255 अ/g2अ2 दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  मो. रहमान साहब  सुपु/g255 ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक-  \n(1)  /g257ी जगत नारायण म/g28ं ड ल सुपु/g255 /gण0ध व . खुशीलाल म/g28ण ड ल, उमेर- ४०, गाम+पो/gण0ध ट - ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  /g257ी देव नारायण यादव  सुपु/g255 /g257ी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- बनरझुला, पो/gण0ध ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1)  /g257ीमती फुदनी देवी प/g27अी /g257ी रामफल म/g28ण ड ल, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  सु/g257ी सुिव  ता कुमारी सुपु/g255ी /g257ी गंगाराम म/g28ण ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पो/gण0ध ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1)  /g257ी सीताराम राम  सुपु/g255 /gण0ध व . जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि/gण50 म  िन य/gणगण , पो/gण0ध ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  /g257ी ल/gं50 मी राम  सुपु/g255 /gण0ध व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nक/gंणंरनेट -  \n(1)  /g257ी च/g288 द र राम  सुपु/g255 - /gण0ध व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि/gण50 म  िन य/gणगण , पो/gण0ध ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो/gण0ध ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे/g288 जू वादक-  \n(1)  /g257ी राज कुमार महतो सुपु/g255 /gण0ध व . ल/gण50 मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम/gणगआली वाड/gणगआ नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  /g257ी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो/gण0ध ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)   /g257ी जीबछ यादव  सुपु/g255 /gण0ध व . /g2ग5पालाल यादव , उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो/gण0ध ट - बेलही, भाया- \nि◌ नम/gणगआली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)   /g257ी श/g2उथ भु म/g28ं ड ल सुपु/g255 /gण0ध व . लखन म/g28ण ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो/gण0ध ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/gणगआली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख /gं0थ स कर- (िख /gं0थ सा कहैबला)-  \n(1)  /g257ी छुतह/g2ण5 यादव उफ/gंण1 राजकुमार , सुपु/g255 /g257ी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पो/gण0ध ट - मनोहर \nप/gण2गी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख या उफ/gंण1 टहल मुिख  या- \n(2) सुपु/g255 /gण0ध व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो/gण0ध ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच/g255कला- \n(1)  सु/g257ी िम  िथ लेश कुमारी सुपु/g255ी /g257ी रामदेव /g2ग2साद म/g28ण ड ल ‘झा/g2ग5दार ’ पता- गाम- रसुआर, पो/gण0ध ट -– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/gणगआली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  /g257ीमती वीणा देवी प/g27उी /g257ी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2)  /g257ी िक  शोरी दास  सुपु/g255 /gण0ध व . नेबैत म/g28ण ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/gण0ध ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gणगआली, ि◌ जला- सुपौल \n(िब हार)  \nतबला-  \n/g257ी उपे/g288 /gथ0ण  चौधरी सुपु/g255 /gण0ध व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g257ी देवनाथ यादव  सुपु/g255 /gण0ध व . सव/gणगआजीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झ/gणगणझप/gण2गी, पो/gण0ध ट - पीपराही, भाया- लदिन य/gणगण , िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1)  /g257ी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1)  /g257ी कु/g288 दन कुमार कण/gंण1 सुपु/g255 /g257ी इ/g288 /gध0ग कुमार कण/gणगआ पता- गाम- रेबाड़ी, पो/gण0ध ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2)  /g257ी राम खेलावन राउत  सुपु/g255 /gण0ध व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर  (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \n/g257ी रामच/g288 /gथ0ण /g2ण2साद म/g28ं ड ल सुपु/g255 /g257ी झोटन म/g28ण ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो/gण0ध ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gणगआली, ि◌ जला- सुपौल  (िब हार) \n/g257ी िव  भूित  झा सुपु/g255 /gण0ध व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/gण0ध ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \n/g257ी रिव  /g288 /gथ0ण  यादव  सुपु/g255 सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पो/gण0ध ट - मनोहर प/gण2गी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n/g257ी िप  चकुन सदाय  सुपु/g255 /gण0ध व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)   \n/g257ी रामपित   म/g28ं ड ल सुपु/g255 /gण0ध व . अजु/gणगआन म/g28ण ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/gण0ध ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gणगआली, ि◌ जला- सुपौल \n(िब हार) \nमृदंग वादक-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  /g257ी किप  ले/g258र दास सुपु/g255 /gं0थ व . सु/gं82र दास , उमेर- ७०, गाम- लि/gण50 म  िन य/gणगण , पो/gण0ध ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  /g257ी खखर सदाय  सुपु/g255 /gण0ध व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  /g257ी रामिव  लास यादव  सुपु/g255 /gण0ध व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो/gण0ध ट - स/gणगधिग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \n/g257ी जोगे/g288 /gथ0ण  राम  सुपु/g255 /gण0ध व . िब /g2अ8 टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g257ी राजे/g288 /gथ0ण  राम  सुपु/g255 काले/g258र राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा/gण0ध ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \n/g257ी सैनी राम  सुपु/g255 /gण0ध व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g257ी जनक म/g28ं ड ल सुपु/g255 /gण0ध व . उिच त म/g28ण ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो/gण0ध ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gणगआली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम य/gंणं/ /gंउ1ुम बाजा  \n/g257ी परमे/g258र म/g28ं ड ल सुपु/g255 /gण0ध व . िब हारी म/g28ण ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मय/gणगण बजबै छिथ  । \n/g257ी जुगाय साफी सुपु/g255 /gण0ध व . /g257ी /g257ीच/g288 /gध0ग  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \n/g257ी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो/gण0ध ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/gणगआली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n/g257ी योगे/g288 /gथ0ण  राम  सुपु/g255 /gण0ध व . िब /g2अ8 टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \n/g257ी ज/gंउ1नाथ चौधरी उफ/gंण1 िध  यानी दास  सुपु/g255 /gण0ध व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n/g257ी महे/g288 /gथ0ण पो/gं1उार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो/gण0ध ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \n/g257ी राम /g2ण2साद राम सुपु/g255 /gं0थ व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+पो/gण0ध ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेष/gंणथक :-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \n१) हाइकू िवशेष/gंणथक १२ म अंक, १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष/gंणथक २१ म अंक,  १ नव/g2उथबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष/gंणथक ६७ म अंक, १ अ/g270टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह/g28थय िवशेष/gंणथक ७० म अंक, १५ नव/g2उथबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष/gंणथक ७२ म अंक १५ िदस/g2उथबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष/gंणथक ७७म अंक ०१ माच/gंण1 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष/gंणथक िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अग/gं0थत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि/g270त गजल िवशेष/gंणथक १२६ म अंक, १५ माच/gंण1 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी/g252ा िवशेष/gंणथक १४२ म, अंक १५ नव/g2उथबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीक/gंणथत िम/g257 मधुप िवशेष/gंणथक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव/g288द ठाकुर िवशेष/gंणथक १८९ म अंक १ नव/g2उथबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च/g288/gथ0ण ठाकुर अिनल िवशेष/gंणथक १९१ म अंक १ िदस/g2उथबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह स/g2उथमान िवशेषा क- २००म अ क १५ अ/g2ण2ैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४) मैिथली सी.डी./ अ/g2उ8बम  गीत संगीत िवशेष/gंणथक - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंि/g255त  रचनापर आम ंि/g255त  आलोचकक िट/g2उ0पणीक  शृंखला  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \n१. कािमनीक प/gंणथच टा किवता आ ओइपर मधुका/g288त झाक िट/g2उ0पणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-पि/g255काक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक  सव/gंण1/g257े/gथ17  रचनाक  एकटा समाना/g288तर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली  /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/g324 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा  [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा  [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/g324  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/g384य उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना  [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work.-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंत/gं01य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \nगजे/g288/gध0ग ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n \nनीलमाधव चौधरी- ढेररास किवता \n1 \nहम त' ठीक छी : स/g25थे ? \n \nहम सब एतेक \nकोना बदिल सकैत छी  \nजेना बदिल गेल छी \nकोनो आकष/gणगआण  निह \nकोनो /g2ग2ितरोध  निह \nजे जेहेन करता  \nसे तेहेन भोगता \nबडड संतु/gधआग , बडड सहज \nबाप- भाय मीिल क'  \nबिहन- बेटी संग  \nनौ वष/gणगआ तक  \nअ/gण0धसी सालक संत  \nसोलह सालक क/g288या \nमुदा हमर खून  \nनिह खौलैत अिछ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \nअपना पर नजर दौडबैत छी  \nपिहनेसँ बेिस  \nसश/g270त  भ' गेल छी  \nबेिस बुि/gण20मान  \n(समय आ अनुभव के देखेत, ओना त) \nआ बेसी गुदकर \nमुदा पिहनेसँ बेसी  \nअसंतु/gधआग   \nअसुरि/g252त   \nअपमािनत  \nनिह फरिछआइत अिछ  \n/g2ग2गित  क पथ पर छी  \nिक अवनित क पथ पर ? \n \n2 \n \nकी ई /g2ण2कृित  क िनयम अिछ ? \nगाछ , /g2ग5/g272नतासँ  \nन/g272नता  \nधारण करैत अिछ  \nिक /g2ग2कृित  केर   \nिचर िनयम के   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \nपालन करैत अिछ  \nयश नाम ओकरे  \nसाम दाम ओकरे  \nजे सीख गेल  \nधूत/gणगआइ  अिछ  \nफोड़ैत रहू कपार  \nजपैत रहू   \nिश/g252ा सं/gण0धकार   \nजे चिल गेल से  \nकह/gणगण  घुरैत अिछ  \nमरैत अिछ लोक  \nअभावसँ   \nभुखमरीसँ \nबीमारीसँ  \nमरैत अिछ लोक  \n/g25णानसँ   \nिववेकसँ   \nलाचारीसँ \nअ/g2अ0पन  की आनक  \nउिचत अिधकार लेल  \nकत’के मरैत अिछ  \nलोक सब िदन   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \nएिहना अपना लेल  \nजीवैत छल  \nलोक आइयो ओिहना  \nअपना लेल जीवैत अिछ  | \n \n3 \nदीपसँ अ/g288हार  \n \nदीपसँ दीप  \nनेसल जा सकैत अिछ   \nदीपसँ अ/g288हार  \nिमटाओल जा सकैत अिछ  \nदीपसँ इजोत  \nआनल जा सकैत अिछ  \nमुदा ई अ/g288हारसँ  \nदीप जड़ेबाक कोिशश  \nई अ/g288हारसँ अ/g288हार   \nभगेबाक कोिशश  \nएिह धुआँमे तँ  \nदीवालीक इजोतो बेकार  \nदीया तँ नेसलहूँ  \nआँिख खुलबा लय कह/gणगण  तैयार |  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \nमोनमे जोशे निह  \nसजल अिछ घर संसार  \nजेबमे िख/gणआअी निह  \nिवदा भेलहुँ हाट बाजार  \nिबना यु/gण20े सीमापर  \nिन/g28धय  शहीद होइत जवान \nहवामे /g2ग2दूषण   \nमुि/gण02कल  अिछ बचनाय /g2ग2ाण  |  \n \n4 \nककर दोष?  \nअ/g288हिरया राितक एिह शू/g288य  बेलामे  \nकिहयो ज/g288म  लेने छलाह  \nकारी कृपा िनदान कृ/gण0णण  \nप/gणगणछा देखैत छी \nबस हमर पदिच/gध2अ  केर /gण0धवर  \nकतैक आगू आिब गेल छी \nिक लौटब संभव ?  \nआगू अथाह दुग/gणगआम  बाट  \nहमरा एकसरे पार कर' पड़त \nएिह गँहीर सागरक/g2धण | \nएकटा आमक गाछपर नजर जाइत अिछ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \nआह केहेन मधुगंध बरसा रहल छल \nपल-िछन लेल मोन भाविव/gध27ल  भ' गेल  \nपर/g288तु हवाक तीव/gणग2 झॲखासँ खिस पडल  \nबहुत रास आ/gधआआ  म/g27गजर   \nआह की वएह खसल म/g27गजर  तँ निह हम  \nस/g25धे कते /gण8अूर  अिछ /g2ग2कृित  \nना ना निह  निह ? \nककर दोष?  \nओकर वा/g2अ8यपन  केर िक ई हवाक झॲखाक  \nनिह सोिच पबैत छी हम  \nहमर दोष की युगक' /g2ग2वाह  केर ?  \n \n \n5 \nमुँह भरे खसब \n \nकह/gणगण  एतेक मुि/gण02कल  छै  \nसीधा चलब  \nिकएक होएय ड'र जे  \nमुँह भरे खसब  \nक/g2ग5  अपनापर िव/g258ास   \nई चीज ब/gण8गड  खास   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \nखखार बुिझ खूनक/g2धण \nएना जे फेकब  \nखखरीक/g2धण चाउर बुिझ  \nएना जे समेटब  \nबेटाक आसमे   \nबेटीक ह/g28धया  \nकेहन भिव/gण0णय  होयत  \nकी आशा करब  \nपढेबि/g288ह  जे पाठ  \nबौआ वएह पढताह \nदेखेबि/g288ह  जे बाट  \nबौआ ओहीपर चलता  \nजतबे ज/g2ग5री   \n/gण0धकूलक  पोथी स/g2अधहारब   \nततबे आव/gण02यक   \nघर आँगन बहारब  \nिनज़ भाषा सं/gण0धकृितक/g2धण जँ  \nनिह राखब /g25णान    \nपायब कतहुँ कोना स/g2अधमान  \n6 \nअह/gंणं नहॴ /g2णथिक  सकब \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \nनिह जनैत छी अपन अिधकार  \nनिह  मँगैत छी हम अह/gणगण  सँ /g288याय   \nबस एतबे /g2ग2ाथ/gणगआना अिछ  \nहमर दोष बतौने जाउ  \nिजनगी ब/gण8गड  छोट होइत छैक  \nसेहो निह िन/g25गय  \nकखन मौत आ/g28धमसात  क' लेत  \nिकछ बुझल निह िकछ देखल निह \nओना तँ जीबाक इ/g27धछा  \nतिहये मिर गेल  \nजिहया अ/gण0धवीकार  केलक अह/gणगणक  हृदय  \nहमर /g2ग2ेमातुर  मोनक/g2धण  \nमुदा उ/g2अधमीद  अिछ अह/gणगण  लौट आयब  \nसमय निह अिछ  \nिकछ छन /g2गधिक  क'  \nपाछू  मुिड़ क' देखबाक \nअह/gणगण  /gण0आय/gण0धत  छी  \nहमरा संग िजनगी बेकार  \nनिह कर' चाहैत छी  \nहम बुझैत छी  \nनिह बुझैत अिछ  \nिजनगीक िपपासा   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \nलोक दुिनय/gणगण  समाज  \nहमर अह/gणगण  क' िववशता \nअह/gणगण  निह /g2गधिक  सकब  \nमुजराक तानपर  \nवे/gण02याक  गानपर  \nशराबक दुकानपर  \nअह/gणगण  लौट आयब  \nिमिथलाक आनपर  \nएिह टूटल मचानपर  \nढलान लैत दलानपर  \nगामक सीमानपर।   \n \n7 \nकह/gंणं ककरो मंजूर \n \nआँिख लगले छल   \nओ कहलिन  \nभोर भ' गेल  \nनाम सुनतिह भोरक \nमोन घोर भ' गेल  \nएना िकएक  \nजे राितए राित  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \nनीक लगैत अिछ  \nबीच मुहान छोिड़ क'  \nकोन कात  \nठीक लगैत अिछ \nसबतिर  \nपसिर रहल अिछ आिग \nआ मोम  \nभेल जा रहल छी \nआक/gणगध/g252ाक  बजार गरम  \nजेब नरम  \n/g2ग5कब  िक झूकब \nकह/gणगण  ककरो मंजूर  \nपाछू लागल आिग अिछ  \nबस उड़ल  \nजा रहल छी | \n \n8 \nपसरल बादल \n \nदेहक दद/gणगआ, मोन निह बुझल \nरहल मोहमे डुबल  \nसिदखन /gण0आयाकुल    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \nसिदखन उलझल  \nआर कह/gणगण  िकछ सुझल  \nअपने करेजक/g2धण भुिज-भुिज खाय \nकी सीझल की पाकल  \nनोर नयनक/g2धण घोिर घोिर पीबी  \nरहल आ/g28धमा /g2अ0यासल   \nएसगर सुतल रही पलंगपर  \nदेखलहु सब िकछ भीजल \nदूर िछटिक गेल चान गगनसँ \nसबतिर पसरल बादल  \n \n9 \nछ/gणगणह  जक/gणगण   \n \nअ/g288हार  घरमे  \nछ/gणगणह  जक/gणगण   \nहेरा गेल छी  \nअपने घरमे  \nहम अपने  \nिबला गेल छी  \nग/gणगणव  टोल पोखिर  \nनिह जािन   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nकिहया छुटल  \nनॴदमे एखनो \nबड़बड़ा गेल छी \n \n10 \nथाह िजनगीक \nटूटल डंटीक कपमे  \nराखल दू घॲट चाह  \nनिह जािन कखनसँ  \nसेरा रहल छल  \nजेना हमर िजनगी   \nएक घॲट चाह  \nिजनगीक थाह \n \n11 \nिजनगीक माने  \n \nग/g2अ0प  जखन करब  \nहम अ/g2अ0पन  करब  \nबुझैत छी  \nहमर ग/g2अ0प   \nअह/gणगण  बुिझ निह सकब   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \nस/gण05/gण0ध/g255ो /gधआ0म  अिछ  \nकोिट-कोिट अहम अिछ  \nअह/gणगणक  माग/gणगआमे  \nकह/gणगण  कतहुँ /g257म  अिछ  \nउपलि/g2अ2धक  खजानासँ   \nभरल अिछ अह/gणगणक  घर  \nहमर िह/gण0धसामे  \nबस ओकरा िनहारैत रहब   \nहम बुझब कोना  \nअह/gणगणक  तगमाक मह/g28धव   \nिजनगीक माने  \nहम बुझलहुँ  \nबस /g28धयागैत  रहब  \n \n12 \n \nसंयोग \nककरासँ /g2ग2ेम  \nई कहेन िवयोग अिछ \nहमर िजनगीक  \nई केहेन संयोग अिछ  \nजकरासँ /gण0धनेह  करी    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \nओकरेसँ होइत अिछ संहार  \nजकरासँ रहल िवमुख \nओकरेसँ उ/gण20ार  अिछ \n \n13 \nहेरैत /g2ण2/gं11क  उ/g25थर  \n \n/g2ग2कृित  क खोहमे  \nबौआइत िदन राित  \nतकैत छी अपने सन कोनो बताह /g2ग2ाणी  \nजे हमरा असगर छोिड निह चिल जाय  \nजेना संग छोिड दैत अिछ सूय/gणगआ च/gणगणद  तारा  \nतकैत छी कोनो /g25णानक   डािर  \n/g2ग2कृितक  झुरमुट कोनमे  \nतकैत छी कोनो अपसरा \nकोनो सुंदरीक न/g272न  मूित/gणगआ  \nजकरा  िबना बुझाइत अिछ \nस/g2अधपूण/gणगआ वन अपूण/gणगआ  \nतकैत छी कोनो भावपूण/gणगआ युि/g270त   \nतकैत छी   \n/gणग0दयमे उठल पीड़ाक कारण    \nकरैत नव नव किवताक /g257ृजन    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \nिकएक नव नव कोमल प/g2अ8लव   \nरौदमे जरैत जरैत झिर जाइत अिछ  \nई देिख िबना बादल ई आकाश  \nिकएक निह बरिस जाइत अिछ \n \n14 \nितकड़म आ परा/gं8उम  \n \nहमर अिधकार की  \nहमर अिधकारपर तँ  \nपिहनेसँ क/g2अ2ज़ा कएने छी अह/gणगण   \nहम सहैत छी  \nिजवैत छी  \nबनल अह/gणगणक  िशकार  \nअपन शोिणतक/g2धण बनौने अह/gणगणक  आहार \nिन/g28धय  बढैत अिछ  \nअह/gणगणक  अ/g28धयाचार       \nिबना कोनो िवरोध /g2ग2ितकार  \nकरैत छी /gण0धवीकार             \nजेठक दुपहिरया हो  \nवा माघक भोरिरया हो \nिबतैत अिछ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \nकिठन /g257मक  संग जीवन \n/gण0धवीकारैत  छी /gण8अूरसँ /gण8अूर  संताप \nिबना केने देहक कोनो परवाह \nिदन रित स/gणगणझ  भोर खटैत छी  \nखटैत रहल छी  \nआ अह/gणगण  वातानुकूिलत बंद कोठरीमे \nकरैत छी हमर मजुरीक िहसाब  \nखुशीसँ िपबैत शराब  \nिवलायती धुनपर अलापैत गान  \nिबना रखने स/g2अणयता सं/gण0धकृित  केर मान \nजेना जेना बढैत अिछ हमर सहनशीलता  \nदु/gण82ा वेगसँ बढैत अिछ अह/gणगणक  लुटबाक /g252मता  \nहमरे /g2गधिधरक  कमाइसँ करैत छी  \nहमारे संग /gण0आयापार   \nदस टका दैत छी लैत छी हज़ार  \nमुदा हम बुिझयो क' करैत अयलहुँ /gण0धवीकार  \nअह/gणगणक  छल /g2ग2पंचसँ भरल /gण0आयवहार   \nजखन िक हमरो अिछ /g25णात   \nअह/gणगणक  गु/g2अ0त  बात \nकोना बनलहुँ अह/gणगण  फेखनासँ फेकू बाबू \nिकएक अह/gणगणक  बेटी  करैत छिथ फ/gण0धट/gणगआ \nपिहरने िबना /g2अ2लाउजक/g2धण /gण0धकट/gणगआ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \nअह/gणगण  करैत छी ओबामा, िजनिपंग केर बात \nभाषणमे करैत छी मा/g270स/gणगआ लेिननक/g2धण मात \nकरैत छी मजूर कृषक नेता संग गठबंधन \nजे निह बुझैत अिछ अह/gणगणक  ितकड़म़ आ  \nजखन वो फँिस जाइए अह/gणगणक  ितकड़म़बाजीमे \nओकरे  हिथयारसँ करैत छी ओकर संहार \nवाह वाह किह उठय जग अपने ध/g288य  छी सरकार \nबाढ़ भूकंप अकालसँ पीिड़त हम \nजखन करैत छी /gण8अंदन  \nअह/gणगण  करैत छी िवमान सव/gण7आ/g252ण   \nआकाशसँ खसबैत छी रोटीक टुकड़ा  \nतिहयो लेल एतय होइत अिछ झगड़ा \nआिह रौ बाप भेटल कह/gणगण  हमरा \nभेटल कह/gणगण  हमरा \nएतय तँ सभ िकछमे मुँहजोड़गरक जीत  \nजकरे  क/gण7णचा छै तकरे जीत छैक  \n \n15 \nगोधूिल बेला  \n \nजँ माने ताकब  \nतँ मजा छुिट जाएत   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \nजीवनक अ/gण22ुत   \nकथा छुिट जायत  \nहेतै आब  \nकी एिहसँ खराब  \nबात मोनमे अिबते  \nअिछ खतम सब जबाब  \nजे बचल अिछ नेह  \nसेहो टूिट जाएत  \nजँ माने ताकब तँ  \nमजा छुिट जाएत  \nजे होइ छै से सब  \nबुझले /g2ग2भुक  अिछ माया  \nहुनक देल धड़कन  \nहुनक देल काया  \nजे िलखल अिछ करममे  \nकहूँ के िमटायत  \nजँ माने ताकब तँ  \nमजा छुिट जाएत  \n \n16 \nअतृ/g2उ0त   /g2उ0यास   \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \nिचर श/gणगधित  पसरल छल  \nमानस पटलपर  \nजािहमे निह छल \nकोनो कथा किवता िक/g2अधबा /gण0आयथा  \nजेना कोनो श/gणगधत  सिरता  \nनिह कोनो तूफानक तरंग छल  \nनिह धाराक गित \nनिह उ/g2अ8लास , निह हष/gणगआ  \nनिह िचंता,निह िव/gण0धमय   \nिजनगी चलल जा रहल छल \nनाव बढल जा रहल छल \nअथाह समु/gध0गक  सम पटलपर \nशनैः शनैः अनंत िदस \nनिह /g25णान  आिदक निह अंतक पिरचय  \nनिह जीबाक /g287यान  निह मरणक िन/g25गय  \nअकारण अिनि/g25गत  िदशामे बढल जा रहल छल  \nछोट छीन िजनगीक नाव  \nअथाह समु/gध0गक  सम पटलपर \nकतहुँसँ उिड़ आयल कोनो पीड़ा   \nसोि/g288हया गेल िजनगीक पोर पोरमे  \nहिरयरसँ भेल मोन पीयर     \nगिर गेल सीसा मोनक कोर कोरमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \nकतहुँसँ उठल बसंती बयार  \nखसल सिरताक िन/gण02छल  पटलपर  \nजोरसँ शोर भेल  \nघोर गज/gणगआनाक  संग राितसँ भोर भेल \nसूय/gणगआक  पिहलुक िकरण  \nसिरताक ठोरक जल चुि/g2अधबत  करबाक लेल \n/gण0आय/gणअआ  भ' गेल छल \nबात चलैत बटोहीक अबोधता  \n/gण0धवीकार  निह क' सकल एहन /g2ग2ेम  पिरणयक/g2धण \n/gण8अोधाि/g272नसँ भरल मुखसँ दुव/gणग5साक  /g257ाप  िनकलल \nजा सिरते सूय/gणगआक  तापसँ भिर िजनगी जरैत रहब' \nआशा िन/g28धय  िदन रहत \nसूय/gणगआक  पिहल िकरणक संग  \nढिह जाएत तोहर /gण0धव/g2अगक  महल  \nआ ओिह िदनसँ जिड़ रहल अिछ  \nसिरताक अतृ/g2अ0त  मोन    \nिदवाकरक पिव/g255  /g2ग2ेम  पिरणयक/g2धण लेल  \n/g252िणक  दैिहक /g2ग2णयक/g2धण लेल \nजरैत छल जरैत अिछ जरैत रहत सनातन \nसिरताक /g2ग2ेमम/g2धण डूबल हृदय \nिजनगी जे सुतल चल िचड़ श/gणगधितमे \nबिन गेल क/g2अ8लोल  कोलाहलक रंगभूिम  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \nकल कल िननाद सिरताक श/gणगधत  /gण0धवर   \nतूफानी तरंगमे हेरा गेल  \nपािनक तीव/gणग2 िहलकोरमे \nडगमगा  गेल  \nजीवनक छोट छीन नाव \nिचर श/gणगधित  पसरल छल   \nमनस पटलपर  \nजािहमे कोनो कथा किवता िक/g2अधबा /gण0आयथा  \nनिह छल   \nभिर गेल अिछ क/g2गधणा दया सपनासँ  \n17 \nसंक/g2अ8प   \nसंकि/g2अ8पत  छी  \nिजनगीक बाटपर चलबाक लेल  \nबुझल अिछ आगा खािध हेतैक  \nअिछ बुझले निह हम तडिप सकब  \nमोनक /g27गवालाक  श/gणगधित  लेल  \nबिढ़ रहल छी अ/g2अ0/gण0धय/gणगणत  भेल \nकएक बेर लागल ठेस मुदा  \nनिह संतु/gधआग  भेल हमर /g252ुधा \nउठल बेदनाक तृि/g2अ0त  लेल \nबिढ़ रहल छी अ/g2अ0/gण0धय/gणगणत  भेल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \nजगह निह छै चुि/gण2गयॲ ससरबाक   \nतैयो चाहैत छी घोिसया रही  \n/g2ग2गित  केर आसमे /gधआ0िमत  हम  \nबिढ़ रहल छी अ/g2अ0/gण0धय/gणगणत  भेल \nई आिग एहन अिछ बढ़बाक \nसुख श/gणगधितक/g2धण जे जरा देलक  \nगाम-घर, सर-संब/g288धी सब छोिड़  \nबिढ़ रहल छी अ/g2अ0/gण0धय/gणगणत  भेल \nिजनगीक छै नइ ओर छोर  \nसब रातुक बाद होइछ भोर  \nरातुक ितिमरमे डूबल हम  \nबिढ़ रहल छी अ/g2अ0/gण0धय/gणगणत  भेल \nकी चाही ओ कोना भेटत  \nई तँ किहयो सोचलहुँ निह  \nअ/g2अ0पन  /g2ग2णक/g2धण अिप/gणगआत  हम  \nबिढ़ रहल छी अप/gण0धय/gणगधत  भेल  \n \n18 \nिव/g258ास  \n \nमहान वएह जे अपन जीवनसँ\n                                                                                                                             \nदसक उपकार करैत अिछ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \nओज/gण0धवी वाणीसँ मुद/gणग5मे  \nशि/g270त  संचार करैत अिछ \nअपना लेल तँ सब करैया \nओरदा रहैत के मरैया \nदुःख िकयो अपनाइए क' \nककरो उ/gण20ार  करैत अिछ \nपरम स/g28धय  जे िलखल िवधाता \nसैह टा होयत  \nकतबो पीटब कपार  \nिविधक िवधान निह बदलत \nतैँ िक मानव कत/gणगआ/gण0आय  छोिड़ \nभा/g272य  लेल दौरय \nअपन कम/gणगआक  फल तँ \nसब िकयो अपने भोगय \nमि/g288दर  आ मसिजद के तँ \nलागल अिछ अंबार एतय   \n \nभ/g270त  लोकक तँ देखू \nलागल अिछ बाज़ार एतय \n                                                                               \nनिह बुझाइत भगवान केर वास हेतैि/g288ह    \nपुजािरयो के रिह गेल िव/g258ास  हेतैि/g288ह  \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \n19 \n  जनतं/g255  ? \n \nपौधसँ गाछ भेल  \nगाछसँ जारिन   \nझरकल पजरल \nआब धुधुँआ रहल अिछ | \n \n20 \n \nजीवन - सार \n \nपिहले डेगपर /gधआ0मर  गुंजन             \nयौवनक अंितम छोर तक \nखुशीसँ भरल जीवन \nछौडैत यौवनक संग \n                                                                                                \nमधुप करिथ दूर िवचरण \nइएह जीवन गाथा \nइएह जीवन दश/gणगआन  \nओ सोच' लागल \nस/g2अधपूण/gणगआ जीवनक सार की \nयौवन जकर बीत गेल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \nओकरा लेल संसार की \nकोन िबिधये यौवन \nकतेक िदन संग देत \nसंग जँ छोड़बे करत \nतखन एकर िसंगार की ? \n/g2ग2कृितक  िनयम \nएतेक /gण8अूर  िकएक छैक \nस/gणगणझसँ भोर \nएतेक दूर िकएक छैक \nएिह संसारसँ भेटत िकछ निह \nतखन एतेक मोह िकएक \n/g252िणक  सुखक लेल \nलोक एतेक /gण0आयिथत  िकएक छैक \n                                                                                      \nसंसार के रचिनहार की \nएिह बातसँ अनिभ/g25ण  छिथ \nनिह कथमिप निह \nइएह तँ जीवन क सार िथक \nजतिह /g2ग2गित  /g2गधिक  जाय                                                   \n                        \nओतिह जीवनक संहार िथक \n21 \n \nज/g2ण5रत  बढैत गेल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \n \nअह/gणगण  िलखैत रहलहुँ     \nपाथरपर फुल उगेबाक िख/gण0धसा       \nहम गहुँमक पटौनी हेतु  \nपािन लेल लड़ैत रहलहुँ    \nखेत-खिरहान तँ िसमटैत गेल  \nआ अ/gण82क  ज/g2ग5रत  बढैत गेल \n \n22 \nमँझधार िथक \n \nसुख दुख तँ  \nिजनगी क शृंगार िथक  \nिजनगी जँ िकछ  \nतँ मँझधार िथक \nिकएक हम बैिस जाय  \nिकछ बेसी बुिझ क'  \nिजनगी बुझबाक निह  \nअनबुझ र/g2अआतार  िथक  \nकतेक कोस कतेक मील  \nतकर ककरा कोन ठेकान \nकी भेटल की छुटल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \nकतेक राखब एकर /g287यान    \nचानीक थारीमे परसल   \nमहुअक खीर जँ   \nतँ जेठक रौदमे जड़ैत  \nखेत पथार िथक \n \n23 \nछ/gंणंह  जक/gंणं  \n \nअ/g288हार  घरमे  \nछ/gणगणह  जक/gणगण   \nहेरा गेल छी  \nअपने घर मे  \nहम अपने  \nिबला गेल छी  \nग/gणगणव  टोल पोखिर  \nनिह जािन  \nकिहया छुटल  \nनॴदमे एखनो \nबड़बड़ा गेल छी \n \n24  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \n/gथ10/gथ1णाचार  \n \nितरंगा जे /g2ग2तीक   \n/gण0धवाधीनताक  \nओकर हिरयर आ  \nकेसिरया रंग तँ  \nओिहना गाढ़ अिछ  \nमुदा उ/g27गजर  रंगक आगू  \nजेना िकयो ठाढ़ अिछ  \nकनी गौर किरयो  \nवएह /gधआ0/gधआगाचार  अिछ \n \n  25 \nमोनक तृ/gं0ंणा \n \nलगातार चािर िदन सँ \nबरसैत पािन  \nअक/g27धछ  भ' गेल अिछ मोन  \nओना बािरसक मनभावन द़ृ/gण02य    \nब/gण8गड  नीक लगइत छैक  \nमुदा कखन  \nजखन पेटक भूखसँ मोन /gण0आयिथत  निह हो   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \nजखन कोनो घावसँ देह पीिड़त निह हो  \nजखन नव त/g2गधणी संग यौवन उमड़ल हो  \nमोनमे उ/g2अ8लास  , जेब भरल हो    \nमुदा एखन अिह अकालबेलामे \nजतय नून रोटी जुटेबाक सम/gण0धयामे   \n/g2ग2ितभाक  एक-एक काठी  \nजड़ब' पडैत छैक \nजतय रोज बापक बीमारी  \nमायक फाटल साडी  \nबिहन-बेटीक बढैत उ/gधआआ   \nचा/g2गध  कात सँ घेरने रहैत हो  \nकोना लीिख सकैत छी  \nअपन /g2ग2ेयसी प/g27अीक   \nहृदय सागरक अथाह /g2ग2ेम  वण/gणगआन   \nजीवन-आनंदक सू/gण50म  पिव/g255  दश/gणगआन    \nजतय फूल बनबासँ पिहने  \nझहिर जाइत अिछ  \nकोमल-कोमल कोढ़ॴ \nवॄ/g252  बनबासँ पिहने \nसुखा जाइत अिछ /g2ग2ेमक  गाछ   \nकोना  िलिख  सकैत छी  \nशृंगारक किवता, /g2ग2ेमक  गीत   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n41 \n \nओना जाड़क उ/g288मु/g270त  राित  \nब/gण8गड  ि/g2ग2यगर   \nदेहक पोर-पोरमे जागृत करैत अिछ  \nकामवासनाक आिग  \nजगा दैत अिछ  \nअंतम/gणगआनमे नुकायल  \nमनल/g272गु दै/g28धयक/g2धण  \nमुदा भावनाक लहिर तोिड़ दैत अिछ  \nयथाथ/gणगआक  /gण8अूर  बोध  \nक/gणगणपी कलम हाथसँ छुिट जाइत अिछ  \n/gण8अोधि/g272न  /gण0धवर  /g27गवालासँ  \nमोन मिलन भ' जाइत अिछ   \nगृह/gण0धथी क म/gणगणदे बडी कालसँ  \nओ िकछ कहैत रहैत \nहम चुप- चाप घरसँ बहरा जाइत छी \nकोनो जोगार, कोनो /gण0आयव/gण0धथामे  \nभीजल तीतल अव/gण0धथामे    \nअपूण/gणगआ किवता अपूण/gण7आ रिह जाइत अिछ  \nमोनक तृ/gण0णणा /g2अ0यासल , हारल, थाकल, िनराश  \nमोनिहमे दिब जाइत अिछ \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n42 \n \n   26 \nस/g25थाक  /gं0थवाद   \n \nिटकट तँ भेिट गेल  \n/g2ग2/gणआआ  आब एतबे  \nलोकि/g2ग2यता कोना भेटत  ? \nसमय ब/gण8गड  कम  \nरातो राित  \n/g2ग2िसि/gण20  कोना भेटत ?  \nिबना /gण0धटंट   \nिबना पि/g2अ2लिसटीक/g2धण \nकोना भेटत  \nस/g25धाक  /gण0धवाद   \nिबना नव नव आवरणक/g2धण \nकोना भेटत िजंदाबाद   \nफेर वएह पुरनका खेल  \nतू चोर तू /gधआ0/gधआग    \nतू अराजक तू बैमान  \nतू आतंकी तू स/gणगध/g2ग2दाियक   \nतू पागल तू नपुंसक  \nपरो/g252सँ बजैत सुनैत  \nआब खु/g2अ8लमखु/g2अ8ला     िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n43 \n \nएक दोसरापर ढेला फेकैत   \nनेप/g285यमे झ/gणगणकबाक  ज/g2गधरत  \nबुझायल कह/gणगण  किहयो \nराजनीित िक राजनेता  \nजानबाकक फुस/gणगआत   \nभेल कह/gणगण  किहयो   \nएिह कादो कोयलासँ \nस/g2अणय  लोक बिचते रहल \nिज/g2अधमेदार  बिन देश लेल \nसब क/gधआग  उठिबते रहल   \nमुदा एिह बेर   \nआमसँ खास धिरमे  \nभरल अिछ उ/g288माद   \nनपुंसक लोकतं/g255क  /g2ग2दश/gणगआनमे  \nछ/gण2ण  मद/gणग5नगीक  पाट/gणग8वाद   \n \n \n \n \n \nअतृ/g2उ0त  /g2उ0यास  \nिचड़ श/gणगधित पसर ल छल  \nमानस पटल पर   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n44 \n \nजािह म/gण70 निह छल  \nकोनो कथा किवता िक/g2अधबा /gण0आयथा  \n जेना कोनो श/gणगधत सिरता  \nनिह कोनो तूफान क तरंग छल  \nनिह धारा क गित \nनिह उ/g2अ8लास , निह हष/gणगआ  \nनिह िचंता,निह िव/gण0धमय  \nिजनिग चलल जा रहल छल \nनाव बढल जा रहल छल \nअथाह समु/gध0ग क सम पटल पर  \nशनैः शनैः अनंत िदस \nनिह /g25णान आिदक निह अंतक पिरचय  \nनिह  जीबाक /g287यान निह मरणक िन/g25गय  \nअकारण अिनि/g25गत िदशा म/gण70 बढल जा रहल छल  \nछोट िछन िजनिगक नाव  \nअथाह समु/gध0ग क सम पटल पर  \nकतहु स उिड़ आयल कोनो पीड़ा   \nसोि/g288हया गेल िजनिग क पोर पोर म/gण70  \nहिरयर स भेल मोन पीयर     \nगिर गेल सीसा मोन  के कोर कोर म/gण70 \nकतहु स उठल वसंती बयार  \nखसल सिरताक िन/gण02छल पटल पर   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n45 \n \nजोर स शोर भेल  \nघोर गज/gणगआना क संग राित स भोर भेल  \n सूय/gणगआक पिहलुक िकरण  \nसिरता के ठोर  के जल चुि/g2अधबत करबाक लेल  \n/gण0आय/gणअआ भ गेल छल . \nबात चलैत बटोही क अबोधता  \n/gण0धवीकार निह क सकल एहन /g2ग2ेम पिरणय के \n/gण8अोधाि/g272न स भरल मुख स दुव/gणग5सा क /g257ाप िनकलल  \nजा सिरते सूय/gणगआक ताप स भिर िजंनगी जरैत रहब ' \nआशा िन/g28धय िदन रहत ' \nसूय/gणगआक पिहल िकरणक संग  \nढिह जेत' तोहर /gण0धव/g2अगक महल  \nआ ओिह िदन स जिड़ रहल अिछ  \nसिरताक अतृ/g2अ0त मोन    \nिदवाकर क पिव/g255 /g2ग2ेम पिरणय के लेल  \n/g252िणक दैिहक /g2ग2णय के लेल  \nजरैत छल जरैत अिछ  जरैत रहत सनातन \nसिरताक /g2ग2ेम म/gण70 डूबल हृदय . \nिजनिग जे सुतल चल िचड श/gणगधित म/gण70 \nबिन गेल क/g2अ8लोल कोलाहल क रंगभूिम  \nकल कल िननाद सिरता क श/gणगधत /gण0धवर  \nतूफानी तरंग म/gण70 हेरा गेल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n46 \n \nपािन क तीव/gणग2  िहलकोर म/gण70 \nडगमगा  गेल  \nजीवन क छोट िछन नाव \nिचड़ श/gणगधित पसरल चल   \nमनस पटल पर  \nजािह म/gण70 कोनो कथा किवता िक/g2अधबा /gण0आयथा  \nनिहं छल   \nभिर गेल अिछ क/g2गधणा दया सपना स . \n  नीलमाधव चौधरी \n    \nअपने अपन हंता  \nसहजता सँ निह \nिकएक \nिकछुओ मोन \n/gण0धवीकार करैत अिछ  \nिकएक बुझाइये \nसबके संग \nसब, बस  \nअह/gंणं नहॴ /g2णथिक  सकब   \n निह जनैत  छी  अपन अिधकार  \nनिह  म/gणगधगेत छी  हम  अह/gणगण  स /g288याय   \nबस एतबै  /g2ग2ाथ/gणगआना अिछ  \nहमर  दोष  बतौने  जाऊ  \nिजनगी ब/gण8गड  छोट होइत छैक  \nसेहो निह िन/g25गय  \nकखन मौत आ/g28धमसात  क लेत  \nिकछ बुझल निह िकछ देखल  निह \nओना त जीबाक इ/g27धछा  \nतिहये मिर गेल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n47 \n \nजिहया अ/gण0धवीकरलक  अह/gणगणक  हृदय  \nहमर /g2ग2ेमातुर  मोन के  \nमुदा उ/g2अधमीद अिछ अह/gणगण  लौट आयब  \nसमय निह अिछ  \nिकछ छन /g2गधिक  क  \nपाछु  मुिडक देखबाक \nअह/gणगण  /gण0आय/gण0धत  छी  \nहमरा संग िजनगी बेकार  \nनिह  कर चाहैत छी  \nहम बुझैत छी  \n निह बुझैत अिछ  \nिजनगीक िपपासा  \nलोक दुिनय/gणगध समाज  \nहमर अह/gणगण  क िववशता \nअह/gणगण   निह /g2गधिक  सकब  \nमुजरा के तान पर  \nवे/gण02या क गान पर  \nशराब क दुकान पर  \nअह/gणगण  लौट आयब  \nिमिथला क आन पर  \nएिह टूटल मचान पर  \nढलान लैत दलान पर  \nगमक सीमान पर।   \n \n \nआँचर तर सहेज \nमुंडे मुंडे मितर िभ/gण82ा  \nिदन राित आफत भेल दूना  \nआब आफते के  \nभा/g272य मािन बैसल छी  \nकोरो तक जािड क   \nखएबा म/gण70 निह संकोच   \nहाल सुधरत से \nिन/g25गय जािन  बैसल छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n48 \n \nिबहार क नाम पर   \nिमिथला क ब/gण20 भेल   \nमैिथल सब नेता भेला \nलोक करब/gण20 भेल   \nस/gण70/gणअअल म/gण70 लिलत बाबु क  \nछिव छल महान   \nछलल गेला अपने स   \nिविध के छल िवधान   \nमु/g27आय म/g288/g255ी िम/g257ाजी  \nमैिथल स भरल िबधान सभा  \nमधुबनी दरभंगा छुिट गेल   \nिबसिर गेल लोक सौराठ सभा  \nतकर बाद क त फेर पूछु नै  \nकेहेन ने केहेन क/gणगधड भेल  \nिबकाय लागल पटना /gण0धटेशन  \n/g258ेतिनशा उफ/gणगआ ब/gणगणबी ह/g28धयाक/gणगधड भेल  \nलिलत बाबु क छोिड   \nनिह िकयो देिलइन िमिथला पर /g287यान   \nभोट लेल बस िमिथला /g2ग2ेम  \nपाग पहिर शु/g2ग5 करिथ अिभयान   \nिमिथला के अिछ मैिथले िबसरल   \nनिह आन के िमिथला स परहेज   \nबेटे /g28धयागिथ बूढ माय के  \nजे रखलिन आँचर तर सहेज | \nनीलमाधव चौधरी  \n04 12 16 \n \nआजुक िदनचय/gंण5  \nआय िलखूँ त िलखूँ िक मोन अिछ उदास \nभोर स स/gणगणझ धिर र/gध2ग अिछ उपास  \nभोरे भोर वो क/gध2गि/g288ह मुिनय/gणगण परल अिछ बीमार  \nदेखेबैय नै डॉ/g270टर सँ करबैय नै कोनो उपचार   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n49 \n \nमनोहर के सेहो दे/g2अ8कि/g288ह  /gण0धकूल स िनकािल  \nपोिथ निह छैि/g288ह , जेहो छलि/g288ह सेहो लेला फािर  \nिधया –पुता के निह अिछ अह/gणगधके कोनो परवाह  \nमुदा भिर िदन म/gण70 िपयब दस बेरक चाह  \nअह/gणगधक संग मुि/gण02कल अिछ आब हमर िनव/gणग5ह  \nस/g2अधहा/g2गध अ/g2अ0पन घर /gण25ार व/g2गध क िदयो सु/gणआअाह  \nकहािलयाि/g288ह हूनका जे एतेक जुिन तमसाऊ अह/gणगध \nभगवान पर भरोस क भोजन-भात बनाऊ अह/gणगध \nडॉ/g270टर साहब के बजौने अबैत िछ हम  \nतावत चू/gणणधा पर एक बेर चाय चढाऊँ अह/gणगध \nकहलि/g288ह ओ ,हमरा संग जुिन क/g2ग5ँ बकवास  \nबुझलहु चल/gणणधु खेलेयबा लेल ताश  \nब/gणआअ धम/gणगआ केने छलहु, जे भेटल अहाक संग \nहे भगवान उठा िलअ पुिर गेल िजनिग सब आस् \nहम कहिलयि/g288ह यथाथ/gणगआ मुदा  \nबुझलयि/g288ह ओ /gण0आयं/g272य एकरा \nडेहरी पर ठािड भ' कर लगली झगड़ा  \nहाल हमर देिख िम/g255 सभ मु/gण0धकाइत छल  \nिक/g250ने बुझाइत छल  \nि/gण0धथित अ/g2अ0पन कहब ककरा \nस/g25धे हमरा सन् लोकक   \nई केहेन मजबूरी छैक \nएक टा पाय निह   \nहजार टा ज/g2ग5री छैक . \nआ/g28थमा क हनन  \nबसात पूव/gणग5 बहय   \nिक पछबा बहय \nई /g2ग5िक /g2गधिक चलय िक   \nिनरंतर चलय  \nघर हमर अह/gणगण  तक \n                                                                                                                             \nपहँचैत कह/gणगण  अिछ  \nरोिक लैत अिछ  \nबाटे म/gण70                             \n                                                                                                                            िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n50 \n \nबड़का बड़का महल  \nजािह मे  \nइमहर सँ उमहर  \nघुमरैत रहैत अिछ   \nकहूँ करब की   \nल क ई भोर  \nजे रातुक अ/g288हार सँ  \nअिछ बेिस कठोर \nनिह गाएल जाइत /g2ग2ाती  \nलागल अिछ द/gणगणती  \nबोक बताह बनल  \nबस टूक टूक तकैत िछ  \nहँिस िलअय बाऊँ  \nआई देख हमर ि/gण0धथित   \nहम अह/gणगणक भिव/gण0णय देख   \nकािनयो निह पबैत िछ । \n \nयो उिठ कँ ठाढ होउँ  \nदेिखयो केहेन इजोत छै  \nआिब रहल अिछ  \nकेकटा सु/g2गधज चान अकास   \nइ आओत अपने आँगन  \nअपने िमिथला मे \nदेखब िलखत नव इितहास  \nनव िनम/gणग5ण क /g2ग5प रेखा  \nअिछ बिन रहल सबहक \n                                                                                                                   \nमोन मे  \nजे एखन तक बनैत छल                                                                      \nबाध बन कोनो  \nकोन म/gण70  \nपरदेशी क दंश  \nकतेक िदन सहन करत \nपेट के /g27गवाला क श/gणगणित लेल  \nकतेक िदन   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n51 \n \nआ/g28धमा क हनन करत ।  \nनीलमाधव चौधरी  \n28 06 16 \nकी ई आधुिनकता अिछ ? \nपेट के दुख देब देह के सुख देब  \nदेह के दुख देब पेट के सुख देब   \nब/g27धचे मे इ बात ओकरा  \nमाय कंठ/gण0धथ करा देने रहइ  \nबहुत िदन तक ई बात  \nतक/gणगआसंगत सेहो बुझेलैय  \nमुदा शी/gणअ2े /gधआ0म टूिट गेलै  \nिकछ  िदन स' वो देिख  रहल छल  \nजतैक बेसी देह के दुख दैत अिछ  \nपेटो  ततबिह दुख दैत छैक  \nजे देह के दुःख देतैय  \nओकरा एतैक पैघ पेट कोना हेतैक ? \nत' की हम सभ आधुिनक  \nभ' रहल छॴ ?   \nकी ईएह आधुिनकता अिछ ? \nआर कतैक दूर \nभ' सकैत अिछ \nबाहर क हवा िकछ  \nदूिषत होमय  \nिकछ लोक अ/g2अ0/g2अग  \n/gण0धवाथ/gणगआ लेल /gण0आयिथत होमय   \nमुदा िबन /g2ग2यासे की  \nिकछुओ भेटत  \nजे अिछ िक सेहो  \nब/gणगणचल रहत   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n52 \n \nऐना जे िखड़की िकबाड  \nबंद केने रहब   \nहवा आ रोशनी पर  \nपैब/g288द लगेने रहब  \nकहूँ कतैक िदन  \nहम सब सही सकैत िछ  \nआर कतैक दूर तक  \nरही सकैत िछ ?   \nइ/gं12ीस फरवरी : मातृभाषा िदवस \nकोना हेतै एक रंग  \nभोर आ स/gणगणझ क िकरण  \nिन/gण82 तोिड दुिनय/gणगण  \nलागल जकर /g2ग2ती/g252ा मे  \nकी होइत छय मातृ/g28धव के  \nसपूत जखन छोिड जाइत छय  \nआन ककरो र/g252ा मे  \nअ/g257ुपूण/gणगआ भ जाइछ लोचन  \nहोइछ आहत अंतम/gणगआन  \nमम/gणगआ मुदा जागल रहैत छय  \nमौन उ/g2अधहरे ट/gणगधगल रहैत छय  \nकहैत छिथ राहुल देव  \nमातृभाषा, भाषा के जीवंतता  \n/g2ग2दान करैत अिछ  \nकोनो मातृभाषा के  \nकतेक /g2ग2ितशत लोक बजैत अिछ   \nबजबे टा निह, िलखैत-पढैत अिछ  \nआधुिनक िक /g2ग2गित क  \nमातृभाषा म/gण70 कतेक समावेश अिछ  \nभाषा के बचेबा के अिछ  \nत एकर /g287यान कर ' पडत   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n53 \n \nतीन सौ भाषा लु/g2अ0त भ चुकल अिछ  \nनौ सौ /gण25ािर पर   \nजखन डा. रमेश च/g288/gध0ग मेहता कहैत छिथ  \nदू श/g2अ2द इंि/g272लश बािज दीयॲ  \nइज़्ज़त म/gण70 इजोिरया आिब जाइत छय  \nमोन पिड जाइत अिछ  \nकान दूनू ऐंठ ली  \nजावत ई मानिसकता रहत  \nमातृभाषा के बचनाय किठन अिछ  \nमुदा हम सब िववश िछ  \nसामािजकता पर आिथ/gणगआक आघात  \nतेहेन ब/gणअगघात सािवत भेल जे  \nभाषा आ सं/gण0धकृित  \nहम सब  \nअपने न/gधआग - /gधआ0/gधआग क रहल अिछ | \nनीलमाधव चौधरी  \n21 02 17   \n \n ई उपराग के सुनत ? \nहम सब कतैक अभागल छी ? \nअि/g288तम  दश/gणगआन तक निह क सकलहुँ \nओिह दादी के जे निह जािन \nकतैक राित िबना नॴद बीता देने होयतीह  \nएतबिह लेल िक हमर नॴद म/gण70 िब/g2ग8 नही होमय  \nई दद/gणगआ हमरे निह  \nआजुक सभ पोता -पोती क दद/gणगआ  अिछ  \nमुदा कैल की जाय  \nदादी रहैत छैथ कोनो क/gण0धबा कोनो ग/gणगणव म/gण70  \nकोनो अपन - कोनो आनक छ/gणगधव  म/gण70  \nपोता-पोती एडीलेड,िब/gण0धबेन ,वॉिशंगटन,ि/gण0धव/gण8धज़रल/gण7णड  \nब/gण8गड मुि/gण02कल घुिर आयब अ/g2अ0पन ल/gण7णड  \nकैक टा काज जे छैि/g288ह ब/gण8गड ज/g2गधरी  \nनिह करता त’ जयतैि/g288ह इ नौकरी  \nकेहेन ई मंदा के युग छै से सभ बुझले छि/g288ह    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n54 \n \nपुनः कह/gणगण आिब होयति/g288ह ,सभ सुझले छि/g288ह  \nबउआ आ बॉबी के पढ़ाई साफ़ भ जयति/g288ह  \nिश/g252क के बात िक िब/gण2धािथ/gणगआयो बोिकयति/g288ह  \nएक त' ओनािहये एतय िन/gण0अ बुझल जाइत छिथ  \nजे अबैत रहैत छैि/g288ह सेहो कह ' म/gण70 धकाइत छिथ  \nपता निह किहया धिर ई धाक छुटति/g288ह   \nकाश ई कारी चमड़ी िहनको उ/g27गजर होइति/g288ह  \nदादी के लेल कोना िधया पुता क जीवन बरबाद करी \nबीतल काि/gणणध लेल आब ' बला काि/gणणध कोना खराब करी  \nमुदा एकटा संशय जीव' निह दैत छि/g288ह  \nदादी ओहो बनितह से सोिच डर होइत छि/g288ह   \nदादी के त सब अपने छलि/g288ह देश म/gण70  \nह/g2अधमर िक होयत निह जािन एिह िवदेश म/gण70 | \n \n \n \nउिचते /gं01यवहार क/g2ण5ँ \nझडकल मुँह निह झ/gणगणपल नीक  \nआबहूँ ओकरा उघार क/g2ग5ँ  \nएक सँ एक डा/g270टर बैद  \nएक सँ एक दवाई चलल अिछ  \nबोक बहीर बाजैत ,सुनैत अिछ  \nन/gणगणगर लू/gणणध आसमान उडैत अिछ  \nकी निह आब संभव  \nबस उिचत /gण0आयवहार क/g2ग5ँ  \nजँ कतहूँ ग़लत देखैत सुनैत छी  \nआबहूँ ओकर /g2ग2ितकार क/g2ग5ँ   \nिबना आचरण निह संभव   \nख/g28धम होयत आतंक , /gधआ0/gधआगाचार  \nई /g2ग2गित - स/g2अधपि/g25ध , आ/g28धमघाती \nिबना उिचत िश/g252ा सं/gण0धकार  \nबीतल बात िबस/g2ग5ँ  \nलाऊँ मोन म/g2धण नव नवीन िवचार  \nजग के समेिटयो ने   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n55 \n \nिदयो एकरा पूण/gणगआ िव/gण0धतार  \nिव/g258 के िवकास के \nफेर के रोिक सकत  \nछइ ककर मजाल जे  \nफेर िकयो टोिक सकत \nमोन के ि/gण0धथर क/g2ग5ँ  \nआ/g28धमा के स/g28धकार क/g2ग5ँ  \nझडकल मुँह निह झ/gणगण पल नीक  \nआबहूँ ओकरा उघार क/g2ग5ँ  \nनीलमाधव चौधरी \n7 12 15 \n \nएखन तक त अिछ   \nइ दवाई अिछ   \nिक गरल   \nइ त समय बताएत   \nमुदा इ िनि/g25गत जे  \nिदन बीतल \nनिह लौिट पाएत   \nएखन तक त छी  \nलाइन म/gण70 लागल  \nडर अिछ जे  \nलाईन निह िबगिड जाय   \nएखन तक त अिछ   \nभूख /g2अ0यास जागल   \nडर अिछ जे  \nभूख /g2अ0यासे निह मिर जाय   \nनीलमाधव चौधरी  \n20 11 16 \nएतबे अनुसंधान चाही \nछुिब क देिखयो  \nई पाथर,पाथरे रहत   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n56 \n \nिवरह, दुख, िचंता िक \nसुख शाि/g288त सेहंता क  \nआखर निह भ सकत  \nआब निह कोनो अिह/g2अ8या  \nराम अह/gणगणक /g2ग2ती/g252ा म/gण70 \nआब निह कोनो सीता  \nक /g2ग5िच वनवास िक  \nअि/g272न परी/g252ा म/gण70  \nआब निह एिह दुिनय/gणगण के \nउिचत-अनुिचत क /g25णान चाही  \nकोनो /g2ग2य/g27अे पैसा झहरैय  \nबस एतबे अनुसंधान चाही | \nनीलमाधव चौधरी  \n22 11 15  \nओकर जीवन  \nराित अ/g288हार अिछ  \nमाया क संचार स'  \nसव/gणगआ/g255 ई /g2ग2चार अिछ  \nलोकलाज स' वंिचत  \nहमर ई /gण0आयापार अिछ  \nलोक जे कहय  \nहमर जीबाक आधार अिछ  \nनइ चाहैत करैत िछ \nिन/g28धय पाप  \nअिछ जीवन हमर  \nबनल अिभशाप \nनिह जािन ककर ई  \nपडल /g257ाप  \nयैह जीवन अिछ  \nयैह दुख:संताप \n  \nककर दोष?  \nअ/g288हिरया राितक एिह शू/g288य बेला म/gण70   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n57 \n \nकिहयो ज/g288म लेने छलाह  \nकारी कृपा िनदान कृ/gण0णण  \nप/gणगणछा देखैत छी \nबस हमर पदिच/gध2अ के /gण0धवर  \nकतैक आगु आिब गेल छी \nिक लौटब संभव ?  \nआगु अथाह दुग/gणगआम बाट  \nहमारा एकसरे पार कर' पड़त \nएिह गहीर सागर के | \nएकटा आमक ग/gणगणछ पर नजर जाईत अिछ  \nआह केहेन मधुगंध बरसा रहल छल \nपल-िछन लेल मोन भाविव/gध27ल भ ' गेल  \nपर/g288तु हवा क ' तीव/gणग2 झॲखा स ' खिस पडल  \nबहुत रास आ/gधआआ म/g27गजर  \nआह वएह खसल म/g27गजर त नही हम  \nस/g25धे कते /gण8अूर अिछ /g2ग2कृित  \nना ना नािह  नािह ? \nककर दोष?  \nओकर वा/g2अ8यपन के की ई हवा क ' झॲखा के  \nनही सोिच पबैत छी हम  \nहमर दोष की युगक' /g2ग2वाह के ?  \nकते कम अिछ  \n/gधआ0म मे अिछ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n58 \n \nिजनगी  \nिक िजनिगये  \n/gधआ0म अिछ  \nसब तिर  \nपसरल अिछ \nअनथ/gणगआ केर   \nठहाका क गुंज  \nदेख िलअय \nसबहक आंिख  \nमुदा नम अिछ  \nकतेक िदन  \nबीत गेल  \nएक छनक  \nमु/gण0धकी लेल  \nहंसी के लेल   \nठीके ई िजनगी   \nकते कम अिछ  \nनीलमाधव चौधरी  \n30 07 16 \nकह/gंणं वो मनु/g270ख  \nिकछुए दूर तक  \nजेहेन चाहैत अिछ    \nतेहन बाट चुनैत अिछ  \nमुदा िकछुए दूर तक \nफेर कह/gणगण  \nबाट िक िजनगी  \nअ/g2अ0पन रहैत अिछ   \nसोन बेिच  \nमािट खयबा लेल  \nहोइछ िववश  \nफेर कह/gणगण वो मनु/g270ख  \nकहूँ मनु/g270ख रहैत अिछ  \nनीलमाधव चौधरी  \n22 12 16   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n59 \n \nकहैत त छलइए ई िव/g258 अ/g2उ0पन  \nआिखर ई हाल िकएक   \nिपछला िकछ समय म/g2धण  \nजिहना घृिणत लोक क  \nसं/g27आया बढल अिछ  \nतिहना िनक लोक  \nधन /g2ग2ित/gधआ7ा क लोभ म/gण70 \nखराब बनबा लेल बेचैन   \nभेल छिथ       \nढीठपन तँ देिखयोन  \nजे सब के बुझल बात   \nपिरणाम कोनो हाले िनक निह    \nसेहो िवकास क नाम पर  \nनीक भ जाइत अिछ  \nजाती धम/gणगआ क बात छोडू  \nसब घर ब/gणगधटल अिछ  \nमि/g288दर - मि/gण0धजद त  \nचमिक दमिक रहल  \nगीता-कुरान न/gणगणथल अिछ   \nभूकंप /g255ासदी स पार पेबाक  \nकोिशश म/gण70 नेपाल   \nओह, तािह पर आब ई बबाल   \nमोन भेल उ/gण25ेिलत अिछ  \nएहेन /g25णान , एहेन /g2ग2गित  \nकहूँ कत के रिह गेलहूँ  \nकहैत त छलइए ई िव/g258 अ/g2अ0पन  \nघर क त निह अ/g2अ0पन रिह सकलहूँ ? \nनीलमाधव चौधरी \n1 10 15 \nकाजर भरल नयन के देखूँ \nिक देखूँ पूिण/gणगआमाक च/g288दा  \nदेखब पीठ पाछु िकयो करय ने िन/g288दा  \nकारण ऐखन देशक गड़ा म/gण70 लागल छैक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n60 \n \nफ/gणगणसी के फ/g288दा  \nझंडा फहराबैत देश क राजनेता \nरा/gण0ण/gणअअ - गान गबैत भुखल /g2अ0यासल जनता \nबुझैत नही पुरल /gण0धवतं/g255ता क सेहंता  \nनेताजी क संग त' देबहे  पड़त \nदेश समाजक त'  \nवएह छिथ भा/g272य िनयंता \nितरंगा जे /g2ग2तीक् अिछ /gण0धवाधीनता के \nओकर हिरयर आ केसिरया रंग त'  \nओिहना गाढ़ अिछ  \nमुदा उ/g27गजर रंगक आगु  \nजेना िकयो ठाड अिछ  \nस/g25धे गौर किरयो वएह /gधआ0/gधआगाचार अिछ  \nजतैक दबबैत छी \nततबे बढल जाइया  \nमौन म/gण70 उठैत अिछ िवचार  \nदेशक लेल करी िकछ काज /gण0धवीकार  \nमुदा धरमक सेवक छी \nक/g2ग5ँ कोना अ/g28धयाचार  \nमुदा आब  जंग म/gण70 आबय पड़त  \nसुतल धरती के जगाब' पड़त  \nदु/gधआग दानव के पराजय लेल  \nउठब' पड़त कटार  \nपाबय लेल िनज़ अिधकार  \nनीलमाधव चौधरी  \n09818757445 \nकारी कारी केश के बीच  \nई िस/gण82ुरक लाल रेख  \nबेचैन क देलक मौन के  \nसखी िक कहूँ िवधाता क लेख  \nिजनिग क सुंदर सपना   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n61 \n \nरही गेल क/g2अ8पैत क/g2अ8पना  \nअपने काज म/gण70 िनकािल   \nअपने हम मीन मेख  \nसखी की कहूँ िवधाता का लेख   \n \n \n2 \nचलूँ दीअय एक ध/gणआ2ा आर  \nएिह पार िक ओिह पार  \nचलूँ नाव उता/g2ग5 धार  \nएिह पार िक ओिह पार   \nतखन ने झुमिर खेलायब  \nढेका बा/g288हु फ/gणगणड म/gण70   \nतखन ने िह/g2अधमत जुटाएब  \nअहा बढ़ूँ त' आगु  \nसंगी सभ बहुत भेटत  \nएक पी/gण05कारी पर पूरा देश जुटत  \nमुँह नही मिलन क/g2ग5ँ  \nिपछला सभ सोिच क' \nआब ज' िकयो बाजत त'  \nखा जेब/gण70 नोिच क '  \nिमिथला क' सपूत   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n62 \n \nनइ आब /g2गधकी सकत  \nरणभेरी बाजी गेल  \nआब नही झुकी सकत \n   \nिकएक निह डर  \n \n \nिकएक निह बुझैत छॴ \nमधु/g257ावनी , पंचमी   \nिकएक निह बुझैत छॴ  \nछोिड िकछ ल/gण50मी  \nिकएक निह डर  \nबािढ , भूकंप स  \nिकएक निह डर  \nभय , आतंक स  \nिकएक निह डर  \nआक धतुर स  \nिकएक निह डर  \nदेवता िपतर स  \nिकएक त हमरा \nफुरसित निह \nिजनगी क बबाल स  \nजीिवका की चकारी  \nकी पािरवािरक जंजाल स  \nिकछ एहन सन  \nिजनिग क िहसाब-िकताब  \n/gण0आयथ/gणगआ के /gण0आय/gण0धत रहू  \nजबरद/gण0धत तनाव/gणअआ/gण0धत रहूँ \nिदन रित एक छॴ एक केने  \nमुदा िबन ककरो से नेने \nनिह कोनो  \nमहीना बीतैत अिछ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n63 \n \nछोड़ूँ की सूनब  \nबहुत लोकक िजनिग  \nिकछ एिहना बीतैत अिछ |  \nनीलमाधव चौधरी \n08 08 16  \nिकछ एिहना बीतैत अिछ \nिकएक निह बुझैत छॴ \nमधु/g257ावनी , पंचमी   \nिकएक निह बुझैत छॴ  \nछोिड िकछ ल/gण50मी  \nिकएक निह डर  \nबािढ , भूकंप स  \nिकएक निह डर  \nभय , आतंक स  \nिकएक निह डर \nआक धतुर स  \nिकएक निह डर  \nदेवता िपतर स  \nिकएक त हमरा \nफुरसित निह \nिजनगी क बबाल स  \nजीिवका की चकारी  \nकी पािरवािरक जंजाल स  \nिकछ एहन सन  \nिजनिग क िहसाब-िकताब  \n/gण0आयथ/gणगआ के /gण0आय/gण0धत रहू  \nजबरद/gण0धत तनाव/gणअआ/gण0धत रहूँ \nिदन रित एक छॴ एक केने  \nमुदा िबन ककरो से नेने \nनिह कोनो   \nमहीना बीतैत अिछ  \nछोड़ूँ की सूनब  \nबहुत लोकक िजनिग  \nिकछ एिहना बीतैत अिछ |   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n64 \n \nनीलमाधव चौधरी \n08 08 16  \n \nकी इ/g27थछा अिछ  \nकतय छी उलझल \nजागल िछ  िक \n छी अह/gणगण सुतल  \nकतय जेबाक अिछ  \nकतय जा रहल िछ  \nमोन मे की अिछ   \nकी सुना रहल िछ  \nअह/gणगण दैत छी /g25णान पोिथ के  \nजे पोिथ हम फािड चुकल छी \nसं/gण0धकार के  पाठ पढा क ' \nहमरा िकए अह/gणगण मािर रहल छी  \nहम मैिथल आब िकछ निहं बुझब  \nअ/g2अ0पन िमिथला लेल हम जुझब                                                                                                   \nब/gण8गड चुप रहलहुँ आब निहं रहब  \nब/gण8गड िदन सहलहु आब निहं सहब  \n \n   \n \nग/g2उ0प  \nअ/g288हार म/gण70 अ/g288हार क ग/g2अ0प  \nहमर अ/g288हार सँ  \nहुनकर अ/g288हार  \nबेिस घनगर  \nबेिस ि/g2ग2यगर  \nअ/g288हार मे होइत अिछ   \nनाना तरहक घटना/gण8अम  \nअ/g288हार मे होइत अिछ  \nपैघ सँ पैघ परा/gण8अम  \nएहन उदारता   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n65 \n \nएहन समानता  \nकतहूँ निह  \nकेहनो पुरान गु/g2ग5  \nकेहनो नव िश/gण0णय  \nसबहक सामने  \nएके रंग क दृ/gण02य  \nसबके एकेटा दुःख  \nकोना एिह अ/g288हार म/gण70  \nमा/g255 अपने लेल  \nअपने टा लेल \nईजोत आनल जाय  \nई/g258र सँ िक सृि/gधआग सँ  \nअपन सूर/g252ा  \nमा/g255 अपने टा सूर/g252ा  \nम/gणगणगल जाय  \nकोनो दिधिच ,कोनो कण/gणगआ  \nकोनो भी/gण0णम क अराधना म/gण70  \nलागल अिछ िव/g258  \nकोनो न कोनो साधना म/gण70  \nमुदा आब ओ दिधिच िक  \nदानवीर कण/gणगआ कह/gणगण  \nमानव धम/gणगआ म/gण70 िव/g258ास होय  \nआब से वण/gणगआ कह/gणगण ?   \nनीलमाधव चौधरी \n17 07 16  \n \n \nगाम गाम िथक \nभारत क कोनो गाम हो  \nएक िदन एिहना पहुँिच गेल रही  \nगािजयाबाद क समीप \nरावण क गाम िवशरख आ  \nराजेश पायलट क गाम वेदपुरा   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n66 \n \nक/g2अधपलेन िभिजट छल  \nसंग म/gण70 क/g2अधपनी क इंिजिनयर , \n/gध0आाइवर , गाडी \nशम/gणग5 जी जतबे कुशल िकसान  \nततबे कुशल /gण0आयापारी  \nबात फिरयने निह फिरयबय \n/g270लेम पचास के   \nप/gणगणचो मुनािसब निह  \nशम/gणग5 जी के मृदुल /gण0धवभाव ,  \nस/g28धकार /gण0धवागत देिख  \nइ त िनि/g25गत जे  \nशम/gणग5जी क नुकसान निह होइन   \nमुदा अपन /g2ग2ित/gधआ7ा  \nआ क/g2अधपनी क /g2ग2ित िन/gधआ7ा \nसेहो देखनाय ज/g2ग5री छल  \nअंतत: सब बात ठीके रहल  \nमुदा जे मूलता: आकिष/gणगआत कयलक  \nओ छल /gणअआामीण समाज  \nएखनो /gणअआामीण समाज म/gण70  \nपद/gणग5 अिछ /g2ग2ेम अिछ  \nअ/g252र बोध भने नही होय  \nमुदा बचल सं/gण0धकार अिछ  \nज िबगडल अिछ िकछुओ त  \nओ सरकारी सं/gण0धथा िक  \nसरकार अिछ  \nचािर प/gणगणच घंटा क बीच  \nजािह तरहक पिरवेश देखलहूँ  \nगाम घर सँ हजारो मील दूर \nिमिथले सन कोनो देश देखलहूँ  \nिकछ बात ज/g2गधर अजगुत जे \nइंिजिनयर िस/g288हा जी के पिस/gण82 ने  \nकुमार वार छिथ  \nएतइ न राित मे िन/gण82 ने  \nमौगी सब मुँह तँ झपने छल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n67 \n \nमुदा छाती उघार छलैक \n/gण0आयवहार म/gण70 शालीनता  \nबोली लटठमार छलैक \nबहुत िकछ अ/g288तर होइतहुँ  \nिमिथले के कोनो गाम सन  \nलाल काकी क अँगना  \nफढुँआ काका क मचान सन  \nकएक बेर कदीमा साबुत िक \nकदीमा क फूल  \nत/g2ग5आ लेल ल गेल िछ              \n                                                                                                         \nयाद आबैत छल /gण0धकूल   \nई त छल उजडल /g2ग2देशक  \nउजडल कोनो गाम \nअपन िमिथला त /gण0धवग/gणगआ अिछ  \nओिहना ने कहाइत अिछ  \nई िमिथला धाम   \nतखन बात पिहलुका  \nआब कहूँ कोना रहत  \nगाम की शहर अपने निह  \nपेट रहैत अिछ  \nपेट क सँग कएक टा जुडल  \nघ/g2धणट रहैत अिछ  \nनीलमाधव चौधरी | \n21 08 16  \n \n \n \nिगलेबा लेपैत छी  \n \nआई जँ िमिथला  \nमैिथली क  \nई हाल अिछ  \nकमोबेिस हमरे अह/gणगणक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n68 \n \nकमाल अिछ  \nभौितक सुखक लेल  \nछी भेल /gण0आय/gणअआ  \nआ/g288तिरक आनंद के  \nकह/gणगण कनेको  \nखयाल अिछ  \nजखन समय छल  \nभूर मुनबाके \nतखन त दुिनय/gणगण क   \nउदार बिन बैिसलहू  \nआब खाली कोठी म/gण70  \nिगलेबा लेपैत छी  \nमुि/gण27यो भिर अ/gण82 निह  \nसमय िवकराल अिछ  \nअ/g2अ0पन आन क बात की  \nलोक दुिनय/gणगण समाज की  \nिधया पुता क भिव/gण0णय क  \nिच/g288ता तँ सबके  \nमाय बाप मुदा  \nबनल सवाल अिछ   \nकाज सब /gण0धवीकाय/gणगआ अिछ   \nकहूँ कोना पेट मानत  \nमोन म/gण70 जे  \nउठल अिछ िबर/gण7ग \nकहूँ एकर के लेत जमानत  \nब/g27धचा आ बुढक की  \nजुआनी बेहाल अिछ  \nआई जँ िमिथला  \nमैिथली क  \nई हाल अिछ  \nकमोबेिस हमरे अह/gणगणक  \nकमाल अिछ  \nनीलमाधव चौधरी  \n22 11 15  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n69 \n \n \n \nघनघोर अ/g288हिरया \nजे बीित रहल  \nतािह पर तँ कोने गरे निह  \nिदन बीतल के कोना  \nबजा लैत छी \nसजल अिछ महल  \nरंग िवरंगक /g2ग2काश सँ \nच/g288/gध0गमा अचंिभत छैथ   \nमनु/g270खक /g2ग2यास सँ  \nआँिख क पद/gणग5 निह िकए  \nहटा लैत छी \nराित घनघोर अ/g288हिरया  \nलोक सजा लैत अिछ \nसुख दुख िबसिर  \nदीवाली क मजा लैत अिछ  \nदूर कत अह/gणगण अपना क  \nबझा लैत छी  \nहेत त वएह  \nजे एखन तक भेलै  \nसु/g2गधज डुबल राित भेल   \nसु/g2गधज उगलै भोर भेलै  \nराित िदन म/gण70 एना िकए   \nिमला दैत छी । \n                                                                                                                             \nनीलमाधव चौधरी                                                                                                                             \n06 11 16 \n \n \nज भेलहूँ पथ/gथ10/gथ1ण  \nसब तिर बात अिधकार के  \nकत/gणगआ/gण0आय न/gधआग िनमू/gणगआल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n70 \n \n/g288याय क आस त  \nसब करैत अिछ  \nकानून बनल अिछ शूल  \nस/g28धय /g288याय के बाट पर चलब  \nकखनहूँ कह/gणगण रहल  आसान  \nज भेलहूँ पथ/gधआ0/gधआग त  \nफेर समाजक कत' क/g2अ8याण   \nसब धम/gणगआ केर मूल मे  \nएक मा/g255 परोपकार  \nएक दोसर सँ जुडल रही  \nहोइत रहय सपना साकार  \nमुदा एिह वैचािरक  \nअकाल अनाहार म/gण70  \nिधया पुता क पढाई िक \nनून रोटी क जोगार म/gण70 \nलोक-वेद , गाम घर  \nदुिनय/gणगण समाज िबसरल छी  \nउिचत अनुिच त क िवचार /g28धयािग  \nधम/gणगआ क माग/gणगआ स उतरल छी  \nऐहेन म/gण70 िजनगी क मम/gणगआ  \nकोना ब/gणगणचल रहत  \nिबना स/g28धयं /g288याय के  \nधम/gणगआ कोना ब/gणगणचल रहत  \nनीलमाधव चौधरी   \n22 12 15 \n \n \n \nजनतं/g255  ? \nपौध स' गाछ भेल  \nगाछ स जारिन   \nझरकल पजरल \nआब धुधुँआ रहल अिछ |  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n71 \n \n \n \nज/g2ण5रत बढैत गेल | \nअह/gणगण िलखैत रहलहुँ     \nपाथर पर फुल उगेबाक िक/gण0धसा       \nहम गहुँम क पटौनी हेतु  \nपािन लेल लडैत रहलहू    \nखेत-खिरहान त िसमटैत गेल  \nआ अ/gण82क ज/g2ग5रत बढैत गेल | \n \nथाह िजनिग क \nटूटल डंटीक कप म/gण70  \nराखल दू घॲट चाह  \nनिह जािन कखन स'  \nसरा रहल चल  \nजेना हमर िजनिग   \nएक घॲट चाह  \nिजनिग क थाह \n \nजीवन-धारा \nनही छल /g2ग2ेमबाट    \nचलबाक पूण/gणगआ /g25णान   \nहृदय स/g2अधपूण/gणगआताक बोध  \nअबोधता /gण2धौतक बनल छल , \nअपूव/gणगआ अनुपम मुखडा सँ  \nकोिकल /gण0धवर सुिन  \nहृदय डुिब गेल छल .  \nसौ/g288दय/gणगआक /g2ग2ेम पचीसी मे \nनव आकुलता क संग  \nिवकिसत भेल छल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n72 \n \n/g2ग2ेम पिरचय  \nिजनिग जीबाक िन/g25गय  \nस/gणगणझ खन तुलसी चौडा लग \nदीप जडाय  \nगवैत छली ओ गीत  \n/gण0धवर सँ अमृत  \nझहिर रहल छल. \nउदास मोन डुिब गेल  \nहुनकर /gण0धवर सजावट मे \nमोनक भाव िव/gध27ल छल  \n/g2ग2ेमक नव/g257ृग/gणगधर करबा लेल  \nजीवन वािटका मे बहार अनबा लेल .  \nथाकल /g2अ0यासल उपेि/g252त मोन के  \nजीबाक पिव/g255 साधन भेटलै  \nमादकताक संग सलजताक   समावेश छल \nिजनिग क लेल तँ ई सबसँ पैघ आवेश छल  \nिन:श/g2अ2द , िन:/gण0धवर , िन/gण02छल भॅ /gण0धवीकार कयलहुँ  \nएिह तरहे ई दिरया पार.कयलहुँ  \n \n \n   जीवन - सार \nपिहले डेग पर /gधआ0मर गुंजन                                                                                                   \nयौवन क अंितम छोर तक \nखुशी स' भरल जीवन  \nछौडैत यौवन क संग                                                                                                 \nमधुप करैथ दूर िवचरण  \nइएह जीवन गाथा  \nइएह जीवन दश/gणगआन  \nओ सोच' लागल \nस/g2अधपूण/gणगआ जीवन क सार की  \nयौवन जकर बीत गेल \nओकरा लेल संसार की \nकोन िबिधये यौवन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n73 \n \nकतैक िदन संग देत                                                                                                             \nसंग ज छोड़बे करत \nतखन एकर िसंगार की ?        \n                                                                                                      \n/g2ग2कृित के िनयम  \nएतेक /gण8अूर िकएक छैक  \nस/gणगणझ स भोर  \nएतेक दूर िकएक छैक \nएिह संसार स' भेटत िकछ निह \nतखन एतेक मोह िकएक \n/g252िणक सुखक लेल                            \n                                                                                               \nलोक एतेक /gण0आयिथत िकएक छैक  \nसंसार के रचिनहार िक  \nएिह बात स' अनिभ/g25ण छिथ  \nनिह कथमिप निह \nईएह त' जीवन क सार िथक  \nजतिह /g2ग2गित /g2गधिक जाय                                   \n                                                                              \nओतिह जीवन क संहार िथक  \nनीलमाधव चौधरी \n \n \n \n  \n \n  \n \n \n \nजुिन क/g2ण5ँ खट -पट  मोन भिरयाइत अिछ \nजतैक सोचैत छी मोन ओतबे बोआईत  अिछ \nकलम /g2गधिक जाइत अिछ  \nकिवताक लीक टूिट जाइत अिछ \nमोन म/gण70  उठल भावना क   \nलहर - गित  /g2ग5िक जाइत अिछ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n74 \n \nजुिन क/g2ग5ँ खट -पट मोन भिरयाइत अिछ \n \nकतैक जतन स' िलखल दू प/gणगधित आय  \nदूनू प/gणगधित िवयोगक दू पोथी बुझाइत अिछ  \nअह/gणगधक  ि/g257ंगार म/gण70 छलहु कखन  लीन हम  \nओिह  समय के  ताक म/gण70 राित बीित जाइत अिछ  \nजुिन क/g2ग5ँ खट -पट मोन भिरयाइत अिछ \n \nआपसक झंझट  छल अप निह स/g2अधहािर लैतहु \nकोना मोन मानलक सभ छोिड चल जाइत छी  \nछनिह म/gण70 तोिड मान - मय/gणग5दा क सभ धनुष  \nिववेक छोिड िबना पुंछ पशु बिन जाइत छी  \nहमर अ/g257ु- पूण/gणगआ आंिख बाट तिकते रिह जाइत अिछ   \n जुिन क/g2ग5ँ खट -पट मोन भिरयाइत अिछ \n \nदेखू ई जीवन छै सूख दुःख केर संगम  \nसूख क अनुभूित िबना दुःख के निह होइत अिछ    \nएना जे मानव दुःख स' पडाइत घूरत   \nिजनिग क बृ/gण05त /g25णान ओकरा कह/gणगण होइत अिछ  \nभीजेबै तखन ना सूखत , सूखल त टटाइत अिछ  \nजुिन क/g2ग5ँ खट -पट मोन भिरयाइत अिछ \n \n \nटघार  \n \nिचनवार सँ  \nटघरल िपठार क  \nटघार  \nजखन खूनक धार  \nबुझाए लागय  \nपडोसी क  \nआ/g28धमघाती /gण0आयवहार स  \nसाकार  \nजखन अ/g2अ0पन हार   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n75 \n \nबुझाय लागय    \nबाज़ार सँ   \nकीनल उधार क  \nहिथयार  \nजखन अ/g2अ0/g2अग कपार  \nबुझाए लागय  \nबुिझ लीअय    \nधम/gणगआ िवलु/g2अ0त   \nभ रहल अिछ   \nिबना धम/gणगआ  \nबगदादी िक ओसामा त संभव \nमुदा असंभव अिछ   \nिववेकानंद िक टैगोर भेटब | \nनीलमाधव चौधरी | \n21 09 16 \n \nटूिट चुकल छी   \n \nहम सब   \nटूिट निह रहल छी  \nटूिट चुकल छी   \nवैह टा करैत छी  \nजे सरकार चाहैत अिछ \nगाम घर दुिनया समाज  \n/g2ग2ेम -घृणा, लोक-लाज  \nलोक वेद टोल पिरवार  \nरीित िरवाज पव/gणगआ ितहार  \nसब छूिट चुकल अिछ   \nस/g25धा वग/gणगआ बुझैत अिछ  \nहम सब िकछ  \nएहेन ब/g288हन म/gण70  \nबि/g288ह जाइत छॴ  \nजे तोिड निह सकइत छी   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n76 \n \nमोह-माया िहत-अिहत  \nलोक-परलोक वाय-िप/g25ध  \nछोिड नही सकैत छॴ  \nएहेन ई शासन स/g25धा क  \nगु/g2अ0त षड़यं/g255 िक  \nहम सब आलासी , /gण0धवाथ/gणग8  \nनपुंसक भेल ज/gणगध रहल छॴ  \nकतहुँ कोनो  \n/g2ग2ितरोध के आवज निह     \nज अइछो त समवेत निह  \nहजारॲ ,लाखो , करोडो क भीड़ म/gण70  \nसब एसकर \nआ एसकर त वृह/gण0धपितयो झूठ | \nनीलमाधव चौधरी \n09 08 16 \n \n \nितकड़म आ पर/gं8उम  \nहमर अिधकार िक  \nहमर अिधकार पर त  \nपिहने स क/g2अ2ज़ा कएने िछ अह/gणगण  \nहम सहैत िछ  \nजीवैत िछ  \nबनल अह/gणगण क िशकार  \nअपन शोिणत के बनौने अह/gणगण क आहार  \nिन/g28धय बढैत अिछ  \nअह/gणगण क अ/g28धयाचार      \nिबना कोनो िवरोध /g2ग2ितकार   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n77 \n \nकरैत िछ /gण0धवीकार            \nजेठ क दुपहिरया हो  \nवा माघ क भोरिरया हो \nिबतैत अिछ  \nकिठन /g257म क संग जीवन  \n/gण0धवीकारैत िछ /gण8अूर स /gण8अूर संताप  \nिबना केने देह क कोनो परवाह \nिदन रित स/gणगणझ भोर  खटैत िछ  \nखटैत रहल िछ  \nआ अह/gणगण वातानुकूिलत बंद  कोठरी म/gण70 \nकरैत िछ हमर मजुरी क िहसाब  \nखुशी स िपबैत शराब  \nिवलायित धुन पर अलापैत गान  \nिबना रखने स/g2अण/g2अ5ता सं/gण0धकृित केर मान  \nजेना जेना बढईत  अिछ हमर सहनशीलता  \nदुना क वेग स बढईत अिछ अह/gणगणक  लुटबाक  /g252मता  \nहमरे /g2गधिधर के कमाई स करैत िछ  \nहमारे संग /gण0आयापार  \nदस ट/gणगणका दैत िछ लैत िछ हज़ार  \nमुदा हम बुिझयो क करेत अयलहु /gण0धवीकार  \nअह/gणगणक छल /g2ग2पंच स भड़ल /gण0आयवहार  \nजखन िक हमरो अिछ /g25णात   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n78 \n \nअह/gणगणक गु/g2अ0त बात  \nकोना बनलहु अह/gणगध फेखना स फेखु बाबु \nिकएक अह/gणगणक बेटी  करेत छिथ फ/gण0धट/gणगआ \nपिहरने िबना /g2अ2लाउज के /gण0धकट/gणगआ \nअह/gणगण करेत िछ ओबामा , िजनिपंग क बात \nभाषण म/gण70 करेत िछ मा/g270स/gणगआ लेिनन के मात \nकरेत िछ मजूर कृषक नेता संग गठबंधन \nजे न ही बुझैत अिछ अह/gणगणक ितकड़म़ आ  \nजखन वो फंिस जाइए अह/gणगधक ितकड़म़बाजी \nओकरे  हिथयार स करेत िछ ओकर संहार \nवाह वाह कही उठय जग अपने ध/g288य छी सरकार  \nबाढ़ भूकंप अकाल स पीिड़त हम \nजखन करैत छी /gण8अंदन  \nअह/gणगण करैत छी िवमान सव/gण7आ/g252ण  \nआकाश स खसबैत छी रोटी क टुकड़ा  \nतिहयो लेल एतय होइत अिछ झगड़ा \nआिह रौ बाप भेटल कह/gणगण हमरा \nभेटल कह/gणगण हमरा \nएतय त सभ िकछ म/gण70 मुहजोड़गरक जीत  \nजकड़े क/gण7णचा छै तकरे जीत छैक  \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n79 \n \n \n\\ \n   \n \n \n    \n \nती/gं50ण /gं8उाि/g288त सँ  \nबुझैत छी भाय   \nअह/gणगण जीब चाहैत छी  \nसुख श/gणगणित सँ  \nहोइत अिछ डर   \nह/g2अ8ला गू/g2अ8ला \nती/gण50ण /gण8अाि/g288त सँ  \nमुदा ई बुिझ लीअय   \nआब निह   \nई श/gणगणित बरकरार रहत   \nपैघ भ गेल खाइिध   \nिबना भरने  \nनिह काज चलत   \nजाित रहल दूइये टा \nधिनक की गरीब   \nबडका क पैघ कपार   \nछोटका क छोट नसीब   \nआब निह फक/gणगआ  \nकौआ आ कोईली म/g2धण  \nदूनूँ क मोन मे बस   \nधन केर चाह अिछ   \n/g2ग2कृित क देल   \nरंग /g2ग5प भा/g272य /g2ग2वृित   \nआब कह/gणगण िमिसयो भिर    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n80 \n \nतकर परवाह अिछ   \nकम/gणगआ जे करतय   \nवएह आगु बढतय   \nमं/g255 क छ/gण2ण बोल पर   \nआब निह थाप चलतय   \nमं/g255 पर अिछ िव/g258ास त   \nिबल म/gण70 अपने हाथ दीअय   \nस/gणगणप के खीचू िबल स   \nपूण/gणगआ यश माथ लीअय | \nनीलमाधव चौधरी  \n20 10 16 \n  \n \nदीप चाहे कतहूँ जरय | \n \nिजनगी ककरा कहैछ  \nिजनगी क माने की  \nलोक उजडल सभ ठाम के  \nहमिह अह/gणगण निह उजडल छी  \nमुदा फक/gणगआ अिछ  \nजेना हम सब बसल रही  \nकी तिहना आनो आन  \nबसल छल ?  \nपिरवत/gणगआन  \nजीवन क मूल अिछ  \nसाम/g285य/gणगआवान के लेल  \nसमय सदैव अनुकूल अिछ  \nमुदा ई साम/g285य/gणगआ  \nककरो संग कतेक िदन  \nबालपन,जुआनी आ वृ/gण20ाव/gण0धथा  \nजिहना स/g28धय  \nतिहना /gध07ुवस/g28धय जे  \nअि/g288तम स/gणगणस तक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n81 \n \nअ/g2अ0/g2अग भाषा , अ/g2अ0पन म/gणगणिट पािन  \nअ/g2अ0/g2अग लोक -वेद अपने अिछ  \nह/gणगण एतबा ज/g2ग5र जे  \nिवकास क भीषण छ/gण2ण  \nमानवता के झँपने अिछ  \nहोईक सि/g2अधमिलत /g2ग2यास जे  \nिमिथला मैिथली ब/gणगणचल रहय  \nईजोत सब तिर हेबाक चाही  \nदीप चाहे कतहूँ जरय | \nनीलमाधव चौधरी  \n11 10 15 \n \n \nदीप से अ/g288हार  \n \nदीप से दीप  \nनेसल जा सकैत अिछ   \nदीप से अ/g288हार  \nिमटाओल जा सकैत अिछ  \nदीप स इजोत  \nआनल ज/gणगध सकैत अिछ  \nमुदा ई अ/g288हार स  \nदीप जडेबाक कोिशश  \nई अ/g288हार स अ/g288हार  \nभगेबाक कोिशश  \nएिह धुआँ म/gण70 तँ  \nदीवाली क इजोतो बेकार  \nदीया तँ नेसलहूँ  \nआँिख खुलबा लय कह/gणगण तैयार | \nमोन मे जोशे निह  \nसजल अिछ घर संसार  \nजेब मे िख/gणआअी निह  \nिवदा भेलहूँ हाट बाजार   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n82 \n \nिबना यु/gण20े सीमा पर  \nिन/g28धय शहीद होइत जवान  \nहवा म/gण70 /g2ग2दूषण  \nमुि/gण02कल अिछ बचनाय /g2ग2ाण |  \nनीलमाधव चौधरी  \n06 11 16   \n \nदोसर गाल बढ़ायब \nदुःख निह होइत अिछ \nजखन कोनो आई ए एस िक  \nआई पी एस \nकोनो बेईमान /gधआ0/gधआग देश/gध0गोही \nनेता-मं/g255ी स  \nथापर खाइत अिछ \nदुःख निह होइत अिछ \nजखन कोनो  \nकन/gणगआल लेि/g2अआटन/gण70ट  \nकोनो जवान के िह/gण0धसा  \nखा पचा लैत अिछ  \nदुःख निह होइत अिछ  \nजखन कोनो   \nदेश/gध0गोही नेता, कैिबनट मं/g255ी  \nरा/gण0ण/gणअअिपता ग/gणगधधी के  \nगरीयबैत अिछ  \nकारण हम सब ग/gणगधधी के  \nमोन निह  \nराख चाहैत छी । \nग/gणगणधी जी क मृ/g28धयु \nआजाद भारतक   \nपिहल िह/g288सा छल तँ \nशा/gण0ध/g255ी जी क मृ/g28धयु \nपिहल षडयं/g255  \nइि/g288दरा तक अबैत अबैत  \nतँ ग/gणगणधी जी बस   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n83 \n \nवोट की नोट लेल  \nकह/gणगध हुनक माग/gणगआ पर  \nचलबाक भेल /g2ग2यास  \nग/gणगणधी के च/gण02मा  \nिकयो ल सकैत अिछ \nग/gणगणधी के चरखा  \nिकयो ल सकैत अिछ \nमुदा ग/gणगणधी के गाल पायब  \nआसान निह \nएक गाल पर लागल चोट  \nछन म/gण70 िबसिर  \nदोसर गाल बढ़ायब  \nआसान निह।   \nनीलमाधव चौधरी \n16 01 17 \n \n \nनमन क/g2ण5 संसकृित सं/gं0थकार के \nआजुक नेना , नेनपन िबसरल \nमाय बाप सँ रहत िछटकल िछटकल \nवजन बराबर ब/gण0धता ऊघय  \nम/g287य राि/g255 तक तैयो निह ना ऊँघय  \nडर' मेम के करेज म/gण70 पसरल  \nनिह रहय जागल निह रहय सूतल  \nबंद क/g2ग5 एिह िश/g252ा /gण0आयापार के  \nनमन क/g2ग5 संसकृित सं/gण0धकार के | \nनीलमाधव चौधरी  \n16 8 15 \n \n \nनव एिहना पनपत  \nअिछ तँ सब अंग   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n84 \n \nसूरि/g252त  \nएना िकएक  \nअपंग भेल िछ  \nभरलहूँ त कतेक रंग   \nिजनिग म/gण70  \nएना िकएक  \nबेरंग भेल िछ  \nकी िहत की बेजाय  \nकह/gणगण िकछ /gण0धप/gधआग  \nतकैत रहलहूँ  \nमृग मिरिचका  \nभगैत रहलहूँ सरपट  \nआब देश दुिनय/gणगण क   \nहाल देिख \nएना िकएक  \nदंग भेल िछ । \nनव एिहना पनपत  \nपुरान के झर पडतय  \nझहिर के जेहेन  \nबीया खसत  \nतेहने ने पौध बनतय  \nअपने रोपल गाछ अिछ  \nतखन एिह छ/gणगणह स  \nएना िकएक  \nतंग भेल छी  \nनीलमाधव चौधरी \n30 07 16 \n \n \n  \nनव पिरभाषा गिढ सकय \nिलखल त जाइत अिछ  \nमुदा एहेन कह/gणगध  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n85 \n \nजे लोक के \nपढ़ब िसखैबतैय \nजे पढ़ल छै \nतािह पर दृढ िन/g25गय  \nरहब िसखैबतैय \nसब के लेल सब \nएना िकए कु/gणआ2ुर बानर \nअपने बेगरते अिछ   \nभेल िव/g258 आ/g288हर  \nसामने की परो/g252  \nलोकक स/g2अधमान कह/gणगण  \nजे भंगिठ गेल तकर  \nकतहूँ िनदान कह/gणगण   \nिलखल गेल  \nलोक लेल िक अपना लेल  \nनिह हमर /g2ग2/gणआआ  \nमुदा ई लेखनी  \nनिह रोिक सकल  \nसमाज क पतन  \nिनि/g25गते जे लोक निह  \nिकछओ पिढ़ सकल \nिनज /gण0धवाथ/gणगआ क पिरिध स  \nबाहर निह िनकिल सकल \nचलू होय /g2ग2यास जे  \nबेिस स बेिस \nलोक पिढ सकय  \nिजनगी क सुंदर सन \nनव पिरभाषा गिढ सकय । \nनीलमाधव चौधरी  \n30 07 16  \n  \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n86 \n \nनिह अ/g2उ0पन नहॴ आन क/g2ण5ँ । . \nएखन तक त   \nबात, मा/g255   \nजोड़' के कएल गेल   \nतखन तँ ई हाल   \nघरो म/gण70 िवलायल छी * \nआ तोडब   \nत तोडब की  \nलोक अपने  \nटूटल अिछ   \nिबजोह केर बाट म/gण70  \nनिह कतहु /gध0अा/gणण2ण   \nभूखल अिछ   \nउनटे िनमं/g255ण भेल   \nपराभव छय   \nछू/gण2गी क बात माने  \nनौकरी ताकव छय   \nअंस भिर ओिह   \nयोगदान के स/g2अधमान क/g2ग5ँ  \nम/gणगण मैिथली बसैथ हृदय मे \nनिह अ/g2अ0पन नहॴ आन क/g2ग5ँ । . \n(*दरभंगो, सहरसा म/gण70 लोक मैिथली नहॴ बजैत अिछ ) \nनीलमाधव चौधरी \n10 01 16 \n \n \nनिह पछािड सकलहूँ िन/gं82 भूख के \n \nखूब बुझैत छी  \nिकएक िनत िदन  \nबढैत जाइत अिछ चपलता ,  \nिकएक निह पुण/gणगआ भेल   \nहमर सेह/g288ता   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n87 \n \nकह/gणगण किहयो खुिल क  \nिजनगी क भार  \nस/g2अधहािर सकलहूँ  \nिन/gण82े मे सब /gण0धव/g2अग  \nजिर क खाक भेल ,  \nखूजल आँिखयो कह/gणगण  \nकिनयो िनहािर सकलहूँ ।  \nिजनगी क असं/g27आय /g2ग5प  \nलोको रंग िवरंग के  \nकोनो रंग म/gण70 निह    \nमुदा अपना के \nिनखािर सकलहूँ  \nजे भेटल से /g2ग5चल निह  \nजे /g2ग5चल से पचल निह  \nअपने िन/gण82 भूख के  \nनिह पछािड सकलहूँ  \nनीलमाधव चौधरी \n14 10 15  \n \n \n \nनिह रहल   हँसबा, कनबाक समय   \nकिहया खुिल क हँसल रही  \nनिह याद अिछ   \nखूब जोर दैत छी िदमाग पर   \nकह/gणगण याद अबैत अिछ   \nकोनो खुशी क बात   \nभेले निह हो, से त निह \nसवा करोड़ लोक क देश   \nतीन सौ पैसठ िदन म/gण70  \nतीन सौ से बेिस पाविनितहार- \nसमाज पिरवार सेहो कम झमटगर निह   \nरा/gण0ण/gणअअीय िक सामािजक िक /gण0आयवसाियक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n88 \n \nकतेक तरह क मनमोहक काय/gणगआ/gण8अम   \nकतेक /g2अ2याह दान , ज/g288मिदन क सुअवसर   \nकह/gणगण खुिल क हँिस पयलहूँ  \nमोन म/gण70 ई िवचार चिलते छल िक   \nतखने मोन म/gण70 नव /g2ग2/gणआआ उठल   \nखुिल क कानल किहया रही  \nकएक टा एहेन घटना भेल जे  \nहृदय के अ/g28धयिधक चोट देलक   \nजुआन, ब/g27धचा, िहत पिरिचत क मृ/g28धयु-   \nदेखबा, भोगवा लेल िववश भेलहूँ \nरोज़ सीमा मर जवान त   \nखेत देख िकसान   \nशहीद होइत देिख सुिन   \nमोन आ/gण8अोिशत भेल   \nदूं चािर बूँद नोरो टपकल   \nखुिल क कािन कह/gणगण सकलहूँ  \nबुझाइए आब निह रहल   \nहँसबा, कनबाक समय   \nआब निह रहाल कोनो बातक \nहष/gणगआिवषाद-, िचंता िक िव/gण0धमय   \nनीलमाधव चौधरी  \n11 11 16 (written 06 11 post 11 11 ) \n  \n \n \nनिह रहल   हँसबा, कनबाक समय   \nकिहया खुिल क हँसल रही  \nनिह याद अिछ   \nखूब जोर दैत छी िदमाग पर   \nकह/gणगण याद अबैत अिछ   \nकोनो खुशी क बात   \nभेले निह हो, से त निह \nसवा करोड़ लोक क देश    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n89 \n \nतीन सौ पैसठ िदन म/gण70  \nतीन सौ से बेिस पाविनितहार- \nसमाज पिरवार सेहो कम झमटगर निह   \nरा/gण0ण/gणअअीय िक सामािजक िक /gण0आयवसाियक  \nकतेक तरह क मनमोहक काय/gणगआ/gण8अम   \nकतेक /g2अ2याह दान , ज/g288मिदन क सुअवसर   \nकह/gणगण खुिल क हँिस पयलहूँ  \nमोन म/gण70 ई िवचार चिलते छल िक   \nतखने मोन म/gण70 नव /g2ग2/gणआआ उठल   \nखुिल क कानल किहया रही  \nकएक टा एहेन घटना भेल जे  \nहृदय के अ/g28धयिधक चोट देलक   \nजुआन, ब/g27धचा, िहत पिरिचत क मृ/g28धयु-   \nदेखबा, भोगवा लेल िववश भेलहूँ \nरोज़ सीमा मर जवान त   \nखेत देख िकसान   \nशहीद होइत देिख सुिन   \nमोन आ/gण8अोिशत भेल   \nदूं चािर बूँद नोरो टपकल   \nखुिल क कािन कह/gणगण सकलहूँ  \nबुझाइए आब निह रहल   \nहँसबा, कनबाक समय   \nआब निह रहाल कोनो बातक \nहष/gणगआिवषाद-, िचंता िक िव/gण0धमय   \nनीलमाधव चौधरी  \n11 11 16 (written 06 11 post 11 11 ) \n \nिन/gं82 म/gं70 बड़बड़ाइत  \n \nहम सब   \nटूिट निह रहल छी  \nटूिट चुकल छी   \nवैह टा करैत छी   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n90 \n \nजे सरकार चाहैत अिछ \nगाम घर दुिनया समाज  \n/g2ग2ेम -घृणा, लोक-लाज  \nलोक वेद टोल पिरवार  \nरीित िरवाज पव/gणगआ ितहार  \nसब छूिट चुकल अिछ   \nस/g25धा वग/gणगआ बुझैत अिछ  \nहम सब िकछ  \nएहेन ब/g288हन म/gण70  \nबि/g288ह जाइत छॴ  \nजे तोिड निह सकइत छी  \nमोह-माया िहत-अिहत  \nलोक-परलोक वाय-िप/g25ध  \nछोिड नही सकैत छॴ  \nएहेन ई शासन स/g25धा क  \nगु/g2अ0त षड़यं/g255 िक  \nहम सब आलासी , /gण0धवाथ/gणग8  \nनपुंसक भेल ज/gणगध रहल छॴ  \nकतहुँ कोनो  \n/g2ग2ितरोध के आवज निह     \nज अइछो त समवेत निह  \nहजारॲ ,लाखो , करोडो क भीड़ म/gण70  \nसब एसकर \nआ एसकर त वृह/gण0धपितयो झूठ | \nनीलमाधव चौधरी \n09 08 16 \n \n \nपसरल बादल \nदेहक दद/gणगआ,मोन नही बुझल \nरहल मोह म/gण70 डुबल  \nसिदखन /gण0आयाकुल  \nसिदखन उलझल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n91 \n \nआर कह/gणगण िकछ सुझल  \nअपने करेज के भुिज-भुिज खाय \nकी सीझल की पाकल  \nनोर नयन के घोिर घोिर पीबी  \nरहल आ/g28धमा /g2अ0यासल  \nएसगर सुतल रही पलंग पर  \nदेखलहु सब िकछ भीजल \nदूर िछटिक  गेल चान गगन स’ \nसब तिर पसरल बादल  \nनीलमाधव चौधरी \n \nपाथर पर बसंत  \nआयल बसंत मुदा \nभेल कह/gणगण क/gधआग केर अंत  \nिछिरआयल डेग डेग पर \nओिहना अिछ बाधा अन/g288त  \nकोनो बात क असर निह \nएहनो कतहूँ भेलइय \nपाथर पर कहूँ \nबसंत कतहूँ एलइय  \n/g25णान -बोध कुंिठत  \nतािक़ रहल छी मेवा \nसब तिर तकैत छी म/gणगण के \nअिछ िबसिर गेल सेवा \nएिह हाल मे ककरो  \nसंपूण/gणगआ सुख भेटलइय  \nपाथर पर कहूँ \nबसंत कतहूँ एलइय  \nफूल बनबाक कह/gणगण  \nसेह/g288ता बचल अिछ  \nगाछ कािट /g2ग2गितक  सडक बनय \nसभक इ/g27धछा बनल अिछ  \nक/g2अ8पना क सागर म/gण70 \nनव नव कमल िखलइय   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n92 \n \nपाथर पर कहूँ \nबसंत कतहूँ एलइय  \nअिछ उपजल मधुबन  \nबस क/gणगणट कूस भारी \nकाल कोठरी मे बंद \nगरीबक सोहारी \nकह/gणगध ओकर चूि/gणणध सं  \nएखन धधरा उठलइय  \nपाथर पर कहूँ \nकतहूँ बसंत एलइय \nचाही बसंत तँ भाय \nगाछ फूल बन पडत \nिबसिर कुरहिर ट/gण70गारी \nम/g27गजर सँ देह भर ' पडत \nफूल क िजनिग म/gण70 कहूँ \nकतहूँ' काि/gणणध भेलइय  \nपाथर पर कहूँ \nकतहूँ बसंत एलइय  \nनीलमाधव चौधरी  \n03 02 17 \n \nपैघ पैघ ल/gं50य                                                                                                           \nजे क/gधआग छल  \nअिछ   \nसे त रिहये गेल   \nझू/gण27े फुसलेबा  \nकोिशश करैत अिछ   \nकखनहूँ एमहर   \nत कखनहूँ ओमहर   \nटहलेने अिछ   \nअनेरे अजमेबा क   \nकोिशश करैत अिछ   \nजंग लागल छय स/g25धा   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n93 \n \nजज/gणगआर छय भेल त/g288/g255   \nचाही पारदिश/gणगआता  \nडेगे डेग भरल ष/gण8गयं/g255   \nसब चोर संसद म/gण70 \nमुलुर-मुलुर तकैत अिछ   \nशाह क शाह जोडी िक   \nिकयो आने फसैत अिछ   \nपैघ ल/gण50य छय   \nकने क/gधआग बरदा/gण02त क/g2ग5ँ  \nऊँच-नीच छोडूँ \nएकता क बात क/g2ग5ँ  \nमामला गंभीर छय   \nिन/g28धय बुझेबा के  \nकोिशश करैत अिछ   \nनीलमाधव चौधरी  \n06 12 16  \n \n/g2ण2योजन   \nसमु/gध0ग क लहर  \nके की /g2ग2योजन   \nिकएक बुझत   \nिक, की ि/gण0धथ र  \nकूल म/gण70 अिछ ? \nअंत (मृ/g28धयु) त यथावत   \nओिहना के ओिहना रहत \nपिरवत/gणगआन त ' िजनगीक   \nमूल म/gण70 अिछ ? \n/g2ण2ेमक आतुर मोन  \nवीणाक झंकार सा झँकृत हमर जीवन  \nअह/gणगणक यौवन म/gण70 डूबल रहय सिदखन    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n94 \n \n/gण8अीडा कौतुक स भड़ल रहय उपवन  \nअिछ /g2ग2यास तइयॲ निह ब/gण05कय हमर मोन  \nआस/g270त भेल अिहंक /g2ग5 प पर हमर चंचल यौवन  \nजीवन सागर म/gण70 बरसा गेल /g2ग2ेम क सावन   \nि/g2ग2य पा/g255 मिह छिव हमर /gणग0दय अह/gणगधक िकंचन  \nहम मदहोश मधुप छी अह/gणगध गंधयु/g270त कंचन  \nमन मिदरा लय आनय मधुगंध मधु बयार  \nअह/gणगध बसंत क सार नही बुझल बुझलहु बस संसार  \nहम अबोध नही बुझल /g2ग2ेम बानल /gण0आयपार   \nनिह अिछ अंत /g2ग2ेम के की अई पार की ओय पार .. \nनीलमधव चौधरी \nबजट के /g2उंयु की \nई सावन के घटा  \nई मन भावन छँटा  \nिबहुँिस िबहुिस डािर पात  \nगाछ के डोला रहल  \nगाछक /gण0आयाकुल मोन  \nमुसलाधार बरसात देख्  \nजिड के आजम/gणगण रहल  \nड/gणगधर भिर डुबल गाछ !  \nफल फूल स भरल गाछ | \nकिहया कत स लाल िकला \nओिहना ठाड अिछ  \nदेखलक कतैको /g2ग2धान मं/g255ी  \nकतैको /g2ग2धान मं/g255ी क  \nअनेकानेक बेर बदलल /g2ग5प  \nपिरि/gण0धथितजनक /g2ग5प  \nकिहयो कोनो रा/g27गय मु/g27आय मु/gणआअा   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n95 \n \nत किहयो कोनो , \nकिहयो साउथ क चच/gणग5  \nत किहयो िसफ़/gणगआ नोथ/gणगआ ई/gण0धट  \nकिहयो िश/g252ा किहयो /gण0आयापार  \nकिहयो कलाधन किहयो /gधआ0/gधआगाचार  \nबात त कहलौ ब/gण8गड िनक  \nछोट मोट नौकरी क लेल इ/g288टर/gण0आयू की ? \nजखन परी/g252ा इंटर/gण0आयू लेबहे पडत  \nतखन िश/g252ा के बजट के /g2अणयु की ?  \nिश/g252ा आ /gण0धवा/gण0ध/g285य   \nई दुनू सेवा िसफ़/gणगआ सरकारी हो  \nनिह कोनो जाती धम/gणगआ क भेद  \nनिह गरीबी अमीरी क फक/gणगआ \nनिह कोस/gण7आ म/gण70 कतहूँ कोनो िविवधता   \nिश/g252ा /gण0आयापार निह  \nनिह िश/g252क /gण0आयापारी हो  \nनिह डा/g270टर सा/g252ात  यमराज  \nनिह रोग कोनो महामारी हो \nिश/g252ा क अथ/gणगआ पाय कमाबय नै  \nबनब संसकारी हो  \nमोदी जी एिह शािपत शहरी जीवन म/gण70  \nचमक दमक म/gणगणल मे/gणअअो क कृि/g255म  ितल/gण0धम म/gण70  \nओझरा गेल अिछ मनू/g270ख  \nतािह पर ई एहन झम/gण85गर बरसात   \nराजीव ग/gणगधधी क कर/gण70गे , कर/gण70गे  \nएखन तक र/gण70गते अिछ  \nई आ/gण0धवासन क    \nहिरयरी त ठीक मुदा  \nएतेक निह जे गिल जाय  \nउ/g28धकंठा उ/g28धसव क बीच  \nदेखब कत/gणगआ/gण0आय मय/gणग5दा  \nनही िबसिर जाय | \nनीलमाधव चौधरी  \n16 8 15  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n96 \n \n \n \nबीच मुहान छोिड क  \nआँिख लगले छल   \nओ कहलिन  \nभोर भ गेल  \nनाम सुनतिह भोर क \nमोन घोर भ गेल  \nएना िकएक  \nजे राितए राित \nनीक लगैत अिछ  \nबीच मुहान छोिड क  \nकोन कात  \nठीक लगैत अिछ \nसब तिर  \nपसिर रहल अिछ आिग \nआ मोम  \nभेल जा रहल छी \nआक/gणगध/g252ा क बजार गरम  \nजेब नरम  \n/g2ग5कब िक झूकब  \nकह/gणगण ककरो मंजूर   \nपाछू लागल आिग अिछ  \nबस उडल  \nजा रहल छी | \nनीलमाधव चौधरी  \n9 4 16 \n \n \nबेतुकक सवाल   \n \nथमिक जाइत छी  \nदेख क अपने अपन हाल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n97 \n \nकहूँ कोना  \nिधया पुता स करी \nबेतुकक सवाल   \nनिह िकताब निह /gण8धयूशन  \nनिह आधुिनकता क फैशन  \n/gण0धकूल दूर  \nजाएब सम/gण0धया िवकट  \nमुदा आनैत अिछ  \nशत /g2ग2ितशत िरज/g2अ8ट  \nकोना क किहयो \nबाऊ गे , निह तोरा पढेबाक इ/g27धछा  \nनिह जािन भगवती िकएक \nलैत छैथ बेर बेर परी/g252ा  \nकोिशश कम निह जे  \nहमहूँ पोिजिटव होय ,  \nबनल रहय िधया पूता क अबोधता   \nबुि/gण20 /g25णान िनक होय  \nमुदा छनिह िच/gणआ2न चेहरा  \nिवकृत भ जाइत अिछ  \nनिह कोनॲ /gण0धप/gधआग , /g2ग2/g28धय/g252  \nकारण बुझाइत अिछ | \nनीलमाधव चौधरी  \n20 12 15 \n \n \nभरोस पर जीब लीअय  \n/gण0धवाद िजनगी के  \nदेखूँ आब बदिल गेल अिछ \nमाउँस छोिड िदयॲ  \nआर सोिनत पीब लीअय  \nमहीना दू महीना म/g2धण  \nएक िदन बनत रोटी भात  \nब/gणगणकी िदन गोली क   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n98 \n \nभरोस पर जीब लीअय  \nजँ चाही म/gणगणल मै/gणअअो  \nिप/g27गजा बग/gणगआर क िजनगी  \nतँ बेिस निह एतबा क/g2ग5ँ  \nमोन के मािर लीअय  \nमूँह के सीब लीअय । \nनीलमाधव चौधरी \n24 8 15  \n \n \n1 जनतं/g255 ? \nपौध स' गाछ भेल  \nगाछ स जारिन   \nझरकल पजरल \nआब धुधुँआ रहल अिछ | \n \n2 थाह िजनिग क \nटूटल डंटीक कप म/gण70  \nराखल दू घॲट चाह  \nनिह जािन कखन स'  \nसरा रहल चल  \nजेना हमर िजनिग   \nएक घॲट चाह  \nिजनिग क थाह \n \n3 ज/g2ण5रत बढैत गेल | \nअह/gणगण िलखैत रहलहुँ     \nपाथर पर फुल उगेबाक िक/gण0धसा       \nहम गहुँम क पटौनी हेतु  \nपािन लेल लडैत रहलहू    \nखेत-खिरहान त िसमटैत गेल  \nआ अ/gण82क ज/g2ग5रत बढैत गेल | \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n99 \n \n4. मँझधार िथक \nसुख दुख तँ  \nिजनगी क ि/g257ँगार िथक  \nिजनगी जँ िकछ  \nत' मँझधार िथक \nिकएक हम बैिस जाय  \nिकछ बेिस बुिझक  \nिजनगी बुझबाक निह  \nअनबुझ र/g2अआतार िथक  \nकतेक कोस कतेक मील  \nतकर ककरा कोन ठेकान \nकी भेटल की छुटल  \nकतैक राखब एकर /g287यान   \nचानीक थाडी म/gण70 परसल   \nमहुअक खीर जँ   \nत' जेठक रौद म/gण70 जडैत  \nखेत पथार िथक  \n \n5.  छ/gंणंह जक/gंणं  \nअ/g288हार घर म/g2धण  \nछ/gणगणह जक/gणगण  \nहेरा गेल छी  \nअपने घर मे  \nहम अपने  \nिबला गेल छी  \nग/gणगणव टोल पोखिर  \nनही जािन  \nकिहया छुटल  \nनॴद म/gण70 एखनो \nबडबडा गेल छॴ  \n \n6. /gधआ0/gधआगाचार  \nितरंगा जे /g2ग2तीक्  \n/gण0धवाधीनता के  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n100 \n \nओकर हिरयर आ  \nकेसिरया रंग त'  \nओिहना गाढ़ अिछ  \nमुदा उ/g27गजर रंगक आगु  \nजेना िकयो ठाढ़ अिछ  \nकिन गौर किरयो  \nवएह /gधआ0/gधआगाचार अिछ  \n \n7. हम त' ठीक छी : स/g25थे ? \n \nहम सब एतेक \nकोना बदिल सकैत छी  \nजेना बदिल गेल छी \nकोनो आकष/gणगआण निह  \nकोनो /g2ग2ितरोध निह  \nजे जेहेन करता  \nसे तेहेन भोगता \nबडड संतु/gधआग ,बडड सहज \nबाप- भाय िमल क'  \nबिहन- बेटी संग   \nनौ वष/gणगआ तक   \nअ/gण0धसी साल क संत   \nसोलह साल क' क/g288या \nमुदा हमर खून   \nनिह खौलैत अिछ \nअपना पर नजर दौडबैत छी  \nपिहने स' बेिस   \nसश/g270त भ ' गेल छी  \nबेिस बुि/gण20मान  \n(समय आ अनुभव के देखेत, ओना त) \nआ बेिस गुदकर \nमुदा पिहने स' बेिस   \nअसंतु/gधआग   \nअसुरि/g252त    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n101 \n \nअपमािनत   \nनिह फरछाईत अिछ   \n/g2ग2गित क पथ पर छी  \nिक अवनित क पथ पर ? \n \n 8.  मुँह भरे खसब  \n \nकह/gणगण एतेक मुि/gण02कल छै  \nसीधा चलब  \nिकएक होएय ड'र जे  \nमुँह भरे खसब  \nक/g2ग5ँ अपना पर िव/g258ास  \nई चीज ब/gण8गड खास  \nखखार बुिझ खून के \nएना जे फ/g2धणकब  \nखखरी के चाउर बुिझ  \nऐना जे समेटब  \nबेटा के आस म/g2धण   \nबेटी क ह/g28धया  \nकेहन भिव/gण0णय होयत  \nकी आशा करब  \nपढेबैि/g288ह जे पाठ  \nबौआ वएह पढताह \nदेखेबि/g288ह  जे बाट  \nबौआ ओिह पर चलता  \nजतबे ज/g2ग5री   \n/gण0धकूलक पोिथ स/g2अधहारब  \nततबे आव/gण02यक  \nघर आँगन बहारब  \nिनज़ भाषा सं/gण0धकृित के ज '  \nनिह राखब /g25णान   \nपायब कतहू कोना स/g2अधमान  \n \n9.  जीवन - सार  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n102 \n \nपिहले डेग पर /gधआ0मर गुंजन                                                                                                                                              \nयौवन क अंितम छोर तक \nखुशी स' भरल जीवन  \nछौडैत यौवन क संग                                                                                                 \nमधुप करैथ दूर िवचरण  \nइएह जीवन गाथा  \nइएह जीवन दश/gणगआन  \nओ सोच' लागल \nस/g2अधपूण/gणगआ जीवन क सार की  \nयौवन जकर बीत गेल \nओकरा लेल संसार की \nकोन िबिधये यौवन \nकतैक िदन संग देत                                                                                                             \nसंग ज छोड़बे करत \nतखन एकर िसंगार की \n?                                                                                                                            \n/g2ग2कृित के िनयम  \nएतेक /gण8अूर िकएक छैक  \nस/gणगणझ स भोर  \nएतेक दूर िकएक छैक \nएिह संसार स' भेटत िकछ निह \nतखन एतेक मोह िकएक \n/g252िणक सुखक लेल                                                                                                              \nलोक एतेक /gण0आयिथत िकएक छैक  \nसंसार के रचिनहार िक  \nएिह बात स' अनिभ/g25ण छिथ  \nनिह कथमिप निह \nईएह त' जीवन क सार िथक  \nजतिह /g2ग2गित /g2गधिक जाय                                                                                                         \nओतिह जीवन क संहार िथक  \n \n \n10. मोन क तृ/gं0ंणा \nलगातार चािर िदन स' \nबरसैत पािन   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n103 \n \nअक/g27धछ भ गेल अिछ मोन  \nओना बािरस क मनभावन द़ृ/gण02य   \nब/gण8गड नीक लगइत छैक  \nमुदा कखन  \nजखन पेटक भूख स मोन /gण0आयिथत निह हो  \nजखन कोनो घाव स देह पीिड़त निह हो  \nजखन नव त/g2गधणी संग यौवन उमडल हो  \nमोन म/gण70 उ/g2अ8लास , जेब भडल हो    \nमुदा एखन अिह अकालबेला म/gण70 \nजतय नून रोटी जुटेबाक सम/gण0धया म/gण70   \n/g2ग2ितभा क एक  एक  काठी  \nजडब' पडैत छैक \nजतय रोज़ बाप क बीमारी  \nमाय क फाटल साडी  \nबिहन-बेटी क बढैत उ/gधआआ  \nचा/g2गध कात स ' घेरने रहैत हो  \nकोना िलखी सकैत छी  \nअपन /g2ग2ेयसी प/g27अी क  \nहृदय सागरक अथाह /g2ग2ेम वण/gणगआन  \nजीवन-आनंद के सू/gण50म पिव/g255 दश/gणगआन   \nजतय फूल बनबा स पिहने  \nझहिर जाइत अिछ  \nकोमल-कोमल कोड़ी \nवॄ/g252 बनबा स पिहने \nसूखा जाइत अिछ /g2ग2ेम क गाछ   \nकोना  िलिख  सकैत छी  \nि/g257ंगार क किवता, /g2ग2ेम क गीत  \nओना जाडक उ/g288मु/g270त राित  \nब/gण8गड ि/g2ग2यगर  \nदेह क पोर पोर म/gण70 जागृत  करैत अिछ  \nकामोवासना क आिग  \nजगा दैत अिछ  \nअंतम/gणगआन म/gण70 नुकायल  \nमनल/g272गु दै/g28धय के   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n104 \n \nमुदा भवना का लहिर तोिड दैत अिछ  \nयथाथ/gणगआ क /gण8अुर बोध  \nक/gणगणपी कलम हाथ स ' छुिट जाइत अिछ  \n/gण8अोधि/g272न /gण0धवर /g27गवाला स '  \nमोन मिलन भ' जाइत अिछ   \nगृह/gण0धथी क म/gणगणदे बडी काल स '  \nवो िकछ कहैत रहैत \nहम चुप- चाप घर स' बहरा जाइत छी \nकोनो जोगार, कोनो /gण0आयव/gण0धथा म/gण70  \nभीजल तीतल अव/gण0धथा म/gण70    \nअपुण/gणगआ किवता अपुण/gणगआ रिह जाइत अिछ  \nमोन क तृ/gण0णणा /g2अ0यासल , हारल, थाकल, िनराश  \nमोनिह म/gण70 दिब जाइत अिछ  \n \n11. स/g25था क /gं0थवाद  \n \nिटकट त भेट गेल  \n/g2ग2/gणआआ आब एतबे  \nलोकि/g2ग2यता कोना भेटत  ? \nसमय बडड कम  \nरातो राित  \n/g2ग2िस/gण20ता कोना भेटत ?  \nिबना /gण0धटंट  \nिबना पि/g2अ2लिसटी के \nकोना भेटत  \nस/g25धा क /gण0धवाद  \nिबना नव नव आवरण के \nकोना भेटत िजंदाबाद   \nफेर वएह पुरनका खेल  \nतू चोर तू /gधआ0/gधआग   \nतू अराजक तू बेईमान  \nतू आतंकी तू स/gणगध/g2ग2दाियक  \nतू पागल तू नपुंसक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n105 \n \nपरो/g252 सँ बजैत सुनैत  \nआब खु/g2अ8लमखु/g2अ8ला    \nएक दोसरा पर ढेला फेकैत   \nनेप/g285य म/gण70 झ/gणगणकबाक ज/g2गधरत  \nबुझायल कह/gणगण किहयो \nराजनीित िक राजनेता  \nजानबाक क फुस/gणगआत  \nभेल कह/gणगण किहयो   \nएिह कादो कोयला सँ \nस/g2अणय लोक बिचते रहल  \nिज/g2अधमेदार बिन देश लेल  \nसब क/gधआग उठबैते रहल   \nमुदा एिह बेर   \nआम स' ख़ास धिर म/gण70  \nभरल अिछ उ/g288माद  \nनपुंसक लोकतं/g255 क ' /g2ग2दश/gणगआन म/gण70  \nछ/gण2ण मद/gणग5नगी क पाट/gणग8वाद | \n \n \n \nमम/gंण1 िबसिर गेल छी  \nरोज िकछ ने िकछ  \nहेराइत अिछ  \nरोज िकछ ने िकछ  \nभेटइत अिछ  \nजे हेराएल  \nसेहो निह अ/g2अ0पन  \nजे भेटल  \nओहो निह अ/g2अ0पन  \nमुदा एिह हेरेनाय  \nआ भेटनाय मे \nजे समय बीतैत अिछ  \nसे िनत/gणगधत अ/g2अ0पन   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n106 \n \nमुदा ओहो कतैक अ/g2अ0पन  \nनीक बीतय   \nएिह से बेिस की चाहब \nसहेजब की आ  \nसहेज क राखब की   \nतखन, निह किनयो निह \nनिह भिसयाल छी ? \nनिह हेरायल छी ? \nनिह भुितयाल छी ? \nकिह कम/gणगआक /g2ग2ितफल  \nकम/gणगआ िबसिर गेल छी  \nस/gणगणस त चलैत अिछ  \nजीवनक  \nमम/gणगआ िबसिर गेल छी  \nजतेक सहन करब  \nतकेक क/gधआग भोगब  \nजनता जनाद/gणगआन जागूँ  \n/g2ग2ितरोध /g2ग2ितकार क/g2ग5ँ  \n/gण0आयथ/gणगआक निह /gण0आयथ/gणगआ के \nजय जयकार क/g2ग5ँ  \nइितहास कलंिकत हैत  \nजँ आबहूँ मोन रहब  \nदुिनय/gणगण निह पुछत जँ  \nअपने घर मे गौण रहब  \nिमिथला की मैिथल  \nताधिर बचल रहत  \nजावित जीवैत रहती    \nभाषा अ/g2अ0/g2अग मैिथली  \nएतबा /g2ग2यास होय जे \nमातृभाषा क /g27गयोित  \nनिह /g252ीण होय  \nहरेक मैिथल नैना बुझय \nिक होइछ टीकला कोइली | \nनीलमाधव चौधरी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n107 \n \n15 09 16  \nम/gंणं िकछ निह बाजल  \n \nमोन होइत अिछ  \nपडा जाय , भािग जाय  \nमुदा कत' आ िकएक  \nएहने सन ि/gण0धथित मे  \nमायक कोरा  \nसँ ि/g2ग2य  \nकह/gणगण िकछ रहैत छैक  \nएखनो याद अिछ  \nएक एक श/g2अ2द  \nएिहना बाप भागैत भागैत  \nचिलये गेलखुन \nतू हूँ भािग जेब' भािग जा  \nहमर की  \nजकर देहिर पर रहबय  \nिघिसया क फेिकए देत  \nयाद अबैत अिछ  \nकिहयो म/gणगण के जेवर ल क  \nभािग गेल छलहूँ ब/g2अधबई  \nमुदा निह साहस भेल  \nदेखिबतअइ  \nकोनो सोनार के  \n/g2ग2ाते भने लौिट क आिब गेल रही  \nम/gणगण िकछ निह बाजल  \nनिह तमसायल   \nनिह किनयो आँिख नोरेलय  \nदुिनय/gणगण क सातम आ/g25गय/gणगआ सँ  \nकम निह  \nम/gणगण हमर एहने छल | \nनील माधव चौधरी \n09 08 16  \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n108 \n \nम/gंणं मने मिहषी   \n  जखन जखन  \nठेस लगैत अिछ  \nमोन पडैत अिछ म/gणगण  \nम/gणगण मने मिहषी  \nम/gणगण मने िमिथला  \nम/gणगण माने तारा  \nम/gणगण मने शीतला \nम/gणगण मने गंगा  \nमोन भेल चंगा  \nम/gणगण के चरण सँ पिव/g255  \nआर िकछ कह/gणगण  \nम/gणगण िबन दुिनय/gणगण म/gण70  \nसुख कतहूँ कह/gणगण | \nनीलमाधव चौधरी  \n 6 2 16 \nम/gंणं मैिथली  अह/gंणंके | \n \nकोना िबसिर सकैत छी  \nम/gणगण मैिथली अह/gणगधके  \nकतहुँ जे िकयो भेटैय  \nकहूँ अह/gणगण कह/gणगण के    \nनिह गेल देखल   \nछौरा भुखल  \nभािग एलहूँ परदेश   \nभेट गेल नमहर झोरा  \nजे निह भरैत अिछ किहयो  \nहम गदहा घोड़ा  \nमुदा तैँ िक, म/gणगण मैिथली  \nअह/gणगण के िबसरब  \nकत जाएब फेर कहूँ म/gणगण  \nजँ फेर हम खसब  \nह/gणगण दुःख अिछ जे भेटल हमरा  \nिश/g252ा सं/gण0धकार   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n109 \n \nनिह भेिट रहल िधया पुता के  \nओ सुदृढ़ आधार  \nनिह बुिझ रहल अिछ ओ \nअह/gणगणक मिहमा उदगार  \nनिह जािन िकएक निह भेल  \nअह/gणगणक /g2ग2चार /g2ग2सार   \nएिह दोष के /g2ग2ायि/g25गत  \nकहूँ म/gणगण  \nकोना की कएल जाय  \nजे जेना जािह मजबूरी \nिबसिर अह/gणगणके  बैसल छिथ  \nहुनका घर बजायल जाय | \nनीलमाधव चौधरी  \n21 02 15 \n \n \n \nमैिथली बसैथ हृदय मे \nएखन तक त   \nबात, मा/g255   \nजोड़' के कएल गेल   \nतखन तँ ई हाल   \nघरो म/gण70 िवलायल छी * \nआ तोडब   \nत तोडब की  \nलोक अपने  \nटूटल अिछ   \nिबजोह केर बाट म/gण70  \nनिह कतहु /gध0अा/gणण2ण   \nभूखल अिछ   \nउनटे िनमं/g255ण भेल   \nपराभव छय   \nछू/gण2गी क बात माने   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n110 \n \nनौकरी ताकव छय   \nअंस भिर ओिह   \nयोगदान के स/g2अधमान क/g2ग5ँ  \nम/gणगण मैिथली बसैथ हृदय मे \nनिह अ/g2अ0पन नहॴ आन क/g2ग5ँ । . \n(*दरभंगो, सहरसा म/gण70 लोक मैिथली नहॴ बजैत अिछ ) \nनीलमाधव चौधरी \n10 01 16 \n \n \nमोन क तृ/gं0ंणा \nलगातार चािर िदन स' \nबरसैत पािन  \nअक/g27धछ भ गेल अिछ मोन  \nओना बािरस क मनभावन द़ृ/gण02य   \nब/gण8गड नीक लगइत छैक  \nमुदा कखन  \nजखन पेटक भूख स  \nमोन /gण0आयिथत निह हो  \nजखन कोनो घाव स  \nदेह पीिड़त निह हो  \nजखन नव त/g2गधिण संग  \nयौवन उमडल हो  \nमोन म/gण70 उ/g2अ8लास होमय  \nजेब भडल हो    \nमुदा एखन  \nअिह अकालबेला म/gण70 \nजतय नून रोटी जुटेबाक  \nसम/gण0धया म/gण70   \n/g2ग2ितभा क एक एक टा काठी  \nजडब' पडैत छैक \nजतय रोज़ बाप क बीमारी  \nमाय क फाटल साडी   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n111 \n \nबिहन-बेटी क बढैत उ/gधआआ  \nचा/g2गध कात स ' घेरने रहैत हो  \nकोना िलखी सकैत छी  \nअपन /g2ग2ेयसी प/g27अी क  \nहृदय सागरक अथाह /g2ग2ेम वण/gणगआन  \nजीवन-आनंद के सू/gण50म पिव/g255 दश/gणगआन   \nजतय फूल बनबा स पिहने  \nझहिर जाइत अिछ  \nकोमल-कोमल कोढी  \nवॄ/g252 बनबा स पिहने \nसूखा जाइत अिछ /g2ग2ेम क गाछ   \nकोना िलखी सकैत छी  \nि/g257ंगार क किवता, /g2ग2ेम क गीत  \nओना जाडक उ/g288मु/g270त राित  \nब/gण8गड ि/g2ग2यगर  \nदेह क पोर पोर म/gण70 जागृत  करैत अिछ  \nकामोवासना क आिग  \nजगा दैत अिछ  \nअंतम/gणगआन म/gण70 नुकायल  \nमनल/g272गु दै/g28धय के  \nमुदा भवना का लहिर तोिड दैत अिछ  \nयथाथ/gणगआ क /gण8अुर बोध  \nक/gणगणपी कलम हाथ स ' छुिट जाइत अिछ  \nयथाथ/gणगआ. किव क क/g2अ8/g2अगा क सीमा  \nल/gणगधिघ जाइत अिछ  \nचािर जोडी आँिख   \nटुकुर टुकुर हमारे देिख रहल छल  \nहम चुप- चाप घर स' बहरा जाइत छी \nकोनो जोगार, कोनो /gण0आयव/gण0धथा म/gण70  \nभीजल तीतल अव/gण0धथा म/gण70    \nअपुण/gणगआ किवता अपुण/gणगआ रिह जाइत अिछ  \nमोन क तृ/gण0णणा /g2अ0यासल , हारल, थाकल, िनराश  \nमोनिह म/gण70 दिब जाइत अिछ | \nनीलमाधव चौधरी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n112 \n \n \n \n \n \nमोन छोट क दैत अिछ  \n \n \nजिहना जिहना रंग  \nचढैत /g250य  \nतिहना तिहना उतरय छय  \nइ दुिनय/gणगण म/gण70 िस/gण20 बात जे  \nजे फ़डय से झहरय छय \nतखन इ र/gण0धता त  \nअपने चूनल अिछ  \nआब गडल क/gणगधट त '  \nम/gणगण मोन पडैत अिछ  \nनिह गाऊँ फगुआ  \nनिह कोनो रंग लगाउँ  \nएिह गीत एिह रंग स  \nगामक गमक अबैत अिछ \nनिह जािन िकएक  \nई पाबिन ितहािर \nमोन छोट क दैत अिछ  \nखुशी क एहेन सन मौका पर  \nमोन वेदना सँ भिर दैत अिछ \nऐसगरे बुझाइत छी  \nअिछ भरल घर आँगन  \nआब की हष/gणगआ िवषाद  \nनिह रंग कोनॲ एिह आनन | \nअिछ बुझल निह छय क/g25धो खुशी  \nमुदा छी हम /g2ग2ती/g252ा म/gण70  \nपिरणाम त बुझल अिछ  \nलागल छी परी/g252ा म/gण70 | \nनीलमाधव चौधरी   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n113 \n \n25 3 15  \n \n \nमोन परतािर रहल छी \nबात एतबे स/g25ध  \nजे सभ झु/gण27े  \nघूिम रहल अिछ  \nनीक िक बेजाय  \nजे बुझायल अ/g2अ0पन  \nतकरे चुिम रहल छी  \nमुदा एिह छन  \nिकछ भेल पिरवत/gणगआन  \nब/gण8गड ज/g2अ8दी बदिल गेल  \nआन आ अ/g2अ0पन  \nकतेक स/g2अधब/g288ध लु/g2अ0त भेल  \nकतेक नव गढल गेल  \nओिह लु/g2अ0त स/g2अधब/g288ध के \nएिह गढल नव /g2गधप सँ  \nिजनगी स/g2अधहािर रहल छी  \nहिरयर पीअर  बात सँ  \nमोन के परतािर रहल छी | \nनीलमाधव चौधरी  \n20 12 15 \n \nय/g255 त/g255 सव/gंण1/g255  \nक/gधआग होइत छैक  \nककरा  \nआ िकए होइत छैक  \nककरा  \nबुझबा के चाही  \nआ समय ककरा \nककरा बुझा दैत छैक  \nआदमी आ आदमी मे   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n114 \n \nएतेक फक/gणगआ िकए  \nएकटा लूटै छै दुिनय/gणगण  \nएकटा लुटा दैत छैक  \nचुप रहैत िछ तँ  \nआ/g28धमा   \nकािन जाइत अिछ  \nिकछ बजा गेल तँ  \nिजनिग िवपरीत \nभ जाइत अिछ  \nिबन बाते क लोक  \nबात बना दैत छैक  \nआब निह साहस  \nनिह ओ पै/g2ग5ख अिछ ब/gणगणचल  \nय/g255 त/g255 सव/gणगआ/g255  \nिचंता क बछ/gणग8 अिछ ग/gणगणथल  \nहाल ऐहेन मे  \nकोनो ई/g27धछा /gण0आयथा  \nहोइत छैक  \nनिह भरोस क /g2ग5ँ  \nकिनयो  \nनिह िवरोध क/g2ग5ँ  \nकिनयो  \nिजनगी क िकछ  \nऐहने सन कथा  \nहोइत छैक \nनीलमाधव चौधरी \n25 10 15  \n \n \n \nयथाथ/gंण1 अमाव/gं0थयाक डर  \nछोट-छोट बात  \nकते पैघ-पैघ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n115 \n \nखुशी दैत अिछ  \nपैघ बात मोन मे अिबते  \nमोन एना िकएक  \n/gण0आयिथत भ जाइत अिछ  \nनिह इ नीक  \nनिह ओ नीक  \nमुँह क /gण0धवादे जेना \nअिछ भेल तीत  \nकोन िम/gधआ7ा/gण82  \nकोन पकवान  \nकह/gणगण िकछ लगैत /g2गधिचगर  \nघर आँगन िक  \nबहरी दलान   \nकह/gणगण कतहूँ िकछ ि/g2ग2यगर  \nरोज बनैत,  \nरोज टुटैत  \nबीतल जा रहल  \n/gण0आयथ/gणगआ जीवन  \nदुःख मे िक सुख मे \nलोक-समाज त  \nजुिटते अिछ  \nशुभकामना मे \nस/gण22ावना क  \nजेना अभाव सन \nबुझाइत अिछ |  \nहाल बदलत  \nजेना पिहने सँ  \nबदलल अिछ ,  \nआटा-दािल क  \nअकाली  \nमोबाइल लैपटोप  \nपसरल अिछ \nिद/gण0आय पुिण/gणगआमा क  \nईजोिरया राित क   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n116 \n \n/gण0धव/g2अग जुआनी पर  \nयथाथ/gणगआ अमाव/gण0धयाक डर  \nमुदा छनो भिर लय   \nमोन सँ कह/gणगण जाइत अिछ  \nनीलमाधव चौधरी | \n5 3 16  \n \n \n \n \nरहल अिछ रौदी-दाही \nअ/g288हार आ इजोत  \nज़/g2ग5री त दुनू  अ िछ  \nजखन जकर /g2ग2योजन  \nतखन से भेटत कोना  \nराित केर िदन केलौ  \nिदन केर राित  \nआब समयानुसार  \nसु/g2ग5ज चान ऊगत कोना  \nखेत-खिरहान छूटल \nकलम बाग िनप/g25धा  \nअंगना दलान छूटल \nख/g28धम भेल पोखिर ख/g25धा  \nआब हवा पािन के  \nसंर/g252ण , शुि/gण20करन चाही \nदुिनय/gणगण त ओिहना के  \nओिहना अिछ   \nसब िदने रहल अिछ रौदी-दाही  \nतखन एना िकएक \nएको बेर मुँह पर  \nमु/gण0धकी निह अबैत अिछ  \nछोट छोट बात पर  \nलोक कते पैघ पैघ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n117 \n \nलडाइ लडैत अिछ |  \nनीलमाधव चौधरी \n12 06 16  \n \n/g2ण5/g272नता सँ न/g272नता  \nगाछ , /g2ग5/g272नता सँ  \nन/g272नता  \nधारण करैत अिछ  \nिक /g2ग2कृित केर   \nिचर िनयम के  \nपालन करैत अिछ  \nयश नाम ओकरे  \nसाम दाम ओकरे  \nजे सीख गेल  \nधूत/gणगआइ  अिछ  \nफोडइत रहूँ कपार  \nजपैत रहूँ  \nिश/g252ा सं/gण0धकार  \nजे चिल गेल से  \nकह/gणगण घुरैत अिछ  \nमरैत अिछ लोक  \nअभाव सँ   \nभुखमरी सँ \nबीमारी सँ  \nमरैत अिछ लोक  \n/g25णान सँ   \nिववेक सँ   \nलाचारी सँ \nअ/g2अ0पन की आनक  \nउिचत अिधकार लेल  \nकत’ के मरैत अिछ  \nलोक सब िदन  \nएिहना  अपना लेल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n118 \n \nजीवैत  छल  \nलोक आइयो ओिहना  \nअपना लेल जीवैत अिछ  | \nनीलमाधव चौधरी  \n27 12 16  \nलालटेन क ईजोत म/gं70 \n/g2ग5स /g2ग0/gणगधस अमेिरका  \nकिहया स लागल अिछ  \nबगदादी क भा/g272य जे  \nएखनो ओ ब/gणगधचल अिछ  \nशकील ,खुश/gणग8द , अ/g2अ5यर  \nपािक/gण0धतान  \nिदस देखैत छिथ  \nभारत क छोिड \nपािक/gण0धतान म/gण70   \nशाि/g288त तकैत छिथ  \nनीतीश संग तेज/gण0धवी  \nकी तेज /g2ग2काश  \nएिह लालटेन क ईजोत म/gण70  \nनिह जािन कोना  \nहोयत िवकास    \nहे भगवान उठूँ  \nयुग के आ/g258/gण0धत क/g2ग5ँ \nआतंक क गाढ अ/g288हार म/gण70  \nहेरायल अिछ दुिनय/gणगण  \n/g2ग2काश पूंज बिन  \nश/gणगधित क माग/gणगआ दू/g2ग5/gण0धत क/g2ग5ँ |  \nनीलमाधव चौधरी  \n22 11 15  \n \n \nलोक परेशान टा भेटत \nतीव/gणग2 गित स  \nभागल जा रहल अिछ समय   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n119 \n \nनिह पकिड पबैत छी  \nजीवनक सुर ताल लय  \nपिरवत/gणगआन तँ संसार क  \nशा/g258त िनयम अिछ  \nई /g2ग5कत से त संभव निह  \nमुदा साथ/gणगआक बीतय  \nसे िकए निह भ रहल अिछ  \nरात अ/g288हार िदन अ/g288हार  \nभोर स/gणगधझ कह/gणगण भ रहल अिछ  \nिकएक मोन मे बात जे  \nमा/g255 नुकसाने टा भेटत  \nिज/g2अधहरे कदम बढाएब  \nलोक परेशान टा भेटत  \nिकएक निह मोन मे आस  \nजे सभ िबहूँसैत भेटत  \nिकएक निह ई िव/g258ास  \nजे लोक बाट तिकते भेटत  \nलोक िनम/gणगआल अिछ  \nिमिथला के   \n/g2ग2ेम स/g28धकार बचल अिछ  \nम/gणगण मैिथली के कृपा स  \nलोक लाज बचल अिछ  \nमूल मु/gणआअा मुदा जे  \nपलायन रोकब कोना  \nजे िबसरल छिथ कुल-शील  \nहुनका टोकब कोना  \nछुटतिह कहता  \nकहूँ िकछ अपराध भेल  \nजीबी रहल िछ  \nकी ई निह िव/g258ास भेल  \nकोना बूझता की किहइन \nिकएक  \nनोयडा सन बंजर जमीन  \nसोन भेल अिछ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n120 \n \nअथ/gणगआतं/g255 क च/gण8अ/gण0आयुह म/gण70 फँिस  \n/g2ग2ितभा मोन भेल अिछ  \nनीलमाधव चौधरी | \n21 09 16 \n \n \nलोके बदलय  \nसाल बदलल  \nहाल बदलत  \nसोचैत तँ  \nसब साल छी  \nहम िक बदलब  \nलोके बदलय  \nततबे लेल \nबेहाल छी  \nिनयमे िन/g28धय  \nधँिस रहल छी  \nडेग डेग पर  \nफँिस रहल छी  \nबढल अिछ /g270लेष  \nभेटैत अिछ उपदेश  \nसब कहैत अिछ  \nहम की करबै  \nअपने ओझराएल   \nमहाजाल छी \nराम के पढलहूँ  \nकृ/gण0णण के पढलहूँ  \nगीता बाइिबल  \nकुरान उलटलहूँ \nसबतिर लीखल  \nए/gणआ2े भाषा   \nजीवन िक /g2ग2कृित  \nई/g258र के देल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n121 \n \nअमू/g2अ8य धन  \nन/gधआग करबा लेल  \nहम सब /gण0धवयं  \nबनल महाकाल छी ।. \nनीलमाधव चौधरी । \n04 01 17  \n \n \nिवलापक बखान \nकतेक रास झुठ  \nफेर पसरल  \nफेर कतेक पु/g255 क  \nकरेज म/gण70  \nमातृ-/g2ग2ेम उमडल  \nमुदा स/g28धय बहुत दूर  \nबहुत िचंतनीय अिछ  \nइितहास कहत  \nएिह काल खंड म/gण70  \nपु/g255 क /g2ग2कोप  \nबहुत िनंदनीय अिछ \nमानल देश भरल अिछ \nजुआनी स  \nनाम करै अिछ दुिनय/gणगण म/gण70  \nरहैत अिछ  \nफुटानी स  \nमुदा वो सं/gण0धकार िक  \nसमय कह/gणगण जे  \nम/gणगण - बाप क स/g2अधमान करय  \nदेवता होइत छल िक  \nहोइत हेताह किहयो  \nआब त दूरे सँ देख  \nिवलापक बखान करय | \nनीलमाधव चौधरी   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n122 \n \n09 05 16 \n \n \n \n \n \n \nिव/g258ास  \nमहान वएह जे अपन जीवन स'\n                                                                                                                             \nदस के उपकार  करैत अिछ \nओज/gण0धवी वाणी स' मुद/gणग5 म/gण70  \nशि/g270त  संचार करैत अिछ \nअपना लेल त' सब करैया \nओरदा रहैत के मरैया \nदुःख िकयो अपनाइयेक \nककरो उ/gण20ार  करैत अिछ \nपरम स/g28धय  जे िलखल िवधाता \nसैह टा होयत  \nकतबो पीटब कपार  \nिविधक िवधान निह बदलत \nतैँ िक मानव कत/gणगआ/gण0आय  छोिर \nभा/g272य  लेल दौरय  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n123 \n \nअपन कम/gणगआक  फल त \nसब िकयो अपने भोगय \nमि/g288दर  आ मसिजद के त' \nलागल अिछ अंबार एतय    \n \nभ/g270त   लोक क त देखू \nलागल अिछ बाज़ार एतय \n                                                                              \nनिह बुझाइत भगवान केर वास हेतैि/g288ह                                                                                \nपुजािरयो के रही गेल िव/g258ास  हेतैि/g288ह   \n \n \n  \n  \n \nश/gंणथित बनल हाहाकार अिछ  \n/g2ग2ीत तँ सब िदन सँ  \n/gण0धवाथ/gणगआ क /g2ग2तीक िथक , \nिक िनक की बेजाय  \nसब भा/g272य क ि/gणअअक िथक  \nसमय क संग सब िकछ \nसब िदन बदलैत रहल \nरीित-िरवाज,पाप -धम/gणगआ  \nसमयानुकुल बदलैत रहल   \nसब िदन िलखल गेल \nिनक-िनक /gणअआ/g288थ  \nसब िदन होइत रहला  \nएक स एक महान संत \nतखन पाप कोना   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n124 \n \nएतेक बिढ़ गेल  \nस/g28धय चढल फ/gणगधसी  \nझूठ ग/gणआअी चिढ़ गेल   \nअथ/gणगआतं/g255 क /g27ध/gण8अ/gण0आयुह म/gण70  \nहताश आदमी  \nबेिहसाब फँसैत गेल  \nसुख , संतुि/gधआग  \nआ सुर/g252ा क आस म/gण70   \nमौन क श/gणगधित िबसिर गेल  \nसुख कत',सुख किथ के ?  \nदेह के,पेट के की मोन के    \nकी /g252िणक सुख की सव/gणगआकािलक   \nकी धािम/gणगआक की चम/g28धकािरक  \nसंतुि/gधआग , ओह  \nज/g2ग5री स ज/g2ग5री काज  \nनिह  क पबैत िछ  \nकह/gणगण छनो भिर लय   \nअ/g2अ0/g2अग आकलन करैत िछ  \nसुर/g252ा क बात त  \nकेनाय आब बेकार अिछ  \nघर बाहर आतंक मचल  \nश/gणगधित बनल हाहाकार अिछ |  \nनीलमाधव चौधरी  \n18 9 15 \n \nसंक/g2उ8प   \nसंकि/g2अ8पत  छॴ  \nिजनिग क बाट पर चलबाक लेल  \nबुझल अिछ आगा खािध हेतैक  \nअिछ बुझले निह हम तड़िप सकब  \nमोनक /g27गवाला क श/gणगधित  लेल  \nबिढ़ रहल छॴ अ/g2अ0/gण0धय/gणगणत  भेल \nकएक बेर लागल ठेस मुदा   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n125 \n \nनिह संतु/gधआग  भेल हमर /g252ुधा \nउठल बेदना क तृि/g2अ0त  लेल \nबिढ़ रहल छॴ अ/g2अ0/gण0धय/gणगणत  भेल \nजगह नही छै चुि/gण2गयॲ ससर’ के   \nतैयो चाहैत छी घोिसया रही  \n/g2ग2गित  के आस म/gण70 /gधआ0िमत  हम  \nबिढ़ रहल छॴ अ/g2अ0/gण0धय/gणगणत  भेल \nई आिग एहेन अिछ बढ़बाके \nसूख श/gणगधित  के जे जरा देलक  \nगाम-घर.सर-संब/g288धी,सब छोिर  \nबिढ़ रहल छॴ अ/g2अ0/gण0धय/gणगणत  भेल \nिजनगी क छै नइ ओर छोड़  \nसब रातु क बाद होइछ भोर  \nरातुक ितिमर म/gण70 डूबल हम  \nबिढ़ रहल छॴ अ/g2अ0/gण0धय/gणगणत  भेल \nकी चाही , वो कोना भेटत  \nई त किहयो सोचलहु निह  \nअ/g2अ0पन  /g2ग2ण  के अिप/gणगआत  हम  \nबिढ़ रहल छी अप/gण0धय/gणगधत  भेल | \n \n \nसंयोग \nककरा स' /g2ग2ेम  \nई कहेन िवयोग अिछ \nहमर िजनिग क'  \nई केहेन संयोग अिछ  \nजकरा स' /gण0धने/g2ध8  करी   \nओकरे स' होईत संहार अिछ \nजकरा स रहल िवमुख  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n126 \n \nओकरे स' उ/gण20ार  अिछ \nनीलमाधव चौधरी \n \nसएह टा बात कोना भ सकैत \nहम सब ब/gण8गड नीच/gणगण धिस गेल छी  \nआ भगवान ब/gण8गड उपर चिल गेलाह  \nनिह भजन सुनैत छिथ  \nनिह आँिखक नोर देखैत छिथ  \nठीके कलयुग मे आिब  \nभगवानो बदिल गेलाह , \nततेक ज/g2अ8दी वातावरण  \nिक /g2ग2योजन बदिल जाइत अिछ  \nउपराग दैते दैते  \nगािर, /g2ग2ाथ/gणगआना म/g2धण बदिल जाइत अिछ  \nतखन किथ लेल एतेक /gण0आय/gणअआता  \nतखन किथ क एतेक /g2ग2श/gण82ता  \nतँ की हम सभ म/gणगणिटक मु/g2गधत बिन  \nपडल रही  \nबा/g2ग5 िकछ होइक दुिनय/gणगण म/g2धण  \nक/g2अधबल ओिढ सुतल रही  \nभगवान दूर निह ब/gण8गड लग आिब गेल छिथ  \nि/gण8अया कलाप के फल तुरंत द दैत छिथ   \nकह/gणगण कोनॲ एहन नीक  कम/gणगआ छल  \nजे नीक भा/g272य भ सकैत  \nहमरे जे जे िनक लागय  \nसएह टा बात कोना भ सकैत | \nनीलमाधव चौधरी  \n4 9 15 \n \n \n \n. की पायब स/g2उथमान  ?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n127 \n \n \nहम सभ एखनहु \nिकएक पाछु  ? \nनिह कोनो षड़यं/g255    \nनिह कोनो िव/gण25ेष  क  \nपिरणाम अिछ  \nई मा/g255  आलस अकम/gणगआ/g28णयता  \nआ अ/g25णान  अिछ  \nआन के अिछ ?  \nश/g255ु त' देश के  \nअपनिह संतान अिछ   \n/gण0धवाथ/gणगआ के वशीभूत  \nमातल आ िशिथल  \nपैघ-पैघ तॲद \nतीव/gणग2 िन/gध0गा स /gण0आयिथत   \nलागल छॴ मा/g255  अ/g2अ0पन   \nमरण के ओिरयान मे  \nमा/g255  अ/g2अ0पन  तृ/gण0णणा के  \nसमिप/gणगआत  स/g2अधमान  मे  \n \n \n \n \n \n  \nसिरपहूँ बचल रहत \nपिहने लोक टूटैत अिछ  \nतखन घर टूटैत अिछ  \nतखन समाज टूटैत अिछ  \nआ फेर देश भाषा सं/gण0धकृित  \nसभ सु/gण8गडाह भ जाइत अिछ ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n128 \n \nतैँ हे बंधु  \nजँ चाहैत छी  \nदेश भाषा सं/gण0धकृित  \nबचल रहए   \nतँ चलूँ करी /g2ग2यास  \nलोक के बचेबाक  \nलोक   \nजे अपने उपजाएल  \nसम/gण0धया सँ   \nपार निह पबैत अिछ  \nसम/gण0धया क अ/g2अधबार क  \nपहाड क बीच \nझुलैत अिछ  \n  कोनो ना कोनो तरहे \nजीवन यापन त  \nसुरि/g252त होय  \nओिहमे निह सरकार  \nनिह अनुक/g2अधपा के \nज/g2गधरी होय  \nलोक क आ/g28धमिव/g258ास  \nज बनल रहत  \nदेश भाषा सं/gण0धकृित  \nसिरपहूँ बचल रहत | \n   नीलमाधव चौधरी \n   29 1 15  \n \n \n \n \nहम की गाम खराब ? \nबदिल गेल गाम \nिक बदिल गेलहूँ हमसब   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n129 \n \nरा/gण0धता बदिल गेल  \nिक गामक लोकसब \nमुदा भगवती ताराक /gण0धथान  त'  \nवेएह अिछ \nमंडन व राजकमल क' गाम त'  \nवेएह अिछ \nकी अ/g2अ0पन  दोष की कारण कहूँ  \nकोना अपना के  \nनून रोटी क सतायल कहूँ  \nगाम मे घर निह  \nकी कहूँ की वजह \nदज/gणगआनो बीघा खेतक मािलक  \nमुदा पैर रखबाक निह जगह  \nकी भ गेल  \nिकएक  निह गाम ह/g2अधमर  गाम रहल  \nबाबा-िपता क नाम संग \nिकएक निह ह/g2अधमर  नाम रहल  \nबाबा बनौने छलाह  \nसब स' पािहल दुमह/g2अ8ला \nजे आब ख/g28णडहर  बनल  \nखसबाक' लेल बेताब  \nनहॴ बुिझ सकैत छी \nहम की गाम खराब ? \n \n \nहम त' ठीक छी : स/g25थे ? \n \nहम सब एतेक \nकोना बदिल सकैत छी  \nजेना बदिल गेल छी \nकोनो आकष/gणगआण  निह \nकोनो /g2ग2ितरोध  निह \nजे जेहेन करता   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n130 \n \nसे तेहेन भोगता \nबडड संतु/gधआग ,बडड सहज \nबाप- भाय िमल क'  \nबिहन- बेटी संग   \nनौ वष/gणगआ तक   \nअ/gण0धसी साल क संत   \nसोलह साल क' क/g288या \nमुदा हमर खून   \nनिह खौलैत अिछ \nअपना पर नजर दौडबैत छी  \nपिहने स' बेिस   \nसश/g270त  भ' गेल छी  \nबेिस बुि/gण20मान  \n(समय आ अनुभव के देखेत, ओना त) \nआ बेिस गुदकर \nमुदा पिहने स' बेिस   \nअसंतु/gधआग   \nअसुरि/g252त   \nअपमािनत   \nनिह फरछाईत अिछ   \n/g2ग2गित  क पथ पर छी  \nिक अवनित क पथ पर ? \n \n \nहमरा चाही ईलाज \nकहैत अिछ युवा रा/gण0ण/gणअअ के  \nिबग़डल लोकतं/g255  \nयॲ नेताजी  \nअह/gणगणके चाही काज  \nहमरा चाही ईलाज  \nबात कहूँ  \nबनत त बनत कोना  \nअह/gणगणके चाही /gण0धवराज   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह' २२७ म अंक ०१ जून २०१७ (वष/g361 १० मास ११४ अंक २२७)\nमानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n131 \n \nहमर अिछ सव/gणगआ समाज  \nबात कहूँ   \nिनभत त िनभत कोना \nभेल छलहूँ जखन /gण0धवतं/g255  \nभेटल छलै जनता के  \nउ/g25धम िश/g252ा /gण0धवा/gण0ध/g285य क   \nिन:शू/g2अ8क सुिवधा  \nजीवन तिहयो किठन छल  \nछल तखनो दुिवधा  \nमुदा आ/gण0धथा आ िव/g258ास  \n/g2ग2ेम , अपन/g28धव बनल छल  \nदूर रिहतो लोक गाम-घर  \nलोक-वेद स जुडल छल  \n/gणअआामीण की शह री  \nिशि/g252त लोक \nसं/gण0धकारी होइत छल \nआम जनता के लेल  \n/g2ग2िति/gधआ7त लोक  \nसरकारी होइत छल  \nिकछुए िदन  िदन बाद मुदा  \nबाज़ार तेना हावी भ गेल  \nिश/g252ा, /gण0धवा/gण0ध/g285य की   \nलोक क िजनाय भारी भ गेल     \nस/g25धा के रोकबाक चाही  \nमुदा से कह/gणगण  भेल  \nअपने सबहक चिर/g255हीनता स  \nस/g25धा /gण0ध/gण0आयं खेल भ गेल \nनीलमाधव चौधरी \n14 09 16  \n \nहमरा लेल : ह/g2उथमर  गाम \nग/gणगणव  आब हमरा लेल \nवीरान भ गेल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/d","size_mb":0.69,"has_text":true},"Videha 228.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 228.pdf","name":"Videha 228.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २२८ म अंक १५ जून २०१७ (वषृg3थ1 १० मास ११४ अंक २२८)\n \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. ग/gय2श  \n२.१.डॉ. कैलाश कुमार िमबgउ57 - गौरी चोरनी, गौरी डाईन आ गौरी िछनािर: मधुबgउ57ावणी कथा केर बg3उ5ंद ?  \n२.२.बgउ6उणव  झा -िखबg304सा-सुखैत पोखैर बgउ90यासल  गाम  \n२.३.जगदीश बgउ6उसाद मबgउ83 ड ल- 6  गोट लघु कथा \n२.४.आशीष अनिचबgउ88हार - तीन टा िबंदु \n३. प/gय2श  \n३.१. 1.जगदीश च/g288/gशण6  ठाकुर 'अिनल'- ४ टा गजल 2.आशीष अनिच/g288हार -२ टा गजल \n३.२.राम िवलास साहु- 1 दजृg3थ1न  किवता  \n३.३.डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह” - २ गोट किवत◌ा  \n३.४. डॉ. कैलाश कुमार िमृg2ंण -  गामक  कचोट  \n  \n४.ब◌ालान/gय6श  कृते-डॉ॰ शिशधर कुमर “िवदेह” - 2 टा   बाल किवता  \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच/g2षषकला / फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच/gय6यक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE \n िवदेह आकृg3थंइव  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृ/g2षशक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nई-पृg2ंं  \nआदरणीय गज/gयूण/gशण6  जी  \nिवदेहक २२५ अंक म/gयूण छपल रचना सभ िनक लागल। िवशेष /g26षप  से डॉ शिशधर कुमार क बाल किवता \nिगरिगट, िठकठीिकया, गोह आ सनगोह िवशेष उ/g2षशम  लागल. ई  बाल   किवता सब बेस मनोरंजक आ ब/g2ूशचा  \nसभ लेल मैिथिल आ िव/g2षयान  दोनॲ िवषय म/gयूण /g26शिचगर  /g26षप  सं /g2षयान  बढ़ाबय वाला अछी. सभ रचनाकार आ \nस/g29शपादक  मंडल के बधाइ  - /g262णव  झा \n \nिवदेह \"नेपालक वत/gय61मान  मैिथली सािह/g28शय \" िवषयक िवशेष/gय6शक  िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \n/g2षूी  िदनेश यादव जी रहता। \nअइ िवशेष/gय6शकमे नेपालक वत/gय61मान  मैिथली सािह/g28शय  केर मू/g298य/gय6शकन  रहत। अइ िवशेष/gय6शक  लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समी/g2ष2ा -समालोचना आिद /g262/gयणशतािवत  अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा /g262यास  रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेष/gय6शक  आिब जाए। उ/g29शमेद  अिछ िवदेहक ई /g262यास  दूनू \nपायापर एकटा पूल ज/g26षर  बनाएत। \n \nिवदेह /gय2षारा  संचािलत \"आमंि/g2षषत  रचनापर आमंि/g2षषत  आलोचकक िट/g29णपणी \" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि/g2षषत  कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम/gय61तापर  िट/g29णपणी  करबा लेल कैलाश कुमार िम/g2षूजीक/g2शय आमंि/g2षषत  कएल जा रहल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \nछिन। दूनू गोटाक/g2शय औपचािरक सूचना जि/g298दये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई /g262कािशत  कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िट/g29णपणीकत/gय6ष  मधुक/gय6शत  झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेष/gय6शक  तीन सािह/g28शयकारपर  /g262कािशत  केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेष/gय6शक  जीिवत सािह/g28शयकारक  उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािह/g28शयकार  रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािह/g28शयकार  मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ /gय89ममे अरिव/g288द  ठाकुर ओ जगदीश चं/gशण6  ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेष/gय6शक  िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेष/gय6शक  िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव म/gय6यगल  गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग/gय61त  िवदेहक िकछु अिगला िवशेष/gय6शक  परमे/g2ष8र  कापिड़, वीरे/g288/gशण6  मि/g298लक  आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक /g262यास  रहत जे ई िवशेष/gय6शक  सभ २०१७ मे /g262कािशत  हुअए मुदा ई \nरचनाक उपल/g292धतापर  िनभ/gय61र  करत। मने रचनाक उपल/g292धताक  िहसाबसँ समए ऊपर-िन/g2ूशचा  भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आ/gय91ह  जे ओ अपन-अपन रचना ggajendra@videha.com पर पठा दी। \n  \nिवदेह सृg294मान  \nिवदेह समानाृg288तर सािहृg284य अकादेमी सृg294मान  \n१.िवदेह समानाृg288तर सािहृg284य अकादेमी फेलो पुरृg3ू4कार २०१०-११   \n२०१० /g2षूी गोिव/g288द झा (सम/gय91 योगदान लेल ) \n२०११ /g2षूी रमान/g288द रेणु (सम/gय91 योगदान लेल ) \n२.िवदेह समानाृg288तर सािहृg284य अकादेमी पुरृg3ू4कार २०११-१२   \n२०११ मूल पुर/gयणशकार - /g2षूी जगदीश /g262साद म/g28यडल (गामक िजनग ◌ी, कथा सं/gय91ह ) \n२०११ बाल सािह/g28शय पुर/gयणशकार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा सं/gय91ह ) \n२०११ युवा पुर/gयणशकार - आन/g288द कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुर /gयणशकार - /g2षूी रामलोचन ठाकुर - (पृg323ानदीक माझ ◌ी, ब/gय6श/g2ू2ला - मािनक बं/gय2शोपा/g28ूयाय , उप/g288यास \nब/gय6श/g2ू2लासँ मैिथली अनुवाद ) \nिवदेह भाषा सृg294मान २०१२-१३ (वैकिृg298पक सािहृg284य अकादेमी पुरृg3ू4कारक ृg2थंपमे ृg2थ2िसृg32ू ) \n1. िवदेह समानाबgउ88तर सािहबgउ84य अकादेमी फेलो पुरबg304कार  2012  \n2012  /g2षूी राजन/g288दन लाल दास  (सम/gय91 योगदान लेल ) \n2. िवदेह भाषा सबgउ94मान २०१२-१३ (वैकिबgउ98पक सािहबgउ84य अकादेमी पुरबg304कारक बgउ65पमे बgउ6उिसबg3उ0 ) \n२०१२  बाल सािह/g28शय पुर/gयणशकार  - /g2षूी जगदीश /g262साद म/g28यडल क/g2शय “तरेगन ” बाल /g262ेरक िवहिन कथा सं/gय91ह  \n२०१२  मूल पुर/gयणशकार  - /g2षूी राजदेव म/g28यडलक/g2शय \"अृg294बरा \" (किवता सं/gय91ह ) लेल। \n2012  युवा पुर/gयणशकार - /g2षूीमती /g2ू6योित सुनीत चौधरीक  “अिचृg3थ1स ” (किवता सं/gय91ह ) \n2013  अनुवाद पुर/gयणशकार - /g2षूी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" (मराठी उप/g288यास /g2षूी िव/gयणयणु सखाराम खा/g28यडेकर )  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \nिवदेह भाषा सृg294मान २०१३-१४ (वैकिृg298पक सािहृg284य अकादेमी पुरृg3ू4कारक ृg2थंपमे ृg2थ2िसृg32ू ) \n२०१३  बाल सािह/g28शय पुर/gयणशकार  – /g2षूीमती /g2ू6योित सुनीत चौधरी - “देवीजी ” (बाल िनब/g288ध सं/gय91ह ) लेल। \n२०१३  मूल पुर/gयणशकार  - /g2षूी बेचन ठाकुरक/g2शय \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक सं/gय91ह ) लेल। \n२०१३ युवा पुर/gयणशकार - /g2षूी उमेश म/g28यडलक/g2शय “िनृg3ू2तुकी ” (किवता सं/gय91ह )लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर/gयणशका र- /g2षूी िवनीत उ/g28शपलक/g2शय “मोहनदास ” (िह/g288दी उप/g288यास /g2षूी उदय /g262काश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा सृg294मान  २०१४-२०१५  (समानाृg288तर सािहृg284य अकादेमी सृg294मान ) \n२०१४ मूल पुर/gयणशकार - /g2षूी न/g288द िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा सं/gय91ह ) \n२०१४ बाल पुर/gयणशकार - /g2षूी जगदीश /g262साद म/g28यड ल (नै धारैए - बाल उप/g288यास ) \n२०१४ युवा पुर/gयणशकार - /g2षूी आशीष अनिच/g288हार (अनिचृg288हार आखर - गजल सं/gय91ह ) \n२०१५ अनुवाद पुर/gयणशकार - /g2षूी श/g29शभु कुमार िसंह ( पाखलो  -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उप/g288यासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृृg284य , मूितृg3थ1कला , िशृg298प आ िचृg2ंंकला ृg2ं2ेृg2ंंमे िवदेह सृg294मान २०१२  \nअिभ नय- मुृg2ण1य अिभनय  , \nसु/g2षूी िश  /g298 पी  कुमारी, उ/gश11 - 17  िप ता /g2षूी ल/gयषण म ण झा \n/g2षूी शोभा का/g288 त  महतो, उ/gश11 - 15  िप ता- /g2षूी रामअवतार महतो , \nहाृg3ू4 य -अिभनय  \nसु/g2षूी ि/g262  यंका कुमारी, उ/gश11 - 16, िप ता- /g2षूी वै/gय2शनाथ साह  \n/g2षूी दुग/gय6षनंद ठाकुर , उ/gश11 - 23, िप ता- /gयणश व . भरत ठाकुर \nनृृg284 य  \nसु/g2षूी सुलेखा कुमारी , उ/gश11 - 16, िप ता- /g2षूी हरेराम यादव  \n/g2षूी अमीत रंजन , उ/gश11 - 18, िप ता- नागे/g2ष8र कामत  \nिच ृg2ंंकला  \n/g2षूी पनकलाल म/g28यडल , उमेर- ३५, िपता- /gयणशव . सु/g288दर म/g28यडल , गाम छजना \n/g2षूी रमेश कुमार भारती , उ/gश11 - 23, िप ता- /g2षूी मोती म/g28य ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \n/g2षूी परमान/g288 द  ठाकुर, उ/gश11 - 30, िप ता- /g2षूी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \n/g2षूी बुलन राउत , उ/gश11 - 45, िप ता- /gयणश व . िच /g298 टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \n/g2षूी बहादुर रा म, उ/gश11 - 55, िप ता- /gयणश व . सरजुग राम \nिशृg298पी -वृg3ू4तुकला  \n/g2षूी जगदीश मि/g298लक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूितृg3थ1-मृिृg2ं4का कला   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \n/g2षूी यदुनंदन पंिड  त, उ/gश11 - 45, िप ता- अशफ/gय68 पंिड  त \nकाृg41ण -कला  \n/g2षूी झमेली मुिखया ,िपता /gयणशव . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आृg284मिनभृg3थ1र संृg3ू4कृित  \n/g2षूी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता /gयणशव . /g2षूी फणी दास , गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली पृg2ंंकािरता सृg294मान  \n-२०१२ /g2षूी नवे/g288दु कुमार झा  \nनाटक, गीत, संगीत, नृृg284य , मूितृg3थ1कला , िशृg298प आ िचृg2ंंकला ृg2ं2ेृg2ंंमे िवदेह सृg294मान २०१३    \nमुृg2ण1य अिभनय -   \n(1)  सुृg2ंणी आशा कुमारी सुपुृg2ंंी ृg2ंणी रामाव तार यादव, उमेर- १८, पता- गाम+पो/gयणश ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपुृg2ंं मो . ईषा आलम, पता- गाम+पो/gयणश ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुृg2ंणी अपणृg3थं कुमारी  सुपु/g2षषी /g2षूी मनोज कुमार साहु, ज/g288 म  ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि/gयषण म  िन य/gय6य , पो/gयणश ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाृg3ू4 य –अिभनय- \n(1)  ृg2ंणी ृg4ू9ृg332दवे पासवान उफृg3थ1 रामजानी पासवान  सुपु/g2षष - /gयणश व . ल/gयषण मी  पासवान, पता- गाम+पो/gयणश ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस फ आलम सुपुृg2ंं मो . मुृg3ू4 ता क आलम, पता- गाम+पो/gयणश ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृृg284य , मूितृg3थ1कला , िशृg298प आ िचृg2ंंकला ृg2ं2ेृg2ंंमे िवदेह सृg294मान  (मृg3थ4गिन खबास समृg391 योगदान \nसृg294मान ) \nशाृg3ू4 ृg2ंंी य संगीत सह तानपुरा  : \nृg2ंणी रामवृृg2ं2 िस ◌ ंह सुपुृg2ंं ृg2ंणी अिन  ृg2थंृg32ू िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो/gयणश ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमृg3थ4गिन   खबास सृg294 मा न: िमिथला लोक संृg3ू4कृित संरृg2ं2ण : \nृg2ंणी राम लखन साहु पे. /gयणश व . खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो/gयणश ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृृg284य , मूितृg3थ1कला , िशृg298प आ िचृg2ंंकला ृg2ं2ेृg2ंंमे िवदेह सृg294मान  (समृg391 योगदान सृg294मान ):  \nनृृg284 य  -   \n(1)  ृg2ंणी हिर   नारायण मृg283 ड ल सुपु/g2षष - /gयणश व . न/g288 दी म/g28य ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो/gयणश ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  सुृg2ंणी संगीता कुमारी सुपुृg2ंंी ृg2ंणी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+पो/gयणश ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \nिच ृg2ंंकला -   \n(1)  जय ृg2थ2काश मृg283 ड ल सुपु/g2षष - /g2षूी कुशे/g2ष8र म/g28य ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो/gयणश ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  ृg2ंणी चृg288 दन कुमार मृg283 ड ल सुपु/g2षष /g2षूी भोला म/g28य ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पो/gयणश ट - बेलही, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) सं/g262ित  , छा/g2षष /gयणश ना तक अंित म वष/gय61, कला एवं िश /g298 प  महािव /gय2शालय - पटना।     \nहिर मुिन यृg3थ3 / हारमोिनयम   \n(1)  ृg2ंणी महादेव साह सुपुृg2ंं रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाड/gय61- नं. ०९, पो/gयणश ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  ृg2ंणी जागेृg2ं8र ृg2थ2साद राउत  सुपु/g2षष /gयणश व . राम/gयणश व/g26षप राउत , उमेर ६०, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या   \n(1)  ृg2ंणी अनुप सदाय  सुपु/g2षष /gयणश व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पो/gयणश ट - मनोहर प/gय26ी , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  ृg2ंणी कृg298 ल र राम  सुपु/g2षष /gयणश व . ख/gय26 र राम, उमेर- ५०, गाम- लि/gयषण म  िन य/gय6य , पो/gयणश ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु/g2षष /gयणश व . अनुप राम, गाम+पो/gयणश ट - ि◌ नम/gय61ली , वाड/gय61 न . ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशृg298पी -वृg3ू4तुकला -   \n(1)  ृg2ंणी बौकू मिृg298 ल  क सुपु/g2षष दरबारी मि/g298 ल  क, उमेर- ७०, गाम- लि/gयषण म  िन य/gय6य , पो/gयणश ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2)  ृg2ंणी राम िव  लास धिर कार  सुपु/g2षष /gयणश व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो/gयणश ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूितृg3थ1कला -मृितृg3थ1कार कला -   \n(1)  घूरन पंिड त सुपुृg2ंं - /g2षूी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+पो/gयणश ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  ृg2ंणी ृg2थ2भु पंिड  त सुपुृg2ंं  ृg3ू4 व .   , पता- गाम+पो/gयणश ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nकाृg41ण -कला-  \n(1)  ृg2ंणी जगदेव साहु सुपु/g2षष शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम/gय61ली -पुरव/gय6षस , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  ृg2ंणी योगेृg288 ृg4ूथ ठाकुर सुपुृg2ंं ृg3ू4 व . बुृg32ूू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आृg284मिनभृg3थ1र संृg3ू4कृित -    \n(1)  ृg2ंणी राम अवतार  राउत सुपु/g2षष /gयणश व . सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \n(2)  ृg2ंणी रौशन यादव  सुपु/g2षष  /gयणश व . किप ले/g2ष8र यादव , उमेर- ३५, गाम+पो/gयणश ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअृg334ा /महराइ-  \n(1)  मो. जीबछ  सुपु/g2षष मो . िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो/gयणश ट - बड़हारा, भाया- \nअ/g288 ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \nृg2ंणी बृg2ण4 चन मृg283 ड ल सुपु/g2षष /gयणश व . सीताराम म/g28य ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nृg2ंणी रामदेव ठाकुर सुपुृg2ंं ृg3ू4 व . जागेृg2ं8र ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (ृg2थ2भाती ) गौिन हार  आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1)  /g2षूी सुकदेव साफी  \nसुपु/g2षष /g2षूी    , \nपता- गाम इटहरी, पो/gयणश ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/gय61ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (ृg2थ2भाती ) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1)  सुकदेव साफी  सुपु/g2षष /gयणश व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो/gयणश ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/gय61ली , थाना- \nमरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  लेृg334ु दास  सुपु/g2षष /gयणश व . सनक म/g28य ड ल पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1)  मो. गुल हसन  सुपु/g2षष अ/g292 दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  मो. रहमान साहब  सुपु/g2षष ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक-  \n(1)  ृg2ंणी जगत नारायण मृg283 ड ल सुपु/g2षष /gयणश व . खुशीलाल म/g28य ड ल, उमेर- ४०, गाम+पो/gयणश ट - ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  ृg2ंणी देव नारायण यादव  सुपु/g2षष /g2षूी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- बनरझुला, पो/gयणश ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1)  ृg2ंणीमती फुदनी देवी  प/g2ू9ी /g2षूी रामफल म/g28य ड ल, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  सुृg2ंणी सुिव  ता कुमारी  सुपु/g2षषी /g2षूी गंगाराम म/g28य ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पो/gयणश ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \n(1)  ृg2ंणी सीताराम राम  सुपु/g2षष /gयणश व . जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि/gयषण म  िन य/gय6य , पो/gयणश ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  ृg2ंणी लृg3ंू मी  राम  सुपु/g2षष /gयणश व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकृg3थ3रनेट -   \n(1)  ृg2ंणी चृg288 द र राम  सुपु/g2षष - /gयणश व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि/gयषण म  िन य/gय6य , पो/gयणश ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो/gयणश ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबेृg288 जू वादक-  \n(1)  ृg2ंणी राज कुमा र महतो  सुपु/g2षष /gयणश व . ल/gयषण मी  महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम/gय61ली वाड/gय61 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  ृg2ंणी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो/gयणश ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)   ृg2ंणी जीबछ यादव  सुपु/g2षष /gयणश व . /g26षपालाल यादव , उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो/gयणश ट - बेलही, भाया- \nि◌ नम/gय61ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)   ृg2ंणी शृg294 भु मृg283 ड ल सुपु/g2षष /gयणश व . लखन म/g28य ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो/gयणश ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/gय61ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख ृg3ू4 स कर- (िख ृg3ू4 सा  कहैबला)-  \n(1)  ृg2ंणी छुतहृg2थं यादव उफृg3थ1 राजकुमार , सुपु/g2षष /g2षूी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पो/gयणश ट - मनोहर \nप/gय26ी , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख या उफृg3थ1 टहल मुिख  या - \n(2) सुपु/g2षष /gयणश व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो/gयणश ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिमिथला िचृg2ंंकला - \n(1)  सुृg2ंणी िम  िथ लेश कुमारी  सुपु/g2षषी /g2षूी रामदेव /g262साद म/g28य ड ल ‘झा/g26षदार ’ पता- गाम- रसुआर, पो/gयणश ट -– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/gय61ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  ृg2ंणीमती वीणा देवी पृg2ण9ी ृg2ंणी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2)  ृg2ंणी िक  शोरी दास  सुपु/g2षष /gयणश व . नेबैत म/g28य ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/gयणश ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gय61ली , ि◌ जला- सुपौल \n(िब हार)  \nतबला-  \nृg2ंणी उपेृg288 ृg4ूथ  चौधरी  सुपु/g2षष /gयणश व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \nृg2ंणी देवनाथ यादव  सुपु/g2षष /gयणश व . सव/gय61जीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झ/gय6यझप/gय26ी , पो/gयणश ट - पीपराही, भाया- लदिन य/gय6य , िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1)  /g2षूी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1)  ृg2ंणी कुृg288 दन कुमार कणृg3थ1 सुपु/g2षष /g2षूी इ/g288 /gशण6 कुमार कण/gय61 पता - गाम- रेबाड़ी, पो/gयणश ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2)  ृg2ंणी राम खेलावन राउत  सुपु/g2षष /gयणश व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर  (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \nृg2ंणी रामचृg288 ृg4ूथ ृg2थ2साद मृg283 ड ल सुपु/g2षष /g2षूी झोटन म/g28य ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो/gयणश ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gय61ली , ि◌ जला- सुपौल  (िब हार) \nृg2ंणी िव  भूित  झा  सुपु/g2षष /gयणश व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/gयणश ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nृg2ंणी रिव  ृg288 ृg4ूथ  यादव  सुपु/g2षष सीताराम या दव, पता- गाम- तुलिस याही, पो/gयणश ट - मनोहर प/gय26ी , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nृg2ंणी िप  चकुन सदाय  सुपु/g2षष /gयणश व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)   \nृg2ंणी रामपित   मृg283 ड ल सुपु/g2षष /gयणश व . अजु/gय61न म/g28य ड ल, पता- गाम- रसुआर, पो/gयणश ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gय61ली , ि◌ जला- सुपौल \n(िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1)  ृg2ंणी किप  लेृg2ं8र दास सुपुृg2ंं ृg3ू4 व . सुृg382र दास , उमेर- ७०, गाम- लि/gयषण म  िन य/gय6य , पो/gयणश ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  ृg2ंणी खखर सदाय  सुपु/g2षष /gयणश व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  ृg2ंणी रामिव  लास यादव  सुपु/g2षष /gयणश व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो/gयणश ट - स/gय6शिग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nृg2ंणी जोगेृg288 ृg4ूथ  राम  सुपु/g2षष /gयणश व . िब /g298 टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \nृg2ंणी राजेृg288 ृg4ूथ  राम  सुपु/g2षष काले/g2ष8र राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा/gयणश ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \nृg2ंणी सैनी राम  सुपु/g2षष /gयणश व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nृg2ंणी जनक मृg283 ड ल सुपु/g2षष /gयणश व . उिच त म/g28य ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो/gयणश ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/gय61ली , िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम यृg3थ3 / ृg391ुम बाजा   \nृg2ंणी परमेृg2ं8र मृg283 ड ल सुपु/g2षष /gयणश व . िब हारी म/g28य ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मय/gय6य बजबै छिथ  । \nृg2ंणी जुगाय साफी  सुपु/g2षष /gयणश व . /g2षूी /g2षूीच/g288 /gशण6  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nृg2ंणी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो/gयणश ट - बेलही, भाया- ि◌ नम/gय61ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \nृg2ंणी योगेृg288 ृg4ूथ  राम  सुपु/g2षष /gयणश व . िब /g298 टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा  (होलीमे बजाओल जाइत...) \nृg2ंणी जृg391नाथ चौधरी उफृg3थ1 िध  यानी दास  सुपु/g2षष /gयणश व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nृg2ंणी महेृg288 ृg4ूथ पोृg319ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो/gयणश ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \nृg2ंणी राम ृg2थ2साद राम सुपुृg2ंं ृg3ू4 व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+पो/gयणश ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेषृg3थ4क :- \n१) हाइकू िवशेषृg3थ4क १२ म अंक, १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषृg3थ4क २१ म अंक,  १ नवृg294बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषृg3थ4क ६७ म अंक, १ अृg2णूटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहृg284य िवशेषृg3थ4क ७० म अंक, १५ नवृg294बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषृg3थ4क ७२ म अंक १५ िदसृg294बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \n६) नारी िवशेषृg3थ4क ७७म अंक ०१ माचृg3थ1 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषृg3थ4क िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अगृg3ू4त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिृg2णूत गजल िवशेषृg3थ4क १२६ म अंक, १५ माचृg3थ1 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीृg2ं2ा िवशेषृg3थ4 क १४२ म, अंक १५ नवृg294बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीकृg3थ4त िमृg2ंण मधुप िवशेषृg3थ4क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवृg288द ठाकुर िवशेषृg3थ4क १८९ म अंक १ नवृg294बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चृg288ृg4ूथ ठाकुर अिनल िवशेषृg3थ4क १९१ म अंक १ िदसृg294बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह सृg294मान िवशेषा  क- २००म अ क १५ अृg2थ2ैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४) मैिथली सी.डी./ अृg298बम  गीत संगीत िवशेषृg3थ4क - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंिृg2ंंत  रचनापर आम ंिृg2ंंत  आलोचकक िटृg29ूपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पृg3थ4च टा किवता आ ओइपर मधुकाृg288त झाक िटृg29ूपणी  \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-पिृg2ंंकाक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक  सवृg3थ1ृg2ंणेृg41ण  रचनाक  एकटा  समानाृg288तर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली बgउ6उबबgउ88ध -िनबबgउ88ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली पबg3उ4 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पबg3उ4  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाबg384य उबgउ84सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उबgउ84सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली बgउ6उबबgउ88ध -िनबबgउ88ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work.-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतृg3ू1य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगजे/g288/gशण6 ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n \n२. ग/gय2श  \n२.१.डॉ. कैलाश कुमार िमबgउ57 - गौरी चोरनी, गौरी डाईन आ गौरी िछनािर: मधुबgउ57ावणी कथा केर बg3उ5ंद ?  \n२.२.बgउ6उणव  झा -िखबg304सा-सुखैत पोखैर बgउ90यासल  गाम  \n२.३.जगदीश बgउ6उसाद मबgउ83 ड ल- 6  गोट लघु कथा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \n२.४.आशीष अनिचबgउ88हार - तीन टा िबंदु \nडॉ. कैलाश कुमार िमृg2ंण  \n  \nगौरी चोरनी, गौरी डाईन आ गौरी िछनािर: मधुृg2ंणावणी कथा केर ृg32ंंद ? \n  \nमधु/g2षूावणी कथा आ पाबिन मनु/g2ूणख आ /g262कृित , लोक आ शा/gयणश/g2षष , /gयणश/g2षषी आ पु/g26शख ,बूढ आ नव, /g262ेम आ केिल , \nपािरि/gयणशथितकी संतुलन केर सहज /g26शपे िमिथलाक अ/gय22ुत परंपरा अिछ। एकर जतेक चच/gय61 हो से कम। एिह \nपाबिन के, एकर सब कथा, उपकथा, /g262संग , उप-/g262संग के नीक सं बुझनाई , कथा के िमिथलाक िबिभ/gय82 /g2ष2े/g2षष \nम/gयूण उपल/g292ध अंतर के संकलन , ओकर घमथ/gय61न , समाजशा/gयणश/g2षषीय -मानवशा/gयणश/g2षषीय -मनोवै/g2षयािनक िव/gयण2ले/gयणयण ज/g26शरी \nअिछ। दुभ/gय6ष/g2ू2य सं इित हासकार, समाजशा/gयणश/g2षषी , मानवशा/gयणश/g2षषी , मनोवै/g2षयािनक आर -त-आर सािह/g28शयकार लोकिन सेहो \nएकर बहुत िववेचना निह क सकलिन अिछ। ई िचंताक िवषय अिछ।मा नवशा/gयणश/g2षष म/gयूण एक श/g292द होइत छैक \n“enculturation” जकर अथ/gय61 भेल जे लोक कुनो चीज , लूिर, /g2षयान , भाव, परंपरा आिद /gयणशकूल अथवा \n/g2ूणलास/g26षम अथवा कुनो िवशेष िश/g2ष2क या िशि/g2ष2का सं निह बि/g298क लोक /gयण1यवहार के देखैत , ओकर अनुशरण \nकरैत िबना बुझने आ /g262य/g2ू9 केने िसखने जैत अिछ। निह िसखबला /बाली के आ ने िसखाबय बला/बाली के \nएकर िविश/gश16 भान होइत छैक मुदा ई सामािजक /g2षयान के एक पीढ़ी सं दोसर पीढ़ी म/gयूण ह/gयणशत/gय6शतिरत िनिव/gय61/g268 /g26षप \nसं होइत रहैत छैक – चरैवेित-चरैवेित। अपन अ/g298प/g2षयान सं मुदा मैिथली सं/gयणशकृित के िसनेह के कारण \nमधु/g2षूावणी पर हम िकछु काज क रहल छी। /g262ितिदन नव बात /g2षयात होइत अिछ। िववेचन नव िदशा िदस \nसंकेत करैत अिछ। इ/g29शहर अपन माय लग पुनः तीन िदन धिर अिह कथा के बुझबाक /g262य/g2ू9 कैल। लागल , \nई कथा आ पाबिन त पु/g26शख केर पूजाक एकािधकार के सोझे-सोझ चुनौती द रहल अिछ। कथा सुनिनहािर \nमिहला, कथा कहिनहािर मिहला, कथा केर साम/gय91ी , िवध, िवधान, सब िकछु बताबय बाली मिहला, पु/g26शख म/gयूण \nमा/g2षष अि/g288तम िदन वर आ ओहो मिहला के इसारा पर चलयबला यं/g2षषवत /g262ाणी ! बािक सब चीज़ म/gयूण पु/g26शख के \nए/g288/gय99ी ब/g288द। िकछु लोक एक /g262/gय11उठोलिन। ई िज/g2षयासा पिहने बड़ /g262भािवत निह केलक सोचलहुँ, किथ लेल \nघमथ/gय61न क/g26श ? लेिकन एखन भेल जे थोड़ेक सोची जे आिख़र ऐना िकयैक छैक - गौरी आ िछनािर? \n  \nएकरा कोना कही? जॱ शा/gयणश/g2षष धेने रहब त एकर उ/g2षशर असंभव। धम/gय6षिधकारी सब आ/gय89मण करता। लोक सँ \nकरब त समाधान के सिमप आिब सकैत छी। \n  \nलोक आ शा/gयणश/g2षष म/gयूण एक अंतर /gयणशप/gश16 छैक - शा/gयणश/g2षष /g26णेम म/gयूण ब/gय96 ग/gय6शठ सनक बा/g288हल छैक। ओिह /g26णेम सँ \nबाहर एबाक क/g298पनो असंभव। ठीक एकर िवपरीत लोक /g26णेम म/gयूण रहैत अिछ लेिकन आव/gयण2यकता भेला पर /g26णेम \nसं बाहर एबामे म/gयूण किनकबो संकोच निह होइत छैक।  \n  \nलोक /g262ेम म/gयूण भ/g2ूणत आ भगवान िम/g2षष जक/gय6य , नौकर मािलक जक/gय6य , /g262ेमी -/g262ेिमका जक/gय6य /gयण1यवहार करैत अिछ आ \nओिह /gयण1यवहार म/gयूण शा/gयणश/g2षषक गुण , िश/g2ष2ा , सं/gयणशकार सि/g29शमिलत रहैत छैक। लोक भगवान के आन निह अपन बुझैत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \nअिछ। अपन निह अपन पिरवारक मनुख बुझैत अिछ। सब िनराकार सब गुणे साकार भ जाइत छैक। \nभगवान लोक म/gयूण मनुखे जक/gय6य /gयण1यवहार करैत छिथ। ई बात शा/gयणश/g2षष म/gयूण संभव निह।  \n \nलोक महादेब के “उगना” बना दैत अिछ। सबरी लोक अिछ जे अपन िन/gयण2छल /g262ेम मे राम के आिठ वैर \nखुआबय म/gयूण संकोच निह करैत अिछ। सधना जाट भगवान के पिहने भ ोजन करबैत अिछ तखने अपने खाइत \nअिछ। िलंगायत समाज के एक मिहला हमरा कहलक: \"देखू, महादेब के ने माय ने िपता; ने भाई ने बिहन! \nबेचारे बाल /g26षप म/gयूण हमरा लग हमर गाय केर बछड़ा बिन हमर गौशाला म/gयूण खुटेसल रहैत छिथ। अगर सद/gय68 \nभ गेलिन, नाक सँ पािन बहै लगतिन त के पोछतिन? के तेलक मािलश करतिन? चलु छोड़ू सब के हे बाऊ \nमहादेब। आई सँ हम अह/gय6यके अपन बेटा बना लैत छी। हम तेल -कुर क देब, नाक पोिछ देब, काढ़ा िपया \nदेब”। \n  \nसब सँ पैघ बात ई जे ई मिहला िनिव/gय61कार भाव सँ बजैत छिल। जे बजैत छिल सैह करबाक इ/g2ूशछा सेहो \nछलैक। \n  \nई भेल लोक अथवा फोक के शि/g2ूणत। एहेन बात अथवा /gयण1यवहार शा/gयणश/g2षष के /g2षयाता अथवा िव/gय2षा न/िवदुिष निह \nसोिच सकैत छिथ। \n  \nआब बात करी मधु/g2षूावणी पाविन आ कथा म/gयूण ओ /g262संग जािह म/gयूण गौरी लेल िछनािर श/g292द के /g262योग कैल गेल \nअिछ। \n \nकथा के अनेक /gयणशव/g26षप अिछ। लेिकन सब /gयणशव/g26षप म/gयूण िछनािर श/g292द के /g262योग कैल गेल छिन।  \n  \nमधु/g2षूावणी के /g262योजन नव िववािहत लड़की के जीवन के सब िकछु के /gयण1यवहािरक /g2षयान देनाई अिछ। \n/gयण1यवहािरक /g2षयान म/gयूण शा/gयणश/g2षषीय /g2षयान सि/g29शमिलत छैक।  \n  \nअगर मधु/g2षूावणी के कथा के सब /g262संग आ उपकथा के देखब आ गुनब त लागत जे िकछु ब/gय6यचल निह \nअिछ। एक गृहणी के जतेक /g2षयान चाही सब िकछु घोिट -घोिट एिह कथा के मादे िसखा देल जाइत छैक। \nगौरी देवी के भूिमका के छोिड़ एक आदश/gय61 /gयणश/g2षषी के भूिमका म/gयूण छिथ जकरा सामा/g288य ि/gयणशथित म/gयूण अनेक तरहक \nपिरि/gयणशथित के सामना कोना करक चाही तकर /g262ैि/g2ूणटकल /g2षयान भेटैत छैक।  \n  \nअिह /g262संग म/gयूण गौरी के भूिमका एक एहेन िशि/g2ष2का के /g26षप म/gयूण छिन जे नारी मनक /gय2षंद के स माधान करैत \nछिथ। महादेब के भूिमका एक एहेन पितक /g26षप म/gयूण छिन जे प/g2ू9ी के /gश1णम के दूर करैत छिथ , अपन प/g2ू9ी के  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \nस/g29शमान करैत छिथ आ हुनक स/g29शमानक आ श/g292दक र/g2ष2ा करैत छिथ। संगिह महादेब गौरी के मय/gय6षदा के भान \nसेहो करबै चाहैत छिथ। \n  \nएिह स/g29शपूण/gय61 उपकथा म/gयूण /gयणश/g2षषी आ पु/g26शख  एक दोसरक पूरक छैक। दुनू के एक दोसरक मय/gय6षदा के िचंता \nछिन। गौरी तीन /gयणशव/g26षप - डाईन, चोरनी आ िछनािर - म/gयूण ई संवाद /gयणशथािपत करय चाहैत छिथ जे शंका आ \nिज/g2षयासा मनुखक /g262ाकृितक गुण छैक। एकर /g262मािणकता के परी/g2ष2ा करब अिनवाय/gय61। दोसर िदस महादेब अपन \nकृ/g28शय सँ ई /g262मािण त करय चाहैत छिथ जे पित-प/g2ू9ीक संबंध िव/g2ष8ास पर िटकल रहैत छैक। अिह िव/g2ष8ास के \nस/g29शमान आ र/g2ष2ा करब दुनू के सामूिहक िज/g29शमेदारी होईत छैक। अिव/g2ष8ास सँ संबंध टूटैत छैक।  \n  \nबात गौरी आ िशव के होईत छैक त/gय6शिह उपकथाक िवषय व/gयणशतु ओहने छैक। महादेब तं/g2षष के जनक छिथ। \nत/gय6शिह बात डाईन के भ रहल छैक। गौरी डाईन बनय चाहैत छिथ।  महादेब ई कहैत छिथन जे ई काय/gय61 \nसभक निह छैक। गौरी के दि/g2ष2ण िदशा के गाम म/gयूण जेबाक लेल मना करैत छिथन। गौरी कोना \nमानती? िसखनाई शु/g26ष करैत छिथ। िबना कहने महादेब सा/g2ष2ी रहैत सब ि/gय89या के देखैत अपना कं/gय99ोल म/gयूण \nलेने रहैत छिथ। आ जखन गौरी चुपचाप डाईन केर सब मं/g2षष पिढ़ िसख जाइ त छिथ त गौरी अपन पु/g2षष \nगणेश आ काित/gय61क के कोढ़ करेज देखै लगैत छिथ। आब महादेब ग ौरी के पकिड़ लैत छिथ आ कहैत \nछिथन: \"हद भ गेल? हमरा मना केलाक बादो अह/gय6य गेलॱ दि/g2ष2ण कोण म/gयूण?”तामसे भेड़ महादेब कहैत छिथन \nजे पूरा तं/g2षष डािह देिथन। तुरत गणेश एक -एक मं/g2षष िलखने जाइत छिथ आ काित/gय61क डाहने जाइत छिथ। \nगौरी के होइत छिन जे तं/g2षष कम सँ कम मूल /g26षप म/gयूण बिच जाइक। साबर मं/g2षष मा/g2षष अढ़ाई आखर के होईत \nछैक जकरा काितक सँ चुटकी म/gयूण चोरा लैत छिथ। चोरेबक  उ/gय19े/gयण2य मं/g2षष अथवा पर/g29शपरा के र/g2ष2ण छैक आर \nिकछु ने। हमरा एना बुझना जाइत अिछ जे एिह /g262संग के /g262ासंिगकता एिह बात मे छैक जे एक सफल \nगृहणी के सब तरहे अपन घर आ गृह/gयणशथी के र/g2ष2ा करक चाही।  \n  \nआब गौरी चोरनी छिथ तािह /g262करण पर आिब। बहुत बेजोड़ /g262करण अिछ। आ एकर आधा र सेहो गौरी \nतै/g29षयार करैत छिथ। गौरी महादेब सँ आ/gय91ह करैत छिथ जे अगर िकयोक चोरी करैत अिछ , िक/g29शबा िछनरपन \nकरैत अिछ त ओकरा शरीर मे िकछु एहेन िच/g288ह अंिकत भ जैक जाि ह सँ जन -सामा/g288य के ई िसख भेट \nजाइक जे एहेन काज निह करी। महादेब ना-नुकूर करैत गौरी के िनवेदन मािन लैत छिथ। \n  \nएक बेर पुनः गौरी मय/gय6षदा के ल/gय6यघेत छिथ आ महादेब के मना केलाक बाद एक गाम म/gयूण भाटा चोरी करैत \nछिथ। िनशान के /g26शप मे जिहना -जिहना गौरी भाटा चोरबैत गेली तिहना-तिहना नागिड़ बढ़ैत गेलिन। जखन \nगौरी के भान होईत छिन त महादेब सँ िनवेदन करैत पुनः ओकर ा समा/g29णत करय क हैत छिथ। फेर होईत \nछिन किनक अवशेष िच/g288हक /g26षप म/gयूण रहक चाही। आ कहैत छिथन जे िनशान मा/g2षष ई जानवर म/gयूण होबक \nचाही। सैह भेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \n  \nआब िछनािर बला /g262करण म/gयूण अबैत छी। एक बेर पुनः महादेब के मना केलाक बाद नहिर कात म/gयूण गेलिन। \nमहादेब मा/g298लाह बनला। नाव पर रा/gयण2ता कटैत काल मा/g298लाह गौरी के कखनो गाल छुिब लैन।कखनो चु/gय26ी \nकािट लैन। भाव उ/g2षशेजक भेल गेलिन। जेना -जेना केिल भाव मे गौरी मगन भेली तिहना-तिहना हुनकर माथ \nपर िसंग बढ़ैत गेलिन। \n  \nम/g298लाह जाल खसेलक। गौरी माछ िबछलिन। एकर फायदा उठबैत म/g298लाह गौरी सँग एमहर -ओमहर करैत \nकेिल ि/gय89या के सेहो  आनंद निह-निह करैत लैत रहल। \n  \nकेिल होइत गेलिन आ िसंघ बढ़ैत गेलिन। आब गौरी के होश एलिन : \"हे भगवान! ई की भेल? आब की \nहैत?” \n \nयैह सोचैत गौरी अपन िसंघ के साड़ी सँ झपैत गेली। मुदा िसंघ बिढ़ते गेलिन। अंततः महादेब सँ िनवेदन \nकेि/g298थन : \"गलती भ गेल हमरा सँ। ई मलहबा अपन सीमा नािघ गेल। छू-छाप हमर /g262ितशोध के बादो \nकिरते रहल। एकरा केिल कहनाय उिचत निह। गलती सँ हम किह  देलॱ जे िच/g288ह द िदयौक। एकर  उपाय \nअह/gय6य बताऊ ?\" \n  \nमहादेब कहलिथन: \"हे गौरा, हम त कहने रही अह/gय6यके जे िनशान के च/gय12र मे निह प/g26श। मुदा अहॴ िजद \nठािन देलॱ जे द िदयौक। लेिकन अह/gय6य िच/g288ता जूिन क/g26श। ओ मलहबा िकयोक आर निह छल। हम रही। \nतािहं अह/gय6य िछनािर निह भेलॱ ”। \n  \nमहादेब बिजते रहलिन: \"हमरा बुझा गेल जे अह/gय6य त/g28षय के जानय चाहैत छी। हम सोचलहुँ, से त ठीक मुदा \nकहॴ ऊंच-नीच भ गेल त की हैत? सैह सोचैत /gयणशवयं मलहबा बिन अह/gय6य लग गेल रही। अह/gय6यक चिर/g2षष ब/gय6यचल \nअिछ। अह/gय6य अनेरे िचंता जूिन क/g26श ”। \n  \nगौरी के भेलिन जे ओ अनेरे महादेब पर शंका केलिन। कहलिथन गौरी: \"हे महादेब! हमरा सँ गलती भेल। \nआब अह/gय6य एकर उपाय क/g26श। िसंघ त कोनादन लािग रहल अिछ ”? \n  \nगौरी िदस देिख हँसैत महादेब आब िसंघ के समा/g29णत करय लगला। गौरी कहलिथन :\" एक काज क/g26श , किन \nनाममा/g2षष िसंघ रहय िदयौ जे मृतभुवन म/gयूण जानवर के िसंगार बनत ”। गौरी के बातक स/g29शमान करैत महादेब \nनाममा/g2षष के िसंघ रहय देलिथन जे कथाक अनुसार आजुक जुग म/gयूण जानवर सब म/gयूण भेटैत अिछ।  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \nलोक /gयण1यवहार के अनु/g26षपे अगर कथा के िववेचना करब त लागत जे गौरी एक सामा/g288य हाड़ -मासक मिहला \nबिन िश/g2ष2ा दैत छिथन। गौरी कदािचत सब मिहला के ई िसख दैत छिथन : \"एखन धिर जे गलत-सलत \nकेलॱ से िब सिर जाउ। आब अपन दा/g29शप/g28शय जीवन मे संल/g2ू2न होउ। पित -प/g2ू9ी के बीच आपसी /g262ेम , िव/g2ष8ास \nबनल रहक चाही। इितहास के छोिड़ वत/gय61मान आ भिव/gयणयय के िचंता होबक चाही ”। शा/gयणश/g2षष केर गौरी भले \nएहेन बात सोिच निह सकैत छिथ, लोकक गौरी अपने समाजक मिहला बिन समाज के जन सामा/g288य मि हला \nके मानिशक अव/gयणशथा के देखबैत चोरनी , डाईन आ िछनािर बिन एक नव िसखक पर/g29शपरा /gयणशथािपत करैत \nछिथ। एकर नाम जे द दी – यथाथ/gय61वाद (realism), लोक परंपरा केर शि/g2ूणत , /gयण1यवहािरकता , पु/g26शख -/g262कृित के \nसमावेश अथवा आरो िकछु। सम/gय91 /g26शपे ई अ/gय22ुत परंपरा अिछ।  \n  \nह/gय6य , िमिथला म/gयूण मधु/g2षूावणी पाबिन केएक बात किन कचोट करैत अिछ आ एकर साव/gय61भौिमकता पर भले \nिखड़की दोगे किथलेल निह मुदा चैल/gयूणज करैत अिछ : “ई कुन कारण सं िमिथला के सब जाित म/gयूण समािव/gश16 \nनिह भ सकल आ /gशण9ा/gयय2ण मा/g2षष म/gयूण नुकायल रिह गेल ?” भले ई /g262/gय11 छोट लगैत हो लेिकन एकर उ/g2षशर देनाई \nअतेक सह ज निह अिछ। उ/g2षशर तकला सं एकर एक नव आयाम ठाढ़ भ सकैत अिछ ? \n  \nपूरा कथा सुनलाक आ बेर-बेर मनन आ िववेचन केलाक बाद अिह िन/gयणयकष/gय61 तक या/g2षषा कैल . पाठक के भावक \n/g262ती/g2ष2ा रहत।  \n  \nआभार: अपन माता /g2षूीमती िशवदुलारी देवी के कहल कथा के आधार पर एिह /g262संग पर चच/gय6ष कएलहुँ अिछ।  \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंतृg3ू1य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nृg2थ2णव  झा   \nिखृg3ू4सा -सुखैत पोखैर ृg29ूयासल  गाम \n  \nएिह बेर गाम म/gयूण एकटा भाितजऽक उपनेन छल आ आिफ़स म/gयूण सेहो ३-४ टा छु/gय26ी  लगातार भेट रहल छल । \nबस फ़ेर की एकबैगे गाम जेबा क /g29णलान  बिन गेल । /g29णलानो  तेहन जे जूर-शीतल िदन स/gय6शझ  तक गाम \nपहुंिचतॱ। मगध ए/g2ूण/gयणश/g262ेस  अपन आ/gय88त  अनुसार चािर घंटा िबलंब सं पटना पहुंचेलक । आब ओत से बरौनी \nके /gय99ेन  पकरबाक छल । गम/gय68  के िदन म/gयूण सूय/gय6ष/gयणशत  िकछ िबलंबे स होइ अिछ, /gयणशवाइत  राजे/g288/gशण6  पूल पर जखन \nलगभग साढे छ: बजे पहुंचल छलहुं त सूय/gय6ष/gयणशत  क मनोरम दृ/gयण2य   दृि/gश16गोचर  भेल छल। ओई मनोरम छटा मे \n३-४ टा छॱरा सब गंगा जी के बीच धार म/gयूण चुभैक र/gश26  छल। ई दृ/gयण2य  देखय बला छल। मुदा इ िक! \nअचानक से /g28ूयान  गेल जे गंगाजी त सूिख के आधा भ गेिलह आ पाईन क धार केवल प/gय6शजर  धिर म/gयूण बचल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \nछल । आब ई ि/gयणशथित  भयावह बुझना गेल। त एकर की मतलब जे सुखार अपनो गाम-घर िदस द/gयणशतक  द \nदेने अिछ ! जखन गाम पहुंचलॱ त जूर-शीतलऽक कोनो नामो-िनशान नै देखना गेल। य/gय2शिप  गाम हम अ/g288हार  \nभेला के बादे पहुंचल छलहुं । \n  \nअिगला िदन भोरे भोर गाम िदस िबदा भेलहुं, बाट म/gयूण भ/gयूणटनाहर  लोक सब सं दुआ-सलामी लैत नदी कात \nपहुंचलहुं । मुदा देखै छी त ई की; नदी त अिछए नै! गामक बलान नदी सुिख क पीच रोड बनल अिछ आ \nसाइिकल, मोटरसाईिकल सभ ओई बाटे सरसरायल ऐ पार से ओइ पार भ रहल अिछ। /g28ूयान  गेल जे \nगामऽक मुिखया (जेकर जनेर-ध/gयूयचा  के फ़सल नदी कात म/gयूण लहलहायत छल) के अित/gय89मणक  सीमा आउर \nअिधक बिढ गेल अिछ आ जत हरदम नदी के धार रहै छल त/g2षशौ  मुिखया के फ़सल लागल छल। ओना \nफ़सलऽक हालत सेहो िपलिपल सन भेल छल । गाम सं नदी िबला जेनाइ मने िक जे मानु जेना कोनो \nसौभा/g2ू2यवती  के िसहुंथ से सेनूर पोिछ देनाई भेल! \n  \nमानै छी जे हम बेसी िदन गाम नै रहलहुं अिछ, मुदा जतबे िदन रहलहुं अिछ, ई नदी से एकटा लगाव रहल \nअिछ। बा/g298याव/gयणशथा  म/gयूण नदी नहाय के अपन उ/g28शसाह  होय /g2षणल , म/gय6श  के मनो केला पर कह/gय6श  मानै छिलयै। आ \nगम/gय68  मिहना म/gयूण त बुझू जे जखने मोन होय तखने चैल िदय नहाय लेल, कोनो अंगा-गंजी लेबा के काजे नै, \nबस ककरो सं गमछा म/gय6शगू आ कूिद जाउ। जा किन काल निद म/gयूण चुभिक ततबे काल म/gयूण निद कात के \nभ/gय6शईटऽक  गाछ पर पसरल गंजी-जंिघया सभ सुिख जाय छल । हं ई बात के अफ़सोस रहत जे हम हेलनाई \nनै सीख पेलहुं। य/gय2शिप  गामक भैयारी सब थोरे-बहुत सीखेने छल मुदा काल/gय6शतर  म/gयूण सेहो िबसिर गेलहुं। ओना \nगाम-घर म/gयूण िधया-पुता के दुपहर काल म/gयूण नदी कात जाय लेल मना करल जाय छल, जै के लेल भूत सं ल \nके पंडू/g292बी  तक के डर देखायल जाय छल। नदी िकनार म/gयूण ओना माछ आ डोका पकरय के सेहो अनुभव \nरहल अिछ। ऐ मामला म/gयूण मीता भाईजी ब/gय86ड  तेज छलाह। बुझु से बंसी आ बोर के असल खेलाडी वैह \nछलाह आ हम सभ त /gयणशटेपनी  टाइप म/gयूण संग लागल रहै छलहुं । \n  \nखैर छोडू, हमहुं कह/gय6श  पहुंच गेलहुं। हलुमान चौक पर पहुंचलहु त देखै छी जे छॱरा सभ के चौकडी जमल \nअिछ। मीता भायजी सेहो छलाह। हम कहिलयैन जे यौ मीता भायजी इ त जुलुम भ गेल। ओ सशंिकत \nहोइत बजलाह – जे से की? की भ गेलय? हम /g262ितउ/g2षशर  म/gयूण बजलहुं जे \"महराज गामऽक नदी िबला गेल आ \nअह/gय6श  पुछै छी जे की भेल!\" मुदा हुनकर िर/gयणशप/gय6शस  ब/gय86ड  सद/gय61 छल। ओ बजलाह जे ई सब भगवानऽक माया \nअिछ। देश-दुिनया म/gयूण पाप बिढ रहल अिछ, तेकर दु/gयणयपिरणाम  त एहने ने हेतै हौ। हम बजलहुं जे भायजी, \nतैयो गमैया के त अपन कत/gय61/gयण1य  करबाक चाही ने नदी के बचाब के लेल। सालॲ-साल नदी के तह गाद से \nभिर क उपर भेल जाय अिछ, तै पर से नदी तट पर मुिखया के अित/gय89मण  बढल जाय अिछ। आई नदी \nसुईख गेल, सोचु जे ऐ संगे कतेको जिलय जीव सभ के त समूले न/gश16  भ गेल हैत। /g2ष2े/g2षषऽक  जमीन म/gयूण \nपािनऽक लेवल भी नी/g2ूशच/gय6श  खिस परल हैतैक…हं, से त स/g2षशे. पिहने पचासे फ़ीट पर कल गडा जाय छल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \nमुदा आब सै फ़ीट से कम म/gयूण कह/gय6श  नीक पाईन अबै छै – बीच म/gयूण बात कटैत कनिकरबा बाजल । हम बात \nके आगा बढबैत बजलहुं जे देखु ई नदी म/gयूण लोक सब नहाइ जाय छल माल-जाल के नहब आ पाईन िपयाब \nलेल नदी ल जाय छल, मौगमेहर सब कपडा-ल/g2षशा  सभ टा त निदये मे करै जाय छल ने यौ। त जै नदी \nसं एतेक उपकार भेटै अिछ ओकरा लेल िकछ त िचंितत होयबाक चािह ने। एना जे नदी के भूिम के \nअित/gय89मण  होयत रहतै, त िनि/g2ष6ते ने नदी िबला जायत। \n  \nऔ जी अह/gय6श  शहर से आयल िछ, ऐश-मौज म/gयूण रहै छी त/gयूय इ आदश/gय61वादी  ग/g29णप  सब फ़ुरा रहल अिछ। िद/g298ली  \nसे ऐिनहार सब के एिहना गोल-गोल ग/g29णप  फ़ुराईत रहै छै। – ऐ बेर बीच म/gयूण बात काटैत बंठाबबाजी बाजल । \n  \nहम किन /gयण1यिथत  होयत कहलहुं जे हं शायद अह/gय6श  ठीके कहै िछ, हम पितत भेलहुं जे गामऽक िच/g288ता  केलहुं \n। ई गाम त जेना हमर अिछए नै। आ अह/gय6श  िक जनै िछ शहरऽक िजनगी के िवषय म/gयूण । पाईनऽक िक/g298लत  \nआ ओकर मोल की होई अिछ ई कोनो िद/g298ली -बंबई बला से बिढया के बुिझ सकै अिछ! कालोनी सब म/gयूण \nपाईन के लऽ कऽ झगडा-झंझट त डेली के िख/gयणशसा  रहै अिछ, बात त मरै-मारय तक पहुंच जाय अिछ। \nबडका कोठी आ फ़्लैट म/gयूण रहऽ बला लोक सभ के सेहो सभ सुिवधा त भेटै अिछ मुदा पाईन हुनको नािप-\nजोिख क भेटै अिछ आ ओकर ब/gय86ड  मोल चुकबय परै अिछ। जे ि/gयणशथित  अखन हम-गाम गमय िदस देख \nरहल िछ, जॱ लोक नै चेतल त भिव/gयणयय  म/gयूण एतुको ि/gयणशथित  वैह   होबय वाला अिछ। \n  \nखैर िकछ काल ग/g29णप -सर/gय12ा  मारलाक बाद हम गाम पर पहुंचलहुं आ नहाय के लेल बौआजी ईनार िदस िबदा \nहोबैये बला छलहुं िक म/gय6श  टोकलक जे कले पर नहा ले, बौआजी ईनारऽक पाईन कदुआह भ गेल छै। ओह! \nएकटा आउर अफ़सोचऽक ग/g29णप।  जिहया से हमर नदी नहेनाय छुटल छल गाम म/gयूण हम बौआजीए ईनार पर \nनहाइत एलहुं अिछ। ब/gय86ड  पिव/g2षष  आ शीतल पाईन होय छल ओिह ईनार के। गम/gय68  के  दूब/g2ू6जी  दुपहिरयो म/gयूण \nएकदम शीतल पाईन। हमरा याद अिछ जे बचपन म/gयूण देखै छलहुं जे जूरशीतल िदन गौआं लोक सभ एक/gय2ूा  \nभ के एिह ईनारऽक सफ़ाई करै छल, ढेकुल कसाई छल, नब र/gयणशसी  बा/g288हल  जाय छल। रामन/g288दन  पंिडतजी \nयजमानी म/gयूण भ/gयूणटल  एकटा नबका डोल बा/g288है छलाह। माने ब/g2ूशचो  सभ के लेल ई उ/g28शसव  के माहौल होय छल \n। मुदा आब…..! \n  \nगामऽक दोकान म/gयूण आब को/g298ड -ि/gशण1ंक  संगे िमनरल वाटरऽक बोतल सेहो िबकाय लागल छल। िकछु सम ̨/gय2ण \nलोक के घर म/gयूण २० िलटरा आरो-पाईनऽक बोतल सेहो िकनाय लागल छल। \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \nभोज-भात म/gयूण अ/g2ूणसरह/gय6श  कोनो छोट ब/g2ूशचा  जेकरा परसऽ के शौक होई अिछ मुदा ओकरा लुिरगर नै बुझल \nजाय अिछ के पाईन परसय लेल द देल जाय अिछ। कु/g29शहरम  के भोज काल म/gयूण गुरकेलवा पाईन परसै \nछल। हम टोन दैत बजलहुं – िक रे गुरकेलवा! तॲ पाईने परसै छ/gयूय । ओ बाजल- ईह भायजी ! सबसं \nमहरग चीज त हमही परसै छी। \n- से कोना रौ? हम पुछिलयै \nओ बाजल जे भाईजी, भोजन त कतौ भेट जायत मुदा ई गम/gय68  म/gयूण सभसं सॲहतगर चीज त ठंढा पाईने लगै \nछै यौ। गामऽक आधा कल त सुखा गेल अिछ आ ईनार-नदी सब के हाल त अह/gय6श  देखनेहे हेबै। तखन \nअिहं कहु जे हम की गलत बजलहुं? \nएतनी गो गुरकेलवा एकटा गंभीर बात के ब/gय86ड  िवनोदी भाव म/gयूण बािज गेल छल । \n  \nपता लागल छल जे गामक चौधरी सरकार से स/gयणशता  लोन ल के एकटा पोखैर खुनेला हन । हमरा /g262स/gय82ता  \nभेल जे चलु नीके अिछ जे एकटा पोखैर भेने िकछ त राहत अिछ आ ताजा माछ खाय लेल सेहो भेट \nजायत । मुदा म/gय6श  से जखन चच/gय6ष  केलहुं त ओ बाजल जे एंह । ओ पोखैर म/gयूण िकछु अिछयो! ओ त बहु \nपंचायत सद/gयणशयऽक  चुनाव िजतलैन त जोगार से लोन पास करा लेलाह। ब/gयूयक  के देखाब लेल खाईध खुना \nके म/gय6शईट  सेहो बेच लेलाह आ लोनऽक पाई सूईद पर चढा क सूईद खा रहल छैथ। हम कहलहुं देखु त \nधंधा। सोझ र/gयणशता  पर चिल क िकयौ पाई कमाइये नै चाहै अिछ, जै से लोक संगे समाजऽक सेहो भला \nहोय। \n  \nबिहन एत गेलहुं त ओतौ वैह हाल देखय लेल भ/gयूणटल।  किहयो ओकर गाम एिह बात लेल नामी छल जे ओई \nगाम म/gयूण बह/g2षशर  टा पोखैर। आगा-पाछ/gय6श , ए/g29शहर -ओ/g29शहर  जे/g29शहरे मुडी घुमाउ ते/g29शहरे छोट-पैघ पोखैर-डाबर देखाय \nपरै छल। मुदा देखलौ जे ऐ बेर ओइ म/gयूण स कतेको पोखैर-डाबर भैस गेल छल । बचलाहो म/gयूण से बहुते रास \nजीण/gय61 अव/gयणशथा  म/gयूण छल। भाईजी(बिहन के भ/gयूयसुर ) के बुझल छल जे हम माछऽक /g262ेमी  आदमी छी। जै बेर \nबिहन ओत जाय छलहुं, ओ कोनो ने कोनो पोखैर से माछ ल आबै छलाह । बे/g26षपहर  जखन   भाईजी सकरी \nजाय लेल िवदा भेलाह   हम पुछिलयै जे भाईजी कतऽ जा रहल छी। बजलाह जे अबै छी सकरी से माछ \nनेने। हम बजलहुं जे िकए गाम म/gयूण ऐ बेर उपल/g292ध  नै अिछ की? ओ बजलाह जे ओह! गामऽक पोखैर सब \nसुखल जा रहल अिछ। आई-काइ/gययश  कतौ मछहर कह/gय6श  भ रहल अिछ। त/gयूय ऐ बेर अह/gय6श  के सकरीए के माछ \nखोआबै छी। \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \nहमर एकटा मधुबनी के िम/g2षष  सं सूचना भेटल जे शहरऽक आस पास जे डाबर-पोखैर सभ छल जै म/gयूण से \nकतेको म/gयूण शहरऽक नाला सेहो बहै छल, ओकरा सभ के मुईन क ओय जगह पर मकान-दोकान सभ \nबनाओल जा रहल अिछ। जै कारण भूजल /gयणशतर  म/gयूण िगरावट के संगिह शहर म/gयूण जलऽक िनकासी के सेहो \nसम/gयणशया  भ रहल अिछ। \n  \nवापस घुरै काल /gय99ैन  म/gयूण जखन एकटा मिहला के पं/gशण6ह  टाका एमआरपी बला पाईनऽक बोतल के बीस टाका \nम/gयूण बेचै बला भ/gयूणडर  से ऐ बात के लेल िजरह करैत देखलहुं त इ बात सब एक-एक कय के मोन परै \nलागल। हम सोचै लगलहुं जे अपन देश म/gयूण जे हजारो-हजार के सं/g2ू1या  म/gयूण पोखैर-डाबर-िद/g2ू2घी  सब छल या \nअिछ से अचानक से त नै /g262कट  भ गेल हेतै। एकर पाछ/gय6श  िनि/g2ष6ते जॱ बनबाब बला के इकाई छल हैत त \nबनाब बला सभ के दहाई छल हैत। आ ई ईकाई-दहाई सभ िमल क स/gयूयकडा -हजार बैन गेल हेतै। िपछला \nिकछु दस-बीस साल म/gयूण िवकासऽक नया पाठ पैढ गेल समाज ऐ इकाई, दहाई, स/gयूयकडा , हजार के सोझे शू/g288य  \nम/gयूण पहुंचाब के काज कय रहल अिछ। ऐ िवरासत के स/g29शहार  के िचंता नै समाज के भ रहल अिछ आ नै \nसरकार के । आ जॱ कतौ भऽओ रहल अिछ त सरकार आ समाज म/gयूण साम/g288ज/gयणशये नै बैस रहल अिछ। हम \nइहो सोचय लगलहुं जे  जॱ िजनगी म/gयूण भगवती अवसर आ साम/g28षय/gय61 देलिखन त गाम म/gयूण प/gय6शच  क/gय2ूा  जमीन कीन \nक ओतय एकटा पोखैर खुनायब आ ओिह म/gयूण माछ पोसब। आब /gय99ेनक  गित संगे हम   यैह सभ योजनाऽक \nखाका खीच रहल छी। \n बस एतबे छल ई िख/gयणशसा  । \n \n  \n/g262णव  झा  \nरा/gयणय/gय99ीय  परी/g2ष2ा  बोड/gय61, नई िद/g298ली   \n     \nऐ रचनापर अपन मंतृg3ू1य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nृg2ंणी जगदीश ृg2थ2साद मृg283 डलक अदहा दजृg3थ1न लघुकथा - \n1.  जारैनक दुख मेटा गेल  \nसर/gयणश व ती पूजाक परात–माने माघक तेसर स/g29ण ताहक अि/g288 त म िदन–िच/g288 ताम/g2ू2न भु/g298 ली  काकी गुमसुम भेल \nघूर लग बैसल छेली। बगलमे बारह बख/gय61क बेटी –मरनी–सेहो बैसल छेलइ। मने-मन भु/g298 ली  काकी िवचािर रहल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \nछेली जे आइ भिर–माने राित तक–तँ जारैन चलत मुदा काि/g298 ह सँ की हएत! कोनो गरे ने देखा पिड़ रहल \nछेलैन जे केना जारैनक दुख मेटाएत। \nओना मरनीक ज/g288 म  ओहन पिरवारमे भेल छल जइ पिरवारमे िबनु जोत-कोर कएल खेत जक/gय6य बाल -\nब/g2ूश चा क बुिध परती बनल रिहते अिछ। रहबो केना ने करतै, एक िदस गाममे /gयणश कूल निह जे िधया-पुताक लाट \nपकैड़ ब/g2ूश चा गामोक /gयणश कूल धिरक िश/g2ष2ा /g262ा/g29ण त  करत, आ ने ओहन िव/gयणश ता िरत पिरवार जइमे बहुआयामी कारोबार \nरहने बुिधक िव/gयणश ता र होइए। तँए बाल-ब/g2ूश चा क बुिध   सकुचा कऽ थकुचा जाइते अिछ। आ ने ओहन पिरवारक \nसंग स/g29श ब/g288 ध  रहैए जइमे पिरवारजन अपने िजनगीसँ समाजक िजनगी आ समाजक िजनगीमे अपन पिरवारक \nिजनगी देखिनहारो आ बुिझ कऽ बुझौिनहारो रहैए। \nओना, आन िदन भु/g298 ली  काकी दुनू माइ-धी जखन घूर लग बैसे छेली तखन अपन बीतल िजनगीक \nबेथा-कथाक संग भु/g298 ली  काकी राजा-रानी, रजनी-सजनी,फुलकुमारी-फुलटु/gयणश सी क संग फुिलया-फिलयाक िख/gयणश सा  \nसेहो मरनीक/g2शय सुनैबते छेली। भु/g298 ली काकीक/g2शय गामोक लोक िख/gयणश स कैर बुिझते छैन जइसँ केते गोरे ‘िखसनी \nकाकी’ सेहो किहते छैन। अचेत बालबोध तँ सहजे घूर पजैरते चा/g26षकात बैस िख/gयणश सो  सुनैए आ आिगयो \nतिपते अिछ। यएह ने भेल िजनगी जे जाड़क दुख मेटबै-ले आ जड़ाएल हिथयारक आ/gय89मणक/g2शय रोकैले घूरक \nआिगक/g2शय हिथयार जक/gय6य उपयोग करैए। जखने दुखक आ/gय89मण कमैए तखने ने ओते देहमे सुखक आगमन \nहोइते अिछ। जखने देह सुखाएत–माने देहमे सुख हएत–तखने ने सुखक सुख बुिझ पड़त। दुिनय/gय6यमे के एहेन \nअिछ जे सुख निह चाहैए। भल/g2शय केते भेटल वा नइ  भेटल ई दीगर बात भेल, मुदा केकरो सुखक खगता नइ \nछै ई बासी-मुह/g2शय झूठ बाजब नीक थोड़े हएत।  \nमाइक खसल मन देख मरनी बाजल- \n“माए, मन िकए एना खसल छौ?” \nबेटीक बात सुिन भु/g298 ली  काकीक मनमे अपन िजनगी आ अपन पिरवार नािच उठलैन। ओना केते \nगोरेक/g2शय पिरवारक संग समाजो किहयौ आिक पिर वारसँ बेसी समाजेक किहयौ, मनमे नचै छैन मुदा से भु/g298 ली  \nकाकीक/g2शय निह भेलैन। हेबो केना किरतैन। ओ तँ समाजक बीच बसल रिहतो पिरवारेक िच/g288 ता –माने पिरवारक \nभरण-पोषण–सँ आगू निह बिढ़ सकल छेली, मुदा तँए िक भु/g298 ली काकी समाजक काजसँ सो/g298 हो अना हटले \nरहली सेहो निहय/g2शय कहल जा  सकैए। समाजमे केतौ िबआहे-दान भेल आिक आने नमहर कोनो काज, तइमे नइ \nजा अपन भ/gय6यज पुरबै छेली सेहो निहय/g2शय कहल जा सकैए। से तँ पुरैबते छेली। मुदा तेकरा लोक थोडे \nसमाजक काज–माने समाज सेवा–बुझैए। ओ तँ तेहेन चलनसािर अिछ जे काजक हकार पिबते लोक अपन \nभागीदारी उपि/gयणश थ त किरते अिछ। \nमरनीक बातसँ भु/g298 ली काकीक मनमे ईहो तँ एबे केलैन जे कमसँ कम एते तँ बेटीक िज/g2षयासा जगबे \nकएल जे खसल मन देख बुझैक िज/g2षयासा केलक। मुदा जे िज/g2षयासा केलक ओ अखन –जाड़क मासमे–थोड़े \nएकरा बुते पुरौल हएत। तेहेन समए अिछ जे जारैनक खच/gय61 बेसी रहनॱ माने भानससँ घूर तक, आमदक र/gयणश ता  \nब/gय82 अिछ। ओना , सूय/gय61क रौदसँ क/gय6यचो लकड़ी वा गाछक पातो सुिख कऽ जारैन भऽ जाइए मुदा सूय/gय61 तँ अपने \nतेना जाड़ो आ शीतलहिरयोक /g2ू6 वरसँ आ/gय89ा/g288 त छैथ जे मुह/g2शश देखब किठन अिछ , तैठाम जारैनक सुख केना \nभेटत?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nभु/g298 ली  काकीक मन जारैनसँ जरनबाह िदस बढ़लैन। जरनबाह िदस मन बिढ़ते नजैर पितपर पड़लैन। \nपितपर पिरते मन पड़लैन केना पितक संग बे/g26ष पहरमे सभ िदन जारैन आनए जाइ छेलॱ। आगू -आगू \nका/g288 हपर ल/g2ू2 गी  नेने ओ रहै छला आ पाछू-पाछू अपने जाइ छेलॱ। अ/g29श बो ह गाछी-कलम गाममे अिछए, िन /g2ूश चा सँ \nजे ल/g2ू2 गी सँ पबै छला सेहो तोड़ै छला आ जे नइ पबै छला तेकरा गाछपर चिढ़ कऽ तोड़ै छला। जइसँ दुनू \nस/gय6यझक जारैनक ओिरयान तँ भाइए जाइ छल जे िकछु-ने-िकछु उगैिरयो जाइत रहए जेकरा जाड़-बरसात-ले \nओिरया कऽ घरमे रखै छेलॱ। \nचािर साल पूव/gय61 झिलमा क/gय12ाक मृ/g28श यु गाछेपर सँ खसने भेल छेलैन। जामुनक गाछपर सँ जारैन \nतोड़ैकाल झिलमा काका खिस पड़ला। गाछक ऊपर चिढ़ कऽ जारैन तोड़ै छला, भारी ल/g2ू2 गी छेलै/g288 हे जे \nस/g29श हा रमे नइ रहलैन, बेस/g29श हा र होइत खिस पड़ला। \nभेल ई जे एकटा मोटगर जामुनक डािर सुखल छेलै, जइमे ल/g2ू2 गी  लगा जे अपन सभ बल तोड़ैमे \nलगौलैन जइसँ बल ऊपर बढ़ने पएर ढील भऽ गेलैन! जारैन तँ टुिट गेल मुदा लकिड़येक आसमे लिगयो रहबे \nकरै, जेकरा दुनू हाथसँ झिलमा काका पकड़ने रहैथ, ओही आसमे खिस पड़ला। लि/g2ू2 ग यो हाथेमे रहैन डािरपर \nसँ डािरपर खसैत िन/g2ूश च/gय6य  खसला। ठनक जमीन रहबे करै चुरम-चुर भऽ गेला। घ/g288 टा भिरक भीतरे /g262ाण \nछुिट गेलैन। जे भु/g298 ली  काकी अपन आँिखक सोझमे देखने छेली। \nओना आजुक पिरवेशो निहय/g2शय छेलैन जे भु/g298 ली काकीक मनमे गैसक चुि/g298 ह वा गैसक/g2शय जारैन बुिझतैथ ...। \nलगले भु/g298 ली काकीक मनमे बेटीक /g262/gयण2 न क जवाब फुरलैन। जवाब फुरैक कारण भेलैन जे जिहना घरमे \nबाइस-बेरहट नइ रहने भुखाएल ब/g2ूश चाक/g2शय माए /g262वोधैत िकछु आन व/gयणश तु दैत वा मुहसँ कोनो-कोनो बात कहैत \nतिहना भु/g298 ली  काकी बजली- \n“बु/g2ूश ची , आइये भिर जारैन चलत। काि/g298 ह सँ कथी लऽ कऽ भानस करब आ कथी लऽ कऽ घूर करब। \nसमए तेहेन अिछ जे जान बँचब किठन अिछ।” \nओना मरनी बाध-बोनसँ गोबरो बीिछ-बीिछ आनै छल, जइसँ गोइठा-िचपरी सेहो पािथ जारैनक ओिरयान \nकरै छल आ गािछयो-िबरछी आ बँसवािरसँ सुखल पात खड़/gयूशर अिनते छल। मुदा जारैन -ले तँ अखन मासे \nकुमास अिछ। भिर िदन सौनक िझसी जक/gय6य शीतो आ गाछपर सँ टप -टप पािनक बून जक/gय6य ओसो खिसते \nअिछ। \nअदहा अगहनसँ जे शीतलहर पनपल ओ रसे-रसे बिढ़ते गेल। पूस चढ़ैत-चढ़ैत एहेन िवकराल /g26षप बिन \nगेल जे लोकक दैनंिदनक काजेटा /g262भािवत नइ भेल ,जीबो दुभर हुअ लगलै। जइसँ बँचैक एकमा/g2षष सहारा \nआिगये रहल। भिर-भिर िदन लोक आिग पजािर कहुना-कहुना िदवस गुदस करए लगला। \nजखने अिगयासीक िवरधी हएत तखने जारैनक खच/gय61 बढ़बे करत। तहूमे बैसाख -जेठक अिगयासी निह \nजइमे समैयो संग दइए। एक तँ ओहुना जाड़क मासमे ठंढक /g262कोपसँ आिगयोक शि/g2ूण त  किम जाइए, तैपर \nअिधक शि/g2ूण तक खगता भेने जारैनक अिधक खच/gय61 होइते अिछ। ओना भु/g298 ली  काकी आने-सालक (पाछूक \nसाल) अटकािर कऽ जारैनक ओिरयान किर कऽ रखने छेली, मुदा खच/gय61 बढ़ने ओ माघक तेसर स/g29ण ता ह बीतैत-\nबीतैत ओरा गेलैन।    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \nओना अचेतन मन मरनीक रहने माइक /g262/gयण2 नक उ/g2षशर लगले सूरे दैत बाजल - \n“जारैन की कोनो खाइक वौस छी जे काज नइ लागत–माने बोइन बु/g2षशा नइ हएत –तँ लोकक/g2शय भुखसँ \nपरान छुिट जेतइ। जारैन तँ बाधसँ बोन धिर भेटैए। दुनू माइ-धी आिन लेब।” \nओना बेटीक बात सुिन भु/g298 ली  काकीक मन जुड़ेबे केलैन। जुड़ाइक कारण भेलैन जे जखन केकरो \nबेटा-बेटी िजनगीक िवकट घड़ी कटैले फ/gय6यड़ बाि/g288 ह तैयार हएत तँ ज/g26षर ओ ओइ िवकट घड़ीक/g2शय टपबे करत।  \nमुदा लगले भु/g298 ली  काकीक मनमे भेलैन जे एक तँ गाछ चढ़ै-जोकर नइ अिछ, शीतसँ तेना भीज कऽ \nपीछड़ाह बिन गेल अिछ जे ओइपर चिढ़ जरनवािह करब दुसकर भऽ गेल अिछ। तैपर ईहो तँ ऐछे जे \nगाछपर पु/g26शख -पा/g2षष ने चिढ़ कऽ जरनवािह करै छैथ , मरनी केना गाछपर चिढ़ जरनवािह काए सकैए? ई तँ \nिवचारक वेगमे भँिस, माइक बेथाक/g2शय कम करैक /gय89ममे बािज गेल। हँ एते संभव अिछ जे छोट ल/g2ू2 गी सँ छोट-\nछोट गाछक सुखल ठौहरी तोिड़ आिन सकैए। मुदा हमरेटा संगे शी तलहरीक /g262कोप अिछ सेहो बात तँ निहय/g2शय \nअिछ। सभक/g2शय छै, तँए छोट-छोट सुखल ठौहरी छोट-छोट गाछमे आब थोड़े हएत ओकरा तँ किहया ने लोक \nतोिड़ कऽ जरा नेने हेतइ। \nगाछक सुखल ठौहरीपरसँ उतैर भु/g298 ली  काकीक मन गाछक पातपर पड़लैन। पातपर पिड़ते मन \nकिलयाएल फूल जक/gय6य किलयेलैन। किलयेलैन ई जे गाछेक पातटा निह , बँसवािरमे ब/gय6यसोक पात तँ धरतीपर \nखिसते अिछ। एक बेर बहुत निह, मुदा थोड़बो-थोड़ तँ हेबे करत जे अपनो दुनू माइ-धी आिन सकै छी। \nखुशीक दश/gय6शश खुशी भु/g298 ली  काकीक मनमे उठलैन। बजली- \n“बेटी, जेहेन बेर-िबपैत पड़ैबला अिछ ओकरा मेटेबहक केना?” \nबजैक /gय89ममे मरनी सम/gयणश या क–माने /g262/gयण2 न क–न/gय6यगैर पकैड़ तँ बािज गेल छल मुदा पड़ाइतक/g2शय ने न/gय6यगैर \nपकैड़ पकड़ल जा सकैए, मुदा जे–माने पैछला दू मासक शीतलहरी–असिथर भेल अजेगर जक/gय6य थुसकुिनय/gय6य \nमािर बैसल अिछ ओकरा केना पकैड़ सकैए। माइक /g262/gयण2 न  सुिन मरनी जारैनक मरम िदस जखन नजैर \nउठौलक तखन मम/gय6षहत हुअ लगलै। मनमे रंग -रंगक /g262/gयण2 न  उठए लगलै। बाध-बोधसँ चराटी गाए-महॴक गोबर \nबीिछ-बीिछ अनै छेलॱ, ओकर गोइठा-िचपरी पाथै छेलॱ, से ने आब गाए-महॴस चड़ैले–ठंढ दुआरे–जाइए आ ने \nअपने ओइ कनकनीमे टहैल-बुिल पाएब। तखन गोबर केतए-सँ आनब। जखन गोबरे ने रहत तखन गोइठा \nकथीक बनाएब...? \nफेर लगले मरनीक मन तरैप गेलइ। तरैपते उठलै जे र/gयणश तो -पेरापर दू-चािर चोत गोबर भेिटये \nजाएत, जेकरा आिन कऽ पाथबो करब तँ ओ सुखाएत केना?क/gय6यच गोबरक जारैन केहेन हएत ? गोबरोक जारैन \nबनबैक तँ मासो आ मौसमो होइ छइ िकने। क/g29श मो -स/g29श म  रौद भेने पातर गोइठा बनौलो जाइए आ सुिख-सुिख \nजरनो बनैए। मुदा सेहो निहय/g2शय अिछ। जेना -जेना रौदक धाह बढ़ैत जाइए तेना-तेना ने गोबरो-गोइठाक \nआकारोमे बढ़ो/g2षशरी होइ छइ। जेठुआ रौद गोरहाक होइते अिछ। जे रायफल जक/gय6य जाड़सँ र/g2ष2ा किरते \nअिछ, सएह ने सिठ गेल। \nमरनीक मन आगू बिढ़ गाछक सुखल ठौहरी आ िन/g2ूश च/gय6य मे खसल पातपर पड़लै। पातपर पिड़ते मन \nऔना गेलइ। औना ई गेलै जे अखन तँ गाछक पातो खसब ब/gय82 अिछ। ओकरो पतझाड़ होइक समए होइए। \nओहो तँ बारहो मास एके रंग निहय/g2शय खसैए। तखन सुखल पात केतए -सँ खड़/gयूशर आनब ?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \nदुनू माए-बेटी–माने भु/g298 ली  काकी आ मरनी–घूर लग बैसल आगूक िजनगीक संग जीबैक आशा तािक \nरहल छेली। कोनो आशा नजैरक सोझ आिबये ने रहल छैलैन। जखने केकरो िजनगी जीबैक आशामे िवकट \nसंकट उपि/gयणश थ त भऽ जाइए त खने ने ओइ संकटक/g2शय भगबैमे मनो आ मनक मथनो ढाही मािर -मािर चूरम-चूर \nहोइए, से तँ दुनू माए-बेटीक/g2शय भाइये रहल छल , तही काल तेरह-चौदह बख/gय61क करनी सेहो पहुँचल।  \nमरनी आ करनीक बीच सात-आठ बख/gय61सँ बिहना लगल छइ। जेहने मरनीक पिरवार बोिनहािरनीक अिछ \nतेहने करनीक पिरवार सेहो अिछ। ओना करनीक पिरवार मरनीसँ नमहर अिछ मुदा जीबैक–माने पिरवार \nचलैक–आशा दुनूक ए/gय12े रंग छइ।  \nलगमे करनी अिबते घूर लग बैसैत बाजल- \n“बिहना, तोरा ऐठाम तँ अिगयािसयोक ओिरयान छह, हमरा तँ िदनमे भानसो हएब किठन अिछ।” \nकरनीक बात सुिन मरनीक मनमे एते तँ आशा भाइये गेल जे हमरा आइ भिरक–माने रौतुका भानस \nकरै तकक–जारैन अिछयो मुदा बिहनाक/g2शय तँ सेहो ने छइ। जखन ओकरा आइयो भिरक जारैन नइ छै, तखन \nओ केना जारैनक दुख मेटाएत? \nतँए करनीक जुि/g2ूण त –माने जारैन ओिरयान करैक िविध–क/g2शय मरनी अिखयाइस कऽ सुनए चािह रहल छल। \nकोनो बेमारी साए गोरेक/g2शय आिक हजारे गोरेक/g2शय िकए ने हौउ , मुदा जँ सभक/g2शय एकरंग बेमारी रहत तँ ओकर \nदबाइयो ए/gय12े हएत िकने। ओना , दुनू-गोरेक मनमे गंभीर सम/gयणश यो  छल आ ओकर समाधानक गंभीर िवचारो \nचिलये रहल छेलै, मुदा तेकरा मरनी पतझ/gय6यप दऽ बाजल - \n“बिहना, तॲहू भिर िदन झूठे-फूसेक परसादी बँटने िफरै छह?” \nमरनीक बात सुिन करनीक मनमे जोरक ध/gय12ा लागल। ध/gय12ा लिगते मनमे फुरलै जे दुिनय/gय6यक तँ यएह \nसभसँ पैघ बेमारी अिछ जे िकयो केकरो दुख-बेथा नइ पितयाइत अिछ आ जँ पितयेबो करैए तँ ओकरा हँसी-\nचौलमे उड़ा दइए। \nकहू, जे जारैनक दुआरे एहेन समैमे भानस ब/gय82 छै आ बिहना भऽ कऽ कहैए जे  ‘भिर िदन झूठे-फूसेक \nपरसादी बँटै छह।’ मुदा छी तँ बिहन िकने, ईहो तँ भाइये सकैए जे हँसी-चौलमे दुखे िबसरा िदयए। मनमे \nरहने ने दुख देहो आ मनोक/g2शय दुखबैए आ मन बहैल गेने तँ दुखो ने बहैल जाइ छइ। मनक/g2शय असिथर करैत \nकरनी बाजल- \n“बिहना, तोरा सन पथराएल लोकक/g2शय जाबे आँिखसँ नइ देखा देब , ताबे अिहना अनका दुखक/g2शय सुिन -सुिन \nहँसबो करबह आ चौलो करबह।” \nकरनीक बात सुिन मरनी ठमकल। मुदा लगले जिहना िजनगी चीत-सँ-पट वा पट-सँ-चीत नइ \nहोइए, रसे-रसे करोिटया होइत-होइत माने करोट बदलैत-बदलैत बदलैए तिहना मरिनय/g2शशक िवचार केना लगले \nउनैट जाइत। ओना मने-मन मरनी अपन अबैबला दुखक/g2शय ज/g26षर देख रहल छल मुदा गपो -स/g29ण प क तँ अपन \nदुिनय/g2शश अिछ आ दुिनय/gय6यदारी सेहो अिछए ...। \nदुनू बिहनाक बीच िवचारक बेवधानक/g2शय–माने बीचक दूरीक/g2शय–सामंजस करैत भु/g298 ली  काकी बजली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \n“बु/g2ूश ची , अखन अह/gय6य दुनू गोरे ब/g2ूश चा  छी, तँए जेते बुझला पछाइत–माने बुिध भेला पछाइत–िजनगीमे गित \nअबैए से अखन नइ आएल अिछ। तँए नीक जक/gय6य जइ ढंगसँ बुझक चाह ी से नइ बुिझ पेब रहल छी। ” \nभु/g298 ली  काकीक िवचार सुिनते करनी जेना अपन िवचार /gयण1 य/g2ूण त करैमे सह पौलक तिहना मुँहक /g26षिख \nबदललै। बदैलते मरनी िदस तकैत बाजल- “बिहना,तोरा तँ दू गोरेक पिरवार छह तँए ह/g298 लुक सवारी पेब \nघोड़ा जक/gय6य फौद खेलाइ छह मुदा हमरा तँ छह गोरेक पिरवार अिछ, कहुना-कहुना तोरासँ दोबर-तेबर जारैनक \nखच/gय61 अिछ !” \nकरनीक बात सुिन भु/g298ली काकी बजली - \n“करनी बु/g2ूश ची , एहेन समैमे जारैनक ओिरयान केना करब?” \nभु/g298 ली काकीक बात सुिनते करनीक/g2शय अपन माइक िसखौल बात मन पड़लै। मन पिड़ते बाजल - \n“काकी, अखन तँ ने गोइठा-िचपरीक ओिरयान भऽ सकैए आ ने जारैन-काठीक, गाछ-िबरीछक पातो \nनिहय/g2शय भऽ सकैए , तखन तँ एकटा उपाय ऐछे जे गाछ-िबरीछ ने शीत-पाला बीता कऽ पात छोड़ैए मुदा ब/gय6यस तँ \nओसक आगमन होइते पात छोड़ए लगैए, तँए बँसिब/gय26ीक िब/g2ूश चो मे आ कातोमे पात झिड़ते अिछ, ओहीमे सँ \nखड़/gयूशर कऽ आनब। ” \nकरनीक िवचार सुिन भु/g298 ली  काकीक मन सहमलैन। सहैमते बजली- \n“बु/g2ूश ची , अपना सभ सन-सन लोक-ले राजा आ दैव दुनू बेपाट अिछ, तखन तँ अपनो सभ मनुखे छी ई \nतँ बुझए पड़त िकने।” \nभु/g298ली काकीक बात सुिन करनी बाजल - \n“काकी, ‘राजा-दैव’ नइ बुझिलऐ?” \nकरनीक /g262/gयण2 नसँ भु/g298 ली काकीक मनमे खुशी उपकलैन। खुशी उपैकते मु/gयणश की  दैत बजली- \n“बु/g2ूश ची  जिहना राजा मदारी छी जे परजाक/g2शय बानर बुिझ नचबैए तिहना दैव मदनारी भेल जे दैव सभक/g2शय \nडोर पकैड़ नचबैए।” \nभु/g298 ली काकीक बात जिहना करनी सुनलक तिहना मरिनय/g2शश सुनलक मुदा बुझलक दुनूमे सँ िकयो ने। \nतँए भुखल ब/g2ूश चा जक/gय6य दुनू गोरे भु/g298 ली  काकीक मुँह िदस बकर-बकर ताकए लगल। जे भु/g298 ली  काकी सेहो \nबुझली। ओना भु/g298 ली काकीक/g2शय मनमे ई कुवाथ निह भेलैन जे िकए ने हमर बात दुनू बुझलक। मनमे ई भेलैन \nजे अखन तँ दुनू ब/g2ूश चा अिछ तँए दुिनय/gय6यदारीक बात नइ बुझैए। मुदा बुझै-जोकर तँ भाइए गेल अिछ। आब \nकिहया बुझत। बारह-चौदहबख/gय61क दुनू ऐछे, िकछु िदनमे िबआह-दान हेतइ, सासुर बसत, पिरवारक भार पड़बे \nकरतै। से निह तँ दुनूक/g2शय दोसर ढंगसँ बुझौनाइ नीक हएत।  \nदोसर ढंगसँ बुझबैत भु/g298 ली  काकी बजली- \n“बु/g2ूश ची , जिहना देखै छहक िकने जे एक िदस बरखाक/g2शय बह/gय82ा बना राजा गाछ -िबरीछ लगबै पाछू बेहाल \nअिछ तँ दोसर िदस आन-आन देशसँ तेलो आ गैसो कीन-कीन, धुआँ-धुकुरक बह/gय82ा बना घरे-घर पसािर रहल \nअिछ।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \nभु/g298 ली काकीक बात करिनय/g2शश आ मरिनय/g2शश बुझलक। बुझैक कारण भेलै जे आँिखक सोझमे गामेमे देख \nरहल अिछ। ईहो देख रहल अिछ जे भानस करैमे सुिवधाजनक से हो अिछए। मुदा लगले एकटा /g262/gयण2 न  मनमे \nउठलै- तखन भु/g298 ली  काकी िकए  ‘बह/gय82ा ’ कहै छिथन..! करनी बाजल- \n“काकी, अह/gय6य एकरा बह/gय82ा िकए कहै िछऐ ?” \nकरनीक िज/g2षयासु /g262/gयण2 न सुिन भु/g298 ली  काकी गंभीर भऽ गेली। गंभीर होइक कारण भेलैन जे जेहेन \nउपयोगी िवचार अिछ तेकरा जँ ऊपरे-झापरे िकछु किह बुझा देबै से नीक निह। तँए /g262/gयण2 नक गंभीरताक/g2शय देख \nगंभीर होइत बजली- \n“एते जे गाममे गाछ-िबरीछ अिछ, जे गामक स/g29श पैत छी, जँ एकर उपयोग नइ हएत तँ हएत की? देखते \nछहक जे लकड़ीक काज जे अिछ ओ धीरे-धीरे लोहो आ /g29ण लाि/gयणय ट को पकैड़ रहल अिछ, तखन गामक-गाम जे \nलकड़ीक बोन अिछ, ओ की हएत?” \nभु/g298 ली  काकीक बात सुिन करनी मुड़ी डोलबैत बाजल- \n“हँ, से तँ भाइये रहल अिछ।” \nिवचारमे सहमित देख भु/g298 ली  काकी बजली- \n“छोड़ह दुिनय/gय6यदारीक गप , अखन जइ दुखसँ दुखी छह तेकर िनमरजना केना हएत, से गप करह।” \nभु/g298 ली  काकीक बात सुिन करनीक मन एकाएक बैसए लगल। मनमे नाचए लगलै जे भानस िबनु जरने \nकेना हएत? तोहूमे जैठाम छी ितनको निहय/g2शय छैन जे मुह/g2शश खोलब –माने मंगबो करबैन–तँ मुँह भरत? \nपाछू उनैट करनी तकलक तँ माइक बात मन पड़लै। मन पिड़ते बाजल- \n“काकी, बँसिब/gय26ी सभमे तेते पातो आ सुखल कड़िचयो सभ खसल अिछ जे जँ  ओकरा खड़/gयूशर आनब तँ \nजारैनक ओिरयान भऽ जाएत।” \nकरनीक बात भु/g298 ली काकीक/g2शय सोहंतगर लगलैन। बजली - \n“तखन ते जारैनक दुखे मेटा जाएत। समैयोमे देखै छी जे िदनो-िदन (कुहेस) कमले जा रहल अिछ। \nसर/gयणश व ती पूजा भाइये गेल। वसंतक आगमन सेहो भाइए रहल अिछ। गाछो-िबरीछ पतझाड़ लेबे करत।” \nहँसैत मरनी बाजल- \n“तखन तँ जारैनक दुखे मेटा जाएत िकने?” \n◌ \nश/g292 द सं/g2ू1 या  : 2465, ितिथ : 17  अ/g262ैल  2017, \n‘बेटीक पै/g26शख ’ लघु कथा सं/gय91हक पिहल सं/gयणश क णसँ...। \n  \n2.  बेटीक पैृg2थ4ख   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \nपचह/g2षशैर बख/gय61क फुलकुमारीक देहक पािन अखनो ओिहना जलजलाउ छैन जेना ढेरबामे रहैन , माने \nढेरबामे जे चढ़लैन ओ अखनो चढ़ले छैन। \nबैशाख मासक एगारह बजेमे मारन बाधसँ पुतोहुक संग घास नेने फुलकुमारी आँगन निह जा सोझे \nमालक थैरक छाहैरमे आिब बैसली। छाहैरमे बैस अपन देहक थकानो हेट करए लगली आ गाइयो-ब/g2ूश चाक/g2शय \nिहया-िहया देखए लगली। देखैत-देखैत जेना-जेना देहक थाकैन कमैत गेलैन तेना-तेना गाइक िसनेह मनमे \nउठैत गेलैन। उठैत िसनेहसँ िसनेहािस/g2ूण त होइत फुलकुमारी अपन दुनू हाथ जोिड़ आठ िकलो दूधवाली गाएक/g2शय \n/g262णाम करैत पुतोहुक/g2शय कहलिखन - \n“छोटकी, एक लोटा पािन नेने आबह।” \n‘छोटकी’ माने भेल  ‘छोटकी पुतोहु’, नाओं िछऐन जलेसरी। िन:स/g288 तान एवं बैध/gयण1 य  जीवन-यापन करैत \nजलेसरी करीब चालीस बख/gय61क अिछ। दुइए सासु-पुतोहुक पिरवार छैन। \nब/g2ूश चेसँ फुलकुमारी नैहरेमे रहल जइसँ सासुर बसैवाली औरतसँ बेसी बजैक सं/gयणश का र रहबे केलइ। ओना \nसमाजमे बेटी-जाितक िवचारक/g2शय कम आँकल जाइए जइसँ ओकर कटाहो बातक/g2शय त/gय82ुक बुझले जाइए। त/gय82ुक \nआँक रहने ने गड़ैक स/g29श भा वना आ ने गड़ला पछाइत िवसिवसाइयेक। \nफुलकुमारीक/g2शय दू स/g288 ता न भेलैन, दुनू बेटे। जेठ जीबछ आ छोट राधे/gयण2 या म। \nजीबछ नोकरी करए ब/g29श ब इ गेल। कपड़ाक एकटा कारखानामे नोकरी भेलै, तैबीच िबआहो भेलइ। \nिबआहक दू सालक पछाइत पि/g2ू9योक/g2शय ब/g29श बइये लऽ गेल। अखन जीबछक/g2शय चािरटा स/g288 ता न–तीनटा बेटा आ \nएकटा बेटी–छइ। चा/g26ष हाइ /gयणश कूल-सँ-कौलेज धिर पढ़ैए। \nब/g29श ब इ गेला पछाइत जीबछ चािर-प/gय6यच साल तक गामक/g2शय िबसरल निह। मासे-मास /g26षपैयो पठबै आ साले-\nसाल एबो करइ। जीबछेक लाटमे राधे/gयण2 यामो ब/g29श ब इ गेल। ओकरो ओही कारखानामे नोकरी भेलइ। \nओना, राधे/gयण2 यामक/g2शय ब/g29श ब इक पािन नइ पचलै, रसे-रसे रोगाए लगल। छह मास ब/g29श ब इमे इलाजो करौलक मुदा रोग \nकमलै निह जे बिढ़ते गेलइ। ओना, सेवो जइ /g26षपे हेबा चाही से नै भेने िनराश भऽ राधे/gयण2 या म गाम चिल \nआएल। जेहेन इलाजक आ प/g28ष य -पािनक ज/g26षरत छेलै से गामोमे नइ भेने थोड़बे िदनक पछाइत रोधे/gयण2 या म मिर \nगेल। \nराधे/gयण2 यामक/g2शय तीन साल पिहने िबआह भेले छेलइ। स/g288 ता न-शखा एकोटा ने भेलै, तइ िब/g2ूश चेमे ई दुिनय/gय6य \nछुिट गेलै, छुिट िक गेलै जे छोिड़ कऽ जाए पड़लै। \nपितक/g2शय मुइला पछाइत जलेसरी मनमे रोिप लेलक जे दोसर घर नइ जाएब। माने दोसर िबआह नइ \nकरब। ओना समाजो तँ समाजे छी, जइमे सबहक अँटावेशो होइए आ सभ रंगक िनयमो-बेवहार चिलते अिछ। \nसभ िनयम ई जे एहनो िनयम ऐछे जे िबआहक पछाइत जँ प ित मिर जाए तँ प/g2ू9ीक/g2शय दोसर िबआह विज/gय61त \nअिछ। माने ई जे जीवन भिर िवधवा बिन जीबह। ई भेल लड़की लेल िनयम, मुदा ओहीठाम लड़का लेल \nएहेन िनयम निह अिछ। ओ दोसर-तेसर िक जे दज/gय61नो िबआह कए सकैए।  \n तिहना समाजमे िकछु जाित एहेन अिछ जइमे लड़का-लड़की–माने िबआहक पछाइत पित-प/g2ू9ी –मे िकयो \nमरौ, माने ‘प/g2ू9ी ’ मरौ आिक  ‘पित’, दुनूक/g2शय दोसर -तेसर िबआह करैक अिधकार अिछए। तैसंग ईहो होइते अिछ जे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \nजइ जाितमे दुनूक/g2शय माने जिहना लड़काक/g2शय तिहना लड़कीक/g2शय  दोसर-तेसर िबआह करैक अिधकार रिहतो जँ \nदोसर-तेसर नइ करए चाहैए तँ सेहो बड़बिढ़य/gय6य –माने निहय/g2शश कए स कैए। ओना चोरा-नुकी दुनूक संग चिलते \nअिछ, माने जइ जाितमे लड़कीक/g2शय दोसर िबआह करैक अिधकार नइ छै, चोरा-िछपा कऽ ओहूमे कैये सकैए, मुदा \nसे भेल समाजसँ छीप कऽ करब। हल/gय6यिक समाजो तैपर सँ अपन नज ैर छीिपये लइए आ छीिपते निह अिछ \nबि/g298 क  िछपाएल धन जिहना लोक धीरे-धीरे िबसैर जाइए तिहना रसे-रसे िबसिरयो जाइते अिछ। मुदा तँए ई \nकहब जे िनयम ढील भऽ बदैल गेल, सेहो निहय/g2शय भेल अिछ। अखनो जीिवत अिछ आ किहया तक जीिवत \nरहत सेहो निहय/g2शय कहल जा सकैए।  \nघास झाड़ब छोिड़ छोटकी पिहने सासुक आदेश पूरबए िवदा भेली। कलपर पहुँच हाथ-पएर धोइ कऽ \nपिहने अपने भिर छ/gय6यक पािन पीब लेली। पछाइत ,बैशाख मासक गरमाएल लोटा जे आँगनमे बैसल-बैसल तिब \nगेल छल, तेकरा कलपर आिन िच/gय12िन मािट निह छौरसँ मजली।  \nिच/gय12िन मािटसँ नइ माजैक कारण भेलैन जे मािटक राखल ढेरी लग जलेसरी नइ गेली , कलक बगलमे \nराखल छौरक ढेरीपर नजैर पिड़ गेलैन, ओहीमे सँ एक मु/gय2ूी छौर लऽ लेली।  \nछौर-पािनसँ भीतर-बाहर रगैड़ते लोटाक/g2शय ताउ शा/g288 त  होइत-होइत सभ तामस िमझा गेल। तामस िमझाइते \nधुआइओ गेल। धुएला पछाइत क/g28य ठ लगतक पािन भिर छोटकी सासुक/g2शय दइले बढ़ली , तैबीच शा/g288 त  भेल लोटा \nमने-मन छोटकीक/g2शय अिसरवाद देलकैन जे ओ हमरा फुलकुमारी लग पहुँचबैत-पहुँचबैत कंचन बना देलक जइमे \nअमृत /g26षपी जल अिछ। अमृतो तँ वएह ने छी जे िजनगी दइए। जखने  मुहसँ /g262वेश करैत अमृत /g26षपी पािन \nनािभकु/g28य ड लग पहुँचैए तखने ने शा/g288 त -िच/g2षशक िकछु अविध बिढ़ जाइ छै, जइसँ ऐगलो काजक मुहरी जािग-\nजािग िजनगीक संग चलैत रहैत अिछ। सएह फुलकुमािरयोक संग भेल। गाएपर नजैर अँटकौने फुलकुमारी \nमने-मन /g262णाम करैत बजली - \n“हे लछमी माता! अहॴ एहेन दाता छी जे अपने ब/g2ूश चा जक/gय6य हमरो दुनू सासु-पुतोहुक रिछया करै छी।” \nगाइक ल/gयषण मी /g26षपक/g2शय देखते फुलकुमारी आराधना करए लगली , माने अपन कत/gयण1 य/gय61-कम/gय61क/g2शय अराधए लगली। \nतैबीच छोटकी पािन भरल लोटा नेने आिब लगमे ठाढ़ भऽ गेली। जेकरा फुलकुमारी नइ देख रहल \nछेली, िकएक तँ आराधनामे नजैर तेना अँटैक गेल छेलैन जेना जीवन भेटला पछाइत एक संग मन-मि/gयणश त/gयणय क  \nदुनू अँटैक जाइत अिछ। \nफुलकुमारीक ब/gय82 आँिख देख  छोटकीक/g2शय बुिझ पड़लैन सासु ओंघा रहली अिछ , िसनेह भरल /gयणश व रमे \nबजली- \n“माए, लगले आँिख लािग गेलैन?” \nहोइतो अिहना छै जे िकछु भेटला पछाइत खुशीसँ आन/g288 द क ओंघी सेहो अिबते छइ। \nिनम/g2ू2न फुलकुमारी पुतोहुक बात सुिनते अकचका कऽ बजली - \n“निह! ओंघाइ नइ छी किनय/gय6य , गाइक /g26षइय/gय6यपर नजैर पिड़ गेल छेलए। ” \n/g26षइय/gय6य देखब , माने दुधा/g26ष गाइक /g262मुख ल/g2ष2णक/g2शय देखब छी , ई बात छोटकीक/g2शय बुझले रहैन। बजली - \n“घासो झाड़ब पछुआएले अिछ।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \nआशा भरल श/g292 द मे फुलकुमारी बजली- \n“ऐठाम लोटा रिख दहक आ घास झाड़ए चिल जा।” \nछोटकी सएह केलक। \nपािन पीला पछाइत फुल कुमारीक नजैर फेर गाइयेपर जा कऽ अँटैक गेलैन। अँटैकते मन िवि/gयणश म त हुअ \nलगलैन। िवि/gयणश म त ई जे जिहना अपन िजनगी अिछ तिहना ने गाइयोक अिछ। ओना, दुनूमे ई अ/g288 त र ऐछे जे \nधनक भ/g28य डार रिहतो गाएक/g2शय अपन िजनगीक र/g2ष2ा करैक लूिर -बुिध नइ छै तँए, ने अपने र/g2ष2ा कऽ सकैए आ ने \nब/g2ूश चेक आ ने अपन दूधेक उपयोग अपनासँ कऽ सकैए। मुदा मनुख तँ से निह छी। सभ िकछु कऽ सकैए। \nतँए जँ दुनूक स/g29श ब/g288 ध  बनल रहत तँ एक-दोसरक आशापर असानीसँ जीवन-यापन कऽ सकै छी। \nगामक बेटी फुलकुमारी। दू क/gय2ूा घराड़ी िपताक/g2शय रहैन। िपता –िसंहे/g2ष8र –िकसानी िजनगीसँ जुड़ल छला। \nखेत-बोिनहारक /g26षपमे जे सो/g298 हे बख/gय61क अव/gयणश थामे िसंहे/g2ष8र जीवन धारण केलैन ओ ता -िजनगी धारण केनिह \nरहला। िकसानी िजनगीक अिधक/gय6शश लूिर िसंहे/g2ष8रक/g2शय रहबे करैन। हर जोतब , रोपैन करब आ कमठौन करबक \nसंग घर ब/g288 हैक सभ लूिरसँ स/g29श प/gय82 छला।  \nिसंहे/g2ष8रक पिहल प/g2ू9ी पिहल स/g288 ता ने होिनहािरक समए मिर गेली, आ ब/g2ूश चो  माइये संग मिर गेल। \nपिरवारमे दोसर-तेसर नइ रहने, असगरे िसंहे/g2ष8र पेटक ओिरयान किरतैथ िक प/g2ू9ीक सेवा -टहल। \nअपना आँिखसँ िसंहे/g2ष8र प/g2ू9ीय/g2शश आ ब/g2ूश चोक/g2शय मरैत देखने छला , मुदा िजनिगयो तँ िजनगी छी, सभक/g2शय \nजीबैक आशा रिहते अिछ। ओना, समािज क िनयमो आ अपन टुटल मनोक चलैत िसंहे/g2ष8र साल भिर तक \nउपारजनक संग अपने हाथे भानसो-भात करैत रहला। मुदा साल भिरक पछाइत समाजो दवाब दैत िसंह े/g2ष8रक/g2शय \nकहलकैन- “दुिनय/gय6यमे अहॴटा क/g2शय एहेन गित निह भेल , बहुतोक/g2शय भेलैन। तँए जखन मनुखक िजनगी भेटल तखन \nमनुख जक/gय6य ने पिरवार बना  पिरवािरक िजनगी जीब।” \nसमाजोक िवचार आ अपनो िजनगीक खगता देख िसंहे/g2ष8र दोसर िबआह क ेलैन। दू सालक पछाइत \nदोसर प/g2ू9ीसँ फुलकुमारीक ज/g288 म भेल। तीन सालक जखन फुलकुमारी छल तखने मइटु/g2ू2 ग र भऽ गेल। माने \nिसंहे/g2ष8रक दोसर प/g2ू9ी सेहो ऐ दुिनयासँ चिल गेली।  \nदोसर प/g2ू9ीक/g2शय मुइला  पछाइत िसंहे/g2ष8र तेसर िबआह निह केलैन। केतबो समाजक लोक रंग -रंगक तक/gय61 \nदऽ बुझबैत रहलैन मुदा िकनको बात निह सुनला। \nिसंहे/g2ष8र दू-दूटा प/g2ू9ीक मृ/g28श युक संग पिहल स/g288 तानक मृ/g28श यु देख चुकल छला। दुनूक क/gश16 -पीड़ा आँिखक \nसोझमे निचते रहै छेलैन, तैसंग ईहो आशा मनमे जािगये गेल छेलैन जे जखन तीन बख/gय61क स/g288 ता न ऐछे तखन \nवंशो तँ आगू बढ़बे करत। एकरे नीक जक/gय6य पोसब -पालब। पोसै-पालैमे चािर-प/gय6यच बख/gय61 धिर िकछु बेसी \nपरेशानी हएत, सएह ने। हएत तँ हएत। जखन मनुख बिन धरतीपर ज/g288 म  लेलॱ तखन जँ अपन भार अपने \nनइ उठा चलब, तँ जेकर आशा हम करब ओकरो तँ अपन िजनगी छै, अपन बाल-ब/g2ूश चा  छै, अपन पिरवार \nछइ। सभ ने अपन-अपन पिरवार चलबैमे लागल रहैए। आब तँ फुलकुमारी तीन बख/gय61क भेल , छहमिसया ब/g2ूश चा  \nजक/gय6य तँ निह अिछ जे भिर िदन देह धरा राखए पड़त आ माइक दूध ो िदऐ पड़त। अ/gय82ो -पािनपर फुलकुमारी \nजीिवये सकैए।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \nप/gय6यच बख/gय61 टपला पछाइत फुलकुमारी आँगन -घरक िकछु-िकछु काज करए लगल। आठ बख/gय61 अबैत -अबैत \nभानसो-भात आ घरक आनो-आनो काज स/g29श हारए लगल। तैसंग िसंहे/g2ष8र असग/g26षआ िजनगी जीबैक लूिरक \nअ/g29य य/gयणश त  सेहो होइत-होइत भाइये गेला। \nबाल-िववाहक चलैन समाजमे सभ िदनसँ आिब रहल अिछ। ओना, बाल-िव वाहक /g262/gयण2 न पर समाजमे सभ \nिदनसँ िवभाजन रहल आ अखनो अिछ। बालो-िववाहक अपन उ/g2षशर अिछए। उ/g2षशर ई जे बेटा -बेटीक िबआह-\nदान करब माता-िपताक धािम/gय61क काजसँ जोड़ल अिछ। धािम/gय61क काज भेल ओहन काज जे िजनगीसँ जुड़ल \nअिनवाय/gय61 काजक /g2षूेणीमे अबैत अिछ। अिनवाय/gय61 तँ ऐछे जे वंशक/g2शय आगू बढ़ैक सीढ़ी छी। मुदा ओहन काज \nरिहतो जँ माता-िपता बेटा-बेटीक/g2शय बीस -प/g2ूश चीस बख/gय61क जुआन बनबए चाहता आ िब/g2ूश चेमे अपने चिल जेता तखन \nिजनगीक काजक पूित/gय61 केना हेतैन। जँ पूित/gय61 निह हेतैन तखन अधरमी तँ भेबे केला िकने। जखन अधरमीक \nिवचार मन मािन लेतैन तखन तँ नक/gय61क भागी भऽ गेला िकने। एक तँ ओहुना िकयो नक/gय61 निह जाए \nचाहैए, मुदा जँ िकयो धोखा-धोखीमे चिल जाएत से आ बुझलमे जाएत से, दुनू एक रंग थोड़े हएत। जािन कऽ \nनक/gय61 जाएब बेसी क/gश16कर होइ छइ। तँए केकरो अपन मन जािन कऽ एहेन िवचार देत ? निह देत। \nओना, समाजोक बि/g288 ध त चलैन आ आँिखक देखल अ पन पिरवारो तँ िसंहे/g2ष8रक/g2शय छेलै/g288 हे, तँए सातमे बख/gय61मे \nबेटी–फुलकुमारी–क िबआह कऽ देलिखन । \nआइये निह पिहनॱ लोक परदेश खिटते छला। कलक/g2षशाक पटुआक कारखा नामे लड़काक िपता नोकरी \nकरै छला आ बाल-ब/g2ूश चाक संग प/g2ू9ी गामेमे रहै छेलैन। तँए ओहन पिरवारक/g2शय परदेशी पिरवार निहय/g2शय कहल जा \nसकै छल, तँए भीतर-बाहरक िवचार नइ रहने िसंहे/g2ष8रक कुटुमैती माने बेटीक िबआह ओइ पिरवारमे भेलैन। \nओना समाजक िकछु िवचारवानक िवचार /gयणश प/gयणय ट रहैन जे /gय91ामीण पिरवेश आ शहरी पिरवेशमे िजनगीक सभ \nकथुमे अ/g288 त र आिबये जाइ छै, जइसँ केतौ-ने-केतौ िजनगीमे बेवधान उपि/gयणश थ त होइते छइ। \nओना, आन कारण जे लड़काक िपताक रहल होिन मुदा मूल कारण छेलैन ज े बारह घ/g288 टा  \nचटकलमे[1] काज केला पछाइत पान-सात गोरेक पिरवार शहरमे चलब किठन भऽ जाइन। मुदा गाम तँ गाम \nछी, गाममे लोक नोिनय/g2शश साग खा साए -साए बख/gय61क िजनगी हँसैत -खेलैत कािटये लइए। मुदा जे \nहौउ, कलकितया लोक तँ बरागत छेलाहे तँए आगू-पाछू िकछु-ने-िकछु जिनते छला। \nफगुआमे लड़काक िपता–मोतीलाल–गाम एला। िसंहे/g2ष8रक िपिसयौत बिहन ओही गाममे बसैत , तँए हुनके \nअगुआइमे िबआहक गप-स/g29ण प शु/g26ष भेल। ओ ना,बिहनक/g2शय घटक निहय/g2शय किह सकै िछऐन आ ने िबआह -दानक \nदलाल। ओ तँ घटकैतीक र/gयणश ता क राही भेली। तहूमे ओहन राही जे राहगीर बनबैमे सहयोगी होइथ। \nओना, एहेन सू/g2षष सूत जक/gय6य गाम -गाममे पसरल ऐछे आ कथा-कुटुमैतीमे सि/gय89य /g26षपमे चिलतो अिछए।  \nफुलकुमारीक िबआह नअ बख/gय61क िवनाशक संग भऽ गेल। टुकधुम करैत िवनाश गामक /gयणश कूल धेने छल \nतँए नाम-गामसँ लऽ कऽ परगना तक बुझल रहइ। \nिसंहे/g2ष8र अपन बेटीक िबआह ओहन लड़कासँ करैक िवचार मनमे रखने छला जेकर चमड़ी काज करै -\nजोकर होइ। \nप/gय6यच गोरेक संग िसंहे/g2ष8र अपनो घर -वर देखए अि/g288 त म िवचारक िदन मोतीलालक ऐठाम गेला। अखन \nतक िपिसयौते बिहनक मा/g28ू य मसँ गप-स/g29ण प  होइत रहल छल। जइमे सहमतक झलकी तँ छेलैहे।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \nएक तँ ओहुना गामक ओहन ब/g2ूश चा  जेकर पिरवािरक आमदनी कम छै, ओकर िजनिगयो तेहने–माने वगे-\nवािण आ रहन-सहन–रहल अिछ। तहूमे कलकितया पिरवार तँ भाइये गेल छल तँए मनसँ िसंहे/g2ष8र मािन \nलेलैन। ओना, ई /g262/gयण2 न पिहने उिठ गेल छल जे लड़काक/g2शय जँ अपन नाम -गाम िलखल हेतै तँ कुटुमैती कैये \nलेब। \nएक गोरे िपतेक सोझमे लड़काक/g2शय नाओं-ग/gय6यओं िलखैले कहलैन , जे िवनाशक/g2शय िलखल भऽ गेलैन। तैपर \nलड़काक पीठ ठोकैत हुनकर िपता ईहो आ/gयण2 वासन दैत सभक/g2शय सुना देलिखन - \n“िबआहक पराते लड़काक/g2शय कलक/g2षशा लऽ जाएब। ओतै पढ़ेबो -िलखेबो करबै आ चटकलमे काजो \nिसखेबै।” \nिव/gश2ूल िसंहे/g2ष8र आ/g2ष8ासन दैत बजला - \n“बैशाखमे काज [2] स/g29श हा िर लेब।” \nओना मोतीलालक गीध-दृि/gयणय ट िसंहे/g2ष8रक अढ़ाइ क/gय2ूा घराड़ी -बाड़ीपर अँटकल छेलैन, जेकरा ओ खुिल कऽ \nनिह बजै छला, तेकर कारणो छल जे चािर भ/gय6यइक भैयारीमे सतरह धूर घराड़ी अपना छेलैन जइसँ ऐगला \nपीढ़ीक/g2शय घरािड़यो  बास हएब किठन छेलै/g288 ह/gयूण। ओ समैयो निहय/g2शय छेलैन जे कलक/g2षशामे बासक चच/gय61-िबचच/gय61 मनमे \nउिठतैन। तँए सोलह/gय82ी गामेक आशा मनमे रहैन। ओना कखनोकाल ख ास कऽ जाड़क मासमे जखन \nचटकलसँ भिर देह पटुआक /g26षसी लगले डेरा अबैथ आ नहाइक समए रहै छेलैन , तखन मने-मन तामसो उठबे \nकरै छेलैन जे जइ गाममे बसैयो-जोकर–ओना बसबक िवराट /g26षप अिछ , मुदा अखन से निह, अखन एतबे जे \nरहै-जोकर जमीन घरक लेल–जमीन निह अिछ तइ गाममे रिहये केना सकै छी। ओना, तामस उठला पछाइत \nमोतीलालक मनमे ईहो एबे करै छेलैन जे जे भोज नइ खाइ ओइमे पारा मरौ आ जइ गाममे बसैयो-जोकर \nखेत निह तइ गाममे स/gय6यझ -भोर निढ़या-कुकुर भुकौ...। मुदा बेवस मनक बेवसी िवचार कैये की सकैए। ओना \nकरैले दुिनय/gय6य बड़ीटा अिछ , मुदा केिनहारो बड़ीटा हुअए तखन ने, से तँ बुझले बात अिछ जे जँ कमेने होइत \nतँ गिरबोहोक/g2शय होइत जे भिर िदन कोदािर तमैए ...। \nबैशाख मास, फुलकुमारीक िबआह भेल। ओना गाम-घरमे–माने जैठाम फुइिसक घर अिछ–बैशाखक लगन \nमाने बैशाखमे िबआहक िदन खतरनाक अिछए। कखन हवा-िबहािड़ उिठ जाएत आ भानसेक आिगसँ घरो जिर \nजाएत तेकर कोनो ठेकान निहय/g2शय अिछ। मुदा फुलकुमारीक िबआहमे से निह भेल। तीन िदन पिहने तेहेन \nिनराउ बरखा भऽ गेल जे फागुनोक लगनक िदनसँ बेसी सोहनगर बना देलक। \nएक तँ शहरी वातावरण दोसर पढ़ै-िलखैक सुिवधा रहने मोतीलाल अपन बेटाक/g2शय मैि/gय99क तक पढ़ा \nलेलैन। िकछु-िकछु अपन काजो, देखा-देखी िसखेबे केने छला तँए मनमे ईहो आशा रहबे करैन जे जखन \nचटकलक िबसवासू नोकर छीहे तखन िधयो-पुताक/g2शय काज िकए ने चटकलक मािलक देता। मुदा मनमे ईहो \nखरॲच उठबे करैन जे जखन अपने छेहा अनपढ़ छी तखन जँ लेबरक क ाज करै छी तँ बड़बिढ़य/gय6य , मुदा बेटा \nतँ पढ़ल-िलखल मैि/gय99क पास अिछ , ओकरा िकए ने ऑिफसमे बाबूक काज हएत..? \nिवचार तँ मोतीलालक अनुकूले रहैन मुदा ई बात मनमे उठबे ने करैन जे जिहना घॲदा-घॲदे लेबरक/g2शय \nिधया-पुता सुतपुितया भँ/gय26ा जक/gय6य फड़ैए , तिहना जँ करखनो फड़ै तखन ने अँटावेश हएत, जँ से नइ फड़त तँ \nअपन मनक सपना सुतली राितक सपना जक/gय6य  फूिस हएत की निह।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \nओना, प/gयूणशनक बेव/gयणश था सेहो मोतीलालक मनक/g2शय भरने रहै छेलैन जे सेवा िनवृि/g2षशक पछाइत जँ बेटा \nखाइयो-पीबैले नइ देत तैयो दुनू परानी ठाठसँ िजनगी कािट लेब। तहूमे सािठ बख/gय61क पछाइत ने िरटायर \nहएब। मुदा ई बात मोतीलाल बुझबे ने करैथ जे सेवा-िनवृि/g2षशक पछा इत अदहा िजनगी आरो जीब, मुदा तइले \nओहन काजो करैत देहक र/g2ष2ा केने रहब तखन ने, से तँ पटुआक /g26ष/gयणश सी  रसे-रसे फेफड़ेमे बिस रहल \nअिछ, तखन केतेटा औ/g26शदा लऽ लऽ नाचब , से बुझबे ने वेचारा केलैन। \nपचासे बख/gय61क अव/gयणश था मे मोतीलाल मिर गेला, प/gयूणशनसँ वंिचत भाइये गेला। आजुक समए निह छल जे \nअनुकंपासँ दोसरो सम/gय6शगक/g2शय नोकरी भेट जइतैन।  \nमुदा र/g2ूश छ  रहलैन जे काजुल घरवाली रहैन जे अपन भार अपने उठौने छेली। \nओना िवनाश सेहो उ/gय2ूा काज शु/g26ष कऽ नेने छल , जइसँ िपताक मृ/g28श युक पछाइतो कलक/g2षशेमे रहल। \nमोतीलालक/g2शय मुइलाक साल भिरक पछाइत िवनाशक दुरागमन भेल।  \nसासुरक पिरवािरक ि/gयणश थ ित देख-बुिझ िवनाश अपने िदससँ दुरागमनक खच/gय61 केलक। दुरागमनक पछाइत \nफुलकुमारी सासुर गेली, मुदा से वीध पुरबैले, मा/g2षष सात िदन सासुरमे रहली।  \nसात िदनक पछाइत फुलकुमारी अपन पैि/g2षषक गाम चल एली। िवनाश सेहो कलक/g2षशा गेला। खाली \nिवनाशक माए–माने फुलकुमारीक सासु–अपन गाम धेने रहली। \nसालमे एक मासक छु/gय26ीमे िवनाश गाम अबै छला , जइमे दू-चािर िदन अपना गाममे रहै छला ब/gय6यकी समए \nसासुरेमे। कबैया-डोर रहने दू सालक पछाइत िवनाश अपन गामक घराड़ी िदयादक हाथे बेिच, माइयोक/g2शय सासुरे \nलऽ अनलैन। \nदूटा बेटा िवनाश-फुलकुमारीक/g2शय भेलैन। दुनूक/g2शय गामेक /gयणश कूलमे नाओं िलखा देलिखन। दू सालक पछाइत \nिवनाशक माए सेहो मिर गेली, जे सुख-सराध सासुरेमे िवनाश केलकैन। \nबाबन बख/gय61क अव/gयणश थामे िवनाशक/g2शय दमा रोग पकैड़ लेलकैन। एक तँ कलक/g2षशाक पािन जबदाह , दोसर \nदमा रोग, बेमारी बिढ़ते गेलैन। अ/g288 तो -अ/g288 त  चटकलक मािलक एक मासक दरमाहाक अितिर/g2ूण त  तीन हजार \n/g26षपैआ िमला अरतीस साए दऽ िवनाशक/g2शय ताधिरक छु/gय26ी दऽ देलकैन जाधैर रोगमु/g2ूण त  निह भऽ जेता। \nिवनाशक रोग जिड़याइते गेल, जइसँ कलक/g2षशा छोिड़ गामे आिब इलाज -बात करए लगला आ आमदनी \nलेल एकटा लटखेनाक दोकान केलैन। मुदा से नइ चला सकला। नइ चलबैक कारण रहैन जे एक तँ \nशहरी वातावरणक अ/g29य य/gयणश त , दोसर वेपार करैक लूिर निह। ओना िवनाश मैि/gय99क पास रहबे करैथ , तँए मनमे \nभेलैन जे भल/g2शय कलक/g2षशा जक/gय6य कमाइ नइ हुअए मुदा /gय8शयूशन पढ़ा िकछु कमा तँ लेबे करब।  \nदोकानक संग-संग िवनाश आठ-दसटा ब/g2ूश चाक/g2शय /gय8शयूशन सेहो पढ़बए लगला। वएह आधार आमदनीक \nअपन रहलैन, जइमे बेमारीक दवाइयो आ पथो-पािन चलब किठन भाइये गेल रहैन। मुदा फुलकुमारी तँ मेहनती \nरहबे करैथ। \nएकटा िन/g29श म न गाए सेहो पोस ने छेली आ दू क/gय2ूा घरसँ बँचल जे वाड़ी रहैन तइमे तीमन -तरकारीक \nखेती तेना भऽ कऽ कऽ लइ छेली जइसँ खेनाइ-पीनाइक संग िकछु-ने-िकछु आमदिनय/g2शश भाइये जाइत \nरहैन, जइसँ गुजर-बसरमे बेसी िद/gय12त निहय/g2शय होइन।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \nगाममे रहलाक चािर सालक पछाइत िवनाश मिर गेला। ओना फुल कुमारीक/g2शय सासुर क जे सुख होइ छै–\nमाने पिरवारसँ िदयाद-वाद आ सर-समाजक–से निहय/g2शय भेटलैन। माने किहयो केकरो \nमुह/g2शय ‘भौजी’, ‘काकी’, ‘दादी’ निह सुिन सकली। भौजी-काकी-दादी सासुर बसैवाली ने होइ छैथ, से तँ फुलकुमारी \nसासुरमे रहबे ने केलीह। ओना, पिरवारसँ लऽ कऽ समाज धिरमे फुलकुमारी ‘बिहन’, ‘दीदी’ सभ िदन बनल रहबे \nकेलीह। \nजिहना जीवन िच/g288 हिनहार िजनगीक /g2षूमक/g2शय िच/g288 ह अपनाक/g2शय /g2षूमशील िजनगीमे पएर रोिप ठाढ़ होइत चलब \nिसखैए आ चलैत-चलैत डेगा-डेगी दौड़ए लगैए तिहना फुलकुमारी अपन जीवन-/g2षूमक/g2शय िच/g288 ह  तिहयेसँ दौड़ए \nलगली जिहया पित मिर गेलैन, एकटा बेटा मिर गेलैन आ दोसर बेटा अपन पिरवार ब/g29श ब इये लऽ कऽ चिल \nगेलैन। \nओना, फुलकुमारीक पिरवार अखनो ओिहना भरल-पूरल छैन जेना पैछला पीढ़ीमे छेलैन। माने जिहना \nिवनाशो भैयारीमे असगरे छला आ फुलकुमािरयो असगरे...। \nआइ भल/g2शय फुलकुमारी अपन िवधवा पुतोहुक संग असगरे िकएक ने जीवन -बसर कऽ रहली-ह/g2शय मुदा बाप -\nपुरखाक घराड़ीपर तँ छैथे, तैसंग ब/g29श बैयेमे िकएन ने बिस गेलैन मुदा चािरगो पोता-पोतीक दािदयो आ बेटा-\nपुतोहुक माइयो तँ वएह ने छैथ। \n◌ \nश/g292 द सं/g2ू1 या  : 2735,  ितिथ : 26  माच/gय61 2017 \n‘बेटीक पै/g26शख ’ लघु कथा सं/gय91हक पिहल सं/gयणश क णसँ...। \n  \n3.  जृg288 म ितिथ  \nतीस बख/gय61 नोकरी केला उ/g2षशर रिवका/g288 त  आइ.जी. पदसँ सेवा िनवृि/g2षश   भेला। जखन िक रिवशंकर \nआइ.जी.सँ आगू बिढ़ डी.जी.पी.क पदभार स/g29श हा रलैन । साल भिर ऐ पदपर रहता, ओते नोकरीक अविध बँचल \nछैन। रिवशंकरक/g2शय डी .जी.पी.क पदभार स/g29श हारला जखन तीन िदन भऽ गेल तखन रिवका/g288 तक/g2शय मन पड़लैन  जे \nमीतक/g2शय बधाइ कह/gय6य देिलऐन। कारणो भेल जे पनरह िदन पिहनिहसँ जे काय/gय61भार िदअ लगलैन ओ नोकरीक \nअि/g288 त  म िदन धिर नै फिरछौट भऽ सकलैन । समयक अभावमे रिवका/g288 तक/g2शय मनमे एलैन जे मोबाइलेसँ बधाइ दऽ \nिदऐन। मुदा ए/gय12े काजक तँ िभ/gय82 -िभ/gय82 जुइत होइए। जुइितक अनुकूले ने काजो अनुकूल हए त, तँए \nमोबाइलसँ बधाइ देब उिचत नै बुिझ पड़लैन । ओना त/g28शकाल जानकारीक /g26षपमे वधाइ दैत समए लेल जा \nसकै छल। मुदा से नै भेलैन । चाहक कप टेबुलपर रिख दिहना ब/gय6यिह उठबैत प/g2ू9ी  क/g2शय कहलिखन - \n“की ऐ ब/gय6यिहक शि/g2ूणत   /g2ष2ीण भऽ गेल जे काज नै कऽ सकैए। मुदा ..!” \nरि/gयण2 म   अपना धुिनमे छेली। ओना ए/gय12े टेबुलपर बैस चाहो पीबै छेली आ मेद -मेदीन जक/gय6य मुँहिमलानीमे \nगपो-स/g29ण प  करै छेली आ अपने धुिनमे मनो वौआइ छेलैन । एकठाम बैस   चाह िपबतो मन दुनूक दू-िदिसया \nछेलैन । रि/gयण2 म  क मनमे रिवशंकरक प/g2ू9ी  ‘िकरण’ नचैत रहैन। िजनगी भिर सखी-बहीनपा जक/gय6य रहलॱ मुदा आइ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \nओ रानीसँ महरानी बिन गेली आ..?  की हम ओइ बटोिहनी सदृश तँ ने भऽ गेलॱ जेकरा सभ िकछु छीिन \nघरसँ िनकािल देल जाइ छइ? \nजिहना कोनो नीनभेर ब/g2ूश चा माइक उठौलापर चहाइत उठैत बेसुिधमे बजैत तिहना पितक /g262/gयण2 नक उ/g2षशर \nरि/gयण2 म   देलिखन- \n“ऐ ब/gय6यिहक शि/g2ूण त  ओतबेकाल रहै छै जेतेकाल शान चढ़ाएल हिथयार ओकरा हाथमे रहै छइ। निह तँ \n/g262ाणशि/g2ूण त िनकलला उ/g2षशर शरीर जिहना मािट बिन जाइ छै तिहना बिन कऽ रिह जाइए। हाथसँ हिथयार \nहिटते िजनगी हहरए लगै छइ।” \nतैबीच चाहक कप उठा चु/gयणश की लैत रिवका/g288 त  बजला- \n“ब/g2ूश चेसँ दुनू गोरे संगे रहलॱ। खेनाइ-पीनाइ, खेलनाइ-धुपनाइ, घुमनाइ-फीरनाइ सभ संगे रहल। कह/gय6य \nकिहयो मनमे उठल जे दुनू मीतमे कोनो दूरी अिछ। अपनाक/g2शय के कहए जे घरो -पिरवार आ सरो-समाज कह/gय6य \nकिहयो बुझलैन  दुनूमे किनय/g2शश अ/g288 त र छै, मुदा आइ..?” \n“मुदा आइ की?” \n“यएह जे आइ बहुत दूरी बुिझ पिड़ रहल अिछ। बुिझ पड़ैए जेना अकास-पतालक अ/g288 त र भऽ गेल \nअिछ। कोन मुँह लऽ कऽ आगू जाएब, से िकछु फुिरये ने रहल अिछ।” \n“तखन?” \n“सएह ने मन असिथर नै भऽ रहल अिछ। िजनगी भिरक संगीक/g2शय ऐहे न शुभ अवसरपर केना नै बधाइ \nिदऐन। मुदा एते िदन बरबैरक िवचार छल आब ओ थोड़े रहत। कह/gय6य  ओ िसंह दुआरपर िव राजमान होइबला \nआ कह/gय6य हम देशक अदना एकटा नागिरक। की अपनाक/g2शय ओइ कुरसीक बुझी जइसँ हेट भेलॱ ? सीकपर \nरखल वा ितजोरीमे रखल व/gयणश तु ओतबेकाल ने जेतेकाल ओ ओतए रहैए। रिवशंकर आइ ओतए छैथ जेतए \nहमरा सन-सन िजनगी जे अि/g288 त  म छोड़पर पहुँचिनहार हुनकर हुकुमदारी करत। कोन नजैिरये ओ देखै छल \nआ आइ कोन नजैिरये देखता।” \nरिवका/g288 तक अ/g288 त र-मनक/g2शय रि/gयण2 म   आँिक रहल छेली। मुदा जेते आँकए चाहै छेली तइसँ बेसी घबाएल माछ \nजक/gय6य मनक सड़ैन बढ़ल जाइत रहैन। की आँिखक सोझक देखल झूठ भऽ जाएत ? केना नै भऽ सकैए। दू \nगोरेक बीचक बात तँ ओतबेकाल धिर स/g28श य  रहैए जेतेकाल धिर दुनू मानैए। काज थोड़े छी जे गरैज कऽ \nकहत जे तोरा पलटने हम थोड़े पलटबौ..! \nअसिथर होइ ते रि/gयण2 म  क मनमे िवचार जगलैन । दुखक दबाइ नोर छी। पैघ-सँ-पैघ दुख लोक नोरक \nधारमे बहा वैतरणी पार करैए। बजली- \n“जिहना अह/gय6यक मनमे उिठ रहल अिछ तिहना हमरो मनमे रंग -िबरंगक बात उिठ रहल अिछ। कह/gय6य \nरिवशंकरक प/g2ू9ी िकरण राजरानी आ कह/gय6य हम ..?  कह/gय6य राधाक संग कृ/gयणय ण आ कह/gय6य ..! काि/gययश   धिर दुनू गोरे \nएकठाम बैस  एक थारीमे खेबो करै छेलॱ आ ए/gय12े िगलासमे पािनय/g2शश पीबै छेलॱ मुदा आइ संभव अिछ ? आिखर \nिकए?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \nहवाक तेज झॲकमे जिहना डािर-डािरक पात डोिल-डोिल एक-दोसरमे सटबो करैत आ हटबो करैत \nतिहना प/g2ू9ीक डोलैत िवचार सुिन रिवका/g288 तो  डोलए लगला। ए क तँ पिहनेसँ रिवका/g288 त क मन डोिल रहल \nछेलैन  तैपर प/g2ू9ीक िवचार आरो डोला देलकैन । अनभुआर जगह पहुँचलापर जिहना सभ हेरा जाइत तिहना \nरिवका/g288 त  हेरा गेला। औनाइत बजला- \n“कानसँ सुिनतो आ आँिखसँ देिखतो िकछु बुिझ नै पािब रहल छी जे की नीक की अधला! की करी \nकी नै करी से िकछु ने फूिर रहल अिछ। सािठ बख/gय61क संगीक/g2शय एते दूर केना बुझब ? मुदा लगो केना \nबुझब? सािठ बख/gय61क पिथक -संगी जँ आब दू िदशामे चली तखन केते दूरी हएत, सािठ बख/gय61क िजनिगयो तँ छोट \nनै भेल।” \nिब/g2ूश चेमे रि/gयण2 म   टपैक पड़ली- \n“िजनगी तँ एक िदन, एक /g2ष2ण वा एक घटनामे बदैल   जाइए आ सािठ-बख/gय61 की धो -धो चाटब!” \n“तखन?” \n“सएह नै बुिझ रहल छी। एतेटा िजनगी एक संग िबतेलॱ मुदा आइ जइ िजनगीमे पहुँच   गेल छी तइ \nिजनगीक स/g29श ब/g288 ध मे िकछु िवचार किहयो निह केलॱ।” \nजिहना आन गामक चौब/gय26ी , तीनब/gय26ीपर पहुँचते भ/gय12 लिग जाइत , जइसँ पूब-पि/g2ूश छ  मक िदशे बदैल  जाइत \nतिहना प/g2ू9ीक बात सुिन रिवका/g288 तक/g2शय भेलैन। मुदा एहनो तँ होइते अिछ जे ओहने चौब/gय26ी आिक तीनब/gय26ीपर \nभ/gय12 खुिजतो अिछ। ओना रिवका/g288 तक भ/gय12 तेना भऽ कऽ तँ निह खुजलैन   मुदा एक /g262/gयण2 न मनमे ज/g26षर \nउठलैन -  ब/g2ूश चा सँ िसयान भेलॱ, िसयानसँ चेतन भेलॱ, चेतनसँ बुढ़ाड़ीक /g262माणप/g2षष भेट   गेल। हरबाह थोड़े छी \nजे अधम/g26शओ अव/gयणश थामे बुढ़ाड़ीक /g262माण नइ भेटत। मुदा मन िकए धकधका रहल अिछ ? िजनगीक चािरम \nअव/gयणश था वान/g262/gयणश थ क होइ छै, संयासीक होइ छै जे िदन-राित दौगैत दुिनय/gय6यक हाल -चाल जानए चाहैए। से कह/gय6य \nमन मािन कऽ बुिझ रहल अिछ..? \nपितक/g2शय गंभीर अव/gयणश थामे देख रि/gयण2 म   बजली- \n“अह/gय6यक मनमे जे नािच रहल अिछ वएह हमरो मनमे नािच रहल अि छ। मुदा ईहो बात तँ झूठ निहय/g2शय \nछी जे िजनगीक संग बाटो बनै छइ आ बाटे संग बटोिहयो बाट बनबै छइ?” \nतैपर रिवका/g288 त  बजला- \n“की बाट?” \nपितक /g262/gयण2 न सुिन रि/gयण2 म   िव/gश2ूल भऽ गेली । मनमे उठलैन- हेराइत संगीक/g2शय बाट देखाएब बहुत पैघ काज \nछी। मुदा लगले मनमे उिठ गेलैन  जे तखन अपने िकए एते वौआइ छी? कम-सँ-कम चाह पीबैकाल बैसािरयोमे \nऐ बातक िवचार करैत अिबतॱ तँ औझुका जक/gय6य निह वौऐतॱ , जिहना जोतल आ िबनु जोतल खेतमे चललासँ \nपिहने धिड़याइ छै, धिड़येला पछाइत    पितयाइ छै, पितएला पछाइत    पेिरयाइत पेरा बनै छै आ वएह एकपेिरया \nबहुपेिरया बनैत चलै छइ...। \nरि/gयण2 म   बजली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \n“अह/gय6य कौलेज छोड़ला उ/g2षशर िज/g29शमा उठा सरकारी बाट पकैड़ सािठ बख/gय61 पूरा लेलॱ। ने किहयो जमीन \nिदस तकैक ज/g26षरत   महसूस भेल आ ने तकलॱ। मुदा आइ तँ ओतइ उतैर आिब गेल छी जेकर  र/gयणश ता  अखन \nधिरक र/gयणश तासँ िभ/gय82 अिछ। ” \nप/g2ू9ी  क िवचार सुिन रिवका/g288 त  मुड़ी डोलबैत आँिख उठा कखनो प /g2ू9ीक आँिखपर रखैथ तँ कखनो धरती \nिदस ताकए लगैथ। आिगपर चढ़ल कोनो बरतनक पािन  जिहना िन/g2ूश च/gय6य सँ ताउ पािब ऊपर उिठ उिधयाइक \nपिरयास करैत तिहना रिवका/g288 त क वैचािरक मन उिधयाइक पिरयास करए लगलैन। मुदा जिहना िपजराक बाघ \nिपजरेमे गु/g29श हैर कऽ रिह जाइत, तिहना आइ धिरक जे मन /g26षपी बाघ एहेन शरीर /g26षपी िपजरामे फँिस गेल \nछेलैन जे जेते आगू मुह/g2शय डेग उठबैक कोिशश करैथ ओते समु/gशण6ी वादल जक/gय6य आ/gयणश ते-आ/gयणश ते ढील होइत रहैन। \nआगूक झलफलाइत बाट देख रिवका/g288 त  बजला- \n“िवचारणीय बात ज/g26षर अिछ , मुदा िबनु बुझल िजनगीक संग तँ अहुँक िजनगी चलल कह/gय6य केतौ \nबेवधान भेल। आइ जे कहलॱ ओ तँ ओहू िदन किह सकै छेलॱ, जइ िदनसँ बहुत आगू धिर बिढ़ गेलॱ। से \nतँ रोिक कऽ मोिड़ सकै छेलॱ। मुदा आइ तँ जानल-िबनु जानल दुनू संगे वौआए चाहै छी!” \nपितक बात सुिन रि/gयण2 म   मने-मन िवचार करए लगली जे दुिनय/gय6यमे एहनो लोकक कमी नै अिछ जेकरा \nज/g26षरत   भिर लूिर-बुिध नै छै, मुदा ईहो तँ झूठ निह, जे जेकरा छेबो करै ओइमे बेसी ओहने अिछ जे या तँ \nउनटा वाण चलबैए वा निहय/g2शय चलबैए। तखन सुनटा वाण केना आगू बढ़त आ जँ बढ़बे करत तँ केते आगू \nबढ़त जेकरा आगू दु/gयण2मन जक/gय6य चौबगली उनटा वाण घेरने अिछ ? मुदा कोन उपाय अिछ, जखन शु/gय2ण तेल-\nमोिबल देल मजगूत इंजनो चढ़ाइपर दम तोड़ए लगैए आ टुटलो च/gय12ा रहैत िबनु तेलो -मोिबलक गाड़ी भ/gय2ूा गरे \nदौड़ैत रहैए जइमे िबनु /gशण9ेकक गाड़ी जक/gय6य केतेक/g2शय जानो जाइए आ केतेक/g2शय मुह/g2शश -कान फुटै छइ? रि/gयण2 म क मन \nकहलकैन- डेग आगू उठाएब ज/g26षर किठन अिछ। मुदा लगले मनमे फेर उठ लैन - जइ बाटक/g2शय पकैड़ आइ धिर \nचललॱ जँ ओइ बाटक/g2शय छोिड़ दोसर बाट पकैड़ नव बटोही जक/gय6य िवदा होइ , ई तँ संभव अिछ। जिहना \nिच/g288 हार जगहक चोर पड़ा दूर देश जा अपन ि/gय89  या-कलाप बदैल   लइए आ नव-मनुखक िजनगी बना जीबए \nलगैए...। \nवाण लगल पंछी जक/gय6य पितक/g2शय देख रि/gयण2 म  अपन अनुभव क/g2शय सा/g288 /g28श वना भरल श/g292 द मे बजली- \n“जिहना अह/gय6यक िजनगी तिहना ने हमरो बिन गेल अिछ। जएह बुढ़ापा अह/gय6यक सएह ने हमरो अिछ। \nमुदा एकठाम तँ दुनू गोरे एक छी। ए/gय12े दबाइक ज/g26षरत   दुनू गोरेक/g2शय अिछ , तँए िवचार दइ छी जे आब ने ओ \n/g26षतबा रहल आ ने ओकाइत , तखन जािन कऽ जहरो-माहूर खा लेब सेहो नीक निह। मनक/g2शय थीर क/g26ष। ” \nरि/gयण2 म  क/g2शय आगूक बात पेटेमे घुिरयाइत रहैन तइ िब/g2ूश चेमे रिवका/g288 त  बजला- \n“बेसी दुख तँ नै बुिझ पड़ैए मुदा सािठ बख/gय61क /g262ोढा अव/gयणश था  धिर हमरा सबहक नजैर नइ गेल! जखन \nिक सरकारक पैघ काजक िज/g29शमामे सभ िदन रहलॱ। समयानुसार काज किरतो  अपन िजनगी तँ सुरि/g2ष2  त \nरिखतॱ। सािठ बख/gय61क पछाइतो तँ चालीस बख/gय61 जीबैक छल। जखन िक ईहो तँ जिनते रही जे पछाइत \nदरमाहा टुिट जाएत आ िजनगीक आव/gयण2 य कता बढ़ैत जाएत।”  \nपितक िवचारक/g2शय गहराइत समु/gशण6 िदस जाइत देख मुँहक दसो वाण सािध रि/gयण2 म   छोड़लैन -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \n“अनेरे मनमे जुड़शीतलक पोखैरक पािन जक/gय6य घोर -म/gय2ूा करै छी। ओना , घोरे म/gय2ूा ने घीओ िनकालैए \nआ अ/g288 है सेहो िनकालैए। संयासी सभ केना फटलाहा क/g29श मल सबहक मोटरी बाि/g288 ह क/g288 हा मे लटका लइए आ \nसॱसे दुिनय/gय6य घुमैए। अह/gय6यक/g2शय तँ सहजे  चिर-चिकया गाड़ी चलबैक लूिरयो अिछ।” \nप/g2ू9ीक िवचार सुिन रिवका/g288 त  ओझरा गेला जे एक िदस संयासीक बात बािज किह रहल छैथ जे \nजिहना कानूनी अिधकारसँ जीवन-र/g2ष2ा होइए तिहना ने संयास अव/gयणश था –माने वान/g262/gयणश थ अव/gयणश था – पिव/g2षष मनुखक \nनैितक अिधकार सेहो छी। आ दोसर िदस चिरचिकया गाड़ीक चच/gय61 सेहो करै छैथ जे भिरसक अपनो लगा \nकऽ कहै छैथ..! \nसंगी देख रिवका/g288 त  दहलाए लगला। जिहना कोसी-कमलाक बािढ़मे भँसैत घरपर बैस   घरवारी बंिशयो \nखेलाइत आ कमला-कोसीक गीतो गबैत तिहना िव/gश2ूल भऽ रिवका/g288 त  बजला- \n“हँसी-चौल छोड़ू। आब कोनो बाल-बोध नै छी। आबो जँ समािजक जीवन नै बनाएब तँ देखते िछऐ जे \nमनुख एकिदस चान छुबैए आ दोसर िदस सीकीक वाणक जगह बम-वा/g26षद लऽ मनुखक बीच केहेन खेल \nदुिनय/gय6यमे खेला रहल अिछ। खाएर , ओते सोचैक समए आब नइ रहल। जेकर ितल खेिलऐ ओकरा बिह \nदेिलऐ। अपन चालीस बख/gय61क िजनगी अिछ , ने हमर िकयो मािलक आ ने हम केकरो मािलक िछऐ। भगवान \nरामक/g2शय जिहना अपन वान/g262/gयणश थ  जीवनमे अनेको ऋृिष -मुिन, योगी-संयासी सभसँ भ/g2शयट भेलैन   आ अपनो जा-जा \nभ/g2शयट केलिखन। तिहना ने अपनो दोसराक ऐठाम जाइ आ ओहो अपना  ऐठाम आबए। मुदा िवचारणीय /g262/gयण2 न  ई \nअिछ जे रामक/g2शय के सभ भ/g2शयट करए एलैन   आ िकनका-िकनका ओतए भ/g2शयट करए ओ /gयणश वयं गेला। ई /g262/gयण2 न  मनमे \nअिबते गाछसँ खसल पिघलल कटहर जक/gय6य रिवका/g288 तक मन छँहोिछ/g2षश भऽ गेलैन । छँहोिछ/g2षश होइते जिहना \nखॲइचा-कमरी एक िदस होइत कोह उिड़ कऽ कौआ आगू पहुँच   जाइत, आँठी छड़ैप-छड़ैप बोन-झारमे ब/g2ूश चा  दइ \nदुआरे जान बँचबैत आ नेरहा उ/g2षशर -दिछने िसरहाना दऽ पड़ल-पड़ल सोचए लगैत जे जेते पकबह तेते स/gय12त \nहेबह तँए समए रहैत भ/g2ष2 बना लएह निह तँ दुइर भऽ जेबह तिहना रिवका/g288 त  सोचैत-सौचैत जेना अिलसाए \nलगला तिहना हाफी-पर-हाफी हुअ लगलैन। \nपितक/g2शय हाफी होइत देख रि/gयण2 म  क मनमे उठलैन  जे हाफी तँ िनिनय/gय6य देवीक पिहल िसंह -दुआिरक घ/g288 टी  \nछी। भने नीक हेतैन जे सुित रहता, निह तँ ऐ उमेरमे जँ नीन उड़लैन  तँ अनेरे सालो-मिहनेमे बदैल   जेतैन। \nफटकैत रि/gयण2 म  बजली- \n“जेते माथ धुनैक हुअए वा देह धुनैक हुअए अपन धुनू। हमर जे काज अिछ तइमे हम िबथूत नै हुअ \nदेब। हमरा िलये तँ अहॴ ने सभ िकछु छी।” \nतीन साए घरक ब/gयणश ती बस/g288 त पुर। छोट-नमहर चालीसटा िकसान पिरवार गाममे शेष सभ खेत-बोिनहारसँ \nलऽ कऽ आनो-आनो रोजगार कऽ जीवन-बसर करैबला। अनेको जाित गाममे, जइमे मझोलका िकसान बेसी। \nओकरो सबहक दशा-िदशा िभ/gय82 -िभ/gय82। तेकर अनेको कारणमे दूटा /g262मुख। जइसँ िविध -बेवहारमे सेहो अ/g288 त र। \nिकछु जाितक लोक अपने हाथे हरो जोइत लैत आ खेतक काजो करैत, जइसँ आमदनीक बँचतो होइत आ \nिकछु एहनो जे अपने हाथसँ काज-उदम नै करैत तँए बँचत कम। कम बँचत भेने पिरवार िदनानुिदन \nिसकुड़ैत गेल। ओना गामक बुनाबट सेहो िभ/gय82 अिछ। एक तँ ओहुना दू गामक बुनाबट एक रंग निह , तेकर \nअनेको कारणमे /g262मुख अिछ , खेतक बुनाबट, जनसं/g2ू1 या  आ जाित इ/g28श यािद। बस/g288 त पुर गामक बुनाबट आरो  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \nिभ/gय82। ऊँचगर जमीन बेसी आ िनचरस कम जइसँ गाछी -िबरछी सेहो बेसी अिछ आ घर-घराड़ी, र/gयणश ता -पेरा \nसेहो ऐल-फइल अिछ। \nबस/g288 त पुरमे दूटा नमहर िकसान अिछ। नमहर िकसान पिरवार रहने गामोक आ अगल-बगलक आनो \nगामक लोक जेठरैयती पिरवारो बुझैत आ जेठरैयत कहबो करैए। राजक जमी/g288 दा र तँ निह, मुदा गमैया \nजमी/g288 दार सेहो िकछु गोरे बुझैत। तेकर कारण जे दुनूक महाजिनय/g2शश चलैत आ गामक झड़ -झंझटक पनचैितयो \nकरैत। कनी-मनी अनिचतो काजक/g2शय गामक लोक अनठा दइत। तइमे राधाका/g288 त  आ कुसुमलालक जमीनक \nबुनाबट सेहो िभ/gय82। चौबगली टोल सभ बसल अिछ आ बीचक जे तीस -प/gयूयतीस बीघाक /g29ण लॉट छै ओ म/g28ू य म \nगहॴर अिछ। जइसँ अिधक बख/gय6ष भेने नाला होइत पािनक िनकासी कऽ लैत आ कम भेने चौबगलीक \nओहासीसँ रौिदयाहो समैमे जमीन उपिजये जाइत। ओना दुनू गोरे बोिरंग सेहो गड़ौने छैथ तँए रौिदयाहो समए \nभेने खेतक लाभ उठाइए लइ छैथ। प/g2ूश ची स-तीस बीघाक बीचक दुनू िकसान छैथ। दुआरपर बखािरयो आ \nपोखैरक महारपर दू-सिलया-तीन-सिलया नारोक टाल रिहते छैन। \nराघाका/g288 तो आ कुसुमलालोक पिरवारक बीच तीन पु/gयण2 तसँ ऊपरेक दो/gयणश ती  रहल छैन। ओना दुनू दू \nजाितक छैथ, मुदा अपे/g2ष2ा -भाव एहेन छैन जे चािल-ढािलसँ अनिठया िकयो निह ई बुिझ पबैत जे दुनू दू \nजाितक छैथ। िकएक तँ कोनो काज-उदेममे एक-दोसराक बाले-ब/g2ूश चे एक-दोसरठाम अबैत-जाइत रहल छैथ। \nतेतबे निह, कुटुम-पिरवार जक/gय6य दुनू पिरवारक बीच कपड़ा -ल/g2षशाक वर -िवदाइक चलैन  सेहो अिछ। मुदा तैयो \nसराध-िबआह आिद पिरवािरक काजमे दुनूक दू जाितक पिरचय भाइये जाइ छैन। \nनमहर भुमकम होइसँ पिहने जिहना निहय/g2शश होइबला ब/g2ूश चा सबहक ज/g288 म  भऽ जाइ छै  जइसँ दोि/gयणश त यारेक \nसंभावना अनेरो बिढ़ जाइ छै मुदा से निह,राधाका/g288 त  आ कुसुमलाल–दुनू गोरे–क/g2शय ए/gय12े िदन बेटा भेलैन । ओना \nिकयो-केकरो ऐठाम िजगेसा करए नै गेला तेकर कारण भेल जे अपने-अपन घर ओझरा गेलैन । \nओना, पमिरया-िहजरनी मिहना िदन तक दुनू पिरवारमे  दौग-बड़हा करैत रहल। रिव िदन ज/g288 म  भेने दाइयो-माइ \nछिठहारे िदन एकक नाओं ‘रिवका/g288 त ’ आ दोसराक नाओं ‘रिवशंकर’ रिख देलिखन। अनेरे िकए फूलक बोनमे \nआिक स/gय6यप -कीड़ाक बोनमे टहैलतैथ। बोन तँ बोने छी, दुनूक छी। तँए हरहर-खटखटसँ नीक िदनेक/g2शय पकैड़ \nलेलैन । ओना एकटा आरो केलैन  जे दुनूमे सँ िकयो जाितक पदवी नै लगौलैन । \nसु/g29य य/gयणश त पिरवार रहने तीन बख/gय61क पछाइते /gयणश कूल जाइ-जोकर दुनू भऽ गेल मुदा चािरम बख/gय61मे दुनूक \nनाओं गामेक /gयणश कूलमे िलखौल गेल। ओना जेहने सोझमितया राधाका/g288 त  तेहने कुसुमलालो, मुदा नाओं िलखबै \nिदन रिवका/g288 तक िपता गेलिखन आ राधाका/g288 त अपने नै जा भायक/g2शय पठौलिखन। िप/g2षशी एक बख/gय61 घटा कऽ \nरिवशंकरक नाओं िलखा देलिखन। ओना राधाका/g288 तक/g2शय /gयणश कूलपर जेबाक मनो निहय/g2शय रहैन। िकएक तँ /gयणश कूल \nसबहक जे िकरदानी भऽ गेल ओ देखै-जोग नै अिछ। िश/g2ष2क सभ िव/gय2शाथ/gय68क/g2शय निहय/g2शय पढ़ैले /g262ेिरत करै छैथ आ \nनिहय/g2शय पढ़ैक िज/g2षयासा जगा पबै छिथन , छड़ी हाथे पढ़बए चाहै छिथन। \nएक तँ एकरंगाह पिरवार तहूमे दो/gयणश ती। दुनू गोरे तेहेन च/g288 सगर जे गामेक /gयणश कूलसँ पटका-पटकी करैत \nिनकलल। पटका-पटकी ई जे एक साल रिवका/g288 त फ/gयणश ट  करैत तँ दोसर साल रिवशंकर, ओना हाइ /gयणश कूलमे \nथोड़े गजपट भेलै, /gयणश कूलक िश/g2ष2क आँिक लेलैन   जे केतबो ऊपरा-ऊपरी छै तैयो सोचन-शि/g2ूण त मे दुनूक बीच  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \nअ/g288 तर िकछु ज/g26षर छइ। कौलेज तँ िबना माए -बापक होइए, केकरा के देखत। मुदा ऑनस/gय61क संग दुनू गोरे \n/g262थम /g2षूेणीमे िनकलल।  \nआइ.पी.एस. कऽ दुनू गोरेक /gय99ेिनंग आ /g2ू6 वािनंग सेहो भेल। दो/gयणश ती मे बढ़ोतरी होइते गेल। \n◌ \nश/g292 द सं/g2ू1 या  : 2378 \n‘उलबा चाउर’ लघु कथा सं/gय91हक दोसर सं/gयणश क णसँ...। \n  \n4.  पिटयाबला  \nजेठ मास, िदनक तीन बजैत। देखैमे राितसँ बहुत नमहर िदन बनैत मुदा जिहना कायाक संग माया आ \nरौदक संग छाया चिलते रहैए तिहना नमहर िदनक संग धूपो एते बिढ़-चिढ़ जाइत अिछ जे /g2षूमशि/g2ूण त क दौड़मे \nमझोलको िदनसँ छोट बिन जाइए। सु/g26षजक शि/g2ूण तवाण एते उ/gय91 /g26षप पकैड़ लैत अिछ जे धरितयो ताबा जक/gय6य \nतबैध आिग उगलैपर उताहुल भऽ जाइए। धरती-अकासक बीच लुलुआएल लू एक-ताले बाधमे नाचए लगैए। \nजेना राम-रावणक बीच वा महाभारतक सतरहम िदन भेल तिहना आ तेहने तीरसँ बेिधत सुलेमान बेहोश भेल \nओइ िचड़ै जक/gय6य /gयण2 यामसुनरक दरब/g2ू6 जा पर आिब दाबामे साइिकल ओंगठा ओसारक भुइय/g2शयपर चा/g26षनाल चीत \nखिस पड़ल। खिसते आँिख मूना गेलइ। जिहना ब/gय82 आिख स/gय6यस चलैत अधम/g26षक होइत तिहना सुलेमान \nबेहोश छल। \n/gयण2 यामसुनरक/g2शय बे/g26षका तीन बजेक चाह पीबैक अ/g29य या स छैन। बगलक घरक ओसारपर चाह बनबैत रहैथ  \nतँए साइिकलक खड़खड़ाएबसँ नै परेख सकला जे वाण लगल बाझ जक /gय6य िक यो छैथ। साइिकलक बात \nसमा/g288 य तँए समु/gशण6 उपछबसँ नीक जे जइ काजमे हाथ लागल अिछ, ओकरा पूरा ली। सएह केलैन । चाह \nपीबैत /gयण2 यामसुनर दरब/g2ू6 जा पर अिबते देखलैन  जे ई अधम/g26ष भेल के िछआ ? मुँह िनहारलैन  तँ िच/g288 ह ल चेहरा \nसुलेमानक! \nआँिख ब/gय82 , कुहरैत मनबलाक तँ बोिलयो अ-/gयणश प/gयणय टे जक/gय6य भऽ जाइ छै, तँए बाल-बोध वा पशु जक/gय6य दुख \nबुझब किठन भऽ जाइत, तथािप छाती थीर करैत /gयण2 या मसुनर टोकलिखन- \n“सुलेमान भाय, सुलेमान भाय?” \nपािनक तहक अवाज जिहना ऊपर नइ अबैत, मुदा पािनक ऊपरक अवाज कि/g29श प  त होइत, लहैिरक \nअनुकूल तेतए धिर जाइत जेतए ओ पूण/gय61 िथर नै भऽ जाइत। मुदा कोनो उ/g2षशर अबैसँ पिहनिह /gयण2 यामसुनरक/g2शय \nमन पिड़ गेलैन  िभनसुरका अवाज- ‘पिटया लेब पिटया, पिटया लेब पिटया।’ \nलगले मनक/g2शय नअ घ/g288 टा  उचैट कहलकैन - ‘भिरसक रौदक चोट आ मेहनतक मािरसँ सुलेमान एते बेथा \nगेल अिछ जे आँिख खोलैक साहस निह भऽ रहल छइ! \nतैबीच िच/g288 हल दरब/g2ू6 जा आ िच/g288 हार बोली अकाइन करोट फेरैत अधिख/g298 लू आँिख उठा सुलेमान बाजल-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n41 \n \n“/gयण2 या म भाय, केकर मुँह देख घरसँ िनकललॱ जे एको पाइक बोहैन नै भेल। उधार-पुधार ऐ उमेरमे \nखाएब नीक नै बुझै छी, कखन छी कखन निह, केकरो खा कऽ मरब तँ कोसत। जलखै खा कऽ जे \nिनकललॱ, सएह छी। खाली पेटमे पािनय/g2शश भॲकबे करै छै िकने। पेटमे बगहा लगैए !” \nसुलेमानक बात सुिन /gयण2 यामसुनरक/g2शय भेलैन   जे भिरसक एकरे िबलाइ कुदब कहै छइ। भुखाएल िबलाइ \nजिहना छटपटाइत अपनो ब/g2ूश चाक/g2शय क/g28य ठ  चभैले तैयार हुअ लगैत तिहना भिरसक होइत हेतइ! मुदा रोगो तँ \nअसान निह, एक संग केते तीर लागल छैन। कोनो घु/gय2ूीमे तँ कोनो ब/gय6यिहमे, कोनो छातीमे तँ कोनो माथमे। \nभूख-िपयास, थकान इ/g28श या िदसँ बेधल छैथ! तोसैत /gयण2 या मसुनर कहलिखन- \n“सुलेमान भाय, आँिख नीक नह/gय6यित खोलू। ए/gय12े कप चाह बनौने छेलॱ जे आँइठ भऽ गेल अिछ। बा जू \nपिहने चाह पीब आिक खेनाइ  खाएब?” \nपाश भरल बातमे आस लगबैत सुलेमान बाजल- \n“भाय, ऐ घरक/g2शय किहयो दोसराक बुझलॱ जे कोनो बात बजैमे संकोच हएत। देहमे तेते दद/gय61 भऽ रहल \nअिछ  जे कनी पीठपर चिढ़ खुिन िदअ पिहने, तखन बुझल जेतइ।” \nसाए घरक जुलाहा पिरवार गोधनपुरमे। झंझारपुरसँ पूब सुखेत पंचायतक गाम गोधनपुर। जैठाम मरदे-\nमौगीए िमिल िबछानक कारोबार करैए। गाम-गामसँ मोथी कीिन, अपनेसँ सोनक डोरी ब/gय6यिट िबछान बीिन , \nउ/g2षशरमे अंधरा ठाढ़ी , दिछन घन/gयण2 या मपुर, पूब घोघरडीहा आ पि/g2ूश छममे म/gयूणहथ -कोिठया-रैमा धिरक बजार बना \nकारोबार करैए। ओना जुलाहा खाली गोधनपुरेटा मे निह आनो-आनो गाममे अिछ मुदा िबछानक कारोबार \nगोधनपुरेटा मे होइत। शहर-बाजरमे जिहना रंग-िबरंगक व/gयणश तु-जात िबकाइत तिहना गामो-समाजक बजारमे \nचलैए। जइमे रंग-िबरंगक व/gयणश तु-जातक िबकरी-ब/gय26ा होइए। िकछु व/gयणश तुगत अिछ आ िकछु भावगत। \nसाइयो पिरवार अपन-अपन /g2ष2े/g2षष बनौने अिछ। सभ िदन सभिकयो िभनसरे जेर बना -बना िनकैल जाइए। \nओना किहयोकाल सुलेमानो जेरेमे िनकलैत रहए मुदा आइ असग रे िनकलल छल। अपनामे सीमाक अित/gय89मण \nकरबो करैत आ निहय/g2शश करैत। खु/g298 ला बजार तँ वएह ने िटकाउ होइत जे िबसवासू व/gयणश तुक िबकरी करए। \nनइ तँ घिटया माल आ बेसी दाममे व/gयणश तुक िबकरी हएत। मुदा गोधनपुरक पिटयाबलामे से निह, एकरंगाह व/gयणश तु \nएकरंगाहे दाममे बेचैत। \nपीठसँ घु/gय2ूी धिर जखन /gयण2 या मसुनर दस बेर बुलला तखन सुलेमान पड़ले-पड़ल बाजल- \n“भाय, आब उतैर जाउ। एह, अरे बाप रे! ओइ िजनगीसँ घुरलॱ। मन ह/g298 लुक भेल।” \nकिह फुरफुरा कऽ उिठ बैसैत बाजल- \n“भाय, अचेत जक/gय6य भऽ गेल छेलॱ। आँिख चोि/g288 हया गेल छेलए। सॱसे अ/g288 हा रे बुिझ पड़ए लगल \nछेलए। ई तँ र/g2ूश छ रहल जे दरब/g2ू6 जा क पैछला देबालक ठेकान रहल, निह तँ केतए वौआ कऽ मिरतॱ तेकर \nठीक निह।” \n/gयण2 या मसुनर सुलेमानक बातो सुनैत आ मने-मन िवचारबो करैत जे हो-न-हो दरब/g2ू6 जा पर मिर जाइत तँ \nमुँहदु/gयणश सी िचड़ै जक/gय6य लोक केना मुँह दुसैत तेकर कोनो ठीक निह। जैठाम घरपर िचड़ै बैसने घरक सभ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n42 \n \nिकछु चिल जाइत अिछ तैठाम आइ हमरा संगे की होइत! मुदा जइ दुग/gय61ितक दुग/gय61पर सुलेमान पहुँच    गेल छल \nओइठाम मनुखक मनुखपना केहेन होइ, ईहो तँ एक /g262/gयण2 न  अिछ। \nस/g2षशैर -पचह/g2षशैर बख/gय61क सुलेमान सभ िदन पचास िकलो मीटर िबछानक बोझ लऽ कऽ टहैल बेिच \nजीिवकोपाज/gय61न करैत अिछ , ओहनक/g2शय की कहल जाए। जे खून -पसीना एकब/gय26 कऽ जीब रहल अिछ ओकर \nअि/g288 त म बोलो िकयो पिरवारक सुिन पिबतै..? \n/gयण2 या मसुनरक मन ठमैक गेलैन। ठमैकते बजला- \n“सुलेमान भाय, आब केहेन मन लगैए, िकछु खाइ-पीबैक इ/g2ूश छा  होइए?” \nमु/gयणश की  दैत सुलेमान बाजल- \n“भाय, आब जीब गेलॱ। आब खेबे करब िकने। िकछु िदन औरो दुिनय/gय6यक खेल -बेल देख लेब।” \nजिहना गुड़ घाक टनक जेते बहैसँ पिहने रहैत अिछ आ मुँह बिन िनकैलते िकछु बेिसया जाइत मुदा \nिखल–मूल–िनकलला पछाइत  जिहना सुआस पड़ए लगै छै, जइसँ /g26षप बदैल    जाइ छै, पाशा आस लगबए लगै \nछै, तिहना सुलेमान बाजल- \n“भाय, सरेलहा भात-रोटी खाइक मन नै होइए।” \n“तखन?” \n“टटका जँ गहुमक चािरटा रोटी भऽ जाइत तँ मन ितरिपत भऽ जइत। ताबे नहा सेहो लेब।” \nसुलेमानक बात सुिन /gयण2 या मसुनर बजला- \n“कल देखल अिछ? बा/g298 टी न-लोटा आिन दइ छी, नीक नह/gय6यित नहा लेब। ” \n/gयण2 या मसुनरक बात सुिन हँसैत सुलेमान बाजल- \n“भाय, एना िकए बजै छी। पचासो िदन पािन पीने हएब आ केतेको िदन नहेने हएब, तखन कल देखल \nनै रहत। लोटा-बा/g298 टी न कथीले आनब, आँगनमे काज हएत। हम सभ तरहक लूिर रखने छी ठाढ़े-ठाढ़ वा \nबैस   कऽ सेहो नहा लइ छी आ जँ सासुर-समिधयौर गेलॱ तँ लोटो-बा/g298 टी न लऽ कऽ नहा लेलॱ। ओना, भाय \nकी कहूँ लोको सभ अजीब-अजीब अिछ। ने माल-जाल जक/gय6य न/gय6यगैर छै  आ ने मनुखपना छइ। एक िदन \nअिहना रौदमे मन तबैध गेल रहए। एक गोरेक दरब/g2ू6 जा पर कल देखिलऐ, साइिकल अड़का नहाइले गेलॱ। \nमन भेल पिहने चािर घ/g2शशट पािन पीब ली। तही बीच एकटा झॲटहा आिब झटहा फेकलक जे कल छुबा \nजाएत!” \nसुलेमानक बात सुिन /gयण2 यामसुनरक मनमे वा/g298 मी िक आिब गेलैन। तमसा नदीक तटपर वाण लगल /gय89ॲच \nप/g2ष2ीपर नजैर गेलैन। मुदा अपनाक/g2शय स/g29श हा रैत बजला- \n“अहूँ सुलेमान भाय कोन िख/gयणश सा  भुखाएलमे पसारै छी। झब-दे नहाउ, आँगनमे ताबे रोटी बनबबै छी।” \nसुलेमान कल िदस आ /gयण2 यामसुनर आँगन िदस बढ़ला। जिहना भोजनक पूव/gय61 /gयणश ना नसँ खुशी होइत तिहना \nखुशी होइत सुलेमान कल िदस बढ़ला। मुदा /gयण2 यामसुनरक मनमे /g262/gयण2 न -पर-/g262/gयण2 न  उठए लगलैन । पिहल /g262/gयण2 न  \nउठलैन  जे मृ/g28श यु-स/g2ू6 जापर पड़ल या/g2षषीक/g2शय वा फ/gय6यसीपर चढ़ैत या/g2षषीक/g2शय पुिछ भोजन देल जाइत अिछ। अपना मुह/g2शय  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n43 \n \nसुलेमान कहलक जे गहुमक रोटी खाएब। िबनु मेजनक गहुम क रोटी ओहने होइत जेहेन ड/g29श हा एल मालदह \nआम। जँ सोझहे रोटी कहैत तँ म/g26षआ रोटीक मेजन अचार , िपआजु, नून-िमरचाय, तेल सेहो होइत, मुदा \nटटका गहुमक रोटी केहेन हएत? सभक/g2शय अपन -अपन /g262ेमी होइ छइ। जँ से नइ होइ छै तँ जुड़शीतलमे अरबा \nचाउरक बिसया भात-ले पिहने लोक त/g26षआ -भुजुआ िकए बना लइए? मुदा तँए िक मोटका चाउरक बिसया \nभातक /g262ेमी नून -िपआजु-अँचार नै हेतइ। मुदा जेते जि/g298 द  बाजीक ज/g26षरत अिछ –जि/g298 द  वाजी ई जे भुखाएल \nपेट, /gयणश ना नक पछाइत    दोसर /g26षप पकड़ैत –तइमे रसदार तरकारी बनाएब संभव निह, तँए दूटा घेरा पका चटनी \nआ रोटीसँ काज चिल सकैए। सएह केलैन । \n/gयणश नान कएल नोतहारी जक/gय6य दरब/g2ू6 जापर अिबते सुलेमानक भुखाएल मन /g262ेमी भोजनक बाट ताकए \nलगल। \nआगूमे थारी देखते सुलेमानक मन सौनक सुहावन जक/gय6य हरैष   उठल। रोटीक पिहल टुक चटनीक संग \nमुँहमे अिबते दँितया कऽ द/gय6यत पकैड़ जीह रस चूसए लगल। रस पिबते िबहुसैत सुलेमान बाजल- \n“भाय, दुिनय/gय6यमे केतौ िकछु ने छइ। छै सबटा अपना मनमे। जाबे आँिख तकै छी ताबे बड़ बिढ़य/gय6य , \nआँिख मुिनते दुिनय/gय6य िधया -पुताक खेल जक/gय6य उसैर जाइ छइ। अपने मुइने सृि/gयणय ट  क लोप भऽ जाइ छइ।” \nसुलेमानक गंभीर िवचार सुिन /gयण2 या मसुनरक मनमे उठलैन  जे भोजैत जँ भोजहैिरक रसगर बात सुनै छै \nतँ ओ आरो बेसी आनि/g288 द  त होइ छइ। मुदा अपन बात तँ िबनु /g262/gयण2 न पुछने नै हएत। /gय2षैतमे दुिनय/gय6य हेराएल \nछइ। बािढ़ आएल धार जक/gय6य केतए -सँ-केतए भँिसया जाएत तेकर ठेकान रहत...। /gयण2 या मसुनर बजला- \n“सुलेमान भाय, ऐ उमेरमे एते भारी काज िकए करै छी?” \n   /gयण2 या मसुनरक /g262/gयण2 न सुिन सुलेमान िव/gश2ूल भऽ गेल। िजनगीक हारल िसपाही जक/gय6य तरसैत बाजल - \n“भाय, जखन अह/gय6य घरक बात पुिछये देलॱ तखन िकए ने सभ बात किहये दी। ” \nसुलेमानक बात सुिन /gयण2 या मसुनर बुिझ गेला जे बिरयातीक भोज हुअ चाहैत अिछ, से निह तँ चिरया \nिदऐन- \n“सुलेमान भाय, कहने छेलॱ जे गरम-गरम रोटी खाएब सराएल नै खाएब आ अपने गपक पाछू सरबै \nछी?” \n/gयण2 यामसुनरक बात सुिन ह/gय6यइ -ह/gय6यइ दूटा रोटी आ अदहा चटनी खा एक घॲट पािन पीब सुलेमान बाजल - \n“भाय, माए-बापक बड़ दुला/g26ष बेटा छेिलऐ। खाइ -पीबैक कोनो दुख-तकलीफ पिरवारमे नै रहए। \nकपड़ाक कारोबार छल। चरखा चलबैसँ लऽ कऽ खादी भंडारसँ हाट धिरक कारोबार छल।” \n/gयण2 या मसुनरक मनमे उठलैन - मोबाइल, टी.बी, क/g29श /g29ण यूटर, कपड़ा, जूतासँ घर भरल रहै छै मुदा सबुरक \nकेतौ ठेकान निह । भिर पेट अ/gय82 निह , फटलो व/gयणश /g2षष  निह, मुदा छु/g2ूश छ हो घरमे सबुर केना फिड़ जाइ \nछै! सुलेमानक पिरवािरक िजनगीक लिलचगर गप सुिन /gयण2 यामसुनर िज/g2षयासा केलैन  - \n“ओ कारोबार िकए छोिड़ देिलऐ। मेहनतो आ आमदोक िखयालसँ तँ नीके छेलए?” \nअपन बामा हाथसँ चािन ठोकैत सुलेमान बाजल-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n44 \n \n“गाम-गामक बाबू-भैया सभ गरीबक कारखाना उजािड़ देलक। खादी भंडारक/g2शय लूिट लेलक। छु/g2ूश छे हाथे \nकी किरतॱ।” \nफेर िज/g2षयासा करैत /gयण2 या मसुनर पुछलिखन- \n“कोन-कोन तरहक कपड़ा बनबै छेिलऐ?” \nसुलेमान- \n“पिहरन व/gयणश /g2षष सँ लऽ कऽ ओढ़ैक सलगा धिर बनबै छेिलऐ।” \nडुमैत नाव देख जिहना नैया िनराश भऽ जाइत जे जँ िजनगी बँिचयो जाएत तँ जीब केना, तिहना \nसुलेमानक तरसैत मन क/gय6यपए लगल।  \nबातक/g2शय समटैत /gयण2 या मसुनर बजला- \n“ई तँ िधया-पुताक खेल भेल, जाए िदयौ।” \n/gयण2 यामसुनर सुलेमानक/g2शय तँ किह देलिखन  ‘जाए िदयौ’ मुदा अपन मन ठमकलैन । काजक /g26षपमे समाज \nबँटल अिछ। ओइ काजक लूिर तँ ओकरा-ले सुरि/g2ष2  त छइ। जँ कागजी /g2षयानक अभावो रहतै आ िवकिसत \nबेवहािरक /g2षयान देल जाइत तँ की घर -घर पाठशाला नै बनैत? ज/g26षरत   छल समयानुकूल ओकरा बनबैक। से \nनै भेल। \nतेसर रोटी खाइत सुलेमान बाजल- \n“भेल तँ सएह, मुदा पिरवार िबलैट गेल।” \nपिरवारक िबलटब सुिन /gयण2 या मसुनर आगू बिढ़ पुछलिखन- \n“अपन पिरवारक कारोबार मिर गेला पछाइत   की केिलऐ?” \n/gयण2 यामसुनरक /g262/gयण2 न सुिन उ/g28श सा िहत होइत सुलेमान बाजल- \n“की केिलऐ! हमरो जुआनीक उठाइन रहए। मनमे अरोिप लेलॱ जे दुिनय/gय6यमे केतौसँ कमा कऽ पिरवार \nजीिवत रखबे करब।” \nसुलेमानक संकि/g298 प  त बात सुिन वाह-वाही दैत /gयण2 या मसुनर पुछलिखन- \n“दोसर कोन काज केिलऐ?” \n“गाम-गामक कपड़ा बुनिनहार ब/g29श ब इ चिल गेिलऐ।” \n“ब/g29श ब इमे केतए?” \n“िभवंडी। िभवंडीमे लूम चलै छइ। ओइमे कपड़ा बुनाइ होइ छइ। गमैया लूिर तँ रहबे करए, लगले \nनोकरी भऽ गेल। ओना मजदूरी रेट कम रहइ मुदा काजक माप सेहो रहइ। जेते करब तेते हएत। जुआन-\nजहान रहबे करी िदनक/g2शय ने िदन आ ने राितक/g2शय राित बुिझऐ। खूब कमेलॱ। ” \n/gयण2 या मसुनर- \n“तखन ओकरा िकए छोिड़ देिलऐ?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n45 \n \n/gयण2 यामसुनरक बात सुिन सुलेमानक/g2शय ओिहना भेलैन   जिहना चोटेपर दोहरा-तेहरा कऽ चोट लगलासँ होइत। \nकु/g29श हलाएल फूल जक/gय6य मुँह मिलन आ ठोरमे फुरफुरी आबए लगलैन नमहर स/gय6यस छोड़ैत बाजल - \n“भाय, चािर साल खूब कमेलॱ, प/gय6यचम साल िबहारी -मराठीक ह/g298 ला उठल। ह/g298 ले नै उठल केतेक/g2शय जानो \nगेल, केतेक/g2शय बहु-बेटी िछनाएल, केतेक/g2शय कमाइ लूटाएल। सभ िकछु छोिड़ जान बँचा गाम आिब गेलॱ। ” \nतैपर /gयण2 या मसुनर फेर पुछलिखन- \n“गाममे आिब फेर की केिलऐ?” \nसुलेमान- \n“तेही िदनसँ पिटयाक ई कारोबार शु/g26ष केलॱ। सभ परानी लागल रहै छी , घीिच-तीिड़ कऽ कहुना िदन \nबीतबै छी।” \n/gयण2 या मसुनर- \n“सुलेमान भाय, हम ई नै कहब जे अह/gय6य नै काज क/g26ष , मुदा काजक ओकाित तँ देखए पड़त िकने। \nकहुना-कहुना तँ चालीस-पचास िकलोमीटर साइिकल चलैबते हेबइ?” \n“हँ से ने िकए चलबैत हएब। आब की ओ कोस रहल जे घ/g288 टा मे कोस चलैमे लगै छल।” \nमुड़ी डोलबैत /gयण2 या मसुनर बजला- \n“एक तँ ओिहना शरीर ढील भऽ रहल अिछ तैपर साइिकल चलबै छी। तेतबे निह, हो-न-हो केतौ \nर/gयणश ता -पेरामे खिसये-तिसये पड़ब आ हाथ-पएर टुिट जाएत तँ के देखत?” \nएक तँ सुलेमानक जरल मन ठंढाएल तैपर सँ पिरवार-ले हाथ-पएर टुटब सुिन बाजल- \n“भाय, केतबो अ/g288 हारमे अनिच/g288 हा र लोक ढेिरया िकए ने गेल, मुदा हमहूँ तँ कोनो समाजक लोक छी \nतँए सभ समाज अपन-अपन धम/gय61क पालन करैए। तहूमे हम तँ िच/g288 हा र छी, गोटे-गोटे अनठा कऽ आगू बिढ़ \nजाएत मुदा सभ तेहने तँ निहय/g2शय अिछ। तहूमे जागल लोकक/g2शय थोड़े िवनाश होइ छइ। ” \nसुलेमानक जागल बात सुिन /gयण2 या मसुनर ठमकला। मन कहलकैन- बात तँ बड़ सु/g288 द र अिछ मुदा \nजागलक की अथ/gय61 सुलेमान बुझैए , से िबनु जनने बात नै बुिझ सकब। ए/gय12े चीजक नाओं-श/g292 द  ढेर अिछ, \nनाओंक संग काज जुड़ल अिछ। तैठाम िबनु पुछने काज नै चलत। पुछलिखन- \n“भाय, जागल केकरा कहै िछऐ?” \nजेना सुलेमानक/g2शय रटले रहै तिहना ध/gय6यइ -दे बाजल- \n“भाय, जखन आँिख मूनल देखै िछऐ तँ बुिझ जाइ िछऐ जे सूतल अिछ आ आँिख तकैत रहैए तँ बुिझ \nजाइ िछऐ जे जागल अिछ।” \nफेर  ‘ताकब’ आ ‘मुनब’क ओझरी /gयण2 यामसुनरक/g2शय लगलैन । मुदा ओझरीमे नै पिड़ आगू बढ़ैत पुछलिखन- \n“केते गोरेक पिरवार अिछ?” \nसुलेमान कहलकैन- \n“अिछ तँ बहुत मुदा चा/g26ष बेटीक/g2शय सासुर बसने अखन तीिनय/g2शय गोरेक अिछ। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n46 \n \n/gयण2 या मसुनर पुछलिखन- \n“बेटासँ ने िकए ई काज करबै छी, ओ तँ जुआन हएत?” \nबेटाक नाओं सुिन सुलेमान िव/gश2ूल भऽ गेल। जेना केतौ सुख -दुख दुनू बिहन गाड़ा-जोड़ी कऽ सामाक \nगीत गबैत होइ तिहना सुलेमान बाजल- \n“भाय, उमेरक ढलानेमे बेटा भेल। सभसँ छोट अिछ। ओकरो दू अ/g2ष2र नै पढ़ा देबै, तँ लोक की \nकहत?” \n‘लोक लाज’ सुिन /gयण2 या मसुनर हेरा गेला। एहनो िजनगीमे लोक-लाज जीिवत अिछ! िबहुसैत पुछलिखन- \n“मन लगा कऽ पढ़ैए िकने?” \nकेकरा मनक बात ऐ युगमे के कहत। सभ अपने बेथे बेथाएल अिछ। सुलेमान बाजल- \n“भाय, से तँ ओकरे मन कहतै जे मन लगा कऽ पढ़ै छी आिक मन उड़ा कऽ पढ़ै छी।” \n“अह/gय6य की देखै िछऐ ?” \n“हम तँ अपना धंधामे लगल रहै छी। तखन केना देखबै?” \n“संगी-साथी सभ कहैत हएत िकने?” \n“हँ, से तँ कहैए जे जाइए पढ़ैले आ चिल जाइए िसनेमा देखए, मैच देखए।” \n“परीछामे पास करैए िकने?” \n“हँ से तँ ढौऔ-कौड़ी लगने पास कइए जाइए।” \n“तब तँ आशा अिछ?” \n“हँ, से तँ ओकरेपर टक लगौने छी। जँ कहॴ नोकरी भेलै तँ िदने बदैल   जाएत।” \nबेटाक बात छोिड़ /gयण2 यामसुनर प/g2ू9ी -दे पुछलिखन- \n“घरवाली की सभ करै छैथ?” \nप/g2ू9ीक नाओं सुिन सुलेमान पिसज गेल। मनमे उठलै- आब िक प/g2ू9ी ओ प/g2ू9ी रहल। संगे-संग \nचलबैवाली, क/gय6यट -कुशक परवाह केने िबना कखनो गु/g26शक काज करैवाली , तँ कखनो संगीक, कखनो \n/g262ेमीक ! िजनगीक अि/g288 त  म /g2ष2ण धिर रहैक /g262ित/g2षया ..! बाजल- \n“भाय, कहुना कऽ बुिढ़या भानस भात कऽ लइए। बेचारी द/g29शमासँ पीिड़त अिछ !” \n“इलाज िकए ने करा दइ िछऐन?” \n“गरीब घरक लोकक इलाज की हेतइ। जेते पथ होइ छै तइसँ बेसी कुपथे भऽ जाइ छइ। तखन तँ \nचाहै छी जे बेचारी पिहने मरए।” \n‘पिहने मरए’ सुिन /gयण2 या मसुनर पुछलिखन- \n“से िकए?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n47 \n \n“एतेटा िजनगीक सभ कमाइ लूटा जाएत, जखन हम मिर जेबै आ ओइ बेचारीक भीखक कलंक \nलागत।” \nसुलेमानक बात सुिन /gयण2 या मसुनर गुम भऽ गेला। िकछु फूरबे ने करैन। सुलेमानक चेहरा िदस तकैत \nरहला। जेना आ/gयण2 चय/gय61मे /gयण2 या मसुनर पिड़ गेला तिहना। िकछुकालक पछाइत   कहलिखन- \n“आइ रिह जाउ। काि/gययश   ए/g29श ह रेसँ बेचैत-िबकनैत चिल जाएब।” \nतैपर हँसैत सुलेमान बाजल- \n“भाय, जेना आइ एको पाइ बोहैन नै भेल तेना नीके हएत। मुदा, िबमरयाह घरवालीक/g2शय एक नजैर नै \nदेख  लेब से केहेन हएत।” \n◌ \nश/g292 द सं/g2ू1 या  : 2413 \n‘उलबा चाउर’ लघु कथा सं/gय91हक दोसर सं/gयणश क णसँ...। \n  \n  \n  \n5.  सनेस  \nल/gयषण मण रेखाक बीच सीता नह/gय6यित बैसल सनक काका /g262ेम रस पीब /g262ेमीक संग अध/g26शिपया चािल पकैड़   \nअधिखलू फूलक गमकमे गिमयेला, गिमयाइते सॱझुका िसंगहार जक/gय6य मुँहक मु/gयणश की  महमहेलैन - अजीब ईहो \nदुिनय/gय6य अिछ। ने सतीए अिछ आ ने वे/gयण2 ये अिछ। बनौिनहारक/g2शय ध/g288 यवाद दी जे एक िदस िववेकक िव/g288 या स \nब/gय6यिट प/gय6यितए -प/gय6यित , पाते-पात परैस देलैन  तँ दोसर िदस िदन-राित बना आगूमे ठाढ़ कऽ देलैन । धम/gय61क संग \nपाप, सुकम/gय61क संग कुकम/gय61, िव/gय2षानक संग मु/g26शख आ पु/g26शखक संग मौगीक जोड़ा लगा -लगा पितयानी बीच \nपा/g2षषेक प/g2षशे-प/g2षशे सेहो परैस देलैन  ..! \nजेते आगू िदस सनक काका देखै छला ओते छगु/g288 ता  लगै छेलैन । एक िदस पािनक ठोप च/g288 /gशण6ो दक \nकहबैत, तँ दोसर िदस असीम अथाह /g2ष2ीर सागर , मुदा च/g288 /gशण6ो दको तँ केतौ दूधक तँ केतौ पािनक तँ केतौ \nदूधपिनया सेहो होइते अिछ। कहू जे ई केहेन दुिनय/gय6यक खेल छी जे िकयो असकरेमे सो/g298 हो ताल धऽ नचबो \nकरैए, गेबो करैए, देखबो करैए आ िकयो भीड़-भाड़ तकैत रहैए जे जेतेक देिख नहार रहत तेते नीक नाच \nहएत। \nदुिनय/gय6यक च/gय12र -भ/gय12र  देख  सनक क/gय12ाक मन तरे-तर उदास भेल जाइत रहैन। जिहना घुमती बिरयाती \nरंग-रंगक बात करैत तिहना मनमे उठैत रहैन। अनेरे मनुख बिन ज/g288 म लेलॱ। मनुखपना जखन एबे ने कएल \nतखन मनुख िकए भेलॱ? मुदा ‘पना’ औत केना? ब/gय6यसक पना ओिध होइत अबै छै, केरा-मोथी-अिड़कोच इ/g28श या िदमे \nसेहो ओिहना अबै छै, मुदा मनुखमे से कह/gय6य भेल ? की िबनु ‘पने’क मनुख ठाढ़ हएत? ठाढ़ तँ हएत मुदा शु/gय2ण \nठाढ़ हएत आिक अशु/gय2ण ? जखन जानवरोमे फ/gयूणट -फ/gय6यट होइते छै, तखन अपन िह/gयणश सा  मनुखे िकए छोिड़ देत..?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n48 \n \nथोड़ेकालक पछाइत सनक क/gय12ाक मन कहलकैन - ओह! अनेरे दुिनय/gय6यक महजालमे फँिस मरैले छड़पटाइ \nछी। दुिनय/gय6यमे के एहेन अिछ जे सुख -सागरमे बैस आन/g288 द  निह चाहैए, मुदा दुिनय/g2शश तँ दुिनय/g2शय छी जइमे रंग -\nिबरंगक सागरो सभ बसल अिछ। /g2ष2ीर सागर , सुख सागर, लाल सागर, कारी सागर इ/g28श या िद अनेक \nसागर...। \nसनक क/gय12ाक मन ठमकलैन । ठमैकते मनमे उठलैन- जीबैतमे जेतए वौआइ मुदा समािध तँ ठौरपर \nलेब। जँ से निह तँ िहटलर जक/gय6य थूकक धारमे भँिसयाइत रहब ! \nउदास मन, िबरहाइत बगए सनक क/gय12ाक रहैन। तखने भातीज पोलीिथनक झोरामे अदहा िकलो अंगूर \nआ िकलो भिर सेब आगूमे रिख देलकैन। \nझोरा आगूमे देखते ठहाका मािर सनक काका हँसला। क/gय12ाक ठहाकाक चोट मनमोहनक/g2शय नइ लगलैन  , \nजेना आमक गाछपर गोला फेकते कोनो आमक/g2शय खसने गोलवाहक/g2शय जेहेन खुशी होइत सएह खुशी मनमोहनक/g2शय \nभेल। मुदा िनशान साधल आमक महत िकछु आरो होइते अिछ। मनमोहन बाजल- \n“काका, ई अहॴक सनेस छी।” \n‘सनेस’ सुिन सनक काका चॱकला जे सनेस किह की कहैए! पुछलिखन- \n“केतक सनेस छी?” \n“क/gयण2 मी री सेब छी आ पूनाक चमन अंगूर।” \nमनमोहनक बातसँ सनक क/gय12ाक मन तरे-तर सनकए लगलैन। छौड़ा की बुिझ मजाक करए आएल। \nजिहना बाप एकोटा कुकम/gय61 नै छोड़लकै तही उतारक अपनो भेल जा रहल अिछ आ सेब -अंगूर देखबए आएल \nअिछ! \nमुदा तामसक/g2शय तरेमे दािब काका बजला - \n“हौ मनमोहन, एक िदनक भोजे की आ एक िदनक राजे की। ब/g2ूश चा सभक/g2शय दऽ िदहक। अपने \nअनरनेबा आ लताम दुइर होइए। जेते तोहर लेब तेते अपन दुइरे हएत। अ/g2ूश छा , एकर भाउ की छइ?” \nलगले सुरे मनमोहन पुिछ देलकैन- \n“एकर भाउ बुझैक कोन ज/g26षरत    पिड़ गेल?” \nमने-मन सनक काका सोचलैन  जे छौड़ा नमहर िछनार-लूटार जक/gय6य बुिझ पड़ैए। बजला - \n“बौआ, आब तँ सहजे  चल-चलौए छी मुदा अपनो देश-कोसक हाल बुझब कोनो अधला थोड़े हएत?” \nएक तँ सनक क/gय12ाक बदनामी शु/g26षहेसँ रहलैन   जे घरोक लोक सनकाहे कहै छैन। केना नै \nकहतैन, सभ अपन-अपन पिरवारक बाल-ब/g2ूश चा -ले करैए आ सनक काका से बुझबे ने करै छैथ, माने अपन \nपिरवार आ दोसर पिरवारमे कोनो भेद निह। जिहना अपन पिरवार तिहना दोसराक। \nअखन धिर मनमोहन यएह बुझैत जे पिरवारोसँ काका बाड़ले-बेरौल छैथ तँए सभ चीजक दुख-तकलीफ \nहोइते हेतैन। मुदा गप-स/g29ण पसँ मनमोहनक नजैर क/g26शआए लगल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n49 \n \nमनमोहनक /g26षिख देख सनक काका बुझैक कोिशश करए लगला , कारण की छइ। मुदा मनमे िमिसयो \nभिर स/g288 देह अपनापर नै भेलैन । मन गवाही दैते रहलैन जे िननानबे /g262ितशत रा/g2ष2सक देश लंकामे िवभीषण \nकेना भि/g2ूण त  -भजन करैत िजनगी गुदस करै छला। केहनो सघन बोन सुकाठ-कुकाठक िकए ने हौउ मुदा \nआमक गाछ आम आ लतामक गाछ लताम फड़ब िबसैर जाएत? दोहरा कऽ मनमोहनक/g2शय पुछलिखन - \n“हौ बौआ, जिहना ए/gय12े गोरे डा/g2ूण ट रो आ इंजीिनयरो नै भऽ सकैए िकएक तँ दुनूक िदशा अलग-अलग \nछइ। मुदा सेबक जगह जँ अपनासँ नीक लताम आ अंगूरक जगह अनरनेबा नेने अिबतह तँ फले निह बीओ \nरोिप देितऐ।” \nक/gय12ाक /g262/gयण2 न  सुिन मनमोहन उछलैत बाजल- \n“काका, दुिनय/gय6य आब घर -आँगन बनल जा रहल अिछ आ अह/gय6य अपन पु/gयण2 तैनी िवचार रखनिह रहब।” \nमनमोहनक स/gय6यसक गरमीक/g2शय अंकैत सनक क/gय12ाक सनकी तेज नै भेलैन । िमरिमराइत बजला- \n“बौआ, जँ दुिनय/gय6य घर -आँगन बिन गेल तँ ओ नीक बात, मुदा ई तँ नीक निह जे िकयो नौड़ी-छौड़ी \nबना भाषा-सािह/g28श य -सं/gयणश कृितक/g2शय ओझरा मिटया मेट कऽ िदअए। से कनी बुझा दाए जे की भऽ रहल छइ ?” \nगु/g29श ह रैत मनमोहन कहलकैन- \n“काका, दुिनय/gय6य आब नव पीढ़ीक अिछ तँए केतबो दुसबै ओ चढ़बे कर त।” \nमनमोहनक /g262/gयण2 नसँ सनक क/gय12ाक सनकी पाछू मुह/g2शय ससरलैन । पछुआ पकैड़  बजला- \n“बौआ, जम/gय61नी -जापानी आ अं/gय91ेजी श/g292 द  ऐ लेल चढ़-चढ़ौ भऽ गेल जे ओकर िवकास अगुआ कऽ \nमशीनमे पहुँच   गेल आ मशीनक नाओं रिख-रिख अह/gय6यक घर -अँगनामे िछिड़या देलक! आ अह/gय6य ऋृिष  -मुिनक राज \nिमिथला किह-किह ओतए पहुँच   गेलॱ जे ओ सभ  (ऋृिष-मुिन) की कहलैन  तेकर िड /g2ूण श निरये चोरा लेत। तखन \nअह/gय6य बुझबै जे केहेन नव युगक नव लोक बिन गेलॱ ?” \nसनक क/gय12ाक बात सुिन मनमोहन ठमकल तँ मुदा पाछू हटैले तैयार निह भेल। बाजल - \n“काका, बजारमे अखन एक-सँ-एक खाइयो-पीबैक समान आ फलो-फलहरी तेहेन आिब गेल अिछ जे \nअपना ऐठामक फल-फलहरीक/g2शय के पुछत ?” \nमनमोहनक /g262/gयण2 न सुिन सनक क/gय12ाक सनकी आगू मुह/g2शय ससरलैन , बजला- \n“बौआ, कोनो देश-कोसक िवकासमे ओइठामक मािट, ओइठामक पािन, हवा इ/g28श या िद जेकरा पंचभूत कहै \nछहक, मु/g2ू1 य त/g28शव भेल। अनुकूल गितए सृि/gयणय ट   चलैए। अपना ऐठामक लताम आिक कोनो आने फल जे अिछ \nओकरा ऐठामक काल-ि/gय89  याक गितए जे ज/g26षरी छल ओ /g262कृित पैदा केलक। अपना ऐठाम एकरे अभाव भेल \nजे पहाड़ी फलक/g2शय मैदानी /g2ष2े/g2षषमे नीक मानल जाइए। ” \nअपनाक/g2शय िन/g26श/g2षशर होइत देख मनमोहन मैदानसँ हटैक िवचार करए लगल। मुदा सेब -अंगुरक पोिलथीन \nबीचक सीमा बनल रहलै। /g26षमाल चोर जक/gय6य सीमा पिहने के टपत ..! \nपाछू हटैत मनमोहन बाजल- \n“बड़ आशा लगा अनने छेलॱ जे काकाक/g2शय नीक फल खुएबैन। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n50 \n \nमनमोहनक बात सुिन सनक काका तारतममे पिड़ गेला जे अखन धिर  जे हम बुझै छेिलऐ तइसँ िभ/gय82 \nने तँ मनमोहन अिछ। आशाक दोहाइ लगा बजैए जे‘आशा लगा अनने छेलॱ’ आशा तँ सभक/g2शय अपन -अपन होइ \nछइ। सबहक देहेटा अलग-अलग निह, मनक उड़ान सेहो होइ छइ। िपजरामे ब/gय82 सु/g2ू2 गोक/g2शय पोसिनहार िसखबैए \nजे आ/g28श मा  राम पढ़़ू- ‘िच/g2षषकूट के घाटपर भए स/g288 त न के भीड़। तुलसी दास चानन रगड़े, ितलक करे \nरघुवीर...।’ मुदा सेहो तँ निह बुिझ पड़ैए। तखन? ओ तँ पुछनिह पता चलत। पुछलिखन- \n“हौ बौआ, जिहना घरक लोक हमरा बताह कहैए तिहना ने ओकरो सभक/g2शय सनकपनी ए फल खुएबै। ” \nकिह मने-मन सनक काका सोचए लगला। भ/gय6यग पीब िकयो बािज चुकल छैथ आ िक असिथर मने \nसोिच कहने छैथ जे ‘जेहेन खाइ अ/gय82 तेहेन बने मन !’ मुदा अहू छौड़ाक/g2शय तँ िछछा -बीछा नीक निहय/g2शय छइ। भिर \nिदन देखै िछऐ जे ऐठामसँ ओइठाम, ओइठामसँ ऐठाम ढहनाइते रहैए। तैपर सँ िदन-िदन आगूए मुह/g2शय ससैर   \nरहल अिछ, से केना? बहु/g26शिपया ने तँ छी ? सलाइ िरंच जक/gय6य सभ नट पकड़ैबला ..! \nतही बीच मनमोहन बाजल- \n“काका, अह/gय6य अपने हाथे ब/gय6य िट िदयौ।” \nमनमोहनक बात सुिन सनक काका ठमैक गेला। जिहना कोनो टपािर कुदैले दू डेग पाछू हिट दौग \nकऽ टपल जाइत तिहना काका पाछूसँ आगू बिढ़ बजला- \n“हौ बौआ, बतरिसया हाथ भऽ गेल, ओहुना हिरदम थरथराइते रहैए, तैपर कोनो काज करैकाल तँ आरो \nबेसी थरथराए लगैए। अपन चीज जे थोड़-थाड़ िछिड़याइयो गेल तँ निह कोनो, मुदा तोहर जे एकोटा अंगुर \nखिस पड़त तँ तोरे मन की कहतह। यएह ने जे सनकाहक ठेकान कोन । तँए हमरा चलैत तोरा मनक/g2शय ठ/g2शयस \nलागह से नीक निह बुझै छी।” \nक/gय12ाक बात सुिन मनमोहन बाजल - \n“तँ की काका घुमा कऽ लऽ जाइ?” \nअनेरे ओझरीमे ओझराएल अपनाक/g2शय देख सनक काका, ठ/gय6यिह -पठ/gय6यिह बजला - \n“ई तोहर खुशी िछअ जे घुमा कऽ घरपर लऽ जा वा दोकानदारेक/g2शय घुमा दहक वा र/gयणश ता -पेरामे कोनो \nिधए-पुतेक/g2शय दऽ दहक। हम िकछु ने कहबह। एते िदनक पछाइत     दरब/g2ू6 जा पर एलह सएह खुशी अिछ।” \nसनक क/gय12ाक बात सुिन जिहना जाड़सँ कठुआ िकयो देह -हाथ तािन अचेत भऽ जाइए तिहना \nमनमोहनक/g2शय हुअ लगल।  \n◌ \nश/g292 द सं/g2ू1 या  : 1285 \n‘उलबा चाउर’ लघु कथा सं/gय91हक दोसर सं/gयणश क णसँ...। \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n51 \n \n6.  बेटी हम अपराधी छी  \nसही समैसँ साल भिर पिहनिह मनोहरक/g2शय सेवा मुि/g2ूण त  क िच/gय2ूी ऑिफ  समे थ/g29श हा  देलकैन । थ/g29श ह बैक कारण \nरहैन काजक गजपटी। काजक गजपटीक कारण छेलैन मनक स/g288 ता प। ऑिफ सक सभ मािन गेल जे \nमनोहरक मन चिढ़ गेलैन  तँए समुिचत काज करइ जोग नै रहला। \nऑिफ सेक कुरसीपर मनोहर बैसल रहैथ   िक चपरासी आिब हाथमे िच/gय2ूी थ/g29श हेलकैन। पिहने तँ नै बुिझ \nसकला जे सेवामु/g2ूण त  भऽ रहल छी मुदा पढ़ला पछाइत   केकरोसँ पुछौक ज/g26षरत   नै रहलैन । प/g2षषमे कोनो लेन -\nदेनक कारण निह, बतहपनीक कारण /gयणश प/gयणय ट िलखल रहैन। प/g2षष पिढ़ते जिहना बख/gय6ष होइकाल अनासुरती मेघ \nढनढ़नाए उठैए तिहना एकाएक मनोहरक मनमे उठलैन। जेकरो कहबै सेहो बताहे बुिझ सुनबो ने \nकरत! तखन, कहबे िकए करबै? अनेरे मुह/g2शश दुिर करब ..! \nमनोहरक मन जेना बेर-बेर चनकए लगलैन । टुकड़ी-टुकड़ी भेल मनमे उठलैन  जे सभटा कागत-प/g2षशरक/g2शय \nछीट-छािट िदऐ, टेबुल-कुरसीक/g2शय उनटा -पुनटा िदऐ आ िनकैल जाइ। मुदा मनोहरक मनक लगामक/g2शय बुिध पाछू \nिखंचलकैन । बदलैत सोच िवचार केलकैन  जे एक तँ िलखतन बताह बनाइए देलक तैपर एहेन काज जँ \nकरब तँ िथयोरी /g262े/g2ूण टी कल भऽ जाएत, तखन बतहपनीक सजाक हकदार बनैमे केते देरी लगत? \nकुरसीसँ उिठ मनोहर सोझहे घरमुह/gय6य भऽ गेला। डेराक सुिधए ने रहलैन  जे भड़ो-िकराया फिरछा \nिलतैथ। मनोहरक बेसुिध मनमे बेठेकान सोच लगले उठैन आ पाि नक बुलबुला जक/gय6य फुिट जाइन।  \n   गामक सीमा परहक बड़क गाछ देख ते मनोहरक आँिखक सोझमे भकइजोत जक/gय6य भेलैन । \nभकइजोतेमे देखलैन  जे यएह अपन गाम छी। मनमे अ/g29ण प न अिबते पएर जवाब देलकैन- \n“आगू नै बढ़ब। गाममे मुँह देखबैबला नै छी।” \nमुदा तपाएल मुँह लगले पएरक/g2शय कहलकै- \n“ईह बुिड़ रे, मुँह देखबैबला नै छी! ई समाज मुँह देखबैबला नइए। हिरदम िववेक-िववेकक भ/gय6यग घोिड़ -\nघोिड़ इनारेक पािनक/g2शय िनशॉंए देने अिछ आ िनरलज जक/gय6य बजैमे लाजे ने होइ छै, सुझबे ने करै छै जे जखन \nपाइक हाथे िश/g2ष2ा िबकाइए तखन ओ िश/g2ष2ा पाइबलाक/g2शय हएत आिक िबनु पाइबलाक ! जइ समाजमे रोग-िवयािध \nपाइक हाथे छोड़ौल जाइ छै तइ समाजमे िबनु पाइबलाक गित-मित की हेतइ! रौद-बसात, जाड़, पािन-पाथरक \nर/g2ष2ा केना करत। अदौसँ अबैत नर -नारीक स/g29श ब/g288 ध क बीच जखन दान-दहेज एहेन बड़का मोिन घारक पेटमे \nफोिड़ देने अिछ, जइमे केते हािथयो-घोड़ा फँिस जान गमा रहल अिछ, तइ मोिनमे अदना-अदनीक अ/gश26ादे केतै \nकएल जा सकैए। महॴसक आगू वीणक कोन मोल छइ।” \nमने-मन मनोहर घर िदस बढ़ैक हूबा करैथ मुदा पएर उठैले तैयार नै होइन। जँ पएर थोड़े तैयारो \nहोिन तँ आँिख साफे निह। धरतीपर ओंघराएल मनोहरक सभ सुिध-बुिध हेरा कऽ िछिड़या गेलैन । \nमोबाइलक जुग रहने समाचार पसरैमे देरीए िकए लगत। गाम-समाजक ब/g2ूश चा -ब/g2ूश चा  बुिझ गेल जे मनोहर \nबताह भऽ गेला, नोकरीसँ िनकािल देलकैन । प/gयूणशनो आने-आन लूटतैन। \nसुनयनाक/g2शय पिहने िबसवास नै भेलैन । आइ धिरक जे पित-/g262ेम मनोहरसँ भेटल छेलैन   ओ अनकासँ बहुत \nबेसी छेलैन । मुदा जानकी बेटीक क/gय6यच बुिध मािन गेल रहै जे िपता पागल भऽ गेला , नोकरीसँ भगा देलकैन ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n52 \n \nगामेक लोकक जेरक संग दुनू माय-धी िवदा भेली। लोकक बीच रंग-रंगक घौचाल चलैत रहइ। कोनो \nनीको मुदा बेसी अधले। घौचाल सुिन दुनू माय-धीक मन िवचिलत हुअ लगलैन । बेटीक मुँह सुनयना िनहारए \nलगली आ माइक मुँह जानकी। पोखैरक घाटपर भुरही-माछ जिहना रंग-रंगक चाल चािल दैत तिहना दुनू \nमाय-धीक कानमे रंग-रंगक चािलक बात पड़ए लगल...। \nकचकूह मन जानकीक तँए बेसी िवचिलते होइत गेल। बताह भऽ बाबू छोिड़ पड़ाए जेता, समाज सहजे  \nहमरा सन-सनक/g2शय भगाइए रहल अिछ। तखन माइक की गित हएत ..! \nअधबिटयाक पछाइत   सुनयनोक मन मािन गेलैन  जे पित पगला गेला। जानकीपर नजैर अँटका मने-मन \nसोचए लगली जे बाइस बख/gय61क कुमािर बेटीक मुँह िसंह दुआिरपर केना देखब ? की दुिनय/g2शय उजैर रहल छै \nआिक उजािड़ चढ़ा देलक अिछ? एको बीत धरती नै बँचल अिछ जेतए नोरक धार सुखौल जाएत..! \nजिहना दंगलक खलीफा पटका चा/g26ष नाल चीत अखड़ाहापर खसैए तिहना मन ोहर बड़का गाछक िन/g2ूशच/gय6य \nिजनगीक अखड़ाहापर चा/g26षनाल चीत भेल पड़ल मने-मन सोचैत रहैथ- अपन िजनगीक हािरक कारण अपने \nछी तँए पि/g2ू9यो  आ बेिटयो-ले अपराधी छी! मुदा फेर मन कहैन जे अपराध कथी केलॱ जे अपराधी भेलॱ? \nभवसागरमे डुमल मनोहरक शरीर चेतनशू/g288 य छेलैन। तखने पि/g2ू9य/g2शश आ बेिटयो लगमे पहुँच मुँह िनहारए \nलगलैन । मँह देखते दुनूक मन कहलकैन - मुँहक /g26षिख कह/gय6य कहै छैन    जे कोनो रोग अिछ। रणभूिमक \nहािरक रोग आ िबमारीक रोग तँ अपन बात अपने िचकैर-िचकैर कहै छै िकने जे की छी...। \nब/gय82  मुँह देख  मनोहरक छातीपर दुनू गोरे अपन-अपन सती हाथ रखलैन । छातीक धुकधुकी समतूले \nबुिझ पड़लैन । आिखर िकछु छैथ तँ एकक िपता, दोसराक पित छैथ िकने। मुदा दुनूक/g2शय अपन -अपन िबसवासमे \nशंका भेल। शंका होइते एक-दोसराक मुँह सुनयनो आ जानिकयो देखए लगली। देखते आँिख-आँिखक बीच \nजेना पुल बिन गेल। सुनयनाक/g2शय सा/g288 /g28शव ना दैत जानकी कहलक- \n“माए, बाबूजीक हृदय तँ ओिहना पिव/g2षष देखै िछऐन !” \nकदमक गाछक झूला जक/gय6य आस मािर सुनयना बजली - \n“बेटी, पु/g26शखक छातीपर बहुत भार होइ छइ। जेकरा माथपर जारैनक बोझ आिक अन -पािनक बोझ \nपड़बे ने कएल ओ ओइ बोझ उठबैबला छातीक धुकधुकी गिन केना सकैए। से निह तँ छातीए डोला कऽ \nदेखहुन जे मुहसँ केहेन बकार िनकलै छैन।” \nमाइक िवचार सुिन जानकी आरो ज/gय6यच -पड़ताल करब नीक बुझलक। जिहना किलयाएल अड़हुल \nफुलाएल रहैए तिहना जानकीक मन िपताक छातीसँ ससैर  हाथ िदस बढ़लैन। केना नै बढ़ैत कहुना अिछ तँ \nछातीक ऊपरेसँ ने लटकल अिछ। जानकी बाजल- \n“माए, से निह तँ छातीक धुकधुकीसँ अपनो मन धुकधुकाइते अिछ। हाथक नारी पिहने देख  लहुन।” \nनारी तँ नारी छी, एक पुरिखयाह। छाती जक/gय6य दुनू गोरे ए/gय12ेबेर थोड़े पकैड़ सकै छेली , नारीक/g2शय तँ बेरा -\nबेरी देखए पड़त, मुदा पिहने के देखत? दुनूक बीच ओझरी लिग गेलैन । एक पु/g26शख हजार /g26षप ! की मनोहर \nजानिकयो-ले वएह छैथ जे सुनयना-ले छिथन? मुदा की मनोहर सुनयनाक िछऐन आ जानकीक \nनिह?तखन? तैबीच जानकी सुनयनाक/g2शय कहलक -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n53 \n \n“माए, छातीक धुकधुकी तँ जोरसँ चलै छै तँए गनल भऽ जाइए मुदा ह ाथक नारी आइ धिर कह/gय6य \nगनलॱ?” \nबेटीक बात सुनयनाक/g2शय सोहनगर लगलैन । ऐठाम िकयो आन अिछ, जे ऐछो ओ तमसगीरे अिछ, उकटा-\nचाल करत। बामा हाथसँ तरह/g28श थी  पकैड़ सुनयना अपन दिहना हाथ मनोहरक वाजूपर देलिखन। मनोहरक \nवाजूपर हाथ पिड़ते सुनयनाक कानमे झड़झड़ाए लगलैन- \n“सुनयना! बहुत आशा िजनगीसँ केने छेलॱ, मुदा टुिट कऽ सभटा िछिड़या गेल। समाजक डर हमरा नै \nहोइए मुदा अह/gय6य प/g2ू9ी छी तँए कहै छी। बताह बना बतहपनीक फरमान हाथमे धरा देलक। कमेलहो खेलक \nआ ऐगलो कमाइ मारलक। जखने घरसँ िनकलब िधया-पुता जािन-जािन देहपर िकयो गोला फेकत, िकयो \nक/gय6यट फेकत , िकयो गोबर मािट फेकत! केकरा की कहबै, हमरा बातक/g2शय िकयो कान धड़त ? आइ दस बख/gय61सँ \nजानकीक िबआहक पाछू पड़ल छेलॱ, मास िदन पूव/gय61 जवाब भेटल जे वैवािहक स/g29श ब/g288 ध  भंग भऽ गेल!” \nसुनयना अपन कानक/g2शय आरो ठाढ़ करैत पितक वाजूमे सटौलैन। मनोहरक वाजूमे कान सिटते \nधड़धड़ाइत अवाज आबए लगल- \n“हम ओइ चुगलासँ पुछै िछऐ जे कोन बुिधए जमाए बिन एते सेवा करौलक! बाइस बख/gय61क बेटीक मुँह \nदेखल जाएत। जखन  घरक भार उठबैमे अ/g2ष2म भऽ गेलॱ तँ अनेरे जीिवए कऽ की करब। मुदा पिरवार ? सेहो \nकह/gय6य  रिख पौलॱ! दस बख/gय61क अव/gयणश थामे बेटी क/g288 यासँ किनय/gय6यक /g26षप धारण करए लगैए तैठाम जानकीक \nिबआहक चच/gय61 प/g2ू9ी दस बख/gय61 पूव/gय61 बारह बख/gय61क अव/gयणश था मे केलैन । अपनो ओइ पाछू पड़लॱ। काजोक अगुताहत \nनिहय/g2शय बुिझ पड़ल िकएक तँ समयानुसार पिरव/g2षश/gय61न हेबेक चाही। बीस -बाइस बख/gय61क बच्  िच या समाजक कुमािर \nबि/g2ूश च  या छी तँए समाजमे केकरो चौह अलगबैक अिधकार नइ छै जे ओकरा अलग बुझए। जँ जमीनो बेिच \nजानकीक िबआह कऽ लइ छी तँ की समाज भार उठौत जे एहेन काज आगू नै हएत?” \nिवि/gयणश मत भेल सुनयनाक/g2शय देख जानकी बाजल - \n“माए, कनी हमरो बाबूक नारी देखए दे।” \nबेटीक बोल सुिन सु/g2ू2 गा क लोल सुनयना िनहारए लगली। िनहािरते मनमे उठलैन- यएह अव/gयणश था  छी \nजखन लोक सती बनैए, यएह अव/gयणश था छी जखन लोक वे/gयण2 या बनैए आ यएह अव/gयणश था  छी जइमे लोक मातृ-\nिपतृ भ/g2ूण त  बिन भगवत भजन करैए। मुदा जानकी..? \nपितक हाथ सुनयना जानकीक हाथमे दैत कान ठाढ़ क ऽ मुँह िन/g2ूश च/gय6य गोिड़ लेली। िपताक न/g292 ज  पकैड़ते \nजानकीक कानमे घनघनाइत अवाज आएल- \n“बेटी जानकी! हम अपराधी छी। हमरासँ अपराध भेल।” \n“नइ बाबूजी निह! सॱसे दुिनय/gय6य भल/g2शय कहए मुदा अपन जुआन नै िनकैल सकैए। चौथािर सीमा धिर आिब \nअह/gय6य पिरवारक सेवा करैत रहिलऐ। दुिनय/gय6य बौक क हए िक बताह, कहह िदयौ। मुदा अपन इमान कखनो \nधरमसँ िवचिलत नै हएत। हम िमिथवाला छी, हमरा वाजूमे शि/g2ूण त अिछ। जिहना अपन कालख/g28य ड  अपने \nइमानदारीसँ टपलॱ तिहना ऐगला ख/g28य ड हमरो छी। अपना दरब/g2ू6 जापर बैस भगवत भजन करैत रहब, देहक \nिच/g288 ता नै करब। हमहूँ तँ स/g288 ता ने छी िकने। बेटा रहैत तँ बिहन बिन भार दैितऐन। मुदा जखन भाए नै  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n54 \n \nअिछ तखन तँ हमहॴ ने बेटा-बेटी भेलॱ। ई /g262/gयण2 न  हमरो भेल िकने। िबआह हएत सासुर बसब, मुदा अह/gय6यक/g2शय ऐ \nअव/gयणश था मे छोड़ब केते उिचत हएत। नीक-बेजाइक भार के उठौत। अपना जीबैत अपन माए-बापक एहेन गित \nभऽ जाए जे अनसोह/gय6यतो -सँ-अनसोह/gय6यत भऽ जाए , ई दोख केकरा िसर सवार हएत। मुदा समाजो तँ तेहेन \nअिछ जे छातीक कोन बात कोढ़-करेज धिर खोखैर-खोखैर खाइते आएल आ खाइते रहत। हे िशव! एहेन \nधनुष उठबैक भार जँ अपने नै लेब तँ की ई समाज उठा सकैए? की िमिथल/gय6शगना अखनो धिर ई नै बुिझ \nसकली जे माए-बाप जनमदाते टा निह छैथ, िजनगीक हािर-जीतक सू/g2षषधार सेहो छैथ , जँ से निह तँ सासु \nपुतोहुक/g2शय िभखमंगनी बेटी किह िकए मुड़ी गॲतबै छिथन। ज/g26षरत अिछ समयानुसार शि/g2ूण त  उपका संचय \nकरैक। जाबे तक से निह हएत ताबे तक पु/g26शखक नजैर िन/g2ूश च/gय6य  केना कऽ पािब सकै छी। देखए पड़त \nअपन भूत आ भिवस। जाधैर अपन भूत-भिवस देख  नै लेब, अपन-अपन बीत/gय61मानक ल/gयषण मण रेखा खॴच र/g2ष2ाक \nभार /gयणश व यं नै उठा लेब ताधैर ऋृिष का, सती, सा/g28ू वी , पितव/gय62ता आिद -इ/g28श यािदक श/g292 द क साकार िजनगी केना बिन \nसकत?” \nजिहना नट-नटीनक नाचमे दश/gय61क चा/g26ष िदस घेिर बैसैत आ बीचमे दुनू अपन िजनगीक राग अलापैत  \nरहैए तिहना समाजक लोकक बीच मनोहर, सुनयना आ जानकी अपन-अपन िजनगीक राग अलािप उिठ कऽ \nघर िदस डेग बढ़ौलैन। मनोहरक दुनू हाथ पकड़ने आगू-आगू सुनयना-जानकी आ पाछू-पाछू िधया-पुतासँ चेतन \nधिरक डेग बढ़ए लगल। \nघरक मुड़ेरा देखते मनोहर दुनूक हाथ झमािड़ कऽ छोड़ौलैन आ बजला- \n“िबसवासघात..! िबसवास घाती छी..! समाजमे जेहने मनुख रहत तेहने ने बनत। जे िबसवास देने छल \nसएह ग/g2षश/gय61मे खसा पागल बना देलक ! निह सुनत दुिनय/gय6य तँ निह सुनह मुदा जाबे घटमे /g262ाण -घटवार रहत ताबे \nया/g2षषीक/g2शय कहबे करबै, किहते रहबै।” \nसातम दसकमे मनोहर िजला-काय/gय6षलयमे िकरानीक नोकरी शु/g26ष केने छला। समाजक पिहल िव/gय2शाथ/gय68 \nमनोहर जे /g262थम /g2षूेणीसँ मैि/gय99  क पास केलैन । कौलेज लगमे नै रहने आगू पढ़ैक आशा तोिड़ िजनगीक मैदानमे \nउतरला। मुदा िरज/g298 टक कागत आँिखक सोझ अिबते मनमे उपैक गेलैन जे जिहना /g262थम /g2षूेणीक फल भेटल \nतेहने फलक गाछ रोिप ओकर सेवा टहल िजनगी भिर करैत अपनो आ समाजोक/g2शय नीक  फल खुएबैन।  \nएक तँ सरकारी काय/gय6षलयमे काज नै जे पढ़ल -िलखल सबहक अँटाबेस होइत, दोसर /gयणश कूलो-कौलेज \nकम रहने सभ पिढ़यो ने पबै छल। मुदा मनोहरक संग संयोग नीक बैसलै। िजलाक कृिष िवभागमे िकरानीक \nनोकरी भऽ गेलइ। जिहना दशमीमे दुग/gय6ष/gयणश थानमे स/gय6यझ िदअ जाइसँ पिहने अपन -अपन घरक भगवती-आगू स/gय6यझ \nदइए तखन दसनामा देवालयमे जाइए तिहना मनोहर नोकरीपर जाइसँ पिहने माता-िपताक असीरवाद लऽ लेब \nज/g26षरी बुझलक। खुशी तीनू गोरेक मनमे रहैन , मुदा तीनूक तीन रंगक। िकए ने तीन रंगक रिहतैन। हजारो \nरंगक फूल मे हजारो रंगक सुग/g288 ध होइ छै आ सभक/g2शय अपन -अपन सुग/g288 ध  िसरजन करैक जिहना हक छै तिहना \nपसारैयोक छइहे। \nदलानक ओसारपर बैस स/g28श यदेव कोदािरमे प/g2ूश च र लगबैत रहैथ । मनोहरक/g2शय खुआ आँगनमे माए असीरवाद \nदेलक। आँगन-दलानक बीच मनोहरक मनमे उठल- ओह! माएक/g2शय तँ किह देिलऐन जे नोकरीप र जाइ छी, \nअसीरवादो देलैन  जे आब तॲही सभ ने ऐ घरक खु/gय26ा भेलह। हम सभ तँ पाकल आम भेल ॱ। मुदा से  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n55 \n \nनिह,जिहना माइक एक /g26षप छैन   , िपताक एक /g26षप छैन   तिहना एकटा संयु/g2ूण तो /g26षप तँ छै/g288 हे। तँए दुनू गोरेक \nओइ /g26षपक/g2शय /g262णाम कऽ असीरवाद लेब मनोहरक/g2शय मनमे आएल। डेिढ़ए-पर सँ बाजल- \n“माए, कनी एमहर आ।” \nशुभ काजमे िवलमैक दोख अपनापर माए केना लेती, तँए अँइठे हाथे दरब/g2ू6 जापर पहुँच मनोहरक/g2शय \nपुछलिखन- \n“की कहलह?” \nतैबीच िपताक/g2शय गोड़ लािग मनोहर बाजल - \n“बाबू, नोकरी करए जाइ छी।” \n‘नोकरी’ कानमे पिड़ते स/g28श यदेवक मन खुिशया उठलैन। मुदा सुग/g288 ध यु/g2ूण त फुलबाड़ी आ िबनु सुग/g288 ध क \nफुलबाड़ीक हवा जिहना दोरस रहैत तेना स/g28श यदेवक/g2शय निह बुिझ पड़लैन । असीरवाद दैत मनोहरक/g2शय कहलिखन  - \n“बौआ, िड /g2ूण शनरी जक/gय6य जँ तीिनय/g2शश -टा श/g292 द क कोष बना लेबह तँ मुइला पछाइतो बेर-बेर दश/gय61न होइते \nरहत, आ भरल-पूरल देख  आ/g28श मा  जुड़ाइते रहत।” \nिसनेह िस/g2ूण त िपताक श/g292 द  सुिनते मनोहर सहमल, सहैमते सुहकारैत बाजल- \n“ओ तीन श/g292 द  की िछऐ?” \n“बौआ, पिहल- झूठ नै बिजहह, दोसर- केकरोसँ ए/gय12ो पाइ किहयो ड/gय6यिरहक निह आ तेसर - दरब/g2ू6 जा पर \nजे मनुख-श/g2ूण ल क आबैथ, हुनका एक लोटा पािनक आ/gय91ह ज/g26षर किरहौनु। ” \nिपताक मुँहक तीनू श/g292 दक/g2शय गु/g26श -िपत वचन बुिझ त/g28शकाल मनोहर गीरह बाि/g288 ह  रिख लेलक, रखबो ज/g26षरी \nछेलइ। एगारह बजे ऑिफ स पहुँचक छेलइ। मुदा िप ताक वचनक/g2शय हा/gयणश य -कोषमे निह हहासक डरसँ चाइल/gयूणज -\nकोषमे लऽ अंगीकार केलक। \nदुरगमिनय/gय6य किनय/gय6य जक/gय6य मनोहर अपन उपि/gयणश थित काय/gय6षलयमे दज/gय61 करा , सभक/g2शय /g262णाम -पाती करैत \nकोहवर जक/gय6य असकरे कुरसीपर बैस गेल। कोनो काज निह देख   चुनौल तमाकुलक गीरह जक/gय6य गामक गीरह \nखोलए लगल तँ भ /gय12-दे िपताक असीरवाद मन पड़लै। होइतो अिहना छै जे जखन रॉकैट तैयार भऽ उड़ैक \n/g26षप जखन धारण करैए तखन धरती छोड़ैसँ पिहने जिहना उनटा ज/gय6यच -पड़ताल होइ छै तिहना मनोहरो अपन \nिजनगीक/g2शय उनटा ज/gय6यच करए लगल मुदा पैछला कोनो बात मन नै पड़लै, पिहने िपताक वएह तीनू श/g292 द  मन \nपड़लै जे तीनू /g262/gयण2 न  बिन िजनगीक आगूमे ठाढ़ रहइ। मनमे उठलै- जँ अपन /g262/gयण2 न क जवाब दइ-जोकर नै छी \nतँ कोनो लजेबाक बात निह, जे अपन कमजोरी केना सुहकारी। जाबे तक कोनो खेतमे नव िसरासँ जोित नव \nबीज नै देल जाइ छै ताबे नव फलक आशा केना हएत? \nकुरसीपर बैसल मनोहरक मनमे िपताक अ सीरवादक तीनू श/g292 द तीन /g262/gयण2 नक गाछ /g26षपमे ठाढ़ भेल। \nकुशल माली जिहना सभ फूलक अपन-अपन पितयानी िहयबैत तिहना मनोहरो अपन तीनू श/g292 दक प/gय6यित िहयाबए \nलगल। मुदा सतरंगा मकान बनौिनहार इंजीिनयर जक/gय6य गुिनय/gय6य -परकालसँ नइ गुिन, संक/g298 प  बुिझ िवचारए \nलगल। ओना िवचारक ख/g28य ड न-म/g28य ड न जेते बेसी होइ छै ओकर बीज-/gयणश व/g26षप दूधक म/g2ूण खन जक/gय6य ओते बेसी \nभेटबो करै छइ। मुदा मनोहरक/g2शय मनमे उिठ गेलै- मा/g2षष दू घ/g288 टा  ऑिफ समे रहैक अिछ। डेरो-ड/g288 टा ठीक निहय/g2शय  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n56 \n \nभेल अिछ, तीन घ/g288 टाक र/gयणश ता कािट गामो जेनाइ अिछ। तँए जेते ख/g28य ड न-म/g28य ड न हेबा चाही तेते तँ निह कऽ \nसकल, मुदा ताि/g28शव  क िवचार ज/g26षर केलक। ओना हनुमानजी जक/gय6य कखनो अकास माग/gय61पर नजैर पड़ै तँ \nिवहािड़ जक/gय6य भऽ जाइ , मुदा लगले महावीर जक/gय6य बदैल    िलअए। ‘झूठ नै बाजब।’ कोनो बड़का /g262/gयण2 न  थोड़े \nभेल। नाि/g288 हटा /g262/gयण2 न  अिछ। ने हमरा एक सेलक जीवाणुक इितहास देखैक अिछ आ ने सोनाक लंका। \nचौबीस घ/g288 टा क िदन-राितमे जे समयक संग अबैत जाएत आ िववेक कहैत जाएत तेतबे करबाक अिछ...। \nमनोहरक/g2शय मनमे खुशी भेलइ। जिहना तीन /g262/gयण2 नक उ/g2षशरमे एक /g262/gयण2 न हल भेने पास न/g29श ब र चिल अबैत तिहना \nमनोहरक मनमे पासक आशा जगलै। आशा जिगते पास बदैल   पासापर दोसर आस मारलकै जे ‘दोसरक/g2शय नै \nड/gय6यरब। ’ मुदा ईहो बड़ भारी /g262/gयण2 न  नै बुिझ पड़लै, मन कहलकै- अपन खच/gय61मे कमी -बेसी भेनिह ने लोक \nकरजदार होइए आिक कज/gय61दाता मुदा जँ सरपट चािल पकैड़ चलब तँ िकए दुनूमे सँ िकयो भ/g2शयट हएत। मुदा \nसमाजक बीच पिरवारक/g2शय रखैक जखन खगता मनमे एलै तँ सो/gययश/gय82ी सरपट नै देख   मनोहरक मन अँटकल \nमुदा लगले घोड़ा जक/gय6य मन िहिहएलै- ‘खगताक/g2शय जेते तक पचा सकब ओते पचाएब , आ बढ़ता-ले समाज \nअिछ।’ \nदू-ितहाइ अंकक आशा निहय/g2शश देख   मनोहरक मन मािन गेलै जे कोनो बेसी ओझरी निहय/g2शय अिछ। मुदा \nतेसर /g262/gयण2 न - ‘दरब/g2ू6 जा पर एक लोटा पािन’ पर जखन नजैर पड़लै तँ मन ठमैक गेलइ। अपने घरसँ तीन \nघ/g288 टाक र/gयणश ता  दूर रहब, दरब/g2ू6 जा पर बारह बजे िदन आिक बारह बजे राित जँ िकयो आिब जािथ तखन \nअपना बुते की हएत? अखन माता-िपता जीबै छैथ तँ अपन दुआर-दरब/g2ू6 जा क मुड़ेरा अकास ठेकेता मुदा परोछ \nभेला पछाइत  की करबै? जँ अखन नै िवचािर बाट पकैड़ लेब तँ बेर-िबपैत पड़लापर तँ सहजे  लोकक बुिध \nहेरा जाइ छै, तखन केना िवचािर पाएब..? \nव/gयणश /g2षष क एक-एक सूत िबलगा-िबलगा जखन मनोहर देखए लगल तँ बुिझ पड़लै जे /g262/gयण2 न भारी कह/gय6य \nअिछ। पीसक हले-हल बनबैक ज/g288 मभूिम मातृभूिम भेल आ सेवाभूिम कम/gय61भूिम भेल। मातृभूिम कम/gय61भूिम होइत \nचलए तेतबे िवचारैक अिछ। \nनोकरी भेलाक पनरह बख/gय61क पछाइत । मनोहरक माता-िपता मिर गेल छेलैन । अखन धिर मनोहर \nअठवारे गाम-अबै जाइ छल। गामक तसवीर तँ तेना भऽ नै सुधरल मुदा अपना घरसँ खा-पी कऽ ब/g2ूश चा  \nबी.ए. तक पिढ़ सकैए। घ/g288 टा  बीतैत-बीतैत डा/g2ूण ट र ओइठाम पहुँच सकैए। तखन गाम छोड़ब-तोड़ब नीक \nनिह। जिहना माता-िपताक समए अबै जाइ छेल/gयूय तिहना ऐगलो पिरवार सेने रहब ...। यएह सोिच मनोहर अपन \nपिरवारक/g2शय गाममे रखलैन । \nजोड़ा बरदक जोतबला पिरवार स/g28श य देवक छेलैन । ओना, जोड़ा बरदक जोतक अथ/gय61 िवकृत भऽ गेल \nअिछ। िवकृत ई भऽ गेल अिछ जे साए-साए बीघा जमीनबला खु/gय26ा उसरन कऽ लेलैन । तक/gय61 देता /gय99े/g2ूण टर-\n/gशणषेसरक मुदा अपने परदेशसँ अगहने-अगहन गाम पहुँचता! से निह, स/g28श यदेव मेहनती िगरह/gयणश त  छला। \nिगरह/gयणश तीक सभ /g26षप सजौने छला। कलमी -सरही आमक गाछी प/gय6यच क/gय2ूा अखनो छै/g288 हे। दू क/gय2ूा बँसबािड़ , \nएक क/gय2ूा करजान , प/gय6यच क/gय2ूा घरािड़यो छै/g288 हे। तीमन-तरकारीसँ लऽ कऽ बाड़ी-झाड़ी सेहो छै/g288 हे। पािनक \nअपन बेव/gयणश था  केनिह छैथ। तेतबे निह, जेहने सासुक चािल-चलैन  छेलै तेहने सुनयनोक भऽ गेलैन । \nिगरहि/gयणश तयोक काज स/g28श यदेवक/g2शय बँटाएले जक/gय6य रहैन। अढ़ाइ बीघा बाधक खेती अपन र हैन। तीमन-तरकारी,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२८  म अंक  १५  जून  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११४  अंक  २२८ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n57 \n \nबाड़ी-झाड़ी आ फुलबाड़ी-फलबाड़ीक भार प/g2ू9ीपर रहैन। जे सुनयनाक हृदयक /g26षप बि","size_mb":1.16,"has_text":true},"Videha 229.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 229.pdf","name":"Videha 229.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २२९ म अंक ०१ जुलाइ २०१७ (वषशg361 १० मास ११५ अंक २२९)\n \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गअg32य  \n२.१.अ/g292दुर  र/g276जाक - िबहैन कथा \n२.२.राजदेव मण्डल-२ टा बीहैन कथ  \n२.३.उमेश म/g283डल - ‘सगर राित दीप जरय’क ९३म आ ९४ म आयोजन \n२.४.उमेश म/g283डल - िमिथलाक लोक संगीत/ लोक कला भगैत गबैय  \n  \n३. पअg32य  \n३.१. जगदीश चअg288अgय0ष  ठाकुर 'अिनल'- ४ टा  गज ल  \n३.२.आशीष अनिचशg288हार -  २ टा गजल  \n३.३.राजेश मोहन झा 'गुंजन'-िशव भजन  \n३.४.राजेश वमशg36थ  'भवािदशg28ंय '- नवगीत  \n  \n४.ब◌ालानअg3षय  कृते-बृषेश चशg288शgं06  लाल- २ टा बालगीत  \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ painti ngs/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचअg2शशकला / फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचअg3ष3क िलंक \nपर जाउ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकशg36थइव  \n  \nJoin official Videha facebook group. \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृअg2शयक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nई-पशg2थथ  \nई-पशg2थथ  \nआदरणीय गजअg3ू0अgय0षजी  \nअg2ष2णाम  \nिवदेह के 228म अंक पढ़लहुँ। डॉ 0 कैलाश िमअg2शू  क आलेख \" मधुअg2शूावणी  क अg32शअg288द \" अg2षयिचगर  अिछ। ओना त \nआिशष अनिचअg288हार  अपन गजल से मुअg2ू2ध  करै छिथ मुदा ऐ बेर हुनक आलेख तीन टा िबंदु कौतूहल पैदा क र \nबला अिछ। भाषा के मनोिवअg2श3ान  पर कहल गेल तकअg3ष1 सोचनीय अिछ। बअg3ष3िक  ओइ लेख मअg3ू0 जे अg2ष2धानमंअg2शशी  के \nदरभंगा मअg3ू0 भोजपुरी बजै के बात कहल गेल से समझ नै सकलहुँ। डॉ0 शि शधर जी के बाल किवता \nिसतुआ आ जॲक रोचक छल। िवदेह के आगामी अंक लेल शुभकामना।  - अg2ष2णव  झा \n  \n \nिवदेह \"नेपालक वतअg3ष1मान  मैिथली सािहअg28यय \" िवषयक िवशेषअg3षयक  िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nअg2शूी  िदनेश यादव जी रहता। \nअइ िवशेषअg3षयकमे नेपालक वतअg3ष1मान मैिथली सािहअg28यय  केर मूअg298यअg3षयकन  रहत। अइ िवशेषअg3षयक  लेल सभ िवधाक \nआलोचना- समीअg2श2ा -समालोचना आिद अg2ष2अg30यतािवत  अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये,   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \nमुदा अg2ष2यास  रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषअg3षयक  आिब जाए। उअg29यमेद  अिछ िवदेहक ई अg2ष2यास  दूनू \nपायापर एकटा पूल जअg2षशर  बनाएत। \n \nिवदेह अg32शारा  संचािलत \" आमंिअg2शशत  रचनापर आमंिअg2शशत  आलोचकक िटअg290पणी \" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचन ा आमंिअg2शशत  कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिमअg3ष1तापर  िटअg290पणी  करबा लेल कैलाश कुमार िमअg2शूजीकअg2य3 आमंिअg2शशत  कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाकअg2य3 औपचािरक सूचना जिअg298दये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई अg2ष2कािशत  कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटअg290पणीकतअg3षश  मधुकअg3षयत  झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषअg3षयक  तीन सािहअg28ययकारपर  अg2ष2कािशत  केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषअg3षयक  जीिवत सािहअg28ययकारक  उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहअg28ययकार  रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहअg28ययकार  मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ अg389ममे अरिवन्द ठाकुर ओ जगदीश चंअgय0ष  ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषअg3षयक  िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषअg3षयक  िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मअg3ष3गल  गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतगअg3ष1त  िवदेहक िकछु अिगला िवशेषअg3षयक  परमेअg2श8र  कापिड़, वीरेअg288अgय0ष  मिअg298लक  आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक अg2ष2यास  रहत जे ई िवशेषअg3षयक  सभ २०१७ मे अg2ष2कािशत  हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलअg292धतापर  िनभअg3ष1र  करत। मने रचनाक उपलअg292धताक  िहसाबसँ समए ऊपर- िनअg2ूयचा  भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आअg391ह  जे ओ अपन-अपन रचना ggajendra@videha.com पर पठा दी। \n  \nिवदेह सशg29ंमान  \nिवदेह समानाशg288तर सािहशg28ंय अकादेमी सशg29ंमान  \n१.िवदेह समानाशg288तर सािहशg28ंय अकादेमी फेलो पुरशg30ंकार २०१०-११   \n२०१० अg2शूी गोिवअg288द झा ( समअg391 योगदान लेल ) \n२०११ अg2शूी रमानअg288द रेणु ( समअg391 योगदान लेल ) \n२.िवदेह समानाशg288तर सािहशg28ंय अकादेमी पुरशg30ंकार २०११-१२   \n२०११ मूल पुरअg30यकार - अg2शूी जगदीश अg2ष2साद मअg283डल (गामक िजनग ◌ी, कथा संअg391ह ) \n२०११ बाल सािहअg28यय पुरअg30यकार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ,  कथा संअg391ह ) \n२०११ युवा पुरअg30यकार - आनअg288द कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुरअg30यकार - अg2शूी रामलोचन ठाकुर - ( पशg323ानदीक माझ ◌ी, बअg3षयअg2ू2ला - मािनक बंअg32योपाअg28ूयाय , उपअg288यास \nबअg3षयअg2ू2लासँ मैिथली अनुवाद )  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \nिवदेह भाषा सशg29ंमान २०१२-१३ (वैकिशg298पक सािहशg28ंय अकादेमी पुरशg30ंकारक शg26थपमे शg262िसशg320 ) \n1. िवदेह समाना/g288तर सािह/g284य अकादेमी फेलो पुर/g304कार  2012  \n2012  अg2शूी राजनअg288दन लाल दास  ( समअg391 योगदान लेल ) \n2.िवदेह भाषा स/g294मान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g284य अकादेमी पुर/g304कारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n२०१२  बाल सािहअg28यय पुरअg30यकार  - अg2शूी जगदीश अg2ष2साद मअg283डल कअg2य3 “तरेगन ” बाल अg2ष2ेरक िवहिन कथा संअg391 ह \n२०१२  मूल पुरअg30यकार  - अg2शूी राजदेव मअg283डलकअg2य3 \"अशg29ंबरा \" ( किवता संअg391ह ) लेल। \n2012  युवा पुरअg30यकार - अg2शूीमती अg2ूषयोित सुनीत चौधरीक  “अिचशg361स ” ( किवता संअg391ह ) \n2013  अनुवाद पुरअg30यकार - अg2शूी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" ( मराठी उपअg288यास अg2शूी िवअg303णु सखाराम खाअg283डेकर ) \nिवदेह भाषा सशg29ंमान २०१३-१४ (वैकिशg298पक सािहशg28ंय अकादेमी पुरशg30ंकारक शg26थपमे शg262िसशg320 ) \n२०१३  बाल सािहअg28यय पुरअg30यकार  – अg2शूीमती अg2ूषयोित सुनीत चौधरी - “देवीजी” ( बाल िनबअg288ध संअg391ह ) लेल। \n२०१३  मूल पुरअg30यकार  - अg2शूी बेचन ठाकुरकअg2य3 \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" ( नाटक संअg391ह ) लेल। \n२०१३ युवा पुरअg30यकार - अg2शूी उमेश मअg283डलकअg2य3 “िनशg302तुकी ” ( किवता संअg391ह )लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरअg30यकार - अg2शूी िवनीत उअg28यपलकअg2य3 “मोहनदास ” ( िहअg288दी उपअg288यास अg2शूी उदय अg2ष2काश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा सशg29ंमान  २०१४-२०१५  (समानाशg288तर सािहशg28ंय अकादेमी सशg29ंमान ) \n२०१४ मूल पुरअg30यकार - अg2शूी नअg288द िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संअg391ह ) \n२०१४ बाल पुरअg30यकार - अg2शूी जगदीश अg2ष2साद मअg283डल (नै धारैए - बाल उपअg288यास ) \n२०१४ युवा पुरअg30यकार - अg2शूी आशीष अनिचअg288हार ( अनिचशg288हार आखर - गजल संअg391ह ) \n२०१५ अनुवाद पुरअg30यकार - अg2शूी शअg29यभु कुमार िसंह (  पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपअg288यासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, नृशg28ंय , मूितशg361कला , िशशg298प आ िचशg2थथकला शg2थ2ेशg2थथमे िवदेह सशg29ंमान २०१२  \nअिभ नय- मुशg2ण1य अिभनय  , \nसुअg2शूी िश  अg298 पी  कुमारी, उअgय11 - 17  िप ता अg2शूी लअg3श0 म ण झा \nअg2शूी शोभा काअg288 त  महतो, उअgय11 - 15  िप ता- अg2शूी रामअवतार महतो , \nहाशg30ं य -अिभनय  \nसुअg2शूी िअg2ष2  यंका कुमारी, उअgय11 - 16,  िप ता- अg2शूी वैअg32यनाथ साह  \nअg2शूी दुगअg3षशनंद ठाकुर , उअgय11 - 23,  िप ता- अg30य व . भरत ठाकुर \nनृशg28ं य  \nसुअg2शूी सुलेखा कुमारी , उअgय11 - 16,  िप ता- अg2शूी हरेराम यादव  \nअg2शूी अमीत रंजन , उअgय11 - 18,  िप ता- नागेअg2श8र कामत  \nिच शg2थथकला  \nअg2शूी पनकलाल मअg283डल , उमेर- ३५, िपता- अg30यव . सुअg288दर मअg283डल , गाम छजना \nअg2शूी रमेश कुमार भारती , उअgय11 - 23,  िप ता- अg2शूी मोती मअg283 ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \nअg2शूी परमानअg288 द  ठाकुर, उअgय11 - 30,  िप ता- अg2शूी  नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक) \nअg2शूी बुलन राउत , उअgय11 - 45,  िप ता- अg30य व . िच अg298 टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nअg2शूी बहादुर राम , उअgय11 - 55,  िप ता- अg30य व . सरजुग राम \nिशशg298पी - वशg30ंतुकला  \nअg2शूी जगदीश मिअg298लक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूितशg361- मृिशg2थंका कला  \nअg2शूी यदुनंदन पंिड  त, उअgय11 - 45,  िप ता- अश फअg3ष8 पंिड  त \nकाशgं1ण -कला \nअg2शूी झमेली मुिखया ,िपता अg30यव . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आशg28ंमिनभशg361र संशg30ंकृित  \nअg2शूी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता अg30यव . अg2शूी फणी दास , गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली पशg2थथकािरता सशg29ंमान  \n-२०१२ अg2शूी नवेअg288दु कुमार झा  \nनाटक, गीत, संगीत, नृशg28ंय , मूितशg361कला, िशशg298प आ िचशg2थथकला शg2थ2ेशg2थथमे िवदेह सशg29ंमान २०१३    \nमुशg2ण1य अिभनय -   \n(1) सुशg2थणी आशा कुमारी सुपुशg2थथी शg2थणी रामावतार यादव , उमेर- १८, पता- गाम+ पोअg30य ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. समसाद आलम सुपुशg2थथ मो . ईषा आलम, पता- गाम+ पोअg30य ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3) सुशg2थणी अपणशg36थ कुमारी  सुपुअg2शशी अg2शूी मनोज कुमार साहु, जअg288 म  ित िथ - १८-२-१९९८,  पता- गाम- \nलिअg3श0 म  िन यअg3ष3 , पोअg30य ट - छजना,  भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाशg30ं य –अिभनय- \n(1)  शg2थणी शgं09शg332दवे पासवान उफशg361 रामजानी पासवान  सुपुअg2शश - अg30य व . लअg3श0 मी  पासवान, पता- गाम+ पोअg30य ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) टा◌ॅिस फ आलम सुपुशg2थथ मो . मुशg30ं ता क आलम, पता- गाम+ पोअg30य ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, नृशg28ंय , मूितशg361कला , िशशg298प आ िचशg2थथकला शg2थ2ेशg2थथमे िवदेह सशg29ंमान  (मशg36ंगिन खबास समशg391 योगदान \nसशg29ंमान ) \nशाशg30ं शg2थथी य संगीत सह तानपुरा : \nशg2थणी रामवृशg2थ2 िस ◌ ंह सुपुशg2थथ शg2थणी अिन  शg26थशg320 िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोअg30य ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमशg36ंगिन   खबास सशg29ं मा न: िमिथला लोक संशg30ंकृित संरशg2थ2ण :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \nशg2थणी राम लखन साहु पे. अg30य व . खुशीलाल साहु,  उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोअg30य ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, नृशg28ंय , मूितशg361कला , िशशg298प आ िचशg2थथकला शg2थ2ेशg2थथमे िवदेह सशg29ंमान  (समशg391 योगदान सशg29ंमान ): \nनृशg28ं य  -  \n(1) शg2थणी हिर   नारायण मशg283 ड ल सुपुअg2शश - अg30य व . नअg288 दी मअg283 ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+ पोअg30य ट - छजना,  भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  सुशg2थणी संगीता कुमारी सुपुशg2थथी शg2थणी रामदेव पासवान , उमेर- १६, पता- गाम+ पोअg30य ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच शg2थथकला -   \n(1) जय शg262काश मशg283 ड ल सुपुअg2शश - अg2शूी कुशेअg2श8र मअg283 ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा,  पोअg30य ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) शg2थणी चशg288 दन कुमार मशg283 ड ल सुपुअg2शश अg2शूी भोला मअg283 ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पोअg30य ट - बेलही, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संअg2ष2ित  , छाअg2शश अg30य ना तक अंित म वषअg3ष1, कला एवं िश अg298 प  महािव अg32यालय - पटना।     \nहिर मुिन यशg363 / हारमोिनयम   \n(1)  शg2थणी महादेव साह सुपुशg2थथ रामदेव साह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाडअg3ष1- नं. ०९,  पोअg30य ट - छजना,  भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  शg2थणी जागेशg2थ8र शg262साद राउत  सुपुअg2शश अg30य व . रामअg30य वअg2षशप राउत , उमेर ६०, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1)  शg2थणी अनुप सदाय  सुपुअg2शश अg30य व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पोअg30य ट - मनोहर पअg32षी , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  शg2थणी कशg298 ल र राम  सुपुअg2शश अg30य व . खअg32षर राम , उमेर- ५०, गाम- लिअg3श0 म  िन यअg3ष3 , पोअg30य ट - छजना,  भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1) वासुदेव राम  सुपुअg2शश अg30य व . अनुप राम,  गाम+ पोअg30य ट - ि◌ नमअg3ष1ली , वाडअg3ष1 न . ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशशg298पी - वशg30ंतुकला -   \n(1) शg2थणी बौकू मिशg298 ल  क सुपुअg2शश दरबारी मिअg298 ल  क, उमेर- ७०, गाम- लिअg3श0 म  िन यअg3ष3 , पोअg30य ट - छजना,  भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2) शg2थणी राम िव  लास धिर कार  सुपुअg2शश  अg30य व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+ पोअg30य ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूितशg361कला - मृितशg361कार कला -   \n(1)  घूरन पंिड त सुपुशg2थथ - अg2शूी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+ पोअg30य ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  शg2थणी शg262भु पंिड  त सुपुशg2थथ  शg30ं व .   , पता- गाम+ पोअg30य ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \nकाशgं1ण -कला-  \n(1)  शg2थणी जगदेव साहु सुपुअg2शश शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नमअg3ष1ली -पुरवअg3षशस , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  शg2थणी योगेशg288 शgं06 ठाकुर सुपुशg2थथ शg30ं व . बुशg320ू ठाकुर उमेर - ४५, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आशg28ंमिनभशg361र संशg30ंकृित -    \n(1) शg2थणी राम अवतार  राउत सुपुअg2शश अg30य व . सुबध राउत,  उमेर- ६६, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)    \n(2) शg2थणी रौशन यादव  सुपुअg2शश अg30य व . किप लेअg2श8र यादव , उमेर- ३५, गाम+ पोअg30य ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअशg33ंा /महराइ-  \n(1)  मो. जीबछ  सुपुअg2शश मो . िब लट मरहूम,  उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोअg30य ट - बड़हारा, भाया- \nअअg288 ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \nशg2थणी बशg2णं चन मशg283 ड ल सुपुअg2शश अg30य व . सीताराम मअg283 ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nशg2थणी रामदेव ठाकुर सुपुशg2थथ शg30ं व . जागेशg2थ8र ठाकुर , उमेर- ५०, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (शg262भाती ) गौिन हार  आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1) अg2शूी सुकदेव साफी  \nसुपुअg2शश अg2शूी    , \nपता- गाम इटहरी, पोअg30य ट - बेलही, भाया- ि◌ नमअg3ष1ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (शg262भाती ) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1)  सुकदेव साफी सुपुअg2शश अg30य व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोअg30य ट - बेलही, भाया- ि◌ नमअg3ष1ली, थाना- \nमरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  लेशg33ंु दास  सुपुअg2शश अg30य व . सनक मअg283 ड ल पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1)  मो. गुल हसन  सुपुअg2शश अअg292 दुल रसीद मरहूम,  पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  मो. रहमान साहब  सुपुअg2शश ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक-  \n(1)  शg2थणी जगत नारायण मशg283 ड ल सुपुअg2शश अg30य व . खुशीलाल मअg283 ड ल, उमेर- ४०, गाम+ पोअg30य ट - ककरडोभ,  भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \n(2) शg2थणी देव नारायण यादव  सुपुअg2शश अg2शूी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- बनरझुला, पोअg30य ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1)  शg2थणीमती फुदनी देवी  पअg2ू9ी  अg2शूी रामफल मअg283 ड ल, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2)  सुशg2थणी सुिव  ता कुमारी सुपुअg2शशी अg2शूी गंगाराम मअg283 ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोअg30य ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1)  शg2थणी सीताराम राम  सुपुअg2शश अg30य व . जंगल राम,  उमेर- ६२, पता- गाम- लिअg3श0 म  िन यअg3ष3 , पोअg30य ट - छजना,  भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) शg2थणी लशg3थ0 मी  राम  सुपुअg2शश अg30य व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हा र)  \nकशg363रनेट -  \n(1) शg2थणी चशg288 द र राम सुपुअg2शश - अg30य व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लिअg3श0 म  िन यअg3ष3 , पोअg30य ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+ पोअg30य ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबेशg288 जू वादक-  \n(1) शg2थणी राज कुमार महतो  सुपुअg2शश अg30य व . लअg3श0 मी  महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नमअg3ष1ली वाडअg3ष1 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2) शg2थणी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+ पोअg30य ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  शg2थणी जीबछ यादव  सुपुअg2शश अg30य व . अg2षशपालाल यादव , उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोअg30य ट - बेलही, भाया- \nि◌ नमअg3ष1ली , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  शg2थणी शशg29ं भु मशg283 ड ल सुपुअg2शश अg30य व . लखन मअg283 ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोअg30य ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नमअg3ष1ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख शg30ं स कर- (िख शg30ं सा  कहैबला)-  \n(1) शg2थणी छुतहशg26थ यादव उफशg361 राजकुमार , सुपुअg2शश अg2शूी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पोअg30य ट - मनोहर \nपअg32षी , थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2) बैजनाथ मुिख या उफशg361 टहल मुिख  या- \n(2)सुपुअg2शश अg30य व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+ पोअg30य ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी ( िब हार) \nिमिथला िचशg2थथकला -  \n(1) सुशg2थणी िम  िथ लेश कुमारी सुपुअg2शशी अg2शूी रामदेव अg2ष2साद मअg283 ड ल ‘ झाअg2षशदार ’ पता- गाम- रसुआर, पोअg30य ट -–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नमअg3ष1ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \n(2) शg2थणीमती वीणा देवी पशg2ण9ी शg2थणी िद  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2) शg2थणी िक  शोरी दास सुपुअg2शश अg30य व . नेबैत मअg283 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पोअg30य ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नमअg3ष1ली , ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nशg2थणी उपेशg288 शgं06  चौधरी सुपुअg2शश अg30य व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nशg2थणी देवनाथ यादव  सुपुअg2शश अg30य व . सवअg3ष1जीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झअg3ष3झपअg32षी , पोअg30य ट - पीपराही, भाया- \nलदिन यअg3ष3 , िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) अg2शूी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1) शg2थणी कुशg288 दन कुमार कणशg361 सुपुअg2शश अg2शूी इअg288 अgय0ष  कुमार कणअg3ष1 पता - गाम- रेबाड़ी, पोअg30य ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) शg2थणी राम खेलावन राउत  सुपुअg2शश अg30य व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \nशg2थणी रामचशg288 शgं06 शg262साद मशg283 ड ल सुपुअg2शश अg2शूी झोटन मअg283 ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोअg30य ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमअg3ष1ली , ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nशg2थणी िव  भूित  झा सुपुअg2शश अg30य व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+ पोअg30य ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक  \nशg2थणी रिव  शg288 शgं06  यादव  सुपुअg2शश सीताराम यादव , पता- गाम- तुलिस याही, पोअg30य ट - मनोहर पअg32षी , थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nशg2थणी िप  चकुन सदाय सुपुअg2शश अg30य व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)  \nशg2थणी रामपित   मशg283 ड ल सुपुअg2शश अg30य व . अजुअg3ष1न मअg283 ड ल, पता- गाम- रसुआर, पोअg30य ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमअg3ष1ली , ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1) शg2थणी किप  लेशg2थ8र दास सुपुशg2थथ शg30ं व . सुशg382र दास , उमेर- ७०, गाम- लिअg3श0 म  िन यअg3ष3 , पोअg30य ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \n(2) शg2थणी खखर सदाय  सुपुअg2शश अg30य व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत  \n(1) शg2थणी रामिव  लास यादव  सुपुअg2शश अg30य व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोअg30य ट - सअg3षयिग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nशg2थणी जोगेशg288 शgं06  राम  सुपुअg2शश अg30य व . िब अg298 टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हा र) \nशg2थणी राजेशg288 शgं06  राम  सुपुअg2शश कालेअg2श8र राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाअg30य ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-  \nशg2थणी सैनी राम  सुपुअg2शश अg30य व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हा र) \nशg2थणी जनक मशg283 ड ल सुपुअg2शश अg30य व . उिच त मअg283 ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.स ँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोअg30य ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमअg3ष1ली , िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम यशg363 / शg391ुम बाजा   \nशg2थणी परमेशg2थ8र मशg283 ड ल सुपुअg2शश अg30य व . िब हारी मअg283 ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयअg3ष3 बजबै छिथ  । \nशg2थणी जुगाय साफी  सुपुअg2शश अg30य व . अg2शूी अg2शूीचअg288 अgय0ष  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक  \nशg2थणी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोअg30य ट - बेलही, भाया- ि◌ नमअg3ष1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nशg2थणी योगेशg288 शgं06  राम सुपुअg2शश अg30य व . िब अg298 टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हा र) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nशg2थणी जशg391नाथ चौधरी उफशg361 िध यानी दास  सुपुअg2शश अg30य व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nशg2थणी महेशg288 शgं06 पोशg319ार , उमेर- ६५, पता- गाम+ पोअg30य ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \nशg2थणी राम शg262साद राम सुपुशg2थथ शg30ं व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+ पोअg30य ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१ ० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेषशg36ंक :-  \n१) हाइकू िवशेषशg36ंक १२ म अंक, १५ जून २००८   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२) गजल िवशेषशg36ंक २१ म अंक,  १ नवशg29ंबर २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf         21.pdf \n३) िवहिन कथा िवशेषशg36ंक ६७ म अंक, १ अशg2ण0टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहशg28ंय िवशेषशg36ंक ७० म अंक, १५ नवशg29ंबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषशg36ंक ७२ म अंक १५ िदसशg29ंबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषशg36ंक ७७म अंक ०१ माचशg361 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषशg36ंक िवदेहक अंक १११ म अंक, १ अगशg30ंत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिशg2ण0त गजल िवशेषशg36ंक १२६ म अंक, १५ माचशg361 २०१३  \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीशg2थ2ा िवशेषशg36ं क १४२ म, अंक १५ नवशg29ंबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीकशg36ंत िमशg2थण मधुप िवशेषशg36ंक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवशg288द ठाकुर िवशेषशg36ंक १८९ म अंक १ नवशg29ंबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चशg288शgं06 ठाकुर अिनल िवशेषशg36ंक १९१ म अंक १ िदसशg29ंबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) िवदेह सशg29ंमान िवशेषा  क- २००म अ क १५ अशg262ैल २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४) मैिथली सी.डी./ अशg298बम  गीत संगीत िवशेषशg36ंक - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंिशg2थथत  रचनापर आम ंिशg2थथत  आलोचकक िटशg290पणीक  शृंखला  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \n१. कािमनीक पशg36ंच टा किवता आ ओइपर मधुकाशg288त झाक िटशg290पणी  \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-पिशg2थथकाक   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक सवशg361शg2थणेशgं1ण  रचनाक एकटा समानाशg288तर  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/g324 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/g324  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/g384य उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work.-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/   \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/ \nअपन मंतशg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \nगजेअg288अgय0ष ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n२. गअg32य  \n२.१.अ/g292दुर  र/g276जाक - िबहैन कथा \n२.२.राजदेव मण्डल-२ टा बीहैन कथ  \n२.३.उमेश म/g283डल - ‘सगर राित दीप जरय’क ९३म आ ९४ म आयोजन \n२.४.उमेश म/g283डल - िमिथलाक लोक संगीत/ लोक कला भगैत गबैय  \nअशg292दुर  रशg2ण6जाक  \nिबहैन कथा \nमोितया आ जिहर दुनु बापुते मोहरम के बाद चलल परदेश कऽ । िक करतै अतेटा भरल समाज मे िनक \nबेजाए काजला ऐच पैच लाऽसे हो िदकते अछी अिहलेल िक ओ ग िरब छैथ । पर ह मोितया इमअg288दार  जअg2षयर  \nछैथ िक आइ तक लेिन देिन लेल चौक पऽ अिह समाज मे बैअg30यला  पिचश बरख भऽ किहयो कोइ आङुर नै \nदेखोलक । गाम सऽ िनकलैत िकछहे अगा जनकपुर पहुचल । बहुत  िदनक बाद जहीर बाप सङे आइ शहर \nपहुँचल छैथ ।िकछ खेबाक इरादा अछी जहीर के लगे मे नअg30यताक  होटल देखाइ देलक । \n\" बाबू किन िकछ खेबहो\" \n\" रे का खेबहो किन पुअg2श0हो  अअg288डा  उअg30यनाहुवा िकअg2ू9ा  मे देत है \" \n\" ह बाबु चुरा भुजा हुवा हेबे है अिह जोरे खालेबै चल त पुछै िछयै\" \nदोकान के लग मे जाऽक दुनु बाप बेटा खरा भेल  \n\"हे सुनै अg2श0हो  साउ िज तोहरे कहै िछयो उअg30यनाहुवा  अअg283डा  कैसे देतहो\" \n\"एकटा के ३० अg2षयपैया  कैटा लेबहो?\" \nबाबू िदस ताकैत जहीर कहलक  \n\"बाबू लेलु दुटा\" \n\"ने बेटा बडा महगा कहत है छोरदा अिगला अg30यटेशन  पऽ देखत है\" \nरेल खुजल जाएत रहे दुनु बाप बेटा जब अg30यटेशन  पऽ जलदी मे िटकट लैत चैल गेल परदेश ।िदन अg30शअg290ता  \nमिहना िबतैत देिर नै लागल ।दुनु बाप बेटा परदेश सऽ फेर  लौअg38यल  फेर अg30यटेशन  के विह लग बला होटेल \nलग गेल बेटा कअg30शअg298क  बाप सऽ \n\"उसना हुआ अअg288डा  ललुबाबु\" \n\"ह लेला\"  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \n\" नए बाबू उ त कहतै ३० अg2षयपैया  एकटा के बहुत मअg30शगा  ने भेलै?\" \n\"ना है महगा लेला चार पअg3ष3च  \" \n\"पिहने तुिह कहने रहो से बडा महङा है?\" \n\"रे बात नै बुझलही पहले परदेश जाए बेरमे पैसा कहअg3ष3  रहा रिह उतना अिभ पैसा है त सअg30यते है ना \" \n@ अअg292दुर  रअg2ूषजाक (हाल दोहा कतार ) \n \nऐ रचनापर अपन मंतशg301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nराजदेव मण्डल \n२ टा बीहैन कथा \n१ \nिभतिरया चोट \nचाहक दोकान लग िकछु लोक ठाढ़ छल आ िकछु बैसल छल। गप्पक  छरअg312ा  छुिट रहल छेलइ। िवषय \nछेलै- आइ-काल्िहक लोक सभटा काज स् वाथअg3ू1क  कारण करै छइ। \nमुदा हम ऐ बातपर अड़ल छेलॱ जे िकछु काज लोक ओहनो करैत अ िछ जइमे कोनो स् वाथअg3ष1 नइ रहै छइ। \nजइ काजकअg2य3 ‘उपकार’ कहल जाइ छइ। \nएम.एल.ए.क चुनाउ होइबला छेलइ। चुनाउक समैमे तँ पुिलसकअg2य3 जेना पअg3ष3िख  लगले रहै छइ। \nतखैने ओइठाम एकटा पुिलिसया गाड़ी अg2षशकल।  अg2षशकल  निह बल्िक रोकए पड़लै। कारण छेलै, एकटा \nसाइिकल सड़केपर ठाढ़ छेलै आ साइिकलबला केतौ चिल गेल छल।  \nएकटा िसपाही गाड़ीसँ उतैरते बाजल- \n“केकर साइिकल िछयौ रौ? साहैबक गाड़ी अg2षशकल  छइ। हटेबअg3ू0 जल्दी आिक देखबीही।” \nमुदा िकयो साइिकल हटेबाक लेल निह आएल। िसपाही पूरा तमसा  गेल छल। ओकर रौअgय0ष  अg2षशप  देख हम \nजेना भीतरसँ डेरा गेल रहॱ। हम तेजीसँ गेलॱ आ साइिकलकअg2य3 हटबए लगलॱ। कमजोर रहने कनी अस्िथरसँ \nहटबै छेलॱ। डरेबर बारम्बार हॉनअg3ष1 बजा रहल छेलइ। िसपाही डण्टासँ हमरा पजरामे गॲजी मारैत  बाजल- \n“तोहर खितयानी रोड िछयौ। टेर मारैत केना चलैए! देखै नइ छै  जे साहैबकअg2य3 लेट होइ छइ!” \nहड़बड़ाइत आगू बढ़लॱ िक रोडक कातमे साइिकल नेने खिस पड़लॱ। \nचाहक दोकानपर लोक िठिठया कऽ हँिस देलक। पुिलिसया गाड़ी  हॉनअg3ष1 दैत चिल गेल। \nएक गोरे िटटकारी मारैत बाजल- \n“की यौ उपकारीजी, की भेल?” \nडण्टासँ तँ कमे चोट लगल छल मुदा ‘की यौ उपकारीजी’ सुिनत े िभतिरया चोट जेना कुहरा देलक। लोक \nिदस तकलॱ तँ लगल जेना नँगटे ठाढ़ छी। लाजे मुड़ी गॲतने िव दा भऽ गेलॱ। \n२  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \nछोटकू दोस \nकृष्णाष्ठीक मेला लगल छल। दू-तीनटा संगीक संगे मेलाक गेट ि दस ठाढ़ छेलॱ। कृष्ण-सुदामाक िमअg2शशतापर  \nचरचा भऽ रहल छल। \nएकटा संगी बाजल- \n“देिखयो जे कृष्ण आ सुदामाक दोस्ती। एगो राजा आ दोसर र ंक। दुनूक दोस्ती एकटा ऐितहािसक \nउदाहरण बनल अिछ ऐ जुगमे एहेन दोस्ती संभव भऽ सकै छइ।” \nदोसर संगी बाजल- \n“निह यौ, दोस्ती बरबैरमे होइ छै, तबे िनमाहलो जाइ छै, निह तँ ओ टुिट जाइए।” \nहमरा बाजए पड़ल- \n“केना निह भऽ सकै छइ। हमर बाबूजी आ जगाधर बाबू दुनूमे के ना दोस्ती छइ। जगाधर बाबूक पिरवारमे \nतीन-तीनटा इन्जीिनयर छैन आ हमर बाबू िबलकुल गरीब, तैयो हमरा बाबूसँ हुनक परेम देिखयौ।” \nतखैने बगलमे एकटा कार अg2षशकल।  \nगजाधर बाबूक संगे एकटा ऑिफसर कारसँ उतरल। हम गजाधर बाबूकअg2य3 देखते पएर छुिब अg2ष2णाम  केिलऐन। \nगजाधर बाबू बजला- \n“की रौ बाबू ठीक छौ ने?” \nकहलयैन- \n“जी ठीके छिथन।” \nगजाधर बाबू सँगे आगू बढ़ैत ऑिफसर पुछलकैन- \n“के छी ई बालक? संस्कारी बुझाइत अिछ..!” \nमुँह घॲकचबैत गजाधर बाबू बजला- \n“धुर, छोड़ू ने। एकटा छोटकू दोसक बेटा छी।” \nगप करैत दुनू गोरे आगू बिढ़ गेला। \nगपकअg2य3 झअg3ष3पैले हम िकछु बाजए चाहलॱ िक िबच्चेमे एकटा संगी चद-दे किह द ेलक- \n“चुप रहू यौ छोटकू दोसक बेटा।” \nहमर बोलती बअg382  भऽ गेल छल। \n \nकथाकार : अg2शूी  राजदेव मण्डल \n  \nऐ रचनापर अपन मंतशg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nउमेश मशg283डल  \n‘सगर राित दीप जरय’क ९३म आ ९४ म आयोजन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \n१ \n25 माचअg3ष1क  राित, रतनसारा गाममे जे ‘सगर राित दीप जरय’क 93म कथा- सािहत्य गोष्ठी सम्पअg382  भेल, \nतइमे बीहैन आ लघु िमला दू दजअg3ष1नसँ बेसी कथाक पाठ भेल। सात पालीमे कथा सभकअg2य3 मंचपर पढ़ल गेल \nआ तैपर समीअg2श2क  लोकैन समीअg2श2ा  करैत भिर राितक समए केना िबतौलैन से िकनको निह पता चल ल। भोर \nनिह, िभनसर धिर गोष्ठी दनदनाइत रहल। समीअg2श2क , आलोचक आ कथाकारक संग अg2शूोता  सेहो सगर राित \nजािग गोष्ठीक आनन्द लैत रहला। ओना तँ गोष्ठीक आरम्भ सा झे, करीब छबे बजे भेल मुदा कथा पाठक \nअg389म  राितक आठ बजेसँ, जेकरा दोसर सअg3ष3झ  सेहो किह सकै छी-भेल। दीप अg2ष2ज्वलनक पछाित स्वागत, \nस्वागत भाषण, पोथी लोकापअg3ष1ण , लोकािपअg3ष1त  पोथी सभपर िटप्पणी इत्यािदमे करीब दू घन्टा लािगए जाइए।  \nतहूमे चािरटा पोथीक लोकापअg3ष1ण  छल। जइमे पिहल छल अg2शूी  राजदेव मण्डल रिचत उपन्यास- ‘जल भँवर’, \nदोसर- अg2शूीमती  मुअg382ी  कामतजीक काव्य संअg391ह - ‘सुखल मन तरसल आँिख’ आ तेसर तथा चािरम छल लघु \nकथा- संअg391ह - ‘बीरअg3षयगना ’ आ ‘स्मृित शेष’ जेकर रिचयता छैथ- अg2शूी  जगदीश अg2ष2साद  मण्डलजी। अg2शूी  मण्डलजी \nएवं डॉ योगेन्अgय0ष पाठक िवयोगी, अg2ष2ो . िशव कुमार अg2ष2साद  तथा अg2शूी  नारायण यादवजीक अध् यअg2श2ता  एवं अg2शूी  \nदुगअg3षशनन्द मण्डल, अg2शूी  उमेश पासवान तथा उमेश मण्डलक ( अथअg3षशत् अपने) संचालनमे सगर राितक ऐ \nसािहत्ियक कायअg3ष1अg389मकअg2य3 मंचप सफल बनौल गेल, जइमे कथा सभ जे आएल छल तेकर शीषअg3ष1क  िनम्न अिछ- \n1. टुटैत मनक जुड़ाउ, 2. घुिर गाम चलु, 3. देशक इितहास, 4.  टुटल मन, 5. छोटकू दोस, 6. अछूत, \n7. दादा, 8. स् टाटअg3ष1र , 9. हमर पअg2ू9ीक  मनोरथ, 10. कमअg3ष1 मुक्ित, 11. लौल, 12. गामक कटान, 13. \nबोझ, 14. गोमुखी, 15. िहन्दु-मुस्िलम भाई-भाई, 16. िठठर क ाका, 17. रोहानी, 18. मानव संग माछ, \n19. शराब संगे शराबी, 20. दूध बेचनी चमेली, 21. तोबा बनल अंअg391ेज , 22. लकबाबला, 23. घरक बअg3ष3स , \n24. अन्धिवश्वास, 25. िभतिरया चोट। \nअखन तत्काल अपनॱ लोकैन िनअg309  कथाक आनन्द lel jau \nिभतिरया चोट \nचाहक दोकान लग िकछु लोक ठाढ़ छल आ िकछु बैसल छल। गप्पक  छरअg312ा  छुिट रहल छेलइ। िवषय \nछेलै- आइ-काल्िहक लोक सभटा काज स् वाथअg3ू1क  कारण करै छइ। \nमुदा हम ऐ बातपर अड़ल देलॱ जे िकछु काज लोक ओहनो करैत अ िछ जइमे कोनो स् वाथअg3ष1 नइ रहै छइ। \nजइ काजकअg2य3 ‘उपकार’ कहल जाइ छइ। \nएम.एल.ए.क चुनाउ होइबला छेलइ। चुनाउक समैमे तँ पुिलसकअg2य3 जेना पअg3ष3िख  लगले रहै छइ। तखैने ओइठाम \nएकटा पुिलिसया गाड़ी अg2षशकल।  अg2षशकल  निह बल्िक रोकए पड़लै। कारण छेलै, एकटा साइिकल सड़केपर \nठाढ़ छेलै आ साइिकलबला केतौ चिल गेल छल। \nएकटा िसपाही गाड़ीसँ उतैरते बाजल- \n“केकर साइिकल िछयौ रौ? साहैबक गाड़ी अg2षशकल  छइ। हटेबअg3ू0 जल्दी आिक देखबीही।” \nमुदा िकयो साइिकल हटेबाक लेल निह आएल। िसपाही पूरा तमसा  गेल छल। ओकर रौअgय0ष  अg2षशप  देख हम \nजेना भीतरसँ डेरा गेल रहॱ। हम तेजीसँ गेलॱ आ साइिकलकअg2य3 हटबए लगलॱ। कमजोर रहने कनी अस्िथरसँ \nहटबै छेलॱ। डरेबर बारम्बार हॉनअg3ष1 बजा रहल छेलइ। िसपाही डण्टासँ हमरा पजरामे गॲजी मारैत  बाजल-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \n“तोहर खितयानी रोड िछयौ। टेर मारैत केना चलैए! देखै नइ छै  जे साहै बकअg2य3 लेट होइ छइ!” \nहड़बड़ाइत आगू बढ़लॱ िक रोडक कातमे साइिकल नेने खिस पड़लॱ। \nचाहक दोकापर लोक िठिठया कऽ हँिस देलक। पुिलिसया गाड़ी हॉनअg3ष1 दैत चिल गेल। \nएक गोरे िटटकारी मारैत बाजल- \n“की यौ उपकारीजी, की भेल?” \nडण्टासँ तँ कमे चोट लगल छल मुदा ‘की यौ उपकारीजी, की भे ल’ सुिन िभतिरया चोट जेना कुहरा \nदेलक। लोक िदस तकलॱ तँ लगल जेना नँगटे ठाढ़ छी। लाजे मुड़ ी गॲतने िवदा भऽ गेलॱ।◌ कथाकार- अg2शूी  \nराजदेव मण्डल।◌ \nटुटैत मनक जुड़ाउ \nमन टुटने जिहना अपना संग दुिनयअg3ष3  टुटए लगै छै तिहना हमरो भेल। हलअg3ष3की  मनो सबहक एके कारणे नइ \nटुटै छै, सबहक अपन-अपन-अपन-फराक-फराक कारण रहै छै। हँ , िकछु कारण एहेन जअg2षशर  अिछ जे एक-\nदोसरसँ िमलैए। तँए कारणक महत् केकरोसँ केकरो कम अिछ से हो निहयअg2य3 कहल जा सकैए। जँ से रहैत \nतँ अपने चिलयो जाइत आ दुिनयअg3ष3सँ सम्बन्ध रखैत वा दुिनयअg2य3सँ चिल जाइत आ अपनासँ रखैत, सेहो तँ \nनिहयअg2य3 अिछ तँए सबहक महत्वक महत अिछए। तिहना ने जुड़ाउ सेहो छ ी। ओना, टुटब आ जुड़व दुनू \nिवपरीत पाशापर अिछ, िकन्तु पाशापर दुनू नइ अिछ सेहो निहयअg2य3 कहल जा सकैए। भलअg2य3 एक अg2ष2ेम -स्वअg2षशप  आ \nदोसर िवयोगे-स्वअg2षशप  िकए ने हुअए। \nओना, टुटैत मनक िअg389या  एकरंगाहो होइए आ एकरंगाह निहयअg2यय  होइए। भलअg2य3 गाछ-गाछमे अन्तर रहने फलो आ \nफलक सुआदोमे अन्तर िकए ने होइत हौउ मुदा फलाफल तँ अg2ष2ाय : एकरंगाहे होइए। अथअg3षशत् िजनगीक अन्त \nवा एक दुिनयासँ दोसर दुिनयअg3ष3  जाएब तँ एकरंगाहे होइए। तँए ने िकयो अपन जान दइले कनैल क बीआ फोिड़ \nखाइए तँ िकयो सम् पअg382ता  रिहतो बालो-बच्चा आ िववािहत संिगयअg2यय  छोिड़ आन घर चिल जाइए। तिहना िकयो \nरेलगाड़ीमे कटैले पिहया-तरमे गरदैन दइए तँ िकयो गरदैनम े फँसरी लगा घरक धरैनमे लटैक जाइए, चाहे \nपंखामे झूिल जाइए। मुदा तँए िक सभ एअg312ेरंग  अिछ, सेहो निहयअg2य3 कहल जा सकैए। िकछु एहनो तँ ऐछे \nजेकर अपन जुड़ाउ अपना संग आनोसँ रहने दुिनयअg2ययक  संग ऐछे जइसँ अपन कोन बात जे आनो-ले अपन \nजान गमैबते अिछ। \nअस्तु अपनो आ अपन पिरवारो आ दुिनयअg2ययक  संग मन टुटैक कारण अपन अपने अिछ। खाएर जे अिछ \nसएह अहअg3ष3  सभकअg2य3 सुनबै छी। \nिवअg32याथअg3ष8 -जीवनमे जखन रही तखन बुिझिलऐ जे अपना-ले थोड़े पढ़ै छी माइ ये-बाप-ले पढ़ै छी, तेकर गवािहयो \nभेिटये जाइत रहए। गवाही ई भेट जाइत रहए जे जँ अपना-ले पिढ़तॱ तँ अपने मन ने तैयार होइतइ, माता-\nिपताकअg2य3 िकए कहए पड़ै छैन, हुनका सभकअg2य3 कोन खगता छैन। जँ अपन-अपने होइए तखन हुनको सभकअg2य3 ने \nअपने काज दइतैन तइले हमरा पाछू िकए पड़ै छैथ..? \nबचकानी मन दुआरे आिक पढ़ैसँ देह चोरबै दुआरे, से निह ब ुिझ पिबऐ, तँए स्कूल-कौलेजक तँ खानापुरी \nकरैत रहलॱ मुदा पुरी-खाना नइ बुिझ पबी। तँए भुसकौलोसँ भ ुसकौल होइत गेलॱ। ई तँ बुझू कहुना कऽ \nजान बँचल जे थडअg3ष1 िडवीजनसँ बी.ए. पास कऽ गेलॱ। नोकरी करै-जोगर तँ बिनयअg2य3 गेलॱ, तँए जेतबे-तेतबे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \nिदन-ले मनमे संतोखो भाइए गेल आ मातो-िपता अपन बेटाक कजअg3ष1सँ मुक्त भेला, तँए हुनको सबहक मनमे \nखुशी एबे केलैन जइसँ िपतृ-िसनेहमे बढ़ोतरीए भेल जे कमल न िह। अपन दोसर ऋृण माता-िपता ईहो चुका \nलेलैन जे समैपर िबआहो काइए देलैन। ओइ समयमे माता-िपतापर  आिअg2शूत  िजनगी रहए, तँए िबआहक बेसी \nिवचार अपनो िकए किरतॱ, खुशी-खुशी िबआहो काइए लेलॱ। िबआह होइते सासुर सन अअg38षडा  भेिटये गेल। \nआबाजाहीमे आनसँ कनी बेसीए अg2ष2ेम  रहल। \nबी.ए. पास रहबे करी तँए मनमे आशा भरले रहए जे एतेटा देश मे जखन छी आ एते लोककअg2य3 जखन नोकरी \nभेबे केलै तँ हमरा िकए ने हएत। मुदा समय िनकलल जाइत रह इ। िबआहक पछाइत पिअg2ू9यअg2यय  कहलैन, आ \nसंिगयअg2यय -साथी हुथलक, तखन अखबारमे पिढ़-पिढ़ भँिजया-भँिजया नोकरीक  दरखास िदअ लगलॱ। \nकेतौ िलिखत परीअg2श2ामे पासो करी तँ मौिखकमे छँटा जाइ, िकए तँ िकताबमे पढ़ल रहैत  तखन ने िबसवासक \nसंग भरल-पूरल जवाब देतॱ से तँ मने थरथरा जाए। जइसँ बोलीए  बअg382  भऽ जाए, फेल कऽ जाइ। अन्तो-\nअन्त नोकरी निहयअg2य3 भेल। \nिजनगीक आशा टुटए लगल। टुटैत-टुटैत एते टुिट गेल जे िजनगीए- सँ घृणा भऽ गेल। घृिणत मन अपनासँ \nलऽ कऽ दुिनयअg3ष3  धिरसँ टुिट गेल। जखन सभसँ टुिटये गेल तखन मरबे नीक छल तँए सोचैत-िवचारैत \nगरदैनमे फँसरी लगा धरैनमे लटकए लगलॱ। मुदा पअg2ू9ी  देख लेलैन। हलअg3ष3की  घरक संग िखड़िकयो बअg382  कऽ \nदेने रिहऐ, पता निह, केना देख लेलैन- लगैए िखड़कीक दोग -देने देख लेलैन। \nगरदैनमे फँसरी लगा जखन फअg3ष3सीपर  चढ़ए लगलॱ िक पअg2ू9ी  हल्ला केलैन। ओना, जौड़क दोस छोर दोसर \nदोसर खुअg32षामे नइ बन्हने छेलॱ, तइ िबच्चेमे हल्ला भेल! केबाड़ तोिड़ ग रदैनमे जौड़ बान्हल सभ देखलैन। \nअपन मने हेरा गेल जे की केलॱ तँ िकछु ने! \nहल्ला सुिन जीवन काका सेहो एला। अिबते बजला- \n“ईह बुिड़ कहॴ कअg2य3! जेकरा हाथमे अg2षशखाने-बैसला नइ रहत ओ गाम कमा गुजर कऽ लेत।” \nओना जीवनो काका तमसाएले बुझेला, मुदा अपनो मनमे मरैक त ामस चढ़ले रहए। िबधुआएल मुहअg2य3 की बिजतॱ, \nतैयो कहलयैन- \n“काका बड़ गलती भेल।” \nजीवन काका बजला- \n“बड़ गलती नइ भेलह, भेलह एतबे जे जिहना तूँ समैयक महत् न इ देलहक, तिहना समैयो तोरा छोिड़ \nदेलकह।” ◌उमेश मण्डल◌ \n  \n२ \n1990 इस्वीमे आरम्भ भेल मैिथली सािहत्यक अg2ष2मुख  कथा-संगोष्ठी ‘सगर राित दीप जरय’क 94म आयोजन \nजाल्पा मध्य िवअg32यालय  पिरसर- लौफा (मधेपुर)मे 24 जून 2017 संध्या 6 बजेमे शुअg2षश  भ’ िभनसर 6 बजेमे \nसम्पअg382  भेल। डॉ. योगेन् अgय0ष पाठक ‘िवयोगी’ ( वैअg2श3ािनकजी ) केर संयोजकत्वमे आयोिजत ऐ सगर राितक कथा \nसंगोष्ठीक उअg318ाटन  केलैन मैिथली सािहत्यक सवअg3ष1अg2शूेष्ठ रचनकार अg2शूी  जगदीश अg2ष2साद  मण्डल। अg2शूी  अरिवन्द \nठाकुर, डॉ योगानन्द झा, अg2शूी  केदार नाथ झा, डॉ. िशव कुमार अg2ष2साद  एवम् डॉ. योगेन्अgय0ष पाठक ‘िवयोगी’क  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \nसंग दीप अg2ष2ज्वलन कायअg3ष1अg389मकअg2य3 आगअg3ष3  बढ़ौल गेल। अg2शूीमती  कुसुमलता झा, अg2शूी  फुलेन्अgय0ष पाठक, राम सेवक \nठाकुर एवम् अg2शूी  राम िकशोर िसंह स्वागत गीत एवम् डॉ. योगेन् अgय0ष पाठक ‘िवयोगी’क स्वागत भाषणक संग \nपोथी लोकापअg3ष1ण  सअg2शशमे अg2ष2वेश  भेल। \nपअg3ष3च  गोट पोथीक लोकापअg3ष1ण  भेल। जइमे पिहल पोथी छल डॉ. योगेन् अgय0ष पाठक ‘िवयोगी’क अg32शारा  अनुिदत- \n‘रोबो’। रोबो चेक भाषामे कारेल चापेक अg32शारा  िलिखत ‘RUR’ नामक नाटक अिछ, जेकर अंअg391ेजी  अनुवाद \nपॉल सेल्वर नामक लेखक केलैन। रोबोक लोकापअg3ष1ण  अg2शूी  अरिवन्द ठाकुरजीक हाथे भेल। दोसर एवम् तेसर \nपोथी छल अg2शूी  जगदीश अg2ष2साद  मण्डलक मौिलक कृित लघुकथा संअg391ह - ‘बेटीक पैअg2षयख ’ तथा ‘ अg389ान्ितयोग’। \nबेटीक पैअg2षयख ’क लोकापअg3ष1ण  केलैन- डॉ. िशव कुमार अg2ष2साद  एवम् ‘ अg389ान्ितयोग’क लोकापअg3ष1ण  कतअg3षश  छला- अg2शूी  \nदुगअg3षशनन्द मण्डलजी। चािरम पोथी छल अg2शूी  राम िवलास साहुक रिचत काव्य सं अg391ह - ‘कोसीक कछेर’, जेकर \nलोकापअg3ष1ण  केलैन- अg2शूी  राजदेव मण्डल आ पअg3ष3चम  पोथी छल अg2शूी  बेचन ठाकुर अg32शारा  रिचत नाटक संचयन- \n‘नबघर’। ‘नबघर’क लोकापअg3ष1ण  केलैन डॉ. िशव कुमार अg2ष2साद । \nलोकािपअg3ष1त  पअg3ष3चू पोथीक सन् दभअg3ष1मे लोकअg3षशपण  कतअg3षश  अपन-अपन संिअg2श2प्त मनतव्य व्यक्त केलैन। ‘रोबो’क \nसन्दभअg3ष1मे अg2शूी  अरिवन्द ठाकुर कहलैन- आइसँ करीब साए बखअg3ष1 पूवअg3ष1 ऐ पोथीकअg2य3 चेक भाषामे िलखल गेल छल, \nजेकरा मैिथली सािहत्यमे डॉ. ‘िवयोगी’ भावा अनुवाद केलैन। ‘रोबॉट’क कपल्पना कारेल चापेक आइसँ साए \nबखअg3ष1 पूवअg3ष1 केने छला जे आइ अपना सबहक सोझ अिछ। नाटकमे ईहो देखौल गेल अिछ जे केना रोबॉट \nमानवक संहार करैए...। \n‘बेटीक पैअg2षयख ’ कथा संअg391हक  सन् दभअg3ष1मे डॉ. िशव कुमार अg2ष2साद  कहलैन- बेटीक पैअg2षयख  संअg391हक  सभटा कथा \nमिहला सशक्तीकरणपर आधािरत अिछ। जँ पाठक आत्मसात् करैथ तँ स्वत: हुनकामे आत्मिनभअg3ष1ता  केना \nजािग जेतैन यएह ऐ पोथीमे संकिलत सभ कथाक उत्ष अिछ। \n‘अg389ान्ितयोग’ लघु कथा संअg391हक  सन् दभअg3ष1मे अg2शूी  दुगअg3षशनन्द मण्डल कहलैन- बेकती अपने-आपमे अपन गुण-दोष \nकेना िचन्िहत करता तथा दोष मुक्त केना हेता, समयक संग चल बाक खगताकअg2य3 केना बुझता तथा समयक \nसंग मानवीय चेतनाकअg2य3 जगबैत चलैले केना आ कोन बाटपर चलता इत्यािद ऐ संअg391हमे कथाकार अपन कथाक \nमाध्यमे कहलैन अिछ।   \n‘कोसीक कछेर’ काव्य संअg391हक  सन् दभअg3ष1मे अg2शूी  राजदेव मण्डलजी कहलैन- किव राम िवलास साहुजी कोसी \nकातक वासी छैथ, कोसीक कछेरमे जीवन-यापन करै छैथ, अपन ज ीवनक अनुभवकअg2य3 अg2शूी  साहुजी अपन काव्य \nसभमे िबना कोनो छान-बान्हक एव धरी-धोखाक रखलैन अिछ। \n‘नबघर’ पोथीक सन् दभअg3ष1मे डॉ. िशव कुमार अg2ष2साद  कहलैन- ऐ पोथीमे चािर गोट नाटक/ एकअg3षयकी  अिछ। चाअg2षश  \nरचनामे वतअg3ष1मान  समाजक दशा- िदशाकअg2य3 नाटकरकार देखबैत अिछ। \nलोकापअg3ष1ण  सअg2शशक  पछाइत कथा सअg2शशमे अg2ष2वेश  भेल। अध् यअg2श2  मण्डलक गठन भेल। अg2शूी  नारायण यादव, डॉ. \nयोगानन्द झा, अg2शूी  अरिवन्द ठाकुर आ अg2शूी  जगदीश अg2ष2साद  मअg283डल  चयिनत भेला। एवम् मंच संचालन हेतु डॉ. \nयोगेन्अgय0ष पाठक ‘िवयोगी’, अg2शूी  दुगअg3षशनन्द मण्डल, उमेश मण्डल तथा अg2शूी  नन्द िवलास राय। \nकुल सात पालीमे अg2ष2ाय : तीन-तीन गोट कथा पाठ भेल एवम् पिठत कथा सभपर आलोचक ल ोकैन आलोचना \nकेलैन। िववरण िनअg309  अिछ- \nपिहल पालीमे-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \n1. हमर भीतरका िसयाना : अरिवन्द ठाकुर \n2. आशीवअg3षशद  : राम िवलास साहु   \n3. कौआ के बौआ : अg2ष2ीतम  िनषाद \nअg2ष2थम  पालीक पिठत कथापर आलोचना केलैन- \nडॉ. िशव कुमार अg2ष2साद , नन्द िवलास राय, डॉ. योगानन्द झा। \nदोसर पाली- \n4. िवघटन : जगदीश अg2ष2साद  मण्डल \n5. िदलजान आंटी : शम्भु सौरभ \n6. कृतघ्न : आनन्द मोहन झा \nआलोचना- कमलेश झा, नारायण यादव, दुगअg3षशनन्द मण्डल। \nतेसर पाली- \n7. सरकार हम पापी छी : नन्द िवलास राय \n8. संवेदनाक शरण : आनन्द कुमार झा \n9. घरवालीक िझरकी : लअg2श2्मी दास \nआलोचना- राजदेव मण्डल, अरिवन्द ठाकुर, राम िवलास साहु  तथा दुगअg3षशनन्द मण्डल। \nचािरम पाली- \n10. जएह अपन सएह आन : अजय कुमार दास ‘िपन्टु’ \n11. गामे बीरान भऽ गेल : किपलेअg2श8र  राउत \n12. पिथक : िवअg32याचन्अgय0ष झा \nआलोचना- गोिवन्दाचायअg3ष1, कमलेश झा, उमेश मण्डल, योगान्द झा। \nपअg3ष3िचम  पाली- \n13. उपरािर जमीन : उमेश मण्डल \n14. होनी-अनहोनी : नारायण यादव \n15. स् वाथअg3षशन्ध : बेचन ठाकुर \nआलोचना- योगेन्अgय0ष पाठक ‘िवयोगी’, राजदेव मण्डल, दुगअg3षशनन्द मण्डल। \nछठम पाली- \n16. जुड़शीतल : शारदा नन्द िसंह \n17. िनणअg3ष1य  : योगेन्अgय0ष पाठक ‘िवयोगी’ \n18. मानव आ माछ : राधाकान्त मण्डल \nआलोचना- किपलेअg2श8र  राउत, अg2ष2ीतम  िनषाद, नन्द िवलास राय। \nसातम पाली- \n19. स्वािभमान : उमेश पासवान \n20. िवअg2श8ास  : आनन्द मोहन झा \n21. होइ छै गोहाय : शारदा नन्द िसंह  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \n22. कमअg3ष1क  फल : दुगअg3षशनन्द मण्डल \nआलोचना- कमलेश झा, आनन्द झा, संजीव कुमार ‘शमा’ डॉ. िश व कुमार अg2ष2साद । \nऐगला आयोजन अथअg3षशत् सगर राित दीप जरय’क 95म खेपक आयोजन लेल माला उठौलैन अg2शूी  नारायण \nयादवजी। नारायण यादवजी अवकाश अg2ष2ाप्त िशअg2श2क  छैथ, कथाकार एवं आलोचक सेहो छैथ। जयनगरमे रहै \nछैथ, डुमरा घर िछऐन। अg2शूी  यादवजी दीप-पंजी हस्तगत करैत कहलैन- ‘ओना तँ हम रहै छी जयनगरमे मुदा \nजिहना सगर राित दीप जरयक याअg2शशा  िकछु िदनसँ गाम िदस मुखर अिछ तिहना हमहूँ गामेमे अथअg3षशत् जलसैन \nडुमरामे पनचानबेअम आयोजन कराएब।’ \nहलअg3ष3िक  भावी संयोजक आयोजनक ितिथ सेहो िनधअg3षशिरत  क’ लेलाह मुदा ओ अखन दूमजअg3षश  अिछ तँए संभािवत \nितिथ- िसतम्बर मासक पिहल शिन। \n1990 इस्वीसँ आइ धिरक 'सगर राित दीप जरय'क आयोजनक िववर ण- ( अg389म  संअg2ू1या , स्थानक नाओं एवं \nितिथ सिहत- उमेश मण्डल)   \n1. \nमुजअg291फरपुर \n21.01.1990 \n2. \nडेओढ़ \n29.04.1990 \n3. \nदरभंगा \n07.07.1990 \n4. \nपटना \n3.11.1990 \n5. \nबेगुसराय \n13.01.1991 \n6. \nकिटहार \n22.04.1991 \n7. \nनवानी \n21.07.1991 \n8.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \nसकरी \n22.10.1991 \n9. \nनेहरा \n11.10.1992 \n10. \nिवराटनगर \n14.04.1992 \n11. \nवाराणसी \n18.07.1992 \n12. \nपटना \n19.10.1992 \n13. \nसुपौल 1 \n18.10.1993 \n14. \nबोकारो \n24.04.1993 \n15. \nपैटघाट \n10.07.1993 \n16. \nजनकपुर \n09.10.1994 \n17. \nइसहपुर \n06.02.1994 \n18. \nसरहद \n23.04.1994 \n19. \nझंझारपुर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \n09.07.1994 \n20. \nघोघरडीहा \n22.10.1994 \n21. \nबहेरा \n21.01.1995 \n22. \nसुपौल (दरभंगा) \n08.04.1995 \n23. \nकाठमअg3षयडू \n23.09.1995 \n24. \nराजिवराज \n24.01.1996 \n25. \nकोलकाता \nरजत जयंती \n28.12.1996 \n26. \nमिहषी \n13.04.1997 \nअg389.सं. \nस्थान \nितिथ \n27. \nतरौनी \n20.06.1997 \n28. \nपटना \n18.07.1997 \n29. \nबेगूसराय  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \n13.09.1997 \n30. \nखजौली \n04.04.1998 \n31. \nसहरसा \n18.07.1998 \n32 \nपटना \n10.10.1998 \n33. \nबलाइन; नागदह \n08.01.1999 \n34. \nभवानीपुर \n10.04.1999 \n35. \nमधुबनी \n24.07.1999 \n36. \nअन्दौली \n20.10.1999 \n37. \nजनकपुर \n25.03.2000 \n38. \nकाठमअg3षयडू \n25.06.2000 \n39. \nधनबाद \n21.10.2000 \n40. \nिबटठो \n21.01.2001  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \n41. \nहटनी(घोघरडीहा) \n19.05.2001 \n42. \nबोकारो \n25.08.2001 \n43. \nपटना (िकरणजयंती) \n01.12.2001 \n44. \nरअg3ष3ची  \n13.04.2002 \n45. \nभागलपुर \n24.08.2002 \n46. \nिव अg32यापित  भवन पटना \n16.11.2002 \nअg389.सं. \nस्थान \nितिथ \n47. \nकोलकाता \n22.01.2003 \n48. \nखुटौना \n07.06.2003 \n49. \nबेनीपुर \n20.09.2003 \n50. \nदरभंगा \n21.02.2004 \n51.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \nजमशेदपुर \n10.07.2004 \n52. \nरअg3ष3ची  \n02.10.2004 \n53. \nदेवघर \n08.01.2005 \n54. \nबेगूसराय \n09.04.2005 \n55. \nपूिणअg3ष1यअg3ष3  \n20.06.2005 \n56. \nपटना \n03.11.2005 \n57. \nजनकपुर (नेपाल) \n12.08.2006 \n58. \nजयनगर \n02.12.2006 \n59. \nबेगूसराय \n10.02.2007 \n60. \nसहरसा \n21.07.2007 \n61. \nसुपौल-2 \n01.12.2007 \n62. \nजमशेदपुर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \n03.05.2008 \n63. \nरअg3ष3ची  \n19.07.2008 \n64. \nरहुआ संअg391ा म \n08.11.2008 \n65. \nपटना कथा \nगंगा-3 \n21.02.2009 \n66. \nमधुबनी \n30.05.2009 \n67. \nमानारायटोल नरहन- समस्तीपुर \n05.09.2009 \n68. \nसुपौल- 3 \n05.12.2009 \n69. \nजनकपुर \n03.04.2010 \n70. \nकिबलपुर (दरभंगा) \n12.06.2010 \n71. \nबेरमा (झंझारपुर) \nस्थान- मध्य िव अg32यालय  पिरसर- बेरमा। \n( सावअg3ष1जिन क स्थलपर) \n02.10.2010 \n72. \nसुपौल \n04.12.2010  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \n73. \nमिहषी \nकथा राजकमल \n05.03.2011 \n74. \nहजारीबाग \n10.09.2011 \n75. \nपटना \nहीरक जयन्ती \n10.12.2011 \n76. \nचेअg382ै \n14.07.2012 \n77. \nदरभंगा \nिकरण जयन्ती \n01.12.2012 \nअg389.सं. \nस्थान \nितिथ \n78. \nघनश्यामपुर \n09.03.2013 \n79. \nऔरहा \n(लौकही) \n( सावअg3ष1जिन क स्थलपर) \n15.5.2013 \n80. \nिनमअg3ष1ली  \n(स्थान- मािनक राम-बैजनाथ बजाज धमअg3ष1शाला, सुभाष चौक, िनमअg3ष1ली - सुपौल) \n30.11.2013 \n81.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \nदेवघर \n(स्थान- िबजली कोठी, बम्पासटॉन, देवघर) \n22.03.2014 \n82. \nमअg3ू0ह थ \n(झंझारपुर) \nकथा बौध िस अg320 मेहथपा \n31.05.2014 \n83. \nसखुआ-भपिटयाही \nसावअg3ष1जिन क स्थान- उत् अg389िम त मध्य िव अg32यालयल  पिरसर। \n30.08.2014 \n84. \nबेरमा \nमध्य िवअg32याल य \nपिरसर \n(बेरमा,मधुबनी) \n20.12.2014 \n85. \nभागलपुर \n‘श्याम कुंज’ \n( अg32शािरकापुरी  \nभागलपुर) \n04.04.2015 \n86. \nलकसेना \nउनमुक्त आअg2शूम क \nगअg3षयधी  सभा कक्ष \nिजला- मधुबनी \n20.06.2015 \n87. \nश्यामा रेिसडेन्सी कॉम   \nिववाह हॉल \n(एस.बी.आइ. केम्पस)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \nिनमअg3ष1ली  (सुपौल) \n19.09.2015 \n88. \nमध्य िवअg32यालय - डखराम (बेनीपुर) \n30.01.2016 \n89. \nलौकही \nस्थान: सूयअg3ष1 अg2ष2साद  उच्च िवअg32यालय - लौकही \n26.03.2016 \n90. \nलअg2श2्मीिनयअg3ष3  \n(मधुबनी) \n18.06.2016 \n91. \nगोधनपुर \n(िमिथला दीपसँ उअg2शयर ) िजला- मधुबनी \n24.9.2016 \n92. \nनवानी \n(मधुबनी) \n31.12.2016 \n93. \nरतनसारा \n(घोघरडीहा) \nिजला- मधुबनी \n25.03.2017 \n94. \nलौफा \n(मधेपुर) \nिजला- मधुबनी \n24.06.2017 \nऐ रचनापर अपन म◌ंतशg301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nउमेश मशg283डल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \nिमिथलाक लोक संगीत/ लोक कला \nभगैत गबैया \n( धमअg3ष1राज , ज्योितश महराज, अंदू मािल, उदय साहु, हिरया डोम, बेनी, शती अवला, काअg2षशबाबा  इत्यािद भगैत \nिन अg309िल िखत ‘रसुआर-भगैत पाटअg3ष8 ’ 1980 ई.सँ गबै छिथ।) \nअg2शूी  शम्भु अg2ष2साद  मण्डल \nसुपुअg2शश  स्व. लखन मण्डल \nभगैत गायन सह खजरी वादन \nउमेर- 42 साल \n1980 ई.सँ भगैत गबै छिथ। \nपता- गाम- बिढयाघाट/रसुआर, पोस्ट- मुंगराहा, भाया- ि◌नमअg3ष1ली , िजला- सुपौल। \nअg2शूी  गंगाराम मण्डल \nसुपुअg2शश  अg2शूी  अशफअg3ष8  मण्डल-   \nझािल वादक   \nउमेर- 40 \n1980 ई.सँ झािल बजबै छिथ। \nपता- गाम- बिढयाघाट/रसुआर, पोस्ट- मुंगराहा, भाया- ि◌नमअg3ष1ली , िजला- सुपौल। \nअg2शूी  जनक मण्डल \nसुपुअg2शश  स्व. उिचत मण्डल \nउमेर- 60 \nरमझािल/ कठझािल/ करताल वादक \n1975 ई.सँ रमझािल बजबै छिथ। \nपता- गाम- बिढयाघाट/रसुआर, पोस्ट- मुंगराहा, भाया- ि◌नमअg3ष1ली , िजला- सुपौल। \nअg2शूी  रिवन्अgय0ष मण्डल \nसुपुअg2शश  अg2शूी  खअg32षर  मण्डल \nउमेर- 32 \nनाल वादक \nपता- गाम- बिढयाघाट/रसुआर, पोस्ट- मुंगराहा, भाया- ि◌नमअg3ष1ली , िजला- सुपौल। \nअg2शूी  परमेअg2श8र  मण्डल \nसुपुअg2शश  स्व. िबहारी मण्डल \nउमेर- 41  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \nअg391ुमबाजा / गुमगुि◌मयअg3ष3  \n1980 ई.सँ गुमगुि◌मयअg3ष3  बजबै छिथ। \nपता- गाम- बिढयाघाट/रसुआर, पोस्ट- मुंगराहा, भाया- ि◌नमअg3ष1ली , िजला- सुपौल। \nअg2शूी  महेन्अgय0ष अg2ष2साद  मण्डल \nसुपुअg2शश  स्व. छेदी मण्डल \nउमेर- 48 \nकठझािल वादक \nबचपनसँ गेबो करै छिथ आ रमझािल/कठझािल बजेबो करै छिथ। \nपता- गाम- रसुआर, पोस्ट- मुंगराहा, भाया- िन मअg3ष1ली , िजला- सुपौल। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतशg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \n३. पअg32य  \n३.१. जगदीश चअg288अgय0ष  ठाकुर 'अिनल'- ४ टा  गज ल  \n३.२.आशीष अनिचशg288हार -  २ टा गजल  \n३.३.राजेश मोहन झा 'गुंजन'-िशव भजन  \n३.४.राजेश वमशg36थ  'भवािदशg28ंय '- नवगीत  \nजगदीश चशg288शgं06  ठाकुर 'अिनल' \n४ टा गजल   \n१             \nबाघ जकअg3षय  लोक आ हुराड़ जकअg3षय  लोक    \nगाम-गाम भेटता   िसयार जकअg3षय  लोक    \n  \nजहअg3षय -तहअg3षय   पोखिर-इनार   जकअg3षय  लोक    \nसागर   नदी आओर धार जकअg3षय  लोक     िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \n  \nखािध जकअg3षय  लोक िकछु आिर जकअg3षय  लोक    \nदेखने छी नार आ पुआर जकअg3षय  लोक    \n  \nसभठअg3ष3   करिथ   मोल-भाव नाप-तौल   \nभेिट जेता हाट आ बजार जकअg3षय  लोक    \n  \nअg2षशसलकअg3ू0  बॱसय   भूखलकअg3ू0  नोतय   \nजामुन लताम   कुिसयार जकअg3षय  लोक \n  \nगंगाक ज’ल-सन िकछु लोक भेटला   \nभेटला   िहमालय पहाड़ जकअg3षय  लोक    \n  \nलोकेले’ जीबय आ लोकेले’ जान देत \nगअg3ू0दा  गुलाब हरिसंगार जकअg3षय  लोक     \n( सरल वािणअg3ष1क  बहर/ वणअg3ष1-14   ) \n   \n२ \n  \nगीत लीिख-लीिखक’ गजल लीिख-लीिखक’ \nह’म मौन भेल छी नोरेमे भीिज-भीिजक’ \n  \nलोकेकअg3ू0 देिख-देिख अg2ष2ेम  हम करैत छी \nलोककअg3ू0 ठकैत छी लोकेकअg3ू0 देिख-देिखक’  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n34 \n \n  \nसंअg30यकृितक  ऊपर सअg293यता  सवार भेल   \nअg291लैट  हम िकनैत छी खेत बेिच-बेिचक’ \n  \nअg2ू0यो  ख़ुशीसं जान दैत अिछ मातृभूिमले’ \nअg2ू0यो  मगन रहैए देशेकअg3ू0 लूिट–लूिटक’   \n  \nसअg28ययक  पराजय ‘ असअg28ययमेव  जयते’ \nघोषणा करैछ िकयो ताल ठोिक-ठोिकक’ \n  \nएना िकए ओना िकए एहेन िकये भेलै \nराित-िदन झकैत छी यैह सोिच-सोिचक’ \n  \n(सरल वािणअg3ष1क  बहर/ वणअg3ष1-15 )   \n  \n३. \nअहंकारमे सिदखन    छी \nअहअg3ष3 कंस छी रावण छी  \n  \nअहअg3ष3 बात सबहक  काटी   \nअहॴ बाउ दुरजोधन छी \n  \nमहावीर मनभावन   छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n35 \n \nअहअg3ष3 राम आ लछुमन छी  \n  \nअहअg3ष3 चुअg290प रिह जाइत छी  \nमहाधीर मनमोहन छी   \n  \nजते दृअg302य अिछ दुिनयामे \nमहाभारतक जीवन छी \n  \nहमर मोन नीपल आंगन \nअहअg3ष3 ओिहमे अिरपन छी  \n  \nअबै राित आ िदन अिहना \nकते नीक आयोजन   छी \n  \n( सभ पअg3षयितमे माअg2शशा अg389म -1221-2222) \n  \n४ \n1 \n  \nमन अतीतमे भािग चलैए  कखनो-कखनो \nखीर कोबरक मोन पड़ैए   कखनो-कखनो \n  \nललका धोती  आँिखमे काजर पाग माथपर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n36 \n \nगीत  मनोहर  नेह  भरैए   कखनो-कखनो \n  \nपाकल-पाकल आम गाछमे  केहेन-केहेन \nमोनक गाछी गमिक उठैए  कखनो-कखनो \n  \nकुअg29यहरौड़ी  ब'डी सकरौड़ी द'ही आ रसगुअg298ला   \nभोज  गामकेर  सोर  करैए कखनो-कखनो \n  \nसभतिर सिदखन थाल-कीच लाठी आ भाला \nिमठगर डंफा  ढोल  बजैए   कखनो-कखनो \n  \nकखनो-कखनो राम अबै छिथ  तन-मनमे  \nखेल जकअg3ष3  वनबास लगैए   कखनो-कखनो \n  \nजेठक  रौदजकअg3ष3   ई  जीवन-डगर  'अिनल' \nशीतल  मीठ  बसात  बहैए  कखनो-कखनो   \n  \n(सरल वािणअg3ष1क  बहर/ वणअg3ष1-17) \n  \nऐ रचनापर अपन मंतशg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nआशीष अनिचशg288हार  \n२ टा गजल  \n1  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n37 \n \n \n  \nलूटक मंडीमे बैसल छी हम \nझूठक मंडीमे बैसल छी हम \n \n  \nभेटैए रंग िबरंगक समाद \nदूतक मंडीमे बैसल छी हम \n \n  \nछै हुनके थारी सभहँक िहअg30यसा  \nभूखक मंडीमे बैसल छी हम \n \n  \nअिबयौ िकिनयौ हमरे दोकानसँ \nछूटक मंडीमे बैसल छी हम \n \n  \nकोठा बनलै सॱसे दुिनयअg3ष3मे \nखेतक मंडीमे बैसल छी हम \n \n  \nसभ पअg3ष3ितमे 222-222-222 माअg2शशाअg389म  अिछ \nदू टा अलग-अलग लघुकअg2य3 िनयम शैिथअg298यक  तहत एकटा दीघअg3ष1 मानल गेल अिछ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n38 \n \n \n  \n2 \n \n  \nिदअg298ली  पटना गाम लखन \nकाजक मारल राम लखन \n \n  \nटुक टुक ताकै जेबी सभ \nकोना चुकतै दाम लखन \n \n  \nई सभ छै अिअg2ू2नपरीअg2श2ा  \nटप टप चूबै घाम लखन \n \n  \nसभहँक भीतर रावण छै \nनाम भने हो राम लखन \n \n  \nबिनयअg3ष3  बैसल िबअg2ूयचे ठअg3ष3  \nबेचै अअg290पन  चाम लखन \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n39 \n \nसभ पअg3ष3ितमे 22-22-22-2 माअg2शशाअg389म  अिछ \n  \nऐ रचनापर अपन मंतशg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n  \nराजेश मोहन झा 'गुंजन'  \nिशव भजन  \n********** \nठुमिक चािल मे िकए चलै छी \nझट झट डेग बढाबू ने, \nऔढर दानी पार लगौिथअg288ह  \nहे बम! बोलबम गाबू ने। \nआिब सूअg2षशज  कअg3ू0 झअg3ष3पल  बादिर   \nिबजुरी रिह रिह चमकै हे \nबाट िनहारिथ फूल ल' मािलन \nमंदार सुमन भल गमकै हे, \nिशव भिअg2ू0त  मे गाबिथ पूरबा \nअहूँ संग गािब सुनाबू ने। \nऔढर दानी....॥ \nकेओ भूत के अg2षशप  धेने छिथ \nजोिगन बिन केओ नाचै हे \nबढ़ल चलल संगक कमरथुआ \nअनुपम अg30यवअg3षयग  रचाबै हे, \nआश पूरत दशअg3ष1न  क' िशव कअg2य3 \nमोनिह अg28ूयान  लगाबू ने। \nऔढर दानी......॥ \nनािचते गािबते आओल दशअg3ष1िनयअg3ष3  \nमंिदर गुअg29यबज  बड़ भाबै हे \nनीलगगन केर भाल मे िशव अg28ूवज  \nकेसर ितलक लगाबै है,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n40 \n \nहे हर हमर अकारथ जीवन \nभब सँ पार लगाबू ने। \nऔढर दानी.......॥ \n******** \n:---- राजेश मोहन झा 'गुंजन'॥ \n\"सभ िशवभअg2ू0त  गण कअg2य3 परम पावन िशविअg2ष2य  साओन मासक मंगलकामना।\" \nऐ रचनापर अपन मंतशg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nराजेश वमशg36थ  'भवािदशg28ंय ' \n* नवगीत * \n==================== जािह चान से ईद तोहर छौ,   \nओिह चान से हमरो चौरचन!  \nअही राअg303अg399  केर तू पैगअg29यबर , \nअही राअg303अg399  केर हम पुजारी। \nअही अg301योम  मे तोर अजान छौ, \nअही मे गाओल हम नचारी। \nजािह बाट ईदगाहक तोहर, \nओिह बाट मे हमरो तपअg3ष1ण ! \nअही धरा से हमरो िजनगी, \nअही धरा से तोरो िजनगी। \nफूिस फटअg312र  चअg312र  खाितर, \nिकए पजारी अgय0षोहक  िचनगी। \nशोिणत हमर आ घाम तोहर लय, \nरची अg30यनेह  सौहादअg3ष1क  अिरपन! \nआ सोची उअg28यथानक  मादे, \nकृिष-कमअg3ष1 िवअg2श3ानक  मादे। \nजे अखनो छै उजड़ल िबलटल, \nितनकर िकछु कअg298याणक  मादे। \nआ िमली जुिल के आय शपथ ली, \nमातृभूिम िहत पूणअg3ष1 समपअg3ष1ण ! \n••••••••••••••••••••••••••••••••••••  \n----राजेश वमअg3षश  'भवािदअg28यय '  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n41 \n \nपटोरी (पछवािर टोल) \nपंचगिछया, सहरसा  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतशg301य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \nबालानअg3षय कृते \nिवदेह मैिथली मानक भाषा आ मैिथली भाषा सशg29ंपादन  पाशg38थयशg389म  \nभाषापाक  \n बृषेश चशg288शgं06  लाल \n२ टा बालगीत \n१ \nसोन िचरैया \nनाना, नाना ! \nदेखू नाना । \nसोन िचरैया \nचुगए दाना ।। \nफुरअg3ष1-फुरअg3ष1 उड़ए \nखूब चकुआए । \nनािच-नािच फेर \nिबिछ-िबिछ खाए ।। \nचॴ-चॴ करैत ई \nगबैअ गाना । \nसोन िचरैया \nदेिखयौ नाना ।। \n२ \nचौरचन चौरचन उगल चान \nझट दए पूरी दही आन \nमरड़ भािङ खूब खाएब पूरी \nसभ भाई सभओ आङन घूरी \nमीठ िपअg2षयिकआ  आ अिछ खीर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n42 \n \nलाबह जअg298दी  छूटल धीर \nतोड़ब तअg2षयआ  आह ितलकोर \nभैया जो तअg2यय  निरअल फोर \nतैपर देबै मीठगर पान \nबौआ कुदए देखबित शान ! \n  \nऐ रचनापर अपन मंतशg301य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n  \n  \n िवदेह \n \nमैिथली सािहअg28यय आअg288दोलन  \n (c)2004-17. सवअg3षशिधकार लेखकाधीन आ जतऽ  लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- अg2ष2थममैिथली पािअg2श2क ई -पिअg2शशका  ISSN 2229-547X VIDEHA \nसअg29यपादक : गजेअg288अgय0ष ठाकुर। सह -सअg29यपादक : उमेश मंडल। सहायक सअg29यपादक : राम िव लास साहु, नअg288द िवलास \nराय, सअg288दीप कुमार साफी आ मुअg382ाजी ( मनोज कुमार कणअg3ष1)। सअg29यपादक - नाटक-रंगमंच-चलिचअg2शश - बेचन ठाकुर। \nसअg29यपादक - सूचना-सअg29यपकअg3ष1-समाद- पूनम मंडल। सअg29यपादक - अनुवाद िवभाग- िवनीत उअg28यपल।  \nरचनाकार अपन मौिलक आ अअg2ष2कािशत रचना ( जकर मौिलकताक संपूणअg3ष1 उअg2शयरदाियअg28यव लेखक गणक मअg28ूय \nछिअg288ह ) ggajendra@videha.com कअg2य3 मेल अटैचमेअg283टक अg2षशपमे .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉमअg3ू1टमे पठा \nसकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिअg2श2अg290त पिरचयआ अपन अg30यकैन कएल गेल फोटो पठेता , से आशा \nकरै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल अg2ष2काशनक हेतु िवदेह ( पािअg2श2क ) ई \nपिअg2शशकाकअg2य3 देल जा रहलअिछ।  \nएतऽ अg2ष2कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक /संअg391हकअg2शयअg3षश लोकिनक लगमे रहतिअg288ह , माअg2शश एकर अg2ष2थम \nअg2ष2काशनक / िअg2ष2ंट -वेब आकअg3षशइवक / आकअg3षशइवक अनुवादक आ आकअg3षशइवक ई -अg2ष2काशन / िअg2ष2ंट-अg2ष2काशनक अिधकार ऐ \nई-पिअg2शशकाकअg2य3 छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयअg298टीक / पािरअg2शूिमकक  अg2ष2ावधान नै \nछै। तअg2य3 रॉयअg298टीक / पािरअg2शूिमकक  इअg2ूयछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ , से आअg391ह।  ऐ ई पिअg2शशकाकअg2य3 अg2शूीमित लअg3श0मीठाकुर \nअg32शारा मासक ०१ आ १५ ितिथकअg2य3 ई अg2ष2का िशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-17 सवअg3षशिधकार सुरिअg2श2त। िवदेहमे अg2ष2कािशत सभटा  रचना आ आकअg3षशइवक सवअg3षश िधकार रचनाकार आ \nसंअg391हकअg2शयअg3षश  लगमे छिअg288ह। रचनाक  अनुवाद आ पुनः अg2ष2काशन िकंवा आकअg3षशइवक उपयोगक अिधकार िकनबाक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २२९  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २२९ )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n43 \n \nहेतु ggajendra@videha.co.in पर संपकअg3ष1 कअg2षश। ऐ साइटकअg2य3 अg2ष2ीित झा ठाकुर , मधूिलका चौधरी आ रिअg302म \nिअg2ष2या अg32शारा िडजाइन कएल गेल।  \n५ जुलाई २००४ कअg2य3http://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृअg2शयसँ अg2ष2ारअg29यभ इंटरनेटपर मैिथलीक अg2ष2थम उपिअg30यथितक याअg2शशा “’िवदेह’- अg2ष2थम \nमैिथली पािअg2श2क ई पिअg2शशका ” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई अg2ष2कािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ” जालवृअg2शय 'िवदेह' ई-पिअg2शशकाक अg2ष2वअg2ू0ताक संग मैिथली भाषाक जालवृअg2शयक \nएअg391ीगेटरक अg2षशपमे अg2ष2युअg2ू0त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई -पिअg2शशका ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि/g320र/g304तु   ","size_mb":0.39,"has_text":true},"Videha 230.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 230.pdf","name":"Videha 230.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह' २३० म अंक १५ जुलाइ २०१७ (वष शg361  १० मास ११५ अंक २३०)\n \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. गयgू24  \n२.१.आशीष अनिच/g288हार - \"कतेक रास बात\" इंटरनेटपर मैिथलीक पिहल उपि/g304थित  नै अिछ  \n२.२.मु/g382ा  जी- बीहिनकथा ( Seed Story)- झोल  \n २.३.बृषेश चयg288यg4श6  लाल- बुियgू2शचौ \n२.४.उमेश म/g283डल - िमिथलाक लोक संगीत/ लोक कला भगैत गबैया \n  \n३. पयgू24  \n३.१. जगदीश च शg288 शgं06  ठाकुर 'अिनल'- ४ टा गजल \n३.२.कमलेश यg262मेयg288यg4श6 - जरल कपार \n३.३.यg262दीप  पुयgूशूप - गजल \n३.४.राजेश मोहन झा 'गुंजन' - धन यg265प  आ गुण (दहेजक पसाही) \n  \n४.ब◌ालानयgू64 कृते-बृषेश च शg288 शgं06  लाल-बालगीत- हमर पोती \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचयg255कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचयgू6ूक िलंक \nपर जाउ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n2 \n \n VIDEHA ARCHIVE  िव द े ह  आ क शg36थ इ व  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृयg254क िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nई-पशg2थथ  \nिवदेह \"नेपालक वतयgू6षमान  मैिथली सािहयg284य \" िवषयक िवशेषयgू64क  िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nयg257ी िदनेश यादव जी रहता। \nअइ िवशेषयgू64कमे नेपालक वतयgू6षमान  मैिथली सािहयg284य  केर मूयg2आ8ययgू64कन  रहत। अइ िवशेषयgू64क  लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीयg252ा-समालोचना आिद यg262यgूश4तािवत  अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा यg262यास  रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषयgू64क  आिब जाए। उयg2आ4मेद  अिछ िवदेहक ई यg262यास  दूनू \nपायापर एकटा पूल जयg265र  बनाएत। \n \nिवदेह यgू25ारा संचािलत \"आमंियg255त  रचनापर आमंियg255त  आलोचकक िटयg2आशपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंियg255त  कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिमयgू6षतापर  िटयg2आशपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमयg257जीकयg24ू आमंियg255त  कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाकयg24ू औपचािरक सूचना जियg2आ8दये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई यg262कािशत  कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटयg2आशपणीकतयgू65 मधुकयgू64त  झाजी छलाह।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n3 \n \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषयgू64क  तीन सािहयg284यकारपर  यg262कािशत  केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषयgू64क  जीिवत सािहयg284यकारक  उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहयg284यकार  रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहयg284यकार  मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ यgू8आममे अरिवयg288द  ठाकुर ओ जगदीश चंयg4श6  ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषयgू64क  िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषयgू64क  िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मयgू6ूगल  गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतगयgू6षत  िवदेहक िकछु अिगला िवशेषयgू64क  परमेयg258र  कापिड़, वीरेयg288यg4श6  मियg2आ8लक  आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक यg262यास  रहत जे ई िवशेषयgू64क  सभ २०१७ मे यg262कािशत  हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलयg2आ2धतापर  िनभयgू6षर  करत। मने रचनाक उपलयg2आ2धताक  िहसाबसँ समए ऊपर-िनयg274चा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आयgूआषह  जे ओ अपन-अपन रचना ggajendra@videha.com पर पठा दी। \n  \nि व द े ह  स शg29ंम ान  \nि व द े ह  स म ा न ा शg288त र  स ा िह शg28ं य अ क ा द े म ी स शg29ंम ान  \n१.ि व द े ह  स म ा न ा शg288 तर  स ा ि ह शg28ं य अ क ाद े म ी  फ े ल ो प ु रशg30ं क ार  २०१०-११   \n२०१० यg257ी गोिवयg288द झा ( समयgूआष योगदान लेल ) \n२०११ यg257ी रमानयg288द रेणु ( समयgूआष योगदान लेल ) \n२.ि व द े ह  स म ा न ा शg288 तर  स ा ि ह शg28ं य अ क ाद े म ी  प ु र शg30ंक ा र  २०११-१२   \n२०११ मूल पुरयgूश4कार - यg257ी जगदीश यg262साद मयg28ूडल ( गामक िजनग ◌ी, कथा संयgूआषह ) \n२०११ बाल सािहयg284य पुरयgूश4कार - ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संयgूआषह ) \n२०११ युवा पुरयgूश4कार - आनयg288द कुमार झा ( कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुरयgूश4कार - यg257ी रामलोचन ठाकुर - ( पशg323 ा न द ी क  म ाझ ◌ी, बयgू64यg272ला- मािनक बंयgू24ोपायg287याय , उपयg288यास \nबयgू64यg272लासँ मैिथली अनुवाद ) \nि व द े ह  भा ष ा  स शg29ं म ा न  २०१२-१३ (व ै क ि शg298 प क  स ा ि ह शg28ं य अ क ा द ेम ी  प ु रशg30ं क ार क  शg26थप म े  शg262 ि स शg320 ) \n1. िवदेह समाना/g288तर सािह/g284य अकादेमी फेलो पुर/g304कार  2012  \n2012  यg257ी राजनयg288दन लाल दास  ( समयgूआष योगदान लेल ) \n2. िवदेह भाषा स/g294मान २०१२-१३ (वैकि/g298पक सािह/g284य अकादेमी पुर/g304कारक /g265पमे /g262िस/g320 ) \n२०१२  बाल सािहयg284य पुरयgूश4कार  - यg257ी जगदीश यg262साद मयg28ूडल कयg24ू “तरेगन ” बाल यg262ेरक िवहिन कथा संयgूआषह  \n२०१२  मूल पुरयgूश4कार  - यg257ी राजदेव मयg28ूडलकयg24ू \" अ शg29ंब र ा \" ( किवता संयgूआषह ) लेल। \n2012  युवा पुर यgूश4कार - यg257ीमती यg276योित सुनीत चौधरीक  “अ ि च शg361 स ” ( किवता संयgूआषह ) \n2013  अनुवाद पुरयgूश4कार - यg257ी नरेश कुमार िवकल  \"ययाित\" ( मराठी उपयg288यास यg257ी िवयgूशूणु सखाराम खायg28ूडेकर ) \nि व द े ह  भा ष ा  स शg29ं म ा न  २०१३-१४ (व ै क ि शg298 प क  स ा ि ह शg28ं य अ क ा द ेम ी  प ु रशg30ं क ार क  शg26थप म े  शg262 ि स शg320 ) \n२०१३  बाल सािहयg284य पुरयgूश4कार  – यg257ीमती यg276योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” ( बाल िनबयg288ध संयgूआषह ) लेल। \n२०१३  मूल पुरयgूश4कार  - यg257ी बेचन ठाकुरकयg24ू \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" ( नाटक संयgूआषह ) लेल। \n२०१३ युवा पुरयgूश4कार - यg257ी उमेश मयg28ूडलकयg24ू “िन शg302 तु क ी ” ( किवता संयgूआषह )लेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n4 \n \n२०१४ अनुवाद पुरयgूश4कार - यg257ी िवनीत उयg284पलकयg24ू “मोहनदास ” ( िहयg288दी उपयg288यास यg257ी उदय यg262काश )क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nि व द े ह  भा ष ा  स शg29ं म ा न  २०१४-२०१५  (सम ान ाशg288 त र  स ा िह शg28ं य  अ क ा द ेम ी स शg29ं म ा न ) \n२०१४ मूल पुरयgूश4कार - यg257ी नयg288द िवलास राय ( सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संयgूआषह ) \n२०१४ बाल पुरयgूश4कार - यg257ी जगदीश यg262साद मयg28ूडल ( नै धारैए - बाल उपयg288यास ) \n२०१४ युवा पुरयgूश4कार - यg257ी आशीष अनिचयg288हार ( अ न ि च शg288ह ा र  आ ख र - गजल संयgूआषह ) \n२०१५ अनुवाद पुरयgूश4कार - यg257ी शयg2आ4भु कुमार िसंह (  पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयg288यासक मैिथली \nअनुवाद) \nनाटक, गीत, संगीत, न ृ शg28ं य , मू ि तशg361 क ल ा , िश शg298 प  आ िच शg2थथ क ल ा  शg2थ2 े शg2थथम े  ि व द े ह  स शg29ं म ा न  २०१२  \nअिभ नय- म ु शg2ण1 य  अ िभ न य  , \nसुयg257ी िश  यg2आ8 पी कुमारी, उयg4षष - 17  िप ता यg257ी लयgू5श म ण झा \nयg257ी शोभा कायg288 त  महतो, उयg4षष - 15  िप ता- यg257ी रामअवतार महतो, \nह ा शg30ं य -अिभनय  \nसुयg257ी ियg262  यंका कुमारी, उयg4षष - 16,  िप ता- यg257ी वैयgू24नाथ साह  \nयg257ी दुगयgू65नंद ठाकुर , उयg4षष - 23,  िप ता- स् व. भरत ठाकुर \nन ृ शg28ं य  \nसुयg257ी सुलेखा कुमारी, उयg4षष - 16,  िप ता- यg257ी हरेराम यादव  \nयg257ी अमीत रंजन , उयg4षष - 18,  िप ता- नागेयg258र कामत  \nिच शg2थथक ल ा  \nयg257ी पनकलाल मयg28ूडल , उमेर- ३५, िपता- यgूश4व . सुयg288दर मयg28ूडल , गाम छजना \nयg257ी रमेश कुमार भारती, उयg4षष - 23,  िप ता- यg257ी मोती मयg28ू ड ल \nसंगीत (हारमोिनयम) \nयg257ी परमानयg288 द  ठाकुर, उयg4षष - 30,  िप ता- यg257ी नथुनी ठाकुर  \nसंगीत (ढोलक) \nयg257ी बुलन राउत , उयg4षष - 45,  िप ता- यgूश4 व . िच यg2आ8 टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nयg257ी बहादुर राम , उयg4षष - 55,  िप ता- यgूश4 व . सरजुग राम \nि शशg298 प ी -वशg30ं तु क ल ा  \nयg257ी जगदीश मियg2आ8लक ,५० गाम- चनौरागंज \nमूि तशg361 -म ृ िशg2थं क ा  क ल ा  \nयg257ी यदुनंदन पंिड  त, उयg4षष - 45,  िप ता- अशफयgू68 पंिड  त \nक ा शgं1ण -कला \nयg257ी झमेली मुिखया,िपता यgूश4व . मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आ शg28ं म ि न भ शg361 र  सं शg30ं क ृ ि त   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n5 \n \nयg257ी लछमी दास , उमेर- ५०, िपता यgूश4व . यg257ी फणी दास , गाम वेरमा \nि व द े ह  म ै ि थ ल ी  प शg2थथक ा िर त ा  स शg29ं म ा न  \n-२०१२ यg257ी नवेयg288दु कुमार झा \nनाटक, गीत, संगीत, न ृ शg28ं य , मू ि तशg361 क ल ा , िश शg298 प  आ िच शg2थथ क ल ा  शg2थ2 े शg2थथम े  ि व द े ह  स शg29ं म ा न  २०१३    \nमु शg2ण1 य अ िभ न य -  \n(1)  स ु शg2थणी  आ श ा  क ु म ार ी सु प ु शg2थथ ी  शg2थण ी र ा म ा व ता र  य ा द व , उमेर- १८, पता- गाम+पोयgूश4 ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. स म स ा द  आ लम  स ु प ु शg2थथ  म ो . ईषा आलम, पता- गाम+पोयgूश4 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  स ु शg2थणी  अ प ण शg36थ क ु म ार ी  सुपुयg255ी यg257ी मनोज कुमार साहु, जयg288 म  ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलियgू5श म  िन ययgू6ू , पोयgूश4 ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nह ा शg30ं य –अिभनय- \n(1)  शg2थण ी शgं09 शg332 द व े  प ा स व ा न  उ फ शg361  र ाम ज ा न ी  प ास व ा न  सुपुयg255 - यgूश4 व . लयgू5श मी पासवान, पता- गाम+पोयgूश4 ट - औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस फ  आ लम  स ु प ु शg2थथ  मो . म ुशg30ं  त ा क आलम, पता- गाम+पोयgूश4 ट - चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक, गीत, संगीत, न ृ शg28ं य , मू ि तशg361 क ल ा , िश शg298 प  आ िच शg2थथ क ल ा  शg2थ2 े शg2थथम े  ि व द े ह  स शg29ं म ा न  (म शg36ं ग ि न  ख ब ास  सम शg391  य ो ग द ा न  \nस शg29ं म ान ) \nश ाशg30ं  शg2थथ ी य संगीत सह तानपुरा : \nशg2थण ी र ाम व ृ शg2थ2  ि स ◌ ंह  स ु पु शg2थथ  शg2थण ी  अ ि न  शg26थशg320 िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोयgूश4 ट - बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nम शg36ं ग ि न   ख ब ास  स शg29ं  म ा न: िम िथ ल ा  ल ोक  स ं शg30ं क ृ ित  सं र शg2थ2 ण : \nशg2थण ी र ाम  ल ख न  स ाह ु  पे. यgूश4 व . खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोयgूश4 ट - रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक, गीत, संगीत, न ृ शg28ं य , मू ि तशg361 क ल ा , िश शg298 प  आ िच शg2थथ कल ा  शg2थ2 े शg2थथम े  ि व द े ह  स शg29ं म ा न  (सम शg391  यो ग द ा न  स शg29ंम ान ):  \nन ृ शg28ं य  -  \n(1)  शg2थण ी ह ि र   न ा र ा यण  म शg283 ड ल सुपुयg255 - यgूश4 व . नयg288 दी मयg28ू ड ल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोयgूश4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  स ु शg2थणी  सं ग ीत ा क ु म ा र ी स ु प ु शg2थथ ी शg2थण ी  र ा म द े व  प ास व ा न , उमेर- १६, पता- गाम+पोयgूश4 ट - चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच शg2थथक ल ा -  \n(1)  ज य शg262 क ा श  म शg283 ड ल सुपुयg255 - यg257ी कुशेयg258र मयg28ू ड ल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोयgूश4 ट – बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n6 \n \n(2)  शg2थण ी चशg288 दन  क ु म ार मशg283 ड ल सुपुयg255 यg257ी भोला मयg28ू ड ल, पता- गाम- खड़गपुर, पोयgूश4 ट - बेलही, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संयg262ित  , छायg255 यgूश4 नातक अंित म वषयgू6ष, कला एवं िश यg2आ8 प  महािव यgू24ालय - पटना।     \nहिर मुिन य शg363 / हारमोिनयम   \n(1)  शg2थण ी मह ा द े व  स ाह  स ु प ु शg2थथ  रा मद े व  स ा ह , उमेर- ५८, गाम- बेलहा, वाडयgू6ष- नं. ०९, पोयgूश4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  शg2थण ी ज ाग े शg2थ8र  शg262 स ाद  र ा उ त  सुपुयg255 यgूश4 व . रामयgूश4 वयg265प राउत , उमेर ६०, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक/ ठेकैता/ ढोलिक या  \n(1)  शg2थण ी अ न ु प  सद ाय  सुपुयg255 यgूश4 व .   , पता- गाम- तुलिस याही, पोयgूश4 ट - मनोहर पयgू26ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  शg2थण ी क शg298 ल र राम  सुपुयg255 यgूश4 व . खयgू26र राम , उमेर- ५०, गाम- लियgू5श म  िन ययgू6ू , पोयgूश4 ट - छजना, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक-  \n(1)  वासुदेव राम  सुपुयg255 यgूश4 व . अनुप राम, गाम+पोयgूश4 ट - ि◌ नमयgू6षली, वाडयgू6ष न . ०७   , िज ला- सुपौल (िब हार) \nि शशg298 प ी -वशg30ं तु क ल ा -  \n(1)  शg2थण ी ब ौ कू  म ि शg298 ल  क सुपुयg255 दरबारी मियg2आ8 ल  क, उमेर- ७०, गाम- लियgू5श म  िन ययgू6ू , पोयgूश4 ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \n(2)  शg2थण ी र ाम  ि व  लास धिर कार  सुपुयg255 यgूश4 व . ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोयgूश4 ट - चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमू ि तशg361 क ल ा -मृ ि तशg361 क ा र  क ल ा -  \n(1)  घूरन पंिड त सुप ु शg2थथ - यg257ी मोलहू पंिड  त, पता- गाम+पोयgूश4 ट – बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) शg2थणी  शg262 भु  पं िड  त स ु प ु शg2थथ  शg30ं व .   , पता- गाम+पोयgूश4 ट - नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nक ा शgं1ण -कला-  \n(1) शg2थणी  ज ग द े व  स ाह ु  सुपुयg255 शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नमयgू6षली-पुरवयgू65स , िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) शg2थणी  य ोग े शg288 शgं06 ठ ाक ु र  स ु प ु शg2थथ  शg30ं  व . ब ु शg320ू  ठ ाक ु र  उम े र - ४५, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आ शg28ं म िन भशg361 र  सं शg30ं क ृ ित -   \n(1) शg2थणी  र ाम  अ व त ार  राउत सुपुयg255 यgूश4 व . सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2) शg2थणी  र ौश न  य ा द व  सुपुयg255 यgूश4 व . किप लेयg258र यादव , उमेर- ३५, गाम+पोयgूश4 ट – बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ शg33ं ा /महराइ-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n7 \n \n(1) मो. जीबछ  सुपुयg255 मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोयgूश4 ट - बड़हारा, भाया- \nअयg288 ध राठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग रा-  \nशg2थण ी ब शg2णं च न  म शg283 ड ल सुपुयg255 यgूश4 व . सीताराम मयg28ू ड ल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nशg2थण ी र ाम द े व  ठा क ु र  स ु प ु शg2थथ शg30ं व . जा गे शg2थ8 र  ठ ाक ु र , उमेर- ५०, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (शg262भाती) गौिन हार आ खजरी/ खौजरी वादक-  \n(1) यg257ी सुकदेव साफी \nसुपुयg255 यg257ी   , \nपता- गाम इटहरी, पोयgूश4 ट - बेलही, भाया- ि◌ नमयgू6षली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (शg262 भा त ी ) गौिन हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपुयg255 यgूश4 व . बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोयgूश4 ट - बेलही, भाया- \nि◌ नमयgू6षली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले शg33ं ु  द ा स  सुपुयg255 यgूश4 व . सनक मयg28ू ड ल पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपुयg255 अयg2आ2 दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपुयg255 ...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक-  \n(1) शg2थणी  ज ग त न ा र ाय ण म शg283 ड ल सुपुयg255 यgूश4 व . खुशीलाल मयg28ू ड ल, उमेर- ४०, गाम+पोयgूश4 ट - ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) शg2थणी  द ेव  न ार ाय ण या दव  सुपुयg255 यg257ी कुशुमलाल यादव , पता- गाम- बनरझुला, पोयgूश4 ट - अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर / लोक गीत-  \n(1) शg2थणी म त ी फ ु द न ी द े व ी  पयg27आी यg257ी रामफल मयg28ू ड ल, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) स ु शg2थणी  स ुि व  ता कुमारी सुपुयg255ी यg257ी गंगाराम मयg28ू ड ल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोयgूश4 ट - बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक-  \n(1) शg2थणी  स ी त ा र ा म  र ाम  सुपुयg255 यgूश4 व . जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लियgू5श म  िन ययgू6ू , पोयgूश4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n8 \n \n(2) शg2थणी  ल शg3थ0 म ी  राम सुपुयg255 यgूश4 व . पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nक शg363 र न े ट -  \n(1) शg2थणी  च शg288 द र राम सुपुयg255 - यgूश4 व . जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लियgू5श म  िन ययgू6ू , पोयgूश4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोयgूश4 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nब े शg288 जू  वादक-  \n(1) शg2थणी  र ाज  क ुम ार  मह तो  सुपुयg255 यgूश4 व . लयgू5श मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नमयgू6षली वाडयgू6ष नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2) शg2थणी  घ ु र न  र ा म , उमेर- ४३, गाम+पोयgूश4 ट - बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  शg2थण ी ज ीब छ य ा द व  सुपुयg255 यgूश4 व . यg265पालाल यादव , उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोयgूश4 ट - बेलही, भाया- \nि◌ नमयgू6षली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  शg2थण ी  श शg29ं  भ ु म शg283 ड ल सुपुयg255 यgूश4 व . लखन मयg28ू ड ल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोयgूश4 ट – मुंगराहा, भाया- \nि◌ नमयgू6षली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख शg30ं स कर- (िख शg30ं स ा  कहैबला)-  \n(1) शg2थणी  छु त ह शg26थ  य ाद व  उ फ शg361  र ा ज क ुम ा र , सुपुयg255 यg257ी राम खेलावन यादव , गाम- घोघरिड हा, पोयgूश4 ट - मनोहर \nपयgू26ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2) बैजनाथ मुिख य ा  उ फ शg361  ट ह ल  म ु ि ख  या- \n(2) सुपुयg255 यgूश4 व . ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोयgूश4 ट - औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nि म ि थल ा  ि च शg2थथ क ल ा - \n(1) स ु शg2थणी  ि म  िथ लेश कुमारी सुपुयg255ी यg257ी रामदेव यg262साद मयg28ू ड ल ‘झायg265दार ’ पता- गाम- रसुआर, पोयgूश4 ट -–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नमयgू6षली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2) शg2थणीम त ी व ी ण ा  द े व ी  प शg2ण9 ी शg2थणी  ि द  िल प झा, उमेर- ३५, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक-  \n(2) शg2थणी  ि क  शोरी दास सुपुयg255 यgूश4 व . नेबैत मयg28ू ड ल, पता- गाम- रसुआर, पोयgूश4 ट -– मुंगराहा, भाया- ि◌ नमयgू6षली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nशg2थण ी उप े शg288  शgं06  चौधरी सुपुयg255 यgूश4 व . महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nशg2थण ी द ेव न ाथ  य ा द व  सुपुयg255 यgूश4 व . सवयgू6षजीत यादव , उमेर- ५०, गाम- झयgू6ूझपयgू26ी, पोयgूश4 ट - पीपराही, भाया- \nलदिन ययgू6ू , िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n9 \n \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) यg257ी पंची ठाकुर , गाम- िप पराही। \nझािल - (झिल बाह)  \n(1) शg2थणी  क ु शg288 द न  क ुम ा र  क ण शg361  सुपुयg255 यg257ी इयg288 यg4श6 कुमार कणयgू6ष पता- गाम- रेबाड़ी, पोयgूश4 ट - चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) शg2थणी  र ाम  ख े ल ाव न  र ाउ त  सुपुयg255 यgूश4 व . कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक)  \nशg2थण ी र ाम चशg288  शgं06  शg262 स ाद  म शg283 ड ल सुपुयg255 यg257ी झोटन मयg28ू ड ल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोयgूश4 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमयgू6षली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nशg2थण ी  िव भूित  झा सुपुयg255 यgूश4 व . कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोयgूश4 ट - कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक  \nशg2थण ी र िव  शg288 शgं06  यादव  सुपुयg255 सीताराम यादव , पता- गाम- तुलिस याही, पोयgूश4 ट - मनोहर पयgू26ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nशg2थण ी िप  चकुन सदाय सुपुयg255 यgूश4 व . मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज रा वादक (छोकटा झािल ...)  \nशg2थण ी र ाम प ि त   म शg283 ड ल सुपुयg255 यgूश4 व . अजुयgू6षन मयg28ू ड ल, पता- गाम- रसुआर, पोयgूश4 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमयgू6षली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक-  \n(1) शg2थणी  क ि प  ल े शg2थ8 र  द ास  सुप ु शg2थथ शg30ं व . स ु शg382 र  द ा स , उमेर- ७०, गाम- लियgू5श म  िन ययgू6ू , पोयgूश4 ट - छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) शg2थणी  ख ख र  स द ा य  सुपुयg255 यgूश4 व . बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत  \n(1) शg2थणी  र ाम ि व  लास यादव  सुपुयg255 यgूश4 व . दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोयgूश4 ट - सयgू64िग  , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nशg2थण ी ज ोग े शg288  शgं06  राम  सुपुयg255 यgूश4 व . िब यg2आ8 टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nशg2थण ी र ाज ेशg288  शgं06  राम  सुपुयg255 कालेयg258र राम , उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पायgूश4 ट - छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल / कठझािल / करताल वादक-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n10 \n \nशg2थण ी सै न ी र ा म  सुपुयg255 यgूश4 व . लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nशg2थण ी ज न क  म शg283 ड ल सुपुयg255 यgूश4 व . उिच त मयg28ू ड ल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोयgूश4 ट - मुंगराहा, भाया- ि◌ नमयgू6षली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम यशg363 / शg391 ुम  ब ाज ा   \nशg2थण ी परम े शg2थ8 र  म शg283 ड ल सुपुयg255 यgूश4 व . िब हारी मयg28ू ड ल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मययgू6ू बजबै छिथ  । \nशg2थण ी ज ु ग ा य स ाफ ी  सुपुयg255 यgूश4 व . यg257ी यg257ीचयg288 यg4श6  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक  \nशg2थण ी ब द र ी  राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोयgूश4 ट - बेलही, भाया- ि◌ नमयgू6षली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nशg2थण ी य ो ग े शg288 शgं06  राम सुपुयg255 यgूश4 व . िब यg2आ8 टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nशg2थण ी ज शg391 न ा थ  च ौ ध र ी  उ फशg361  ि ध  यानी दास  सुपुयg255 यgूश4 व . महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nशg2थण ी महे शg288  शgं06  प ोशg319 ा र , उमेर- ६५, पता- गाम+पोयgूश4 ट - चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड गरी-  \nशg2थण ी र ाम  शg262 स ा द  र ाम  स ु प ु शg2थथ  शg30ं व . सरयुग मोची, उमेर- ५२, पता- गाम+पोयgूश4 ट - बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िव शे ष शg36ंक :- \n१) ह ा इ कू  ि व श े ष शg36ं क  १२ म अंक, १५ जून २००८  \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) ग ज ल  ि व श े ष शg36ं क  २१ म अंक,  १ न व शg29ंब र  २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िव ह ि न  क थ ा  ि व श े ष शg36ं क  ६७ म अंक, १ अ शg2ण0 ट ू ब र  २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) ब ा ल स ा ि ह शg28ं य िव श े ष शg36ंक  ७० म अंक, १५ न व शg29ं ब र  २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) न ा टक  िव शे ष शg36ंक  ७२ म अंक १५ िद सशg29ं ब र २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) न ा र ी  ि व श े ष शg36ंक  ७७म अंक ०१ म ाच शg361  २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta           77   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n11 \n \n७) ब ा ल ग ज ल  ि व श े ष शg36ं क  ि व द े ह क  अं क  १११ म अंक, १ अ ग शg30ं त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि शg2ण0त  ग जल  िव श े ष शg36ं क  १२६ म अंक, १५ म ा च शg361  २०१३  \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-सम ी शg2थ2ा  ि व श े ष शg36ं क  १४२ म, अंक १५ न व शg29ं ब र  २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) क ा श ीक शg36ं त िम शg2थण म ध ु प  ि व श े ष शg36ं क  १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अ र ि व शg288 द  ठ ा क ु र  ि व श े ष शg36ं क  १८९ म अंक १ न व शg29ं ब र  २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) ज ग द ी श चशg288 शgं06  ठ ा क ु र  अ िन ल  िव श े ष शg36ं क  १९१ म अंक १ िद स शg29ं ब र  २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३) ि व द े ह  स शg29ं म ा न  िव श े ष ा  क- २००म अ क १५ अ शg262 ै ल  २०१६/ २०५ म अ क १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४) मैिथली सी.डी./ अ शg298 बम  गीत संगीत िव शे ष शg36ंक - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आम ं िशg2थथ त  रचनापर आम ंि शg2थथ त  आलोचकक िट शg290प णीक शृंखला \n१. क ाि म न ीक  प शg36ंच  ट ा  क ि व ता  आ  ओ इ प र  म धु क ाशg288 त झा क ि ट शg290प ण ी  \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई-प ि शg2थथक ा क   बीछल रचनाक संग- मैिथलीक स व शg361 शg2थण े शgं1ण  रचनाक एकटा सम ा न ा शg288 त र  संकलन  \nिवदेह:सदेह:२ (मैिथली  /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:३ (मैिथली प/g324 २००९-१०) \nिवदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा  [ िवदेह सदेह ५ ]  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n12 \n \nिवदेह मैिथली लघुकथा  [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प/g324  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना/g384य उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ/g284सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली /g262ब/g288ध -िनब/g288ध -समालोचना  [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work.-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/  \nअप न  मं त शg301 य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nगजेयg288यg4श6 ठाकुर  \nggajendra@videha.com  \n२. गयgू24  \n२.१.आशीष अनिच/g288हार - \"कतेक रास बात\" इंटरनेटपर मैिथलीक पिहल उपि/g304थित  नै अिछ  \n२.२.मु/g382ा  जी- बीहिनकथा ( Seed Story)- झोल  \n २.३.बृषेश चयg288यg4श6  लाल- बुियgू2शचौ \n२.४.उमेश म/g283डल - िमिथलाक लोक संगीत/ लोक कला भगैत गबैया \nआ श ी ष  अ न ि च शg288 ह ार   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n13 \n \n\"कतेक रास बात\" इं टर न े ट प र  म ै िथ ल ी क  प ि ह ल  उ प ि शg30ं थ ित  न ै  अ िछ  \n  \nआइ हम जे लेख परिस रहल छी तकर मूल उयgू24ेयgूश2य अिछ “मैिथली वेब पियg255कािरताक यg262ारंिभक यgूश4वयg265प ”कयg24ू \nफिड़यg274छ करब। आन तयg285य देबासँ पिहने हम याहूिसटीज / यg2आ2लागरसँ संबंिधत िकछु घोषणा देखा रहल छी जे \nिक याहूिसटीज / यg2आ2लागर केर आिफिसयल पेजसँ लेल गेल अिछ आ एकरा िकयो गलथोथी वा कुतकयgू6षसँ गलत \nसािबत नै कऽ सकै छिथ। तँ देखू िनयg274चाक तयg285य - \n1) 1999मे याहूिसटीज (Yahoo! GeoCities) चालू भेलै आ 2001 मे यg262ोिफट नै हेबाक कारणे एकरा \nलगभग बंद कऽ देल गेलै (यg26शी एकयgू64उट बला सभकयg24ू यgूश4टेप बाइ यgूश4टेप बंद कएल गेलै) मैिथलीक पिहल \nइंटरनेटीय उपियgूश4थित जे िक भालसिरक गाछ नामसँ सन 2000 सँ याहूिसटीजपर छल  तकरो एकयgू64उट बंद \nभऽ गेलै (जँ िकयो चाहता तँ एकर रेकाडयgू6ष याहूसँ मँगबा सकै छिथ , ओना एकर चयgू64स कम कारण आकयgू65इभ \nखयg284म भऽ गेल छै)। एकर बादमे 2009 सँ याहूिसटीज अमेिरका समेत सभ देशसँ अपन पेड सिभयgू6षस सेहो \nहटा लेलक आ आब मायg255 जापानमे एखन एकर सिवयgू6षस बयgू6ूचल छै। ई तँ बहुत पिहनेक बात छै हाल -िफलहाल \n(2014) मे सभ गोटा आरकुटकयg24ू बंद होइत देखने हेबै। आरकुटपर िजनकर -िजनकर यg262ोफाइल रहए से आब नै \nभेिट सकैए। हँ जे आकयgू6षइभ बना लेने हेता से फाइल यg265पमे अपन डाटा रखने हेता। याहूिसटीज केर \nिविकपीिडया वा आन संदभयgू6षसँ हमर तयg285यकयg24ू जयgू6ूचल जा सकैए।  \n2)  May 01, 2008 सँ यg2आ2लागर यg2आषयूचर पोयgूश4ट केर सुिवधा देलकै जकरा एिह िलंकपर देिख सकै \nछीhttps://blogger.googleblog.com/2008/05/blogger-now-schedules-future-\ndated.html एिह सुिवधासँ लोक पोयgूश4टकयg24ू यg4शषायg2आषटमे भिवयgूशूयक तारीख संग रािख दै छिथन आ ओ पोयgूश4ट िनयत \nतारीखमे अपने-आप पोयgूश4ट भऽ जाइत छै। एिह फीचरमे जे कैलयgू7शडर देल गेल छै तकरे सहायतासँ आजुक \nपोयgूश4टकयg24ू दू साल पाछूक तारीखमे लऽ जा सकै छी तेनािहते दू साल पिहनुक पोयgूश4टकयg24ू आजुक तारीखमे आिन \nसकै छी मुदा ई मायg255 पोयgूश4टक तारीख वा सालमे हेड़ा-फेरी कऽ सकै छी कोनो पोयgूश4टक URL केर \nतारीख,महीना वा सालमे नै। URL बला तारीख,महीना वा साल वएह रहतै जिहया पोयgूश4ट यg262कािशत भेल रहै।  \n3) December 10, 2008 सँ यg2आ2लागर दूटा यg2आ2लाग केर मिजयgू6षंग मने जोिड़ देबाक सुिवधा देलकै एकरा एिह \nिलंकपर देिख सकै छीhttps://blogger.googleblog.com/2008/12/your-blog-your-data.html एिह \nसुिवधासँ लोक अपन अलग-अलग यg2आ2लागकयg24ू एकठाम जोिड़ सकै छलाह।  \n4) February 03, 2010 सँ यg2आ2लागर पेज शुयg265 करबाक सुिवधा देलकै एकरा एिह िलंकपर देिख सकै \nछीhttps://blogger.googleblog.com/2010/02/create-pages-in-blogger.html एिह सुिवधासँ \nलोक अपन यg2आ2लागक िविभयgू82 सूचना पाठक लग दै छिथ। पेज बनेलापर खाली अयg252र वा अयg252र -अंकक िलंक \nबनै छै मुदा तारीख,महीना वा सालनै रहै छै।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n14 \n \n5) July 17, 2012 सँ यg2आ2लागर कयgूश4टम िलंक बनेबाक सुिवधा देलकै जकरा एिह िलंकपर देिख सकै \nछीhttps://blogger.googleblog.com/2012/07/customize-your-posts-with-\npermalinks.html कयgूश4टम िलंक मने अहयgू6ू अपना मोनक िहसाबयgू7श कोनो पोयgूश4टक URL बना सकै छी मुदा \nURL मे पोयgूश4टक यg262काशन िदन बला तारीख ,महीना वा साल रहत। पोयgूश4टक ओिरिजनल पोयgूश4ट डेट वा पोयgूश4टक \nसाल नै बदलल जा सकैए जकरा अहयgू6ू सभ एिह िलंकपर देिख सकै छी http://blogger-hints-and-\ntips.blogspot.in/2009/12/changing-date-for-post.html \nउपरक तयg285य सभकयg24ू नीक जकयgू6ू अहयgू6ू सभ मोन राखू आ िनयg274चा देल गेल मैिथलीक आरंिभक यg2आ2लाग / \nवेबसाइट सभहँक पिहल पोयgूश4ट आ ओकर तारीख सभकयg24ू अहयgू6ू अपने जयgू6ूचू जािहसँ ई यgूश4पयg4ष6 हएत जे कोन \nपियg255का पिहल अिछ आ के दोसर। एिह अंतगयgू6षत हम पयgू6ूच टा यg2आ2लाग / वेबसाइट राखब 1) भालसिरक गाछ \n( याहू िसटीज आ यg2आ2लागर दूनू बला ) 2) पयg2आ8लविमिथला 3) समिदया  4) यg262करयgू64तर 5) कतेक रास बात \nआगू बढ़बासँ पिहने ई किह दी जे एिह पयgू6ूचो यg2आ2लागमे दू टा एहन िलंक अिछ जकर आकयgू65इभ उपयg2आ8बध नै अिछ \nमुदा चचयgू65 हम सभ िलंक केर करब चाहे ओकर आकयgू65इभ हो या नै हो। आकयgू65इभ नै हेबाक मततलब ई नै \nछै जे कोनो चीजक अियgूश4तयg284वकयg24ू नकािर देल जाए।  \nभालसिरक गाछ  \nगजेयg288यg4श6 ठाकुर जी याहूिसटीजपर बहुत रास मैिथलीक साइट बनेने छलाह मुदा तािहमेसँ \"भालसिरक गाछ\" केर \nिलंक (जे सन 2000 सँ याहूिसटीजपर छल) बयgू6ूचल अिछ। एकर \nिलंक http://www.geocities.com/bhalsarik-gachh/  अिछ। याहूिसटीज पर ई बंद भेलाक बाद 5 \nजुलाई 2004 कयg24ू एही नामसँ यg2आ2लागरपर सेहो गजेयg288यg4श6 ठाकुर यgू25ारा यg2आ2लाग बनाएल गेल आ जनवरी 2009मे एकरा \nिवदेहक संग जोिड़ देल गेलै आ आब ई http://www.videha.com/2004/07/bhalsarik-\ngachh.html िलंकपर आकयgू65इभ सिहत अिछ। एिहठाम मोन राखब जयg265री जे याहूिसटीज बला यg2आ2लाग केर \nआकयgू65इभ उपयg2आ8यg2आ2ध नै अिछ।  \nपशg298 ल व ि म ि थ ला \nपयg2आ8लविमिथला नामक वेबसाइट जे िक 2059 माघे संयgू8आाियg288त - (2003 जनवरीमे) धीरेयg288यg4श6 यg262ेमिषयgू6षजी यgू25ारा बनाएल \nगेल। एकर िलंक अिछ-www.pallavmithila.mainpage.net  वतयgू6षमानमे ई वेबसाइट बंद अिछ। एिह \nवेबसाइट केर मूल पेज www.mainpage.net  सेहो याहूिजयो िसटीज जकयgू6ू बंद भऽ गेलै। संगे-संग एहू \nवेबसाइट केर आकयgू65इभ उपयg2आ8बध नै अिछ। िवनय कुमार कसजू केर नेपाली पोथी \"सूचना यg262िविधको शियg27शत र \nनेपालमा यसको उपयोग\" जे िक िसतंबर 2003 मे यg262कािशत भेलै तकर पृयg4ष7 155 पर \"पयg2आ8लविमिथलाक \nचचयgू65 छै।  \nसमिदया  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n15 \n \nईहो यg2आ2लाग गजेयg288यg4श6 ठाकुर जी यgू25ारा 9 अगयgूश4त 2004 मे बनाएल गेल छल समादक वायgूश4ते मुदा पिहल पोयgूश4टक \nबाद लगभग चािर साल ई बंद रहल फेर 2008 सँ एकर यg262काशन शुयg265 भेल आ फेर -आयgूश4ते-आयgूश4ते 2015 धिर \nचलैत रहल। एिह यg2आ2लागक पिहल पोयgूश4टक िलंक अिछ - http://esamaad.blogspot.in/2004/  \nशg262क र शg36ं तर  \nएिह यg2आ2लागक पिहल पोयgूश4ट 12 फरवरी , 2005 कयg24ू अिछ जकर \nिलंक http://prakarantar.blogspot.in/2005/02/blog-post.html अिछ। ई यg2आ2लाग िकनका यgू25ारा \nबनाएल गेल से अयg25ूात अिछ मुदा कमयgू7शट सभसँ पता चलैए जे कोनो ठाकुरजी छिथ (शायद िवजय ठाकुर \nिजनक मैिथली दपयgू6षण , तायg284काल आिद यg2आ2लाग सेहो छिन )। जे हो मुदा एकर िलंकसँ एिह यg2आ2लागक तारीख पता \nचिल रहल अिछ। मायg255 दू टा पोयgूश4टक बाद ई यg2आ2लाग बंद भऽ गेल मने ओिहपर पोयgूश4ट एनाइ बंद भऽ गेल। \nएिह यg2आ2लागक अंितम पोयgूश4ट 19 फरवरी , 2005मे आएल। \nकतेक रास बात  \nकतेक रास बातक मूल िलंक http://vidyapati.blogspot.com/  अिछ (आब एकर \nपता http://www.vidyapati.org/  अिछ मुदा दूनू िलंकसँ खुजैत छै)। कतेक रास बात नामक यg2आ2लाग केर \nसभसँ पिहल पोयgूश4ट जे देखा रहल अिछ  (द े खू  िच शg2थथ - 1, ि च शg2थथ स भ  ि न शg2णं च ा  अ िछ ) तािहमे झोल-झाल छै। \nएकर URLमे http://www.vidyapati.org/2013/07/blog-post_28.html देखा रहल छै (देखू िचयg255 -1 \nकेर उपर घेरामे) मतलब ई पोयgूश4ट 2013 केर जुलाइ मासमे भेल छै। मुदा एकर यg262काशन केर तारीख July \n01,1999 तारीख देखा रहल छै (देखू िचयg255 -1 केर नीचा घेरामे)। आ एिह पोयgूश4टसँ पिहने आरो कोनो पोयgूश4ट \nनै छै से यg288यूअर पोयgूश4ट देखलासँ पता चिल जाइत छै। एिह पोयgूश4टक बाद जे पोयgूश4ट अिछ से सूचनाक यg265पमे \nअिछ आ तकर URL http://www.vidyapati.org/2005/08/blog-post.html अिछ (द े खू  िच शg2थथ - 2) मने \nई पोयgूश4ट 2005 केर अगयgूश4त  मासमे भेल अिछ  (देखू िचयg255 -2 केर उपर घेरामे) मुदा फेर एहूक यg262काशन \nितिथमे गड़बड़ी कएल गेल अिछ आ यg262काशन तारीखकयg24ू November 28, 2004 बना देल गेल अिछ (देखू \nिचयg255 -1 केर नीचा घेरामे)। एिह पोयgूश4टक बाद बला जे पोयgूश4ट अिछ तकर \nURL http://www.vidyapati.org/2005/09/blog-post.html अिछ मने ई पोयgूश4ट 2005 केर िसतंबर \nमासमे यg262कािशत भेल आ एकर यg262काशन तारीख September 02, 2005 अिछ मने एखन धिरमे इएह \nपोयgूश4ट सही अिछ  (द े खू  ि च शg2थथ - 3) । िसतंबर 2005 केर बाद जुलाइ 2006मे पोयgूश4ट भेल जकर URL \nअिछ http://www.vidyapati.org/2006/07/blog-post.html आ एकर यg262काशन तारीख अिछ July \n12, 2006 एिह आ एकर बाद बला पोयgूश4टक URL आ यg262काशन तारीख मीलै छै। जे गड़बड़ी छै से \nपिहलुक दूटा  टामे आ से मायg255 इितहासमे गलत तरीकासँ पिहल यgूश4थान बनेबाक लेल। जँ कतेक रास बातक \nएिह चािर टा पोयgूश4टक तारीखकयg24ू सजाएल जाए तँ ई िनियg256त भऽ जाइ छै जे एिह यg2आ2लागक पिहल पोयgूश4ट 1 \nअगयgूश4तसँ लए कऽ 31 अगयgूश4त धिरक बीचमे भेल छै ( सुिवधा लेल अगयgूश4त -2005 नाम हम देलहुँ)। एकटा \nआर रोचक तयg285य ई जे कतेक रास बात केर पिरचय  (पे ज  शg26थपम े , द े खू  िच शg2थथ -4) मे पयgू2ूनाभजी लीखै छिथ \n\"ियg262य पाठकगण ;एिह यg2आ2लोग ’क शुयg264आत हम 2004 मे केलहुँ. ताबय धिर हमरा जानकारी मे मैिथली भाषा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n16 \n \nइयg288टरनेट पर निह छलए \"। ई कोन जानकारीक दाबी भेलै। 2003 मे ियg262ंट पोथीमे पयg2आ8लविमिथला बारेमे \nिलखाएल छै तखन आर िहनका कोन जानकारी चाही। भऽ सकैए जे पयgू2ूनाभजी कहिथ जे पयg2आ8लविमिथला \nनेपालक अिछ मुदा मैिथली तँ नेपालोमे छै आ ओनाहुतो इंटरनेटक कोन देश हेतै। इंयg272लयgू7ूडमे चिल रहल \nमैिथलीक वेबसाइट वा यg2आ2लागकयg24ू मैिथली भाषाक कहल जेतै या इंयg272लैडक भाषाक। भऽ सकैए जे पयgू2ू नाभ जी \nकहिथ जे हम यg2आ2लाग 2004 मे बनेलहुँ मुदा ओकर पिहल पोयgूश4ट अगयgूश4त 2005मे भेल मुदा एहन दाबी तँ िकयो \nकऽ सकैए। सभसँ पिहने तँ हमहॴ दाबी करब जे हमर यg2आ2लाग \"अनिचयg288हार आखर \" 1999मे बनल मुदा ओकर \nपिहल पोयgूश4ट 11 अयg262ैल 2008 कयg24ू भेल। मुदा वायgूश4तिवक यg265पयgू7श हम जानै िछयै जे ई तकयgू6ष नै मायg255 बकथोथी \nहेतै। कतेक रास बात िदसयg2आ4बर 2013 धिर चलैत रहल ओिह केर बाद ओिहपर कोनो सियgू8आयता नै अिछ।  \nगजेयg288यg4श6 ठाकुर अपन पोथी \"कुयg264यg252ेयg255म् अंतमयgू6षनक \" ( संयgूश4करण 2009)मे एकटा आलेख देला जकर शीषयgू6षक छै \" \nभाषा आ यg262ौयgू24ौिगकी (संगगणक, छायाकंन, कुंजीपटल, टंकण तकनीक) अंतजयgू65लपर मैिथली आ िवयg258यgूशषयापी \nअंतजयgू65लपर लेखन आ ई यg262काशन \" जे िक बादमे अंितका पियg255काक अंतजयgू65ल िवशेषयgू64कमे सेहो यg262कािशत भेलै। \nएिह आलेखमे गजेयg288यg4श6जी \"भालसिरक गाछ\" संबंधमे चचयgू65 केने छिथ जािह के बाद यg4षशम पोसए बला \"पिहल\" \nलोक सभहँक यg4षशम टूटल आ तकरे फलयgूश4वयg265प ओ सभ गलत तयg285य यg262कािशत केलाह जे हम एतेक सालमे \nशुयg265 केने रही तँ हम ओतेक सालमे शुयg265 केने रही। ठाकुरजीक ई आलेख ओिह समयमे पिहल ओहन \nआलेख रहै जािहमे अंतजयgू65लक संबंधमे िवयgूश4तारसँ चचयgू65 रहै एते धिर जे िबना कोनो सिटयgू6षिफकेट लेने अपनासँ \nकोना वेबसाइट बना सकै छी तकरो िविध ओिह आलेखमे छै। पाठक ई आलेख हुनक पोथी वा अंितका \nपियg255काक \"अंतजयgू65ल िवशेषयgू64क \"मे पिढ़ सकै छिथ।   मैिथलीमे सभ ई मानै छिथ जे हम जिहयासँ काज शुयg265 \nकेलहुँ सएह पिहल भेल। इितहासमे तकनाइ, अयg287ययन केनाइ हुनका पसंद निह छिन (एकटा टटका उदाहरण \nहमरा भेटल जे एक वेबसाइट जे िक अगयgूश4त 2012सँ चालू भेल हुनक दावा छिन जे हम अपन वेबसाइटपर \nपिहल बेर सायg252ायg284कार शृंखला चालू केलहुँ जे कमसँ कम कोनो वेब पियg255कामे नै छल। आब देखू जे समिदया \nअयg27शटूबर 2011सँ \"हम पुछैत छी\" नामक सायg252ायg284कार शृंखला चलेलक आ एिहमे कुल सयg254ावनसँ बेसी \nयgूशषयियg27शतयg284वक सायg252ायg284कार यg262यgूश4तुत कएल गेल अिछ। आब कहू पिहनेसँ के चला रहल अिछ। एही ठाम \nअयg287ययनक जयg265रित पड़ै छै। िबना पढ़ने आ जनने पिहल केर बीमारी पोसने मैिथलीक सेवक सभ बहुत \nपसरल छिथ)। हम पुछैत छी शीषयgू6षक सभ सायg252ायg284कार एिह िलंकपर पिढ़ सकै छी-\nhttp://esamaad.blogspot.in/p/blog-page_22.html एतेक देखेलाक बाद हम \"कतेक रास बात\" \nकेर संचालक सभ सभ पूछए चाहै छी जे जँ यg262काशने तारीखकयg24ू मानक बूझी तखन मैिथली िकएक ओ िहंदी \nआ भारतक पिहल यg2आ2लाग हेबाक दाबी िकए नै कऽ रहल छिथ। िहंदीक पिहल यg2आ2लाग \"नौ दो यg272 यारह\" अिछ जे \nिक आलोक कुमार जी 21 अयg262ैल 2003 के शुयg265 केने छलाह। कतेक रास बातक तँ यg262काशन ितिथक \nिहसाबसँ \"9211\"सँ चािर साल पुरान अिछ तखन  डा0 पयgू2ूनाभ िमयg257  यg27शलेम करथु भारतक पिहल यg2आ2लाग \nहेबाक। मुदा  डा0 पयgू2ूनाभ िमयg257  नै कऽ सकताह कारण हुनका बूझल छिन अपन बैमानीक बारेमे।  डा0 \nपयgू2ूनाभ िमयg257  िकछु ओहन नविसखुआ सभकयg24ू बड़गला सकै छिथ के मायg255 एकयgू64उिटंग उयgू24ेयgूश2यक संग कंयg2आशयूटर \nचलबै छिथ मुदा जे कंयg2आशयूटरसँ नीक जकयgू6ू पिरिचत छिथ ितनका ओ कोना बड़गला सकै छिथ। हम एिह  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n17 \n \nलेखक मायg287यमे पयgू2ूनाभजीकयg24ू चुनौती दै िछयिन जे यg262काशन तारीखक िहसाबसँ ओ अपन यg2आ2लागकयg24ू भारतक पिहल \nयg2आ2लाग घोिषत करबाबिथ आ से केलासँ ओ मैिथिलओक पिहल यg2आ2लागर बिन जेता।  \nउपरक तयg285य सभसँ पता चलल हएत जे इंटरनेटपर -- \n1) भालसिरक गाछ (याहू िसटीज) 2000सँ अिछ जकर िलंक http://www.geocities.com/bhalsarik-\ngachh/  अिछ। \n2) पयg2आ8लविमिथला 2003सँ अिछ जकर िलंक www.pallavmithila.mainpage.net  अिछ। \n3) समिदया 2004सँ अिछ जकर िलंक http://esamaad.blogspot.in/2004/  अिछ। \n4) यg262करयgू64तर 12 फरवरी , 2005 कयg24ू अिछ जकर \nिलंक http://prakarantar.blogspot.in/2005/02/blog-post.html अिछ। \n5) कतेक रास बात अगयgूश4त -2005सँ अिछ जकर िलंक http://www.vidyapati.org/2005/08/blog-\npost.html अिछ। \nआ तँइ ई िनियg256त यg265पेण कहल जा सकैए जे भालसिरक गाछ (याहू िसटीज) बला इंटरनेटपर मैिथलीक \nपिहल उप ियgूश4थित अिछ। तकर बाद पयg2आ8लविमिथलाक यgूश4थान दोसर अिछ। समिदयाक यgूश4थान तेसर अिछ। \nयg262करयgू64तर केर यgूश4थान चािरम अिछ। आ अंतमे कतेक रास बात केर पयgू6ूचम यgूश4थान अिछ।  \nबहुत संभव अिछ जे इंटरनेटक अथाह दुिनययgू6ू केर िकछु तयg285य हमरासँ छुिट गेल हो तँइ जँ अहयgू6ू सभ ओकर \nसूचना दऽ एिह लेखकयg24ू पिरमाजयgू6षन करेबै तँ ई भिवयgूशूय आ इितहास दूनू लेल नीक रहतै। आशा अिछ जे कोनो \nगलती िदस िनधोख भऽ अहयgू6ू सभ सुझाव देब।  \n  \nि चशg2थथ  सभ ि न शg2णं च ा  अिछ- \n  \n  \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n18 \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n19 \n \n िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n20 \n \n िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n21 \n \n \nऐ  र चन ा प र  अ पन  म ं तशg301 य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n  \nमु शg382 ा  जी \nबीहिनकथा ( Seed Story)- झोल  \n------- -------------- \n-- जा.....! यौ पुरहीत अहयgू6ू  त' सब टा गयg2आ8तीये पढ़ने जाइ छी. \n-- चुयg2आशप  ! तॲ की जान' गेलयgू7श संयgूश4कृत .हमर त' इ खानदानी पेशा छी.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n22 \n \n-- यौ पुरहीत , हमहु संयgूश4कृते सँ एम.ए केने छी. आ पुजा िवधान सेहो अवैए. \n-- हेहरै, पुिज ने ले अपने. \n-- नै , बुजुगयgू6ष सब कहै छिथ- पुरहीते के पुजेने पुजाक पिट. \n-- त' सीखा नै, हम संयgूश4कृतक  पंिडत नै ,मुदा जनउ रखने छी. \n-- ' हमरो एक टा जनउ देने जाउ, अहयgू6ूक  भार हयg2आ8लुक  ! \nऐ  र चन ा प र  अ पन  म ं तशg301 य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nबृषेश चशg288 शgं06  लाल- ब ु िशg320 च ौ  \n \n \nटोलक अयgूआषज  राम बहादुर हमर बनैत घरक िनरीयg252ण  करैत बजलाह – ‘घर बनवैत छह तँ आब तोरा बुिध \nअएतह ! िबना सोच आ िवयgूश2लेषणकयg24ू, तकरबाद िनयgूशूकषयgू6षकयg24ू आ तखन फेर योजना, साधनक सयgूष5ोर , समयg288वय  आ \nकाययgू65यg288वयनकयg24ू घर नइ बनैत छैक !! छोट गड़बड़ी सभ िकछु गड़बड़ किरते जाइत छैक । कोन काज पिहने \nआ फेर कोन तकरबाद सेहो घोिरएक’ सोचय पड़ैत छैक । नइ तँ नोयg27शसाने पिरणाम ! .... बुियgू2शबयgूष5ारा \n( बियgू2शचौ) िनकललह ?...” \nहम कहिलअियg288ह  – “ भाईजी िनकलएकाल ततेक ने फारए जे डायg27शटरलग  जाए पड़ल । यg262वीणमा जिड़सँ \nउखािर देलक !” \nरामदाई जोड़सँ हँिस देलाह –“ जा ... ! जनमए िदतैक । सभ गड़बड़ा गेल !!” \nआब दोसर यg262संग  । बीएमे अंयgूआषेजीमयgू7श एकटा िशषयgू6षक  रहैक – The speed of life । ओिहमे एक गोट िवयg258  \nयg262िसयgू2श  यgूशषयापारी अपन पीड़ाक वणयgू6षन  कएने रहिथ जे कोना जीवनक गित बढ़ल जारहल छैक आ ओ दौगए निह \nसिकरहल छिथ । आरकेसर बयgू86ड  नीक पढ़बिथन्ह । पूरा कोिशश कएलियg288ह  हमरापर िकंिचत बेशीए यg287यान  \nद’क’ जे ई बुिझ लेअओ । हुनका कदािचत् बुझल रहियg288ह  जे एकरा बुयgू2शचौ जनमल नइ छैक । मुदा, हम \nबूिझ नइ सकिलऐक । बुयgू2शचौ जनमल रहैत तखन ने ! \nआब तेसर यg262संग  । अिधकयgू64स  िमयg255सभक  speed बयgू86ड  तेज ! फेर यg284वरण  (acceleration) अकयg2आ8पनीय  !! \nठकमुिड़या लािग जाइत अिछ । हमरासभ पकड़ए निह सकैत छी । आकयgू64यg252ा फेर एतेक जे िचरईक नेना \nजकयgू6ू  पिहनिहं यg262यासमे आकाशे नािप ली । केओ आ िकछु नीक लिगते नइ छियg288ह  । हरेक ठाम एकिहं बेर \nपिरवयg254यgू6षन  चाहैत छिथ । िबनु यg262यासेक  पिरणाम गनैत छिथ । यgू8आाियg288तकारी पिर वयg254यgू6षन  ! कोनो यgूशषयियg27शत , कोनो \nिनणयgू6षय  अथवा कोनो यg262यास  वा तािहमे झयgू6ूपल  रणनीितकयg24ू खोजक-बूझक समयक आभाव छियg288ह  ! ककरो सोझे \nधराधर अपन वाणसँ मुहँ कॲचकएहेतु वाणसँ भरल िमसाइलसभ दािग दैत छिथयg288ह  ! \nपता नइ अमेिरकी रायgूशूयgूआआपित  यgूआआयg2आ4फ  भीतरसँ केहन छिथ ? मुदा, लगैत अिछ, भीतरसँ जे होिथ आमिवयg258क  नाड़ी \nपकिड़ नेने छलाह । हुनकर जमल बुयgू2शचौ िनियg256ते गड़ल छल जे िवजययg257ी देलकियg288ह  । मुदा, समय तँ \nअकयg2आ8पनीय  यg284विरत  अिछ । फेर सभिकछु बदिल गेलैक । यg26शायg288समे यgूआआयg2आ4फक  बड़बोलापनक िवपिरत युवा \nइमैनुएल मैयgू8आॲ रायgूशूयgूआआपित  भेलाह अिछ ।  \nबूझब कठीन ! चल मन भजन करह !! बुियgू2शचौ जे निह अिछ !!!  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n23 \n \nऐ रचनापर अपन म◌ंतशg301 य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nउमेश मशg283 ड ल  \nिमिथलाक लोक संगीत/ लोक कला \nभगैत गबैया \n( धमयgू6षराज , ज्योितश महराज, अंदू मािल, उदय साहु, हिरया डोम, बेनी, शती अवला, कायg265बाबा इत्यािद भगैत \nिन यgूशआिल िखत ‘रसुआर-भगैत पाटयgू68’ 1980 ई.सँ गबै छिथ।) \nयg257ी शम्भु यg262साद  मण्डल \nसुपुयg255  स्व. लखन मण्डल \nभगैत गायन सह खजरी वादन \nउमेर- 42 साल \n1980 ई.सँ भगैत गबै छिथ। \nपता- गाम- बिढयाघाट/रसुआर, पोस्ट- मुंगराहा, भाया- ि◌नमयgू6षली, िजला- सुपौल। \nयg257ी गंगाराम मण्डल \nसुपुयg255  यg257ी अशफयgू68 मण्डल-  \nझािल वादक   \nउमेर- 40 \n1980 ई.सँ झािल बजबै छिथ। \nपता- गाम- बिढयाघाट/रसुआर, पोस्ट- मुंगराहा, भाया- ि◌नमयgू6षली, िजला- सुपौल। \nयg257ी जनक मण्डल \nसुपुयg255  स्व. उिचत मण्डल \nउमेर- 60 \nरमझािल/ कठझािल/ करताल वादक \n1975 ई.सँ रमझािल बजबै छिथ। \nपता- गाम- बिढयाघाट/रसुआर, पोस्ट- मुंगराहा, भाया- ि◌नमयgू6षली, िजला- सुपौल। \nयg257ी रिवन्यg4श6 मण्डल \nसुपुयg255  यg257ी खयgू26र  मण्डल \nउमेर- 32 \nनाल वादक \nपता- गाम- बिढयाघाट/रसुआर, पोस्ट- मुंगराहा, भाया- ि◌नमयgू6षली, िजला- सुपौल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n24 \n \nयg257ी परमेयg258र  मण्डल \nसुपुयg255  स्व. िबहारी मण्डल \nउमेर- 41 \nयgूआषुमबाजा/ गुमगुि◌मययgू6ू  \n1980 ई.सँ गुमगुि◌मययgू6ू  बजबै छिथ। \nपता- गाम- बिढयाघाट/रसुआर, पोस्ट- मुंगराहा, भाया- ि◌नमयgू6षली, िजला- सुपौल। \nयg257ी महेन्यg4श6 यg262साद  मण्डल \nसुपुयg255  स्व. छेदी मण्डल \nउमेर- 48 \nकठझािल वादक \nबचपनसँ गेबो करै छिथ आ रमझािल/कठझािल बजेबो करै छिथ। \nपता- गाम- रसुआर, पोस्ट- मुंगराहा, भाया- िन मयgू6षली, िजला- सुपौल। \n  \nऐ रच न ा पर  अ प न  म ं त शg301 य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \n३. पयgू24  \n३.१. जगदीश च शg288 शgं06  ठाकुर 'अिनल'- ४ टा गजल \n३.२.कमलेश यg262मेयg288यg4श6 - जरल कपार \n३.३.यg262दीप  पुयgूशूप - गजल \n३.४.राजेश मोहन झा 'गुंजन' - धन यg265प  आ गुण (दहेजक पसाही) \nजगदीश च शg288 शgं06  ठाकुर 'अिनल' \n४ टा गजल \n         (1) \nकहलक जामुन आम साढ़ू \nनै जा सकलॱ  गाम साढ़ू \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n25 \n \nसभ रयgूश4तापर थाल -कादो \nसभ रयgूश4तापर जाम साढ़ू \n  \nिकरदानी छै छोट ओकर \nजयgूष2र बड़का नाम साढ़ू \n  \nबाहर सभठयgू6ू भेल आदर  \nघरमे छी बदलाम साढ़ू \n  \n  \nसबहक माथक पाग छिलयै \nबनलॱ आब खराम साढ़ू \n  \nसोची कयg254े  भेल रावण \nएके भेला  राम साढ़ू \n(  मायg255ा-यgू8आम : 2222-2122 ) \n      (2) \nसेवक छी हम राजा छी हम \nबौआ बाबू  बाबा छी हम \n  \nककरो खाितर छी िगिरजाघर \nकाशी छी हम काबा छी हम \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n26 \n \nकोनोठयgू6ू  पाछयgू6ू छी जगमे \nआ कोनोठयgू6ू आगयgू6ू छी हम  \n  \nकहुना बयgू64चल छी हमहूँ सभ \nअिरपन पुरहर लाबा छी हम \n  \nसबहक घरमे हमरे चलती \nचकला बेलन आंटा छी हम \n  \nहमरे खाितर हयg2आ8ला-गुयg2आ8ला \nगहना-गुिडया कपडा छी हम \n  \nहयg2आ4मर दुःख जिहना के तिहना \nमयgू6ू सीताके िमिथला छी हम  \n (  मायg255ा-यgू8आम : 2222-2222 )       \n            \n  \n  \n              (3) \nबाजब ककरोसँ  िसखलॱ \nकानब ककरोसँ िसखलॱ \n  \nिसखलॱ ककरोसँ झगडा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n27 \n \nमारब ककरोसँ िसखलॱ \n  \nिसखलॱ ककरोसं छीनब \nमयgू64गब ककरोसँ िसखलॱ \n  \nफेकब ककरोसँ सीखल \nराखब ककरोसँ िसखलॱ \n  \nसोचब देखब क’रब की \nठानब ककरोसँ िसखलॱ \n  \nहम के छी आ अ’हयgू6ू के \nजानब ककरोसँ िसखलॱ \n  \nहम भवसागरसँ िनकलब \nफानब ककरोसं िसखलॱ \n(  मायg255ा-यgू8आम : 2222-122 ) \n      (4) \nसयg284यक पूजा घर -घर रिहतै \nदुिनया कयg254े  सुयg288दर रिहतै \n  \nसबहक िहरदय रिहतै नमहर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n28 \n \nवाणी सबहक िमठगर रिहतै \n  \nककरो कीयो दुःख नै दीतै \nसभकयgू7श सभले’ आदर रिहतै \n  \nमाथापर उघने चल अिबतॱ \nमोटा कतबो भिरगर रिहतै \n  \nएयg254े दुःख दीतै नै मनसा \nयिद अपनो ओ िथतगर रिहतै \n  \nएके सुरमे बिजतै सभयg27शयो \nभारत सबहक ऊपर रिहतै \n(  मायg255ा-यgू8आम : 2222-2222 ) \n  \nऐ  र चन ा प र  अ पन  म ं तशg301 य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \nकमलेश शg262 म े शg288द ् र \nजरल कपार \n******************** \nएकटा लड़का सजल देखिलयै, \nसूट-बूट मे रहै तैयार। \nसभ लगन परदेस सँ अबै, \nएकहु बेर निह भेलिह जोगार। \nिचकन चुनमुन साफ़ दरबाजा, \nनबका चादिर चौकी पर।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n29 \n \nतीन रंगक चािरटा कुसयgू68, \nमहग पदयgू65 सँ सजल घर। \nआइ घटक आिब रहल छै, \nचहल-पहल पूरा पिरवार। \nसभ लगन............. \nजे समय िनधयgू65िरत  छल, \nभेल घटक कयg24ू आब मयgू7श लेट। \nलड़का के मुँह िफफरी परै, \nअहू लगन निह कटा जे घयgू7शट।  \nतखने गाड़ीक िपपही बजलै, \nघरक आगा लागल मायg264ती कार। \nसभ लगन............. \nपिहने ठंडा तखन िबगजी, \nचाह-पान चललै ताबर तोड़। \nनाम-गाम लड़का सँ पूछल, \nकी सभ चाही से खोलू ठोर। \nसतकयgू6ष बाप झट सँ बजलाह, \nिबयाह रातुक उठिबयौ भार। \nसभ लगन परदेस ........ \nिबयाह भेल फाइनल मोन भेल गयgू88गद , \nलड़का लगलक सभकयg24ू गोर। \nआशीवयgू65द  संग टाका हाथ एलै, \nलड़का-लड़की कयg24ू जोड़ी बेजोर। \nमोनेमोन लड़का सोचलक, \nकहुना लागल बेड़ापार। \nसभ लगन............ \nिसयg287ययgू64त  लेल कयg288यागत  लेला पिरचय, \nआिह रे बा जुलूम भ' गेल। \nकोना आब इ िबयाह हेतै, \nलड़का-लड़की कयg24ू गोयg255  िमल गेल। \nदेबे-शेबे िबयाह ठीक भेल, \nअभगला के छै जरल कपार। \nअिगलो साल आब िबयाह निह हेतै, \nपरै छै किठन अितचार।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n30 \n \nसभ लगन परदेस सँ अबै, \nएकहु बेर निह भेलै जोगार। \n---कमलेश यg262मेयg288यg4श6 --------- \n---दामोदरपुर बेनीपयgू26ी----  \nऐ  र चन ा प र  अ पन  म ं तशg301 य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n  \nशg262द ी प  पुष्प \nगजल  \nगयg2आशप  उठतै त' पहुँचबे करतै \nमेघ लगतै त' बरसबे करतै \nओकरा रोिक सकत नै केओ \nगीत रचतै त' परसबे करतै \nपाप आ पुयg28ूय  कथी नइ बूझै \nभूख लगतै त' भटकबे करतै \nछै अिभयgूशषयियg27शतक  हक सबकयgू7श तयgू7श \nदयg2आ4म  फुलतै त' खखसबे करतै \nछै उमेरक गलती चािलक नइ \nडयgू6ूढ  िहलतै त' लचकबे करतै \n-यg262दीप  पुयgूशूप (2122 112222 सब पयgू6ूितमे।  \n  \nऐ  र चन ा प र  अ पन  म ं तशg301 य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \nराजेश मोहन झा 'गुंजन' \n धन शg26थप  आ गुण (दहेजक पसाही) \n*********  \nगुण देखू, नै यg265प  िनहायg265।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n31 \n \nजखन सयgू24 : लयgू5शमी घर औती \nलाख कोिट धन िकए िबचायg265  \nभूख लोभ केर कोनो अंत निह \nमोल मनुयg27शखक  हृदय उतायg265 , \nगुण देखू, नै यg265प  िनहायg265।  \nमुंह सुरसा सन बिढ़ रहल \nकुरीित रीित पर चिढ़ रहल \nदहेजक माया के धूिल उड़ैए \nमान बचाबू पाग सयg2आ4हायg265 , \nगुण देखू, नै यg265प  िनहायg265।  \nगािनते गुिणते िदन बीताओल \nकतेक लगाओल पूत पर \nलगा पसाही दहेजक यgूशषयापार  \nबेचब मोल िबनु दयgू6ूतक  पयg265यgू6ष, \nगुण देखू, नै यg265प  िनहायg265।  \nकारी आखर महीष बूझै छिथ \nमुदा किनययgू6ू  बीए एमए चाही \nबाबा दलानक पगहा ल' घूमिथ \nएहन बरद की मोल िबचायg265 , \nगुण देखू, नै यg265प  िनहायg265।  \nजे दहेजक पीटै छिथ डंका \nपरधन लोभक महल बना क' \nकुिटल भाव बैसल छिथ लंका \nओिह लंका कयgू7श िमिल जराबू, \nगुण देखू, नै यg265प  िनहायg265।  \nऐ  र चन ा प र  अ पन  म ं तशg301 य  ggajendra@videha.com  पर पठाउ।  \n \nबालानयgू64 कृते \nिवदेह मैिथली मानक भाषा आ मैिथली भाषा स शg29ंप ा द न  पाशg38थ यशg389म   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n32 \n \nभाषापाक  \nबृषेश चशg288 शgं06  लाल \nबालगीत- हमर पोती \nहमर पोती \nखेलए खेल \nिबंब बनल अिछ \nमीत आ मेल । \nअनुपम दपयgू6षण  \nिनयgूशूछल  छाया \nिमलल रंग एक \nमन आ काया । \nिखलकैत खुशी \nयgूश4पशयgू6ष आ शोर \nदेखू दपयgू6षण  \nयgूश4वयं िवभोर । \nिवयgूश4मृत  नेनपन \nयg262यgूश4तुत  भेल \nहमिर पोती जे \nखेलए खेल । \n  \nऐ  र चन ा प र  अ पन  म ं तशg301 य  ggajendra@videha.com \n पर पठाउ।  \n  \n  \n िवदेह \n \nमैिथली सािहयg284य आयg288दोलन  \n (c)2004-17. सवयgू65िधकार लेखकाधीन आ जतऽ  लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- यg262थममैिथली पाियg252क ई -पियg255का ISSN 2229-547X VIDEHA  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेह/g7079थम मैिथलीपाि/g6979क ई पि/g7074का www.videha.com   /dMatraI/dVa/dDMatraE/dHa  /dPRa/dTha/dMa /dMMatraAi/dMatraI/dTha/dLa/dMatraIi  /dPa/dMatraAa/dMatraI/dKss/dKa /dIi /dPa/dMatraI/dTRa/dKa/dMatraAa  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २३०  म अंक  १५  जुलाइ  २०१७  (वष/g6981 १०  मास  ११५  अंक  २३० )\n मानुषीिमह सं/g7021क ृ ताम्ISSN 2229-547X VIDEHA  \n33 \n \nसयg2आ4पादक : गजेयg288यg4श6 ठाकुर। सह -सयg2आ4पादक : उमेश मंडल। सहायक सयg2आ4पादक : राम िव लास साहु, नयg288द िवलास \nराय, सयg288दीप कुमार साफी आ मुयgू82ाजी ( मनोज कुमार कणयgू6ष)। सयg2आ4पादक - नाटक-रंगमंच-चलिचयg255 - बेचन ठाकुर। \nसयg2आ4पादक - सूचना-सयg2आ4पकयgू6ष-समाद- पूनम मंडल। सयg2आ4पादक - अनुवाद िवभाग- िवनीत उयg284पल।  \nरचनाकार अपन मौिलक आ अयg262कािशत रचना ( जकर मौिलकताक संपूणयgू6ष उयg254रदािययg284व लेखक गणक मयg287य \nछियg288ह ) ggajendra@videha.com कयg24ू मेल अटैचमेयg28ूटक यg265पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉमयgू7षटमे पठा \nसकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संियg252यg2आशत पिरचयआ अपन यgूश4कैन कएल गेल फोटो पठेता, से आशा \nकरै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल यg262काशनक हेतु िवदेह ( पाियg252क ) ई \nपियg255काकयg24ू देल जा रहलअिछ।  \nएतऽ यg262कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक /संयgूआषहकयg254यgू65 लोकिनक लगमे रहतियg288ह , मायg255 एकर यg262थम \nयg262काशनक / ियg262ंट -वेब आकयgू65इवक / आकयgू65इवक अनुवादक आ आकयgू65इवक ई -यg262काशन / ियg262ंट -यg262काशनक अिधकार ऐ \nई-पियg255काकयg24ू छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊययg2आ8टीक / पािरयg257िमकक  यg262ावधान नै \nछै। तयg24ू रॉययg2आ8टीक / पािरयg257िमकक  इयg274छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ , से आयgूआषह।  ऐ ई पियg255काकयg24ू यg257ीमित लयgू5शमीठाकुर \nयgू25ारा मासक ०१ आ १५ ितिथकयg24ू ई यg262कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004-17 सवयgू65िधकार सुरियg252त। िवदेहमे यg262कािशत सभटा रचना आ आकयgू65इवक सवयgू65िधकार रचनाकार आ \nसंयgूआषहकयg254यgू65 लगमे छियg288ह। रचनाक  अनुवाद आ पुनः यg262काशन िकंवा आकयgू65इवक उपयोगक अिधकार िकनबाक \nहेतु ggajendra@videha.co.in पर संपकयgू6ष कयg265। ऐ साइटकयg24ू यg262ीित झा ठाकुर , मधूिलका चौधरी आ रियgूश2म \nियg262या यgू25ारा िडजाइन कएल गेल। \n५ जुलाई २००४ कयg24ूhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृयg254सँ यg262ारयg2आ4भ इंटरनेटपर मैिथलीक यg262थम उपियgूश4थितक यायg255ा “’िवदेह’- यg262थम \nमैिथली पाियg252क ई पियg255का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई यg262कािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृयg254 'िवदेह' ई-पियg255काक यg262वयg27शताक संग मैिथली भाषाक जालवृयg254क \nएयgूआषीगेटरक यg265पमे यg262युयg27शत भऽ रहल अिछ। िवदेह ई -पियg255का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि/g320र/g304तु   ","size_mb":0.96,"has_text":true},"Videha 231.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 231.pdf","name":"Videha 231.pdf","text":"वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'विदेह' २३१ म  अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास  ११६ अंक २३१)\n  \n   \n \nऐ अंकमे  अछि :- \n१. संपादकीय संद ेश \n  \n२. गद्य \n२.१.जगदीश प्रसाद मण् डलक  ाािटाा लकु   ाा  \n२.२.टबिन्‍द र ााटामि ्मक च  ाािटाा खलक   \n२.३.प्रणव  झा- \"चक्रफााँस (मैछिली  खिस्सा  ) \" \n२.४.ममछिलेश  क ु मार छसन्हा - \"माया \" (बीहनि  किा ) \n  \n३. पद्य \n३.१. आशीर् अनचिन् हार- -2 टा गजल \n३.२.जगदीश ान्‍दर ठा  ट ‘अबालक’- ४ ाा गजलक  \n३.३.प्रणव  झा- जिप्रनिनिमि  \n३.४.राजेश मोहन  झा 'ग ंजन' - काटि गेल ज ट्टी (हास्य रस) \n३.५. पल्लवी मण्डल - बेटी  \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine in \n.pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. बिद ह  प टाा अं  \nख ऑबडमो/ िीबडमो/ पोाी/ चात्र लका/ फोाो सभ  फाइलक सभ डाउालकोड  टिा  ह त  ाीाााँ  ललकिं  पट जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE विदेह आर्ााइि  \n  \nJoin official Videha facebook group. \n  \nJoin Videha googlegroups  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n2 \n \n   \nFollow Official Videha\n Twitter to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough Periscope\n . \n  \nबिद ह जालकिृत्त  बडस सा फोटमपट जाउ। \n \nसंपाद ीम \nई-पत्र \nनप्रय गजेंद्र  जी , \nअहााँक पठाओल  'नवदेह ' पाक्षिक क 230 म  अंक प्राप्ि भेल  | एनह साँ पूववक अंक स भ सेहो  नियममि  रूप साँ हमरा  \nभेटैि  र हल  अछि  ,आ सुनविािुसार  हम  ओकरा  आदद  साँ अंि  िरर  पदििो  र हल  िी  | कोिो  एक व्यक्ति  ,महत्वपूणव \nपद  पर  िोकरी  करैि  ,अपि  मािृभाषा  के समृद्ध  करवाक  लक्ष्य साँ एिेक   दूर िरर   निबावि  चछल  आओि ,से  कम  साँ \nकम  मैछिल  समाज  मे  असंभव  बाि  | \nिानह  लेल  अहााँ क प्रयास  स्िुत्य  अछि  |एनह ई-पनिका  क सुदीर्व  जीवि  मे  क ै कटा प्रनिभाशाली  कनव  -लेिक  \nमैछिली  कें भेटल  अछि  |  आशा करैि  िी  जे  समाजक  उदासीििा  रनहिो  अहााँ एनह अक्षभयाि के बिबैि  र हब |  \n'नवदेह ' अपि  गनि  साँ िीक  जकााँ चछल  र हल  अछि  | एकर  250 म  अंक नकि ु  नवछशष्ट  हेवाक  चाही | \nशुभाशीष | \nब द्धिनाथ ममश्र \nदेहरादून \nनवदेह  \"िेपालक  विवमाि  मैछि ली  सानहत्य\" नवषयक  नवशेषांक  निकालबाक  िेयार  क े लक अछि  ज कर  संयोजक  श्री \nददिेश  यादव  जी  रहिा।  \nअइ नवशेषांकमे  िेपालक  विवमाि  मैछिली  सानहत्य क े र मूल्यांकि  र हि । अइ नवशेषांक  लेल  स भ नविाक  आलोचिा -\nसमीिा -समालोचिा  आदद  प्रस्िानवि  अछि।  स म य-सीमा  नकि ु  िै  जनहया  पूरा आलेि  आनब जेिै  िनहये , मुदा  प्रयास  \nर हि  जे  एही साल  म इ-जूि  िरर  ई नवशेषांक  आनब जाए।  उम्मेद  अछि  नवदेहक  ई प्रयास  दूिू पायापर  एकटा  पूल \nजरूर  बिाएि।  \n \nनवदेह  द्वारा  संचाछलि  \"आमंनिि  रचिापर  आमंनिि  आलोचकक  दटप्पणी\" शंिलाक  दोसर  भागक र्ोषणा  कएल  \nजा  र हल  अछि।  दोसर  भागमे  अइ बेर  िील मािव  चौिरी  जीक  रचिा  आमंनिि  कएल  जा  र हल   अछि  आ \nिीलमािवजीक  रचिा  ओ रचिािर्मििापर  दटप्पणी करबा  लेल  क ै लाश क ु मार ममश्रजीक ेँ आमंनिि  कएल  जा  र हल  \nिनि।  दूिू गोटाक ेँ औपचाररक  सूचिा  जल्ल्दये  पठाओल  जाएि।  रचिाकारक  रचिा  ओ आलोचकक  आलोचिा  \nजििे  आनब जाएि  ओकर  अनगला  अंकमे  ई प्रकाछशि  कएल  जाएि।  \n   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n3 \n \nअइ शंिलाक  पनहल  भाग काममिीजीक  रचिापर  ि ल  आ दटप्पणीकिाव  मिुकांि  झाजी  िलाह।  \nजेिा  की स भ गोटा  जिै  िी  जे  नवदेह  २०१५ मे  िीि  टा  नवशेषांक  िीि  सानहत्यकारपर  प्रकाछशि  क े लक ज कर  \nमापदंड  ि ल  सालमे  दूटा नवशेषांक  जीनवि  सानहत्यकारक  उपर  र हि  जइमे  एकटा  ६०-७० वा  ओइसाँ बेसी  सालक  \nसानहत्यकार  रहिा  िाँ दोसर  ४०-५० सालक  ( मैछिली  सानहत्यकार  मिे  भारि  आ िेपाल  दूिूक)। ऐ क्रममे  अरनवन्द  \nठाक ु र ओ जगदीश  चंद्र ठाक ु र \"अनिल \"जीपर  नवशेषांक  निकछल  चुकल  अछि।  आगूक नवशेषांक  नकिकापर  हुअए \nि इ लेल  एक मास  पनहिेसाँ पाठकक सुझाव  मााँगल गेल  ि ल ।  पाठकक सुझाव  आएल  आ ओइ सुझाव  अंिगवि  \nनवदेहक  नकि ु  अनगला  नवशेषांक  परमेश्वर  कापऩि, वीरेन्द्र  मक्ल्लक  आ कमला  चौिरी  पर  र हि । हम र  स बहक प्रयास  \nर हि  जे  ई नवशेषांक  स भ २०१७ मे  प्रकाछशि  हुअए मुदा  ई रचिाक  उपलब्धिापर  निभवर  कर ि । मिे  रचिाक  \nउपलब्धिाक  नहसाबसाँ स म ए ऊपर -निच्चा  भऽ सक ै ए। स भ गोटासाँ आग्रह जे  ओ अपि -अपि  रचिा  \nggajendra@videha.com पर  पठा दी।  \n  \nविदेह सम्मान  \nविदेह समानान्तर सावहत्य अर्ादेमी सम्मान \n१.विदेह समानान्तर सावहत्य अर्ादेमी फ े लो पुरस्र्ार २०१०-११  \n२०१० क ची गोबिन्‍दद झा (समग्र मोगदाा लक लक) \n२०११ क ची टमाान्‍दद ट ि  (समग्र मोगदाा लक लक) \n२.विदेह समानान्तर सावहत्य अर्ादेमी पुरस्र्ार २०११-१२  \n२०११ मूलक प टस् ाट- क ची जगदीश प्रसाद मण्डलक (गामर् जिनग ीी ,  ाा संग्रह) \n२०११ िालक साबहत्म प टस् ाट- लक . . मामाााा झा (ज ट ााटी ात ट होइ ,  ाा संग्रह) \n२०११ म िा प टस् ाट- खान्‍दद   माट झा (र्लह, ााा )  \n२०१२ अा िाद प टस् ाट- क ची टामलकोाा ठा  ट- (पद्मानदीर् माझीी , िांग्लका- माबा  िंद्योपाध्माम, उपन्‍दमास \nिांग्लकासाँ मैचालकी अा िाद) \nविदेह भाषा सम्मान २०१२-१३ (िैर्ल्प पर् सावहत्य अर्ादेमी पुरस्र्ारर् रूपमे प्रससद्ध) \n1.विदेह समानान्तर सावहत्य अर्ादेमी फ े लो पुरस्र्ार 2012 \n2012 क ची टाजान्‍ददा लकालक दास (समग्र मोगदाा लक लक) \n2.विदेह भाषा सम्मान २०१२-१३ (िैर्ल्प पर् सावहत्य अर्ादेमी पुरस्र्ारर् रूपमे प्रससद्ध) \n२०१२ िालक साबहत्म प टस् ाट - क ची जगदीश प्रसाद मण्डलक  ेँ “तरेगन ” िालक प्र ट  बिहबा  ाा संग्रह \n२०१२ मूलक प टस् ाट - क ची टाजद ि मण्डलक ेँ \"अम्बरा\" ( बिता संग्रह) लक लक। \n2012 म िा प टस् ाट- क चीमती ज्मोबत स ाीत ाौधटी  “अर्चिस” ( बिता संग्रह) \n2013 अा िाद प टस् ाट- क ची ाट श   माट बि लक \"ममाबत \" (मटाठी उपन्‍दमास क ची बिष्ि  स ाटाम  ाण्ड  ट) \nविदेह भाषा सम्मान २०१३-१४ (िैर्ल्प पर् सावहत्य अर्ादेमी पुरस्र्ारर् रूपमे प्रससद्ध) \n२०१३ िालक साबहत्म प टस् ाट – क चीमती ज्मोबत स ाीत ाौधटी- “देिीिी ” (िालक बािन्ध संग्रह) लक लक। \n२०१३ मूलक प टस् ाट - क ची ि ाा ठा  ट ेँ \"बेटीर् अपमान आ छीनरदेि ीी \" (ााा  संग्रह) लक लक। \n२०१३ म िा प टस् ाट- क ची उम श मण्डलक ेँ “वनश्तुर्ी” ( बिता संग्रह)लक लक। \n२०१४ अा िाद प टस् ाट- क ची बिाीत उत्पलक ेँ “मोहनदास ” (बहन्‍ददी उपन्‍दमास क ची उदम प्र ाश)  मैचालकी अा िाद \nलक लक। \nविदेह भाषा सम्मान  २०१४-२०१५ (समानान्तर सावहत्य अर्ादेमी सम्मान) \n२०१४ मूलक प टस् ाट- क ची ान्‍दद बिलकास टाम (सखारी पेटार ीी - लकु   ाा संग्रह) \n२०१४ िालक प टस् ाट- क ची जगदीश प्रसाद मण्डलक (नै धारैए- िालक उपन्‍दमास)  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n4 \n \n२०१४ म िा प टस् ाट - क ची खशीष अाचान्‍दहाट (अनसचन्हार आखर- गजलक संग्रह) \n२०१५ अा िाद प टस् ाट - क ची शम्भ    माट लसिंह ( पाखलो  -  त  ाटाम टामा श ा   ों िी उपन्‍दमास  मैचालकी \nअा िाद)  \nनाटर्, गीत, संगीत , नृत्य, मूर्तिर्ला, सिप प आ सचत्रर्ला क्षेत्रमे विदेह सम्मान २०१२ \nअभभ नय- मुख्य अभभनय  , \nस क ची चशल् पी   माटी, उम्र- 17 बपता क ची लकक्ष् मि झा  \nक ची शोभा  ान्‍द त महतो, उम्र- 15 बपता - क ची टामअिताट महतो, \nहास् य-अभभनय  \nस क ची बप्रमं ा   माटी, उम्र- 16, बपता - क ची िैद्यााा साह  \nक ची दुगााांद ठा  ट, उम्र- 23, बपता - स् ि. भटत ठा  ट \nनृत् य \nस क ची स लक  ा   माटी, उम्र- 16, बपता - क ची हट टाम मादि \nक ची अमीत टंजा, उम्र- 18, बपता - ााग श्वट  ामत \nसचत्रर्ला \nक ची पा लकालक मण्डलक, उम ट- ३५, बपता - स्ि. स न्‍ददट मण्डलक, गाम छजाा  \nक ची टम श   माट भाटती, उम्र- 23, बपता - क ची मोती मण् डलक \nसंगीत (हारमोवनयम)  \nक ची पटमाान्‍द द ठा  ट, उम्र- 30, बपता - क ची ाा ाी ठा  ट \nसंगीत (ढोलर्) \nक ची ि लका टाउत, उम्र- 45, बपता - स् ि. चा ल् ाू टाउत \nसंगीत (रसनचौर्ी)  \nक ची िहादुट टाम, उम्र- 55, बपता - स् ि. सटज ग टाम \nसिप पी -िस्तुर्ला \nक ची जगदीश मल्ल्लक ,५० गाम - ााौटागंज  \nमूर्ति-मृभिर्ा र्ला \nक ची मदुांदा पंबडत, उम्र- 45, बपता - अशफी पंबडत \nर्ाष्ठ-र्ला \nक ची झम लकी म ख मा,बपता स्ि. मूंगालकालक म ख मा, ५५, गाम - छजाा  \nवर्सानी-आत्मवनभार संस्र् ृ वत \nक ची लकछमी दास, उम ट- ५०, बपता स्ि. क ची फिी दास, गाम ि टमा \nविदेह मैसिली पत्रर्ाररता सम्मान \n-२०१२ क ची ाि न्‍ददु   माट झा \nनाटर्, गीत, संगीत , नृत्य, मूर्तिर्ला, सिप प आ सचत्रर्ला क्षेत्रमे विदेह सम्मान २०१३   \nमुख्य अभभनय -  \n(1) सुश्री आिा र् ु मारी सुपुत्री श्री रामाितार यादि, उमेर - १८, पता - गाम+पोस् ा- ााौटागंज , भामा - \nतम िटमा , जज लका- मध िाी (बि हाट)  \n(2) मो. समसाद आलम सुपुत्र मो. ईषा आलम , पता - गाम+पोस् ा- ााौटागंज , भामा - तम िटमा , जज लका- मध िाी \n(बि हाट)  \n(3) सुश्री अपर्ाा र् ु मारी स प त्री क ची माोज   माट साहु, जन्‍द म बतचा - १८-२-१९९८, पता - गाम - \nलकल्क्ष् मबा मााँ, पोस् ा- छजाा , भामा - ाटबह मा , ाााा - लकौ ही,जज लका- मध िाी (बि हाट)  \nहास् य–अभभनय -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n5 \n \n(1) श्री ब्रह्मदिे पासिान उफ ा  रामिानी पासिान स प त्र- स् ि. लकक्ष् मी पासिाा , पता - गाम+पोस् ा- औटहा , भामा - \nाटबह मा , ाााा - लकौ ही, जज लका- मध िाी (बि हाट) \n(2) टाॅ ससफ आलम सु पुत्र मो. मुस् तार् आलम, पता - गाम+पोस् ा- ााौटागंज , भामा - झंझाटप ट, जज लका- \nमध िाी (बि हाट)  \nनाटर्, गीत, संगीत , नृत्य, मूर्तिर्ला, सिप प आ सचत्रर्ला क्षेत्रमे विदेह सम्मान (मांगवन खबास समग्र \nयोगदान सम्मान) \nिास् त्रीय संगीत सह तानपुरा  : \nश्री रामिृक्ष ससह सुपु त्र श्री अवनरूद्ध सस ह, उम ट- ५६, गाम - फ लकििटमा , पोस् ा- िािूिटही , जज लका- मध िाी \n(बि हाट) \nमांगवन खबास सम् मा नम थमसिला लोर् संस्र् ृ वत संरक्षर्म \nश्री राम लखन साहु प . स् ि.   शीलकालक साहु, उम ट- ६५, पता , गाम - प ब़िमा , पोस् ा- टतासाटा , अा मंडलक- \nफ लकपटास (मध िाी) \nनाटर्, गीत, संगीत , नृत्य, मूर्तिर्ला, सिप प आ सचत्रर्ला क्षेत्रमे विदेह सम्मान (समग्र योगदान सम्मान)म \nनृत् य -  \n(1) श्री हरर नारायर् मण् डल स प त्र- स् ि. ान्‍द दी मण् डलक, उम ट- ५८, पता - गाम+पोस् ा- छजाा , भामा - \nाटबह मा , जज लका- मध िाी (बि हाट)  \n(2) सुश्री संगीता र् ु मारी सुपुत्री श्री रामदेि पासिान, उमेर - १६, पता - गाम+पोस् ा- ााौटागंज , भामा - \nझंझाटप ट, जज लका- मध िाी (बि हाट) \nसचत्रर्ला-  \n(1) िय प्रर्ाि मण् डल स प त्र- क ची   श श्वट मण् डलक, उम ट- ३५, पता - गाम - सापतहा , पोस् ा– िौटहा , भामा - \nसटामगढ़, जज लका- स पौलक (बिहाट) \n(2) श्री चन् दन र् ु मार मण् डल स प त्र क ची भोलका मण् डलक, पता - गाम -  ़िगप ट, पोस् ा- ि लकही, भामा - ाटबह मा , ाााा - \nलकौ ही, जज लका- मध िाी (बि हाट) संप्रबत, छात्र स् ाात  अंबतम िषा,  लका एिं चशल् प महाबि द्यालकम- पााा।     \nहरर मुवन यााँ / हारमोवनयम  \n(1) श्री महादेि साह सुपुत्र रामदेि साह , उमेर - ५८, गाम - ि लकहा, िाडा - ां. ०९, पोस् ा- छजाा , भामा - \nाटबह मा , जज लका- मध िाी (बि हाट) \n(2) श्री िागेश्वर प्रसाद राउत स प त्र स् ि. टामस् िरूपप टाउत, उम ट ६०, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - \nतम िटमा , ाााा - झंझाटप ट (खट.एस. चशबि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nढोलर्/ ठ े र् ै ता/ ढोलवर्या  \n(1) श्री अनुप सदाय स प त्र स् ि.   , पता - गाम - त लकचसमाही , पोस् ा- माोहट पट्टी, ाााा - मटौाा , जज लका- स पौलक \n(बि हाट) \n(2) श्री र्प लर राम  स प त्र स् ि.  ट्टट टाम, उम ट- ५०, गाम - लकल्क्ष् मबा मााँ, पोस् ा- छजाा , भामा - ाटबह मा , ाााा - \nलकौ ही, जज लका- मध िाी (बि हाट) \nरसनचौर्ी िादर् -  \n(1) िासुदेि राम  स प त्र स् ि. अा प टाम, गाम+पोस् ा- िीामालकी, िाडा ा. ०७  , जज लका- स पौलक (बिहाट) \nसिप पी -िस्तुर्ला-  \n(1) श्री बौर् ू  मल्प लर् स प त्र दटिाटी मल्ल् लक , उम ट- ७०, गाम - लकल्क्ष् मबा मााँ, पोस् ा- छजाा , भामा - \nाटबह मा , जज लका- मध िाी (बि हाट)  \n(2) श्री राम विलास धरर र्ार स प त्र स् ि. ठोढ़ाइ धिट ाट , उम ट- ४०, पता - गाम+पोस् ा- ााौटागंज , भामा - \nतम िटमा , जज लका- मध िाी (बि हाट)  \nमूर्तिर्ला-मृर्तिर्ार र्ला-   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n6 \n \n(1) घूरन पंवड त सुपु त्र- क ची मोलकहू पंबडत, पता - गाम+पोस् ा– ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - झंझाटप ट (खट.एस. \nचशबि ट), जज लका- मध िाी (बि हाट)  \n(2) श्री प्रभु पंवडत सुपुत्र स् ि.   , पता - गाम+पोस् ा- ाटबह मा , ाााा - लकौ ही, जज लका- मध िाी (बि हाट) \nर्ाष्ठ-र्ला-  \n(1) श्री िगदेि साहु  स प त्र शाीाट साहु, उम ट- ३६, गाम - िीामालकी-प टिाास, जज लका- स पौलक (बिहाट) \n(2) श्री योगेन् र ठार् ु र सुपुत्र स् ि. बुद्धधू  ठार् ु र उमेर- ४५, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - \nझंझाटप ट (खट.एस. चशबि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nवर्सानी- आत्मवनभार संस्र् ृ वत-   \n(1) श्री राम अितार टाउत स प त्र स् ि. स िध टाउत, उम ट- ६६, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - \nझंझाटप ट (खट.एस. चशबि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट)   \n(2) श्री रौिन यादि स प त्र स् ि.  बपलक श्वट मादि, उम ट- ३५, गाम +पोस् ा– िागामा , भामा - ाटबह मा , ाााा - \nलकौ ही, जज लका- मध िाी (बि हाट )  \nअपहा/महराइ-  \n(1) मो. िीबछ  स प त्र मो. बिलका मटहूम, उम ट- ६५, पता - गाम - िसहा , पोस् ा- ि़िहाटा , भामा - \nअन्‍द धटाठाढ़ी, जज लका- मध िाी , बपा - ८४७४०१ \nिोवग रा-  \nश्री बच् चन मण् डल स प त्र स् ि. सीताटाम मण् डलक, उम ट- ६०, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - \nझंझाटप ट (खट.एस. चशबि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nश्री रामदेि ठार् ु र सुपुत्र स् ि. िागेश्वर ठार् ु र, उमेर - ५०, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - \nझंझाटप ट (खट.एस. चशबि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nपराती (प्रभाती) गौवनहार आ खिरी/ खौिरी िादर् -  \n(1) क ची स  द ि साफी \nस प त्र क ची   , \nपता - गाम इाहटी , पोस् ा- ि लकही, भामा - िीामालकी, ाााा - मटौाा , जज लका- स पौलक (बिहाट)  \nपराती (प्रभाती) गौवनहार - (अगहासाँ माु -फाग ा त  गाओलक जाइत) \n(1) सुर्देि साफी  स प त्र स् ि. िािूााा साफी , उम ट- ७५, पता - गाम इाहटी , पोस् ा- ि लकही, भामा - िीामालकी, ाााा - \nमटौाा , जज लका- स पौलक (बिहाट) \n(2) लेपहु दास  स प त्र स् ि. सा  मण् डलक पता- गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - झंझाटप ट (खट.एस. \nचशबि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nझरनी -  \n(1) मो. गुल हसन  स प त्र अब्‍ दुलक टसीद मटहूम, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - झंझाटप ट \n(खट.एस. चश बि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \n(2) मो. रहमान साहब  स प त्र...., उम ट- ५८, गाम - ाटबह मा , भामा - फ लकपटास, जज लका- मध िाी (बि हाट) \nनाल िादर्-  \n(1) श्री िगत नारायर् मण् डल स प त्र स् ि.   शीलकालक मण् डलक, उम ट- ४०, गाम+पोस् ा-   टडोभ , भामा - \nाटबह मा , ाााा - लकौ ही, जज लका- मध िाी (बि हाट) \n(2) श्री देि नारायर् यादि स प त्र क ची   श मलकालक मादि, पता - गाम - िा टझ लका, पोस् ा- अमही, ाााा - \nुोु़िडीहा , जज लका- मध िाी (बि हाट)   \nगीतहारर/ लोर् गीत-  \n(1) श्रीमती फ ु दनी देिी पत्ाी क ची टामफलक मण् डलक, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - झंझाटप ट \n(खट.एस. चश बि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट)  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n7 \n \n(2) सुश्री सुविता र् ु मारी स प त्री क ची गंगाटाम मण् डलक, उम ट- १८, पता - गाम - मछधी, पोस् ा- िचलकमािट , भामा - \nझंझाटप ट, जज लका- मध िाी (बि हाट) \nखुरदर् िादर् -  \n(1) श्री सीताराम राम स प त्र स् ि. जंगलक टाम, उम ट- ६२, पता - गाम - लकल्क्ष् मबा मााँ, पोस् ा- छजाा , भामा - \nाटबह मा , ाााा - लकौ ही , जज लका- मध िाी (बि हाट) \n(2) श्री लक्ष् मी राम  स प त्र स् ि. पंाू मोाी , उम ट- ७०, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - झंझाटप ट \n(खट.एस. चश बि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट)  \nर्ााँरनेट-  \n(1) श्री चन् दर राम  स प त्र- स् ि. जीता टाम , उम ट- ५०, पता - गाम - लकल्क्ष् मबा मााँ, पोस् ा- छजाा , भामा - \nाटबह मा , ाााा - लकौ ही, जज लका- मध िाी (बि हाट)  \n(2) मो. सुभान , उम ट- ५०, पता - गाम+पोस् ा- ााौटागंज , भामा - तम िटमा , जज लका- मध िाी (बि हाट) \nबेन् िू िादर् -  \n(1) श्री राि र् ु मार महतो स प त्र स् ि. लकक्ष् मी महतो, उम ट- ४५, गाम - िीामालकी िाडा ां. ०४, जज लका- स पौलक (बिहाट) \n(2) श्री घुरन राम, उम ट- ४३, गाम+पोस् ा- िागामा , भामा - ाटबह मा , जज लका- मध िाी (बि हाट) \nभगैत गिैया -  \n(1)  श्री िीबछ यादि स प त्र स् ि. रूपपालकालक मादि, उम ट- ८०, पता - गाम इाहटी , पोस् ा- ि लकही, भामा - \nिीामालकी, ाााा - मटौाा , जज लका- स पौलक (बिहाट) \n(2)  श्री िम् भु मण् डल स प त्र स् ि. लक ा मण् डलक, पता - गाम - िढि माुाा -टस खट , पोस् ा– म ंगटाहा, भामा - \nिीामालकी, िीजलका - स पौलक (बिहाट) \nखख स् सर्र- (खख स् सा र्हैबला)-  \n(1) श्री छ ु तहरू यादि उफ ा  रािर् ु मार, स प त्र क ची टाम   लकािा मादि , गाम - ुोुटबड हा , पोस् ा- माोहट \nपट्टी, ाााा - मटौाा , जज लका- स पौलक, बपा - ८४७४५२ \n(2) बैिनाि मुखख या उफ ा  टहल मुखखया- \n(2)स प त्र स् ि. िोंगाइ म ख मा , \nपता - गाम+पोस् ा- औटहा , भामा - ाटबह मा , ाााा - लकौ ही, जज लका- मध िाी  (बि हाट) \nथमसिला सचत्रर्ला- \n(1) सुश्री थमसि लेि र् ु मारी स प त्री क ची टामद ि प्रसाद मण् डलक ‘झारूपदाट ’ पता - गाम - टस खट , पोस् ा-–\n म ंगटाहा, भामा - िीामालकी, िीजलका - स पौलक (बिहाट)  \n(2) श्रीमती िीर्ा देिी पत्नी श्री ददसलप झा, उमेर - ३५, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - \nझंझाटप ट (खट.एस. चशबि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट)  \nखिरी/ खौिरी िादर् -  \n(2) श्री वर्िोरी दास  स प त्र स् ि. ा िैत मण् डलक, पता - गाम - टस खट , पोस् ा-– म ंगटाहा, भामा - िीामालकी, िीजलका - \nस पौलक (बिहाट)  \nतबला-  \nश्री उपेन् र चौधरी  स प त्र स् ि. महािीट दास , उम ट- ५५, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - झंझाटप ट \n(खट.एस. चश बि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nश्री देिनाि यादि  स प त्र स् ि. सिाजीत मादि , उम ट- ५०, गाम - झााँझपट्टी, पोस् ा- पीपटाही , भामा - लकदबामााँ, जज लका- \nमध िाी (बि हाट) \nसारंगी - (घुना-मुना)  \n(1) क ची पंाी ठा  ट, गाम - बपपटाही।  \nझासल - (झसलबाह)   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n8 \n \n(1) श्री र् ु न् दन र् ु मार र्र्ा स प त्र क ची इन्‍द र   माट  िा पता- गाम - ट िा़िी, पोस् ा- ाौटामहटैलक , ाााा - \nझंझाटप ट, जज लका- मध िाी , बपा - ८४७४०४ \n(2) श्री राम खेलािन राउत स प त्र स् ि.  ैलकू टाउत, उम ट- ६०, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - \nझंझाटप ट (खट.एस. चश बि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nबौसरी (बौसरी िादर्)   \nश्री रामचन् र प्रसाद मण् डल स प त्र क ची झोाा मण् डलक, उम ट- ३०, िौसटी/िौसलकी/िास टी िजिै छचा । \nपता - गाम - टस खट , पोस् ा- म ंगटाहा, भामा - िीामालकी, िीजलका - स पौलक (बि हाट) \nश्री विभूवत  झा स प त्र स् ि.  ााीट झा , उम ट- ५०, पता - गाम+पोस् ा-  छ िी, भामा - तम िटमा , जज लका- \nमध िाी  (बि हाट) \nलोर् गािा गायर्  \nश्री रविन् र यादि  स प त्र सीताटाम मादि, पता - गाम - त लकचसमाही , पोस् ा- माो हट पट्टी, ाााा - मटौाा , जज लका- स पौलक \n(बि हाट) \nश्री वपचर् ु न सदाय स प त्र स् ि. म ाट सदाम, उम ट- ५०, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - झंझाटप ट \n(खट.एस. चश बि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nमजि रा िादर् (छोर्टा झासल...)  \nश्री रामपवत मण् डल स प त्र स् ि. अज ाा मण् डलक, पता - गाम - टस खट , पोस् ा- म ंगटाहा, भामा - िीामालकी, िीजलका - \nस पौलक (बिहाट) \nमृदंग िादर् -  \n(1) श्री र्वपलेश्वर दास सुपुत्र स् ि. सु्नरर दास, उम ट- ७०, गाम - लकल्क्ष् मबा मााँ, पोस् ा- छजाा , भामा - \nाटबह मा , ाााा - लकौ ही, जज लका- मध िाी  (बि हाट) \n(2) श्री खखर सदाय  स प त्र स् ि. िंठा सदाम, उम ट- ६०, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - \nझंझाटप ट (खट.एस. चशबि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nतानपुरा सह भाि संगीत   \n(1) श्री रामविलास यादि  स प त्र स् ि. दु टा मादि , उम ट- ४८, गाम - चसमटा , पोस् ा- सांबग , भामा - \nुोु़िडीहा , ाााा - फ लकपटास, जज लका- मध िाी (बि हाट) \nतरसा/ तासा -  \nश्री िोगेन् र राम  स प त्र स् ि. बिल् ाू टाम, उम ट- ५०, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - झंझाटप ट \n(खट.एस. चश बि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nश्री रािेन् र राम  स प त्र  ालक श्वट टाम, उम ट- ५८, गाम - मझौटा , पास् ा- छजाा , भामा - ाटबह मा , जज लका- \nमध िाी  (बि हाट)  \nरमझासल / र्ठझासल/ र्रताल िादर्-  \nश्री सैनी राम स प त्र स् ि. लकचलकत टाम, उम ट- ५०, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - झंझाटप ट \n(खट.एस. चश बि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nश्री िनर् मण् डल स प त्र स् ि. उचा त मण् डलक, उम ट- ६०, टमझाचलक/  ठझाचलक/  टतालक िाद ,  १९७५ ई.साँ \nटमझाचलक िजिै छचा । पता- गाम - िढि माुाा/टस खट , पोस् ा- म ंगटाहा, भामा - िीामालकी, जज लका- स पौलक (बिहाट) \nगुमगुथम यााँ/ ग्रुम बािा  \nश्री परमेश्वर मण् डल स प त्र स् ि. बिहाटी मण् डलक उम ट- ४१, १९८० ई.साँ ग मग िीममााँ िजिै छचा । \nश्री िुगाय साफी स प त्र स् ि. क ची क चीान्‍द र साफी, उम ट- ७५, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - \nझंझाटप ट (खट.एस. चशबि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nडंर्ा/ ढोल िादर्  \nश्री बदरी राम, उम ट- ५५, पता - गाम इाहटी , पोस् ा- ि लकही, भामा - िीामालकी, ाााा - मटौाा , जज लका- स पौलक (बिहाट)  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n9 \n \nश्री योगेन् र राम  स प त्र स् ि. बिल् ाू टाम, उम ट- ५५, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - झंझाटप ट \n(खट.एस. चश बि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nडंफा (होलकीम  िजाओलक जाइत...) \nश्री िग्रनाि चौधरी उफ ा  थधयानी दास  स प त्र स् ि. महािीट दास , उम ट- ६५, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - \nतम िटमा , ाााा - झंझाटप ट (खट.एस. चशबि ट),जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट) \nश्री महेन् र पोाार, उम ट- ६५, पता - गाम+पोस् ा- ााौटागंज , भामा - तम िटमा , जज लका- मध िाी (बि हाट) \nनङ े रा/ वडगरी -  \nश्री राम प्रसाद राम सुपुत्र स् ि. सरयुग मोची , उमेर - ५२, पता - गाम+पोस् ा- ि टमा, भामा - तम िटमा , ाााा - \nझंझाटप ट (खट.एस. चशबि ट), जज लका- मध िाी बपा - ८४७४१० (बि हाट)  \n  \nविदेहर् वर्छ ु  वििेषांर्म - \n१) हाइर् ू  वििेषांर् १२ म अंर्, १५ िून २००८  \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२) गिल वििेषांर् २१ म अंर्,  १ निम्बर २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf         21.pdf \n३) विहवन र्िा वििेषांर् ६७ म अंर्, १ अक्टूबर २०१० \nVideha_01_10_2010        Videha_01_10_2010_Tirhuta             67 \n४) बाल सावहत्य वििेषांर् ७० म अंर्, १५ निम्बर २०१० \nVideha_15_11_2010        Videha_15_11_2010_Tirhuta             70 \n५) नाटर् वििेषांर् ७२ म अंर् १५ ददसम्बर२०१० \nVideha_15_12_2010        Videha_15_12_2010_Tirhuta           72 \n६) नारी वििेषांर् ७७म अंर् ०१ माचा २०११ \nVideha_01_03_2011        Videha_01_03_2011_Tirhuta           77 \n७) बाल गिल वििेषांर् विदेहर् अंर् १११ म अंर्, १ अगस्त २०१२ \nVideha_01_08_2012        Videha_01_08_2012_Tirhuta           111 \n८) भल्क्त गिल वििेषांर् १२६ म अंर्, १५ माचा २०१३  \nVideha_15_03_2013        Videha_15_03_2013_Tirhuta           126 \n९) गिल आलोचना -समालोचना -समीक्षा वििेषांर् १४२ म , अंर् १५ निम्बर २०१३ \nVideha_15_11_2013        Videha_15_11_2013_Tirhuta           142 \n१०) र्ािीर्ांत थमश्र मधुप वििेषांर् १६९ म अंर् १ ि निरी २०१५ \nVideha_01_01_2015 \n११) अरविन्द ठार् ु र वििेषांर् १८९ म अंर् १ निम्बर २०१५ \nVideha_01_11_2015 \n१२) िगदीि चन्र ठार् ु र अवनल वििेषांर् १९१ म अंर् १ ददसम्बर २०१५ \nVideha_01_12_2015 \n१३) विदेह सम्मान वििेषा र्- २००म अ र् १५ अप्रैल २०१६/ २०५ म अ र् १ िुलाई २०१६ \nVideha_15_04_2016 \n  \nVideha_01_07_2016 \n  \n१४) मैचथली  सी.डी./ अल्बम गीत संगीत विशेर्ांक- २१७ म  अंक ०१ जनिरी २०१७  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n10 \n \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंवत्रत रिनापर आम ंवत्रत आलोिकक टिप्पणीक शंखला \n१. र्ाथमनीर् पांच टा र्विता आ ओइपर मधुर्ान्त झार् दटप्पर्ी \nVIDEHA 209th issue बिद ह  दू सए ाौम अं  \nVideha_01_09_2016 \n \nविदेह ई -पवत्रर्ार्  बीछल रचनार् संग- मैसिलीर्  सिाश्रेष्ठ रचनार् एर्टा स मानान्तर संर्लन \nविदेहमसदेहम २ (मैसिली  प्रबन्ध-वनबन्ध-समालोचना २००९-१०) \nविदेहमसदेहम ३ (मैसिली पद्य २००९-१०) \nविदेहमसदेहम ४ (मैसिली र्िा २००९-१०) \nविदेह मैसिली विहवन र्िा  [ विदेह सदेह ५ ] \nविदेह मैसिली लघुर्िा  [ विदेह सदेह ६ ] \nविदेह मैसिली पद्य  [ विदे ह सदेह ७ ] \nविदेह मैसिली नाट्य उत्सि  [ विदेह सदेह ८ ] \nविदेह मैसिली सििु उत्सि  [ विदेह सदेह ९ ] \nविदेह मैसिली प्रबन्ध-वनबन्ध-समालो चना [ विदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and \nverse collection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English \ntranslation has not been able to grasp the nuances of original Maithili. \nTherefore the Author has started translating his Maithili works in English \nhimself. After these translations are complete these would be the official \ntranslations authorised by the Author of original work. -Editor \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nMaithili Books can be purchased from: \nhttp://www.amazon.in/   \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e-readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly:- \nhttp://www.amazon.com/ \nअपन मंतव्य ggajendra@videha.com पर पठाउ। \nगज न्‍दर ठा  ट \nggajendra@videha.com  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n11 \n \n२. गद्य \n२.१.जगदीश प्रसाद मण् डलक  ाािटाा लकु   ाा  \n२.२.टबिन्‍द र ााटामि ्मक च  ाािटाा खलक   \n२.३.प्रणव  झा- \"चक्रफााँस (मैछिली  खिस्सा  ) \" \n२.४.ममछिलेश  क ु मार छसन्हा - \"माया \" (बीहनि  किा ) \n  \n \n \n \nश्री िगदीि प्रसाद मण् डलर् चाररटा लघु र्िा- \n  \nिेर्र चुन तेर्र पुन  \nस मी गौभटम न्‍द ा  सहमोगसाँ साबह्‍त् म   ामारमकम  खमोजा भ लक। स मी गौभटम न्‍द ा  माा  भ लक ज  बासचात \nट म  रूपपम  सट ाटी सहामता भ ालक ख जा सहमोग स हो भ लक। ओाा, जा सहमोग  ज त   खशा  एलक ग लक \nछलक तइ रूपप  सहमोग ाबह भ ालक, माा  ई ज  पिटिाट  जासंख् मा   बहसािसाँ सहमोग  खशा  एलक ग लक छलक स  \nाइ भ ालक। ई  हि ज  जाम  सहमोग  बिााट  अभाि भऽ ग लक अचछ स  िात ाबह , अ ाो लको   बिााटम  एह ा \nधाटिा िालक  अचछ ज  जाि  जा  सहमोग ाबह हएत ताि  समाजज   ाज ाइ ालकत। ख जाँ समाजज   ाज  ाइ \nालकत ताँ समाज  पहााा  ी िात। ख जाँ समाज  पहााा  ाइ भ लक त ा समाज   ह ा अचछ ख ओइ समाज  \nसामान्‍द म जा   ह ा अचछ, स    ाा ि झि। सहमोग  धाटिा टबहतो सामान्‍द म जा  सहमोग  म भ लक। ओाा ए टा \nअसहमोग  दृखष् ासाँ ाबह द  लक जा स ैए। असहमोग भ लक, ि जझ  ऽ सहमोग ाइ  टि। म दा स  ाबह, साबह्‍त् म  \n ामारमकम  महत ेँ  म ि झबाहाट टहा , खर्ािं  सहमोग  म भ लक ताँए ई  हि ज   ामारमकमम   मी भ लक स हो \nाबह , ब ए  ताँ गाम-गामम  ािटपबहमा िा हा , ठी  दाट ख टंग-टंग  एज न्‍द ा सिह  िहिािटसाँ ाी  सहमोग भ ालक। \nस मी  ामारमकम टहा  सट ाटी ि िस् ाा एत  छलक ज  गाम  ाौ ीदाट ेँ स टषाका  भाट भ ालक ख जास ि   माध् ममसाँ \nसहमोग टाचश भ ालक। ाौ ीदाट ख जास ि  दुाू गाम   टहा   ामारमकम   ्माी  समषाक अपा -अपा हाजटी प टा \nछ ट्टी लकैत िाजलक- \n“हमहूाँ ताँ गौंए छी, ताँए जाँ जरूपटी हुअए ताँ  ोज  ऽ लक ि। ब ए त  सट ाटम  त  हमहीं ा   ैबफमत द िइ। म दा \nगौंखाँ होइ  ाात  एत  जरूपट सभ ाजैटम  टा ि ज  अागौंखाँ पीह ाटी दऽ  ऽ ा  जाए। ज ा  पीह ाटी प़ित \nत ा  हम ओझटीम  पब़ि जाएि, ताँए एत  हमटो बाि दा अचछ।” \n ामारमकम  प्रााट माध् मम ाी  टहलक। ाी    ाटि भ लक ज  प्रााट तंत्र  स बिधा िढ़ा  ि  तीगत रूपप  स हो \nसम् प ा होइत  अचछ। गौंखाँ  ए  ाा मंसा ज  ाी   ामारमकम हुअए। ाी   ामारमकम  माा  भ लक ाी  ज ााबाम   टि \nख ाी  माोटंजाो  टि।   \nटाुि ढदल् लकीसाँ गाम खएलक छलक,   माट बिसिास  मंा ओ द  ा , ताँए माम  अपाो जजज्ञासा टहि   टइ ज  \nओहा   ामारमकम  खमोजा हुअए। प्रााट  टै  भाट टाुि उठा लक लक । मा ाोिै  टस् ता ि झलक  छइ। ज  ज ह ा \nमा  लको  हुा ा ओहा  िात  बह - बह ह़ि-ा ट्टा, ांग -ा ट्टासाँ लकऽ  ऽ  ााह-िहीट धिट  ज ाााी ाी   टि   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n12 \n \n  लक । समम स भ् मस् त भ ा  खमोजाम   ोाो िाधा उपल्स् ा त ाबहमेँ भ लक।  ाइ-पीिैसाँ लकऽ  ऽ टहै-सहै  स हो ाी  \nि िस् ाा भ लक। \n ामारमकम श रूप होइसाँ खधा ुन्‍द ाा पबहा साँ मंापट साबहत् म ाट , पत्र ाट, ट बडमो स् ा शा   लका ाट ख गमैमा \nगीत ाट -संगीत ाट  खगमा हुअ लकगलक। अ्ध ांश लको   संग अपा-अपा दूाा -ाािटाा म ाँह लकग ख टबहत  \nअचछ। ग्र प िाा सभ िैसिो   लका ख अपा-अपा म ाँह-लकग ख  संग फ सटाहैा स हो  टैम  लकगलका। \nअसगट  टाध श् माम  ा ा िीाम  िैसलक ाारूप ढदस त ैत टहैा ज  ब ा ोसाँ हमहूाँ गप  टी। म दा गपो  ताँ \n ान्‍द ही होइ छै, स् तट होइ छै स   ान्‍द ही ्मलकि  ा   टैा। तहूम  माम  ईहो टहि   टैा ज  गंभीट साबहत् म ाट सिह  \nज ाााी छी ताँए जाँ मंापट गंभीटता ाइ िटति स हो   ह ा हएत। ओाा, ा पा -ा पी ाइ छलक म दा ग प-ा पी ाइ छलक \nस हो ाबहमेँ  हलक जा स ैए। स  ताँ छ लकैह । ट बडमो स् ा शा  िदलकू भाम स हो टहैा। म दा ओ अपा यूटूाीम  टहैा ताँए \nटाध श् माम  ा ासाँ  ाी हालक टहैा। दू गोट म  ा   ाी दुटसोसाँ गप  एलक जा स ैए म दा जैठाम छत्ता  मध माछी \nज ााँ सौंस  मंापट भा-भाी ाचलक टहलक अचछ, तैठाम  ण् ठ फािट िाजलको ताँ ाबहमेँ जा स ैए। ओाा, िीाम  ईहो \nहोइत  अचछ ज  ज महट खाँख - ाा टहत ओमहुट ा  ाी फिटक् ो  िात स बाम  स ै छी ख द ख मो स ै छी। \nम दा लकगलक  ईहो होबा ज  गंभीटतो  ताँ अपा-अपा बिााट होइए। ज ा साबह्‍त् म    ामारमकमम  खएलक छी त ा ताँ \nओइ बिााट  बामटजाा  टए ा  प़ित। म दा तैिीा ए ाा प्रश् ा  ताँ उढठम  जाइा ज  ज ा  ामारमकम  बामम पूिा  \nुोषिा हएत त ा ा  ज  ज ह ा छी स  त ह ा गंभीटता प्रदर्शिंत  टि। तइ िीा माा   ामारमकम श रूप होइसाँ पबहा , ताँ \nसभ सामान्‍द म जा छी माा  मा   होइ  ाात  मा   छी, मा    िीा िैसलक  छी त ा जाँ   शलको-समाााट ाइ \nहुअए स हो   ह ा हएत...। \nओाा , िीा -िीाम  टाध श् माम  ा ा ईहो जरूपट द  ि   टैा ज    दटा-  दटी ाि खगन्‍द त   सभ ज ा \nमंापट अिै छैा ताँ खाँख म   इशाटासाँ प्रिाम-पाती ,   शलक-छ म सभ  ाइम  लकइ छैा, संग  ईहो ाजैटपट एि   टैा \nज  ब मो-ब मो अपा दुाू हाा उठा इशाटाम  ब छ   बहत  छ लकख ा। \nिदलकूओ भाम अपा संगी-सााी  िीा गप -सप् प  िटत  छलका,  ी गप  टै छलका स  ताँ ओ जााैा, म दा म ाँह  \nरूपख साँ जरूपट ि जझ प़िै छलक ज  ख ा़िी भोज ज ााँ अपा ख ा़िी  ामारमकम  मोजाा भिटस  िाा टहलका अचछ \nताँए   ाो-  ाो ज ा -ज ा फोटािलका ्मटााइ  झााँस लकगै छ लकैा ताँ म ाँह बिदै  जाइ छ लकैा ख ज ा-\nज ा ुी  ाॉंस लकगै छ लकैा त ा -त ा म ाँह  लकैश जाइ जाइा। टाध श् माम  ा ा ेँ ाइ टहलक ग लकैा। खाँख  उठा \nिदलकू भामपट ई सोचा अाँा ौलकैा ज  िदलकू भाम ाारूप  ोि जझजझट ोिा   लकाइिलका चश ाटी छचाम , जरूपट ाजैट \nउठा त ि   टता। ज ा ाजैट -म -ाजैट ्मलकत त ा  ाजिटम साँ  हिैा ज   ाी अहूाँ खगू ु स  , अपा संगी ेँ \nछोब़ि ससरूप ख  ाी हमहूाँ ससैट जाइ छी। ज ा दुाू गोट  ए   ान्‍द ही  छी त ा जाँ दूठाम टहि ताँ दुबामा ेँ ाी  \nज ााँ ाो़ि  द   पएि। \nखाँख म   इशाटासाँ टाध श् माम  ा ा िजलका -  \n“झग़िा ा  दा, ा ा तमा  लक ब ए िन्न।” \n ग जााए  ग  िोलक , िदलकू भाम खाँख म   इशाटासाँ जिाि द लक ैा- \n“बफफ्फी-बफफ्फी।” \nमाा  ई ज  अहूाँ  ाी ए  भाग भऽ जाउ ख हमहूाँ भऽ जाइ छी। ए ठाम होइत  तमा  लको  ाएि ख मंा –\nदुबामााँ –  लको द  ि। \nटाध श् माम  ा ा स हो िीासाँ ु स ैत-ु स ैत ए  भाग भ लका ख िदलकू भाम स हो िढ़लका। ए ठाम होइत  दुाू \nगोट  हाा ्मलकिए लकगलका। हाा ्मलकिैसाँ पबहा  िदलकू भाम िजलका- \n“ाूा  तमा  लकपट ताँ ऐ दुबामााँ    लक ालकैए, त ा जाँ दुाू गोट  ा प  टहि स  ाी  भ लक।” \nओाा िदलकू भाम ेँ टाध श् माम  ा ा भीतटसाँ जबात  छैा ज  िदलकू भाम अलकं ािट  लको  छैा ताँए झाहा \nफ  ै  लकूिट हमटासाँ ि सी छैन्‍द ह , म दा ब छ  छैा ताँ छैा,चछमा ताँ संगीए। जाँ संगी  बिााट  ाइ ि झि त ा संगपाा  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n13 \n \n  त  ालक ालकत। ओाा, िदलकू भामम  ईहो ग ि छैा ज   ोाो िात िजलका पछाइत स ाबाहाट  म ाँह बिद ैत द   \nि जझ जाइ छैा ज  भिटस  हमट बिााट  टस ाी  ज ााँ ाबह पीि स लका। म दा   त  पीलकैा खब  ाइ \nपीलकैा, अइलक  ताँ तीा लका   जपााी ामाामीाट  जरूपटत अचछ...। \nटाध श् माम  क् ा  म ाँह त हा  सा बिद ैत द   िदलकू भाम िजलका- \n“तमसाँ तमा  लक भ लक ख ाासाँ ा ा भ लक।” \nिदलकू भाइ  मा  िात ज ाा टाध श्माम  ा ा ि जझ ग लका तबहाा िजलका - \n“अहूाँ  ि झौिैलक ि झबाहाट ाा ि जझ स ै छैा। हमटा सा लको -लक  त  गीत ख छन्‍द द फ ाा  ऽ  हि त ा  \nि जझ स ै छी।” \nटाध श् माम  क् ा  बिााट ेँ, जबहाा ह़ि़ी-म ट  म लकाम  ्धमा-प ता  हाासाँ इाहोटम  साालक अटिा \nाा उट  टोाी ख अल् लकू- ोिी  तट ाटी लकऽ  ऽ  ौख उब़ि जाइए ख ्धमा -प ता अपा अहाट चछााइत ि िहाटपट \nाजैट ाबह दऽ   लकौाा ज ााँ चाल् होिट ेँ द  िो ख हाँसिो  टैत टहैए तबहाा िदलकू भाम टाध श् माम  क् ा  म ाँह  \nिोलक लक झैत िजलका- \n“गीत ताँ संगीत छी ज  लकम  संग ालकैए। लकम असी्मत अचछ। म दा छन्‍द द मामाि्ध  होइए ज  ध् िबा -अं ा ेँ \nप ै़ि अपा चसटजा  टैए। ” \nओाा िदलकू भाम ेँ ज ाा जीह पट टहैा तबहाा तटतटा  ऽ त ाा िजलका ज  टाध श् माम  ा ा ा म ाए \nलकगलका...। ा म ाइ   ाटि भ लकैा  ा ा अपा  छैा ताँ गद्य ाट म दा साबह्‍त् म   ामारमकम दुखट  गोढा-पाँगटा \nलकमात् म    बि ता स हो चलकख  लकइ छैा म दा ा  छन्‍द द टाा  छैा ख ा  मात्रा  ठ  ाा ठी साँ ि जझ पिै छचाा...।   \nटाध श् माम  ा ा ेँ ठ  खइत मा द   िदलकू भाम ि जझ ग लका ज  जबहाा सोझमबतमा टस् ता ालकबाहाट \nटाध श् माम छैा तबहाा सोझमबतमा स हो छचाम । ताँए गप-सप् प ेँ खगू ाबह ठ लक िदलकू भाम पाशा पलकैा िजलका- \n“ज ा ए ठाम िैसलक छी त ा पबहा  तमा  लक  ाउ। ि जझत  ताँ छी ज  ज  टामा- ठोलका हएत स  ह ि   टत। \nतइलक  अपाा ेँ अाोा-बिसाोा िाौा  टहि स हो ाी  ाबह। ” \nओाा िजै  रमकमम  िदलकू भाम िाजज ग लका म दा लकगलक  ाारूप भाग ाजैट ख ़ििए लकगलका ज  तमा  लक  ाएि \nब ा ो अधलका ताँ ा  लकगलकैा। ाजैट ख ़िैित  ि जझ प़िलकैा ज    त  गोट  ेँ इच् छा भऽ टहलक छैा। म दा ज ा अपा \nतमा  लक  बडब्‍ िीपट ाजैट ग लकैा त ा मा प़िलकैा ज  तमा  लक ताँ बडब्‍ िीम  ऐछ  ाबह, अचछ ताँ मात्र ा ा ाा! पाछू \nमा ेँ उाैात  भ    जलकैा ज  ज ा दुाू संगी  िीा  ‘बफफ्फी-बफफ्फी’  सम् िन्‍द ध अचछ त ा पटिाह   ी। ओाा \nटाध श् माम  क् ा  मा िदलकू भाइ  जजागीपट छछैलक टहलक छ लकैा, ताँए तमा  लकपट साँ ाजैट हढा ग लक छ लकैा। तैिीा \nअपा बहस् सा िढ़िैत िदलकू भाम िजलका- \n“तमा  लक अहााँ  भ लक, ा ा ख ा ाौााइ हमट भ लक , हौउ खि द टी ाइ  रूप।” \nिदलकू भाइ  म हसाँ तमा  लक बा ैलकत  टाध श् माम  ा ा  ज िीसाँ तमा  लक  बडब्‍ िी बा ाचलक िदलकू भाम ढदस \nिढ़िैत िजलका- \n“बाम्मा तमा  लक अचछ। श ्ध  सटैसा, ताँए ाी  ज ााँ ा ा बपखएि। ” \nटाध श् माम  क् ा  म हसाँ तमा  लक  ि़िाइ स बा िदलकू भाम ेँ ज ाा माम   ाोा भ लकैा।  ाोा ई भ लकैा ज  \nभिट ढदा ताँ स टी  ा तमा  लक  ाइिलका छी। त ा...। म दा बिााट ेँ मो़िैत िजलका- \n“टस् त म  तमा  लक सढठ ग लक,   तौ  ीाै  ग़ि  ा  लकगलक। खि सोाै छी ज  ज ा पाा ालकत त ा ओही \nडालकीम  साँ ए  प ब़िमा तमा  लक लकऽ लक ि।” \nज ाा -ज ाा िदलकू भाम ए  हाा  तटहत् ाी पट दोसट हाा  ठाठा टग़िैत टहैा त ाा -त ाा माम  टंग-टंग  \nबिााट स हो उठए लकगलकैा। ाीपगट तमा  लक टहा  म ाँहम  दइत  दुाू गोट   मा ेँ टसिए लकगलकैा। तही िीा पाबा   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n14 \n \nसंग ााह   प मंापट पहुाँा ग लक। ााह   प द   िदलकू भाम मा -मा अपा म ब़िमा ढदस िढ़ै  बिााट   लकैा। ज  \nटाध श् माम  ा ा ि जझ ग लका। ि जझत  िजलका- \n“अ ा ााह  खएलक अचछ , पाा पछ खएलक  अचछ त ा एाा  छ -मछ ब ए  टै छी।” \nअपा खाँा -प ा ि झैत िदलकू भाम ग म  टहलका। म दा माम  ई  छमछी टहि   टैा ज  सीमालकंुा भऽ जाएत। \nुोबषत समैम  बहसािसाँ पाटह ्माा बिलकम भऽ टहलक अचछ, म दा अ ा त  ओति  लको  पहुाँालक छैा ज त  \nस ाौबाहाट छचाा। माा   बि छैा। स ाबाहाट गौंखाँ -समाज अ ा ए  -दुइम  खबिम  टहलका अचछ। ओाा मै पट \nि ट-ि ट ुोषिा होइत छलक ज  खि  ामारमकम श रूप भऽ टहलक अचछ, ताँए समाजसाँ खग्रह भऽ टहलक अचछ ज  मााशीघ्र \nसभा स् ालकम  पहुाँा अपा खसा ग्रहि  ए लकी। म दा िबहटा  ट त  िी  ज ााँ मंत्र   ोाो स ािाइ होइत  ा  छलक। \nओाा ब छ  गौंखाँ  माम  एह ा बिााट टहि   टैा ज  िाहट  बिद्वतजा खएलक छैा ताँए संग पूटि अबािामे ाबह \nउचातो छी। म दा स   म लको  छलका जजा ट एह ा बिााट छ लकैा। ि सी ओहा छैा जजा ट सोाि छैा - जा ी टह  \nभािाा जैसी , प्रभ  म टत द  ी बता तैसी..; ओहा लको  अपा -अपा जजागी  लकम अपाा -अपाा िंगसाँ प टिै  पाछू \nि हालक छैा। जइसाँ  बि ख  बितासाँ म लक  ा   ाइ छ लकैा। \nखधा ुन्‍द ाा बिलकम होइत-होइत छोा सभा -जो ट दशा -क चोता पहुाँा ग लका।  ामारमकम श रूप भ लक। मंा सजए \nलकगलक। माालक-जाालक साबहत् म ाट लको बा  मंा सजए लकगलक। ओाा िदलकू भाम अपा बाधाािटत स् ााापट पहुाँा \nग लक छलका म दा टाध श् माम  ा ा पछ खएलक टहैा। संजो ग भ लक टाध श् माम  ा ा स हो पबहलक  ा जगह िदैलक मंापट \nपहुाँालका। ओाा अपाो मा टहैा ज  एह ा ख ा़िी मंासाँ अााट -ाााी िबा अपा ममाादा िाा टा ि ाी । सएह \nभ िो   लकैा। पबहलक  ़िी  अ्‍न्‍द तम छोटपट टाध श् माम  ा ा िैसौलक ग लका। िचसत  माम    शी झलकै  उठलकैा ज  भा  \nाी  भ लक। तमा  लक  ा  ो फ  ैम  असाा हएत ख िैसाट  ए ाा छोटपट िैसा  खा सााँप ज ॉं ताँ ाबह म दा \nगाग खिट  दोसट म ाँहाैट ज ााँ ताँ भ ि   एलक। भाम, सभ अपा बिााट  माचलक  छी , ए ठाम िैस बिााट  रूप.. ! \nअपाा जगहपट िैसलक िदलकू भाम टाध श् माम  ा ापट खाँख  ग़िौा  टहैा। ज ा अपाा ढदस त ैा ताँ ि जझ \nप़िैा ज  सम चात जगहपट छी, म दा टाध श् माम  ा ा -लक  अा चात जरूपट भ लक छैा। हम ताँ ाो िटमा लको  \nछी, यूटूाीम  छी, अपा ग ि ााह  ज  हुअए म दा अ ा ताँ हमटा ए ाा उत्तटा्ध ाटी  रूपप बामाहै  अचछ...। \nाारूप  ोि ु मैिलका िदलकू भाइ  ाजैट , ताँए समझौता  टैत माबा ग लकैा ज  ज ा ख ा़िीए  ामारमकम छी \nत ा खब़ि -धूट  ठ  ाा   ोा.. ! \nज ाा गाम  पबहलक साबह्‍त् म  खमोजा भ लक त ाा जमलक िढढ़मााँ। िढढ़मााँ जमै  खा  ाटि ज  भ लक हुअए \nम दा ए ाा प्रम    ाटि ईहो भ लक ज   ाश् मीटसाँ  न्‍द मा  माटी  म ाी धाट   ात  ाक् सलकसाँ लकऽ  ऽ अगटतल् लका \nधिटम  टहबाहाट–माा  ओइठाम ाो टी रूपपम   ाज   बाहाट –समाज गाम िबामेँ ग लक अचछ। सभ ेँ ब छ  ाि ा \nबिााट ट ै  इच् छा  होइत  छै ताँए ए   बि   ा‍ म  पछाइत पाासो टंग  शामटी ख दोहा , पाासो भाषा  \nमंापट क चोता-िक्ता ढदससाँ झ़िए लकगलक। अढ़ाइ ुन्‍द ाा   ाा ग जैट ग लक स  ा   बि-साबहत् म ाट ि झलकैा ख ा  क चोता। \nअ्‍न्‍द तम पाठ दीााााा िािा  भ लकैा। ा लक -ा लक ि ढ़ दीााााा िािा , ताँए ाािट गोट  ्मचलक  ऽ हुा ा अटाम   स़ीपट \nिैसौलक ैा। भोरु ा ाढढ़मा ज ााँ सिह  ाीा ा ालक  छलक, बिााट ग्रहि  टैलक  सभ ए ाग्र छ लकाह , ताँए सभा ए दम \nशान्‍द त भ लक। \nशान्‍द त सभा द   दीााााा िािा अपा पबहलक खशीिााा ज ााँ िजलका - \n“ई  बिता पाास ि ा पूिा टाा  छ लकौं।” \n‘पाास ि ा पूिा ’ स बा सभाम  ग दग दी श रूप भ लक। मंापट िैसलक दीााााा िािा अ ााए लकगलका ज    ह ा \nप्रबतबरमकमा भऽ टहलक अचछ। म दा समाजो  ताँ ााह ाबहमेँ अचछ ज  पाास ि ा पूिा स बा  ोा हाँसी हाँचस टहलक अचछ। \nपाास ि ा पूिा   समाज  ऐाा खज   समाज  लक लक   त  उपम क् त अचछ। ग दग दी  संग भाभाी श रूप भ लक- \n“पाास ि ा  िीा ब छ  टाि  ा    लकैा ज  हालक िदलकैत समाज  हालक-ाालक स ाैितैा !”   \n“पाास ि ा पूिा  बिता  टै छलका ख पछाइत छोब़ि द लकैा..!”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n15 \n \nहषा-बिस् ममसाँ सभा भाभााइत  छलक ब  तही िीा मंा संाालक  खद श छो़िलकैा- \n“खि अहााँ सि अपा -अपा भाभाी िन्न  ऽ स ाै जाउ...। ” \nफ ट मंा संाालक  महोदम खद श प्रसािटत   लकैा- \n“िन्‍द ध गि ! ए ाग्र भऽ िािा  खशीिााा स ाू। ”  \nओाा , िािा   बिता पाठ  ााओं स बा ब छ  गोट  सा ांा जरूपट भ लका , म दा ब छ  गोट   िीा ग दग दी \nाचलकम  टहलक छलक। ग दग दी   ाटि छलक पाास ि ा पूिा   बिता। पाास ि ा पूिा   बिता  िीा पाास ि ा  \nसमैम  अन्‍द तटालक भऽ ग लक। दोसट ईहो ज  ज  ि  ती ए ि ट-दूि ट स ाा  ह ता हुा ा  ी भ ातैा। ओाा ,  ोाो \n बिता  टसास् िा दा ए ो ि ट  स ाा  होइए ख दसो ि ट स ाा  ाइ होइए। भाम, ए ट  ाटि स् पष् ा अचछ। स् पष् ा ई \nअचछ ज  ब मो जाँ टामामि ेँ अपा खाटि  अा  ूलक िाा पढ़ै छैा ताँ हुा ा खगू  पाठ   गता होइ \nछैा , पैछलका ताँ जजागी  पैछलका पन्ना भ लक ज  इबतहास िा भूत भ लक। जरूपटत ताँ ितामाा ख भबिस  अचछ। म दा ज  \nसोझ –माा  बिा  खाटि बाटमौा –पाठ  टै छैा हुा ा दस ि ट ब  ज  दसो ज गो पाठ   ा  टस ाइ भ ातैा। \nए  भागम  िैसलक टाध श् माम  ा ा ख दोसट भागम  िैसलक िदलकू भाम सभा ढदस ाजैट दौगा -दौगा द  -द   \nऐ बािामपट खबि अाँाै  जाचा ज  ज ा ख ा़िीए  ामारमकम भ लक त ा ताँ सभ ब छ  ा  ख ा़िीए हएत। \n ाएट.. ,  ीट भलकेँ ाइ हुअए, ब ए ताँ ओ ए ाचलकमा माा  ए  ग ि-सोभाि  िस् त   समाि शी छी, म दा ख ा़िी ताँ \nस  छी ाबह। ओ ताँ ाोागटो होइए ख मीठगटो होइत  अचछ। भलकेँ जाबत-सोभाि भ ा  ाोा अपा ााओं चछपा ख ा़िीए \n हिए ख मीठ अपा ााओं  ोलकैत ग ़ि ख ा़िी ब ए ा   हिए। ओाा, ुी  प्रि श ाोा ख ा़िीए -म  पाैए, ग ़ि \nख ा़िीम  ाबह, म दा ओहो अपा ााओं अटैज ुी -ख ा़िी ताँ  हिैए। \nखाँख  ेँ ड ढढ़मा  टैत िदलकू भाम टाध श् माम  ा ा ेँ इशाटाम  प छलक ैा- \n“ाी  लकगैए  ी ाबह?” \nजबहाा खाँख   इशाटाम  िदलकू भाम टाध श् माम  ा ा ेँ प छलक ैा तबहाा टाध श् मामो  ा ा इशाट म  जिाि \nद लकख ा- \n“ज हा  अहााँ त हा  ा  हमहूाँ।” \nओाा दुाू  गोट  दीााााा िािा   बिता स बा मा -मा अपा -खपम  टमए लकगलका। ओाा दुाू  टमै  अपा-\nअपा  ाटि छ लकैा। ट बडमो स् ा शासाँ प्रसािटत  बिता छ लकैह  ताँए िदलकू भाम मा -मा  ौंझाइत टहैा ज  भूत  संग \nहमहूाँ भ बतख टहलक छी। म दा टाध श् माम  क् ा  टम ी   ाटि टहैा ज  ज ा ाि समाजम  प्र ि श प लकौं त ा \nओइ समाज ेँ   ाा साबहत् म समाजम  प्रि श  टाएि, त हा  ा   बितो  पाठ होइ। \nठहक् ा  िीा मंा बिसजाा भ लक। मंा बिसजाा होइत  टाध श् मामो  ा ा सहैा  ऽ िदलकू भाम ढदस िढ़लका \nख िदलकूओ भाम टाध श् माम  ा ा ढदस सहाैत खगू िढ़लका। खगू िढढ़त  िदलकू भाम िजलका- \n“भाम  साहैि , जीता जजागी अबहाा होइ छइ। ” \nओाा , िदलकू भाम टाध श् माम  ा ा ेँ अध् ममा  टैत िाजलक छलका। अध् ममा ई ज  शीषा पाठ ज ह ा ह िा ााही \nस  ाइ भ लक। म दा एत     शी ताँ माम  उठलक  छ लकैा ज  ाि समाज  लक लक ाि  ामा भ लक ताँए ाम् म भ ि   एलक। \nटाध श् माम  ा ा िजलका - \n“जाए ढदमौ ज त  ज  भ लक स  भ लक, तमा  लक  ाउ ख अहूाँ बिदा होउ।” \nज िीसाँ तमा  लक  प ब़िमा बा ाचलक िदलकू भाम िजलका- \n“संाालका स्मती धिट ाी  िालक छलक। चलकअ, जीिाी   बाहाट   ीालक प ब़िमा छी।” \nम स्  ी दैत टाध श् माम  ा ा िजलका -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n16 \n \n“ए  ि ट अहााँ  ा ा छलक ख हमट तमा  लक, म दा ऐि ट हमट ा ा टहत ब ए ताँ अहााँ  तमा  लक ाोरुक् ा \nछी।” \nिजन्‍द ता लको  िदलकू भाम, िजलका - \n“ज त  तमा  लक  प ब़िमा छलक तइ बहसाि    बाहाट  म छ लका, ताँए ुटिाटी  समाा फ  ा जैतैा ा , तइसाँ \nाी  ा  ज  ओ ट उपमोग भऽ ग लक।” \nा ाौाी बा ाचलक िदलकू भाइ  हााम  दैत टाध श् माम  ा ा िजलका - \n“ाी  लकागलक ब ा ?” \n‘ाी  लकागि ’ स बात  िदलकू भाम ेँ ज ाा बिढ़ाी  ाढा ा ा  होबा तबहाा छापााइत िजलका - \n“पबहलक    बिता  पाठ ज  भ लक त ा  मा ओब मा ग लक, स    तिो खसा माटी म दा ओब माएि  म  ा  \nभ लक। अन्‍द त त  िालक  टहलक।” \nपबहलक पाठ ाित िटमा  बि ताटा ान्‍द त  भ लक छलक। ताटा ान्‍द त िहुटाष् रीम  म् पाीम  जीि ोपाजाा  टै छैा। \nम दा  बिता गाम  उजटलक-उपालक जीि ोपाजाा   बाहाट  जजागीसाँ सम् ि न्न्‍द धत छलक। शब्‍ द बिन्‍द मास ाी  टहैा। \nटाध श् माम   ा ा ताटा ान्‍द त  जजागी ेँ ओइ िंगसाँ ाबह द  ा , ताँए भाि  बिााटम  भािाि श भऽ ग लक छलका। \n ास  ऽ गाम  उजटलक -उपालक जजागी  ााा स बा। ओाा , ई िात जरूपट टाध श् माम  क् ा  माम  ठह ै छ लकैा \nज  अपिटचात  बि  टााा ज ााँ  बिता अचछ , म दा ाित िटमा टााा ाट टहा  माम  खशा टहि   टैा ज  खगू \nाी   बिता  टता। िजलका - \n“ब ए श रूपह म  जी ओब मा ग लक?” \n‘ब ए ’ स बा िदलकू भाम ाारूप ात ाजैट ख ़िौलकैा ताँ ि जझ प़िलकैा ज  अ ा ाी  ज ााँ  ामारमकम बिसाजा \nाइ भ लक अचछ, ाारूप ात सभ चछब़िखएलक  छैा। िजलका - \n“भाम साहैि , हम त  िन्‍द हौाा जजागी  जालकम  प़िलक छी, त ा म ाँह   ाा   जलक टहत! खइ एति  टहए \nढदमौ।” \nठोटम  तमा  लक लकैत टाध श् माम  ा ा िजलका - \n“भेँा-ुॉंा होइत टहत। ” \nिदलकू भाम िजलका - \n“मा टबहतो मामरु िालक छी।  जाँ जीिैत टहि त  भेँा ह ि   टि।” \n◌ \nशब्‍ द संख् मा : 2699, बतचा :  19 ज लकाइ 2017 \n  \n  \nभूतलग् गू आवर् भविसलग् गू \nज ठ मास। पााँा िज  ि रु ा समम। मध िाीसाँ अबित  टही ब  गाम   ात म  ा ि खिालकी भौजी भ ालकी। \nबिस् ाौलक हाा जाइ छ लकी। सोम ख श रमक ढदा ेँ हाा लकगैए। खइ श रमक छी। भ ात  िजलकी- \n“ ाी साइब लक ठाढ़  रूप।” \nओाा साइब लक ाी  ज ााँ ठाढ़ ाइ   लकौं म दा ज ा  भौजी ाजैटपट प़िलकी त ा साँ साइब लक  ााचलक \nाो़ि   असचाट  ाइम  द ा  छ चलकऐ। िजलकौं-  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n17 \n \n“साइब लक ठाढ़  टैलक  ब ए  हलकौं?” \nसाइब लक पट ाढ़लक टहलकौं म दा ए ाा पएट टोबप ठाढ़ भ लकौं। ठाढ़ होइत  भौजी िजलकी - \n“ुटिालकी ेँ भूत लकगलक अचछ ख अपा  साइब लकपट ाढढ़ चछटहाटा   लकाइ छी!” \nओाा , ा ि खिालकी भैजी ेँ ाइ ि झलक छ लकैा ज  मध िाीसाँ अिै छी। ब ए ताँ जबहाा गाम-ुटम  धोती-  ताा \nपबहटा  ख  ान्‍द हपट तौाी ट ै छी, तबहाा झंझाटप टो-मध िाी जाइ छी ताँ टहैए, ताँए भिटस  भौजी ाबह ि जझ प लकी \nज  मध िाीसाँ अिै छी। ओाा ए  ताँ साइब लको  ााचलकसाँ ख दोसट समैमो  बहसाि  द ह-हाा ाइ ुमाएलक छलक \nखब  ााइापट साँ पस ाा  धाट ाइ िहै छलक स हो िात ाबह, िबहत  छलक। म दा तैपट भौजी  ाजैट ऐ दुखट  ाइ \nग लकैा ज  टौद  ााचलकम  अपाो द ह ुमाएलक  छ लकैा। \nभभास ट ा  ोाा ालकैए , ाािट िज  भो ट  उढठ तैमाट भऽ मध िाी ग लक छ लकौं। ख  ोाा उसटलका पछाइत अढ़ाइ \nिज म  ऐगलका ताटी  लकैत म ंशीजी साँ गप-सप् प  टैत तीा िाजज ग लक छलक। सिा तीा िज  मध िाीसाँ बिदा भ लक छ लकौं। \nओाा ,  ोाा   ाज िीलक -िालक ालकैए ताँए माम   ोाो तटह  त ह ा िातो ाबहमेँ छलक ज  मा   म् हटो ु स ैत-\nफ स ैत। असचाट छ लकौंह । ओाा माो ु स ै-फ स ै   ाटि होइए ज   ोाेसाँ    टो धाो भ ाै छै ख    टो \nजीिाो जाइत  छै , म दा स  ाबह अपा पैंतीस सालक प टाा अबगलकग् गी (6) )   स अचछ। जइ समैम    स भ लक ओइ \nसमए   त-पााट  झंझा गाम -गामम  पसटलक छलक। ओाा,   त-पााट  झंझा अ ाो ाइ अचछ स हो  ाबहमेँ  हलक \nजा स ैए। अ ाो अचछए , जाँ स  ाबह अचछ ताँ ज  छ हा गटीि अचछ–माा  ज  टा ए ो ध ट अपाा ााम  जमीा ाइ छै –\nओ टा सट ाटी ुटो  हााँ छइ। \nखा  गाम ज ााँ हमटो गामम  िहटिैमा जमीादाट  जमीापट झंझा भ लक। द लक -ढदहााी  दौ़िम  अबगलकग् गी \n  स भ लक। जमीाम  ााा-फट  ठाढ़  ए जमीादा ट  लकग ख-भग ख  द्वाटा खबग लकगौलक ग लक छलक, जइ लकगिैम  \nहम-सभ फाँसौलक ग लक छ लकौं। तीस खदमी  ऊपट   स भ लक छलक। तइ िीा जमीा  सभ दशा स हो भ लक। म दा   स \n ाहटीम  लका लक  अचछ। सालकम  दू ि ट ताटी  लकइ छी ख मध िाी जाइ-अिै छी। ओाा , मध िाी ग लकापट िहुत िात \nमा प़िैए। मा प़िैए ाीशा  ात  होालक, मा प़िैए  ोाासाँ जहलक ख जहलकसाँ  ोाा अिै-जाइ  ालक गा़िीम  \nचसपाही  पहटा , मा प़िैए जही  ोाासाँ जहलक जाइ छ लकौं त ही  ोाासाँ छ ढा  ऽ अबितो छ लकौं...। \nओाा , जइ समए   स भ लक छलक तइ समै  ल्स् ाबत ख अ  ा ा ल्स् ाबतम  िहुत िदलकाउ खबि ग लक अचछ। \nमाा  ई ज  ओइ समैम  अबगलकग् गी   स  िहुत महत छलक। मास-मास , तीा -तीा मास   स  जमाात ाइ होइ छलक \nख स शा   स  रूपपम  ओ ट तह ी ात स हो होइ छलक म दा खि स  ाबह टहलक। ा  अबगलकग् गी   स  ि सी होइए ख \nा  ओइ रूपप  ओ ट तह ी ात  होइए। समए िदलका  खि अपहटि ख टाहजाी  ुााा िढढ़ ग लक अचछ। खि \nए ट महत िढढ़ ग लक अचछ। \nपैंतीस सालक  िीा   स स हो मध िाी-झंझाटप ट तीा   लक । तीा ि ट  टै   ाटि भ लक ज  झंझाटप टम   ोाा \nिढ़ा  (स शा  ोाा) मध िाी  ोाासाँ   स झंझाटप ट खबि ग लक। म दा ब छ ए ढदा  पछाइत प ा:   स मध िाी ाचलक \nग लक। त  ट  ाटि भ लक सालक भिटसाँ स शा  ोाा  ालकी टहलक, जज  अा पल्स् ाबत टहलक। ओाा मध िबाम   ोाा  \nहालकत त हा  टहलक। अ्ध तट  ोाा जज  अा पल्स् ाबतम   ालकीए टहौ लकगलक ख अ ाो अचछए। म दा ब छ  अचछ \nतैमो ा   ोाा हटदा िाजलक अचछ ख ा  अपा  हटदा िजलकौं अचछ। \nा ि खिालकी भौजी  संग सम् िन्‍द ध[1] िहुत प टाा ाबहमेँ अचछ, हालक -सालक  माा  खठ -ाअ ि ा  अचछ। \nओाा लसिंह श् िट भाइ  संग भैमाटी  सम् िन्‍द ध िच् ा साँ अचछ, टीि पाास -पापा ि ासाँ म दा जबहमा ा ि खिालकी \nभौजी एलकी (दुटागमा  पछाइत) तबहमासाँ  टीि िीस-पाीस ि ा त , ढदमट-भौजाइ  ज  सम् िन्‍द ध अ ा िबा \nग लक अचछ, स  ाबहमेँ छलक। ओाा ाो ा-ाो ी  ोाो  ाज  ाइ होइत छलक स हो िात ाबहमेँ टहलक अचछ, म दा ओ \nपिटिािट   ाज  अा  ूलक टहलक। असलक ढदमट-भौजाइ  िीा ज  ि  ता -ि  ती चसा ह-चसक् त सम् िन्‍द ध ह िा ााही \nओ खठ -ाअ ि ासाँ अचछ। हुा ो द ह  समटााइ बाच् ाााँ म हेँ उतैट ग लक छैा ख अपाो ताँ सहज  उतटलक  अचछ।  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n18 \n \nओाा , खठ -ाअ ि ा  सम् िन्‍द धम  भौजजमो हमटा ाीखन्‍द ह ा ा  छैा ख हमहूाँ हुा ा ाी  ज ॉं ाीखन्‍द ह ा ा  \nचछऐा। म दा ओ अपाा जगहपट चान्‍द हाटए अचछ। िजै -भ  ैम  अटिा ााउट  िचसमा भात ज ॉं ा ि खिालकी भौजी \n ाी ि सी फटहट छचाए। ताँए माम  ि सी झॉंा-बिहा ब़ि ाबहमेँ उठलक। माा  ई ज  ा ि खिालकी भौजी ज  \nिजलकी ‘ुटिालकी ेँ भूत लकगलक अचछ ख अपा  चछ़िहाटा   लकाइ छी।’ ताँए मा ि सी खगू-पाछू ाइ भ लक म दा  ाी-\nमाी झॉंा ताँ माम  लकगि   एलक। झॉंा ई लकगलक ज  उप ैट  ऽ एाा ब ए ा ि खिालकी भौजी िजलकी? जाँ पिटिाट  \nिात छी ताँ ई ा   ह  ााही छ लकैा ज    त   ालकसाँ ुटसाँ िहटाएलक छी। अा ट  ताँ सभ िात सोझहाम  खबि जाइत। \nम दा ुटिालकी ेँ भूत लकगलक अचछ, एह ा िात ब ए िजलकी?  ाएट..। मा ेँ ातमािट िात िदलकैत प छलकमैा- \n“एत  टौदम    तए जाइ छी?” \nा ि खिालकी भौजी िजलकी - \n“ ाी हाापट जाइ छी। त ह ा ा  टौढदमाह समए भऽ ग लक अचछ ज  तीमा-तट ाटी दुखट   ान्ल् ह टाबतम  अाँााट  \nसंग  टोाी   लकौं।” \nओाा भौजी  िोलक त लकम  ड मलक तीा सचलकमा खम  अाँााट ज ॉं सोहागट अ ाो ि जझ प़िै छलक, म दा \nपिटिाट  िात स बा मा  ाी  चसम  टहलक छलक। िजलकौं- \n“ ी  टिै , समैम  ज ा एह ा टौढदमाह भऽ ग लक त ा दोसट उपाइम   ी अचछ।” \n बह साइब लक खगू  िढ़ लकौं। ा ि खिालकी भौजी स हो उत्तट म हेँ हाा ढदस िढ़लकी। \nओाा , माम   ाी - ाी बिाबिाी उढठम  टहलक छलक, ज   ाी  िटमािट  ऽ खटो खगू -पाछू  िात प चछ \nचलकबतऐा म दा ाीन्‍द हलक लको  ा ि खिालकी छचाए ज  बतलक ेँ ताट ख झूठ ेँ सत्  िािैम  हजाट ि ट ब ए ा  िोलकी  \nिािी िदलकै  जरूपटत प़िैा , ओ म ह -म हीं िदैलक लकइत  छैा, ताँए माम  ज ह ा ममा  ल्स् ाबत िा  ााही , स  ाबहमेँ \nिालक।  \nलकग् गी भिट ज ा खगू िढ़लकौं त ा माम  उप लक ज  ए ि ट पाछू उाैा भौजी ेँ खटो िात प चछऐा, म दा \nदोसट मा पबहलक मा ेँ टो लक । टो लक  ई ज  ज ा भिट ढदा  िहटाएलक छी तइ िीाम  जाँ ब मो ब छ  त ह ा \nिात पत्ाी ेँ  बह द ा  ह तैा ख ओ िजैत-िजैत िताबह  रूपप िाा ा ा  ह ती , सएह रूपप द   जाँ ा ि खिालकी भौजी \nिाजलक ह ती त ा ब छ  अंशम  सबहमो ताँ भ ि   एलक। ओाा बिााट  दौ़िम  स  ाबह भ लक, ब ए ताँ तत्त्िदश़ी चान्‍द त  \nषाकि म  छतपट ाढढ़ जाइ छैा ख पलक म  पतालक पहुाँा जाइ छैा...। मा -मा बिाािटतो टही ख साइब लको ाचलकत  \nटहलक। \nाािट लकग् गी खगू िढ़ैत-िढ़ैत मा पत्ाी  ाैहट ढदस िढढ़ ग लक। ाैहट ढदस िढढ़त  माम  भ लक ज  जाँ पत्ाी \nभूतलकग् गू टबहतैा ताँ ाैहट साँ लकगैत खएलक टबहतैा। म दा स   हााँ  बहमो लकगलकैा? लकगलक  भ लक ज  टौदम  ाालकीस ब लको \nमीाट साइब लकसाँ एलकौं ह ा, भिटस  तइसाँ ा हटा  रूपप िदैलक ग लक अचछ ताँए चाक् ाटीम  ा  ताँ ा ि खिालकी भौजी \nिजलकी ?ओाा , ाारूप ढदस ाजैट ख ़िािी ज   ोाो दोसटो -त सटो  ाटि ताँ ाइ ा  अचछ। म दा स   ोाो गट पट ा  \nाढ़ए। \nाैहटसाँ पत्ाी ेँ सास ट एलका  हुाा- हुाा ताँ तीस-पैंतीस ि ा भाइम  ग लक ह तैा, तैिी ा ज त  ्धमा-प ता ह िा \nााही स हो भाइम  ग लकैा।  बहमो ब छ  ा  द  लकौं। त ा ब ए ा ि खिालकी भौजी  हलकी..! मा उाालक। उाैात  \nउठलक- समाजम  एहाो लको   ताँ  मी ाबहमेँ अचछ ज  ााह  पबत-पत्ाी  िीा हुअए खब  भाइ -भाइ  िीा खब  \nढदमाढदाी -ढदमाढदाी  िीा िा िाप -ि ाा  िीा झूठ -फूस िात गढढ़ मतभ द ाइ पैदा  टैए।  िटत  अचछ ख  ूि \n टैए। समाजो ताँ समाज छी ब ा ,    टो म ाँह छै ताँ ाॉंगैट ाबह, ख    टो ाॉंगैट छै ताँ म ाँह ाबह, म दा तैमो ुट  \nधाटि ाइ   ा  अचछ स हो ताँ ाबहमेँ  हलक जा स ैए। \nाो़ि   खगू िढ़लकौं ब  ध -द  माम  उठलक। ज ठ मास छी दशटाहा पटस ए भ लक। भूत-प्र त  िास गाछी-\nबिटछीम  होइ छइ। अ ा ताँ दू माससाँ सभ गाछी-बिटछीम  खम -जाम ा  ओगटिाह िैसलक  हएत, त ा ताँ भूतो-प्र त \nा  ओगटिाह  डट  प़िा ग लक हएत। ओाा, ज ा खम -जाम ा गाछम  लका लक टहैए ख ओगटिाह िीा गाछीम   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n19 \n \nमााा िाा जगलको टहैए ख स तलको टहैए त ा  हााँ    टो भूत लकगै छइ? ज ा खम -जाम ा गाछी -बिटछीम  ाइ \nटहलक त ा पत ट़िाी सभ ेँ  बहमो  ालक िाँसबिट्टीम  ा ़िीा-त ़िीा लकबगतो अचछ, म दा स हो मास ताँ ाबहमेँ छी..! \n  तिो मा ेँ असचाट  टी तैमो ब छ -ा -ब छ  उपब म  जाए। अपाा ुटसाँ  ाी पाछूए टही ब  माम  फ ट \nउठलक- जाँ  हीं ा ि खिालकी भौजी झ ठ   हा  ह ती, त ा ?फ ट लकगलक  भ लक ज  भूतो ताँ भूत छी,  ोाो ब  एक्   टंग  \nखब  एक्  ाा अचछ। टंग-बिटंग  अचछ। म दा  ोा टंग  अचछ ओ ताँ द  लका-ि झलका पछाबतम  फिटछाएत, तइलक  \nअा ट  मा ेँ भिटमौा  छी। मा हल् लक   होइत  लको   मा ेँ मा द  ए लकगलक। लको   मापट मा पब़ित  मा ाीट \nभ लक। ाीट होइत  उठलक-  हू ! समए ओत  खगू िढढ़ ग लक ज  लको  अाँगाा  म़ििासाँ ऊपट उढठ हिाइम  जहाजम  \nबिखहो  टैए , भोजो -भात  टैए , म दा गाम-ुटम  अ ाो भूत -प्र त लकबगत  छइ! एक् ैस्ममो सदीम  जाँ अबहाा भूतम  \nलको  भ बतमाइत टहत त ा ओझा-ग ाी   तए-साँ औत। मा ठमै  ग लक। \nठमै त  माम  उठलक, पटसू ज ठ  दशटाहा छलक। ए  ताँ तीा माससाँ ए ो िूा पाबा ाबह प़िलक, ओबहाा \nिाम मण्डलक गमा अचछ, तैपट टौदो त ह ा होइए ज  माढा  टस त ाा ा इस ा ा  अचछ ज  टस -ि टस भऽ ग लक छइ। ढदा  \nदस  िज साँ िाध-िोाम  लकू ालकए लकगै छइ। भऽ स ैए ज   ोाो  ाज  पत्ाी िाध ढदस ग लक ह ती ख लकू-तू प ै़ि ा ा  \nहोबा  जइसाँ मा गटमा ग लक होबा ख िताबह ज ााँ खब  भूतलकग् गू ज ााँ िोलकी  िाबा भऽ ग लक होबा। ब ए  ताँ \nमौसम  बहसािसाँ सभ ब छ  ाबहम  तैमो िहुत ब छ  ताँ िदचलकमो जाइए। ओाा, मौसमो-मौसमो  अपा -अपा \nााचलक -प्र ृबत छइ। िटसात  पछाइत ज  स् िाती ाषाकत्र अिैए ख ओ ट ज  िूा छै ओ जाँ   टा  म ाँहपट प़ित ताँ \n पूट िात , चसप् पी  म ाँहपट प़ित ताँ मोती िात ख सााँप  म ाँहपट प़ित ताँ िी   िात ब ा । भलकेँ एक्   ाषाकत्र ख \nएक्   ि ाा  िूा ब ए ा  हौउ। तबहाा ा  जा़ि  पछाबत  मौसम  िूा खब  गटमी  पछाबत  मौसम  िूाम  \nस हो अन्‍द तट ह ि   टत..? \nटंग-टंग  बिााट माम  उढठम  टहलक छलक ता ुट लकग पहुाँा ग लकौं ख पत्ाी ेँ दलकाा  खगूम  ठाढ़ द  लकमैा। \nा प-ााप ठाढ़ छ लकी ताँए िोलक  िाइबा   ोाो खभास ाबहमेँ भ लक। ओाा, अ ा धिट  जजागीम  दुाू पटााी  \nिीा  ज  सम् िन्‍द ध टहलक अचछ ओइम   बहमो  ोाो  ाास ाबहमेँ खएलक अचछ जइसाँ  ोाो छोाो-षाकीि अबिसिास \nजगैत। ओाा , िैाािट  रूपपम   बहमो  ालक बिााट -भ द जरूपट होइए म दा ओ ट समाधाा ताँ पिटिाट  ालकैत \nजजागी  धाट  बरमकमा  रूपपम  भाइम  जाइए। \nहमटा द  त  पत्ाी िजलकी-  \n“एत  टौदम  ब ए ालकलकौं।  ाी ालक मधिबामेँम  बिलकैम जाइतौं स  ाबह?” \nओाा मा  ाबह द हो-हाा ाब माएलक  छलक ताँए ज ह ा उत्तट पत्ाी ेँ ढदअ  ााही स  ाइ दऽ प चलकऐा। माम  \nछलक ज   बहऐा- जाँ लको  जा़ि  डट  खब  टौद  डट  खब  झााँा-पाबा  डट  ुटसाँ बा लकि  छोब़ि ढदअए त ा \nओ ट जजागी  गा़िी   ाा ालकतै। ओाा , ई दीगट अचछ ज  ज ा समम असहज भऽ जाइए त ा ओ ट अा  ूलक \nलको  अपा जजागी ेँ धब़िमिैत ालकैए। म दा स  ाबह, हाटलक चसपाही ज ााँ अपाा ेँ समटबपत  टैत  हलकमैा- \n“खि ब   ोा - ाहटीम  ए ो षाकि टहै  मा होइए, तहूम  मध िाीम । ज त  ालक  ाज छलक त त  ालक  ाजम  \nह टाएलक छ लकौं।  ाज होइत  प़ि लकौं।” \nओाा खा स् त्रीगि ज ॉं पत्ाी गप ेँ ि सी ाबह ामटा िजलकी- \n“ ाी  ालक छाहैटम  ठंिा चलकअ, पछाइत ब छ   ाइमो-पीि लक ि ााह  पबहा  ाहाइम  लक ि।” \nओाा माम  ा ि खिालकी भौजी  गप ााैत टहए। म दा अग ख  ऽ िाजिो ताँ ाी  ाबहमेँ होइत। पत्ाी  \nबिााट हुा   म हेँ ब ए ा  स ाि ज  खा स् त्रीगि  म ाँह  िात  जाँ दुाू पटााीम  झग़ि  भऽ जाए, स हो   ह ा हएत। ताँए \nमा ेँ ातमािट  ऽ टा ि  ाी  ि झलकौं। ओाा, माम  ईहो हुअए ज  ा ि खिालकी भौजी ज  भूत लकागि  हा  छलकी \nख जाँ लकगलक ह तैा ताँ िोचलकम  िािीसाँ ा  ि जझ जाएि। \n  टता-गंजी बा ाचलक टौदम  दैत पत्ाी ेँ  हलकमैा- \n“ ाी पं ा ा ा  खउ। ”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n20 \n \nऑंगासाँ पं ा खबा पत्ाी ठाढ़ -ठाढ़ ालकिए लकगलकी। दस  हौं ैाम  मा शान्‍द त भऽ ग लक। मा शान्‍द त होइत  \nिजलकौं- \n“ा ह ााइ ताँ अचछए म दा पबहा  पाबा पीि, ााह पीि ख पाा  ाएि त  ट पछाइत ि झलक ज तइ। ” \n‘ि़ििढढ़मााँ’  बह पत्ाी ऑंगा ढदस िढढ़ ग लकी। \nओाा , ा ि खिालकी भौजी  बिााट म हसाँ बा लकैलक  धाा  गम् हटा ज ॉं ुोुम  तटतट  टैत छलक म दा अपा \nा ााो ख ााचलक  गट्मम साँ गप -सप् प  टै  इच् छा माम  ाइ होइत टहए। ओाा पत्ाी  म ाँह  ा हा हीसाँ ि जझ \nप़िै छलक ज  ब छ  िात प ाम  एह ा छैा ज  िजैलक  लक स-फ सा टहलकी अचछ म दा हमटा टौदाएलक ि जझ ऐ दुखट  ओ टा \nप ाम  ातमािट  ऽ ट ा  छैा। भऽ स ैए माम  ई होइत ह तैा ज  टौदाएलकम   हा  गटमाएलकम  जाँ  हीं ि झैम म  तलक-\nबिालक भऽ ज तैा खब  अपा िजैम म  भऽ जाएत त ा ताँ ओ ट अटाो अााा हएत। जइसाँ उत्तटो ओहा  हएत। \nाी  उत्तट ताँ त ा भ ाैए ज ा ओ ट ाारूप  ोि समगम टहलक। ब ए ताँ अही दुबामॉंम  ा  टहैमो  अचछ जइ \nदुबामॉंम  ाारूप  ोि  लको  अचछ। \nओाा ि सी उम ट भ लका पछाबतमो पत्ाी  द ह  पाबा अ ाो ओहा  जलकजलकौ छैा ज ह ा एह ा उम ट  ह िा \nााही। मोाा -मोाी मएह ि झू ज  द हम  खस ैत ओत  ाइ छैा ज त  खा ित-िाौा स् त्रीगिम  टहैए। \nा न्ल् हपट ााह    तलकी ाढ़ा ऑंा ेँ ाी  ज ॉं लकगा लकोााम  पाबा ा ा  पत्ाी पहुाँालकी। ओाा, अपा मा टहए \nज  ठ हुासाँ बाच् ाो ख भिट िााँबह पबहा  धोइ लकी ज  ाा ैा माट  होइए, म दा मा अस ता ग लक। पत्ाी  हाासाँ लकोाा \nलकऽ दू ि ट   टाा   लकौं ख भिट छॉं  पाबा पीलकौं। तैिीा पत्त्ाम  ााह ा ा  पहुाँालकी। ए  बगलकास ााह पीि पत्ाी ेँ \nाािस् सी दैत िजलकौं- \n“ज हा  ााह पीिै  इच् छा छलक त हा  िा िो   लकौं!” \nओाा , ााह खा  ढदा ज ॉं छलक म दा द ह  ा ाा  भू  िढ़ा  िस् त   (पीिै ) स खद स हो िढ़ाइम  द ा  \nछलक म दा पत्ाी ेँ िात  उन्‍द ाा अाा लकाबग ग लकैा। उन्‍द ाा अाा ई ज  हम ताँ ााह  स खद प ि िाजलक टही म दा पत्ाी ेँ \nभ लकैा ज  ‍ मंग् म स् िरूपप िजलका। म दा लकगलक  ईहो होबा ज  ज ा सभ ढदा अही ा ल् हीपट अही हाा  ााह िािैत \nखबि टहलक छी त ा खा ढदा  ी इच् छा  ाइ भटै छ लकैा ज  एाा िजलका? म दा अपा ज  बिााट पबत ेँ  है  टहैा \nओइ खगू ए टा (माा  ााह  गप ेँ) त च् छ ि झलकैा ताँए मा -मा दिैत िजलकी - \n“हााम  ब  पााँाो ओंगटी ए  -टंग अचछ, तबहाा ा  पााँा ढदाम  पॉंाो टंग  ााह ताँ भाइम  स ैए। अहााँ ेँ   ह ा \nााह पीिै  मा अचछ ख हमटा   ह ा ााह िािै  बिााट अचछ ओ ग म् मा -ग म् मीसाँ ाो़ि   ाज ालकत। जाँ सएह छलक \nताँ  बह दइतौं ज   ाी ि सी लकी ट  खब   ोाो खा  िस् त  ि सी  िट  ऽ खब   म  िट  ऽ द िइ।” \nपत्ाी  झपासाँ ि जझ प़िलक ज  जाि  अपाो ओहा  ाइ िाि ताि  ठी -ठी   ाज ालकैिलका ाबह अचछ। ााह \nपीि पाा  ा ा ा  छ लकौं। िजलकौं- \n“गाम  हालक-ाालक ाी  अचछ ब ा ?” \nगाम  हालक-ाालक स बा पत्ाी  माम  ज ाा दुपहिटमा  िात ााचा उठलकैा। िजलकी - \n“ाााँह म  सौंस  गामसाँ झग़िा भऽ ग लक!” \nपत्ाी  िात स बा माम  उठलक ज   ोाो समाजज  िात जरूपट अचछ। जाँ स  ाबह टहैत ताँ ए  गोट साँ ा  झग़िा \nहोइतैा। सौंस  गामसाँ ब ए भऽ ग लकैा। म दा प्रश् ा  जब़िम    तौ-ा -  तौ समाज  धाटा जरूपट छीपलक अचछ ताँए \nसमाजज  धाटाम  ताँ ाबह, म दा मजब मलक धाटाम  िजलकौं- \n“सौंस  गाम  लको साँ झग़िा   लकौं ख झोंा ओबहाा द  ै छी, त ा झग़ि   ी भ लक?” \nख चसमा  ऽ पत्ाी िजलकी - \n“स   ी?” \nसोझटिैत िजलकौं-  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n21 \n \n“जाि  स् त्रीगि झोंाा -झोंाौिैलक ाइ   लक  ताि  ओ ट झग़िा   ोाो माबा ाबह। ओ  ोाो   लक  स़ि़ी \nभ लक।” \nपत्ाी  रूपप िदलकलकैा। िजलकी- \n“भदुखटिालकी   म् हैा खएलक छ लकी, पटसू दशटाहा टहै, लको  अपा-अपा ुो़िा ाढ़ौलक । उधाट  लको  ए -\nए ाा ुो़िा   म् हैा ऐठामसाँ लकऽ अालक ।” \nबिच् ा म  िजा ग लक- \n“मटा, ई  ी भ लक! एह ा ताँ सभ सालक होइत  अचछ।”  \nसम् हाटैत पत्ाी िजलकी- \n“सभ ढदासाँ ुो़िा  दाम ताँइ छलक, जइ बहसाि  खा सालक दइ छ लकख ा।” \nिजलकौं- \n“ऐ ि ट  ी भ लक?” \nपत्ाी िजलकी- \n“भदुखटिालकी   म् हैा अिट  ऽ ठाढ़ भऽ ग लकी ज  खि सभ ब छ  महग भऽ ग लक, हमटो टंग-ाीप  टैम   टा \nिढढ़ ग लक अचछ, ताँए ओइ बहसाि  ुो़िा  दाम लक ि।” \nपत्ाी  िात स बा मा हूमटलक। मा ेँ हुमैटत  बिााट ग म् हटलक। िजलकौं- \n“ई ताँ उचात  भ लक।” \n‘उचात ’ स बा पत्ाी छ़िैप  ऽ िजलकी- \n“हमहूाँ ताँ सएह  हचलकऐ। म दा ए  ढदस ठाढ़ीिालकी, ााौटिालकी ख तमोिटमािालकी भ ऽ ग लकी ख दोसट ढदस \nा ि खिालकी ख ध प टािालकी भऽ ग लकी। दुाू ढदससाँ  ौख ज ॉं लकूझए लकगलकी।” \nिजलकौं- \n“पछाइत  ी भ लक?” \nपत्ाी िजलकी- \n“तामसम   हा ग लक ज  तोटा सभ ेँ भूत ख हाटा  छह, ताँए भ बतमाएलक छह।” \nपत्ाी  िात स बा माम  भ लक ज  भिटस  अही  उपटाग ा ि खिालकी द ा  छ लकी। \n◌ \nशब्‍ द संख् मा : 2470, बतचा :  23 जूा  2017 \n  \n  \nममााहत \nजोगाटी भाम ेँ गाम  सभ जाै छैा ज  ओ ओहा लको  छैा ज  अपा जजागी ालकिै  सभ जोगाट अपा  \nट ा  छैा। जबहाा   शलक ब साा अपाा   ट्टापट िटद -महींस  संग   ती  सभ समाा–माा  हट- ोदािट ,   टपी-\nहाँस खसाँ लकऽ  ऽ ाेंगाटी-  टहैट होइत दम लक-िोरटिंग त –अपाा हााम  टख  बाम्मत जजागी िाा , बाममि्ध  ालकै \nछैा तबहाा जोगाटी भाम स हो छचाए। ज ा दुबामॉं  िीा मा   िबा जीिा धाटि   लकौं त ा जाँ अपा जजागी \nसम ा ालकै  ताँ दोसटो  स िा ाइ भ लक त ा भल्क् त  ी ख भजा  ी ? ख जाँ भल्क् त-भजा  टैत जजागी ाइ  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n22 \n \nालकलक त ा जजाबगम   ी। जज ागी  लक लक ज  खिश् म ता अचछ , खिश् म ता अचछ जजागी  अा  ूलक , माा  ई ज  \n  ह ा जजागी िाा ालकए ााहै छी। ज ह ा जजागी टहत ओइ अा  ूलक ओ ट खिश् म ता स हो अचछए। \nाालकीस ि ा पूिा जोगाटी भाम तीा  ट्ठा िाँसिािट लकगौलकैा। बपता  द लक ज  िाँसिािट छ लकैा ओ ताम- ोट ख \nता -ह ट  दुखट  उपैा ज ॉं ग लक छ लकैा। जइसाँ अपा खिश् म ता पू्तिं होइ  संभािाा ाइ द  लकैा। िााँस  \n गतो ताँ  म ाबहमेँ अचछ। ुट-ुटहासाँ लकऽ  ऽ ााा-फट , िा़िी-झा़िी-लक  मााा  संग िट ि-िा़िी-लक  स हो \n गता होइत  अचछ। तहूम  हम सभ ओहा ब साा पिटिाटम  जन्‍द म ा ा  छी, जइ पिटिाटम  िॉंस उपजिै  साध ा –\nमाा  जमीा –स हो अचछए। िॉंस-गाछी गाम  ओहा जमीा  पैदािाट छी ज  ऊाँाटस हुअए। िाढढ़ -ि ाा  इलका ा \nअपा छीह  जैठाम गाम  खधासाँ ि सी जमीा मा ताँ ाौटी अचछ िा ओहा ाीाटस जमीा अचछ , जइम  िॉंस गाछ \nाइ लकाबग स ैए। िॉंस ओहा   त  पैदािाट छी ज  ुटा़िी  सदृश हुअए। जइ गामम  ुट िािैलक  जमीा सभ ेँ ाइ \nछै तइ गामम  िॉंस-गाछ लकगिै  जोगाट   तए-साँ औत। जोगाटी भाम ेँ स  ाइ छैलकैा। प टाा िाँसिािट तीा-ाािट \nसालक टख  तैिीा ओइसाँ  ाज ालकौलकैा, ओाा सभ  ाज ओइ प टाा िाँसिािटसाँ ाइ ालकै छ लकैा म दा तैमो बि टी-\nिट्टा ाइ भ ा  अपा  ाज ताँ ाचलकत  छ लकैा। ओाा िाँसिािट बाच् ाॉं म हेँ हहैिटम  टहलक छलक जइसाँ खगू िाधा उपल्स् ात \nह ि   टतैा। मएह सोचा जोगाटी भाम ाि ा िाँसिािट लकगिै  बिााट   लकैा।  \nज ़िशीतलक पािैा, ाैत -िैशा   िीा  चसमाा छीह । जबहाा ाैत  गाछी ख माु  िाछी बाटोग होइए \nतबहाा िॉंसो अचछए। ज ह ा िॉंस टोपलक जाइए ओइम  ाि िॉंस   ोंपट स हो बा ैलकत  अचछ। टोपलका पछाइत जाँ \nबाम्मत ओ ट पाौाी होइ ताँ ओ अपा  ोंपट ेँ जोगा ाि िॉंस  रूपपम  ठाढ़  टि   टैए। लकोाा-िाल् ाी साँ लको  \nगाछी - लकमम  जलकधाट  िटत  छैा म दा त लकसी सा छोा गाछ-लक  जाँ ए   लकश–माा  ए  डािा –पाबा   गता \nप्रबतढदा होइ छै तैठाम ामहट गाछ-लक  ताँ ओइसाँ ि सी  गता ह ि   टत। ओाा, त लकसी  छोा गाछ होइ छै, जइसाँ \nओ ट म सटो ख चसटो सभ धटती  ऊपट   पटतम  टहैए। जमीा  ऊपट ा हालक[2] ज  ााह  ताँ बाच् ाॉं म हेँ ससैट \nजाइए िा स ख म  जाइए जइसाँ माढा ि टस भाइम  जाइए। ि टस भ ा  स  ै  संभािाा स हो भाइम  जाइ छइ। म दा \nामहट गाछ  म सटो ख चसटो ताँ ि सी तट[3] त  जाइत  अचछ ताँए ओइसाँ ि सी (माा  त लकसीसाँ ि सी) जीिै  \nसंभािाा टबहत  अचछ ताँए जाँ ए  लकोाा पाबा ओ टा[4] जब़िम  ज ़िशीतलक पािैा ढदा प़िौ िा ाबह प़िौ, ओइसाँ \nओ ट  ोाो ह ा -बिस् मम ाबहमेँ होइ छै म दा तैमौ ब साा अपा पािबा  बिधाा , ाइ पाा ताँ पाा  डजन्‍द ामोसाँ \nप टिै  बिााटाा  ूलक ए  लकोाा जलकधाट  िटत  अचछ। \nओाा खइ ज ़िशीतलक पािैा छी , ताँए ब साा पिटिाटम  खटो ि सी  ाज अचछए।  ाज  बहसाि  औझ  ा \nढदा [5] छोा पब़ि जाइए। ब ए ताँ भोट  स बत उढठ गाछी- लकम, िा़िी-झा़िी ेँ ज ़ििैत–माा  जलकधाट  टैत–मालक-\nजालक ेँ ाहौााइ -धोााइसाँ लकऽ  ऽ ुट    िा़ि, िक् सा-ि क् सी ेँ धोााइ  संग-संग ऑंगा-ुट  टस् ता-प टा \nज ़िौााइ  संग पो िट  ुाा ख इााट ेँ स हो उटाहि टबहत  अचछ। तैसंग ाैत  टान्‍द हलक िैशा म   ा  ऽ प टौााइ \nस हो अचछए। त ति  ब ए, समाज  संग महाद ि -पािाती  ााा , ‘जम चशि -जम चशि ’  टैत सौंस  गाम ु मााइ स हो \nअचछए। एत  ताँ ए  उ ़िाहा –माा  दुपहटसाँ पबहा  –भ लक, दोसट उ ़िाहा  ताँ पछ खएलक  अचछ ज  टा सॉंझ \nधिट प टिै  अचछ। ई ताँ भ लक पबहलक प्र टि, दोसट प्र टि ताँ त त  ामहट अचछ ज  सॉंझ त  प टाएिो  ढठा। ओ \nअचछ ब सााी जजागी  उपरिी जाािट  चश ाट सभ ेँ  गाम  िोा -झा़िसाँ ट िाब़ि-ट िाब़ि सीमा ापा-ापा \nभगाएि। तहूम  जाँ सीमा ापिै ालक दोसट गाम  चश ाटी  संग भभ़िााी भऽ ग लक त ा ताँ खटो ि ठ  ाा  ाज भऽ \nग लक। म दा ज  हुअए, जोगाटी भाम माम  ओही ढदा टोबप लक लकैा ज  जबहमा िॉंस टोपै  म हूता िात तबहमा तीा  ट्ठा \nिॉंस जरूपट टोपि। ओाा िॉंस टोपै  म हूता ज ़ि शीतलक पािैा ढदााा ाबह छी ओइसाँ पबहा  ओत  ढदा अचछ ज त  \nओ ट पछाबत  अचछ। दुाू  ात  पलक़िाम  दू पिटल्स् ाबत स हो अचछए। ए  ढदस जाँ पाबा  (पाौाी )  गता  म \nअचछ ताँ दोसट ढदस पाबा   गता ओत  ि सी अचछ। मएह सोचा जोगाटी भाम ताँइ  ऽ लक लकैा ज  ज ़िशीतलक पािैा \nढदा ब सााी  खा  ाज छोब़ि पािैा मािैत तीा  ट्ठा िॉंस टोपि। िॉंस टोपि खब  िाँसिािट लकगाएि ? म दा \nअ ा ताँ ओ िॉंस  टोपि हएत, लकगलका पछाइत ा  ओ िाँसिािट हएत। जबहाा  ोाो िैाािट  संस् ाा ेँ पबहा  बिााटम   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n23 \n \nखालक जाइए पछाइत ाीि लक लक जाइए। तबहाा जोगाटी भाम जजागी  मूलक  गता ेँ पबहा  माम  टोबप पू्तिं  \nबिााट ठाबा लक लकैा।  \nओाा , िीाम [6] प टाा -साँ-प टाा पा लक-झ रुट  संग पब -पब  स  लको टहि   टैए म दा िंश िृज्ध   लक लक ताँ \nओहा  ा  टोपलक जाएत जइम   ोंपट  ऑंख  होइ ख टोपलका पछाइत ओ  ोंपट ढदअए। ओहा िॉंस ताँ ाबहमेँ टोपलक \nजाएत ज  ट ऑंख म  भाा ग लक होइ। प टाा िाँसिािटसाँ ाि ा–माा  भौट पटह –िॉंस ढठब मा जोगाटी भाम \nपबहाबह टख  ा ा  छलका। ाालकीसाा िॉंस टोपि छैा , ज  टा िीासाँ उ ा़ििो  छैा। ामगट -ाौ़िगट  ाज टबहतो \nजोगाटी भाइ  मासूिाम  ्मचसमो भ िट  मी ाबहमेँ छ लकैा। एत  बिसिास िालक  छ लकैा ज  ए ाा-ए ाा ेँ उ ाब़ि \nटोपलकासाँ ि सी समै  ाो सााी हएत ताँए ए  झों म  पबहा  ाालकीसोाा उ ाब़ि लक ि ख दोसट झों म  टोबप, त सट \nझों म  पाौाी  टैत सि ट-स ालक ुटपट खबि जाएि। सएह   लकैा।  \nखा    ती -िा़िी ज ॉं जोगाटी भाइ  िाँसिािट स हो ाी  छैन्‍द हें। प टाा िीा  िॉंस समाप् त होइत-होइत \nजोगाटी भाइ  ाि ा िीा  िॉंस श रूप भऽ ग लकैा। ब सााी जजागी  ताँ ागदी   ती िॉंस छीह । तहूम  गाम-गाम \nिजाट िालक अचछए। ब छ ए ब साा उपजौबाहाट छैा म दा  गता ताँ सौंस  गामम  टबहत  अचछ। \nअ ा त   जजागीम  जोगाटी भाम ेँ िॉं स सहमोगी पूजी  रूपपम  संग दइत  खबि टहलक छ लकैा। म दा ढदाो-\nढदा गमैमा िजाट ा ाए लकगलक। ब छ  लको  ईंाा  ुट िाौलकैा ताँए िॉंस   गता  मलक। म दा त ति  ाबह ा  भ लक। \nिॉंस  दोसट जरूपटत ज  िट ि-िा़िीम  होइ छलक ख िटसाती तट ाटी  माााम  स हो होइत छलक। उहो  ्म ग लक। \nिॉंस लकगौलका  पॉंा  ि ा  पछाइत जोगाटी भाम ेँ ाी  िाँसिािट िबा ग लकैा। ओाा िॉंस  िाँसिािट हुअए \nखब  शीशो  चशशिोाी खब  खा  गाछ  गाछी लकगिै  ढदाम  लकगौबाहाट ेँ बिश ष जजज्ञासा टबहत  अचछ म दा \nब छ ए लकगौबाहाट ओहा होइ छैा ज  धािलक ि जझ ओ ट धबा ट ै छैा, िन्ल्   अ्ध तट ओहा  लकगौबाहाट होइ \nछैा ज  ए -झों ाह होइ छैा। झों ाहो ब   ोाो ए   टंग  अचछ। सभ  ा म , माा  सभ  ाजम  सि टंग  \nझों ाह होइत  छैा। ज ाा द  ै छी ज  ब छ  पढ़बाहाट अपाा ेँ पढ़ाइ ढदस त ाा झोंब  दइ छैा ज  मा ताँ दुबामॉंसाँ \nह टा जाइ छैा िा दुबामेँ ह टा जाइ छैा। तबहाा धा उपाटजाम  स हो ब छ  गोट  अपाा ेँ त ाा झोंब  दइ छैा ज  मा ताँ \nभोगीए िबा जाइ छैा जइसाँ ाी -अधलका  बिााट  मासाँ ह टा जाइ छैा िा जोबगम  िबा जाइ छैा ज  ज ति  ढदाम  \n गता द  ै छैा ओति  ढदाम  उपाटजाो  टै छैा।  ाएट ज तए ज  अचछ म दा जोगाटी भाम ेँ स  ाइ छ लकैा। ओ \nिॉंस ेँ अपा उपमोगी िस् त  ि झैत ब सााी जजागी  ागदी पैदािाट स हो ि झै छैा।  \nिॉंस टोपलका  तीा सालक  पछाइत, जबहाा िािा  अमलकदाटी अिैत -अिैत मृत् म   संभािाा मा  म  खिए \nलकगैए तबहाा िॉंसो  ताँ अचछए। माा , प टाा िॉंस ेँ िीासाँ बा ालकि अबािामा भाइम  जाइए , ाबह ताँ मा    ज ॉं \nभऽ जाएत। माा  ई ज  जाँ पैछलको पीढ़ी िािा -पटिािा ख तोहूसाँ ऊपट ा िािा सभ जाँ पिटिाटम  जीबित  टहता ताँ \nऐगलका पीढ़ी  िाढढ़म  िाधा उपल्स् ात भाइम  जाइए। तबहाा िॉंसो  अचछए। तीा -ाािट पीढ़ी  पछाइत जाँ िीासाँ \nपैछलका िॉंस बा ालकलक ाबह जाएत ताँ ऐगलका िॉंस प्रभाबित होइत  अचछ। म दा जोगाटी भाम ेँ अछैत  खमदाी टबहतो \nखमदाीम   लकलक पचस ग लकैा।  लकलक ई पैसलकैा ज  अपा पिटिाटम  ज त  उपमोग   गता छ लकैा ओ ट अबतिटक् त \nज  बि टी -िट्टा  उत् पाढदत िस् त  छ लकैा, ओइम   मी एलकैा। जइसाँ अछैत  धािलक टबहतो जोगाटी भाम धाहीा हुअ \nलकगलका। िस् त   बहसािसाँ गामम  लक िालक  मए लकगलक। जइसाँ सम चात लकाभम   मी एलकैा। त  ट  ाटि ज  ब छ  \nलको  ेँ गामसाँ िहट ाौं ख िट ि-िा़िी   ाज  मा  िॉंस   गता  मए लकगलक। दोसट ढदस ाि-ाि मोजाा  \nअन्‍द तगात स हो ख ब छ  लको  अपाो  मा- ाा  ऽ पज िा  ुट िािए लकगलका तइसाँ ुट -ुटहाम  स हो िॉंस  \n ाज  मा  िॉंस  बि टीम  मन्‍द दी एि   एलक जइसाँ जोगाटी भाम स हो प्रभाबित भ ि    लकाह। \nाालकीस ि ा  पछाइत जोगाटी भाम दटिज् जा पट िैस अपा ब सााी जजागी  समीषाका  ऽ टहलका अचछ। \nसमीषाका  ए टहलका अचछ ज  जजागी   ोा लकाभ िाँालक अचछ ख  ोा ह टा ग लक। तइम  सुा िाँसिािट   ी ल्स् ाबत \nअचछ...। तही िीा पत्ाी खबि िजलकी - \n“मा -ता ग़िि़ि अचछ ज  मन्‍द हुखएलक द  ै छी?”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n24 \n \nअपा ि ाा ेँ चछपिैत जोगाटी भाम िजलका - \n“मन्‍द हुखएलक ाइ छी भ  खएलक छी। ााह पीलका  पछाइत मा फटहट भऽ जाएत। ” \nपबत  ााह  िात स बात  फ लक  माटी िजलकी- \n“ााह  िाा  ऽ ताँ हम द  ए खएलक छ लकौं ज  दटिज् जापट छी  ी ाबह।” \nओाा जोगाटी भाइ  माम  पत्ाी  िात स बा  ाी -माी   िाा भ ि    लकैा।   िाा ई भ लकैा ज  ज ा हुा ा \nमाम  शं ा भ लकैा ज  दटिज् जापट छैा  ी ाबह , त ा ओ अाठ  ााी ााह  ब ए िाौलकी ! जाँ हम दटिज् जापट ाइ \nटबहतौं त ा ओ ााह पाबामेँ िाैत ब ा ! म दा लकगलक  माम  उठलकैा, ए  ताँ हचामाट   ाालक ुाि तैपट जाँ ाूा \nछीाि ताँ ओ ि ब़िि ी छोब़ि खटो  ी हएत। ए  ताँ ओबहाा ुाि  ाीस अचछ तैपट जाँ ाूा  ्मस  ऽ ढदऐ त ा \nताँ ओ खटो ाह त ब ा । तइसाँ ाी  ज  पोल् हाइए  ऽ ब ए ा  अपा मा  ि ाा पत्ाी ेँ स ाा ढदऐा। अ्ध ािबगाी \nछैा जाँ अदहो दटद ह िट लक लकैा ताँ अदह  ा  िाँात, अदहा ताँ  मि   टत...। मएह सोचा जोगाटी भाम िजलका- \n“श भ  ाजम  ज त  द टी  टि ओत  ओ अश भ भ लक, ताँए पबहा  ााह बपखउ।” \nहलकशलक- लकशलक पबत  बिााट स बा फ लक  माटी म स्  ी दैत ााह खाए ऑंगा ग लकी। \nदटिज् जा पट साँ फ लक  माटी ेँ हढात  जोगाटी भाइ  मा फ ट ओबहाा िदटीहा हुअए लकगलकैा ज ाा सौा-\nभादोम  प िाा  लकह ीपट म ु ेँ िादलक पाबि होइए। माम  प ा: उढठ एलकैा- अपा जजागी  अमूल् म  समए, क चमशीलक \nसमए ओबहाा ाष् ा  भऽ जाएत.. ! \nअपा क चम ेँ ाष् ा होइत  द  त  जोगाटी भाइ  मा  बिााट खगू िढ़लकैा। खगू िढढ़त  माम  उठलकैा-  ी \nिॉंस  एति  उपमोग अचछ ज  अपा  ढठा क चम  एलक पूजी ाष् ा भऽ जाए ? जोगाटी भाइ  मा ठम लकैा। ठमै  त  \nमा खगू ु स ए लकगलकैा। ज त   ाज अ ा त  िॉंस  हम सभ  टैत एलकौं अचछ, ओ छ हा ब सााी जजागी  \nउपमोग   लकौं अचछ। म दा ज ा जजागी खगू िढ़त त ा मशीा  जरूपटत स हो ह ि   टत। दुबामॉं  दृश् म खइ \nओहा भऽ ग लक अचछ ज  ज  टा ज त  अग खएलक मशीा छै ओ ओत  शल्क् त सम् पन्न द श िालक अचछ। िॉंस   ताँ \nअा  ो उपमोगी िस् त – ागज ,  प़िा इत् माढद–िबात  अचछ ज  ट उपमोग खइम  ाबह, खग ओ होइत  टहत। म दा \nिॉंस  उत् पादा ताँ मात्र ओत्तैाा ाबह हएत ज तए अा  ूलक िातािटि छइ। माा  िॉंस उपजै  सम चात भू्म ख \nसम चात मौसम ज तए छइ,  म -साँ- म  प़िा ख  ागज   गता ताँ सभ जग ह छइह ...। तही िीा फ लक  माटी \nााह ा ा  दटिज् जा पट खबि ग लकख ा।  \nपत्ाी  हााम  ााह  बगलकास द  त  जोगाटी भाइ  माम  बिााट  ााह स हो जबग ा  लक छ लकैा। ओाा \nबिााट  गंभीट िा –िा  सुा रूपप –म  जोगाटी भाइ  मा त ाा सुा हुअ लकगलक छ लकैा ज  पत्ाी  हाा  ााहपट \nाजैट ओइ रूपप  प़िि  ा    लकैा ज ह ा मा िाौा  फ लक  माटी ााह ा ा  खएलक छ लकी। म दा तैमो पत्ाी  हाासाँ ााह \nलकैत जोगाटी भाम ऑंख -पट-ऑंख  जरूपट फ ़िलकैा। \nऑंख -पट-ऑंख  पब़ित  फ लक  माटी िजलकी- \n“ि़िी ालक  िाौलक ााह छी, द ख मौ ज  स खदम  ा  त  िाइसपा खएलक अचछ।” \nपत्ाी  िात स बा जोगाटी भाइ  म हसाँ िहट लकैा- \n“िाइसपा खिह ब  त इसपा , ााह ताँ ााह छी।” \nओाा , जोगाटी भाइ  बिााट फ लक  माटी ाी  ज ााँ ाबह ि झलकी म दा अपा हाा  िाौलक ााह  प्रशंसा ताँ \nस ाि    लकीह। प्रशंसा स बा फ लक  माटी ऑंगा ढदस म ़िैत िजलकी- \n“ताि  अहॉं ााह पीिू, लकगलक  हम खाँगासाँ अिै छी।” \nतैिीा दू ुोंा ााह जोगा टी भाम पीि ा ा  छलका, माम  संत खष् ा  त खष् ा पाैप ग लक  छ लकैा ताँए म स्   टाइत \nिजलका - \n“ऑंगासाँ ओबहाा ब ए खएि , ााह पीा  खएि। ”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n25 \n \nओाा पबत  बिााटसाँ फ लक  माटी ेँ ्मचसमो भिट   िाा ाइ भ लकैा, ब ए  ताँ ज  िात झॉंपा दऽ िाजलक \nछ लकी ओ पबत उुािट द लक ैा, त ति  ा । स  ताँ सभ जबात  अचछ ज  पबत-पत्ाी  िीा हुअए िा खा छोा -पैु  \nिीा , म दा ब छ  बिााट ताँ ओहा होइत  अचछ ज  लको  झॉंपा-तोपा दऽ  ऽ िजैए।  \nााह पीि पाा  ाइत  जोगाटी भाइ  माम  धक् ा ज ॉं लकगलकैा। धक् ा लकबगत  मा ध़ि ए लकगलकैा। \nध़ि ए ई लकगलकैा ज  खइम  ाबह, सभ ढदा ्मचालकांालक  अामोलक उपमोगी िस् त  िॉंस टहलक, ज  अा  ूलक िातािटि \nप ि अदौसाँ फ लकाइत-फ़िैत टहलक अचछ। हजाटो िीुा   ृबष पैदािाट टहलक अचछ। ज  ग्रामीि उपमोबगता  ्मत  \nिीा  िीा िॉंस स ख -स ख  ाष् ा भऽ टहलक अचछ। दुभााग् म ताँ ्मचालकांालक  टहि   एलक ज  ि ्ध  शीषापट िसैिलका \n्मचालकािासी अपाो ाी -ि जा ि झैलक  अ ाो तैमाट ाबहमेँ छैा। खइ जाँ गाम  िस् त  सभ ज  अा पमोगी भ लक जा \nटहलक अचछ, ओ ट जाँ सम चात उपमोग होइत ताँ ब  जएह ्मचालका ि झै छी सहए टहैत..? \nएा.एा. सतािा िालक। जइसाँ सभ गाम ताँ ाबह म दा ्मचालकांालक  िहुतो गाम  सम् प ा सूत्र द श  खा-\nखा भागसाँ िालक। गा़िी-सिाटी  स बिधा िढ़लक। पैु -पैु ि पाटी  ाजैट िॉंसपट प़िलक। लको ो ेँ माा  िॉंस \nउपजौबाहाटो ेँ गा़िा  ु ु िॉंस िबाम  ग लक अचछ। प़िाएलक ाोट  ब दैा ाफा, एहा  माोभाि लको  ेँ उदम भ लक। \nमजिूटी  भटपूट लकाभ उद्योगपबत ेँ उठिै  अिसट भ ालक। \nअपा जजागी  संग जोगाटी भाम समाजो  जजागी द   टहलका अचछ। ाालकीस  ि ा पूिा  टोपलक सुा \nिाँसिािट–माा  ाी  लकाभ –द   जोगाटी भाइ  मा पाछू ढदस भाबग टहलक छैा। साइमो िीुा  ड मैत समाज  \nसम् पैत द   जोगाटी भाइ  मा  बिााट हहैट -हहैट अचलकसाएलक फूलक ज ॉं झब़ि-झब़ि  चस टहलक छैा। म दा उपाइम  \n ी ?तही िीा लकक्ष् मीााा ए ाा ि पाटी  संग पहुाँालक। अा भ खट ि  ती ेँ द   जोगाटी भाम लकक्ष् मीााा ेँ \nप छलकख ा- \n“बहा ा ाइ चान्‍द हलकमैा?” \nओाा ि पाटी ा प  टहलका म दा लकक्ष् मीााा िाजलक - \n“ ा ा , ई िॉंस  ि पाटी छैा। गामम  ज त  िॉंस अचछ, सभाा  ीा लक ता। ”  \n‘गाम  ज त  िॉंस अचछ, सभाा  ीा लक ता। ’ स बा जोगाटी भाइ  माम    शी  लकहैट उठलकैा। म दा लकगलक  \nमाम  उढठ ग लकैा ज   टो़िो  सम् पैत िॉंस गामम  अचछ,अ ा त  ज  िॉंस  बि टी  दट टहलक अचछ, ओइ दट  \n ीाता खब .. ? म दा अपा बिााट ेँ मा म  दाबि जोगाटी भाम िजलका - \n“ई ताँ ाी  िात भ लक ज  ज  सम् पैत ाष् ा भऽ टहलक अचछ ओ ट उपमोग हएत।” \nअपा िात ट ैत लकक्ष् मीााा िजलका - \n“ ा ा , बहा ट  हि छैा ज  स  ाएलक ख ख च् ाा  िॉंस छोब़ि हटदट सभ ए  ट ाम   ीा लक ि।” \nलकक्ष् मीााा  िात स बा जोगाटी भाइ  माम  उठलकैा ज  अा  ो ब स् म   िॉंस गामम  अचछ, ज  साइजो ख \nग ि म  अा   टंग  अचछ, त ा ए  दट   ाा हएत ?बिााट ेँ िह िैत िजलका - \n“ा   सट भाजी , ा   स ट  ाजा। ” \nम स्   टाइत लकक्ष् मीााा िाजलक - \n“हाँ, स  सहए ि झू।” \nजोगाटी भाम ि पाटी ेँ प छलकख ा- \n“अहॉं   तए टहै छी?” \nजबहाा मैचालकीम  जोगाटी भाम प छलकख ा तबहाा मैचाचलकम म  ि पाटी स हो उत्तट द लक ैा- \n“हमट ुट स टी अचछ। असलक ि पाटी ढदल् लकी  छैा। ” \nजोगाटी भाम -  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n26 \n \n“अहॉं ेँ पााााटचशप अचछ खब .. ?” \nि पाटी िाजलक - \n“ाइ , पााााटचशप   ाा हएत। ओ –माा  उद्योगपबत–िहुत पैु  ाटोिाटी छैा। हम ए ाा अदाा खदमी \nछी, तैिीा पााााटचशप   ाा हएत। ” \nजोगाटी भाम प छलकख ा - \n“त ा अहॉं ?” \nि पाटी िाजलक - \n“र   बहसािसाँ  मीशा भ ाैए। ” \nजोगाटी भाम - \n“गाम  सभ िॉंस  ीा लक ि?” \nि पाटी- \n“गाम  ब ए, इलका ा  सभ  ीाा जाएत। हमटा सा -सा साइमो गोट   मीशापट  ाज  ए टहलका अचछ।” \nजोगाटी भाम - \n“ ी ट ाम  िााँस  ीाै छी?” \nि पाटी- “ओाा , ज  टोड साइड माा  एा.एा.  िगलकम  अचछ ओ ट दट अस् सी रूपपैख –ए  िॉंस –अचछ। \nम दा ज  ज त  हढा  ऽ अचछ, ओ ट दट ओत   म होइत जाइए।” \nअपा गाम  बहसाि अन्‍द दाजज मा -मा जोगाटी भाम जो़िलकैा ताँ ि जझ प़िलकैा ज  ज  िॉंस दू साए रूपपैम  \nिी ैए ओ सत्तैट-पाहत्तैट रूपपैम  भ लक, अढ़ाइ-ि़ि  म! म दा दोसट उपाइमो ताँ ाबहमेँ अचछ। सालक -सालक स ख -स ख  \nाष् ा होइत जाइए...।  \nजोगाटी भाम िजलका - \n“्मचालकांालक  संस्  ाट टहलक अचछ ज  ज  दटिज् जापट खबि जाचा हुा ट मा दु ा  ऽ बिदा ाइ  िटऐा। \nतहूम  अहॉं ा  प़िोसी छी म दा असलक ज   ाटोिाटी छैा ओ ताँ हजाट  ोस दूट  छचाम ।   ाा  ऽ मा दु  िैा। ज त  \nिॉंस अचछ ओइम  ए ाा िीा  अपाा -लक  टख  लक ि, िााँ ी सभ दऽ द ि।” \nि पाटी  संग लकक्ष् मीााा स हो उढठ  ऽ बिदा भ लक। जबहाा अभािी ेँ  टजो रूपपैख हााम  एा  षाकभि    शी \nहोइत  छै तबहाा जोगाटी भाम ेँ स हो भ लकैा। \nतही िीा फ लक  माटी दटिज् जापट पहुाँालकी। हडी ी ा सैत   त्ता जबहाा अपा  म ाँह   ूा  स खदसाँ मा तृ्‍प् त \n टैत बतटबपत होइए, तबहाा जोगाटी भाम ेँ भ लकैा। पत्ाी ेँ  हलकख ा - \n“गा़िा  उतटी उतटलक।” \n◌ \nशब्‍ द संख् मा : 2523, बतचा :  29 जूा  2017 \n  \n \n  \n  \nगुर्हीन  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n27 \n \nज ठ मास  पूर्ििंमा ढदा। ब छ  ढदा पबहा  िैटसाइबत  खगू  दशटाहा स हो भऽ ग लक। अपा-अपा \nमा माा पूट होइ लक लक बडहिाट  स् ाााम  ट मन्‍द त सजलक ुो़िा ाढ़ा गाम  लको  बाल्श् ान्‍द त स हो भाइम  ग लक छलक। \nहचामा ाषाकत्र  पछाइत ए ो िूा िट ा  पाबा ताँ धटती ेँ ासीि ाबह भ लक म दा जा़ि  शीतलकहटी अपा \nरूपपम  ि इमााी ाइ   लक । ताँए ध-ध धध ैत धटती  छाती   त  दटािट ज ॉं फढा-फढा छह छीत भाइम  ग लक \nअचछ। \nमौसम  रूपख  द   जीिााा  ा ा पााँा  ट्ठाम  सजमैा    ती सटस् िती पूजासाँ तीा ढदा पबहा    लकैा। \nओाा   ती  टै  बहसाि जोत - ोट लकगसाँ श रूप भऽ जाइए म दा मूलकत: ब साा   ती  बहसािसाँ ऊपट उठा जोत-\n ोट  बहसािम  ट ा  छैा ख   तम  िीज टोपासाँ   ती  बहसाि श रूप  टै छैा। अही बहसाि  जीिााा  ा ा \nसजमैा  िीख पॉंा  ट्ठा   तम  टोबप लक लकैा। गाछो ाी  जामलकैा। िट ा ाइ भ ा  शीतो -पल् लका  रूपप िदैलक ग लक \nताँए ओत  प्रभाबित सजमैा  गाछ ाबह भ लक माा  ए ोाा गाछ  ों िटमाएलक ाबह, सोलकहन्नी  लकशलक फ द लक गाछ \nभ लक। अपा   ती  पबहलक सीढ़ी   ाज द   जीिााा  ा ा मा -मा बहसाि लकगिैा ज  िब औलक   त अचछ,तैपट \nसम चात टसामबा   ाद स हो द लक अचछ। त ति  ाबह , ाीम  गाछ  िीख  संग टसामबा   ीाााश  दिाइ स हो \nदइम  द ा  चछऐ। ताँए ा  जब़ि ेँ  ााै  ख ा  ध़ि-पात ेँ ाााै  संभािाा अचछ।  \nज ाा -ज ाा जा़ि  ढदा  मैत ग लक त ाा-त ाा सजमैा  गाछम  उजा शल्क् त अिैत ग लक जइसाँ सममाा साट लकत्ती \nस ं्ुमाइत-म ़िीमाइत खगू टम लक। मबहाा ाइ िीतलक म दा फूलक   ोढ़ीसाँ लकत्ती  ोढढ़मा जरूपट ग लक। सॉंझ-भोट \nद  ै  संग जीिााा  ा ा ुन्‍द ाा -दू-ुन्‍द ाा  ाजो   तम   िटत  छलका। \nपाीसम ढदा िीत ग लक,   त  संग लकभत्तमो ेँ पाबा  तृष् िा जबगम  टहलक छलक। तैिीा जीिााा  क् ा  \nमाम  उठलकैा- िच् ाा  ेँ जाँ सम चात स पोबषत अहाट ाइ भ ात ताँ ओ टोगाह-ाााह ह ि   टत। \nअपा ब सााी जजागी  पूिाता अपाा जाैत जीिााा  ा ा   ाबह छैा। अपा   त , अपा पाबा  \nसाधा  संग क चम  लक लक अपा शटीटो छैन्‍द हें, ताँए जजागी जीिै  बिसिास माम  छैन्‍द हें। क चम  ओहा ाीज छी ज  \nलको  ेँ त खष् ा प्रदाा  टैत अचछ स  जीिााा  ा ाम  छैन्‍द हें। \nछिीसम ढदा अपा िोरटिंगसाँ जीिााा  ा ा सजमैा    त पाौलकैा। ए  ताँ मौसम  मास मी दोसट \nाीटाएलक धटती, अपाा -अपाा ओ ाबतम  लकत्ती जोट   लक । तैपट ाीट लका  त सट ढदा ि रुपहटम  मूिटमा  ाद स हो \nछीढा द लकख ा।  \nतीसम ढदा फूलको ख फूलक ोढढ़मो तट गा ज ॉं सौंस    त भ  -भ    टए लकगलक।  ा -िा  जबहाा िबतमा \nतबहाा फूलको सौंस    त जगमगा ग लक। \nखइ पैंतालकीसम ढदा छी, जीिााा  ा ा   तसाँ ए ाा सजमैा  ाढा ुटपट लकऽ  ऽ एलका। अबित  पत्ाी ेँ \nदटिज् ज पट साँ सोट पाब़ि िजलका- \n“ ाी एमहट खउ। ” \nओाा , पबत  सोटसाँ स दामा  ा ी  द ह   म् पन्नम  ्मचसमो भिट त जी ाइ एलकैा। ाइ अिै   ाटि छलक ज  \nएह ा सोट पा़िि  ी  ोाो ए ढदाा छी , ई ताँ सभढदाा चछह । माा  भ लक हम दटिज् जापट खबि ग लकौं। पबत  \nअसचाट ड ग  स दामा  ा ी दटिज् जापट एलकी ताँ पबत  हााम  पोछलक-पाछलक, प ष् ा सजमैा द   िजलकी- \n“अहॉं अमृत  स्रष् ाा छी!” \nपत्ाी  खस भटलक बिसिास  िात स बा जीिाा ा  क् ा  मा दहैलक ग लकैा। िजलका- \n“ाी  ाास अचछ , एह ा फलकसाँ   त भटलक अचछ!” \nपबत  म ाँह  ‘ाी  ाास ’ स बा स दामा  ा ी  माम  बिसिास  िास भ लकैा। बिसिास  िास होइत  मा \n लकैश  ऽ बिहसलकैा। बिहैसत  िजलकी- \n“लकक्ष् मी दबहा छैा.. !”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n28 \n \nपत्ाी  म हसाँ ‘लकक्ष् मी दबहा छैा ’ स बा जीिााा  क् ा   माम  अपा लकक्ष् म-भ दलक क चम उठलकैा। उढठत  \nक चमशीलक ग ि  खभास भ लकैा। खभास होइत  मा  हलक ैा ज  एह ा ग ि लको म  ए   ढदा  ाो़ि  अिैए। तहूम  \nहमटा सा इलका ाम । जइ इलका ाम  मबहा -दू-मबहााम  मौसम  टिा िदलकैए। हाँ, ब छ  हद त  ओहा इलका ा  \nलक लक माालको जा स ैए जइम  िाटहो मास ए टंगाह  मौसम टहैए। म दा अपाा इलका ाम  ताँ ऑंख मो म इा द  ि ताँ \nि जझ प़ित ज  ए ाा टौढदमाह समए भ लक, दोसट दहाट ख त सट भ लक दुाू  खब़ि मध् ममास ; जइम  ा  टौदी ख ा  \nदाही होइए। ज ा  तीा टंग  मौसमसाँ ब साा ेँ भेँा ह तैा त ा  ा  ि झए प़ितैा ज  टौढद  ता    ह ा हएत ख \nदहाट  ता    ह ा हएत। जैठाम तीा -ग भिमा मौसम अचछ तैठाम तीा-ग भिमासाँ ाअ-ग भिम  ख िटह-ग भिम  \nभाइम  स ैए, ताँए ए -ग भिमा ि ्धसाँ ाो़ि   ाज ालकत। तहूम  जाँ मात्र िात -बिााट  टहैत ताँ  ाी  ालक माालको जा \nस ैए। म दा जैठाम बिााट ेँ  ाजम  िाटै  प्रश् ा अचछ ओ ताँ जढालक अचछए। जढालकता   ाटि  ालकी मौसम ाा \nाो़ि  अचछ। क चम  िंग स हो अचछए ा । ब मो त जीसाँ  ोदािट-  टपी ालकिै छैा ताँ ब मो मन्‍द द गबतम , ताँ ब मो \nमधमन्‍द द गबतम  स हो ालकैित  छैा, तैठाम ए -हटफी िाजि   त  धिट उचात हएत...।  \nिजलका - \n“हाँ, संमोग ाी  अचछ।” \nिजै  रमकमम  जीिााा  ा ा िाजज ताँ ग लका म दा लकगलक  अपा मा अपाा बिााट ेँ ु टैत  हलक ैा- \n“ज   ाज अचछ (माा  सजमैा    ती) त  ट ताँ मात्र ए  प्र टि टोपै ढदासाँ फ़िै ढदा त   भ लक। दोसट \nप्र टि भ लक फलक ेँ स न्‍द दट िााएि ख त सट प्र टि भ लक ओ ट बि टी। दू प्र टि–फलक िााएि ख बि टी –ताँ \nअ ा खगूम  िॉं ीए अचछ ; त ा जाँ ‘ाी   संमोग’ मााि स हो उचात ाबहमेँ भ लक ख जाँ ऐगलका दुाू प्र टिम  \n  संजोग भऽ जाए ? त ा ताँ संजोग-  संजोग  िीा  िीा ा  माालक जाएत। जाँ स  ाबह हएत त ा ताँ ए -\nढदचसम  ा  भ लक?” \nम दा मा माबा ग लकैा ज  पबत-पत्ाी  िीा   ा  िात छी। खा पिटिाट खब  खा ाोलक खब  खा गाम  \nिात ाो़ि  छी ज  लको  दुसत। पिटिाट   िात छी सढद ालक गप-सप् प होइत  अचछ। जाि  धिट संजोग ाी  टहत ताि  \nत  िाजि ज  संजोग ाी  अचछ ख ज ासाँ   संजोग  खगमा हएत त ासाँ ाी  ेँ अधलका ढदस  सै  िात \nिाजि ! तइ बिच् ा म  स दामा  ा ी ाोब  द लक ैा- \n“भगिाा  ाी  ाजैट प़िलकैा। ” \nपत्ाी  िात स बा जीिा ाा  क् ा  सोझटाइत मा फ ट ओझटा ग लकैा। ओझट लकैा ई ज  सभ ब छ  ताँ अपा  \nलक िटम -ि ्धम    लकौं त ा पत्ाी ब ए ि इमााी  िात िाजज टहलकी अचछ। म दा लकगलक  मा माबा ग लकैा ज  सोल् होअाा \nहमट ाा -लक  ि इमााी  िात ाो़ि  िजलकी अचछ, खधा ताँ अपाो बहस् सा ा  ह तैा, ताँए पाास पाइ त   ि इमााी \nसहाज  एलक जा स ैए...।  \nप छलकख ा- \n“भगिाा  ाी  ाजैट प़िलकैा खब  अपा ाी  ाजैट प़िलक ?” \nतैिीा स दामा  ा ी  मा सजमैा  पोछलक -पाछलक रूपपम  िौख ग लक छ लकैा। िौख ई ग लक छ लकैा ज  ज ा \nलको  अपा  एलक अमृत फलक भोजा  टत त ा  ा  ओ टाजा भ लक। तहूम  लकक्ष् मी भण् डाट  पबहलक फलक छी...। ताँए \nजीिााा  क् ा  िात स दामा  ा ी ाी  ज ााँ ाइ ि झलकी। िजलकी - \n“खइ पबहलक फलक छी ताँए तड़ुओ-तट ाटी िााएि ख भ ज ओ। ” \n‘तड़ुख-भ ज ख ’ स बा जीिााा  क् ा  मा  बिााट स हो बाच् ाॉं  उतटलकैा। उतैटत  िजलका- \n“ मा  ऽ हााम  द लकौं, खि अहॉं माचलक  छी ज  ज ाा िाािी , तइलक  अा ट  पबहलक  ब ए जी भटछिै छी। ” \n‘जी भटछि ’ स बा स दामा  ा ी ि जझ ग लकी ज  ाी  मा  इच् छा छैा। म दा एह ा इच् छा प टिैलक  ताँ ओहा  ा  \n लका ािटमो ााही। म दा लकगलक  मा िदैलक ग लकैा। िदैलक ई ग लकैा ज  सजमैा सा स   माट तट ाटी दोसट  ोा अचछ  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n29 \n \nज   मसाँ  म संगी  संग ालकैए। मात्र ाूा ख ्मटााइ  संग ालकैिलका छी, ज  खा ाो़ि  अचछ। खाो  ी ए   \nटंग  अचछ, टंग-टंग  अचछ। ब छ  एह ा अचछ ज  टा भिट द ह मसालका ााही ताँ ब छ  एह ा अचछ ज  टा प ा  भिट \nमसल् लका ााही ख ब छ  एहाो ताँ अचछए ज  मसल् लक म  ड मलक टहैए। \nखइ ज ठ  पूर्ििंमा छी। िैशा -ज ठ  ध मसाही लकगा ालकलक अचछ, जइम  ध मसाही भोजो-भात ताँ ह ि  \n टत। ज ा  ध मसाही भोज -भात हएत त ा  ा  तीमा -तट ाटी   गता स हो ि सी हएत। ज ा  तीमा-\nतट ाटी  ि सी  गता हएत त ा  ा  ओ ट मांग स हो िढ़त। ज ा   ोाो िस् त   मांग ि सी हएत त ा  ओइ \nिस् त म  महगाइ स हो औत। ज ा  महगाइ औत त ा  ा  पैदाइस ेँ लकाभ  पैदाइस भ लक! \nखठ िज  भभासट  जीिााा  ा ा ााह पीि   त ग लका।   तम  सजमैा द   समोह लकबग ग लकैा। समोह ई \nलकगलकैा ज  एह ा अा  ूलक समए टबहतो उपज ाष् ा भऽ टहलक अचछ!   त  पाीसो प्रबतशत सजमैा  बि टी ाइ \nभ लक!   तम  पााट लकागलक सजमैा ज ख-ज ख ि ़िहा ज ॉं ग लक छलक। जइसाँ लकत्ती  िढ़िािट स हो ठमै  ग लक ख \nलकत्तीम  फ़ि टहा  फ़िि स हो  ्म ग लक...। \nखब़िपट िैस जीिााा  ा ा बिााटए लकगलका ज  एाा ब ए भ लक। सजमैा सा स पिटचात िस् त , ज  टा दुबामॉं \nजाैए ज  ओ स पाा  संग सग ि ाटी स हो अचछ। ुट-ुटम  उपमोग होइत  अचछ। त  ट एह ा ढदा   ाा भ लक ज  \nसभाा   त म  प़िलक ज ख  ऽ ाष् ा भऽ ग लक? \nजीिााा  ा ा ेँ अपा  ाज  प्रबत माम  शं ा भ लकैा। शं ा दू टंग  भ लकैा। पबहलक फलक –माा  \nसजमैा –ख दोसट भ लकैा लको   मांग  प्रबत। सजमैा  ाइ  िस् त  छी, ुट -ुट  लको   ाइत  छैा ताँए मांग  \nज  िजाट अचछ ओ समालक ाबह, पसटलक अचछ...। ताँए मांग  प्रबत बिााट जीिााा  क् ा  माम  पछ ख ग लकैा ख \nफलक  बिााट अग ख ग लकैा। फलक  बिााट अग खइ   ाटि ईहो भ लकैा ज  िस् त  ााह  ऐ ज ग  हुअ खब  ओइ \nज ग  म दा प्रबतमोबगता हएत िस् त ए  िीा ा । ताँए माम  प्रिलक खशं ा भ लकैा ज  िस् त ए ा  ताँ अधलका भऽ ग लक..! \nअधलका िस् त   बिााट माम  जबगत  जीिा ाा  ा ा खब़िपट साँ उढठ   तम  धाँसलका। \n  त  पबहलक गाछ  लकत्तीपट ाजैट द लकैा। पॉंााा फलक चसटगट िााँ ी लकत्ती  ऐगलका फलक ाेंाी-ाापट। पबहलक \nगाछ  फलक द   जीिााा  ा ा बहमा  ऽ   त ढदस त लका। पााँा  ट्ठाम    ती अचछ ड ढ़ साए गाछ टोपा  \nछी, ए ाा गाछम  पााँााा चसटगट फलक भ लक। ड ढ़ साए गाछम  साढ़  सात साए भ लक, जाँ दसो रूपपैम  बि ाएत ताँ \nपाहत्तैट साए ओबहाा भ लक। पााँा  ट्ठाम  पाहत्तैट साए  म ाइ भ लक। ब ए  ताँ अपाा ऐठाम  ज  जमीा टोगसाँ \nटोगग्रस् त भऽ ग लक अचछ, तइ चस ालकसाँ। ओाा, जाँ ओही सजमैा  िीा ज  िीख अचछ जाँ ओ टा िीज रूपपम  पैदा \n एलक जाएत ताँ ओ लका ो  हएत। ए  रूपपैखसाँ लकऽ  ऽ तीा रूपपैख त   प्रबत िीख  दाम िजाटम  अचछ। \nम दा ऐठाम िीख िािै  िात ाबह , तट ाटी  िात अचछ , सजमैा  उपजा  अचछ।  \nपाहत्तैट साए रूपपैख  बहसाि जीिााा  क् ा  माम  अबित  दोसट बिााट   ढद प़िलकैा।   ढद ई प़िलकैा \nज  ज  टा गटमा फचसलक  है चछऐ ई ताँ मात्र ओ भ लक, िााँ ी िटसात ख जा़ि िाँालक  अचछ। ज ा ए  मौसमम  \nपाटह साए रूपपैख ए   ट्ठा  उपज भ लक त ा िीुा  भ लक तीस हजाट। तीा मौसम  माा  भ लक ाब्‍ ि  हजाट। \nाब्‍ ि  हजाट  उपज जाँ ए  िीुा  हएत त ा ा    ती  खगू िढ़िािट हएत। दस -िीस िीुा   तिलका सभ \nशहट  स़ि पट ु ्म टहलका अचछ। ओाा, अपा सजमैा  पिटल्स् ा बत ख गाम -समाज  िीा  ज  हिा िबा ग लक \nअचछ ओइ हिाम  जीिााा  क् ा  मा छहटाए लकगलकैा। छहटाइत -छहटाइत मा त ाा ाीट भऽ ग लकैा ज   ोाो \nि ाैाी माम  टहि  ा    लकैा। \nपाछू उाैा  ऽ ताब त  जीिााा  ा ा ेँ मा प़िलकैा अ ा त  जलक ैइमो ा    ा  छी। अा ट   ोा लकाभ -\nहाबा   झम लकम  मा ेँ िौऐा  छी। मा समगम भ लकैा।  \nसमगम भ लक जीिााा  ा ा ुट ढदस बिदा भ लका। ओाा , माम  टबह-टबह  ऽ सजमैा  ि ाा  ाीस माटि  \n टैत टहैा म दा जबहाा ि ाा  ाीस तबहाा प ा  ाीस स हो टहि   टैा। ओाा बिााटसाँ जीिााा  ा ा अपा मा ेँ \nि ट-ि ट संतो  दैत टहचाा ज  मा    मा  भागी छी , ज ाा गीतो  हैए। अपा  माम    तौ ाू   हााँ द  ै छी, जाँ  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n30 \n \n माम  ाू  टहैत ताँ एह ा उपज   ाा भ लक? म दा उपज भ लको पछाइत जाँ सम चात लकाभ ाइ भ लक तइम    तए दोष \nअचछ..? \nज ा िजाट ढदस त ैा ताँ अा  ूलक -अा  ूलक ि जझ प़िैा। माा  ई ज  त ह ा लकगा-पाती भ लक अचछ ज  मांग -\nमांग होइत, स  ाबह भ लक। ताँए जीिााा  क् ा  मा  स ट ीम  मचलकाता  तमस खबिम  जाइा। \nदटिज् जा पट अबित  पत्ाीपट ाजैट प़िलकैा। जलक ैइ  ि ट उाहलक द   स दामा  ा ी ि ट-ि ट दटिज् जापट \nखबि -खबि द  ैत टहचाा ज  एलका  ी ाबह।  \nजबहाा जीिााा  क् ा  ाजैट स दामा  ा ीपट प़िलकैा तबहाा स दामा   ा ी  ाजैट स हो जीिााा \n ा ापट प़िलकैा। ाजैट पब़ित  स दामा  ा ी ा हटा  स ट ीसाँ ऑंब  लक लकैा ज  माम   ोाो-ा - ोाो   िाा जरूपट \nछैा। म दा ब छ  प छैसाँ पबहा  ाी  हएत ज  जलक ै  ाााा  टी। \nस दामा  ा ी िजलकी - \n“ ोा म लक   ाचलक ग लक छ लकौं ज  जलक ैमो बतमाबग द चलकऐ?” \nओहा लको  ज ााँ ताँ जीिााा  ा ा ाबहमेँ छैा ज  प्रश् ा खगूम  ब छ  औत ख तमस लकहा मा  िा िौएलकहा \nमा  जिाि ब छ  द ि। खगूम  जलक ै  प्रश् ा छ लकैा ताँए मा  सभ ओझटी ेँ िैगम  ट ैत िजलका- \n“ ोाो खा म लक   ाो़ि  ग लक छ लकौं, छ लकौं त  अपा  म लक  म , म दा...।” \n‘म दा’  बह जीिााा  ा ा त ाा ठमै  ग लका ज ाा दु   ि ाट िन्न भऽ ग लकैा। त  ट  ाटि छलक ज  माम  उढठ \nग लकैा- पत्ाी ताँ हमट  खभक चत छैा, म दा खश  ताँ िाा   ढामा ग लक त ा तोष-भटोस  िात  ी  हिैा ? जीिााा \n क् ा  मा  मचलकाता खटो िढ़ैत ग लकैा ज  स दामा  ा ी िदलकैत रूपप ेँ स हो खाँब  टहलक छ लकी। ओाा, मा -मा \nईहो उढठ टहलक छ लकैा ज  पीब़ित ेँ ि पीब़ित िात प छिो ओत  ालक ाी  ाबह ज त  ालक पीब़ित अपा पी़िा ेँ प्रस बत \nाइ  टै छैा। ताँए अपा पत्ाीत् ि  बिााट  टैत स दामा  ा ी िजलकी - \n“ हू ! जलक ै  ि ट उाैह ग लक, भू  -बपमास  मा स हो ि पीब़ित भऽ बिपटीत भऽ ग लक हएत। पबहा  अा-जलक \n ऽ चलकअ। पछाइत दुबामााँ-दाटी ढदस द  ि।” \nपत्ाी  बिााट जीिााा  ा ा ेँ प्रभाबित   लक ैा। हाा -पएट धोइलक   लक ढदस िढ़लका। \nहाा -पएट धोइ  ऽ ऑंगा अबित  पत्ाी  ख षा [7] खा ढदासाँ ब छ  ि सी ि जझ प़िैलकैा। म दा जीिााा \n क् ा  अपा ह म-छ म   ााएलक टस् ता मा ेँ उठैम  ा  दैत टहैा। ि ट-ि ट माम  उढठ जाइत टहैा ज  अपा हाटलक \nजजागी  िात   ाा  हिैा ? अपा ा ाैत जजागी द   अा ट  मा तीताइा भऽ ज तैा.. ! ताँए अपा मा  ि ाा ेँ \nजीिााा  ा ा अपाा मा म  म ब़िमा -म ब़िमा मोब़ि-मोब़ि ट ए ााहैा।  \nजबहाा तिधलक लको  ेँ सटोिटम  पएट पब़ित  जलका-तपा  िीा संुषा उढठ जाइए , ज़िाएलक लको  ेँ खबग \nभ ढात  तपा-जलका हुअ लकगै छै तबहाा खधासाँ अ्ध  जीिााा  ा ा ेँ भोजा   लका पछाइत स दामा  ा ी ेँ \nहुअ लकगलकैा। मा मााए लकगलकैा ज  खि जजागी  लकीलका ेँ खगू िढ़ौलक जा स ैए। िजलकी- \n“सजमैा    त   ी हा लक अचछ?” \nपत्ाी  िात स बा जीिााा  ा ा ेँ ओबहाा माम  भ लकैा जबहाा  ोाो पटद शी अपा पत्ाी  अा  ो \nमा ामाा लकऽ पटद श जाइए ख  म लका पछाइत ज ा गाम ु मैए ख टस् त म  सभ  म लकहा मा ताँ  ढा जाइ छै िा \nछीाा जाइ छइ...। ओाा , माम  ईहो उठैत टहैा ज  गीताम   मा  खगू फलक अही दुखट   ृष् ि चछपा  ऽ ट लका ज  \n ताा स् िमं अपा िूझत..! \nजीिााा  ा ा िजलका - \n“हालक  ी टहत, ि हालक अचछ!” \nपबत  ‘ि हालक’ स बात  स दामा  ा ी ाौं लकी। ाौं लकी ई ज  जाँ पबत  हालक-ि हालक ताँ पत्ाी  हालक   ाा \nस हालक िबा स ैए? म दा  ी ि हालक, स  ताँ स ालका पछाबतम  ा  ि झि। प छलकख ा-  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n31 \n \n“ ी ि हालक अचछ?” \nपत्ाी  प छिसाँ जीिााा  क् ा  मा  ध  ध  ी त ज हुअ लकगलकैा। ध  ध  ाइत मा  िजलका- \n“पबहा  असचाट स  जलक ै  टए ढदअ, पछाइत दटिज् जा पट िैस सभ ब छ  ाी  ज ााँ  हि।” \n‘सभ ब छ  पछाइत’ स बा स दामा  ा ी  माम  स हो ध  ध  ी उढठ ग लकैा। माम  उठलकैा- सभ ब छ   माा  \nए  ाा िात  ाबह , अा  ो भ लक! ज ा  अा  ो बिााट िा अा  ो समस् मा साँ लको  ु टा जाइए त ा  ा  ओ ि िस हुअ \nलकगैए। ज ा  ब मो ि िस भ लक त ा  ओ ट स् िच् छन्‍द दता म ाा लकगै छै, ज  मृत् म    गाट त  पहुाँािैए..! म दा िजलकी \nब छ  ा । माम  ि ट-ि ट ु िटमा लकगलकैा ज  मा ष् म जाँ चा़िै ज ााँ स् िच् छन्‍द द भऽ अ ासम  ाइ उब़ि स लक ताँ ओ ट \nजजागीए  ी ख जीिा   ी ? म दा ा प ऐ दुखट  भऽ जाचा ज  ज त  मा -मा  ोद -ि द  टैा त त  ओझिटमाइम  जाइा। \nए  ताँ अपाा मा  ि चात छैा  ख तैपट हमहूाँ ऊपटसाँ लकाढद ढदऐा, ई स हो   ह ा हएत? ताँए स दामा  ा ी सहमलक \nटहलकी...। \nजलक ै   लका पछाइत जीिााा  ा ा हाा -म ाँह धोइ, लकोाा टख  दटिज् जा   ाौ ीपट िैस पत्ाी ेँ सोट पा़िैत \nिजलका - \n“ ाी एमहट खउ। ” \nस दामा  ा ी ि जझ ग लकी ज  पबत-पत्ाी  िीा    लक मएह ा  छी ज  ज ा पबत पीब़ित टहैा त ा हुा ा \nउतपी़िी-लक  स पी़िी िबा ाइ पूजि त ा पबत  पत्ाीए  ी। तबहाा पत्ाी  ि पीब़ित अिस् ाा स हो छी। म दा \nि पीब़ित  स हो दू अिस् ाा अचछ, ामहट -लक  छोा  बतमाग ख छोा-लक  ामहट ेँ धब माएि। म दा ई बिााटिीम \nबिषम अचछ ज  पबत-पत्ाी  स् तटम  ए त् ि भ लका पछाइत होइ छइ। म दा तइम  भाटी  ा्ध अचछए, माा  छीपा -पााट \nअचछए। अपा ाि ा हटा  छम -छमी िािैत स दामा  ा ी छ मै   ऽ खगूम  ठाढ़ होइत िजलकी- \n“भगिाा    टो ऊपट दबहा छैा ताँ अपाो दुाू पटााीपट छैा। ” \nपत्ाी  िात जीिााा  क् ा   ााम  पब़ित  ठ  ी ज ााँ िैस अपा मा  िात ेँ ठ ब मा द लक ैा। \nठ ब माइत  िजलका- \n“स   ी?” \nपबत  प्रश् ा स बा स दामा  ा ी  माम  भलकैा ज  खि छोट प ़िा ग लक! िजलकी - \n“ओछाइापट भोट  मएह ढठब मिै छ लकौं ज  अपाा सभसाँ ि सी उम ट  लको    त  िाँालक छैा ख अपा संगी-\nसााी   त  दुबामााँ छोब़ि द लकैा।” \nस दामा  ा ी  िात स बा जीिााा  ा ा खटो भाँचसमाए लकगलका। भाँचसमाइत िजलका - \n“ााओं मा अचछ ?” \nस दामा  ा ी िजलकी - \n“ए-गो-खध -गो टहैत तहा ा , स  ताँ दजाा-सो़ि म  अचछ।” \n“दजाा -सो़ि   ठ  ाा अचछ?” -जजज्ञासू चा़िै ज ााँ जीिााा  ा ा िाजज  ऽ म ाँह  ोलकाबह टहलका। \nम स्  ी दैत स दामा  ा ी िजलकी- \n“जबहाा अज्ञााी औटत अपा क चमसाँ गाए पोचस दूध उपजिै छैा ख पौए-पौए ि ा ुट  द िालकपट डााँिट \nुीा -ुीा अपा बहसाि जो़िै छैा तबहाा मा  डामटी म  हमहूाँ चलक   ऽ ट ा  छी।” \nखटो जजज्ञास  भऽ जीिााा  ा ा िजलका - \n“म ाँह जिाबामेँ  ाी स ाा ढदअ ज  अपाो ठ  ाा  टि।” \nस दामा  ा ी िजलकी - \n“ि सी उम ट  ताँ दजाा-सो़ि म  ाइ छैा, म दा गाही-गण् डाम  जरूपट छैा।”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n32 \n \nजीिााा  ा ा खटो उताहुलक होइत िजलका - \n“संगी-सााी ?” \nस दामा  ा ी िजलकी - \n“संगी-सााी  ताँ दुबामेँ छी म दा ओ बहसाि दजाा-सो़ि म  ाइ  एलक जा स ै छै, म दा ओ ट अा पाबत  \nबहसाि ताँ अचछए।” \nउत्त जजत होइत जीिााा  ा ा िजलका - \n“सएह स ााउ?” \nअपा ग रुत् ि  भाट सम् हाटैत स दामा  ा ी िजलकी- \n“अा ट पाछू अा ट    त  िौखएि, अपा पछ ख ेँ पछ खउ।” \nधाट  धाटा म  भाँचसमाइत  बतमाइत- बतमाइत जबहाा  ोाो ाीज ब ाछैट लकगैत तबहाा जीिााा  क् ा  \nभाँचसमाएलक मा ब ाछैट लकगलकैा। िजलका- \n“तीा मास  जजागी हलक लक ग लक।” \nपबत  िात स दामा  ा ी ाी  ज ााँ ाबह ि जझ प लकी। ताँए ि झै  टस् ता प ै़ि िजलकी- \n“स   ी?” \nपत्ाी  ‘स   ी’ स बा जीिााा  क् ा  मा  झााँ पलक पटदा हालकैा। हढात  पत्ाी ढदस ाजैट उठौलकैा। ाजैट \nठढठत  माम  बिसिास जगलकैा ज  अ ा   हाो ाी साँ ाी  ख अधलकासाँ अधलका िात पािै-जो ट मा  न्‍द हाएलक \nछैा। समगम होइत  हलकख ा - \n“सजमैा    ती ड ्म ग लक!” \n‘सजमैा    ती ड ्म ग लक’ स बात  स दामा  ा ी  बिसिासू मा ए ाए  बिस -बिसाइा हुअ लकगलकैा। \nओाा , िहुत बिस -बिसाइा ाइ भ लक छ लकैा म दा जीिााा  क् ा  खाँ म  ाचलक एलकैा। दोहटिैत िजलका- \n“िहुत खशासाँ   ती   ा  छ लकौं, म दा तैपट पाबा पब़ि ग लक!” \nपबत  िात स बा स दामा  ा ी  मा ऊपटसाँ बाच् ाा उतटलकैा। उतटै   ाटि भ लकैा ज   हााँ मा ड ्म टहलक \nछ लकैा ख  हााँ लकगलक  पाबामेँाा फ ़ि लकैा, ज  ि झै छ लकौं स  िात ाइ अचछ। तइसाँ  म अचछ। म दा   त   म अचछ ख \n  त   म भ लक स  ताँ बिाा  ोंााट  ाइ ि झि...। \n ोंााट ालकिैत िजलकी - \n“स   ी?  ोाो ठ  ागट िात लकबगत  ा  अचछ।” \nपत्ाी  बिााट स बा जीिााा  क् ा  मा पो ैट  पाबा ज ााँ असचाट भ लकैा। म दा लकगलक  माम  उढठ ग लकैा \nज  जजागी ताँ धाटा छी, ई पो ैट  पाबा ज ााँ असचाट   ाा भऽ स ैए। जजागी ताँ गबतशीलक अचछ। गबतम -गबत \nालकैए। िएह गबतम  ा    गबत  संभािाा िढढ़ ग लक अचछ। म दा ई िात पत्ाी  ोा रूपप  ि झती..? \nअपा मजिूटी द  िैत जीिााा  ा ा िजलका - \n“मएह ा  ाी  ज ााँ ाबह ि जझ प ि टहलक छी ज  ग िशीलक ग िहीा   ाा भऽ ग लक।” \nओाा स दामा  ा ी  िौज्ध   स् तटसाँ जीिााा  ा ा िाब फ छैा , म दा भ्रम जालकम  भ्र्मत  टैलक  अपा \nसीमापट साँ िाजज टहलक छलका। तैिीा स दामा  ा ी िजलकी- \n“ज ा अहीं ाइ ि जझ प ि टहलकौं अचछ, त ा हमटा   ाा पबतमाएि ?” \nपत्ाी  िातसाँ जीिााा  क् ा   माम  सि ट जगलकैा। िजलका- \n“खि ताँ ााहो -पााम   ाौती  टए प़ित!”  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n33 \n \nए  ताँ ााह-पाा सा अदाा िौस , तैपट साँ ओहूम   ाौती हएत त ा खटो ज  ामहट-ामहट  ाज छैा स  \n  ाा ालकत ? स दामा  ा ी  खाँख म  चान्‍द ता  मजगूत ट   उतैट ग लकैा। खाँख   ड़ुखए लकगलकैा। िजलकी- \n“त ा ?” \n‘त ा ’ स बात  जीिााा   ा ा ि जझ ग लका ज  समाधाा  िाा पत्ाी जोबह टहलकी अचछ, ताँए बािाम रूपपम  ाबह \nतान्त्त् ि  बिि ाा रूपमम  ज त  ाी  ज ााँ ि झ िैा त त  ाी  ज ााँ ि झती ख ज त  ाी  ज ााँ ि झती त त  पिटिाट ख \nपिटिाटजा ेँ खदट  टती। ब ए  ताँ एत   सीमा दुाू गोट   िीा िन्‍द हलक  ा  अचछ ज  पबत हमहीं टहिैा ख पत्ाी \nिएह टहती, तैिीा जाँ  ाी ाोागट खब  अाोा भऽ ग लक ताँ जजागी  लक लक ओ छोा-षाकीि िात भ लक ब ा । \nअपा स् तटसाँ (िैाािट  ाबह भाषामी) उतैट जीिााा  ा ा िजलका - \n“अ ैा त  हमहूाँ ख भिटस  अहूाँ मएह ा  ि झै चछऐ ज  सजमैा ग ि ाटी तट ाटी छी, ताँए अदौसाँ  ाा-\nपाा  ालकैाम  अ चछ, म दा भोज - ाजम  सजमैा  मांग  म भऽ टहलक अचछ। माा  भोज् म बिन्‍द माससाँ  बतमा टहलक \nअचछ जइसाँ मांग  ्म ग लक अचछ।” \nपटती   तम  ताम- ोट  पछाइत जबहाा  ोाो फचसलक लकहलकहा उठैए तबहाा स दामा  ा ी ेँ स हो भ लकैा। \nअपा हाा द  िैत िजलकी - \n“  त  भोज- ाजम  सजमैा  तट ाटी ऐ हाा  िाौा  छी त  ट ठ  ाा ाबह। म दा ऐ सालक ज  पााँा-सात गो \nभोज   लकौं, तइम    तौ ा  सजमैा  दशाा भ लक!”  \nपत्ाी  बिााट स बा जीिााा  ा ा तोषपूिा शब्‍ द म  िजलका- \n“अ ा जीबित छी ताँए जीि   टि म दा जजागी भिट ज  टा (माा  सजमैा ेँ) ाी  ि झैत एलकौं ओ एाा \nअधलका ब ए िबा ग लक।  ी ओ ट ग िशल्क्त  ्म ग लक खब    िैमा  मा  ास्  ी िढढ़ ग लक?” \nपबत  बिााट स बा स दामा  ा ी  मा सहैा  ऽ सहैम ग लकैा। पत्ाी  रूपपम  अपाा ेँ द  ैत िजलकी- \n“ज ा संग  जीिा -मटि अचछ त ा हिा -बिहाब़ि  डट  टि ताँ जीि पएि।” \nम स्  ी दैत जीिााा  ा ा िजलका - \n“सएह  हलकौं...।” \n◌ \nशब्‍ द संख् मा : 3134, बतचा :  6 ज लकाइ 2017 \n \n  \n \n[1] ढदमट-भौजाइ  \n[2] ामी  \n[3] गहटाइ  \n[4] ामहट गाछ  जब़िम  \n[5] पािबा  ढदा  \n[6] िॉंस  िीाम   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n34 \n \n[7] जलक ै  ह म-छ म \n \nऐ रचनापर अपन मंतव्य ggajendra@videha.com पर पठाउ। \nरवबन् र नारायर् थमश्रर् चाररटा आलेख  \n  \nनिर्ा पोखैर  \n“हट-हट महाद ि। \nजााह ह  महाद ि ! \nहमटा मोाम  ब छ  छ: पााँा ाबह अचछ। \nतूाँहीं जााह ह  महाद ि..!” \n“अहााँ ेँ ज  ि झाए म दा हम ताँ अपाा भिट सभ ेँ सभ ढदा   चलकऐ...।” \n“ख हम    टा ाबह   चलकऐ..?” \nपंाम  ी महाद िपट जलक िाटैत ालक मबहलका सभ खपसम  अबहाा चाटौटी  टैत टहै छ लकी...। \nए  हाा महाद ि  बामोलकपट ख दोसट हाा  जलक िािट टहलक मबहलका सभ िीा-िीाम  मौ ा पबित  फद ा \nपढ़ए लकगैा। ज  ब मो खएलक, महाद ि  ऊपटसाँ जलक िाटलक । जा़ि होइ खब  गटमी, सभ मौसम जलकिटी \nअािटत ालकैत टहै छलक। टच् छ छलक ज  दुपहिटमाम  ई भी़ि  म भऽ जाइत टहै जइसाँ महाद ि ाैा  अा भि  टैत \nह ता।  म-साँ- म ुट लकू ताा पिटिािट  झम लक सभ स ािासाँ ताँ म ल्क् त होइत  टहैा। ाािट िज  भोट साँ ाि ा \nपो ैटपट स् ााााा़ी सभ तप ए लकगैत छलक। ओइम  बाम्मत पााँा गोा  ाोलकसाँ अिैत छलका जइम  तीा गोा मबहलका \nछ लकी। ााइम  सोलकहन्नी पािन्‍द द टहैा। भोट -भोट  ‘हट-हट महाद ि!’ ब छ  िृ्ध  ाि ा पो िट   ोिपट िसलक \nपिटिाटम  साँ स हो भोट  स् ााा  टएिलका लको  सभम  शा्मलक टबहत  छलका। \nस् ााा , ध् माा एिम्  खटाधाा  संग महाद ि  अािटत जलकिटी ालकैत टहै छलक , ख तैसंग गपाष् ा  ज  खान्‍द द \nछलक, त  ट ििाा ाबह  एलक जा स ैत अचछ।  बह ाबह , महाद ि ेँ ई सभ   त   पचसन्न प़िैत ह तैा!  ाएट.. , म दा \nलको  सभ ताँ तृप् त लकबगत  छलका। सभ अपाा-खपम  मगा , सभ अपा -खपम  खाजन्‍द दत। \nाि ा पो ैट ओइ सममम  हमट गाम  ाा  छलक। मूलकत: हमट बपत्ती–स् ि. िंगा ्मक च–ओइ स् ााा  ढदा -\nटाबत द  -द    टैत छलका। ाि ा पो िट  दल्च् छाििटमा महाटपट भगिाा चशि  पं ाम  ी मू्तिंिलका मजन्‍द दट छलक। \nाि ा पो ैट ताा ओइठाम  मजन्‍द दट  बामााि हमट सिह  समस् त ढदमाद सभ ्मचलक  ऽ   ा  टहैा। मजन्‍द दट  \nप्राि -प्रबतष् ठा हमट बपतामह–स् ि. क चीशटि ्मक च–द्वाटा भ लक टहए। पो िट  जाइठ प़िै ालक  ख स् सा सभ हम सभ \nिच् ाा म  स बाऐ। ओइ सममम  पो ैट-इाा ट   ााएि िहुत माा -मजाा  िात ि झलक जाइत छ लकइ। ओाा, गामम  \nपबहा साँ  एाा पो ैट टहै, जइम  तीााा पो ैट ताँ हमटा सिह  ाोलक म  ि झू। त  ट अलकािा   ट्टी लकग  पो ैट स हो \nए ाा। तााबप खटो पो ैट स ाौलक ग लक, त  ट तात् पमा ि झलक जा स ैत अचछ...।  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n35 \n \nाि ा पो ैट प्राम: सभसाँ िादम  िालक छलक ताँए ओ टा ‘ाि ा पो ैट ’  हलक जाइत अचछ। पो िट  \nदल्च् छाििटमा भीटपट मजन्‍द दट  संग टंग-टंग  फूलक सभ लकगौलक ग लक छलक। ज ाा- \nाम् पा, मालकक ची,  ा्माी ,  टिीट , अ़िहुलक इत् माढद। ाम् पा,  टिीट ख अ़िहुलक  ि़ि ा-ि़ि ा गाछ छलक। सम् पूिा \nपिटसट  सफाइ स् ि. िंगा  ा ा  टैत छलका। िंगा  ा ा असगट  जीिा पमान्‍द त ओइ  ाज ेँ पूिा भल्क् त-भािसाँ \n टैत टहलका।  बहमो ाा ैा ाबह। बास् िा ाा , स् िान्‍द त: स  ाम ऐ  ाज ेँ  टैत ओ तत्  ाचलका  समाज  ाबह अबपत  \nअ ाो समाज  िीा दृष् ाा न्‍द त छैा।  \nमजन्‍द दट  खगूम  धटमशालका छलक। फूस  दटिज् जाा मा ुट ज  ाारूप ातसाँ   जलक छलक। ब मो ाा लक-\nठ बहमाएलक पचा  ओतए टबह स ैत छलका। ओ समस् त पिटिाट  खबतचा होइत छलका। हुा ट सभाा ि िस् ाा  होइत \nछलक। हमटा मोा प़िैत अचछ ज  ए ि ट ए ाा महात् मा खएलक टहैा। ओ िाजैा ाबह। चसलक ापट चलकख   ऽ अपा \nइच् छा, अपा मन्‍द त‍ म प्र ा  टैा। हुा ासाँ भेँा  ट  ह त  लको    टमाा लकागलक टहैत छलक। सौंस  द ह िभूबत \nटमौा , जौट  डोटाडोिट पबहटा , जाा जूा धाटी भ ष हुा  ख षाि    न्‍द र  टहैा।  \nमाा  भमाा  ठंि हो खब  ज ठ  तप् त  टौद ओ द हपट ए ाा गमछा मात्र ट ैत छलका। अपाा समम  \nाामी पहलकमाा स हो टहैा। ाि ा पो िट  उत्तटििटमा भीटपट अ ा़िा छलक। ओइठाम म ि  सभ ेँ   श् ती  \nप्रचशषाकि दैत छलका, डंड िैस   टैत छलका। ब लको  ब लको ख ा़िा  माढा द हम  ठासा  ुामसाँ तट-ित्तट भऽ \nजाइत छलका। त  ट िाद ि़ि ा  ़िाासाँ सम् पूिा पिटसट ेँ अपा  हाा  साफ  टैत छलका। प्रात: स् ााा  टैिलका लको  \nसभ ेँ तटह-तटह   ट बहदामत दैत टहै छ लकख ा। पो िट  पाबा स् ा च् छ िालक टहए, तइलक  सतत सत ा टहैत छलका। \nपो िटम  साि ासाँ  प़िा ख ाााइ माा छलक, ऐ लक लक ऊपटम  ि िस् ाा छलक। ओइ सममम  ब मो-ब मो पो िटम  \nसाि ासाँ  प़िा  ींा लक चा, म दा जाँ प ़िलक ग लक ताँ भगिाा  माचलक । ाि ा पो िट  ढदा-प्रबत-ढदा  द  -ट    \nसम् पूिा दा्म त् ि ताजीिा िंगठ  ा ा बिाा  ोाो स् िा ाा  उठौा  छलका। ुन्‍द ाो ओइ पिटसट  बि ास  ह त   ाज \n टैत टहलका। हुा ा िाद ओइ स् ााा  पू्तिं ाबह भऽ स लक, भाइमो ाबह स ैत छलक। \nगाम -ुटम  एह ा साफ-स ाटा टमिी  पा ाा मा स् ाा ा भ ाि  ढठा। ओाा ताँ   त-पााट सभ हिटमट  ंाा \nटबहत  अचछ, ाालक - ादो  अपा स् िाद स हो छइह , म दा तहू माहौलकम  ज  अध् मात्त् म , सांस्  ृबत    न्‍द र  रूपपम  \nाि ा पो िट  ि िस् ाा  ज  छलक ख िहुत ढदा धिट ज ाा ालकैत टहलक ओ अभुत त ओ ि ्मसालक  हलक जा स ैत \nअचछ। \nाि ा पो िट  बामाािम  हमटा लको बा  पिटिाट  समस् त  लको   मोगदाा छलक। सोदटप िटम  माबा  \nमूलक  हमटा लको बा  पिाज छलका ज  सात प स् त पूिा िैिाबह  सम् िन्‍द धोपटान्‍द त गामम  िसलक टहैा। खइ गाम  \nखधा जासंख् मा म  सभ सहभागी छैा।  \nिंगा  ा ा मूलकत: पहलकमाा टहैा। गाम भिटम  धा  टहैा।  ोाो पट -पंाैतीम  हुा ा अिस् स िजौलक जाइत \nटहैा। ्धमा -प ता   श् ती लक़िए,   ती-िा़िी  टए, मालक-जालक  स िा  टए, महींस टा ए जइसाँ डोलक -डोलक श ्ध  \nदुध  सद्य: लकाभ होइ –तइ बिााट  पोष  छलका िंगा  ा ा छलका।  ए ढदा हुा ा िािूसाँ माा  हमटा बपताजीसाँ \nबििाद भऽ जाइा। बििाद  म द्दा टहैत छलक ज  पढ़ाइ-चलक ाइ  टि सााा  चा  खब  बाटाा ? खि ब मो स ात \nताँ हाँसत। म दा िंगा  ा ा अपा बिााट जोट -सोटसाँ िजैा - \n“पढ़ो पूत ाण् डी, जासा ालक  हण् डी।” \n ह  सटांश -   ती-िा़िी  रूप, ऐम  सद्य: लकाभ अचछ। पढ़ाइ-चलक ाइम   बहमा  ी हएत स     द  लक !  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n36 \n \nगामम  ब मो लक ंगी पहीिटलक  ताँ ओ (िंगा  ा ा) जोटदाट बिटोध  टैा। समम िीतलका  िाद खि  हलक \nजा  स ैत अचछ ज  पढ़ाइ-चलक ाइ  समााा  टि सही छलक , बिटोध गलकत। गामम  िा   तौ ज  पढ़लक -चलक लक  स  \nखगू भऽ ग लक। ओहू सममम  ब छ  गोा   हैा- \n“पढ़ोग -चलक ोग  िाोग  ािाि। ” \nबासचात रूपपसाँ ओ सभ ाश् ाम अग्रसोाी टहैा।  \nाि ा पो ैट पिटिाट  गौटिसाँ ज ़िलक छलक।    टो   ा म अबितैा ताँ ाि ा पो ैटपट हुा ा अिस् स खालक \nजाइत। ओइठाम स् ााा , ध् माा होइत , गप-सटा ा ालकैत। धटमशालकाम  िैस  ऽ खटाम स हो  एलक जा स ैत छलक। \nिंगा  ा ा बात् म  दुपहिटमाम  ओइठाम धमाग्रन्‍द ा पढ़ैा। सामं ालक भगिाा चशि  खटती -पूजा  संग ााााटी स हो \nगाओलक जाइत छलक। ओइम  बाम्मत अा  ो िृ्ध  लको बा भाग लकैा।  \nाि   पो िट  पल्च् छम-दल्च् छा भागम  सोदटप िटम  सिटसि मूलक  ब छ  पिटिाट िसलक छलका। ओइ पिटिाट  \nिादशाह िािा –स् ि. ......– चशि मजन्‍द दट  पूजा  िहुत ढदा धिट ि िस् ाा  द  ैत टहलका। सामं ालक  ााााटीम  ओ ताँ \nटबहत  छलका ज  हुा ा संग  ओही पिटिाट   एाा खटो िृ्ध  सभ स हो ााााटी गामाम  भाग लकऽ स ट-म -स ट ्मलकिैत \nछलका। हमट िािा एिम्  िंगा  ा ा ताँ टबहत  छलका। ‘िािा   तए स तलक छी औ िालक  िाम    तए-साँ अएलका, ब मो \nाबह हुा ट सचामा...। ’ खढद ााााटी  स् ि ट अ ाो हमट  ााम  ग ंजजत होइत टहैत अचछ। \nाि ा पो िट  मालकक ची गाछ  छाहैटम  हम   त  ो ढदा िैस  ऽ प्रबतमोबगता पटीषाका-सिह  तैमाटी  टैत \nटही। िीा -िीाम  पाबा ओ अन्‍द म खिश् म ता  पू्तिं ओइठाम टहबाहाट ााटामिजी  टैा।   त  ो ढदा हम अपा \n्मत्र लकालक िच् ाा (स् ि. प्रो. बिष् ि  ान्‍द त ्मक च)  संग सााँझ  सममम  ओतए िैस गप-सप् प  टी, भबिस  मोजाा \nिाािी।  \nस् िच् छ, बामालक िातािटिम  गाम -ुट  झंझढासाँ दूट ाि ा पो ैटपट िैस  ऽ ए ाा स् िग़ीम खान्‍द द होइत \nछलक। हम बाम्मत भोट-सॉंझ ओइठाम जाइत टही। प्राम: ालक बात् म मा - स् ााा , पूजा एिम्  ‍ मामाम खढद ओतइ \nहोइत छलक। \nबात् म सामं ालक गप-सप् प  टिा  ह त   ए  गोाा भ ा जाइा। पूजा -पाठ ताँ होइत  छलक। संग-संग ए ाा \nस् िस् ा माोटंजा  ताा अध् मा त्त् म ता  अा भूबत स हो ओइठाम होइत छलक।  \nगामम  हमटा फिट म  जाँ    टो द हान्‍द त होइ ताँ ओ ट क च्ध  मा ओहीठाम होइत छलक। हमट िािा एिम्  िािू  \nक चा्ध - मा स हो ओहीठाम भ लक छ लकैा। िैढद ी क चा्ध -रमकमाम  िछटा ेँ दागलक ग लक। ओ ट  रूपि रमकन्‍द दा अ ा त  \nहमटा टोमांचात  टैत टहैत अचछ। हमटा बिााटासाँ ई अमाािीम प्रमोग अचछ, ऐसाँ स् िगा  सीढ़ी ब मो   ाा ाढ़त स  \nहमट समझसाँ िहाट अचछ। खट ज  अचछ स  अचछ, म दा ई  ाज औअलक दजाा  रमकू़िता अचछ। ए ाा जीबित \nप्रािी ेँ सटी धीपा  ऽ दाबग द ि,   तौसाँ मा ष् मत ाबह चा । ाइ ााही एह ा स् ि गा, जइ ह त  ए ाा बाटीह, बादोष \nजीि  संग रमकू़िता  पटा ाष् ठा  एलक जाए। ओााहू खि गाम -ुटम  ए ट बिटोध भऽ टहलक अचछ,  ाटि सााँढ़ \nद्वाटा जजात ािट ग लकासाँ षाकबत  संग अन्‍द मान्‍द म  ाटि सभ स हो अचछ।  \nाि ा पो िट  पल्च् छ म-दल्च् छा  ोिपट िसलक ब छ  पिटिाट पबहा  गाम  िीा म  छलक। ओहो सभ \nभबगामाा छलका। ओही पिटिाट  ब छ  गोा  गामम  श रूपए-म  िचस ग लक छैा। ाि ा पो िटपट हुा ा सभ ेँ िच् ा साँ \nद ख ऐा। सभ गोा  उद्यमी, संुषाशीलक, पिटक चमी ताा संस्  ाटी छलका। ओइठाम   एाा िृ्ध  सिह  ााााटी \nमहाद ि मजन्‍द दटपट स ाैत छ लकौं। ओही पिटिाटम  उग्र संस्  ाट सम् पन्न, त जस् िी स् ि. टामान्‍द दा ्मक च भ लका। उत्  ृष् ा म ुा \nओ उत्  ा इच् छा  िािजूद ओ िहुत खगू ाबह पढढ़ स लका।  ादी भण् डाटम  ाौ टी  टैत बाटन्‍द तट गामसाँ ज ़िलक  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n37 \n \nटहलका।  ोाो पािबाम  ओ अिस् स गामम  उपल्स् ात टहैा। हमटासाँ हुा ा अभुत त चसा ह टहै छ लकैा।  ए  ि ट \nाौ टी  दौटाा जमश दप ट एलका। त ति  ाबह,  ए  ि ट ढदल् लकीम  खबि  ऽ भेँा  टैा। अपा संुषा  ेँ स ाटात्   \nरूपख  दैत स् ि. टामान्‍द दा ्मक च अपा पिटिाट  बि ास मात्रा ेँ ए ाा बािामात् म  रूपख  द िाम  सफलक टहलका। \nपिटिामत: खइ - ान्ल् ह हुा ट पिटिाट गाम  ाबह , इलका ाम  मशस् िी अचछ, जाालक जाइत अचछ। खि ओइ स् ाा ाम  \n ोठ - ोठा भऽ ग लक अचछ। \nओही पिटिाटम  स् ि. उम श ्मक च  प त्र क ची शचशिोध ्मक च अपा पिटक चम ओ संुषासाँ ओइ सममम  िी.एस-सी. \n ऽ टबह ा उच् ा बिद्यालकमम  बिज्ञाा बिषम  चशषाक  भ लका। अपा पूटा पिटिाट  ओ  ामा ल् प   ऽ द लकाह। ज ा \nहुा ा लकग िैसी ताँ ओ अपा जीिा-मात्रा  ए -साँ-ए  अा भि स ािैा।  \nपैछलका ााचलकस ि ाम  ाि ा पो िट  पिटदृश् म ए दम िदैलक ग लक। ओतए िसलक पिटिाट  अ्ध ांश लको  \nस लक बि ास मात्रा  उदाहटि छैा।  \nाि ा पो िटसाँ हमट िािा ेँ िहुत लकगाि टहैा। जीिा   अ्‍न्‍द तम समम त  ओ ाि ा पो ैट ाहलकैलक  \nअिस् स जाइत छलका। हााम  छ़िी लक ा  टोडपट ालकैत ए  ि ट हुा ा ए ाा साइब लकिलका ाक् ट मािट द ा  टहैा। \nओहू अिस् ााम  एक्   हाा  साइब लक ेँ ्ुचसएा -्ुचसएा  अपा दटिज् जा पट लकऽ खएलक टहैा। \nसंभित: १९६७-६८ इस् िी  गप चा । हमटा लको बा ाि ा  पो िटपट प स् त ालकम िा िा  ह त  िैसाट \n  लकौं। गाम  तमाम गिमान्‍द म लको  सभ िैसाटम  टहैा। ओइसाँ पूिा गामम  ए ाा प स् त ालकम िहुत पबहा साँ छलक, ज  \n ोाो  ाटिसाँ अ‍ मिल्स् ात भऽ ग लक छलक। ए  सममम  ओ प स् त ालकम गाम  प्रबतखष् ठत संस् ााा छलक। १९६२  \nाीा -भाटत म ्ध   समाााट स ािा  ह त  ओइठाम सौंस  गाम  लको  जमा होइत छलक। सालक   ादी भण् डाट छलक ओ \n्धमा -प ता    लक-धूप  सामग्री स हो छ लक। म दा  ी भ लकै ज  सभ गबतबि्ध  मश: ठप् प ज ााँ भऽ ग लक। ाि \nप स् त ालकम िा िा  िैसाटम  ब छ  प्रि ्ध  लको   बिााट टहैा ज  ओही प स् त ालकम ेँ जीिो्ध ाट  एलक जाए। मद्यबप \nहम सभ ओइ प्रस् ताि  समााा ाबह   ा  टही , म दा खि लकगैत अचछ ज  ओ सही टाम छलक। \nाि ा पो िट  धटमशालकाम  प स् त ालकम  स् ाापाा ह त  प्रमास ेँ खगू िढ़िैत  ए ाा िैसाट खटो भ लक। \nप टाा प स् त  सभ ुट -ुटसाँ ताब -ह िट  ऽ खालक ग लक। प स् त  सभ ट िा  ह त  लक ़िी  टै  िाौलक ग लक। \nप स् त ालकम  उ्ााा ह त  डा. श भर झाजी  ेँ खमंबत्रत  एलक ग लक। ओइ सममम  स िा बािृत भऽ ओ गाम म  \nटहए लकागलक टहैा। हााम  िेंत लक ा  ्मटाई पहीिटा  ओ प स् त ालकम  उ्ध ुााा  ामारमकमम  खएलक टहैा। हमटा \nलको बा हुा ासाँ ब छ  िजिा  खग्रह  एलक। ओ  हलका ज  भाषि  टि हुा ा ए दम पचसा ाबह अचछ। तााबप \nओ अपा िात  हैत प स् त ालकम  संाालकाम  होममिलका ि िहािट  अस बिधा सिह  ििाा  टैत अपा जीिा  \nअा  ाा   अा भि  ाााा स हो   लकैा। ओ प स् त ालकम अल् पजीिी भ लक। संशाधा  अभािम  ब छ ए ढदा  िाद \nसभ ब छ  ठप् प पब़ि ग लक। \nाि ा पो ैट अपाा -खपम  ए ाा  संस् ाा छलक। अध् मात्त्म ता  संग ग्रामीि संस्  ाट ेँ स हो प्रज् िचलकत   ा  \nटहैत छलक। म दा सभ ख स् सा    तौ-ा -  तौ ख  हुाा -ा - हुाा अन्‍द त होइत  अचछ। ाि ो पो िट  संग स हो \nसएह भ लक। जबहाा प्रत् म   मा    जीिाम  उत् ाा ा -पता होइत अचछ तबहाा ऐ संस् ाा  संग स हो भ लक। ज ा \nिंगा  ा ा स् िग़ीम भऽ ग लका त  ट पछाइत ब मो एह ा ि  ती ाबह भ लक ज  ाि ा पो िट  संग हुा ा ज ॉं \nए ात् म भऽ स ए।    टो ओ रूपचामो ाबहमेँ टहइ। जइ फ लकिा़िीम  ए ाा पात ाबह  सलक भ ाैत छलक स  रमकमश: \n ू़िा,   ाासाँ भटलक टहए लकागलक। पो िट  द  -ट   स हो िीलक भऽ ग लक। ज त   ाा पिटिाट ऐ पो ैट एिम्  \nखसपास  पिटसट  बहस् स दाट छैा ज  ए ट ए  स् िटम  टषाका ओ बि ास  टिा  िजाम खपस म   ाट -िाट \nहोइत टहलक। िामााइत , िामााइत मजन्‍द दट  चस प़िलक। पो ैट सिह  ‍ मापाटी टि भऽ ग लक। पो िट  पाबा  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n38 \n \nाहाइ -जो ट ाबह टबह ग लक।  ालकान्‍द तटम  ब छ  म ि  लको बा ेँ ऐपट ्धमाा ग लक। जइसाँ मजन्‍द दट  जीिो्ध ाट  \nप्रमास भऽ टहलक अचछ। खट-खट स ाटात् म  प्रमास भऽ टहलक अचछ। \nमजन्‍द दट भगिाा  ुट चा , ज तए लको  अपा-अपा अहं ाट  बिसटजा  ए ईिश्वट  शटिम  पहुाँाैत \nअचछ। अस् त  ए ट प ा्ािंमााि ओ ट ट ािम  जाँ ऐ िात  ्धमाा टा लक ग लक ज  ओ पिटिाट बिश ष  ाबह अबपत  \nसमस् त खस् ाािाा लको बा  िस् त  िबा स ए , ताँ बाश्चम ई  ल् माि ाटी हएत ख ाि ा पो ैट फ टसाँ अपा गौटि \nप्राप् त  ए स त। \nी  \nबतचा : ३.७.२०१७ \nइच् छा पत्र \nमृत् म  अिश् मंभािी चा । ए -ा -ए  ढदा सभ ि  ती ऐ दुबामासाँ सभ ब छ  छोब़ि  ऽ ालक जाइत अचछ। \nजीिा भिट  स् िअ्जिंत एिम्  पैबत्र  सम् पैत अहीठाम टबह जाइत अचछ। सिालक अचछ ज  ऐ तटहेँ छो़िलक ग लक \nसम् पबत   ी हएत? ओ ट मचलक ााा ह     टा भ ात.. ? \n  त   ि ट ऐ प्रश्न  उत्तट त िाम  िषो लकाबग जाइत अचछ। लको  खपस म  लकब़ि जाइत अचछ। भाइ-भाइ  \nदुश्मा भऽ जाइत अचछ। खि ताँ भाइ  अलकािा  िबहाो सभ ऐ म ्ध म    ढद जाइत अचछ,  ास  ऽ त ा ज ा \nसम् पबत  मूल् म ज् मादा हो, शहटी सम् पैत ं िंिा गामो-ुट  स़ि    ात  सम् पैत सभ फसाद  जब़ि भऽ टहलक \nअचछ।   त  ो ठाम छोा-छोा बििाद लकऽ  ऽ अहं  ा टाि भऽ जाइत अचछ।  ोाो पषाक स ाैलक  तैमाट ाबह। त ा \n ी हएत? जाँ मृत्त ि  ती इच् छा पत्र (Will)  ऽ ग लक छैा ताँ बििाद ाबह हएत, ाबह ताँ सालक -सालक मो दमा \nालकत, जइसाँ  ोा- ाहटी  ाक् ट लकगिैत टहू एिम्  ि ीलक ेँ फीस ाम् िैत टबहमौ...। \nहमटा ए ाा ाामी ि ीलक  हलकैा ज  ए ाा छोा सा जमीा –ज  ट मूल् म ७-८ लका  ह तइ–तैपट दू भैमाटीम  \nबििाद छइ , अहं ाटिश ब मो हाए लक लक तैमाट ाबह। जिब  ए  भााँइ सात लका  ा ा फीस  रूपपम  हमटा दऽ \nाू लक अचछ। एति  ाबह, ए -खध लका  खटो भ ाि   टत।  \n... ह  माा  ज  सम् पबत  ज त   मूल् म होइत स  ि ीलक साहैि असूचलक ाू लक छैा। तैमो लक़िा ू भैमाटीम  साँ \nब मो पाछू हाैलक  तैमाट ाबह अचछ..! ऐ तटह  लक़िाइम   ए  ाा प स् तैाी म ाा  ण् डहट भऽ जाइत अचछ। अस्त  ई \nजरूपटी ओ बातान्‍द त खिश् म  अचछ ज  जजा ा  ोाो प्र ाट –माा  ालक िा अालक–सम् पैत अचछ, स  मृत् म   पूिा \nइच् छा पत्र िाा लक चा,  ाटि मृत् म   तािट  ेँ    जाैत अचछ, ब मो ाबह।  \nजाँ  ोाो ि  ती मृत् म साँ पूिा इच् छा पत्र (िसीमत)  ऽ  ऽ जाइ छैा ताँ हुा ट सम् पबत  हस् तान्‍द तटि स् ित: \nओइ ि  ती ेँ भऽ जाएत ज  टा सम् िन्न्‍द धत इच् छा पत्रम  सम् पबत  अ्ध ाटी िाौलक ग लक टहत। ओ ि  ती \nमाता , बपता , प त्र, प त्री, भाए , िबहा , भाबतज , ्मत्र िा ब मो अन्‍द म भऽ स ैत छैा। पटन्‍द त  जाँ सम् पबत  माचलक  \nबिाा इच् छा  पत्र िाौा  मिट जाइ छैा (Intestate) त ा ओइ सम् पबत  हस् तान्‍द तटि खब  िाँािाटा  ााूा  \nअा साट  ोाा द्वाटा होइत अचछ। ऐ प्रबरमकमाम  सालको लकाबग स ैत अचछ।  ास  ऽ ज ा सम् िन्न्‍द धत पषाक पटस् पतट \nबिटोधी दािा  टैत हो। मढद सम् िन्न्‍द धत पषाक समझदाट हुअए, खपस म  टजामन्‍द दी होइ  त ा ऐ तटह सम् पबत  \nबापााा असााीसाँ भऽ जाएत। म दा   त  ो ि ट सम् पबत ेँ मूल् मिाा होइ   ाटि  िबहा िा ि ाी  ह  ाबह द िा  \n ाटि ं िंिा अहं  ा टाि   ाटि सम् प बत  िाँािाटा/हस् तान्‍द तटि पिटिािट   लकह   ट  ाटि भऽ जाइत अचछ। \nअस् त  उचात ओ खिश् म  चा  ज  जाँ अहााँ ेँ सम् पैत अचछ ताँ त  ट मृत् मोपटान्‍द त बास् ताटि ह त  Will अिस् स  टी। \nिसीमत  ोाो ि  ती द्वाटा मृत् म   िाद ओ ट स् िअ्जिंत स्पतबत  उत्तटा्ध ाटी  िाट म   ााूाी ुोषिा अचछ ज   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n39 \n \nओइ ि  ती  जीिा ालकम  िदलकलक िा टद्द भऽ स ैत अचछ। मृत् म   िाद ओ लकागू भऽ जाइत अचछ। पैतृ  \nसम् पबत  िाट म  िसीमत ाबह  एलक जा स ैत अचछ। अस् त  िसीमत द्वाटा स् िअ्जिंत सम् पबत  उत्तटा्ध ाटी तम \n एलक जा स ैत अचछ। \nभाटतीम उत्तटा्ध ाट  ााूा १९२५  धाटा -२ (एा) म  िसीमत   ााूाी ‍ मा ख् मा  एलक ग लक अचछ। \nउपटोक् त  ााूा  धाटा ५  अा साट िसीमत िा बिाा ि सीमत  स् िअ्जिंत सत्म् पत ि िस् ाा  एलक ग लक अचछ। \nिसीमत   बाहाट  उमट  म -साँ- म २१ िषा ह िा  ााही। मााचस  रूपपसाँ स् िस् ा ह िा  ााही ताा बिाा \n ोाो दिािम  िसीमत  ट  ााही , ऐ सभ िात ेँ ओइम  उल् लक    ट  ााही।  \nइच् छा पत्र िसीमत   बाहाट  जीिा  ालकम    ाो ओ टा द्वाटा िदलकलक जा स ैत अचछ, संशो्धत  एलक \nजा स ैत अचछ। म दा िसीमत त्ताा  मृत् म   िाद ओ त टन्‍द त लकागू भऽ जाइत अचछ। िसीमत  ह त  जरूपटी अचछ ज  \nिसीमत त्ताा बिाा  ोाो दिािसाँ ाबह , अबपत  स् ि च् छासाँ िसीमतम  अपा सम् पबत  बितटि  टए। ओइ ि  ती ेँ \nमााचस  रूपपसाँ स् स् ा होएि जरूपटी अचछ जइसाँ ओ बािाम लक ि  ल्स् ाबतम  हो। \nभाटतम  इच् छा पत्र तैमाट  टिा  बि्ध िहुत असाा अचछ। सादा  ागजपट बिाा  ोाो स् ाा म् प प पट  इच् छा \nपत्र ांब त  एलक जा स ैत अचछ। म दा हस् तचलकख त इच् छा पत्र   त  ो  ााूाी बििादम  लकाभ ाटी भऽ स ैत अचछ। \nिसीमत त्ताा ेँ इच् छा पत्र  प्राम पैटाम  स् पष् ा  ट  ााही ज  ओ स् ि च् छासाँ बिाा  ोाो दिाि  पूटा होशोहिासम  \nिसीमत  ऽ टहलक अचछ। त  ट िाद समस् त सम् पबत  ए -ए   ऽ फटा -फटा  ििाा ह िा  ााही। सम् पै त \nसिह  तत्  ालकीा मूल् म स् पष् ात: इच् छा पत्रम  चलक िा  ााही। तमाम िहुमूल् म  ागजात  ट िा  स् ाा ा ओइम  \nस् पष् ातासाँ चलक लक जाए जइसाँ सममपट ओ सभ ता लक जा स ए। \nिसीमत  भाषा सटलक ह िा  ााही। िसीमत त्ताा  पूटा ााम चलक िा  ााही। िसीमत  सम् प बत  स् पष् ा \nबििटि ह िा  ााही। प्रस् ताबित  ााूाी उत्तटा्ध ाटी  पूटा ााम ह िा  ााही। अन्‍द तम  दूाा गिाह  ााम ि पता  \nसंग ओ ट हस् ताषाकट ह िा  ााही। गिाह सामान्‍द मत: ओहा ि  ती ेँ िााि  ााही ज  िसीमत त्ताासाँ उम्रम  छोा \nहोचा। मढद गिाह  मृत् म  पबहा  भऽ जाइत अचछ ताँ फ टसाँ िसीमत िाा  ऽ ाि गिाह  हस् ताषाकट  टाि  ााही।  \nइच् छा पत्रम  हस् ताषाकट  संग तािट  अिस् स चलक िा  ााही।  जाँ ए साँ अ्ध  ि ट इच् छा पत्र िाौलक ग लक ताँ \nअ्‍न्‍द तम इच् छा पत्र लकागू होइत अचछ। िढढ़मा हएत ज  अ्‍न्‍द तम इच् छा पत्रम  पूिा इच् छा पत्र सभ ेँ बाटस् त  टिा  ााा \nहोइ । इच् छा पत्र ेँ जस-  -तस लकागू  टिा  ह त  बिसिासपात्र एिम्  जाा ाट ि  ती ेँ बाष् पाद  (Executor \nof will) िााि  ााही जइसाँ िसीमत त्ताा  मृत् म   िाद िसीमत ेँ बिाा लकाइ-लकपा  अमलकीजामा द लक जा \nस ए। िसीमत त्ताा ेँ ााही ज     टो बाष् पाद  (Executor) ाा्मत  टैसाँ पूिा ओ ट सहमबत लकऽ लक लक जाए। \nिसीमत त्ताा ेँ दूाा गिाह  समषाक हस् ताषाकट  ट  ााही। गिाह  पूटा ााम , पता सबहत ओ ट हस् ताषाकट \nजरूपटी अचछ। गिाह जाँ चाब त् स  होइ ताँ िढढ़मााँ जइसाँ ओ स् पष् ा  टत ज  िसीमत त्ताा ढदमागी रूपपसाँ स् िस् ा \nअचछ। गिाह ओ बाष् पाद  अलकग-अलकग ि  ती ह िा  ााही। िसीमतम  सम् पबत  ह दाट गिाह ाबह भऽ स ै \nछैा। िसीमत  प्रत् म   पृष् ठपट संख् मा चलक लक ज िा  ााही एिम्  गिाह एिम् िसीमत त्ताा  स् पष् ा हस् ताषाकट \nह िा  ााही। अन्‍द तम    लक पृष् ठ संख् मा चलक लक ह िा  ााही। \nऐ प्र ाटसाँ तैमाट िसीमत ेँ टा ी   तए?  ाटि िसीमत   ाज ताँ ओइ ि  ती  मृत् म   िाद  प़िैत अचछ \nख त ा ओ ऐ बिषमम  ब छ   ह  ल्स् ाबतम  ाबह टहैत अचछ। अस् त  िसीमत  दूाा मूलक ओ हस् ताषाकिटत प्रबत \nिाािी ताँ िढढ़मााँ। ए ाा प्रबत िैं  लकॉ टम  ओ दोसट प्रबत बाष् पाद  िा त ह ा बिश्वस् त ि  ती  संग टह  ााही। \nअसलकम  ााही ताँ ई ज  तमाम ाीज, िस् त , िसीमत , पासिडा खढद  जाा ाटी ए ाा डामटीम  चलकख   ऽ छोब़ि दी \nजइसाँ मृत् म पटान्‍द त अहााँ  िािटस ेँ पट शााीसाँ िाँाौलक जा स ए। ए ि ट िसीमत   लका  िाद खिश् म ता भ लकापट  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n40 \n \nपूट  िसीमत द्वाटा मूलक िीमतम  संधोधा  एलक जा स ैत अचछ। म दा ि ट-ि ट एह ा   लकासाँ िसीमत ेँ िदैलक  ऽ \nाि िसीमत  ऽ लक ि ज् मादा िढढ़मााँ होइत अचछ। िसीमत ेँ बािन्न्‍द धत  टाि  खिश् म  ता ाबह अचछ , म दा जाँ \nिसीमत द्वाटा  ोाो समाजस िी संस् ाा (Chariable Organisation)  ेँ धा द िा  हो त ा िसीमत ेँ \nबािन्न्‍द धत  टाएि जरूपटी अचछ।  \nज ाा ब  पबहा  ााा  ऽ ाू लक छी , िसीमत सम् िन्न्‍द धत िसीमत त्ताा  मृत् म   िाद  लकागू होइत अचछ। जाँ \nओइम  स् पष् ाता ाबह टहत ताँ मृत ि  ती त  ट ‍ माख् मा  ट  ह त  ु िट ाबह औत। ताँए िसीमत  भाषा सटलक, स् पष् ा \nओ िाध् म ाटी ह िा  ााही। ब न्‍द त -पटन्‍द त साँ िाँािा  ााही। ओइ पिटल्स् ाबत  बिााट ह िा  ााही ज  ट ुढात \nह िा  संभािाा जीिाम  िालक टहैत अचछ। िसीमत   लका  िादो सम् पबत  माचलक  ेँ मृत् म साँ पूिा ओ ट बापााा \n टिा  अ्ु ाट िालक टहैत अचछ।  \n ोाो ि  ती ज   ााूाी रूपपसाँ सम् पैत ट िा  अ्ध ाटी अचछ , िसीमतम  सम् पैत पाि  अ्ध ाटी भऽ \nस ैत अचछ। ओ ािाचलकग, भगिाा  मू्तिं ,  ोाो तटह   ााूाी ि  ती ( Junstic person) भऽ स ैत छैा। \nमढद  ोाो ािाचलकग ेँ िसीमत द्वाटा सम् पबत  उत्तटा्ध ाटी धोबषत  एलक जाइत अचछ त ा िसीमत त्ताा द्वाटा \nअभभिाि  बाम ल्क् त जरूपटी अचछ ज  ऐ तटहेँ द लक ग लक सम् पबत  ओ टा िाचलकग ह िा ालक धिट ििस् ाा  टताह।  \nबहन्‍द दू उत्तटा्ध ाट  ााूा १९५६   धाटा ३०  अा साट स् िअ्जिंत ालक िा अालक सम् पबत  िसीमत द्वाटा \nउत्तटा्ध ाटी तम  एलक जा स ैत अचछ। \nिसीमत त्ताा  मृत् म   िाद िसीमतम  उल्ल् लकख त उत्तटा्ध ाटी सम् िन्न्‍द धत न्‍द मामालकम द्वाटा प्रोि ा  ह त  \nप्रााााा  एलक जाएत। प्रोि ा न्‍द मामालकम द्वाटा खम प्रमाभित िसीमत चा । \nप्रोि ा  ोाो िसीमत   ााूाी रूपपसाँ पक् ा ह िा  बािााम  प्रमाि चा  । मढद  ोाो उत्तटा्ध ाटी द्वाटा \nिसीमत ेँ  ााूाी ा ाौती द लक जाइत अचछ ताँ सम् िन्न्‍द धत पषाक ेँ ाोढास जाटी हएत, सभ अपा पषाकम  न्‍द मामालकमम  \nटाख  स ैत अचछ। ख सिह  िात  बिााट  िाद  न्‍द मामालकम प्रोि ा जाटी  टत। \nन्‍द मामालकम प्रोि ा जाटी  टिासाँ पूिा स बाभश्चत  टैत अचछ ज  िसीमतपट दस् त त िास् तिम  िसीमत त्ताा  \nअचछ ओ गिाह सभ िसीमत  समम मौजूद छलक। िसीमत द्वाटा हस् तान्‍द तिटत सम् पबत  माचलकख तपट प्रोि ा  ोाा \nबिााट ाबह  टैत अचछ। ओ ताँ मात्र एति  तम  ऽ दैत अचछ ज  िसीमत (इच् छा पत्र) सही अचछ ब  ाबह। िसीमतम  \nप्राप् त सम् पबत  माचलक ााा ह पट चसबिलक न्‍द मामालकमम  सम् पबत  सम् िन्न्‍द धत पषाक ाट द्वाटा ा ाौती द लक जा स ैत \nअचछ।  ह  माा  ज  जाँ िसीमतम  द लक ग लक सम् पैतपट िसीमत त्ताा पूिा अ्ध ाट ाबह अचछ, ओ सम् पैत ओ ट \nस् िअ्जिंत ाबह अचछ ख त ाो ओ टा िसीमत द्वाटा दऽ द लक ग लक अचछ त ा ओ टा सम् िन्न्‍द धत पषाक ाट द्वाटा \nचसबिलक न्‍द मामालकमम  ा ाौती द लक जा स ैत अचछ। \nसाटांश ज  इच् छा पत्र द्वाटा सम् पबत  हस् तांतटि ह त  जरूपटी अचछ ज  सम् िन्न्‍द धत सम् पैत स् िअ्जिंत होइ । \nइच् छा पत्र  भाषाम   ोाो ओझट ाबह होइ  तइ लक लक िढढ़मााँ होएत ज  इच् छा पत्र (िसीमत)  ोाो मोग् म अ्धिक् ता \nद्वाटा तैमाट  टौलक जाए, जइसाँ इच् छा त्ताा  मृत् म   िाद ओइ सम् पबत  हस् तांतटिम   ोाो बििाद ाबह होइ । \nबििादसाँ िाँाै  लक लक ताँ इच् छा पत्र िाौलक  जाइत अचछ। ताँए ओ टा स् पष् ा ओ  ााूाी रूपपसाँ पक् ा हएि िहुत \nजरूपटी अचछ।  \nसमम   ोा ठ  ाा। भबिस  झंझा तम  ऽ जा उ। अपा अ्जिंत सम् पबत  िसीमत (इच् छा पत्र) िाा  ऽ \nटाख  ढदमौ ख ाैा  िंशी िजाउ।   \nी   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n41 \n \n२३.०६.२०१७ \nबतरुअान्‍द तप टम \nढदल् लकीसाँ ९ िज  टाबतम  हम सभ िाम माासाँ बत्रि न्‍द रम हिाइ अडी ापट उतटलकौं। ऐ मात्राम  लकगभग तीा ुन्‍द ाा \nसमम लकगलक। ि स पैु जहाज टहइ जइम  तीा साएसाँ ि सी मात्री ए संग सिाट टहैा। िीाम   ोाीम  स हो जहाज \nउतटलक छलक। िहुत टास मात्री ओहूठाम उतटलका, म दा  ाफी मात्राम  सिाटो भ लका। ज  ाो़िि   ालक  मात्रा  पछाइत \nबत्रि न्‍द रम पहुाँा ग लका। बत्रि रम हिाइ अडी ापट उतटैत जहाज सम र  ऊपट ज  भ्रमि  टैत टहलक, ओ दृष् म िहुत \nबिहंगम छलक..! \nबत्रि न्‍द रम हिाइ अडी ापट उतटलकापट द  लकौं ज  ओइ जहाजसाँ  एाा िीखइपी स हो उतटलकैा। हुा ा \nलको बा  स् िागत  ााटा  िीा हम सभ अपा गन्‍द त‍ म स् ााापट अााात्   टलक सट ाट  अबतचा गृह बिदा भऽ \nग लकौं। \n  टलक भाटत  ए ाा प्रान्‍द त अचछ। ए ट टाजधााी बतरुिान्‍द तप टम अााात् बत्रि न्‍द रम अचछ। मलकमालकम ए ट \nम ख् म भाषा चा । बहन्‍द दू, म सलकमाा  अलकािा ईसाइ स हो  ाफी मात्राम  एतए टहै छैा। अपा सांस्  ृबत  ओ भाषा \nिैचशष् य   ाटि दभषाकि  ाािट टाज् म म  ए ट फटा  पबहााा अचछ।  \nपौटाभि   ाा  अा साट पटश टाम अपा फटसा सम रम  फ ब  द लका, जइसाँ ओही अ ाट  भू्म सम रसाँ \nिाहट बा ैलक ग लक ओ   टलक  प्रादुभााि भ लक।  हलक जाइत अचछ ज  ‘ा ा स् ालक:  ीा़ि ओ अलकम प्रद श’ शब्‍ द  \nमोगसाँ ‘ा टलकम’ शब्‍ द िालक ज  िादम  ‘  टलक’ िबा ग लक। िहुत ढदा त  ई भू-भाग ा टा टाजा  अधीा छलक , ओहू \n ाटिसाँ ए टा ा टलकम ख िादम    टलकम ााम प़िलक। \n  टलक  प्रा ृबत  सौन्‍द दमा अभुत त अचछ। ताँए ए टा ईश्वट  अपा ुट स हो  हलक जाइत अचछ। समशीतोष् ि \nमौसम प्राूट िषाा , प्रा ृबत  सौन्‍द दमा, सुा िा , सम र ुा ओ ाालकीससाँ अ्ध  ादी, सभ ्मचलक ए टा साम ा \nपृथ् िीपट स् िगा  रूपप द ा  अचछ। \n  टलक भाटत  दभषाकिी छोटपट अटि सागट ओ पल्च् छमी ुााी  ५००-२७०० मीाट ऊाँााइपट अिल्स् ात \nअचछ।   टलक ेँ तीा भागम  बिभाजजत  एलक ग लक अचछ- ताीम बाालका इलका ा , उपजाउ ्मडलकैण् ड ख हाइलकैण् ड्स। \n  टलक  बाालका भागम  अन्‍द तहीा िै िााट ओ ाौखचलकसाा ादी अचछ। ्मडलकैण् ड्स   ाजू ,ाािटमलक , अ ी ा \nअ टोा ,   टा, ााउट , अदट ,  ाटी ्माा ,   चसखट  संग-संग खट -खट िहुत टास िास् पबत  ह त  प्रचस्ध  अचछ। \nजंगलकी हाइलकैण् ड्स ााम , ॉफी , टिट , मसालका सिह  िगाा ओ िन्‍द मजीि सिह  लक लक प्रचस्ध  अचछ। \n  टलक  शान्‍द त सम र ता, ाााा प्र ाट  िन्‍द मजीि , ख षा  िै िााट , एिम्  खान्‍द ददाम  िै िााट सभ \nजगत प्रचस्ध  अचछ। स़ि  मागासाँ मात्रा   लकापट   टलक  माोटम प्रा ृबत  छाा  ि हतट खान्‍द द लक लक जा स ैत \nअचछ।  \nदभषाकाी   टलक अलक प् पी  िै िााटसाँ त्मलकााडूसाँ सालक दभषाकाी सीमा  ताीम षाक त्र शा्मलक अचछ।   टलक  \nटाजधााी बत्रि न्‍द रम,  ोिलकम ओ िट लका सम रीम ता एिम्  प्रबतखष् ठत िै िााट ऐ षाक त्रम  प़िैत अचछ। \n१९८० ईस् िीसाँ पूिा   टलकम  िहुत  म पमाा  अिैत छलक। ओ ट िाद स् ाााीम सट ाट लको   भागीदाटीसाँ \nजिटदस् त प्रााट-प्रसाट   लक  जइसाँ पमाा  लको बा  खिागमा िढ़लक। िहुत टास पमाा  स् ालक सिह  ि िस् ाा \nछोा -मोा  ाटोिाटी सिह  हााम  द लक ग लक ज ाा ब    टलक  प्रचस्ध  िै िााट सभम  ९० प्रबतशत भागीदाटी छोा - वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n42 \n \nमोा  ोटोिाटी सिह  अचछ। पहा़िसाँ लकऽ  ऽ सम र ता त  पमाा   खटाम ओ स बिधा  बाटन्‍द तट ा ्ा  एलक \nग लक। पिटिामत:   टलकम  पमाा   ख षाि िढढ़त  ग लक। \n  टलक  टाजधााी बत्रि न्‍द रम हम  ए  ि ट ग लक छी। बत्रि न्‍द रमम   म  ााम  स रूपचा पूिा ओ स् िाढदष् ा भोजा \nउपलकब्‍ ध अचछ। टाज् म पमााा बागम  अबतचा गृहम  भोजा , जलक ै ख ााह -पाा  स बिधा ताँ अचछए, खस -पास  \n  त  ो ठाम इडलकी, िाटा , ॉफी ओ ााह उपलकब्‍ ध टहैत अचछ। भाषा  समस् मा ओत   जढालक ाबह ज त    ी \nता्मलकााडूम । लको  बहन्‍द दी ि झैत अचछ। \nहमट टहिा  ि िस् ाा    टलक सट ाट  अबतचा गृहम  छलक ज  ट ज त   प्रशंसा  एलक जाए स   म होएत। \nसभ स बिधासाँ पिटपूिा अबतचा गृह  श ल्   स हो  म  अचछ।  ए ाा पैु टाजा ता सभ ओइठाम अिैत -जाइत \nटहैत छैा , तॅँए  ए  ि ट ओतए स् ालक भ ाि खसाा ाबह टहैत अचछ।  \nमात्रा  रमकमम  हम ओइ ठाम  प्रचस्ध  पद्मााम मजन्‍द दट पहुाँालकौं। पद्मााम मजन्‍द दट दुबामााँ    ाो धमा   ोाो \nमजन्‍द दटसाँ धबा  अचछ। ि स माट सोाा, ाााी ,जिाहटात ओइठाम सैं ़िो सालकसाँ टा लक अचछ।  हलक जाइत अचछ ज  \nओइ सम् पैतम  अ्ध ांश ओइठाम  टाजा सिह  मोगदाा छैा ज  अपाा ेँ पद्मााम भगिाा  दास ि झैत छलका। \nदोसट िात ज  स ािाम  खएलक ओ ई ज  स् ाााीम टाजा खरमकमिम  लकूा -पाासाँ िाँा िा  ह त  अपा समस् त मूल् मिाा \nिस् त  मजन्‍द दट  तह ाााम  ट िा द लकख ा। ज  ज ाा भ लक होइ म दा ओइ मजन्‍द दटम  अ ूा सम् पैत भटलक अचछ, ज  \nटा लक-टा लक ‍ माा भ लक अचछ। लको  ेँ ताँ त ा ि झिाम  एलकै ज ा उच् ातम न्‍द मामालकम  खद शपट पााँााा \nतह ााा  ोलकलक ग लक ओ ओइम  टा लक ग लक अमूल् म िस् त  सिह  गिाा होमए लकगलक। ज त   िस् त  बहसाि -ब ताि \nभ लक त  ट  मूल् म लका ो  ़िोटम  भऽ ज िा  अा माा अचछ। छठम तह ााा धा्मिं  ब म् ििंती   ाटि ाबह \n ोलकलक ग लक।  हिी छै ज  ओ टा ज   ोलकत स  जीबित ाबह टहत। खढद -खढद।  \nहम ज ा ओइ मजन्‍द दटम  ग लक टही ताँ उपटोक् त समाााट सभ खबि ग लक टहै  म दा   तौ ब छ  िाहटसाँ स ािाम  \nाबह खएलक , ख ाबहमेँ ब छ  द  ाएलक। \nदद्मााम मजन्‍द दटम  पहुाँालका  िाद सभसाँ पबहा  साा-पैन्‍द ा बा ाचलक  ऽ धोती पबहटए प़िलक। धोती ओहीठाम \nमजन्‍द दट प्रिन्‍द ध  द्वाटा उपलकब्‍ ध  टौलक जाइत अचछ। त  ट िाद पल्क् ति्ध  भऽ दशाा होइत अचछ। ाूाँब  हमटा जोगाट \nछलक, अस् त  भीखइपी दशाा  टिा  मौ ा भ ालक छलक। सभसाँ खगू ए दम गभा गृहम  जा  ऽ पद्मााम भगिाा  \nदशाा  सौभाग् म हमटा भ ालक। \nसंमोगसाँ भाटत सट ाट  स िा बािृत सचाि स हो दशाा  टए ग लक छ लकी। हम हुा ा संग   ाज   ा  टही। \nाूाँब  ओ पाछााँ टहैा, ताँए हम हुा ा ाबह द   स लकमैा। ओहो   टलक सट ाट  अबतचा गृहम  ठहटलक टहैा। \nओइठाम स् िागत  षाकम  हुा ासाँ भेँा भ लक। ओ  हलकी ज  पद्मााम मजन्‍द दटम  हमटा द  ा  छ लकी। बत्रि न्‍द रम मात्रा  \nसन्‍द दभाम  गप-सप् प  िाद हम सभ  अपा -अपा  षाकम  ाचलक ग लकौं। \nपद्मााम मजन्‍द दटम  बिष् ि  भगिाा अान्‍द द समाम म राम  खढद श ष ाागपट प़िलक छैा। ओ ओइठाम  \nटाजिंश    लक द िता माालक जाइत छैा।  \n३ जािटी १७५०  त्रािि ोट  महाटाजा महाटाज क ची अाीझ म चारूपाालक त्रािि ोट टाज् म  ेँ भगिाा \nपद्मााम स् िामी ेँ सम्पिंत  ए स् िमं ेँ हुा ट दास  रूपपम  ुोबषत  ए द लका। त  ट िाद  ओ स् िमं ओ हुा ट \nउत्तटा्ध ाटी क ची पद्मााम दास  उपा्ध ग्रहि  ए लक लकैा। ऐ प्र ाट ि त्रािि ोट सम् पूिा टाज् म भगिाा पद्मााम \nस् िामी  सम्पिंत भऽ ग लक। क ची पद्मााम दास  उपा्ध प्राप् त  ट  ह त  टाज  लक  ािजात चशश  ेँ प्राम जन्‍द म \nढदिसपट क ची पद्मााम मजन्‍द दट  मोाक् ालकमण् डपमपट टाख   ऽ जलकाभभष    एलक जाइत अचछ। त  ट िाद  ओ क ची \nपद्मााम दास  उपा्ध ट िा  पात्र मालक जाइ छैा।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n43 \n \nत्रािि ोट  अ्‍न्‍द तम महाटाजा माताण् डिगाा  जन्‍द म २२ मााा १९२२  ेँ भ लकैा। हुा ट बपता  ााओं टबि \nिमाा ओ माता संा  पाटिाी िमी ( बाष् ठ  महाटााी) छ लकैा। ९१ िषा  उम टम  १६ ढदसम् िट २०१३  ेँ हुा ट मृत् म  \nभऽ ग लक। हुा ट मृत्म   िाद ओइ टाजिंश  प्रती ात्   उपल्स् ाबत समाप् त भऽ ग लक। सन्‍द  १९७१  संबिधाा \nसंशोधा  िाद टाजा/महाटाजा सिह  उपा्ध समाप् त  भऽ ग लक। ताँए त्रािि ोट   ााूाी शास  ताँ   टलक सट ाट \nभऽ ग लक ख महाटाजा ेँ मजन्‍द दट  द  -भालक   ााूाी अ्ध ाटपट प्रश् ा चान्‍द ह लकाबग ग लक।   टलक उच् ा न्‍द मामालकम ऐ \nबििादम  अही तटह  ि िस् ाा द लक । \nमहाटाजा माताण् ड िमाा सन्‍द  १९४७ म  स् ितंत्रता  सममम  त्राििमोट  भाटतम  बिलकम  अ्‍न्‍द तम गिाह छलका। \n हलक जाइत अचछ ज  त्राििमोट  टाज पिटिाट ओ टा स् ितंत्र टाष् र ट िा  पूटजोट प्रमास   लक , ज  \nअन्‍द ततोगत् िा सफलक ाबह भ लक ख त्राििमोट भाटत  बहस् सा िबा ग लक। \nस् ितंत्रा  िाद िदलकलक महौलकम  टाज पिटिाट  अा  ो सदस् म टाज् मसाँ िाहट जाए सामान्‍द म ाागिट  ज ााँ  \nजीिा -मापा  टए लकगलकाह। महाटाजा माताण् ड िमाा स हो सपिटिाट िंगलकोट ाचलक ग लका। सा् १९९१म  महाटाजा \nचाचाट लकरुालक  मृत् म   समम जाताम  जिटदस् त सहाा भूबत द  लक ग लक। त  ट िाद  माताण् ड िमाा ेँ लको  महाटाजा \n हए लकागलक। \nपद्मााम मजन्‍द दट  सामा  िालक टाज महलक  ाोाीपट ु़िी  म ुाा मभि  ाामसाँ जाालक जाइत अचछ। ई \n टीि साए सालक प टाा अचछ। ई प्रााीा समम  अभभमांबत्र  ामत ाट  ामूाा अचछ। ु़िी  ख षाि ओइम  \nटाषाकस  म  ैाा  संग -संग दुाू  ात बिद्यमाा ि टा अचछ। जहााँ ुन्‍द ाा प टैत अचछ, टाषाकस अपा म ाँह  ोलकैत अचछ। \nख दुाू ि टा ओ ट गालकपट ाााी माटै त अचछ। जइसाँ ुण् ाा  जोटदाट स् िट बा लकैत अचछ ख टाषाकस अपा म ाँह \nिन्न  ऽ लकैत अचछ। ज त   िाजलक टहैत अचछ। त त   ि ट ओ प्रबतबरमकमा दोहटाइत अचछ।  ह  माा  जाँ ाािट िजतै \nताँ ाािट ाम ाा ओइम  टाषाकस ेँ दुाू ि टा माटतै ख ाािट ि ट ुण् ाा  अिाज स ाैम  औत। अचछ ा  ामत ाटी \nमन्‍द त्र? म दा खि ओ ु़िी   त  ो सालकसाँ  टाप प़िलक अचछ। \nपद्मााम स् िामी मजन्‍द दट  सामा    ाीटमचलक ा पैलक श म् म जजमम अचछ। ऐ महलक  बामााता गािि ोट  \nमहाटाजा स् िा ाी ाीरुालक िलकटाम िमाा छलका। ओ महाा  बि , समाज स धाट , गाम  एिम्  टाजा ता छलका। ऐ \nसंग्रहालकमम  ाााा प्र ाट  अमूल् म पेंिंािंग सभ टा लक अचछ। ऐ संग्रहालकम ेँ सोम ढदा छोब़ि  ऽ  ोाो ढदा प्रात: \nसाढ़  खठ िज साँ ए  िज  ख तीा िज साँ साढ़  पााँा िज   िीाम  द  लक जा स ैत अचछ। प्रबत िषा ४ साँ १३ \nजािटी  िीाम  ओइठाम महाटाजा स् िा ाी ाीरुलक  स् मृबतम  संगीत उत् सि माौलक जाइत अचछ।  \nमहलकसाँ मजन्‍द दट जएिा  ग प् त मागा अचछ जइ िोा  महाटाजा बात् म पद्मााम मजन्‍द दटम  पूजा अाााा  टैत \nछलकाह। अ ाो भोट  ए  ुन्‍द ाा समम भगिाा  पूजा  ह त  महाटाजा  ह त  खटभषाकत अचछ। महाटाजा पूजा  ऽ \nलकइ छैा त ा  खम जाता ेँ मजन्‍द दटम  प्रि श  अा मबत भ ाैत अचछ। \nटाजमहलकम  तटह-तटह   ट िस् त  सभ (ज  महाटाजा ेँ भेँाम  द लक जाइत छलक) टा लक अचछ। महलक  \nअ्ध ांश बहस् सा िन्‍द द प़िलक अचछ।  हलक जाइत अचछ ज  ऐ महलक  बामााि  ाो़िि  ढदा  िाद महाटाजा  मृत् म  \nभऽ ग लक। ताँए ए टा अश भ ि जझ महलक ेँ छोब़ि टाज पिटिाट खाठाम टहए लकागलक। \nसामं  ालक हमटा लको बा बत्रि न्‍द रम   ोिलकम सम र तापट ग लकौं। दूट-दूट त  द  ाइत स् िच् छ जलक, दीुा सम र \nता ओ दूटगामी भषाकबतज  अभुत त दृश् म उत्पन्न  टैत अचछ। सम र तापट प्र ाश स् तम् भ दूट साँ द  लक जा स ैत अचछ। \nसूमाास् त  छाा ओ अ ास  मामोह  टंग सम रता प्र मी ेँ सिह  खान्‍द द ेँ पटा ाष् ठा (Climex) पट \nपहुाँाा दैत अचछ।   त  ो ि  ती सम रता पट साइब लक ालक िा  खान्‍द द लकैत द  िाम  एलका।  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n44 \n \nप्रात भ ा  हमटा लको बा ि ालका सम र तापट ग लकौं। ओइठामसाँ अटि सागट  अभुत त दृष् म द  लकौं। ओही \nरमकमम  बत्रि रम  दचछाििटमा भागम  अिल्स् ात पूिाट ााम  गाम स हो द  ए ग लकौं। ओइठाम िै िााट ओ ाापू  \nसंगम स् ालक ह िा   ाटि पमाा  ेँ अभुत त खान्‍द द  अिसट प्रदाा  टैत अचछ। \nबत्रि न्‍द रमसाँ  न्‍द मा  माटी टोडसाँ ज िा  टस् ताम  पद्मााम पैलक श पशााीम चा । ई िस् त त: खज   ता्मलकााडूम  \nप़िैत अचछ, म दा ऐ महलक  ि िस् ाा एिम्  शासा   टलक सट ाट  अधीा अचछ।  \nपद्माामप टम पैलक श १६ मी शताब्‍ दी  शाादाट लक ़िी  महलक चा । १५५० साँ ई १७५० त  टहलक \nत्रािि ोट  टाजा लको बा  ई महलक छलक। ई िस् त   लका    टलक  स् िद शी शैलकी  उत्  ृष् ा ामूाा अचछ। प्रााीा \nखंतिट  अंदरुाी टोझि ड ाक्  ाशी ओ म ्तिं लका सजािासाँ भटलक अचछ। महलकम  १७म ओ १८म शदी  भभभत्त \nचात्र शा्मलक अचछ। महोगाीम  संगीत धा ष, टंगीा अभ्र   संग ख ़ि ी, ाीाी ाक् ाशी  संग शाही   स़ी, अभुत त \nख षाि उत् पन्न  टैत अचछ। टाजमाता  महलकम  ९० अलकग-अलकग प्र ाट  प ष् प बडजाइा  संग लक ़िी ओ \nसौगाा  ाक् ाशीदाट छत ख षाि    न्‍द र अचछ। \nपमाा  ेँ पद्मााम पैलक श द    ऽ खान्‍द द ताँ होइत  छैा ज  तत्  ाचलका टाज ुटााा  िैभि  पटा ाष् ठा   \nसद्य: प्रमाि स हो द  िाम  अिैत अचछ। \nमहलक  बिभभन्न भागम  ु मैत-ु मैत हम सभ ााब  ग लकौं। िाहट खबि  ऽ ाो़ि  ालक धिट छाहैटम  स स् त लकौं ख \nत  ट पछाइत  न्‍द मा  माटी ढदस बिदा भ लकौं। \nी  \n१५ ज लकाइ २०१७ \nर्ानूनी आतंर्िाद \n(भारतीय दण् ड संवहता धारा- ४९८ ‘ए’, IPC 498 ‘A’ ) \n  \nपटंपटागत रूपपसाँ पिटिािट  जीिाम  स् त्री अपा पबत   ट सहाम   रूपपम   ाज  टैत छलक। समस् मा त ा \nिढढ़ ग लक ज ा पबत-पत्ाी  खपसी सम् िन्‍द ध   ा ता पिटिाट  ाौ ैठसाँ खगू िढ़लक। सहैत-सहैत मबहलका  \nजीिा ‍ म ाा ओ दुष्  ट हुअ लकगलक, ख ओइ पिटल्स् ाबतसाँ म ल्क् त  ए मात्र उपाम खत् म हत् मा ि जझ प़िए लकगलकइ। \n  त  ो मबहलका द्वाटा ऐ तटहेँ खत् म हत् मा   लका  िाद समाज  खत् मा खइपीसी - धाटा - ४९८ ‘ए’ सा ंहिंस  \n ााूा  जन्‍द म द लक । \nऐ  ााूा ेँ लकागू भ लका  िाद गलकत िा सही मबहलका द्वाटा खटोप  एफखइखट ााााम  दजा भ लक। पछाइत \nपबत एिम्  ओ ट पिटिाट –अााात्  िमोिृ्ध  माता ,बपता एिम्  छोा -छोा िच् ाा  सभ स हो–प चलकस   ृपापट बाभाट टबह \nऐ हद त  भऽ जाइ छलका ज  ज ा हुा ा प चलकस ााहत ताँ ज लकम  िन्‍द द  ऽ दैत। \nसन्‍द  १९८३ म  फौजदाटी  ााूाम  संशोधा  ऽ भाटतीम दण् ड संबहता (खई.पी.सी.)म  अा च् छ द \n४९८ ‘ए’ जो़िलक ग लक जइम  मूलकत: बाम्ाचलकख त प्रािधाा छलक- \n१.      ज ा   ाो पबत िा ओ ट सम् ि न्‍द धी मबहलका  संग रमक ़िता  टत ताँ अपटाधी ेँ तीा सालक त   \n ैद हएत, संग  ज माााा स हो भऽ स ैत अचछ।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n45 \n \nऐ अा च् छ द ह त  रमक ़िता  अाा अचछ - \n(क)    जाबा  ऽ  एलक ग लक एह ा ि िहाट, जइसाँ सम् िन्न्‍द धत मबहलका खत् म हत् मा  टिा  ल्स् ाबतम  पहुाँा \nजाए ं िंिा मबहलका ेँ शाटीिट  िा मााचस  स् िास् थ् म ेँ गंभीट षाकबत पहुाँाै । \n(ि )   सम् िन्न्‍द धत मबहलका िा ओ ट बा ा सम् िन्न्‍द धतसाँ सम् पैत िा  ोाो मूल् मिा ा िस् त   गैट  ााूाी \nमांग  टि ख एह ा मांग ाबह पूटा भ लकापट िा तइ ह त  प्रताटिा  टि। \nभाटतीम दण् ड संबहता  धाटा ४९८ ‘ए’ संज्ञ म, गैट जमााती औट  गैट-संगढठत अपटाध चा । अपटाध संज्ञ म \nएिम्  असंज्ञ मम  बिभाजजत  एलक ग लक अचछ।  ााूाी तौटपट संज्ञ म अपटाध  जॉंा  टि एिम्  चश ामत दजा  टि \nप चलकस   ता‍ म चा । ४९८ ‘ए’ ए ाा संज्ञ म अपटाध चा । अपटाध जमााती िा गैट जमााती भऽ स ैत अचछ। \n४९८ ‘ए’ गैट जमााी अचछ। ए ट माा  भ लक ज  न्‍द मा्म  दण् डा्ध ाटी (मजजस् र ा)  ेँ जमाात द िा  ं िंिा \nखटोबपत ि  ती ेँ न्‍द मा्म  िा प चलकस बहटासतम  पठा द िा  अ्ध ाट छइ। ाूाँब  ४९८ ‘ए’ गैट संगढठत अपटाध  \nक च िीम  अिैत अचछ, अस् त  माचा ा त्ताा ए टा खपस ाबह लकऽ स ै छैा। (म दा जाँ सम् िन्न्‍द धत पषाक मामलका ेँ \nखपसम  सोझटािैलक  न्‍द मामालकमसाँ खि दा  टै छैा, त ा न्‍द मामालकम मामलका ेँ खपस लक िा  अा मबत प्रदाा  ऽ \nस ैत अचछ।) \n ााू ा  उपटोक्त प्रािधााम  रमक ़िता  प्रमोग बाम्ाचलकख त प्रिटल्स् ाबतम   एलक ग लक अचछ- \n१.      एह ा ि िहाट जइसाँ मबहलका खत् म हत् मा ह त  प्र िटत हो। \n२.     एह ा ि िहाट जइसाँ मबहलका  जीिा, शटीट िा स् िास् थ् मपट गंभीट समस् मा उत् पन्न भऽ जाइ । \n३.      मबहलका िा ओ ट सम् िन्‍द धी  सम् पैत लक िा  उद्द श् मसाँ  एलक ग लक प्रताटिा। \n४.     मबहलका िा ओ ट सम् िन्‍द धी द्वाटा खट पैसा िा स्पतबत  बहस् सा  मांग ाबह माािा   ाटि प्रताटिा।  \nमद्यबप ऐ  ााूा ेँ लकागू  टिा  उद्द श् म बििाबहत मबहलका ेँ दह ज-लकोभी पबत एिम्  ओ ट पिटिाट द्वाटा \nप्रताटिासाँ टषाका  टि छलक, म दा ि िहाटम  ए ट त त   दुरुपमोग भ लक ज  उच् ातम न्‍द मामालकम स शीलक   माट शमाा \nिााम भाटत सट ाट  मामलकाम  खइपीसी - धाटा ४९८ ‘ए’  ेँ  ााूाी खतं िाद  रूपपम  बान्‍द दा   लक । \nउपटोक्त  ााूासाँ प चलकस द्वाटा लको   लकौब   अ्ध ाट  उल् लकंुा  संभािाा िढ़लक। ऐसाँ बादो ष लको  \n ााूाी धााक् ट  चश ाट भ लक एिम्  मजिूट भऽ  ऽ िषो -िषा  ोा - ाहटी  दटिज् जा   ा ािए लकगलक। त ति  \nाबह , ऊपटसाँ प चलकस  धािलक, टाजाीबत  हस् तषाक प, ं िंिा समाजम  प्रभिशालकी िगा  चलकप् तता स हो तइ रूपप   ाज \n टए लकगलक ज  ओइ पबत एिम्  ओइ पिटिाट  ि झू भगिाा  माचलक .. ! \n  त  ो मामलकाम  ऐ  ााूा  दुरुपमोग बििाबहत मबहलका द्वाटा िट पषाकसाँ अ्ध -साँ-अ्ध  पैसा \nओसलकि, ं िंिा एह ा पिटल्स् ाबत बामााि  टि टहैत अचछ जइसाँ जाा छो़ि िा  लक लक िट पषाक  लको  मबहलका पषाक  \nअा चातो मांग मााैलक  ि िस भऽ जाइ छैा।  \nदह ज बाष ध अ्धबामम १९६१  धाटा २   ट अा साट दह ज लकऽ  ऽ माा  बिखहसाँ पूिा, बिखह  समम िा \nबिखह  िाद  बहमो द लक ग लक सम् पैत मा मूल् मिाा धटोहटसाँ अचछ- \n(१) ज  बिखह  ए  पषाक द्वाटा दोसट ेँ द लक जाइत अचछ। \n(२) माता -बपता िा  ोाो खा ि  ती द्वाटा द लक ग लक।  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n46 \n \nम दा म ल्स् लकम बििाह  ााूा  अधीा द लक ग लक म हट िा (dower) ऐम  शा्मलक ाबह अचछ। बििाह  समम \n ोाो पषाक द्वाटा द लक ग लक ागदी, गहाा ,  प़िा िा अन्‍द म  ोाो िस् त  दह ज ाबह माालक िशते ई िस् त  सभ बििाह  \nशता  अ्धा ाबह द लक जाइत हो। \nऐम  मूल् मिाा धटोहट  अाा भाटतीम दण् ड संबहता (खइपीसी)  धाटा ३०  अा  ूलक अचछ।  \nखइपीसी - धाटा ४९८ ‘ए’ मात्र पत्ाी, प तोहु िा ओ ट सम् िन्‍द धी द्वाटा लकागू  एलक जा स ैत अचछ। \nउच् ातम/उच् ा न्‍द मामालकम िाटम् िाट ई स् िी ाट   लक  अचछ ज   ााूा  उपटोक् त धाटा  अधीा ज् मादातट मामलका \nझूठ टहैत अचछ। अ्ध ांश मामलकाम  ए ट दुरुपमोग िैिाबह  जीिाम  बििाद  ल्स् ाबतम  पत्ाी िा ओ ट बा ा \nसम् िन्‍द धी द्वाटा पबत िा ओ ट बा ा सम् िन्‍द धी ेँ ब्‍ लकै म लक  टिा  ह त   एलक जाइत अचछ। एह ा पिटल्स् ाबतम  \nचश ामत त्ताा प्रा ट मात्राम  पैसा  उगाही  प्रमास  टै छैा।  \nएह ा अाबगबात उदाहटि सामा  खएलक अचछ जइम  बिाा जााँा -प़ितालक   ा  प चलकस ि ज गा माता-\nबपता , अबििाबहत िबहा , गभािती भौजी एिम्  छोा -छोा िच् ाा  ेँ बगटफ्ताट  ऽ लक लक । ऐ तटह  मामलकाम  बादोष \nलको  मााचस  माताा एिम्  उत् पी़िा  चश ाट भऽ जाइ छैा। सामान्‍द मत: एह ा मो दमा ५-६ सालक ालकैत अचछ ख \nमात्र २० प्रबतशत लको  ेँ सजा होइत अचछ। एहाो भ लकै ज  ज लकसाँ छ ढा  ऽ पबत िा खटोबपत माता -बपता \nखत् महत् मा  ऽ लक लक । \nान्‍द रभाा िााम टाज् म   मामलकाम  ढदल् लकी उच् ा न्‍द मामालकम  हलक  ज  ऐम   ोाो संद ह ाबह अचछ ज  \nअ्ध ांश एह ा चश ामत छोा -छोा िातपट खपसी अहं एिम्  ा टाि   ाटि तामसम   एलक जाइत अचछ ज  ट \nसभसाँ गंभीट  ा्ममाजा पिटिाट  छोा -छोा िच् ाा  सभ भोगैत अचछ। अस् त  न्‍द मामालकम प चलकस ेँ बाम्ाचलकख त \nखद श द लक । \n(१)  एफखइखट रूपढााम  पंजी ृत ाबह  एलक जाए।  \n(२)  प चलकस  प्रमास ह िा  ााही ज  मामलका ेँ गंभीट जॉंा-प़ितालक  िाद  एफखइखट दजा  टए।  \n(३)  खइपीसी - धाटा ४९८ ‘ए’/४०६   अन्‍द तगात  ोाो मामलका बिाा डीसीपी (उ पाम क् त प चलकस) एिम्  \nअबतिटक् त डीसीपी  खद श  दजा ाबह हएत।  \n(४)  एफखइखट (पंजी ृत  टिासाँ पूिा खपसी समझौता  हट संभि प्रमास  एलक जाए ख जौं \nसमझौता   ोाो खश ाबह टबह जाइ  ताँ सभसाँ पबहा  स् त्रीधा ख दह ज  िस् त  ेँ सम् िन्न्‍द धत मबहलका ेँ \nखपस  टौलक जाए।  \n(५)  म ख् म अभभम क् त  बगटफ्ताटी एसीपी (सहाम  खम क् त) अािा डीसीपी (उपाम क् त)  स् िी ृबतसाँ \nमामलका ेँ पूटा जााँा-प़ितालक  िाद   एलक जाए। \n(६)  संपाश् िा  अभभम क् त (ज ाा सास -सस ट)  मामलकाम  ्मचसलक (लकाइलक)म  डीसीपी  स् िी ृबत जरूपटी \nअचछ। \nऐ मामलकाम  न्‍द मामालकम ईहो खद श द लक  ज  मबहलका  उत् ााा ह त   ामाटत्  स् िमंस िी संगठा एिम्  अन्‍द म \n ााूाी संस् ाा  सभ ऐ िात  पूटा प्रमास  टए ज  सम् िन्न्‍द धत पषाक सभ ेँ खपसी सहमबत िबा जाइ । मामलका ेँ \nन्‍द मामालकम पहुाँालका  िादो ऐ िात  लक लक न्‍द मामालकम प्रमास  टए। ााही ताँ ई ज  बिाा िाहटी हस् तषाक प  सम् िन्न्‍द धत \nपषाक मामलका ेँ खपसम  सोझटा चलकअए। ाी.खट. टमैमा  मामलकाम  मरास उच् ा न्‍द मामालकसाँ ऐ तटह  बादेश दैत \nस् पष् ा   लक  ज  एह ा मामलकाम  प चलकचसमा  ाटािाइ पमाप् त सािधााी एिम्  एह ा छाा -िीा  िाद   एलक जाएत।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n47 \n \nलकचलकता   माटी िााम टाज् म  मामलकाम  उच् ातम न्‍द मामालकम ऐ िातपट बिााट  ए टहलक अचछ ज  एह ा मामलका \nउपल्स् ात भ लकापट प चलकस द्वाटा एफखइखट दजा  टि अबािामा अचछ ं िंिा तइसाँ पबहा  प्राा्म  पूछताछ जरूपटी \nअचछ। ाूाँब  ई मामलका बिाटाधीा अचछ अस् त  बिभभन्‍द ा उच् च्  न्‍द मामालकम द्वाटा द लक ग लक खद श/बािाम  सन्‍द दभाम  \nप चलकस  ाटािाइ  टैत अचछ। उच् ाम न्‍द मामालकम द्वाटा ऐ मामलका  बािाम  िाद  एह ा मामलकाम  एफखइखट \n टिा  दशा ओ ढदसा अ्‍न्‍द तम रूपख  लक त। \nऐ  ााूासाँ भम  िातािटि ताँ िालक म दा ए ट दुरुपमोग ज् मादा होमए लकागलक।  ा  ो बादोष लको  ेँ \nलकोभ, ं िंिा प्रबतशोध  खि शम  फाँसा द लक ग लक।  ए  ि ट ताँ पबत एिम्  ओ ट पिटिाट ेँ ऐ लक लक फाँसा द लक ग लक ज  \nसम् िन्न्‍द धत बििाबहत मबहलका ओइ िैिाबह  जीिासाँ हढा  ऽ प्र मी  संग बििाह  टए ााहैत छ लकी। \n  त   ि ट एहाो भ लक ज  पबत-पत्ाी िादम  ्मलकम ााहैत छलक, अपा -अपा गलकती  अहसास  टैत \nछलक, म दा ताधैट अपटा्ध  मो दमा  जालकिृभत्तम  फाँचस ाू लक छलक, म दा ओइसाँ बा लकत   ाा?  ाटि ई \n ााूा  Non Compoundable अचछ माा  चश ामत त्ताा स् िमं ााबहमो  ऽ ए टा खपस ाबह लकऽ स ैत \nअचछ। ऐ सभ पिटल्स् ाबतम  मामलका  त  ो ि ट उच् ा न्‍द मामालकम एिम्  उच् ाम न्‍द मामालकम पहुाँालक जैठाम बिााटिीम \nप्रश् ा छलक ज  खख ट ऐ तटह  मामलका ालकिैत टहिा   ी औचात्म अचछ  ास  ऽ ज ा ब  पबत -पत्ाी खपसम  \nिात ेँ सलकैा  ऽ खपसी सहमबत िाा स  ी पिटिािट  जीिा जीिए ााहैत होचा ?खख ट एह ा मो दमा जाँ \nाचलकतो टहलक ताँ ऐम  साँ ब छ  बा लकत ाबह,  ाटि चश ामत त्ताा अपा िातसाँ म  ैट जाएत। मामलका  मजोट पब़ि \nजाएत , ााह  बाटस् त बाटस् त भऽ जाए त। म दा ए ट दोसटो पषाक छलक ज    त  ो ि ट समझौता  खडम् िट  ऽ गटीि \nएिम्   मजोट मबहलका ेँ अपा चश ामत खपस लक िा  ह त  अा चात दिाि िाौलक जा स ैत अचछ। मामलका खपस \nलकैतो प ाश् म मंत्रिा  ािीाी टि भऽ स ैत अचछ।  \nऐ सभ प्रश् ापट बिभभन्न न्‍द मामालकमम  िाटंिाट बिााट भ लक। बििाह सम् िन्‍द ध बिच् छ द  प्रबरमकमाम  लकत्म् ित \nमामलकाम  दुाू पषाक ेँ मौ ा पिैत खपसी सहमबत िािै  अिसट न्‍द मामालकम प्रदाा  टैत अचछ। \nतबहाा खइपीसी ४९८ ‘ए’साँ सम् िन्न्‍द धत अपटा्ध  मामलकाम  मढद दुाू पषाक खपसम  िात ेँ सोझटािए ााहैत \nअचछ, सलकैा चलकअ ााहैत अचछ ताँ उच् ा न्‍द मामालकम सीखटपीसी  धाटा ४८२  अधीा अपा बिश षा्ध ाट  प्रमोग \n टैत मामलका ेँ टद्द  ऽ द िा  खद श दऽ स ैत अचछ। \nउपटोक् त बिषमसाँ सम् िन्न्‍द धत मामलका उच् ातम न्‍द मामालकम  समषाक जीत न्‍द र टु िंशी एिम्  अन्‍द म िााम ििीता \nटु िंशी एिम्  अन्‍द म खएलक। (जइम  पूिाम  उच् ातम न्‍द मामालकम द्वाटा िी.खट. जोशी िााम हिटमािा सट ाट  \nबािाम ेँ िहालक टा लक ग लक।) जइम   हलक ग लक छलक ज  सीखटपीसी  धाट ४८२   अधीा अधीा उच् ा  न्‍द मामालकम \nन्‍द माम  बहतम  अपटा्ध  प्रबरमकमा िा एफखइखट टद्द  ऽ स ैत अचछ ख सीखटपीसी  धाटा ३२० ऐम  िाध  \nाबह हएत।  \nप्रीबत ग प् ता िााम झाट ण् ड सट ाट  मामलकाम  उच् ातम न्‍द मामालकम खइपीसी - धाटा ४९८‘ए’   ट अधीा \n एलक ग लक चश ामत  दुरुपमोग एिम्  िढ़ैत ममलका ेँ ्धमााम  ट ैत   न्‍द र सट ाट ेँ उपटोक् त  ााूा  समीषाका \n टिा  ह त   हलक । \nतदा साट भाटत सट ाट  खग्रहपट बि्ध खमोग ऐ बिषमम  गंभीटतासाँ बिााट  टैत अपा २४३म \nप्रबति दाम  संस् त बत   लक  ज  ऐ अपटाध ेँ न्‍द मामालकम  खज्ञासाँ (Compoundable) िाा द िा  ााही म दा \nखमोग ऐ अपटाध ेँ गैटजमााती िाौा  टा ए ााहलक  ताब  समाज  दूटगामी  ल् मा ि ेँ ्धमाा ट ैत ऐ \n ााूा  धाट भोा ाबह होइ ।   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n48 \n \nओमोग   हि ज  बगटफ्ताटी सम् िन्‍द धी लकागू  ााूाी बादेश एिम्  मामलका  गहा छाािीा   लकासाँ एिम्  ंहिंसा \nसा गंभीट पिटल्स् ाबतम म  बगटफ्ताटी   लकासाँ ऐ  ााूा  दुरुपटोगसाँ िाँालक जा स ैत अचछ।  \nज लकाइ २०१४ म  न्‍द मामम ्तिं सी   प्रसाद एिम्  पी.सी. ुोष  उच् ातम न्‍द मामालकम  िैा द्वाटा द लक ग लक बािामम  \nस् पष् ा  एलक ग लक ज  धाटा ४९८ ‘ए’   ट अधीा बिाा मजजस् र ा  खद श  बगटफ्ताटी ाबह एहत। उच् ातम \nन्‍द मामालकम   हि छलक ज  अ्ध ांश एह ा मामलकाम  मबहलका ऐ  ााूा  दुरुपमोग  टैत पबत, सास ,सस ट खढदसाँ \nिदलका लकइ छैा। ऐ तटह  प्र टिम  िहुत  म लको  ेँ सजा धोबषत ह िा  उ्ध त  टैत माााीम न्‍द मामालकम टाज् म \nसट ाट  सभ ेँ खद श द लक  ज  प चलकस रमकी्मालक प्रोसीयूटोट  ोड (सीपीसी)   धाटा ४१म  िर्ििंत माा   \nअा सटि  टए एिम्  अपिाढद  मामलकाम  अत् मािश्   भ ा  खटोबपत ि  ती  बगटफ्ताटी  टए। \nसम् िन्न्‍द धत मजजस् र ा सीपीसी  धाटा ४१   अधीा प चलकस द्वाटा प्र बषत प्रबति दा  बिि ााा  टैत ि  तीगत \nरूपपसाँ संत ष् ा भ लका  िाद एिम्  त  ट औचात् म  चलकख त खधाट िािैत बगटफ्ताटी  स् िी ृबत प्रदाा  टए।  \nउपटोक् त मामलकाम  फैसलका दैत माााीम न्‍द मामाधीशगि  हलकैा ज  सन्‍द  २०१२ म  दू लका  ि  ती ऐ  ााूा  \nअन्‍द तगात बगटफ्ताट भ लका। ज  सन्‍द  २०११  संख् मासाँ ९.४ प्रबतशत ज् मादा अचछ। जइम  लकगभग ए  ाौााइ \n(४७९५१) मबहलका छ लकी। ऐसाँ स् पष् ा होइत अचछ ज  खटोबपत पबत  माए, िबहा ेँ स हो  ाफी तादादम  बगटफ्ताट \n ऽ लक लक ग लक। उपटोक् त  ााूा  तहत खटोप पत्र  दट ९३.७ प्रबतशत अचछ ज ा ब  मात्र १५ प्रबतशत लको  ेँ \nअन्‍द तत: दल्ण् डत  एलक जा स लक। बिभभन्न रामलक  ोााम  ३७२७०६ मामलका लकत्म् ित अचछ जइम  साँ लकगभग \n३१७००० मामलकाम  खटोबपत ेँ छ ढा ज िा  संभािाा अचछ।  \nमाााीम उच् ा तम न्‍द मामालकम   हि छलक ज  बगटफ्ताटी ि  तीगत स् ितंत्रता  हाा ताँ  िटत  अचछ, संग  ई \nअपमाा -जा  स हो अचछ। स् ितंत्रता  छह दश  िादो प चलकस अ ा धिट उत् पी़िा, उत् पी़िा  साधा  रूपपम  \nजाालक जाइत अचछ , जाता  ्मत्र ताँ ाबहमेँ। \nअतएि उच् ातम न्‍द मामालकम बगटफ्ताटीम  सािधााीसाँ बािाम लक िा  ह त  मजजस् र ा लको बा ेँ अगाह   लक । \nइन्‍द दटटाज मचलक  एिम्  अन्‍द म िााम क चीमती स ्मता मचलक म  ढदल्लकी उच् ा न्‍द मामालकम ि िस् ाा   लक  ज  \nखइपीसी - धाटा ४९८ ‘ए’ दह ज बािाटि  ााूा  धाटा ४ साँ ए दम अलकग अचछ,  ाटि दह ज  ााूाम  मात्र \nदह ज  मांगसाँ अपटाध भऽ जाइत अचछ। ज ा ब  खइपीसी - धाटा ४९८ ‘ए’ म  पबत ताा पबत  पिटिाट द्वाटा \nदह ज  मांग संग -संग रमक ़िता  ि िहाट जरूपटी अचछ। \nखध बा ी टि , चशषाका, बित्तीम स टषाका एिम्  ि  तीगत स् ितंत्रताम  िृज्ध   संग  ट्टटपंाी मबहलका सभ \nखइपीसी - धाटा ४९८ ‘ए’ ेँ ए ाा हचामाट  रूपपम  दुरुपमोग  ऽ टहलक छैा।  ााूा िालका    त  ो सालक  \nिादो ऐ  ााूा  उचात समीषाका ाबह भ लक जइ  ाटिसाँ ए ट दुरुपमोग  मामलकाम  लकगाताट िृज्ध  भ लक ख बादोष \nएिम्  ‍ मााम  फाँसौलक ग लक पबत ताा ओ ट सम् िन्‍द धी त्राबहमाम  ए टहलक छैा। बिभभन्न न्‍द मामालकम, गैट सट ाटी \nसंगठा सभ ऐ बिषमपट लकगाताट मंत‍ म दऽ टहलक छैा,  ााूाम  संशोधा  ह त  स हो ाााा होइत टहैत अचछ। म दा \nऐठाम ईहो महत् िपूिा अचछ ज  ए  पषाकीम संशोधासाँ  ााूा िााि  मूलक उद्द श् म  ा  ाष् ा भऽ जाए। ऐम   ोाो दू मत \nाबह ज    त  ो मामलकाम  बििाबहत मबहलका ेँ जीिा ओ सम् माापट सं ा ओ ट सास टम  उत्पन्न भऽ जाइत अचछ  \nख ओ मजि ़िीम  सभ ब छ  सहैत अचछ। सहैत-सहैत   त  ो मबहलका तंग भऽ खत् म हत् मा लक लक स हो बििश भऽ \nजाइ छैा। अस् त , ऐ  ााूा  दुरुपमोगसाँ उत् पन्न समस् मा  समाधाा ह त  िीा  टस् ता बा ालकिा  ााही जइसाँ \nबादोष लको  ेँ फाँसौलक ाबह जाइ  ख दोषी ेँ उचात दण् डो होइ  ख समाजम  सम् माा  संग मबहलको जीिैा।  \nअपा समाजम   हिी छ लकइ ज  ज तए  बामॉं  डोलकी अिै ओतबहसाँ अा़ी उठइ। म दा खि म ग िदैलक ग लक \nअचछ। बाष् ठा  समस् त जजम् मा मात्र मबहलका  ाबह भऽ स ैत अचछ। लको  पिटि्तिंत पिटल्स् ाबतसाँ जाँ तालकम लक ाबह  वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n49 \n \nिैसोलक  ताँ जीिा भमटम    तए जा  ऽ ाम् हत त  ट  ोाो ठ  ाा ाबह। चशभषाकत िट- बामॉं सभ टोजगाट ह त  बिश्व \nभिटम  पसैट ग लक छैा। गाम-ुट  िात गाम म  सलकाा चलकअ स  खि तथ् मपट  ा बह टबह ग लक। अपाो समाजम  बििाह \nबिच् छ द  ालका िढढ़ ग लक अचछ।  ााूा  टस् ता अल्ख् तमाट  टैत   त  ो पिटिाट ाष् ा भऽ टहलक अचछ। \nप्र म ओ चसा हपट खधािटत सम् िन्‍द ध ेँ  ााूा    टहैटसाँ ाोा द लक जाएत ताँ पिटिाम  ी हएत? पिटिािट  \nममाादा  टषाका  ह त  सन्‍द ताा  भबिस िाँािै  लक लक एिम्  जीिाम  स  -शा्‍न्‍द त  स् ाापाा ह त  खिश् म  अचछ ज  हम \nसभ भाटतीम संस्  ाट ेँ  ा ाा  ऽ प ै़ि लकी ख प ़िाबह टही। त् म ा त् म क् त ा भ ंजीाा:। त् माग  गिटमा ज ा \nजीिाम  लकभषाकत हएत, सभ अपा  ठी  भऽ जाएत।  \nी  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतव्य ggajendra@videha.com पर पठाउ। \nप्रणि झा \n\"िक्रफााँस (मैचथली  खखस्सा ) \" \n \n  \nदीपक  बीसीए  क के पूिा के एकटा  क ं पिी में  डाटा  प्रोसेसर  के पद  पर  काज  कर य िलाह  । बीसीए  कयलाक  क बाद  \nइ िौकडी ়  हुिका  कोिो  अिेरहे  भेंट  गेल  होय एहि  बाि  िै  ि ल , मुदा  हुिकर  ल गि , प्रनि भा आ भाग्य बले  हुिका  ई \nिौकडी ়  भेंट  गेल  ि ल  अन्यिा  हुिक े  कै टा  संगी  स भ एम्हरे -आम्हरे  कय र हल  िलाह।  ओिा  जौं  लंगोदटया  दोस  स ब \nके बाि  करी  ि  ओ स ब नहिका  स  बदिये  पोजजसि  पर  पहुंच गेल  िलाह।  रूपेश इलेतरोनिक  इंजजनियररिग  क के \nइन्फ़ोछसस  में  िलाह  ि  िंदि  मैक े निकल  इंजजनिय ररिग  क के ररलायंस  में  । आषीश सेहो  सरकारी  बैंक में  तलक व भ \nगेल  ि ल  । ि ि ि  इ ि ल  जे  दीपको  ठीक-ठाक पोजजशि  पक ै ड়  िेिे  िलाह  । एही बीच में  देशऽक  युवा  वगव  स ब में  \nराष्ट्भक्ति के िया  हरनबरो  उदठ गेल  ि ल । इलेतरोनिक  ममनडया  से  ल  के सोशल  ममनडया  ि क में  नवनवि  प्रकार के \nउत्तेजक फ़ोटो , नवनडयो  आ ललिक  साझा  कर य जाय  लागल  ि ल  । कालेजऽक  कैंटीि  से  ल  क आनफ़सऽक  कैंटीि  \nि क बस  एिबे  बहस । सेिा  की कय र हल  अछि  पानकस्िाि  की कय र हल  अछि , अमुक  ग्रुप के िाि  स ब देशद्रोही  \nछिकाह , अमुक  िेि  के लोक  स ब देशद्रोनह  छिकाह , बस  यैह स भ चचाव। दीपक  स ि  भावुक  लोक  के कििो  काल  ई \nअनिश्योक्ति  देि  मोि  आररज  भऽ जाय  ि ल  ि  कििो  के ओ भावुक  भऽ अपिे  आपे के कोसऽ  लागै  िहाल।  इंटर  \nपास  कर य के बाद  दीपक  एिडीए  के परीिा  में  बैसल  िलाह।  पनहल  प्रयास  में  ि  िै  भेलैि  ,मुदा  दोसर  प्रयास  में  ओ \nछलखिि  परीिा  पास  कऽ गेल  िलाह।  मुदा  ज ि ि  एसएसबी  के लेल  भोपाल  गेल  िलाह  ि  ओि  र्ोर  निराशा  हाि  \nलगलैि।  गा̐व  आ दररभंगा  में  पि ल  ल ड় का, िै  अंग्रेजी  बाजय  में  फ़रावटेदार  आ िै  नहन्दी  बाजय  में  ओ द̨ ििा  आ \nआत्मनवश्वास ! छलखिि  परीिा  आ ररक््िंग  राउंड  ि क ि  ठीक े रहलैि  मुदा  ज ि ि  स्टोरी  राईटटिग  आ ग्रुप नडस्कसि  \nराउंड  आयल  ि  नहिकर  हाि -पैर  फ़ ु लय लगलैि।  अस्िु , ओ अनगला  राउंड  में  िै  पहुंच स कल  िलाह।  \n \n   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n50 \n \nअनहिा  एक बेर  नबहार  मे  प्रािममक -माध्यममक छशिक  के भिी  निकलल  । नहिको  कै टा  संगी  आ गौंआ स ब फ़ोमव  \nभर ल क। ओ स ब नहिको  उकसैलक  जे  िोहुं  भैर  लैह  हौ मीिा , भ गेलह  ि  बुजह  जे  आरामऽक  िौकडी  भ जेि  अपि  \nप्रदेश में  । बाबू सेहो  सैह  राग  अलापै  िलखिन्ह।  बाबू बाजल  िलखिन्ह  जे  जिेक  पाई ओि  दै  िौ  ल गभग ििेक  \nपाई ि  एत्तौ भेदटए  जेिौ।  दीपक  उत्तर में  बजिे  िलाह  जे  बाबू से  ि  ठीक अछि  मुदा  एत्त हमरा  आगा िेजी  स  उन्ननि  \nभेटि  ओि य से  बाि  िै  िे  रहिै  यौ। ऐ पर  बाबू बजलाह  जे  देिह  ओि य जत्तेक िचव  ि  गाम -र् र  मे  ओकर  अपेिा  \nिचव  कत्तेक कम  हेि  सेहो  िे  सोचह।  िैं  एकबेर  राई  कर ऽ मे  कोिो  हजव  िै।  एनह प्रकारऽक  र्मिवि  के बीच दीपक  के \nमोि  मे  एकबैगे एकटा  सोच  जगलैि।  ओ सोचय  लगलाह  जे  जौं  हमरा  मास्टरी  में  भ जाय  ि  हमरा  लेल  इ एकटा  \nअव स र  हेिै  अपिा  गाम -र् र  ददस  के बच्चा के पिाबय -छलिाबय  के । यदद  हम  अपि  प्राप्ि ग्याि  आ अिुभव  के \nउपयोग क के मेहिि  से  नकि ु  मिया -पुिा  के पिाबय  के प्रयास  कर ब ि  निक्षििे  प्रािममक -माध्यममक स्िर  पर  नकि ु  \nबच्चा में  ओ ग्याि  आ आत्मनवश्वास  भैर  सक ै  िी  जैसे  ओ आगा दुनिया  में  स्पिाव  क सक ै । फ़ े र बाबूओ ठीक े कहै \nिछिि  जे  भ सक ै  अछि  जे  वापस  गामऽक  रस्िा  िेिे  हम र  कररयर  ओ मोकाम  हाछसल  िै  क सक ै  जे  पूिा में  रनह  क \nअनगला  १०-१५ साल   में  हम  प्राप्ि क सक ै  छि  मुदा  गाम -र् र  में  ओइ अिुसार  िचो  कम  हेिै  आ अपि  िेि  में  र हय \nके आिन्द  सेहो  ि  भेटिै  । यैह स ब सोछच  क दीपक  अप्लाई  क देलाह।  भगविी  के इिा  एहेि  भेलैि  जे  दीपक  ओई \nपरीिा  में  सेलेतट  भऽ गेलाह  आ हुिका  रेनििग  के लेल  सरकारी  पि  प्राप्ि भेलैि  । \n \n  \n आब ऐ नवषय  पर  लंगोदटया  स ब में  ह्वाट्सएप  ग्रुप में  र्मिवि  शुरू भेल  । िंदि  बजलाह  जे  बड्ड निक  ममिा  जाउ  \nजजब  छलय  अपि  जज िगी ….क छलय  मजा  । ऐ पर  रूपेश बाजल  ि ल  जे  एहेि  कोि  बडका िौकडी ়  लागल  िैि , से  \nहमरा  लेिे  ि  ऐ मे  ्वाईि  क े िे क ै ररयर ग्रोि  पर  ब्रेक लानग  जेिैि  । दीपक  संग  दैि  बजलाह  जे  हमरो  येह छचन्िा  \nअछि।  उत्तर में  िंदि  फ़ े र बजलाह  जे  \"यौ भाई ई नकयेक िै  बुझै छि  जे  किबो  अछि  ि  अछि  ि  ई सरकाररए  िौकडी  \nकी िे  । ऐ मे  सेलरी  से  बेसी  उपरी  कमाई  देिल  जाई  अछि।  आब देखियौ  िे  आशीष भाई के िैि  ि  तलक े के \nिौकडी ়  िे  यौ मुदा  हुिका  हमरा - अहां से  बेसी  निलक  भेटलैि  अछि  से  नकि ु  देखिए  के भेटलैि  अछि  नक िे ! औ \nदीपक  मीिा  अहौक जैम  क निलक  भेंटि , ्वाई  करू मास्टरी  ।\" \n\"हमरा  निलक -दहेज  के कोिो  लोभ  िै  अछि  मुदा  आशीष एहि  कोि  कमाई  करै  िछि  बैंक में  !\" – दीपक  बजलाह।  \n \n  \nऐ पर  आशीष दाशवनिक  के मुद्रा  मे  बजलाह  जे  बैंक लोक  स भ के बकरी  कीिय  से  ल  के बकरी  फ़ामव  िोलय  ि क के \nआ इंजजनियररिग  में  िां  छलिबय  से  ल  के इंजजनियररिग  कालेज  िोलय  ि क के लेल  लोि  दैि  अछि।  आ ऐ स भ \nप्रकारऽक लोि  में  बैंक अमिकारी -कमवचारी  स भ के ’कट ’ नफ़तस  रहै  अछि।  अनहिा  अहौं के दटप  द ऽ दैि  िी  जे  \nस्क ू ल में  ममड  डे मीळ  से  ल  के भव ि  के र ि -रिाव  आ साईनकल  नविरण  से  ल  के स्कोलर्शिप  नविरण  ि क में  ’कट ’ \nके जोगार  रहै  अछि  आ बेसी  हाि -पर  मारी  ि  वोटर  काडव से  ल  के राशि  काडव आ स्वच्छ  भारि  से  ल  के इंददरा  \nआवास  ि क में  ’कट ’ भेटय  के गुंजाइस  रहै  अछि।  आ मास्टरी  संग  ि  अहां साईड  नबजिेसो  क सक ै  िी।  एलआईसी  \nएजेंट  बनि  जाउ , या लोि  एजेंट  या कोिो  आि  िंिा  क छलय।  बीच-बीच में  स्क ू ल जाय  हाजरी  बिा  छलय  आ हावा -\nपाईि  ल य आबु। \n \n   वि दे ह www.videha.co.inविदेहप्रथम मैवथलीपाविक ई पविकाwww.videha.com  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'विदेह' २३१ म अंक ०१ अगस्त २०१७ (िर्ष १० मास ११६ अंक २३१)\n मानुषीममह संस्क ृ ताम् ISSN 2229-547X VIDEHA \n51 \n \nइ स ब सुनि  क दीपक  व्यछिि  भाव  स  बजलाह  जे  हम  ऐ प्रोफ़ े शि में  इ स ब गोरि -िंिा  कर य लेल  िै  जाय  चाहै िी  । \nहम र  उद्देश्य अछि  अपि  िेि  क बच्चा स ब के िीक  छशिा  भेटै  ि य में  हम र  योगदाि  हो। िैं  हम  बस  अपि  आर्ििक  \nभनवष्य  आ कररयर  ग्रोि  ल  क आशंनकि  िी।  \n \n  \n\"ि ि ि  अहां बूनड िी \" एनह बेर  िंदि  टोकलक  । यौ भाय लोक  एकटा  काज  िोनड ়  क दोसर  िरै  अछि  अपि  प्रगनि  \nके लेल  दू टा  पाई बेसी  कामाबी  िानह  लेल  आ नक अिेरहे  ……… \nबीच में  बाि  कटैि  दीपक  दद्रििा  से  बजलाह  जे  िंदि  भाय, अहां जे  व्हट्सएप  से  ल य के फ़ े सबुक ि क पर  भरर  ददि  \nराष्ट्रभक्ति के राग  अला पैि  रहै  िी  से  िाली  अिका  ज्ञाि ठ ेलय  लेल  आ नक नकि ु  अपिो  अम ल  में  लाबय  लेल  आ \nनक बस  अपि  क ुं ठा ममटब  के लेल ! \nिंदि  के समिवि  करैि  रूपेश बजलाह  जे  दीपक  भाय अहां अिेरे  भावुक  भ र हल  िी।  वास्िव  में  ई देशभक्ति , \nराष्ट्रवाद , ईमािदारी  आदद  शब्द िेिा  स भ के गररयाब  लेल , नक समर् ि ि  लेल  आ नक अपि  क ुं ठा मेटाब  लेल , \nहवाबाजी  लेल , दोसरा  के परिार  लेल  प्रयुति  होई अछि , मुदा  वास्िनवकिा  के िरािल  पर  अहां कोिा  क के अिव  \n(ि ि ) कमाबी  यैह सबसं  पैर्  सोच  होय अछि।  अहांक े समाज  में  इज्जि  ऐ ल  के िै  भेंटि  जे  अहां किेक  शुद्ध आ \nसमाजवादी  आचर ण रिै  िी  बल्ल्क  ऐ से  भेंटि  जे  अहां ि ि  संचय  कर य में  किेक  कानबल  िी  (चाहे ओकरा  लेल  जे  \nिरीका  अपिाबी )। आ देिु  अहौं जे  दुनविा  में  िी  ओकर  कारण  कररयर  ग्रोिे  ि  अछि  । \n \n  \nऐ र्मिवि  के बीच दीपक  के मोि  के दुनविा  मेटा  गेल  ि ल  ओ उत्तर दैि  बजलाह  \"भ सक ै  अछि  जे  लोक  हमरा  \nबिाहे  क के बुजझ लैि  मुदा  आब हम  इ िौकडी ়  ्वाईि  कर ब आ ओनह उद्देश्य लेल  कर ब जे  हम र  मोि  में  अछि।  \nर हल  बाि  अिोपाजवि  के ि  नकि ु  आर  िरीका  सेहो  अपिायब  जेिा  नवद्यालय  के बाद  के स म य में  ट्युशि , िोट -मोट  \nसोफ़्टवेयर /वेबसाईट /प्रोजेतट /डाटा -एन्री  वक व  आदद  के कायव कर य के प्रयत्ि सेहो  र हि । जौं  भगवनि  कऽ \nआछशवावद  बि ल  रहलै  ि  जजिगी  ठीक े-ठाक कदट  जेिै  ।\" \n \n  \nदीपक  के पोसस्टिग  अपिे  जजला  के एकटा  आि  प्रिंड  के एकटा  माध्यममक नवद्यालय  में  भ गेल  ि ल  ।  दीपक  ओिबे  \nउत्साह आ आशा के संग  नवद्यालय  ्वाईि  क े लाह जिेक  उत्साह  आ आशा सं  कोिो  सासु  अपि  िबकी  कनिया  के \nदुरागमि  काल  में  पररिण  करै  िछि।  मुदा  नकि ु ए  ददि  में  दीपक  के नवद्यालय  में  पस र ल  अव्यवस्था  के भाि  भ गेल।  \nनवद्यालय  में  अिुपक्स्थनि  के माममला  में  मास्टर  आ नवद्यािी  में  जेिा  कोिो  अर्ोनषि  शिव  लागल  होय! मािे  पचास  \nप्रनिशि  सं  बेसी  िै  मास्टर  के उपक्स्थनि रहै  आ िै  नवद्यािी  के । नवद्यालय  भव ि  के हाल  सेहो  िेहिे  स ि  भेल  ि ल  \nजेिा  कोिो  स्िी  के, ","size_mb":1.82,"has_text":true},"Videha 232.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 232.pdf","name":"Videha 232.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \n२. गG  \n२.१.जगदीश Iसाद मJ डलक  दूटा लघु कथा कोिढ़या सरधुआ  आ िWकालदशX \n२.२.नZ द िवलास राय-दूटा लघु कथा हमर लॉटरी िनकलल  आ िश\\ाक अिZ तम उ^े_ य  \n२.३.बेचन ठाकुरजीक दूटा एकeकी-नीशा मुिf त  आ बरहम बाबा \n२.४.आशीष अनिचZहार-िमिथला )टूडhट यूिनयनक काजपर िरपोट/ \n  \n३. \n३.१. किपलेiर राउत -आधा दज/न लघु कथ ◌ा \n३.२.नारायण यादव- चािरटा लघु कथ◌ा \n३.३.रबीZ l नारायण िमm-पिहल नौकरी \n३.४.िमिथलेश कुमार िसZहा-आज़ादी (बीहिन  कथा) \n  \n४.१.१.आशीष अनिचZहार- १ टा बाल गजल आ २ टा गजल २. जगदीश चZl ठाकुर ’अिनल’- चािरटा \nगजल ३.अिqबकेश कुमार िमm दू टा किवत◌ा \n  \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचWकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच~क िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत/मान मैिथली सािहय\" िवषयक िवशेषeक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nmी िदनेश यादव जी रहता। \nअइ िवशेषeकमे नेपालक वत/मान मैिथली सािहय केर मूयeकन रहत। अइ िवशेषeक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समी\\ा-समालोचना आिद I)तािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Iयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषeक आिब जाए। उqमेद अिछ िवदेहक ई Iयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंिWत रचनापर आमंिWत आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंिWत कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम/तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमmजीक आमंिWत कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Iकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकत मधुकeत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषeक तीन सािहयकारपर Iकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषeक जीिवत सािहयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवZद ठाकुर ओ जगदीश चंl ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषeक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषeक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव म~गल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग/त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषeक परमेiर कापिड़, वीरेZl मिलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Iयास रहत जे ई िवशेषeक सभ 2018 मे Iकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपल धतापर िनभ/र करत। मने रचनाक उपल धताक िहसाबसँ समए ऊपर-िन¢चा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आ¤ह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह सqमान  \nिवदेह समानाZतर सािहय अकादेमी सqमान  \n१.िवदेह समानाZतर सािहय अकादेमी फेलो पुर)कार २०१० -११   \n२०१० mी गोिवZद झा (सम¤ योगदान लेल) \n२०११ mी रमानZद रेणु (सम¤ योगदान लेल) \n२.िवदेह समानाZतर सािहय अकादेमी पुर)कार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुर)कार- mी जगदीश Iसाद मJडल (गामक िजनग ◌ी, कथा सं¤ह) \n२०११ बाल सािहय पुर)कार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा सं¤ह) \n२०११ युवा पुर)कार- आनZद कुमार झा (कलह , नाटक) \n२०१२ अनुवाद पुर)कार- mी रामलोचन ठाकुर- (प¦ानदीक माझ ◌ी, बe§ला- मािनक बंGोपा¨याय, उपZयास \nबe§लासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा सqमान २०१२ -१३ (वैकिपक सािहय अकादेमी पुर)कारक पमे Iिस© ) \n1. िवदेह समानाZतर सािहय अकादेमी फेलो पुर)कार  2012  \n2012 mी राजनZदन लाल दास (सम¤ योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा सqमान २०१२ -१३ (वैकिपक सािहय अकादेमी पुर)कारक पमे Iिस© ) \n२०१२ बाल सािहय पुर)कार - mी जगदीश Iसाद मJडल क “तरेगन ” बाल Iेरक िवहिन कथा सं¤ह \n२०१२ मूल पुर)कार - mी राजदेव मJडलक \"अqबरा\" (किवता सं¤ह) लेल। \n2012 युवा पुर)कार- mीमती ¬योित सुनीत चौधरीक “अिच/स ” (किवता सं¤ह) \n2013 अनुवाद पुर)कार- mी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उपZयास mी िव­णु सखाराम खाJडेकर)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nिवदेह भाषा सqमान २०१३ -१४ (वैकिपक सािहय अकादेमी पुर)कारक पमे Iिस© ) \n२०१३ बाल सािहय पुर)कार – mीमती ¬योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबZध सं¤ह) लेल। \n२०१३ मूल पुर)कार - mी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक सं¤ह) लेल। \n२०१३ युवा पुर)कार- mी उमेश मJडलक “िन_तुकी” (किवता सं¤ह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर)कार- mी िवनीत उपलक “मोहनदास ” (िहZदी उपZयास mी उदय Iकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा सqमान  २०१४ -२०१५  (समानाZतर सािहय अकादेमी सqमान ) \n२०१४ मूल पुर)कार- mी नZद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा सं¤ह) \n२०१४ बाल पुर)कार- mी जगदीश Iसाद मJडल (नै धारैए - बाल उपZयास) \n२०१४ युवा पुर)कार - mी आशीष अनिचZहार (अनिचZहार आखर - गजल सं¤ह) \n२०१५ अनुवाद पुर)कार - mी शqभु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपZयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृय , मूित/कला, िशप आ िचWकला \\ेWमे िवदेह सqमान २०१२  \nअिभ  नय - मु°य अिभनय  , \nसुmी िश  पी कुमारी, उ±- 17 िप ता mी ल² मण झा \nmी शोभा काZ त महतो, उ±- 15 िप ता- mी रामअवतार महतो, \nहा) य -अिभनय  \nसुmी िI यंका कुमारी, उ±- 16, िप ता- mी वैGनाथ साह \nmी दुगनंद ठाकुर, उ±- 23, िप ता- ) व. भरत ठाकुर \nनृ य  \nसुmी सुलेखा कुमारी, उ±- 16, िप ता- mी हरेराम यादव \nmी अमीत रंजन, उ±- 18, िप ता- नागेiर कामत \nिच  Wकला \nmी पनकलाल मJडल, उमेर- ३५, िपता- )व. सुZदर मJडल, गाम छजना \nmी रमेश कुमार भारती, उ±- 23, िप ता- mी मोती मJ डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \nmी परमानZ द ठाकुर, उ±- 30, िप ता- mी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \nmी बुलन राउत, उ±- 45, िप ता- ) व. िच  टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nmी बहादुर राम, उ±- 55, िप ता- ) व. सरजुग राम \nिशपी-व)तुकला \nmी जगदीश मिलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित/-मृिका कला  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nmी यदुनंदन पंिड त, उ±- 45, िप ता- अशफX पंिड त \nका´ -कला \nmी झमेली मुिखया,िपता )व. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आमिनभ/र सं)कृित  \nmी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता )व. mी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली पWकािरता सqमान  \n-२०१२ mी नवेZदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृय , मूित/कला, िशप आ िचWकला \\ेWमे िवदेह सqमान २०१३    \nमु°य  अिभनय -  \n(1)  सुmी आशा कुमारी सुपुWी mी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पो) ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपुW मो. ईषा आलम , पता- गाम+पो) ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुmी अप ण कुमारी सुपुWी mी मनोज कुमार साहु, जZ म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि² म िन य~, पो) ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा) य –अिभनय - \n(1) mी ¸¹दवे पासवान उफ/ रामजानी पासवान  सुपुW- ) व. ल² मी पासवान, पता- गाम+पो) ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपुW मो. मु) ताक आलम , पता- गाम+पो) ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृय , मूित/कला, िशप आ िचWकला \\ेWमे िवदेह सqमान  (मeगिन खबास सम¤ योगदान \nसqमान ) \nशा) Wीय संगीत सह तानपुरा : \nmी रामवृ\\ िस ◌ ंह सुपुW mी अिन  © िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो) ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमeगिन   खबास सq मान: िमिथला लोक सं)कृित संर\\ण : \nmी राम लखन साहु पे. स्  व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो) ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृय , मूित/कला, िशप आ िचWकला \\ेWमे िवदेह सqमान  (सम¤ योगदान सqमान ):  \nनृ य  -  \n(1)  mी हिर   नारायण मJ ड ल सुपुW- ) व. नZ दी मJ डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो) ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुmी संगीता कुमारी सुपुWी mी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पो) ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nिच  Wकला-  \n(1)  जय Iकाश मJ ड ल सुपुW- mी कुशेiर मJ डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो) ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  mी चZ द न कुमार मJ ड ल सुपुW mी भोला मJ डल, पता- गाम- खड़गपुर, पो) ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संIित , छाW ) नातक अंित म वष/, कला एवं िश  प \nमहािव Gालय- पटना।    \nहिर  मुिन  य~ / हारमोिनयम   \n(1) mी महादेव साह सुपुW रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड/- नं. ०९, पो) ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) mी जागेiर Iसाद राउत  सुपुW ) व. रामस्  वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) mी अनुप सदाय  सुपुW ) व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पो) ट- मनोहर प¼ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) mी क ल र राम  सुपुW ) व. ख¼र राम, उमेर- ५०, गाम- लि² म िन य~, पो) ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपुW ) व. अनुप राम, गाम+पो) ट- ि◌ नम/ली, वाड/ न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशपी-व)तुकला-  \n(1)  mी बौकू मि ल  क सुपुW दरबारी मि ल क, उमेर- ७०, गाम- लि² म िन य~, पो) ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  mी राम िव  लास धिर  कार  सुपुW ) व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो) ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nमूित/कला-मृित/कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपुW - mी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पो) ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) mी Iभु पंिड  त सुपुW  ) व .   , पता- गाम+पो) ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका´ -कला-  \n(1) mी जगदेव साहु सुपुW शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम/ली-पुरवस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) mी योगेZ l  ठाकुर सुपुW ) व . बु©ू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आमिनभ/र सं)कृित -   \n(1)  mी राम अवतार  राउत सुपुW ) व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \n(2)  mी रौशन यादव  सुपुW ) व. किप लेiर यादव, उमेर- ३५, गाम+पो) ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ½ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपुW मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो) ट- बड़हारा, भाया- \nअZ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \nmी ब¢ च न मJ ड ल सुपुW ) व. सीताराम मJ डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nmी रामदेव ठाकुर सुपुW ) व . जागेiर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Iभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  mी सुकदेव साफी \nसुपुW mी   , \nपता- गाम इटहरी, पो) ट- बेलही, भाया- ि◌ नम/ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Iभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपुW ) व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो) ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम/ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले½ु दास  सुपुW ) व. सनक मJ डल पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपुW अ  दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपुW...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनाल वादक -  \n(1) mी जगत नारायण मJ ड ल सुपुW ) व. खुशीलाल मJ डल, उमेर- ४०, गाम+पो) ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  mी देव नारायण यादव  सुपुW mी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पो) ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) mीमती फुदनी देवी प¾ी mी रामफल मJ डल, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुmी सुिव  ता कुमारी सुपुWी mी गंगाराम मJ डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पो) ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \n(1) mी सीताराम राम  सुपुW स्  व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि² म िन य~, पो) ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  mी ल² मी राम  सुपुW ) व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nक~रनेट -  \n(1) mी चZ द र राम  सुपुW- ) व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि² म िन य~, पो) ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो) ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबेZ जू वादक -  \n(1)  mी राज कुमार महतो सुपुW ) व. ल² मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम/ली वाड/ नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  mी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो) ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  mी जीबछ यादव  सुपुW ) व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो) ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम/ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  mी शq भु मJ ड ल सुपुW ) व. लखन मJ डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो) ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  ) स कर - (िख  ) सा कहैबला)-  \n(1)  mी छुतह यादव उफ/ राजकुमार , सुपुW mी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पो) ट- मनोहर \nप¼ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ/ टहल मुिख  या- \n(2) सुपुW ) व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो) ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिमिथला िचWकला- \n(1)  सुmी िम  िथ  लेश कुमारी सुपुWी mी रामदेव Iसाद मJ डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पो) ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  mीमती वीणा देवी प¾ी mी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  mी िक  शोरी दास  सुपुW ) व. नेबैत मJ डल, पता- गाम- रसुआर, पो) ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nmी उपेZ l  चौधरी सुपुW ) व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \nmी देवनाथ यादव  सुपुW ) व. सव/जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झ~झप¼ी, पो) ट- पीपराही, भाया- \nलदिन य~, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) mी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) mी कुZ द न कुमार कण/ सुपुW mी इZ l कुमार कण/ पता- गाम- रेबाड़ी, पो) ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) mी राम खेलावन राउत  सुपुW ) व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \nmी रामचZ l  Iसाद मJ ड ल सुपुW mी झोटन मJ डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो) ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nmी िव  भूित   झा सुपुW ) व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो) ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nmी रिव  Z l  यादव  सुपुW सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पो) ट- मनोहर प¼ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nmी िप  चकुन सदाय  सुपुW ) व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \nmी रामपित   मJ ड ल सुपुW ) व. अजु/न मJ डल, पता- गाम- रसुआर, पो) ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -  \n(1)  mी किप  लेiर दास सुपुW ) व . सुÀर दास , उमेर- ७०, गाम- लि² म िन य~, पो) ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  mी खखर सदाय  सुपुW ) व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  mी रामिव  लास यादव  सुपुW ) व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो) ट- सeिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nmी जोगेZ l  राम  सुपुW ) व. िब  टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nmी राजेZ l  राम  सुपुW कालेiर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा) ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \nmी सैनी राम  सुपुW ) व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nmी जनक मJ ड ल सुपुW ) व. उिच त मJ डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो) ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  य~/ ¤ुम बाजा  \nmी परमेiर मJ ड ल सुपुW ) व. िब हारी मJ डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मय~ बजबै छिथ । \nmी जुगाय साफी सुपुW ) व. mी mीचZ l साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nmी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो) ट- बेलही, भाया- ि◌ नम/ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nmी योगेZ l  राम सुपुW ) व. िब  टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nmी ज¤नाथ चौधरी उफ/ िध  यानी दास  सुपुW ) व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nmी महेZ l  पो^ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो) ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \nmी राम Iसाद राम सुपुW ) व . सरयुग  मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पो) ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिवदेहक िकछु िवशेषeक :- \n१) हाइकू िवशेषeक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषeक २१ म अंक ,  १ नवqबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषeक ६७ म अंक , १ अfटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha _01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेषeक ७० म अंक , १५ नवqबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषeक ७२ म अंक १५ िदसqबर २०१०   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12 _2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषeक ७७ म अंक ०१ माच/ २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषeक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग)त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिfत गजल िवशेषeक १२६ म अंक , १५ माच/ २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी\\ा िवशेषeक १४२ म, अंक १५ नवqबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकeत िमm मधुप िवशेषeक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११ ) अरिवZद ठाकुर िवशेषeक १८९ म अंक १ नवqबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश चZl ठाकुर अिनल िवशेषeक १९१ म अंक १ िदसqबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह सqमान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अIैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अबम  गीत  संगीत  िवशेषeक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nलेखकसं आमंिWत  रचनापर  आम ंिWत  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पeच टा किवता आ ओइपर म धुकाZत झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पिWकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव/mे´  रचनाक  एकटा समानाZतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली IबZध -िनबZध -समालोचना २००९ -१० )  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पG २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पG  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÅय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली IबZध -िनबZध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore t he \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÇय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर  पठाउ।  \n२. गG  \n२.१.जगदीश Iसाद मJ डलक  दूटा लघु कथा कोिढ़या सरधुआ आ िWकालदशX \n२.२.नZ द िवलास राय-दूटा लघु कथा हमर लॉटरी िनकलल आ िश\\ाक अिZ तम उ^े_ य  \n२.३.बेचन ठाकुरजीक दूटा एकeकी-नीशा मुिf त आ बरहम बाबा \n२.४.आशीष अनिचZहार-िमिथला )टूडhट यूिनयनक काजपर िरपोट/ \n  \n३.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n13 \n \n३.१. किपलेiर राउत -आधा दज/न लघु कथ ◌ा \n३.२.नारायण यादव- चािरटा लघु कथ◌ा \n३.३.रबीZ l नारायण िमm-पिहल नौकरी \n३.४.िमिथलेश कुमार िसZहा-आज़ादी (बीहिन  कथा) \nदूटा लघु कथा कोिढ़या सरधुआ  आ िWकालदशX \n२ \nकोिढ़या सरधुआ  \nराधे_ याम बाबा घरक बगलेक पोखैरमे ) नान किर एक हाथमे धोती आ दोसर हाथमे अछॴजल पािनसँ \nभरल लोटा नेने डेिढ़यापर पहुँचबे केला िक पाछूसँ र) तापर सँ लखन टोकलकैन- \n“बाबा, अहॴसँ कनी काज अिछ।” \nजिहना राधे_ याम बाबा लखनक बात सुनलैन तिहना आगूक डेग रोिक ठाढ़ होइत बजला- \n“केहेन काज छह हौ लखन?” \nअनका जक~ िबटंडी राधे_ याम काका निह छैथ जे पाछूसँ टोकने टोकािन लिगतैन। अपन िवचार छैन \nजइ अनुकूल अपन िजनगीक धार बहै छैन। जे गामे निह आनो गामक लोक जनैए। लखनक सेहो बुझल \nछइहे, तँए भिर राधोपुरमे जँ केकरो िबसवास पाW मानैए तँ ओ माW राधे_ याम बाबाक। \nिबसवासक संग लखन बाजल- \n“बाबा, एकटा नािलस अिछ।” \nलखनक बात सुिन राधे_ याम बाबा ठकुआएल ठाढ़ रहैथ। ओना लखनक सेहो िचZ हते छैथ जे \nिमरचाइ, धिनय~, हरदी, लसुन, आदीक वेपार लखन आइये निह,तीसो-चालीस बख/सँ राधोपुर सिहत आनो-आन \nगाममे करैत आिब रहल अिछ। गामक उपकारी लोक तँ छीहे तँए जँ कोनो िवÊ न-बाधा र) तामे एलै तँ ओकर \nिनमरजना हेबेक चाही। मुदा लगले फेर भेलैन जे ) नान केने आिब रहल छी, भीजल धोितयो आ पूजाक \nअछॴजल सेहो हाथेमे अिछ, तैबीच लखनक नािलस सेहो अिछए। \nथकमकाएल ठाढ़ राधे_ याम बाबाक मनमे उठलैन जे अपनो आगूक काज अिछ जे पिहने अँगनाक \nओसारपर अछॴजलक लोटा रिख घरक चारपर धोती पसारब, पूजा करब, भोजन आ अराम करब तेकर \nपछाइत ने दुिनय~-दारीक काजमे जुटब। मुदा लगले भेलैन जे अपने अपन काजमे जखने जुिट जाएब, तखने \nदरब¬ जापर आएल भूखल-दुखल बेकतीक उपकार केना हएत। तहूमे लखन सन लोक, जे तीन बजे भोरे उिठ \nअपन भोरका कम/–पर-पाखाना, कुर-आचमन–सँ िनवृित होइत चािरये बजेसँ अपना संग अनको दुख-धZ धाक \nपाछू लिग जाइए।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n14 \n \nराधे_ याम बाबाक मनमे उठलैन जे उपकारो तँ उपकार छी। ओहो तँ एËे रंगक निहय अिछ। एक \nउपकार भेल जे केकरो कएल जाइए आ दोसर भेल जे उपकारीक उपकार करब। जिहना कोनो गाछ जिड़सँ \nलऽ कऽ छीप तक एक पुरिखयाह होइए आ कोनो जिड़येसँ सघन बनैत जाइए, जिड़येसँ अनेको डािर-पात \nहुअ लगै छै तिहना लखनो सघन लोक अिछए...। \nराधे_ याम बाबाक मन मानए लगलैन जे पिहने लखनक जे नािलस अिछ तेकरे बुझी। अपन जे काज \nअिछ ओ तँ अपना जुितमे अिछ, कनी देिरये ने हएत। तहूमे लखन दस-दुआरी अिछ त दस रंगक काजो \nहेतइ...।  \nऐठाम अबैत-अबैत राधे_ याम बाबाक मन मािन गेलैन जे पिहने लखनेक काज करब पछाइत अपन \nकरब। मुदा लगले फेर मनमे उिठ गेलैन जे कोनो व) तुक लेन-देन तँ छी निह जे ओ मंगलक आ अपने \nघरसँ िनकािल दए देिलऐ। वा आगूक समए लऽ लेलॱ। नािलस छी, नािलसो-नािलसमे अZ तर अिछए। दू \nगोरेक बीचक जँ कोनो छोट-छीन बात रहल तँ ओरा लगले िनपटा लेब। मुदा जँ नमहर माने एकसँ \nअिधकक बीचक रहल तँ ओ लगले थोड़े फिरछौल जा सकैए। ओइमे तँ बेसी समए लगबे करत। तँए जँ \nआगू बिढ़ लखनक पुिछऐ जे की नािलस छह, तखन तँ जिड़सँ छीप धिर बुझै पड़त। तइमे समए केते लगत \nतेकर कोनो ठेकान अिछ...। \nतइ िब¢ चेमे लखन बाजल- \n“बाबा, अहूँक बहुत काज पछुआएल अिछ आ हमहूँ चािर बजे भोरेसँ घुमैत-घुमैत थािक गेल छी। मन \nगरमा गेल अिछ। घरपर जाएब, साइिकल रिख कनी ठंढ़ाएब पछाइत नहाएब-सोनाएब तखन ने खाएब आ \nअराम करब।” \nलखनक बात सुिन राधे_ याम बाबाक मनमे जेना नव िवचार लगलैन। नव िवचार ई जगलैन जे जे \nआदमी चािर बजे भोरसँ काजमे जुटल अिछ, अखन एगारह बिज रहल छै, ओइ आदमीक भूख-िपयास आ \nअपने जे छह बजेमे ओछाइनपर सँ उिठ पर-पाखाना होइत मुँह-कानमे पािन लइत चाह-पान करैत आठ बजेमे \nकाज िदस बढ़लॱ,दुनूक भूख-िपयास एके रंग थोड़े भेल। \nमनमे अिबते दोसर िवचार जेना राधे_ याम बाबाक मनक पकैड़ लेलकैन। दोसर िवचार ई पकैड़ \nलेलकैन जे िकयो आदमी ओहन अिछ जे एक स~झक भूखल अिछ आ िकयो तीन स~झक भूखल अिछ, दुनूक \nभूख की एËे रंग भेल। तैठाम पिहने केकरा खाइले भेटौ..? \nअबैत-अबैत राधे_ याम बाबाक मनमे थोड़ेक चैन एलैन। चैन अिबते बजला- \n“लखन, जखन तूँ नािलस डायर केलह तखन ओ ठाढ़े-ठाढ़ थोड़े हएत। हमहूँ अछॴजल ओसारपर \nरिख, धोती चारपर पसािर अँगनासँ अबै छी आ तोहूँ ताबे साइिकल लगा चौकीपर बैसह।” \nराधे_ याम बाबाक बात सुिन लखनक मनमे सवुरक मेवा खसल। जिहना कोनो आम वा आने फलक \nगाछक पीपही-पौध रोपैकाल ओ फल मनमे नचैत अपन सुआद िछटकाबए लगैए तिहना लखनोक मनमे भेल जे \nपनचैती हेबे करत।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n15 \n \nओना सुिधया दादी सेहो अँगनाक मुँहथैर लग ठाढ़ भऽ दुनू गोरेक गप-स प सुनैत रहैथ। मुदा बजैथ \nिकछु ने। िकछु निह बजैक कारण रहैन जे जखन मरदा-मरदी गप भऽ रहल अिछ तखन बीचमे अनेरे बाजब \nनीक निह। मुदा तँए मनमे खॱझ निह उठैन सेहो बात निहय अिछ। खॱझ तँ उठबे करैन। भेल जअमे \nपाथर खसब एकरे ने लोक कहै छइ। भिर िदन नीक-अधला वृि लोक अपन खाइये-पीबैक जोगार-ले ने \nकरैए, सेहो जँ तुकपर नइ भेल तँ की भेल। मुदा दुआरपर आएल केकरो अकची-दोकची कहब सेहो नीक \nनिहय छी। \nआँगनक पछबिरया ओसारपर अछॴजलक लोटा रिख चारपर धोती पसािर राधे_ याम बाबा दरब¬ जापर \nआिब चौकीपर बैसला। लखन पिहनेसँ चौकीपर बैसल छल। राधे_ याम बाबाक िकछु पुछैसँ पिहने लखन \nबाजल- \n“बाबा, अहूँ देखै छी आ दादी सेहो देखैत आिब रहल छैथ, जे ई साल 2017 ई) वी हमर चािलसम \nबरीस रोजगारक छी।” \nिबच्  चेमे राधे_ याम काका बजला- \n“हँ, से तँ भेले हेतह।” \nराधे_ याम बाबाक समिथ/त बात सुिन लखनक मनमे आरो उ साह बढ़ल। अपन िवचारक पसारैत आगू \nबाजल- \n“बाबा, अहॴ कहू जे आइ धिर कोनो िशकबा-िशकाइत लऽ कऽ किहयो िकछु कहलॱ?” \nसमथ/न करैत राधे_ याम बाबा बजला- \n“हँ, से तँ किहयो ने िकछु कहलह।” \nराधे_ याम बाबाक बात सुिन लखनक मनमे आरो मजगूती आएल। बाजल- \n“बाबा, जिहना अपन गाम आ पिरवार अिछ तिहना पँचकोसीक गामो आ पिरवारोक, आइये निह सभ िदन \nअपन बुझैत आिबयो रहल छी आ कारोबार सेहो किरते छी। नगद-उधार सभ चिलते अिछ। धरमागती कहै \nछी जे ने अपने किहयो केकरोसँ एक पाइ झूठ बािज बेइमानी केिलऐ आ ने आने िकयो एको पाइ बेइमानी \nकेलक।” \nलखनक बात सुिन राधे_ याम बाबाक मन कनी घुिरयेलैन। घुिरयाइक कारण भेलैन जे वेपारी छी तखन \nझूठ बािज नइ ठकने हेतइ से सq भव अिछ। तँए कनी िमरिमराइत बजला- \n“तइले किहयो िकछु कहिलयह?” \nलखन बाजल- \n“बाबा, अहूँ देखै छी आ अपनो-आन देखते छैथ जे झंझारपुर हाटपर सम) तीपुरबला वेपारीसँ समान \nकीनै छी आ तीस Iितशत लाभ लऽ कऽ बेचै छी।” \n‘तीस Iितशत’ सुिन राधे_ याम बाबाक मन कनी ठमकलैन। ठमैकते बजला- \n“तीस Iितशत!”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n16 \n \nराधे_ याम बाबाक बातक ) वीकारैत लखन बाजल- \n“हँ बाबा, तीस Iितशतसँ कमपर काज करब तखन पेट भरत।” \nराधे_ याम बाबा लखनक कारोबारक तिहयाएल बात निह बुझै छला। रेिडयो-अखबारसँ बड़का वेपारी \nसबहक बात बुझै छला। जे एक Iितशत, दू Iितशत वा प~च-दस Iितशत लाभपर कारोबार करै छैथ। तैठाम \nलखन तीस Iितशत लाभपर कारोबार करैए, ई तँ सोझे गरदैनक¼ी करैए िकने..! \nबजला- \n“एक Iितशत, दू Iितशत लाभपर काज करैबला वेपारीक उना-सँ-दूना होइ छै आ तोरा पेटो ने \nभरतह?” \nराधे_ याम बाबाक बात सुिन लखनक मनमे भेल जे राधे_ याम बाबा सुधंग लोक छैथ। सभ िदन खेती-\nिगरह) तीपर जीबैत आिब रहला अिछ तँए बिनय~-बेकालक वेपारक बात नइ बुझै छैथ। मुदा जाबे धिर नइ \nबुझता ताबे धिर िहनका नजैरमे ठक-फुिसआह बनले रहब। जेकरा अपन बजार बनौने छी आ ओइ बजारक \nबीच कारोबार करै छी जइसँ पिरवारो चलैए आ समािजकता सेहो बनले अिछ, तँए पिहने ई बुझाएब जरी \nअिछ। \nलखन बाजल- \n“बाबा, प~च हजार अपन पूजी अिछ आ प~च हजार वेपारीक– माने जेकरासँ समान कीनै छी–उधार \nछइ। दुनू िमला दस हजारक कारोबार भेल। सभ िदन गाम सभ घुिम बेचै छी, जइसँ किहयो प~च साए आ \nकिहयो दुइयो साइक लाभ होइए। हराहरी बुझू तँ तीन-साढ़े तीन साइक कमाइ होइए। अह~क अपनो पिरवार \nअिछ, सभ िकछु िमला खच/ जोड़बै तँ बुिझ पड़त जे लखनक कमाइ केते भेल।” \nसो होअना राधे_ याम बाबाक मन लखनक िवचारपर नइ जमलैन मुदा आधा-िछधा नइ जमलैन सेहो \nनिहय कहल जा सकैए। \nराधे_ याम बाबा बजला- \n“तोरा िहसाबे तँ केतौ गड़बड़ नइ बुिझ पेब रहल छी मुदा...।” \n‘मुदा’ सुिन लखनक मनमे भेल जे बाबा िसमिरयामे बहैत गंगा वा झंझारपुरमे बहैत कमला वा सुपौलमे \nबहैत कोसी वा दरभंगामे बहैत बागमतीक बात तँ बुिझ रहला अिछ मुदा जैठामसँ धार सभ िनकलल अिछ वा \nदोसरमे जा-जा िमलल अिछ से निह बुिझ पेब रहला अिछ। तँए जाबे ओ नइ बुझता ताबे असल बात निह \nबुझता। \nलखन बाजल- \n“बाबा, हमसब खुदरा वेपारी छी। कम आँट-पेटक कारोबार अिछ। मुदा अह~क नजैरमे थौक वेपारी \nसभ छैथ, हुनका सबहक कारोबार करोड़ो-अरबोमे छैन, तँए हुनकर एक-दू Iितशत करोड़ो-अरबो आमदनीक \nभेल आ हमरा सबहक हजार-बजारक कारोबार अिछ तँए सौ-सÎकड़ आमदनीक भेल।” \nओना अपना जनैत लखन नीक जक~ अपन िवचार बुझौलकैन मुदा राधे_ याम बाबाक मन नीक जक~ \nनइ बुिझ पेलकैन। तँए असमनजस करैत राधे_ याम बाबा बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n17 \n \n“हमरा ते होइए जे सभ वेपारीक चािल-ढािल एके रंग अिछ, मुदा तोहर िवचार तँ...।” \nराधे_ याम बाबाक पेटक बात लखन बुिझ गेल। बाजल- \n“बाबा, केना कोन वौसक दाम बनैए ओ बड़ भारी अिछ। ओकरा कहैमे बड़ देरी लागत मुदा एकटा \nबात नजैरपर-के दइ छी।” \nलखनक बात सुिन राधे_ याम बाबा ठमकला। पाछू हटैत बजला- \n“खाइ-पीबैक बेर अिछ, तँए अनेरे गप-स पमे नइ गमाबह। जइ काजे कलह तेकरा अगुआबह।” \nगप-स पक ममे लखनक मन जेना भिर गेल होइ तिहना बाजल- \n“बाबा, जखन दुनू गोरे बैस िवचािरये रहल छी तखन काजो हेबे करत। मुदा एकटा बात पछुआएल \nअिछ से पिहने सुिन िलअ।” \nराधे_ याम बाबाक मनमे भेलैन जे भने पिहने वएह सुिन ली। जखने मनक बात मनसँ िनकलतै तखने ने \nमन खाली हेतइ। जइमे कोनो बात आिक नव िवचार रखैयोमे बेसी गरगर हएत। बजला- \n“पिहने डोिरयेलहे िवचार सq पÀ करह। पछाइत नवका काजक गरे करब।” \nलखन बाजल- \n“बाबा, सड़कक काते-काते पेÏोल-डीजलक दोकान सभ देखते िछऐ। दस लाख-बीस लाख लीटर \nपेटरौलो आ डीजलोक ) टॉक ओकरा सबहक अिछ। अखन तक वेपारी सभ मुनाफा लइत जइ दरमे िबकरी \nकऽ रहल अिछ, ओ बारह बजे राितमे अZ हारे-अZ हारमे दू-िपया, तीन िपया Iित लीटर बिढ़ जाए, जइसँ \nहजारक कोन बात जे लाखो-करोड़ो अपने चिल अबैए। से हमरा सभक थोड़े औत। चालीस बख/सँ धिनय~-\nिमरचाइ-हरदी-आदी साइिकलपर लािद गामे-गाम घुिम-घुिम बेचै छी तखन सौ-सैकड़ मुँह आँिख देखै छी।” \nएकाएक राधे_ याम बाबा जेना िनणयक दौड़मे पहुँच गेला तिहना बजला- \n“पिरवार चलै छह िकने?” \nपिरवारक बात सुिनते लखन बाजल- \n“से ने िकए चलत। िधया-पुताक पढ़ौनाइ-िलखौनाइ, िबआह-दान जेते भेल से तँ किरते आिब रहल \nछी। अखनो सात गोरेक पिरवार चलैबते छी।” \nलखनक बात सुिन बगलमे ठाढ़ सुधनी दादी बजली- \n“लखन िक कोनो आइए-सँ भौरी करैए, पाबैन-ितहारमे केते गोरेक ऐठाम खेबो करैए आ अपनो खुऐबते \nअिछ िक।” \nसुधनी दादीक समथ/न पेब लखन समरिथत होइत (समथारित ) वÐप) बाजल- \n“दादी, कमसँ कम एक साए पिरवारसँ खाएनो-पीन रखने छी आ बेटा-िबआहमे बिरयाती आ बेटी-िबआहमे \nसमािजक सq बZ ध सेहो ऐछे। केकरो बेटीक िबआह होइ छै ते मास िदन पिहनिह किह दइ िछऐ जे मर-\nमस लाक िचZ ता छोिड़ आन िचZ ता करब। तिहना माइयो-बापक mा©मे किरते छी।” \nलखनक बात सुिन राधे_ याम बाबाक मन जेना भिर गेल होिन तिहना नरमाइत बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n18 \n \n“अखन खाइ-पीबैक बेर अिछ लखन। पर-पनचैती तँ िनचेनीक काज छी, मुदा तैयो जइ काजे तोहूँ \nअन-पािन ितयागने छह आ हमहूँ ितयागने छी से पिहने करह।” \nअपन सभ िवचारक मनमे कितयबैत लखन बाजल- \n“बाबा, पिहने रिसयारीवाली किनय~क बजा िलअ। सोझा-सोझी गप नीक होइए।” \nबगले पिरवारक रिसयारीवाली, तँए सुधनी दादी दरब¬ जेपर सँ शोर पाड़ैत बजली- \n“हइ रिसयारीवाली, कनी एमहर आबह।” \nअखन तक रिसयारीवालीक ई नइ बुझल जे पनचैती अपने ऊपर अिछ। मनो िनरिवकार। िनरिवकार \nऐ दुआरे जे कोनो गलती केने निह छेली। रिसयारीवाली आिब सुधनी दादीक पँजरा लिग ठाढ़ भेली। \nरिसयारीवालीक देखते लखन बाजल- \n“बाबा, भोरे-भोर बोहिनय-काल रिसयारीवाली गािरसँ उकैट देलैन। मुदा हम िकछु बजलॱ निह। बोहनी-\nपहर छल। जँ भोरे जतरा कुजतरा भऽ जइतए ते भिर िदन गािरये-फ¬ झैत ने सुनैत रिहतॱ। मुदा जखैनसँ \nसुनलॱ तखैनसँ मनमे क~ट जक~ नइ गड़ल अिछ सेहो थोड़े निह...।” \nराधे_ याम बाबा बजला- \n“लखन तोहर बात नीक जक~ नइ बुझलॱ िकए तँ जिहना सॱसे रामायण एकटा छ पयमे सेहो कहल \nगेल अिछ, मुदा रामायिणक िवचारधाराक जँ िजनगीक नजिरये बुझब तँ ओ सॱसे िजनगीक छी, तिहना तोहूँ \nएËे सूरेमे सभ बात बािज गेलह। जइसँ नीक जक~ निह बुिझ पेलॱ। पिहने रिसयारीए-वालीक गप सुनह।” \nरिसयारीवालीक पँचवेदीमे ठाढ़ होइत देख लखनक मनक अदहा दद/ मनक मेटा गेल। बाजल- \n“भने अह~ कहिलऐ, बाबा।” \nतैबीच सुधनी दादी रिसयारीवालीक चिरयबैत बजली- \n“िनधोखसँ बाजह। कोनो झूठ-फूस नइ बिजहह। पंचवेदीमे ठाढ़ छह।” \nरिसयारीवाली बजली- \n“लखनक िकछु निह कहलॱ से बात नइ अिछ। बजलॱ जर मुदा गािर निह पढ़िलऐ।” \nओना लखनक मनमे ईहो उठैत रहै जे पिरवारोमे जखन कनी-मनी भाइए जाइ छै एना समाज तँ ओइसँ \nनमहर अिछए। तैसंग ईहो तँ ऐछे जे अही समाजक बीच ने जीबो करै छी आ सुख-दुखक गपो-स प करै \nछी। ओना, ईहो िवचार लखनक मनमे निचते रहै जे भोरका समए रहै बेसी लोक सुतले छल, तँए िकयो \nसुननॱ ने हएत। आ जँ सुननॱ हएत तँ मने-मन िवचािरये नेने हएत जे भोरका समैमे िकयो अनका थोड़े \nकहने हएत। तँए लखनोक मनक िचतपन कनी िन¢ च~ भेले जाइत रहइ। मुदा पँचवेदीमे जँ फुिसयाह बिन \nजाइ सेहो केहेन हएत। बाजल- \n“किनय~, अहॴ अपना छातीपर हाथ रिख कऽ बाजू जे ‘कोिढ़या-सरधुआ’ नइ कहने छेलॱ?” \nरंग-रंगक पिरि) थित राधे_ याम बाबाक आँिखक सोझमे उपि) थत भऽ गेलैन। तैसंग ईहो होिन जे दुइए \nगोरेक बीचक बात छी, तेसर िकयो अिछ निह जे तीनमे दू-एकक अधारपर िनण/य करब...।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n19 \n \nमुदा लगले मनमे एलैन जे मु^ा ने बेकतीगत भेल। मुदा समाजेक लोक ने दुनू छी तँए मु^ाक संग \nसमाधानोक िवचार िकए ने दुनू गोरेसँ पिहने लऽ ली...। राधे_ याम बाबा बजला- \n“लखन, तोहूँ िक सोझे भौरीए करैबला वेपारी छह सेहो बात निहय अिछ। कहुना ते पचास-पचपनक \nउमेर भाइए गेल हेतह। तॲही पिहने अपन िवचार बाजह।” \nलखन बाजल- \n“बाबा, माए जखन जीबै छल तखन ओहो कोिढ़या कहै छल आ घरवाली सेहो केता िदन कोिढ़या कहने \nहएत तेकर ठेकान निह। तँए कोिढ़याक छोिड़ दइ छी मुदा सरधुआ जे रिसयारीवाली कहली से जँ हमर \nसराधे भऽ जाएत तखन सात गोरेक पिरवारक खरचा वएह देती।” \nअिधयाएल पनचैती होइत देख राधे_ याम बाबा रिसयारीवालीक पुछलैन- \n“आब, किनय~ अह~ बाजू।” \nरिसयारीवाली बजली- \n“बाबा, खूब भोरे-के लखन आिब दरब¬ जापर सँ िचिचयाए लगै छैथ जे िमरचाइ, धिनय~, हरदी लेब अइ \nऐ ऐ ऐ...। से यैह कहथु जे भोरका ओहन कड़कड़ाएल नीनक जे दुइर करत तेकरा कोिढ़या-सरधुआ \nकिहिलऐ ते कोनो बेसी कहिलऐ जे ओ गािर बुझै छैथ।” \nरिसयारीवालीक िवचार सुिन लखनक बुझबैत सुिधया दादी बजली- \n“लखन, ‘कोिढ़या-सरधुआ’ गािर नइ छी। ओहुना ) Wीगण सभ एक-दोसरक कहै छैथ। तँए ऐ बातक जँ \nकुवाथ भेल हुअए तँ ओकरा मनसँ िनकािल िलअ।” \nसुधनी दादीक चेहरापर सँ नजैर उठा राधे_ याम बाबाक िदस तकैत लखन बाजल- \n“जाइ छी बाबा।” \n◌ \nश  द सं° या : 2285,  ितिथ : 06  अग) त  2017 \n  \n  \n२ \n  \n  \nिWकालदशX \nमौसम बदैलते मौनसुनक मन बगैद गेल। ओना अछैते आमक बिगया रिहतो भूखले रहल। मुदा भूखो \nतँ भूख छी, जखने पेटमे लहैर पैसत िक बकबकी शु हएत। भल बकैमे िकयो बकैन जाइए आ िकयो \nबfता बिन जाइए। बकनाइक माने भेल ऐ साल [1] आम नइ फड़ल। हजारो बीघाक उपज मारल गेल। \nउ पादनक संग ओहन व) तुक Ñास भेल जेकरा फल कहै िछऐ आ ओ शरीरक माW पेटभरा भोजनेटा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n20 \n \nनिह, पौि­ टक आहार सेहो छी। मुदा तँए िक ओ फल नइ फड़ैक कारण कहत? निह, ओ कहत जे लोक तेते \nने पपीयाह भऽ गेल अिछ जे सभटा अमृत फल नक/ िदस जा रहल अिछ...। ओना, िवचारक रह) यपूण/ \nमानलो जा सकैए मुदा जखन लोक रह) य गढ़ैक लूिर सीख लेत तखन ने रह) यक रह) य बुझत। से तँ \nअिछ निह, अिछ तँ ओहन लोक बेसी जे खेत रिहतो पड़ा कऽ नोकरी करए चिल गेल आ खेत रिह गेलै \nगाममे। जखन खेत छोिड़ पड़ा गेल तखन ओइ खेतक जे भिवतÇ य छै सहए ने हएत। तँए िजनगी भिरक \nएËे बेर खेती करैक िखयालसँ आम-कटहरक खेती कऽ लेलक। आम खाइले आ मचानपर बैस बरहमासा \nगबैले दस िदन गाम अबैए। मुदा गाममे ओहन लोकक किमयÒ तँ निहय अिछ जे गामक उÀैत नइ चाहैए। \nभल ओ ऐ बातक बुझैत हुअए वा निह बुझैत हुअए जे बेकतीक िवकास माWसँ देश वा गामक िवकास निहय \nहएत, जाबे िक ओकरा सामुिहक-समािजक पमे नइ आनल जाएत। \nबरसाती मौसमक आगमन होइते बरसा तेना झड़झड़ा गेल जे बािढ़क प पकैड़ लेलक। ओना, बुढ़-\nबुढ़ानुसक कहब छैन जे जँ अदरे न\\Wमे भूिम भिर जाए तँ ओ नीक भेल। मुदा ऐठाम I_ न उठैए जे भूिम \nभरैक की प। भूिम अनेको िक) मक अिछ। केतौ पोखिरक पमे अिछ तँ केतौ डोह-डाबर आ कोचािढ़क \nपमे। केतौ चौरक पमे तँ केतौ नीचरस जमीनक पमे अिछ। जँ चौर वा नीचरस जमीन अगते पािनसँ \nभिर जाएत तखन ओइ खेतक अबािद केना सकै छी। जेकर अनेको कारणमे बीआक अभाव सेहो अिछए। \nऊपरका भूिम जे खेतीक लेल अिछ ओकरा अबादैले जँ भूिम भरत तँ नीचला खेत डुिम जेबे करत। मुदा जे \nहुअए आइ हम एकैसम सदीक िकसान छी। हमरा बीच साइबेिरयासँ लऽ कऽ आ) Ïेिलयाक सहारा तक आ \nजापानसँ लऽ कऽ चीन तकक खेतीक जानकारी अिछ। तैठाम अपन ि) थित देखैत ने अपनो सभ करब। \nअिधक बरखा भेने गाममे पािन जबैक गेल। पािनक िनकासक समुिचत बेव) था निह। तैसंग धार-धूर \nबीचक गाम छीहे। ओना हमरा गाममे नािमत धार एकोटा ने अिछ, खाली एकटा चिरमिसया सुपेन [2] अिछ। \nमुदा ओहो किनय-मिनय सीमाक भीतर घुसल अिछ। खाएर जे अिछ मुदा एते तँ ऐछे जे चािर कोस पूब \nकोसी आ दू कोस पि¢ छम कमला बीचक गाम छीहे। तँए दुनूक भीतर जे जटा-जूट भेल भुतही \nिबहूल, गहुमा, बलान इ यािद धार नइ अिछ सेहो निहय कहल जा सकैए। तँए सोलहÀी धारक कातक गाम \nनिहयÒ तँ धारक पेटक गाम कहले जा सकैए। ओना गामक बनाबटो आन गामसँ िभÀ अिछए। िभÀ ई अिछ \nजे कोनो गाममे नीचरस जमीन कम अिछ आ ऊचरस बेसी अिछ। तैसंग उरसँ दि¢ छनक ढलान जमीनक \nअिछये जइसँ उरमे नेपाल तकक पािनक बहाव भाइए जाइए। हमर गाम एक तँ सघन अवादीबला गाम छी \nजइ अनुपातमे जमीन कम अिछ। तैसंग गामक जे बनाबट अिछ ओ िविचW अिछ। गामक चाकात चौर \nजमीन अिछ, जे गामक कुल खेती-जोकर जमीनमे आधासँ बेसी अिछ। ऐबेर अगते बरखा भेने गामे जलोदीप \nभऽ गेल। संगे बाहरी पािनक आमदनी सेहो भेबे कएल। जइ अनुपातमे पािनक आमदनी गाममे भेल तइ \nअनुपातमे िनकास नइ अिछ जइसँ पनरह िदनसँ गामक समु¢ चा खेत डुमल अिछ। \nगामक दशा देख अपन बेथाक सामुिहक बेथा मािन सवुर केनिह छी। ओना गामक खेत-पथार डुमने \nसबहक बेथा एके रंग नइ अिछ। कम-बेसी तँ अिछए। माने ई जे जे पिरवारक संग बाहर जा नोकरी करै \nछैथ हुनकर बेथा, जे गामेमे रिह नोकरी करै छैथ हुनकर बेथा आ जे सोलहÀी खेतीक जीिवका बना जीब  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n21 \n \nरहला अिछ हुनकर बेथामे अZ तर अिछए। एहने लोक–माने सोलहÀी खेतीक जीिवका बना जीिनहार–देवी \nकाका सेहो छैथ। \nओना हमर घर दोसर टोलमे अिछ आ देवी कËाक घर दोसर टोलमे छैन, मुदा बातो-िवचारमे आ \nजीिवको पे गढ़गर सq बZ ध दुनू गोरेक बीच अिछए। अपने छोट िगरह) त छी तँए नोकसानो कम भेल मुदा \nदेवी काका कम जमीन रिहतो नमहर िगरह) त छैथ तँए हुनका बेसी नोकसान भेबे केलैन अिछ। कम जमीन \nरिहतो नमहर िगरह) त बनैक कारण देवी कËाक छैन जे सिदकाल िवचारोसँ आ काजोसँ गामक उÀैितक \nपाछू लागल रहै छैथ, तँए अनेको रंगक अÀक खेतीक संग तीमनो-तरकारी, फलो-फलहरी आ मालो-जाल \nपोसनिह छैथ। जइसँ सिदकाल अपन िजनगीमे रमल रहै छैथ। मनमे भेल जे खुशहालीक समैमे सभ िदन \nएक-आध घZ टा एकठाम बैस अपनो आ समाजोक िवषयमे दुनू गोरे गप-स प किरते आिब रहल छी, अखन तँ \nसहजे क­ टहालीक समए आिब गेल अिछ, तँए भट करैले जाइ। \nएक तँ खेत-पथार पािनमे डुमने काजो पतराएले अिछ जइसँ बेसी बैसारीए रहैए, दोसर बेर-िबपैत पड़ने \nभट करब सेहो जरी बुिझ पड़ल। घर परक काज सq हािर प¾ीक कहलयैन- \n“देवी काकासँ भट केने अबै छी।” \nप¾ी कहलैन- \n“पािन-बुÀीक समए छी, बेसी देरी नइ लगाएब।” \nप¾ीक िवचार सुिन देवी काकासँ भट करए िवदा भेलॱ। जूा-च पल नइ पिहरलॱ। तेकर कारण छल \nजे एक तँ र) तामे थाल-खीच बेसी अिछ, दोसर तीन ठाम र) ता टुटल छै जइसँ पािनक रेत सेहो चलैए। \nउदास भेल देवी काका दरब¬ जापर बैसल मने-मन िवचािर रहल छला जे बखÓक मेहनत न­ ट भऽ \nगेल। खाली मेहनतेटा रहैत तखन संतोष होइमे बाधा नइ होइत। िकएक तँ बुिझितऐ जे समैक संग मेहनत \nगेल तँ गेल, आगू समैक संग िजनगी चलबे करत। मुदा तेतबे नइ अिछ। जखन घुमै-िफरैक उमेर छल \nतखन आन-आन गाम आ आन-आन िजलासँ लऽ कऽ आन-आन रा¬ य सभसँ तरकािरयो आ फलोक गाछ \nआिन-आिन सं¤ह केने छेलॱ, ओ सभटा चल गेल। आब फेरसँ सं¤ह करब से संभव निह अिछ। आब घुमै-\nिफरै-जोकर शरीरमे शिf त कह~ रहल..! ऐठाम आिब देवी कËाक मन चहकए लगलैन। चहकए ई लगलैन जे \nजेकरा संग-संग िजनगी बीतबै छेलॱ ओ संग छोिड़ चिल गेल जे पुन: आब नइ औत। संगी जक~ जिहना \nओकरा पाछू–माने फलक गाछ–अपने लगल रहै छेलॱ, तिहना ओहो ने सिदकाल–अपन-अपन समयानुसार–\nपौि­ टकक संग ) वािद­ ट फलो दइ छल। जिहना ओकरा (माने गाछ-िबरीछक) संग अपन िजनगी बीतै छल \nतिहना ने ओकरो िजनगी अपना संग बीतैत रहइ। सहचर जक~ दुनू छेलॱ, मुदा आब ओहन सहचरी बना \nपएब? निह बना पएब! जँ कनी संभव अिछयो तँ बेसी निहय अिछ। माने संभव ई भेल जे जँ कोनो उपायसँ \nगाछो आ बीओ भाइयो जाएत तैयो तँ गामक खेत-पथारक जे प-रेखा बिन गेल अिछ ओ तँ Iितकूल भाइए \nगेल अिछ। Iितकूल ई जे पूव/वX सोचक जिहना सरकारी महकमा तिहना ने ठरो-ठीकेदार आ गामक कतÓ-\nधतÓ अिछए। जे गाम-समाजक के कहए जे अपनो नीक-बेजाइक ने काज बुझैए आ ने बात-िवचार। जइसँ \nगाममे जे पािनसँ दुद/शा हएब शु भेल अिछ ओ लगले थोड़े मेटा जाएत..! ऐठाम अबैत-अबैत देवी कËाक \nमन ठमैक गेलैन। ठमैकतो फुरलैन जे तखन तँ गामक भिवस अZ हरा जाएत! गामक भिवस अZ हरा जाएत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n22 \n \nतखन अZ हारमे लोकक िजनगी आ जीवन की हएत? की मनुख िवहीन धरती भऽ जाएत आिक धरती िवहीन \nमनुख। जिहना मनुख िबना धरतीक कोनो मोल निह तिहना ने धरितयोक िबना मनुखक कोनो मोल निहय \nरहैए। ओना, िजनगीक अनुकूल अपन-अपन धरितयो होइए। मुदा ऐठाम िकसानी िजनगीक I_ न अिछ। \nएकाएक देवी कËाक मन ठहकलैन। ठहैकते िवचार ठहिकयेलैन। ठहिकयेलैन ई जे जेकरा हम पूव/वतX \nसोच-िवचार किह अपनाक परवतX बुझै छी, ऐमे केतौ-ने-केतौ गुण छीपल अिछ जेकरा हम या तँ िबसैर रहल \nछी वा दृि­ टहीन छी..! दृि­ टहीन मनमे अिबते देवी कËाक नजैर िWकाल दश/न िदस बढ़लैन। िWकाल दश/न \nिदस बिढ़ते िWकाल िजनगीक इजोत भक-दे मनमे एलैन। अिबते िवचार उठलैन जे ने आइये एहेन \nपिरि) थितसँ लोकक भट भेल अिछ आ ने लोक अपन िजनगीक पाछू तकैत रिह गेल बिक आगू बढ़ैत \nगेल। भल िजनगीए िकए ने केतौ पछुआ गेल होिन, आिक िजनगी पछुएलासँ िवचार-िववेक धिकया गेल होिन \nमुदा सोलहÀी मिर गेलैन सेहो तँ निहय कहल जा सकैए आ जँ से रहैत तँ हजारो बख/क िजनगीक प-रंग \nआइ नइ देखतॱ। से तँ देख रहल छी। एकाएक देवी कËाक मनमे िजÔासा जगलैन। िजÔासा जिगते \nिजÔासु जक~ पूव/वX िजनगीक िजÔासा केलैन। पूव/वX िजनगीक िजÔासा किरते मनमे उठलैन- जे धरती \nसाइयो-हजारो िWकालदशX पैदा केने अिछ ओही धरतीपर ने आइ हमहूँ ठाढ़ छी! देवी काकाक जेना हूबा \nजगलैन। हूबा जिगते िWकालदशXपर नजैर अँटकलैन। मनमे उठलैन- िWकालदशX की? भूत, वत/मान आ \nभिवसक जनिनहार। भूत तँ भूत भेल जेकर िलिखत-अिलिखत इितहास छै, वत/मान सोझामे अिछ मुदा भिवस \nतँ हेराएल अिछ ओकरा केना िबसवासक संग तािक लेब..! ऐठाम आिब देवी कËाक िवचार महाभारतक \nसाइयम _ लोक जक~ चौमुिड़या गेलैन। चौमुिड़याइते िवचार पनपलैन। पनैपते मन कलशलैन। कलैशते \nबदलल िवचार–माने पिरमािज/त िवचार–मनमे जगलैन। जगलैन ई जे जीता िजनगीमे िWकाल तँ अिबते अिछ। \nमाने ई जे कखनो क­ टकर समए अबैए तँ कखनो समगम आ कखनो नीकमे नीक। अही तीनू समैक बीच \nिजनगी चलैए। मुदा छी तँ तीनू िजनगीए, तँए तीनू िजनगी जीबैक लूिर चाही। जखने जीबैक लूिर सीखब तँ \nनीक-बेजा समए अबैत-जाइत रहतै आ िजनगी अपना गितये कखनो दौड़ कऽ तँ कखनो डेगे-डेगी तँ कखनो \nठाढ़े-ठाढ़ चलबे करत। देवी कËाक मनमे रसे-रसे उदपन उठए लगलैन...। \nतैबीच देवी कËाक लगमे पहुँच पएर छुिब Iणाम केिलऐन। ओना मने-मन काका िपताएल जक~ रहबे \nकरैथ मुदा सभ िदन नीक अिसरवाद देिनहार आइ केना अपन दुख हमरेपर झािड़ देता। हम िक कोनो आन \nगाम रहै छी जे ओ नइ जनै छैथ। पएर छुिब गोड़ लािग चािनपर हाथ लेलॱ मुदा बजलॱ िकछु ने। ओना \nIणाम करैक तीनू चलैन अिछए। केतौ पएर छुिब गोड़ लािग गोड़ लागब सेहो बाजल जाइए। मुदा ियागत \nिजनगी जनिनहार िबनु बजनॱ ओते बुिझ कऽ मािन लइते छैथ। केतौ दुनू हाथ जोिड़ Iणाम कहल जाइत आ \nकेतौ खिलये मुह सेहो Iणाम कहले जाइए। मुदा जे अिछ देवी काका हाथ उठा माथक थपथपबैत बजला- \n“भगवान सभक इ­ ट करथुन।” \nकËाक अिसरवाद सुिन मन झुझुआए लगल जे अपना िदससँ काका िकछु निह किह भगवानपर फेक \nदेलैन। भगवान की इ­ ट करता! ओ तँ अपने इ­ ट-अिन­ ट दुनू छैथ। मनमे रंग-रंगक खटुका सभ उठए लगल \nजे देवी काका बुिझ गेला। बजला- \n“गौरी, मन िकए खट-मधुर भेल छह?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n23 \n \nबजलॱ- \n“मन िकए खट-मधुर हएत। अपनेक अिसरवाद नीक जक~ नइ बुिझ पेलॱ।” \nदेवी काका बजला- \n“बौआ, दुिनय~मे बुझहक आिक गाम-समाजमे दू रंगक लोक अिछ। ओना सगपितया लोक सेहो बहुत \nरंगक अिछ। सगपितया लोकक माने भेल ओहन लोक जे कनी इ­ टो केलैन आ कनी अिन­ टो केलैन। तिहना \nिकयो अिन­ ट कम केलैन आ इ­ ट बेसी केलैन, आ िकछु एहनो लोक छैथ जे इ­ ट कम आ अिन­ टे बेसी करै \nछैथ।” \nिब¢ चेमे बजा गेल- \n“केना बुझब जे बेसी इ­ ट करैबला छैथ आिक बेसी अिन­ ट करैबला?” \nहमर बात सुिनते, जेना चौरीमे केशौरक पÀा भेटते उखारिनहारक िबसवास जिग जाइए जे आब केशौर \nभेटबे करत आ उखड़बे करत, तिहना िबसवासक संग देवी काका बजला- \n“जेकरा मनमे जेहेन अिभ­ ट रहल से तेहेन इ­ ट वा अिन­ ट करैए।” \nदेवी कËाक कनी-मनी बात बुझबो केलॱ आ कनी-मनी निहयÒ बुझलॱ। मुदा मनमे खॲचार पड़ए लगल \nजे पनरह िदनक िजनगीक गप करए एलॱ आ अनेरे कथा-िपहानीमे वौआ रहल छी..! \nअपन िवचारक मोड़ैत बजलॱ- \n“काका, ऐबेरक समए तँ अजीब भऽ गेल।” \n‘अजीब’ सुिनते देवी कËाक मन जेना हुरकलैन तिहना हुरकैत बजला- \n“अजीब भेल िक सजीब से एना नइ बुझबहक।” \nदेवी कËाक आ मा जिहना परमा म ) वप छैन तिहना बुिधयो Iवु© छैन आ िवचारो परम छैZ हh तँए \nमन सकपका गेल जे िहनका केना कहबैन जे काका अह~क आगूक िजनगी गरथाहमे पिड़ गेल। जँ से \nकहबैन आ जँ ई किह दैथ जे एके गाममे ने दुनू गोरे छी तखन जिहना तोहर चलतह तिहना ने हमरो \nचलत। तइसँ हुनकर बेथा-कथा थोड़े बुिझ पएब। तखन तँ अपने िवषयमे िकए ने किहऐन जे जे सम) या \nअपनो अिछ सएह ने वृहत्   पमे हुनको छैन। ऐसँ एते तँ िवशेष लाभ हेबे करत जे जखने कोनो सम) याक \nसमाधानक वृहद् प दृि­ टगोचर हएत तखने ओ सम) या िब¢ चेमे दहलाए लगत। जखने दहलाए लगत तखने \nओकरा या तँ हाथेसँ वा कोनो मेही व) तुसँ छािन कऽ कातमे फेक देब। िवचारमे मजगूती आएल। बजलॱ- \n“काका, आब जीवन किठन भऽ गेल, तँए जैठाम सुवन भेटत तैठाम चिल जाएब।” \nजिहना देवी काका कान रोिप सुनलैन तिहना आँिख उठा देखबो केलैन। I_ नक उर दैत बजला- \n“बौआ गौरी, जखन अपन एते गेल तैयो जी-रोिप अपनाक ठाढ़ केने गाममे छी, मुदा तोहर तँ बड़ छोट \nसम) या छह, तूँ िकए गामसँ पड़ेबह। हँ, सुवनक बात कहलह,ओ गामोमे बिन सकैए वशतÕ जँ जी-जान रोिप \nजीवनक पकैड़ लेबह।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n24 \n \nओना देवी कËाक सभ गप सुनलॱ मुदा बुझलॱ अदहे-िछदहे। अदहा-िछदहा ई जे गामोमे सुवन बिन \nसकैए, एहेन िवचार मनमे आइ धिर उठले ने छल जे एको-आध िमनट ऐ िवषयक िवषयमे िवचािरतॱ। तँए नइ \nबुझल छल, जइसँ नीक जक~ नइ बुिझ पेलॱ। ओना, कËो बुिझ गेला जे गौरी नीक जक~ हमर िवचार नइ \nबुिझ पौलक। तैबीच बजलॱ- \n“काका सुवन..?” \n‘सुवन’ बािज वाणीक ऐ दुआरे रोकलॱ जे जँ एहेन बात बजा जाइए जइसँ I_ ने खिJ डत भऽ जाइए \nतखन तँ उरो खिJ डत हेबे करत। जखने उर खिJ डत हएत तखने िकछु-ने-िकछु िवचारो आिबये सकैए \nजे उतारक हुअए। मुदा ऐठाम तँ I_ नक उतारैक निह बि क चढ़बैक अिछ। जे िवचार देवी कËाक मनमे \nपिहनिह जिग चुकल छेलैन। बजला- \n“बौआ गौरी, जिहना सरयुग नदीक तटपर बसल अयो¨ या अिछ, जे रामक जZ मभूिम रहल तिहना यमुना \nनदीक तटपर वृZ दावन सेहो अिछ जे कृ­ णक लीला-धाम रहलैन। तिहना गामोमे जखन सुिवचार जगत तखन \nसुकम/ सेहो जगबे करत। जखने सुकम/ जगत तखने सुकृि पक कम/भूिम बनत। आ जेना-जेना सुकृि \nसुवृि बनैत जाएत तेना-तेना जीवन सुवन िदस बढ़ैत जाएत।” \nओना देवी काका तीन जुगक इितहास सुना देलैन मुदा अपन मन तँ जबदाह भाइए गेल छल। जबदाहो \nकेना ने होइत, जखन पािनमे डुमल गामे जबदाह भऽ गेल अिछ तखन िक अपने गामसँ हटल थोड़े छी जे \nओइसँ वंिचत रिहतॱ। जबदाह मन रहने नीक जक~ देवी कËाक िवचार नइ बुिझ पेलॱ। मन घुिरया गेल जे \nअपन िजनगी जे जबदाहसँ जबदी िदस बिढ़ गेल अिछ तेकर की उपाय हएत। तँए िवचारक मोड़ैत बजलॱ- \n“काका, बड़ सेहZ तासँ प~चटा केराक गाछ केरलसँ अनने छेलॱ। प~चो पािनमे डुिम कऽ न­ ट भऽ \nगेल!” \nघावपर मलहम लगबैत देवी काका मुि) कयाइत बजला- \n“तोरो अपना इलाकामे केराक गाछ नइ भेटलह जे देशक सीमापर सँ आनए गेलह।” \nएक तँ मन केलहा काजपर–माने केरलसँ केरा गाछ आिन रोपैक Iिया तकमे–नचैत रहए तैपर तेहेन \nबात देवी काका किह देलैन जे िवचारे उनैट गेल। बजलॱ-“काका, सीमा-सुमीक बात नइ अिछ, केरासँ िसनेह \nअिछ। रामे_ वरम गेल रही। ओइठाम सॱसे बजारमे सभसँ लिलचगर केरे बुिझ पड़ल।” \nिब¢ चेमे देवी काका टोकला- \n“तखन तँ रामे_ वरम सो होअना फलहारे केने हेबह।” \nहमरो मनमे रामे_ वरम्  ) थान निचते छल, तहूमे केराक बजारक बात, मन िमठाएल रहबे करए, बजलॱ- \n“काका सेहZ ते एक ह था कीनलॱ। ह थोक लोकक हाथ जक~ प~चे आँगुरक छल, बीस छीमीक \nह था छल। ओ दZ तार छीमी। नीको आ स) तो बुिझ पड़ल। खूब खेलॱ।” \nिब¢ चेमे टोकारा दैत देवी काका बजला- \n“खेबे टा केलह आिक ओकर सुआदो पौलह?” \nहमरो सुतरल। बजलॱ-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n25 \n \n“िबनु सुआद पौनिह एतेक दूरसँ बैजनाथ बाबाक कामौर जक~ गाड़ीमे केराक गाछ टँगने एलॱ।” \nहमर बात सुिनते देवी काका आगू बिढ़ बजला- \n“जखन रामे_ वरम्-सँ केराक गाछ अनलह तखन जँ किनय आरो आगू बिढ़ लंका पहुँच जइतह तखन \nतँ हनुमानजी जक~ आरो फल-फलहरी अनबे किरतह िकने?” \nिवचारक धारामे िवचड़ैत रहबे करी, अनासुरतीए बजा गेल- \n“तइमे कोन राहु-केतु बाधा होइत।” \nतैबीच दुग काकी चाह नेने पहुँचली। चाह देख मन हलैस गेल मुदा उदासीपन छाड़ने छल, जे दुग \nकाकी आँिक लेलैन। जिहना डाf टर ऐठाम आिक अ) पतालमे साधारण रोगबला रोगी पैघ रोगसँ रोगाएल \nरोगीक देख मने-मन खुशी होइत जे जखन एहेन रोगी बँिच सकैए तखन तँ हम बँचले छी, तइले अनेरे मनक \nख¼ा केने रहब नीक निह, तिहना आi) त करैत दुग काकी बजली- \n“ब¢ चा गौरी, हमर बड़का काका सिदकाल पोता सभक कहैत रहिथन जे ‘नअ दहार तखनो ने िकछु \nउघार’,  तखन एक दहार की िबगार...।” \nदुग काकीक बातो सुनैत रही आ चाहो पीबैत रही। एक तँ सुअदगर चाह, तैपर दुग काकीक \nमधुराएल िवचार सुिन आरो  मन मीठा \nगेल। बजलॱ- \n“काकी, जखन नािZ ह-नािZ हटा चु¼ी घोदा-माली भऽ आिड़-धुरसँ िनकैल बािढ़क वेगमे हेलैत समुl तक \nपहुँच जाइए, तखन अपना सभ तँ कहुना मनुख भेलॱ िकने...।” \nहमरा िवचारमे दुग काकीक की भेटलैन से तँ ओ जानैथ मुदा मन हिरयरीसँ भिर-पूिर जर गेलैन। \nजेकरा देख देवी काका िवचार िछनैत िब¢ चेमे बजला- \n“बौआ गौरी, यएह िवडq बना अिछ!” \nदेवी कËाक आगूक िवचार सुनैले अपनाक साकeच केलॱ। साकeच करैक कारण मनमे उठल जे नीक \nिवचार सुनैले जिहना अपन कानक कनखारऽ पड़ैए तिहना ने िधयानक िधयानी सेहो बनबए पड़ैए। सएह \nकरैत बजलॱ- \n“की िवडq बना काका?” \nहमर बात सुिन देवी कËाक मनक िवचार जेना हुमैर कऽ कुदए चाहलकैन तिहना देवी कËाक \nमुखड़ामे लौकलैन। लौकते बजला- \n“बौआ, जिहना पिवW लोकक देवालपर देवालय ठाढ़ अिछ तिहना गुँहचोरा-ले सेहो अिछए ने।” \nदेवी कËाक िवचारक नीक जक~ नइ बुिझ पुछलयैन- \n“से केना?” \nिवहुँसैत देवी काका बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n26 \n \n“ओना, बेकतीक भीतर [3] सेहो सुकृि कुकृि अिछ, मुदा ओ बेकतीक Iभािवत करैए। मुदा ऐठाम से \nनिह, ऐठाम समािजक I_ न अिछ। समाज सेहो नीक-अधला करैबलाक समूह छी जे िकछु अÔानतासँ सेहो आ \nिकछु ढीठपनासँ सेहो होइए। जैठाम अÔानता होइए ओ \\q य अिछ ओना \\q योक सजाए चेतौनी पमे जरी \nअिछए। मुदा जैठाम ढीठपनासँ होइए तैठाम समूहक जिग कऽ जगबए पड़त। आ जँ से नइ हएत तँ समाज \nजेते उठए चाहत ओते िन¢ च~ खिस-खिस पड़त। तँए...।” \nिकछु-िकछु िवचार देवी कËाक बुझबो केलॱ आ िकछु-िकछु निहयÒ बुझलॱ। मुदा िब¢ चेमे प¾ीक बात \nमन पिड़ गेल जे बेसी देरी नइ लगाएब। तँए मन कछमछा लगल। बजलॱ- \n“काका, हिर अनZ त हिर कथा अनZ ता अिछए। अखन छु¼ी िदअ।” \nमु) की दैत देवी काका बजला- \n“छु¼ीए-छु¼ी छह। मुदा छु¼ीए-मे कहॴ अपने ने िजनगीक धारमे छुिट जइहह।” \nदेवी कËाक िवचारक जँ नीक जक~ बुझैत जइतॱ तब ने, से तँ बुिझये ने पेब रहल छेलॱ। तँए \nिसनेमाक कटल रील जक~ िवचार किट-किट जाइ छल। मुदा तैयो बजलॱ- \n“जीता-िजनगी जँ ई सभ नइ हएत तँ िजनगीक परी\\ा केना हएत।” \nहमर िवचार देवी कËाक संग दुग काकीक सेहो नीक लगलैन। सह दैत दुग काकी बजली- \n“दुग दुग/त हािरणी छिथये िकने।” \n◌ \nश  द सं° या : 2838,  ितिथ : 25  जुलाइ  2017 \n  \n \n  \n \n[1]  एËे सीजन आम फड़ैए तँए साल \n[2]  सुपण \n[3]  िजनगीक ियाक बीच \n \nऐ रचनापर अपन मंतÇय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \nmी नZ द  िवलास राय - \nदूटा लघु कथा हमर लॉटरी िनकलल  आ िश\\ाक अिZ त म उ^े_ य   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n27 \n \n१ \nहमर लॉटरी िनकलल  \nझंझारपुर रेलबे टीशनक बगलमे एकटा दवाइ दोकान अिछ, नाओं िछऐ- नवीन फामÕसी। ओइ दोकानक \nई िवशेषता छै जे िनम/लीक डाf टर पुरजा हुअए वा दरभंगाक डाf टरक, फुलपरासक डाf टरक पुरजा हुअए वा \nतमुिरयाक डाf टरक सभ दवाइ भेट जाएत। तँए दोकानमे खरीदवालक भीड़ हिरदम लगले रहैत अिछ। \nहमरो प¾ीक इलाज चिल रहल अिछ। डाf टर साहैब कहने रहिथन जे छह मास धिर दवाइ खाए \nपड़तैन। प~च मास तँ बीित गेल आब छठम मासक दवाइ चलतैन। तँए हमहूँ दवाइ कीलैले झंझारपुर िवदा \nभेलॱ। चािरये बजे भोरबामे उिठ कऽ तैयार भऽ भपिटयाही ) कूल लग मु° यमंWीबला सड़कपर एलॱ। \nओइठामसँ टेq पू पकैड़ परसा हा टपर पहुँचलॱ। परसा हा टपर िटकट कटा छह बिजया Ïेनक Iती\\ा करए \nलगलॱ। \nबगलमे बैसल एक गोरे बाजल- \n“Ïेन आइ िनम/ली सबेर गेल अिछ तँए छह बजे धिर ऐठाम पहुँच जाएत।” \nमोबइलमे समए देखलॱ, पौने छह बजै रहए। ठीक छह बजे Ïेन परसा हा टपर पहुँचल। हम एकटा \nकोठरीमे चिढ़ गेलॱ। सबेर रिहतो Ïेनमे भीड़ छल। \nÏेन घोघरडीहा टीशन पहुँच कऽ कल। एकटा मिहला जे सलवार-समीज पिहने रहए, हमरे कोठरीमे \nमाने जइ कोठरीमे हम बैसल रही, ओहीमे चढ़ल। घोघरडीहा टीशनपर Ïेनमे भीड़ बिढ़ गेल दल। ओ मिहला \nजैठाम हम बैसल रही, ओहीठाम आिब चािदस िहया कऽ तकलक। केतौ खाली जगह नै देख हमरसँ \nकहलक- \n“बाबा, कने हमरो बैसए िदअ।” \nओइ मिहलाक बाबा कहब सुिन हम छगुZ तामे पिड़ गेलॱ। आिखर हमरा ई औरत बाबा िकए कहलक। \nभाइजी कहैत तँ ठीक छेलइ। कËो कहैत तँ ओतेक सोच निह होइतए। बाबा िकए कहलक..! \nहम िहया कऽ िन¢ चा-सँ-ऊपर धिर ओइ मिहलाक देखए लगलॱ। तैबीच ओ फेर टेकलक- \n“एना की िनंगहािर-िनंगहािर देखै छी। किहयो मौगी नै देखने िछऐ की? कनेक घुसकु ने।” \nआब तँ भेल औरो पहपैट। हमरा भेल जेना कोनो चीज चोिर करैत पकड़ा गेलॱ। हम कनी िखसैक \nगेलॱ। ओ मिहला हमरा देहमे सिट कऽ बैस गेली। दोसर िकयो रहैत तँ ओइ मिहलाक सटब नीके लिगते। \nधरमागती पुछू तँ हमरो नीक लगैत मुदा ओ औरत जे बाबा कहने छेली तही सोचमे डुमल रही। सोची जे \nएतेक बुढ़ भऽ गेलॱ जे ई मिहला हमरा बाबा कहलक..? \nगाड़ी सीटी देलक आ ससरए लगल। एकटा बीस-बाइस बख/कलड़की जेकरा कोरामे एकटा लकधक \nसाल भिरक ब¢ चा रहै, ओ िखड़की लग  लेटफाम/पर ठाढ़ छेली, ओइ औरतसँ बजली- \n“मq मी ठीकसँ जइह। गाम पहुँचते फोन किरह।” \nफेर कोरैला ब¢ चासँ कहली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n28 \n \n“बौआ, नानीक टाटा कऽ िदयौ।” \nओ मिहला िखड़कीसँ हाथ िनकािल िहलबए लगली। \nहमर मन खसल रहए। हम सोचैत रही, आिखर ई मिहला हमरा बाबा िकए कहलक! जखन िक ओकरो \nनाित-नाितनभेल छै जे अखने देखलॱ हेन। \nहम ओइ मिहला िदस िहया कऽ तकलॱ तँ बुिझ पड़ल जे ओकर केश रंगल छइ। सलवार-समीज \nतेतेक कसल रहै जे शरीरक अंग, जे परदामे रहबाक चाही ओ अदहासँ बेसी वेपद भऽ जाइ जखन ओ \nकनेको िनहुरए। शरीरक रंग एकदम गोर। दोहरा हार-काठ। शरीर ने बेसी मोटे आ ने बेसी पातरे। एकदम \nछरहर। आँिखमे काज लगौने, कानमे आधुिनक िडजाइनक बाली पिहरने। एन-मेन सोनाक लगइ। एकटा \nहाथमे गो डेन चेनबला टाटा f वाज/ घड़ी। दोसर हाथमे कीमती चूरी। ठोरमे गाढ़ लाल रंगक \nिलिपि) टक, नाकमे पाथर पड़ल छक, गरदैनमे मोतीक माला। आँगुर सभमे पाथर पड़ल औंठी। आँिखमे गो डेन \nÖेमबला च_ मा। कZ हामे पस/ लटकल। हाथमे मेहदी लगौने। जखन ओकरा पएर िदस तकलॱ तँ तिकते रिह \nगेलॱ। दुनू पैरमे आरत लगौने जे ओकर पैरक सुZ दरतामे चािरचान लगबैत। हमरा कोनो किवक दोहा मोन \nपिड़ गेल- \n“न पैरो मh महावर रचाओ गोरी \nसंगमरमर का कलेजा िपघल जाएगा।” \nहम अZ दाज लगेलॱ, ऐ मिहलाक उमेर कमतीमे 40-42 बख/सँ कम नै हेतइ। मुदा तेना कऽ मेZ टन \nकेने अिछ जे तीस-बीस बख/क लगैत अिछ। की कहू,मन घोर-घोर भऽ गेल रहए। िकछु सोहेबे ने करए। \nताबत ऐगला टीशनपर पहुँच Ïेन कल। हम उतैर गेलॱ। पानक दोकानपर जा ऐनामे अपन चेहरा िनंगहािर \nकऽ देखलॱ तँ बुझाएल जे अदहासँ बेसी केश पािक कऽ उ¬ जर भऽ गेल अिछ। सोचलॱ, सुआइतई मिहला \nहमरा बाबा कहलक। फेर सोचलॱ, ओकरो केश तँ रेगलेरहइ। फेर ऐनामे देखलॱ तँ अपन गाल पचकल \nबुझाएल जखनिक ओइ मिहलाक गाल पुआ जक~ फूलल छेलइ। तहूँ सेव जक~ लाल। फरे ऐनामे देखलॱ तँ \nआँिख एक हाथ तरमे बुझाएल। पानक दोकानदार टोकलक- \n“पान खाएब की? केहेन पान खाइ छी, मीठा पा आिक...।” \nिब¢ चेमे हम कहिलऐ- \n“नै यौ बाबू, पान नइ खाएब।” \nदोकानदार पुछलक- \n“एना िकए कननमुँह जक~ बजै छी? की िकयो पैआ-तुपैआ नै तँ िनकािल लेलक ह?”   \n“से तँ नै भेल अिछ।” \nई कहैत हम ससैर कऽ मोसािफर खानामे आिब एकटा ¸Îचपर बैस गेलॱ। मन हुअए बोम फािर कऽ \nकानए लागी। हमरा कौलेजक समै गप मन पिड़ गेल। की िजनगी छल। िफ मी हीरोक ) टाइलमे रहै \nछेलॱ। अिमताभ ब¢ चनक ) टाइलमे बाबरी राखी। अZ दर सुिटंग किर पेZ ट-सट/ पिहरैत रही। आँिखमे किरËा \nच_ मा रहैत छल। कौलेजक लड़की सभ हमरा राजेशखÀा कहए। एक िदन घटना मोन पिड़ गेल। एकटा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n29 \n \nलड़की जेकर नाओं अलका रहइ, ओ एकटा कागज हमरा कॉपीमे रिख देलक। हम कॉपी खोललॱ तँ ओ \nकागज देखिलऐ। ओइमे िलखल रहै- आइ लव यू अलका। हम बुझू अकासमे उड़ए लगल छेलॱ िकएक तँ \nअलकाक कौलेजक छौड़ा सभ कौलेज f वीन कहैत छेलइ। ओ बड़ सुZ दर छेली। दोसर िदनसँ अलका \nकौलेज नइ अबैत रहए। पता चलल जे अलका बेमारपिड़ गेल अिछ। बादमे पता चलल ओकर बाबूजी जे \nपीएनबी बÎकमे मैनेजरक पदपर काज करै छला, हुनकर Iमोशन \\ेWीय Iवंधकक पदपर दरभंगामे भऽ गेलैन \nहेन। तँए ओ सपिरवार दरभंगा चिल गेला। अलका आब दरभंगेमे पढ़त। एक मास तक हम अलकाक गममे \nगमगीन रहलॱ। \nताबेतमे Ïेनक सीटी सुनलॱ। मुसािफर खानासँबाहर एलॱ, गाड़ी टीशनपर पहुँच चुकल छल। गाड़ीमे \nचिढ़ गेलॱ। \nपरसा हा टपर Ïेनसँ उतैर टेq पू पकैड़ गाम आिब गेलॱ। धोती-कुरता पिहरनिह िबछौनपर जा पिड़ \nरहलॱ। प¾ी चूि ह लग छेली, ओ देखली तँ लगमे आिब पुछली- \n“मर! की भेल ह जे एना िबना कपड़े बदलने पिड़ रहलॱ। मन-तन ठीक अिछ िकने?” \nहम िकछु निह बजलॱ। हमरा हुअए जे बोम फािर कानए लागी। \nप¾ी फेर पुछली- \n“दवाइ आनिलऐ की?” \nहम तैयो िकछु ने बजलॱ। \nप¾ी सोचए लगली आन िदन जे झंझारपुर दवाइ आनए जाइ छला तँ अढ़ाइ-तीन बजे धिर घुिम कऽ \nगाम अबै छला। आइ साढ़े दसे बजे आपस आिब गेला। भिरसक पाकेटमार पैए निह तँ िनकािल लेलकैन। \nबजली- \n“पैआ ने तँ पॉकेटमारी भऽ गेल?” \nहम फेरो िकछ ने बजलॱ।   \nहमर प¾ी सोचली जे आिखर ई बजैत िकए ने छिथन। ओ हमरा माथपर हाथ दैत पुछलैन- \n“माथ ने तँ दुखाइत अिछ?” \nहम िकछु ने बजलॱ। हमर प¾ी हमर हाथ अपना हाथमे लऽ कऽ बड़  यारसँ बजली- \n“अह~क हमर स पत छी, कहू की भेल। एना िकए उदास भऽ कऽ पड़ल छी।” \nहम कनैत जक~ बजलॱ- \n“की हम बुढ़ भऽ गेिलऐ।” \nतैपर हमर प¾ी बजली- \n“िकए, से िकएक पुछै छी। के अह~क बुढ़ कहैत अिछ। हम तँ आइ धिर नै कहलॱ हेन।” \nहम कहिलऐ- \n“आइ Ïेनमे एकटा मौगी हमरा बाबा कहलक।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n30 \n \nहम ओइ औरतक पूरा हुिलया अपना प¾ीक बता देिलऐ। \nहमर प¾ी ठहËा लगा कऽ हँसल। हँसैत बाजल- \n“तँ ई बात िछऐ!” \nहम कहिलऐ- \n“अह~ िदल खोिल कऽ हँसै छी। हमरा मन होइए जे भोकािर पािड़ कऽ कानए लगी।” \nप¾ी बजली- \n“ऐमे केकर दोख। केतेक िदन कहलॲ जे समराट बिन कऽ रहू। मुदा अह~ छी जे खादीक \nधोती, झोलंगाबला कुरता पिहर कZ हापर गमछा लऽ केतौ िवदा भऽ जाइ छी। ने दाढ़ी कटबै दी आ नेकेशे \nसीटै छी। तँ बाबा नैकहत तँ बौआ कहत।” \nहम कहिलऐ- \n“स±ाट जे कहै िछऐ से कोनो हम राजा महराजाक बेटा छी जे स±ाट बिन कऽ रहब।” \nतैपर हमर बेटी जे टीशन पिढ़ कऽ आएले छल, बाजल-  \n“पापा, मqमी स±ाट निह ) माट/ कहैत अिछ।” \nतैपर हमर प¾ी बजली- \n“हँ, हँ की कहलीही, बु¢ ची असमाट?” \nहमर बेटी जे आइ.एस-सी.मे पढ़ैत अिछ बाजल- \n“असमाट नै ) माट/।” \nहम प¾ीक कहिलऐ- \n“अहूँ तँ किहयो काल कहैत रहै छी जे, आब अह~क के पुछत?” \nप¾ी हमर हाथ अपना हाथमे लऽ बजली- \n“उ तँ  यारसँ मजाकमे कहलॱ।” \nतैपर हम बजिलऐ- \n“के कहलक मजाकमे कहलॱ छी आिक...।” \nिब¢ चेमे हमर प¾ी हमर बात कटैत बजली- \n“अह~क देह छुिब कऽ कहै छी जे ई गप हम मजाकमे कहलॱ। आब मजाकोमे नै कहब। उठू, मुँह-\nहाथ धोउ ताबत हम चाह बना नेने अबै छी।” \nबजलॱ- \n“अखन हमरा चाह-पान िकछ ने सोहाइत अिछ।” \nतैपर प¾ी तोष दैत बजली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n31 \n \n“अह~ एËो िमिसया मनमे टhशन नै िलअ। एËे मासमे अह~क गोिवZ दा जक~ हीरो बना देब। फेर \nदेखबै जे सोलह सालक लड़की अह~सँ केहेन बेवहार करैत अिछ।” \nिबहाने भने हमर प¾ी हमरा संग केने िनम/ली एली। पिहने डाf टर रमेश बाबूक f लीिनकपर अनली। \nडाf टर साहैबक हमरा देखबैत हमर प¾ी बजली- \n“डाf टर साहैब, िहनकर तेना कऽ इलाज किर िदयौन जे गाल पुआ जक~ फुिल जाइन।”   \nतैपर डाf टर साहैब कहलिखन- \n“गाल फुलबेटा निह करतैन बि क सेब जक~ लालो भऽ जेतैन मुदा दवाइक संग खानो-पान नीक \nहेबाक चाही।” \nप¾ी बजली- \n“डाf टर साहैब, अह~ जे-जे कहबै से-से खुएबैन मुदा गाल फुलबाक चाही।” \nडाf टर साहैब िकछु के सूल आ तीन फाइल टॉिनक िलख, खेनाइमे की-की हेबाक चाही से सभ हमरा \nप¾ीक समझा देलिखन। \nडाf टर साहैबक िf लनीकसँ िनकैल हम सभ बजार गेलॱ। बजारमे एक िकलो मनËा, प~च िकलो \nसेब, प~च िकलो बदाम कीिन प¾ी झोरामे रखली। तेकर बाद f लॉथ इंपोिरयममे जा िवमल सूिटंग-सिट/ंग दू-\nदूटा पैZ ट-शट/क कपड़ा सेहो िकनलैन। कपड़ा लऽ कऽ हम सभ मॉडन/ टेलरमे जा कऽ नाप दऽ कपड़ा \nिसबए लेल देिलऐ। प¾ी टेलर मा) टरक कहलकैन- \n“िफिटंग एकदम ठीक-ठाक हेबाक चाही।” \nतैपर टेलर मा) टर जवाब देलिखन- \n“मैडम, अह~ एËो री िचZ ता जुिन क, कपड़ा पिहरलाक बाद सर िब कुल गोिवZ दा जक~ लगिथन।” \nदजXक कपड़ा देलाक बाद प¾ी हमरा लऽ कऽ हनमुमान रेडीमेडपर एली आ से समेनक हमरा देखबैत \nकहलिखन- \n“िहनका लेल दूटा नीक जीZ स पैZ ट आ दूटा टी-शट/ िनकालू।” \nसे समेन पुछलकैन- \n“की रेZ जमे िनकाली मैडम?” \nतैपर प¾ी बजली- \n“रhजक िचZ ता नै क। ) टेनडरसँ ) टेनडर िनकालू।” \nसे समेन प¢ चीस-तीस पीस जीZ स पैZ ट आ प¢ चीस तीस पीस टी-शट/ हमरा सबहक आग~मे पसािर \nदेलक। ओइमे सँ एकटा ¤े कलर आ एकटा   लू कलरक जीZ स पैZ ट पिसन केलॱ। तेनािहये एकटा लाल \nरंगक टी-शट/ आ दोसर   लू रंगपर उ¬जर धारीवला टी-शट/ पिसन केलॱ। चािर हजार टकाक िबल बनल। \nदोकानदार क िबल भुतान कऽ च_ माक दोकानपर गेलॱ। ऐठाम गो डेन Öेमबला च_ मा खिरदली। च_ मा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n32 \n \nखरीदलाक बाद जूता दोकानपर जा एक जोड़ा खािदम कq पनीक लेदरबला फूल जूता आ एक जोड़ा सैिZ डल \nखरीदली। \nई सभ खरीदलाक बाद प¾ी पुछली- \n“आर िकछ ब~की तँ नइ रहल ने।” \nहम कहिलऐ- \n“दूटा माल, दूटा कोठारी गंजी आ एकटा टाई।” \nप¾ी बजली- \n“ठीके, चलू पंसारी रेडीमेड सेZ टरमे ई सभ लऽ लइ छी।” \nगंजी, टाइ आ माल कीनलाक बाद प¾ी हमरा लऽ कऽ मुq बइ सैलूनमे गेली। ओइठाम प¾ी हजामसँ \nकहली- \n“िहनका िफ मी असटाइलमे बाबरी छ~िट िदयौन आ केशो रंिग िदयौन।” \nजाबे हजाम हमर केश बनौलक ताबेमे प¾ी एकटा नीक रेजर, एक पैकेट टोपाज   लेड, ¸श बा बिढ़य~ \nीम आ फेयर इन लवली ीम सेहो कीिन कऽ आनली। \nसभ समान कीनलाक बाद हम सभ मुÀा होटलमे मासु-भात खेलॱ। आ कनीकालक बाद मोसािफर \nखानामे अराम कऽ चािर बजेमे टेq पू पकैड़ आपस गाम आिब गेलॱ। \nदोसर िदनसँ भोरमे अढ़ाइ साए ¤ाम सेबक फलाहार करी। फल खेलाक एक घZ टाक पछाइत साए \n¤ाम औंकुरल बदामक संग गुड़ खाइ। फेर एक िगलास दूध पीबी। खानामे पालकक साग सेहो खाइ। \nराितमे सुतैसँ पिहने मनËा देल एक िगलास दूध पीबी। आ तेकर बाद डाf टर साहैबक िलखल के सूल आ \nटॉिनकक सेहो सेवन करी। पनरह िदनपर केश रंगी आ तेसरा िदनपर ढाढ़ी बनाबी। जिहया केतौ जेबाक \nहुअएतँ जाइसँ पिहने दाढ़ी बना कऽ फेयर इन लवली ीम लगौनाइ निह िबसरी। \nएक मास बीतैत-बीतै हमर गाल पुआ जक~ तँ निह फूलल मुदा सटकलो निहय रहल। िचनाए गेलॱ। \nचेहरापर रौहानी आिब गेल। \nसंयोजसँ िपितयौत सारक िबआहमे सासुर जेबाक रहए। गेलॱ। बिरयाती जाइ काल जखन   लू जीZ स \nपैZ ट आ ललका टी-शट/ पिहर गो डेन Öेमबला च_ मा लगा िवदा भेलॱ तँ हमर सािर जे एम.ए.मे पढ़ै \nछैथ, बजली- \n“पाहुन तँ गोिवZ दा जक~ लगै छिथन।” \nतैपर हमर प¾ीबजली- \n“गइ छौरी, एना निह हमरा दु हाक आँिख लगाबही।” \nहमर मन तँ बुिझ अकासमे उड़ए लगल। िबआहसँ पिहने जखन बरमाला भऽ रहल छल तँ दुि हनक \nसंग चािर-प~चटा लड़की सभ बरमालाबला मंचपर ठाढ़ छेली। ओइ चािर-प~चटा लड़कीमे एकटा सरह- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n33 \n \nअठारह बख/क बड़ सुÀैर जे एन-मेन करीना कपुर जक~ लगै छेली ओ एकटकसँ हमरे िदस िनहािर रहल \nछेली। जखन हमर आँिख हुनकर आँिखसँ िमलल तँ ओ हँसए लगली। \nबरमालाक बाद जखन ओ दुि हनक संग जाए लगली तँ हमरा लग आिब बजली- \n“हे लो, फेर भट हएब।” \nई किह ओ आग~ बिढ़ गेली। \nहमरा भेल जेना लाख टकाक लॉटरी भट गेल। \n◌ \nश  द सं° या : 1990 \n२ \n  \nिश\\ाक अिZ त म उ^े_ य  \nरामनगर िड¤ी महािवGालयक ) थापनाक ) वण/ जयZ ती समारोहक आयोजन भेल। तीन िदवसीय काय/म \nरहए। पिहल िदन दू बजे िदनमे काय/मक उ×ाटन माननीय िश\\ा मंWी एवम्   कुलपित संयुf त पसँ केलैन। \nउ×ाटनक पछाइत पिहल सWमे कौलेजक इितहासक संग कौलेजमे की कमी आ की बेसी अिछ ऐपर िवान-\nवf तालोकैन अपन-अपन िवचार रखलैन। ई काय/म स~झक प~च बजे धिर चलल। \nदोसर सWमे स~झक छह बजेसँ कौलेजक छाW-छाWा नृय, Iहसन आ गीतनाद I) तुत केलैन। \nदोसर िदन, िदनक एगारह बजे छाW-छाWाक बीच भाषण Iितयोिगताक आयोजन छल। जेकर िवषय \nछेलै- ‘लोक िकए पढ़ै-िलखैए, िश\\ाक अिZ तम उदेस की अिछ?’ \nIितयोिगताक जूरीमे कौलेजक Iाचाय/ महोदय, िश\\क संघक अ¨ य\\ आ छाW संघक अ¨ य\\ छला। \nकाय/ममे कौलेजक िश\\कगण, कम/चारीगण आ पWकार लोकैन सेहो उपि) थत छला। \nअ¨ य\\क आदेशसँ Iितयोिगता Iारq भ कएल गेल। पिहल वf ताक पमे बी.ए. फाइनलमे पढ़ैत छाW \nआलोक ठाढ़ भेला।ओ अपना भाषणमे बजला- \n“पू¬ यनीय अ¨ य\\ महोदय, पू¬ यपाद गुÐजन, उपि) थत वुजुग/ आ वुि©जीवी लोकैन, छाW-छाWालोकिन- \nआजुक समैमे पढ़ाइ-िलखाइक बड़ महत अिछ। जँ ई कहल जाए जे िश\\ा रोशनी छी तँए कोनो अनुिचत \nनिह हएत। िबनु पढ़ल-िलखल मनुख आँिख रिहतो आZ हर छैथ। िश\\ाक मूल उदेस Ôानी बनब छी। आ \nÔानी बिन कऽ अपन चिरW िनमण करब िथक। ऐ सZ दभ/मे पू¬ य बापू गॉंधीजी कहने छैथ- िश\\ाक अिZ तम \nउदेस चिरW िनमण छी। चिरW िनमणक पØात रा­ Ï िनमण करब सेहो छी। और सभसँ पैघ बात ईजे \nचिरW िनमणक संग मानवक सेवा िशि\\त मनुखक सभसँ पैघ कतÇ य/ अिछ।” \nई किह आलोक बैस जाइ छैथ। जोरदार थोपड़ी बजा mोता लोकैन हुनका भाषणक समथ/न केलिखन। \nदोसर वf ताक पमे अंजली ठाढ़ होइ छैथ। अंजली बी.ए. ितीय वष/क छाWा छैथ, मैक पकैड़ \nसq बोधनक पØात अंजली बजै छैथ-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n34 \n \n“अखन जे पूव/ वf ता आदरणीय आलोक भाय बजला जे िश\\ाक मूल उदेस चिरWिनमण, रा­ Ï िनमण \nओ मानवक सेवा िथक, हम हुनका िवचारसँ िब कुल सहमत नइ छी।” \nmोतामे वुि©जीवी लोकैनक कान जाइत अिछ। अंजली आग~ बजै छैथ- \n“हम तँ कहब िश\\ाक अिZ तक उदेस माW ढौआ कमेनाइ छी। देिखयौ, लोक पिढ़-िलख कऽ पैघ-सँ-पैघ \nइंजीिनयर, डाf टर, कलf टर, एस.पी; बी.डी.ओ;Iोफेसर, मा) टर निह जािन की की बनै छैथ। मुदा िकनकोमे \nचिरWक िनमण कह~ होइ छैन। घूस लऽ कऽ अकूट सq पैत जमा करए लगै छिथन। डाf टर सभ \nकमीशनक लेल अनाव_ यक ज~च, कमीशनबला दवाई आ िबनु जरतक ऑपरेशन करै छैथ। Iोफेसर सभक \nडेढ़-डेढ़ लाख टका दरमाहा भेटै छैन, मुदा की ओ सभ िन­ ठा पूव/क अपन कतÇ य/क िनव/हन नइ करै छैथ। \nडेढ़-डेढ़ लाख टका दरमाहाक बादो हुनका सभक सZ तोख कह~ छैन जे Åयूशनक पाछ~ बेहाल रहै छैथ। \nहम तँ कहब जे िवानसेबेइमान आ जे डाf टरसे डाकू!” \nmोता िदससँ जोरदार थोपड़ी बजैत अिछ। \nअंजली आगू बजै छैथ- \n“आलोक भाय बाजल छला- रा­ Ïक िनमण...। यौ देखबे करै िछऐ जे पैघ-पैघ इंजीिनयर, डाf टर \nढौआक लेल अपन देश छोिड़ िवदेश जाइ छैथ आ अपन गाम-घर, देश छोिड़ िवदेशमे बिस जाइ छैथ। एकटा \nबात आलोक भाय आरो बाजल छला जे मानवक सेवा। यौ जे अपन बुढ़ माए-बापक सेवा निह कऽ रहल \nछैथ ओ आन मनुखक सेवा केना करता। तखन मानवक सेवा केना भेल आिक मानवताक की \nभेल? हँ, प¾ीभf त भऽ सकैत छैथ। हमर अनुभव अिछ जे िवान लोकैन माए-बापसँ बेसी मोजर प¾ीक दइ \nछिथन।” \nई किह अंजली बिस जाइ छैथ। िहनका भाषणपर बड़ीकाल धिर थोपड़ी बजैत रहैत अिछ। \nतेसर वfताक पमे िववेक ठाढ़ होइत बजला- \n“हम पिहलुका दुनू वfताक िवचारसँ िब कुल असहमत छी।” \nmोताक कान एकबेर फेर ठाढ़ भऽ जाइत अिछ। \nिववेक आगॉं बजै छैथ- \n“िश\\ाक उदेस चौविनया नेता िगरी केना िथक। चौविनयॉं नेतािगरी कऽ   लौक, थानामे दलाली आ \nगाम-घरमे झगड़ा लगा अपन उ लू सोझ करब आइ-काि हक पढ़ल-िलखल लोकक मु° य काज रिह गेल \nहेन। जेतए तक पाइ कमेबाक बात अिछ तँ ओइ लेल िशि\\त भेनाइ जरी निह छइ। हमरा ओतए एकटा \nडीलर अिछ, हँ-हँ वएह डीलर जे जनताक चाउर-गहुम आ मिटया तेल दइ छै, मोशिकलसँ दसखत करए अबै \nछै, मुदा ढौआ कमाइमे बड़का-बड़का इंजीिनयर-डाf टरक कान काटै छइ। प~च बख/ पिहनेसँ बोलेरो गाड़ीपर \nचढ़ैत अिछ। मनुखोक सेवा किरते अिछ। केकरो बेटीक िबआहमे पान-दस लीटर मिटया तेल दऽ दइ छइ। \nप~च-दस गोरेक चौक-चौराहापर चाहो-पान करा दइते छइ। फगुआमे िकछ गोरेक दाओ िपयाइए दइ छइ।” \nई किह िववेक बैस जाइ छैथ। िहनको भाषणपर थोपड़ी बजैत अिछ। \nचािरम वfताक पमे अलका माइक पकड़ै छैथ। ओ अपना भाषणमे कहै छिथन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n35 \n \n“हम पिहलुका तीनू वfताक िवचारसँ किनËो सहमत नै छी। यौ आजुक समैमे िश\\ाक अिZ तम उदेस \nिबआहमे बेसी-सँ-बेसी दहेज लेब िथक।” \nवुि©जीवी लोकैन एक-दोसरक मुँह िदस देखए लगला। अलका आगू बजै छैथ- \n“देिखयौ, डाf टरक िबआहमे केतेक दहेज भेटै छै, फेर इंजीिनयरक देिखयौ, कलf टर-एस.पी. आ \nबी.डी.ओ; सी.ओ.क तँ बाते िकछु और छै जे लिड़का कौलेजमे पहुँच जाइत अिछ बुिझयो हुनकर माए-बापक \nलौटरी िनकैल जाइत अिछ। ओइ लड़काक िबआहमे दस-बीस लाख टका नगद एकटा मोटर साइिकल,दू \nचािर भिर सोन दहेजक पमे भेटब आम बात भऽ गेल अिछ। तेतबे निह, डाf टर-इंजीिनयरक िबना चािर \nचËा गाड़ी आ कमतीमे बीस-प¢ चीस लाख टका नगदसँ िबआहे ने होइत अिछ। अह~ कहबै ई तँ लड़काक \nबात भेल, लड़कीक सुनू- पढ़ल-िलखल लड़कीक मeग बेसी छइ। जे िमिडलो पास लड़का छै ओहो अपन \nकिनयॉं कमतीमे इZ टर पास तकै छइ। िकए तँ नै बेसी तँ कम-सँ-कम इZ टर पास लड़की मा) टर तँ बिनय \nजाएत। पढ़ल-िलखल लड़कीक िबआहमे दहेजोमे िकछु छूट भेटै छइ। यौ हम अपने पिरवारक गप कहै छी। \nहम दू भ~इ आ दू बिहन छी। जेठ दुनू भैया छैथ। बड़ा भैयासँ छोटा भैया एक बख/क छोट छैथ। बड़का \nभैया छठा तक पिढ़ खेती गृह) तीक काज देखए लगला। छोटका भैया कौलेजमे पढ़ै रहिथन। बड़का भैयापर \nजे बरतुहार सभ आबिथन आ हुनका सभक जखन पता चलैन जे लड़का छठे धिर पढ़ल छै तँ ओ सभ जे \nआपस गाम जािथ से फेर घुिम कऽ नै आबैथ। मुदा छोटका भैयाक िबआहक लेल बरतुहारक लाइन लागल \nरहए। बड़का भैयाक िबआहमे बाबूजीक अपना तरफसँ खच/ करए पड़ल रहैन। तँए हम कहै छी जे िश\\ाक \nउदेस दहेज लेब छी आर िकछु निह।” \nई किह ओ बैस जाइ छैथ। िहनको भाषणपर बड़ीकाल धिर थोपड़ी बजैत रहल। \nभाषण Iितयोिगताक Iथम पुर) कार अलकाक भेटलैन। हम सोचै रही जे Iथम पुर) कार आलोक निह \nतँ अंजलीक भेटतैन। मुदा से निह भेल। हम छगुZ तामे रही। सोचैतरही Iाचाय/ महोदय भेटता तँ पुछबैन। \nसंयोग नीक बैसल। एकटा कथा गो­ ठीमे Iाचाय/महोदय भेटला। हम पुिछ देिलऐन- \n“mीमान्, ) वण/ जयिZ त समारोहमे कोन आधारपर अलकाक Iथम पुर) कार देिलऐन?” \nIाचाय/ महोदय गq भीर होइत बजला- \n“िश\\क संघक अ¨ य\\ आ छाW संघक अ¨ य\\क िवचार Iथम पुर) कार आलोक देबाक रहैन, मुदा हम \nअिड़ गेिलऐ आ हमरा आग~ हुनका दुनू गोरेक िकछु ने चललैन।” \nहम पुछलयैन- \n“अपने कोन िबZ दुपर अिड गेिलऐ?” \nतैपर ओ जवाब देलैन- \n“हमरा अपन बेटाक िबआह मोन पिड़ गेल रहए, जखन हमरा बेटाक िबआहक लेल बरतुहार एला तँ \nहम ) प­ ट किह देिलऐन- हमरा बेटाक इंजीिनयर बनेबामे बारह लाख टाका खच/ अिछ। तँए ओकरा िबआहमे \nकमतीमे प¢ चीस लाख टका लेब। लड़कीबला सहष/ प¢ चीस लाख टका दइले तैयार भऽ गेल छला।” \n◌  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n36 \n \nश  दसं° या : 1073 \n  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतÇय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nबेचन ठाकुरजीक दूटा एकeकी- \n   \nनीशा मुिf त  आ बरहम बाबा \n१ \nनीशा मुिf त  \n  \nपाW पिरचय : नीशा मुिf त  \n1.       शंकर :          एकटा गरीब िकसान \n2.     सुनैना :         शंकरक प¾ी \n3.     सुÀर :                    शंकरक बड़का बेटा \n4.     खखन :         शंकरक छोटका बेटा \n5.     शािZ त :         शंकरक बड़की बेटी \n6.     चानी :          शंकरक छोटकी बेटी \n7.     ख¼र :                    शंकरक दोस \n8.     मीना :                    सतमा वग/क छाWा \n9.     राजीव :         मीनाक इसकूलक छाW \n10.  रौशन :         मीनाक इसकूलक छाW \n11.   केदार िसंह :   पिहल पुिलस  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n37 \n \n12.   बदरी िसंह :   दोसर पुिलस \n13.   रघुनाथ :       पिहल चौकीदार   \n14.  देवनाथ :      दोसर चौकीदार \n15.   मटरा :         ) थानीय िकराना दोकानदार \n16.रामनाथ :       रेल याWी \n17.   Iभुदयाल :   रेल याWी \n18.   नZ द िकशोर : रेल याWी \n19.  िIयंका :       रेल याWी  \n20. शिशकाZ त : Iधाना¨ यापक \n21.  सोमदेव :      सहायक िश\\क \n22. अनूप :        सहायक िश\\क \n23. सोनी :         सहायक िशि\\का \n24. चZ दन :       मानव mृंखलाक िवGाथX \n25. गुंजन :        मानव mृंखलाक िवGाथX \n26. रानी :          मानव mृंखलाक िवGाथX \n27. अमन :        मानव mृंखलाक िवGाथX \n28. महारानी :     मानव mृंखलाक िवGाथX \n29. किपलदेव :   मानव mृंखलाक िवGाथX \n30. रामदेव :      मानव mृंखलाक िवGाथX \n31. हिरदेव :        मानव mृंखलाक िवGाथX \n32. लिलता :      मानव mृंखलाक िवGाथX  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n38 \n \n33. किवता :      मानव mृंखलाक िवGाथX \n34. महेiर :       मानव mृंखलाक हािकम \n35. िदनेश :        फोटो¤ाफर \n36. ब¢ चन :       एकटा समािजक बेकती \n37. राम शरण :   ब¢ चनक सहयोगी \n38. रामलाल :     एकटा समािजक बेकती \n39. रामबाबू :     चाह दोकानदार \n40. ललन :        रामबाबूक सहयोगी \n \n  \nदृ_ य  एक  \n  \n \n  \n() थान- शंकरक घर। शंकरक प¾ी सुनैना। दूटा बेटा। सुÀर आ खखन तथा दूटा बेटी शािZ त \nआर चानी मंचपर उपि) थत अिछ। सुनैना पिरवािरक दयनीय ि) थितक सq बZ धमे िचZ ताम§ न \nअिछ। शािZ त आर चानी तीती-तीती खेलैए। सुÀर आर खखन गु ली–डZ टा खेलैए।) \n  \nशािZ त-        ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती था। \nचानी-          ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती था। \nशािZ त-        ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती था। ई हमर राज \nभेलौ। हमरा राजमे पएर नै दीहh। \nचानी-          ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती ती था। ई हमर राज \nभेलॱ। तूँ हूँ हमरा राजमे पएर नै दऽ सकै छh।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n39 \n \nशािZ त-        (चानीक राजमे जा कऽ) हम एबौ तोरा राजमे। तूँ की करिभन? \nचानी-          तूँ हमरा राजमे सँ चिल जो। नै तँ कोनो बाप काज नै देतौ। \nशािZ त-        नै जेबौ गइ, नै जेबौ। \nचानी-          एक दू तीन कहै िछयौ मारबौ। नै तँ हमरा राजमे सँ अपना राजमे चिल जो। \nशािZ त-        मािर कऽ देखही तँ। बापसँ भट करा दइ िछयौ। \n                  (दुनूमे मािर फँिस गेल। दुनू उÚम-पटका करैए। सुनैना दौग कऽ आिब दुनूक छोड़ा दू िदस \nकेलक।) \nसुनैना-        सरधुआक खाली जनमाबै ले होइ छइ। Iितपाल करैमे करौआ लागल छइ। दा-ताड़ी-गाजा \nपीऐ ले होइ छइ। मुड़ी मचआक एकौटा नीशा नै छूटल छइ। भ~ग खाइए। खैनी \nखाइए, बीड़ी-िसकरेट पीते अिछ। जदबला पान खाइते अिछ। चाह पीबते अिछ। हे मैया \nसरसी, एहेन घरबला सात घर दु_ मनोक नै देबइ। \n                  (सुनैना फेर माथा-हाथ दऽ बैस रहली।) \nसुÀर-          (गु ली फhक कऽ) ओैसँ पढ़ैत आ। \nखखन-        (एक ट~गपर) चैत-कबÛडी, चैत कबÛडी, चैत कबÛडी चैत कबÛडीऽ ऽ ऽ ऽ ऽ ऽ ऽ। \n(खखनक र) तेमे स~स टुिट गेल।) \nसुÀर-          सार नै भेलॱ, फेर पढ़। \nखखन-        (फेर जगहपर जा क ऽ) चैत कबÛडी आबए दे, तबला बजाबऽ दे। गीत-नाद गाबए दे, नटुआ \nनचाबऽ दे ऽ ऽ ऽ ऽ ऽ ऽ ऽ।  (खखन ठाढ़ भऽ हकैम रहलए।)  \nसुÀर-          फेरो नै भेलौ सार। फेरो जो। पढ़ गऽ। \nखखन-        (तुरैछ कऽ) हम नै जेबौ सार। हम हकैम गेलॱ हेन।  (सुÀर खखनक एक सटका बैसा देलक। \nखखन िचिचआ कऽ कानऽ लागल आर हाथ पएर पटकऽ लागल।) \n                  माए गै माए, बाप रौ बाप, सार सभ मािर देलक, जे सार हमरा मारलकै ओकरा माएके। \n(सुनैना उिठ कऽ दौगली। दुनूक एक एक चाट मािर अपना लग लऽ जा कऽ बैसेली। दुनू \nएक-दोसरपर कZ हुआइए।)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n40 \n \nसुनैना-        तूँ सभ इसकूल िकए ने गेलहीन? घरपर गु ली-डZ टा खेलै छh आर मािर-गािर करै छh। \nसुÀर-          कॉपी छे निहय तँ इसकूल केना जेबै?  \nखखन-        हमरो पेन नइए तँ मुड़ी लऽ कऽ जेबै इसकूल? \nसुनैना-        बापसँ पाइ मeगए जाइ गेलहीन? \nसुÀर-          मंगिलऐ तँ कहलक- पाइ नै छौ। बुढ़बाक दा-ग~जा पीऐ ले होइ छै पाइ आर कॉपी ले नै \nहोइ छइ। \nखखन-        हरदम बुढ़बा िखिसयाएले रहै छइ। हम मंगिलऐ तँ कहक-जो ने किहऐं माएक। \nसुनैना-        हँ हँ, िकए ने? हमरा थैली देने छै रखै ले। अपना ले लल आर गोइठा बीछऽ चल। अपना \nदा-ताड़ी, ग~जा-भ~ग ले पाइए नै होइ छै आर हमरा रखै ले पाइ दइए। एै केतौ नीश~ केनाइ \nहोइ छइ। बाप रे बा, हरदम नीशेमे चूर। चकेठबा जेतै किहयो चटपटमे। टुनकीबा कमाइ कम \nनै छइ। मुदा पीऐ ले बेहाल रहै छइ। हम सभ अÀ बेगैर मरे छी। िधया-पुता कुकुर-बानर \nजक~ एमहर-ओमहर ढहनाइए। हे भगवान, हे दाता िदनकर, ओकर नेत सुधारहक। नै तँ हमरा \nसभक मौगैत दऽ दएह। \n(सुनैना कानए लगली।) \nसुÀर-          माए गइ, खाइ ले दे। बड़ भूख लागलए। \nखखन-        (कनैत) केतए सँ देबौ। की देबौ? घरमे िक¢ छो नै छौ। \nशािZ त-        खाइले दे नऽ माए। हमरा बड़ भूख लागलए। \nचानी-          (कनैत) खाइले दे नऽ गइ। खाइ ले दे नऽ गइ। \nसुनैना-        (िखिसया कऽ) खाइ जाइ जो नऽ हमर देह। नोिच ले हमर देह आर खाइ जाइ जो। \n(सुनैना कानऽ लगली। झूमैत-झामैत शंकरक Iवेश।) \nशंकर-         की भेलै हन? सुÀर माए िकए कनै छh? शािZ त, की भेलौ हेन माएक?  \nशािZ त-        खाइ ले मंगिलऐ तँ कानऽ लागल। \nशंकर-         सुÀर माए, तूँ कनलh िकए? हमरा किहत। खाइक जोगार हम किरितऐ। \nसुनैना-        आबो की भेलै? दहक पाइ। कीन आनै छी।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n41 \n \nशंकर-         (जेबी- ढÚामे तािक कऽ) पाइ कह~ छौ जे देबौ? पाइ तँ छेलै हन। की भेलै? लगैए केतौ खिस \nपड़लै। अ¢ छा जो, आइ केकरोसँ उधारी आिन लीहh। \nसुनैना-        जा नऽ तूँही। आिन दहक नऽ। हमरा कोइ उधारी नै दइए। सभक धरने िछऐ। सभ खॲिखया \nकऽ दौगैए। तूँही आिन दहक। \nशंकर-         तूँही जो। हमरा तँ आओर कोइ नै दइए। तूँही जो। तोरा दऽ देतौ। तूँ  मौगी िछहीन। \nसुनैना-        हम नै जाएब, हम नै जाएब, हम नै जाएब। हम मुँह नोचबै ले जाउ गऽ। \nशंकर-         (िखिसया कऽ) तोरा जाए पड़तौ। हमर कहल करए पड़तौ। नै तँ देखा देबौ। \nसुनैना-        हम नै जाएब। हमरा कोइ उधारी नै दइए। अपने जा। \nशंकर-         (िखिसया कऽ) हमर कहल नै करिभन तँ देखही हमर खेल। \n(शंकर सुनैनाक अनधून मारऽ लागल चा िधया-पुता कानऽ लागल। सुÀर आर शानित शंकरक \nअपन-अपना िदस घीच कऽ छोड़बऽ लागल आिक सभ िधयो-पुताक अनधून मारऽ लागल। सभ \nिकयो जोर-जोरसँ िचिचयाए लागल- माए गै, बाप रौ। अZ तमे सुनैनाक मारऽ लागल। सुनैनाक \nमुहसँ खून खसैत देख शंकर भागल।) \n◌ \nपटा\\ेप।  \n \n  \nदृ_ य  दू \n  \n \n  \n() थान- समूदाियक भवन। शंकर आर ख¼र दा पी रहलए। दुनू गोरे दोस छैथ। दुनू चखनो \nखा रहलए।) \nशंकर-         रौ बÎह ख¼रा, औझका दा बड़ सुअदगर छौ। आइ भिर मन, भिर छ~क पीबौ। \nख¼र-          शंकर सार, आइ मटराक दोकानक ताला तोड़ै के छइ। छेनी, मिरया आर रीZ च लऽ लीहh।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n42 \n \nशंकर-         लै के कोन जरी छइ। संगेमे छइ। \n(फ~ड़सँ िनकािल ख¼रक देखौलक।) \nख¼र-          सार, तूँ पहुँचल फकीर छh रौ। \nशंकर-         तब नऽ मलफै उड़बै िछऐ।   \n(एकटा तेरह बख/क सुÀैर लिड़की मीना बस्  ता लऽ कऽ गुजरली।) \nख¼र-          रौ सार शंकर, िकछु देखबो केलही? \nशंकर-         कथी रौ? \nख¼र-          समान। चारा। \nशंकर-         कथी कहै िछहीन रौ? खोिल कऽ बाज नऽ। \nख¼र-          एगो लड़की इसकूल जाइ छेलै। उ छेलै कमाल के। \nशंकर-         चल नऽ कनी देिखऐ। सुनसान हेतै तँ देखबै। \n(शंकर आर ख¼र अZ दर गेल। मीना जोर-जोरसँ माए गै, बाप रौ िचिचआ रहलए। कनीकालक \nपछाइत मीना दम तोिड़ देली।) \nख¼र-          (अZ दरसँ) रौ सार शंकरबा, तोरा बुते मरलै। \nशंकर-         (अZ दरेसँ) रौ बÎह ख¼रा, तोरा बुते मरलै। \nख¼र-          लऽ चल एकरा। केतौ सड़क कातमे फhक देबै। \nशंकर-         ज दी चल। िवGाथX सभ अबै छइ। पकड़ा जाइ जेबh। \n(शंकर आर ख¼र मीनाक उठौने Iवेश केलक। शीÜ दुनू गोरे मीनाक मंचपर पटैक भािग जाइ \nगेल। राजीव आर रौशनक Iवेश। दुनू िवGाथX मीनाक लाश देख डिर कऽ चॱकल।) \nराजीव-        रौ रौशन, उ तँ मीना छै। अपने इसकूलमे पढ़ै छइ। इसकूलक डरेशो पहीरने छइ। \nरौशन-         राजीव, हमरा बड़ डर होइ छौ। भाग एतए सँ। ज दी चल, इसकूलमे सरक कहबै।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n43 \n \n(राजीव आर रौशनक तेजीसँ I) थान। किनय कालक पछाइत दूटा पुिलस केदार िसंहआ बदरी \nिसंह अपन दूटा चौकीदार रघुनाथ आर देवनाथक संग Iवेश केलैथ। चा गोरे लाशक \nदेखलैथ।) \nकेदार िसंह-  रेहे चौकीदार, लाश को लादो गाड़ी मh। \nबदरी िसंह-   सर, ई लड़की इसकूल जा रही थी। र) ता मं मौका पाकर कोइ दाबाज इसका जान ले \nिलया। साला िनशेवाज सभ, हरामी ब¢ चा ऐ भोली-भाली ब¢ ची को लगत काम करके मारकर \nफhक िदया। \nकेदार िसंह- रेहे चौकीदार सभ, मुँह का देखता है? ज दी लादो लाश को गाड़ीमे। \n(रघुनाथ आर देवनाथ लाशक उठा कऽ अZ दर लऽ गेलैथ। दुनू पुिलस सेहो पाछू-पाछू अZ दर \nगेलैथ। कनैत-कनैत मटराक Iवेश।) \nमटरा-         (छाती पीटैत) माए गै माए, बाप रौ बाप। जुलुम कऽ देलक चोरबा जनमल सभ। हमर बाल-\nब¢ चा आब केना जीयत? बाप रौ बाप। सार चोरबाक पकैड़ितऐ तँ टhगारीसँ कु¼ी-कु¼ी कािट \nदैितऐ। \n(रघुनाथक Iवेश।) \nरघुनाथ-       की भेलह हन मटरा भाय? \nमटरा-         बाप रौ बाप, जुलुम भऽ गेलह हौ चौकीदार। िड लीसँ कमा कऽ एलॱ। एक लाख पूजी \nलगेलॱ। िकराना दोकान खोललॱ। मिहनो नै कमेलॱ। साला चोरबा ताला तोिड़ देलक। सभटा \nसमान लऽ गेलऽ। आब कथी हम बेचबऽ? िधया-पुता कथी खेतऽ? आब हम की करबै हौ \nचौकीदार? हमरा िकछु नै फुराइ छह हौ चौकीदार। \nरघुनाथ-       ई गप तूँ थानामे इZ Ïी करा दहक। \nमटरा-         हमरा माहुरो खाइले पाइ नै छह। तँ थानापर केना जेबै? तूँही मदैत करऽ ने? \nरघुनाथ-       छोिड़ दहक। हमहॴ बाड़ा बाबूक किह देबैन। \n(रघुनाथक I) थान) \nमटरा-         लगैए, शंकरबा सार लऽ गेल समान। मुदा हम देखिलऐ तँ निह। जॱ पकैड़ितऐ तँ सारक \nटhगारीसँ कु¼ी-कु¼ी कािट ओतै रािख दैितऐ। \n◌  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n44 \n \nपटा\\ेप।  \n \n  \nदृ_ य  तीन  \n  \n \n  \n() थान- सामूदाियक भवन। शंकर आर ख¼र दुनू दोस चखनाक संग ताड़ी पी रहल अिछ। दुनू \nम) तीमे अिछ।) \nशंकर-         सार ख¼र, तूँ अनाड़ी छh। किनय ले राितमे ब~िच गेलh। निह तँ दुनू गोरे धरा जैतh। चौकीदर \nअबै छेलै हन। \nख¼र-          सार शंकर, तूँही अनाड़ी छh। केहेन-केहेन पुिलस हमरा पकैड़ नै सकल। ई चौकीदरबा कोन \nमाल-मे-माल छइ। बेसी एमहर-ओहमर करतै तँ ओकरो घरमे चोिर कऽ लेबै। लैत रहत \nगदहाबला। \nशंकर-         औझका की Iो¤ाम छौ से कह सार ख¼रा। \nख¼र-          औझका हमर िवचार ई जे बहुत परदेशी सभ फगुआमे गाम अबैत हेतै िद ली-पÎजाब-मुq बइसँ \nकमा कऽ सभ लग बहुत-बहुत पाइ हेतइ। होिशयारीसँ सबहक जेबी मािर लेबै। चल आइ \nटीशनेपर। \nशंकर-         ठीक िवचार छौ। चल टीशनेपर। जेबी नै सुतरतै तँ बैग-एटैची सुतरतै नऽ। मुदा जाइसँ \nपिहने ग~जा पी कऽ मूड बना ले। \nस¼र-          हमरो तँ सएह मन छेलौ। जेबी मारनाइ आिक बैग-एटैची पार केनाइ भीड़ेमे बिढ़य~ होइ छइ। \n                  (दुनू गोटे ग~जा पीलक। फेर दुनू गोरे िसकरेट धरा कऽ पीबैत टीशन िदस िवदा भेल।)  \nशंकर-         रौ बÎह ख¼रा, टीशनपर छौड़ी-मौगी सभ बड़ रहै छइ। एक-पर-एक सुÀैर सभ रहै छइ। अपना \nसभक जएह िकछु तँ संतोख हेतइ। \nख¼र-          शंकरबा सार, हमरा ओै नै पढ़ा। हम अपने ओइ सभसँ िरटाइर छी। भीड़मे केेक हम की \nनै करै छी। चल, चल। ज दी चल। गाड़ीक समए भऽ गेलै हन।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n45 \n \n(दुनू गोरे टीशन जा रहलए। दुनू गोरे \\िणक समए ले अZ दर गेल। \\िणक पटा\\ेप भेल। \nअZ दरमे रामनाथ, Iभु दयाल, नZ द िकशोर आर िIयंका Ïेन पकड़ै ले तैयारअिछ। शंकर आर \nख¼र मंचपर आएल। शीÜ पद हटल। याWी चा गोरे कुरसीपर बैसलए। शंकर दुनू गोरे घुिम \nरहलए।) \nशंकर-         गाड़ी आिब रहल अिछ। पॉकीटमार सँ सावधान।  (याWी चा गोरे उठलैथ। Iभुदयाल जेबी \nटटोललैथ। शंकरसहैट कऽ Iभुदयाल लग आर ख¼र िIयंका लग गेल। शंकर दुनू गोरे पॉकेट \nमारऽ लागल आिक धरा गेल। चा आदमी शंकर आर ख¼रक मािर रहलए। मार सार के- मार \nसार क ह ला भऽ रहलए। केदार िसंह आर बदरी िसंह Iवेश कऽ दुनूक अनधुन मारऽ लागल। \nशंकर दुनू गोरे ओंघरा रहलए। बदरी िसंह शंकरक आर केदार िसंह ख¼रक मािर रहल छैथ।) \nअनुवोधक- (अZ दरसँ) याWीगण कृपया ¨ यान दh। जयनगर से चलकर नई िद ली को जानेवाली गरीब रथ \nएf सIेस  लेटफॉम/ नं. १ पर आ रही है। \n(अनुवोधक ऐ गपक दू बेर कहलैथ।) चा याWी अZ दर गेल। दुनू पुिलस शंकर दुनू गोरेक \nमारनाइ छोिड़ देलैथ। दुनू उिठ कऽ हाथ-पएर झाड़लक।) \nबदरी िसंह-   ला साला, माल-पानी। \nशंकर-         आइ नै देब सर। आइ बड़ मारलॱ हन। \nकेदार िसंह- तूँ बड़ी चॱसठ बा। बहोत माल मारता है। लाउ एक हजार। \nख¼र-          आइ िकÀॱ नै देब। अह~ बड मारलॱ हन। \nकेदार िसंह- ना मारी तँ पि  लक कैसे बुझी। पि  लक के बुझाना हाय जे हम पुिलस हाय। कुछ शो भी \nकरना पड़ता हाय नऽ। जो ही कुछ देना है दे दऽ।   \nख¼र-          आइ हम िकÀॱ नै देब। हमरा दवाइ कराबऽ पड़त।   \nकेदार िसंह- जाउ साला सभ, जाउ। आज छोड़ देते हÎ। \n(शंकर आर ख¼र लड़खड़ाइत-लड़खड़ाइत अZ दर गेल।) \nबदरी िसंह-   केदार भाय, एगो गप बुझिलऐ हन की निह, दाक सq बZ धमे? \nकेदार िसंह- निह, की भेलै से? \nबदरी िसंह-   दा बÀ भऽ गेल। हम भोरे पेपरमे पढ़लॱ। हेन सरकार चाहै छैथ जे देवरा¬ यक नीशा मुf त \nकरी। कारण ऐ सँ रा¬ यमे अनेक तरहक घटना दुघ/टना भऽ रहलै हन। जेना- चोरी- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n46 \n \nडकैती, छीनरपनी, बैमानी, लूट-पाट, बल कारी इ यािद। ऐ सभ तरहक िशकाइत सरकारक बहुत \nभेलै हन। तही दुआरे सरकार नीश~ मुिf तक करगर कदम उठेलक हन।  (दुनू पुिलस कुरसीपर \nबैसलैथ।) \nकेदार िसंह- कदम जदी सफल भऽ जेतैन तँ देवरा¬ य सरकारक दुिनय~मे नीक Iित­ ठा भेटतैन। मुदा \nभाय, अपना सभक बड़ िदËत भऽ जाएत।   कारण ओइ बेगैर अपना सभक एको िदन नै \nिनमहत। अपना सभ ले सरकार िकछु जोगार करतै, की निह? \nबदरी िसंह-   उq मीद कम आर भरोस ¬ यादे। ओना पेपरमे दा, ताड़ी, ग~जा, भ~ग, खैनी, बीड़ी, िसकरेट, पान \nइ यािदपर रोक लगाएल गेल हन। कारण सभ मे नीशा छै आर उ नीशा कोनो-ने-कोनो पमे \nदेहक लेल नोकसानदायक अिछ। जेना खैनीमे िनकोटीन पएल जाइए जइसँ कÎसरक सq भावना \nरहैए। ओही खैनीसँ बीड़ी, िसकरेट, पान मशाला इ यािद बनैए। सोभािवक छै उ समान अपना \nसभक नोकसान करत। दासँ फेफड़ा जरै छै, कीडनी फेल करै छै। ग~जासँ फेफड़ा जरै \nछै, दq मा होइ छइ। ऐ तरहh हम किह सकै छी जे Iाय: सभ नीशाबला पदाथ/ देहक लेल \nखतरनाक अिछ जेकरा ितयागने ) वा) Ý यक र\\ा हएत। \nकेदार िसंह- भाय बदरी, सरकारक जे करबाक हो, से करौ। मुदा हमरा ले दाक जोगार सरकार करैत \nरहौ। \nबदरी िसंह- अह~ बताह जक~ गप करै छी भाय। अह~ आब दासँ छातीपर मुËा मािर िलअ। \nकेदार िसंह- भाय, हमरा ओइ बेगैर नै बनत।   \nबदरी िसंह-   िकए नै बनतै? मनक जेे चसकेबै, मन ओते चसकतै। मन जेते काबूमे रहत, ओते मानवतामे \nधिनक रहब। मने सभ िकछु िछऐ। कोनो शायर कहने छिथन- मन ही देवता, मन ही ईiर, मन \nसे बड़ा न कोय। मन उिजयारा जब जब फैले, जग उिजयारा होइ।   \nकेदार िसंह- भाय, अह~ क अ¨ याि मक Ôान बड़ अिछ यौ। \nबदरी िसंह-   हमरा अ¨ याि मक Ôान सूइयाक नोको बरबैर नै अिछ। ओना, समए िनकािल कखनो-कखनो \nकोनो-कोनो अ¨ याि मक पोथी पिढ़ लै छी। सरकारक नीशा मुिf त कदमक ) वागत करैत हम \nआइ संक प लै छी जे हम कोनो नीशा नै करब, नै करब, नै करब। \n◌ \nपटा\\ेप।  \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n47 \n \nदृ_ य  चािर  \n  \n \n  \n() थान- शंकरक घर। सुनैना सूपमे चाउर फटैक रहलए। सुÀर आर शािZ त एक िदस तथा \nखखन आर चानी दोसर िदस भऽ कबÛडी खेल रहलए।) \nसुÀर-          कबÛडी, कबÛडी, कबÛडी, कबÛडी, कबÛडीऽऽऽ। \nखखन-        चैत कबÛडी, चैत कबÛडी, चौत कबÛडी, चैत कबÛडीऽऽऽ। \nशािZ त-        कबÛडी कबÛडी, कबÛडी खेल। \nघृणा  यािग, राखू मेल। \nचानी-          चैत कबÛडी अÛडा, बाप तोहर बुÛढ़ा। \nतोिड़ देबौ नhगरी, बना देबौ बॲगरी। \nसुÀर-          चैत कबÛडी एला, माए तोहर लैला। \nबाप तोहर मजलूम, तूँ बाबा मखदूमऽऽऽऽ \n(खखन आर चानी सुZ नरक ट~ग पकैड़ घीचैए अपना िदस आर सुÀर अÛडा िदस घीच कऽ लऽ \nजाइए। सुÀरक अÛडासँ पिहने स~स टुिट गेल। खखन आर चानी थोपड़ी बजा कऽ खूम हँसए \nलागल।) \nखखन-        कबÛडी कबÛडी, तोिड़ देबौ हÛडी। \nिनकािल देबौ पॲटा, मारबो दू सॲटाऽऽऽऽ। \n(खखन शािZ तक घीचने-घीचने पढ़ैत-पढ़ैत अपना घर लऽ गेल। फेर खखन आर चानी थोपड़ी \nबजा कऽ हँसए लागल।) \nखखन-        (नचैत-नचैत) हरा देिलयौ, हरा देिलयौ। \nचानी-          (हािर गेलh हआ, खा ले गूँहके तआ।) – 3  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n48 \n \n(चा भाए-बिहनमे मािर फँिस गेल। सुÀर-खखन आर शािZ त-चानी उÚम-पटका करैए। सुनैना \nचाउर फटकनाइ छोिड़ दौग कऽ आिब झगड़ा छोड़ाबऽ लगली। चाक दू-दू चाट दऽ कऽ \nसुनैना अलग-अलग केली। चा हकमैत एक-दोसरपर कZ हुआ रहलए।) \nसुनैना-        तूँ सभ झगड़ा िकए करै जाइ गेलh? \nसुÀर-          तोहर बेटी हमरा िकए कहलकौ- हािर गेलh हआ, खा ले गूँहक तआ? तीन बेर कहलकौ। \nसुनैना-        आब नै कहतौ। झगड़ा नै करै जाइ जो। भाए-बिहनमे झगड़ा करै जाइ जेबहीन तँ लोक \nबुड़बक कहतौ। \nखखन-        माए गै, पापा केतए रहै छै? काए िदनसँ घर पर नै देखै िछऐ। \nसुनैना-        केतौ रहौ सरधुआ। ओq हरै मिर जाउ। \nशािZ त-        पापाक गािर िकए दइ िछहीन गै? \nसुनैना-        तोहर पापा ताड़ी-दा-ग~जा पी कऽ बु¢ च रहै छौ। अपना सबहक पेटक जोगार नै करै छौ। \nहमरा मजूरी कऽ पेटक जोगार करए पड़ैए। तोरा सबहक पढ़ैक जोगार नै करै छौ। दोकानदार \nसभक उधारीबला पाइ नै दै छौ। अही सभसँ िदल बड दुखाएल अिछ। तँए ओकरा गिरयबै \nिछऐ। \nशािZ त-        ओहेन पापाक हमहूँ गिरयेबै। ओहेन पापाकसुपैन धारमे देबै, गजहर गाछमे सुतेबै। \n(शंकरक पकड़ने ख¼रक Iवेश। ख¼र साधुक भेषमे अिछ। शंकर एककातमे नीशामे ठाढ़ भऽ \nअसिथरे-असिथरे िहलैए आर ख¼र ओकरा पकड़ने ठाढ़ अिछ।) \nख¼र-          दोसतीनी, दोसक परसू स~झमे घुमैकाल एन.एच.पर एगो बोलेरोबला ठोकर मािर देलकै। हम \nउठा-पुठा कऽ टेq पूमे लािद हो) पीटल लऽ गेलॱ। डाf टर ज~च-परतालक पछाइत कहलैन- िहनकर \nफेफड़ा जरल छैन आर िकडनी सेहो फेल छैन। ई बहुत िसिरयस छैथ। ई दू-चािर िदनक \nमेहमान रिह गेल छैथ। िहनका घरेपर लऽ जाउ। \nसुनैना-        अह~ तँ एकरा बहसा कऽ तूल कऽ देिलऐ। दा पीआ-पीआ जान लऽ लेिलऐ िनशेवाज कहॴ \nके। \nख¼र-          दो) तीनी, जिहयासँ सरकार नीशा बÀ केलकै तिहयासँ हम नीशेबाजी छोिड़ देिलऐ। बबाजी बिन \nगेलॱ हन। देखै िछऐ, हमर बगे। \nसुनैना-        झूठा निहतन। देखबैले बबाजी भऽ गेल हन।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n49 \n \nख¼र-          (कJ ठी देखा छुबैत) हम कJ ठी छुबै छी। झूठ नै कहै छी। हम सभटा नीशा छोिड़ देलॱ। \n(शंकर बैस गेल। ख¼र ठाढ़े रहल।) \nसुनैना-        तँ दोसोक िकए नै छोड़ा देिलऐ? \nख¼र-          दोसक हम कहिलऐ। मुदा ओ नइ मानलैथ। केना-ने-केना केतौ-ने-केतौसँ ऊपर कऽ कनी-मनी \nपीए लै छैथ।   \nसुनैना-        अखनो तँ दोस पीनेए। \nख¼र-          हमरो लगैए। हमरा आ_ चय/ लगैए जे केना उपरा कऽ मािर दै छिथन। \nसुनैना-        (िखिसया कऽ) बड़ पीयाक छै तँ भने ओq हरे हो) पीटलेमे मिर जइतै से निह। \nशंकर-         (िखिसया कऽ झूमैत) तोरा बापक कमाइक नै पीलॱ हन। अपना कमा कऽ पीलॱ हन। हमरा \nअपने बड़ मन खराप अिछ। तैपर िखिसयबैए। \nख¼र-          दोसतीनी, हम जाइ छी। सोसराइरमे साइरक िबहा िछऐ। दोसपर नीक जक~ िधयान देबइ। \n(ख¼रक I) थान।)  \nसुनैना-        दा-ग~जा पीऐत-पीऐत मन खराप कऽ लेलक हन। पिरवारपर कोनो िधयाने निह। लेबरमे \nखिट-खिट हम कौहना पेट चलबै छी। एकरा एकर कोनो लाज निह। \n(शंकर टिग कऽ मिर गेल। सुनैना माए गै, बाप रौ िचिचयाए लगल। चा िधया-पुता सेहो खूम \nकानए लागल।) \nकेतए चिल गेलहक हौ सुÀर पापा। केतए चिल गेलहक हौ शािZ त पापा। आब केना रहबै हौ \nचानी पापा। \n◌ \nपटा\\ेप।  \n \n  \nदृ_ य  प~च  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n50 \n \n \n  \n() थान- एन.एच.। नीशा मुिfत हेतु मानव mृंखलाक पूण/ तैयारी भऽ चुकल अिछ। Iधाना¨ यापक \nशिशकाZ त आर सहायक िश\\क सोमदेव नीशा मुिf तक सq बZ धमे गप-स प करै छैथ।) \nशिशकाZ त-   सोमदेव बाबू, देवरा¬ य सरकारक नीशाबZ दी कानून बड़ नीक रहलैन। Iाय: सq पूण/ रा¬ य नीशा \nमुf त भऽ गेल हन। दा बाज सभ तँ छरपटाइए। मुदा केतौ दा नै भेटैए ओकरा सभक। \nदाए-टा निह, ताड़ी, भ~ग, ग~जा, खैनी, बीड़ी, पान, िसकरेट सेहो बÀ भऽ गेल।   \nसोमदेव-      सर, देवरा¬ य सरकारक ई कदम बहुत सराहनीय रहल। मुदा िकछु हेहर, पतीत अखनो चोरा-\nनुका कऽ दा-ताड़ी-ग~जा मािरए लै छइ। आिखर रजबुिधसँ चोरबुिध भारी होइ छै िकने। \nशिशकाZ त-   से जे हौउ। मुदा सरकारक ई नीशाबZ दी नीशामुिf त काय/म 99 Iितशत सफल रहल। ऐ ले \nहम सरकारक हािद/क धैनवाद दै िछऐन। अिहना जदी सरकार अपराधपर िनयंWण करै तँ \nदेवरा¬ य देवलोक बिन जाएत। \nसोमदेव-      सरकारेक मन िछऐ। ऊहो भऽ सकैए। सर, अखैन धिर िवGाथX सभ नै जुटल हन। कहॴ \nचेकमे अपना सभ पकड़ा नै जाइ। \nसुनैना-        पकड़ेबै िकए? हािकम नै बुझै छिथन ठंढाक समए छइ। सभ िवGाथX खा-पीब कऽ मजगूत भऽ \nकऽ आएत िकने। कारण एन.एच.पर रौदमे ठाढ़ हुअ पड़तै। गाम-गामसँ िवGाथXक पहुँचैमे कनी-\nमनी अबैर-सबेर हेबै करतै। \n(सहायक िश\\क अनूपक संग चZ दन, गुंजन, अमन, रानी आर महारानी अZ दरमे नारा लगा \nरहलए।) \nचZ दन-        ताड़ी-दा बÀ क।  (शिशकाZ त सोमदेव उिठ कऽ टहैल रहल छैथ।) \nसभ िकयो-   बÀ क, बÀ क। \n(सभ िकयो Iवेश केलैथ। चZ दनक हाथमे झJ डा छैन। अनूप सभसँ पाछू छैथ झंडापर \nनीशामुf त देवरा¬ य िलखल अिछ।) \nचZ दन-        ग~जा-भ~ग बÀ क।  (घुिम-घुिम कऽ) \nसभ िकयो-   बÀ क बÀ क। \nचZ दन-        खैनी-बीड़ी बÀ क।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n51 \n \nसभ िकयो-   बÀ क, बÀ क। \nचZ दन-        िसकरेट-पान बÀ क। \nसभ िकयो-   बÀ क, बÀ क। \n(अनूप सभ िवGाथXक पतयानीमे लगेलैथ। सहायक िशि\\का- सोनीक संग \nकिपलदेव, रामदेव, हिरदेव, लिलता आर किवता अZ दरमे नारा लगा रहलए। अनूप अपन टीम लग \nठाढ़ छैथ।) \n(शिशकाZ त आर सोमदेवक I) थान।) \nकिपलदेव-   ताड़ी-दा, बÀ क। \nसभ िकयो-   नीरोग रहू, नीरोग रहू। \n(सभ िकयो Iवेश केलैथ। किपलदवेक हाथमे झJ डा छैन। सोनी सभसँ पाछू छैथ। झJ डापर \nनीशा हटाउ, देवरा¬ य बँचाउ िलखलए।) \nकिपलदेव-   ग~जा-भ~ग बÀ क।  (घुिम-घुिम कऽ) \nसभ िकयो-   बÀ क, बÀ क। \nकिपलदेव-   खैनी-बीड़ी बÀ क। \nसभ िकयो-   बÀ क, बÀ क। \nकिपलदेव-   िसकरेट-पान बÀ क। \nसभ िकयो-   बÀ क, बÀ क। \nकिपलदेव-   सुपारी-गुटका बÀ क। \nसभ िकयो-   बÀ क, बÀ क। \n(सोनी सभक पतयानीमे लगेलैथ। सोनी अपन टीम लग ठाढ़ छैथ।) \nअनूप-         (घुिम कऽ) सभ गोरे ठाढ़ रह। ऊपरसँ हािकम सभ एिथन। फोटो झीकैबला एिथन। फोटो \nझीका कऽ जाइ जइहh। सभ िकयो सिट-सिट कऽ ठाढ़ रह आर नारा लगबैत रह।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n52 \n \nसोनी-          (घुिम कऽ) जखन तोरा सभक ट~ग दुखा जेतौ तँ बैस जाइ जइहh। िबना फोटो झीकेने कोइ \nनइ जाइ जइहh। \nकिपलदेव-   नीशा हटाउ, नीशा हटाउ। \nसभ िकयो-   रा¬ य बँचाउ, रा¬ य बँचाउ। \nचZ दन-        नीशा छोड़ू, पाय बँचाउ। \nसभ िकयो-   िधया-पुता, पढ़ाउ-िलखाउ। \n(एकाएकी सभ गोरे बैस गेल। रामशरण आर ब¢ चनक पािन लऽ कऽ Iवेश। सभ गोरे ठाढ़ भऽ \nजाइ गेल। रामशरण आ ब¢ चन पािन बँटै छैथ। पािन ब~िट दुनू गोरे I) थान केलैथ। रामलाल \nिब) कुट लऽ कऽ Iवेश केलैथ। रामलाल िब) कुट बँटै छैथ। िब) कुट ब~िट रामलालक I) थान। \nराम बाबू आर ललनक चाह लऽ कऽ Iवेश। ई दुनू गोरे चाह बँटै छैथ। चाह ब~िट दुनू गोरे \nI) थान केलैथ।) \nअनूप-         चZ दन, नीशामुिf तपर जे ऊ गीत तैयार केने छेलहीन से, गाबही ने। \nचZ दन-       जी सर, गाबै िछऐ। \n(चZ दन आर रानी एक िदस झड़नी लऽ कऽ तथा गुंजन आर लिलता दोसर िदस झड़नी लऽ \nकऽ गीत गाबैले तैयार भेल।) \nचZ दन+रानी- हॉंएजीऽ ऽ ऽ ऽ, दा-ताड़ी बÀ भेलइ। \nबÀ भ~ग ग~जा। \nखैनी बीड़ी िसकरेट बÀ भेलैजी। \nगुंजन+लिलता-   ह~एजीऽ ऽ ऽ ऽ, गुटको पान सुपारी हटलै। \nरोगी सभ िनरोग भेलइ। \nरा¬ य नीशामुf त भेलैजी। \nचZ दन+लिलता- ह~एजीऽ ऽ ऽ ऽ, चोरी हटलै डकैती घटलै अपराध बल कारी भगलै। \nसमुिचत िश\\ा बढ़लै जी। \nगुंजन+रानी-                   ह~एजीऽ ऽ ऽ ऽ, अनुशासन, िश­ टाचार एलै।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n53 \n \nसुख-शािZ त बहार एलै। \nसहानुभूित परेम बढ़लैजी। \nचZ दन+रानी-      ह~एजीऽ ऽ ऽ ऽ, आब नै किहयो नीशा औतै। \nऔतै स यानाश हेतै। \nसq हरल घर िबगैड़ जेतैजी। \nगुंजन+लिलता-   ह~एजीऽ ऽ ऽ ऽ, चोरबु©ी भारी रहलै। \nरजबु©ी ह लुक।     \nचोर उपरा कऽ पीतैजी। \n(थोपड़ीक बौछार भेल।) \nअनूप-         (फोन िरिसभ कऽ) हे लो, सर Iणाम। जी जी। जी सर। हम सभ तैयार छी।  (फोन किट \nगेल)  \nसोनीजी, अह~ एक-एक हाथपर लाइन लगबा िलअ। हािकम आर फोटो¤ाफर आिब रहल छैथ। \nसोनी-          जी सर, हम लाइन लगबा लै छी। सभ कोइ एक-एक हाथपर लाइन लगबै जाइ जो। \n(सोनी एक-एक हाथपर सभ िवGाथXक लाइनमे लगेलैन।) \n(शािशकाZ त आर सोमदेवक Iवेश।) \nचZ दन-        नीशेवाजी बÀ क। \nसभ िकयो-   बÀ क, बÀ क। \nकिपलदेव-   नीशा भगाउ, इ¬ जत बँचाउ। \nसभ िकयो-   इ¬ जत बँचाउ, इ¬ जत बँचाउ। \n(नीशाबZ दी काय/मक IखJ ड ) तरीय हािकम बैचयुf त महे_ वर आर फोटो¤ाफार िदनेशक Iवेश। \nमहे_ वर िनरी\\ण करै छैथ आर िदनेश फोटो झीकै छैथ।) \nमहे_ वर-      अनूपजी आर सोनीजी, हमरा दुनू गोटेक गेला पछाइत अहूँ सभकछु¼ी। सरकारक नीशामुिf त \nकाय/म पूण/ सफल रहल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n54 \n \n(महे_ वर आर िदनेशक I) थान।) \nअनूप-         आब सभ िवGाथX अपन-अपन घर ओिरया कऽ जाइ जाइ जो। एन.एच. नीक जक~ पार किरहh \nदुनू कात देख कऽ। \n(सभ िवGाथXक I) थान भेल। शिशकाZ त, सोमदेव, अनूप आर सोनी हाथ जोिड़ Iणाम कऽ मुड़ी \nझूका लेलैथ।) ◌ \nपटा\\ेप। इित शुभम।  \n  \n  \n  \n  \n२ \n  \nबरहम बाबा \n \nपाW -पिरचय  \n  \n(1.)           बौकु-                 एकटा गरीब िकसान \n(2.)         फूलो-                बौकुक प¾ी \n(3.)         बुधन-                बौकुक पड़ोसी \n(4.)        चानोदाइ-                    पिहल कारणी \n(5.)         रामबती-            दोसर कारणी \n(6.)        बदरी-                पिहल दश/क \n(7.)         कारी-                दोसर दश/क \n(8.)         भू ला-              तेसर दश/क  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n55 \n \n(9.)        अशफX-             चािरम दश/क \n(10.)    राम उदगार-        पॉंिचम दश/क \n(11.)      मुसना-              बौकुक दू बख/क बेटा \n(12.)     राम कुमारी-        बौकुक बड़की बेटी \n(13.)     रामपरी-             बौकुक छोटकी बेटी \n  \n \n  \nदृ_ य - एक  \n  \n \n  \n()थान- बरहम बाबाक गहबर। समए-सॱझका बौकु आ फूलो बरहम बाबाक पूजा ले सभ \nmमजानक संग उपि) थत छैथ। फूलो गहबर साफ कऽ रहली अिछ। तखने बुधन मृदंग आ \nझािलक संग Iवेश करैए।) \n  \nबुधन-         भैया, बरहम बाबाक मिहमा अगम अथाह छैन। सुनलॱ, हुनके िकरपासँ तोरा बेटा भेलह। मन \nबड़ हिष/त भेल। आब ठीक छह- दूगो बेटी आ एगो बेटा। \nबौकु-          हुनकासँ पैघ दुिनयॉंमे आर के? िहनका शरणमे जे िकयो एला, हुनकर क याण आइ धिर भेल \nहन आ अि¤मो हेबे करत। तँए ने हमर मुसना माए हुनक पूजामे जी-जान लगौने रहैए। \nबुधन-         भैया, तूँ केतेक िदनसँ भीख मॉंगै छेलह? \nबौकु-          तीन पिहनासँ बेसीए बुझीन। \nबुधन-         ऐ बेर बरद नै ने बेचए पड़तह? \nबौकु-          से नै पूछ। ओइ बेÐका मारल अखैन धिर छी। होश नै भेल हन। ओइ बेर पनरह िदन भीख \nमॉंगने रही। मुदा ऐबेर दुनू परानी तीन मिहनासँ भीख ले कोन-कोन गाम नै बौआक कोरामे लऽ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n56 \n \nकऽ वौएलॱ। लगैए ऐ बेर नै घटतै। ओहीसँ पेटो चलै छेलए िकने। सॉंझू पहर घर चिल अबै \nछेिलऐ। \nबुधन-         अँए हौ, पूजा ले भीख मॉंगै छेलहक आ ओहीसँ पेटो चलबै छेलहक? ई नीक बात नै भेलह। \nअइसँ पुन नै पापे हेतह। \nबौकु-          की करबै, हमरा तँ और कोनो जोगार नै छेलए। बाबा नै बुझै छिथन जे हमरा भगतक प~च \nआदमीक पिलवार छइ। \n                  (अपन-अपन डालीक संग चानोदाइ आ रामबतीक Iवेश। पूजाक सभ तैयारी फूलो कऽ लेली \nअिछ। बौकु झािल आ बुधन मृदंग बजबैत भगैत गािब रहल अिछ। फूलो ¨ यान) थ भेली। \nबदरी, कारी, भू ला, अशफX आ राम उदगारक Iवेश। राम कुमारी कोरामे मुसनाक लऽ कऽ Iवेश \nकेली। संगमे बहीन-रामपरी सेहो अिछ।) \nबौकु+बुधन-       बरहम अँगनमामे, पीपरकेर गिछया हे। \n                  तै पर देवी ऽ, दे ऽ वता हे। \n                  बरहम अँगनमामे...। \n                  कौन फूल चढ़ै देवी, कौन फूल देवता हे। \n                  कौने फूल चढ़ै बरहम, बाऽ बाऽ हे। \n                  बरहम अँगनमामे...। \n                  अरहुल चढ़ै देवी, गhदा फूल देवता हे। \nगुलाब फूल चढ़ै बरहम, बाऽ बा हे। \nबरहम अँगनमामे...। \nफूल दीप मधुर देवी, लÛडू पान देवता हे। \nखीर पूड़ी बरहम, बाऽ बा हे। \nबरहम अँगनमामे...। \n(फूलोक देहपर बरहम बाबा अबै छिथन। मृदंग बजनाइ बÀ भऽ जाइए। सभ कारणी शाZ त भऽ \nहाथ जोिड़ लइ छैथ।)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n57 \n \nफूलो-          बोल जय गंगा। \nबौकु-          जय गंगा। सरकार, के िछयह तूँ? \nफूलो-          बोल जय गंगा। हम बरहम िछयह। बोल जय गंगा। \nबौकु-          जय गंगा। बड़ी कालसँ कारणी सभ बैसल छइ। कनी एकरो सभक क याण करहक। \nफूलो-          हम कोन जोकरक छी जे लोकक क याण करबै। बोल जय गंगा। \nबौकु-          जय गंगा। हम बुझै िछऐ िकने तूँ कोन जोकरक छहक से। एे दूरसँ जे कारणी अबै जाइ \nछै से िबन क याणे अबै छइ। तूँ हीरा छहक। हीरा अपन मोल नै बतबै छइ। \nफूलो-          बोल जय गंगा। हमरा बुे जे हेतह तइमे हम नै चुबहक। सएह ने। बोल जय गंगा। \nबौकु-          जय गंगा। हे, ऐ कारणीक देखहक। \nफूलो-          (चानोदाइ िदस तािक) हइ, तोहर घरबला कमाइ बड़ छह मुदा भाभंश नै होइ छह। प~च आदमीक \nपिरवार छह। तीिन साए टाका रोज कमाइ छह। किहयो बैसलो नै रहै छह। मुदा पेटोपर \nआफद रहै छह। इएह बात छै की ने? \nचानोदाइ-     (घोघ तरसँ मुड़ी डोलबैत) हँ। \nफूलो-          हम जे कहबह, से करबहक की ने? \nचानोदाइ-     हँ, करबैन। \nफूलो-          स करह। बाजह- ‘एक स दू स, ¸¹ िवषुण स अहॉंक कहल जे नै करए, अ) सी कोस \nनरकमे खस। \nचानोदाइ-     एक स दू स, ब¹ िवषुण स \n                  अहॉंक कहल जे नै करए, अ) सी कोस नरकमे खस। \nफूलो-          बोल जय गंगा। \nबौकु-          जय गंगा। \nफूलो-          तोहर घरबला दा आ गॉंजा पीऐ छह। काजो करैले जाइ छह तँ पीकऽ बु¢ च रहै छह। \nओकरा कखैन की हेतह, कोनो ठेकान निह। अँए हइ, तीन साए टाकामे दू साए-अढ़ाइ साएक \nपीए लेतह तँ बँचल-खॲचलसँ की भाभंश हेतह? तहूमे मँहगाइ अकास छूने जा रहल अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n58 \n \nघरवलाक कौहुना ई आदैत छोड़ाबह। कहक- ‘दा-गॉंजाक बदलामे दूध-दही-घी खाउ। थकान \nले हम सभ िदन मािलश कऽ देब।’ आ करबो करहक। अइसँ पिहने तूँ किहयो मािलश नै करै \nछेलहक। की, बात सॉंच िछऐ, की नइ? \nचानोदाइ-     हँ, सॉंचे िछऐ। \nफूलो-          बोल जय गंगा। \nबौकू-          जय गंगा। \nफूलो-          घरवलाक हँसा कऽ खेला कऽ मािलश कऽ आ ओकरामे पैस कऽ रसे-रसे कड़ाइ करबहक तँ \nउ अब) स चेत जेतह। उ सुधरतह आ तोहर सभटा दु:ख भािग जेतह। बाजह हमर कहल \nकरबहक की ने? \nचानोदाइ-     हँ, अब) स करबैन। \nफूलो-          जा, तोहर क याण हेबे करतह। \n                  (हाथ जोिड़ Iणाम कऽ चानोदाइक I) थान।) \nबोल जय गंगा। और के छह? \nबौकु-          (रामबती िदस इशारा करैत) सरकार, ई छिथन। \nफूलो-          बोल जय गंगा। तोहर दूटा बेटा आ एगो बेटी नै सुधैर रहल छह। हरदम नरहेर जक~ एमहर-\nओहमर करैत रहै छह। तीनूक पाछू तोरा बड़ पाय खरच होइ छह। मुदा कोइ र) तापर नै आिब \nरहल छह। तोरा अपन िदयादनीपर शक होइ छह जे वएह िकछु कऽ देलक हन। सएह ने? \nरामबती-      (मुँह उधािर) हँ, बाबा। अपने अंतयमी छिथन बाबा। \nफूलो-          बोल जय गंगा। हइ, िदयादनीक कोनो दोख नै छह। तोहर अपने दोख छह। तीन साल पिहने \nपरमानZ द मासाएबसँ छअ मिहना पढ़बा कऽ फील ले आइ-काि ह, आइ-काि ह करै छेलहक। एक \nिदन बेचारा खगने कनी जोरसँ पाय मॉंगलखुन तँ तूँ सभ हुनका सातू पुरखाक उकटलहक आ \nमारबो करै जाइ गेलहक। बेचारा कािन कऽ दुआिरपरसँ गेलह। हुनके आप छयह। कहह तँ \nवेचरा टीशन कऽके गुजर-बसर करै छिथन। बेचारा बड़ असथीर लोक छिथन। हुनका संग \nहुनके बोिन ले एहेन खराप बेवहार! ई बड़ पैघ गलती भेलह। बोल जय गंगा। \nरामबती-      बाबा, आब ओकर कोन उपाए छइ?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n59 \n \nफूलो-          बोल जय गंगा।  (कनीकाल िकछु सोिच कऽ) दुनू परानी हुनका ऐठाम जा कऽ पएर पकैड़ \\मा \nमॉंगहक। उ दयालु लोक छिथन अब) स \\मा कऽ देथुन। तेकर पछाइत हुनका बॉंकी फीसक \nदोबर फीस दऽ िदहौन आ हुनकासँ अनुनय-िवनय करीहक। जे िधया-पुताक फेर पढ़ा िदयौ। \nअहॴ बुे उ सभ सुधैर सकै छइ। आब अहॉंक नै छोड़ब आ ने अहॉं संग गलती करब। बोल \nजय गंगा। हइ, हमरा िबसवास छह जे उ मािन जेतह। जा, अf खैन जा। उ घरेपर छिथन। \n(हाथ जोिड़ Iणाम कऽ रामबतीक I) थान।) \nबोल जय गंगा। \nबौकु-          जय गंगा। सरकार, हम जे सकिलयह तइमे जी-जान लगा कऽ पूजा केिलयह आ एिहना करैत \nरहबह। \nफूलो-          बोल जय गंगा। हमर पूजा करै छह, नीक बात। मुदा हमरा पूजा खाितर तूँ बीिक जाह वा \nतकलीफ उठाबह वा Iित­ ठा हनन करह, से बात हमरा एËो री पसीन नै छÞ। हम तोरा \nपूजासँ एËेअना IसÀ िछअ। तोहर पूजा पनरहअना बेकार भेलह। बोल जय गंगा। \nबौकु-          जय गंगा। हम तँ जी-जान लगा पूजा केिलयह जइसँ सरकार हमरापर सोलहÀी खुश रहिथन \nआ मनसँ अिसरवाद देिथन। मुदा केतए की गलती भेलै, उ तँ सरकार अपने कहबै। \nफूलो-          हमरा पूजा खाितर तूँ बरद बेचलहक। से िकए? आ जँ बरद रिहतह तँ हरो जोित गुजर-बसर \nकिरतह। कहह तँ, केते िदन कमेबह तँ बरद कीनबह? तहूमे पेटोक सवाल छइ। गरीब िकसान \nछह। बरद तोहर हाथ-पएर छह। बरद खाितर तोरा तकलीफ भऽ रहल छह। ओइसँ हमरो \nतकलीफ छह। \nतूँ भीख मॉंिग पूजा करै छह से िकए? अपन पसेनाक कमाइसँ पूजा करबहक तँ बेसी फल \nहेतह। भीख मॉंिग कऽ करैमे भीख देिनहार तोहर फल बॉंिट लइ छह। कनी देरी वा बेसी देरी \nहेतै पूजामे, सएह ने? तँ की भऽ जेतइ? हम तँ केतौ भागल नै जा रहल छी। तहूमे बेसी खरचा \nकरबाक कोन खगता छइ। हम खीरक भूखल नै छी। हम Iेम-m©ाक भूखल छी। Iेमसँ जे \nिकछु भेलै आ जेतबे भेलै, वएह बड़ भेलइ। जी-जान लगेबाक कोनो खगता नै छै। बोल जय \nगंगा। \nबौकु-          जय गंगा। सरकार, दोसर बेरसँ ऐ सभ बातक िधयान रखबै। अखैन धिर जे िकछु घ¼ी-कुघ¼ी \nभेल हो, ओकरा माफ किरहक। \nफूलो-          जा, माफ छह। आन बेरसँ लगती माफ नै हेतह। आब जाइ िछअ। केसटोलीमे पूजा ढारल \nछइ। बोल जय गंगा।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n60 \n \n                  \n(फूलो धरतीपर माथ टेकलैथ। बौकु गंगाजल छॴटलैथ। फूलो उिठ देह-हाथ झािड़ सq हािर कऽ \nबैसली। दुनू परानी दश/कक हाथ जोिड़ Iणाम केलैथ। थोपड़ीक बौछार भेल।) \n  \n◌ \nइित शुभम् \n  \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंतÇय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआशीष  अनिचZहार  \nिमिथला )टूडhट  यूिनयनक  काजपर  िरपोट/ \nिवदेह सिदखन वाि)तिवक आ सामियक काज करए बलाक सलाम ओ Iोसािहत केलक अिछ। एखन बािढ़ \nपीिड़तक बीच जािह तरहh िमिथला )टूडhट यूिनयन (MSU) काज कऽ रहल अिछ से आगूक लेल एकटा \nउदाहरण बनत। ई पिहल बेर अिछ जखन िक िमिथलाक नामपर बनल कोनो सं)था जनताक बीच गेल आ \nओकरा समथ/न भेटलै। ई समथ/न काज केलासँ भेटलैए। खाली मौिखक समथ/न   नै तन-मन-धन तीनू \nभेटलैक अिछ आ िमिथला )टूडhट यूिनयन सािबत केलक जे हँ ओ भिव­यमे नमहर दाियव सqहािर सकैए। \nिवदेहक िकछु पिछला अंकमे सेहो िमिथला )टूडhट यूिनयनक काजक रेखeिकत कएल जे अिछ जे िक \nसंपादकीय वा िरपोट/क पमे सुरि\\त अिछ। िमिथला )टूडhट यूिनयन केर बािढ़ पीिड़त फंडमे दान देबाक \nलेल सभ गोटा )वतंW छी। चाहे Ðपया हो िक एक लाभ। िन¢चामे बÎक िडटेल देल जा रहल अिछ— \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n61 \n \n \nिमिथला )टूडhट यूिनयन केर सभसँ बड़का िवशेषता अिछ िमिथलाक दरभंगा-मधुबनीसँ बाहर करब। िमिथला \n)टूडhट यूिनयन केर ई Iवृित िनिØते भिव­यमे वृहद िमिथला रा¬यक गठन लेल बाट खोलत। ता धिर \nिमिथला )टूडhट यूिनयन केर एिह काजक लेल फेसँ सलाम करैत िकछु िचW परिस रहल छी जे िक सेनानी \nसभहँक मनोबलक आर आगू बढ़ाएत—  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n62 \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n63 \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n64 \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n65 \n \n िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n66 \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n67 \n \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतÇय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n  \nmी किपलेiर राउतजीक  \nआधा दज/न लघु कथा- \nचाहबला \n“बाबू आब चाहक दोकान छोिड़ िदयौ। हम सभ भ~इ आब कमाए-खटाए लगलॱ। आब अह~क उमेरो \nपचपन-सािठ भेल। सभ िदन िक काम-धZ धा किरते रहब।” \n“बौआ कहलह तँ बड़ नीक बात, मुदा चाहे दोकानक बदौलत तूँ सभ मनुख बनलह आ आइ शहर जा \nपैआ-पैसा देखै छहक। हम तँ कौहुना अपन रोजगारमे लागल रहै छी। देहक धुिन गुजर-बसर करै छी।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n68 \n \nकमाएल-खटाएल देह अिछ, जेतेक शरीरक चलाएब-िफराएब तेतेक ने देहक खून चालू रहत आ अपनो दुÐ) त \nरहब। तूँ सभ तँ हमरा कािहल बनबैक बात कहै छह। जाबत धिर पैÐख अिछ ताबत धिर हम कमेबे-खटेबे \nकरबह। रिफक िमय~क निह देखलहक, प~चटा बेटा छै, प~चो कमासुत, वेचाराक सभ काम-धZ धा छोड़ा \nदेलक। काज छुिटते वेचरा लोथ भऽ कऽ मिर गेल। नोकिरयोबला क तिहना होइ छइ। जह~ ने िक काजसँ \nिरटायरमेZ ट भेटल िक वेचारा अपनाक कोनो जोकरक निह बुझऽ लागल। िजबाक बीस बख/ तँ जीबत प~च \nबख/। मने झूस भऽ जाइ छइ।” \nसुखल नून, एकटा मोटगर रोटी आ एक लोटा पािन नेने रमाकाZ त बाबू बालेसरक पनिपयाइ लऽ कऽ \nगेल छल। आिरपर ठाढ़ भऽ कऽ जोरसँ बजला- \n“रौ बाले, पनिपयाइ कऽ जो।” \nबालेसर आसा-बाटीमे रहबे करए। झट-दे बरद ठाढ़ कऽ आिरपर आिब, हाथ मुँह धो जलखै करए \nलागल। \nभूखलमे जिहना गु लैरो मीठ होइ छै तिहना बालेसर ह~इ-ह~इ प~चे-सात कौरमे रोटी खा गेल आ एËे \nनीशामे भिर लोटा पािन सेहो पीब गेल। मुदा आरो पािन पीबैक इ¢ छा रहइ। तैबीच रमाकाZ त बाबूसँ बालेसर \nकहलकैन- \n“मािलक थोड़ेक कालक बाद एक लोटा पािन लऽ कऽ आएब।” \nरामाकाZ त बाबू िकएक पािन लऽ कऽ जेता! पािन लऽ निह गेला। \nचैत-बैशाखक कर-करौआ रौद, तैपर पिछया हवा चिल रहल छल। एहेन समयमे बालेसर गहुमक खेतक \nजोित रहल छल। पािनक आशा-बाटी तकैत रहल। मुदा जखन मािलक पािन लऽ कऽ निह गेलैन तँ िखिसया \nकऽ हर खोिल देलक। \nहर-बरद नेने घरपर पहुँच, बरदक खु¼ापर बािZ ह हरक गठु लामे रािख अघोर मने बालेसर अपना घरपर \nआिब गेल। थोड़ेक सुसतेलाक बाद भिर इ¢ छा पािन पीलक, तहन मन कनी शाZ त भेलइ। मुदा मनमे तेसरे \nतरहक उड़ी-िबड़ी धऽ लेलकै। \nरमाकाZ त बाबूक पिरवार गामक भिगनमान। सभतूर पढ़ल-िलखल। रमाकाZ त बाबूक पीी दरभंगा \nमहराजक ओइठाम नोकरी करैत, िकयो िदवान तँ िकयो पटबारी। रमाकाZ त बाबू अपने सात भैयारी, सातो \nभ~इमे दू भ~इ गामपर रहैत छला ब~की प~चो भ~इ िकयो सरकारी नोकरी तँ िकयो Iाइवेट नोकरी करैत। \nरमाकाZ त बाबूक मिझला भाए- िवनोद आ अपने गामक खेती-बाड़ीक काज देखैत छला। ऊपरसँ िन¢ च~ \nपिरवारक सभतूर धूत/ नq बर एक, जालफरेबी नq बर एक। िकयो सोनाक कंगना लऽ कऽ नदीक कछेरमे बैसल \nतँ िकयो बहुिपया प धऽ कऽ अपन उ लू सोझ करैत। िसिरफ छोटका भाए जेहने नाम िवनोद तेहने \nकाम िवन±।   \nबालेसरक िपताक नाओं रामिकसुन। रामिकसुन अपना जाितक मैनजन छल। शरीर एकदम ह¼ा-कÚा \nरहै रामिकसुनक। रहबो िकए ने किरतै अखड़ाहा परक खेलेलहा देह रहै िकने। अपना जवानीमे रमाकाZ त  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n69 \n \nबाबूक अमलदारीसँ पूव/ हुनके पिरवारमे हरवािह करैत छल। पछाइत जखन रामिकसुन हरबािह छोिड़ देलक \nतहन बेटा पकैड़ लेलकै, माने बालेसर हरबािह करए लागल। \nआइ बालेसर जखन तबधल मने घरपर आएल तँ मनमे एकटा संक प केलक। संक प ई जे आब \nअनकर हरबािह निह करब। अपन रोजगार करब। अपन काज करब। \nिबहान भने रमाकाZ त बाबू जखन हरबािह लेल बालेसरक कहलिखन तँ ओ साफ-साफ किह देलकैन- \n“आब हम हरबािह नइ करब। आ ने अह~क ओइठाम कोनो आने काज करब।” \nरमाकाZ त बाबू पुछलिखन- \n“िकए ने हरबािह करमे? आ हमर जे कज-बज अिछ से पिहने दऽ दे। बापे तेतेक खेने छौ से कहल \nने जाए।” \nबालेसर ने आव देखलक आ ताव, तर-दे बाजल- \n“िहसाब कऽ िलअ।” \n“ठीक छै, घरपर आ िहसाब कऽ ले।” \nई कहैत रमाकाZ त बाबू अपना घरपर चिल गेला। \nऐ घटनाक आइ मास-दू-मास बीित गेल। तैबीच पौलीमे कोनो महतोक घरमे डकैती भेलइ। डकैत \nघरवारीक मारबो-पीटबो केलकै आ लाखो पैआक समान सेहो लूटलकै। \nरमाकाZ त बाबू जालफरेबी लोक तँ छिथए।   लॉकक Iमुख सेहो छैथ। दरोगासँ िमल कऽ बालेसरक \nिपताक डकैती केसमे फँसा देलक। \nरामिकसुनक घरपर पुिलस सभ दौर-बरहा करए लगल। आब रामिकसुन बोन-झाड़मे नुकाएल िफरए। \nघरक सभ समeग सबहक मुँहपर फुफरी उड़ए लगलै। \nअZ तमे रामिकसुन रमाकाZ त बाबूक पएर-दाढ़ी पकैड़ केससँ उबारैक आ¤ह-बात करए लगल। बालेसरो \nहारल नटुआ जक~ फेर रमाकाZ त बाबूक हरबािह करए लगल। \nओही समयमे पाहीप¼ीक एकटा मािलकक जमीन छेलइ। जइ जमीनक सटले रामिकसुनक घर सेहो \nछेलइ। ओ प~चो बीघा जमीन मािलक बेचैक सूरसार करए लगला। रमाकाZ त बाबू प~चो बीघाक गप कऽ \nलेलैन। िलखबै बेरमे रमाकाZ त बाबू ओइ प~च बीघाक अलाबे रामिकसुनक जे प~च कÚा जमीन सिहत घराड़ी \nछेलै तेकरो खाता-खेसरा आ रकबा चढ़ा लेलैन। \nदखल-क  जा बेरमे बालेसर रोकलक तैपर रमाकाZ त बाबू बजला-  \n“रौ बाले, चूप रह। ई जमीन मािलकक छेलै ओ हमरा िलिख देने अिछ। हे देखही द) ताबेज।” \nबालेसर मुख/ तँए अनकासँ द) ताबेज देखा चूप भऽ गेल। चुपे निह भेल बि क बौक भऽ अँगना चिल \nआएल। िकछु फुरबे ने करइ। \nरामिकसुनक तीन लड़का। जेठकाक नाओं- बालेसर, मिझला- राजशेखर आ छोटका- चZ lशेखर। बोिन-\nबुा किर कऽ कोनो धरानी सभ समeगक गुजर-बसर चलैत रहइ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n70 \n \nबालेसर नून-तेलक दोकान खोलने छल मुदा दोकान चलबै छेलै राजशेखर। समय बीतैत गेलइ। मुदा \nजखन समय खराप होइ छै तँ बारहोरंगक बसात बहए लिगते छै, सएह भेलै बालेसरक। वेचाराक तेतेक ने \nदोकानक उधारी लािग गेलै जे अZ तमे नून-तेलक दोकान छोड़ए पड़लै। पूजीक अभाव भेने वेचारा चाहक \nदोकान खोललक। कम पूजीमे चाहक दोकान नीक होइते छइ। चाहक दोकान खूब चललै। समय आब \nबोलसरक आपस एलइ। \nबालेसरक तीन लड़का। जेठका लड़काक नाओं- चZ lमोहन, मिझलाक- कृ­ णमोहन आ छोटका नाओं \nछेलै- इZ lमोहन। तीनू भ~इ पिढ़-िलख कऽ िद लीमे नोकरी करैले चिल गेल। नोकिरयो नीक ठाम लगलै। \nएक एकाउJ टhट, दोसर संचार िवभागमे आ तेसर कृिष िवभागमे तृतीय mेणीक काज करए लगल। \nबालेसरक मिझला भाए- राजशेखरक सेहो दू लड़का। पिहल उमाकानत आ दोसर कृ­ णकाZ त। \nउमाकाZ त एगारहवी केलाक बाद बq बइ चिल गेल आ कोनो सेठक ओइठाम áाइवरी करए लागल। आ छोटका \nलड़का चZ lशेखरक एक लड़का जेकर नओं छेलै लालमोहन जे पढ़लक-िलखलक निह। जहन पZ lह बख/क \nभेल तँ भािग कऽ मामा गाम चिल गेल। आ एक गोरेक संगे लुिधयाना जा रहए लगल। लुिधयानामे ओ \nकोनो िकराना दोकानमे काज करए लगल। \nपिरवारमे चा िदससँ आमदनी भेने बालेसर तीनू भ~इक मन हरदम खुशीए-खुशी रहए लगलै। जिहना \nअदरा न\\Wमे झम-झमौआ बरखा भेने, अगहनमे नीक उपजा भेने िकसानक मन हिख/त होइ छै तिहना \nबालेसरोक पिरवारमे सबहक मन हिख/त रहए लगलै। \nिकछु िदनक बाद रामिकसुनक मृ यु भऽ गेलैन। \nबालेसर अपन िपताक mा©-कम/ नीक जक~ केलक। रसगु ला-लालमोहनक भोज केलक। घरो-दुआर \nनीक बना लेलक। Ïेकटर सेहो खदीर लेलक। शानसँ गुजर-बसर कऽ रहल अिछ।   \nबालेसर मुदा चाहक दोकान किरते रहल। िधया-पुता सभ जहन गाम आबै तँ चाहक दोकान चलबैत \nिपताक देख मन झूस भऽ जाइ। \nबालेसरक पिरवारक उÀैत देख रमाकाZ तक पिरवार गलल जाइ। दु­ ट बुिधक लोक छलाहे। \nएमहर उमाकाZ तक जेतए धनकुिटया मशील चलैत रहै, तेतइ छेलै एकटा आमक गाछ। बालेसरे ओकरा \nरोपने छल आ अपनेसँ गाछक सेवा सेहो केने छल। मुदा ओ गाछ क  जामे छेलै रमाकाZ त बाबूक, ओकर फल \nवएह खाइ छला।   संयोगसँ एक िदन एकटा आम दुआरे झंझट भेलै, माने रËा-टोकी भेलइ। एक िदन \nउमाकाZ त ओही आमक गाछपर दाबा ठोिक देलकै। झंझट उठलै। केस-फौदारी भेलइ। कोट/-कचहरीक आबा-\nजाही शु भेल। रमाकाZ त बाबू बजैथ- \n“चाहक दोकानबला िक हमरासँ केस लड़त।” \nउमाकाZ तक िपता- राजशेखर अलगसँ कोट/मे जमीन-ज था सq बZ धी एकटा मोकदमा कऽ देलक, जइमे \nबाप-दादाक अरजलहा जमीन जे रमाकाZ त बाबू िलखा नेने छला तैपर मुकदमा चलए लगल। \nरमाकाZ त बाबूक अपन केलहा पाप सभ भूत भऽ आग~मे नाचए लगलैन। सबूतक जखन देख-भाल \nमिज) Ïेटक कोट/मे होमए लागल तँ मिज) Ïेट रमाकाZ त बाबूसँ कहलकैन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n71 \n \n“आपको िववािदत जमीन कैसे ह~सील हुआ और िजससे आप जमीन िलखबाये उनको ये िववािदत \nजमीन कैसे Iा त हुआ, इसका सबूत दािखल करh।” \nरमाकाZ त बाबूक तँ ऊपर-िन¢ च~ सुझए लगलैन। िदनेमे तरेगन देखा लगलैन। \nएमहर बालेसरक समeग सभ चौक-चौराहापर बजैथ- \n“बहुत धन खेल रे बगरा आ पड़लौ मरदसँ रगरा। जेतेक बेइमानी किर कऽ अरजने छ से सभटा \nआब बेरा-बेरी िनकलतौ। निह तँ एकटा सâ य मनुख जक~ समाजमे रह। हम तँ कौहुना अपन रोजगार \nइमानदारी पूव/क करैत चाहे दोकानसँ आग~ बढ़लॱ। अपनापर हमरा अपन कम/क िबसवास अिछ। ठिक-\nफुसला कऽ तँ निह ने। कमाइबला खेतइ आ लूटैबला जेल जेतइ।” \nयएह सभ बात आइ बालेसर अपन चाहक दोकानपर चZ lमोहनक किह रहल छला। \n◌ \nश  द सं° या : 1279 \n \n  \n  \n  \n \n  \nगामे बीरान भऽ गेल  \nिकसुन देव दुआर परहक चौकीपर असमंजस भेल बैसल छला। तेकर कारण छेलै जखन तीस-पÎतीस \nबख/क उमेर छेलैन, माने आइसँ सािठ बख/ पूव/- जहन जुआनी चढ़ल छेलैन, तेहेन अव) थामे कमाइ-ले मोरंग \nचिल गेला। गाममे किहयो कोनो साल रौदी, कोनो साल दाहीमे भूखमरीक सम) या उ पÀ भऽ जाइत। मुÚी \nभिर लोकक हाथमे जमीन-ज था, अिधकतर मजदूर तबकाक लोक। बोइन-बुापर जीिनहारक िवकट समय \nरहने कएक स~झ उपासे रहऽ पड़ै छेलैन। \nअही सभ बातक सोच आइ िकसुन देव भायक भेल छेलैन। हाथमे चाहक कप देना प¾ीक एक घZ टा \nभऽ गेल छेलैन। चाह पािन-पािन भऽ गेल छल। तखने राम सेवक चाह पीबैले िकसुन देव भाइक घरे लगक \nचाहक दोकानपर जाइ छला। \nराम सेवक िकसुन देव िदस तकैत पुछलिखन- \n“भाय एना िकए मन झूस अिछ। की केकरोसँ झगड़-झंझट भेल हेन, मुँह िकए तुÐछ केने छी?” \nसमािजक िर) तामे िकसुन देव आ राम सेवकक बीच  ‘भाय-भाय’ चलैत रहैन। \nिकसुन देव बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n72 \n \n“निह भाय, कोनो बात निह अिछ, पैछला िजनगीक बात सभ मोन पिड़ गेल हेन। आबह-आबह \nबैसह, केतए जाइ छह। चाह पीब लएह, तैबीच िकछु गपो-स प हेतइ।” \nराम सेवक ससैर कऽ िकसुन देव लग जा चौकीए-पर बैसला। आ िकसुन देव प¾ीक हाक देलिखन- \n“यइ सुलोचनाक माय, कनी एमहर आउ, निह तँ एक िगलास चाह आरो बनौने आउ।” \nअपना हाथक सरेलहा चाह िकसुन देव एके घॲटमे पीब लेला। आ बजला- \n“राम सेवक भाय, की कहब आब तँ हमर उमेर अ) सी-पचासीक लगभग भऽ गेल। प~चटा बेटा अिछ। \nसबहक िबआह-दुरागमन भऽ गेलै, सभ बेटा िधया-पुता आ किनय~ लऽ कऽ िद लीमे जमीन लऽ घर बना ओतै \nरहैत अिछ।” \nराम सेवक कहलकैन- \n“भाय साहैब, से तँ नीके ने अिछ, अपन कमाइए आ िधया-पुताक गूजर-बसर करैए। अह~क कोनो \nतरहक जवाबदेिहयो तँ नइ अिछ।” \nिब¢ चेमे टोन दैत िकसुन देव कहलकैन- \n“नइ हौ सेवक भाय, से बात नै छइ। हम दुनू परानी बुढ़ा-बुढ़ी की कऽ सकै छी। िकयो एक लोटा \nपैनो देिनहार नइ अिछ। गाममे की रोजगारक आब कमी छइ। पिहने ने रोजगारक कोनो साधन निह \nछेलै, लोक ढाका, बंगाल, मोरंग, िदनाजपुर, िस लीगुरी जा कऽ धन रोपनी, मआ रोपनी आिक पटुआ झाड़ै \nछल, आ केते गोरे बहलमानी सेहो करै छल। चZ द िकिसमक रोजगार करै छल। \nहमहॴ एक िदन िबराटनगरसँ प~चटा बहलमानक संग कटही गाड़ी लऽ कऽ जंगल लकड़ी आनैले जाइत \nरही। तीन िदनका र) ता छेलै, राितमे बाघक दुआरे गाड़ीक गोल कऽ कऽ रािख िदऐ, बीचमे बरदक बाZ ही आ \nकाते-कात चा कोणपर लकड़ीए-क घूर कऽ िदऐ आ एक गोरे िसरपैह लऽ कऽ खड़ा पहरा िदऐ आ बैली \nसभ सुती। िबहान भने गाड़ी जोित कऽ िवदा होइ। एक िदन लकड़ीसँ लादल गाड़ी छल। जंगलमे एकटा \nबाघ घात लगौने छल, डेरासँ दस ल§ गा गाड़ी जोइत कऽ आग~ गेल हएब आिक ऐगला गाड़ीक एकटा बरदक \nऊपर बाघ झपटलक आ िघचने-ितरने घोर जंगल िदस लऽ गेल। कोनो तरह िबराटनगर एलॱ।” \nराम सेवक पुछलकैन- \n“ऐँ यौ भाय, तहन तँ Iाण उिड़ गेल हएत, डर निह भेल जंगलसँ बहराइत?” \nिकसुन देव कहलकैन- \n“डर कहूँ नै हुअए, िहq मते ने किठन-सँ-किठन काजक ह लुक बना दइ छइ। हमरा सभक तँ रेहल-\nखेहल रहए, एहेन-एहेन घटना सभसँ।” \nराम सेवक कहलकैन- \n“यौ भाय साहैब, हम जॱ रिहतॱ तँ एक तँ Iाणे उिड़ जाइत आ जँ बँिचयो जइतॱ तँ नानी ने मिरहh जे \nफेर जंगल िदसक र) ता दोहरा कऽ धिरतॱ!” \n“हे सुनू एक बेरका घटना कहै छी।” िकसुन देव मुँहपर हाथ फेरैत बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n73 \n \n“िस लीगुरीमे पटुआ झाड़ैत रही,भिर ज~घमे जॲक धऽ लेलक। से की कहब तमाकुल चुना कऽ रखने \nरही, हँसूआ सेहो रखने रहैत छेलॱ। ऊपरमे आिब हँसूआसँ सभ जॲकक खड़ैर िदऐ आ चुनेलहा तमाकुल \nसबहक मुँहपर दऽ िदऐ। िकयो सुइया-डोरा सेहो रखने रहैत छल, सुइएसँ ग~िथ कऽ डोरामे धऽ लटका िदऐ \nआ डॉंरमे खॲिस िलअए। जॲक सभ पािनमे दहलाए लगए तहन पटुआ झाड़ी।” \nराम सेवक कहलकैन- \n“यौ भाय, तहन तँ बड़ जीबटगर काज करी।” \nिकसुन देव भाय फेर कहलिखन- \n“तोरा एतबेमे अचq भा लािग गेलह। हे सुनह- गाम आबी तँ सत-सत कÚा खेतमे हम आ हमर भजार \nअ¢ छेलाल िमल कऽ राित-के कोदािरसँ तािम िदऐ। दू-दू कÚा खेतमे असगरे धान-मआ रोिप ली। तब ने \nअ) सी बख/क उमेरमे दुÐ) त छी। मआ सनक िनरोग अÀक लेाक  यािग देलक।” \nिबच्  चेमे राम सेवक पुिछ देलकैन- \n“अ¢ छेलाल के छल?” \n“नै िचZ हलहक, िपतमराक बाप छल। ओकरा तेतेक तागत छेलै जे सात मनक पटुआ सोनक गिठयाक \nिबराटनगरमे असगरे उठा कऽ गोदाममे रािख दइ। एक िदन गोदामक चौकीदार देखलकै, ओ जा कऽ नेपालक \nथानामे किह देलकै, वेचाराक पकैड़ कऽ जेलमे दऽ देलकै। तिहना खाइयोमे छल, एक िकलो चौरक भात \nक लौमे आ सातटा मआ रोटी जलखैमे खाइ छल। एक िकलो राहैरक उसना तँ ओकर बामा-दिहना हाथक \nखेल छल। केतेक कहब िबतलाहा गप-स प। अखुनका िधया-पुताक देखै िछऐ जे दबाइयेपर खेपैए। झरो \nिफरैले साइिकल वा मोटरे साइिकलसँ जाइत अिछ। बीसो िकलो गहुमक मोटरी लऽ कऽ िपसबैले नइ जा \nहोइ छै,ओहूले जने चाही। काजसँ देह चोरबैत रहतह।”  \nराम सेवक बाजल- \n“भाय साहैब,  आब तँ गाम-घरमे लोके माने जुआन-जहान कह~ अिछ। खेत सभ परती पड़ल रहैत \nअिछ। निह तँ गाछ-िबरीछ लगौल अिछ। गाम जेना सून भऽ गेल हेन।” \nिकसुन देव भाय बजला- \n“यौ सेवक भाय, हमरा तँ बुझना जाइत अिछ जेना गाम उनैट गेल हेन आिक गाम सुनैट गेल हेन से \nबुझने ने जाइत अिछ। कान तँ सोन निह, आ सोन तँ कान निह।” \nगाममे देखबहक जे पिहने क¢ ची सड़क छल से आब पËीकरण भऽ गेल। जैठाम गाममे सबहक \nदुआरपर, केकरो एक प ला तँ केकरो जोड़ भिर बरद छल भÎस छेलै, गाए छेलै तैठाम आब देखबहक जे दस \nहजार लोकक ब) तीमे प~च जोड़ा बरद नै भेटत। जिहना बड़का माछ छोटका माछक खा जाइत अिछ तिहना \nखेतीक उपकरण भेने भऽ गेल। आब Ïेf टर भेने जमीनक जोत-कोर, अÀक दौनी, फिसलक कमठान इ यािद \nसभ तरहक काज ह लुक भऽ गेल हेन। तिहना अÀक फिसलक बीआ-बैल भेने, सुख-सुिवधा तँ भऽ गेलै \nमुदा लोक गामे छोिड़ कऽ पड़ा गेल हेन तखन खेती तँ बीरान हेबे करत।” \n“हँ से तँ भाइये गेल हेन।” –राम सेवक बाजल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n74 \n \nतैपर िकसुन देव बाजल- \n“यौ भाय, एम.बी.बी.एस. डाf टरक देखबै जे मनुखक खून-पैखानाक जॉंच करत। हमरे पोती डोली \nिद लीसँ गाम आएल छल, दसमीमे पढ़ैत अिछ। एक िदन दलानपर बैसल रही, तखने गाए गोबर \nकेलक, पोतीसँ कहिलऐ  ‘गइ डोली गोबर कनी कोदािरसँ हटा दिहन तँ।’ मुदा पोती हमरापर ऑंिख गुड़रैत \nअँगना िदस चिल गेल। से कहू तँ कोदािरयोसँ गोबर उठबैमे िघरना भेलइ!” \nिब¢ चेमे राम सेवक िकछु बाजए लागल मुदा िकसुन देव रोकैत फेर बाजल- \n“यौ भाय, गोबर तँ ओहन व) तु अिछ जइसँ पूजाक ठ~उ नीपल जाइत अिछ। खेतमे िदयौ तँ उब/रा \nशिf त बढ़त, भानस कऽ सकैत छी, गोबरक छौरसँ माल-जालक थैरक साफ कऽ सकै छी। कोनो िफनाइल \nवा अZ य दबाइक जरत नइ पड़त। बरतन-बासन साफ कऽ सकै छी। से कहू भाय, देहात सनक शु© \nकोनो व) तु शहरमे भेटते। तेहेन गामक  यािग कऽ लोक परदेशमे बास करैत अिछ। शहरमे जेकरा लेल \nपैआ लगै छै से गाम-घरमे मंगिनयमे भेट जाइ छइ। \nथोड़ेकाल चुप भऽ कऽ िकसुन देव फेर बाजल-  \n“आब िक ओ गाम रहलै जे सभ व) तु लेल लोक कलहZ त छल। आब तँ गली-गलीमे पËी सड़क \nछै, घरे-घर टी.बी. छै, मोटर साइिकलक के पुछैए चिरचिËया गाड़ी केतेको भऽ गेल अिछ गाम-घरमे। ) कूल \nछै, अ) पताल छै, िबजली छै मुदा जुआन-जहान लोकक अभावमे गाम बीरान भऽ गेल अिछ, एकदq म सुनसान \nजक~।” \nराम सेवक अपन मुड़ी डोलबैत िकसुन देव िदस तकैत रहल। मुदा िकछु बाजल निह। \n◌ \nश  द सं° या : 1162 \n  \n \n  \n  \n  \n \n  \nतीलक तार  \nलाल काकी स~झ दइले दीप नेस कऽ तुलसी चौरा लग जाइ छेली। अँगनामे गहुमक बोझ जह-पटार \nराखल छेलइ। दोगे-दोग लाल काकी तुलसी चौरा लग पहुँचली। तखने पिछया रमकल। लाल काकीक नजैर \nरहैन तुलसी चौरापर। हवा आ गमXसँ गहुमक बोझ हरनाठ भेले छल, कखैन-ने-कखैन एकटा बोझमे दीपसँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n75 \n \nआिग लपैक लेलकै। तखन लाल काकी िकछु ने बुिझ सकली। जखन बोझसँ धुआँ िनकलए लगल िक \nमिझली पुतोहु ह ला केलिखन- \n“आिग लािग गेलइ।” \nघरक सटले दऽ कऽ पËी सड़क छेलै, लोकक आवाजाही तँ छेलैहे। िकयो बगलक गाम कछुबी-दे \nबाजल- ‘नवटोिलयामे आिग लागल छइ।’ \nओतुËा लोक दौड़ल। िकयो कछुबीक तँ िकयो तमुिरया िदस गेल। ओ बाजल- \n“नवटोिलया सुÛडाह भऽ गेल!” \nआब तँ नवटोिलयाक जेतेक कुटमैती लािगमे छेलै ओ सभ दौड़ल। जिहना कोनो नीक बात होइ िक \nअधला बात आिक कोनो समिदया एक दोसरक संग बात-चीत कहैमे िकछु ितिलया-फुिलया लगा दैत अिछ, आ \nिकछु बातक घटा-बढ़ा कऽ कहैत अिछ, तिहना भऽ गेल। \nजहन देखए गेल तँ माW एकटा गहुमक बोझक िकछु अंश झरकल छल। \nतैबीच सुZ दरी पुतोहु बजली- \n“यै लाल काकी, देिखयौ लोकक िकरदानी! एतेक ने तीलक तार बना कऽ बाजल जे कर-कुटुम तकक \nलोक पहुँच गेल।” \nलाल काकी बजली- \n“यै किनय~, अिहना लोक सभक बजैमे कोनो िक टका-पैसा खच होइ छै, गपक िछलैन करैत-करैत \nकेकरोसँ केकरो मुहÒ-ठुठी करा देतह। केकरो अपना बातसँ झूका देतह वा होशे उड़ा देतह। सही बात \nबुझत निह, आ तीलक तार बना उड़बैत रहत।” \n◌ \nश  द सं° या : 227 \n  \n  \n \n  \nएक चुनौटी तमाकुल  \nमहान ािZ तकारी जुझा समाज सेवी कq युिन­ ट नेता शुभंकर बाबू। अं¤ेजक शासन अिZ तम अव) थामे \nपहुँच गेल छल, गाम-घरसँ लऽ कऽ शहर तकमे ग~धी बाबाक पूण/ अजादीक घोषणा भऽ चुकल छल। जँिह-\nपटार ािZ तकारी सभ रेलक पटरी, टीलीफोनक तार, सरकारी कागजातसँ लऽ कऽ भवन आ थाना तकमे \nतोड़-फोड़ केलक, आिग लगा-लगा जारलक। ुर अं¤ेजक हािकम आ पलटन सभ सेहो ािZ तकारी सभक \nपकैड़-पकैड़ केतेक गाछमे ट~िग फँसरीपर चढ़ा दैत तँ केतेकोक कालापानीमे भेज दैत छल। केतेक माए- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n76 \n \nबिहनक म~गक िसनूर घुअ पड़लै। केतेक भायक शहीद हुअ पड़लै। केतेकक जेलमे सड़ा देल गेलइ। \nकेतेको लोक ललका मुरेठा देख घरमे ढुकल रहैत छल। \nशुभंकर बाबू सेहो कएक बेर जेल गेला। नमक स या¤हमे भाग लेलैन अं¤ेजक भगबैमे जहॉं तक जे \nबुिध छेलैन ओ गुलामीसँ मुिf तक लेल लगौलैन। भंझारपुररेलक पटरी उखाड़ैमे िहनको जेलमे ठुिस देलकैन। \nजाबत जीला ताबत धिर किहयो लोभ-लालच, घूस-पhच आिदसँ दूर रहला। साधारण भेष-भूषा छेलैन शुभंकर \nबाबूक। \nशुभंकर बाबूक एकटा बेटा िदवाकर। पढ़ैमे तेजगर तँ निह, मुदा जिहना गाइक नॉंगैर पकैड़ वेतरणी पार \nहोइत अिछ तिहना िदवाकर दसमी तक पढ़लक आ   लौकमे िकरानीक नोकरी भेट गेलैन, सेहो ) वतंWता \nसेनानी शुभंकर बाबूक लड़का छिथन तँए। वेचारे शुभंकर बाबू तँ आब ऐ दुिनय~मे नइ छैथ मुदा हुनक कृत \nअखनो गाम, िजला आ रा¬ य तकमे छैZ हh। \nहमरा एकटा वोिरंगक जरत भेल।   लौकसँ सैर Iितशत छूटपर भेटैत रहइ। हमहूँ दरखास देिलऐ \nआ ब~की पैओ जमा कऽ देिलऐ। िदवाकर बाबूक Iमोशन भेलैन। हुनका नाजीर आ बड़ा बाबूक काज देल \nगेलैन। \nहम वोिरंग उठबैले गेलॱ। नाजीरक माने िदवाकर बाबूक कहलयैन- \n“सर, हमर जे वोिरंग उठबैक आदेशबला कागज छै, ओ देल जाए।” \nिदवाकर बाबू कहलैन- \n“जाबत िकछु खच-वच नै करब ताबत कोना कागज देब।” \nपुछलयैन- \n“सर, हम तँ सभ पैआ आ जमीनक कागजात जमा कऽ देने छी। तहन फेर कोन खच/-बच/?” \nिदवाकर बाबू बजला- \n“से निह बुझिलऐ, ऑिफसमे चZ द तरहक ने खच/-बच/ छै िकने, तइमे िकछु पैसा लगबे करत।” \nताबत एक गोरे सेहो नाजीर लग काज करेबाक लेल आएल। हुनको यएह बात कहलिखन। \nहम बाहर आिब वेवेकसँ सभ बात कहिलऐ ओ कहलैन- \n“यौ बाबू, िहनक हालत मैत पुछू। आ_ चय/क बात छै जे िहनक िपता mी शुभंकर बाबू गरीब लोकक \nलेल, देशक अजाद करक लेल कोन-कोन यातना ने सहलैन। मुदा िहनका तइ सबहक एको रती लाज-िवचार \nनइ छैन। जाउ िकछु एमहर-ओमहर किर कऽ काज करा िलअ।” \nहम िदवाकर बाबूक कुरसी लग फेर गेलॱ आ कहलयैन-  \n“सर, हमर काज कऽ िदअ ने।” \nिदवाकर बाबू बजला- \n“लाउ दू साए पैआआ हे िलअ कागज।” \nहम कहलयैन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n77 \n \n“सर, हम गरीब छी। सभ पाइ खच भऽ गेल। हमरा लग आब पैआ नइ अिछ।” \nिदवाकर बाबू बजला- \n“गरीबक तँ भगवानो सहायता निह करै छिथन। अहॴ कहू तॕ कोनो भगवान आिक इ­ टदेवता िबना \nचढ़ौआ लेने केकरो काज करै छिथन? तहन हम मनुख भऽ कऽ कोना छु¢ छे कऽ देब..!” \nहम कहलयैन- \n“सर अह~क िपताmी तँ महान ) वतंWता सेनानी छला। गरीबेक िहतक लेल ने जहल गेला। माहूर \nखेलैन। एते तक जे ) वतंWता सेनानीबला पhशनो नै लेलिखन आ सरकारीए कोषमे जमा करक लेल \nकहलिखन। ओ एहेन ितयागी छला। आ अह~...।” \nतैपर िदवाकर बाबू बजला- \n“तँए ने, प~च बीघा जे जमीन छेलैन तइमे सँ लोके सबहक सेवा करैत-करैत तीन बीघा जमीन बेच \nलेलैन। बेसी गप-स प निह क। लाउ एके साए पैआ आ कागज िलअ।” \nहम कहलयैन- \n“िदवाकर बाबू, हमरा लग तँ एकोटा टाका नइए, तहन हम केतए-सँ िदअ।” \nिदवाकर बाबू आँिख गुड़äत कहलैन- \n“पचासोटा टाका लाउ, निह तँ पचीसोटा टाका िदअ।” \nहम कहलयैन- \n“सेहो नइ अिछ।” \nफेर िदवाकर बाबू दराजसँ तमाकुलक िड  बी िनकािल कऽ दैत कहलैन- \n“तँ जाउ, दोकानसँ एक चुनौटी तमाकुले नेने आउ। हम ताबत कागज तैयार कऽ दइ छी।” \nहम सोचलॱ आब की करी की निह, चुनौटी लेलौ आ प~च पैआक तमाकुल लेल िवदा भेलॱ। \nहमरा परोछ भेलाक बाद दोसर िकरानीसँ िदवाकर बजला- \n“एहेन बुिड़ लोकक निह देखलॱ। प~चोटा टाका लऽ निह आएत   लौक! फोकटेमे काज कराएत!” \nहम जाबत तमाकुल लऽ कऽ एलॱ ताबत कागज तैयार छल। हाथमे कागज दैत िदवाकर कहलैन- \n“ई देब घर िछऐ, िबना देने काज नै ससरत।” \nकागज लऽ कऽ माल गोदाम िदस जाइत रही िक हमरा पंचायतक ¤ामसेवक जदूवीर पासवान भेट \nगेला। हुनका सभ बात कहलयैन। \nसेवकजी कहलैन- \n“िदवाकर बाबूक आदते एहने छैन। जहन हमरो सभक कहता जे तूँ सभ बड़ माल मारैत छह, चलह \nचाह-पान कराबह। केकरो िबना िकछु नेने काजे ने करै छिथन। तूँ तमाकुल देलहक ओकरा की करता तँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n78 \n \nपÀीमे झािड़ कऽ रािख लेता आ दोसर जे िकयो काज करबए लेल औत, तँ ओकरा फेर ओ चुनौटी धरा \nदेिथन जे एक चुनौटी तमाकुल नेने आबह।” \n“िकयो देखिनहार-सुनिनहार निह अिछ एहेन चू पा चोर सभक।” -हम कहलयैन। \nतैपर सेवकजी बजला- \n“नाजीरक िपते ने तेहेन  याग-तप) या केने छैन जे िदवाकरक मुह देख छोिड़ दइ छइ। जिहना िकयो \nबाप-दादाक कृतसँ उ©ार होइत चलैत अिछ तँ िकयो अपना बदौलत बाप-दादाक काजक उ©ार करैत अिछ। \nिकयो हािर कऽ जीतैत अिछ तँ िकयो जीतला बाद हारैत अिछ। जेकर ओजने एक चुनौटी तमाकुल, तेकरासँ \nकी उमीद कऽ सकै छह।” \n◌ \nश  द सं° या : 794 \n  \n  \n \n  \nआब किहया चेतब  \n25 अIैल 2015 इ) वीक घटना छी। िकयो ) नान करैत छल, िकयो ) नान किर कऽ खेनाइ खा रहल \nछल, िकयो अराम कऽ रहल छल। िकयो Ïेf टरसँ खेत जोता रहल छल जे रौदीमे जोतलाहा खेतक दुिभ \nमिर जाएत आ खेत िनरोग रहत। समय पिहल िदनुका सबा बारह बजे आ दोसर िदनुका साढ़े एगारह बजेक \nलगभग िछऐ। एकाएक धरती डोलए लगलै। अफरा-तफरी मिच गेल। के धनीक, के गरीब सभ एकरंगाह भऽ \nगेल, जेलक खेनाइ बेÐका समय जक~ सभ िकयो घरसँ िनकैल फिल जगहमे चिल गेल। घरसँ िनकलैमे आ \nअफरा-तफरी भेने केतेक गोरेक ट~ग-हाथ टुटल। केतेक घर-दुआर तहन-नहँस भेल। कोन दÎत-दानो छेलै जे \nदेवालयक सेहो नइ बकसलक। केतेक छातीक धड़कन बिढ़ गेल। अ) पतालमे रोगीक रखैक जगह नइ \nरहलै। एके अिछयापर दस-दसटा मुदक डाह-सं) कार भेल। केतेक गोरे तँ मकानक मलबाक तरेमे रिह \nगेल। जेकरा मशीनसँ धरतीए-मे पचा देल गेलइ।   \nबाबाक नाम छेलैन छोटे लाल दास, लोक हुनका पारखी बाबा कहैत छेलैन। उमेर करीब 85-90  बख/क \nछेलैन। प¾ी सुशीला जीबते छेलैन। बबो ) नान किर कऽ भोजनपर बैसले छला। दू कर भात-दािल खेने \nहेता िक निह, प¾ी सुशीला कलपर सँ पािन आनए गेल छेली िक तखने धरती डोलए आ कुदकए लगलै। घर \nलगक पोखैरक पािन उछैल कऽ महार टिप गेल। \nप¾ी सुशीला बपहािर काटैत बजली- \n“ई की भेलै..!”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n79 \n \nकहैत सुशीला कलेपर धँइ भटका खसली आ अचेत भऽ गेली। बबो ताबत कुिद-फािन कऽ, फिल \nऑंगन छेलैन, चल गेला। दू-तीन िमनट तक कनी-मनी धरती डोिलते रहलै। केकरो िकछु फुरेबे ने करै जे \nकी करी। धरती उठतै िक आ बैसते आिक धँसतै। \nबाबा ह ला केलैन- \n“दौरे जाइ जा हौ..!” \nिकछु गोरे आएल आ सुशीलाक उठा-पुठा कऽ दलानपर जे भागवत करौलहा मरबा छेलै, तेते बैसा कऽ \nपािनक छीचा देबए लागल। ताबत डाf टरोक बजा कऽ आनल गेल। दवाइ-दा कएल गेल। बड़ी कालक \nबाद सुशीला ठीक भेली। \nस~झक समय छेलै, बहुत गोरे मरबापर बैसल छल तखने सजन, बाबासँ पुछलकैन- \n“अँए यौ बाबा, एना िकए भेलै। ई की छेलै। हम तँ बौक भऽ गेल छेलॱ।   जह~ िक देह डोलए \nलागल िक अँगनासँ भगलॱ। रोडोपर जेना िकयो उठा कऽ पटैक देलक तिहना बुिझ पड़ल।” \nपारखी बाबा, कहलिखन- \n“बौआ, ई भुमकम छेलै। तूँ सभ ने पिहल बेर भुमकम देखलहक। हम तँ छोटका-मोटका छोिड़ तीनटा \nबड़का भुमकम देखिलऐ हेन। पÎतीस इ) वीक भुमकम सभसँ जोरगर छेलै। केतेक ठाम बड़का-बड़का दरािर \nफािट गेलै, केतेक घर-दुआर नास भेल, केतेक जान-मालक नोकसान भेल तेकर कोन ठेकान। सतासीक बािढ़ \nआ अठासीक भुमकम नामी अिछ। ओहू बेरका कम नै छेलै अदहा भारतक पुरबसँ पि¢ छम तक आ उरमे \nनेपालक सेहो डोला देलकै। अठासीक भुमकमक केZ l छेलै मधुबनी आ सीतामढ़ीक बीचमे आ ऐ बेÐका केZ l \nछेलै नेपालमे काठमाJ डूक नजदीक, तँए ओतए बेसी छित भेलै। जेकर केZ l जेतए रहैत अिछ तेतए बेसी छित \nआ दूरबलाक कम असर पड़ै छइ।” \n“एना िकए छै बाबा?”  –सजन पुछलकैन। \nताबत पिJडत काका टीप देलिखन- \n“रौ सजन, धरती तरमे कौछु छै, ओकरापर जहन पापी सबहक भार पड़ै छै ने तहन ओ देहक डोलबए \nलगैत अिछ तिहन भुमकम होइ छइ।” \nसजन पुछलकैन- \n“अँए यौ पिJ डत काका, केतेकटा कौछु छै जे पूरा धरतीए-क डोला दइ छइ?” \nपिJ डत काकाक िकछु फुरबे ने करैन। तैबीच भुलचन बाजल- \n“नइ यौ पिJ डत का, शेषनागपर ई धरती अिछ। ऐ धरतीपर जहन बेसी \nपाप, अ याचार, Ç यिभचार, अपहरण आ ह या हुअ लगैत अिछ तहन शेषनाग अपन फनक डोला ह लूक करैत \nअिछ।” \nजेकरा जे जेना बुझल छेलै से तेना अपन-अपन तक/ दैत छल। पारखी बाबाक जहन सबहक गप \nसुिन-सुिन कऽ मन घोर भऽ गेलैन तँ गप हँकिनहारक पुछलिखन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n80 \n \n“जापानमे िकए दसे िदनपर भुमकम होइ छइ?” \nसभ चुप भऽ गेल। िकयो ने िकछु बाजए। \nबाबा बजला- \n“ई बात निह छइ। Iकृितमे माने ¸¹ाJ डमे जेतेक व) तु-जात आिक पदाथ/ अिछ सभक अपन-अपन \nगुण-अवगुण छइ। पृÝ वीक सेहो अपन गुण-अवगुण छइ। पृÝ वी अपना पेटमे असं° य व) तु सभक रखने \nअिछ। ठंढ-गम/ तँ सभ व) तु होइते अिछ िकने। सभक अपन गित छै िकने। धरितयोक अपन गित अिछ। \nओकरो पेटमे जखन गैस वा पदाथ/मे गमX होइ छै तँ केतौ ¬ वालामुखी बिन, तँ केतौ परत-पर-परत चिढ़ गेल \nतँ केतौ धरतीए घँिस गेल, तँ केतौ झील बिन गेल तखनेने भुमकम होइ छइ। जिहना ल² मण रेखा टपला \nबाद सीता हरन भेलै तिहना अिधक कोनो व) तुमे भेलाक बाद उ¤ प भाइये जाइ छइ।” \nसजन पुछलकैन- \n“ऑंइ यौ बाबा, तिहन तँ बाइढ़ोमे अिहना होइत हेतइ?” \nबाबा बजला- \n“हँ, Iकृितमे प~चटा जे त व अिछ जेना अकास, सूय/, हवा, जल आ धरती एही प~चो त वसँ बनल ई \nशरीर अिछ आ अही प~चोक नजैर सभ मनुखपर बराबर अिछ। यएह ने देवता भेल, जेकरामे कोनो भेद-भाव \nनइ होइ। अकासमे जेकरा जेतेक उड़बाक होइ उिड़ सकैए। सुÐजक नजैर सभपर बराबर पड़ैत अिछ। \nमौसमक िहसाबसँ अपन गुण-अवगुण छइ। बैशाख-जेठमे गमX जन-माÐख होइए आ वएह गमXक जाड़मे \nसंजीवनी बुटीक काज करैत अि़छ। तिहना जलोक छै, सबहक लेल बराबर बरसैत अिछ। मुदा वएह जल \nकिहयो Iलयकारी बािढ़ सेहो आिन दैत अिछ तँ किहयो िपयासक लेल तरसबैत सेहो अिछ। तिहना हवोक \nछै, सबहक लेल बराबर। किहयो माÐख तँ किहयो शीतलता सेहो दैत अिछ। तिहनाने धरितयोक अिछ। \nधरतीक धरती माता किह कऽ लेाक पुकारैत अिछ, जिहना माए अपन िधया-पुताक केतबो क­ ट सिह कऽ \nपालन-पोषन करैत अिछ तिहना ने धरती सेहो करैत अिछ।” \nताबत सुशीला चाह नेने एलिखन। सभ िकयो चाह पीबए लगला। चाह पीब, िकयो तमाकुल तँ िकयो \nबीड़ी पीबैत गप-स प करए लगला। भुलचुन बाजल- \n“अँए यौ बाबा, हम सभ जे एतेक पुजा-पाठ करै छी से देवता सभ िकए ने क­ टक बेरमे सहायता \nकरैत अिछ?” \nबाबा बजला- \n“रौ भुलचुन, लोकक चािल बुझबीहीन तँ देहमे आिग लिग जेतौ। चलाकक काज िछऐ। अपन ) वाथ/क \nलेल मनुखक बँटैत-बँटैत लोक आ मोक बॉंिट नेने अिछ। भगवान आ धरतीक के पुछैए।” \nतैबीच सजन बाजल- \n“तिहन केना कऽ जीब?” \nबाबा कहलिखन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n81 \n \n“बौआ, बाÐदक ढेरपर छह। कखन छह कखन निह, तेकर कोन ठेकान। \nबािढ़, रौदी, भुमकम, अिगल§ गी, आतंकवादीक आमण, सुनामी आ पैलोनक आमण, ऐ सभक पछाड़ैत सही र) ता \nबना अपनाक ठाढ़ केने जे जीब लेता वएह पूजणीय भेला। हुनके समाजमे पूजल जाइत अिछ। मृ युए-क \nनाम छै ने स यम,िशवम, सुZ दरम्। आब मशीनी युग आिब गेल हेन। जिहना घZ टोक काज सकेJ डमे होइत \nअिछ, तिहना आफदो देखते-देखते Iलय मचा दइ छइ। तँए आबो चेतइ जाइ जा। मनुख बिन आएल \nछह, मनुख जक~ आचरण बना जीबह। केतेक की कहबह। बड़ ओझरी सभ छै ओझरीक सोझरबैत चलैत \nरहह।” \n◌ \nश  द सं° या : 997 \n \n  \n  \n  \n \n  \nिवघटनकारी तव  \nजीवन बाबाक िसिरफ प~च कÚा बाड़ी-झाड़ी छल। जे एËे िदनक बखमे एक मरद करीब पािन लािग \nगेल। तेकर कारण छल, चाकात व) ती रहने पािनक िनकास निह। जीवन बाबा एकटा दख) त एस.डी.ओ. \nआ जे.ई.क देलिखन जे हमर सबहक पनरह बीघाक  लॉट जे झीलनूमा बिन गेल हेन, तेकर िनदान कएल \nजाए। \nजीवन बाबाक िजनगी सभ िदन संघष/मे बीतल। जइ समैमे छाWक िजनगीमे छला तहू समैमे बाबा \nगाइक सेवा आ खेती-बाड़ीमे तरकारी-फरकारी उपजबैथ। वएह सोन सन चौमासमे करीब सैर घौड़ \nकेरा, पनरहटा अनरनेवाक गाछ, प~चटा सीमक गाछक संग करैला, सरीफा, धाWीम आ अनारसक करीब एक \nसाए गाछ आ तैसंग कÚा भिरक घेरा गाछक जिड़मे दू हाथ-तीन हाथ पािन लािग गेलैन। रंग-िबरंगक जे \nफल-फलहरीसँ लऽ कऽ तरकारी-फरकारी तक छल ओ सुÛडाह भऽ गेलैन। यएह दुद/शा फलक देख बाबा \nदरखा) त देने छेलिखन। \n1960-65  इ) वीक अमलमे पुरना मुिखया छला। ओ दिछनवािह टोल आ मुसहरीक बीचमे एकटा पाइप \nदेने छेलिखन पािनक िनकास लेल। गामक जे गोठ टोल अिछ जइमे करीब पचास घर मुसलमान, अ) सी घर \nमुसहर, सैर घर धानूक, चालीस घर वæ¹णक बास अिछ ओइ सबहक घर आ चौमासक पािन ओही पनरह \nबीघाक गोरहा खेतमे अबै छल आ पाइप देने पोखैर होइत दिछनबिरया बाघ िदस चल जाइत छल। जइसँ \nधान, गहुम, मौसरी, खेसारी, सेरसो, तीसीक संग रंग-िबरंगक तरकारी-फरकारी सभ उपजैत छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n82 \n \nदस साल पिहनॱ पंचायतसँ पुिलयाक िनमण भेल छेलइ। आर.ड   यू.डी. सड़कसँ एकटा सड़क मू° य \nमंWीक योजनासँ मंजूर भेल। ओ सड़क धनुकटोलीसँ दिछनवािह टोल होइत मुसहरी होइत मुसलमानक टोलमे \nजा कऽ खतम होइत अिछ। जखन सड़कपर िम¼ीकारण होइत छल तखने पािनक िनकासी लेल गप-स प \nचललै। ठीकेदारक एकटा पूल देबाक छेलै पािनक िनकासी लेल। ओ वेचाराक िकयो अपना घरक आिक \nखेतक ऑंगामे पूल बनबैये ने देलक। \nवेचारा ठीकेदार हािर-थािक कऽ गोठक पुबिरया चौरमे जा कऽ एकटा पूल बना देलकै जेकर कोनो \nउपयोग निह। कहबी ठीके छै- लोल केतौ घोघ केतौ…। सएह पइर। \nसरकािरयो ऐमला-फिमला िक कम पhच-प~च लगबै छइ। िकयो अपना सीर अपजश लेबिह ने \nचाहत, ¤ामसेवकसँ लऽ कऽ बी.डी.ओ; जे.ई. आ कलf टर तक ओ ओकरा िलखत तँ ओ ओकरा िलखत। ताबे \nसमैये बीत गेल। सएह भेलै जीवन बाबाक दरखा) तक। एस.डी.ओ. िलखलक बी.डी.ओ.क आ बी.डी.ओ. \nिलखलक जे.ई.क। \nजे.ई. जहन सहर-जमीनपर मोआइना करए एला तँ दिछनवािर टोलक िवघटनकारी तव सभ जलखै-\nचाह-पान करा तेसरसँ कहबा देलक जे ऐठाम पुलक जरते ने अिछ। जहन ओहू टोलक लोकक जमीन \nओइ पनरह-बीस बीघाक पलॉटमे। तेतबे निह ओही टोलक एकटा Iोफेसर साहैबक आँगनमे पािन भिर छाबा \nलागल। आ_ चय/ तँ ई जे ओहो कहलिखन जे ऐठाम पुलक जरत नइ छइ। \nजहन ढलाइ पूरा भऽ गेलै तहन फेर जे.ई. साहैब सड़कक मोआइनामे एला। संयोगसँ आइ गॱआँ सभ \nउनटल जे.ई. साहैबपर। \nजीवन बाबाक तँ सभ िकछु दहाइये गेल छेलैन। मन िबखाएल रहबे करैन। जे.ई.क देखते बजला- \n“रौ, घुरना इहे िछयो इZ जीिनयर, पकड़! ला रासा बाZ ह तँ आ क~च-करचीसँ देह ततािर दहीन।” \nजे.ई.क तँ होशे उिड़ गेलइ। तखने जोिखयाक प~च बख/क बेटा बाड़ीमे कलपर चिल गेल। ओ \nओंघरा-पॲघरा कऽ भिर ड~र पािनमे चिल गेलइ। ह ला भेलइ। \nजे.ई.क आब तँ िकछु फुरबे ने करइ। ब¢ चा ताबे किनय पािन पीने छल। जे.ई. बाजल- \n“अह~ सभ धीरज ध। हमरा जाए िदअ। कोनो-ने-कोनो िनदान भऽ जाएत।” \nतैपर िकसुन सदाय बाजल- \n“निह, नइ जाए िदयौ यौ जीवन बाबा।हमर जे घर खिस पड़ल हेन दाबा लागल अखनो पािन अिछ, से \nकी हेतइ।” \nरहमान, जे कुजरटोलीक छल, तखने ओहो हहासल-िपयासल दौड़ल आएल। अिबते बाजल- \n“चलू तँ देिखयौ तँ हमरा ऑंगनमे भिर ठेहुन पािन लागल अिछ। स~प-कीड़ा सभ अँगने-घरे सहसह \nकरैए।” \nमुदा दिछनवािह टोलक लोक िकयो ने िकछु बजैत। सबहक मन रहइ- धू: कनी-मनी \\ितये ने भेल। \nबेसीसँ बेसी ऐबेर उपजा नै हएत। मुदा िवरोधी सबहक तँ घर-दुआर खसतै ने। जान-मालक \\ित हेतइ ने।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n83 \n \nबड़ जे संघष/शील सभ छला तँ आब बुझौत। हमरा सभक कोन अिछ िधया-पुता सभ बq बई-िद लीमे मारे \nकमाइए। गुजर-बसरमे किहयो किनËो िदËत थोड़े हएत। \nजे.ई.सँ जीवन बाबा पुछलिखन- \n“कहू तँ एक मिहना हमरा दरखा) त देना भऽ गेल। ताबे सड़कपर मािटये पिड़ रहल छल। आब तँ \nिग¼ी-गा¼ी दऽ कऽ िसमेZ टसँ ढलाइयो भऽ गेल। कहू तँ दरखा) त जे देने रही से किहयो हमरा सूचनो देलॱ \nजे अह~ चुपे-चाप ज~च किर कऽ चिलयो गेलॱ। देखू तँ हमर फिसल सबहक दशा।” \nजे.ई. बाजल- \n“ई हमरासँ गलती भेल। आब एना नै हेतइ।” \nजीवन बाबा कहलिखन- \n“तँ बाजू जे पूल वा पुिलया किहया बनतै आ हमरा सबहक घर-अँगनाक पािन किहया िनकलत?” \nजे.ई. बजला- \n“चािरसँ प~च िदनमे पािनक िनकासी भऽ जेतइ।” \n“ठीक छै जाउ, मोन राखब। निह तँ सभ गुJ डइ िनकैल जाएत।”- जीवन बाबा कहलिखन। \nजे.ई. साहैब तँ चिल गेला।  10  िदन समैयो बीत गेल मुदा कोनो तरहक कारगुजारी निह। \nिवघटनकारीलोक तँ अिहना सोिचते अिछ जे िकछु गमेलोसँ जँ अनकर \\ित होइ तँ ओहन सोचबला \nलोकक मुँह मिलन नइ होइत अिछ। ओकरा खुशीए होइ छइ। सरकािरयो तंWक तँ वएह गित अिछ। ऊहो \nिक आम जनताक खुशहाल थोड़े देखए चाहैत अिछ। कुसX भेटलै सभ िकछु िबसैर गेल। \n◌ \nश  द सं° या : 777 \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतÇय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \nनारायण यादवजीक  \nचािरटा लघु कथा- \nचौदह नq ब र कोट/ \nरमेशक पढ़ाइ चिल रहल छल। बी.ए. पास कए बी-एड. कऽ रहल छला। बी-एड.क परी\\ा दऽ घर \nआएल छला। आगू पढ़ैक िजÔासा सेहो छैZ हh। रमेशक िपता िकसान छैथ। हुनक आमदनी Z यून छैन। जेना- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n84 \n \nतेना घर-पिरवारक काम-काज चलै छैन। पैघ खच लेल जमीन-जाल बेचए पड़ै छैन। रमेशक देखते िपता \nकहलिखन- \n“बौआ, परी\\ा केहेन भेलह। आब हम आग~क पढ़ाइ हेतु खच/ केतए-सँ देबह। औरो िधया-पुता अिछ। \nबेटीक िबआह आ िदनेशक पढ़ाइ कपारपर अिछ। आब अह~ केतौ नोकरी-चाकरी आिक कोनो नीक धZ धा \nक जइसँ घरमे खुशहाली बनल रहत। घरक काम-काजमे आब अह~क माए नइ सकै छैथ। तँए आब \nिबआहो कए िलअ जइसँ माइयोक सुख भेटत आ हमहूँ IसÀ रहब। अही साल अखाढ़मे सभा गाछी चलू।” \nिपताक बात सुिन रमेशजी मौन छला। मौन ) वीकार ल\\णq । \nरमेशक बाबूजी रमेशक सहमित पािब सौराठक सभा गाछी जाइक तैयारी करए लगला। सौराठ \nमधुबनीसँ प~च-छह िकलोमीटर उर-पि¢ छम कोणमे अिछ। िमिथलाक पौरािणक परq परा िविचW अिछ। \nिमिथला छोिड़ एहेन परq परा केतौ नइ छइ। माल-जालक हाट जक~ बरक हाट लगै छइ। िबआहक लेल \nबिन-ठिन कऽ बर सभा गाछी अबै छैथ। \nकिनय~बला सेहो बरक खोजमे सभा गाछी पहुँचै छैथ। किनयागत बरक नाम, ठेकान, मूल, गोW आ \nयो§ यतासँ अवगत भऽ पंिजकारसँ सq पक/ करै छैथ। बर-किनय~क मेल आ बरक सोभावसँ किनयागत आiा) त \nभेला बाद िबआहक चच/ करै छैथ। ई केतेक नीक बेव) था मैिथली ¸ा¹ण समाजक बीच अिछ जे \nकिनयागतक बरक खोजमे घरे-घर, ारे-ार निह जाए पड़ै छैन। ओना, िकछु किनयागत दलालक फेरामे पिड़ \nठकाइयो जाइत अिछ। \n सभा गाछीमे एकटा पीपरक गाछ अिछ, सुनै िछऐ जे जइ िदन एक लाख ¸ा¹णक जुटान सभा गाछीमे \nभऽ जाइत अिछ ओइ िदन ओ पीपरक गाछ मौला जाइत अिछ। \nजे किनयागत ि) थर मने, धैय/सँ छानबीन कए बरक चयन करै छैथ हुनका सफलता ह~िसल होइ छैन। \nशादी-िबआह बड़ सोिच-समैझ कऽ करक चाही। बुढ़-पुरानक कथन छैन जे हाड़-िबयाही मeस निह। पिरवारक \n) तq भ नारीए होइ छइ। कुशल गृहणी घरक ) वग/ बना दैत अिछ। िबनु घरनी घर भूतक डेरा आ अिछ \nघरनी तँ लागत फेरा। तँए कZ य~क शील-सोभावक संग खनदान देिखए कऽ कथा-कुटुमैती ठीक करक \nचाही। \nरमेशक बाबूजी गामक दू-चािर भल मानुषक संग कए सभा गाछी पहुँचला। एक-दू िदन केतेक \nकZ यागतक आपस केलैन। बर, प~च-सात फीट नमगर,छरहरा बदन, गोर वण/ बड़ सुZ दर भÇ य शरीर। बरक \nअनुप किनया चाही आ बरातीक ) वागत स कार सेहो खूब नीक जक~ हेबाक चाही। तैसंग िकछु दानो-\nदहेज गु त पे हेबाके चाही। ओना, ई बरक िपताक इ¢ छा रिहते अिछ। तँए बुढ़-पुरान कहै छैथ जे सभ \nवरयाती कए मन? तँ ओकर जवाब होइत अिछ- ‘तीन मन।’ तीन मन ओजनमे निह, तीनटा मन, एकटा \nलड़काक मन जे खूब नीक किनय~ हुअए,दोसरमन बरक िपताक होइ छैन जे हमरा खूब दहेज भेटए आ \nतेसर मन बिरयातीक होइ छैन जे बिरयाती लोकैनक खूब ) वागत-स कार हेबाक चाही। \nएकटा पि¢ छम तरफक कZ यागत िहनका लग जे बरक बापक दूरक सरोकािरये छेलैन- टकरेला। बर-\nकZ य~क िवषयमे दुनू प\\क पिहनिहसँ जानकारी छेबे केलैन। िबआहक िदन-ठेकान तय भेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n85 \n \nमैिथल लोकैन बड़ बुिधयार होइ छैथ। िबआहक अिZ तम ल§ नक आस-पास सभा गाछीमे सभा लगबै \nछैथ। आ धड़फड़मे एËे-आध िदनक बीच िबआह ठीक करै छैथ। जइसँ ने काड/ छपबए पड़ै छैन आ ने \nगाड़ी-घोड़ाक बेव) था करए पड़ै छैन। प~च-दसटा बराती लए कम खच/मे िबआह कए लइ छैथ। \nहमरा गाममे एकटा पJ डीजीक बेटीक शादी ठीक भेलैन। किनयागत पुछलकैन- \n“समैध बराती केतेक एबइ?” \nबरक िपता कहलिखन- \n“बिरयाती Z यूनतम तीन अंकमे रहत।” \nतैपर कZ यागत बजला- \n“हम निह समैझ सकलॱ!” \nताबत शीबू काका बजला- \n“निह बुझलहक, तीन अंकक सभसँ छोट अंक भेल- 100 यानी एक साए बिरयाती औता।” \nकZ यागत साए गोट बिरयातीक बेव) था केने छला। जखन बिरयाती दरब¬ जापर पहुँचला तँ माW एकटा \nमोटर गाड़ीमे बर लगा प~चटा आदमी छल। ओना, बरक िगनती बिरयातीमे निह होइ छइ। तँए घरवारी \nपुछलिखन- \n“समैध, आरो गाड़ी सभ अिछ िकने?” \nबरक िपता कहलिखन- \n“निह समैध, माW चािरटा बराती छी।” \nई बात सुिनते कZ याक िपता आिग-बबूला भऽ गेला। तामसे थरथराइत बजला- \n“अह~ हमर सभ भोजनक साम¤ीक बरबाद करेलॱ। अह~ कहनेरही जे हम एक साए बिरयाती आएब। \nमुदा तैठाम चािरटा बिरयाती एलॱ अिछ! कहू तँ हमरा सभक बेइजत करा रहल छी िकने।” \nबरक िपता बजला- \n“समैध, चािरटा बराती घरपर एला आ एकटा पुरंधर काका पौखैर महारपर उतैर गेला। ओ पर-पैखाना \nकिर कऽ औता।” \nकZ यागत कुदैत बजला- \n“हमरा अह~ बुिड़बक बनबै छी िकने।” \nपुन: बरागत बजला- \n“समैध, बरातीमे िनहालू बाबू। देखबू बाबू, िशबू बाबू, हम आ पुरZ धर काका छैथ।अह~क एËो चुटकी \nभोजनक कोनो साम¤ी बबद निह होएत। सुनू नौ (9) नेहालू (17) सWह देबू, बारह-बारह हम शीबू जखन \nऔता पुरZ धर काका लगौता पचासक धËा। कहू सौ आदमीक पारस सधत िक निह। अह~क हम उपकारे \nकेलॱ जे 100 आदमीक िवदाइक बदला माW प~च आदमीक देबए पड़त।” \nकZ यागत िकछु निह बजला।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n86 \n \nरमेशक िबआह साधारणे पूव/क भेल। आब पित आ प¾ी खुशी पूव/क दामप य जीवन िबता रहल छला। \nिकछु िदन सासुरेक पैआ-पैसासँ सुख-मौज करैत रहला। मुदा आब प¾ीक फरमाइशक पूित/ निह भऽ रहल \nछैन। \nरमेश मने-मन सोचैथ जे केतौ जा कऽ कोनो नौकरी करी। रमेशक एक िमW सुरेश छेलिखन। दुनू \nिमW टाका-पैसा कमेबाक हेतु कलका जेबाक िवचार केलैन। िपताक िवचार सेहो छेलैन जे बेटा बाहरसँ \nिकछु टाका-पैसा कमा कऽ घर लाबैथ। Iाय: सभ िपताक ई इ¢ छा रिहते छैन जे बेटा नौकरी करैथ, टाकाक \nउपाजन करैथ आ घरक खुशहाल बनाबैथ।   \nरमेश आ महेश माए-बापसँ अनुमित लऽ कलका I) थान केलैन। कलका ‘कल’पर अिछ से ओ \nबुझैत छल। सेाहे आइ देख लेत। बरौनी होइत िसमिरया पूलपर पहुँचल। रमेश गंगा मैयाक मने-मन \nनम) कार केलक। आ जेबीसँ िकछु पैसा िनकािल दुनू िमW म~ गंगाक चढ़ा देलक। आ म~ गंगासँ Iाथ/ना \nकरैत बाजल- \n“हे गंगा मैया, हम सभ जइ धारणासँ कलका जा रहल छी, से पूरा करब।” \nगाड़ी िनयत समयपर कलका ) टेशन पहुँचल। ऐसँ पिहने दुनू िमW घरसँ किहयो िनकलल निह \nछल। शु© देहाती जक~ दुनू गोरेक देह-दशा आ बगे-वािण रहइ। धोती-कु आ ललाटपर चानन िमिथलाक \nपहचान छल। कलका पहुँच ओ सभ अपने गॱआँ-घआसँ भट केलक। गाम-घरक लोक सभ अपना गॱआँ-\nघआक बड़ आगत-भागत करैत अिछ जे भेलैन। खूब ) वािद­ ट भोजन आ सq पूण/ कलकाक \nèमण, मह वपूण/ ) थानक दश/न करौलकै। \nरमेश आ सुरेशक मेहमानी गॱआँ-घआक ओइठाम चलए लगलै। ऐ तरह दस-बारह िदन िबत गेल। \nदुनू िमWक मन लागए लगलै। एक िदन दुनू िमW सबेरे उठला। ) ना-िधयान आ भोजन कए बजार िदस िवदा \nभेला। बाट गली जक~ छल। ई बाट गली होइत आग~ मेन रोडमे िमलैत छेलइ। जाइतकाल रमेशक लघी \nलािग गेलैन। लघीक संवेदना िविचW होइते अिछ। जखन एक संगीक लघी लगै छै तँ संगमे जे िमW रहल \nहुनको लघी लािगये जाइत अिछ। सुरेश सेहो एकटा नालीमे लघी करए लगला। लघी समा तो ने भेल छल \nिक पाछूमे दूटा बंगाली पुिलस ठाढ़ देखलक। जी तँ उिड़ गेलइ। \nतैबीच पुिलस बाजल- \n“आप इस गलीमे f यॲ पेशाव िकये हÎ। बगलमे पेशावखाना बना हुआ है। वह~ f यॲ नहॴ पेशाव िकये। \nगली को Iदूिषत करने के जूम/ मh आप दोनॲ को िगरéतार िकया जाता है।” \nदुनू िमW अचिq भत भऽ गेला। बंगाली पुिलसक सामने बड़ िगरिगरेलाह। िकछु पैआ-पैसाक Iलोभन \nसेहो देलैन। मुदा िबहार पुिलस जक~ बंगालक पुिलस निह छल। ओ रमेशआ सुरेशक डािट-टपैट देलक।आ \nबाजल- \n“िबहार से आये हो?” \nदुनू गोरे एËे बेर बाजल- \n“जी हुजुर, िबहारसँ आएल छी।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' 232  म अंक  15  अग)त  2017  (वष/ 10  मास  116  अंक  232 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n87 \n \nओ सभ सोचलैन जे घूसखोरीमे िबहार केतेक बदनाम अिछ जँ िबहार रहैत तँ जर छोिड़ दइत।   \nदुनू गोरेक पकड़ने पुिलस थानापर लऽ गेल। दुनूक देखते थाना Iभारी बजला- \n“आप लोग प~च-प~च पैआ जमा कीिजए।” \nसुिनते दुनू िमWक मन बड़ खुशी भेलैन। जे प~चे पैआमे जान छुिट गेल। \nपँच-पँचटा पैआ दुनू िमW जेबीसँ िनकािल दरोगाक देलैन। \nदरोगा एकटा रसीदक संग एकटा फाम/ सेहो भिर कऽ दैत दुनूक कहलक- \n“ये सभ कागजात 14 नq बर कोट/मे मिज) Ïेट को दे दीिजएगा। वह~ केश दायर हो जाएगा। आप \nलोग भािगयेगा नहॴ। नहॴ तो फेरा मh पड़ जाइयेगा। और वारJ ट हो जाएगा।” \nथानापर सँ दुनू िमW उदास मने िवदा भेला। कागजात सेिरया कऽ रखलैन। राितमे डेरापर एला। भिर \nराित िनÀ निह भेलैन। भोरे उिठ ) नान-भोजन कए दस बजे कचहरी िदस िवदा भेला। लाजे कोनो गॱआँ-\nघआक ई बात निह कहलिखन। Ïामसँ कचहरी पहुँचला। कचहरीक दृ_ य देख आØय/चिकत भऽ गेला। \nएहेन सुZ दर आ एतेक म","size_mb":1.2,"has_text":true},"Videha 233.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 233.pdf","name":"Videha 233.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017 ( वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017  (वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nगJ  \n२.१.जगदीश Lसाद मM डलक  तीनटा बीहिन कथा संSह \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचaकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचfक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकjइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृqक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत3मान मैिथली सािहtय\" िवषयक िवशेषuक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nvी िदनेश यादव जी रहता।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017 ( वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषuकमे नेपालक वत3मान मैिथली सािहtय केर मूxयuकन रहत। अइ िवशेषuक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीzा-समालोचना आिद L{तािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Lयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषuक आिब जाए। उ*मेद अिछ िवदेहक ई Lयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंिaत रचनापर आमंिaत आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंिaत कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम3तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमvजीक आमंिaत कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिxदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Lकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतj मधुकuत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषuक तीन सािहtयकारपर Lकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषuक जीिवत सािहtयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहtयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहtयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषuक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषuक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मfगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग3त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषuक परमेर कापिड़, वीरे मिxलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Lयास रहत जे ई िवशेषuक सभ 2018 मे Lकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ3र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आSह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह स*मान  \nिवदेह समानातर सािहtय अकादेमी स*मान  \n१.िवदेह समानातर सािहtय अकादेमी फेलो पुर{कार २०१० -११   \n२०१० vी गोिवद झा (समS योगदान लेल) \n२०११ vी रमानद रेणु (समS योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहtय अकादेमी पुर{कार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुर{कार- vी जगदीश Lसाद मMडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संSह) \n२०११ बाल सािहtय पुर{कार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संSह) \n२०११ युवा पुर{कार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017 ( वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुर{कार- vी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बuला- मािनक बंJोपायाय, उपयास \nबuलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा स*मान २०१२ -१३ (वैकिxप क सािहtय अकादेमी पुर{कारक पमे Lिस ) \n1. िवदेह समानातर सािहtय अकादेमी फेलो पुर{कार  2012  \n2012 vी राजनदन लाल दास (समS योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा स*मान २०१२ -१३ (वैकिxपक सािहtय अकादेमी पुर{कारक पमे Lिस ) \n२०१२ बाल सािहtय पुर{कार - vी जगदीश Lसाद मMडल क “तरेगन ” बाल Lेरक िवहिन कथा संSह \n२०१२ मूल पुर{कार - vी राजदेव मMडलक \"अ*बरा\" (किवता संSह) लेल। \n2012 युवा पुर{कार- vीमती ¡योित सुनीत चौधरीक “अिच3स ” (किवता संSह) \n2013 अनुवाद पुर{कार- vी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उपयास vी िव£णु सखाराम खाMडेकर) \nिवदेह भाषा स*मान २०१३ -१४ (वैकिxपक सािहtय अकादेमी पुर{कारक पमे Lिस ) \n२०१३ बाल सािहtय पुर{कार – vीमती ¡योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संSह) लेल। \n२०१३ मूल पुर{कार - vी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संSह) लेल। \n२०१३ युवा पुर{कार- vी उमेश मMडलक “िन¥तुकी” (किवता संSह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर{कार- vी िवनीत उtपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास vी उदय Lकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स*मान  २०१४ -२०१५  (समानातर  सािहtय अकादेमी स*मान ) \n२०१४ मूल पुर{कार- vी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संSह) \n२०१४ बाल पुर{कार- vी जगदीश Lसाद मMडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुर{कार - vी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संSह) \n२०१५ अनुवाद पुर{कार - vी श*भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृtय , मूित3कला, िशxप आ िचaकला zेaमे िवदेह स*मान २०१२  \nअिभ  नय - मु§य अिभनय  , \nसुvी िश x पी कुमारी, उ¨- 17 िप ता vी ल© मण झा \nvी शोभा का त महतो, उ¨- 15 िप ता- vी रामअवतार महतो, \nहा{ य -अिभनय  \nसुvी िL यंका कुमारी, उ¨- 16, िप ता- vी वैJनाथ साह \nvी दुगjनंद ठाकुर, उ¨- 23, िप ता- { व. भरत ठाकुर \nनृt य  \nसुvी सुलेखा कुमारी, उ¨- 16, िप ता- vी हरेराम यादव \nvी अमीत रंजन, उ¨- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  aकला \nvी पनकलाल मMडल, उमेर- ३५, िपता- {व. सुदर मMडल, गाम छजना  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017 ( वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nvी रमेश कुमार भारती, उ¨- 23, िप ता- vी मोती मM डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \nvी परमान द ठाकुर, उ¨- 30, िप ता- vी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \nvी बुलन राउत, उ¨- 45, िप ता- { व. िच x टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nvी बहादुर राम, उ¨- 55, िप ता- { व. सरजुग राम \nिशxपी-व{तुकला \nvी जगदीश मिxलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित3-मृिqका कला \nvी यदुनंदन पंिड त, उ¨- 45, िप ता- अशफ¬ पंिड त \nका­ -कला \nvी झमेली मुिखया,िपता {व. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आtमिनभ3र  सं{कृित  \nvी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता {व. vी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली पaकािरता स*मान  \n-२०१२ vी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृtय , मूित3कला, िशxप आ िचaकला zेaमे िवदेह स*मान २०१३    \nमु§य अिभनय -  \n(1)  सुvी आशा कुमारी सुपुaी vी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपुa मो. ईषा आलम , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुvी अपणj कुमारी सुपुaी vी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि© म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा{ य –अिभनय - \n(1) vी ±²दवे पासवान उफ3 रामजानी पासवान  सुपुa- { व. ल© मी पासवान, पता- गाम+पो{ ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपुa मो. मु{ ताक आलम , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृtय , मूित3कला, िशxप आ िचaकला zेaमे िवदेह स*मान  (मuगिन खबास समS योगदान \nस*मान ) \nशा{ aीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017 ( वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nvी रामवृz िस ◌ ंह सुपुa vी अिन   िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो{ ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमuगिन   खबास स* मान: िमिथला लोक सं{कृित संरzण : \nvी राम लखन साहु पे. { व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो{ ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृtय , मूित3कला, िशxप आ िचaकला zेaमे िवदेह स*मान  (समS योगदान स*मान ):  \nनृt य  -  \n(1)  vी हिर   नारायण मM ड ल सुपुa- { व. न दी मM डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुvी संगीता कुमारी सुपुaी vी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  aकला-  \n(1)  जय Lकाश मM ड ल सुपुa- vी कुशेर मM डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो{ ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  vी च द न कुमार मM ड ल सुपुa vी भोला मM डल, पता- गाम- खड़गपुर, पो{ ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संLित , छाa { नातक अंित म वष3, कला एवं िश x प \nमहािव Jालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यf / हारमोिनयम   \n(1) vी महादेव साह सुपुa रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड3- नं. ०९, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) vी जागेर Lसाद राउत  सुपुa { व. राम{ वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) vी अनुप सदाय  सुपुa { व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पो{ ट- मनोहर पµी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) vी कx ल र राम  सुपुa { व. खµर राम, उमेर- ५०, गाम- लि© म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपुa { व. अनुप राम, गाम+पो{ ट- ि◌ नम3ली, वाड3 न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशxपी-व{तुकला-  \n(1)  vी बौकू मिx ल  क सुपुa दरबारी मिx ल क, उमेर- ७०, गाम- लि© म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  vी राम िव  लास धिर  कार  सुपुa { व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017 ( वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित3कला-मृित3कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपुa - vी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पो{ ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) vी Lभु पंिड  त सुपुa  { व .   , पता- गाम+पो{ ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका­ -कला-  \n(1) vी जगदेव साहु सुपुa शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम3ली-पुरवjस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) vी योगे   ठाकुर सुपुa { व . बुू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आtमिनभ3र सं{कृित -   \n(1)  vी राम अवतार  राउत सुपुa { व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  vी रौशन यादव  सुपुa { व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पो{ ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ¶ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपुa मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो{ ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \nvी ब च न मM ड ल सुपुa { व. सीताराम मM डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी रामदेव ठाकुर सुपुa { व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Lभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  vी सुकदेव साफी \nसुपुa vी   , \nपता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- ि◌ नम3ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Lभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपुa { व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम3ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले¶ु दास  सुपुa { व. सनक मM डल पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपुa अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपुa...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017 ( वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) vी जगत नारायण मM ड ल सुपुa { व. खुशीलाल मM डल, उमेर- ४०, गाम+पो{ ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  vी देव नाराय ण यादव  सुपुa vी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पो{ ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) vीमती फुदनी देवी प·ी vी रामफल मM डल, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुvी सुिव  ता कुमारी सुपुaी vी गंगाराम मM डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पो{ ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) vी सीताराम राम  सुपुa { व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि© म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  vी ल© मी राम  सुपुa { व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकfरनेट -  \n(1) vी च द र राम  सुपुa- { व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि© म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  vी राज कुमार महतो सुपुa { व. ल© मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम3ली वाड3 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  vी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो{ ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  vी जीबछ यादव  सुपुa { व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम3ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  vी श* भु मM ड ल सुपुa { व. लखन मM डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो{ ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम3ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  { स कर - (िख  { सा कहैबला)-  \n(1)  vी छुतह यादव उफ3 राजकुमार , सुपुa vी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पो{ ट- मनोहर \nपµी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ3 टहल मुिख  या- \n(2) सुपुa { व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो{ ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017 ( वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िचaकला- \n(1)  सुvी िम  िथ  लेश कुमारी सुपुaी vी रामदेव Lसाद मM डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पो{ ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम3ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  vीमती वीणा देवी प·ी vी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  vी िक  शोरी दास  सुपुa { व. नेबैत मM डल, पता- गाम- रसुआर, पो{ ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम3ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nvी उपे   चौधरी सुपुa { व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी देवनाथ यादव  सुपुa { व. सव3जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झfझपµी, पो{ ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यf, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) vी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) vी कु द न कुमार कण3 सुपुa vी इ  कुमार कण3 पता- गाम- रेबाड़ी, पो{ ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) vी राम खेलावन राउत  सुपुa { व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \nvी रामच   Lसाद मM ड ल सुपुa vी झोटन मM डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो{ ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम3ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nvी िव  भूित   झा सुपुa { व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nvी रिव     यादव  सुपुa सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पो{ ट- मनोहर पµी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nvी िप  चकुन सदाय  सुपुa { व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \nvी रामपित   मM ड ल सुपुa { व. अजु3न मM डल, पता- गाम- रसुआर, पो{ ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम3ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017 ( वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  vी किप  लेर दास सुपुa { व . सुºर दास , उमेर- ७०, गाम- लि© म िन यf, पोस्  ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  vी खखर सदाय  सुपुa { व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  vी राम िव  लास यादव  सुपुa { व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो{ ट- सuिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nvी जोगे   राम  सुपुa { व. िब x टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी राजे   राम  सुपुa कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा{ ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \nvी सैनी राम  सुपुa { व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी जनक मM ड ल सुपुa { व. उिच त मM डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो{ ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम3ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यf/ Sुम बाजा  \nvी परमेर मM ड ल सुपुa { व. िब हारी मM डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयf बजबै छिथ । \nvी जुगाय साफी सुपुa { व. vी vीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nvी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- ि◌ नम3ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nvी योगे   राम  सुपुa { व. िब x टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nvी जSनाथ चौधरी उफ3 िध  यानी दास  सुपुa { व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी महे   पो¼ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \nvी राम Lसाद राम सुपुa { व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017 ( वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषuक :- \n१) हाइकू िवशेषuक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषuक २१ म अंक ,  १ नव*बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषuक ६७ म अंक , १ अ¿टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहtय िवशेषuक ७० म अंक , १५ नव*बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha _15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषuक ७२ म अंक १५ िदस*बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषuक ७७ म अंक ०१ माच3 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषuक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग{त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि¿त गजल िवशेषuक १२६ म अंक , १५ माच3 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीzा िवशेषuक १४२ म, अंक १५ नव*ब र २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकuत िमv मधुप िवशेषuक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषuक १८९ म अंक १ नव*बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषuक १९१ म अंक १ िदस*बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह स*मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अLैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अxबम  गीत  संगीत  िवशेषuक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017 ( वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंिaत  रचनापर  आम ंिaत  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पuच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पिaकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव3vे­  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Lबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पJ २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पJ  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÂय उtसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उtसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Lबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १०  ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili . Therefore the \nAuthor has starte d translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÄय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३३  म अंक  ०१  िसत*बर  2017 ( वष3 १०  मास  ११७  अंक  २३३ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहtय आदोलन \n (c)2004-17. सवjिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Lथममैिथली पािzक ई-पिaका ISSN 2229-547X VIDEH A \nस*पादक: गजे ठाकुर। सह-स*पादक: उमेश मंडल। सहायक स*पादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मुºाजी (मनोज कुमार कण3)। स*पादक- नाटक-रंगमंच-चलिचa- बेचन ठाकुर। \nस*पादक- सूचना-स*पक3-समाद- पूनम मंडल। स*पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उtपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अLकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण3 उqरदाियtव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचमेMटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÇटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिzत पिरचयआ अपन {कैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Lकाशनक हेतु \nिवदेह (पािzक) ई पिaकाक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Lकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संSहकqj लोकिनक लगमे रहतिह, माa एकर Lथम \nLकाशनक/ िLंट-वेब आकjइवक/ आकjइवक अनुवादक आ आकjइवक ई-Lकाशन/ िLंट-Lकाशनक अिधकार ऐ \nई-पिaकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयxटीक/ पािरvिमकक Lावधान नै \nछै। त रॉयxटीक/ पािरvिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आSह। ऐ ई पिaकाक vीमित ल©मीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Lकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-17 सवjिधकार सुरिzत। िवदेहमे Lकािशत सभटा रचना आ आकjइवक सवjिधकार रचनाकार आ \nसंSहकqj लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृqसँ Lार*भ इंटरनेटपर मैिथलीक Lथम उपि{थितक याaा “’िवदेह’- Lथम \nमैिथली पािzक ई पिaका” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Lकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृq 'िवदेह' ई-पिaकाक Lव¿ताक संग मैिथली भाषाक जालवृqक \nएSीगेटरक पमे Lयु¿त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पिaका ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसिर{तु    \n \n \n1/IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A  \n  \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /2 \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A-IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A  \n \n \n \n \nIHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvAIHinDHAIHlA  \n \n \n \n \n \nIHbAIHllAIHmAIHnignti IHboAIHaAIHnign,AIHnhAIHiA  \nIHnigntIHiAIHvAIHoUphIHlAIHnignti    \n \n \n3 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /4 \n \n      \nIHnignt5vIHvAIHnignt5vIHghAIHlAIHnign,AIHaA IHmAIHnignmoTAliToIHiDAIHnign,A IHmAIHiAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHlAIH,vAgrAhA IHaAIH,vAgrAhA IH.AIHnign,AIHlAIHnignsIHaA IHDHhAIHnignEIHoAIHbAIHoA IH.AIHnign,iIHnAIHlA  \nIHbhA IHnigns IHlAIHmAIHnign,AIHDHHhAIHnignti IHlAIHGAIHnign,uIHnigntIHiAIHhAIHnign,AIHoAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  \nIHnAIHvAIHoAIHnigntIHbAIHgA  \n \n••• \n•• \n•  \n \nleiZ.k  Hkko    \n \n \n5/IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n \nISBN :  978-93-87675-20-9 \n \n \n \nIHDAIHnign,AIHvA :  `251/-  \n \nIHnAIHmAIHnign,AIHoUphIHnignt5vIHDhAIHaAIHnign,AIHoA  IHnAIHnignsIHoAIHnignt5vIHansAIHgA  ©  IHnhoAIHnignti IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvAIHinDHAIHlA  \n \nIHgAIHnignEIHnAIHoA  IHnA IH,nusvArA IHnaAIHoAIHinA : 2014   \n \nIHboAIHaAIHnign,AIHnhAIHaA :  IHbAIHllAIHmAIHnignti IHboAIHaAIHnign,AIHnhAIHiA   \nIHgAIHnignsIHlAIHnAIHnignti IH.hAIHmAIHiA, IHpAIHnignE.IHEIHlA.IHiAIHnignEIHhAIHoA_Hnignsu IHvAIHnign,AIHGAIHoUph, IHmAIHnign,AIHDHAIHoUph IHiA IH,nusvArA . 06, IHnigntIHiAIHvAIHoUphIHlAIHnignti, IHnignt5vIHpAIHlAIHnign,A- IHnAIHnignsIHbAIHnign,uIHlA,   \nIHnigntIH.AIHhAIHnign,AIHoA : 847452  \n \nIHmAIHnignEIH.AIHnAIHnign,AIHtIHgtA :  http://pallavipublication.blogspot.com  \nIHti-IHvAIHnignEIHlA : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \nIHvAIHnignuIH.AIHnign,AIHtIHlA :  8539043668, 9931654742 \n   \n \nIHnigntIHboAIHigtA :  IHvAIHnign,AIHiAIHmA IH,AIHgtAIHoUph, IHnigntIHiAIHvAIHoUphIHlAIHnignti (IHnAIHnignsIHbAIHnign,uIHlA)  \nIH,AIHmAIHoAIHinA :  IHDAIHnignti IHnAIHnign,AIHhA_Hnigns IHnigntIHboAIHnignt5WIHigtAIHGA IHboAIHnignEIHnA. IHnigntIHiAIHvAIHoUphIHlAIHnignti (IHnAIHnignsIHbAIHnign,uIHlA) IHnigntIHbAIHiA : 847452   \n \nBAJAN TA -BHUJHANTA    \nCollection of Seed Stories by Sh. Jagdish Prasad Mandal.    \n \nIH,i IHbAIHnignuIHghAIHnigntiIHaA IHnAIHmAIHnign,AIHoUphIHnignt5vIHDhAIHaAIHnign,AIHoA IHnAIHnignsIHoAIHnignt5vIHansAIHgA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHboAIHaAIHnign,AIHnhAIHaA IH,IHghAIHmAIHnign,A IHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHbAIHnigntiIHoAIHnign,AIHtIHgtA IHDhAIHnign,AIHoAIHaAIHaA \nIHnignt5vIHlAIHnignt5WIHahAIHgA IH,IHiAIHnignsIHvAIHnigntIHgAIHaA IHnigntIH.AIHiAIHnign,A IHbAIHnignuIHghAIHnigntiIHaA IHaAIHnignuIHiAIHnignu IH,IH,nusvArAIHnhAIHaA IHChAIHnign,AIH@AIHnign,A IHboAIHnigntIHgA IHEIHmA IH,nusvArA  IHnignt5iIHoAIHaAIHnignCAnHrAuIHnigntIHDHAIH,nusvArAIHGA IHnAIHnigntIHhAIHgA \nIHtIHlAIHnignEIHa5hAlf IHgtAIHoAkArIHnignCAnHrAuIHnigntIHiAIHaA IH,IHghAIHmAIHnign,A IH@AIHnign,AIH,nusvArAIHnigntIHgoA IHaA, IHaAIHnignuIHiAIHnignu IHvAIHnign,AIHDh@AIHvAIHnA IHCAnHrAJinHu  IH,IHghAIHmAIHnign,A IHpiyAIHnign,AIHiAIHaA IHnA IH,nusvArA IHGoAIHhAIHinA IHmAIHnign,A \nIHbAIHnignsIHiAIHboAIHoUphIH@AIHnignuIHGAIHaA IHboAIHinAIHnign,AIHlAIHnignti IHDmAIHnign,AIHoAIHnign,A IHaAIHnignuIHiAIHnignu IHoA_HnignsuIHbAIHvAIHnignE IHbAIHnignsIHiAIHoA_HnignsIHgbAIHnign,AIHnigntIHDAIHgA IH,IHghAIHmAIHnign,A IHnA IH,nusvArA IHCAIHnign,AIHnignt5iIHoAIHgA-IHboAIHnAIHnign,AIHnignt5iIHoAIHgA IHiAIHnigntIHhA \nIHaAIHEIHlA IHpAIHnign,A IHnAIHaA IHnign,i IHgA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA     \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /6 \n \nIHaAIHghAIHnign,AIHaA IHnAIHggAIHnign,iIHoA  \nIHaAIHCAIHnignuIHgtA/10 \nIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHCA IHnAIHnignsuIHgA/12 \nIH.AIHnignsIHDhAIHiAIHnignti IHDAIHnign,AIHDAIHnignti/14 \nIHnignt5WIHahAIHlAIHgAIHnignuIHDHHhA/16 \nIHvAIHnigns IHCAnHrAJinHu IHhA-IHaAIHnign,AIHiA/19 \nIH,IHiAIHnigntIHDAIHiAIHnign,A/21 \nIH,IHbAIHiA IHaAIHnign,AIHpA/23 \nIHDAIHnignsuIHoAIHnignti/25 \nIHbAIHnignsIHoAIHiAIHnignti IH.hAIHnign,uIHpAIHnignti/27 \nIHChAIHnigns IHnigntIHgtA IHGAIHnignEIHlA/28 \nIHaAIHnign,AIHnignt5WIHlhA  IHnigntIHDAIHiA/29 \nIH,IHbbAIHiA IHhAIHnign,AIHnignt5iIHoA/30 \nIHaAIHiAIHbhA IHnigns IHnAIHaAIHnignti5W/32 \nIHvAIHnigns IHCAnHrAJinHu IHhAIHaA IH.AIHnign,AIHgA IHvAIHnignsIHhAIHnignEIHCAnHrAJinHuIHvAIHnignE/33 \nIHaAIHiAIHnigntiIHgtAIHnign,A IH.AIHnign,AIHgA/34 \nIHGAIHnigntIHgA-IHGAIHnignsIHDDAIHnign,A/35 \nIHnigntIH.AIHnAIHmAIHnign,AIHnA/37 \nIHaAIHCAIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,A-IH.hAIHnign,AIH@A/39   \n \n \n7/IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \nIHGAIHnignuIHhAIHnign,AIHtIHoA/41 \nIHnignt5vIHnhAIHmAIHpAIHnigntiIHaA IHDHAIHnign,AIHaA-IH.AIHnign,AIHaA IHhAlAnt /44 \nIHnAIHnignuIHGA/45 \nIHbAIHiAIHCAIHnign,iIHgAIHnignti/47 \nIHaAIHiAIHvAIHiA/49 \nIH,IHpAIHnign,AIHnigntIHgA/51 \nIHbAIHgtAIHnignuIHoA/52 \nIHbhA IHnigns IHnignt5vIHnAIH@AIHnign,AIHhA/55 \nIHGAIHnigntIHgA-IHvAIHnignsIHnignt5WIHa5hAlf IHgA/57 \nIHCAIHnign,uIHaAIHnignti5WIHDAIHnign,AIHoAIHnignti/59 \nIHphAIHGAIHDHHhAIHnign,AIHs-IHphAIHnignuIHgtAIHnign,iIHlAIHnign,A/62 \nIHGhAIH.AIHnign,AIHhA IHgt@AIHnignsuIHnhAIHiA/64 \nIHDAIHnign,AIHDAIHnignti-IHvAIHnign,AIHCAnHrAJinHu/66 \nIHbAIHgtAIHnignuIHgtAIHiA/69 \nIHvAIHnignsIHnAIHnign,AIHt IHbAIHnignt5WIHinDHA  IHgA/71 \nIH.hAIHoAIHvAIHnignE-IHnAIHoAIHvA/74 \nIHDAIHnignEIHahAIHlA IHnigntIHDAIHiA/76 \nIHbhAIHpphAIHnign,iIHgA/79 \nIH,IHaAIHnign,AIHnA IHDAIHnigntiIHbA/82 \nIH.AIHnignsIHnignt5vIHDhA-IH.AIHnignt5vIHDhAIH@AIHnign,A/84 \nIHbAIHhAIHnign,AIHDHHhAIHaA IH.AIHnignEIHghAIHnign,A/86   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /8 \nIHsIHvAIHaAIHnignti5W/88 \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A-IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A/90 \nIHCAIHvAIHoUphIHoAIHnignuIHGA/92 \nIHnhA IH,nusvArA IHaAIHnign,A/96 \nIHuIHnAIHnign,AIHoA/98 \nIHChAIHnignuIHgtAIHaAIHnign,A IHaAIHnign,AIHaAIHnign,A/100 \nIHnAIHnigntiIHvAIHnign,A-IHnAIHoAIHhAIHDA/102 \nIHoAIHvAIHnign,iIHgA IHpAIHnignuIHGAIHnignti IH.AIHhAIHnign,iIHgA IHbAIHnign,AIHnigntIHiA/104 \nIHGA IH,nusvArA IHpAIHiA/106 \nIHnAIHpAIHE/107 \nIHGhAIHgtAIHaA IH.AIHnign,AIH.AIHnign,A/108 \nIH,AIHiAIHnignE IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu/110 \nIHDAIHnign,AIHiA-IHDAIHnignt5vIHChAIHiAIHnign,A/111 \nIHsIHDHHhAIHhAIHnign,iIHDHHhA/112 \nIHvAIHgAIHhAIHnign,AIHnigntIHiA/115 \nIHvAIHnignEIHaAIHCAIHnignu/117 \nIHphAIHnigns5AltIHgtAIHaAIHnign,A IHnigntIHmAIHDAIHnign,AIHt/119 \nIHvAIHnigns IHCAnHrAJinHu IHhAIHaA IHahAIHnigntIHgAIH@AIHnign,AIHiA/121 \nIHaAIHnignuIHnAIHnignt5vIHlAIH@AIHnign,A/ 123 \nIHhA_HnignsuIHnignt5vIHnA IHGAIHnignEIHlA/125 \nIHbAIHnignuIHahAIHlAIHnign,A IHaAIHgtAIHhAIHoA/127   \n \n \n9 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \nIHnAIHoAIHhAIHnignti IHnAIHnign,uIH.AIHpAIHnign,A/128 \nIHgAIHnignEIHoAIHhAIHnignu IHaAIHoAIHvA/130 \nIHDHAIHnignsIHvAIHnign,iIHgA IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnignti/132 \nIHCAIHnignuIHoA-IHnignt5vIHnAIHbAIHnign,AIHhAIHnignti/134 \nIHDAIHnignsuIHDhAIH.AIHlAIHnign,A/136 \nIHgtAIHnign,AIHtIHnigntIHbAIHngtA/138 \nIHnAIHvAIHDAIHnign,AIHhAIHnignti/140 \nIH.AIHnignsIHnigntIHohAIH@AIHnign,A IHDAIHnign,AIHDAIHnignti/142 \nI.,nE   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /10  \n \nIHaAIHCAIHnignuIHgtA \nIH,AIHpAIHnign,AIHDAIHnigntiIHaA IHCAIHnign,uIH,nusvArAIHnAIHnign,iIHgthAIHvA IHmAIHnsAIHoUphIHGAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHgthA IHvAIHiAIH.AIHnign,iIHlAIHnignE, IHahAIHnignsIHnhAIHnigntiIHaA IHnAIHvAIHnignsIHDoAIHvAIHnignE IH.AIHnign,AIHlA-IHmAIHnignmoTAliToIHDDhA \nIHDHAIHnignsIHvAIHlAIDAnHA IHCAIHnign,uIHDAIHhA IH,IHGAIHngAIHaA IHnigntIHiAIHnAIH.hAIHnignEIHoA IHoAIHnign,AIHtIHgAIDAnHA IH,IHCAIHnign,AIHiAIHaA IHbAIHgiAIHnigntiIHaA IHChAIHnign,AIHgAIHnigntiIHvAIHnignE \nIHgtAIHiAIHaA IHsIHgthAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHDAIHnignsu IH.AIHpAIHnign,iIHgAIDAnHA IH.AIHnign,AIHoAIHhAIHnignE IH.AIHpAIHnignE IHoAIHnign,AIHnigntIHgAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHpAIHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHu-IHgAIHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHoAIH.AIHnign,AIHtIHnA -IHbhAIHgtAIHnign,AIHaAIHnign,A \nIHbhA IHnigns IHgtAIHnign,iIHgAIDAnHA IH,IHnignt5vIHDhAIHaA IHnignt5vIHDhAIH@AIHnign,A-IHbAIHnignsIHgAIHnign,A IH.hAIHnignEIHiAIHnignE IH.AIHnignEIHnAIHnigntiIHaAIHnign,AIHlA IHGhAIHoAIHmAIHnign,AIHlAIHnignti IHahAIHiA-IHahAIHiAIHnign,AIHEIHlAIHnignE IHoAIHhAIHnign,i \nIHChAIHnign,i IHghAIDAnHA IH,IHbAIHiAIHnignu IH,IH.h5hAlf IH@AIHngA IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlA IHChAIHnignti5vIDAnHA IHpAIHtIHnA IHCAnHrAJinHu  IHiAIHnignE IHDHAIHnignCAnHrAuIHagtAIHoAIHaA IH,iIHgthAIHnign,AIHvA IHpAIHnign,AIHtIHvAIHnignE \nIH,IH.AIHnignsuIHhA IHlAIHGAIHnign,iIHE IH,A IHiAIHnignE IHlAIHnAIHnignsIHiAIHgAIHnignEIHlAIHnign,A IH.AIHiAIHnign,A IHvAIHnign,AIHnignt5vIHlAIHnhA IHaAIHoAIHnign,iIHvAIHnignEIDAnHA IHGhAIHoAIHaA IH,IHnigntIHiAIHmAIHnign,AIH@AIHoUph \nIHahAIHCAIHoUphIHvAIHnignE IHDAIH.AIHnign,AIHtIH@AIHnignu-IHDAIHnign,AIHoA_Hnignsu IH,AIHnigntIH.A IHGAIHnignEIHlA IH,IHnignt5vIHChA, IHgA IHCAnHrAJinHu IHE IHaAIHahAIHiAIHnignu IHvAIHiAIHvAIHnignE IHnignt5vIHCAIHigAIHnignu-\nIHnigntIHbhAIHnigntIHaAIHoA IHiAIHnigntIHhAIH@AIHnignEIHCAnHrAJinHu IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHoAIHhAIHnign,iIHEIDAnHA \nIHEIHaA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHnAIHnign,uIHiA-IH.hAIHnign,AIHDAIHmAIHaA IH,IHihAIHnign,AIHoA, IHgAIHnign,iIHbAIHoA IHvAIHnignEIHGhAIHDHAIHv.AIHoA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHvAIHnignEIHGhAIHnign,uIHiAIDAnHA \nIHEIHggAIHnignti IHoAIHnign,AIHnigntIHgAIHvAIHnignE IHaAIHnignti5W IHaAIHoAIH.AIDAnHA IHiAIHnignE IHGAIHnign,AIHvAIHvAIHnignE IHDHAIHnignCAnHrAuIHagtAIHoA IHChAIHnign,i IHghA IHpAIHnignE IHlAIHnign,AIHlAIHgtAIHnignEIHiAIHnignu IHhAIHnign,AIHghAIHnignE IH.AIHpAIHnign,A \nIH,IHiAIH.AIHnign,iIHiA, IHghAIHnign,AIHlA-IHnigntIHaAIHCAIHnign,AIHoAIHaA IHoAIHngAIHnign,A, IHCAIHnign,AIHnignt5iIHoA IHnigntIHaAIHlAIHnignuIHvAIHnigntiIHgtAIHoAIHbAIHoA IHDHAIHnignCAnHrAuIHagtAIHoAIHaA IHGhAIHoAIDAnHA  \nIHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHaAIHnignuIHiAIHnignu IHbhAIHnigntIHiAIHGAIHnign,A IHvAIHaAIHDHHhAIHpAIHnign,AIHlAIHvAIHnignE IHbhA IHCAnHrAJinHu IHnignt5vIHnA IHChAIHgtAIHbAIHgtAIHnign,AIHtIHgA IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHvAIHiA \nIHChAIHgtAIHbAIHgtAIHnign,AIHE IHlAIHGAIHlAIDAnHA IHvAIHiA IHbAIHDHHhAIHlA IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHbAIHoAIHnign,AIHiAIHnigntiIHaA IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnigntiIDAnHA IHnAIHvAIHnign,AIHpAIHvAIHnignE IH,IHbAIHiAIHnign,A \nIHnAIHiA IHaA IHnignE IHgAIHnignE IHpAIHnignuIHDHHhAIHnign,A IH,IHnignt5vIHChA IHpAIHnignE IHDAIHnignuIHhAIHoAIHnign,A IHaAIH,vAgrAhA IHnignt5vIHnAIHiAIHnignsuIHoA IH.hAIHoAIHiAIHnignE IHhAIHEIHgAIDAnHA IHpAIHnigntiIHgAIHnign,A-IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnignti \nIHnigntIH.AIHnAIHmAIHnign,AIHnAIHGhAIHnign,AIHgAIHnignti IHiAIHnign,i IH.AIHiAIH.AIDAnHA IHpAIHnignE IH.AIHnigntIHiA IHbAIHDHHhAIHgA IHgAIHtIHvAIHnignE IHbAIHnign,AIHChA IHnignsu  IHiAIHnign,i IHhAIHgtAIH.AIDAnHA IHsIHg5hAlf IHnAIHnign,AIHhA \nIHpAIHGAIHlAIDAnHA  \nIHGhAIHoAIHaA IHpAIHnignEIHgAIHnignE IHgtAIH,nusvArAIHGAIHoA IHoAIHhAIHnignti, IHnAIHnignEIHmAIHnign,AIHvAIHnignE IHpAIHnignsIHnigntIHgtA IHGAIHnignEIHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA IHnigntIHaAIH@AIHnignu IHgAIHnignEIHlAIHaA IHvAIHnign,AIHnignt5vIHlAIHnhA, \nIHgA IHCAnHrAJinHu  IHnigntIHaAIH@AIHnignu IHnAIHnignsIHahAIHlAIHnignE IH,iIH,nusvArAIHgthAIHnigns IH,A IHnAIHnAIHnign,AIHoA IHaAIHoAIHE IHlAIHGAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IH,IHbAIHiAIHnignE IHnignt5iIHoAIHanhAIHnign,A IH.hA IHCAnHrAJinHu IHnignt5vIHpAIH@AIHnign,AIH.AIHE \nIHnigntIHmAIHDAIHnign,A IH.hAIHnignEIHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA IHvAIHnignt5vIHphAIHlAIHnignti IH.AIHnignEIHgtAIHnignti IHvAIHnign,AIHtIHaA IH,AIHCAnHrAJinHuIHGAIHnignsIHoA IHbhAIHnignuIHnigntIHDHHhA-IHbhAIHnignuIHnigntIHDHHhA IHoAIHnignuIHGA IHpAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHCAIHE \nIHlAIHGAIHlA IDAnHA IHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHghAIHvAIHnign,AIHoUphIHvAIHnigntiIHgtAIHoA IHlAIHGAIHnign,A IHDHAIHnignCAnHrAuIHagtAIHoA IH.AIHnignuIHahAIHnign,AIHoAIHaA IHpAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHCA IHaAIHoAIHnign,iIHgA IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHiAIHnignE \nIHvAIHlAIHaAIHnign,AIHoAIHnignu IHvAIHnign,AIHlAIHaA IHbAIHnign,AIHsIHpA IHGAIHnigntIHiA IHoAIHnignuIHGAIHaA IHpAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHCA IHaAIHoAIHnign,iIHEIDAnHA   \n \n \n11 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \nIHgAIHnigntiIHiA IH.AIHpAIHnignE IH.hAIHnignuIHoAIHvAIHnignE IHnignt5iIHoAIHanhAIHnign,A IHiAIHnignEIHiAIHnignE IHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCAIHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA IHvAIHnign,AIHEIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHsIHgthAIHnign,A IH.AIHnignEIHgtAIHnign,A-IH.AIHnignEIHgtAIHnignti \nIHnignt5iIHoAIHanhAIHnign,AIHbAIHoA IHCAIHohAIHnign,uIHlAIHaA IHnign,i IHiAIDAnHA IHpAIHnignEIHgthAIHaAIHnign,A IH.AIHnignEIHgtAIHnign,AIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHnA IH,nusvArA IHGA IHaA IHnignE IHiAIHnignE IHDHAIHnignCAnHrAuIHagtAIHoA IH,iIHgthAIHnign,AIHvA IHnigntIHmAIHDAIHnign,A \nIHhAIHnignuIHtIHgA IHgAIHnignEIHnAIHoA IH.AIHnignEIHgtAIHnign,AIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHaAIHhAIHnignt5vIHlAIH,i-  \n“IH.AIHnign,uIH,A IHnigntIHDAIHiAIHnignEIHnhA, IHvAIHnign,AIHlA-IHpAIHnign,AIHlAIHaA IHgAIHaAIHgAIHnign,AIHiA IHaAIHoAIH.AIDAnHA”  \nIHGAIHnign,AIHvAIHnignEIHaA IHnignt5vIHvAIHDHAIHhAlAntIHlA IHnaA IHnignsu IHlAIHaA IHbAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHCAIHvAIHnign,A IHalAIHnign,AIHnAIHvAIHnignE IHbAIHohAIHnign,iIHgA IHnigntIHDAIHiAIHnignEIHnhA, IHbhAIHngtA \nIHaAIHoAIHnign,iIHEIDAnHA IHnignt5vIHnhAIHansAIHaAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHGAIHnignsIHoA_HnignsIHaA IH,AIHDAIHoA IHaAIHoAIHnign,iIHE IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IH,IHbAIHiAIHnignu IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IH.AIHnignEIHaAIHgAIHnignti-\nIHlAIHnignE IHnhoAIHmAIHinAIHnignE -IHaA IHnigns IHvAIHnign,AIHoA IHChAIHnignti5vIDAnHA \nIHnAIHnign,AIHohAIHnignE IHEIHGAIHnign,AIHoAIHhA IH.AIHpAIHnignE IHGhAIHnignsIHnignt5vIHvA IHaAIH,vAgrAhA IHEIHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA IHEIHaA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHoAIHnign,uIHDA, IHgAIHnign,iIHbAIHoA IHaAIHgthAIHGAIHnignsIHvAIHnign,AIHoAIHnigntiIDAnHA \nIHnigntIHbAIH,AIHnAIHnignE IHvAIHiA IHgAIH.AIHDhAIHlA IHoAIHhAIHEIDAnHA IHDAIHoAIH.AIHppAIHnign,AIHbAIHoA IHnignt5iIHoAIHanhAIHnign,A IHDAIHnignEIHahAIHgAIHnignE IHnigntIHDAIHiAIHnignEIHnhA IHlAIHnignuIHgtAIHnign,AIHvAIHnignE \nIHbAIHnign,AIHnigntIHiA IHiAIHnignEIHiAIHnignE IHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCAIHlAIDAnHA IHlAIHnignuIHgtAIHnign,AIHaA IHbAIHnign,AIHnigntIHiA IHDAIHnignEIHahA  IHhA_HnignmoTAliToIHDAIHE IHsIHvAIHnign,iIHDHHhA IHGAIHnignEIHlAIDAnHA IH,IHiAIHnign,AIHnAIHnignsIHoAIHgAIHnignti \nIHvAIHnignsIHhAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHnigntIHiAIHaAIHlAIHlA-  \n“IH.AIHnign,uIH,A, IHtIHnAIHaA IHnignsu IHlA..?” \nIH,IHahAIHiA IHDhAIHnignt5iIHoA IHnigntIHDAIHiAIHnignEIHnhA IHnigntIH.AIHnAIHnign,iIHoA IHGAIHnignEIHlA IHChAIHlA- IHbAIHiAIHoAIHhA IH,IHGAIHngA, IHnmAIHgA IH,nusvArA IHgoAIHgAIHnign,A \nIHnigntIHDAIHmAIHnAIDAnHA IHnigntIH.AIHnAIHnign,iIHoA IHGAIHnignEIHlA IHChAIHlA IHphAIHin5hAlf IHDHAIHnign,AIHaA IHnA IH,nusvArA IHGA IHnignt5vIHvAIHnignt5vIHlA IHCAIHlAIH.A, IHnigntIH.AIHnAIHnign,iIHoA IHGAIHnignEIHlA IHChAIHlA \nIHiAIHmA IH.AIHahAIHoUphIHaA IHsIHbAIHhAIHnign,AIHoA...IDAnHA \nIHnigntIHDAIHiAIHnignEIHnhA IH.AIHnign,AIHpAIHlA-  \n“IHiAIHnigntIHhA, IHaA IHnignE IHiAIHnign,A IHpAIHnignEIHgAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA” \nIHvAIHiAIHvAIHnignE IH,IHnAIHhAIHiAIHnigntiIH@A IHaAIHCAIHnignuIHgtA IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IH.AIHnign,AIHgA IH.AIHhAIHlAIH.AIHnign,iIHgA IH.AIHpAIHlAIHnign,uIH,nusvArA-  \n“IH.AIHnign,uIH,A, IHEIHhAIHnignEIHiA IHbhA IHnignE IHDHHhAIHnign,A IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnigntiIHvAIHnignE IHaAIHnigntIHhAIH@AIHnignu IHiAIHnignE IH.hAIHnignEIHlA IHChAIHlAIDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHnAIH.hA \nIHnhAIHnignsIH.hA-IHnhAIHnignsIH.hA IHnAIHv5hAlf IHbAIHiiA IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA”  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 315 \n    \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /12  \n \nIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHCA IHnAIHnignsuIHgA \nIHnAIHnign,AIHnigntIHgthA IH.AIHahAIHoUphIHaA IHnA IH,nusvArA IHGAIHnignti IHbAIHnign,i,nusvArAIHnAIHnign,iIHgthA IHvA IH.AIHahAIHoUphIHvAIHnignE IHoAIHhAIHiAIHnignE IHgA IHCAnHrAJinHu  IHvAIHnignuIHhAIHiAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHiAIHnign,i IH.AIHnignsIHnignt5vIHphA \nIHbAIHDHHhAIHlAIHnign,iIHiA  IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHnAIHnignuIHhAIHiAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHvAIHiA IHaAIHhAIHlAIHaA IHnign,i IHiA  IHpAIHnignE IH.hAIHnignt5iIHoAIHnAIHaA IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHGAIHnignuIHoAIHnignEIHaA IH.AIHnigntiIHCAIHaA \nIHnAIHv.AIHiDhA IHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHCA IHnAIHnignsuIHgAIHvAIHnignE IH.AIHihAIHlA IHChAIHlAIDAnHA  \nIHvAIHnignuIHhAIHiAIHnignu IH,A IHnAIHnignuIHhAIHiAIHnignuIHaA-IHGhAIHoA IH.AIHnigntiIHGhAIHnign,A IHDAIHnignsIHtIH@AIHnignEIHaA IHhAIHgtAIHlAIDAnHA IHuIHiAIHnign,A IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHDAIHnignsu \nIHpAIHnign,AIHnigntIHgAIHaA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHDAIHnignsu IHpAIHnign,AIHnigntIHgAIHaA IH.AIHnigntiIHCA IHpAIHnignEIHgAIHnignE IHDAIHnignsuIHoAIHnignti IH.AIHiAIHlA IH,IHnignt5vIHChA IHgAIHnignEIHgAIHnignE IHiAIHnign,i IHChAIHnign,i IHiAIDAnHA IHaAIHnign,AIHoAIHinA \nIHpAIHnignE IHEIHaAIHgthAIHnign,AIHvA IHoAIHhAIHiAIHnignE IH.AIHhA_HnignsIHgA IH.AIHnignEIHvAIHnign,AIHoAIHnignti IHlAIHnigntIHGAIH@AIHnignu IHpAIHnign,AIHt IHChAIHnign,i  IH,A IHChAIHnigns IHnigntIHgtAIH@AIHnignu IHpAIHnign,AIHt IHChAIHtIDAnHA \nIHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHGAIHnignuIHoAIHnignEIHaA IH.AIHnigntiIHCA IHoAIHhAIHiAIHnignE IHChAIHnign,iIHiAIDAnHA IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHlA IH,nusvArA IHGAIHnignuIHnigntIHgtAIH@AIHnign,A IHnA IH,nusvArA IHGAIHnigntiIDAnHA IHuIHiAIHnign,A, IHnigntIHaAIHChAIHnigns IHE \nIHvAIHnign,AIHnAIHaA IHaAIHvAIHnignti-IH.AIHnignEIHnAIHnignti IHDAIHnignsIHiAIHnignsuIHaA IH.AIHnigntiIHCA IHChAIHnign,i IHiA  , IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHbAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHCA IH.AIHahAIHoUph IHDhAIHnignt5iIHoA IHgA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHCCAIHnign,AIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHGhAIHoAIHnignE-\nIH,IHCAnHrAJinHuIHGAIHiAIHnign,A IHnignt5vIHCAIHihAIHnignEIHvAIHnignE IHlAIHnigntIHGA IHpAIHnign,AIHt IHChAIHtIDAnHA IHGAIHnign,AIHvAIHaA IHaAIHnigntIHgAIHaAIHnign,A IHvAIHnign,AIHiAIHnignE IHpAIHnign,AIHDHHhAIHaA IHvAIHnign,AIHnAIHaA \nIH,IHahAIHDHHhAIHnign,AIHhAIHnign,AIHnA IHCAnHrAJinHu  IHlAIH,vAgrAhA IHaAIH,vAgrAhA IHaAIH.AIHDHDHAIHnignti, IHGAIHnignsIHDHHhAIHnignti-IHGAIHnignsIHDHHhAIHnigntiIHaA IHvAIHnign,iIHDAIHnign,AIHiA IHhAIHnignuIHtIHgA IHnigntIHmAIHD@AIHnign,AIHlAIH@A IHDhAIHnignt5iIHoAIHaA \nIHnA IH,nusvArA IHGAIHnignti IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHGAIHnignuIHoAIHnignEIDAnHA IHuIHiAIHnign,A IHGAIHnign,AIHvAIHaA IHnigntIHmAIHD@AIHnign,AIHlAIH@AIHaA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA  IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHGAIHnignuIHoAIHnignE IHDAIHnignsu \nIHnigntIHmAIHD@AIHnign,AIHlAIH@AIHvAIHnignE IHbAIHohAIHlAIHnign,iIHiA , IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHGoAIHnignEIHpAIHnignsIHEIHnhAIHiA IHEIHaA IHnignE  IHnAIHnign,AIHlA IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHaA IHnignE IHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHnAIHnign,AIHtIH,nusvArAIHnAIHaA \nIHnigntIHmAIHD@AIHnign,AIHghAIHnigntioUph IHoAIHhAIHiAIHnignE IHvAIHnignuIHhAIHiA IHaAIHnign,uIHlAIHnignEIHpAIHvAIHnignE IHnigntIHDHAIHvAIHnignCAnHrAuIHn5hAlf IHgtAIHnignEIHgtAIHoA IH.AIHiAIHlAIHnign,AIDAnHA IH,A IHnAIHnignuIHhAIHiA IHEIHvA.IHE.IHvAIHnignE \nIHiAIHnign,AIHuIH,nusvArA IHnignt5vIHlAIHahAIHnign,uIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA  IHEIHvA.IHEIHnA-IHnAIHnignti. IHaA IHnignE IHlAIHnignuIHbAIHoAIHnign,AIHi5hAlf IHgA IHvAIHnignuIHhAIHiA IHlAIHnignEIHa5hAlf IHCAIHoAIHoA \nIH.AIHnigntIHiA IHgAIHnigntiIHiA IHnAIHnign,AIHlA IHbAIHnigntIHhAIHiAIHnigntIHhA IHnAIHnignEIHmAIHnign,A-IHnigntIHiAIHmAIHnignmoTAliToIHnignt5vIHggA IH.hAIHnignEIHlAIHnign,AIDAnHA IHEIHaA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnignti IH.hAIHnignt5iIHoAIHaA \nIHnA IH,nusvArA IHGAIHnignti, IHDAIHnignuIHnAIHoA IHnAIHvAIHnign,AIHpAIHaA IHbAIHohAIHlA-IHnignt5vIHlAIHahAIHlA IHgA IHCAnHrAJinHu IHE IH.AIHnign,iIHnAIHnign,AIHoA-IHsIHnAIHnign,AIHoA IHEIHaAIHgthAIHnign,AIHvA \nIH,IHnignt5vIHDhAIHaA-IHaAIHnign,AIHlA IHhAIHnignuIHtIHgAIDAnHA IHoAIHnign,uIHnigntIHDAIH@AIHnign,AIHhA IHnAIHvAIH@A IH.hAIHnignEIHiAIHnignE IHbAIHnigntIHhAIHlA IHnignt5vIHnhAIHaAIHnign,AIHoA IHahAIHnignEIHgAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHpAIHnignsIHDHHhAIHlA \nIHlAIHnignuIHaA IHhAIHnignEIHgAIHnign,A, IHgA IHCAnHrAJinHu IHE IH,IHahAIHiA IHCAIHnign,uIHaA-IHCAIHnign,uIHoAIHnign,AIHhAIHnign,AIHaA IHvAIHnignsIHah@A IHnigntIHmAIHnsAIH@A IHoAIHnign,uIHDAIHnignti IH.AIHiAIHlA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA  \nIHChAIHhA IH.AIHpAIHnignE IHnAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHphAIDAnHA IHgtAIHhAIHnign,iIHlA -IH.AIHnignsIHnignt5vIHlA IHaAIH,vAgrAhA IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHGAIHnignuIHoAIHnignE IH,AIHnigntIH.A IHCAIHnign,uIHaAIHbAIHoA \nIH.AIHnign,iIHnAIHlAIHnign,AIDAnHA IHlAIHnign,AIHgtAIHvAIHnignE IHbAIHnign,AIHiA-IHnAIHnign,AIHgA IHGAIHnignuIHoAIHnignE IHnAIHnignEIHhAIHnignu IH.AIHnign,iIHnAIHlAIHnign,AIDAnHA IHDhAIHnign,AIHiAIHaA IHpAIHoAIHnign,iIHgA IHahAIHnignEIHgAIHnignti IHDAIHnignEIHahA  \nIHnAIHnignuIHhAIHiA IHDAIHnign,AIHnignt5vIHlAIHaA IHahAIHnignEIHgAIHnigntiIHaA IHCAIHCAIHoUph IHsIHgthAIH.AIHnign,iIHgA IHaAIHhAIHlAIHnignt5WIHahAIHiA-    \n \n \n13 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n“IH,IHn5hAlf IHnAIHnigntiIHaA IHDAIHnhAIHaAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHbAIHnigntIHhAIHiAIHnignE IHDAIHnign,AIHnignt5vIHlA IHnAIHngA IHChAIHlA IH,A IH,IHahAIHiA IHmAIHEIHhA \nIHvAIHhAIHGA IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHbAIHnign,AIHnigntIHiA IHiAIHnign,i IH.hAIHnignEIHiAIHnignE IH,IHahAIHiA IHsIHbAIHnign,AIHtIH@AIHnignu IHgA IHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignuIHnAIHoA IHiAIHnigntIHhAIH@AIHnignEIHCAnHrAJinHu \nIH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHnAIHoAIHaAIHnign,AIHoAIHnignti IHpAIHnignE IH,IHnignt5vIHChA IHnAIHnignE IHaAIHnign,AIHGAIHgAIHnignEIHvAIHnignE IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA”  \nIHpAIHnignEIHiAIHnign,A IHnAIHnignuIHhAIHiAIHaA IH.AIHnign,AIHgA IHvAIHnignuIHhAIHiAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHlAIHnign,AIHnigntIHGA IHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHboAIHnigntIHgAIHmAIHnign,AIHDA IHaAIHoAIHnign,iIHgA \nIH.AIHpAIHlAIHnign,A-   \n“IHhAIHvAIHoAIHnign,A IHsIHvAIHnignEIHoAIHnA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHnignEIHnAIHnignti IHgAIHnignuIHoAIHnignu IHsIHvAIHnignEIHoA IHiAIHnigntIHhAIH@AIHnignEIHCAnHrAJinHu IHhAIHnignEIHgAIHhA, IHpAIHnigntIHhAIH@AIHnign,AIHnA IHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignEIHahAIHnign,i IHnignt5vIHChAIH,i \nIHDAIHnign,AIHnignt5vIHlAIHE IHvAIHhAIHGA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA”  \nIHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoAIHvAIHnignE IHlAIHnignuIHCA IHDAIHnign,iIHgA IHnAIHnignuIHhAIHiA IH.AIHpAIHlAIHnign,A-  \n“IH,IHbAIHiAIHnign,A IH,iIHgthAIHnign,AIHvA IHaAIHhAIH.AIHnignti IHChAIHnign,i  IHpAIHnignE ‘IHiAIHnigntiIHCA IHaAIHnign,AIHpA IHaAIH,vAgrAhA IHlAIHnignti IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHoAIHnign,AIHhAIHnign,iIHDHHhAIHaA \nIH.AIHnignuIHtIHiA  IHiAIHnign,i IHlAIHnigntiIDAnHA’ IHaAIHnignuIHiAIHnignu IHaAIHhAIH.AIHnignti IHuIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHiAIHnign,i IHhAIHnignuIHt IHChAIHtIDAnHA”  \nIHpAIHnignEIHiAIHnign,A IHaA IHnignE IHgAIHnignE IHGhAIHnign,iIHlA IHGhAIHnignti IHvAIHnignuIHhAIHiAIHaA IHnAIHnignuIHhAIHiA IHhAIHoAIHnign,A IHDAIHnignEIHiAIHnignE IHhAIHnignuIHnigntIHiA IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IH,AIHnigntIHGA-\nIH.AIH.AIHnignsuIHlAIHnign,A IH.hAIH,vAgrAhA IHsIHnigntIHgthA IHnigntIHmAIHDAIHnign,A IHhAIHnignuIHtIHgA IH.AIHpAIHlAIHnign,A-  \n“IHaA IHnignE IHaAIHoAIHnignu IHaAIHhAIHiAIHnignE IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IH.hAIH,vAgrAhA IHpAIHnign,AIHt IHChAIHtIDAnHA” \nIHnAIHnignuIHhAIHiA IHGAIHnignsIHv5hAlf IHvAIHnignE IHoAIHhAIHlAIHnign,AIDAnHA IHnigntIHaAIHChAIHnigns -IHaAIHnign,AIHlAIHaA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA  IHvAIHiAIHvAIHnignE IHsIHgthAIHlAIHnign,iIHiA  IHaAIHnignti5W  \nIHbhA IHnignsu IHnignt5vIHnA IH.AIHnign,AIHpAIHlA IHChAIHnignE IHlAIHnign,uIH,nusvArA? IHgAIHahAIHiA IHlAIHGAIHlAIHnign,iIHiA IHnigntIHaAIHE? IHiAIHpAIHnign,iIHoA IHbAIHnign,AIHChA IHnignsu  IHnigntIHDAIHnA IH.AIHohAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA \nIHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHbAIHnigntIHhAIH@AIHnign,A IHaAIH,vAgrAhA IHGAIHnign,AIHDHHhAIHnigntiIHaA IHbAIHnigntIHhAIH@AIHnign,A IHCAIHlAIHnign,iIHE  IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHbAIHnigntIHhAIH@AIHnign,A IHaAIH,vAgrAhA IHDAIHnignEIHahAIHlAIHnign,AIHbAIHoA \nIHDAIHnignEIHahAIHlAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IHpAIHnignE IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnignti IHChAIHlAIHnign,AIH,nusvArAIHGAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHsIHgthAIHnign,i  IHChAIHnign,i  IHu IHuIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHnigntIHiAIHCCAIHnignu IHhAIHnignuIHt IHChAIHnign,i , \nIHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHDhAIHnigntIHDHHhAIH@AIHnign,A IHaAIH,vAgrAhA IHpAIHnignE IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnignti IHsIHgthAIHnign,i IHChAIHnign,i  IHu IHDhAIHnigntIHDHHhAIH@AIHnign,AIHtIHgAIHnignE IHoAIHhAIHnign,i IHChAIHnign,i, IHCAIHnign,AIHhAIHnignE IHpAIHnignEIHvAIHhAIHoA \nIHpAIHnign,AIHsIDAnHA IH,AIHt IH.AIHnignsIHphAIHnign,i IHChAIHnignti5v IHpAIHnignE IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHGAIHnignuIHoAIHnignE IHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHCA IHnAIHnignsuIHgAIHvAIHnignE IH.AIHihAIHlA IHChAIHnignE IHlAIHnign,uIH,nusvArA IHpAIHnignE IH,IH.AIHnign,iIHgA-\nIH,IH.AIHnign,iIHgA IH,AIHt IHgtAIHnignsIHnigntIHgtA IHGAIHnignEIHlAIDAnHA IHnA IH,nusvArA IHGAIHnignti IHoAIHhAIHiAIHnignE IHlAIHnignuIHaA IHhAIHoAIHnign,AIHtIHE, IH.hA IHCAnHrAJinHu IHnignt5vIHnAIH@AIHnign,AIHtIHEIDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A, \nIH,IHnAIHGAIHoA IHCAIHlAIHnigntIHiAIHhAIHnign,AIHoA IHaA IHnignE IHgAIHE IHhAIHoAIHnign,AIHEIHgAIDAnHA IHbAIHggAIHnign,A IHbAIHaA IHnign,i IHDHHhA IHnigntIH.AIHCCAIHnignti IHbAIHaAIHDHHhAIHnign,iIHaA IHlAIHnignsuIHnignt5iIHoA \nIHCAIHnign,AIHhAIHnigntiIDAnHA  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 384   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /14  \n \nIH.AIHnignsIHDhAIHiAIHnignti IHDAIHnign,AIHDAIHnignti  \nIHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHaA IHnigns IHv5hAlf IHhAIHnign,AIHoAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IH.hAIHnign,AIHDAIHmAIHaA IHoAIHnign,uIHDA IHmAIHnign,AIHDAIHlAIHvAIHnignE IHphA IHCAnHrAJinHu IHbAIHnign,A IHGAIHnignEIHiAIHnignE IHDAIHnignsIHnignt5iIHDAIHoUphIHiA IH,AIHGAIHnignsuIHvAIHnignE \nIHiAIHnign,AIHCAIHE IHlAIHGAIHnign,iIHgA IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IH.AIHnignsIHDhAIHiAIHnignti IHDAIHnign,AIHDAIHnigntiIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHnAIHnign,AIHlA IH.hAIHnignt5iIHoAIHnA IHCAnHrAJinHu  IH.hAIH,vAgrAhA IHoAIHhAIHlA IHChAIHnign,i IHiAIDAnHA IHnAIHnign,AIHlA \nIH.hAIHnignt5iIHoA IHbAIHnigntIHhAIHiAIHnignE IHgAIHaA–IHpAIHnign,AIH.AIHnignE IHbAIHnigntIHgA IHpAIHnigntiIH.AIHnign,i IHChAIHnignE IHlAIHnign,iIHiA  –IHnigntIHDAIHllAIHnigntiIHaA IHaAIHvAIHnign,AIHtIHnA IHCAnHrAJinHu  IHpAIHnignE IHnAIHnignsIHahA \nIHaA IHnignE IHlAIHnign,iIHiA , IHoAIHnigntIHhAIHgAIHnignu IH,AIH.A IHiAIHt IH.hAIH,vAgrAhA IHbAIHnign,AIHnigntIH.A IHoAIHhAIHlA IHChAIHnign,i IHiAIDAnHA IHnAIHnignuIHlAIHhA IHaAIHnignuIHgthAIHoAIHnigntiIHaA \nIHhAIHnignt5vIHghAIHnAIHnign,AIHoA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHvAIHaAIHnign,AIHiAIHvAIHnignE IH,IHnAIHaAIHoAIHnignE IHoAIHhAIHnign,iIHgA IHDHAIHoA IHhAIHnignuIHt IHChAIHnign,i IHiA   IHpAIHnignE IHaAIHhAIHnigntiIH,nusvArA IHnAIHnignsuIHgAIHlAIHnignti-\nIHoAIHnign,AIHnigntIHgAIHvAIHnignE IH.hAIHnignsIHvAIHaAIHvA IH.hAIHnignEIHlA IH,A IHGhAIHoA IHahAIHnAIHlA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHvAIHnigntIHhAIHiAIHnignu IHnigntIHDAIHiAIHvAIHnignE IHsuIHbAIHoA IHhAIHEIH.A IHnigntIHaA \nIHiAIHnigntIHhAIDAnHA IHgAIHoAIHnignEIHvAIHnignE IHnAIHnigntIHDHHhA IHaAIH,vAgrAhA IHvAIHhAIHnign,iIHaA  IHpAIHnign,AIHEIH.AIDAnHA  \nIHpAIHnigntIHhAIH@AIHnign,A IH.AIHnignsIHDhAIHiAIHnignti IHDAIHnign,AIHDAIHnignti IHiAIHnign,iIHhAIHoAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHnAIHnign,AIHnAIHnignsIHoA IHEIHlAIHnignti IHgAIHnigntIHhAIHE-IHnA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHhA_Hnignsu IHCAnHrAJinHu  IH,AIHnigntIHaA \nIHiAIHnign,iIHhAIHoAIHnignuIHvAIHnignE IHgAIHtIHnA IHCAnHrAJinHu  IHbAIHnigntIHhAIHiAIHnignEIHnA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHhA_Hnignsu IHCAnHrAJinHu .., IHiAIHhAIHnignEIHlAIHnign,A IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA  IHhAIHiAIHnignsIHvAIHnign,AIHiA IHCAIHlAIHnigntiIHnAIHnign,A IHbAIHnigntIHohAIHgAIHnignE \nIHChAIHnign,i IHghAIDAnHA IHnAIHnignEIHhAIHnignu IHnigntIHaAIHgAIHnign,AIH.A IHDAIHnignEIHahA  IHaAIH,vAgrAhA IHiAIHnigntIHhA, IHvAIHnigns IHCAnHrAJinHu IHhAIHpAIHnignsIH,AIHnigntIHiAIH@AIHnignEIHCAnHrAJinHuIDAnHA IHGAIHnign,AIHvAIHaA IHgAIHnigntiIHiA IHgtAIHnignuIHlAIHvAIHnignE \nIH,AIH.AIHnign,A-IHpAIHnign,AIHhAIHnignti IH.AIHnignsIHDhAIHiAIHnignti IHDAIHnign,AIHDAIHnigntiIHaA IHChAIHnign,i IHiAIDAnHA IHaAIHnignuIHiA-IHbAIHnign,AIH.AIHnign,iIHiA  IHaAIHnigntIHhAIH@AIHnign,A IHhAIHEIHgA IH,A IHaAIHnignuIHiA \nIHsIHbAIHnign,AIHnA IHaAIHnigntIHhAIH@AIHnign,A IHbAIHDHHhAIHgA IHnAIHnignE IHnigntIHhAIHnAIHnign,AIH.A IHpAIHnignuIHDHHhAIHE IH,IH.AIHnign,i IHChAIHnign,i IHiAIDAnHA IHgAIHnign,iIHnA IH,nusvArA IHGA IHtiIHhAIHnignu IHChAIHnign,i IHiA   IHpAIHnignE \nIHnAIHnign,AIHvAIHnign,AIHaA IHGAIHnigntiIHgA IHgtAIHnignuIHlAIHaA IHaAIHnignuIHiA IH.AIHnign,AIHgA IHpAIHnignE IHGAIHnign,AIHvAIHnignEIHvAIHnignE IHnAIH.hAIHnA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHnignEIHnAIHnignti IH,IH.AIHnign,i IHChAIHnign,i IHiAIDAnHA  \nIHChAIHnigntIHgthAIHaA IHnignt5vIH.hAIHiAIHnAIHnignsIHoAIHaAIHnign,A IH,IHGhAIHoUph IHbAIHnigntIHDHHhA IHGAIHnignEIHlA, IH,AIHtIHnA IHCAnHrAJinHu  IHnAIHnign,AIHvAIHnign,AIHaA IHGAIHnigntiIHgA IHhAIHEIHgAIDAnHA \nIHDAIHnAIHvAIHnign,A IHmAIHGAIHoUphIHaA IHoAIHnign,AIHDhAIHnign,A IH.AIHnignsIHDhAIHiAIHnignti IHDAIHnign,AIHDAIHnignti IHlAIHGA IHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCAIHlAIDAnHA IHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCAIHgAIHnignE IHoAIHnign,AIHDhAIHnign,A IH.AIHnignsIHDhAIHiAIHnignti \nIHDAIHnign,AIHDAIHnigntiIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHGAIHnignuIHDHHhA IHlAIHnign,AIHnigntIHGA IHaAIHhAIHlAIHaA IHnign,i IHiA- \n“IHDAIHnign,AIHDAIHnignti, IH,IHbAIHiA IHvAIHnignuIH.AIHnign,AIHtIHlA IHiAIHvvAIHoA IHDAIH,vAgrAhA IHnigntIHDAIH,IDAnHA IHpAIHahAIHiA IH,IH.AIHnign,iIHaA IHChAIHnigns IHgtgtAIHnignti \nIHhAIHEIHgA IHEIH.AIHnignu IHaAIHoAIH.A IHiAIHt IHgA IHCAnHrAJinHu  IHvAIHnignuIH.AIHnign,AIHtIHlAIHnignEIHbAIHoA IHGAIHnigntiIHgA IHnignt5vIHlAIHnignt5WIHahA IHlAIHnignEIH.AIDAnHA” \nIHvAIHnignuIH.AIHnign,AIHtIHlAIHaA IHiAIHnign,AIHuIH,nusvArA IHnAIHnignsIHnigntIHiAIHgAIHnignE IH.AIHnignsIHDhAIHiAIHnignti IHDAIHnign,AIHDAIHnigntiIHaA IHvAIHiA IHGAIHnign,AIHChAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHahAIHnAIHlA \nIHaAIHgtAIHhAIHoA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IH,AIHCAnHrAJinHuIHgthAIHnignti IHsIHnigntIHDHHhA IHaA IHnignE IHgAIHnign,u, IHaAIHvAIHoAIHnignti IHsIHnigntIHDHHhA IHaA IHnignE IHgAIHnign,u IH,A IHiAIHnignEIHoAIHhAIHnign,A IHsIHnigntIHDHHhA IHaA IHnignEIHgAIHnign,u,   \n \n \n15 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \nIHChA IHCAnHrAJinHu IHhAIHnignuIHnignt5vIHChAIHgA IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IH.AIHpAIHlAIHnignti-  \n“IH.AIHnignsIHCCAIHnignti, IH,AIH.A IHgAIHnignuIHoAIHnign,A IHnAIH.AIHhAIHaA IHpAIHnignsIHGA-IHpAIHvAIHnign,AIHiAIHnign,A IHEIHlAIHhAIDAnHA IH.AIHnignEIHgtAIHnign,A IHvAIHnignuIH.AIHnign,AIHtIHlA \nIHbAIHgthAIHnign,A IHDAIHnignEIHlAIHaA IHpAIHtIHnA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHnigntIHhAIH@AIHnignu-IHaAIHnign,AIHlA IHnignt5vIHDhAIH@AIHnignu-IHbAIHnignsIHgAIHnignu IH,A IH.AIHnignEIHgtAIHnignu-IHbAIHnignsIHgAIHnignuIHhA_HnignsIHnA IHCAnHrAJinHu  IHGAIHbA-IHnAIHbbA \nIHhAIHnignuIHt IHChAIHnignE IHlAIHE, IHnAIHnignEIHhAIHnignu IHaA IHnignE IHDAIHnign,iIHiA IHCAIHnignuIHoAIHnign,A IHlAIHnignEIHlAIHaAIDAnHA IH.hAIHnignt5iIHoA IHnigntIHDAIHiA IH,IHCAnHrAJinHuIHGAIHiAIHnignEIHvAIHnignE IH.AIHnign,iIHnAIHlA IHoAIHhAIH.A IHnAIHnignE \nIHbAIHnign,AIHoA IHlAIHGAIHgAIDAnHA IHvAIHnignsuIHnA IHgAIHnignEIHgAIHnignE IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlA IH,IHnignt5vIHChA IHpAIHnignE IHiAIHnignE IHiAIHnignsIH,A-IH.AIHnAIHgAIHoAIHaA IHnAIHnignEIHahAIHnignti IHoAIHhAIHE \nIHDAIHtIHE IH,A IHiAIHnignE IHahAIHnign,AIHt-IHbAIHnigntiIH,iIHaAIDAnHA”  \nIHoAIHnign,AIHDhAIHnign,A-  \n“IHDAIHnign,AIHDAIHnignti, IH,IHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnignti IHCAIHlAIHnign,i IHChAIHtIDAnHA”  \nIH.AIHnignsIHDhAIHiAIHnignti IHDAIHnign,AIHDAIHnignti-  \n“IH.AIHnignsIHCCAIHnignti, IHpAIHnigntiIH.AIHnign,iIHaA IHvAIHiA IHhAIHnignuIHtIHE IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHgAIHnignEIHhAIHnignEIHiA-IHgAIHnignEIHhAIHnignEIHiA IH,AIHbAIHnign,iIHgA-IHnigntIHmAIHbAIHnign,iIHgA IHnAIH.hA \nIH,IHnignt5vIHChA IHpAIHnignE IHhAIHnignuIHtIHE IHgAIHtIHnA IHCAnHrAJinHu  IHiAIHnigntiIHaA IH.hAIHoAIHvAIHnignE-IHnAIHoAIHvAIHnignE IHvAIHnignt5iIHoA IHpAIHnign,AIHtIDAnHA”  \n   \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 267 \n   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /16  \n \nIHnignt5WIHahAIHlAIHgAIHnignuIHDHHhA \nIH,AIHaAIHnign,AIHnhAIHmAIHnign,AIHinAIHnignti IHaA IHnignE IHiDoAIHaA IHaAIHnign,AIH@AIHoUphIHaoAIHvAIHaA IHaA IHnignmoTAliTo IHnigntIHnsA IHnigntIHmAIH.hAIHnign,AIHGAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHDAIH@AIHnign,AIHaAIHnign,AIHi5hAlf IHgA \nIHgAIHnigntiIHnA IH.AIHahAIHoUphIHaA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA  IHnAIHnignEIHmAIHnign,A-IHnigntIHiAIHmAIHnignmoTAliToIHnignt5vIHggA IH.hAIHnignEIHlAIHnign,AIDAnHA IHahAIHnignEIHgAIHnignti-IHbAIHghAIHnign,AIHoAIHnigntiIHaA IHaAIHnign,AIH@AIHoUphIHaoAIHvAIHaA \nIHnignt5vIHCAIHihAIHnign,AIHoA IHCAIHnignEIHhAIHoAIHnign,A IH.AIHiAIHnign,uIHiAIHnignE IHoAIHhAIHlAIHnign,AIDAnHA IHiAIHnignuIHaAIHoAIHnignti IHbAIHnign,AIHnigntIH.A IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnigntiIHvAIHnignE IH.AIHhA_HnignsIHgA IHnigntIHaAIHChAIHnigns \nIHaA IHnignE IHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHgAIHnigntiIHiAIHnignsu IH.AIHnignEIHgtAIHnignu IH,A IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IH.AIHnignEIHnigntIHgtAIH@AIHnignuIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHbAIHohAIHnign,A-IHnignt5vIHlAIHahAIHnign,A, IHiAIHnignuIHaAIHoAIHnignti IHDhAIHoAIHnign,A IHiAIHnignEIHiAIHnignE IHChAIHnign,i IHghAIDAnHA \nIH,IHbAIHiAIHnignu IHoAIHhAIHnign,iIHaA IH.AIHnignEIHmAIHnghAIHnign,A IHnhAIHhAIHoAIHnignEIHvAIHnignE IHaAIH,vAgrAhA IHlAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHnAIHnignEIHmAIHnign,A-IHnigntIHiAIHmAIHnignmoTAliToIHnignt5vIHggA IHaA IHCAIHnign,AIHnignt5iIHoA IH.AIHahAIHoUphIHaA \nIHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA  IHvAIHiA IHsIHnigntIH.AIH@AIHnignEIHlAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IHnhAIHhAIHoAIHvAIHnignE IHiAIHt IHoAIHhAIH.A, IH.AIHnign,AIHbA-IHDAIHnign,AIHDAIHnign,AIHaA IH.AIHiAIHnign,uIHlA IHGAIHnign,AIHvAIHvAIHnignE \nIHoAIHhAIH.AIDAnHA IHvAIHiA IHsIHnigntIH.AIH@AIHnign,AIHtIHaA IHaAIHnign,AIHoAIHinA IH.hAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IHbAIHnignsIHoAIHiAIHnign,A IHnA IH,nusvArA IHGAIHnignti IHnAIH.hAIHvAIHnignE IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHGAIHnignuIHoAIHnignE \nIH,AIHiA-IH,AIHiA IHnhAIHhAIHoA, IHgA IHCAnHrAJinHu  IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHGAIHnignuIHoAIHnignE IHGAIHnign,AIHvA IH,A IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHGAIHnignuIHoAIHnignE IHvAIHnignt5iIHoAIH@AIHnignu IHGAIHnignEIHlAIHnign,AIDAnHA \nIHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA   IHpAIHnignE IHnA IH,nusvArA IHGAIHnignti IH.hAIHnignEIHgtAIHlAIHnign,iIHiA , IHhA_HnignsIHiAIHaAIHnign,A IHnAIH.hAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHgAIHnignEIHhAIHnignEIHiA IHnAIHv.AIHiDhA IHiAIHnign,i IH.AIHnigntIHiA IHnAIHaAIHlAIHnign,iIHiA  \nIHpAIHnignEIHhAIHnignEIHiA IHbAIHnigntIHhAIHlAIHnignsIHaAIHnign,A IHnAIH.AIHhAIHaA IHnA IH,nusvArA IHGA IHChAIHnignE IHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHDAIHnignsuIHoA IHoAIHhAIHiAIHnignE IHbAIHnignt5iIHoAIHmAIHnign,AIHoAIHnignuIHaA (IH.AIHnignEIHgtAIHnign,A-\nIH.AIHnignEIHgtAIHnigntiIHaA) IHnAIHv.AIHiDhA IHbAIHgAIHoAIHnign,A IHGAIHnignEIHlA IHoAIHhAIHnign,iIHiA IDAnHA IHbAIHnigntIHgiAIH@AIHnignu IHnA IH,nusvArA IHGAIHnignti IHiAIHt IH.AIHnigntIHiA IHnAIH.hA IHnigntIHDAIHiA \nIH.hAIHiAIHnAIHnigntiIHE IHoAIHnigntIHhA IHGAIHnignEIHlAIHnigntiIDAnHA  \nIHahAIHinDHAIHhAIHoA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHGhAIHoA-IHGhAIHoAIHnign,AIHDHHhAIHnignti IHDAIH@AIHnign,AIHiAIHi5hAlf IHDAIHaAIDAnHA IHGAIHnign,AIHvA IH,IHnigntIH.AIHgAIHnignE IHbAIHnigntIHhAIHiAIHnignE IHGhAIHoA-\nIH,IHCAnHrAJinHuIHGAIHiAIHnign,A, IH.AIHnigntiIHnA IH.AIHahAIHoUphIHnA IHCAnHrAJinHu  IHbAIHoAIHgAIHnign,A IHbAIHDHHhAIHlA IHCAIHnign,AIHbAIHnign,AIHaAIHlA IHsIHDHHhAIHnign,AIHhAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHDAIHoAIH.AIHppAIHnign,AIHbAIHoA \nIH,IH.AIHnign,iIHgA-IH,IH.AIHnign,iIHgA IHvAIHnign,AIHnA IHnigntIHDAIHiA IHlAIHnigntIHGA IHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHDAIHoAIH.AIHppAIHnign,AIHbAIHoA IH,IHnigntIH.AIHgAIHnignE IHDAIHnignEIHahAIHlAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE \nIH,iIHGAIHlAIHnign,A IH.AIHnign,AIHDHHhAIHnignti IHbAIHoAIHgAIHnignti IHbAIHDHHhAIHlA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHpA IHCAnHrAJinHu  IHEIHaAIHoAIHnign,A IHCAIHnign,uIHvAIHnign,AIHnA IH.AIHiAIHnign,A IHlAIHnignEIH.A IHgA IHCAnHrAJinHu  IHnAIHnign,AIHlAIHnignu \nIH.hAIHnignt5iIHoA IHbAIHnignt5iIHoAIHmAIHnign,AIHoAIHaA IHgAIHnigntiIHvAIHiA-IHgAIHoAIHaAIHnign,AIHoAIHnignti IHgA IHCAnHrAJinHu  IHCAIHlAIH.AIHnignE IHaAIHoAIHgA IHpAIHnignE IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IH.AIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHnigntIHgtAIH@AIHnignu-IHahAIHnignuIH,nusvArAIHnigntIHgtA \nIHlAIHnignEIH.AIDAnHA  \nIHnAIHhAIHE IHaA IHnignE IHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHaAIHnigntIHhAIH@AIHnign,A IHaA IHnignE IHgAIHE-IHnA IHCAnHrAJinHu  IHbAIHoAIHgAIHnign,A IHbAIHDHHhAIHlA IHahAIHnignEIHgAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHGAIHhAIHnigntiIH,nusvArAIHoAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHgAIHnign,AIHvA \nIHaAIHoAIH.AIHnign,A IHDAIH@AIHnign,AIHaAIHnign,AIHi5hAlf IHgA IHCAIHnign,uIHvAIHnign,AIHnA IH.AIHiAIHnign,uIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IH,IHahAIHiA IHDhAIHnignt5iIHoA IHpAIHnignE IH,IHl5hAlf IHlAIHnignsuIHaA IHahAIHnignEIHgAIHnigntiIHaA \nIHnAIHv.AIHiDhAIHvAIHnignE IH.AIHnignsIHphAIHnign,i IHChAIHlAIHnign,A IHgAIHhAIHnignti IHnigntIHhAIHnAIHnign,AIH.AIHnA IHCAnHrAJinHu  IHahAIHnignEIHgA IHgAIHnign,iIH@AIHnign,AIHoAIHnignu IHaA IHnignE IHlAIHnign,iIHiA  IH,A IHahAIHnign,AIHDA-  \n \n \n17 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \nIHaAIHnignti5WIHgtAIHiAIHnign,AIHnhAIHaA IHDAIH,vAgrAhA IHoAIHnignuIHbAIH.AIHnignu IHaA IHnignE IHlAIHnign,iIHiA IDAnHA  \nIHoAIHnignuIHbAIHlAIHnign,AIHaA IH.AIHnigntiIHnA IHnigntIHDAIHiAIHaA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA   IHahAIHnignEIHgAIHvAIHnignE IHCAIHnign,AIHnignt5iIHoAIH,IHiAIHnign,A IHGAIHnign,AIHChA IHDAIHnignEIHahAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA \nIHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHGhAIH.AIHDHHhAIHnignEIHlAIHnign,A IHiAIHnigntIHhA, IHnAIHmAIHnignsIHoA IHaA IHnignE IHlAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IH,IHahAIHiA IHpAIHiAIHvAIHnign,iIH@AIHnignuIHaA IHnAIHvAIH@A IHChAIHtIHhAIHnignEIDAnHA \nIHgAIHnigntiIHnA IHnigntIHDAIHiAIHaA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA   IHpAIHahAIHiA IHuIHhAIHnignu IHCAIHnign,uIH,IHiiAIHnignti IHGAIHnign,AIHChAIHvAIHnignE IH,IHDAIHhAIHnign,A-IHnA IHCAnHrAJinHu -IH.AIHnignEIHnAIHnignti \nIHpAIHnignt5iIHoAIHE IHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA  IHgAIHahAIHiA IHvAIHnign,AIHghA IHgthAIHvAIHaAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHbAIHnignsIHChAIH.AIHnignu IHnigntIHaAIHiAIHaAIHnign,AIHnA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHEIHlA \nIHpAIHnign,AIHEIDAnHA IHgAIHhA_HnignsuIHvAIHnignE IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnignti IH.hAIHnignt5iIHoA IH,IHbAIHiAIHnignE IHDAIHnignuIHnAIHoAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IH.AIHnignsIHphAIHnignEIHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA ..IHuIHiAIHnign,A IHuIHphAIHoAIHnignti \nIHvAIHiAIHvAIHnignE IHlAIHGAIHE IHlAIHGAIHlAIHnign,iIHiA  IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHCAIHnignEIHgA IHGAIHnignEIHlAIHnign,AIDAnHA IHpAIHnignE IHahAIHnignEIHgAIHnigntiIHaA IHvAIHvAIHoUph IH.AIHnignsIHphAIHnign,iIHgA IHhAIHnignuIHnignt5vIHghA \nIHnigntIHgAIHiAIHaAIHnign,AIHnA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHnignsIHphAIH.A IHiAIHnigntiIHaA IHnignE  IHChAIHnignti5vIDAnHA ‘IH.AIHnignsIHphAIH.A’, ‘IHGAIHhAIHoAIHnign,AIHtIHnA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHnignsIHphAIH.A’ IH,A ‘IHvAIHvAIHoUph IH.AIHnignsIHphAIH.A’ \nIHnignt5vIH.hAIHiiA IHhAIHnignuIHtIHgA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA  \nIHgthAIHnignEIHnigntIHhAIH@AIHnign,AIHEIHlA IHDAIH@AIHnign,AIHaAIHnign,AIHi5hAlf IHgA IHDAIHnigntiIHiAIHnign,AIHiAIHnign,AIHghA IHlAIHGA IHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCAIHlAIHnign,AIDAnHA IHDAIH@AIHnign,AIHaAIHnign,AIHi5hAlf IHgAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  \nIHDAIHnignEIHahAIHgAIHnignE IHDAIHnigntiIHiAIHnign,AIHiAIHnign,AIHghA IHaAIHhAIHlAIHaA IHnign,i IHiA-  \n“IH,AIHsu-IH,AIHsu, IHlAIHnign,AIHlA IH.hAIHnign,AIH@AIDAnHA”  \nIHoAIHnignEIHnigntIHDHAIH@AIHnignu IHn5hAlf IHgtAIHnignEIHnhAIHiAIHvAIHnignE ‘IHlAIHnign,AIHlA IH.hAIHnign,AIHtIHaA’ IHiAIHnign,AIHuIH,nusvArAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHDAIH@AIHnign,AIHaAIHnign,AIHi5hAlf IHgA IHChAIHlAIHnign,A IHgA IHCAnHrAJinHu IHE \n‘IHlAIHnign,AIHlAIHnignE IH.hAIHnign,AIHtIHaA’ IHiAIHnign,AIHuIH,nusvArAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHpAIHiAIHnign,i IHChAIHnign,iIHiAIDAnHA  \nIHCAIHnign,AIHhA IHbAIHnigntiIH.A IHDAIH@AIHnign,AIHaAIHnign,AIHi5hAlf IHgA IH.AIHpAIHlAIHnign,A-  \n“IHDAIHnigntiIHiAIHnign,A IH.hAIHnign,AIH@A, IH,IHl5hAlf IHlAIHnignsu IHoAIHnignuIHbAIHlAIHnign,uIH,nusvArA IHnAIHnignE IHGAIHnign,AIHChAIHnignE  IHiAIHnignE IH.hAIHnignEIHlA!” \nIHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHnAIHnign,uIHoAIHahAIHnigntiIHaA IHbAIHnign,AIHgA IHDAIHnignEIHahA  IHDHAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHgtA IHbAIHaA IHnign,i IHDHHhA IHnAIHnign,uIHoAIHahAIHnignti IHsIHahAIHnign,AIHDHHhAIHlA IHpAIHnign,AIHtIHgA \nIHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHDAIHnigntiIHiAIHnign,AIHiAIHnign,AIHghA IHDAIH@AIHnign,AIHaAIHnign,AIHi5hAlf IHgAIHaA IH.AIHnign,AIHgAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHpAIHnigntIHDHHhAIH@AIH.AIHnign,iIHgA IHbAIHnignsIHChAIHlAIHnignt5WIHahAIHiA-  \n“IH,IHl5hAlf IHlAIHnignsu IHahAIHnignsIHnigntIHiA IHaAIH,vAgrAhA IHDAIHnignEIHahAIHnignt5vIHlAIH,i IHpAIHnignE IHnAIHnigntIHDHHhA IHGAIHnignEIHlA IH,AIHnigntIHaA IHpAIHnigntiIHnigntIHmAIHgAIHnignE IH,IHnignt5vIHChA?”  \n“IHhA IHCAnHrAJinHu , IHnAIH.hA IHnAIHnigntIHDHHhA IHGAIHnignEIHlAIDAnHA”  \n“IHahAIHnignEIHgAIHvAIHnignE IHhAIHnign,AIHlA IHaA IHnignE IHhAIHnignEIHiA IH,IHnignt5vIHChA?”  \n“IHnAIHnignE IHgA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHnigntIHohAIH@AIHnign,AIHCAnHrAJinHu IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHuIHgAIHnignE IHiAIHnign,i IH,IHnignt5vIHChA IHpAIHnignE IH,IHl5hAlf IHlAIHnignsu IHnAIHnigntIHDHHhA IHpAIHnign,AIHEIHgAIDAnHA”  \n“IHgAIHahAIHiA?”  \n“IHnAIHEIHhA IHiAIHt IH.AIHnignsIHphAIHnign,i IHChAIHnignti5vIDAnHA”    \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /18  \n“IH.AIHnigntiIH,A IHaAIHnign,AIHnigntIHgtA IHaAIH,vAgrAhA IHoAIHnignuIHbAIHiAIHnignE IHChAIHnignE IHlAIHnign,uIH,nusvArA IH,AIHnigntIHaA IHnAIHnign,uIH,nusvArAIHnAIHnignE?”  \n“IHGAIHnignuIHgtAIHGAIHoAIHhAIHnign,A IHnAIHnign,uIH,nusvArAIHnA IHoAIHnignuIHbAIHiAIHnignE IHChAIHnignE IHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA IHgAIHnign,iIHnA IH,nusvArA IHGA IHahAIHnign,AIHDAIHnignu IH,A IHaAIHnignti5WIHgtAIHiAIHnign,AIHnhAIHaAIHnignu \nIH.hAIHoAIHbAIHnignsuIHoA IHDAIHnignEIHiAIHnignE IHChAIHnignE IHnignt5vIHlAIH,iIDAnHA”  \nIHahAIHnign,AIHDAIHaA IHvAIHnign,AIHgoAIHnign,A IHnAIHnignsIHnigntIHiA IHDAIHnigntiIHiAIHnign,AIHiAIHnign,AIHghA IHaAIHhAIHlAIHaA IHnign,i IHiA-  \n“IHDAIHnignEIHnignt5WIHahAIH@AIHnign,u, IHaAIHnigntIHhAIH@AIHnign,A IHaA IHnignE IHgAIHE-IHnA IHCAnHrAJinHu  IHpAIHvAIHnigntiIHiA IHbAIHoAIHgAIHnign,A IHChAIHlA, IHnignt5WIHahAIHlAIHgAIHnignuIHDHHhA IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA \nIHuIHaAIHoAIHnign,A IH,IHbAIHiAIHnignEIHvAIHnignE IHuIHgAIHnignE IHnhAIHnignt5WIHa5hAlf IHgA  IHChAIHnign,i  IHpAIHnignE IHnAIHnignsIH.hAIHoA IHsIHbAIHpAIHnign,A IHDAIH,vAgrAhA IHnAIHaA IHnign,i IHEIDAnHA IHgAIHtIHvAIHnignE IHgAIHnignEIHgAIHnignE \nIHahAIHnign,AIHDA IHDAIH,vAgrAhA IHDAIHnignEIHnignt5vIHlAIH,i IHpAIHnignE IH.AIHnigntiIHE IHpAIHnignt5iIHoA IHGAIHnignEIHlAIDAnHA”  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 395 \n   \n \n \n19 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n \nIHvAIHnigns IHCAnHrAJinHu IHhA-IHaAIHnign,AIHiA  \nIHaAIHnign,AIHnignt5WIHlhA IHE IH.AIHnign,i,nusvArAIHaAIHaA IHvAIHnign,iIHiAIHnignEIHpAIHoA IH,AIHnigntIH.A IHnAIHnignsIHiAIHoAIHlAIHnign,AIHlAIHaA IHGAIHnign,AIHEIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignEIHahA  IHGAIHnignEIHlA \nIHChAIHlAIHnign,AIDAnHA IHEIHaaA IHnign,i IHnA IHhAIHpAIHnign,AIHoAIHaA IHGAIHnign,AIHEIDAnHA IHGAIHnign,AIHvAIHaA IHnigntIHaAIHnAIHnign,AIHiAIHaA IH.AIHnigntiIHCA IHEIHaAIHChAIHnign,AIHhAIHnign,A IHCAIHCAIHoUphIDAnHA \nIHnigntIHaAIH@AIHnignu IHnignt5vIHnAIHlAIHnignEIH.A IHoAIH,nusvArAIHGAIHaA IHCAIHCAIHoUph IHaAIHoAIHnign,iIHgA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHnigntIHaAIH@AIHnignu IHnignt5vIHnAIH,nusvArAIHhA-IHnignt5vIHnAIH,nusvArAIHGAIHhAIHnign,uIHgtAIHnigntiIHaAIDAnHA IHnigntIHaAIH@AIHnignu \nIHghAIHnignsIHghAIHnignsIHiAIHaA IHCAIHCAIHoUph IHaAIHoAIHnign,iIHgA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHnigntIHaAIH@AIHnignu IHGAIHoAIHDAIHnign,iIHiAIHaA IH,iIHGAIHlAIHnign,AIHaAIDAnHA  \nIHpAIHnign,iIHgthAIHnign,AIHvA IHvAIHiAIHnignsIHahAIHnignuIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHsIHnignt5vIHCAIHgA IH,IHiiA IHiAIHnign,i IH.hAIHnignEIHgtA IHoAIHhAIHlA IH,IHnignt5vIHChA IHgAIHnign,iIHgthAIHnign,AIHvA IHvAIHmAIHnignEIHnhAIHnignti \nIHbAIHnign,AIHlAIHiA IHnignt5vIHDhAIH@AIHnign,A-IHbAIHnignsIHgAIHnign,AIHaA IHahAIHnignEIHlA IHnignt5vIHChAIH,iIDAnHA IHaA IHnignE IHgAIHnignE IHDAIHnignsuIHDhAIHaA IHpAIHoA_HnignsuIHoAIHgA IH,IHnignt5vIHChA, IHgAIHtIHlAIHnignE IHaA IHnignE IHgAIHnignE \nIHvAIHmAIHnignEIHnhAIHnigntiIHaA IHpAIHoA_HnignsuIHoAIHgA IHbAIHDHHhAIHgA IHvAIHnignsuIHlA IHboAIHnhiA IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA  \nIHEIHaA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHEIHaaA IHnign,i IHnA IHhAIHpAIHnign,AIHoAIHaA IHGAIHnign,AIHE IHGAIHnign,AIHvAIHvAIHnignE IH,AIHEIHlA IH,IHnignt5vIHChA, IH,IHahAIHiA IHDhAIHnignt5iIHoA IHpAIHnignE \nIHiAIHnign,i IH,AIHEIHlA IHChAIHlAIDAnHA IHDAIHnignuIHnAIHoA, IH.AIHnign,i,nusvArAIHaAIHaA IHlAIHnign,AIH.hAIHnignu IHpAIHoA_HnignsuIHoA IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA ..IHvAIHiAIHDhAIHiAIHnignu IHaAIHnign,AIHaAIHnign,A \nIHGAIHnign,AIHE IHDAIHnignEIHahAIHE IHnAIHnignsIHiAIHoAIHlAIHnign,AIHlAIHaA IH,iIHgthAIHnign,AIHvA IHEIHlAIHnign,AIDAnHA  \nIHGAIHnign,AIHtIHaA IHoAIH,nusvArAIHGA-IHoA_HnignsuIHbA IHDAIHnignEIHahA  IHvAIHiAIHDhAIHiA IHaAIHnign,AIHaAIHnign,A IHCAIHnign,iIHiA IHhAIHnignuIHtIHgA IHgAIHvAIHnign,AIHaA IHnigns IHlA IHahAIHnign,AIHtIHlAIHnignE \nIH.AIHnign,iIHnAIHlAIHnign,AIDAnHA IHahAIHnignsIHnhAIHnigntiIHnA IHCAnHrAJinHu  IHahAIHnignsIHnignt5vIHnhAIH@AIHnign,AIHEIHlA IHnAIHnignsIHiAIHoAIHlAIHnign,AIHlA IH.AIHnign,AIHpAIHlA-  \n“IHaAIHnign,AIHaAIHnign,A, IH.AIHhA_Hnignsu-IHnigntIHDAIHiAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHhAIHnigntiIHaA IHGAIHDHHhAIHlA IHChAIHlA IHpAIHnignE IHEIHaAIHgtAIHnign,A IHiAIHnigntiIHaA IHGAIHnign,AIHE \nIHahAIHnigns IHCAnHrAJinHu IHgtAIHnign,AIHbAIHoA IH.AIHnign,AIHihAIH.A, IHnAIHnignE IH.hAIHGAIHmAIHnign,AIHiA IHbAIHnignsuIHoA IHaA IHnignE IHlAIHnign,iIHiA IDAnHA”  \nIH.hAIHmAIHDhAIHnign,AIHoAIHvAIHnignE IH.AIHhAIHnign,iIHgA IHnAIHnignsIHiAIHoAIHlAIHnign,AIHlAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignEIHahA  IHvAIHiAIHDhAIHiA IHaAIHnign,AIHaAIHnign,A IH.AIHpAIHlAIHnign,A- \n“IH.AIHDHHhA IHnAIHnignsIHiAIHoA IHGAIHnign,AIHE IHChAIHhAIDAnHA IHvAIHlAIHaAIHnign,AIHoA IHaAIHnignti5W IHnAIH.hA IHaAIHhAIHlAIHaAIHhA?” \nIHaAIHnign,AIHpAIHaA IHpAIHnigntIHDHHhA IHnigntIHDAIHnA IH.AIHohAIHnign,iIHgA IHnAIHnignsIHiAIHoAIHlAIHnign,AIHlA IH.AIHnign,AIHpAIHlA-  \n“IHCAIHnign,AIHnignt5iIHoA IHvAIHnign,AIHnAIHaA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA   IHEIHaA-IHnA IH,nusvArA IHphAIHnignsu IH.hAIH,vAgrAhA IHpAIHnign,AIHEIHgA IH,A IHChAIHhA IHvAIHnign,AIHnA \nIHlAIHnign,AIHGAIHgAIDAnHA”  \n“IHaA IHnignE IHgAIHnignE IHDAIHnignsuIHDhA IHhAIHnignuIHt IHChAIHhA?”    \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /20  \n“IHDAIHnignsu IHnigntIHaAIHlAIHnignu IHnignt5vIH.hAIHiAIHnAIHoA IH,A IHDHAIHnignEIHohA IHnigntIHaAIHlAIHnignu IHnAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHphAIHvAIHnignEIDAnHA”  \nIHDAIHnignsuIHDhAIHaA IHiAIHnign,AIHuIH,nusvArA IHnAIHnignsIHnigntIHiA IHvAIHiAIHDhAIHiA IHaAIHnign,AIHaAIHnign,A IHCAIHnign,uIH,nusvArAIHaAIHlAIHnign,A, IH.AIHnign,AIHbA IHoAIHnignE IHaA IHnignE IHgAIHE-IHnA IHCAnHrAJinHu  \nIH.AIHnign,i,nusvArAIHaAIHaA IHaAIHpAIHoUph IHCAIHnignsIHaAIHnign,uIHgA, IHaA IHnignE IHgAIHE-IHnA IHCAnHrAJinHu  IHGAIHnign,AIHtIHaA IHahAIHoAIHCA IHpAIHnignsIHgtAIHnign,uIHgA IH,A IHaA IHnignE IHgAIHE-IHnA IHCAnHrAJinHu  IH,IHbAIHiAIHnignE \nIHGAIHnignsIHpAIHoA IHaAIHoAIHgAIDAnHA IH.AIHnign,AIHgAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IH,AIHGAIHnignsu IHiAIHnign,i IH.AIHohAIHnign,A IHvAIHiAIHDhAIHiA IHaAIHnign,AIHaAIHnign,A IHnAIHnignsIHiAIHoAIHlAIHnign,AIHlAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHCAIHnignt5iIHoAIH@AIH.AIHnign,iIHgA \nIHaAIHhAIHlAIHnignt5WIHahAIHiA-  \n“IHChAIH.A-IHDAIHnignE IHgAIHvAIHnign,AIHaA IHnigns IHlA IHahAIHnignsIH,AIH.AIHhAIDAnHA IHEIHaAIHgtAIHnign,A IHaAIHnign,AIHpA IHvAIHiA IHbAIHnigntIHDHHhA IHGAIHnignEIHlAIDAnHA” \n“IHEIHiAIHnign,A IH,IHGAIHnignsIHgAIHnign,AIHt IHnigntIHaAIHE IHChAIHnignti5v, IHaAIHnign,AIHaAIHnign,A?”  \nIHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHvAIHiAIHDhAIHiA IHaAIHnign,AIHaAIHnign,AIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHaAIHnignuIHiAIHnignu IHpAIHmAIHnign,AIH.A IHiAIHnign,i IHbhA IHnigns IHoAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHvAIHiAIHvAIHnignE IHiAIHCAIHnign,iIHgA IHoAIHhAIHnign,iIHiA   \nIH@AIHnignsIHGA IHgA IHCAnHrAJinHu  IH,AIHnignt5vIHghAIHoUphIHaA IHvAIHnignuIHDHHhA IHlAIH,vAgrAhA IHoAIHhAIHlA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHnignt5vIHGhAIHDHHhAIHiAIHnigntiIHaA IHCAIHnign,AIHnignt5vIHlA IHaA IHnignE IHvAIHhAIHoA IHChAIHnign,i \nIHmAIHngAIHnignsIHaA IHGAIHnignsIHinA IHnigntIHDAIHnA IH,AIHnigntIHaA IHnAIHnignsIH,AIHDA IHnigntIHDAIHnA?  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 231 \n   \n \n \n21 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n \nIH,IHiAIHnigntIHDAIHiAIHnign,A  \nIHnignt5vIHnhAIHansAIHaA IH,IHvAIHoAIHiAIHnign,AIHghAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignEIHahAIHgAIHnignE IHoAIHnign,AIHvAIHnigntIHaAIHnAIHnignsIHiA IHbAIHnignsIHChAIHlAIHaA IHnign,i IHiA-  \n“IHvAIHnign,AIHnnAIHnign,iIH.A, IH,IHiAIHnigntIHDAIHiAIHnign,A IHGAIHnign,AIHvAIHvAIHnignE IHDAIHnignEIHahAIHnign,i IHChAIHnignti5v?”  \nIHoAIHnign,AIHvAIHnigntIHaAIHnAIHnignsIHiAIHaA IHboAIHnhiAIHnA IHCAnHrAJinHu  IH,IHvAIHoAIHiAIHnign,AIHghA IH,IHCAIHnignt5WIHv5hAlf IH.hAIHgA IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlAIHnign,A IHpAIHnignE IHEIHhAIHnignEIHiA IH.AIHnign,AIHgA \nIHnigntIHaAIHE IHbAIHnignsIHChAIHlAIHnign,iIHiA ! IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IH.AIHnign,AIHpAIH.AIHnignu IHgA IHCAnHrAJinHu  IHsIHnignt5vIHCAIHgA IHiAIHnigntIHhAIH@AIHnignEIHCAnHrAJinHu IHhAIHEIHgAIDAnHA IHoAIH,nusvArAIHGA-IHnigntIH.AIHoAIH,nusvArAIHGAIHaA IHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A \nIHnignt5vIHnhAIHansAIHaA IHChAIHnign,i IHghA IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHnigntIHmAIHD@AIHnign,AIHnignt5vIHghAIHoUphIH@AIHnignu IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHpAIHnignEIHhAIHiAIHnignE IHCAIHlAIH.AIHnign,iIH.AIHlAIHnign,A IH,IHnignt5vIHChA IHgAIHnignEIHhAIHiAIHnignE \nIHCAIHlAIHnign,uIHnigntIHiAIHhAIHnign,AIHoAIHnignu IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHaAIHnignti5W IHhAIHvAIHoAIHnign,A IHaAIHhAIHiAIHnignE IHphAIHnignsuIHgthA IH.hAIH,vAgrAhA IHpAIHnignEIHgAIHnign,i IHpAIHnignE IHnignt5vIHnhAIHansAIHaA IHnAIH.hA \nIHDAIHoAIHvAIHhAIHnignE-IHgtAIHnign,A IHsIHgthAIH.AIHE IHnigntIHmAIHD@AIHnign,AIHlAIH@A IHpAIHnign,AIHt IHChAIHnign,i IHghA, IH,A IHtiIHhAIHnignu IHnigntIHaA IHphAIHnignsuIHgthA IH.hAIH,vAgrAhA IHpAIHnign,AIHEIHgA IHpAIHnignE \nIHnAIHoAIHaAIHnign,AIHoAIHnignu IHDAIHnigntIHhAIHiA-IHGAIH.AIHnign,iIH@AIHnign,A IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHvAIHnigntIHhAIHiAIHnignE-IHvAIHnigntIHhAIHiAIHnignE IHDAIHoAIHvAIHnign,AIHhAIHnign,A IHDAIHnignEIH.A IHChAIHnignuIHnigntIHDHHhA IHnAIHnign,AIHlAIHaA-\nIHnAIHnign,AIHlAIHnignEIHaA IHbAIHnign,AIHnigntIHhA IHlAIHGAIH.AIHnign,iIHE...IDAnHA  \nIH,IHvAIHoAIHiAIHnign,AIHghAIHaA IHvAIHiA IHgthAIHvAIHaAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA ‘IH,IHiAIHnigntIHDAIHiAIHnign,A IHGAIHnign,AIHvAIHvAIHnignE IHDAIHnignEIHahAIHnign,i IHChAIHnignti5v..!’, ‘IH,IHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHu \nIHGAIHnign,AIHvAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHhAIHnigntIHgtA IHiAIHnignuIHaAIHoAIHnignti IHaAIHoAIHnign,i IHChAIHnignti5v..!’, ‘IHnigntIH.AIHiAIHnigns IHChAIHnigns IHgtgtAIHnigntiIHaA IHnigntIHDAIHiA IHGAIHnign,AIHvAIHvAIHnignE IHChAIHnignti5v..!’, IHaAIHnignti5W  \nIHnAIHvAIHnign,AIHpAIHaA IHEIHgAIH.AIHnignE IHDAIHnign,AIHnigntIH@AIHgmA IH.AIHiAIHnign,i IHChAIHnign,i  IHpAIHnignE IHbhAIHl5hAlf IHlAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IH.hAIHnign,AIHtIHaA IHnAIHnign,AIHgAIHnignu IH.AIHnignEIHgtAIHnign,A IHGAIHnignsIHoA_HnignsIHpAIHnignti \nIH.AIHnigntIHiA IHGAIHnignEIHlAIHnignt5WIHahAIHiA..?  \n..IH,IHDhAIH.hAIHoA IHvAIHnignsIHnaAIHnignti5W IHDAIHnign,iIHgA IH,IHvAIHoAIHiAIHnign,AIHghA IH.AIHpAIHlAIHnign,A-  \n“IH.hAIHnign,AIH@A, IHaAIHnignti5W IHaAIHhAIHnignti, IHpAIHnignsIHGAIHnignEIHvAIHnignE IH.hAIHnignsuIHoA IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlAIDAnHA IH,IHvAIHnign,iIH@AIHnign,A IHChAIHnigns IHgtgtAIHnigntiIHvAIHnignE IHGAIHnign,AIHvA IHEIHlAIHnign,uIH,nusvArA \nIHhAIHnignEIHiA IH,A IH,iIHgthAIHnign,AIHvA IHDAIHnignEIHahAIHnign,i IHChAIHnignti5v IHpAIHnignE IHbhA IHnign,i IHpAIHlAIHnignti IHnAIH.hA IHaAIHnignuIHnhAIHnignEIH.AIHnignu IHiAIHnignE IHaAIHEIHlA IHhAIHnignEIHiAIDAnHA”  \nIHnigntIHDAIHiA IHgthAIHnignEIHaAIHiAIH.AIHnign,iIHgA IHoAIHnign,AIHvAIHnigntIHaAIHnAIHnignsIHiA IHbAIHnignsIHChAIHlAIHaA IHnign,i IHiA-  \n“IHaA IHnignE IHgAIHnignE IHnigntIHDAIHiAIHaA IHChAIHnigns IHgtgtAIHnignti IH,IHnignt5vIHChA IHpAIHnignE IHEIHiAIHnign,A IHhAIHnigntIHDAIH@AIHnign,A IHGAIHnignEIHlAIHnign,uIH,nusvArA?”  \n“IH,AIH.A IHnigntIHaA IHu IHpAIHnignsIHGA-IHpAIHvAIHnign,AIHiAIHnign,A IHoAIHhAIHlA IHpAIHnignE IHoAIHnignuIHhAIHnigntIHiAIH@AIHnign,A-IHnA IHCAnHrAJinHu -IHbhA IHnign,i IHpAIHlAIHnignti IHgAIHaA \nIHahAIHnign,AIHtIHaA IHChAIHnigns IHgtgtAIHnignti IHhAIHnignuIHt IHChAIHtIDAnHA IH,IHDAIHhAIHnign,AIHnA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHnignEIHnAIHnignti IHChAIHnigns IHgtgtAIHnignti IHaAIHnigntIHgtAIH@AIHnignu IHGAIHnignEIHlA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHpAIH.A   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /22  \nIHhAIHvAIHoA IHnaA IHnignsu IHlA IHahAIHnignsIHpAIHgA IHgAIHnignEIHaAIHoA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA   IH,AIHiA-IH,AIHiA IHnaA IHnignsu IHlAIHvAIHnignE IHChAIHnigns IHgtgtAIHnignti IHhAIHnignEIHgAIHt!”  \nIHoAIHnign,AIHvAIHnigntIHaAIHnAIHnignsIHiA-  \n“IHti IHgA IHCAnHrAJinHu  IH,IHpAIHGAIHnignsIHgAIHnignE IH.hAIHnignEIHlA!”  \nIHDAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHhAIHnign,AIHghAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHCAIHnign,AIHnigntIHiA IHgthAIHnignuIHaA IHnign,i IHgA IH,IHvAIHoAIHiAIHnign,AIHghA IH.AIHpAIHlAIHnign,A-  \n“IH,IHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IH,IHpAIHGAIHnignsIHgA IHaAIHhAIHnign,i IHnignt5vIHChAIH,iIDAnHA IHEIHgAIH.AIHnignE IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHbAIHnigntIHhAIHiAIHnignE IHnAIHoAIHaAIHnign,AIHnignt5iIHoAIH@AIHnignu \nIHCAnHrAuIHnigntIHbhAIHnAIHvAIHnignE IH,A IH,AIHiAIHnignu-IH,AIHiAIHnignu IHgthAIHnign,AIHvA IHnigntIHaAIHoAIHnign,AIHiAIHnignti IHhAIHnignuIHt IHChAIHnignE IHlAIHnign,i, IH,IHahAIHiAIHnignu IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA \nIHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHnaA IHnignsu IHlAIHvAIHnignE IHnignt5vIHnhAIHansAIHaA IHhAIHnignuIHt IHChAIHlAIHnign,A, IH,IHahAIHiAIHnignu IHChAIHnign,i IHghAIDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IH,AIH.AIHaA IHnignt5vIHnhAIHansAIHaA \nIHnAIHnign,AIHlAIHnignu IH.hAIHnignt5iIHoAIHaA IHiAIHnigntIHhA, IHChAIHhA-IHvAIHnAIHnignsIH,A IH.AIHnigntIHiA IHGAIHnignEIHlAIHnign,AIDAnHA IHChAIHhA IHvAIHnign,AIHnA IHnignt5vIHDhAIH@AIHnign,A-IHbAIHnignsIHgAIHnign,AIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  \nIHbAIHohAIHnign,AIHs IH,A IHChAIHhA IHvAIHnign,AIHnA IHCAnHrAuIHnigntIHbhAIHnAIHaA IHaAIHnign,AIHpA IHaAIHoA_HnignsuIDAnHA IHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHiAIHnign,AIHCAIHvAIHnignE IHlAIHnignEIH.AIHoAIHnign,A IHnAIH.hA \nIHiAIHnign,i IHlAIHnignEIH.AIHoAIHnign,AIHt IHaAIHoAIHnign,iIHE IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHiAIHnignE IHhAIHvAIHhA_Hnignsu IHCAnHrAJinHu  IHnAIH.hA IHaAIHahAIHiAIHnignu IHvAIHnign,AIHlAIHhAlAnt  IHghAIHnA-IHoAIHnignCAnHrAuIHnigntIHmAIHiAIHnAIHiA IHaAIHoAIHnign,i \nIHChAIHnignti5v IHgA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHahAIHiAIHnignu IHGhAIHoAIHnignE-IHGhAIHoA IHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCA IH.AIHaAIHoAIHnignti-IHChAIHnign,AIHGAIHoAIHaA IHnigntIHGAIHiAIHgAIHnignti IHaAIHoAIHnign,i IHChAIHnignti5vIDAnHA”  \nIH,IHvAIHoAIHiAIHnign,AIHghAIHaA IH.AIHnign,AIHgA IHnAIHnignsIHnigntIHiA IHoAIHnign,AIHvAIHnigntIHaAIHnAIHnignsIHiA IHuIHlA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHaAIH.AIHaAIH.AIHnignEIHlAIHnign,A IHiAIHnigntIHhA \nIH.AIHnignt5WIHl5hAlf IHaA IHvAIHnignsIHnaAIHnignti5W IHDAIHnign,iIHgA IH.AIHpAIHlAIHnign,A-  \n“IHhAIHnignuIHs, IH,IHhAIHnigntiIH,nusvArA IHnAIH.AIHhAIHaA IHpAIHnignsIHGA-IHpAIHvAIHnign,AIHiAIHnign,A IHChAIHnignti5v, IHpAIHnignE IHaAIHnign,AIHgtAIH.A IHnAIHnignE IHaAIHnign,AIHnigntIHgtA \nIHnignt5vIHlAIH,IDAnHA”  \nIHoAIHnign,AIHvAIHnigntIHaAIHnAIHnignsIHiAIHaA ‘IHaAIHnign,AIHgtAIH.A’ IHnAIHnignsIHnigntIHiA IH,IHvAIHoAIHiAIHnign,AIHghA IH,IHhlAIHnign,AIHnigntIHDAIHgA IHhAIHnignuIHtIHgA IH.AIHpAIHlAIHnign,A-  \n“IHgthAIHnigntiIHaA IHnignE  IHiAIHnignE IH,IHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHaAIHhAIHnign,i IHChAIHnignti5vIDAnHA IH,IHbAIHiAIHnign,A IHnAIH.hAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHpAIHnignE IHnAIH.hAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHChAIHnignuIHgtAIHaAIHnign,A IHnigntIHDAIHiA \nIH,IHnignt5vIHChA, IHuIHtIHvAIHnignE IHaAIHghAIHnigntiIHaA IHChAIHnigns IHgtgtAIHnignti IHhAIHnignuIHtIHE IHnAIHnignE IH.AIHnignsIHphAIHlA IH,IHnignt5vIHChA?”  \n“IHiAIHnigntIHhAIDAnHA”  \n“IH.AIHDHHhAIHnign,A IHnigntIHDAIHiAIHaA!”  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 307 \n   \n \n \n23 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n \nIH,IHbAIHiA IHaAIHnign,AIHpA  \nIHgAIHnignEIHpAIHnigntiIHnA IHCAnHrAJinHu  IHnAIHvAIH@A IH,IHGAIHnignsIHEIHiAIHnignE, IHvAIHnign,AIHiAIHnignE IHnigntIHmAIHaAIHnign,AIHnA IH.hAIHnignEIHiAIHnignE IHvAIHhAIHnigntIHGAIH@AIHnignuIHaA IHnigntIHmAIHoAIHDhAIHnignti  \nIHDhAIHaAIHDhAIHaAIHnign,A IHGAIHnignEIHlAIDAnHA IHgAIHhA_HnignsuIHvAIHnignE IHgAIHnigntiIHvAIHiA-IHgAIHoAIHaAIHnign,AIHoAIHnigntiIHaA IHgAIHnignEIHpAIHnignti IH.hAIHnignEIHiAIHnignE, IH.AIHnign,AIHDHHhAIHnignti-IHphAIHnign,AIHDHHhAIHnigntiIHnA IHCAnHrAJinHu  IHgtAIHnigntIHbA \nIHahAIHnignEIHgA-IHbAIHghAIHnign,AIHoA IHnigntIHDAIHnA IH.AIHohAIHlAIDAnHA IHpAIHt IHCAIHnign,uIHvAIHnign,AIHnAIHvAIHnignE IH,IHi5hAlf IHDHAIHnignti-IH.AIHGAIHhAIHi5hAlf IHDHAIHnigntiIHnA IHCAnHrAJinHu  IHlAIH,vAgrAhA IHaAIH,vAgrAhA \nIH.hAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHGA-IHDhAIHghAIHnignsIHoAIHaA IHnigntIH.AIHoAIHDAIHnign,AIHmAIHiA IHoAIHhAIHnign,iIHgA IH,AIHEIHlA IHChAIHlA IHu IHaAIHnigntIHgtA-IHahAIHnignuIH,nusvArAIHnigntIHgtA IHCAIHnign,uIHvAIHnign,AIHnAIHnignu \nIHnigntIHDAIHnA IHGhAIHnignsIHnAIHaA IHnigns IHnigntIHiAIH@AIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHaAIHgtAIHlAIHaAIDAnHA  \nIH,IHahAIHiA IHDhAIHnignt5iIHoA IHaAIHbAIHlAIHnignEIHnAIHoA, IHbAIHnignt5iIHoAIHmAIHnign,AIHoA IHDhAIHnignt5iIHoAIHaA IHgAIHoAIHaAIHnign,AIHoAIHnignti IHsIHbAIHpAIH.AIHnign,i IHChAIHlA IHnAIHnignEIHhAIHnignu \nIHaAIHnignuIHiAIHCAIHoAIHvAIHnignE IHnAIHpAIHvAIHnign,iIHiAIHaA IHGAIHnign,AIHChA IH,A IHGAIHnign,uIHnAIHnign,AIHoAIHbAIHoA IH,IHl5hAlf IHlAIHnignsu-IHaAIHnignuIH.AIHnignti, IHnignt5vIHvAIHoAIHCAIHnign,AIHt-IH.hAIHgtgtAIHnign,A \nIHsIHbAIHpAIH.AIHnign,i IHChAIHlAIDAnHA IH,AIH.A IHu IHCAIHnign,AIHnignt5iIHoA IHaAIHgtgthAIHnign,A IHaAIHnignuIH.AIHnignti-IHahAIHnignEIHgAIHnignti IHaAIHoAIHgAIDAnHA IHuIHiAIHnign,A IHbAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHCA \nIH.AIHnigntiIHGhAIHnign,A IHpAIHnignuIHgAIHaA IHnigntIHaAIHnAIHnign,AIHiA IHaAIHbAIHlAIHnignEIHnAIHoA IH,IHnignt5vIHChA, IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHahAIHnignEIHgAIHvAIHnignE IHahAIHnign,AIHDAIHaA IHnigntIHhAIHnAIHnign,AIH.A \nIHDhAIHnign,AIHiAIHnignE-IHGAIHhA_HnignsIHvAIHaA IH.AIHnignsIHphAIHnign,iIHE IDAnHA IHnignt5vIHvAIHoAIHCAIHnign,AIHt IH.AIHnign,AIHDHHhAIHnigntiIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHaAIHDHHhAIHCAIHnigntiIHnA IHCAnHrAJinHu  IH.hAIHnignuIHlAIHnign,A IH.AIHnigntIHgAIH@AIH.AIHnign,iIHgA IHoAIHhAIHnign,iIHghA  \nIH,AIHnigntIHaA IHaAIHbAIHlAIHnignEIHnAIHoA IH,IHnigntIH.AIHgAIHnignE IHbAIHnignsIHChAIHlAIHaA IHnign,i IHiA -  \n“IH.hAIHnign,iIH@AIHnign,A, IHCAIHnign,AIHnignt5iIHoA IHaAIHgtgthAIHnign,A IHaAIHnignuIH.AIHnigntiIHaA IHahAIHnignEIHgAIHnignti IHaAIHoAIH.A, IHgAIHtIHvAIHnignE IHaA IHnignE IHgAIHnignE IHahAIHnign,AIHDA IHlAIHGAIHgAIHnign,i?”  \nIHaAIHbAIHlAIHnignEIHnAIHoAIHaA IHboAIHnhiA IHnAIHnignsIHnigntIHiA IH.hAIHnignuIHlAIHnign,A IHgAIHnign,AIHoAIHgAIHvAIHvAIHnignE IHbAIHnigntIHDHHhA IHGAIHnignEIHlAIHnign,AIDAnHA IHoAIH,nusvArAIHGA-IHnigntIH.AIHoAIH,nusvArAIHGAIHaA \nIHboAIHnhiA IHvAIHiAIHvAIHnignE IHsIHgthAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHpAIHt IHahAIHnignEIHgAIHvAIHnignE IHbAIHnigntIHhAIHlA IH.AIHnignEIHoA IHahAIHnignEIHgAIHnignti IHhAIHEIHgA IH,A IHpAIHt IHahAIHnignEIHgAIHvAIHnignE \nIHnAIHnign,AIHlAIHnignE-IHnAIHnign,AIHlA IHhAIHnignuIHt IHChAIHnign,i , IHsIHbAIHpAIHnign,iIHaA IHDA_HnignmoTAliToIHnignt5WIHns5hAlf IHgtA IHnA IHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHEIHaA IHaA IHnignE IHiAIHnign,A IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA IHgAIHnignEIHgAIH.AIHnignE IHiAIHnigntIHhA, \nIHaAIHnignuIH.AIHnigntiIHaA IHbAIHnign,iIHChAIHlAIHnign,A IHbhAIHnignt5vIHnAIHlA IHnigntIHaA IHChAIHnignE IHlAIHnign,i, IHnignt5vIHnAIHoAIHnignu IHgA IHCAnHrAJinHu  IHoAIH,nusvArAIHGA-IHoAIH,nusvArAIHGAIHaA IHhAIHnignuIHt IHChAIHtIDAnHA IHaAIHnignuIHiAIHnignu \nIHChAIHhA IH,AIHCAnHrAJinHuIHGAIHnignsIHoA IHsuIHbAIHoAIHnignE IHDhAIHnignt5iIHoAIHaA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHnignuIHiAIHnignu IHnigntIH.AIHgA IH.hAIHnignt5iIHoAIHaA, IHaAIHnignuIHiAIHnignu IHgAIHnignuIHhA_HnignsuIHnA IHCAnHrAJinHu  IHGAIHhAIHnigntiIH,nusvArAIHoAIHaAIDAnHA IHpA IHCAnHrAJinHu  \nIHahAIHnignEIHgA IHahAIHnAIHlAIHnignE IH,IHnignt5vIHChA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHaA IHnignE IHgAIHnignE IHnigntIHDAIHiAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHahAIHnAIHlA IH,IHnignt5vIHChA IHgAIHhAIHnignti IHnigntIHhAIHnAIHnign,AIH.AIHnA IHCAnHrAJinHu  IHiAIHnignE IHoAIHnAIHnignEIH.AIHnignu \nIHaAIHoAIHgAIDAnHA IHgAIHhA_HnignsuIHvAIHnignE IHbAIHnignmoTAliToIHgh5hAlf IHmAIHnigntiIHaA IHoAIHnA IHgA IHCAnHrAJinHu  IH,AIHoAIHnignu IHEIHaAIH.hAIHGGAIHnigns IHChAIHtIDAnHA  \n..IH.hAIHnignuIHlAIHnign,AIHaA IHvAIHiAIHvAIHnignE IHlAIHGAIHlAIHnignE IHsIHgthAIHlAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IHpAIHahAIHiA IHmAIHnignEIHCAIHnign,AIHoAIHnign,A IHbAIHnignsuIHChAIHE IH,AIHEIHlA,   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /24  \nIHnAIHnignEIHhAIHnignu IHuIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHiAIHnign,i IHDAIHnignEIHahAIH.AIHnignu IHaAIHoAIHnign,iIHE IHgAIHahAIHiA IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHiAIHnign,i IHaAIHnigntIHhAIH,i IHnAIHnignE IHaA IHnignE IHhAIHnignEIHiA IHhAIHEIHgAIDAnHA \nIHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHaAIHhAIHnign,iIHlAIHnignE IHgthAIHnignuIHoA IHCAIHgtAIHbAIHgtAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA  IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHvAIHiAIHvAIHnignE IHsIHnigntIHgthA IHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IHaAIHnignuIHiA IHahAIHnign,AIHDAIHaA \nIHiAIHnign,AIHuIH,nusvArA IHaAIHhAIH.AIHnign,i? IHuIHhAIHnignuIHvAIHnignE IHgA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHoAIHnign,AIHvAIHnign,AIHgAIHnigntiIHE IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHEIHaaA IHnignE  IHahAIHnign,AIHDAIHvAIHnignE IHaAIHghAIHnignsuIHaA IHvAIHnign,AIHgoAIHnign,A \nIH.AIHnignEIHnAIHnignti IHoAIHhAIHnign,i IHChAIHnign,i  IHgA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHghAIHnignsuIHaA IHaAIHvAIDAnHA IHvAIHiA IH,IHaAIHChAIHE IHlAIHGAIHlAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IH,IHiAIHnignEIHoAIHnignE IH,IHbAIHiAIHnignu IHaAIHnign,AIHpA \nIH.AIHoAIHDAIHnign,A IHvAIHGAIHpAIHvAIHnign,AIHoAIHnignti IHaAIH,vAgrAhA IHoAIHhAIHlA IHChAIHnignti5vIDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHDhAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHt-IHDAIHnignE IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHaAIHnigntIHhAIH@AIHnignu IHDAIHnignEIHiAIHnign,AIHt IHaA IHnignE IHhAIHnignEIHiA \nIHhAIHEIHgAIDAnHA IHvAIHiA IHGhAIHnignsIHvAIHlAIHnign,iIHiA  IH,IHbAIHiA IHpAIHmAIHnign,AIH.A IH,IHbAIHiAIHnignE IHsIHgthAIHlAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IHaAIHnign,AIHpA IH.AIHoAIHDAIHnign,AIHtIHE \nIH,AIHnigntIHaA IHDAIHnignuIHnAIHoA IHaAIHnign,AIHpA IHgthAIHnign,AIHohA IHaAIHoAIHnign,iIHE? IH,IHnAIHnignt5vIHghAIHoA IHvAIHiA IHhAIHnignuIHtIHgAIHnignE IHbAIHnignuIHahAIHnign,iIHoAIHaA IHbAIHnign,AIHnigntIHiAIHvAIHnignE \nIHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHhAIHmAIHnign,A IHbAIHnign,AIHnigntIH.A IHnigntIHhAIHlAIHaAIHnignuIHoA IHsIHgthAIHnign,iIHE IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IH.hAIHnignuIHlAIHnign,AIHaA IHvAIHiAIHvAIHnignE IHnigntIHhAIHlAIHaAIHnignuIHoA \nIHsIHgthAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHboAIHaA IHnignmoTAliTo IHnigntIHgAIHaA IHnigntIHhAIHnAIHnign,AIH.AIHnA IHCAnHrAJinHu  IHvAIHnign,uIHnAIHvA IH.AIHiAIHnign,i-IH.AIHDAIHlAIHnign,iIHE IDAnHA IHbhAIHnignt5vIHnAIHlAIHaA IH,IHbAIHiA IHGAIHnigntIHgA \nIHChAIHtIDAnHA IHgAIHnign,iIHgthAIHnign,AIHvA IHansAIHnignEIHgoA-IHansAIHnignEIHgoAIHaA IHnignt5vIHvAIHlAIHnign,AIHiA IHiAIHnign,i IHhAIHEIHgA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHsIHbAIHpAIHnign,AIHaA IHaA IHnignE IHgAIHnignE IH.hAIHoAIHnignuIHnA IHaAIHEIHlA \nIHpAIHnign,AIHEIHgA? IHDAIHnignsIHnigntIHiAIH@AIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHGhAIHoA IH,IHCAnHrAJinHuIHGAIHiAIHnign,A IH.AIHnigntIHiA IHGAIHnignEIHlA IH,IHnignt5vIHChA IHDAIHnignsuIHoAIHaA IH.AIHnign,AIHgA IH.AIHnignEIHnAIHnignti IH.AIHnignsIHphAIHnign,i IHChAIHnignti5v IH,A \nIHGhAIHoAIHaA IH.AIHnign,AIHgA IH.AIHnignsIHnignt5vIHphAIHgAIHnignE IHiAIHnignE IHChAIHnignti5vIDAnHA IHGAIHhA_HnignsIHvAIHnignEIHaA IH.AIHnign,AIHGAIHnignsIHaA IHnAIHvAIH@A IHtIHlAIHnign,AIHaAIHnign,A-IHtIHlAIHnign,AIHaAIHnign,AIHvAIHnignE \nIH,IHlAIHGA-IH,IHlAIHGA IHnigntIHgAIHnignt5vIHghAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHhAIHnignuIHtIHgA IH,IHnignt5vIHChA, IHgAIHnignEIHaAIHoAIHnign,A IHaA IHnignE IHiAIHnign,A IH.AIHnignsIHphAIH.AIDAnHA IH,IHbAIHiA IH.AIHnign,AIHgA \nIHnAIHhAIHpAIHnignE IHnhAIHnigntiIHgAIHGAIHnignmoTAliToIHhAIHvAIHnignE IHoAIHnignt5WIHahA IHDAIHnignEIHiAIHnignE IHChAIHnignti5v, IHiAIHt IHgA IHCAnHrAJinHu  IHpAIH@A IH,nusvArA IHgAIHnignti IH.AIHnign,AIH.AIHDHHhAIHnigntiIHvAIHnignE IHghAIHnignuIHDHHhAIHnignE IH.AIHihAIHnign,AIHtIHgAIDAnHA  \n..IHvAIHiA IHghAIHnigntiIHoA IHhAIHnignuIHtIHgAIHnignE IH.hAIHnignuIHlAIHnign,A IHaAIHhAIHlAIHnignt5WIHahAIHiA-  \n“IHaAIHbAIHlAIHnignE, IHbAIHohAIHlA-IHnignt5vIHlAIHahAIHlA IHpAIHnignEIHhAIHnignEIHiA IHChAIHnignti5v IHnAIHnignE IHgAIHhA_Hnignsu IHCAnHrAJinHu  IHpAIHnigntIHiAIHgAIHnignE IHChAIHhA, IH,AIH.A IHgAIHnignuIHoAIHnignu \nIHsIHvAIHnignEIHoA IHaAIHvA IHiAIHnigntIHhAIH@AIHnignEIHCAnHrAJinHu IH.hAIHnignEIHlAIHhAIDAnHA IHahAIHnignEIHgAIHnignti IHaAIHoAIHnign,i IHChAIHnignti5v, IHbAIHnignsIHChAIHlAIHhA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHhAIHnign,i IHnignt5vIHChAIH,IDAnHA IHCAIHnign,AIHnignt5iIHoA \nIHnigntIHaAIHlAIHnignu IHDHAIHnignti.IHE.IHbAIHnignti. IHgAIHnigntiIHiA IHnigntIHaAIHlAIHnignu IHbAIHnignuIHgtAIHnign,AIHnhA, IHaAIHnignti5WIHgtAIHiAIHnign,AIHnhAIHaA IHnA IH,nusvArA IHGA IHahAIHnignEIHgAIHvAIHnignE IHnignt5vIHvAIHlAIHnign,A \nIHnigntIHDAIHhAIHaAIDAnHA IHiAIHmAIHaAIHnign,A IHnigntIHaAIHnvAIHaA IH.AIHnigntiIH,A IHChAIHnignE IH.AIHnignE IHaAIHoAIHhA IHnAIHmAIHnign,A-IHhAIHnign,AIHghA-IHDHAIHnignEIHohA-IHhAIHnign,AIHghAIHbAIHoA \nIHoAIHnignuIHnigntIHbAIHhAIHhAIDAnHA”  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 367 \n   \n \n \n25 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n \nIHDAIHnignsuIHoAIHnignti  \nIHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHnAIHvAIHnign,iIHbAIHoA IHaAIHnign,AIHpA IH.hAIHnignEIHiAIHnignE, IH.hAIHnignuIHpAIHiA IH.hAIHnignEIHiAIHnignE, IH,IHoAIHnign,AIHvA IH.hAIHnignEIHiAIHnignE IHvAIHiAIHvAIHnignE \nIHhAIHlAIHCAIHlA IHaAIHvA IHsIHgthAIHnign,iIHgA IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHiAIHt IH.hAIHnignEIHiAIHnignE IH.AIHnignEIHnAIHnignti IHsIHgthAIHnign,iIHE IDAnHA IHlAIHnignuIHhAIHnignuIHaA IHvAIHnhAIHnigntiIHiA \nIHnigntIHiAIH@AIHnignt5vIHvAIHgA IHCAIHlAIHiAIHnignE IH,IHbAIHiA IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnigntiIHaA IHGAIHnign,AIHoAIH,nusvArAIHgtAIHnignti IHaAIHoAIHnign,iIHE  IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHvAIHiAIHnignsIHahAIHnignuIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHGAIHnign,AIHoAIH,nusvArAIHgtAIHnigntiIHaA \nIHnAIHnigntiIHvAIHnign,A IH.hAIHnignt5iIHoAIHnAIHaA IHhAIHnignEIH.AIHnignE IHaAIHoAIHgAIHnign,iIDAnHA  \nIHnigntIHiAIH@AIHnignt5vIHvAIHgA IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnigntiIHvAIHnignE IHCAIHlAIHnign,iIHgA IHnignt5vIHCAIHi5hAlf IHgAIHnignsu IHCAIHnign,AIHhAIHaA IHboAIHgAIHnigntiIHansAIHnign,AIHvAIHnignE IH.AIHnign,iIHnAIHlA IHChAIHlAIHnign,AIDAnHA \nIHuIHiAIHnign,A, IHCAIHnign,AIHhAIHaA IHnA IH,nusvArA IH@AIHnignuIHGA IHiAIHnigntiIHaA IHChAIHnignE IHlAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IHbAIHnignsIHgAIHnignuIHhA_HnignsIHaA IH.AIHDAIHlAIHnign,A IHbAIHgiAIHnignti-IHhAIHnign,AIHghAIHaA IHCAIHnign,AIHhA \nIHaAIHEIHaA IHnigntIHDAIHiAIHnignsIHaAIHnign,A IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA   IH.hAIHnignEIHgtAIHgAIHnign,iIHiA  IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHvAIHiA IHuIHphAIHDHHhAIHnign,AIHtIHgA IHoAIHhAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IHbAIHgiAIHnignti IHnigntIH.AIHiAIHnigns \nIHbAIHnignsIHChAIHiAIHnigntIHhA IHgAIHnigntiIHiA IHnigntIHDAIHiAIHbAIHoA IHCAIHnign,AIHnignt5iIHoA IH.AIHpAIHnignE IH.hAIHnignuIHoAIHnignE IH,AIHnigntIH.A IHGAIHnignEIHlAIHnignt5WIHahAIHiAIDAnHA IHvAIHiAIHaA IHuIHphAIHoAIHnigntiIHaA \nIHDAIHnignsuIHgtAIHnign,A IHaAIHnign,AIHoAIHinA IHChAIHnignE IHlAIHnign,iIHiAIDAnHA IHbAIHnigntIHhAIHlA IHnigntIH.AIHiAIHnigns IHbAIHnignsIHChAIHiAIHnignE IH.hAIHnign,AIHE-IH.hAIHnign,uIHpAIHnign,AIHt IH,iIHgthAIHnign,AIHvA IHCAIHnignt5vIHlA IHGAIHnignEIHlA \nIHoAIHhAIHnignt5vIHghAIHiA, IH,A IHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHGAIHnignEIHlAIHnignt5WIHahAIHiA IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHnigntIH.AIHiAIHnigns IH.AIHpAIHnign,uIHiAIHnigntIHhA IHCAIHnignt5vIHlAIH@AIHnignu IHEIHlAIHnignt5WIHahAIHiAIDAnHA \nIHDAIHnignuIHnAIHoA IHaAIHnign,AIHoAIHinA IHoAIHhAIHnign,iIHiA   IHpAIHnignE IHpAIHahAIHiA IHiAIHnignE IHhAIHvA IHhA_HnignsIHiAIHaAIHnign,A (IHbAIHgiAIHnignti) IH.hAIHoAIHnignuIHnAIHnignE IHpAIHnigntiIH.AIHnign,i IHChAIHnignti5v IH,A \nIHiAIHnignE IHu IHhAIHvAIHoAIHnign,A IH.hAIHoAIHnignuIHnAIHnignE, IHgAIHahAIHiA IHpA IHCAnHrAJinHu  IHiAIHnigntIHhAIH@AIHnignEIHCAnHrAJinHu IHbAIHnignsIHChAIHlAIHnign,iIHiA  IHgA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHnignti5W  IHhAIHnignEIHgAIHt..?  \nIHnAIHvAIHnign,iIHnA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHhA_HnignsIHgA IHbAIHnigntIHhAIHiAIHnignE IHgA IHCAnHrAJinHu  IHiAIHnigntIHhAIH@AIHnignEIHCAnHrAJinHu, IH,IHbAIHiAIHnignE IHDAIHnignuIHnAIHoAIHnignE IHnigntIHDAIHnA IHoAIHhAIHnign,iIHghA , IHvAIHnignsIHDAIHnign,A \nIHnAIHnign,AIHEIHaA IH,IHi5hAlf IHgA IHiAIHnigntIHhA, IHnhAIHnignsIHoA_HnignsuIHhAIHnignE IHnigntIHDAIHnAIHaA IHoAIHhAIHnign,iIHiA   IHgA IHCAnHrAJinHu IHE IHnignt5vIHCAIHi5hAlf IHgAIHnignsuIHaA IHvAIHiA IH.AIHnignEIHnAIHnignti IH,AIHGAIHnignsu IHiAIHnign,i \nIH.AIHnigntIHohA IHgthAIHvAIHnign,iIHaA IHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHgthAIHvAIHaAIHlA IHoAIHhAIHlAIHnign,iIHiA  IHiAIHnigntIHhA, IHpAIHnignEIHiAIHnign,A IHbAIHChAIHnigns IHlAIHaA IHnignE  IHGAIHbA IHvAIHiAIHaAIHnignEIHCAnHrAJinHu  \nIHgAIHnignEIHiAIHnign,A IHiAIHnignE IHhAIHnign,uIH,nusvArAIHoA-IHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHnignt5iIHoA IHDAIHnignEIHlAIHaA IHnign,i IHiA  IHpAIHnignE IHCAIHnign,AIHhAIHaA IHEIHaA IHnignE  IHCAIHnignsIHnaAIHnignti5W IHlAIHnign,iIHgA-IHlAIHnign,iIHgA IHDAIHnignuIHnAIHoA IHboAIHnhiA \nIH,AIHGAIHnignsuIHvAIHnignE IHgthAIHnign,AIHohA IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHu IHti  IHpAIHnignE IHbAIHnignsIHoA_HnignsIHnsA-IH,uIHoAIHgA IHnignt5vIHvAIHnignt5vIHlA IHEIHaA IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnignti IHgthAIHnign,AIHohA \nIHaAIHoAIHnign,iIHE , IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHDAIHnignsIHiAIHnignsuIHaA IH.AIHnigntiIHCA IHDAIHnignsuIHoAIHnignti IHgA IHCAnHrAJinHu  IH,IHnignt5vIHChAIHEIDAnHA IHgAIHahAIHiA IHnigntIHaAIHE IHaAIHhAIHnign,i IHChAIHnign,i  IHpAIHnignE IHEIHaA \nIH.AIHnign,AIHbA-IHvAIHnign,AIHtIHaA IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHbAIHoAIHnign,AIHiAIHnigntiIHaA IH.AIHnigntiIHCA IHpAIHnignE IHDAIHnignsuIHoAIHnignti IH,IHnignt5vIHChA IHuIHaAIHoAIHnignu IHphAIHnignsuIHgthAIHlAIHnign,uIHlA IHpAIHnign,A \nIHnAIHaA IHnign,i IHEIDAnHA IHDAIHnignsu IHtIHlAIHnign,AIHaAIHnign,A, IHDAIHnignsu IH.AIHnignuIHlAIHnignti, IHDAIHnignsu IHnA IH,nusvArA IHn5hAlf IHaA IHnignmoTAliTo IHnigntIHgA IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnigntiIHaA IHnigntIHaoA IH@AIHnign,A...IDAnHA  \nIHgAIHnign,iIH.AIHnigntiIHCA IH,IHbAIHnignt5vIHnAIH@AIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHgA IHhAIHnignuIHtIHgA IHbAIHnignuIHgAIHnign,A- ‘IHtIHi5hAlf IHgAIHnignsu’ IH,AIHnigntIH.A IH,AIHGAIHnignsuIHvAIHnignE IHgthAIHnign,AIHohA IH.hAIH,vAgrAhA   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /26  \nIHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHtIHi5hAlf IHgAIHnignsuIHaA IHDH@AIHnignsuIHgtAIHnignti IHChAIHnignE IHlAIHnign,i IHnignt5vIH.hAIHiAIHnAIHnignsIHoAIHaAIHnign,A IHCAIHnign,AIHhA IH.AIHnign,AIH.AIHnign,AIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCAIHnignEIHiAIHnign,AIHtIDAnHA IHCAIHnign,AIHhA \nIHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCAIHnign,A IHbAIHgiAIHnignti IH,IHCAnHrAJinHuIHgtAIHaAIHlAIHnignti IHiAIHnigntIHhA, IHgAIHnign,iIH.AIHnigntiIHCA IHtIHi5hAlf IHgAIHnignsu IH,AIHnigntIH.A IHGAIHnignEIHlA IHoAIHhAIHEIDAnHA IH.AIHnign,AIH.AIHnign,AIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  \nIH,IHiAIHnignsIHaA IHnignsu IHlA IH.AIHiAIH.AIHnign,iIHgA IHtIHi5hAlf IHgAIHnignsu IHbAIHnignsIHChAIHlAIHaA IHnign,i IHiA-  \n“IH.AIHnign,AIH.AIHnign,A IHhAIHnign,u, IHvAIHiA IH.AIHDHHhA IHahAIHnignsIHnhAIHnignti IHDAIHnignEIHahAIHnign,i IHnignt5vIHChAIH,?”  \nIHlAIHggAIHnigntiIHE IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IH.AIHnign,AIHgAIHnignu IHlAIHgAIHDHHhAIHnign,i IHChAIHtIDAnHA IHnAIHnign,AIH,nusvArAIHGAIHhA IHlAIHGAIH.AIHnign,iIHgA IH.AIHnign,AIH.AIHnign,A IHbAIHnignsIHChAIHlAIHnignt5WIHahAIHiA-  \n“IHnAIHnignE IHgAIHnignsu IHCAnHrAJinHu  IHaA IHnignE IHiAIHnign,A IH.AIHnignsIHphAIHnign,i IHChAIHnignti5vIHhAIHnignti?”  \nIHtIHi5hAlf IHgAIHnignsu IHgtAIHbAIHnign,iIHaA  IHahAIHnAIHlA-  \n“IHDAIHnign,AIHnigntIHDAIH@AIHnignuIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHhA IHCAnHrAJinHu IHnAIHnign,iIHgA IHpAIHnign,AIHtIHgA IHDAIHnignEIHahAIHiAIHnignE IHChAIHnignE IHnignt5vIHlAIH@AIHhAIDAnHA”  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 265 \n   \n \n \n27 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n \nIHbAIHnignsIHoAIHiAIHnignti IH.hAIHnign,uIHpAIHnignti  \nIH.AIHnigntiIHnA IHnigntIHDAIHiA IH.AIHnignt5iIHoAIHnAIHnign,AIHtIHgA IHnigntIH.AIHgAIHiAIHnign,uIH,nusvArA IHphAIHnignsuIHoA-IHphAIHnign,AIHoA IH,AIHvA IHbAIHnign,AIHaAIH.A IHnhAIHnignsIHoA_Hnignsu IHiAIHt IH.hAIHnignEIHlA \nIH,IHnignt5vIHChAIDAnHA  \nIHnigntIH.AIHiAIHnigns IH.AIHahAIHnign,AIHoUphIHaA IHGAIHoAIHnign,i IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHvAIHnignEIHGhA IHoA_HnignsuIHnignt5WIHahA IHbAIHaAIHDHHhAIHlAIHaAIDAnHA IHDAIHnAIHnignu IHbAIHnignuIHgAIHnign,A-IHbAIHnignuIHgAIHnigntiIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  \nIHiAIHnignEIHiAIHnignE IHbAIHnignsIHoAIHiAIHnignti IH.hAIHnign,uIHpAIHnignti IHoAIHnignuIHhAIHnigntIHiAIH@AIHnign,A IH,AIHvAIHaA IHphAIHvAIHgtAIHGAIHoAIHhAIHnign,A IHGAIHnign,AIHChA IHlAIHGA IH.AIHnign,iIHnA IHDAIHnAIHnignuIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  \nIHaAIHhAIHlAIHnignt5WIHahAIHiA-  \n“IHpAIHnignE IHbAIHnigntIHhAIHiAIHnignE IHbAIHnign,uIHgA IHnAIHnignE IHvAIHnigntiIHoAIHnign,A, IHpAIHnignE IHDAIHnignuIHnAIHoA IHbAIHnign,uIHgA IHnAIHnignE IHDAIHnignuIHhAIHlA, IHpAIHnignE IHgAIHnignEIHnAIHoA IHbAIHnign,uIHgA \nIHnAIHnignE IHgAIHnignEIHhAIHlA IH,A IHpAIHnignE IHCAIHnign,AIHnignt5iIHoAIHvA IHbAIHnign,uIHgA IHnAIHnignE IHCAIHnign,uIHhAIHlAIDAnHA”  \nIHbAIHnignsIHoAIHiAIHnignti IH.hAIHnign,uIHpAIHnigntiIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHgAIHnigntiIHiAIHgtAIHnign,A IH.AIHnignEIHgtAIHnign,A IHChAIHnign,i IHiAIDAnHA IHnigntIH.AIHiAIHnigns IHGAIHhAIH.AIHoA IHGAIHnignEIHiAIHnign,uIH,nusvArA IHbAIHnignuIHgAIHnign,A-IHbAIHnignuIHgAIHnigntiIHaA \nIHDHhAIH.AIHnign,AIHnigntIHhA IHlAIHGAIHlA IHChAIHnign,i IHiAIDAnHA IH.AIHCCAIHnign,AIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignEIHahA  IHvAIHnign,AIHtIHaA IHvAIHvAIHgAIHnign,A IHgA IHCAnHrAJinHu  IHnAIHnignuIH.hAIHnign,AIHnigntIHmAIHaA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA \nIH.AIHnign,AIHbA IHgA IHCAnHrAJinHu  IH.hAIHnignt5iIHoA IHnigntIHDAIHiA IH.AIHnignuIHiAIHnign,AIHEIHlAIHnignE IHoAIHhAIHnign,i IHChAIHnignt5vIHghAIHiA IDAnHA  \nIHDAIHnA IH.AIHahAIHoUphIHaA IHbAIHnignuIHgAIHnign,A, IHpAIHnignE IHnignt5vIHvAIHDHAIHhAlAntIHlA IHnaA IHnignsu IHlAIHvAIHnignE IHbAIHohAIHnign,iIHE; IHgtAIHnignE,nusvArAIHnigntIHgtAIH@AIHnign,AIHhA IHnAIHnignsIHG5hAlf IHGAIHnign,A IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu \nIHgtAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHnigntIHhA-IHDAIHnignE IHbAIHnignsIHChAIHlAIHaA-  \n“IHvAIHnigntiIHoAIHnign,A IHvAIHnign,AIHiAIHnignE IHaAIHnignti5W IH.hAIHnignEIHlA, IHDAIHnign,AIHt?”  \nIHnigntIH.AIHhAIHnign,AIHnigntIHDHHhA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHnigntIH.AIHDHHhAIHhAIHnign,A IHGAIHnignEIHlA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHhAIHmAIHnign,AIHaA IHnignt5vIHnAIHhAIHaAIHnignti5W IHsIHgthAIHlAIDAnHA IHDHhAIHnignEIHiAIHnignsIH,AIHoA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu \nIHDhAIH,vAgrAhA IHaAIH,vAgrAhA IH.hAIHDHHhAIH.hAIHDHHhAIHnign,A IHGAIHnignEIHlAIDAnHA IHaA IHnignE  IHbAIHnigntIHhAIHiAIHnignE IHbAIHnign,uIHlAIHaA IHgAIHnignEIHaAIHoA IHgthAIHnignEIHaAIHnign,AIHiAIHnignE IHiAIHnignE IHoAIHhAIHlAIDAnHA   \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 117 \n   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /28  \n \nIHChA IHnigns IHnigntIHgtA IHGAIHnignEIHlA  \nIHgAIHnignmoTAliToIHgAIHnigntiIH@AIHnign,AIHaA IHnAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHphA IH.hAIHGAIHmAIHgAIHnignti IHnghAIHnign,AIHiAIHvAIHnignE IHDAIH,vAgrAhA IHnAIHnign,AIHnigntIHmAIHgoAIHnignti IH.AIHnign,AIH.AIHnign,A IHlAIHGA IH,AIHnigntIH.A \nIHbhA IHnigns IHDAIHaA IHnign,i IHgA IH.AIHnign,AIHpAIHlA-  \n“IH.AIHnign,AIH.AIHnign,A, IHEIHaAIHgtAIHnign,A IH.AIHnign,AIHgA IH.AIHnignsIHphAIHlAIHnign,uIH,nusvArA?” \nIHvAIHDA IH.hAIHoAIHlA IHbAIHnignuIHgAIHnigntiIHaA IH.AIHnign,AIHgA IHnAIHnignsIHnigntIHiA IH,AIHGAIHnignsu IHnAIHnignsIHiAIHnign,iIHaA IH,AIHnhAIHnign,AIHvAIHnignE IH,AIHnA \nIHaAIHnign,AIHnhAIHnigntiIHiAIHnign,AIHghA IHuIHt IHnA IH,nusvArA IHGAIHnigntiIHgA IHboAIHnignEIHvAIHnignti IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHvAIHnign,AIHoAIHlAIHnign,iIHiA IHpAIHnignE IHEIHaAIHaA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA   IHDAIHnignuIHnAIHoAIHnignu \nIHnAIHnignsIHiAIHE IHCAIHnign,AIHhAIHnign,iIHEIDAnHA IHvAIHnigns IHCAnHrAJinHu IHhA IH.AIHnign,AIHnigntIH.A IHbAIHnignuIHgAIHnignti IHnigntIHDAIHnA IHDAIHnignEIHahAIHE IHlAIHGAIHlAIHnign,AIDAnHA IHvAIHnigns IHCAnHrAJinHu IHhA IHoAIHnignuIHnigntIHaA IHnAIHnign,AIHnigntIHmAIHgoAIHnignti \nIHvAIHhAIHoAIHnign,AIHtIHaA IHbAIHlAIHGAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHboAIHnigntIHgAIHansAIHnign,A IHaAIHoAIHE IHlAIHGAIHlAIDAnHA ..IHaAIHnign,AIHnhAIHnigntiIHiAIHnign,AIHghAIHaA IHvAIHiA \nIHbhA IHnigns IHoAIHbhA IHnigns IHoAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IH.hAIHnignt5iIHoAIHnAIHaA IHCAIHnignsIHb5hAlf IHbAIHnign,A-IHCAIHnignsIHbA, IHDhAIHnignsIHb5hAlf IHbAIHnign,A-IHDhAIHnignsIHbA IHahAIHnignEIHlA IHiAIHnignE IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlA! IHhAIHvAIHoAIHnign,A \nIHsIHgthAIHlAIHnignEIHnA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHnign,AIHpA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHhAIHvAIHoAIHnign,A IH.AIHnign,iIHnAIHlAIHnignEIHnA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHnign,AIHpA...IDAnHA  \nIHnAIHnign,AIHnigntIHmAIHgoAIHnigntiIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHaAIHnign,AIHnhAIHnigntiIHiAIHnign,AIHghA IHbAIHnignsIHChAIHlAIHnignt5WIHahAIHiA-  \n“IHaAIHnignti5W IHnAIHnignsIHiAIHlAIHnign,uIH,nusvArA?”  \n“IH,IH.AIHnign,i IHChAIHnignE IHlAIHnign,uIH,nusvArA IHgA IHCAnHrAJinHu  IH,IHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHu-IHDAIHnignE IHlAIHnignuIHaA IHnAIH.hA IH.AIHpAIHnign,i IHChAIHlAIHnign,A IHpAIHnignE IHu IH,AIH.A IHaA IHnignE IHaAIHoAIHnignu \nIHiAIHnign,i IHGAIHnignt5iIHoAIH@AIH.AIHnign,i IHChAIHnignt5vIHghAIHiAIDAnHA”  \nIHGAIHnign,AIHnignt5iIHoAIHaA IHiAIHnign,AIHuIH,nusvArA IHnAIHnignsIHnigntIHiA IHnAIHnign,AIHnigntIHmAIHgoAIHnigntiIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IH,IHiAIHnignsIHaA IHnignsu IHlA IH.AIHiAIH.AIHnign,iIHgA IHaAIHnign,AIHnhAIHnigntiIHiAIHnign,AIHghA \nIHaAIHhAIHlAIHnignt5WIHahAIHiA-  \n“IH.AIHnignsIHCCAIHnignti, IHaA IHnignE IHgAIHnignEIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHGAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,AIHEIH.AIDAnHA IH,IHbAIHiAIHnignE IHvAIHnigns IHCAnHrAJinHu IHhA IHDAIHnignsIHahAIHnign,A IHpAIHnign,AIHtIHEIDAnHA IHChAIHnignuIHnigntIHDHHhA IHDAIHnignEIHnignt5vIHlAIH,i \nIHgA IHCAnHrAJinHu IHE IHChAIHnigns IHnigntIHgtA IHGAIHnignEIHlAIDAnHA”  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 111   \n \n \n29 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n \nIHaAIHnign,AIHnignt5WIHlhA IHnigntIHDAIHiA  \nIHhAIHvAIHoAIHnign,A IHGAIHnign,AIHvAIHaA IHbAIHpAIHoAIHnignEIHvAIHnignE IHbAIHnign,AIH.hAIHnign,iIHoA IHhAIHgtAIHlA IHaAIHgtAIHhAIHoAIH.AIHnign,A IHGAIHnign,AIHvA IHChAIHtIDAnHA IHhAIHvAIHoAIHnign,A \nIHGAIHnign,AIHvA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IH.AIHoAIHhAIHmAIHinAIHnign,AIHoUph IHgA IHCAnHrAJinHu  IHiAIHnigntIHhA, IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHgAIHnign,iIH@AIHnignu IHDAIHnignsu IHnAIHnign,AIHE IHGhAIHoAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHsuIHbAIHoAIHnignEIHaA IHChAIHtIDAnHA \nIHgAIHnigntiIHnigntIHiAIHE-IHCAIHnign,AIHnignt5iIHoA IHpAIHnign,AIHnigntIHgAIHaA IH.AIHngAIHnigntiIDAnHA IHnAIHvAIHnign,AIH,nusvArAIHGAIHaA IHbAIHnign,AIHgAIHoA IHoAIHhAIHiAIHnignE IHbAIHoAIHDAIHnignEIHnhA IHiAIHt IHpAIHnign,AIHt \nIHChAIHnignti5vIDAnHA IH,IHDhAIHbAIHnignsIHoAIHnign,AIHiA IHnAIHnign,AIHtIHnigntIHaAIHlAIHbAIHoA IHvAIHnAIHl5hAlf IHlAIHnign,AIHaA IHaAIHnign,AIHoAIHnignuIH.AIHnign,AIHoA IHaAIHoAIHnign,i IHChAIHnignti5vIDAnHA IHhAIHvAIHoA IHvAIHnignEIHiA \nIHvAIHnign,AIHoAIHaA IHnignE IHgtA IHaAIHgtAIHhAIHoAIH.AIHnignE IHChAIHnignti5v, IHnignt5vIHvAIHoAIHCAIHnign,AIHt, IHhAIHoAIHDAIHnignti, IHDhAIHnigntIHiAIH@AIHnign,A, IHlAIHhAIHnAIHnignsIHiA IHtIHg@AIHnign,AIHnigntIHDA IH.AIHnignEIHCAIHnign,i \nIHChAIHnignti5vIDAnHA IHbAIHiAIHoAIHhA-IH.AIHnigntiIHnA IHGhAIHoAIHaA IHbAIHnign,AIHnigntIHhA IHlAIHGAIHnign,uIHiAIHnignE IHChAIHnignti5v, IHnAIH.hA IHnigntIHDAIHiA IHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHoAIHnigntiIHE IHoAIHhAIHnign,iIHEIDAnHA \nIH.AIHnigntIHiAIH@AIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHpAIHnign,AIHnigntIHgA IH.AIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHaAIHnignti5W IHDAIHnignsIHnigntIHiAIH@AIHnign,AIHnA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHnignuIHiAIHnignu IHvAIHgAIHlAIH.A IHiAIHnigntIHhAIDAnHA \nIHbAIHnign,iIHChAIHlAIHnign,A IHnAIHnign,AIHlAIHaA IH.hAIHnignuIHCAnHrAJinHuIHgtA IHnigntIHDAIHiA IHaAIHnignti5W IH.hAIHnignEIHlAIHnign,i IHnAIHnignE IH,IHahAIHiAIHnignu IHiAIHnignE IH.AIHnignsIHphAIHnign,i IHChAIHnignti5vIDAnHA IHEIHgAIH.AIHnignE \nIHDAIHnignEIHahAIHnign,i IHChAIHnignti5v IHpAIHnignE IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHGAIHnign,AIHvAIHaA IH.AIHnigntiIHCA IHahAIHnignsuIH.A IHvAIHnign,AIHnignt5iIHoA IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHGAIHnign,AIHvAIHaA IHlAIHnignuIHaA IHphAIHnignuIHoAIHnign,A \nIHlAIH,vAgrAhA IHlAIH,vAgrAhA IHaAIHnignuIHgtA-IHaAIHCAIHhAIHoAIHnignti IHaAIHoAIHnign,iIHEIDAnHA IHCAIHnign,AIHhAIHnignE IHpAIHnignEIHaAIHoA IHGAIHnignuIHgtAIHnignti IHlAIHnign,AIHlA IHhAIHnignuIHt IHgAIHtIHnA IHCAnHrAJinHu  IHhAIHvAIHoAIHnign,A \nIHaAIHnignuIHiA IHvAIHgAIHlAIH.AIDAnHA IHChAIHGAIHnignsIHigAIHnign,AIHvAIHnignE IHbAIHDHHhAIHlA IHChAIHnignti5v IHpAIHnignE IHvAIHnign,AIHnignt5iIHoA IHaA IHnignE IHlAIHaA IHaAIHnignuIHt, IHoAIHnignuIHpAIHnignti-IHoAIHnignuIHgtAIHnignti \nIHhAIHvAIHoA IHaA IHnignE IHiAIHnign,A IHChAIHnignti5vIHiAIHnign,A IHGAIHnignEIHlA, IHEIHaAIHgthAIHnign,AIHvA IHoAIHnigntIHhAIHgAIHnignu IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHGAIHnign,AIHvAIHaA IH,AIH.AIHnign,A-IHpAIHnign,AIHhAIHnignti IHnigntIHaAIHE \nIH.AIHiiA IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlA? IH,IHbAIHiAIHnign,A IHahAIHnignEIHgA-IHbAIHghAIHnign,AIHoA IH,IHnignt5vIHChA IHpAIHnignE IH,IHbAIHiAIHnignE IH,AIHnigntIHGAIHE-IHbAIHnign,AIHnigntIHiAIH@AIHnignEIHCAnHrAJinHu \nIHnigntIHiAIHvAIHhAIH.A! IHgAIHnign,iIH.AIHnigntiIHCA IHbAIHgiAIHnignti IH,AIHnigntIH.A IHbAIHnignsIHChAIHlAIHnign,iIHiA-  \n“IHEIHiAIHnign,A IHnAIHnignuIHGA-IHbAIHnigntiIHDHHhAIHnign,AIHvAIHnignE IHbAIHnignt5iIHoAIHmAIHnign,AIHoA IHCAIHlAIHgA?”  \nIHhAIHvA IHaAIHhAIHlAIH@AIHnign,iIHiA-  \n“IHaAIHnign,AIHnignt5WIHlhA  IHnigntIHDAIHiA IHaA IHnignE IHiAIHnign,A IHCAIHlAIHgA IHnAIHEIHhA IHgA IHCAnHrAJinHu  IH,IHbAIHiAIHnignu IHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoAIHnign,i IHChAIHnignti5v!”  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 151   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /30  \n \nIH,IHbbAIHiA IHhAIHnign,AIHnignt5iIHoA  \nIHvAIHiAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHaA IHnignE IHgAIH.AIHnignu IH,IHbAIHiAIHnign,A IHnigntIHDAIHnAIHnA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHhAIHgtAIHnign,AIHoAIHE IHCAIHnign,AIHhAIHnign,i IHChAIHnignti5v IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHgAIHnign,iIH@AIHnignu IHaA IHnigns IHaA IHnigns IHoA \nIHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHDAIHnignsIH,AIHoA-IHDAIHoAIH.AIHppAIHnign,A IHChAIHnignuIHDHHhAIH.AIHnignE IHiAIHnignE IHaAIHoAIHnign,iIHEIDAnHA IHChAIHnignuIHDHHhAIH.AIHnignu IHaA IHnignE IHiAIHnign,A IHaAIHoAIHgA? IHaAIHnignuIHiAIHnignu IHnigntIHaA \nIH,AIHtIH@AIHnignEIHaA IHnA IH,nusvArA IHGAIHnignti IHChAIHnignti5v IH,AIHnigntIHaA IHpAIHnigntIHhAIHE IHbAIHnhAIHnigns-IHbAIHansAIHnignti IHnigntIHDAIHnA IHgAIHaAIHlAIHnign,uIH,nusvArA IHgAIHnigntIHhAIHE-IHnA IHCAnHrAJinHu  IHiAIHnignE \nIHuIHhAIHnignu IHnA IH,nusvArA IHGA IHlAIHnigntIHGA IHbAIHnignt5iIHoAIHmAIHnign,AIHoAIHvAIHnignE IHnAIHnigntIHgtA IHGAIHnignEIHlAIDAnHA  \nIH,IHbAIHiA IHDAIHnignsIHoAIHnign,AIHGAIHvAIHiA IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA IH,AIHiAIHnignE IHnAIH.hA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IH,IHbAIHiAIHnignu IH.AIHnignsIHnignt5vIHphA IHbAIHDHHhAIHE IHlAIHGAIHlA \nIHpAIHnignE IHnAIHnign,uIH,nusvArAIHnAIHnignE IHDAIHnignsIHnigntIHiAIH@AIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHDAIHnignsIHlhAIHnigntiIHiAIHnignEIHnA IHCAnHrAJinHu  IH.hAIHoAIHlA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHbAIHnigntIHgiAIH@AIHnignuIHaA IH,AIHCAnHrAJinHuIHnignt5WIHahA IHhAIHvAIHoAIHnign,A \nIHChAIHnignuIHnigntIHDHHhA IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHDAIHnignEIHahAIH.AIHnignE IHiAIHnignE IHaAIHoAIHnign,iIHiA IDAnHA IHghAIHnignuIHbAIHDHHhAIHnignti IHnigntIHaA IHaAIHnignuIHiAIHnignu IHEIHaaA IHnignE  IHhAIHnign,AIHghAIHnignE IH.AIHpAIHnign,iIHEIDAnHA IHuIHtIHlAIHnignE \nIHgA IHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHhAIHnign,AIHghA IHCAIHnign,AIHhAIHnigntiIDAnHA IHnAIHnignE IH.hAIHnignEIH.AIHnignu IHaAIHEIHlAIDAnHA IH.AIHnignsIHnignt5vIHphA IHbAIHDHHhAIHE IHpAIHnignE IHnAIHnign,uIH,nusvArAIHnAIHnignE IHDAIHnignsIHnigntIHiAIH@AIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHbhA IHnignsu IHnignt5vIHnA \nIH,A IHDAIHnignsIHtIHE IHbAIHoAIHnign,AIHiAIHnignti IHnAIHgAIHhAlAnt   IHChAIHnignti5vIDAnHA IHEIHhAIHnignEIHiA IHnignt5WIHnghAIHnigntIHgAIHvAIHnignE IHvAIHnignEIHlA-IHnignt5vIHvAIHlAIHnign,AIHiAIHaA IHaAIHghAIHnignE IHaAIHnignti5WIDAnHA \nIHaAIHnign,AIHi5hAlf IHhAIHnigntiIHnA IHCAnHrAJinHu  IHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoA IHDhAIHnignt5iIHoAIHaAIDAnHA \nIHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHaAIHnAIHvAIHaAIHnA IHbAIHnign,AIHgtAIHnigntioUphIHaA IH.AIHnigntiIHCA IHbhA IHnign,i IHnAIHlAIHnign,A IHsIHnignt5vIHCAIHgA IHhAIHnignuIHtIHgA IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A \nIH.hAIHGAIHmAIHnign,AIHiA IHnigntIHiAIHnAIHnign,AIHbhAIHnignu IHaA IHnignE IHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHgAIHtIHnA IHCAnHrAJinHu  IHbhAIHlAIHnignu IHiAIHnigntiIHaA IH.hAIHnignEIHgtAIHlAIDAnHA IHpAIHnign,uIH,nusvArAIH,AIHCAnHrAJinHu IH.AIHnignEIHgtAIHnign,A IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA \nIHpA IHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHDAIHnignsu IHoAIHhAIHnign,iIHgA IHgA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHnignEIHtIHvAIHnign,AIHnigntIHiAIH@AIHnignuIHCAnHrAJinHu IHhAIHnignuIHtIHgAIHE, IHnAIHnignE IHEIHaaA IHnignE  IHoAIHhAIHEIDAnHA IHahAIHnignsIHnhAIHnignti IHgA IHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignsIHiAIHnignsu \nIHbAIHoAIHnign,AIHiAIHnigntiIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IH.hAIHnignEIHlA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHDAIHnignsu IHnigntIHDAIHnhAIHnign,AIHvAIHnignEIDAnHA IH,IHbAIHiAIHnign,A IHvAIHiAIHvAIHnignE IHhA_HnignsIH,IHE IHpAIHnignE IHhAIHnignE IH.hAIHGAIHmAIHnign,AIHiA IHDAIHnAIHnignu \nIHnAIHnign,AIHlA IHpA IHCAnHrAJinHu  IHEIHhAIHnignEIHiA IHsIHbAIHpAIHnign,A IHDAIHnignEIHlAIHhA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHGAIHnign,AIHvAIHvAIHnignE IH.AIHnigntiIHnA IH.hAIH,vAgrAhA IHpAIHnign,AIHEIH.AIDAnHA IHgAIHoAIHnignE-IHgAIHoA IHvAIHnign,AIHGhAIHaA \nIHahAIHnignEIHnAIHnign,AIHoAIHnignti IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHvAIHiA IHGAIHDAIHGAIHDAIHnign,AIHEIHlAIDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHbAIHnign,AIHgtAIHiAIHoAIHaA IHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoA IHDAIHnignuIHnAIHoAIHnignE IHoAIHhAIHnign,iIHiA IDAnHA \nIHEIHaAIHhAIHoAIHnignti IH.AIHCCAIHnign,AIHaA IHhAIHnignuIHiAIHhAIHnign,AIHoAIHnignti-IHDAIHDAIHoUph IHDAIHnignuIHhAIHoAIHnign,AIHEIHlA IHoAIHhAIHnign,iIHiA   IHgA IHCAnHrAJinHu IHE IHbAIHnign,AIHin5hAlf IHDHAIHnigns IHoAIHnignuIHGA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu \nIHbAIHnigntiIHDHHhAIHnignti IHbAIHaAIHDHHhAIHiAIHnignEIDAnHA  \nIHCAIHnign,AIHnignt5iIHoA-IHbAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHCA IHvAIHnign,AIHnAIHaA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA   IHbhA IHnignE IHoA IHDAIHnignsIHnigntIHiAIH@AIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHnigntIHDAIHnA IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHbAIHnign,AIHgtAIHiAIHoA IHgAIHaAIHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA \nIHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoAIHvAIHnignE IHahAIHgtAIHbAIHgtA IHhA_HnignsIH, IHlAIHGAIHlAIDAnHA IHahAIHgtAIHbAIHgtA IHEIHgAIHnignE IH.AIHnigntIHohA IHGAIHnignEIHlA IHpAIHnignE IHEIHaA-IHEIHaA \nIH.AIHnignEIHgtAIHnign,A IH.AIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHnigntIHgtA IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHDAIHnignsu IHnigntIHDAIHnA IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA   \n \n \n31 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \nIHgAIHnigntiIHiA IH.AIHahAIHoUph IH.hAIH,vAgrAhA IHoAIHhAIHlA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHbAIHgiAIHnigntiIHaA IHnigntIHhAIHnnAIHnign,AIHaA IH.AIHCCAIHnign,A IHbhA IHnignsu IHlA IHnAIHiA \nIHlAIHhAIHlAIHhA IHaAIHoAIHnign,iIHEIDAnHA IHmAIHEIHhA IH,IHbAIHiA IHDAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHhAIHnign,AIHghAIHaA IHCAIHgtAIHaAIHiA IHnigntIHDAIHiA-IHoAIHnign,AIHnigntIHgA IHahAIHnign,AIHtIHEIDAnHA \nIHaAIHnignuIHiA IHDAIHnignsIHoAIHvAIHnigntIHgAIH@AIHnign,A IHaAIHbAIHnign,AIHoAIHbAIHoA IHCAIHnigntIHohA IHGAIHnignEIHlA IHpAIHnignE IH,uIHphAIHnigns5AltIHaAIHnign,A IHghAIHnign,AIHbAIHoA IHEIHhAIHnignEIHiA IHlAIHnign,AIHnigntIHGA IHGAIHnignEIHlAIHnign,i \nIHpAIHnignE IHvAIHnignsIHhAIHnignEIHCAnHrAJinHu IH.hAIHoAIHnignE IHvAIHnign,AIHnigntIHgtAIHbAIHoA IHahAIHnAIHlAIDAnHA  \nIH,IHbAIHiA IHaAIHnignuIHnignt5WIHahAIHaA IHaAIHiAIHnign,iIHgA IH.AIHCCAIHnign,AIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignEIHahA  IHbAIHgiAIHnignti IHGAIHnignt5iIHoAIH@AIH.AIHnign,iIHgA IH.AIHpAIHlAIHnignti-  \n“IHbAIHnignsIHoA_HnignsIHahA IHiAIHnigntIHhA, IHbAIHnignsIHoA_HnignsIHahAIHaA IHphAIHDHHhA IHChAIHnignti5vIDAnHA”  \nIHnAIHnignsIHnigntIHiA IHaoAIHnignuIHDhA IHiAIHnign,i IHsIHgthAIHlAIDAnHA IHpAIHnignEIHiAIHnign,A IHvAIHiAIHaA IHnAIH.hA IHgAIHnign,AIHbA-IHnAIHigAIHnign,AIHbA IHvAIHnignEIHgtAIHnign,A IHGAIHnignEIHlA \nIHhA_HnignsIH,IHEIDAnHA IHlAIHpAIHnign,AIHEIHlA IH,AIHCAnHrAJinHuIHnignt5WIHahA, IH,AIHCAnHrAJinHuIHnignt5WIHahAIHbAIHoA IHDAIHnignEIHnignt5vIHlAIH,iIHiA  IHgA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHnignsIHnignt5vIHphA IHbAIHDHHhAIHlA IHpAIHnignE IHphAIHbAIHnign,iIHgtA  \nIHlAIHnignEIHgAIHnigntiIDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHoAIHnign,uIHDA IHbAIHnign,AIHnigntIHiAIHvAIHnignE IH,A IHbAIHnign,AIHnigntIHiA IHoAIHnign,uIHDAIHvAIHnignE IHnAIHnigntIHgtA IHiAIHmA IHpAIHnigntiIHmAIHiA IHDhAIHDHHhAIHnign,iIHE \nIHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IH,AIH.A IH,IHbAIHiAIHnignu IHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoAIHnign,i IHChAIHnignti5vIDAnHA  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 286 \n   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /32  \n \nIHaAIHiAIHbhA IHnigns IHnAIHaAIHnignti5W  \nIHGAIHnign,AIHvAIHnignEIHaA IHnaA IHnignsu IHlAIHvAIHnignE IHnAIHnignuIHhAIHiAIHaA IHnA IH,nusvArA IHGA IHDAIHnignuIHngAIHnignti IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA IHuIHiAIHnign,A IHaAIHiAIHnigntiIHE IHhAIHnigntIHgtA IHaAIH,vAgrAhA \nIHEIHaaA IHnignE  IHGAIHnign,AIHvAIHvAIHnignE IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHGAIHnignuIHoAIHnignEIHaA IHGhAIHoAIHnignu IH,IHnignt5vIHChA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IH,AIHiAIHnignE IHGAIHnign,AIHvA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIDAnHA IHgAIHnigntiIHnA IHnAIHnign,AIHlA IHbAIHnignsuIHmAIHoUph \nIHpAIHahAIHiA IHEIHaaA IHnignE  IHnigntIHmAIHD@AIHnign,AIHlAIH@AIHvAIHnignE IHiAIHnignuIHaAIHoAIHnignti IH.hAIHnignEIHgtAIHlA IHgAIHahAIHiA IHiAIHpAIHDAIHnigntiIHaAIHnignti5W IH,AIHEIHlAIDAnHA IHbAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHCA \nIH.AIHahAIHoUphIHaA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA   IH,IH.AIHoAIHpAIHnign,AIHgA, IHiAIHnign,uIHgA-IHnigntIHbAIHhAIHnign,AIHiAIHvAIHnignE IH.AIHDAIHnign,iIHlA IHGAIHnignEIHlAIDAnHA IHDAIHnignsu IHpAIHnign,AIHnigntIHgA IHoAIHnigntIHhAIHgAIHnignu \nIHChAIHnign,AIHiA-IH.AIHnign,AIHiA IHaAIHvAIHlAIDAnHA \nIHgAIHnigntiIHnA IH.AIHahAIHoUphIHaA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA  IH,AIHt IHEIHhAIHnignEIHiA IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlA IHpAIHnignE IHiAIHpAIHnign,iIHoA-IHnA IHCAnHrAJinHu -IHiAIHpAIHnign,iIHoA \nIHnignt5vIHvAIHlAIHE IHiAIHnign,i IHCAIHnign,AIHhAIHnign,iIHE IDAnHA IHnAIH.hA IHGAIHnignsIHinA IHnignt5vIHvAIHlAIHgAIHnignu IHEIHaAIHgtAIHnign,A IH,IHmAIHGAIHnignsIHiA IHnAIHnignuIHhAIHiAIHvAIHnignE IHnhAIHnignsIHoA_HnignsuIHhAIHnignEIHnA IHCAnHrAJinHu  \nIHoAIHhAIHlA IHpAIHnignE IH,IHiAIHaAIHnign,A IHaAIHnign,AIHiAIHvAIHnignE IHbhA IHnigns IHnAIHbhA IHnigns IHnAIHnign,A IHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHGhAIHnignsIHnAIHaAIHnign,A-IHbhA IHnigns IHnAIHaAIHnign,A IHDAIHtIHgAIDAnHA IHpAIHnignE \nIH,i IH.AIHnignEIHoA IH.AIHnignsIHphAIHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA IHnAIHnignEIHhAIHnignu IHaA IHnignE IHiAIHnign,A IH.AIHnignsIHphAIHlAIHnign,uIH,nusvArA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHpAIHnignEIHaAIHoAIHnign,A IHlAIHGA IH.AIHpAIHlAIHnign,A IHu IH,AIHnigntIH.A \nIHpAIHnigntIHDHHhA- IHnA IHCAnHrAJinHu -IH,IHi5hAlf IHgA IHDhAIHnignt5iIHoA IHaAIHhAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHvAIHiA IHgAIHnignsIHoAIHnign,iIHChA  IHGAIHnignEIHlAIDAnHA IHnA IH,nusvArA IHGA IHaA IHnignE IHiAIHnignE IHpAIHahAIHiA IHnAIHnignuIHhAIHiA \nIHlAIHGA IHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCA IHbAIHnignsIHChAIHlAIH@AIHnign,iIHiA-  \n“IH.hAIHnign,AIH@A, IHaAIHnignti5W IHnAIH.hA IH.hAIHnignuIHlAIHnign,A IH.hAIHnign,AIH@AIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHaAIHhAIHlAIH@AIHnign,iIHiA ?”  \nIHboAIHnhiA IHnAIHnignsIHnigntIHiA IHpAIHnignEIHiAIHnign,A IHnAIHnignuIHhAIHiAIHaA IH.AIHnigntiIHahA IHuIHt IHnAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHbA IHnAIHDA_HnignmoTAliToIHnhA IH.AIHnignsIHnignt5vIHphA IHbAIHDHHhAIHlA IHpAIHnignE \nIHhAIH.AIHaA IHvAIHnign,AIHoAIHnign,iIHlAIHnignE IHahAIHnignEIHhAIHnign,AIHoAIHnign,iIHE IHaA IHnignE IHaAIHoAIHnignu IH,A IHaAIHnign,AIHnigntIHgtA IHlAIHtIHE IHgAIHnignEIHnAIHoAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu , IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,AIDAnHA IHiAIHnignE IHu \nIHnigntIHaAIHChAIHnigns  IH.AIHpAIHlAIHnign,A IH,A IHiAIHnignE IH,IHbAIHiAIHnignE IHDAIHnignuIHhAIHoAIHnign,A IHaAIH,vAgrAhA IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHbAIHnignsIHChAIHlAIH@AIHnign,iIHiA IDAnHA  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 132 \n   \n \n \n33 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n \nIHvAIHnigns IHCAnHrAJinHu IHhAIHaA IH.AIHnign,AIHgA IHvAIHnignsIHhAIHnignEIHCAnHrAJinHuIHvAIHnignE  \nIHbAIHChAIH.AIHnign,AIHnignt5iIHoA IHGAIHnign,AIHvAIH.AIHlAIHnign,AIHaA IHEIHhAIHnignEIHiA IHDAIHnhAIHnign,A IHaAIHnigntIHhAIH@AIHnignu IHiAIHnignE IH.hAIHnignEIHlA IHoAIHhAIHnign,iIHiA IHpAIHnignEIHhAIHnignEIHiA IH,AIHt \nIH.AIHnigntIHhAIHoAIHnign,A IHvAIHnign,AIHE IHaA IHnignE IHlAIHaA IHnign,i IHiA ..!  \nIHbAIHChAIH.AIHnign,AIHnignt5iIHoA IHGAIHnign,AIHvAIHaA IHGhAIHgtAIHaA IH.AIHnigntIHhAIHoAIHnign,AIHbAIHoA IH,IH.AIHnign,i IHChAIHlAIHnign,AIDAnHA IHGAIHnign,AIHvA-IHGhAIHoA IH,A IH.AIHoAIHaA \nIHCAIHCAIHoUph IHnAIHnignsIHnigntIHiA IHiAIHnignEIHiAIHnignE IHChAIHnignE IHlAIHnignt5WIHahAIHiAIDAnHA IHvAIHiA IHvAIHnign,AIHnigntIHiA IHGAIHnignEIHlA IHoAIHhAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IH,IHbAIHiAIHnign,A-IHpAIHnignuIHaAIHoA \nIHaA IHnigns IHgtAIHnignsIHvAIHnign,iIHgAIHnignti IHiAIHnigntiIHaA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHGAIHnign,AIHvAIHaA IHnAIHnigntiIHvAIHnign,AIHiAIHbAIHoA IH,IHnigntIH.AIHgAIHnignE IHEIHaA IHGAIHnignuIHoAIHnignEIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  \nIHbAIHnignsIHChAIHlAIHnignt5WIHahAIHiAIDAnHA IHnAIH.hA IHGAIHnignsIHinAIHaA IHCAIHCAIHoUph IHiAIHnigntiIHaA IHnignE  IH.AIHnignsIHnignt5vIHphA IHbAIHDHHhAIHlAIHnign,iIHiA  IHvAIHnignsIHDAIHnign,A ‘IH.AIHnigntIHhAIHoAIHnign,A’ IHiAIHnign,AIHuIH,nusvArA \nIHnAIHnignsIHnigntIHiA IHvAIHiA IHnignt5vIH.hAIHiAIHnignt5vIH.hAIHiAIHnign,A IHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHvAIHiA IHnignt5vIH.hAIHiAIHnignt5vIH.hAIHiAIHnign,AIHtIHgAIHnignE, IH.AIHnign,iIHlAIHnignsuIHiA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHDAIHnignEIHhAIHaA \nIHnhAIHnignt5WIHa5hAlf IHgA IHnigntIHiAIHaAIHlAIHE IHlAIHGAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IH,AIHvAIHaA IHGAIHnign,AIHChA IHDAIHnignEIHahA , IHnigntIHiAIHCCAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHvAIHnignE IH.AIHnign,iIHnA IHnAIHnignuIHCAIHE \nIHlAIHGAIHlAIHnign,A IHpAIHnignE IH,AIH.A  IHaAIHnignti5W IHaAIHoAIH.A..? \nIHGhAIHgtAIHaAIHaA IH.hAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHpA IHlAIHnigntIHGAIHgAIHnignE IH.AIHnigntIHhAIHoAIHnign,A IHvAIHnign,AIHE IHnigntIHmAIHDAIHnign,A IH.hAIHnignEIHlAIHnigntiIDAnHA IHGhAIHgtAIHaA IHlAIHGA IHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCA \nIH.AIHpAIHlAIHnignti -  \n“IHaAIHnignuIHiA IHGAIHnignCAnHrAuIH,nusvArA IHoAIHhAIHnign,i IHChAIHnignti5v, IHaA IHnignE IHgAIHE IHpAIHnign,AIHEIH.A?” \nIHGhAIHgtAIHaA IHaAIHhAIHlAIHaA IHnign,i IHiA-  \n“IHEIHgAIHnign,i, IHEIHaAIHgtAIHnign,A IHlAIHDHHhAIHaAIHnign,A IHsIHDAIHnignEIHnAIHnignE IH,AIHEIHlA IHChAIHnignE IHlAIHnign,uIH,nusvArA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHlAIHnigntIHDHHhAIHaAIHnign,AIHaA IHiAIHsIHE \nIH.AIHnigntIHhAIHoAIHnign,A IHnignt5vIHChAIH,iIDAnHA IHvAIHiA IHnignt5vIH.hAIHiAIHnign,iIHaA IHGAIHnignEIHlAIDAnHA IH,AIH.A IHGhAIHnignsIHnignt5vIHvA IHpAIHnign,AIHEIH.AIDAnHA”  \nIHgAIHnign,iIHbAIHoA IH.AIHnigntIHhAIHoAIHnign,AIHaA IHvAIHnign,AIHE IH.AIHpAIHlAIHnignti-  \n“IHpA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHnignEIHgtAIHnign,A-IH.AIHnignEIHgtAIHnignti IHahAIHnignEIHlAIHnign,AIHt IHbAIHnign,AIHChA IHnignsu  IH.AIHnignEIHhAIHnign,AIHlA IHoAIHhAIHgA IH,A IHvAIHnign,AIHE-IH.AIHnign,AIHbAIHaA IH,AIHDAIHnignEIHnhA \nIHiAIHnign,i IHnAIHnignsIHiAIHgA, IHgA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHnignti5W  IH.AIHnign,AIHbA-IHvAIHnign,AIHE IHuIHaAIHoAIHnign,A IHvAIHnign,AIHoAIHgAIHnign,i IH,AIHnigntIHaA IH.AIHnigntIHhAIHoAIHnign,A IHaAIHnigntIHhA IHChAIHnignuIHDHHhAIHgAIHnign,i?”  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 134   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /34  \n \nIHaAIHiAIHnigntiIHgtAIHnign,A IH.AIHnign,AIHgA  \nIHaAIHiAIHnigntiIHgtAIHnign,A IH.AIHnign,AIHgA IHaA IHnignE IHgAIHnignE IHiAIHvAIHhAIHoA IH.hAIH,vAgrAhA IHpAIHnign,AIHtIHE IHu IH,AIH.A IH.AIHnignsIHphAIHnign,i IHChAIHnignti5vIDAnHA IHbAIHDHhAIHnignsIH,A \nIHaAIHnign,AIHaAIHnign,A IH.AIHnignEIHgtAIHnignE IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IH.AIHnignsIHphAIHnign,i IHChAIHlAIHnign,AIDAnHA IHpAIHnignE IHaAIHhAIHnign,i IHChAIHnignE IHnignt5vIHlAIH,iIHiA  IH,AIHCAnHrAJinHuIHnignt5WIHahA IHvAIHnignsIHnigntIHiA IHnigntIH.AIHnAIHmAIHnign,AIHnA \nIHaAIH,vAgrAhA IHlAIHt IHChAIHlAIHnign,AIDAnHA IHahAIHnign,AIHnA IHaAIH,vAgrAhA IHbAIHnign,AIHt-IHaAIHnign,uIHDHHhAIHnigntiIH.AIHlAIHnign,A IHaAIHnign,AIHpAIHvAIHnignE IHaAIHnigntIHhAIH@AIHnignu IHDAIHnignuIHhAIHoAIHnign,A IHaAIH,vAgrAhA \nIHiAIHnign,i IHbAIHnignsIHChAIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA  \nIHuIHt IHnigntIHDAIHiA IHaAIHnignuIHiA IHDAIHnignsIHoAIHvAIHnigntIHgAIH@AIHnign,A IHCAIHnigntIHohA IHGAIHnignEIHlA IHpAIHnignE IHvAIHnignsIHhAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHphAIHnignsuIHgthA IHnigntIHiAIHaA IHnign,i IHlA  IHGAIHnignEIHlAIDAnHA \nIHahAIHnign,AIHEIHoA.., IHgAIHnign,iIHnA IH,nusvArA IHGA IHtiIHhAIHnignu IHGAIHlAIHgAIHnignti IH.hAIHnignEIHlA IHpAIHnignE IHbAIHnignsIHiA: IHuIHt IH.AIHnign,AIHgAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHphAIHnignsuIHgthA IHiAIHnign,i IHaAIHnigntIHhA \nIHDAIHnignEIHnignt5vIHlAIH,iIHiA IDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHhA_HnignsIHiAIHaAIHnign,A IHlAIHGA IHaAIHnignuIHiA IHphAIHnignsuIHgthAIHbAIHaAIHDHHhAIHnign,A IHvAIHnhAIHnigntiIHiA IHChAIHnign,i IHiA   IHpAIHnignE IHu IH.AIHnignsIHnignt5vIHphA \nIHGAIHnignEIHlAIHnign,A IH,A IHaAIHhAIHlAIHnign,iIHiA-  \n“IH.AIHnign,uIH,A, IHgAIHhA_Hnignsu IHCAnHrAJinHu  IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A!”  \nIHEIHgAIH.AIHnignE IHiAIHnigntIHhA, ‘IHgAIHhA_Hnignsu IHCAnHrAJinHu  IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A’ IHaAIHhAIHnign,iIHgA IH,AIHGAIHnignsuIHvAIHnignE IHghAIHnignsuIHaA IHbhA IHnignE IHaA IHDAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA ! \nIHgAIHnign,iIH@AIHnignu IHnAIHaAIHbAIHaAIHnign,AIHtIHgA IHaAIHhAIHiAIHnignE IHoAIHnigntIHhAIH,iIHiA-  \n“IHaAIHnignti5W, IHaAIHaaAIHnign,A?” \nIHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHbAIHohAIHnigns5AltIH,A IHaAIHnign,AIHaAIHnign,A IHDAIHnignuIHhAIHoAIHnign,A IHaAIH,vAgrAhA IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHiAIHnign,i IH.AIHpAIHlAIHnign,A, IHpAIHnignE IH,AIH.A IH.AIHnignsIHnignt5vIHphA \nIHoAIHhAIHlA IHChAIHnignti5vIDAnHA  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 101 \n   \n \n \n35 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n \nIHGAIHnigntIHgA-IHGAIHnignsIHDDAIHnign,A  \nIHnAIHnignuIHlAIHhA IH.AIHahAIHoUphIHaA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA   IHnAIHnignsIHahAIHDAIHnignEIHmA IH.AIHv.AIHtIHnA IHCAnHrAJinHu  IHGAIHnign,AIHvA IH,AIHEIHlAIDAnHA IHbAIHnigntIHhAIHlAIHnignsIHaAIHnign,A \nIHnAIHnignsIHahAIHDAIHnignEIHmAIHnign,A IHiAIHnign,i IHpAIHnignE IHgthAIHnignuIHoA-IHiAIHvAIHoAIHnigntiIHnA IHCAnHrAJinHu  IHpAIHnign,AIHiAIHlA IHpAIHnign,AIHt IHChAIHlAIDAnHA IHu IHnAIHnignsIHahAIHDAIHnignEIHmA IHpAIHnignE IH.AIHv.AIHtIHaA \nIHGAIHlAIHnignti-IHaA IHnigns IHCAIHnigntiIHnA IHCAnHrAJinHu  IHiAIHnignuIHaAIHoAIHnignti IHaAIHoAIHnign,iIHgA IHnAIHnignuIHlAIHhAIHvA IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnignti IHnignt5vIHnhAIHmAIHnign,AIHpAIHnignti IHEIH@AIHoA IHbAIHnignuIHgtAIHoUph IHbAIHhA_HnignsIHCAnHrAJinHu IHCA \nIHGAIHnignEIHlA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHahAIHnign,AIHlAIHnignti IHiAIHnignuIHaAIHoAIHnigntiIHE IHiAIHnigntIHhA, IHiAIHnignuIHaAIHoAIHnignti IHgA IHCAnHrAJinHu  IHuIHhAIHiAIHnignu IHhAIHnignuIHtIHgA IH,IHnignt5vIHChA IHpAIHnignE \nIHbAIHnign,AIHnigntIHiA IHbAIHnigntiIH@AIHnign,uIHnigntIHiAIHhAIHnign,AIHoA IHGAIHnignt5vIHlAIH@AIHnignu-IHaA IHnigns IHCAIHnigntiIHvAIHnignE IHoAIHhAIHnign,iIHE  IH,A IHEIH@AIHoAIHbAIHnignuIHgtAIHnignuoUphIHvAIHnignEIDAnHA IHu IHnAIHnignsIHahAIHDAIHnignEIHmA IHpAIHnignE \nIHhAIHnignuIHgtAIHlAIHaA IHvAIHnAIHl5hAlf IHlAIHnign,A IHbAIHnigntiIHnAIH.A-IHgtAIHnign,A IHiAIHnigntIHhA, IHaAIHnign,AIHpAIHaA IHGAIHnigntIHgA IHnAIHnignEIHhAIHnignu IH,A IHvAIHnign,AIHiAIHnignt5vIHnAIHaA IHGAIHnigntIHgA \nIHnAIHnignEIHhAIHnignu IHgAIHnignEIHpA IHaA IHnignE IHlAIHaAIDAnHA IHpAIHnigntiIHbA-IHaAIHnign,AIHoAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHlAIH,vAgrAhA IHaAIH,vAgrAhA IHgtAIHoAkArIHaAIHaA IHDHAIHoAkArIHnign,AIHtIHmAIHoA IHnAIHnignsIHahAIHDAIHnignEIHmA, \nIHGoAIHnignEIHpAIHnignsIHEIHgtA IHnAIHnignsIHahAIHDAIHnignEIHmA, IH,AIHCAnHrAJinHuIHnigntIHbhAIHnAIHoA IHnAIHnignsIHahAIHDAIHnignEIHmA! \nIHGAIHnign,AIHvA IH,IHnigntIH.AIHgAIHnignE IHnAIHnignsIHahAIHDAIHnignEIHmA IH.hA IHCAnHrAJinHu IHnignt5vIHpAIH@AIHnign,uIHlAIHaA IHgA IHCAnHrAJinHu  IH.hAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHpAIHbAIHoA IHCAIHohAIHlAIHnign,i IHpAIHnignE IH.hAIHnignt5iIHoA \nIHGAIHnign,AIHvAIHvAIHnignE IHahAIHnignsIHnhAIHnigntiIHlAIHnign,AIHlAIHnignE IH.AIHnign,AIH.AIHnign,AIHgtAIHnign,A IHEIHhAIHnignEIHiA IHoAIHhAIHlAIHnign,A IH,IHnignt5vIHChA IHnignt5vIHpAIHiAIHaAIHoA IHnAIHvAIHnign,AIH,nusvArAIHGA IHiAIHnign,i \nIH.AIHhAIHoAIHnignEIHlAIHnignt5WIHahAIHiAIDAnHA IHbAIHnignsIHoAIHiAIHnign,A IHDHhAIHDHHhAIHnign,AIHoUphIHaA IHlAIHnignuIHaA IHahAIHnignsIHnhAIHnigntiIHlAIHnign,AIHlA IH.AIHnign,AIH.AIHnign,A, IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnignti IHuIHtIHgthAIHnign,AIHvAIHnA IHCAnHrAJinHu  \nIHDAIHnignEIHahAIHiAIHnignE IHpAIHnign,iIHgthAIHnign,AIHvA IHbAIHnign,AIHlAIHaAIHnignti5W, IHvAIHhAIHbhAIHnign,A, IHuIHnAIHnign,AIHoAIHaA IHuIHhAIHnign,AIHoA, IHGhAIHoAIHaA IHuIHhAIHnign,AIHoA IHCAIHlAIHnign,i \nIHChAIHlAIDAnHA IH,AIHt IHaAIHnignti5W IHDAIHnignEIHahAIHnign,i IHChAIHnignti5vIDAnHA IHvAIHiA-IHnignt5vIHCAIHgA IHvAIHnign,AIHnignt5iIHoA IH,IHbAIHiA IHaA IHnigns IHlA-IHahAIHiAIHDAIHnign,AIHiAIHaA IHpAIHnigntIHDHHhAIHvAIHnignE \nIHbAIHnign,AIHnigntIHiA IHDHhAIHnign,AIHoAIHnign,iIHgA IHpAIHnigntiIH.A IHoAIHhAIHlAIHnign,A IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHpAIHnign,iIHgthAIHnign,AIHvA IHGAIHnign,AIHvA IHhAIHvAIHoAIHnign,A IHChAIHnignuIHnigntIHDHHhA IHDAIHnignEIHlAIHaA IH,A IHhAIHvA \nIHGAIHnign,AIHvAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHChAIHnignuIHnigntIHDHHhA IHDAIHnignEIHnignt5vIHlAIH,i, IHEIHhAIHnignEIHiA IH.AIHhAIHnign,iIHgA IHDhAIHnign,AIHoAIHaA IHnigntIHgoAIHmAIHnignEIHinAIHnigntiIHaA IHvAIHnignuIHoAIHbAIHoA IHahAIHnignsIHnhAIHnigntiIHlAIHnign,AIHlAIHnignE \nIH.AIHnign,AIH.AIHnign,AIHgtAIHnign,A IHChAIHnign,i IHghAIDAnHA IHaAIHiAIHnignti IHnignt5vIHpAIHoAIHnignEIHlAIHnign,A IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA   IH.hAIHnignEIHCAnHrAJinHuIHgtA IHaAIHoAIH.AIHnign,iIHiAIDAnHA \nIHgAIHnigntiIHiA IH.AIHpAIHnignEIHaA IHnAIHvAIH@AIDAnHA IHnAIHnignsIHahAIHDAIHnignEIHmA IHahAIHnignsIHnhAIHnigntiIHlAIHnign,AIHlA IH.AIHnign,AIH.AIHnign,A IH,iIHgthAIHnign,AIHvA IHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCA  IHGAIHnignuIHDHHhA \nIHlAIHnign,AIHnigntIHGA IH,IHbAIHiA IHbAIHnignt5iIHoAIHCAIHE IHDAIHnignEIHlAIHaA IHnign,i IHiA IDAnHA  \nIH.AIHnign,AIH.AIHnign,A IH.AIHnign,iIHnAIHnign,iIHaA IHtIHnhAIHnign,AIHoAIHnignu IHaAIHoAIHnign,iIHghA  IH,A IHnAIHnignsIHahAIHDAIHnignEIHmAIHaA IHnAIHvAIHnign,AIHCAIHnign,AIHoAIHnignu IHnAIHnignsIHiAIHnign,iIHghA IDAnHA IHvAIHiAIHnignE-\nIHvAIHiA IHahAIHnignsIHnignt5vIHnhAIH@AIHnignu IHhAIHnignuIHnigntIHiA IHpAIHnignE IH,IHhAIHnignti IHvAIHnign,AIHnigntIHgtA-IHbAIHnign,AIHnigntIHiAIHaA IH.AIHv.AIHtIHaA IHnignt5vIHnhAIHmAIHnign,AIHpAIHnignti IHgtAIHnigntIHvAIHoUphIHiAIHlAIHvAIHnignE \nIHCAnHrAuIHbhAIHnignti5WIHnAIHoA IH.AIHiAIHlA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHnAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHbA IH,IHbAIHiA IHChAIHi5hAlf IHDA IHnAIHnignsIHiAIH.AIHnign,iIHgA-IHnAIHnignsIHiAIH.AIHnign,iIHgA IHbAIHDHHhAIHnign,A   \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /36  \nIHGAIHnignEIHlA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHGAIHDHHhAIHnignsu5AltIHlA IHDAIHnignEIHahAIH.AIHnignE IHiAIHnignE IHaA IHnignE IHlAIHaAIDAnHA IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHahAIHnignsIHnhAIHnigntiIHlAIHnign,AIHlA IH.AIHnign,AIH.AIHnign,A IHnAIHnignsIHahAIHDAIHnignEIHmAIHaA \nIHnAIHvAIHnign,AIHCAIHnign,AIHoAIHvAIHnignE IHhAIHoAIHnign,A IHGAIHnignEIHlAIHnign,AIDAnHA  \nIH.AIHpAIHnign,iIHgA-IH.AIHpAIHnign,iIHgA IHnAIHnignsIHahAIHDAIHnignEIHmAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IH.AIHnignsIHnignt5vIHphA IHbAIHDHHhAIHlAIHnign,i IHpAIHnignE IH.hAIHnignt5iIHoAIHnAIHaA IHhAIHvA IH,IHbAIHiAIHnignE \nIHnignt5WIHahAIHnnAIHnign,A  IHnAIHnignsIHiAIH.AIHE IHEIHnignt5vIHlAIH,iIHiA IDAnHA IHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoA IHoAIHnignuIHnigntIHaA IHbAIHnignsIHChAIHlAIHnignt5WIHahAIHiA-  \n“IH.AIHnign,AIH.AIHnign,A, IH,IHbAIHiAIHnign,A IHnigntIHDAIHnAIHaA IHaAIHnignti5W  IHhAIHnign,AIHlA-IHCAIHnign,AIHlA IH,IHnignt5vIHChA?” \nIHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHbAIHnignsIHoAIHiAIHnign,A IHnA IH,nusvArA IHGAIHnignti IHbAIHnign,AIHnigntIH.A IHhA_HnignmoTAliToIHDAIHE IHahAIHnignuIHnignt5vIHlA IHnAIH.hA IHGAIHbA IHaAIHoAIHnign,iIHgA, IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A \nIHahAIHnignsIHnhAIHnigntiIHlAIHnign,AIHlA IH.AIHnign,AIH.AIHnign,A IHaAIHhAIHlAIHnignt5WIHahAIHiA-  \n“IH.AIHnign,uIH,A, IH,iIHgthAIHnign,AIHvAIHaA IHnigntIHGAIHoAIHhAIHngAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHaAIHnignuIHiAIHnignu IHGAIHnigntIHgA-IHGAIHnignsIHDDAIHnign,A IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHDhAIHnign,AIHoA IHvAIHnign,AIHnigntIHgtA \nIHDAIHnignsIHtIHoA IHaAIH,vAgrAhA IHDAIHnignEIHlAIHaA! IHaAIHnignuIHnAIHnignti IHiAIHhAIHoA IHgthAIHnigntiIHaA IHnignE IHDAIHnign,AIHoA IHahAIHnign,A IHGAIHnignEIHlA! IHvAIHnign,uIHiAIHnAIHnignsuIHiAIHnignti IH.AIHahAIHnign,AIHoUphIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHoAIHnign,uIHDAIHnignti \nIHahAIHnign,A IHGAIHnignEIHlA! IHaAIHnignti5W IHaAIHhAIH.AIHhA..!”  \n   \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 250 \n   \n \n \n37 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n \nIHnigntIH.AIHnAIHmAIHnign,AIHnA  \nIHbAIHiAIHoAIHhA IHnigntIHDAIHiAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHbAIHoAIHnignEIHnhAIHnign,AIHiA IHDHAIHnignCAnHrAuIHagtAIHoA IHbAIHoAIHvAIHnignEIHnAIHoA IH,IHbAIHiA IHvAIHnign,AIHnignt5vIHphAIHlA IH.hAIHnign,iIH@AIHnign,AIHaA \nIHbAIHnignEIHgtAIHaA IHCAnHrAuIHbAIHoAIHnignEIHnhAIHiAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHbAIHoAIHnAIHnignsIHE IHbAIHlAIHahAIHnign,iIHgA  IHbAIHnign,uIHlAIHnign,iIHiA  IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IH,IHbAIHiA IH,IHngA-IHm@AIHngA \nIHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnigntiIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHbAIHgtAIHoAIHnigntiIHbAIHoA IH,IHiAIHnign,iIHvAIHnignE IHDAIHnignsu-IHnigntIHDAIHiA IH,AIHoAIHnignu IHlAIHnigntIHGAIHE IHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHbAIHgtAIHoAIHnigntiIHbAIHoA IH,IHiAIHnign,iIHaA \nIHvAIHgAIHlAIH.A IH.hAIHnignEIHlA IHnigntIHiAIHnAIHnignt5vIHCAIHgA IHnAIHvAIHnign,iIHbAIHoA IHnigntIHiAIHDhAIHnign,AIHoUphIHnignt5iIHoAIHgA IHaAIHnign,AIHpA IHaAIHoAIH.AIDAnHA  \nIHnAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHphAIHaA IHnAIHnign,AIHgA IH.AIHpAIHnign,iIHgAIDAnHA IHCAIHnign,AIHhA IHbAIHnigntiIH.A IHnignt5vIHnAIHGAIHoAIHnignEIHgtA IHnAIHnignsIHiAIHGAIHnign,A IHbAIHnigntIHhAIHlAIHnignsIHaA IHDAIHvAIHaA \nIHDhAIHnignsIH,AIHCAnHrAJinHu IHvAIHnignsIHhAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHbhA IHnignE IHnigntIHaAIHgAIHnignE IHoAIHhAIHnign,iIHghA  IHaAIHnignti5W IHvAIHiAIHvAIHnignE IHsIHgthAIHlAIHnign,iIHiA , IHCAnHrAuIHbAIHoAIHnignEIHnhAIHiA IHaAIHoAIHnign,iIH.AIHlAIHnign,A IHiAIHnigntiIHaA \nIHDHAIHnignCAnHrAuIHagtAIHoAIHvAIHnignE IHhAIHvAIHoAIHnignu IHlAIHnignuIHaA IHpAIHiAIHnign,iIHE IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IH,IHbAIHiA IH.hAIHnign,AIHtIHaA IHvAIHiA IHnigntIHaAIHE IHiAIHnignE IHvAIHnign,AIHiAIHlAIHaA IHnign,i IHiA ? \nIHpAIHahAIHiA IH,IHbAIHiAIHnignE IHGhAIHoAIHaA IHnAIHvAIHnign,AIH,nusvArAIHGA IHnigntIH.AIHnAIHmAIHnign,AIHnA IHiAIHnign,i IHaAIHoAIHgA IHgAIHahAIHiA IHDAIHnignsIHnigntIHiAIH@AIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHaA IH,IHnhAIHnignE IHaAIHnignti5W? \nIHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHvAIHnignt5vIHphAIHlAIHnignu IH.hAIHnign,iIH@AIHnign,A IHgA IHCAnHrAJinHu  IHuIHhAIHiA IHiAIHnigntIHhAIH@AIHnignEIHCAnHrAJinHu IHChAIHnign,i IHghA IHpAIHnignE IH,AIHCAnHrAJinHuIHnignt5WIHahA IHvAIHnignsuIHnigntIHiA IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHaAIH,vAgrAhA IHlAIHt \nIHChAIHnign,i IHghAIDAnHA  \nIHpAIHnignEIHgAIHnignE IHDHAIHnignCAnHrAuIHagtAIHoA IHbAIHoAIHvAIHnignEIHnAIHoA IHtIHiAIHnign,AIHoAIHaA IHbAIHnign,AIHnigntIHiA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHDHAIHnignuIHlAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHsuIHbAIHoA IHaAIHoAIHnign,iIHghA \nIHgAIHtIHnA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHnignEIHnAIHnigntiIHE IHbAIHnign,AIHnigntIHiA IHgAIHlAIHnign,AIHmA IHgtAIHnignsIHgtAIHlA IHvAIHnignuIHaAIHoA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHvAIHiAIHvAIHnignE IH.hAIHnignt5iIHoA IHpAIHnign,AIHtIHiAIDAnHA IHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHt-\nIHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHt IHgAIHnigntiIHiAIHgtAIHnign,A IHnignt5vIHnAIHGAIHoAIHnignEIHgtA IHbAIHnigntiIH.A IHGAIHnignEIHlAIHnign,A IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHboAIHnhiAIHaA IHsIHggAIHoAIHaA IHvAIHnign,AIHnigntIHgtA IHiAIHt IHChA IHnignsu IHnigntIH.A \nIHnAIHaAIHlAIDAnHA IHnigntIH.AIHnAIHmAIHnign,AIHnA IHaAIHoAIH.A.., IHiAIHt IHaAIHoAIH.A.., IHvAIHiAIHvAIHnignE IHuIHphAIHoAIHnignti IHlAIHnigntIHGA IHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA \nIHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHiAIHihAIHaAIHnignti5W IHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHgtA IH.AIHnignsIHohA-IH.AIHnignsIHohAIHnign,AIHiAIHnignsIHnAIHaA IHiAIHpAIHnign,iIHoAIHbAIHoA IHiAIHt IHbAIHDHHhAIHnign,iIHgA IH,A IHnignt5vIHDhAIH@AIHnign,A-IHbAIHnignsIHgAIHnign,A \nIHlAIHbA-IHDAIHnignE IHnigntIHiAIHaAIHnign,AIHnignt5vIHlA IHlAIHnign,iIHgA IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHDHAIHnignCAnHrAuIHagtAIHoA IHnAIHnign,AIHhAIHnign,iIH.AIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IH,IHnignt5WIHigAIHvA IHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoA IHvAIHiAIHvAIHnignE \nIH,IHCAnHrAJinHuIHgtAIHnign,iIHaA IHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA  IHpAIHnignE IH.hAIHnign,AIHGAIHnignEIHnAIHoA IH.hAIHnign,iIH@AIHnign,A IH,AIHiA IHghAIHnignuIHDHHhAIHnignE IHnignt5vIHChAIH,A IHpAIHnignE IHlAIHnign,AIHpA-IHnA IH,nusvArA IHaAIHnignuIHCA \nIHaAIHoAIH.AIDAnHA IHhA_HnignsIHiAIHaA IHnignE IHnA IHCAnHrAJinHu  IHbAIHnignsIHnignt5vIHChA IHvAIHiA IHghAIHnigntiIHoA IHaAIH,vAgrAhA IHlAIHnignEIH.AIDAnHA  \nIHuIHiAIHnign,A IH.hAIHnign,AIHGAIHnignEIHnAIHoAIHaA IH,AIHDAIHgA IHChAIHnign,i IHiA   IHpAIHnignE IHnAIHnignuIHphAIHhAIHnign,AIHvAIHnignE IHbAIHnigntIHDHHhAIHgAIHnignE IHbAIHnignsIHnignt5vIHChA IHDAIHt \nIHChAIHnignt5vIHghAIHiA IHpAIHnignE IH.hAIHnign,iIH@AIHnign,A IHnigntIHaA IHaAIHnign,AIHaAIHnign,A IH,AIHnigntIHaA IH.AIHnign,uIH,A, IHaAIHnignti5W IHhAIHnign,AIHlA-IHCAIHnign,AIHlA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHgA IHCAnHrAJinHu IHE \nIHpAIHahAIHiAIHnignE IHbAIHnignsIHChAIHgAIHnign,A IH,AIHnigntIHaA IHgtAIHgtAIHaA IHnignE  IHboAIHnhiA IHbAIHnignsIHnignt5vIHChA IHDAIHnignEIH.AIHnign,iIHiAIDAnHA    \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /38  \nIH,AIHoAIHnign,AIHvA IHaAIHoAIHnign,iIHgA IH.hAIHnign,AIHGAIHnignEIHnAIHoA IHGAIHbAIHnignE IHaA IHnignE IHnigntIHiAIHhAIHnign,AIHoAIHaA IHboAIHnigntIHgAIHansAIHnign,A IHaAIHoAIHnign,iIHgA IHoAIHhAIHnign,iIHghA IDAnHA \nIHDHAIHnignCAnHrAuIHagtAIHoA IHbAIHoAIHvAIHnignEIHnAIHoAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHlAIHGAIHvAIHnignE IHDAIHnignEIHahAIHgAIHnignE IHbAIHnignsIHnignt5vIHChA IHDAIHnignEIHlAIHnignt5WIHahAIHiA-  \n“IH.AIHnign,AIHs, IHaAIHnignti5W IHhAIHnign,AIHlA-IHCAIHnign,AIHlA?”  \n‘IHhAIHnign,AIHlA-IHCAIHnign,AIHlA’ IHnAIHnignsIHnigntIHiAIHgAIHnignE IHDHAIHnignCAnHrAuIHagtAIHoA IHbAIHoAIHvAIHnignEIHnAIHoA IHm@AIHnign,AIHah@AIHnign,A IHaAIHoAIHnign,iIHgA IH.AIHpAIHlAIHnign,A-  \n“IHhAIHnign,AIHlA-IHCAIHnign,AIHlA IHaAIHghAIHnignti IHoAIHhAIHgA IH.hAIHnign,iIH@AIHnign,A, IH,IHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHnA IHCAnHrAJinHu  IHnigntIHiAIHmAIHnignmoTAliToIHnignt5vIHggA  IH.hAIHnignEIHlAIHnign,uIH,nusvArA IH,A IHEIHaAIHgtAIHnign,A \nIH.AIHnign,AIHgA IHvAIHiAIHvAIHnignE IHsIHnigntIHgthA IHaAIH,vAgrAhA IHgthAIHnign,AIHohA IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlAIDAnHA” \nIHnigntIH.AIHCCAIHnignEIHvAIHnignE IH.hAIHnign,AIHGAIHnignEIHnAIHoA IHgtAIHnignuIHaAIHlAIHaA IHnign,i IHiA -  \n“IHEIHgAIHnignE IH.hAIHnignsuIHnignt5vIHvAIHaAIHnign,A IH.AIHihAIHnign,iIHaA IHaAIHnignuIHiA IHboAIH@AIHnignuIHpAIHiA, IHaAIHnignuIHiA IH.AIHnign,AIHgA?”  \n“IHbAIHnignEIHgtAIHaA IHCAnHrAuIHbAIHoAIHnignEIHnhAIHiAIHaA IHDHAIHnignCAnHrAuIHagtAIHoA IHhAIHvAIHhA_Hnignsu IHCAnHrAJinHu , IHaA IHnignE IHgAIHnignEIHaAIHnignu IHCAnHrAuIHbAIHoAIHnignEIHnhAIHiA IHaAIHoAIH.AIHnignu \nIHaA IHnignE IHlAIHnign,uIH,nusvArA, IH,AIHt IHDhAIHnignt5iIHoA IH,IHpAIHnhA IHiAIHt IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IH,IHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHpAIHahAIHiA IHbAIHnignsIHChAIHlAIHnign,uIH,nusvArA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHbAIHnignsIHChAIHnign,i IHChAIHnignti5v, \nIHDAIHnignuIHnAIHoAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHnigntIHaAIHE IHbAIHnignt5vIHnAIHiA IHaA IHnignE IHnignt5vIHlAIH,i?”  \nIH.hAIHnign,AIHGAIHnignEIHnAIHoA IHaAIHhAIHlAIHnignt5WIHahAIHiA-  \n“IH.AIHnign,uIH,A, IH,IHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHnAIHnign,AIHDhAIHnign,AIHoAIHinA IHnhoAIHnignEIHinAIHnigntiIHaA IHlAIHnignuIHaA IHiAIHt IHChAIHnignti5v IHpAIHnignE IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHaAIHnigntIHhA \nIHDAIHnignEIH.AIDAnHA IHDAIHnignsu IHoA_HnignsuIHbAIHvAIHnignE IHpiyAIHnign,AIHiA IHaAIHnign,AIHpA IHaAIHoAIHnign,i IHChAIHtIDAnHA IHGAIHnignsIHinA IH,A IHnigntIHiAIHGAIHnignsIHoUphIHinAIDAnHA IH,IHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHChAIHnignuIHgtA IH.hAIHnign,AIHE \nIHChAIHnignti5v, IHpAIHahAIHiA IHbAIHnignEIHgtA IHaAIHnign,AIHnigntIHgtAIHgAIHnign,uIH,nusvArA IHgAIHahAIHiA IHChAIHnign,AIHgAIHnignti IHDAIHhAIHnign,iIHnignt5vIHlAIH@AIHnignu IHnAIHaA IHnign,i  IHChAIHlAIDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHDAIHnignEIHahAIHnign,iIHaA \nIHpAIHnignE IH.hAIHnign,AIHoA IHDAIHnignEIHlAIHnign,uIH,nusvArA IHnAIHnignE IH,IHhAIHnignti IHDAIHnignsIH,AIHoAIHnignE IHpAIHnignE IH,IHbAIHiA IHpAIHnignEIHgthA IH.hAIHnign,AIH@A IH.AIHnignsIHnignt5vIHphA IHiAIHnigntiIHaAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHgAIHaAIHnigntIHgAIH@AIHnign,AIHiA \nIHaAIHoAIH.AIDAnHA”  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 316 \n   \n \n \n39 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n \nIHaAIHCAIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,A-IH.hAIHnign,AIH@A  \nIHaAIHCAIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,A IH.hAIHnign,AIH@AIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignEIHahAIHgAIHnignE IHiAIHnigntiIHoAIHnA IHgtAIHnignuIHaAIHlAIHaA IHnign,i IHiA-  \n“IH.hAIHnign,AIH@A, IHuIHhA_Hnignsu IHCAnHrAJinHu IHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHaAIHCAIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,A-IHsIHgAIHoAIHnignti IH.hAIHnignt5iIHoAIHnAIHaA IHiAIHnigntIHhAIH@AIHnignEIHCAnHrAJinHu IHsIHgAIHoAIHgA?”  \nIHaAIHCAIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,A IH.hAIHnign,AIH@A IH,A IHiAIHnigntiIHoAIHnA IHlA IH,nusvArA IHGAIHnignuIHnigntIHgtAIH@AIHnign,A IHnA IH,nusvArA IHGAIHnigntiIDAnHA IH.hAIHnignt5iIHoAIHnAIHaA IHiAIHnign,i IHnAIHnign,AIHlA IHgA IHCAnHrAJinHu  \nIHvAIHnigntIHhAIHiAIHnignE, IHiAIHt IHvAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHgA IHCAnHrAJinHu  IHnigntIHDAIHiAIHnignE, IHiAIHt IHnigntIHDAIHiA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHGhAIHigtAIHnignE-IHnignt5vIHvAIHiAIHgtAIHaA IHiAIHnigntiIHoAIHnAIHnignE IHbAIHnign,iIHGhA IHhAIHnignEIHgAIHnign,iIHiA IDAnHA \nIHnignt5vIHpAIHiAIHaAIHnign,A IHpAIHiAIHvA-IHnigntIHgtAIHbbAIHnign,iIHiA  IHnignt5vIHlAIHahAIHnign,AIHEIHlA IHhAIHnignEIHgAIHnign,iIHiA  IHnigntIHgAIHiAIHaAIHnign,A IHiAIHnignE IH,A IHnignt5vIHpAIHiAIHaAIHnign,A IHiAIHt \nIHnignt5vIHlAIHahAIHnign,AIHEIHlA IHhAIHnignEIHgAIHnign,iIHiA  IHu IHgA IHCAnHrAJinHu  IH,IHbAIHiAIHnignE IHgtAIHnigntiIHbAIHgA...IDAnHA  \nIHaAIHCAIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,A-IH.hAIHnign,AIH@A IH.AIHCCAIHnignEIHnA IHCAnHrAJinHu  IHCA IHCAnHrAJinHu IHGAIHlAIHnign,A IHnAIHnignE IHiAIHnigntiIHoAIHnAIHvAIHnignE IHaAIHvA IHChAIHlAIDAnHA IHpAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A \nIH.AIHnign,uIHGAIHlAIHnign,A IHbAIHnignuIHahAIHnign,iIHoA IHmAIHnign,A IHbAIHnign,AIHnigntIHiAIHaA IHnigntIHaAIHiAIHChAIHnign,i IHoA  IHDhAIHDHHhAIHnign,iIHgA IHgAIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHEIHaAIHgthAIHnign,AIHvA IHoAIHnign,iIHiA-IH.AIHnAIHnignEIHoAIHnign,A \nIHoAIHnigntIHhAIHgAIHnignu IHaAIHCAIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,A-IH.hAIHnign,AIH@A IHaAIHCAIHhAIHoAIHnigntiIHaA IHlAIHnign,AIHgtA IHbAIHaA IHnign,i IHDHHhA IHlAIHnignEIHlAIHaA IHnign,i IHiAIDAnHA IHiAIHnigntiIHoAIHnAIHaA IHboAIHnhiA \nIHaAIHCAIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,A IH.hAIHnign,AIHtIHaA IHvAIHiA IHhAIHnign,uIH,nusvArAIHoA IHDAIHnignEIHlAIHaA IHnign,i IHiAIDAnHA IHDAIHnignsIHnigntIHiAIH@AIHnign,AIHCAnHrAJinHu IH.AIHDHHhAIHnigntiIHgtAIHnign,A IHChAIHnign,i , IHphAIHnignsuIHgthA-IHnAIHCA \nIHCAIHnignt5vIHlAIHgAIHnignE IHoAIHhAIHgAIHnign,iIDAnHA IHCAIHlAIH.AIHnignu IHaA IHnignE IHiAIHnign,A IHiAIHnign,i IHaAIHoAIHgAIHnign,i, IHaAIHnignuIHiAIHnignu IHaAIHnignti5W IH,IHihAIHnign,AIHoA-IHtIHpAIHnignuIHgA IHEIHaAIHnigntIHDAIHiAIHnign,A \nIHChAIHnignti5v IHpAIHnignE IHuIHoAIHnign,A IHpAIHnign,AIHEIHgA? IHgAIHahAIHiA IHgA IHCAnHrAJinHu  IH.hAIHnignEIHlA IHpAIHnignEIHgAIHE IHChAIHnignti5v IHgAIHnignEIHgAIHE IHaA IHnigns IHhAIHnignEIHnAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IH.hAIHGAIHnign,A IHaAIH,vAgrAhA \nIHoAIHnign,AIHahAIHnigntiIDAnHA IHgAIHhA_HnignsuIHvAIHnignE IHiAIHnigntiIHoAIHnA IHlA IH,nusvArA IHGAIHnignuIHnigntIHgtAIH@AIHnign,A IH.hAIHnign,iIH@AIHnign,AIHoAIHnignti IHChAIHnignti5v, IHaAIHnignuIHiA IHnigntIHDAIHiAIHaA IHaAIHnignuIHiA IHGAIHbA IHEIHhAIHnignEIHiA \nIHhAIHEIHgA IHpAIHnignE IHiAIHnign,i IH.AIHnignsIHphAIHlA IHhAIHnignEIHgAIHnign,iIHiAIDAnHA IHoAIHnAIHnignE-IHoAIHnAIHnignE IHvAIHiAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHnAIHnignuIHphA IHaAIHoAIHnign,iIHgA IH.AIHpAIHlAIHnign,A-  \n“IH.AIHnign,uIH,A IHiAIHnigntiIHoAIHnA, IHoAIHhAIHlA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHoAIHnA IHiAIHt IHgA IHCAnHrAJinHu  IH.AIHnignEIHoAIHnAIDAnHA IH,AIH.A IH,IHbAIHiAIHnign,A IHnAIH.hA \nIH,IHnignt5WIHigAIHvA IHGhAIHnign,AIHgtAIHaA IHGhAIHgtAIHmAIHnign,AIHoA IH.hAIHnignEIHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA IH.hAIHGAIHmAIHnign,AIHiA IHgAIHnignuIHoAIHnign,A IHnAIHiA IH.AIHnignEIHgtAIHnign,A IHnAIH.hAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHDAIHnignEIHghAIHnignsIHiA IHpAIHnignE \nIHaAIHihAIHnign,AIHaA IH.hAIHnign,AIHoA IHsIHgAIHnign,AIHtIHoA  IH,IHbAIHiAIHnign,A IHaAIHihAIHnign,AIHbAIHoA IHlAIH,vAgrAhA IHlAIHnignEIHlAIHaAIDAnHA”  \nIH,AIHGAIHnignsuIHaA IH.AIHnign,AIHgA IH.AIHpAIHnign,iIHlAIHnignE IHaAIHCAIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,A IH.hAIHnign,AIHtIHaA IHgthAIHnignuIHoA IHbAIHgtAIHbAIHgtAIHnign,AIHtIHgAIHnignE IHoAIHhAIHnign,iIHiA IHnigntIHaA \nIHnigntIH.AIHCCAIHnignE IHvAIHnignE IHiAIHnigntiIHoAIHnA IHgtAIHnignuIHnigntIHaA IHDAIHnignEIHlAIHaA IHnign,i IHiA-  \n“IH,IHhAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHaA IH.AIHnignEIHgtAIHnign,A IHaAIHnignti5W IHDAIH.A IHChAIHnign,i IHghA?”    \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /40  \nIHpAIHnignEIHiAIHnign,A IHaAIHCAIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,A IH.hAIHnign,AIHtIHaA IHChAIHnign,AIHgAIHnignti IHCAIHhAIHnign,iIHaA  IHGAIHnignEIHlAIHnign,iIHiA IDAnHA IHbhA IHnigns IHgtAIHlA IHaAIHnAIHgAIHnign,AIHoAIHnign,AIHaA \nIHDAIHhAIHnignti IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHvAIHnignsIHhAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHnigntIHiAIHaAIHlAIHlAIHnign,iIHiA -  \n“IHoAIHnAIHGAIHnignsIHl5hAlf IHlAIHnign,A IHoAIHnAIHaA IHCAIHhAIHnign,iIHgtA  IHnhAIHnignsIHoA_HnignsuIHhAIHnignEIHnA IHCAnHrAJinHu  IHlAIHnigntIHGA IHGAIHnignEIHlA IHpAIHnignE IH,IHbAIHiAIHnignu IH.AIHnignsIHphAIHnign,i IHChAIHnignti5vIDAnHA \nIHhAIHlAIHmAIHnign,AIHtIHaA IHaA IHnigns IHaA IHnigns IHoA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHEIHaaAIHnignuIHgtAIHnign,A IHoA_HnignsIHtIH@AIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHDAIHnignEIHhAIHvAIHnignE IHiAIHnign,i IH,IHnignt5vIHChA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHCAIHhAIHnign,iIHgtAIHnignu IHgA IHCAnHrAJinHu  \nIHCAIHnignsIHhAIHnign,iIHgtA IHaAIH,vAgrAhA IHCAIHnignuIHhAIHgtAIH.AIHnignE IHaAIHoAIHgAIDAnHA”  \nIH.AIHnign,AIHlA-IH.AIHnignuIHDhA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHiAIHnigntiIHoAIHnA IHvAIHiAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHbhA IHnigns IHnAIHlAIH.AIHnign,iIHgA-IH.AIHhAIHlAIH.AIHnign,iIHgA IHaAIHhAIHlAIHaA IHnign,i IHiA-  \n“IH,IHCChAIHnign,A IH.hAIHnign,AIH@A, IHEIHaAIHgtAIHnign,A IHaAIHhA_Hnignsu IHpAIHnignE IHpAIHnignsIH,AIHiAIHnignti IH,A IH.AIHnignsIHohAIHnign,AIHDHHhAIHnigntiIHvAIHnignE IHaAIHnignti5W IH.AIHnignsIHnignt5vIHphA \nIHbAIHDHHhAIHnign,iIHE?” \nIHnAIHhA IHbAIH.AIHnign,iIHgA IHaAIHCAIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,A-IH.hAIHnign,AIH@A IH.hAIHGAIHnign,iIHgAIHaA IHbAIHlAIHGAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHt IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IH.AIHpAIHlAIHnign,A-  \n“IHGAIHnignEIHlA IHoAIHnignE IHpAIHnignsIH,AIHiAIHnignti IHbhA IHnignE IHoA IHaA IHnignE IHgAIHE IHbAIHEIH.A!”  \nIHiAIHhAIHlAIHnign,AIHbAIHoA IHGAIHnignsIHlAIHnign,AIHvA IHbhA IHnignE IHaA IHnign,i IHgA IHiAIHnigntiIHoAIHnA IH.hAIHnign,AIH@A IH.AIHpAIHlAIHnign,A-  \n“IHaA IHnignmoTAliTo IHbAIHnign,A IHbAIHnign,AIHnigntIH.A IHnigntIHaAIH@AIHnignu IHvAIHnignsuIHaAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHmAIHnign,AIHCAIHnign,AIHlA IH.AIHiAIHnign,iIHE IHgA IHCAnHrAJinHu  IHnigntIHaAIH@AIHnignu IHmAIHnign,AIHCAIHnign,AIHlAIHnA IHCAnHrAJinHu  \nIHvAIHnignsuIHaA..!”  \nIHvAIHnignsIHDHHhAIHnignti IHDHAIHnignuIHlAIH.AIHnign,iIHgA IHDAIHnignsIHiAIHnignsu IHGAIHnignuIHoAIHnignE IHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnigntiIHaA IHaA IHnignsIH,nusvArA IHpA IH.hAIHmAIHiAIHvAIHnignE IHGhAIHnignsIHvAIHE IHlAIHGAIHlAIHnign,AIDAnHA  \n  \nIHnhAIH.DA IHnA IH,nusvArA IHah@AIHnign,A- 270 \n   \n \n \n41 /IHpAIHGAIHDAIHnigntiIHnhA IHboAIHnAIHnign,AIHDA IHvA IHinDHAIHlA \n \nIHGAIHnignuIHhAIHnign,AIHtIHoA  \nIHaAIHvAIHlAIHnign,A IHaAIHnign,AIHgAIHaA IHiAIHmAIHgtAIHnignuIHlAIHnigntiIHaA IHGAIHhAIH.AIHoA IH.AIHDHHhA IHpAIHGAIHgAIHnign,AIHpAIHnignuIHoAIDAnHA IHnAIHEIHhA IHnAIHnignsIHnigntIHiA \nIH,IHbAIHiAIHnignu IHGAIHnignuIHhAIHnign,AIHtIHoA IHaAIHoAIH.AIHnign,iIHaA IHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoA IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA IH.hAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHpA IHlAIHGAIHnignEIHlAIHnign,uIH,nusvArA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHbAIHgAIHnign,A IHCAIHlAIHlA IHpAIHnignE \nIHgAIHnigntiIHiAIHnignsu IHmAIHnignEIHoAIHnign,AIHGAIHiA–IHnAIHnignuIHvA, IH.AIHnignsIHDhA IH,A IHnhAIHnignsIHaoA–IH.hAIHGAIHgAIHnign,A IH.hAIHnign,AIHs IHahAIHnignEIHlAIHnign,AIHt IHChAIHnign,i IHghA, IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHnhAIHnignsIHaoA \nIHnigntIHDAIHiA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHnAIHnign,AIHansAIHnign,AIHgAIHhAlAnt IHaAIHnign,AIHlAIHnigntiIHE-IHvAIHnign,AIHtIHaA IH,AIHmAIHnign,AIHhAIHiA IHoAIHhAIHnign,i IHChAIHnign,i IHiAIDAnHA IHvAIHiA IHghAIHnigntiIHoA IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA \nIHDHAIHnign,AIHlAIHnignti IHlAIHGAIH.AIHE IHbAIHDHHhAIHnign,i IHChAIHnign,i  IHgA IHCAnHrAJinHu IHE IHuIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,uIHiAIHaA IHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoA IH.hAIHnignEIHlAIDAnHA IHvAIHiA IH.hAIHnignEIHlA IHpAIHnignE IHbAIHgiAIHnigntiIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  \nIHDHAIHnign,AIHlAIHnignti IHuIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,uIHiAIHaA IH.hAIHnign,AIHoA IHnigntIHDAIH,iIHiA IDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IH.AIHnignuIHlAIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHoAIHnignuIHnigntIHaA IHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoA IHaAIHhAIHlAIHaA-  \n“IHDAIHnignEIHmAIHnign,AIHlAIH@AIHaA IHaAIHnign,AIHpA IHChAIHnignti5v, IHEIHaAIHnignuIHoAIHggAIHnignti IHaA IHnigns IH.hAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHpA IH.hAIHnignEIHiAIHnignE IHGAIHnignuIHhAIHnign,AIHnignt5iIHoAIH@AIHnignu IHsIHiAIHgtAIHnignE \nIHhAIHEIHgAIDAnHA IHDHAIHnign,AIHlAIHnigntiIHaA IHmAIHnign,uIHnA IH.AIHnign,AIHpAIHoAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHaAIHnignti5WIHiAIHE IHbAIHDHHhAIHgAIDAnHA IHvAIHnignsIHDAIHnign,A IHnAIHngA IHDAIHnignsIH,AIHoAIHnignE \nIHpAIHnigntIHiAIHpAIHnign,AIHnigntIHgA IHsIHiAIHgtAIHnign,A-IHbAIHnignsIHiAIHgtAIHnign,A IHmAIHnign,uIHnA IHaAIHnignti5WIHnigntIHiA IHlAIHnignEIHgAIHnigntiIDAnHA”  \nIHvAIHiA IHsIHiAIHnign,iIHgtA  IHGAIHnignEIHlAIDAnHA IH,IHbAIHiAIHnignE IHhAIHnign,AIHghAIHnignE IHmAIHnignEIHnAIHnign,AIHhAIHnign,iIHaA IHnigntIHiAIHinAIHoUphIH@A IHaA IHnignE IHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA \nIH.AIHpAIHnign,AIHoA IHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCA IHbhA IHnignsu IHlA IHaAIHnign,AIHohAIHlA IHnAIHnigntiIHaAIHnignti5WIHaA IHoAIHCAnHrAJinHuIHGAIHoA IHDHAIHnign,AIHlAIHnigntiIHaA IHnA IH,nusvArA IHGA IH.AIHnignEIHnAIHnigntiIHE IHDAIHnign,AIHvA \nIHDAIH,vAgrAhA IHDAIH,vAgrAhA IHiAIHnigntiIHaA-IHiAIHnigntiIHaA IHmAIHnign,uIHnA IHmAIHnignEIHnAIHnign,AIHhAIHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA IHvAIHiA IHbAIHDHHhAIHlA IHpAIHnignE IH.hAIHnignt5iIHoA IHnigntIHDAIHiA IHsIHbAIHnign,AIHnAIHnignu \nIHaAIHoAIHE IHbAIHDHHhAIHgAIDAnHA IHCAIHnign,AIHhAIHnignu IHgAIHaA IHiAIHt IHbAIHnigntiIH.A IHnAIHaA IHnign,i  IHChAIHnignti5vIDAnHA IHpA IHCAnHrAJinHu  IHbAIHnigntiIH.AIHnign,iIH@AIHnignuIHaA IHvAIHiA IHhAIHEIHgA IHgA IHCAnHrAJinHu  \nIHGAIHnignuIHnAIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHt IHsIHGAIHnign,iIHnA IHCAnHrAJinHu  IHbAIHnigntIHhAIHiAIHnigntIHhA IH.hAIHlAIHnignEIHCAnHrAJinHu IHbAIHnigntiIH.A IHlAIHnignEIH.AIDAnHA  \nIHgAIHiAIHnign,AIHmAIHnA IHCAnHrAJinHu  IH.hAIHnignt5iIHoA IHnigntIHDAIHiA IHvAIHiA IHsIHnigntIHDGAIHiA IHoAIHhAIHnign,iIHEIDAnHA IHiAIHnignE IHaAIHnign,AIHpA IHaAIHoAIHnign,iIHaA IHvAIHiA IHhA_HnignsIH,IHE \nIH,A IHiAIHnignE IHnigntIHaAIH@AIHnignu IHnAIHnignuIHhAIHnign,AIHtIHgA IHoAIHhAIHEIDAnHA IHEIHhAIHnignEIHiA IHgAIHiAIHnign,AIHmA IHDAIHnignsIHnigntIHiAIH@AIHnign,AIHCAnHrAJinHuIHvAIHnignE IHaA IHnignE IHaAIHoAIHnignu IH.hAIHnignt5iIHoAIHnAIHaA IHnignE  \nIHhAIHnignEIHgAIHtIDAnHA IHaAIHnignuIHiA IHpAIHnign,AIHlAIHvAIHnignE IHbAIHnigntIHDHHhA IHGAIHnignEIHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA IHgAIHhA_HnignsuIHvAIHnignE IHEIHaAIHgtAIHnign,A IHoAIHhAIHE IHgAIH.A IHiAIHnignEIDAnHA IHpAIHnign,AIHlAIHaA-\nIHpAIHnign,AIHlA IHlAIHnign,AIHGAIHlA IH,IHnignt5vIHChAIDAnHA IHpAIHvAIHnigntiIHiA-IHpAIHg5hAlf IHghAIHnign,AIHaA IHpAIHnign,AIHlA, IHpAIHiA-IHpAIHnign,AIHlA, IHvAIHiA-IHpAIHnign,AIHlA, IHgAIHiA-\nIHpAIHnign,AIHlA, IHnhAIH.DA-IHpAIHnign,AIHlA, IH,IHghAIHoUph-IHpAIHnign,AIHlA, IHnigntIHmAIHCAIHnign,AIHoA-IHpAIHnign,AIHlA, IHmAIHnign,AIHaA IHhAlAnt -IHpAIHnign,AIHlA.., IHiAIHnigntIHhA IHpAIHnign,AIHnigntIHiA \nIHaA IHnignE IHgAIHnignE IHpAIHnign,AIHlA IH.AIHiAIHnign,uIHnigntIHiAIHhAIHnign,AIHoA IHaA IHnignE IHgAIHnignE IHpAIHnign,AIHlA IH.AIHiAIHnign,A IHaAIH,vAgrAhA IHbAIHnAIHnign,AIHnignt5iIHoA IHDAIHnignEIHiAIHnignE IH,IHnignt5vIHChA! IHEIHaA IHgA IHCAnHrAJinHu    \n \n \nIH.AIHpAIHigAIHnign,A -IH.AIHnignsIHphAIHigAIHnign,A /42  \nIHuIHnigntIHhAIHiAIHnign,A IHtIHCAIHiAIHnign,A IHvAIHnign,AIHChA IHpAIHaAIHnign,AIHCAnHrAJinHu IHlAIHgtAIHbAIHgtAIHnign,AIHEIHlA IHChAIHnignti5v IHgAIHnign,iIHbAIHoA IHnA IHCAnHrAJinHu  IHpAIHnign,AIHlAIHaA-IHpAIHnign,AIHlA! \nIHGAIHnign,i,nusvArAIHCAIHnigntiIHaA IHiAIHpAIHnign,iIHoA IHgA IHCAnHrAJinHu  IHiAIHnigntIHhA IHpAIHnignE IHnAIHnAIHnign,iIHoA-IHbhAIHnAIHnign,iIHoA  IHChAIHChAIHnign,AIHoAIHnignti IHaAIHgtAIHnign,iIHgA IHpAIHnign,AIHiA IH.A IHCAnHrAJinHu IHCAIHnign,A IHnAIHnignuIHl5hAlf IHhAIHnign,iIHiAIHnignti \nIHnignt5vIHpAIHiAIHGAIHnignti IHbAIHnign,AIHnigntIH.A IHlAIHnignEIH.AIDAnHA IHgA IHCAnHrAJinHu IHE IHiAIHmAIHgtAIHnignuIHlAIHnigntiIHaA IHGAIHhAIH.AIHoAIHvAIHnignE IHDHAIHnign,AIHlAIHnignti IHlAIHGAIHnignEIHlAIHnign,uIH,nusvArAIDAnHA  \nIHGAIHnignsIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,AIHaA IHaAIHvAIHnignti IHiAIHnigntIHhAIDAnHA IH,IHaAIHlAIH.AIHnignEIHoAIHnignEIHnA IHCAnHrAJinHu  IHGAIHnignsIHhAIHnignt5iIHoAIH@AIHnign,A IHbAIHhA_Hnigns IHCAnHrAJinHu IHCA IHbAIHnigntIHgAIH@AIHnign,AIHiAIHnignti IHlAIHGAIHnign,A \nIH.AIHnign,iIHnAIHlAIHnign,AIDAnHA IHGAIHhAIH.AIHoAIHaA IH.hAIHnigntiIHgAIHoA IH.AIHnign,iIHnA IHaAIH,vAgrAhA IH.hAIHGAIHgA IHnignt5vIHDhAIH@AIHnign,AIHiA IHvAIHG5hAlf IHiA IH.hAIH,vAgrAhA IHGAIHnignEIHlAIHnign,AIDAnHA \nIHGAIHhAIH.AIHoAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHsIHDmAIHnignEIHnignt5vIHlAIHgA IH.hAIHnign,AIHmA IH.hAIHGAIHgAIHaA IHhA_HnignmoTAliToIHDAIHnign,iIHaA IHnignEIHCAnHrAJinHu  IHaAIHnignt5WIHv5hAlf IHbA IHgA IHaAIHoAIHnign,iIHgA IHoAIHhAIHnign,iIHiAIDAnHA IHhAIHnign,AIHghAIHvAIHnignE \nIHpAIHGAIHoAIHiAIHnignt5vIHghAIH@AIHnign,A IH.AIHnignE,nusvArAIHgAIHaA IHChAIHDHHhAIHnignti IHiAIHnignEIHiAIHnignE IH.hAIHGAIHgA IHGAIHnignuIHhAIHnign,AIHtIHoA IHaAIHoAIHE IH.AIHnign,AIHhAIHoA IHnigntIHiAIHaAIHlAIHlAIHnign,AIDAnHA \nIHGAIHnignuIHhAIHnign,AIHtIHoA IHnhAIHnignsIHoA_Hnignsu IHaAIHoAIHnign,iIHgA IH.AIHpAIHlAIHnign,A-  \n“IH.hAIHGAIHgA-IH,IHnhoAIHvAIHnA IHCAnHrAJinHu  IHnhoAIHvAIHaA IH.AIHnign,AIHgtA IHbAIHaA IHnign,i IHDHHhA IHCAIHnignt5vIHlA IHpAIHnign,AIHsIDAnHA IH,AIHGAIHnignsu IHnigntIHaAIHChAIHnigns  IHiAIHnignE \nIHhAIHEIHgAIDAnHA”  \nIH.hAIHGAIHgAIHaA IHbAIHChAIHnign,AIHtIHgA   IHDHAIHnignt5vIHlAIHmAIHnign,AIHhA IHCAIHnignEIHgAIHnign,uIHiAIHnignti IHDAIHn","size_mb":2.08,"has_text":true},"Videha 234.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 234.pdf","name":"Videha 234.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Hसाद मI डलक  7 टा पM संNह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच^कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचcक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकgइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृnक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत2मान मैिथली सािहqय\" िवषयक िवशेषrक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nsी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषrकमे नेपालक वत2मान मैिथली सािहqय केर मूuयrकन रहत। अइ िवशेषrक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीwा-समालोचना आिद Hxतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Hयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषrक आिब जाए। उ+मेद अिछ िवदेहक ई Hयास दूनू \nपायापर एकटा पूल ज}र बनाएत। \n \nिवदेह ~ारा संचािलत \"आमंि^त रचनापर आमंि^त आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि^त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम2तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमsजीक आमंि^त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिuदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Hकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतg मधुकrत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषrक तीन सािहqयकारपर Hकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषrक जीिवत सािहqयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहqयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहqयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषrक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषrक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मcगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग2त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषrक परमेर कापिड़, वीरे मिuलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Hयास रहत जे ई िवशेषrक सभ 2018 मे Hकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ2र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आNह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह स+मान  \nिवदेह समानातर सािहqय अकादेमी स+मान  \n१.िवदेह समानातर सािहqय अकादेमी फेलो पुरxकार २०१० -११   \n२०१० sी गोिवद झा (समN योगदान लेल) \n२०११ sी रमानद रेणु (समN योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहqय अकादेमी पुरxकार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुरxकार- sी जगदीश Hसाद मIडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संNह) \n२०११ बाल सािहqय पुरxकार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संNह) \n२०११ युवा पुरxकार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुरxकार- sी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बrला- मािनक बंMोपायाय, उपयास \nबrलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा स+मान २०१२ -१३ (वैकिuप क सािहqय अकादेमी पुरxकारक }पमे Hिस ) \n1. िवदेह समानातर सािहqय अकादेमी फेलो पुरxकार  2012  \n2012 sी राजनदन लाल दास (समN योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा स+मान २०१२ -१३ (वैकिuपक सािहqय अकादेमी पुरxकारक }पमे Hिस ) \n२०१२ बाल सािहqय पुरxकार - sी जगदीश Hसाद मIडल क “तरेगन ” बाल Hेरक िवहिन कथा संNह \n२०१२ मूल पुरxकार - sी राजदेव मIडलक \"अ+बरा\" (किवता संNह) लेल। \n2012 युवा पुरxकार- sीमती ¢योित सुनीत चौधरीक “ अिच2स ” (किवता संNह) \n2013 अनुवाद पुरxकार- sी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मर ाठी उपयास sी िव£णु सखाराम खाIडेकर) \nिवदेह भाषा स+मान २०१३ -१४ (वैकिuपक सािहqय अकादेमी पुरxकारक }पमे Hिस ) \n२०१३ बाल सािहqय पुरxकार – sीमती ¢योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संNह) लेल। \n२०१३ मूल पुरxकार - sी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संNह) लेल। \n२०१३ युवा पुरxकार- sी उमेश मIडलक “िन¥तुकी” (किवता संNह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरxकार- sी िवनीत उqपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास sी उदय Hकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स+मान  २०१४ -२०१५  (समानातर  सािहqय अकादेमी स+मान ) \n२०१४ मूल पुरxकार- sी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संNह) \n२०१४ बाल पुरxकार- sी जगदीश Hसाद मIडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुरxकार - sी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संNह) \n२०१५ अनुवाद पुरxकार - sी श+भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृqय , मूित2कला, िशuप आ िच^कला wे^मे िवदेह स+मान २०१२  \nअिभ  नय - मु§य अिभनय  , \nसुsी िश u पी कुमारी, उ¨- 17 िप ता sी ल© मण झा \nsी शोभा का त महतो, उ¨- 15 िप ता- sी रामअवतार महतो, \nहाx य -अिभनय  \nसुsी िH यंका कुमारी, उ¨- 16, िप ता- sी वैMनाथ साह \nsी दुगgनंद ठाकुर, उ¨- 23, िप ता- x व. भरत ठाकुर \nनृq य  \nसुsी सुलेखा कुमारी, उ¨- 16, िप ता- sी हरेराम यादव \nsी अमीत रंजन, उ¨- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  ^कला \nsी पनकलाल मIडल, उमेर- ३५, िपता- xव. सुदर मIडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nsी रमेश कुमार भारती, उ¨- 23, िप ता- sी मोती मI डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \nsी परमान द ठाकुर, उ¨- 30, िप ता- sी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \nsी बुलन राउत, उ¨- 45, िप ता- x व. िच u टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nsी बहादुर राम, उ¨- 55, िप ता- x व. सरजुग राम \nिशuपी-वxतुकला \nsी जगदीश मिuलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित2-मृिnका कला \nsी यदुनंदन पंिड त, उ¨- 45, िप ता- अशफ¬ पंिड त \nका­ -कला \nsी झमेली मुिखया,िपता xव. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आqमिनभ2र  संxकृित  \nsी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता xव. sी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प^कािरता स+मान  \n-२०१२ sी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृqय , मूित2कला, िशuप आ िच^कला wे^मे िवदेह स+मान २०१३    \nमु§य अिभनय -  \n(1)  सुsी आशा कुमारी सुपु^ी sी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पोx ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु^ मो. ईषा आलम , पता- गाम+पोx ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुsी अपणg कुमारी सुपु^ी sी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि© म िन यc, पोx ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाx य –अिभनय - \n(1) sी ±²दवे पासवान उफ2 रामजानी पासवान  सुपु^- x व. ल© मी पासवान, पता- गाम+पोx ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु^ मो. मुx ताक आलम , पता- गाम+पोx ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृqय , मूित2कला, िशuप आ िच^कला wे^मे िवदेह स+मान  (मrगिन खबास समN योगदान \nस+मान ) \nशाx ^ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nsी रामवृw िस ◌ ंह सुपु^ sी अिन  } िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोx ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमrगिन   खबास स+ मान: िमिथला लोक संxकृित संरwण : \nsी राम लखन साहु पे. x व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोx ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृqय , मूित2कला, िशuप आ िच^कला wे^मे िवदेह स+मान  (समN योगदान स+मान ):  \nनृq य  -  \n(1)  sी हिर   नारायण मI ड ल सुपु^- x व. न दी मI डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोx ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुsी संगीता कुमारी सुपु^ी sी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पोx ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  ^कला-  \n(1)  जय Hकाश मI ड ल सुपु^- sी कुशेर मI डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोx ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  sी च द न कुमार मI ड ल सुपु^ sी भोला मI डल, पता- गाम- खड़गपुर, पोx ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संHित , छा^ x नातक अंित म वष2, कला एवं िश u प \nमहािव Mालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यc / हारमोिनयम   \n(1) sी महादेव साह सुपु^ रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड2- नं. ०९, पोx ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) sी जागेर Hसाद राउत  सुपु^ x व. रामx व}प राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) sी अनुप सदाय  सुपु^ x व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पोx ट- मनोहर पµी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) sी कu ल र राम  सुपु^ x व. खµर राम, उमेर- ५०, गाम- लि© म िन यc, पोx ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु^ x व. अनुप राम, गाम+पोx ट- ि◌ नम2ली, वाड2 न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशuपी-वxतुकला-  \n(1)  sी बौकू मिu ल  क सुपु^ दरबारी मिu ल क, उमेर- ७०, गाम- लि© म िन यc, पोx ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  sी राम िव  लास धिर  कार  सुपु^ x व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोx ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित2कला-मृित2कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु^ - sी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पोx ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) sी Hभु पंिड  त सुपु^  x व .   , पता- गाम+पोx ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका­ -कला-  \n(1) sी जगदेव साहु सुपु^ शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम2ली-पुरवgस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) sी योगे   ठाकुर सुपु^ x व . बुू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आqमिनभ2र संxकृित -   \n(1)  sी राम अवतार  राउत सुपु^ x व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  sी रौशन यादव  सुपु^ x व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पोx ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ¶ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु^ मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोx ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \nsी ब च न मI ड ल सुपु^ x व. सीताराम मI डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nsी रामदेव ठाकुर सुपु^ x व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Hभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  sी सुकदेव साफी \nसुपु^ sी   , \nपता- गाम इटहरी, पोx ट- बेलही, भाया- ि◌ नम2ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Hभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु^ x व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोx ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम2ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले¶ु दास  सुपु^ x व. सनक मI डल पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु^ अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु^...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) sी जगत नारायण मI ड ल सुपु^ x व. खुशीलाल मI डल, उमेर- ४०, गाम+पोx ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  sी देव नाराय ण यादव  सुपु^ sी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पोx ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) sीमती फुदनी देवी प·ी sी रामफल मI डल, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुsी सुिव  ता कुमारी सुपु^ी sी गंगाराम मI डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोx ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) sी सीताराम राम  सुपु^ x व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि© म िन यc, पोx ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  sी ल© मी राम  सुपु^ x व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकcरनेट -  \n(1) sी च द र राम  सुपु^- x व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि© म िन यc, पोx ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोx ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  sी राज कुमार महतो सुपु^ x व. ल© मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम2ली वाड2 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  sी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोx ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  sी जीबछ यादव  सुपु^ x व. }पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोx ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम2ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  sी श+ भु मI ड ल सुपु^ x व. लखन मI डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोx ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम2ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  x स कर - (िख  x सा कहैबला)-  \n(1)  sी छुतह} यादव उफ2 राजकुमार , सुपु^ sी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पोx ट- मनोहर \nपµी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ2 टहल मुिख  या- \n(2) सुपु^ x व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोx ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच^कला- \n(1)  सुsी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु^ी sी रामदेव Hसाद मI डल ‘झा}दार’ पता- गाम- रसुआर, पोx ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम2ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  sीमती वीणा देवी प·ी sी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  sी िक  शोरी दास  सुपु^ x व. नेबैत मI डल, पता- गाम- रसुआर, पोx ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम2ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nsी उपे   चौधरी सुपु^ x व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nsी देवनाथ यादव  सुपु^ x व. सव2जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झcझपµी, पोx ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यc, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) sी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) sी कु द न कुमार कण2 सुपु^ sी इ  कुमार कण2 पता- गाम- रेबाड़ी, पोx ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) sी राम खेलावन राउत  सुपु^ x व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \nsी रामच   Hसाद मI ड ल सुपु^ sी झोटन मI डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोx ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम2ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nsी िव  भूित   झा सुपु^ x व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोx ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nsी रिव     यादव  सुपु^ सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पोx ट- मनोहर पµी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nsी िप  चकुन सदाय  सुपु^ x व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \nsी रामपित   मI ड ल सुपु^ x व. अजु2न मI डल, पता- गाम- रसुआर, पोx ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम2ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  sी किप  लेर दास सुपु^ x व . सुºर दास , उमेर- ७०, गाम- लि© म िन यc, पोस्  ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  sी खखर सदाय  सुपु^ x व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  sी राम िव  लास यादव  सुपु^ x व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोx ट- सrिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nsी जोगे   राम  सुपु^ x व. िब u टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nsी राजे   राम  सुपु^ कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाx ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \nsी सैनी राम  सुपु^ x व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nsी जनक मI ड ल सुपु^ x व. उिच त मI डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोx ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम2ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यc/ Nुम बाजा  \nsी परमेर मI ड ल सुपु^ x व. िब हारी मI डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयc बजबै छिथ । \nsी जुगाय साफी सुपु^ x व. sी sीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nsी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोx ट- बेलही, भाया- ि◌ नम2ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nsी योगे   राम  सुपु^ x व. िब u टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nsी जNनाथ चौधरी उफ2 िध  यानी दास  सुपु^ x व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nsी महे   पो¼ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोx ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \nsी राम Hसाद राम सुपु^ x व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पोx ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषrक :- \n१) हाइकू िवशेषrक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषrक २१ म अंक ,  १ नव+बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषrक ६७ म अंक , १ अ¿टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहqय िवशेषrक ७० म अंक , १५ नव+बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha _15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषrक ७२ म अंक १५ िदस+बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषrक ७७ म अंक ०१ माच2 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषrक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगxत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि¿त गजल िवशेषrक १२६ म अंक , १५ माच2 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीwा िवशेषrक १४२ म, अंक १५ नव+ब र २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकrत िमs मधुप िवशेषrक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषrक १८९ म अंक १ नव+बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषrक १९१ म अंक १ िदस+बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह स+मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अHैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अuबम  गीत  संगीत  िवशेषrक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि^त  रचनापर  आम ंि^त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पrच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि^काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव2sे­  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Hबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पM २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पM  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÂय उqसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उqसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Hबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १०  ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has starte d translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÄय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 2 34  म अंक  15  िसत+बर  2017  (वष2 10  मास  117  अंक  234 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहqय आदोलन \n (c)2004-17. सवgिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अ िछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Hथममैिथली पािwक ई-पि^का ISSN 2229-547X VIDEH A \nस+पादक: गजे ठाकुर। सह-स+पादक: उमेश मंडल। सहायक स+पादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मुºाजी (मनोज कुमार कण2)। स+पादक- नाटक-रंगमंच-चलिच^- बेचन ठाकुर। \nस+पादक- सूचना-स+पक2-समाद- पूनम मंडल। स+पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उqपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अHकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण2 उnरदाियqव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेIटक }पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÇटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिwत पिरचयआ अपन xकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Hकाशनक हेतु \nिवदेह (पािwक) ई पि^काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Hकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संNहकng लोकिनक लगमे रहतिह, मा^ एकर Hथम \nHकाशनक/ िHंट-वेब आकgइवक/ आकgइवक अनुवादक आ आकgइवक ई-Hकाशन/ िHंट-Hकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि^काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयuटीक/ पािरsिमकक Hावधान नै \nछै। त रॉयuटीक/ पािरsिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आNह। ऐ ई पि^काक sीमित ल©मीठाकुर \n~ारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Hकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-17 सवgिधकार सुरिwत। िवदेहमे Hकािशत सभटा रच ना आ आकgइवक सवgिधकार रचनाकार आ \nसंNहकng लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2 004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृnसँ Hार+भ इंटरनेटपर मैिथलीक Hथम उपिxथितक या^ा “’िवदेह’- Hथम \nमैिथली पािwक ई पि^का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www. videha.co.in/ पर  ई Hकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृn 'िवदेह' ई-पि^काक Hव¿ताक संग मैिथली भाषाक जालवृnक \nएNीगेटरक }पमे Hयु¿त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि^का ISSN 2 229-547X VIDEHA \nिसिरxतु    \n \n \n1//dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /2 \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha  \n \n \n \n \n/dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n \n \n \n \n/dba/dlla/dma/dnignti /dboa/daa/dnignAa/dnha/dia  \n/dnignt/dia/dva/doeph/dla/dnignti \n \n \n \n3//dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /4 \n \n \n \n \n \n \n \n/dnignt.v/dva /dnignt.v/dgha/dla/dnignAa/daa /dma/dnignmocalico/di.half /d.a/dnignAa/dma/dia/dna/d,andrabindu /dla/dAvagraha /daa/dAvagraha /dBa/dnignAa/dla/dnigns/daa /d.dha/dnignE/doa/dba/doa /dBa/dnignAi/dna/dla \n/dbha/dnigns/dla/dma/dnignAa/d.ddha/dnignti /dla/dGa/dnignAu/dnignt/dia/dha/dnignAa/doa/daa/dnignE/d,andrabindu  \n/dna/dva/doa/dnignt/dba/dga  \n   \n \n \n5//dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n \n \nISBN :  978-93-87675-47-6 \n \n \n \n/d.a/dnignAa/dva :  ` 200/-  \n/dna/dma/dnignAa/doeph/dnignt.v/d.ha/daa/dnignAa/doa ©  /dnhoa/dnignti /dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/d.a/dnignu/dna/doa  /dna/dAnusvara/dn.half /daa /doa/dina :  2018   \n \n/dboa/daa/dnignAa/dnha/daa :  /dba/dlla/dma/dnignti /dboa/daa/dnignAa/dnha/dia   \n/dga/dnigns/dla/dna/dnignti /dBha/dma/dia, /dpa/dnignE./dE/dla./dia/dnignE/dha/doa_dnignsu /dva/dnignAa/dGa/doeph, /dma/dnignAa/d.da/doeph /dia/dAnusvara. 06, /dnignt/dia/dva/doeph/dla/dnignti, /dnignt.v/dpa/dla/dnignAa- /dna/dnigns/dba/dnignAu/dla,   \n/dnignt/dBa/dha/dnignAa/doa : 847452  \n \n/dma/dnignE/dBa/dna/dnignAa/dt/dgta :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/dti-/dva/dnignE/dla : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/dva/dnignu/dBa/dnignAa/dt/dla :  8539043668, 9931654742 \n   \n \n/dnignt/dboa/digta :  /dva/dnignAa/dia/dma /dAa/dgta/doeph, /dnignt/dia/dva/doeph/dla/dnignti (/dna/dnigns/dba/dnignAu/dla)  \n/dAa/dma/doa/dina :  /d.a/dnignti /dna/dnignAa/dha_dnigns /dnignt/dboa/dnignt.W/digta/dGa /dboa/dnignE/dna. /dnignt/dia/dva/doeph/dla/dnignti (/dna/dnigns/dba/dnignAu/dla) /dnignt/dba/dia : 847452   \n \nSUKHAYAL POKHRIK JAITH  \nAnthology of Maithili Geet by Jagdish Prasad Mandal.    \n \n/dAi /dba/dnignu/dgha/dnignti/daa /dna/dma/dnignAa/doeph/dnignt.v/d.ha/daa/dnignAa/doa /dna/dnigns/doa/dnignt.v/dansa/dga /dA/dnignt.v/d,ha/.anda /dboa/daa/dnignAa/dnha/daa /dA/dgha/dma/dnignAa /daa/dnignAa/d,andrabindu/dba/dnignti/doa/dnignAa/dt/dgta /d.ha/dnignAa/doa/daa/daa \n/dnignt.v/dla/dnignt.W/daha/dga /dA/dia/dnigns/dva/dnignt/dga/daa /dnignt/dBa/dia/dnignAa /dba/dnignu/dgha/dnignti/daa /daa/dnignu/dia/dnignu /dA/dAnusvara/dnha/daa /d,ha/dnignAa/d@a/dnignAa /dboa/dnignt/dga /dE/dma/dAnusvara /dnignt.i/doa/daa/dnign,andrau/dnignt/d.da/dAnusvara/dGa /dna/dnignt/dha/dga \n/dt/dla/dnignE/da.half /dgta/doakar/dnign,andrau/dnignt/dia/daa /dA/dgha/dma/dnignAa /d@a/dnignAa/dAnusvara/dnignt/dgoa /daa, /daa/dnignu/dia/dnignu /dva/dnignAa/d.h@a/dva/dna/d,andrabindu /dA/dgha/dma/dnignAa /dpiya/dnignAa/dia/daa /dna/dAnusvara/dGoa/dha/dina /dma/dnignAa \n/dba/dnigns/dia/dboa/doeph/d@a/dnignu/dGa/daa /dboa/dina/dnignAa/dla/dnignti /d.ma/dnignAa/doa/dnignAa /daa/dnignu/dia/dnignu /doa_dnignsu/dba/dva/dnignE /dba/dnigns/dia/doa_dnigns/dgba/dnignAa/dnignt/d.a/dga /dA/dgha/dma/dnignAa /dna/dAnusvara/d,a/dnignAa/dnignt.i/doa/dga-/dboa/dna/dnignAa/dnignt.i/doa/dga /dia/dnignt/dha \n/daa/dE/dla /dpa/dnignAa /dna/daa/dnignAi/dga /dA/dnignt.v/d,ha/.anda   \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /6 \n/dE/daa/dna/dgga/dnignAi/doa  \n \n/daa/dnignE/daa/doa/dnignu /dbha/dnignsu/dla/10 \n/daa/dnignAa/dpa /dba/dna/dnignAi/doa/12 \n/d.ha/dnignAa/doa /dBa/dnignti/d,a/14 \n/dbha/dnignE/doa/dnignu /dha/dva/16 \n/doa/dAnusvara/dnignt/dGa/dga/dnignE /daa/dnignAa/dpa/daa/18 \n/d,a/dnignu/doa/daa/dgta /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla/20 \n/d.da/dnigns/dva/dnignAa-/d.da/dnigns/dva/dnignti/22 \n/d,ha/dnignAa/dga/dnignti /d,a/dnignt/doha/24 \n/dna/dna/dnigns/doa/dnignAa/dva/dnignE/26 \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dga/dnignAa/daa/28 \n/dGa/dnignu/doa /dva/dnigns/d,andrabindu/dha/30 \n/daa/dga/doa/dnignAa /dAa/dva/32 \n/dna/dnigns/daha/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa/34 \n/dnhoa/dnignu/dga/dnignAa /daa/dnignt/dha/36 \n/dpa/dnignt/d.ddha /dpa/dAnusvara/dpa/dnignAa/dla/daa/38 \n/ds/dnignt/dGa/dga/dnignE /dla/dnignAa/dpa/40 \n/du/diha/dnignAa /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla/42 \n/dnignt/dGa/doa/dnignAi/dga /dGha/doa/44 \n/dA/dia/dnignAa /dGa/dnignAa/dnignt/dha/dAnusvara/dna/46 \n \n \n \n7//dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dna/dnigns/daha/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa/48 \n/dla/dgga/dnignti /dpa/dnignE/dia/dnignAa/50 \n/dba/dnignAa/dnignt/dgta/52 \n/dGa/dnignu/dnignt/dha /dBa/dnignt/dia/54 \n/dpa/dnignE/dha/dnignE/dia /dpa/dnignE/56 \n/d,a/dnignE/dga /d,a/dnignE/dga/dnignAa/58 \n/dA/diha/doa /dpa/dnignAa/dla/60 \n/d.da/dnignAa/d@a/doa/dnignti/daa/62 \n/dBa/doa/dha/dBa/dgta/dnignsu/64 \n/d,a/dnignu/dgta/dnignti /d,ha/dnigns/dBa/dE/66 \n/daha/dnignE/dla-/daha/dnignE/dla/dnignAa/d.ddha/dnignti/68 \n/daa/daa/dnignu/d.ddha/dBa/dnignAa/70 \n/dna/dnignu/doa /dBa/dnignt/dia/72 \n/dna/dnignE/dpa-/dnignt.v/dna/dAnusvara/dGa/dnignAa/doa/74 \n/dpa/dE/dha /dla/dnignsu/dnignt.i/doa/76 \n/dpa/dnignu/dnignt/dga /dha/doa/77 \n/dha/doa /dha/dla/daa/79 \n/dnignt/dha/dva-/dnignt/dGa/dnignt.i/doa/80 \n/dBha/dnigns/dma/dia /dBha/dnignsu/d,a/dnignt.v/dla/82 \n/daha/dnigns/dnignt.v/dpa/dga/dnignE /dAa/d,andrabindu/dnignt.W/daha/84 \n/dva/dnigns/d.ddha/dpa/dia /dva/dia/dnigns/dha/doa/86 \n/dGa/dnignu/d.ha/dnignsu/dnignt.v/dla-/dBa/dnignE/dla/88 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /8 \n/d.a/dnignAu/dnignt/d.ddha-/d.a/dnignAu/d.ddha/90 \n/d,a/dnignu/dgta-/d,a/dnignAa/dgta/92 \n/d,a/dnignAa/dt/dia /d,a/dnignE/dia/94 \n/d.a/dnignti/dia/daa /d.a/dnignu/daha/96 \n/dna/dGa/doa /dna/dva/dia/d.a/doa/98 \n/d,a/dba-/d,a/dba/100 \n/dna/dAnusvara/dGa/dnignE-/dna/dAnusvara/dGa/102 \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dBha/dma/104   \n \n \n9//dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /10  \n \n/daa/dnignE/daa/doa/dnignu /dbha/dnignsu/dla \n/daa/dnignE/daa/doa/dnignu /dbha/dnignsu/dla /dva/dnignu/d,andrabindu/d,ha /dBa/dia/dnignAi /d,ha/dnignAi \n/daa/dnignE/daa/doa/dnignu /dbha/dnignsu/dla /dbha/dnigns/dla/dha/dnignAi/doa /dpa/dnignAa/dt /d,ha/dnignAi/.anda \n/dbha/dnigns/dla/dnignAi/daa /dbha/dnignsu/dla /dbha/dnigns/dnignt.v/dla/d@a/dnignAa-/dbha/dnignt.v/dla/d@a/dnignAa \n/dha/dna-/dha/d,andrabindu/dnignt.v/dna /d.a/dnigns/dia/dnignsu /dnignt/d.a/dna /dBa/doha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dha/dna-/dha/d,andrabindu/dnignt.v/dna /d.a/dnigns/dia/dnignsu /dnignt/d.a/dna /dBa/doha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignE/daa/doa/dnignu.../.anda \n \n/dbha/d.ddha/dnignAi/daa /dna/doa_dnignsu/dba /dba/daa/dnignAi/d.ddha-/dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dva/dnignu/d,andrabindu/d,ha /dbha/dnignsu/dla /dna/dpa/dBa/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnignti/daha-/dla/dnignti/daha /dnignt.v/dna/doa/daha/dnignAa/doa /dGa/dnignt/doha-/dGa/dnignt/doha \n/dbha/dla-/dbha/dla/dnignAa/dbha/dla /dna/doa_dnignsu/dba /d.ha/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dbha/dla-/dbha/dla/dnignAa/dbha/dla /dna/doa_dnignsu/dba /d.ha/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignE/daa/doa/dnignu.../.anda \n \n/dga/dnignE/dga/dBa/dnignE /dia/dt /d@a/dnignAu /dBha/dnignAa/d@a /dna/dnignAa/dha/dnignAi/dBa! \n/daa/dnignE/daa/doa/dnignu /dbha/dnignsu/dla /dA/dla/dnignu/dnignt/dba/dga /dBha/dAvagraha /dBha/dAvagraha \n/dna/dga-/dna/dga /dha/dnignAa/dgha/dnignti /dga/dnignAa/dnignt/daa /dgha/daa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dbha/dnignsu/dla /dGa/dpa/dia/dga/dnignti /dGa/dpa-/dGa/dpa /dGa/dpa/dnigns/dAa \n \n \n \n11 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dBa/dnignAa/dgta-/dBa/dgta/dnignu/dha/dnignti /dha/dnignAa/dnignt.i/doa /dgha/daa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dnignAa/dgta-/dBa/dgta/dnignu/dha/dnignti /dha/dnignAa/dnignt.i/doa /dgha/daa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignE/daa/doa/dnignu.../.anda \n \n/dpa/dnignE/daa/doa /d.a/dnignsu/d.ha /d,ha/dnignAa/dla /d,ha/dla/dha/dnignti /dBa/dnignt/dia \n/dAa/dnignt/dia /dpa/dva /dpa/dpa/dva/dnignAa/dia /dGa/doha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dnignAa/dla-/dBa/dnignu/d.ha /dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dA/dva/dnignmocalico/dga /dBa/dnignt/dia \n/dA/doa/dnignu/dGa /dpa/dnignti/dga /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dba/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/doa/dnignu/dGa /dpa/dnignti/dga /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dba/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignE/daa/doa/dnignu.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 97 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /12  \n \n/daa/dnignAa/dpa /dba/dna/dnignAi/doa \n/daa/dnignAa/dpa /dba/dna/dnignAi/doa /dA/dnignt/dBa/dga/dnignE /dA/d,andrabindu/dGa/dia/dnignAa \n/dla/dba-/dla/dba /dla/dansva/dnignti /dAa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dla/d,ha-/dla/d,ha /dla/dansva/dnignti /daa/dnigns/d.a/dnignAi/daa-/daa/dnigns/d.a/dnignAi/daa \n/dnha/doa /dnignt.v/dna/doa /daa/dva/dla /dna/dpa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnha/doa /dnignt.v/dna/doa /daa/dva/dla /dna/dpa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignAa/dpa /dba/dna/dnignAi/doa.../.anda \n \n/dna/dnignt.v/dpa-/dna/dnignt.v/dpa /dna/dnignt.v/dpa/dga/dnignE /dnignt.v/dna/doa /dnhoa/dnignmocalico/dAnusvara/dGa/dnignAa/doa \n/dBa/dnignAa/dina/dnignti /dma/dnignti/dina/dnignAa /dAa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dnignAa/dina/dnignti /dga/dnignt/dia /dBha/doa/dnignAi/dia-/dba/dnigns/doa/dnignAi/dia \n/daa/dnignAa/dnha/dnignti /daa/dva/dla /dnignt.W/daha/dla/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignAa/dnha/dnignti /daa/dva/dla /dnignt.W/daha/dla/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignAa/dpa /dba/dna/dnignAi/doa.../.anda \n \n/daa/dnignsu/dnignt/d.a-/daa/dnignsu/dnignt/d.a /daa/dnignAa/dpa /daa/doa /daa/dnignt.i/doa/dAa \n/dma/dnignmocalico/dansa /dna/doa_dnignsu/dba /dna/dpa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/dnha/dnignu/dBha /dnha/dnignu/dBha /dA/dnignt.v/dla/dna/dnignAa/dt/dga /dA/dnignt.v/dla \n/dboa/dna/dnignsu/dia /doa/dna /doa/dna/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda   \n \n \n13 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dboa/dna/dnignsu/dia /doa/dna /doa/dna/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignAa/dpa /dba/dna/dnignAi/doa.../.anda \n \n/dna/doa/dnignt.v/dna/dpa /daa/dva/dla /dna/dnignt.i/doa-/dna/dnignE/dnignt.i/doa/dAa \n/dna/dnignAa/dGa/doa /daa/dva/dla /dGa/doha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dGa/doa /dba/dha/dnignAa/d.ddha /dba/dnignAa/doa /dba/dnignE-/dba/dnignE/dnignt/dBa \n/dGa/doa /dGa/dla /dpa/dnignu/dnignt/d.ddha /dnignt.v/dva/dla/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGa/doa /dGa/dla /dpa/dnignu/dnignt/d.ddha /dnignt.v/dva/dla/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignAa/dpa /dba/dna/dnignAi/doa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 101 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /14  \n \n/d.ha/dnignAa/doa /dBa/dnignti/d,a \n/dBa/dla/d.ha/daa/dnignE/dla /d.ha/dnignt/daa/d@a/dnignAa-/d.ha/dnignt/daa/d@a/dnignAa \n/d.ha/dnignAa/doa /dBa/dnignti/d,a /ds/dGa/dnignAi-/d.da/dnigns/dva/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnigns/dBha/doa /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /daa/dgha /daa/dgha/dnignE /daa/dnignti.W \n/dba/dga/doa/daha/dnignE/dba /daha/dnignE/dba/dnignAi/dga /daha/dba/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dga/doa/daha/dnignE/dba /daha/dba/dnignAi/dga /daha/dba/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.ha/dnignAa/doa /dBa/dnignti/d,a.../.anda \n \n/daa/dnignt.i/doa/dga/dnignE /ds/dGa-/d.da/dnignsu/dva /d.ha/dnignAa/doa /dva/d.ha \n/dba/dGa/dnignE-/dba/dGa /dba/dE/doa /dnignt/dba/d,ha/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnignAa/dga-/dnignt/dia/dba/dnignAa/dga /dba/dga/d.ddha-/dba/dga/d.ddha/dnignAa \n/dba/dga/doa/daha/dnignE/dBa /daha/dnignE/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dga/doa/daha/dnignE/dBa /daha/dnignE/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.ha/dnignAa/doa /dBa/dnignti/d,a.../.anda \n \n/dba/dGa/dnignE/dba/dGa /dba/dia-/dba/dia /dba/dAnusvara/dnignt/dga/d@a/dnignAa \n/dba/dAnusvara/dnignt/dga/d@a/dnignAa /dba/dnignt/dga/d@a/dnignAa /dba/dia /d,a/doha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dla/dba/dia /daha/dnignE/dla/dba/dia /daa/dnigns/dnignt/d.a /daa/dnigns/d.a/dnignAi/daa \n/dba/dga/doa/daha/dnignE/dla /daha/dnignE/dla/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n \n \n15 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dba/dga/doa/daha/dnignE/dla /daha/dnignE/dla/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n/dpa/dE/dha /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dna/dE/dha /dnignt/daa/doa/d.a/dnignAa/dia/dnignti \n/dna/dBha /dnignt/d.a/dia /dna/dBha /dBa/dnignAa/dnignt.v/dpa /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.ha/doa/dva-/dA/d.ha/doa/dva /daa/dnigns/d.ha/doa/dva /dBa/dnignsu/d.ha-/doa/dva \n/dba/dga/doa/dha/dnignAa/d,andrabindu/dnignt.v/dna /dha/d,andrabindu/dna-/dha/d,andrabindu/dna/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dga/doa/dha/d,andrabindu/dnignt.v/dna /dha/d,andrabindu/dna-/dha/d,andrabindu/dna/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.ha/dnignAa/doa /dBa/dnignti/d,a.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 84 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /16  \n \n/dbha/dnignE/doa/dnignu /dha/dva \n/dva/dnignt.i/doa-/dva/dnignt.i/doa /daa/dAvagraha /dva/doa/dnignAi /d,ha/dnignti.v \n/dbha/dnignE/doa/dnignu /dha/dva /dbha/doa-/dbha/doa /dpa/dnignti/dBa/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/dbha/dnignE/doa/dnignu /dha/dva /dbha/doa-/dbha/doa /dpa/dnignti/dBa/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n \n/dpha/dnignsu/dgtha-/dbha/dnigns/dna /dE/daaa/dnignu/dgta/dnignAa /dia/dnignAi \n/dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dbha/dnignu/dnignt/d.ddha-/dbha/dnignu/dnignt/d.ddha /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v \n/daa/daha/dia/dnignu /dgtha/dnignu/doa /dBa/doa-/dBa/doa/dnignti /dBa/dia/dnignAa \n/d.a/dnignAa/dnignt.v/dla /dnignt.v/dna/doa /d,a/dnignt/doha-/d,a/dnignt/doha /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v \n/d.a/dnignAa/dnignt.v/dla /dnignt.v/dna/doa /d,a/dnignAa/dnignt/doha-/d,a/dnignAa/dnignt/doha /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/dbha/dnignE/doa/dnignu /dha/dva.../.anda \n \n/daa/daha/dia/dnignu /doa/dva /doa/dva/dia/dnignAa/daa /dBa/dnignti/d,a \n/dva/dha/dnignAa/dBha/dnignAa/doa/dga /doa/dnignt.v/d,a-/doa/dnignt.v/d,a /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.a/dnigns/dia/dnignsu/daa /dnhoa/dnignmocalico/dGa/dnignti-/dnhoa/dnignmocalico/dAnusvara/dGa /d,a/doha-/d,a/dnignt/doha \n/d.a/dnignu/dha/doa/dnignAa-/d.a/dnignu/dha/doa/dnignAa /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v \n/dbha/dnignE/doa/dnignu /dha/dva /dpa/dnignti/dBa/dnignAi /d,ha/dnignti.v \n/dva/dnignt.i/doa-/dva/dnignt.i/doa /daa/dAvagraha /dva/doa/dnignAi /d,ha/dnignti.v \n/dbha/dnignE/doa/dnignu /dha/dva.../.anda   \n \n \n17 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/doa/dna-/doa/dna/dnignAa /doa/dna/dnignAa/dE/dla /dpa/dnignE/dia/dnignAa \n/doa/dBa-/doa/dBa /doa/dBha/dnignAi/dna /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda  \n/doa/dBha/dna/dnignti /doa/dBha/dnignAi/dna /doa/dva-/doa/dva/dnignAa \n/dva/doa/dnignAa /doa/dnignAa/dva /dva/doa/dnignAa /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dbha/dnignE/doa/dnignu /dha/dva /dpa/dnignti/dBa/dnignAi /d,ha/dnignti.v \n/dbha/dnignE/doa/dnignu /dha/dva.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 82 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /18  \n \n/doa/dAnusvara/dnignt/dGa/dga/dnignE /daa/dnignAa/dpa/daa \n/doa/dAnusvara/dnignt/dGa/dga/dnignE /daa/dnignAa/dpa/daa /doa/dAnusvara/dGa/dna/d,andrabindu \n/doa/dAnusvara/dGa /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dBa/d.a/dla/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.ha/d.ddha-/d.ha/doa/dga/dnignti /d,ha/dnignu/dnignt/d.ddha/diukta/dga/dnignE /dpa/dnignE/dia/dnignAa \n/dia/dma/doa/dAnusvara/dGa /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /d.ha/d.ddha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dia/dma/doa/dAnusvara/dGa /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /d.ha/d.ddha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n/doa_dnignsu/dba /dA/doa_dnignsu/dba /dna/doa_dnignsu/dba /dGa/dnignt/doha-/dGa/dnignt/doha \n/doa/dAnusvara/dGa /doa/dAnusvara/dnignt/dGa /doa/dBha/dna/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnigns/d,andrabindu/dha-/daa/dnignAa/dia /dpa/dnignE/dha/dnignE/dia-/dpa/dnignE/dha/dnignE/dia \n/dia/dnignAa/du/dAnusvara /dA/dba/dia /dnignt.v/dna/doa/dpa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/doa/dAnusvara/dnignt/dGa/dga/dnignE /daa/dnignAa/dpa/daa.../.anda \n \n/dA/dba/dia/dnignAa-/dA/dba/dia/dnignti /dGa/dva/daa-/dva/dha/daa \n/dna/dAnusvara/dGa /doa_dnignsu/dba /dnignt.v/dna/doa/dpa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGa/dva/daa /dGa/dnignt.W/diha  /dva/dha/daa-/dva/dha/dnignAi/daa \n/d.ha/doa/dga/dnignti-/dA/daa/dnignAa/dna /dba/dna/doa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.ha/doa/dga/dnignti-/dA/daa/dnignAa/dna /dba/dna/doa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/doa/dAnusvara/dnignt/dGa/dga/dnignE /daa/dnignAa/dpa/daa.../.anda \n \n \n \n19 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/dba/dga/dnignAa-/dba/dga/dnignti /dba/dna/dnignAi/doa-/dba/dna/dnignAi/doa \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /doa/dnignAa/dGa /dBha/doa/dva/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/dba/dia-/dA/dba/dia /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dnignt/daa/doa/d.a/dnignAa/dia/dnignti \n/dnha/dnignsu/doa /dGa/dla/dGa/dla /dGa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnha/dnignsu/doa /dGa/dla/dGa/dla /dGa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/doa/dAnusvara/dnignt/dGa/dga/dnignE /daa/dnignAa/dpa/daa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 81 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /20  \n \n/d,a/dnignu/doa/daa/dgta /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla \n/d,a/dnignu/doa/daa/dgta /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla /dba/daa/dnignAi/d.ddha-/dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/d,a/dnignu/doa/daa/dgta /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla /d,a/dla/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v \n/dBa/dnignAa/dla /d.a/dnignE/dnignt.W/daha /dBa/dnignu/dla/dnignti /dnignt/dBa/dla/dnignAi/dha \n/d,a/dnignu/doa/daa/dgta /dna/dva/dnignAa/dpa /dGa/doha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/d,a/dnignu/doa/daa/dgta /dna/dva/dnignAa/dpa /dGa/doha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/d,a/dnignu/doa/daa/dgta /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla.../.anda \n \n/dE/daa/dnignti.W-/d.a/dnignsu/daa/dnignti.W /dGa/dAnusvara/dpa/daa-/dGa/dAnusvara/dpa \n/d,a/dnignti/doa/daa /dna/dva/dnignAa/dpa /dBa/dia/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/dna/dnignAa/dpa /dna/dnignt.v/dpa /dna/dpa/dia/dnignti /dna/dnignt.W/diha/d@a/dnignAa \n/d,a/dnignt/doha-/d,a/dnignt/doha /dnignt.v/dna/doa /dna/dpa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v \n/d,a/dnignt/doha-/d,a/dnignt/doha /dnignt.v/dna/doa /dna/dpa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v \n/d,a/dnignu/doa/daa/dgta /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla.../.anda \n \n/dA/d.ddha/dnignAi/daa-/dva/d.ddha/dnignAi/daa /d.ha/d.ddha/dnignAi/daa /dpa/dia-/dpa/dia \n/dna/doa/dnignAi/daa-/dha/doa/dnignAi/daa /d.ha/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v \n/dva/dnigns/dna/doa /dva/dnignsu/dna /dva/dnigns/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa-/dva/dnigns/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa \n/daa/dgta-/daa/dgta, /daa/dnignt/dgta-/daa/dnignt/dgta /daa/dha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda   \n \n \n21 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/daa/dgta-/daa/dgta, /daa/dnignt/dgta-/daa/dnignt/dgta /daa/dha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/d,a/dnignu/doa/daa/dgta /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla.../.anda \n \n/daa/dgta/dia/dnignti /daa/dnignAa/dnignt/dgta /daa/dnignAa/dga /daa/dnignt/dga/d@a/dnignAa \n/dAa/d,andrabindu/dgta/dnignti-/dA/dGa/dnignu /dBa/dia/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v \n/dAa/d,andrabindu/dgta/dnignti-/dBa/dnignu/dpha/daa /dAa/d,andrabindu/dgta /dpa/dnignE/dia/dnignAa \n/dna/dnignti/dla/dnignti-/dAa/dGa/dnignsu /dha/d,andrabindu/dnignt.v/dna-/dha/d,andrabindu/dnignt.v/dna /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/dna/dnignti/dla/dnignti-/dAa/dGa/dnignsu /dha/d,andrabindu/dnignt.v/dna-/dha/d,andrabindu/dnignt.v/dna /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/d,a/dnignu/doa/daa/dgta /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 90 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /22  \n \n/d.da/dnigns/dva/dnignAa-/d.da/dnigns/dva/dnignti \n/d.da/dnigns/dva/dnignAa-/d.da/dnigns/dva/dnignti /daha/dnignE/dla /daha/dnignE/dnignt.v/dla \n/d.ha/d.ddha/dnignAa-/d.ha/dnignAa/dva /daa/dnignE/dia/dnignAa /dgta/dba/dBa/dnignAi/.anda \n/dA/di.half /dha/dnignAa/doa /dGha/doa /dna/dnignAa/d,andrabindu/dba/dnignE-/dna/dnignAa/d,andrabindu/dba \n/dga/daha/dia /dba/dnignAa/doa /daa/dnignE/dia/dnignAa /daa/doa/dBa/dnignAi? \n/dga/daha/dia /dba/dnignAa/doa /daa/dnignE/dia/dnignAa /daa/doa/dBa/dnignAi? \n \n/dA/di.half /dha/dnignAa/doa /d.da/dnigns/dnignt.v/dva -/d.da/dnigns/dnignt.v/dva  /d.da/dnigns/dBa/dnignAi/daa \n/dha/d,andrabindu/dgha/dnignu/dnignt.i/doa /dha/dnignAa/dgha /daa/dnignE/dia/dnignAa /dba/dnignE/dBa/dnignAi? \n/daa/dnignE /daa/dnignE/dva/dha/doa /d.a/dha/dnignAi/dla /dBha/d,andrabindu/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa \n/dBa/dnignti/d,a /dA/di.half /dha/dnignAa/doa /daa/dnignE/dia/dnignAa /d.a/dnignE/daha/dBa/dnignAi? \n/dBa/dnignti/d,a /dA/di.half /dha/dnignAa/doa /daa/dnignE/dia/dnignAa /d.a/dnignE/daha/dBa/dnignAi? \n/d.da/dnigns/dva/dnignAa-/d.da/dnigns/dva/dnignti.../.anda \n \n/dna/dGha/dia-/dna/dva/dnignti/doa /dA/daa/dnignAa/dna /dgtha/dnignE/dnignt/daa \n/dia/dnignAa/d.a-/dnha/dAnusvara/daha /daa/dnignE/dia/dnignAa /d,a/doha/dBa/dnignAi? \n/dA/daa/dnignAa/dia /daa/dnignAa/dia /daa/dnignAa/dnignt/dia-/daa/dnignsu/dnignt/dha \n/dia/dnignAa/dGa-/dbha/dnignAa/d,andrabindu/dna /daa/dnignE/dia/dnignAa /daa/dgta/dBa/dnignAi/.anda \n/dia/dnignAa/dGa-/dbha/dnignAa/d,andrabindu/dna /daa/dnignE/dia/dnignAa /daa/dgta/dBa/dnignAi/.anda \n/d.da/dnigns/dva/dnignAa-/d.da/dnigns/dva/dnignti.../.anda \n \n \n \n23 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/d.da/d,andrabindu/dnignt.v/dna/dga/dnignE /d,ha/dnignAa/dga/dnignti /dna/dnignsu-/dna/dnigns/doa/dna/dnigns/doa/dnignAa \n/dva/dnignAu/dGa/dnignt/dga /dha/dnignt.v/dgha/d@a/dnignAa /d.ha/d.ddha/dBa/dnignAi/.anda \n/dla/dnignsu/dla /dha/dnignAa/dgha /dla/dnigns/dla/dnigns/dAa-/dla/dnigns/dla/dnigns/dAa \n/dha/doa-/dha/doa, /dha/dnignAa/dnignt.i/doa-/dha/dnignAa/dnignt.i/doa /dna/dnigns/dia/dnignE/dBa/dnignAi/.anda \n/dha/doa-/dha/doa, /dha/dnignAa/dnignt.i/doa-/dha/dnignAa/dnignt.i/doa /dna/dnigns/dia/dnignE/dBa/dnignAi/.anda \n /d.da/dnigns/dva/dnignAa-/d.da/dnigns/dva/dnignti.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 69 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /24  \n \n/d,ha/dnignAa/dga/dnignti /d,a/dnignt/doha \n/d,ha/dnignAa/dga/dnignti /d,a/dnignt/doha /dva/dnigns/dnignt/daa/d@a/dnignAa-/dva/dnigns/dnignt/daa/d@a/dnignAa \n/daa/dnignAa/dia /dba/daa/dnignAi/d.ddha /dba/dnigns/d,ha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dAnusvara/dgtha/dnignti /dBa/dnignu/dpha /dBa/dia/dnignAa-/dBa/dia/dnignAa \n/dpha/dnignti/dla-/dnignt.v/dpha/dla/dha/dnignu/dnignt.i/doa /daha/dnignE/dla/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dpha/dnignti/dla-/dnignt.v/dpha/dla/dha/dnignu/dnignt.i/doa.../.anda \n \n/dA/dba/dia/dnignE /dga/dnignAa/dla/dnignE /dga/dnignAa/dla /dba/dnignti/dnignt/dgta \n/dGha/dnignAi/dla-/d,ha/dnignAa/d,andrabindu/d,ha /dBha/doa/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dia/dnignti/doa/dnignAa-/dba/dnignAa/dnignt/dia /dnignt/dia/doa/dnignAa-/dnignt/dia/doa/dnignAa \n/d,ha/dnignt.v/d,ha/d@a/dnignAa-/d,ha/dnignAa/d,andrabindu/d,ha /d.ha/d.ddha/dnignAa /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu,  \n/d,ha/dnignt.v/d,ha/d@a/dnignAa-/d,ha/dnignAa/d,andrabindu/d,ha /d.ha/d.ddha/dnignAa /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,ha/dnignAa/dga/dnignti /d,a/dnignt/doha.../.anda \n \n/d,ha/dha-/d,ha/dha/dnignAa /d,ha/dha/dnignAi/dla-/d,ha/dha/dnignAi/dla \n/d,ha/dnignAa/d,andrabindu/d,ha-/dna/dnignAa/d,andrabindu/d,a /dBa/dpa/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,ha/dnignAa/d,andrabindu/d,ha/dnignti.v /d,ha/dnignAa/d,andrabindu/d,ha /dna/dnigns/doa/dnignAi/daa-/dna/dnigns/doa/dnignAi/daa \n/dba/daa-/dba/daa/dnignAu/dla /dva/dnignAa/dnignt/dgta /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, \n/dba/daa-/dba/daa/dnignAu/dla /dva/dnignAa/dnignt/dgta /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda   \n \n \n25 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/d,ha/dnignAa/dga/dnignti /d,a/dnignt/doha.../.anda \n \n/daa/dnigns/dv.half /dha/dnignAa/doa/daa /dnignt/daa/doa/d.a/dnignAa/dia/dnignti /daa/dnignE/dha/dnignE/dia \n/daa/dnignt.v/d,a/d@a/dnignAa-/dba/dnignt/daa/d@a/dnignAa /dnignt.v/dva /dla/dnignAa /dGa/doha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignt.v/d,a/d@a/dnignAa /dGha/dnignu/d.ddha/dnignAa /doa/dnignt.v/dva  /doa/dnignE/dva/dAnusvara/dga \n/dAa/ds, /dnignt/dgta/daa, /dAa/ds-/dnignt/dgta/daa/dnignt/dgta/daa/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, \n/dAa/ds, /dnignt/dgta/daa, /dAa/ds-/dnignt/dgta/daa/dnignt/dgta/daa/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,ha/dnignAa/dga/dnignti /d,a/dnignt/doha.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 82 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /26  \n \n/dna/dna/dnigns/doa/dnignAa/dva/dnignE \n/dna/dna/dnigns/doa/dnignAa/dva/dnignE /dpa/dnignAa /daa/dAvagraha /d.ha/dnignti/d@a/dnignAa \n/doa/dnignt/dha/dha/dnignE/d,andrabindu /d,a/dnignti/dga-/d,a/dnignE/dga /daa/dAvagraha/.anda \n/dna/dnigns/dnignt.W/daha-/d.a/dnigns/dnignt.W/daha /dBa/dnignti/d,a /dnignt/dma/d,a/dnignAi/d.ddha \n/d,a/dnignt.v/dla/dha/dnignE/d,andrabindu /d.a/dnignE/dnignt.W/daha-/dna/dnignsu/dnignt/dia /daa/dAvagraha/.anda \n/d,a/dnignt.v/dla/dha/dnignE/d,andrabindu /d.a/dnignE/dnignt.W/daha-/dna/dnignsu/dnignt/dia /daa/dAvagraha/.anda \n/d,a/dnignt.v/dla/dha/dnignE/d,andrabindu /d.a/dnignE/dnignt.W/daha-/dna/dnignsu/dnignt/dia /daa/dAvagraha/.anda \n \n/dna/dnignsu/dia /dna/dnigns/diia /dba/dnignE/dBa /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dnignt.v/d,a/di.half /dga/dia /d,a/dnignti/dga /d,a/dnignE/dga /daa/dAvagraha \n/dna/dnigns/doa/dga/dnignAa /dna/dnigns/doa/dga /dba/dnignE/dBa /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dva/doa/dia/dnignti-/dva/doa/dva /dba/doa/dnignE/daha /daa/dAvagraha \n/dva/doa/dia/dnignti-/dva/doa/dva /dba/doa/dnignE/daha /daa/dAvagraha \n/dna/dna/dnigns/doa/dnignAa/dva/dnignE.../.anda \n \n/dva/dnignAa/dE-/dBa/dnignAa/dba /dna/doa-/dna/dva/dnignAa/dpa/daa \n/dla/dga-/dla/dgga/dnignti /dla/dga/dnignAi/d.ddha /daa/dAvagraha \n/dia/dma /dGha/doa /dia/dma /dGha/doa/dia/dnignti /dGha/dnignE/d.ddha  \n/dva/dia-/dva/dia /dBa/dba/dha/doa /dba/dnignE/dBa /daa/dAvagraha \n/dva/dia-/dva/dia /dBa/dba/dha/doa /dba/dnignE/dBa /daa/dAvagraha \n \n \n \n27 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dna/dna/dnigns/doa/dnignAa/dva/dnignE.../.anda \n \n/dva/dnignAa/dE-/dBa/dnignAa/dba /dba/dnignti/dha/doa /dpa/dnignE/dia/dnignAa \n/dga/dnignt/dha/dia/dnignAa /dba/dnignti/dGha/doa /dba/dnignE/dBa /daa/dAvagraha \n/dga/dnignt/dha/dia/dnignAa /dia/dnignE /dna/doa/dnignu-/dna/dva/dnignAa/dpa \n/dBa/dnignE/dgta/dnignti-/dba/dnigns/dga/dnignu/dha_dnigns /dBa/dnigns/dnignt.v/dpha /daa/dAvagraha \n/dBa/dnignE/dgta/dnignti-/dba/dnigns/dga/dnignu/dha_dnigns /dBa/dnigns/dnignt.v/dpha /daa/dAvagraha \n/dna/dna/dnigns/doa/dnignAa/dva/dnignE.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 74 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /28  \n \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dga/dnignAa/daa \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dga/dnignAa/daa /dga/dnignAa/daa/dnignAi/dva/dnignE \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/dE /dla/dGa/dnignAa /d.a/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dga/dnignAi/d@a/dnignu /dna/dBa/dnignE/doa /dba/dnignAa/dBa/dnignAi/dva/dnignE \n/dGa/dva-/dGa/dva /dpa/dnignAa/dia /dGa/dva/dnignAa /d.a/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dGa/dva-/dGa/dva /dpa/dnignAa/dia /dGa/dva/dnignAa /d.a/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/dE.../.anda \n \n/doa/dnignE/dha/dnignE-/doa/dnignE/dha /doa/dnignAa/dha /doa/dnignt/dha/d@a/dnignAa/dBa/dnignE \n/doa/dnignAa/dha/dnignE-/doa/dnignAa/dha /dna/dha/dpa/dia /d.a/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dga/dnignAi/d@a/dnignu /dBa/dnignAa/dga-/dGha/dnignAa/dgta /dGha/dnignt/dgta-/dGha/dnignt/dgta \n/dGha/dnignt/dgta/d@a/dnignAa /dGha/dnignAa/dgta /dGha/dgta/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dGha/dnignt/dgta/d@a/dnignAa /dGha/dnignAa/dgta /dGha/dgta/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/dE.../.anda \n \n/dGha/dnignt/dgta-/daa/dnigns/dGha/dnignt/dgta /dva/dia /dna/dnignt.v/dpa /dna/dnignAa/dnignt.v/dpa \n/dia/d,a/dnignAa/doa-/dnignt/dma/d,a/dnignAa/doa /dna/dnigns/dia/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dna/dva/doa/dgha/daa/dnignE/d,andrabindu /d.a/dnigns/daha /dia/dnignAa/dt /dGa/dnignu/dna/dnignAa/d,andrabindu/dt \n/doa/dnignt/dga/d@a/dnignAa /doa/dnignAa/dnignt/dga /dGa/dBa/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/doa/dnignt/dga/d@a/dnignAa /doa/dnignAa/dnignt/dga /dGa/dBa/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/dE.../.anda   \n \n \n29 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/dna/dva/doa/dgha /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dA/dma/dn.half /dgha/dnignAa \n/dna/dva/doa/dgha/dnignAa/dt /daa/dha/dBa/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dnignt/dBa/dia/dnigns /dna/dnignAa/dva/doa/dgha/dnignE /dna/dva/dgha/doeph /dBa/dnignt/dia \n/doa/dnignu/dGa-/dnignt/dma/d@a/dnignAa/dnignt.v/d.ha /dba/dBa/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/doa/dnignu/dGa-/dnignt/dma/d@a/dnignAa/dnignt.v/d.ha /dba/dBa/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dga/dnignAa/daa.../.anda  \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 74 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /30  \n \n/dGa/dnignu/doa /dva/dnigns/d,andrabindu/dha \n/dGa/dnignu/doa /dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dva/dnignt.v/dina /dva/dia /dva/dnigns/dna/dnigns/daa/dnignAa \n/dBa/dnignsu/d.ha /dpa/dnignAa/dnignt/dia /dBa/dnigns/d.ha/dpa/dia /daa/dha/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAa \n/dBa/dnignAa/dgta-/dBa/dgta/dnignu/dha/dnignti /dBa/dnignt/dgta/d@a/dnignAa /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dBa/dgta/dGa/dva/dia/dnignti /dnma/doa /dBha/doa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAa/.anda \n/dBa/dgta/dGa/dva/dia/dnignti /dnma/doa /dBha/doa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAa/.anda \n \n/d.a/dnignE/dnignt.W/daha /d.a/dnignE/dnignt.W/daha, /dna/dnignsu/dia-/dna/dnignsu/dia/dnignAa \n/daha/dnignti/dna /daha/dnignti/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa /daha/daha/dna/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAa \n/dna/dnigns/daha/dnignAa /d.da/dnignAa/dnignt/dha /dna/dnigns/daha/dnignAu/dga /dna/dnigns/daha \n/d.a/dnigns/daha /d.a/dnigns/dnignt.W/daha/d@a/dnignAa /d.a/dnignE/daha/dBa/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAa/.anda \n/d.a/dnigns/daha /d.a/dnigns/dnignt.W/daha/d@a/dnignAa /d.a/dnignE/daha/dBa/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAa/.anda \n/dGa/dnignu/doa /dva/dnigns/d,andrabindu/dha.../.anda \n \n/doa_dnignsu/dba /dba/daa/dnignAi/d.ddha /dna/doa_dnignsu/dba /dGa/dnignt/doha-/dGa/dnignt/doha \n/dna/doa_dnignsu/dba /doa_dnignsu/dba /dna/dAnusvara/dGa/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAa \n/dba/dnignt/dga/d@a/dnignAa /dba/dnignAa/dga /dba/dnignt/dga/d@a/dnignAa-/dba/dnignt/dga/d@a/dnignAa \n/dGa/dnignu/dAnusvara/dnignt/dga-/dGa/dnignu/dAnusvara/dnignt/dga /dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dGa/dnignu/dAnusvara/dga/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAa/.anda \n/dGa/dnignu/dAnusvara/dnignt/dga-/dGa/dnignu/dAnusvara/dnignt/dga /dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dGa/dnignu/dAnusvara/dga/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAa/.anda \n \n \n \n31 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dGa/dnignu/doa /dva/dnigns/d,andrabindu/dha.../.anda \n \n/dpha/dnignu/dAnusvara/daa/dnignAa-/dpha/dnignu/dAnusvara/daa/dnignAa /dpha/dnigns.alt/daa/dnignAa-/dpha/dnigns.alt/daa/dnignAa \n/dpha/dnigns.alt/dnignt/daa/d@a/dnignAa-/dpha/dnigns.alt/dnignt/daa/d@a/dnignAa /dpha/dnigns.alt/dla/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAa \n/dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dGa/dnignu/dnignt.i/doa /dva/dia /dva/dnignt.v/dina /dva/dnigns/dna/dnigns/daa/dnignAa \n/dBa/dnignsu/d.ha /dpa/dnignAa/dnignt/dia /dBa/dnigns/d.ha/dpa/dia /daa/dha/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAa/.anda \n/dBa/dnignsu/d.ha /dpa/dnignAa/dnignt/dia /dBa/dnigns/d.ha/dpa/dia /daa/dha/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAa/.anda \n/dGa/dnignu/doa /dva/dnigns/d,andrabindu/dha.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 85 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /32  \n \n/daa/dga/doa/dnignAa /dAa/dva \n/daa/dga/doa/dnignAa /dAa/dva /daa/dnignti.W /dva/dnignAa/dt/dia /dia/dnignAi? \n/dga/d,andrabindu/dE /dnignt/daa /du /dAa/dva /dia/dnignAi /dBha/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/doa_dnignsu/dba-/doa/dAnusvara/dGa /dGa/dnigns/dina /dna/dnigns-/dna/dnigns/dAa/d.a \n/dA/dAnusvara/dnha /dAa/dva /daa/dnignti.W /dia/dnignAi /dBha/dnignE/dla/dnignAi? \n/dA/dAnusvara/dnha /dAa/dva /daa/dnignti.W /dia/dnignAi /dBha/dnignE/dla/dnignAi? \n \n/dba/dnignE/dBa /dGa/dnigns/dina /dpa/dnignE/dia/dnignAa /dAa/dva /dGa/dnigns/dia-/dGa/dnigns/dia/dnignAa \n/doa/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa /doa/dna /doa/dna/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dga/dnignt/dha/dia/dnignAa /dA/dAnusvara/dnha/dnignti /dA/dAnusvara/dnha /dBa/dnignt/dia-/dBa/dnignt/dia \n/doa/dnignt.v/dna/daa /dpa/dia /dpa/dGa/dpa/dGa/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/doa/dnignt.v/dna/daa /dpa/dia /dpa/dGa/dpa/dGa/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/daa/dga/doa/dnignAa /dAa/dva.../.anda \n \n/dA/dAnusvara/dnha /dE/daa /daa/dnignt/dgta /dnignt/dBa/doa/dnignti/d,ha /dpa/dia \n/dna/dAnusvara/dGa /d.a/dnignu/dna/doa /d.ha/d.ddha/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dA/dAnusvara/dnha-/dA/dAnusvara/dnha/dnignti /dna/dAnusvara/dGa/dnignu/doa /d,ha/dnignu/dnignt/d.ddha \n/dpa/dnignti/dma-/dpa/dGa/dga /daa/dha/dBa/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignti/dma-/dpa/dGa/dga /daa/dha/dBa/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda   \n \n \n33 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/daa/dga/doa/dnignAa /dAa/dva... /.anda \n \n/dA/dAnusvara/dnha/dnignti /dA/dAnusvara/dnha /dpa/dGa /dpa/dia /dpa/dGa/dnignAa \n/daha/dnignE/dla /dna/dAnusvara/dna/dnignAa/doa /doa/d,a/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dnignt/daa/d@a/dnignu /daha/dnignE/dla/dnignAa/d.ddha/dnignti /daha/dnignE/dla /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dA/dAnusvara/dnha/dnignti-/dA/dAnusvara/dnha /dnignt.v/dva/dla/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dA/dAnusvara/dnha/dnignti-/dA/dAnusvara/dnha /dnignt.v/dva/dla/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/daa/dga/doa/dnignAa /dAa/dva.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 88 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /34  \n \n/dna/dnigns/daha/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa \n/dna/dnigns/daha/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dnignt/dgtha /dpa/dnignE/dia/dnignAa \n/dpa/dia-/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dna/dnigns/daha/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dE/dla/dnignAi-/dGa/dnignE/dla/dnignAi /dna/dna/dnignAi/doa /dna/dna/dnignAi/doa \n/dva/dnignAa/dia/dnignE /dva/dia /dBha/dnignu/dgha/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dva/dnignAa/dia/dnignE /dva/dia /dBha/dnignu/dgha/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n \n/dBa/doa/daha/dnignAa, /doa/dnignAu/d.a/dnignti /dBa/dnignt/dha /dBa/dnignAa/dnignt/doha \n/dBa/dla/dnignE-/dBa/dla /dBa/dla/dnigns/dAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dpa/dla/d.ha/doa /d.ha/dnignAa/doa /d.ha/dnignE/dia/dnignE /daa/dnignt/dha/d@a/dnignu \n/dpa/dnignAa/dia /dva/dnignAa/dnignt.i/doa /dva/dnignt/dgta/d@a/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignAa/dia /dva/dnignAa/dnignt.i/doa /dva/dnignt/dgta/d@a/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dna/dnigns/daha/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa.../.anda \n \n/d.a/dnha/dnignAa/dia/dia /dpa/dnignt/dha/dia/dnignAa /daa/dnignt/dha/d@a/dnignu \n/d.ha/dnignAa/doa/dnignE-/d.ha/dnignAa/doa /d.ha/d.ddha/d.ha/d.ddha/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/d.ha/dnignAa/doa/dnignE-/d.ha/dnignAa/doa /dpa/dnignAa/dia/dnignE /dpa/dnignAa/dia \n/dna/dAnusvara/dGa /dva/dnignti/dnignt.v/dla /dpa/dla-/dpa/dla/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dna/dAnusvara/dGa /dva/dnignti/dnignt.v/dla /dpa/dla-/dpa/dla/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n \n \n \n35 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dna/dnigns/daha/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa.../.anda \n \n/dGa/dva/dnignE-/dGa/dva /daa/dnignt.v/dva /daa/dnignAi/dva /daa/dnignt.v/dva/d@a/dnignAa \n/daa/dnignAa/dva/dnignE /daa/dva /daa/dnignt.v/dva/d@a/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dba/dnignE/dgta/dnignE-/dba/dnignE/dgta /dba/dnignt/dgta/d@a/dnignAa-/dba/dnignt/dgta/d@a/dnignAa \n/dBa/dnignAa/dga/dnignE-/dBa/dnignAa/dga /dBa/dla/dnigns/dAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, \n/dBa/dnignAa/dga/dnignE-/dBa/dnignAa/dga /dBa/dla/dnigns/dAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/dnignAi/.anda \n/dna/dnigns/daha/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 78 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /36  \n \n/dnhoa/dnignu/dga/dnignAa /daa/dnignt/dha \n/dnhoa/dnignu/dga/dnignAa /daa/dnignt/dha-/daa/dnignt/dha /dna/dnigns/dga-/dna/dnigns/dga/dnignAa \n/dna/dnigns/doa/dga/dnignAa /dna/dnigns/doa/dga /doa_dnignsu/dba /dBa/dia/dnignAu/dla/daa/.anda \n/dia/dnignAi/dia /dia/dnignti/dia /dnignt/dia/dnignt/dia/d@a/dnignAa-/dnignt/dia/dnignt/dia/d@a/dnignAa \n/dma/dnignAa/dina /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla/daa /dBa/dnignAi/dia /d.ha/d.ddha/dnignAu/dla/daa/.anda \n/dma/dnignAa/dina /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla/daa /dBa/dnignAi/dia /d.ha/d.ddha/dnignAu/dla/daa/.anda \n \n/dpa/dnignE/dha/dnignE/dia /dBa/dia /d,a/dnignt.v/dla/d@a/dnignu /dga/dnignE/dha/dnignE/dia \n/dma/dnignAa/dnignt.v/dina /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dba/daa/d.ddha/dnignAu/dla/daa/.anda \n /dba/daa/dnignAi/d.ddha /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla /d,a/dla /d,a/dnignt.v/dla/d@a/dnignAa \n/dAa/dAnusvara/daa/doa /dba/dnignAa/dgha/doa /dna/dAnusvara/dGa /dna/dpa/dnignAu/dla/daa/.anda \n/dAa/dAnusvara/daa/doa /dba/dnignAa/dgha/doa /dna/dAnusvara/dGa /dna/dpa/dnignAu/dla/daa/.anda \n/dnhoa/dnignu/dga/dnignAa /daa/dnignt/dha.../.anda \n \n/dAa/dAnusvara/daa/doa /dA/d,andrabindu/daa/dnigns/doa /dba/dgha /dba/dgha/doa/dnignAa \n/dBha/dnignsu/dnignt.v/dva  /dnignt/dia/doa/dBha/dnignsu/dnignt.v/dva  /dBha/d,andrabindu/dnignt.v/dpa/d@a/dnignAu/dla/daa/.anda \n/doa/dnignAu/dnignt/d.a/d@a/dnignAa /doa/dnignAu/d.a /dba/dnignAa/dnignt/dia /dba/dnignt/dia/d@a/dnignAa \n/dpa/dnignt/d.ddha/d@a/dnignAa /dpa/dnignt/d.ddha-/dpa/dnignt/d.ddha /dpa/dnignAa/d.ddha /dpa/d.ddha/dnignAu/dla/daa/.anda \n/dpa/dnignt/d.ddha/d@a/dnignAa /dpa/dnignt/d.ddha-/dpa/dnignt/d.ddha /dpa/dnignAa/d.ddha /dpa/d.ddha/dnignAu/dla/daa/.anda \n/dnhoa/dnignu/dga/dnignAa /daa/dnignt/dha.../.anda \n   \n \n \n37 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/daa/dnignAa/d,andrabindu/d,a /dva/dnignAa/dnignt/dgta /daa/dnigns/dAnusvara/dBha /dpa/dnignt/dha/dia/dnignAa \n/d,a/daa /d,a/dnignt/daa/d@a/dnignAa /d,a/dnignAa/daa /d,a/doa/dha/dnignAu/dla/daa/.anda \n/dga/doa/dnignE-/dsu/dba/doa/dnignE /dva/dnignsu/dgtha /dva/dnigns/dnignt/dgtha/d@a/dnignAa \n/dba/dga /dba/dga/dnignAa /dba/dnignAa/dga /dba/dnignt/dga/d@a/dnignAu/dla/daa/.anda \n/dba/dga /dba/dga/dnignAa /dba/dnignAa/dga /dba/dnignt/dga/d@a/dnignAu/dla/daa/.anda \n/dnhoa/dnignu/dga/dnignAa /daa/dnignt/dha.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 82 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /38  \n \n/dpa/dnignt/d.ddha /dpa/dAnusvara/dpa/dnignAa/dla/daa \n/dpa/dnignt/d.ddha /dpa/dAnusvara/dpa/dnignAa/dla/daa /dbha/dnignE/d.ddha/dva/dnignE \n/dgta/dnignsu/dnignt/dgta /dnignt/dma/d,a/dnignAa/doa /dBa/d.a/dla/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla \n/dna/dnigns/daha/dnignAa-/dna/dnigns/daha/dnignAa, /dA/dnignt.v/dla/dna/dnignAa-/dA/dnignt.v/dla/dna/dnignAa \n/dva/dnignAa/d,andrabindu/d.ddha /dva/dnignAa/dnignt.i/doa /dva/dnignt.i/doa/d@a/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dva/dnignAa/d,andrabindu/d.ddha /dva/dnignAa/dnignt.i/doa /dva/dnignt.i/doa/d@a/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/.anda \n \n/dva/dnignAa/dnignt.i/doa/dga/dnignE /dva/dnignAa/d.ddha/dnignti /dia/dnignAi/dia-/dBa/dnignAi/dia \n/dna/dnigns/doa/dga/dnignAa /dna/doa_dnigns/dba /dpha/d,andrabindu/dba/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dia/dnignti/daa, /daa/dnignti.W  /dia/dnignti/daa, /dA/d.ha /daa/dnignti.W  /dA/d.ha/dla/dnignAa \n/dbha/dnignE/d.ddha-/daa/dia/dbha/dnignE/d.ddha /dbha/dnignE/d.ddha/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dbha/dnignE/d.ddha-/daa/dia/dbha/dnignE/d.ddha /dbha/dnignE/d.ddha/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dpa/dnignt/d.ddha /dpa/dAnusvara/dpa/dnignAa/dla/daa.../.anda \n \n/dbha/dnignt/d.ddha/dga/dnignE /daa/dia/dbha/dnignE/d.ddha /dva/dia /dBa/d.a/dnignt.v/dla \n/dva/d,andrabindu/BAnE/dnigns/dGa/dBa/dnignAa /dva/dnignAa/dnignt.i/doa /dva/doa/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dva/dia/dnignE-/dva/dia/dnignE /dva/dia/dnigns/dAa/d,andrabindu /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dla/dnignE/dsu /d,andrabindu /d,a /dha/dnignu/dt/dga /dla/dnigns/dgta/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dla/dnignE/dsu /d,andrabindu /d,a /dha/dnignu/dt/dga /dla/dnigns/dgta/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dpa/dnignt/d.ddha /dpa/dAnusvara/dpa/dnignAa/dla/daa.../.anda \n \n \n \n \n39 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dbha/dnignE/d.ddha-/dbha/dnignE/d.ddha /daa/dia/dbha/dnignE/d.ddha /dba/dnignE/dBa \n/dva/doa/dva/doa/dnignAa/dt/dga /dva/dia /dva/doa/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dia/dnignAi/dia /dnignt/dma/d,a/dnignAa/doa /daa/dia-/daa/dia/daa /dva/dia \n/dbha/dnignti.W/d.ddha/dnignAa-/dbha/dnignti.W/d.ddha/dnignAa /dbha/dnignti.W/d.ddha/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dbha/dnignti.W/d.ddha/dnignAa-/dbha/dnignti.W/d.ddha/dnignAa /dbha/dnignti.W/d.ddha/dnignAa/dt/dga /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dpa/dnignt/d.ddha /dpa/dAnusvara/dpa/dnignAa/dla/daa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 78 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /40  \n \n/ds/dnignt/dGa/dga/dnignE /dla/dnignAa/dpa \n/ds/dnignt/dGa/dga/dnignE /dla/dnignAa/dpa-/dnignt/dma/d,a/dnignAa/doa /dva/dia/dva/dnignE \n/daa/dla-/daa/dla /dnignt/dma/dma/dnignE/daa /daa/dnignt.v/dla/d@a/dnignAa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/doa/dBha/dnignAi/dna /doa/dAnusvara/dGa /dGa/dnigns/dina /dGa/dina /dGa/dva/dnignt/daa \n/d.ha/doa/dga/dnignti-/dA/daa/dnignAa/dna /dnignt.v/d,ha/dnignt.v/d,ha/d@a/dnignAa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.ha/doa/dga/dnignti-/dA/daa/dnignAa/dna /dnignt.v/d,ha/dnignt.v/d,ha/d@a/dnignAa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n/dna/dnignt.v/dpa /dba/dnignAa/dga /dba/dAnusvara/dnignt/dga/d@a/dnignAa/dE-/dba/dAnusvara/dnignt/dga/d@a/dnignAa/dE \n/dnignt/dBa/doa/dnignti/d,ha /dBa/dnignAa/dgta /dBa/dnignt/dgta/d@a/dnignAa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/diia/dnignAa-/dGa/dnignAa/dnignt/dha/dAnusvara/dna /dbha/dnignsu/dla-/dbha/d.ddha /dna/dia \n/dna/dAnusvara/dGa/dnignu/dnignt.i/doa /dna/dAnusvara/dGa/dnignu/doa /dBa/dnignAa/dnignt.v/d,a /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dAnusvara/dGa/dnignu/dnignt.i/doa /dna/dAnusvara/dGa/dnignu/doa /dBa/dnignAa/dnignt.v/d,a /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/ds/dnignt/dGa/dga/dnignE /dla/dnignAa/dpa.../.anda \n \n/dpa/dnignt/dGa/dga/dnignE /dBa/dnignti/dpa /dnignt/dBa/d,a/dnignAi/d.ddha-/dnignt/dBa/d,a/dnignAi/d.ddha \n/d.a/dnignsu/dna/dia-/dBha/dnignsu/dna/dia /dna/dnignAa/dnignt.v/dpa /dna/dpa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dpa/dnignAi/dga /dna/dnignE/dpa /dna/dha/dnignt/dgta-/dna/dha/dnignt/dgta \n/dBa/dia /dnignt/dma/dma/dnignE/daa /dBa/dnigns/d.ha /dBa/dnignti/d,a /dBa/d,a/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dia /dnignt/dma/dma/dnignE/daa /dBa/dnigns/d.ha /dBa/dnignti/d,a /dBa/d,a/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/ds/dnignt/dGa/dga/dnignE /dla/dnignAa/dpa.../.anda \n   \n \n \n41 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dba/dnigns/doa_dnigns/dnsa /dnignt/dma/dnignt/dha/dia /dia/dnignAa/doa/dnignti /dpa/dnignE/dia/dnignAa \n/dBa/dnignti/d.ha/dBa /d.ha/doa/dva /d.ha/dnignAa/doa/dina/dnignAa /d.ha/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt/dBa/dia/dnigns /dnignt/dma/dma/dnignE/daa /dBa/dnigns/dnignt.v/d.ha/d@a/dnignu /dga/dnignE/dia/dnignAa \n/doa/dnignAa/d,andrabindu/d.ddha /dna/dAnusvara/dGa /dva/dna/dnignu/dva/dnignAa/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/doa/dnignAa/d,andrabindu/d.ddha /dna/dAnusvara/dGa /dva/dna/dnignu/dva/dnignAa/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/ds/dnignt/dGa/dga/dnignE /dla/dnignAa/dpa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 93 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /42  \n \n/du/diha/dnignAa /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla \n/du/diha/dnignAa /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla /dba/daa/dnignAi/d.ddha-/dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dA/diha/dnigns/dAa /dBa/dnignAa/dga /dBa/dpa/dnignAi/dga /dE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/du/diha-/du/diha /dBa/dnignti/d,a /dnignt/dBa/d,a/dnignAi/d.ddha \n/du/diha/dnigns-/du/diha/dnigns /daa/dha/dnignAi/dga /dE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/du/diha/dnigns-/du/diha/dnigns /daa/dha/dnignAi/dga /dE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n \n/dGha/dnignAa/dgta-/dBa/dnignAa/dgta /dgtha/dnignE/daa/dnignAa/dia /daa/dnignu/dia \n/d.ha/d.ddha-/d.ha/d.ddha /dGha/doa-/dGha/doa /daa/dha/dnignAi/dga /dE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dBa/dnignti/dia /dBa/dnignu/dla /dna/dnigns/dnignt/dia /dia/dnignAa/dGa /dpa/dnignE/dia/dnignAa \n/dnignt.v/d,ha/d,ha/dnignt.v/dla-/dnignt.v/d,ha/d,ha/dnignt.v/dla /dia/d,a/dnignAi/dga /dE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/du/diha/dnignAa /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla.../.anda \n \n/dGha/dnignAa/dgta/dnignE-/dGha/dnignAa/dgta /dBa/dnignAa/dgta/dnignE-/dBa/dnignAa/dgta \n/doa/dnignt/dga/d@a/dnignAa /dnignt/d.a/dia /daa/dha/dnignAi/dga /dE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/doa/dnignti/dnignt/dga/d@a/dnignAa /doa/dnignti/dga /doa/dnignt/dga /doa/dnignti/dga/dnignAa \n/doa/dnignAa/dha/dGa/dnignti/doa /doa/dnignAa/dha /doa/dha/dnignAi/dga /dE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/du/diha/dnignAa /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla.../.anda \n \n \n \n \n43 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dpa/dnignE /dBha/dnignsu/dnignt.v/dva /dpa/dnignu/dGa/dnignti /dpa/dia/dnignAa/dBa/dE \n/dBha/dnignsu/dnignt.v/dva /dnignt.v/dva/dnignt.v/dgha/dla/dnignAa /daa/dha/dnignAi/dga /dE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dBha/dnignu/dGa/dnignti /dBha/dnignu/dGa /dla/dnignAa/dnignt/dGa /dla/dba/dgta/dnignAa \n/dnignt/dia/dnignt.v/dna/d,a/doa /dla/dAnusvara/daa/dnignAa /dBha/daha/dnignAi/dga /dE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/du/diha/dnignAa /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla.../.anda  \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 67 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /44  \n \n/dnignt/dGa/doa/dnignAi/dga /dGha/doa \n/dnignt/dGa/doa/dnignAi/dga /dGha/doa /dpa/d,andrabindu /dnignt/dia/dva/dnignsu/dia /dGa/dnignAa/dE \n/dna/dnignAa/dha/dna /daa/dAvagraha /dna/dnigns/doa/dnignt.v/dansa/dga /dnignt/dia/daa/dnignAa/dnignt.v/dla /dna/dnignt/daa/dAi \n/daa/d.a/dva-/daa/d.a/dva /ds/dnignt/dgtha /ds/dgtha/dnignAa /daa/d.a/dva \n/dna/dnignAa/dha/dna /daa/dnignAa/dpa /dA/d.a/dva /daa/dha/dnignAa /dna/dnignt/daa/dAi/.anda \n/dna/dnignAa/dha/dna /daa/dnignAa/dpa /dA/d.a/dva /daa/dha/dnignAa /dna/dnignt/daa/dAi/.anda  \n \n/dA/d.a/dva /daa/dnignAa/dpa /daa/doa/dnignAi /daha/dnignAa/dnignt/dga/doa \n/dA/d.a/dva /dna/dnignAa/dha/dna /dpa/d,andrabindu /dBa/dgta/dnignu/dnignt.i/doa /dna/dnignt/daa/dAi/.anda \n/dA/d.a/dva /dt/dpa/dnignu/dga/daa /dA/d.a/dva /doa/dnignt.W/dnh.half /dva  \n/dA/d.a/dva/dnignAa /dp@a/dnignu/dnignt/dga /dpa/dnignu/dnignt/dga/d@a/dnignAa /dna/dnignt/daa/dAi/.anda \n/dA/d.a/dva/dnignAa /dp@a/dnignu/dnignt/dga /dpa/dnignu/dnignt/dga/d@a/dnignAa /dna/dnignt/daa/dAi/.anda \n/dnignt/dGa/doa/dnignAi/dga /dGha/doa.../.anda \n \n/dA/d.a/dva /dp@a/dnignu/dnignt/dga /daa/dnignE/doa /dA/d.a/dva /dha/dnignti/doa \n/dha/dnignti/doa-/dha/dnignti/doa /d.ha/dnignti/doa /d.ha/dnignt/d.ddha/d@a/dnignAa /dna/dnignt/daa/dAi/.anda \n/dha/dnignti/doa-/dha/dnignti/doa /d.ha/dnignti/doa /d.ha/dnignt/d.ddha /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dha/dnignti/doa-/dha/dnignti/doa /dna/dnignti/doa /dna/dnignE/dnignt.i/doa/d@a/dnignAa /dna/dnignt/daa/dAi/.anda \n/dha/dnignti/doa-/dha/dnignti/doa /dna/dnignti/doa /dna/dnignE/dnignt.i/doa/d@a/dnignAa /dna/dnignt/daa/dAi/.anda \n/dnignt/dGa/doa/dnignAi/dga /dGha/doa.../.anda \n   \n \n \n45 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dha/dnignti/doa-/dha/dnignti/doa /dna/dnignti/doa /dnignt.v/dna/doa /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/daa/dnignsu/dnignt/d.a /d.ha/dnignAa/doa /dA/dGa/dva /daa/dnigns/dnignt/d.a/d@a/dnignAa /dna/dnignt/daa/dAi/.anda \n/dma/dnignE/dGa /dba/daa/dnignAi/d.ddha /dma/dnignE/dGa /dma/dnignAa/dina/daa/dnignE/d,andrabindu \n/dA/dGa/dva /d.ha/dnignAa/doa /dBa/dnignti/d,a /dBa/dnignt.v/d,a/d@a/dnignAa /dna/dnignt/daa/dAi/.anda \n/dA/dGa/dva /d.ha/dnignAa/doa /dBa/dnignti/d,a /dBa/dnignt.v/d,a/d@a/dnignAa /dna/dnignt/daa/dAi/.anda \n/dnignt/dGa/doa/dnignAi/dga /dGha/doa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 95 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /46  \n \n/dA/dia/dnignAa /dGa/dnignAa/dnignt/dha/dAnusvara/dna \n/dA/dia/dnignAa-/dGa/dnignAa/dnignt/dha/dAnusvara/dna /dGha/doa /daha/dna/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dA/dia/dnignAa-/dGa/dnignAa/dnignt/dha/dAnusvara/dna /dGha/doa /daha/dna/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignE/dga/dnignAu /dBa/dnignAa/dnignt/doha /dga/d,andrabindu /daa/dnignE/dga/dnignAu /dpha/dnignAa/d,andrabindu/dgta \n/dla/dnignt/dGa-/dla/dnignt/dGa /dAa/dnignt/dGa /daa/dnignE/dga/dnignAu /daha/dna/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu,  \n/dla/dnignt/dGa-/dla/dnignt/dGa /dAa/dnignt/dGa /daa/dnignE/dga/dnignAu /daha/dna/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n/dBa/dnignt/doha /dBa/dnignAa/dnignt/doha /dBa/dnignt/doha/d@a/dnignAa-/dBa/dnignt/doha/d@a/dnignAa \n/d.ha/d.ddha-/d.ha/d.ddha, /dGha/doa-/dGha/doa /dba/dnignE/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnignAi/dna /dna/dnignti/doa-/dna/dnignti/doa/dnignAa /dAa/dGa/dnignsu \n/dva/dia/dnignE-/dva/dia /dva/dnignu/dt/dia /dbha/dnignu/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dia/dnignE-/dva/dia /dva/dnignu/dt/dia /dbha/dnignu/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/dia/dnignAa /dGa/dnignAa/dnignt/dha/dAnusvara/dna.../.anda \n \n/dpha/dnignt/dgta/d@a/dnignAa /dpha/dnignAa/d,andrabindu/dgta /dba/d,ha/dnignt/d.ddha-/dba/d,ha/dnignt/d.ddha \n/dna/dnignti/daa /dAa/d,andrabindu/dnignt.W/daha /dnignt.v/dna/dnignt/daa/d@a/dnignAa /daha/dna/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dha/dnignAa/doa/dla /dva/dia /dva/dnignAa/doa/dla /dnignt/dBa/dha/dnignAa/dnignt.i/doa \n/daha/dnigns/dnignt.v/dnha/d@a/dnignAa /dGha/doa /dnignt.W/daha/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa /daha/dna/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daha/dnigns/dnignt.v/dnha/d@a/dnignAa /dGha/doa /dnignt.W/daha/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa /daha/dna/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/dia/dnignAa /dGa/dnignAa/dnignt/dha/dAnusvara/dna.../.anda \n \n \n \n47 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/dla/dnignt/dGa-/dla/dnignt/dGa /dAa/dnignt/dGa /dha/dBa /dha/dma/dnignAa /dba/dnignE/dBa \n/dpa/dia/dnignE-/dpa/dia /dva/dia/dnignE /dva/dia /dpa/doa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dAa/dnignt/dGa /dba/dnignE/dBa /dA/dnignt/dGa/d@a/dnignAa-/dA/dnignt/dGa/d@a/dnignAa \n/dga/dia-/dva/dia /d.ha/dia /d.ha/dnignAa/dva /daha/dna/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dga/dia-/dva/dia /d.ha/dia /d.ha/dnignAa/dva /daha/dna/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/dia/dnignAa /dGa/dnignAa/dnignt/dha/dAnusvara/dna.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 96 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /48  \n \n/dna/dnigns/daha/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa \n/dna/dnigns/daha/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dva/dnignAa/dt/dgta /dpa/dnignE/dia/dnignAa \n/dGa/dnigns/dia-/dGa/dnigns/dia/dnignAa /d.ha/d.ddha-/d.ha/d.ddha/dnignAa /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dla-/dpa/dla/dnignAa/dt/dga /dba/dgta-/dba/dgta/dnignAa/dt/dga \n/dA/dla/dba /doa/dnignAa/dGa /dA/dla/dnignAa/dnignt/dba /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/dla/dba /doa/dnignAa/dGa /dA/dla/dnignAa/dnignt/dba /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n/daa/dnignE/dga/dBa/dnignu /doa/dnignAu/d.a-/dBa/dna/dnignAa/dga /dAu/dga \n/daa/dnignt/dha/d@a/dnignu /dnignt/daa/d,ha/dnigns /dia/dnignE /daa/dnignt/dha /dna/daa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnigns/d.a/dnignAa, /dva/dnignAa/dnignt/dgta /dva/dnignt/dgta/d@a/dnignAa, /dva/dnignt/dgta/d@a/dnignAa \n/d.da/dnignAa/dnignt/dha /doa/dnignAu/d.a /doa/dnignt/d.a/d@a/dnignAa /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.da/dnignAa/dnignt/dha /doa/dnignAu/d.a /doa/dnignt/d.a/d@a/dnignAa /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnigns/daha/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa.../.anda \n \n/dva/dnignE/dgta /dGa/dnignE/dla /dna/doa/dma/doa-/dna/dnigns/doa/dna/dnignAi/doa \n/dha/dnignAa/dnignt.i/doa /dva/dnignAa/dnignt/dia /dha/dnignt.i/doa/dAa /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dAnusvara/d,a/dia /dha/dnignt.i/doa/dA/doa /dba/dnignAa/dnignt/dia /daa/dha/dnignAa/d,andrabindu \n/dGha/dnignAa/dna-/dbha/dnignsu/dna /dbha/dnigns/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGha/dnignAa/dna-/dbha/dnignsu/dna /dbha/dnigns/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnigns/daha/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa.../.anda   \n \n \n49 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/dna/dva/dnigns/d.oa /dpa/dla /dA/dia-/d.ha/dia /d.ha/doa/dga/dnignti \n/dna/dAnusvara/dGa /dnignt.v/dva /dnignt.v/dla /dBa/dnignt/dga/d@a/dnignAa/dt/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBha/dma-/dBha/dnignsu/dva /dna/dva/dnigns/d.oa /dBha/dma /dba/dnignAi/dna \n/dBha/dma/dna/dnignAa/dGa/doa /dA/dna/dia/dnignAa/dia /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBha/dma/dna/dnignAa/dGa/doa /dA/dna/dia/dnignAa/dia /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnigns/daha/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 90 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /50  \n \n/dla/dgga/dnignti /dpa/dnignE/dia/dnignAa \n/dla/dgga/dnignti /dpa/dnignE/dia/dnignAa /dba/dnignAa/dnignt/dia /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dgtha/dnignAa/doha /dGa/dnignAa/d,ha /daa/dha/dBa/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dla /daa/dva/dla /dgtha/doa/daa/dva/dla /daa/dnignt/dha-/daa/dnignt/dha \n/dgha/dla/daa/dva/dla /doa_dnignsu/dba /doa_dnignsu/dba/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dgha/dla/daa/dva/dla /doa_dnignsu/dba /doa_dnignsu/dba/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n/dia/dnignAa/d.ddha /dba/daa/dnignAi/d.ddha /daa/dva/dla /dpa/dnignt/dha/dia/dnignAa \n/dA/dna/dnigns/dA/dia /dAa/d,andrabindu/dnignt.W/daha /d.ha/d.ddha/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dA/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa /dAa/dna /dla/dnignAa/dnignt/dGa /dla/dGa/dnignAa \n/dBa/dnignAa/dt/dia /dla/dnignAa/dpa /d.ha/d.ddha/dBa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dBa/dnignAa/dt/dia /dla/dnignAa/dpa /d.ha/d.ddha/dBa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dla/dgga/dnignti /dpa/dnignE/dia/dnignAa.../.anda \n \n/dBa/dnignAa/dnignt.v/dpa-/dBa/dnignAa/dnignt.v/dpa /dBa/dnignti/dpa /dBa/dnignt/dia /dBa/dia/dnignAa \n/dBa/dnignu/dia/dpha/dnignAa/doa /d,ha/dnignti.v/dnignt/dgta /dnignt.v/d,ha/dgta/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dla/dnignAa/dpa/dBa/di.half /dga /dla/dpa/dnignt/dBa/dpa/dnignti /daa/dnignt/dha \n/dbha/dnignsu/dla /daa/dnignAa/d,andrabindu/dgta /dnignt.v/dna/doa/dpa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dbha/dnignsu/dla /daa/dnignAa/d,andrabindu/dgta /dnignt.v/dna/doa/dpa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dla/dgga/dnignti /dpa/dnignE/dia/dnignAa.../.anda \n \n \n \n \n51 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dla/dgga/dnignti /dAa/dnignt/daa /dGa/dnignAa/d,ha /dnignt/dBa/doa/dnignti/d,ha \n/dbha/d.ddha-/dbha/d.ddha /dbha/dnignt/d.ddha/d@a/dnignAa/dt/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/daa/dnignu/dia/dnignu /dGa/dnignAa/d,ha /dbha/dla /dBa/dnignt/dia /dbha/dnignsu/dla \n/daa/dnignu/dia/dnignu /dGha/dnignAu/dAnusvara/d.a/dnignE /dGha/dnignAu/dAnusvara/dnignt/d.a/d@a/dnignAa/dt/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/daa/dnignu/dia/dnignu /dGha/dnignAu/dAnusvara/d.a/dnignE /dGha/dnignAu/dAnusvara/dnignt/d.a/d@a/dnignAa/dt/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dla/dgga/dnignti /dpa/dnignE/dia/dnignAa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 88 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /52  \n \n/dba/dnignAa/dnignt/dia-/dva/dnignAa/dnignt/dgta \n/dba/dnignAa/dnignt/dia-/dva/dnignAa/dnignt/dgta /dga/dnignAa/dBa/dnignE /dia/dnignAi /dba/dnigns/d,ha/dnignAi \n/dpa/dnignAa/dBa/dnignE /dva/dnignAa/dnignt/dgta /dna/dnigns/daha/dla /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnignt/dBa/dga/dnignE /doa/dna /doa/dnignt.v/dna/daa /doa/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa \n/dna/dAnusvara/dGa/dnignti /dna/dAnusvara/dGa /dnignt.v/dna/doa/dpa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dAnusvara/dGa/dnignti /dna/dAnusvara/dGa /dnignt.v/dna/doa/dpa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnignAa/dnignt/dia /dva/dnignAa/dnignt/dgta.../.anda \n \n/dva/dnignti/dla /d.a/dnigns/dia/dnignsu /dna/dAnusvara/daa/dlba /dgtha/dnignAa/dnignt/dia \n/dba/dnignAu/d.ha /dba/dnignE/d.ddha /dla/dGa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnignt/dgta /d,ha/dnignAa/dga/dnignti /d,ha/dnignt/dga/d@a/dnignAa-/d,ha/dnignt/dga/d@a/dnignAa \n/dnignt.v/dna/doa/dpa/dia /dna/dnignti/dna /d.a/dnignE/daha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt.v/dna/doa/dpa/dia /dna/dnignti/dna /d.a/dnignE/daha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnignAa/dnignt/dia /dva/dnignAa/dnignt/dgta.../.anda \n \n/daa/dnignu/dia/dnignu /dna/dnignti/dna /dA/daa/dnignAa/dna /d,a/dnignt/doha \n/daa/dnignu/dia/dnignu /d.ha/doa/dga/dnignti /d.ha/d.ddha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignu/dpa/dia /dAa/dgtha /dha/dgta/dla/dnignu /doa/dha/dia/dnignE \n/dha/dnignti/doa-/dha/dnignti/doa /dna/dgta/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda   \n \n \n53 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dha/dnignti/doa-/dha/dnignti/doa /dna/dgta/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnignAa/dnignt/dia /dva/dnignAa/dnignt/dgta.../.anda \n \n/dba/dnignE/dBa /dboa/dnignE/dva /dboa/dnignE/dva/dnignti /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/d.ha/doa/dga/dnignti-/dA/daa/dnignAa/dna /dBa/dnignt.i/doa/dna/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.ha/dnignAa/doa/dnignti /d.ha/doa/dga/dnignti /dba/daa/dnignAi/d.ddha-/dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dBha/dnignsu/dnignt.v/dva /dva/dnignAa/dga/dnignmocalico /daa/dha/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBha/dnignsu/dnignt.v/dva /dva/dnignAa/dga/dnignmocalico /daa/dha/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnignAa/dnignt/dia /dva/dnignAa/dnignt/dgta.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 95 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /54  \n \n/dGa/dnignu/dnignt/dha /dBa/dnignt/dia \n/dGa/dnignu/dnignt/dha /dBa/dnignt/dia /dGa/dnignu/dnignt.i/doa/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dla/dnignAu/dAnusvara \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dBa/dnignt/dia /dGa/dnignu/dnignt/dha /dGa/dnignu/dnignt.i/doa/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dla/dnignAu/dAnusvara \n \n/ds/dga/dnignAi/doa /dGa/dnignE/dla /dna/dBha /dba/dnignAa/dnignt/dia /d.a/dnignE/dha/daa \n/dba/dnignAa/dnignt/dia/d@a/dnignE/d,andrabindu-/dba/dnignAa/dnignt/dia /dGa/dnignu/dnignt.i/doa/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dla/dnignAu/dAnusvara/.anda \n/dga/dnignti/dia/daa/dnignu/dia/dva/dnignAa /dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dBa/dnignt/dia-/dBa/dia/dnignAa \n/daha/dnignu/dla/dnignAi/d@a/dnignE /dBa/dnignE/doa /dha/dnignE/doa/dnignAa /dGa/dnignE/dla/dnignAu/dAnusvara/.anda \n/daha/dnignu/dla/dnignAi/d@a/dnignE /dBa/dnignE/doa /dha/doa/dnignAa /dGa/dnignE/dla/dnignAu/dAnusvara/.anda \n/dGa/dnignu/dnignt/dha /dBa/dnignt/dia.../.anda \n \n/dba/dnignE/dnignt/dBa/dga/dnignE /daha/dnignAa/dnignt.v/d.ha /dva/dia /dva/dnignt/dia/d@a/dnignAa \n/daha/d.ha/dnignE-/daha/dnignAa/dnignt.v/d.ha /dva/dnignu/dnignt/dia/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dla/dnignAu/dAnusvara \n/dba/dnignt/dia/d@a/dnignAa /dba/dGa /dba/daa/dnignAi/d.ddha-/dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dba/dnignt/dia/d@a/dnignAa /dGa/dnignu/dnignt/dha /daa/dha/dBa/dE /dla/dGa/dla/dnignAu/dAnusvara/.anda \n/dba/dnignt/dia/d@a/dnignAa /dGa/dnignu/dnignt/dha /daa/dha/dBa/dE /dla/dGa/dla/dnignAu/dAnusvara/.anda \n/dGa/dnignu/dnignt/dha.../.anda \n \n/dva/dnignAa/dnignt/dgta /dGa/dnignu/dnignt/dha /dva/dnignu/dnignt/dha /dva/dnignu/dnignt/dha/d@a/dnignAa \n \n \n \n55 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dva/dnignu/dnignt/dha/d@a/dnignE /dva/dnignu/dnignt/dha /dva/dnignu/dnignt/dha/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dla/dnignAu/dAnusvara \n/d.a/dnignAa/dnignt.v/dla/d@a/dnignE /dna/dAnusvara/dGa /dba/dnignAa/dga/dnignu /dva/dha/dnignAa \n/daa/dnigns/dgtgta/dnignti-/daa/dnigns/dgtgta/dnignti /daa/dgta/dnignAa /dGa/dnignE/dla/dnignAu/dAnusvara/.anda \n/daa/dnigns/dgtgta/dnignti-/daa/dnigns/dgtgta/dnignti /daa/dgta/dnignAa /dGa/dnignE/dla/dnignAu/dAnusvara/.anda \n/dva/dnignu/dnignt/dha /dBa/dnignt/dia.../.anda \n \n/dga/d,andrabindu/dE /dnignt.v/dnha/daa/dnignAa/doa/dnignti /dnignt.v/dna/daa/dnignAi/d.ddha /d,ha/dnignu/dnignt/d.ddha \n/dba/dnignAa/dnignt/dia /dba/dnignAi/dnignt.v/dna /dba/dnignt.W/daha/dia/dnignAa /dba/daa/d.ddha/dla/dnignAu/dAnusvara \n/dba/dnignAa/dnignt/dia /dBa/dnignti/d,a /dba/dnignt/dia/d@a/dnignAa-/dba/dnignt/dia/d@a/dnignAa \n/dA/daa/dnignAa/dna /dha/dma/dnignAa /dBa/dha/dnignAi/dga /d.a/dnignE/daha/dla/dnignAu/dAnusvara/.anda \n/dA/daa/dnignAa/dna /dha/dma/dnignAa /dBa/dha/dnignAi/dga /d.a/dnignE/daha/dla/dnignAu/dAnusvara/.anda \n/dGa/dnignu/dnignt/dha /dBa/dnignt/dia.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 91 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /56  \n \n/dpa/dnignE/dha/dnignE/dia /dpa/dnignE \n/dpa/dnignE/dha/dnignE/dia /dpa/dnignE /dva/dnignAu/dna/dva /dA/dBa/dnignAi/dga \n/dna/dE/dha /dia/dnignE /dboa/daa/dnignmocalico/dga /dba/daa/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignu/dia/dnignu /dha/dnignt.i/doa/dA/doa /daa/d,a/dnignu/doa /daa/dnignt.i/doa \n/dga/d,andrabindu /daa/dnignu/dia/dnignu /dpha/d.ddha/dba/dnignAa/dga /dBa/dia/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dga/d,andrabindu /daa/dnignu/dia/dnignu /dpha/d.ddha/dba/dnignAa/dga /dBa/dia/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignE/dha/dnignE/dia /dpa/dnignE.../.anda \n \n/dpa/dnignE/dha/dnignE/dia /dpa/dnignE /dboa/daa/dnignmocalico/dga /dA/doa/dnignAi/dpa \n/dga/dnignE/dha/dia/dnignE /dia/dnignE /dva/dia/dnigns/daha/dga/dnignu /dba/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dva/dE /dba/dnignAa/dnignt/dBa /dpa/dnignt/dha/dia/dnignAa /daa/dla/dnha/dnignAi \n/dga/dnignt/dha/dia/dnignAa /ds/dpa/dnignAi/dha-/ds/dba/dnignAi/dgta /dpa/dnignAa/dt /d,ha/dnignAi/.anda \n/dga/dnignt/dha/dia/dnignAa /ds/dpa/dnignAi/dha-/ds/dba/dnignAi/dgta /dpa/dnignAa/dt /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignE/dha/dnignE/dia /dpa/dnignE.../.anda \n \n/dE/daa /dboa/daa/dnignmocalico/dga /d.a/dnigns/dnignt/dia/d@a/dnignAa/d,andrabindu /doa/d,a/dBa/dnignE \n/d.a/dnignu/dna/doa /dnignt/dia/doa/dva/dnignAa/dia /dva/dia/dnigns/daha /daa/doa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignE/dha/dnignE/dia /dpa/dnignE /dna/dAnusvara/dGa/dnignti /dboa/daa/dnignmocalico/dnignt/dga \n/dga/dnignE/dha/dia/dnignE /dpa/dnha/dnignu-/dna/dnigns/dpa/dnha /dba/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda   \n \n \n57 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dga/dnignE/dha/dia/dnignE /dpa/dnha/dnignu-/dna/dnigns/dpa/dnha /dba/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignE/dha/dnignE/dia /dpa/dnignE.../.anda \n \n/daa/dia/dia/dnignti-/dva/dia/dia/dnignti /dAa/dnignt/dBa-/dAa/dnignt/dBa \n/daa/dia/dia/dnignti /dpa/dnignt/d.ddha /daa/dnignu/doa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignt/d.ddha-/dpa/dnignAa/d.ddha /ds/dga/dnignt.i/doa/dga/dnignE /ds/dga/dnignAi/doa \n/dnignt/dBa/dva/dla /dva/dia /dnignt/dBa/dla/dva/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt/dBa/dva/dla /dva/dia /dnignt/dBa/dla/dva/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignE/dha/dnignE/dia /dpa/dnignE.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 93 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /58  \n \n/d,a/dnignE/dga /d,a/dnignE/dga/dnignAa \n/dha/dnignu/doa/dnignti /dha/dnignu/d.ddha /dha_dnignsu/d.ddha-/dha_dnignsu/d.ddha/dnignAa \n/d,a/dnignE/dga /d,a/dnignE/dga/dnignAa /dGa/dnignAa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignAa/d.ddha/daa /dpa/d.ddha/dnignAa/dE/dla /dma/dna/di.half /dga \n/ds/dva/dnignAi/dna /dBha/dnignAa/dma /dba/dnignAa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/ds/dva/dnignAi/dna /dBha/dnignAa/dma /dba/dnignAa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,a/dnignE/dga /d,a/dnignE/dga/dnignAa.../.anda \n \n/dA/diha/doa-/dnignt/dBa/dha/dnignAa/dnignt/d.ddha /dba/dGa /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dGa/dnignt.v/d,ha/d@a/dnignAa /dGa/dnignAa/d,ha /dGa/d,ha/dnignAa/d.ddha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnigns/daha /dna/dnigns/daha/dnignAa /dna/dAnusvara/dGa /dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla \n/dgta/dnignsu/daa /dga/dnignu/dnignt/d.ddha /daha/dna/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dgta/dnignsu/daa /dga/dnignu/dnignt/d.ddha /daha/dna/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,a/dnignE/dga /d,a/dnignE/dga/dnignAa.../.anda \n \n/dba/dnignt/dBa/dga/dnignE /dBha/dnignAa/dma /d,a/dnignE/dga /dma/dna/di.half /dga \n/dBa/d.ddha /d,a/dnignE/dga/dnignAa /dGa/dnignAa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/d,a/dnignAu/dva/dnignAa/dna/dnignAa, /d,ha/dnignAu/dva/dnignAa/dna/dnignAa /dna/dAnusvara/dGa \n/dBa/dnignAa/doa/dha/dnignu /dva/dnignAa/dna /dGa/dnignAa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dBa/doa/dha/dva/dnignAa/dna/dnignAa /dGa/dnignAa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n \n \n59 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/d,a/dnignE/dga /d,a/dnignE/dga/dnignAa.../.anda \n \n/dbha/dGa/dnigns/dAa /doa/dAnusvara/dGa /doa/dAnusvara/dnignt/dGa-/doa/dAnusvara/dnignt/dGa \n/dAa/dla-/dGa/dnigns/dla/dnignAa/dla /ds/d.ddha/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.da/dv.half /dbha/dnignAa-/d.dha/dnignu/dla /dBa/dnignAa/dpa/dnignAa /dBa/dpa/dnignAa \n/dGa/dnignti/dga /dpa/dnignu/dnignt/dGa/doa/dnignAa /dGa/dnignAa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGa/dnignti/dga /dpa/dnignu/dnignt/dGa/doa/dnignAa /dGa/dnignAa/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/d,a/dnignE/dga /d,a/dnignE/dga/dnignAa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 92 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /60  \n \n/dA/diha/doa /dpa/dnignAa/dla \n/dA/diha/doa /dpa/dnignAa/dla /dA/diha/doa/dpa/dnignAa/dla/dnignti /dBa/dnignt/dia \n/dGha/dnignAa/dgta /dA/di.half /dha/dnignAa/doa /dba/dna/doa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dA/diha/doa/dnignu/daha/dnignE /dpa/dla /dpa/dnignAa/dla /dba/dna/dnignAi/doa \n/dA/di.half /dha/dnignE/doa /dA/di.half /dha/dnignAi /daa/doa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/di.half /dha/dnignE/doa /dA/di.half /dha/dnignAi /daa/doa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/diha/doa /dpa/dnignAa/dla.../.anda \n \n/dla/dnignu/dBha/dnignti /dla/dnignu/dBha /dla/dnignu/dBha /daa/dnignAu/daha/dia/dnignu \n/d.a/dnignu/dha/doa/dnignAa-/dga/dnignE/dha/doa/dnignAa /d,a/dnignAa/dba /d,a/dba/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/ds/dnignt/dGa/dga/dnignE /dla/dnigns/dgga/dnignti /dla/dba/dnignAi/daa-/dla/dba/dnignAi/daa \n/dBa/dnignti/d,a /d.ha/doa/dga/dnignti /doa/dG.half/d.ddha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.ha/doa/dga/dnignti /dBa/dnignti/d,a /doa/dG.half/d.ddha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/diha/doa /dpa/dnignAa/dla.../.anda \n \n/dA/dia/dha/dnignAa-/daa/dia/dha/dnignAa /daa/dnignt/dha /daa/dha/dnignAa-/dna/dnignsu/dia/dnignAa \n/doa/dnignAa/dnignt/dga-/d.a/dnignti/dia /dna/dnigns/dia/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dia/dnignE /dba/dnignt/dia/d@a/dnignAa /dva/dnignAa/d,ha /dia/dnignE /dBha/dnignsu/d.ha/doa \n/ds/dla/dnignAa-/dba/daa/dnignAa /d,a/dnignti/dBa/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/ds/dla/dnignAa-/dba/daa/dnignAa /d,a/dnignti/dBa/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGha/dnignAa/dgta /dA/di.half /dha/dnignAa/doa.../.anda   \n \n \n61 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/dna/dBha /dnignt/d.a/dia /dE/dla/dha/dnignE /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dBha /dnignt/d.a/dia /dGa/dnignE/dla/dha/dnignE /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dBa  /d.a/dnignti/dia /dBha/dnignE/dla/dha/dnignE /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dla/dnignE/dla/dha/dnignAa-/d.a/dnignE/dla/dha/dnignAa /daa/dingtha /dva/dnignu/dnignt/daa \n/dBa/dnignE/dgha/dnignAa-/daa/dgha/dnignAa /dna/dnigns/dia/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dnignE/dgha/dnignAa-/daa/dgha/dnignAa /dna/dnigns/dia/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/diha/doa /dpa/dnignAa/dla.../.anda \n  \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 99 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /62  \n \n/d.da/dnignAa/d@a/doa/dnignti/daa \n/d.da/dnignAa/d@a/doa/dnignti/daa /dpa/doa_dnignsu/doa/dnignti /du/daa/doa/dnignAa \n/dA/dia/d.ha/dnigns/dia /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dpa/dnignE/daa/doa/.anda \n/dBa/dnignAa/diha/dla /daha/dnigns/dgtgta/dnignAa /dGa/dnignAa/dE /dpa/dnignE/dia/dnignAa \n/dnignt/daa /daa/doa/dga /d.da/dnignAa/d@a/doa/dnignti /dga/dnignE/daa/doa/.anda \n/dnignt/daa /daa/doa/dga /d.da/dnignAa/d@a/doa/dnignti /dga/dnignE/daa/doa/.anda \n/d.da/dnignAa/d@a/doa/dnignti/daa.../.anda \n \n/d.da/dnignAa/d@a/doa/dnignti/daa /dga/d,andrabindu /dE/daaa/dnignE /ds/d.a/dnignE/dna \n/dnignt/dga/dnignt.v/dgha-/dnignt.v/dva/dnignt/dga /dga/dnignAa/doa/dnignti/daa /dga/dnignE/daa/doa \n/dba/dla-/dnignt.v/dva/dia/dgta /dna/dnignE/daa/dnignE/din.half /d.da /dga/dnignE/daa/doa/dnignAa \n/dGha/dgta-/dGha/dgta /dGha/dgta/dia/dnignAa /dpa/dnignE/daa/doa/.anda \n/dGha/dgta-/dGha/dgta /dGha/dgta/dia/dnignAa /dpa/dnignE/daa/doa/.anda \n/d.da/dnignAa/d@a/doa/dnignti/daa.../.anda \n \n/dba/dla /dba/dnignt.v/dla/d@a/dnignAa /dba/dnignt.v/dla /dba/dla/dnignAa \n/dna/dnignAa/dla/daa /dna/dnignAa/dla /dAu/doa_dnigns/d.a/dnignAa /dpa/dnignE/daa/doa/.anda \n/dva/dnignAa/dnignt/dia /dGa/dnignE/dla/dnignAu/dAnusvara /dBa/dnignti/dna /dBa/dnignt.i/doa/dna \n/dna/dva/dE-/dna/dnignAa/dla /dna/dna/doa/dga /dga/dnignE/daa/doa/.anda \n/dna/dva/dE-/dna/dnignAa/dla /dna/dna/doa/dga /dga/dnignE/daa/doa/.anda \n/d.da/dnignAa/d@a/doa/dnignti/daa.../.anda \n \n \n \n63 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/dGha/doa-/dGha/doa /dGha/dingta/dnignti /dBa/dnignAa/dnignt.W/diha-/dBa/dnignAa/dnignt.W/diha \n/dGha/dgta-/dGha/dgta /dGha/dingta/dnignti /dga/dnignE/daa/doa/.anda \n/dGha/dnignAa/d,andrabindu/dgta/dnignti-/dGha/dingta/dnignti /dGha/dnignt/dgta /dGha/dgta/dnignAi/dia \n/dAu/doa_dnigns/d.a/dnignAa /dba/dnignAa/dBa/dnignAi /dga/dnignE/daa/doa/.anda \n/dAu/doa_dnigns/d.a/dnignAa /dba/dnignAa/dBa/dnignAi /dga/dnignE/daa/doa/.anda \n/d.da/dnignAa/d@a/doa/dnignti/daa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 72 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /64  \n \n/dBa/doa/dha/dBa/dgta/dnignsu \n/dBa/doa/dha/dBa/dgta/dnignsu /dna/dva/dnignAa/dpa /dBa/dnignt/dia-/dBa/dnignt/dia \n/dBa/doa/dha/dBa/dgta/dnignsu /dna/dva/dnignAa/dpa /dBa/dia/dla /d,ha/dnignAi/.anda \n/dia/dnignE /dBa/dnignAa/dgta /dia/dnignE /dgtha/dnignE/daa/dnignAa/dia /dla/dnignu/daa \n/dBa/dnignE/dgtha/dnignE/daa/dnignAa/dia /dna/dva/dnignAa/dpa /dBa/dia/dla /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dnignE/dgtha/dnignE/daa/dnignAa/dia /dna/dva/dnignAa/dpa /dBa/dia/dla /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/doa/dha/dBa/dgta/dnignsu.../.anda \n \n/dnignt/dBa/dia /dgtha/dnignE/daa/dnignAa/dia/dla /dBa/dnignAa/dgta /dpa/dnignE/dia/dnignAa \n/dgha/dnignt/dha-/dgha/dnignt/dha /dgha/dnignAa/dnignt/dha-/dgha/dnignAa/dnignt/dha /d,a/dla/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dga/dnignt/dha/dia/dnignAa /dia/dnignE /dna/dva/dnignAa/dpa/dnignu /dna/dva/dnignAi/dga \n/dGa/dnigns/doa/daa/dnigns/dnignt/dia/d@a/dnignAa/d,andrabindu /dva/dnignAa/dnignt.i/doa /d,a/dla/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGa/dnigns/doa/daa/dnigns/dnignt/dia/d@a/dnignAa/d,andrabindu /dva/dnignAa/dnignt.i/doa /d,a/dla/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/doa/dha/dBa/dgta/dnignsu.../.anda \n \n/doa/dnignE/dha/dnignE-/doa/dnignE/dha /dBa/dnignu/dla/dnignti /dma/dnignAa/dnignt.v/dina/daa \n/dva/dnignAu/dla/dnignAa /dva/dia /dva/dnignt.i/doa-/dva/dnignt.i/doa /dva/doa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dva/dE /dba/dnignAa/dnignt/dBa /dpa/dnignt/dha/dia/dnignAa /dba/dga/dbha/dnignsu/dla \n/dha/dha/dnignAi/doa-/dha/dha/dnignAi/doa /dha/dnignti/doa /d,ha/dnignu/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dha/dha/dnignAi/doa-/dha/dha/dnignAi/doa /dha/dnignti/doa /d,ha/dnignu/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/doa/dha/dBa/dgta/dnignsu.../.anda   \n \n \n65 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/dva/dia/dnignE /dia/dnignt/dha /dga/d,andrabindu /dBa/dnignAa/dt/dia /dBa/dnignu/dla /daa/dnignti.W \n/dva/dia-/dva/doa/d.a/dia /dva/doa/d.a/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignt/dha/dia/dnignAa /dBa/doa/dha/dBa/dgta/dnignsu /dna/dva/dnignAa/dpa /dna/dva/dnignAi/dga \n/dga/dnignt/dha/dia/dnignAa /dna/dva/dnignAa/dpa/dnignu /dna/dva/dma/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dga/dnignt/dha/dia/dnignAa /dna/dva/dnignAa/dpa/dnignu /dna/dva/dma/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/doa/dha/dBa/dgta/dnignsu.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 88 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /66  \n \n/d,a/dnignu/dgta/dnignti /d,ha/dnigns/dBa/dE \n/d,a/dnignu/dgta/dnignti /d,ha/dnigns/dBa/dnignAi /dpa/daha/dia /d,a/dgta-/d,a/dnignt/dgta/d@a/dnignAa \n/d,a/dnignt/dgta/d@a/dnignAa /d,a/dnignAa/dgta /d,a/dgta/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignti/dia/dGa/dnignAa/dnignt/dia/daa /doa/dAnusvara/dGa /doa/dBha/dna/dna/d,andrabindu \n/dna/dnigns/doa /dnignt.v/dpa/di.half /d.a/dnignAa/dnignt/d.a/dla/dnignti /dBha/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnigns/doa /dnignt.v/dpa/di.half /d.a/dnignAa/dnignt/d.a/dla/dnignti /dBha/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,a/dnignu/dgta/dnignti /d,ha/dnigns/dBa/dE.../.anda \n \n/dBa/dnignsu/dia-/dBa/dnignsu/dia /dA/daa/dnignAa/dna /dBa/dnignt/dia-/dBa/dnignt/dia \n/d.ha/d.ddha-/d.ha/doa/dga/dnignti /d,ha/dnigns/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,a/dnignsu/dha /d,a/dnigns/dha_dnigns/dnignt/dgta /dna/dnignAa/dnignt/dgta /dna/dnignt/dgta /d,ha/dnignAa/dga/dnignti  \n/d.a/dnignsu/d.ha-/dbha/dnignsu/dla /dBa/dia/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.a/dnignsu/d.ha-/dbha/dnignsu/dla /dBa/dia/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,a/dnignu/dgta/dnignti /d,ha/dnigns/dBa/dE.../.anda \n \n/daa/doa/dva-/d.ha/doa/dva /daha/dnignE/dla /dnignt.v/dna/doa /dnignt.v/dna/doa/dnignAi/dpa \n/dia/d,a/dia/dnignti /dia/dnignAa/d,a /dia/d,a/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dnignAa/dgta-/dBa/dgta/dnignu/dha/dnignti /dba/daa/dnignAi/d.ddha-/dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dva/dnignsu/dAnusvara/dGa/dBa/dnignAa /dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dnignt/dBa/dla/dha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dva/dnignsu/dAnusvara/dGa/dBa/dnignAa /dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dnignt/dBa/dla/dha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,a/dnignu/dgta/dnignti /d,ha/dnigns/dBa/dE.../.anda \n \n \n \n67 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dpa/daha/dia/dnignE /dva/dnignsu/dAnusvara/dGa/dBa/dnignAa /dba/d.ddha/dga/dnignAi \n/dva/d.ha/dnigns /dva/dia /dva/d.ha/dnigns/doa/dnignAa/dt/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnignAa/dnignt/dBa-/dba/dnignAa/d,andrabindu/dnignt.W/daha /dva/dnignAa/d,ha/dnignti.v /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/doa/dna /dva/d.ha/dnigns /dnignt/dBa/dla/dha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/doa/dna /dva/d.ha/dnigns /dnignt/dBa/dla/dha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,a/dnignu/dgta/dnignti /d,ha/dnigns/dBa/dE.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 93 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /68  \n \n/daha/dnignE/dla-/daha/dnignE/dla/dnignAa/d.ddha/dnignti \n/daha/dnignE/dla /daha/dnignE/dla/dnignAa/d.ddha/dnignti /daha/dnignE/dla /dgtha/dnignAa/dnignt/dia \n/daa/dBa/d.da/dnignti /d.a/dnignAu/d.ddha /d.a/dnignAu/d.ddha/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dna/dnignti/dva/dnignAa /dBa/dnignAa/dnignt.W/diha  /dBha/dnignAu/daa /dBha/dnignAu/dnignt/daa/d@a/dnignAa \n/d,ha/dnigns/dnignt/dBa-/d,ha/dnigns/dnignt/dBa /d,ha/dnigns/dga/dBa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/d,ha/dnigns/dnignt/dBa-/d,ha/dnigns/dnignt/dBa /d,ha/dnigns/dga/dBa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/daha/dnignE/dla-/daha/dnignE/dla/dnignAa/d.ddha/dnignti.../.anda \n \n/dia/dva/dGa/doa-/d,a/dnignAu/d.ddha/dGa/doa /dba/doa/dga/dnignti /dba/doa/dnignAa/d,andrabindu/dga \n/dia/dva/dha/doa /d.da/dnignE/dGa /d.da/dnignE/dGa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dAa/dva /d,ha/dnignti.v, /dpa/dnignAa/dva /d,ha/dnignti.v, /daa/dnignt.i/doa/d@a/dnignAa /dla/dga/dnignAa/dva /d,ha/dnignti.v \n/dna/dnignAa/d,andrabindu/dna /d,ha/dnignu/dnignt/d.ddha /doa/dnignE/d.ddha/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dna/dnignAa/d,andrabindu/dna /d,ha/dnignu/dnignt/d.ddha /doa/dnignE/d.ddha/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/daha/dnignE/dla-/daha/dnignE/dla/dnignAa/d.ddha/dnignti.../.anda \n \n/dE/daa /dna/dnignAa/d,andrabindu/dna /d,a/dnignE/dga /daa/dBa/d.d.da/dnignti \n/d,a/dnignti/daa/dnignAa-/d.a/doa/dBa/doa /daa/doa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dBha/dnignAu/daa /dBa/dnignt/dia /dBha/dnignu/dnignt/daa/d@a/dnignAa-/dBha/dnignu/dnignt/daa/d@a/dnignAa \n/d,ha/dnigns/dnignt/dBa-/d,ha/dnigns/dnignt/dBa /d,ha/dnigns/dga/dBa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/d,ha/dnigns/dnignt/dBa-/d,ha/dnigns/dnignt/dBa /d,ha/dnigns/dga/dBa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/daha/dnignE/dla-/daha/dnignE/dla/dnignAa/d.ddha/dnignti.../.anda   \n \n \n69 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/d.ha/doa/dga/dnignti /daha/dnigns/dnignt/dia-/daha/dnigns/dnignt/dia /dva/dnigns/d.a/dnignAa /dE/dha/dia/dnignu \n/dA/daha/d.ddha/dnignAa/dha/dnignAa /dBa/dia/dBa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dva/dnignAa/dnignt/dgta /dna/dAnusvara/dGa /dha/dnignAa/dgha /dnignt.v/dva /dla-/dnignt.v/dva /dla/dnignAa \n/dma/dnignti/doa /dBha/dnignsu/dnignt.v/dva  /dnignt.v/dna/doa/dpa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/dma/dnignti/doa /dBha/dnignsu/dnignt.v/dva  /dnignt.v/dna/doa/dpa/dnignAi/dga /dE/dla/dnignAi/dE/.anda \n/daha/dnignE/dla-/daha/dnignE/dla/dnignAa/d.ddha/dnignti.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 79 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /70  \n \n/daa/daa/dnignu/d.ddha/dBa/dnignAa \n/daa/daa/dnignu/d.ddha/dBa/dnignAa /dnignt/dBa/dAa/dia /daa/daa/dnignu/d.ddha/dBa/dnignE /daha/dnignAa/dt /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /daa/daa/dnignu/d.ddha/dBa/dnignAa /dnignt/dBa/dAa/dia /daa/daa/dnignu/d.ddha/dBa/dnignE /daha/dnignAa/dt /d,ha/dnignAi/.anda \n \n/dnignt/dBa/dia/dnigns /dnignt.v/dna/doa-/dba/dE/doa /dna/dnignt.v/dpa-/dna/dnignt.v/dpa \n/d,a/dnigns/dgtgta/dnignAa-/d,a/dnignAa/dAnusvara/dGa/dnigns/doa /d,a/dnigns/dha_dnigns/dgta/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/dba/dia/dnignE /dnignt.v/dna/doa/dpa/dla-/dpa/dl.half /dla/dnignAa-/dpha/dl.half /dla/dnignAa  \n/daha/d.a-/daha/dnigns/d.a /dnignt/d.da/dnignt.i/doa/dAa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daha/d.a-/daha/dnigns/d.a /dnignt/d.da/dnignt.i/doa/dAa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/daa/dnignu/d.ddha/dBa/dnignAa.../.anda \n \n/daha/daha/dnignAi/doa-/daha/daha/dnignu/dnignt/d.ddha /daha/daha/doa/dnignti /dBa/dnignt/dia \n/d.a/dia-/d.a/dia/dnignAa/dt/dga /daa/dha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignAa/dnignt/dgta-/dba/dnignAa/dnignt/dia /dna/dBha /dha/dva/doa/dnignE-/dha/dva/doa/dnignE \n/daa/dnigns/dvha/doa/dnignAa /d.dha/dnignE/doa /dBa/dia/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /daa/dnigns/dvha/doa/dnignAa /d.dha/dnignE/doa /dBa/dia/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/daa/dnignu/d.ddha/dBa/dnignAa.../.anda \n \n/dpa/dnignE/doa /dnignt/dia/daa/dnignAi/dla /dpa/dnignt/d.ddha/d@a/dnignAa-/dpa/dnignE/dnignt/d.ddha/d@a/dnignAa \n/dba/dnignAa/d,ha/dnignsu /dba/dnignE/dgta /dnignt.v/d,ha/dnignt.v/d,ha/d@a/dnignAa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n \n \n71 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/daa/dnignE/dga/dE /dpa/dnignAa/dE/dBa /daa/dnignE/dga/dE /dpa/dnignAa/dt /d,ha/dnignti.v \n/dgtha/dnignE/daa/dnignAa/dia/dnignu /daa/dha/dnignAa/d,andrabindu /doa/dnignt/dha /dba/dnignAa/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dgtha/dnignE/daa/dnignAa/dia/dnignu /daa/dha/dnignAa/d,andrabindu /doa/dnignt/dha /dba/dnignAa/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/daa/dnignu/d.ddha/dBa/dnignAa.../.anda  \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 79  \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /72  \n \n/dna/dnignu/doa /dBa/dnignt/dia \n/dna/dnignu/doa /dBa/dnignt/dia /dna/dnignt.W/diha /d@a/dnignAa /dna/dnignAa/dnignt.W/diha  \n/dnignt.v/dna/doa /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla /d,a/dla/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt.v/dna/doa-/dnignt.v/dna/doa/dnignAa /dnignt.v/dna/doa/dnignt.v/dna/doa/dnignAa /d,a/dnigns/dha/dnignt/dgta  \n/dBa/dga-/dBa/dga/dnignAa /dBa/dga/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dga-/dBa/dga/dnignAa /dBa/dga/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnignu/doa /dBa/dnignt/dia.../.anda \n \n/dbha/dnigns/dla/dha/dnignAi/doa /dbha/dnignsu/dla /dbha/d.ddha /dbha/dla/dha/dnignAi/doa \n/dBa/d.ddha/dGa/d.a /dnignt/dBa/doa/dnignti/d,ha /dBa/dia/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dgtgtha/dnignAa /daa/dnignt/dha /dia/dgtgtha/dnignAa /dBa/dnignt/dia /dBa/dia/dnignAa \n/dna/dGha/dia-/dGha/dia /dBa/dia /d.ha/d.ddha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGha/dia /dna/dGha/dia /dBa/dia /d.ha/d.ddha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnignu/doa /dBa/dnignt/dia.../.anda \n \n/dba/daa/dnignAi/d.ddha /dva/dnignsu/dna /dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dva/dnigns/dna/daa/dnignAa \n/dnha/dnignti/dla-/dnignt.v/dna/dia/dnignE/dha /dnignt.v/dna/doa/dpa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n /dba/daa/dnignAi/d.ddha /dba/dnignsu/d,ha /dba/dnigns/d,ha/d.ddha/dnignti /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dGha/dnignAa/dgta-/dGha/dgta /dGha/dnignt/dgta/d@a/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGha/dnignAa/dgta-/dGha/dgta /dGha/dnignt/dgta/d@a/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda    \n/dna/dnignu/doa /dBa/dnignt/dia.../.anda   \n \n \n73 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/daa/dnignsu/dgta /dnignt.v/d,a/dgoa /dGha/dgta-/dGha/dgta /dGha/dgta/dnignAa \n/dba/dnignAu/doa_dnigns/dnsa-/dba/dnigns/doa_dnigns/dnsa /dGa/doha/dnignAi /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignsu/dgta /daa/dnigns/dnignt/dgta /daa/dnignsu/dnignt/dgta /dba/dnignti/dna /daa/dnignE/doa \n/dnignt.v/dna/doa /dnignt.v/dnha/daha/doa/dina/dnignti /dGa/doha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt.v/dna/doa /dnignt.v/dnha/daha/doa/dina/dnignti /dGa/doha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnignu/doa /dBa/dnignt/dia.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 96 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /74  \n \n/dna/dnignE/dpa-/dnignt.v/dna/dAnusvara/dGa/dnignAa/doa \n/dna/dnignE/dpa /dnignt.v/dna/dAnusvara/dGa/dnignAa/doa /dna/dnignt.v/dpa /dna/dnignAa/dnignt.v/dpa-/dna/dnignAa/dnignt.v/dpa \n/dna/dnignAa/d.ha /dna/dga/dhalant /d.ha/d.ddha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.a/dnignsu/doa-/d.a/dnignsu/doa /d.a/dnigns/doa/dGa/dva /d.a_dnignmocalico/dGa /d.a_dnignmocalico/dnh.half /d@a  \n/dna/dnignu/dla/dha /dna/dnignu/doa /daa/doa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnignu/doa/dha /dna/dnignu/doa /daa/doa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnignE/dpa-/dnignt.v/dna/dAnusvara/dGa/dnignAa/doa.../.anda \n \n/dBa/dnignt/dia/dga/dnignE /d.a/dha/dnignAa/dt /dE/daa/dnignAa/dt /dBa/d.a/dnignAi/dla \n/dna/dnignt.v/dpa /dbha/dnignsu/dla /dnignt.v/dna/BAnE /dAnusvara/dGa/dnignAa/doa /d.ha/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dnignAa/dla-/dBha/dnignAa/dla /dla/dnignti/daha-/dla/dnignti/daha /dla/daha/dnignAa \n/d.ha/dnignAa/doa /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /daa/dnigns/d.a/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /d.ha/dnignAa/doa /dBa/dha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /d.ha/dnignAa/doa /dBa/dha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnignE/dpa-/dnignt.v/dna/dAnusvara/dGa/dnignAa/doa.../.anda \n \n/dna/dnignu/doa /dba/daa/dnignAi/d.ddha /dnha/dnignu/doa /dna/dnignu/doa /dnha/dnignu/doa \n/dna/dnignu/d.ddha/dha /dna/dnignu/doa/dha/dnignAa /daa/doa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dgta/dba/dnignAa/dia /dgta/dnignt/dba/dga/dnignE /dgta/dba/dnignAi/dga \n/d.a/dnignu/dha/doa/dnignti /dna/dnignE/dpa /dna/dpa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.a/dnignu/dha/doa/dnignti /dna/dnignE/dpa /dna/dpa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n \n \n75 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dna/dnignE/dpa-/dnignt.v/dna/dAnusvara/dGa/dnignAa/doa.../.anda \n \n/dBa/d.a/dla/dnignAa-/dBa/d.a/dla/dnignti /daa/doa/dE /d.ha/dia-/d.ha/dnignE/dia/dnigns \n/d.ha/dnignAa/dva-/daa/dnignAa/dva /daa/dha/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt.v/dva /dnignt.v/dgha /dva/dnignAa/dnignt.v/dla/dia /dva/dia /dva/dnignt.v/dla/BAnE -/dva/dnignt.v/dla \n/dnignt.v/dva /dnignt.v/dgha/dla/dnignAa/dAnusvara/dGa/dia/dnignAa /daa/dha/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n /dnignt.v/dva /dnignt.v/dgha/dla/dnignAa/dAnusvara/dGa/dia/dnignAa /daa/dha/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda   \n/dna/dnignE/dpa-/dnignt.v/dna/dAnusvara/dGa/dnignAa/doa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 98 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /76  \n \n/dpa/dE/dha /dla/dnignsu/dnignt.i/doa \n/dpa/dE/dha /dla/dnignsu/dnignt.i/doa-/dBa/dnigns/dnignt.v/d.ha /dva/dia /dba/daa/d.ddha/dE \n/dga/dnignE/dha/dia/dnignE /dgta/dnignAa /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dBha/dnignAa/d@a /d@a/dnignAu/.anda \n/dia/dGa/doa /dia/dpa/dnignt.i/doa /dnignt/dia/dha/dnignAa/dnignt.i/doa-/dnignt/dia/dha/dnignAa/dnignt.i/doa \n/dA/doa/dnignAa/dnignt.v/d.ha /doa/dnignAa/dnignt.W/daha /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dBha/dnignAa/d@a /d@a/dnignAu/.anda \n/dA/doa/dnignAa/dnignt.v/d.ha /doa/dnignAa/dnignt.W/daha /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dBha/dnignAa/d@a /d@a/dnignAu/.anda \n/dpa/dE/dha /dla/dnignsu/dnignt.i/doa.../.anda \n/dla/dnignsu/dnignt.i/doa-/dBa/dnigns/dnignt.v/d.ha /dGa/doa/dpa/dnignu/d.ddha /dBa/dnignt/dia-/dBa/dnignt/dia \n/dGa/doa/d.a/dnignt/dia-/daha/dnignsu/dgta/dnignAa /dnignt.v/dva /dla/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dE/daa /doa/dansa/daa /dE/daa /dBha/dansa/daa /dBa/dnignt/dia \n/dA/dva/dnignmocalico/dga /doa/dna /dBha/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/dva/dnignmocalico/dga /doa/dna /dBha/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/doa/dAnusvara/dGa-/doa/dAnusvara/dGa /dbha/dnignsu/dla /dva/dnignAa/dla/dnignAa /dva/dnignAa/dnignt.v/dla/dia \n/dva/dnigns/dna/dnignAi/daa /dva/dnigns/d,andrabindu/dha /daa/dla/dnignti /daa/dnignt.v/dla/dAa/dt /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignAa/dnignt.v/dla/dia /dva/dnignAa/dla/dnignAa /dGa/dnignt/doha-/dva/dnignt/doha \n/d,ha/dga /dva/dnignAa/dla/dnignti /d,ha/dnignt/dga/d@a/dnignAa /dna/dpa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,ha/dga /dva/dnignAa/dla/dnignti /d,ha/dnignt/dga/d@a/dnignAa /dna/dpa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dE/dha /dla/dnignsu/dnignt.i/doa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 70   \n \n \n77 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/dpa/dnignu/dnignt/dga /dha/doa \n/dpa/dnignu/dnignt/dga /dha/doa /dha/doa/dBa/dnignAa/dha /dha/daa/dnignAi/doa \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dGa/dnignti/dga /dGa/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dla/dnignE-/dsu /d,andrabindu /d,a, /dsu /d,andrabindu /d,a /dla/dnignE /dBa/dnignt/dia /dma/dia \n/d,a/dnignu/dgta/dnignti-/d.dha/dnignAa/dla /dBa/dia/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGa/dnignE /dBha/dnignAu/dpa/dnignti, /d,a/dnignu/dgta/dnignti-/d.dha/dnignAa/dla /dBa/dia/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignu/dnignt/dga /dha/doa.../.anda \n \n/dBa/dnignsu/dia /dba/dba/dnignti/dha /dn.half /dma/dnignAa/dga/dnignti /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/doa/dna /dA/dva/dnignmocalico/dga /dBha/doa/dnignAi/dga /d,a/dla/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignmocalico/dnignt.v/dgga/BAnE -/dma/dnignmocalico/dgga /dba/doa/daa/dnignmocalico/dnignt/dga /dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dga/doa/dnignE-/dsu/dba/doa/dnignE /dnignt.v/dna/doa /dna/dpa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGa/dnignE /dBha/dnignAu/dpa/dnignti, /dga/doa/dnignE-/dsu/dba/doa/dnignE /dnignt.v/dna/doa /dna/dpa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignu/dnignt/dga /dha/doa.../.anda \n \n/dla/dgga/dnignti /dBa/dnignt/dia /dla/dga/dnignAi/d.ddha-/dba/dna/dnignAi/doa \n/dla/dga/dva/doa/d.a/dia /daa/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,a/dnignu/dgta/dnignti /dpa/dla /dgta/dGha/dnignt/d.ddha-/dgta/dGha/dnignt/d.ddha \n/daha/dnignsu/dia /dba/dna/dnignti/dia/dnignAa /dE/daa /daa/doa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGa/dnignE /dBha/dnignAu/dpa/dnignti, /daha/dnignsu/dia /dba/dna/dnignti/dia/dnignAa /dE/daa /daa/doa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignu/dnignt/dga /dha/doa.../.anda \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /78  \n \n/du/dha/dE /dba/dnignAa/dnignt/dia /dgta/dGha/dnignt/d.ddha-/dgta/dGha/dnignt/d.ddha \n/dpha/dnignti/dla-/dna/doa/dnignu/dma/doa /dna/dnignE/dha/dnignu /dna/dpa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dnignAa/dla-/dBha/dnignAa/dla /daa/dnigns/dnha/daa /daa/dla/dnignE/dba \n/dva/doa_dnignsu /dn.half /dgha/dla /dGa/doha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGa/dnignE /dBha/dnignAu/dpa/dnignti, /dva/doa_dnignsu /dn.half /dgha/dla /dGa/doha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dpa/dnignu/dnignt/dga /dha/doa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 96 \n \n \n \n79 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/dha/doa /dha/dla/daa \n/dha/doa /dha/dla/daa /dha/dla/di.half /dga/dva/dnignE \n/dva/dnignti/doa-/d.a/dnignu/dla /dga/dnignE/dha/dla /dBa/dia/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnigns/doa-/dba/dnigns/dnsaa/doa /dba/dnigns/doa/dn.half /dna/doa \n/dBa/dnignAa/dgta-/dGha/dnignAa/dgta /dGha/dgta/dBa/dnignti /d,a/dla/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dnignAa/dgta-/dGha/dnignAa/dgta /dGha/dgta/dBa/dnignti /d,a/dla/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dha/dla-/dha/dla/daa.../.anda \n/dE/daa-/d.a/dnignsu-/dga/dnignti/dia /d,a/dnignAa/dnignt.i/doa /doa/dnignt/dha/dga/dnignu \n/dGa/dnignt/dga /dt/dAnusvara/dpa/dnignti/dia /dGa/dnignAa/d.ddha/dnignti /d.ha/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dnignE/dnignt/dha/dna/dnignAa/dBa-/dnignt/dha/dna/dnignAa/dBa /dBa/dnignt/dia /dBa/dnignt/dia \n/d.ha/dnignt/d.ddha /d.ha/d.ddha/dnignAi/daa /d.ha/d.ddha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.ha/dnignt/d.ddha /d.ha/d.ddha/dnignAi/daa /d.ha/d.ddha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dha/doa /dha/dla/daa.../.anda \n/dla/dAnusvara/daa-/dA/d@a/dnignu/dnignt.v/d.ha/d@a/dnignAa /dna/dnignt/dgta-/dha/dnignt/dgta \n/dna/dAnusvara/dGa/dnignti-/dna/dAnusvara/dGa /d,a/dla/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt/dia/doa/dnignt.W/daha /dba/doa/dnignt.W/daha /dBa/dnignAa/dgta-/dBa/dgta/dnignu/dha/dnignti  \n/dbha/dla /daa/doa/dia/dnignti /dBha/dnignu/dGa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dbha/dla /daa/doa/dia/dnignti /dBha/dnignu/dGa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dha/doa /dha/dla/daa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 62 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /80  \n \n/dnignt/dha/dva-/dnignt/dGa/dnignt.i/doa \n/dnignt/dha/dva-/dnignt/dGa/dnignt.i/doa /ds/dga/dhalant /ds/dga/dnignsu/dAnusvara/dGa /ds/dva/dnignt/d.ddha \n/dnignt/dia/doa/dva/dla /dA/dva/dnignmocalico/dga /d.ha/dnignAa/doa /dBa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt.v/dna/daha-/dnignt.v/dnha/daha/doa /dnignt.v/dna/dha/dnignAi/doa-/dna/dha/dnignAi/doa \n/dGa/dAnusvara/dGa /dA/daa/dnignAa/dna /dBa/dha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGa/dAnusvara/dGa /dA/daa/dnignAa/dna /dBa/dha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt/dha/dva-/dnignt/dGa/dnignt.i/doa.../.anda \n \n/ds/dga/doa/dnignE-/d.a/dnignt.v/d,ha/dia/dnignE /d.ha/d.ddha/dnignAi/dia /d.ha/dnignAa/doa \n/dnignt.v/dnha/daha/doa-/dna/dGa/doa /d.a/dnignE/daha/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/doa/dAnusvara/dGa-/doa/dAnusvara/dGa /dbha/dnignsu/dla /dva/dnignAa/dla /dna/dnignt.v/dpa \n/dva/dia /dGa/dAnusvara/dGa /dna/dpa/dBa/dnignAi/dga  /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dia /dGa/dAnusvara/dGa /dna/dpa/dBa/dnignAi/dga  /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt/dha/dva-/dnignt/dGa/dnignt.i/doa.../.anda \n \n/dha/dnignt/dgta-/dna/dnignt/dgta, /dna/dnignt/dgta-/dha/dnignt/dgta /dBa/dnignAi/dna-/dma/dnignE/dna \n/dna/dnignAa/dGa/doa-/dnignt.v/dnha/daha/doa /d.ha/d.ddha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGa/dAnusvara/dGa-/dA/daa/dnignAa/dna /ds/dga/dnignAi/doa -/ds/dga/dnignAi/doa   \n/dnignt.v/dnha/daha/doa /dna/dGa/doa /dba/daa/d.ddha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt.v/dnha/daha/doa /dna/dGa/doa /dba/daa/d.ddha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda   \n \n \n81 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dnignt/dha/dva-/dnignt/dGa/dnignt.i/doa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 64 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /82  \n \n/dBha/dnigns/dma/dia /dBha/dnignsu/d,a/dnignt.v/dla \n/dBha/dnigns/dma/dia /dBha/dnignsu/d,a/dnignt.v/dla /dA/daa/dnignAa/dna \n/doa/dAnusvara/dGa-/doa/dAnusvara/dGa /dga/dnignAa/doa/dnignAa /dna/dpa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dga/dnignti/dia /dnignt.v/dva /dnignt.v/dla /d.da/dAnusvara/d.da /dga/doa/dnignAa/dpa/dnignsu \n/dna/dBha/daa /dga/dnignAu/dla /dga/dnignu/dla/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dBha/daa /dga/dnignAu/dla /dga/dnignu/dla/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBha/dnigns/dma/dia /dBha/dnignsu/d,a/dnignt.v/dla.../.anda  \n \n/daa/daha/dia/dnignu /d.a/dnignAa/d@a/dnignAa/d,andrabindu /dma/dnignAa/d@a/dnignAa/d,andrabindu /daa/daha/dia/dnignu \n/daa/dnignti.W/doa-/dnignt/daa/doa/d.a/dnignAa/dia/dnignti /daa/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dga/dnignE/daa/dgtha/dnignti/daa /dAa/dna /dnignt/dBa/dia/dnigns /dba/dnignAu/dia/dnignE \n/ds/d.a/d@a-/dA/dn.half /dga /daa/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n /ds/d.a/d@a-/dA/dn.half /dga /daa/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBha/dnigns/dma/dia /dBha/dnignsu/d,a/dnignt.v/dla.../.anda \n \n/dna/dnignAa/dga/dnignu /dna/dGa/doa /d.a/dnignE/dnignt.W/daha /dna/dga/dBha/dnignAiAnusvara/d@a/dnignAa \n/daa/d,a/dBa/d,a /dBa/d,a/daa/d,a /daa/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBha/dnignu/doa /dha/dnignu/dt/dga /dBha/dha/dnignt/d.ddha-/dBha/d.ddha/dnignt/d.ddha  \n/dgha/daa/dgha/daa/dnignAa /dgha/daa/dgha/daa/dnignAa /dna/dnignE/dpa /dna/dpa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dgha/daa/dgha/daa/dnignAa /dgha/daa/dgha/daa/dnignAa /dna/dnignE/dpa /dna/dpa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n \n \n83 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dBha/dnigns/dma/dia /dBha/dnignsu/d,a/dnignt.v/dla.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 69 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /84  \n \n/daha/dnigns/dnignt.v/dpa/dga/dnignE /dAa/d,andrabindu/dnignt.W/daha \n/daha/dnigns/dnignt.v/dpa/dga/dnignE /dAa/d,andrabindu/dnignt.W/daha /dga/d.ddha/dnignt/dba /dga/d.ddha/dnignt/dba \n/dba/dnignmocalico/dnignt.v/dgha/dma/dnignti /dba/dGa /dba/dE/doa /dba/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.ha/doa/dga/dnignti-/dA/daa/dnignAa/dna /dBa/dnignti/d,a/dnignu-/dBa/dnignti/d,a \n/daha/dv.half /dBha /dBha/dnignE/dla /d.a/dnignE/daha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda  \n/daha/dv.half /dBha /dBha/dnignE/dla /d.a/dnignE/daha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/dba/dnignmocalico/dnignt.v/dgha/dma/dnignti /dba/dGa.../.anda \n \n/dA/daa/dnignAa/dna /dA/dva/doa/dnignti/dga /dBa/dnignt.v/dna /dBa/doa/dnignt.v/dna \n/daha/dnignu/dAnusvara/dt/d,ha /d.ha/doa/dga/dnignti /dBha/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dAa/dnha/dnignAa-/dAa/dnha/dnignti /dAa/dna /dpa/dGa/dnignu/dia/dnignE \n/dBa/doa/dha/dva/dnignAa/dna/dnignAa /dGa/dBa/dnignAi/dga /d,a/dla/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBha/dnignAa/d@a /d@a/dnignAu, /dBa/doa/dha/dva/dnignAa/dna/dnignAa /dGa/dBa/dnignAi/dga /d,a/dla/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnignmocalico/dnignt.v/dgha/dma/dnignti /dba/dGa.../.anda \n \n/dba/doa-/dma/dga /dBa/dga-/dba/doa /dna/dAnusvara/dGa-/dna/dAnusvara/dGa \n/dha/dnignE/dla /dna/dva/dnigns/d.oa /dha/dnignE/dla/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dBa/dnignAa/dla/dnigns /dsu/dba/doa /d.dha/dnignE/doa /dBa/dnignAa/dt/dia /dBa/dia/dnignAa \n/d.dha/dnigns/dt/dna /dha/dnignE/dla /dha/dnignE/dla/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dA/dha/dnignti/dAnusvara/daa/dnignE/d,andrabindu /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi \n/d.dha/dnigns/dt/dna /dha/dnignE/dla /dha/dnignE/dla/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda   \n \n \n85 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dba/dnignmocalico/dnignt.v/dgha/dma/dnignti /dba/dGa.../.anda \n \n/dpa/dGa/doa/dia/dnignAa/dgha /dGa/dnignE/dnignt/dia/dha/dnignAa/doa /dpa/dnignAa/dia/dnignt.v/dgha \n/dna/dva/dnigns/d.oa /d.dha/dnignsu/dnignt.v/dna /d,a/dla/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnignti/dgtha /dva/d,andrabindu/BAnE/dnigns/dha /dba/dnignAa/d,ha/dnignsu /dGha/dnigns/dva/dnignAa \n/d.dha/dnignsu/dnignt.v/dna /dma/dnignE/dGa /dba/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.dha/dnignsu/dnignt.v/dna /dma/dnignE/dGa /dba/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnignmocalico/dnignt.v/dgha/dma/dnignti /dba/dGa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 101 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /86  \n \n/dva/dnigns/d.ddha/dpa/dia /dva/dia/dnigns/dha/doa \n/dva/dnigns/d.ddha/dpa/dia /dva/dia/dnigns/dha/doa /dba/daa/dnignAi/d.ddha-/dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dga/dnignAa/dia /dnignt/dma/doa_dnignsu/d.a/dnignAa/dma/dla/dnignti /dga/dia/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.a/dnignu/dha/dia-/d.a/dnignAu/dpa/dnignti /daa/dnignsu/dnignt/d.a-/d,a/dva/dnignAi/daa  \n/doa/dnignt.v/d,a-/doa/dnignt.v/d,a /doa/dnignAa/dna /doa/d,a/dnignAi-/dBa/dna/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dAnusvara/dGa/dnignti, /doa/dnignt.v/d,a-/doa/dnignt.v/d,a /doa/dnignAa/dna /doa/d,a/dnignAi-/dBa/dna/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnigns/d.ddha/dpa/dia /dva/dia/dnigns/dha/doa /dba/daa/dnignAi/d.ddha-/dba/daa/dnignAi/d.ddha \n/dga/dnignAa/dia /dnignt/dma/doa_dnignsu/d.a/dnignAa/dma/dla/dnignti /dga/dia/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnigns/d.ddha/dpa/dia /dva/dia/dnigns/dha/doa.../.anda \n \n/dva/dnigns/dna/dnignAi/daa /dva/dnigns/dna/daa/dnignti.W /dva/dna/dnignAi/daa-/dva/dna/dnignAi/daa \n/daa/dia-/dAa/dia/dia /dA/dia/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dia/dnignEAnusvara/dGa/doa/dnignAa-/dla/dnigns/dlha/dnignAa, /dpa/doa/dla-/dva/doa/dla \n/dBa/dnignE/dina/dnigns-/dma/dia /dma/dnignti/dina/dnignAa /dma/dnignAa/dnignt.v/dina /d.ha/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dAnusvara/dGa/dnignti, /dBa/dnignE/dina/dnigns-/dma/dia /dma/dnignAa/dnignt.v/dina /d.ha/d.ddha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnigns/d.ddha/dpa/dia /dva/dia/dnigns/dha/doa.../.anda \n \n/dnha/dnignsu/doa-/dna/dnignsu/doa, /dva/dnignsu/d.ddha /dva/dnigns/dnignt/d.ddha-/dva/dnignsu/dnignt/d.ddha \n/dba/dGa-/dboa/dnignE/dva /dba/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dla/dgtgta/dnignAa-/d,a/dnignsu/d.ddha/dnignAa, /daha/dgtgta/dnignAa /d.a/dha/dnignti \n/dBha/dnignu/dpa /dBoa/dhva /dGa/dBa/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n \n \n87 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dna/dAnusvara/dGa/dnignti, /dBha/dnignu/dpa /dBoa/dhva /dGa/dBa/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnigns/d.ddha/dpa/dia /dva/dia/dnigns/dha/doa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 71 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /88  \n \n/dGa/dnignu/d.ha/dnignsu/dnignt.v/dla-/dBa/dnignE/dla \n/dGa/dnignu/d.ha/dnignsu/dnignt.v/dla-/dBa/dnignE/dla /d.da/dGa/doa /d.da/dGa/dnignt.i/doa \n/dgha/dia-/dva/dnignAa/dt/daa /dgha/dnigns/dgha/dnigns/dia /dgha/dnigns/dgha/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dAa/dna /dna/dnignsu/dpa/doeph /dA/dna/dga/dia /dba/dnignE/dBa  \n/dga/doa-/dsu/dba/doa /d,a/dva/daa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dga/doa-/dsu/dba/doa /d,a/dva/daa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGa/dnignu/d.ha/dnignsu/dnignt.v/dla-/dBa/dnignE/dla /d.da/dGa/doa /d.da/dGa/dnignt.i/doa \n/dgha/dia-/dva/dnignAa/dt/daa /dgha/dnigns/dgha/dnigns/dia /dgha/dnigns/dgha/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dGa/dnignu/d.ha/dnignsu/dnignt.v/dla-/dBa/dnignE/dla.../.anda \n \n/daa/doa_dnigns/dAa /daa/dnignAa/dla /dA/dBa/dnignAi/dga /d.a/dnignE/daha \n/dba/dGa-/dba/dGa/dha/dnignAa /dba/dnignAa/d,ha/dnignsu /dGha/dnignti/d,a/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dba/dnignAa/d,andrabindu/d,a/dva /dba/dha/doa /dba/dha/dla /dba/dha/dnignti/doa \n/doa/dGa-/doa/dGa /doa/dAnusvara/dGa /doa/dGa/d.ddha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.a/dnignti/dBa /dna/dnignAa/d,andrabindu/dpha/daa /dnignt/d.a/dm.half /d@a /dba/dnignAa/dnignt/dBa \n/dna/dGa/dnigns/dnignt/dia/d@a/dnignAa/d,andrabindu /daa/dha/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dGa/dnigns/dnignt/dia/d@a/dnignAa/d,andrabindu /daa/dha/dBa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGa/dnignu/d.ha/dnignsu/dnignt.v/dla-/dBa/dnignE/dla.../.anda \n \n/doa/dnignAa/dnignt/dga /d.a/dBa/dnignAa /d.a/dBa/d.a/dBa/dnignAa/dt/dga /dboa/dBha/dnignAa \n/dBha/dnignAa/BAnE/dnignE/doa-/dBha/dnigns/doa_dnigns/daa/dBa/dnignAa /dpa/dGa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda   \n \n \n89 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/d.a/dnigns/doa-/d.a/dnigns/doa/dnignAa, /d.a/dnigns/doa-/d.a/dnigns/doa/dnignAa /d.a/dnignsu/doa/dnignAa \n/dboa/dnignAa/dga /dna/dnignsu/dpa/doeph /dGha/dnignti/d,a/dia/dnignE /dA/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dboa/dnignAa/dga /dna/dnignsu/dpa/doeph /dGha/dnignti/d,a/dia/dnignE /dA/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dGa/dnignu/d.ha/dnignsu/dnignt.v/dla-/dBa/dnignE/dla.../.anda  \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 79 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /90  \n \n/d.a/dnignAu/dnignt/d.ddha-/d.a/dnignAu/d.ddha \n/d.a/dnignAu/dnignt/d.ddha-/d.a/dnignAu/d.ddha /d.a/ds/doa /dGha/dnignu/doa-/dGha/dia \n/dga/dnignAi/d@a/dnignu /dia/dnignE /dBa/dnignAa/dgta /dBha/dnignE/dgta/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/daa/dnignAa/doa/dnignti /dBha/dnignAa/doa /dBha/dnignAa/doa/dnignti /daa/dnignt.i/doa-/daa/dnignt.i/doa \n/dA/diha/doa/dnignu/daha /dGha/dnignAa/dgta /dBa/dia/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dA/diha/doa/dnignu/daha /dGha/dnignAa/dgta /dBa/dia/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.a/dnignAu/dnignt/d.ddha-/d.a/dnignAu/d.ddha /d.a/ds/doa /dGha/dnignu/doa-/dGha/dia \n/dga/dnignAi/d@a/dnignu /dia/dnignE /dBa/dnignAa/dgta /dBha/dnignE/dgta/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/d.a/dnignAu/dnignt/d.ddha-/d.a/dnignAu/d.ddha.../.anda \n \n/dA/di.half /dha/dnignAa/doa /dGha/doa /dna/dnignAa/d,andrabindu/dba/dnignE-/dna/dnignAa/d,andrabindu/dba \n/dnignt/dma/dna/dnignt/dBa/dna/dnignAa/dha /dBa/dia/dBa/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dt/dpa/dnignu/dga/dnignu /dA/dia/doa/dnignu/daha /dBha/dAvagraha /dBha/dAvagraha \n/dGha/dnignu/dnignt.i/doa /dA/di.half /dha/dnignAa/doa /dna/dGha/dia /daa/doa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dGha/dnignu/dnignt.i/doa /dA/di.half /dha/dnignAa/doa /dna/dGha/dia /daa/doa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.a/dnignAu/dnignt/d.ddha-/d.a/dnignAu/d.ddha.../.anda \n \n/dla/dnignti/dla/dnignAa /dBa/d.ddha /dla/dnignti/dla/dnignAa/d.ha/doa /dBa/d.ddha-/dBa/d.ddha \n/doa/dnignAa/dnignt.v/dnha-/doa/dnignAa/dnignt.v/dnha /doa/dnignAa/dna /doa/d,a/dnignAi-/dBa/dna/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/ds/dia/dva/dga /dva/dia /dva/dga /dva/dga/dnignAa-/dva/dga/dnignAa \n/d,a/dnignAa/dnignt.v/dla /dva/dn.half /dga/dnignti /d.ha/d.ddha/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n \n \n91 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/d,a/dnignAa/dnignt.v/dla /dva/dn.half /dga/dnignti /d.ha/d.ddha/dnignAi/dga /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n /d.a/dnignAu/dnignt/d.ddha-/d.a/dnignAu/d.ddha.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 74 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /92  \n \n/d,a/dnignu/dgta-/d,a/dnignAa/dgta \n/d,a/dnignu/dgta-/d,a/dnignAa/dgta /d,a/dnignu/dnignt/dgta/d@a/dnignAa /d.a/dnignE/dla/daa/dnignAi \n/dva/dnigns/d,andrabindu/dha-/dia/dnignAa/daa /dBha/dna/daa/dnignAa /d.a/dnignE/dla/daa/dnignAi/.anda \n/dva/dnigns/d,andrabindu/dha-/dia/dnignAa/daa /dBha/dna/daa/dnignAa /d.a/dnignE/dla/daa/dnignAi/.anda  \n/dva/dnigns/d,andrabindu/dha-/dia/dnignAa/daa.../.anda \n \n/daa/dnignAa/dia /daa/dia/daa /d,ha/dnignti.v/dnignt/dia-/dma/dnignti/dnignt/dia \n/dBa/dnignAu/daa /dBa/dnignt/dha/doa /dBa/dia/dnignAa /d.a/dnignE/dla/daa/dnignAi/.anda \n/dia/dnignAa/daa-/dva/dnigns/d,andrabindu/dha-/daa/dnignAa/dia /dga/dnignAa/dnignt/daa \n/d,a/dnignu/dgta-/d,a/dnignAa/dgta /d,a/dnignu/dnignt/dgta/d@a/dnignAa /d.a/dnignE/dla/daa/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /d,a/dnignu/dgta-/d,a/dnignAa/dgta /d,a/dnignu/dnignt/dgta/d@a/dnignAa /d.a/dnignE/dla/daa/dnignAi/.anda  \n/dva/dnigns/d,andrabindu/dha-/dia/dnignAa/daa.../.anda \n \n/dBa/dnignt/dha/doa-/dBa/dnignAu/daa /dnignt.v/dva /dnignt.v/dla-/dnignt.v/dva /dnignt.v/dla \n/dva/dnignt.v/dla /dAa/d,andrabindu/dnignt.W/daha /dva/dna/daa/dnignAa /d.a/dnignE/dla/daa/dnignAi/.anda \n/dGa/diha /dva/dha/daa /dva/dha/daa /dGa/diha \n/dnignt/d.a/dia-/doa/dnignAa/dnignt/dga /dGa/dia/dha/dnignAa /d.a/dnignE/dla/daa/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dnignt/d.a/dia-/doa/dnignAa/dnignt/dga /dGa/dia/dha/dnignAa /d.a/dnignE/dla/daa/dnignAi/.anda \n/dva/dnigns/d,andrabindu/dha-/dia/dnignAa/daa.../.anda \n \n/dna/dnignAa/d,andrabindu/dpha /dBa/dnignE/dla/dnignAa /dma/dnignE/dla/dnignti /dbha/dnignsu/dnignt.v/dla   \n \n \n93 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dBha/dnignu/doa-/dBha/dnigns/doa_dnigns/daa/dBa/dnignAa /daa/dha/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/doa/dga/dnigns/daa/dnignAa /dba/dnignAa/doa /daha/dnignE/dba /daha/dnignAa/dnignt/dba \n/d.a/dnignti/dia/daa/dnignAa /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla /d.ha/d.ddha/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d@a/dnignAu /dva/dnignti/dga, /d.a/dnignti/dia/daa/dnignAa /d,a/dnignAa/dnignt.v/dla /d.ha/d.ddha/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnigns/d,andrabindu/dha-/dia/dnignAa/daa...../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 70 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /94  \n \n/d,a/dnignAa/dt/dia /d,a/dnignE/dia \n/d,a/dnignAa/dt/dia /d,a/dnignE/dia /dgha/doa-/dgha/dnignti/doa /dnignt.v/dgha/dnignt/dga/dga/dnignE \n/d,a/dnignAa/dia-/dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dva/dnigns/dn.half /daa/dnignti.W /dBha/doa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dha/dnignAa/dna-/dba/dnignt.i/doa/dha/dnignAa/dna /dA/dgtgta/dnignAa/dha/dnignAa/dna \n/dla/dnignu/daa /dna/dnignsu/dpa/doeph /dba/dha_dnigns/d,andrabindu/d,a/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dnignsu/dpa/doeph /dla/dnignu/daa /dba/dha_dnigns/d,andrabindu/d,a/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,a/dnignAa/dt/dia /d,a/dnignE/dia /dgha/doa-/dgha/dnignti/doa /dnignt.v/dgha/dnignt/dga/dga/dnignE \n/d,a/dnignAa/dia-/dva/dnigns/d,andrabindu/dha /dva/dnigns/dn.half /daa/dnignti.W /dBha/doa/dE /dla/dGa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/d,a/dnignAa/dt/dia /d,a/dnignE/dia.../.anda \n \n/dga/dia-/dga/dia/dnignAa /dga/daa /dga/dnignAa/dnignt/daa /dga/doa/dnignE/dGa/dia \n/dnignt/dha/d@a/dnignAa-/dnignt/dha/d@a/dnignAa /d.a/dnignE/daha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/doa/dAnusvara/dGa /dE/daa /doa/dnignu/dnha/dia/dnignAa/dt /dA/dia/dnignE/daa \n/dla/dnignAa/dla/dgta/dnignE/dia /doa/dnignAa/dnignt/dga /dGa/doha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dla/dnignAa/dla/dgta/dnignE/dia /doa/dnignAa/dnignt/dga /dGa/doha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,a/dnignAa/dt/dia /d,a/dnignE/dia.../.anda \n \n/dA/dnignt.v/dna/dga/dnignE-/dA/dn.half /dga /dna/dnigns/d.ha/dnignAa /dp@a/dnignu/dnignt/dga   \n/dna/dnignAa/d,andrabindu/dpha /dba/dnignt/dha/dla /dA/dia/dGha/dnignu/dla /daa/doa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dBa/dnignt/dia /dna/dGa/dnigns/dnignt/dia/d@a/dnignAa/d,andrabindu /dga/dnignAa/doa-/dga/dnignAa/doa/dnignAa \n/dAa/dGa/dnignsu/daa /d.a/dv.half /dBha /dBha/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n \n \n95 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dAa/dGa/dnignsu/daa /d.a/dv.half /dBha /dBha/doa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d,a/dnignAa/dt/dia /d,a/dnignE/dia.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 84 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /96  \n \n/d.a/dnignti/dia/daa /d.a/dnignu/daha \n/d.a/dnignti/dia/daa /d.a/dnignu/daha /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v /dha/dnignE /dBa/dnignt/dha/dia/dnignAa \n/d.a/dnignti/dia/daa /d.a/dnignu/daha /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/dBa/dnignAa/dga-/dBa/dnignAa/dga /dBa/dnignt/dga/d@a/dnignAa /daa/dnignt/dga/d@a/dnignAa \n/dha/dnignt/dgta-/dha/dnignt/dgta /dha/dnignAa/dgta /dha/dgta/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/dBa/dga-/doa/dG.half /dGa/doa /doa/dGa/dnignt/d.ddha-/doa/dGa/dnignt/d.ddha \n/dba/dnignti/dnignt.v/dna /dba/dnignti/dna /dba/dnignti/dBa/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/dha/dnignE /dBa/dnignt/dha/dia/dnignAa, /dba/dnignti/dnignt.v/dna /dba/dnignti/dna /dba/dnignti/dBa/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/d.a/dnignti/dia/daa /d.a/dnignu/daha.../.anda \n \n/dGha/doa/dnignE-/dA/d,andrabindu/dGa/dia/dnignE /dBa/dnignti/dpa /daa/dnignu/doha/dnignti/daa \n/d,ha/dnignti.v/dnignt/dgta-/dGa/dnignAa/dnignt/d.ddha /doa/dnignu/dba/dnignAa/dt/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/dbha/dnignsu/dla /daa/dnignu/doha/dnignti/daa /dbha/dla/daa /dga/dnignE/dha/dia/dnignE \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dba/dnignAa/dgtha /dba/doha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda  \n/dha/dnignE /dBa/dnignt/dha/dia/dnignAa, /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dba/dnignAa/dgtha /dba/doha/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/d.a/dnignti/dia/daa /d.a/dnignu/daha.../.anda \n \n/dnignt/dia/dna/dnignAa/d,andrabindu /dba/dnignti/dBa /dia/dna-/dia/dna /dia/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa \n/dnignt/dia/dna/dnignAa/d,andrabindu/dE/dla /dGha/dnignAa/dgta /dga/daa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/doa/dnignAa/dnignt/dga/daa /dha/dnignAa/doa/dla /dnignt/d.a/dia/daa /dva/dnignAa/doa/dla \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dGa/dnignti/dga /dGa/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda   \n \n \n97 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dha/dnignE /dBa/dnignt/dha/dia/dnignAa, /dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dGa/dnignti/dga /dGa/dBa/dnignAi/dga /doa/dha/dnignAi /d,ha/dnignti.v/.anda \n/d.a/dnignti/dia/daa /d.a/dnignu/daha.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 83 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /98  \n \n/dna/dGa/doa /dna/dva/dia/d.a/doa \n/dna/dGa/doa /dna/dva/dia/d.a/doa /dna/dnignt/d.ddha /dna/dnignt.i/doa/dga \n/dga/dia-/dva/dia /dAa/dna /dnignt.v/dna/doa/dpa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.a/dnigns/dGa/dnignAa/doeph /d.a/dnignE/dma/dnignti /dha/dnignE /dva/dnignAa/d,andrabindu /daa/dnignAa/dla/dnignti \n/dA/dna/dga/dia /dAa/dna /d.ha/d.ddha/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dA/dna/dga/dia /dAa/dna /d.ha/d.ddha/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dGa/doa /dna/dva/dia/d.a/doa /dna/dnignt/d.ddha /dna/dnignt.i/doa/dga \n/dga/dia-/dva/dia /dAa/dna /dnignt.v/dna/doa/dpa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dna/dGa/doa /dna/dva/dia/d.a/doa.../.anda \n \n/dgha/dia /dga/dia /dva/dia /dba/dnha/dnigns /d.ha/dia \n/dba/doa/dBa/dga /dna/dnignti/dna /dna/dpa/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/d.dha/dnignE/doa /d.ha/dnignAa/doa /d.dha/dnignE/dnignt.i/doa/dAa/dE/dla /dGha/dnignAa/dgta \n/dva/dia /dva/dia/dnigns /dva/dnignAa/d,andrabindu /daa/dha/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dva/dia /dva/dia/dnigns /dva/dnignAa/d,andrabindu /daa/dha/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dGa/doa /dna/dva/dia/d.a/doa.../.anda \n \n/dba/dnignAa/dnha /dBa/dnignAi/dnignt.v/dna /dBa/dnignt.v/dna/d@a/dnignAa /dBa/dnigns/dla/dnignt/daa \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti /dga/dnignAa/dnignt/dia /dia/d,a/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dha/dnignE /dva/dnignAa/d,andrabindu, /dia/dGa/doa /dBa/dnignti/d,a /doa/dnignti/dnignt/dga-/doa/dnignti/dga \n/dna/dga/dnignti-/dna/dnignAa/dnignt/dma/dgoa/dnignti /dba/dnigns/d,ha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n \n \n \n99 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dna/diga /dna/dnignAa/dnignt/dma/dgoa/dnignti /dba/dnigns/d,ha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dna/dGa/doa /dna/dva/dia/d.a/doa.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 84 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /100  \n \n/d,a/dba-/d,a/dba \n/d,a/dba-/d,a/dba /d,a/dba/d,a/dba/dnignAa /d,a/dba/dnignAa \n/d,a/dba/d,a/dba/dnignAa/dt/dga /d,a/dnignAa/dba /d,a/dba/dnignAa /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/d.ha/dnignAa/doa /dba/dnignE/dgta /d,a/dba-/d,a/dba/dnignti/dva/dnignE \n/dga/dnignt/daa/dga/dnignE /dga/dnignAa/dnignt/daa /dga/dnignt.i/doa/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dga/dnignt/daa/dga/dnignE /dga/dnignAa/dnignt/daa /dga/dnignt.i/doa/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/d,a/dba-/d,a/dba /d,a/dba/d,a/dba/dnignAa /d,a/dba/dnignAa \n/d,a/dba/d,a/dba/dnignAa/dt/dga /d,a/dnignAa/dba /d,a/dba/dnignAa /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda  \n/d,a/dba/d,a/dba/dnignAa/dt/dga /d,a/dnignAa/dba.../.anda \n \n/d,a/dba/d,a/dba/dnignAa/dt/dga /dva/dia /d.ha/daa/d.ha/daa/dnignAa/dt/dga /dga/dia \n/daa/dnignAa/dba /daa/dba/dnignAi/dga /daa/dnignt/dga/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/du/dla/dnignt/dia-/d,ha/dnignu/dla/dnignt/dia /dGha/doa /dpa/dnignt/dha/dia/dnignAa  \n/dBha/dnignti/dgga/dnignAa /d.ha/dnignAa/doa /dnignt.v/dBha /dnignt/dga/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dBha/dnignti/dgga/dnignAa /d.ha/dnignAa/doa /dnignt.v/dBha /dnignt/dga/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/d,a/dba/d,a/dba/dnignAa/dt/dga /d,a/dnignAa/dba.../.anda \n \n/ds/dnignt/dgtha/dga/dnignE /dba/dnignsu/doa/dBa/dnignAa /dba/d,a/dhalant  /dnignt.v/d,ha /dva /d,a/dnignt.v/dla \n/dba/dnignt.v/d,ha/d@a/dnignAa /dba/dnignsu/dBa /d,a/dnignt.v/dla/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/d,a/dba-/d,a/dba /d,a/dba/d,a/dba/dnignAa /d,a/dba/dnignAa \n/daha/dnignt.W/dn.half /dna /d@a/dnignAa /daha/dGa/doeph /dgta/dAnusvara/dGa/dnignAa /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda   \n \n \n101 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /daha/dnignt.W/dn.half /dna /d@a/dnignAa /daha/dGa/doeph /dgta/dAnusvara/dGa/dnignAa /dGa/dnignE/dnignt.v/dla/dAi/.anda \n/d,a/dba/d,a/dba/dnignAa/dt/dga /d,a/dnignAa/dba.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 76 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /102  \n \n/dna/dAnusvara/dGa/dnignE-/dna/dAnusvara/dGa \n/dGha/doa/daa /dia/dnignAa/du/dAnusvara /dna/dAnusvara/dGa/dnignE /dGa/d.ddha/dnignAa /dGa/dnignE/dla \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dti /dGa/d.ddha/dBa/d.ddha /dBha/dnignE/dla /ds /dGa/d.ddha/dBa/d.ddha /dBha/dnignE/dla? \n/dia/dnignAi /d@a/dnignAu, /dha/d,andrabindu /d@a/dnignAu, /dha/d,andrabindu /d@a/dnignAu, /dia/dnignAi /d@a/dnignAu, /dha/d,andrabindu..../.anda \n/dti /dGa/d.ddha/dBa/d.ddha /dBha/dnignE/dla, /ds /dGa/d.ddha/dBa/d.ddha /dBha/dnignE/dla/.anda \n/dGha/doa/daa /dia/dnignAa/du/dAnusvara.../.anda \n \n/dA/d.a/dnignAi/dla  /dia/dnignti/daa /dBa/d.a/dnignAi/dla /dA/d.ha/dla/dnignAa \n/dA/d.a/dnignt.v/dla-/dBa/d.a/dnignt.v/dla /dBa/d.a/dla/dnignAa /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dGa/dnignAa/doa/dnignAa /dGa/doa /dba/daa/dnignAi/d.ddha /dba/daa/d.ddha , /dva/dnignti/dga \n/dGa/dnignAa/doa/dnignAa /dGha/dnignE/dGha /dBa/dia/dBa/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/.anda  \n/dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu, /dGa/dnignAa/doa/dnignAa /dGha/dnignE/dGha /dBa/dia/dBa/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla \n/dGha/doa/daa /dia/dnignAa/du/dAnusvara.../.anda \n \n/dBa/dnignAa/dva /d.a/dnignt/dha/dia /dnignt/dBa/dia/dnigns /dBa/dnigns/dpha/dia/dnignE-/dna/dnigns/dpha/dia/dnignE \n/d,ha/dnignt/dgta /dBa/dnignAa/dva /dBa/dnignsu/d,a /d,ha/dnignt/dgta/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dla/.anda \n/d.da/dnignAa/dla/dnignti /daa/dna/dga/dnignAa/doa/dnignAa /dna/dnignt.v/dpa /dna/dpa/dnignAa \n/dti /dA/d.ha/dla/dnignAa /dBha/dnignE/dla, /dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu /dti /dA/d.ha/dla/dnignAa /dBha/dnignE/dla/.anda \n/dti /dA/d.ha/dla/dnignAa /dBha/dnignE/dla, /dva/dnignti/dga /d@a/dnignAu /dti /dA/d.ha/dla/dnignAa /dBha/dnignE/dla/.anda \n/dGha/doa/daa /dia/dnignAa/du/dAnusvara.../.anda \n \n \n \n103 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/dia/dnignu/dia /daha/dnignAa /dna/dnignE/dnignt.i/doa/d@a/dga /d,a/dnigns/daa/dnignAa/dBa/dnignAi \n/dba/dnignt/dgta/d@a/dnignAa /dba/dnignAa/dgtha /dba/doha/dnignAi/dga /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dA/dia/dnignu/dia-/dva/dnignti/dgtha/dia/dnignu/dia /dBa/dia/dnignAa/dBa/dnignAi \n/dva/dnignti/dgtha-/dva/dnignti/dgtha/dnignAa /dva/dnignti/dnignt/dgtha/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dva/dnignti/dgtha-/dva/dnignti/dgtha/dnignAa /dva/dnignti/dnignt/dgtha/d@a/dnignAa /dGa/dnignE/dla/.anda \n/dGha/doa/daa /dia/dnignAa/du/dAnusvara.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 103 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /104  \n \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dBha/dma \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dBha/dma /dBha/d,andrabindu/dma/doa/dva/dnignE \n/dA/doa/dBa/dnignu /dnignt/d.a/dia-/d.a/dnigns/dnignt/dia/d@a/dnignAa/d,andrabindu /dBa/dna/dla /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dA/dba/dia-/dA/dba/dia /dna/dnignti/dva/dnignAa /dna/dha/dnignE/dnignt.v/dpa \n/dGa/doa /dGa/dnignt/d.ddha /dna/dnignsu/doa /d,a/dnignAa/dia /dna/dpa/dla /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dBha/dma.../.anda \n \n/dA/dba/dia-/dA/dba/dia /dA/dpa/doeph /dA/doa/dnignAi/dpa \n/dva/dAnusvara/d.da/dla /dA/daa/dnignAa/doa /dna/daa/dnignAa/dnignt.i/doa /dna/dpa/dla /d,ha/dnignAi/.anda  \n/ds/doa/dpa/dnignAa /ds/dpa/doeph /ds/doa/dnignAi/dpa /ds/doa/dnignAi/dpa \n/dAa/dBha/dnignAa /dva/dAnusvara/d.da/dla /dia/dnignAa/dva /d.ha/d.ddha/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dAa/dBha/dnignAa /dva/dAnusvara/d.da/dla /dia/dnignAa/dva /d.ha/d.ddha/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dBha/dma.../.anda \n \n/dAa/dBha/dnignAa /dba/doa/dBha/dnignAa /dna/dha/dnignE/dnignt.v/dpa /dna/dha/dnignE/dnignt.v/dpa \n/dboa/dnignt/dga/dBha/dnignAa /dboa/dBha/dnignAa/dma /dnignt/dma/dla/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dpa/dnignt/dha/dia/dnignAa /d.ha/d.ddha-/d.ha/d.ddha/dnignAa /d.ha/doa/dga/dnignti \n/dga/dnignt/dha/dia/dnignAa /dia/dnignE /d,a/dnignAa/dia/dnignu /dna/dnignsu/dpa/doeph /daa/dha/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dga/dnignt/dha/dia/dnignAa /dia/dnignE /d,a/dnignAa/dia/dnignu /dna/dnignsu/dpa/doeph /daa/dha/dBa/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dBha/dma.../.anda   \n \n \n105 //dpa/dGa/d.a/dnignti/dnha /dboa/dna/dnignAa/d.a /dva/din.da/dla  \n \n/dna/dAnusvara/dGa/dnignE-/dna/dAnusvara/dGa /dna/dAnusvara/dGa/dia/dnignti /dna/dia/dnignE \n/dna/dAnusvara/dGa /dva/dnignti/dnignt.v/dla /dGa/d.ddha-/dpa/dnignu/doa /d,a/dla/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dBa/dnignAa/d,andrabindu/dnignt/dha /dba/daa/dnignAi/d.ddha /dAa/dBha/dnignAa /dboa/dnignt/dga/dBha/dnignAa \n/dAa/dBha/dnignAa/dva/dAnusvara/d.da/dla /dnignt.v/d,a/daa/dnignAi/d.ddha /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda  \n/dAa/dBha/dnignAa/dva/dAnusvara/d.da/dla /dnignt.v/d,a/daa/dnignAi/d.ddha /daa/dha/dnignAi /d,ha/dnignAi/.anda \n/dnignt.v/dpa/dia/dGa/dnignti/daa /dBha/dma.../.anda \n \n/dnha/dB.a /dna/dAnusvara/dah@a/dnignAa : 89 \n \n \n \n/dna/dnigns/daha/dnignAa/dE/dla /dba/dnignu/daha/dnignt.i/doa/daa /dpa/dnignAa/dt/dgtha /106  \n \n \n \n \n1//dta/dGa/dDa/doignhi/doha /duca/doa/doignAa/dDa /dla/dvnDda/daa  \n/dh/dv.half /dDca/dDha/dva/doigng/dosa/doignhi /dA/dpa/doignAa/doa \n \n \n \n/dh/dvDca/dDha/dva/doigng/dosa/doignhi /dA/dpa/doignAa/doa /2 \n/dh/dv.half /dDca/dDha/dva/doigng/dosa/doignhi /dA/dpa/doignAa/doa  \n \n \n \n \n/dta/dGa/dDa/doignhi/doha /duca/doa/doignAa/dDa /dla/dvnDda/daa  \n \n \n \n \n \n/dua/daaa/dsa/doignhi /duca/dpa/doignAa/doha/dva  \n/doignh/dva/dla/dceph/daa/doignhi   \n \n \n3//dta/dGa/dDa/doignhi/doha /duca/doa/doignAa/dDa /dla/dvnDda/daa  \n \n \n \n \n/dh/dvDca/dDha/dva/doigng/dosa/doignhi /dA/dpa/doignAa/doa /4 \n \n \n \n \n \n \n \n/doignh.l/dla /doignh.l/dnha /daa/doignAa/dpa /dsa/doignsocalicc/dv.half /dDa/doignAa/dsa/dva/doa/dCandrabindu /daa/dAvagraha /dpa/dAvagraha /dBa/doignAa/daa/doigng/dpa /dDdha/doign,/dca/dua/dca /dBa/doignAi/doa/daa \n/duha/doigng/daa/dsa/doignAa/dDddha/doignhi /daa/dGa/doignAu/doignh/dva /dHa/doignAa/dca \n/d,/dsa/dAnusvara \n/dva/dsa /doignh/dsa /dHa/doignAa/dva /dA/dva/doignh/dva /dHa/doignAa/dca/dpa/doign,/dCandrabindu  \n/doa/dla/dca/doignh/dua/dna... \n \n \n \n5//dta/dGa/dDa/doignhi/doha /duca/doa/doignAa/dDa /dla/dvnDda/daa  \n \n \nISBN :  978-93-87675-44-5 \n \n \n \n/dDa/doignAa/dla :  `250/-  \n/doa/dsa/doignAa/dceph/doignh.l/dDha/dpa/doignAa/dca ©  /dohca/doignhi /dta/dGa/dDa/doignhi/doha /duca/doa/doignAa/dDa /dla/dvnDda/daa  \n/dDa/doigni/doa/dca  /doa/dAnusvara/do.half /dpa /dca/dvna :  2018  \n \n/duca/dpa/doignAa/doha/dpa :  /dua/daaa/dsa/doignhi /duca/dpa/doignAa/doha/dva  \n/dna/doigng/daa/doa/doignhi /dBha/dsa/dva, /dta/doign,./d,/daa./dva/doign,/dHa/dca_doigngu /dla/doignAa/dGa/dceph, /dsa/doignAa/dDda/dceph /dva/dAnusvara. 06, /doignh/dva/dla/dceph/daa/doignhi, /doignh.l/dta/daa/doignAa- /doa/doigng/dua/doignAu/daa,  \n/doignh/dBa/dHa/doignAa/dca : 847452  \n \n/dsa/doign,/dBa/doa/doignAa/dh/dnta :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/dhi-/dla/doign,/daa : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/dla/doigni/dBa/doignAa/dh/daa :  8539043668, 9931654742 \n  \n \n/doignh/duca/dvnta :  /dla/doignAa/dva/dsa /dAa/dnta/dceph, /doignh/dva/dla/dceph/daa/doignhi (/doa/doigng/dua/doignAu/daa)  \n/dAa/dsa/dca/dvna :  /dDa/doignhi /doa/doignAa/dHa_doigng /doignh/duca/doignh.m/dvnta/dGa /duca/doign,/doa. /doignh/dva/dla/dceph/daa/doignhi (/doa/doigng/dua/doignAu/daa) /doignh/dua/dva : 847452  \n \nINDRADHNUSHI AKAS \nAnthology of Maithili Poems by Sh. Jagdish Prasad Mandal.  \n \n/dAi /dua/doigni/dnha/doignhi/dpa /doa/dsa/doignAa/dceph/doignh.l/dDha/dpa/doignAa/dca /doa/doigng/dca/doignh.l/dposa/dna /dA/doignh.l/dCha/Danda /duca/dpa/doignAa/doha/dpa /dA/dnha/dsa/doignAa /dpa/doignAa/dCandrabindu/dua/doignhi/dca/doignAa/dh/dnta /dDha/doignAa/dca/dpa/dpa \n/doignh.l/daa/doignh.m/dpha/dna /dA/dva/doigng/dla/doignh/dna/dpa /doignh/dBa/dva/doignAa /dua/doigni/dnha/doignhi/dpa /dpa/doigni/dva/doigni /dA/dAnusvara/doha/dpa /dCha/doignAa/dra/doignAa /duca/doignh/dna /d,/dsa/dAnusvara /doignh.v/dca/dpa/doignCandrai/doignh/dDda/dAnusvara/dGa /doa/doignh/dHa/dna \n/dh/daa/doign,/dp.half /dnta/dcakar/doignCandrai/doignh/dva/dpa /dA/dnha/dsa/doignAa /dra/doignAa/dAnusvara/doignh/dnca /dpa, /dpa/doigni/dva/doigni /dla/doignAa/dDhra/dla/doa/dCandrabindu /dA/dnha/dsa/doignAa /dtvya/doignAa/dva/dpa /doa/dAnusvara/dGca/dHa/dvna /dsa/doignAa \n/dua/doigng/dva/duca/dceph/dra/doigni/dGa/dpa /duca/dvna/doignAa/daa/doignhi /dDsa/doignAa/dca/doignAa /dpa/doigni/dva/doigni /dca_doigngu/dua/dla/doign, /dua/doigng/dva/dca_doigng/dnua/doignAa/doignh/dDa/dna /dA/dnha/dsa/doignAa /doa/dAnusvara/dCa/d","size_mb":4.07,"has_text":true},"Videha 235.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 235.pdf","name":"Videha 235.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Lसाद मM डलक  ६ टा नाRय संSह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचbकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचhक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकlइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृsक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत1मान मैिथली सािहvय\" िवषयक िवशेषwक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nxी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषwकमे नेपालक वत1मान मैिथली सािहvय केर मूyयwकन रहत। अइ िवशेषwक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समी{ा-समालोचना आिद L|तािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Lयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषwक आिब जाए। उमेद अिछ िवदेहक ई Lयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंिbत रचनापर आमंिbत आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंिbत कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम1तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमxजीक आमंिbत कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिyदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Lकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतl मधुकwत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषwक तीन सािहvयकारपर Lकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषwक जीिवत सािहvयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहvयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहvयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषwक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषwक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मhगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग1त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषwक परमेर कापिड़, वीरे मिyलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Lयास रहत जे ई िवशेषwक सभ 2018 मे Lकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ1र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आSह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha @gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह समान  \nिवदेह समानातर सािहvय अकादेमी समान  \n१.िवदेह समानातर सािहvय अकादेमी फेलो पुर|कार २०१० -११   \n२०१० xी गोिवद झा (समS योगदान लेल) \n२०११ xी रमानद रेणु (समS योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहvय अकादेमी पुर|कार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुर|कार- xी जगदीश Lसाद मMडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संSह) \n२०११ बाल सािहvय पुर|कार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संSह) \n२०११ युवा पुर|कार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुर|कार- xी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बwला- मािनक बंोपा याय, उपयास \nबwलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिyपक सािहvय अकादेमी पुर|कारक पमे Lिस¡ ) \n1. िवदेह समानातर सािहvय अकादेमी फेलो पुर|कार  2012  \n2012 xी राजनदन लाल दास (समS योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिyपक सािहvय अकादेमी पुर|कारक पमे Lिस¡ ) \n२०१२ बाल सािहvय पुर|कार - xी जगदीश Lसाद मMडल क “तरेगन ” बाल Lेरक िवहिन कथा संSह \n२०१२ मूल पुर|कार - xी राजदेव मMडलक \"अबरा\" (किवता संSह) लेल। \n2012 युवा पुर|कार- xीमती ¤योित सुनीत चौधरीक “अिच1स ” (किवता संSह) \n2013 अनुवाद पुर|कार- xी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उपयास xी िव¦णु सखाराम खाMडेकर) \nिवदेह भाषा समान २०१३ -१४ (वैकिyपक सािहvय अकादेमी पुर|कारक पमे Lिस¡ ) \n२०१३ बाल सािहvय पुर|कार – xीमती ¤योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संSह) लेल। \n२०१३ मूल पुर|कार - xी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संSह) लेल। \n२०१३ युवा पुर|कार- xी उमेश मMडलक “िन¨तुकी” (किवता संSह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर|कार- xी िवनीत उvपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास xी उदय Lकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा समान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहvय अकादेमी समान ) \n२०१४ मूल पुर|कार- xी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संSह) \n२०१४ बाल पुर|कार- xी जगदीश Lसाद मMडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुर|कार - xी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संSह) \n२०१५ अनुवाद पुर|कार - xी शभु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृvय , मूित1कला, िशyप आ िचbकला {ेbमे िवदेह समान २०१२  \nअिभ  नय - मुªय अिभनय  , \nसुxी िश y पी कुमारी, उ«- 17 िप ता xी ल¬ मण झा \nxी शोभा का त महतो, उ«- 15 िप ता- xी रामअवतार महतो, \nहा| य -अिभनय  \nसुxी िL यंका कुमारी, उ«- 16, िप ता- xी वैनाथ साह \nxी दुगlनंद ठाकुर, उ«- 23, िप ता- | व. भरत ठाकुर \nनृत्  य \nसुxी सुलेखा कुमारी, उ«- 16, िप ता- xी हरेराम यादव \nxी अमीत रंजन, उ«- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  bकला \nxी पनकलाल मMडल, उमेर- ३५, िपता- |व. सुदर मMडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nxी रमेश कुमार भारती, उ«- 23, िप ता- xी मोती मM डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \nxी परमान द ठाकुर, उ«- 30, िप ता- xी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \nxी बुलन राउत, उ«- 45, िप ता- | व. िच y टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nxी बहादुर राम, उ«- 55, िप ता- | व. सरजुग राम \nिशyपी-व|तुकला \nxी जगदीश मिyलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित1-मृिsका कला \nxी यदुनंदन पंिड त, उ«- 45, िप ता- अशफ° पंिड त \nका± -कला \nxी झमेली मुिखया,िपता |व. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आvमिनभ1र सं|कृित  \nxी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता |व. xी फणी दास, गाम वेर मा \nिवदेह मैिथली पbकािरता समान  \n-२०१२ xी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृvय , मूित1कला, िशyप आ िचbकला {ेbमे िवदेह समान २०१३    \nमुªय अिभनय -  \n(1)  सुxी आशा कुमारी सुपुbी xी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपुb मो. ईषा आलम , पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुxी अपणl कुमारी सुपुbी xी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि¬ म िन यh, पो| ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा| य –अिभनय - \n(1) xी ´µदवे पासवान उफ1 रामजानी पासवान  सुपुb- | व. ल¬ मी पासवान, पता- गाम+पो| ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपुb मो. मु| ताक आलम , पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृvय , मूित1कला, िशyप आ िचbकला {ेbमे िवदेह समान  (मwगिन खबास समS योगदान \nसमान ) \nशा| bीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nxी रामवृ{ िस ◌ ंह सुपुb xी अिन  ¡ िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो| ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमwगिन   खबास स मान: िमिथला लोक सं|कृित संर{ण : \nxी राम लखन साहु पे. | व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो| ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृvय , मूित1कला, िशyप आ िचbकला {ेbमे िवदेह  समान  (समS योगदान समान ):  \nनृv य  -  \n(1)  xी हिर   नारायण मM ड ल सुपुb- | व. न दी मM डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुxी संगीता कुमारी सुपुbी xी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  bकला-  \n(1)  जय Lकाश मM ड ल सुपुb- xी कुशेर मM डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो| ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  xी च द न कुमार मM ड ल सुपुb xी भोला मM डल, पता- गाम- खड़गपुर, पो| ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संLित , छाb | नातक अंित म वष1, कला एवं िश y प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यh / हारमोिनयम   \n(1) xी महादेव साह सुपुb रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड1- नं. ०९, पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) xी जागेर Lसाद राउत  सुपुb | व. राम| वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) xी अनुप सदाय  सुपुb | व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पो| ट- मनोहर प¸ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) xी कy ल र राम  सुपुb | व. ख¸र राम, उमेर- ५०, गाम- लि¬ म िन यh, पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपुb | व. अनुप राम, गाम+पो| ट- ि◌ नम1ली, वाड1 न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशyपी-व|तुकला-  \n(1)  xी बौकू मिy ल  क सुपुb दरबारी मिy ल क, उमेर- ७०, गाम- लि¬ म िन यh, पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  xी राम िव  लास धिर  कार  सुपुb | व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित1कला-मृित1कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपुb - xी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पो| ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) xी Lभु पंिड  त सुपुb  | व .   , पता- गाम+पो| ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका± -कला-  \n(1) xी जगदेव साहु सुपुb शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम1ली-पुरवlस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) xी योगे   ठाकुर सुपुb | व . बु¡ू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आvमिनभ1र सं|कृित -   \n(1)  xी राम अवतार  राउत सुपुb | व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  xी रौशन यादव  सुपुb | व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पो| ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ¹ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपुb मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो| ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \nxी ब च न मM ड ल सुपुb | व. सीताराम मM डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nxी रामदेव ठाकुर सुपुb | व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Lभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  xी सुकदेव साफी \nसुपुb xी   , \nपता- गाम इटहरी, पो| ट- बेलही, भाया- ि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Lभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपुb | व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो| ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले¹ु दास  सुपुb | व. सनक मM डल पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपुb अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपुb...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) xी जगत नाराय ण मM ड ल सुपुb | व. खुशीलाल मM डल, उमेर- ४०, गाम+पो| ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  xी देव नारायण यादव  सुपुb xी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पो| ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) xीमती फुदनी देवी पºी xी रामफल मM डल, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुxी सुिव  ता कुमारी सुपुbी xी गंगाराम मM डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोस्  ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) xी सीताराम राम  सुपुb | व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि¬ म िन यh, पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  xी ल¬ मी राम  सुपुb | व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकhरनेट -  \n(1) xी च द र राम  सुपुb- | व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि¬ म िन यh, पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  xी राज कुमार महतो सुपुb | व. ल¬ मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम1ली वाड1 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  xी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो| ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  xी जीबछ यादव  सुपुb | व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो| ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  xी श भु मM ड ल सुपुb | व. लखन मM डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो| ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  | स कर - (िख  | सा कहैबला)-  \n(1)  xी छुतह यादव उफ1 राजकुमार , सुपुb xी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पो| ट- मनोहर \nप¸ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ1 टहल मुिख  या- \n(2) सुपुb | व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो| ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िचbकला- \n(1)  सुxी िम  िथ  लेश कुमारी सुपुbी xी रामदेव Lसाद मM डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पो| ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  xीमती वीणा देवी पºी xी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  xी िक  शोरी दास  सुपुb | व. नेबैत मM डल, पता- गाम- रसुआर, पो| ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nxी उपे   चौधरी सुपुb | व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nxी देवनाथ यादव  सुपुb | व. सव1जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झhझप¸ी, पो| ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यh, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) xी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) xी कु द न कुमार कण1 सुपुb xी इ  कुमार कण1 पता- गाम- रेबाड़ी, पो| ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) xी राम खेलावन राउत  सुपुb | व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \nxी रामच   Lसाद मM ड ल सुपुb xी झोटन मM डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो| ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nxी िव  भूित   झा सुपुb | व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो| ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nxी रिव     यादव  सुपुb सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पो| ट- मनोहर प¸ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nxी िप  चकुन  सदाय  सुपुb | व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \nxी रामपित   मM ड ल सुपुb | व. अजु1न मM डल, पता- गाम- रसुआर, पो| ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  xी किप  लेर दास सुपुb | व . सु½र दास , उमेर- ७०, गाम- लि¬ म िन यh, पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  xी खखर सदाय  सुपुb | व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  xी रामिव  लास यादव  सुपुb | व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो| ट- सwिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nxी जोगे   राम  सुपुb | व. िब y टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nxी राजे   राम  सुपुb कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा| ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \nxी सैनी राम  सुपुb | व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nxी जनक मM ड ल सुपुb | व. उिच त मM डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो| ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यh/ Sुम बाजा  \nxी परमेर मM ड ल सुपुb | व. िब हारी मM डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयh बजबै छिथ । \nxी जुगाय साफी सुपुb | व. xी xीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nxी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो| ट- बेलही, भाया- ि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nxी योगे   राम  सुपुb | व. िब y टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nxी जSनाथ चौधरी उफ1 िध  यानी दास  सुपुb | व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nxी महे   पो¾ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \nxी राम Lसाद राम सुपुb | व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषwक :- \n१) हाइकू िवशेषwक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषwक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषwक ६७ म अंक , १ अ)टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहvय िवशेषwक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषwक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषwक ७७ म अंक ०१ माच1 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषwक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग|त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि)त गजल िवशेषwक १२६ म अंक , १५ माच1 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी{ा िवशेषwक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकwत िमx मधुप िवशेषwक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषwक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषwक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह समान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अLैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अyबम  गीत  संगीत  िवशेषwक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंिbत  रचनापर  आम ंिbत  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पwच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पिbकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव1xे±  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Lबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाRय उvसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उvसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Lबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili . Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÄय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३५  म अंक  ०१  अ)टूबर  २०१७  (वष1 १०  मास  ११८  अंक  २३५ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहvय आदोलन \n (c)2004-17. सवlिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Lथममैिथली पाि{क ई-पिbका ISSN 2229-547X VIDEH A \nसपादक: गजे ठाकुर। सह-सपादक: उमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मु½ाजी (मनोज कुमार कण1)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचb- बेचन ठाकुर। \nसपादक- सूचना-सपक1-समाद- पूनम मंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उvपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अLकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण1 उsरदाियvव लेखक गणक म य \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेMटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÇटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संि{त पिरचयआ अपन |कैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Lकाशनक हेतु \nिवदेह (पाि{क) ई पिbकाक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Lकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संSहकsl लोकिनक लगमे रहतिह, माb एकर Lथम \nLकाशनक/ िLंट-वेब आकlइवक/ आकlइवक अनुवादक आ आकlइवक ई-Lकाशन/ िLंट-Lकाशनक अिधकार ऐ \nई-पिbकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयyटीक/ पािरxिमकक Lावधान नै \nछै। त रॉयyटीक/ पािरxिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आSह। ऐ ई पिbकाक xीमित ल¬मीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Lकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-17 सवlिधकार सुरि{त। िवदेहमे Lकािशत सभटा रचना आ आकlइवक सवlिधकार रचनाकार आ \nसंSहकsl लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2 004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृsसँ Lारभ इंटरनेटपर मैिथलीक Lथम उपि|थितक याbा “’िवदेह’- Lथम \nमैिथली पाि{क ई पिbका” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www. videha.co.in/ पर  ई Lकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृs 'िवदेह' ई-पिbकाक Lव)ताक संग मैिथली भाषाक जालवृsक \nएSीगेटरक पमे Lयु)त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पिbका ISSN 2 229-547X VIDEHA \nिसि¡र|तु     \n \n1//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/2 \n \n \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi \n \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n /dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n/dPa/d((a/dVa/dHignIi /dPCa/dKa/dHignAa/dHha/dNa  \n/dHignI/dNa/d)a/dCeph/d(a/dHignIi \n  \n \n3//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n \n \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/4 \n \n \n \n \n \n \n \n/dHignI.)/d)a/dHignI.)/dTha/d(a/dHignAa/dKa /dVa/dHignVocalicC/dNDa/dHignAa/dVa/dNa/dHa /dCandrabindu  /d(a/dAvagraha /dKa/dAvagraha /dBa/dHignAa/d(a/dHignU/dKa /dDdha/dHign,/dCa/dPa/dCa /dBa/dHignAi/dHa/d(a \n/dPha /dHignU /d(a/dVa/dHignAa/dDddha/dHignIi /d(a/dGa/dHignAu/dHignI/dNa /dHa/dHignAa/dCa /d,/dVa/d)a/dHalant \n/dNa/dVa /dHignI/dVa/dHa/dHignAa/dNa /dA/dNa/dHignI/dNa /dHa/dHignAa/dCa/dKa /dHign,/dCandrabindu   \n/dHa/d)a/dCa/dHignI/dPa/dTa \n \nleiZ.k    \n \n5//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n \n \n \nISBN : 978-93-87675-40-7   \n  \n/dDa/dHignAa/d)a :   `251/- \n/dHa/dVa/dHignAa/dCeph/dHignI.)/dDha  /dKa/dHignAa/dCa © /dHhCa/dHignIi /dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNn.half /dDda/d(a \n/dDa/dHignO /dHa/dCa /dHa /dAnusvara /dH.half /dKa /dCa/dNna  : 2017  \n \n/dPCa/dKa/dHignAa/dHha/dKa : /dPa/d((a/dVa/dHignIi /dPCa/dKa/dHignAa/dHha/dNa  \n/dTa/dHignU/d(a/dHa/dHignIi /dBha/dVa/dNa, /dJa/dHign,./d,/d(a./dNa/dHign,/dHa/dCa_dHignUu /d)a/dHignAa/dGa/dCeph, /dVa/dHignAa/dDda/dCeph /dNa /dAnusvara . 06, /dHignI/dNa/d)a/dCeph/d(a/dHignIi, /dHignI.)/dJa/d(a/dHignAa- /dHa/dHignU/dPa/dHignAu/d(a,   \n/dHignI/dBa/dHa/dHignAa/dCa : 847452  \n \n/dVa/dHign,/dBa/dHa/dHignAa/dI/dTta  : http://pallavipublication.blogspot.com  \n/dIi-/d)a/dHign,/d(a  : pallavi.publication.nirmali@gmail.com \n/d)a/dHignO/dBa/dHignAa/dI/d(a  : 8539043668, 9931654742 \n  \n \n/dHignI/dPCa/dNTta :  /d)a/dHignAa/dNa/dVa /dAa/dTta/dCeph, /dHignI/dNa/d)a/dCeph/d(a/dHignIi (/dHa/dHignU/dPa/dHignAu/d(a)  \n/dAa/dVa/dCa/dNna :  /dDa/dHignIi /dHa/dHignAa/dHa_dHignU /dHignI/dPCa/dHignI.W/dNTta/dGa /dPCa/dHign,/dHa. /dHignI/dNa/d)a/dCeph/d(a/dHignIi (/dHa/dHignU/dPa/dHignAu/d(a) /dHignI/dPa/dNa : 847452  \n \nPANCHBATI   \nEkanki sanchayan : A collection of one-Act Plays  \nby Sh. Jagdish Prasad Mandal.  \n \n/dAi /dPa/dHignO/dTha/dHignIi/dKa /dHa/dVa/dHignAa/dCeph/dHignI.)/dDha/dKa/dHignAa/dCa /dHa/dHignU/dCa/dHignI.)/dKHsa/dTa /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dPCa/dKa/dHignAa/dHha/dKa /dA/dTha/dVa/dHignAa /dKa/dHignAa/dCandrabindu/dPa/dHignIi/dCa/dHignAa/dI/dTta /dDha/dHignAa/dCa/dKa/dKa /dHignI.)/d(a/dHignI.W/dKha/dTa \n/dA/dNa/dHignU/d)a/dHignI/dTa/dKa /dHignI/dBa/dNa/dHignAa /dPa/dHignO/dTha/dHignIi/dKa /dKa/dHignO/dNa/dHignO /dA/dAnusvara/dHha/dKa /dCha/dHignAa/dYa/dHignAa /dPCa/dHignI/dTa /d,/dVa /dAnusvara  /dHignI.N/dCa/dKa/dHignCandraO/dHignI/dDda/dAnusvara/dGa /dHa/dHignI/dHa/dTa /dI/d(a/dHign,/dK.half /dTta/dCakar/dHignCandraO/dHignI/dNa/dKa \n/dA/dTha/dVa/dHignAa /dYa/dHignAa/dAnusvara/dHignI/dTCa /dKa, /dKa/dHignO/dNa/dHignO /d)a/dHignAa/dDhYa/d)a/dHa /dCandrabindu  /dA/dTha/dVa/dHignAa /dJN?a/dHignAa/dNa/dKa /dHa /dAnusvara /dGCa/dHa/dNna /dVa/dHignAa /dPa/dHignU/dNa/dPCa/dCeph/dYa/dHignO/dGa/dKa /dPCa/dNna/dHignAa/d(a/dHignIi /dDVa/dHignAa/dCa/dHignAa \n/dKa/dHignO/dNa/dHignO /dCa_dHignUu/dPa/d)a/dHign, /dPa/dHignU/dNa/dCa_dHignU/dTPa/dHignAa/dHignI/dDa/dTa /dA/dTha/dVa/dHignAa /dHa /dAnusvara /dCa/dHignAa/dHignI.N/dCa/dTa-/dPCa/dHa/dHignAa/dHignI.N/dCa/dTa /dNa/dHignI/dHa /dKa/d,/d(a /dJa/dHignAa /dHa/dKa /dHignAi /dTa /dA/dHignI.)/dCha/Danda \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/6 \n  \n \n \n \n \n/dHa/dTa/d)a/dHignAa/d,/8 \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi/45 \n/dHa/d)a/dJha/dHignAu/dTa/dHignAa/80 \n/dTa/dHignAa/d)a/dKa /dTa/d)a/dGha/dHignAi/d(a/100 \n/dBa/dHignIi/dCa/dHignAa/dAnusvara/dGa/dNa/dHignAa/139 \nअनुᮓम  \n  \n \n7//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/8 \n \n \n \n \n \n/dHa/dTa/d)a/dHignAa/d,    \n \n9//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dPa/dHignAa/dTCa-/dPa/dHignI.N/dCa/dCa/dYa \n \n \n/dPa/dHignU/dCa_dHignU /dKha /dPa/dHignAa/dTCa - \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dHKa /dHignUu /d(a/dKa /dPCa/dDha/dHignAa/dNa/dHignAa/dDhYa/dHignAa/dPa/dKa/Danda /dU/d)a/dHign,/dCa- 40 /dBa/dKha/dCeph/Danda \n/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu-  /dHa/dHa/dHignAa/dYa/dKa /dHignI.)/dHha/dKHsa/dKa/Danda /dU/d)a/dHign,/dCa- 40 /dBa/dKha/dCeph/Danda \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dHKa /dHignUu /d(a/dKa /dCa/dTa/dHignU/dTha/dCeph/dVa/dGa/dHignIiCeph/dYa /dKa/dCa/d)a/dCa/dHignAa/dCa/dHignIi/Danda /dU/d)a/dHign,/dCa- 40 \n/dBa/dKha/dCeph/Danda  \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna -  /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dBha/dHignAa/dVa/dHignIi /dHa/dHa/dHignU/dCa/Danda /dU/d)a/dHign,/dCa 60 /dBa/dKha/dCeph/Danda  \n/dHignI.)/dHha/dVa/dKa /dHignU /d)a/dHignAa/dCa-  /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dBa/dHign,/dTta/dHignAa/Danda /dU/d)a/dHign,/dCa 18 /dBa/dKha/dCeph/Danda  \n \n/dNa/dHignAa/dCa/dHignIi /dPa/dHignAa/dTCa - \n \n/dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi-  /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /d)a/dHignAa/d,/Danda /dU/d)a/dHign,/dCa 60 /dBa/dKha/dCeph/Danda  \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi-  /dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna /dKa /dPa/dTNa/dHignIi/Danda /dU/d)a/dHign,/dCa- 58 /dBa/dKha/dCeph/Danda \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa-  /dGCa/dHignAa/d)a/dHignIi/dNna /dHTCa/dHignIi/Danda /dU/d)a/dHign,/dCa- 25 /dBa/dKha/dCeph/Danda  \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi-   /dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa/dKa /dBa/dHignI/dHa/dNa/dPa/dHignAa/Danda /dU/d)a/dHign,/dCa- 25 /dBa/dKha/dCeph/Danda \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/10 \n \n/dPa/dHignI/dHa/d(a /dDa_dHignVocalicC/dHhYa-  \n /dHignI/dVa/dDYa/dHignAa/d(a/dYa/Danda /dHa/d)a/dYa /d)a/dHignAa/dGha/dKa /dThree /dBa/dJa/dHign,/Danda /dHKa /dHignUu /d(a/dKa /dAa/dCandrabindu/dGa/dNa/d)a/dHign, /dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu (/dPCa/dDha/dHignAa/dNa/dHignAa/dCa/dHignAa/dYa/dCeph) /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu (/dHa/dHa/dYa/dHignO/dGa/dHignIi /dHignI.)/dHha/dKHsa/dKa) /dKa /dHignU /dCa/dHa/dHignIi/dPa/dCa /dAa /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa (/dCa/dTa/dHignU/dTha/dCeph/dVa/dGa/dHignIiCeph/dYa /dKa/d)a/dCeph/dCa/dHignAa/dCa/dHignIi) /dH.half /dTta/dHignUu/d(a/dPa/dCa /dBa/dGa/d(a/d)a/dHign, /dBa/dHignAi/dHa /dGa/dPa-/dHa/dP.half /dPa /dKa/dCa/dHignAi/dTa/Danda \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-   /dAa/dBa /dHignI/dVa/dDYa/dHignAa/d(a/dYa/d)a/dHign, /dNa/dHignAi /d)a/dHignO/dNa /d(a/dGa/dHignAi/d,/Danda /dHa/dHignO/dI/d, /dJa/dHign, /dKa/dKha/dNa \n/dHignI.N/dCa/dTta/dHignAa/dYa/dCa /dBha/dAvagraha /dJa/dHignAa/dI/Danda /dKa/dKha/dNa/dHignO /dKa/dAvagraha /dTa /dCandrabindu  /d,/dHa/dNa/dHignO /dBha/dAvagraha /dJa/dHignAa/dI/d, \n/dJa/dHign, /dBha/dHignO/d(a/dHign,/dN.half /dTta/dCakar/dHignIi /dHignI.N/dCa/dTta/dHignAa/dYa/dCa/d)a/dHign,Anusvara/dTta /d(a/dAvagraha /d(a/dHignIi/Danda   \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dHa/dHign, /dHignI/dKa/d, /d)a/dHignAa/dHHa/dHignAi/dBa?  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dTa/dHignO/dHa_dHignUu /dCandrabindu  /dTa /dCandrabindu  /dPa/dNa/dCa/dHa-/dBa/dHignIi/dHa /dBa/dKha/dCeph/dHa /dCandrabindu  /dHa /dAnusvara /dGa/dHign, /dCa/dHignI/dHa/dTa/dHign, /dCha/dHa /dDa/dHign,/dKha/dTa/dHign, \n/dCha/dHa/dKa /dJa/dHign, /dKa/dHignIi.W /d)a/dHignAa/dNa-/dPCa/dHignI/dTa/dHsTtha/dHignAa /dHKa /dHignUu /d(a/dHignO /dAa /dHignI.)/dHha/dKHsa/dKa/dHignO/dKa /dCha/d(a \n/dAa /dA/dKha/dHignAi/dNa /dKa/dHignIi.W /dA/dHignI.)/dCha/Danda   \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dAi /dJa/dHignU/dGa/d)a/dHign, /d)a/dHignAa/dNa-/dPCa/dHignI/dTa/dHsTtha/dHignAa /d(a/dAvagraha /dKa/dAvagraha /dDha/dHignO-/dDha/dHignO /dCa/dHignAa/dTta/dBa/Danda /dBha/dNa/dHign, \n/dHignI/dDa/dNa-/dCa/dHignAa/dHignI/dTa /dDa/dCa/d)a/dHignAa/dHa/dHignAa /dBa/dCha/dBa/dHign, /dKa/dCa/dHignAi/d,, /dHa/dHignU/dKha/dHa /dCandrabindu  /dJa/dHignIi/dBa/dHignUu/Danda  \n \n  \n \n11//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- \n(/dKa/dNa/dDda/dHign,/dCa/dHignIi/d, /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha/d, /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa /dHignI/dDa/dHa /dDa/dHign,/dKha) /dTa/dHignUu /dCandrabindu  /dJa/dHign, /dHa/dVa/dHignAa/d(a \n/dU/dTtha/dHign,/d(a/dHa /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa, /dO /dBa/dDddha-/dBha/dHignAa/dCa/dHignIi /dA/dHignI.)/dCha/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dPCa/dHhNa \n/dTa/dHignO/dHa/dCa /dHignI.)/dCha/dA /dTa /dCandrabindu /d, /dJa/dVa/dHignAa/dBa /dDa/dHign,/dBa /dU/dHignI.)/dCa/dTa /dBha/dAvagraha /dGa/dHign,/d(a/Danda (/dHignI.)/dJa/dJN?a/dHignAa/dHa/dHignAa/dHa /dCandrabindu  /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu /dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dNa/dJa/dHignAi/dCa/dPa/dCa /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha /dGa/dHignAa/dHignI/dDddha  /d)a/dHignO/dNa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dA/dHa/dHignI.)/dTha/dCa /dKa/dAvagraha /dHa/dHignU/dNa/dHignAi/dKa /dBa/dHignAa/dTta /dTa/dKa /dHignAi  /dCha/dHignAi /dTha  ...)  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /d)a/dHignAa/dHHa/dHignAi/dBa, /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dKha/dHign,/dTa/dKa /dAa/dHignI/dDddha/BAH, -/dDha/dHignUu/dDddha /dBa/dHignAa/dHignI/dCha /dKa /dBa/dHign,/dGa/d)a/dHign, \n/dHignI/dBa /dGa/dHignAi/dDddha  /dJa/dHignAa/dI/dTa /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dBha/dAvagraha /dGa/dHign,/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda (/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa/dKa /dDa/dHignO/dHa/dCa/dHignAu/d(a /dPCa/dHhNa/dHa /dCandrabindu  /dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /d)a/dHignO/dNa /dAa/dCa/dHignO /dA/d)a/dTa/dHignAa /dGa/dHign,/d(a/dHignAi/dNa /Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dDha/dHignAi/dYa/dCeph/dHa /dCandrabindu  /dHha/dHignI.W/dK.half /dTa  /dJa/dGa/dBa/dHignAi/dTa)   \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa, /dJa/dHign,/dTa/dHign, /dHa/dHignU/dKha /dAa /dCa/dHignAi/dNa/dHa /dCandrabindu  /dJa/dHignIi/dBa/d, /dCa/dHignAa/dHa/dHignAi /dCha/dHignIi.) /dO/dTa/dHign, \n/dDa/dHignU/dKha /dAa /dBa/dHign,/dCa/dHignAi/dNa/dHignIi /dBa/dCha/d(a /dJa/dHignAa/dI/d,/Danda /dTa/dHignO/dAnusvara/dHa/dHignIi /dKa/dHa/dAvagraha /dJa/dHign, /dHignI/dBa/dNa/dHignAa \n/dKa/dHignAa/dJa/dKa /dBa/dHignO/dI/dNa /dJa/dHign, /dBha/dHign,/dTta/dTa/dHa /dO /dA/dNNa /dDa/dHign,/dHa/d)a/dHign, /d(a/dGa/dTa/dHa/Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  \n(/dAu/dGa/dTa/dHignAa /dKa/dAvagraha)  /dHa/dHign, /dKa /dHign, /dNa/dHignAa /d(a/dGa/dTa/Danda /dKa/dHignAa/dJa/d)a/dHign, /dJa/dHign,/dTa/dHign, /dDa/dHign,/dHa \n/dDa/dHignU/dHa/dHignAa/dI/dTa /dA/dHignI.)/dCha /dO/dTa/dHign, /dBha/dHignUu/dKha /dJa/dGa/dHignAi /dCha/dHignAi  /dJa/dHign,/dTa/dHign, /dBha/dHignUu/dKha /dJa/dGa/dHignAi /dCha/dHignAi  \n/dO/dTa/dHign, /dA/dHignI.)/dDha/dKa /dA/dNNa /dPa/dCa/dHignAi /dCha/dHignAi /Danda /dDa/dHign,/dHa /dTha/dKa/dBa/dHign, /dNa/dHign, /dKa/dCa/dTa /dTa /dCandrabindu  \n/dBha/dHignUu/dKha /dKa /dHign, /dNa/dHignAa /dJa/dHignAa/dGa/dTa/Danda /dJa /dCandrabindu  /dBha/dHignUu/dKha /dNa/dHignAi /dJa/dHignAa/dGa/dTa /dTa /dCandrabindu  /dKha/dHignAa/dI/dKa /dKHsa/dHignU.alt/dDha/dHignAa \n/dKa /dHign, /dNa/dHignAa /dHa/d,/dTa? /dJa/dHign,/dHa/dHign,/dNa /dKha/dHignAa/dI /dA/dNNa /dTa/dHign,/dHa/dHign,/dNa /dBa/dNa/dHign, /d)a/dHignO/dNa, /dJa/dHign,/dHa/dHign,/dNa \n/dBa/dNa/dHign, /d)a/dHignO/dNa, /dJa/dHign,/dTa/dHign, /dJa/dGa/dHign, /dA/dPa/dCeph/dNna/Danda  \n \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/12 \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dA/dPa/dNa/dHign, /dHignI/dVa/dDYa/dHignAa/d(a/dYa/dKa /dHignI.W/dKha/dH.half /dHa/dHignAa /dKa/dHa/dHignAi /dHignI.)/dCha/dA/Danda /dJa/dI /dHignI/dDa/dNa/d)a/dHign, \n/d,/d(a/dHignAu/dAnusvara /dO/dI /dHignI/dDa/dNa/d)a/dHign, /d,/dGa/dHignAa/dCa/dHa /dGa/dHignO/dCa/dHign, /dHignI.)/dHha/dKHsa/dKa /dCa/dHa/dHignIi /dAa /dCa/dHignAa/dCa_dHignUu \n/dHignI/dKa/d(a/dHignAa/dHa /dHignI.)/d)a/d(a/dHignAa /dKa/dAvagraha /dHa/dHignAa/dCha/dHign, /dCa/dHignAa/dHignI.N/dCa /dHa/dHignAa/d, /dHignI/dVa/dDYa/dHignAa/dTha/dHignIiCeph /dCa/dHa/d,/Danda \n/dHa/dHignAa/dI/dAnusvara/dHa, /dKa/dHignAu/d)a/dHa/dCeph /dAa /dAa/dTta/dCeph /dTa/dHignIi/dNa/dHignUu /dPha /dHign, /dK.half /d(a/dTta/dHignIi /dCa/dHa/d,/Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dCa/dPa/dCa/dHignAa/dHa/dHignIi /dKa /dHign, /dTa/dHign,/dKa /dCa/dHa/d,?  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  \n(/d)a/dHignU/dH.half /dKa/dHignIi.W /dDa/dHignAi/dTa) /d,/dKKa /dHign, /dTta/dHignAa/Danda /dKa/dHignAa/dJa/dHignO /dKa/d)a /dCa/dHa/d,/Danda /dA/dC.half /dCha/dHignAa \n/dHa/dHignU/dNa/dHa/Danda /dHa/dBha /dHignI/dKa/d(a/dHignAa/dHa/d)a/dHign, /dHa/dHign,/dK.half /dHha/dNa /dCa/d(a/dHignAi/dTa /dCa/dHa/d,/Danda /dA/dKha/dHignAi/dNa \n/dDa/dHign,/dKha/dHa/dKa /dJa/dHign, /dCa/dHignI.)/dJa/dHsTta/dCa/d)a/dHign, /dCha/dHa /dHa/dHignAa/d, /dHignI/dVa/dDYa/dHignAa/dTha/dHignIiCeph /dAa /dHa/dTa/dCa/dHa \n/dGa/dHignO/dCa/dHign, /dHignI.)/dHha/dKHsa/dKa /dCha/dHignIi.)/Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dHa /dCandrabindu , /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dCha/dHignIi.)/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dKa/dHignIi.W /dDa/dHign,/dKha/dHignAi /dCha/dHa/dKa /dJa/dHign, /dAa/dI /d)a/dHignAa/dTCa /dCa/dTa/dHignU/dCeph/dDa/dHha/dHignIi /dCha/dHignIi.), /dNa/dHign, \n/dHignI.)/dHha/dKHsa/dKa /d,/d(a/dHignAa /dAa /dNa/dHign, /dCha/dHignAa/dTCa/Danda   \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dCha/dHignU /dTtTta/dHignIi/dKa /dDa/dCa/dKha/dHignAa/dHa /dAa/d,/d(a /dHignI/dKa /dNa/dHignAi?    \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /d,/dKKa/dHignO/dTta/dHignAa /dNa/dHignAi/Danda   \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /d)a/dHignAa/dHHa/dHignAi/dBa, /dAi /dBa/dHignU/dCha/dHignAa/dDddha/dHignIi/d)a/dHign, /dKa /dHign, /dTa/dHign, /d)a/dHignAa/dTha/dHignAa-/dPa/dCCa/dHignIi /dKa/dCa/dBa/Danda /dBha/dCa/d)a/dHign,-\n/dHa/dCa/d)a /dA/dPa/dNa /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /dAa /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dDa/dHign,/dHignI.W/dKha/dYa/dHignAu/Danda      \n \n13//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dHa/dHign, /dU/dHignI.)/dCa/dTa /dHa/d,/dTa?   \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dCa_dHignUu/dI/dYa/dHignAa /dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu /dJa/dHign, /d)a/dHignAa/dTha /dDha/dHignU/dHignI/dNa/BAH, -/dDha/dHignU/dHignI/dNa  /dU/dDddha/dHign,/dBa/dHign, /dKa/dCa/dBa /dTa/dI/dHa /dCandrabindu  \n/dHa/dHignIi/dCa/dKa /dKa /dHign, /dNa/dHignAa /dBa/dNa/dTa?\n  \n (/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dPa/dCa /dNa/dJa/dHignAi/dCa  /dDa/dHignAi/dTa)    \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /d,/dTa/dHign, /dHignI/dDa/dNa /dTa /dCandrabindu  /dNa/dHignAi /dKa/dHa/d(a/dHignAu/dAnusvara /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu /dHignI/dKa/d,/dKa /dTa /dCandrabindu  /dHa/dHignAa/d(a /dNa/dHignAi \n/d(a/dGa/d(a /dCha/d(a /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dAa/dBa /dTa /dCandrabindu  /dHa/dHignAa/d(a/dHa /dCandrabindu  /dUu/dPa/dCa /dBha/dAvagraha /dGa/dHign,/d(a/Danda \n/d,/dKa/dTta/dHignAa /dBa/dHignAa/dTa /dPa/dHignU/dCha /dHignUu ?   \n \n/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu-  /d,/dKa/dTta/dHignAa /dHignI/dKa/d, /dHa/dJa/dHignAa/dCa/dTta/dHignAa /dPa/dHignUu/dHignI.)/dCha /dHa/dKa /dHignAi  /dCha/dHignIi.)/Danda /dJa/dKha/dHignAi/dNa /dHa/dBha /dHignI/dDa/dNa \n/d,/dKa/dTtha/dHignAa/d)a /dCa/dHa/dHignAi /dCha/dHignIi.), /d,/dKa /dPa/dHign,/dHha/dHignAa /dA/dHignI.)/dCha, /dTa/dKha/dHignAi/dNa /dPa/dHignU/dCha/dHignAi /d(a/dHign, \n/dAa/dDa/dHign,/dHha/dKa /dKa/dHignIi.W /dPCa/dYa/dHignO/dJa/dNa?  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dHignI/dBa /dAa/dHa /dKa/dAvagraha /dHignI.)/d(a/dA?  \n \n/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu-  /dYa/d,/dHa /dJa/dHign, /dDa/dHignUu/dTta/dHignAa /dBa/dHign,/dTta/dHignO-/dBa/dHign,/dTta/dHignIi /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /d)a/dHignAa/dNa/dHignAi /dCha/dHignIi.)/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dIi /dKa/dHa_dHignUu /dJa/dHign, /dBa/dHign,/dTta/dHignAa-/dBa/dHign,/dTta/dHignIi/dKa /dU/d)a/dHign,/dCa /dKa /dHign, /dTa/dHign, \n/dA/dHignI.)/dCha?  \n \n/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu -  /dA/dPa/dNa/dHign, /dHignI/dVa/dDYa/dHignAa/d(a/dYa/d)a/dHign, /dBa/dHign,/dTta/dHignAa /d,/dGa/dHignAa/dCa/dHa/d)a/d)a/dHign, /dPa/dCha/dHignAi/d,  /dAa /dBa/dHign,/dTta/dHignIi \n/dNa/dHignAa/dI/dN.half /dTha/d)a/dHign,/Danda  \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/14 \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  \n(/dAa/dAnusvara/dGa/dHignU/dCa/dPa/dCa /dHignI/dHa/dHa/dHignAa/dBa /dJa/dHignO/dHignI/dDddha ) /dCa/dHignAu/dDa/dHa-/dPa/dNa/dCa/dHa /dBa/dKha/dCeph/dKa /dBa/dHign,/dTta/dHignAa \n/dAa /dBa/dHignAa/dCa/dHa-/dTa/dHign,/dHa/dCa /dBa/dKha/dCeph/dKa /dBa/dHign,/dTta/dHignIi /dHa/d,/dTa?   \n/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu-  /dKa/dCa/dHignIi/dBa-/dKa/dCa/dHignIi/dBa/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dPa/dHignAa/dNa-/dHa/dHignAa/dTa /dBa/dKha/dCeph/d)a/dHign, /dBa/dHign,/dTta/dHignIi /dHa/dHignAa/dHa/dHignU/dCa /dCa/dHignI.)/d(a /dJa/dHignAa/d,/dTa/Danda /dJa/dHign, /dHa/dVa/dHignAa \n/dBa/dHignI/dNa  /dCa/dHa/d(a /dA/dHignI.)/dCha /dO/dI/d)a/dHign, /dJa /dCandrabindu  /dBa/dHign,/dTta/dHignAa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dI/dAnusvara/dJa/dHignIi/dHignI/dNa /dYa/dCa /dVa/dHignAa \n/d,/d)a./dBa/dHignIi./d,. /dNa/dHignAi /dKa/dCa/dHignAa/d,/dBa /dHa/dHign,/dHa/dHignO /dNa/dHignAi /dBa/dNa/dTa/Danda    \n \n/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu-  /dJa /dCandrabindu  /dHa/dHign, /dNa/dHignAi /dKa/dCa/dHignAa/d,/dBa /dTa /dCandrabindu  /dHa /dCandrabindu /dHa/dHignAa/dCa/dTa/dHign, /dHa/d,/dTa/Danda /dTa/dHignAi/dPa/dCa/dHa /dCandrabindu  /dIi/dHa/dHignO /dDa/dHignO/dKha \n/d(a/dHignAa/dGa/dTa /dJa/dHign, /d)a/dHignAa/d, /d)a/dHignI.N/dCa/dTa/dHign, /dBa/dHign,/dTta/dHignAa-/dBa/dHign,/dTta/dHignIi/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa  /dKa /dHignU /dBha/dHign,/d(a/dHignAa /dKa/dCa/dHignAi \n/dCha/dHignAi /Danda   \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  \n(/dHignI/dKa/dCha/dHignU  /dHa/dHignO/dCa/dHignAi/dTa) /dKa/dHa/d(a/dHignAu/dAnusvara /dTa /dCandrabindu  /dTtha/dHignIi/dKa /dHign, /Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dJa /dCandrabindu  /dA/dPa/dNa/dHignAa \n/dKa/dHignAa/dJa/d)a/dHign, /dKa/d)a/dHignIi /dNa/dHignAi /dAa/dNa/dBa /dTa /dCandrabindu  /d(a/dHignO/dKa /dBa/dHignAa/dJa/dTa /dHignI/dKa/d,/Danda /dKa/dHa_dHignU/dNa/dHignAa \n/dTa /dCandrabindu  /dPa/dCCa/dHignIi/dHa-/dTa/dHignIi/dHa /dHa/dJa/dHignAa/dCa /d)a/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dU/dTtha/dHignAi/dBa/dTa/dHign, /dCha/dHignIi.)/Danda /dA/dHa/dHignAa/dNa/dHignIi/dHa /dCandrabindu  \n/dHa/dBha /dKa/dHignAa/dJa /dCa/d(a/dHignAa /dHa/dKa /dHignAi  /dCha/dHignIi.)/Danda  \n \n/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu-  \n(/d)a/dHignU/dDddha/dHignIi /dDda/dHignO/d(a/dBa/dHignAi/dTa) /d,/dKa /dTa/dCa/dHa/dKa /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  \n(/dNa/d)a/dHa/dCa /dHa/dHignAa/dCandrabindu/dHa /dCha/dHignO/dDddha/dHignAi/dTa) /dIi /dBha/dHignAa/dCa /dHa/d)a/dCa/dHignAa /dUu/dPa/dCa /dCa/dHa/d(a/Danda \n/dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /d,/dKa-/d,/dKa /dHa/d)a/dH.half /dYa/dHignAa /dDda/dHignO/dCa/dHignIi/dKa /dHa/dHignUu/dTa /dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu /dBa/dHignAa/dCandrabindu/dTta/d(a \n/dA/dHignI.)/dCha /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dO/dKa/dCa/dHignAa /dKha/dHignO/dHignI.)/d(a /dKa/dAvagraha /dU/dGha/dHignAa/dHignI.N/dCa-/dU/dGha/dHignAa/dHignI.N/dCa \n/dHa/dHignO/dJha/dCa/dHignAa/dBa/d, /dPa/dDddha/dTa/Danda  \n \n  \n \n15//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  \n(/dPha/dCa/dHignAi/dKa  /dKa/dAvagraha) /d)a/dHignAa/dHHa/dHignAi/dBa, /dKa /dCandrabindu /dTta/dHa/dHignO /dBa/dHignAa/dCandrabindu/dHa /dTa /dCandrabindu  /d(a/dHignO/dKa /dHign,  /dKa/dHignAa/dHignI/dTta  /dKa/dAvagraha \n/dGha/dCa/d)a/dHign, /d(a/dGa/dBa/dHignAi/d, /dAa /dIi /dKa/dHignO/dNa /dO/dJha/dCa/dHignIi /dHignI.)/dCha/dAi/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /d,/dKa /dAa/dDa/d)a/dHignIi/dKa /dHa/d)a/dH.half /dYa/dHignAa (/dO/dJha/dCa/dHignIi) /dKa /dHign, /dTa/dHign,/dKa/dHignO/dKa /dHign,/dCandrabindu  \n/dO/dJha/dCa/dBa/dHignAi/d, /Danda /dTa /dCandrabindu /d, /dAu/dGa/dHignU/dTa/dHignAa /dKa/dAvagraha /dHignI/dKa/dCha/dHignU  /dBa/dHignAa/dHignI.)/dJa /dDa/dHign,/dBa /dVa/dHignAa \n/dKa/dCa/dHignAi/d(a/dHign, /dDda/dHign,/dGa /dU/dTtha/dHignAa /dDa/dHign,/dBa, /dA/dNa/dHignU/dHignI.)/dCa/dTa /dHa/d,/dTa/Danda \n(/dGha/dDddha/dHignIi /dDa/dHign,/dKha /dKa/dAvagraha)  \n/dHa/dVa/dHignAa /dTa/dHignIi/dNa /dBa/dHignI.)/dJa/dYa/dHign, /dGa/dHign,/d(a/Danda /dKa/dHignAa/dJa/dHignO /dNa/dHignI/dHa/dYa/dHign,/dCandrabindu /dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu /dA/dHignI.)/dCha/Danda \n/dCa/dHignAa/dBha/dHignIi /d(a/dAvagraha /dKa/dAvagraha /dK(a/dHignAa/dHa/dHignO/dKa /dKa/dHignO/dTtha/dCa/dHignIi /dAa /dCandraO/dHignI/dPha/dHa/dHignO /dBa/dNNa \n/dKa/dAvagraha /dDa/dHa/dKa/Danda \n  \n(/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa /dCa/dHignAa/dBha/dHignIi /d(a/dHign,/d(a /dBa/dCha/d, /d(a/dGa/d(a/Danda /dDa\n/dHignU/dNa/dHignUu /dGa/dHignO/dCa/dHign, /dKa /dHignU /dCa/dHa/dHignIi/dPa/dCa \n/dHa /dCandrabindu  /dU/dHignI/dTtha  /dGa/dHign,/d(a/dHignAa/Danda /dDa\n/dHignU/dNa/dHignUu /dKa /dHignU /dCa/dHignI.)/dHa/dYa/dHignO /dAa /dH.half /dTta/dHignUu/d(a/dHignO /dCandraO/dHignI/dPha/dHa/d)a/dHign, \n/dCa/dHignI.W/dKha /dKa/dHignO/dTtha/dCa/dHignIi /dBa/dNNa /dKa/dAvagraha /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa /dA/dBa/dHignAi/d, /Danda) \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu, /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dKa /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi \n/dDa/dHign,/dKha  /d)a/dHignO/dNa/d)a/dHign, /dU/dHignI/dDa/dG.half /dNa/dTa/dHignAa \n/dU/dHignI/dTtha  /dCa/dHa/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu-  /dHignI/dKa/d,?  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dA/dPa/dNa/dHignAa /dHa/dBha /dHa/d)a/dHignAa/dJa/dKa /dU/dCCa /dHhCa/dHign,/dNna/dHignIi/dKa /dCa/dHignI/dHa/dTa/dHignO /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /dAa \n/d)a/dNa/dHignU/dKha/dKa /dCa/dHa/dHYa /dNa/dHignAi /dBa/dHignUu/dHignI.)/dJha /dCa/dHa/d(a /dCha/dHignIi.)/Danda /dJa/dHign, /dHa/dHa/dJa/dHign, /dHignI/dNa /d)Na \n/dHhCa/dHign,/dNna/dHignIi/dKa (/dBa/dHignAu/dHignI.)/dDDha /dKa) /dCha/dHignAi /dTha   /dO /dKa /dHign, /dNa/dHignAa /dBa/dHignU/dJha/dTa/Danda /dJa /dCandrabindu  /dHa/dHign, /dNa/dHignAi \n/dBa/dHignU/dJha/dTa /dTa /dCandrabindu  /dA/d)a/dTa/dHignIi /dKa/dHignAa/dCandrabindu/dTta /dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu /dO/dJha/dCa/dHignIi (/dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi/dKa) /dKa /dHign, /dNa/dHignAa \n/dCha/dHignO/dDddha/dHignAa /dPa/dHignAu/dTa?  \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/16 \n \n/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu-  \n(/d)a/dHignU/dDddha/dHignIi /dDda/dHignO/d(a/dBa/dHignAi/dTa) /dBa/dDddha /dGa /dAnusvara /dBha/dHignIi/dCa /dBa/dHignAa/dTa /dKa/dHa/d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dHa/dDa/dHignAi/dTa /dI/dC.half /dCha/dHignAa /dCa/dHa/dHignAi/d, /dJa/dHign, /dHa/dBa/dHa/dKa /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa /dNa/dHignIi/dKa /dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu \n/dPha/dDddha/dHignAi-/dPha /dHignU /d(a/dHignAa/dI /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dHa/dHign, /dKa/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dBha/dAvagraha /dPa/dBa/dHignAi/d,/Danda /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dAa/dGa/dHignUu \n/dBa/dCha/d(a /dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/dGCa/dH.half /dTa (/dDa/dHignU/dKha/dHignIi) /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dPa/dCha/dHignU /dAa/d,/d(a/Danda \n/dAa/dHignI.W/dKha/dCa /d,/dNa/dHignAa /dHa/dHignO/dI /dHignI/dKa/d, /dCha/dHignAi ?  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /d)a/dHignAa/dHHa/dHignAi/dBa, /dA/dNa/dHign,/dCa/dHign, /d)a/dHignO/dNa /dBha/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAu/dNa/dHign, /dCha/dHignIi.)/Danda /dHa /dCandrabindu /dHignI.)/dHa-/dKha/dHign,/d(a /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi \n/dGa/dHignU/dDa/dHa /dKa/dAvagraha /d(a/dHignIi /dHa/dBha/dHa /dCandrabindu  /dNa/dHignIi/dKa/Danda \n  \n(/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa/dKa /dBa/dHignAa/dTa /dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi/dKa /dKa/dCa/dHign,/dJa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dAa/dCa/dHignO /dBa/dHign,/dDha /dDa/dHign,/d(a/dKa /dHignAi /dNa /Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dKa/dHignO/dCha/d)a/dHign, /dCa/dHignO/dTta /d(a/dGa/dNa/dHign, /dA/dHa/dHignIi/d)a /dDa/dCa/dDa/dHignO /dHa/dHignO/dI/dTa /dTa /dCandrabindu  /d)a/dHignU/dHa/dHa /dCandrabindu  /dHa /dCandrabindu /dHignI.)/dHa/dYa/dHignO /dPha /dHignU /dTta/dHignAi/dTa/Danda)  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  \n(/d)a/dHignU/dH.half /dKa/dHignIi.W /dDa/dHignAi/dTa)  /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa, /dAu/dJha/dKa/dHignAa /dDa/dCa/d)a/dHignAa/dHa/dHignAa /dTa /dCandrabindu  /dPha/dHignO/dKa/dTta/dHign,/d)a/dHign, \n/dBha/dHign,/d(a /dHignI/dKa/dNa/dHign,?  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dPha/dHignO/dKa/dTta/d)a/dHign, /dKa /dHign, /dNa/dHignAa /dBha/dHign,/d(a/Danda /dBha/dHignI.N/dCa /dHignI/dDa/dNa /dBa/dCa/dDa/dHignAa/d,/d(a /dJa/dHign, /dCa/dHa/d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dA/dC.half /dCha/dHignAa /dCa/d(a/dHa /dHa /dAnusvara /dGa/dHign,, /dTa/dHignO/dCa/dHign, /dAi/dTtha/dHignAa/d)a /dCa/dHignAa/dHa /dPa/dHignIi/dBa/Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dDa/dHignU/dAa/dCa /dPa/dCa /dTa /dCandrabindu  /dNa/dHignI/dHa/dYa/dHign,/dCandrabindu /dPa/dHignIi/dAa/d,/dBa /dDa/dHignO/dKa/dHignAa/dNa/d)a/dHign, /dJa/dCa_dHignUu/dCa /dPa/dHignIi/dAa \n/dDa/dHign,/dBa/Danda     \n \n17//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dHa/dHign, /dHignI/dKa/d,?  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dGha/dCa/dVa/dHignAa/d(a/dHignIi /dVCa/dTa /dKa /dHign, /dNa/dHign, /dCha/dHignAi /dTha /Danda /dO /dTa /dCandrabindu  /dA/dNa/dHign,/dCa/dHign, /dPa/dHign,/dTta/dKa/dHignAa/dNa /d(a/dDha/dNa/dHign, \n/dHa/dHign,/dTa/dHignIi/Danda /dTa/dHignAi/dPa/dCa /dCa/dHignAa/dHa /dBa/dNa/dBa/d, /dKa/dHa/dBa/dHignAi/dNa /Danda /dBa/dHignAa/dCha/dHignAi/dNa  /dHa/dHignUu/dPa /dCha/dHignO/dHignI/dDddha  \n/dAa/dCa/dHignO /dHignI/dKa/dCha/dHignU  /dBha/dHign,/dTta/dTa/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dTa/dKha/dHignAi/dNa /dTa /dCandrabindu  /dTa/dHignO/dHa/dCa /dGha/dCa/dVa/dHignAa/d(a/dHignIi /dBa/dDddha /dDha/d)a/dHignAa/dCeph/dT.half /d)a/dHignAa /dCha/dTha/dHignU/dNa?  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dHa/dHignO/d(a/dHa/dNNa/dHignIi/Danda /dHignI/dBa/dNa/dHignAa /dDha/dCa/d)a/dT.half /d)a/dHign, /dBha/dHignI.N/dCa /dHignI/dDa/dNa /dKha/dTta/dHignAi /dCha/dHignIi.) /dAa \n/dDa/dCa/d)a/dHignAa/dHa/dHignAa /dHa_dHignU/dNa/dKa/dHignAa /dHa/dHignAa/dTha /dPa/dDddha/dHignAi /dCha/dHignAi /dNa/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dDha/d)a/dHignOCeph /dKa /dHign, /dTa/dHign, /dCa/dAnusvara/dGa/dKa /dHa/dHignO/dI/d,?   \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /d)a/dHignAa/dHHa/dHignAi/dBa, /dA/dHa/dHignIi/dAnusvara /d)a/dHignU/dHa/dHign,/dCandrabindu /dNa/dHign, /dHa/dHignU/dNa/dNa/dHign, /dCha/dHignIi.), /dJa/dHign,/dTa/dHign, /dCa/dAnusvara/dGa/dKa /d(a/dHignO/dKa /dTa/dHign,/dTa/dHign, \n/dCa/dAnusvara/dGa/dKa /dDha/dCa/d)a/Danda /dHignI/dKa/dYa/dHignO /dKa/dHignO/dDa/dHignAa/dHignI.N/dCa /dPa/dHignAa/dHignI/dDddha  /dPa/dHignI.)/dHa/dNa/dHignAa /dCa/dHignU/dBa/dHignAa /dDha/dCa/d)a-\n/dKa/dCa/d)a (/dDha/d)a/dCeph-/dKa/d)a/dCeph) /dBa/dHignU/dJha/dHignAi/d,, /dTa /dCandrabindu  /dHignI/dKa/dYa/dHignO /dBa/d)a-/dGa/dHignO/d(a/dHignIi /d(a/dAvagraha \n/dDha/d)a/dCeph-/dKa/d)a/dCeph /dBa/dHignU/dJha/dHignAi/d,/Danda /dKa/d)a/dCeph /dTa /dCandrabindu  /dDa/dHignU/dNa/dHignUu /dKa/dCa/dHignAi/d,/Danda  \n/dHha/dBDa /dHa /dAnusvara /dKhYa/dHignAa : 879  \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/18 \n \n/dDa/dHignO/dHa/dCa /dDa_dHignVocalicC/dHhYa-  \n  (/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dDa/dCa/dBa/dJ.half /dJa/dHignAa/Danda /dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi /d)a/dHignAa/d, /dAa /dHignI.)/dHha/dVa /dKa /dHignU /d)a/dHignAa/dCa (/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dBa/dHign,/dTta/dHignAa) /dDa/dCa/dBa/dJ.half /dJa/dHignAa/dPa/dCa /dBa/dHignAi/dHa/d(a/Danda  (/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi, /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu /dAa /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa/dKa /dPCa/dVa/dHign,/dHha/Danda /dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dGa/dHignO/dDddha /d(a/dGa/dHignAi/dTa /dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi/Danda /dU/dHignI/dTtha  /dKa/dAvagraha /dTtha/dHignAa/dCha /dHa/dHignO/dI/dTa /dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi /dKa /dHignU /dCa/dHa/dHignIi/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dAa/dCandrabindu/dCa/dCa/dHa /dCandrabindu  /dJha/dHignAa/dDddha/dHignAi/dTa/Danda)  \n/dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi- /dAi/dPa/dCa /dBa/dHignAi/dHa/dHignUu/Danda (/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dBa/dHignAi/dHa/dTa/dHign, ) /dBa/dHignAa/d(a-/dBa/dC.half /dCa/dHignAa /dHa/dBha \n/dAa/dNa/dN.half /dDa/dHa /dCandrabindu  /dCha/dHignAi /dTha  /dHignI/dKa/dNa/dHign,?  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dBha/dGa/dVa/dHignAa/dNa/dKa /dKa /dHignVocalicC /dPa/dHignAa/dHa /dCandrabindu  /dHa/dBha /dAa/dNa/dHignI.W/dN.half /dDa /dTa /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi-  /dBha/dGa/dVa/dHignAa/dNa /dNa/dHignIi/dKa /dKa/dCa/dHignAi/dTha /Danda /dA/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dHa/dBha /dHignI/dDa/dNa /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa \n/dPha /dHignU /d(a/dHignAa/dI/dTa-/dPha/dDddha/dHignAi/dTa /dCa/dHa/d,/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /d,/dKa/dTta/dHignAa /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa /d(a/dHign,/d(a /d,/d(a/dHignAu/dAnusvara?  \n \n/dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi-  /dHa/d)a /dKa/dHignO/dNa /dJa/dHignO/dKa/dCa/dKa /dCha/dHignIi.) /dJa/dHign, /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa /dDa/dHign,/dBa/Danda /dTa/dKha/dHignAi/dNa \n/dTa /dCandrabindu  /dJa/dHign, /dBa/dHignU/dJha/dHignAi /dCha/dHignIi.) /dHa/d,/dHa /dNa/dHign, /dKa/dHa/dBa/Danda  \n \n  \n \n19//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dBa/dDddha /dKa/dHsTta /dHa/dHignO/dI /dCha/dHignAi/dNa/Danda /dTa /dCandrabindu /d, /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa /dBha/dHign,/d(a /dJa/dHign, \n/dO /dDa/dHignO/dHa/dCa /dHignI/dBa /dAa/dHa /dKa/dAvagraha /d(a/dHignI.)/dTha/Danda  \n \n/dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi-  \n(/dKa/dNa/dHignIi/dKa/dHignAa/d(a /dCa/dHignU/dPa /dCa/dHignI/dHa)  /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dBa/dHign,/dTta/dHignAa /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa  /dA/dHignI.)/dCha \n/dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dA/dHa_dHignUu /dCandrabindu /dKa /dHign,/dCandrabindu  /dBa/dHignU/dJha/dHignAi /dCha/dHignIi.) /dBa/dHignAu/dAa/Danda /dTa /dCandrabindu /d, /dBa/dJa/dHignAi/d)a/dHign, /dDha/dDddha/dHignIi-/dDha/dHignO/dKha/dHignAa \n/dNa/dHignAi /dHa/dHignO/dI/d,/Danda /dHa/d)a/dCa /dAa/dHha/dHignAa /dKa /dHign, /dTa/dHign, /dHignI/dDa/dNa? /dVa/dHignVocalicC/dDDha /dBha/dHign,/d(a/dHignAu/dAnusvara, /dKa/dKha/dNa \n/dCha/dHignIi.) /dKa/dKha/dNa /dNa/dHignAi, /dTa/dHign,/dKa/dCa /dKa/dHignO/dNa/dHignO /dTtha/dHign,/dKa/dHignAa/dNa /dNa/dHignAi /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dTa /dCandrabindu /d, /dNa/dHign, /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa /dKa/dCa/dBa/dHignAa/dKa /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi-  /dDa/dHignU/dHignI/dNa /dYa/dHignAa/dCandrabindu/d)a/dHign, /dNa/dHign, /dHa/dBha /d)a/dNa/dHignU/dKha /d,/dKa /dCa/dAnusvara/dGa /dA/dHignI.)/dCha /dAa /dNa/dHign,  /d,/dKa /dCa/dAnusvara/dGa \n/dCa/dHignAa/dHignI.)/d(a-/dDdha/dHignAa/dHignI.)/d(a /dCha/dHignAi /Danda /dHignI/dNa/dKa/dHignO /dCha/dHignAi  /dA/dDha/d(a/dHignO /dCha/dHignAi /Danda   (/dKa/dHignI/dHa /dCa/dHignU/dPa /dBha/dAvagraha /dJa/dHignAa/dI/dTa)   \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dKa /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa /dKa/dHignIi.W /dA/dHignI.)/dCha?   \n \n/dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi-  /dKa /dHign,  /dA/dPa/dNa /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dU/dJa/dDddha/dHignAi/dTa-/dU/dPa/dTta/dHignAi/dTa /dDa/dHign,/dKha/d, /dCa/dHignAa/dHa/dTa/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dA/dPa/dNa /dJa/dHign, /dA/dKha/dHignAi/dNa /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa /dA/dHignI.)/dCha, /dO /dKa /dHign, /dNa/dHignAa /d(a/dHa/d(a/dHa/dHignAa/dI/dTa \n/dCa/dHa/dTa /dA/dI/d(a/dHign, /dNa/dHign, /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa/dHignAi/dKa /dJa/dCa_dHignUu/dCa/dTa  /dA/dHignI.)/dCha?   \n \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/20 \n/dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi-  /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa  /dHa/d)a/dCa /dBa/dHign,/dTta/dHignAa /dCha/dHignIi.) /dAa /dHignI.)/dHha/dVa/dKa /dHignU /d)a/dHignAa/dCa /dPa/dHignO/dTa/dHignAa /dCha/dHignIi.)/Danda /dDa/dHignU/dNa/dHignUu \n/dKa /dHign, /dNa/dHignAa /dNa/dHignIi/dKa-/dNa/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dHignI/dTa /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /dHignI/dBa/dTa/dHignAu/dTa /dHa/d,/dHa /dNa/dHign, /d)a/dHignO/dNa/d)a/dHign, \n/dA/dHignI.)/dCha/Danda /dPa/dHignO/dTa/dHignIi /dTa /dCandrabindu  /dPa/dHignAa/dCandrabindu/dCa /dBa/dKha/dCeph/dKa /dPa/dCha/dHignAa/dI/dTa /dHa/dHignAa/dHa/dHignU/dCa /dJa/dHignAa/d,/dTa/Danda   \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  \n(/d)a/dHignU/dDddha/dHignIi /dDda/dHignO/d(a/dBa/dHignAi/dTa) /dHa /dCandrabindu , /dKa/dHa/d(a/dHignAu/dAnusvara /dTa /dCandrabindu  /dNa/dHignIi/dKa /dHign, , /d)a/dHignU/dDa/dHignAa...?  \n \n/dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi-  /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dKa/dHignIi.W?  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dYa/d,/dHa /dJa/dHign, /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dPa/dHignO/dKha/dHignAi/dCa  /d)a/dHign, /dKa/dCa/dHa/dCa-/dHa/dHignAu/dCa/dKha/dHignIi/dKa \n/dJa/dNa/d)a/dHignAu/dTta/dHignIi /dGa/dHignAa/dCha/dKa /dPa/dHignAa/dTa /dPa/dKa /dHignAi /dDddha   /dO/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa /dKa/dAvagraha /dGa/dHignAa/dCha /dPa/dKa /dHignAi /dDddha  \n/dJa/dHignI/dDddha /d)a/dHign, (/dHignI/dNa/dC.half /dCa/dHignAa/dCandrabindu/d)a/dHign,) /dPa/dHa_dHignU /dCandrabindu /dCa  /dU/dKha/dHignAa/dDddha/d(a /dJa/dHignAa/dI/dTa /dA/dHignI.)/dCha \n/dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dKa /dHign, /d(a/dHignAa/dHa /dCandrabindu  /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa/dKa /dKa/d(.half /dYa/dHignAa/dNna /dHa/d,/dTa/Danda  \n \n/dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi-  /dBa/dHignAu/dAa, /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dKa /dBa/dHignAa/dTa /dNa/dHignAi /dBa/dHignU/dJha/d(a/dHignAu/dAnusvara?  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa/d)a/dHign, /dJa/dHign,/dTa/dHign, /dGa/dHignO/dCa/dHign, /dCha/dHignIi.) /dHa/dBa/dHa/dKa /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi/dKa /dDda/dHignO/dHignI.N/dCa /dPa/dKa /dHignAi /dDddha -\n/dPa/dKa /dHignAi /dDddha   /dTtha/dHignAu/dCa /dDha/dCa/dBa/d, /dPa/dDddha/dTa/Danda /dTa/dKha/dNa/dHign, /dJa/dHignAa /dKa/dAvagraha /dHa/dHignU/dHignI/dCha/dYa/dHignAa/d,/dTa/Danda  \n \n/dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi-  \n(/d)a/dHignU/dDddha/dHignIi /dDda/dHignO/d(a/dBa/dHignAi/dTa) /dKa/dHa/d(a/dHignAu/dAnusvara /dTa /dCandrabindu  /dTtha/dHignIi/dKa /dHign,  /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dHa/d)a/dHignAa/dJa/dHignO /dTa /dCandrabindu  /dTa/dHign,/dHa/dHign,/dNa \n/dA/dHignI.)/dCha /dJa/dHign, /dNa/dHignIi/dKa-/dA/dDha/d(a/dHignAa /dBa/dHignAa/dTa /dBa/dHignAa/dHignI.)/dJa /d)a/dHignO/dNa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dGha/dHignO/dCa /dKa/dAvagraha \n/dDa/dHignAi/dTa /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dJa/dI/dHa /dCandrabindu  /d(a/dHignO/dKa/dKa /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa/d)a/dHign, /dDha/dKKa/dHignAa /d(a/dGa/dHignAi /dCha/dHignAi /Danda (/dKa/dHignI/dHa /dCa/dHignU/dPa /dBha/dAvagraha /dJa/dHignAa/dI/dTa)   \n(/dHignI/dBa/dC.half /dCa/dHign, /d)a/dHign, /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa)      \n \n21//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /d)a/dHignAa/dHHa/dHignAi/dBa /dAa /dCa/dHignAa/dCa/dHignIi, /dDa/dHignU/dNa/dHignUu /dGa/dHignO/dCa/dHign,/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dKa/dHa/dHignAi /dCha/dHignIi.)/Danda /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa  /dBha/dHignAa/dYa \n/d,/dKa/dBa/dTa/dCa/dHignIi/d, /dHa/dHign,/dTa/dHignAa/Danda  /dHa/d)a/dCa /dJa/dHign, /dGha/dCa/dVa/dHignAa/d(a/dHignIi /d)a/dCa/d(a /dCa/dHa/dHignAi/dTa  /dTa /dCandrabindu  \n/dKa /dHign, /dKa/dCa/dHignO/dHa /dCandrabindu  /dPa/dHignU/dCha/dBa/dHignO /dNa/dHign, /dKa /dHignAi /dCa/dHignI/dTa/dAi /dAa /dDa/dHignO/dHa/dCa/dHignAa /dKa/dAvagraha /dHignI/dBa /dAa/dHa \n/dKa/dAvagraha /dNa/dHign,/dNa/dHign, /dCa/dHignI/dHa/dTa/dHignAu/dAnusvara/Danda  (/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa/dKa /dBa/dHignAa/dTa /dHa/dHignU/dHignI/dNa)   \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  \n(/dHa /dCandrabindu /dHa/dHignAi/dTa)  /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa, /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa/dKa /dHa /dAnusvara /dGa /dHa/d)a/dHignAa/dJa/dHignO/dKa /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa \n/dKa/dCa/d, /dPa/dDddha/dHignAi /dCha/dHignAi /Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dHa/d)a/dHignAa/dJa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dA/dPa/dNa/dHign, /dTtha/dHign,/dKa/dHignAa/dNa /dNa/dHignAi /dCha/dHignAi /Danda /dHignI/dNa/dKa/dHignO/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dA/dDha/d(a/dHignAa /dKa/dHa/dHignAi/d,  \n/dAa /dA/dDha/d(a/dHignO/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dNa/dHignIi/dKa/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dHa /dCandrabindu , /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  (/dA/dPa/dNa/dHignAa /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa/dPa/dCa /dJa/dHignO/dCa /dDa/dHignAi/dTa) /d)a/dHignAa/dHHa/dHignAi/dBa, /dJa/dHign, /dHa/d)a/dHignAa/dJa \n/dKa /dHign, /dKa/dCa/dHignO /dGha/dCa /dNa/dHignAi /dBa/dNa/dHignAa /dHa/dKa /dHignAi /d, /dO/dKa/dCa/dHignAa /dKa/dHignO/dNa /dA/dHignI.)/dDha/dKa/dHignAa/dCa /dCha/dHignAi \n/dJa/dHign, /dKa /dHign, /dKa/dCa/dHignO /dGha/dCa /dU/dJa/dHignAa/dDddha/dHignAi/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dKa/dHa/d(a/dHa /dTa /dCandrabindu  /dTtha/dHignIi/dKa /dHign,  /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dAu/dGa/dTa/dHignAa/dI/d)a/dHign, /dHignI/dKa/dCha/dHignU  /dKa/dCa/dBa/dHignO /dTa /dCandrabindu  /dHa/dBha \n/dNa/dHignIi/dKa /dHign,  /dNa/dHignAi /dHa/dHignO/dI/dTa /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dA/dDha/d(a/dHignO /dBha/dAvagraha /dHa/dKa /dHignAi /d, /Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dHa /dCandrabindu , /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dHa/dHignO/dI/dTa/dHignO /dA/dHignI.)/dCha/Danda   \n \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/22 \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dTa /dCandrabindu /d, /dNa/dHign, /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa/dKa /dJa/dCa_dHignUu/dCa/dTa  /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dTa/dHignUu /dCandrabindu  /dTa /dCandrabindu  /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa \n/dPa/dCa/dHign,/dHha/dHignAa/dNa/dHignIi /dDa/dHign,/dKha /dDha/dHignAa/dCandrabindu/dI /dDa/dAvagraha /dBa/dJa/d(a/dHa/Danda /dTa/dHignO/dHa/dCa /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa \n/dKa/dTta/dHignAi/dBa/d(a/dHignAa /dNa/dHignAi /dCha/dHa/Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /d,/dKa/dBa/dHign,/dCa /dAa/dCa/dHignO /dCa/dHignAa/dHa /dPa/dHignIi/dBa/dHignUu /dTa/dKha/dHignAi/dNa /d)a/dHignO/dNa /dAa/dCa/dHignO /dKha/dNa/dHa/dNa \n/dHa/d,/dTa/Danda /dJa/dI/dHa /dCandrabindu  /dJha/dBa /dDa/dAvagraha /dCa/dH.half /dTa/dHignAa /dBha/dHign,/dTta/dTa/Danda (/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa/dKa /dBa/dHignAa/dTa /dHa/dHignU/dHignI/dNa )   \n \n/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu- /dBa/dHignAu/dAa (/dHignI.)/dHha/dVa/dKa /dHignU /d)a/dHignAa/dCa) /dCa/dHignAa/dHa /dBa/dNa/dHignAu/dNa/dHign, /dAa/dBa/dHa/Danda /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa/dKa \n/dKa/dPa/d)a/dHign, /dKa/dNa/dHignIi /dBa/dHign,/dHa/dHignIi /dKa/dAvagraha /dCa/dHignIi/dNa/dHignIi /dDa/dHign,/dNa/dHign, /dA/dHignI/dBa/dHa/dAvagraha/Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa- /dHa/d)a /dKa/dHignIi.W /dAa/dNa /dDa/dHignU/dAa/dCa/dHign, /dCa/dHignAa/dHa /dPa/dHignIi/dBa/dHignAi /dCha/dHignIi.) /d)a/dHignIi/dTtha/dHign, /dDa/dHignU/dAa/dCa/dHign, /dPa/dHignIi/dBa/dHignAi \n/dCha/dHignIi.) /dKa/dHignIi.W/Danda /dJa/dHignAa/dVa/dTa/dHignO /dJa/dHignIi/dBa/dHignAi /dCha/dHignIi.) /dTa/dHignAa/dVa/dTa/dHignO /dJa /dCandrabindu  /dHa /dCandrabindu /dHa/dHignIi-/dKha/dHignU/dHha/dHignIi/dHa /dCandrabindu  /dNa/dHignAi \n/dJa/dHignIi/dYa/dBa /dTa /dCandrabindu  /dA/dNa/dHign,/dCa/dHign, /dJa/dHignIi/dHignI/dBa/d, /dKa/dAvagraha /dKa/dHignIi.W /dKa/dCa/dBa/Danda (/dCa/dHignAa/dHa /dA/dBa/dHignAi/d,  /dHa/dBha/dHa /dCandrabindu  /dPa/dHignI/dHa/dNa/dHign, /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa/dHign,/dKa /dKa/dPa /dBa/dCha/dBa/dHignAi/d, /Danda)  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dHa/d)a/dCa/dHignO /dKa/dPa/dKa /dCa/dHignAa/dHa /dKa/dNa/dHignIi /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa/d)a/dHign, /dDdha/dHignAa/dHignI.N/dCa /dDa/dHa/dKa/Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa- /d, /dCandrabindu /dHa, /d)a/dHignAa/dHHa/dHignAi/dBa /dKa /dHign, /dHa/dHign,/dNa /dGa/dPa /dBa/dJa/dHignAi /dCha/dHignIi.)/Danda /dA/dNa/dKa/dCa /dHignI/dHa/dH.half /dHa/dHignAa \n/dKha/dHignAa/d,/dBa /dHa/dHign, /dPa/dCa/dTa/Danda   \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- \n(/dHa /dCandrabindu /dHa/dHignAi/dTa) /dHa/d)a/dCa/dHignAa /dAa/dNa /dBa/dHignU/dJha/dHignAi /dCha/dHa?  \n \n  \n \n23//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa- /dNa/dHignAi /d)a/dHignAa/dHHa/dHignAi/dBa, /d)a/dHignU/dHa/dHa /dCandrabindu  /dHignI/dNa /dKa/dHignI.)/d(a /dGa/dHign,/d(a/Danda /dA/dC.half /dCha/dHignAa /dKa/dNa/dHignIi /dDdha/dHignAa/dHignI.N/dCa \n/dHignI/dDa/dYa/dHignAu/Danda (/dCa/dHignAa/dHa /dPa/dHignIi/dBa /dPa/dHignAa/dNa /dKha/dHignAa)   \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dCa/dHignAa/dCa/dHignIi, /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu /dJa /dCandrabindu  /dDa/dHignO/dHa/dCa /dHignI/dBa /dAa/dHa /dKa/dCa/dHignAi/dTha  /dTa /dCandrabindu  /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dKa /dHign,/dCandrabindu  \n/dKa/dHignO/dNa/dHignO /dHignI/dVa/dCa/dHignO/dDha /dNa/dHignAi /dNa/dHign,?  \n \n/dHa/dHignU/d(a/dKHsa/dNna/dHignIi- /dNa/dHignAi/Danda /dAa/dBa /dHa/d)a/dCa/dHignAa /dKa/dHignIi.W /dCa/dHignAa/dHa/dHignIi/Danda /dVa/dHa /d,/dTa/dBa/dHign, /dNa/dHign, /dJa/dHign, /dPa/dHignAa/dCandrabindu/dCa /dKa/dCa \n/dBha/dHignO/dJa/dNa /dAa /dPa/dHignAa/dCandrabindu/dCa /dHa/dHignAa/dTha /dVa/dHTCa /dBha/dHign,/dTta/dHignAi/dTa /dCa/dHa/d,/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dBa/dHignAa/dU, /dHignI.)/dHha/dVa/dKa /dHignU /d)a/dHignAa/dCa, /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /d)a/dHignO/dNa/d)a/dHign, /dKa/dHignIi.W /dBa/dNa/dHignAi/dKa (/dPa/dCha/dHignAi/dKa) \n/dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa /dA/dHignI.)/dCha?  \n \n/dHignI.)/dHha/dVa/dKa /dHignU /d)a/dHignAa/dCa- /dA/dKha/dHignAi/dNa /dTa /dCandrabindu  /dHa/dHignAa/dI/d, /dHKa /dHignUu /d(a/d)a/dHign, /dCha/dHignIi.)/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /d)a/dHignO/dNa/d)a/dHign, /dA/dHignI.)/dCha /dJa/dHign, \n/dCa/dHignAa/dHa/dHign, /dI/dAnusvara/dJa/dHignIi/dHignI/dNa /dYa/dHignI.N/dCa/dAnusvara/dGa /dVa/dHignAa /d,/d)a./dBa/dHignIi./d,. /dPa/dCha/dHignIi/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dBa/dHa_dHignU/dTa /dBa/dHignI/dCha /dYa/dHignAa/dCandrabindu/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dJa/dKha/dHignAi/dNa /dI/dAnusvara/dJa/dHignIi/dHignI/dNa /dYa/dCa /dVa/dHignAa /d,/d)a./dBa/dHignIi./d,. \n/dKa/dCa/dBa/dHa /dTa/dKha/dHignAi/dNa /dTa /dCandrabindu  /dNa/dHignO/dKa/dCa/dHignIi /dKa/dCa/d, /dKa/dHignAa/dCa/dKha/dHignAa/dNa/dHignAa /dVa/dHignAa /dHha/dHa/dCa-\n/dBa/dJa/dHignAa/dCa /dJa/dHign,/dBa/dHa/Danda /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa/dHignO (/dPa/dTNa/dHignIi) /dJa/dHign,/dTha/dHignU/dNa/Danda \n  \n(/dHignI.)/dHha/dVa/dKa /dHignU /d)a/dHignAa/dCa /dGa/dHignU/d)a /dBha/dAvagraha /dJa/dHignAa/dI/dTa /dA/dHignI.)/dCha)  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dCa/dHignU/dPa /dHignI/dKa/d, /dBha/dHign,/d(a/dHa/Danda /dBa/dHignAa/dJa/dHa/Danda  \n \n/dHignI.)/dHha/dVa/dKa /dHignU /d)a/dHignAa/dCa- /dHa /dCandrabindu /Danda  \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/24 \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dBa/dHignAa/dTa /dTa/dHignO/dAnusvara/dHa/dHignIi /dKa/dHa/dAvagraha /dJa/dHign, /dDa/dHignAa/dDa/dHignIi /d)a/dHignI.N/dCa /dJa/dHign,/dTha/dHignU/dNa, /dTa/dHignO/dAnusvara /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa/dKa \n/dHa /dAnusvara /dGa /dHha/dHa/dCa /dCa/dHignI.)/d(a /dJa/dHign,/dBa/dHa, /dBa/dHignI/dHa/dNa /dHa/dHignAa/dHa/dHignU/dCa /dCa/dHignI.)/d(a /dJa/dHign,/dTa/dHa, \n/dAi/dTtha/dHignAa/d)a /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dDa/dHha/dHignAa /dKa/dHignIi.W /dHa/dHign,/dTa/dHignAi/dNa ?   \n \n/dHignI.)/dHha/dVa/dKa /dHignU /d)a/dHignAa/dCa- /d)a/dHignAa/dHHa/dHignAi/dBa, /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dHa /dAnusvara /dGa/dHignIi/d, /dTta/dHignAa /dNa/dHignAi /dHignI.)/dCha/dAi/dNa  , /dGa/dHignU/dCa_dHignU/dO \n/dCha/dHignIi.)/Danda /dA/dPa/dNa/dHign, /dJa/dHign, /dKa/dHa/dBa /dHignI.)/dHha/dCa/dHignO/dDha/dHignAa/dYa/dCeph /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu, /dDa/dHignU/dHignI/dNa /dYa/dHignAa/dCandrabindu/d)a/dHign, /d)a/dNa/dHignU/dKha /dKha/dCa/dHignAa/dBa /dNa/dHignAi /dHa/dHignO/dI/dTa /dA/dHignI.)/dCha/Danda \n/dO/dKa/dCa/dHignAa /dBa/dNa/dBa/dHignAi/d)a/dHign, /dNa/dHignIi/dKa-/dA/dDha/d(a/dHignAa /dHa/dHignO/dI /dCha/dHignAi /Danda /dJa/dI/dHa /dCandrabindu  /dNa/dHignIi/dKa-\n/dA/dDha/d(a/dHignAa /dBa/dNa/dHignAi/d, /Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa- /dHa /dCandrabindu , /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dHa/dHignO/dI /dCha/dHignAi /Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /d)a/dHignAa/d, /d(a/dHign,/d(a /dBa/dHign,/dTta/dHignAa-/dBa/dHign,/dTta/dHignIi, /dBa/dHign,/dTta/dHignAa-/dBa/dHign,/dTta/dHignIi /d(a/dHign,/d(a /dHignI/dPa/dTa/dHignAa /dAa /dPa/dTNa/dHignIi \n(/dHignI/dBa/dAa/dHa/dKa /dPa/dCha/dHignAa/dI/dTa) /d(a/dHign,/d(a /dPa/dHignI/dTa /dBa/dHignI/dNa  /dAa/dGa/dHignUu/dKa /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi \n/dBa/dNa/dHignAa /dJa/dHignIi/dBa/Danda /dYa/d,/dHa /dA/dHignI.W/dN.half /dTa /d)a /dBa/dHignAa/dTa /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa \n/d,/dKa/dTta/dHignAa /dKa/dHignI/dNa /dYa/dHignAa/dCandrabindu /dTa/dHignAa/dKa/dHa/Danda  \n/dHha/dBDa /dHa /dAnusvara /dKhYa/dHignAa : 711  \n \n    \n \n25//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n \n/dTa/dHign,/dHa/dCa /dDa_dHignVocalicC/dHhYa- \n  \n  (/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi /dAa /dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa /dHignI/dVa/dPa/dCa/dHignIi/dTa /dHignI/dDa/dHha/dHignAa/dHa /dCandrabindu  /dA/dBa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dTta/dPa/dCa /dBha/dHign,/dCandrabindu/dTta/Danda) \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dPha /dHignU /d(a /dKa /dHign, /dTa/d, /dDa/dHignAu/dGa/d(a /dJa/dHignAa/dI /dCha/dHignIi.)/Danda /dPa/d,/dCa/dPa/dCa /dPa/d,/dCa /dNa/dHignAi /dPa/dDddha/dHignAi/d,?  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dKa/dHignIi.W /dKa/dHa/dBa /dPha /dHignU /d(a, /dDa/dHign,/dHignI.W/dKha/dYa/dHignAu /dJa/dHign, /dHa/dHignU/dCa_dHignUu/dJa /dHignI.)/dHa/dCa/dPa/dCa /dAa/dHignI/dBa /dGa/dHign,/d(a, \n/dA/dKha/dHignAi/dNa /dTa/dKa /dBha/dHignAa/dNa/dHa /dNa/dHignAi /dCa/dCha/dHignAi/d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda /dA/dPa/dNa/dHign, (/dPa/dHignI/dTa) /dNa/dHa/dHignAa/dI/d(a/dHign, \n/dGa/dHign,/d(a /dHa/dHign,/dTa/dHignAa /dBha/dHignAa/dNa/dHa /dCa/dCha/dHign,/dBa/dHign, /dNa/dHign, /dKa /dHign, /d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dHignI/dKa/d, /dNa/dHign, /dA/dKha/dHignAi/dNa /dTa/dKa /dBha/dHignAa/dNa/dHa /dCa/dCha/dHign,/d(a/dHignAu/dAnusvara/dHa/dHign,/dCandrabindu?  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dKa/dHignIi.W /dPa/dHignU/dCha/dHignAi  /dCha/dHignIi.) /dPha /dHignU /d(a, \n(/d)a/dHignU/dH.half /dKa/dHignIi.W /dDa/dHignAi/dTa) /dCa/dJa/dKa /dHignU /d)a/dCa/dHignAa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dDa/dHign,/dHignI.W/dKha/dYa/dHignAu \n/dJa/dHign, /dPa/dHignI/dHa/d(a/dHignU/dKa/dHignAa \n (/dHignI/dVa/dAa/dHa/dHignIi) /dBa/dHa_dHignU /dCha/dHignO/dHignI/dDddha  /dKa/dAvagraha /dA/dBa/d(a/dTta \n/d(a/dGa/dHignAa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dCa/dHignI.)/d(a /dGa/dHign,/d(a /dCha/dHign, /d(a/dHignAi /dJa/dHign, /dAi/dHa/dHign,/dNa /dPa/dHignU/dCa_dHignU/dKha/dHa /dCandrabindu  /dKha/dNa/dDa/dHignAa/dNa /dNa/dHignAi \n/dBa/dCha/dTa/Danda /dJa/dKha/dHignAi/dNa /dO (/dCa/dJa/dKa /dHignU /d)a/dCa/dHignAa) /dCa/dHignU/d)a/dHignAu/dNa /dKa/dAvagraha /d(a/dHign,/d(a/dKa \n/dTa/dKha/dHignAi/dNa /dPha /dHign, /dCa /dGha/dHignUu/dHignI.)/d)a /dKa/dAvagraha /dA/dPa/dNa/dHign, /dPha /dHignU /dCa/dNa/dHign, /dCa/dHignI.)/d(a /dAa/d,/d(a/Danda  \n \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/26 \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dCa/dHignI.)/d(a /d,/d(a/dHignAi /dTa /dCandrabindu  /dCa/dHignI.W/dKha /dHignI.)/d(a/dA/Danda /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dA/dBa/d(a/dTta /d(a/dGa/dHignAa \n/dPa/dDddha/dHignAa/d,/d(a /dJa/dHign, /dAi /dPa/dHignU/dCa_dHignU/dKha/dHa /dCandrabindu  /dKha/dNa/dDa/dHignAa/dNa /dNa/dHignAi /dBa/dCha/dTa/dHignAi /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa \n/dKa/d)a/dHignAa/d,/dTa-/dKha/dHignAa/d,/dTa /dA/dPa/dNa /dCa/dHa/dTa/Danda /dJa/dKha/dHignAi/dNa /dCa/dHa/dHignAi/dKa /d)a/dHignO/dNa /dHa/dHign,/dTa/dHignAi \n/dCa/dHa/dTa /dJa/dHignAa/dI/dKa /d)a/dHignO/dNa /dHa/dHign,/dTa/dHignAi /dJa/dHignAa/d,/dTa/Danda /dTa/dI/d(a/dHign, /d,/dTa/dHign, /d)a/dT.half /dTha/dHignAa–/dPa/dCCa/dHignIi \n/dKa/dCa/dBa/dHignAa/dKa /dKa/dHignO/dNa /dJa/dCa_dHignUu/dCa/dTa  /dCha/dHignAi ?  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dJa/dHign,/dHa/dNa/dHign, /dKha/dHign,/d(a/dHignAa/dHignI/dDddha  /d)a/dHignAu/dGa/dHignIi /dCha/dHignAi  /dTa/dHign,/dHa/dNa/dHign, /dCa/dJa/dKa /dHignU /d)a/dCa/dHignAa /dA/dPa/dNa/dHign, /dA/dHignI.)/dCha/Danda \n/dHa /dCandrabindu /dHignI.)/dHa-/dHa /dCandrabindu /dHignI.)/dHa /dBa/dJa/dHignAi/dTa /dCa/dHa/dHignAi/d, /dTa /dCandrabindu /d, /dBa/dHignU/dJha/dHignAi /dHignI.)/dCha/dAi/Danda /dNa/d)a/dCa/dHignIi /dA/dHignI.)/dCha, \n/dNa/d)a/dCa/dHignIi/Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dO/dI /dPa/dHignAa/dCha /dHignUu  /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dKa /dBha/dHignAa/dNa/dHa/dKa /dA/dBa/dHign,/dCa /dHignI/dKa/d, /dBha/dAvagraha /dGa/dHign,/d(a/Danda \n/dJha/dGa/dDddha/dHignAa /dKa /dHign, /dKa/dCa/dHignO /dAa /dKa/dHignAa/dJa /dCha/dHignU /dHignI/dTta  /dGa/dHign,/d(a /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dKa /dHign,/dCandrabindu ?  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dNa/dHignUu/dNa /dAa/dNa/d, /dDa/dHignO/dKa/dHignAa/dNa /dHignI/dVa/dDa/dHignAa /dBha/dHign,/d(a/dHignAu/dAnusvara /dAa/dHignI/dKa /dHa/d(.half /d(a/dHignAa /dHa/dHignU/dNa/dHignI.)/d(a/dAi, \n/dBha/dHign,/d(a /dJa/dHign, /dKa /dHign, /dKa/dCa/dHignO /dHignI/dKa/dCha/dHignU  /dBha/dAvagraha /dGa/dHign,/d(a/dHignAi/Danda /dHa/dHa/dHignI.N/dCa /dKa/dAvagraha /dGa/dHign,/d(a/dHignAu/dAnusvara /dTa /dCandrabindu  \n/dYa/d,/dHa /dCa/d)a/dHignAa-/dKa/dTtha/dHignO/d(a/dHignAa /dDa/dHign,/dKha/dHignI.)/d(a/dAi/Danda /dO/dHa/dHignIi /d(a/dTta/dHignAa/dCa/d)a/d)a/dHign, /d(a/dHignAa/dHignI/dGa \n/dGa/dHign,/d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dPha /dHign, /dCa /dBha/dHign,/d(a/dHignAi /dKa/dHignIi.W?   \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dKa/dHignIi.W /dHa/dHign,/dTa/dHignAi/Danda /d)a/dHignO/dNa /dDa/dHignU/dNa/dHignUu/dKa /d(a/dHignI.)/dHa/dAa/d,/d(a /dBa/dHignUu/dHignI.)/dJha /dPa/dDddha/d(a/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa \n/dHa/dHignAa/dCa/d(a /dTa /dCandrabindu  /dDa/dHignU/dNa/dHignUu /dA/dHignI.)/dCha/Danda /d(a/dHignAa/dJa/dHign, /d(a/dHignO/dKa /d(a/dGa/d)a/dHign, /dKa/dHignIi.W /dBa/dHignAa/dJa/dTa /dTa /dCandrabindu /d, \n/dDa/dHignU/dNa/dHignUu /dA/dNa/dKa/dCa /d)a/dHignO/dNa /dPa/dHignI/dTa/dA/dBa/dHignAi /dCha/dHignAi /Danda /dA/dKha/dHignAi/dNa /dJa/dHignAa/d, /dHignI/dDa/dA \n/dPha /dHignU /d(a/Danda /dHignI/dNa /dCa/dHign,/dNa/d)a/dHign, /dHa/dBha /dGa/dPa /dKa/dHa/dBa/Danda  \n \n  \n \n27//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dBha/dHignAa/dNa/dHa /dHa/dHign,/dBa/dHign, /dKa/dCa/dTa/dHignAi /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dA/dDa/dHa/dHignAa /dGa/dPa /dKa/dHignI/dHa /dKa/dAvagraha /dCha/dHignO/dHignI/dDddha  \n/dDa/dHign,/dHignI.)/d(a/dAi/Danda /dA/dKha/dHignAi/dNa/dHa /dCandrabindu  /dPa/dHign,/dTta/d)a/dHign, /dU/dNa/dTta/dHignAi/dTa-/dPa/dHignU/dNa/dTta/dHignAi/dTa /dCa/dHa/dTa/Danda /dA/dNa/dKa/dHignAa \n/dPa/dHignU/dCa_dHignU/dKha /dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu /dKa/dHignIi.W /dHignI/dHa/dNa/dKa/dCa /dPa/dHignU/dCa_dHignU/dKha /dCha/dHignAi /dNa   /dJa/dHign, /d)a/dHignU /dCandrabindu /dHa \n/dA/d(a/dGa/dHignAu/dTa/dHignAi/dNa ?  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /d)a/dHignU /dCandrabindu /dHa /dJa/dHign, /dA/d(a/dGa/dHignAu/dTa /dHa/dHign, /dKa/dHignO/dNa /dHa/dPa/dHign,/dTa/dKa/dAvagraha/Danda /dKa/d)a/dHignAa /dKa/dAvagraha /dHa/dHignAa/dTha/d)a/dHign, \n/dAa/dHignI/dNa  /dDa/dI /dCha/dHignAi /dTha  /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dNa/dHignUu/dNa/dHa /dCandrabindu  /dHa/dCa/dHignAi/dDa /dDha/dHignI.N/dCa /dTa /dCandrabindu  /dHa/d)a/dCa/dHign, /dJa/dHignO/dCa/dHa \n/dPa/dDddha/dHignAi/d,/Danda /dBha/dHignI.N/dCa /dHignI/dDa/dNa /dDa/dHignAu/dGa/dHignAi/dTa-/dDa/dHignAu/dGa/dHignAi/dTa /dTa/dBa/dHignAa/dHa /dCa/dHa/dHignAi /dCha/dHignIi.)/Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa-  /d,/dKa/dTta/dHignAa /dGa/dPa /dHa/dHignU/dNa/dHignI.)/d(a/dAi /dHa/dHign,/dNa?  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dKa/dHignIi.W? /dNa/dHignAi!  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dGa/dHignAa/d)a/d)a/dHign, /dNa/dHignAi /dCha/dHign, /d(a/dHignI.W/dKha/dNa?  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dGa/dHignAa/d)a/d)a/dHign, /dKa/dHignIi.W /dKa/dHignO/dNa/dHignO /d,/dKKa /dHign, /dTta/dHignAa /dGa/dPa /dCa/d(a/dHignAi/d, /dJa/dHign, /dHa/dBha /d,/dKKa /dHign,  /dGa/dPa \n/dHa/dHignU/dNa/dTa? /dCa/dAnusvara/dGa-/dHignI/dBa/dCa/dAnusvara/dGa/dKa /dGa/dPa /dPa/dHignU/dCa/dVa/dHignAa-/dPa/dCha/dVa/dHignAa /dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu /dHa/dHignI/dDa/dKha/dNa \n/dCa/dHignAi/d(a/dTa/dHign, /dCa/dHa/dHignAi/d, /dKa/dHignIi.W?  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dA/dKha/dHignAi/dNa /dIi/dHa/dHignO /dA/dGa/dHignU/dTa/dHignAa/d,/d(a /dCha/dHignAi /dTha   /dAa /dHa/d)a/dCa/dHignO /dKa/dHignAa/dJa /dHa/dBha \n/dA/dHignI.)/dCha/Danda /dKa/dKha/dNa/dHignO /dHignI/dNa /dCa/dHign,/dNa/d)a/dHign, /dDa/dHignU/dNa/dHignUu /dPha /dHignU /d(a /dGa/dPa /dKa/dAvagraha /d(a/dHign,/dBa/Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dTa/dHignO/dHa_dHignU /dCandrabindu  /dHa/dDa /dKa/dCa/dHignAi /dCha/dHa/Danda /dAa /dJa/dHign, /dHignI/dBa/dHa/dHignAi/dCa  /dJa/dHignAa?  \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/28 \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /d,/dHa/dNa/dHignO /dGa/dPa /dHignI/dVa/dHa/dCa/d(a /dJa/dHignAa/dI/d,/Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dHa /dCandrabindu , /dTa /dCandrabindu  /dHignI/dVa/dHa/dCa/d(a /dJa/dHignAa/dI/d, /dHignI/dKa? /dAa /dJa/dHign, /dA/dHa_dHignUu/dHa /dCandrabindu  /dHignI/dNa /d).half /d)a/dNa /dGa/dPa \n/dAa/dHignI/dBa /dJa/dHignAa/d, /dTa /dCandrabindu  /dHa/d(.half /d(a/dHignU/dKa /dGa/dPa /d(a/dHignO/dKa /dHignI/dBa/dHa/dHignI.N/dCa/dYa/dHign, /dJa/dHignAa/dI/d, \n/dHignI/dKa/dNa/dHign,?  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dHa /dCandrabindu , /dBa/dHign,/dHa /dKa/dHa/d(a/dHignAi/dTha /Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dKha/dHignI.N/dCa/dAa/dI/dCa /dKa/dAvagraha /dNa/dHignAi /dKa/dHa/dBa/dHignAi/dNa /Danda \n/dUu/dPa/dCa/dHign,-/dJha/dHignAa/dPa/dCa/dHign, /dKa/dHignI/dHa /dDa/dI /dHignI.)/dCha/dAi/dNa  /Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dHa /dCandrabindu , /dHa/d,/dHa /dKa/dHa/dAvagraha/Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dPa/dHignI/dCha/BAH, -/dHignI.)/d(a/dHignI.W/dKha /dKa/dAvagraha /dTa /dCandrabindu  /dAa/dCa/dHignO /d(a/dHignO/dKa /dGa/dHignAa/d)a /dHignI.)/dGha/dNa/dBa/dHignAi/d,/Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dHa/dHign, /dKa/dHignIi.W?  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /d, /dCandrabindu /dHa, /dKa/dHignIi.W /dKa/dHa/dBa/dHignAi/dNa ?   \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dNa/dHignAi-/dNa/dHignAi, /dKa/dNa/dHignIi /dPha/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa /dKa/dAvagraha /dKa/dHa_dHignUu/Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa  /d)a/dHignAa/dH.half /dTta/dCa /dDa/dHignO/dHa/dCa /dHignI/dBa /dAa/dHa /dKa/dCa/dTa/dHignAa?  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dTa /dCandrabindu  /dIi /dKa/dHignO/dNa /dBa/dDddha-/dBha/dHignAa/dCa/dHignIi /dBa/dHignAa/dTa /dBha/dHign,/d(a/Danda /dVa/dHign,/dCa/dHignAa/dCa/dHignAa/dKa /dHTCa/dHignIi /d)a/dHignI.N/dCa \n/dGa/dHign,/d(a/dHignAi/dNa  /dBha/dHignAa/dNa/dHa-/dBha/dHignAa/dTa/d)a/dHign, /dHignI/dDa/dKKa/dTa /dHa/dHignO/dI/dTa /dHa/dHign,/dTa/dHignAi/dNa /Danda     \n \n29//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /d, /dCandrabindu /dHa, /dA/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dBa/dHignU/dJha/dHignAi /dCha/dHignI.)/dTha/dNa/Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dHa/dHign, /dKa/dHignIi.W?  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dAa/dI /dJa /dCandrabindu  /dBa/dHign,/dTta/dHignAa-/dBa/dHign,/dTta/dHignIi /dNa/dHignAi /dCa/dHignI/dHa/dTa/dHignAi/dNa  /dTa/dKha/dHignAi/dNa /dJa /dCandrabindu  /dKa/dHignI.N/dCa/dTa/dHignAi/dTha  /dTa /dCandrabindu  \n/d,/dKa/dTta/dHignAa /dHa/dHignO/dHa/dNa/dGa/dCa /dHa/dHignO/dI/dTa/dHignAi /Danda /dJa/dKha/dHignAi/dNa /dBa/dHign,/dTta/dHignAa-/dBa/dHign,/dTta/dHignIi /dDdha/dHign,/dCa/dBa/dHignAa-\n/dJa/dVa/dHignAa/dNa /dBha/dHign,/d(a /dTa/dKha/dHignAi/dNa /dHignI/dKa/d, /dKa/dCa/dHignAi /dCha/dHignAi /dTha  /Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- \n(/d)a/dHignU /dCandrabindu /dHa /dBa/dNNa /dKa /dHign, /dNa/dHign,) /dHa_dHignUu /dCandrabindu /Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dHa/d)a/dCa/dHignAa /dKa/dHignAa/dKa/dHignAa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dDa/dHign,/dKha/d(a/dHignI.W/dKha/dNa/Danda /dVa/dHign,/dCa/dHignAa/dCa/dHign,/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dTa /dCandrabindu  /d,/dKKa /dHign, /dTta/dHignAa /dBa/dHign,/dTta/dHignIi \n/dBha/dHign,/d(a/dHignAi/dNa  /dAa /dKa/dHignAa/dKa/dHignIi.W /d)a/dHignI.N/dCa /dGa/dHign,/d(a/dHignAi/dNa /Danda /dKa /dHign, /dTa/dBa/dHignO /d(a/dHignO/dKa /dHignI/dHa/d(a/dHignAa-\n/dDda/dHignO/d(a/dHignAa /dKa/dAvagraha /dCa/dHignI/dHa /dGa/dHign,/d(a /dTa/dHignAi/dYa/dHignO /d)a/dHignAa/dNa/d(a/dHignI.W/dKha/dNa/Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dHa /dCandrabindu , /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dBa/dHign,/dHa /dKa/dHa/d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda   \n(/dKa/dNa/dHignIi /dKa/dHignAa/d(a /dCa/dHignU/dPa /dCa/dHignI/dHa) /dHa_dHignUu /dCandrabindu .../Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dBha/dHignAa/dNa/dHa/dHignO /dBha/dHignAa/dTa/dKa /dHignI/dDa/dKKa/dTa /dKa/dHignIi.W /dHa/dHignO/dI /dCha/dHignAi /dNa/Danda /dA/dKha/dHignAi/dNa /dHa/dHignAa/dTha/dHignIi \n/dHa/dNa /d)a/dHignAa/dI/dYa/dHignO /dCha/dHign, /dBa/dHign, /dKa/dCa/dHignAi/dNa , /dBa/dHign,/dHignI/dTta/dYa/dHignO /dBha/dHignAa/dNa/dHa /dKa/dCa/dHignAi /dJa/dHignO/dKa/dCa \n/dBha/dHignAa/dI/dYa/dHign, /dGa/dHign,/d(a/dHignAi/dNa  /dTa/dKha/dHignAi/dNa /dHignI/dKa/d, /dKa/dCa/dHignAi /dCha/dHignAi/dTha  /Danda /dPa/dHignU/dCa_dHignU/dKha/dKa \n/dHignI/dKa/dCa/dDa/dHignAa/dNa/dHignIi /dBa/dHignU/dJha/dBa/dHignAi/Danda  \n \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/30 \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dA/dPa/dNa/dHign, /dPha /dHignU /dCa/dNa/dHign, /dKa/dCa/dHignAi /dCha/dHignAi/dTha   /dAa/dHignI/dKa /dGha/dCa/dHignO/dKa /d(a/dHignO/dKa/dKa /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa \n/dCha/dHignAi /dNa ?  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa-  /d, /dCandrabindu /dHa, /dHa/dDa /dKa/dCa/dHignAi /dCha/dHignIi.)/Danda /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dNa/dHignAi /dDa/dHign,/dKha/dHignAi /dHignI.)/dCha/dAi /dJa/dHign, /dAa/dBa/dKa /dBa/dHign,/dTta/dHignAa-\n/dBa/dHign,/dTta/dHignIi /d)a/dHignAa/d,-/dBa/dHignAa/dPa/dHa /dCandrabindu  /dKa /dHign, /dHa/dHign,/dNa /dPa/dHignU/dCha/dHignAi  /dCha/dHignAi /Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dTtha/dHignIi/dKa /dHign,  /dKa/dHa/dHignAi /dCha/dHignIi.)/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dHa/dBha /dKa/dHignIi.W /d,/dKKa /dHign, -/dCa/dAnusvara/dGa /dHa/dHignO/dI/d,/Danda \n/dHa/d)a/dCa/dHign, /dGha/dCa/dBa/d(a/dHignAa /dCha/dHignAi /dTha  , /d)a/dCa/dHignAi/dYa/dHignAu /dBa/dHign,/dCa /dTa/dKa /d)a/dHignAa/dI/d,/dKa /dKa/dHa/d(a/d)a/dHign, \n/dCa/dHa/d(a/dHignAa/Danda /dBa/dHign,/dTta/dHignO /dNa/dHign, /d)a/dNa/dHignAa/dHa/dHignIi /dKa /dHign, /d(a/dKa /dHignAi /dNa /Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dBa/dHign,/dTta/dHignAa /dKa/dHignIi.W /d)a/dNa/dHignAa/dHa/dHignIi /dKa/dCa/dTa/dHignAi/dNa /Danda /dCa/dHignU/d)a/dHignAu/dNa /dKa/dAvagraha /dKa/dAvagraha /dKa/dNa/dHignIi /dGha/dCa \n/dAa/dBa/d, /dHignI/dDa/dYa/dHignAu /dTa/dKha/dHignAi/dNa /dNa/dHign, /dHa_dHignU/dCa /dYa/dHignAa/dHa/dHignAa /dDa/dHign,/dKha/dBa/dHignAi/Danda /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dBa/dHignU/dCha/dHignIi/dKa /dHign,/dCandrabindu  \n/dA/dTa/dCa-/dGa/dHignU/d(a/dHignAa/dBa/dHa /dCandrabindu  /d)a/dHignAa/dHignI.)/d(a/dHha /dKa/dCa/dTa/dHignAi/dNa  /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dNa/dHign, /dBa/dHign,/dTta/dHignO-/dBa/dHign,/dTta/dHignIi/dKa /dHign,/dCandrabindu  \n/dTta/dHign,/d)a/dPa/dCa /dKha/dHignAa/dI/d(a/dHign, /dDa/dHign,/dTa/dHignAi/dNa /Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dHa/dBha /dHa/dTa/d)a/dHignAa/d, /dKa/dHignIi.W /d,/dKKa /dHign,  /dCa/dAnusvara/dGa /dHa/dHignO/dI/d,/Danda /dNa/dHign, /dHa/dBha /dHignI/dBa/dAu/dHa/dTa/dHignIi \n/dNa/dHignIi/dKa /dHign,  /dHa/dHignO/dI/d, /dAa /dNa/dHign, /dHa/dBha /dHa/d)a/dDa/dHignAa/dHa/dHignIi /dA/dDha/d(a/dHign, /dHa/dHignO/dI/d,/Danda /dPa/dHignU/dCa_dHignU/dKha/dHign, \n/dKa/dHignIi.W /dHa/dBha /d,/dKKa /dHign,  /dCa/dAnusvara/dGa /dHa/dHignO/dI/d,?  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dHa /dCandrabindu , /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dBa/dHign,/dHa /dKa/dHa/d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dO/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dNa/dHignAi /dNa/dHign, /d(a/dHignO/dKa \n/dBa/dJa/dHignAi/d,/Danda  \n \n  \n \n31//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dHa/dHign, /dBa/dHignAa/dJa/dHa/Danda /dGa/dHignAa/d)a/dHign,/d)a/dHign, /dHa/dHignO/dNa/d)a/dHignAa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dDa/dHign,/dKha/dHignAi /dHignI.)/dCha/dAi/Danda /dJa/dHignI/dHa/dYa/dHignAa/dHa /dCandrabindu  \n/dHa/d)a/dDa/dHignAa/dHa/dHignIi /d,/d(a/dHignAi /dTa/dHignI/dHa/dYa/dHignAa/dHa /dCandrabindu  /dGha/dCa/d)a/dHign, /d(a/dCha/d)a/dHignIi /dAa/dHignI/dBa /dGa/dHign,/d(a/dHignAi/Danda /dHa/dHign, \n/dTa /dCandrabindu  /d)a/dNa/dHignU/dKha-/d)a/dNa/dHignU/dKha/dPa/dCa /dCha/dHignAi /Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dNa/dHignIi/dKa /dHign,  /dAu/dTa/dHignAi/dNa  /dTa/dHign,/dKa/dCa /dKa/dHignO/dNa /dHignI/dBa/dHa/dVa/dHignAa/dHa?  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dTtha/dHignIi/dKa /dHign, /Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /d)a/dHignU/dDa/dHignAa..?  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dKa/dHignIi.W? /dYa/d,/dHa /dNa/dHign, /dJa/dHign, /dJa/dHign,/dHa/dHign,/dNa /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa/dKa /d(a/dHignO/dKa /dCa/dHa/dTa \n/dTa/dHign,/dHa/dNa/dHign, /dNa/dHign, /dNa/dVa/dKa/dHignAa /d)a/dNa/dHignU/dKha /dBa/dNa/dTa/Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dIi /dKa/dHignIi.W /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa  /d)a/dHignAa/dH.half /dTta/dCa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dBa/dHignU/dJha/dHignAi /dCha/dHignI.)/dTha/dNa?   \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dHa/d)a /dTa /dCandrabindu  /dNa/dHignIi/dKa /dHign,  /dBa/dHignU/dJha/dHignAi /dHignI.)/dCha/dAi/dNa  /Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dGha/dHignU/dI/dYa/dHignAa/dCandrabindu /dPa/dHignU/dCa_dHignU/dKha/dKa /dCa/dHignAa/dHignI.)/d(a /dYa/d,/dHa /dBa/dHignU/dJha/dHignI.)/dTha/dNa/Danda /d)a/dHignU/dDddha/dHignIi /dGa/dHignO/dAnusvara/dHignI/dTa /dKa/dAvagraha \n/dCa/d(a/d(a/dHignAa/dHa /dCandrabindu  /dHa/dHign,/dTa/dHignAi/dNa /Danda /d)a/dHa/dKa/dHignAa/dCa/dHignIi /dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu /dPa/dHignU/dCa_dHignU/dKha /dHa/dHignO/dI/d,/Danda /dTa/dCa/dHign,-/dTa/dCa \n/dTa/dHign,/dNa/dHignAa /dNa/dHign, /dHignI/dBa/dTtha/dHignU/dAa /dKa/dHignAa/dHignI/dTta  /d(a/dHign,/dTa/dHignAi/dNa  /dJa/dHign, /dBa/dHignU/dJha/dBa/dHign, /dNa/dHign, /dKa/dCa/dHignI.)/dTha/dNa/Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dJa/dHignAa/d, /dHignI/dDa/dYa/dHignAu /dNa/dHignIi/dKa /dKa/dHignIi.W /dA/dDha/d(a/dHignAa /dA/dPa/dNa/dHignAa /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa/d)a/dHign, /dHa/dHign,/dTa/dHignAi/dNa  \n/dTa/dI/dHa /dCandrabindu  /dHa/d)a/dCa/dHignAa-/dHignI/dHa/dNa/dKa/dHignAa /dKa/dHignIi.W?  \n \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/32 \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dHa/d)a/dCa/dHignAa /dKa/dHignIi.W? /d,/dNa/dHignAa /dHignI/dKa/d, /dBa/dJa/dHignAi /dCha/dHignIi.)/Danda /dGa/dHignAa/d)a /dKa/dHignIi.W /dHa/d)a/dCa /dNa/dHignAi /dCha/dHignIi.) \n/dJa/dHign, /dJa/dHign,/dKa/dCa/dHignAa /dJa/dHign, /d)a/dHignO/dNa /dPha /dHignU /dDddha/dTa/dHignAi /dHa/dHign, /dKa/dCa/dTa /dAa /dTta/dHignU/dKa /dHignU /dCa-/dTta/dHignU/dKa /dHignU /dCa \n/dDa/dHign,/dKha/dHignAi/dTa /dCa/dHa/dBa/Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dA/dNa/dKa/dCa /dJha/dGa/dDddha/dHignAa /d)a/dHignO/d(a /d(a/dHign,/dBa/Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dHignI/dKa/d, /dNa/dHign, /d(a/dHign,/dBa? /dJha/dGa/dDddha/dHignAa/dKa /dDda/dCa /dKa/dCa/dBa /dTa /dCandrabindu  /d,/dKKa/dHignO /dHignI/dDa/dNa /dGa/dHignAa/d)a/d)a/dHign, \n/dBa/dHignAa/dHa /dHa/d,/dTa/Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- \n(/dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha /dU/dTtha/dHignAa /dKa/dAvagraha /dUu/dPa/dCa /dHignI/dDa/dHa /dDa/dHign,/dKha)  /dBa/dDddha /dA/dBa/dHign,/dCa /dBha/dAvagraha \n/dGa/dHign,/d(a/Danda /dAa/dI /dBa/dHignAa/dTa-/dKa/dTha/dHignAa /dHa/dHignU/dNa/dBa/dHign, /dKa/dCa/dBa/Danda  \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /d,/dKa/dTta/dHignAa /dBa/dHignAa/dTa /dTa /dCandrabindu  /dKa/dHa/dBa/dHign, /dNa/dHign, /dKa /dHign, /dHignI.)/d(a/dAi/dNa?   \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi-  /dKa/dHignIi.W?   \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- /dDdha/dHignO/dCa/dBa/dHignAa /dPha /dHign, /dCa /dCa/dHignU/d)a/dHignAu/dNa /dKa /dHign, /d(a/dKa /dHa/dHign,/dNa/Danda  \n \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dO/dKa/dCa/dHignAa /dTa /dCandrabindu  /d)a/dHignAa/dCa/dHign, /dHignI.)/dDha/dYa/dHignO-/dPa/dHignU/dTa/dHignO /dAa /dGha/dCa/dHignO/dVa/dHignAa/d(a/dHignIi /dCha/dI/dHa/dHign,?    \n \n/dKha/dJa/dHignU/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa- \n(/dHignI/dBa/dHa_dHignU /dCandrabindu /dHa/dHignAi/dTa) /dCha/dTtha/d)a /dCha/dAi/Danda  \n    \n \n33//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dTa/dHign,/dTa/dCa/dHignIi- /dHignI/dNa /dCa/d(a/dJ.half /dJa/dHignAa-/dHignI/dNa /dCa/d(a/dJ.half /dJa/dHignIi /dHa/dBha /dHa/dBha /dU/dTtha/dHignAa /dKa/dAvagraha /dPa/dHignIi/dBa /dNa/dHign,/dNa/dHign, \n/dA/dHignI.)/dCha/Danda /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dPa/dHignU/dCa_dHignU/dKha/dKa /dDha/dNa/d)a/dNn.half /dDda/d(a /dA/dHignI.)/dCha /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa \n/d)a/dHignAu/dGa/dHignIi/dKa/Danda /d,/dKa/dCa/dHignAa /dHa/dBha/d(a/dHign, /dCa/dHignAu/dDa/dHignIi-/dDa/dHignAa/dHa/dHignIi /dAi/dBa/dTa/dHign, /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n/dHha/dBDa /dHa /dAnusvara /dKhYa/dHignAa : 823  \n \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/34 \n \n/dCa/dHignAa/dHignI.N/dCa/d)a /dDa_dHignVocalicC/dHhYa- \n  \n  (/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna /dKa /dDa/dCa/dBa/dJ.half /dJa/dHignAa)  \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna -  \n(/dH.half /dVa/dYa /dAnusvara ) /dHa/dHign, /dBha/dGa/dVa/dHignAa/dNa /dA/dDha/d)a/dCa_dHignUu /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi/d)a/dHign, /dHignI/dKa/d, /dPha /dCandrabindu /dHa/dHignAu/dNa/dHign, \n/dCha/dHignIi.)/Danda /dA/dI/dHa /dCandrabindu  /dNa/dHignIi/dKa /dJa/dHign, /d)a/dHignAu/dGa/dHignAi/dTa /dHignI/dDa/dA/Danda /dAa/dHha/dHignAa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dJa/dHign,/dTa/dHign, /dHa_dHignVocalicC/dDa/dHign,/dHa /dCandrabindu  \n/d(a/dGa/dBa/d, /dCa/dHignAa/dHa/dHignAi /dCha/dHignIi.) /dO/dTa/dHign, /dO /dHignI/dPa/dCha/dHignAi /dCa-/dHignI/dPa/dCha/dHignAi /dCa /dHa/dTta/dHignAi/dTa /dJa/dHignAa/dI/d, \n/dAa /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dA/dN.half /dHa/dHignAa/dCa /dBa/dNa/dHignAu/dNa/dHign, /dJa/dHignAa/dI/d,/Danda /dA/dPa/dNa/dHignO /dBhCa/d)a /dBha/dHign,/d(a \n/dJa/dHign, /dAa/dHha/dHignAa-/dHignI/dNa /dCa/dHignAa/dHha/dHignAa (/dA/dN.half /dHa/dHignAa/dCa-/dI/dJa/dHignO/dTa) /dKa /dHign,/dCandrabindu  /dHha/dB.half /dDa/dKa/dHignO/dHsa/dKa \n/dHha/dB.half /dDa /d)a/dHignAa/dTCa /dBa/dHignU/dJha/dHignI.)/d(a/dAi/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dAa/dI /dBa/dHignUu/dHignI.)/dJha /dCa/dHa/d(a /dCha/dHignIi.) /dJa/dHign, \n/dKha/dHignAa/d(a/dHignIi /dHha/dB.half /dDa/dKa/dHignO/dHsa/dHign,/dKa /dHha/dB.half /dDa /dNa/dHignAi /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /dCha/dHignIi.)/Danda /d,/dTa/dHign, /dHignI/dDa/dNa \n/d)a/dHignAa/dI/dYa/dHignO-/dBa/dHignAa/dPa/dKa /dU/dTTa/dCa/dHignIi /dGa/dCa/dDa/dHign,/dNa/d)a/dHign, /d(a/dTta/dKa/dNa/dHign, /dGha/dCa-/dGha/dCa/dHignAa/dDddha/dHignIi \n/dU/dPa/dTta/dHignAi /dCha/d(a /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dAa/dBa /dTa/dHign,/dHa/dCa/dHignO /dU/dTTa/dCa/dHignIi /d(a/dTta/dKa/d, /d(a/dGa/d(a/Danda \n/dKha/dHignAi/dCa, /dJa/dHign, /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /dDa/dHign,/d(a/dHa /dO /dTa /dCandrabindu  /dBha/dHignO/dGa/dBa/dHign, /dKa/dCa/dBa/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa \n/d)a/dCa/dHignAi/dO /dBa/dHign,/dCa /dTa/dKa /d)a/dHignAa/dCha/dHignIi.) /dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu /dNa/dHignAa/dKa/dPa/dCa /dNa/dHignAi /dBa/dHignAi/dHa/dAvagraha /dDa/dHign,/dBa/Danda \n/dJa/dHignAa/dBa/dHign, /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha /dTa/dKa /dHignAi  /dCha/dHignIi.) /dTa/dKa /dHignAi  /dCha/dHignIi.), /dBa/dNNa /dHa/d,/dTa, /dHa/d,/dTa/Danda (/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa/dKa /dPCa/dVa/dHign,/dHha)   \n/dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dKa /dHign,  /dCha/dHignIi.), /dHignI/dKa/dNa/dKa/dHignAa/dHa /dCandrabindu  /dKa/dHignAa/dJa /dA/dHignI.)/dCha?  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa- /dAa/dDa/dHha/dCeph /dHKa /dHignUu /d(a/dKa /dCa/dPa/dCa/dHignAa/dHa/dHignIi /dCha/dHignIi.), /dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu /dPa/dTtha/dHignAu/d(a/dHignAi/dNa  \n/dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n  \n \n35//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - \n(/dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha /dUu/dPa/dCa /dU/dTtha/dBa/dHignAi/dTa) /dKa /dHign, .../Danda /dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/Danda \n/dAa/dDa/dHha/dCeph /dHKa /dHignUu /d(a/dKa /dHignI.)/dHha/dKHsa/dKa/Danda /dO /dTa /dCandrabindu  /dHa/d)a/dCa/dHignAa /dNa/dHignAi /dJa/dNa/dHignAi /dCha/dHignAi /dTha  , \n/dPha /dHign, /dCa.../Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa- /dPa/dTa/dHignAa /dCa/d(a/d(a/dHignAi/dNa  /dJa/dHign, /dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dKa/dN.half /dYa/dHignAa /dCha/dHignAi /dNa/Danda /dJa /dCandrabindu  \n/dO /dKa/dN.half /dYa/dHignAa/dKa /dHignI/dBa /dAa/dHa /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dHa /dAnusvara /dGa /dKa/dCa/d, /dCa/dHignAa/dHa/dHignAi/dTha  \n/dTa /dCandrabindu ...?  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu.../Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa- /dHa /dCandrabindu -/dHa /dCandrabindu /Danda /dO/dHa/dHignO /dHa/dHa/dYa/dHignO/dGa/dHignIi/d,/dKa /dCa_dHignUu/dPa/d)a/dHign, /dKa/dHignAa/dJa /dKa/dCa/dHignAi /dCha/dHignAi /dTha  /Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dO /dA/dHignI/dVa/dVa/dHignAa/dHignI/dHa/dTa/dHign, /dCha/dHignAi /dTha  /Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa- /dNa/dHignAi/Danda /dPa/dTNa/dHignIi /d)a/dHignI.N/dCa /dGa/dHign,/d(a/dHignI.W/dKha/dNa/Danda /dDa/dHignO/dHa/dCa/dHignAa /dKa/dAvagraha /dKa/dCa/dTa/dHignAa/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - \n(/dV.half /dYa/dGCa /dHa/dHignO/dI/dTa) /dDa/dHignO/dHa/dCa/dHignAa /dKa/dAvagraha /dKa/dCa/dTa/dHignAa/Danda /dHa/dHignAu/dTa/dHignIi/dNa/dKa /dTa/dCa /dTa /dCandrabindu  /dNa/dHignAi \n/dBha/dHign,/d(a/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dDa/dHignO/dTa/dHignIi /dBa/dCa/dHa /dCandrabindu  /dKa /dHignU /d)a/dHignAa/dHignI.N/dCa /dKa/dN.half /dYa/dHignAa/dKa /dHignI/dBa/dAa/dHa.../Danda \n/dKa/dHignIi.W /dA/dPa/dNa /dBa/dHign,/dTta/dHignIi/dKa /dBha/dHignI.N/dCa-/dBha/dHignI.N/dCa /dHignI/dDa/dNa/dKa /dU/dPa/dHignAa/dHa/dKa /dPa/dHignUu/dJa/dHignAa/dKa \n/dPha/d(a /dBha/dGa/dVa/dHignAa/dNa /dYa/d,/dHa /dDa/dHign,/d(a/dHignI.W/dKha/dNa/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dU/dPa/dHignAa/dI/d, /dKa/dHignIi.W? \n/d)a/dHignVocalicC/dT.half /dYa/dHignU/dKa/dHignAa/d(a /dHa/dHignAa/dDha/dHignAa/dCa/dNna /dKha/dCha/dHignO/dKa /dAa/dHha/dHignAa /dPa/dHignAa/dHignI/dBa /dCa/dHignU/dTtTta/dHignIi /dDha/dHignAa/dCa/dKa \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/36 \n/dDha/dHignAa/dCa/dHignAa/d)a/dHign, /dU/dGa/dHignAi/dTa-/dDda/dHignUu/d)a/dHignAi/dTa /dJa/dHignAa/dNa /dBa/dCa/dHignAa/dI/d, /d(a/dHignAi/dTa /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dAa/dHha/dHignAa \n/dBha/dHign,/dTta /dCa/dHa/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dBa/dHignAa/dU, /dU/d)a/dHign,/dCa /dKa /dHign, /dTa/dHign, /dCha/dHignAi/dNa ?  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dHa/d)a /dDa/dHignU/dNa/dHignUu /dGa/dHignO/dCa/dHign, /d,/dKa /dBa/dTTa/dHignI.N/dCa/dYa/dHign, /dCha/dHignIi.)/Danda /dGha/dCa/dHignO /d,/dKKa /dHign, /dTtha/dHignIi/dNa /dA/dHignI.)/dCha/Danda \n(/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dHignI/dNa /dC.half /dCa/dHignAa/dCandrabindu/dHa /dCandrabindu  /dUu/dPa/dCa /d)a/dHignAa/dTha /dDha/dHignI.N/dCa /dHignI/dNa /dHa/dHignAa/dHignI.N/dCa-/dHignI/dNa /dHa/dHignAa/dHignI.N/dCa /dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna  /dDa/dHign,/dKha/dHignAi /dCha/dHignAi /dTha  )  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna -  /dBa/dHignAa/d(a/dHignO-/dBa/dC.half /dCa/dHignAa /dCha/dHignAi /dNa  ?  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dHa /dCandrabindu /Danda /d,/dKa/dTta/dHignAa /dBa/dHign,/dTta/dHignAa /d,/dKa/dTta/dHignAa /dBa/dHign,/dTta/dHignIi /dCha/dHignAi /dNa/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dTa/dKha/dHignAi/dNa /dDa/dHignO/dHa/dCa/dHignAa /dKa/dAvagraha /dHignI/dKa/d, /dHignI/dBa /dAa/dHa /dKa/dCa/dTa/dHignAa?  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /d)a/dHignAa/d, /dBa/dHignUu/dCha/dHign, /dCha/dHignAi /dNa  , /dHignI/dBa /dAa/dHa/dKa /dPa/dCha/dHignAa/dI/dTa /dBa/dHign,/dTta/dHignIi /dHa/dHignAa/dHa/dHignU/dCa/dHign, /dBa/dHa/d, \n/d(a/dGa/dTa/dHignAi/dNa /Danda /dNa /dCandrabindu /dU/dAi-/dKa/dHignAu/dAnusvara/dU/dAi /dKa/dAvagraha /dBa /dCandrabindu /dCa/d(a/dHignAi/dNa  /dBa/dHign,/dTta/dHignAa/Danda /dBa/dHign,/dTta/dHignO /dHa/dBha \n/dTa/dHign,/dHa/dHign,/dNa /dDdha/dHignAa/dTtha/dHignIi /dDha/dAvagraha /d(a/dHign,/d(a/dKa /dJa/dHign, /dO/dI/dHa /dCandrabindu  /dNa/dHignIi/dKa /dBa/dHign,/dTta/dHignIi/d,/Danda /dJa/dHign, \n/dKa/d)a/dHa /dCandrabindu  /dKa/d)a /dPa/dHignAa/dVa/dHignAi/dNa -/dHignI/dTa/dHa/dHignAa/dCa/d)a/dHign, /dNa/dHignAi /dHa/dNa/dHign,/dHa /dTa /dCandrabindu  /dVa/dHign,/dNa/dHignO /dPa/dTtha/dHign,/dBa/dHign, \n/dKa/dCa/dHignAi/d,/Danda /dTa /dCandrabindu /d, /dJa/dHignU/dGa/dKa /dA/dNa/dHignU/dKa /dHignUu /d(a /dA/dPa/dNa-/dA/dPa/dNa /dAa/dHha/dHignAa /dBa/dNa/dHignAa \n/dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /dCa/d(a/dBa/dHignAi/dTa /dCa/dHa/dHignIi/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna -  /dNa/dHignIi/dKa-/dNa/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dHignI/dTa /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dKa /dBa/dHignAa/dTa /dNa/dHignAi /dBa/dHignU/dJha/d(a/dHignAu/dAnusvara?  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa-  /dA/dPa/dNa/dHign, /dPa/dCha/d(a-/dHignI.)/d(a/dKha/d(a /dNa/dHignAi /dCha/dHignIi.) /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dHa /dAnusvara /dGa/dTa /dPa/dHignAa/dHignI/dBa /dHignI/dKa/dCha/dHignU  \n/dBa/dHignU/dJha/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dAa/dGa/dHignUu /dBa/dCha/dHignAi/dKa /dHa/dHignO/dCa/d)a/dHign, /dHa/d)a/dHignAa/dJa /dHignI/dBa/dKha/dHignI.W/dNn.half /dDda /dTa    \n \n37//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dBha/dAvagraha /dCa/dHa/d(a /dA/dHignI.)/dCha /dJa/dI/dHa /dCandrabindu  /dGa/dHignAa/d)a/dKa /dDa/dHha/dHignAa /dHignI/dDa/dNa/dHignAa/dNa/dHignU/dHignI/dDa/dNa /dHignI/dGa/dCa/d(a/dHign, \n/dJa/dHignAa /dCa/dHa/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna -  \n(/d)a/dHignU/dDddha/dHignIi /dDda/dHignO/d(a/dBa/dHignAi/dTa) /dHa /dCandrabindu , /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dBha/dHignAa/dI/d, /dCa/dHa/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa- /dA/dHa/dHignIi/dAnusvara /dKa/dHa_dHignUu /dJa/dHign, /dHignI/dKa/dHa/dHignAa/dNa /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa/d)a/dHign, /dJa/dNa/d)a /d(a/dHign,/dHignI/dNa /dHa/dHignAa/dCa \n/dHignI/dKa/dHa/dHignAa/dNa /dBa/dNa/dHignAi /dCha/d(a/dHignAa/Danda /dPa/dHignUu/dVa/dCeph/dJa/dKa /d(a/dGa/dHignAu/d(a /dPha /dHignU /d(a/dVa/dHignAa/dDddha/dHignIi/dKa /dHign,/dCandrabindu  \n/dKa/dHignO/dCa-/dKa/d)a/dTtha/dHignAu/dNa/dKa /dHa /dAnusvara /dGa /dPa/dHignAa/dHignI/dNa  /dDdha/dHignAa/dCa/dHignAi /dCha/d(a/dHignAa /dJa/dI/dHa /dCandrabindu  /dHa/d)a/dHignAa/dJa/dKa \n/dHa/dCa/dHignIi/dA/dCa/dHignIi /dBa/dCha/dHignAi/dTa /dCa/dHa/d(a/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dKa/d(a-/dKa/dHignAa/dCa/dKha/dHignAa/dNa/dHignAa /dHignI/dDa/dHa \n/dGha/dHignU/dHa/dHignAi/dKa  /dHa/d)a/dHignAa/dJa/dKa (/dGa/dHignAa/d)a/dKa) /dGha/dCa /dKha/dHa/dHignAa /dCa/dHa/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda \n/d,/dHa/dHign,/dNa /dHignI.W/dH.half /dTha /dHignI/dTa/d)a/dHign, /dKa/dHignIi.W /dKa/d,/d(a /dJa/dHignAa/d,/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dBa/dHignAa/dU, /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dCa/dPa/dCa/dHignAa/dHa/dHignIi /dCha/dHignIi.)?  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa- /dHa /dCandrabindu /Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /d(a /dAnusvara /dGa/dHignO/dHignI/dTta /dYa/dHignAa /dHa /dAnusvara /dGa/dHignIi /dHa/dHign,/dHa/dHignO /dCha/dHignIi.)/Danda \n/dHa/d)a/dCa /d)a/dHignAa/d,-/dBa/dHignAa/dPa /dGa/dCa/dHignIi/dBa /dCha/d(a/dHignAa, /dNa/dHignAi /dPa/dCha/dHignAu/d(a/dHignAi/dNa /Danda /dO (/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa \n/dBa/dHignAa/dBa/dHignUu) /dBa/dHignIi./d,. /dPa/dHignAa/dHa /dKa/dAvagraha /dKa/dAvagraha /dHa/dHignAa/dI /dHKa /dHignUu /d(a/d)a/dHign, /dHignI.)/dHha/dKHsa/dKa \n/dBa/dNa/d(a/dHignAa/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dBa/dC.half /dCa/dHign,/dHa /dCandrabindu  /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dCa/dHa/d(a/dHignAu/dAnusvara /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dA/dKha/dNa/dHignO \n/dCha/dHignIi.)/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dBa/dHign,/dTta/dHignAa /dNa/dHignAi /dBa/dHign,/dTta/dHignIi /dCha/dHignIi.) /dTa /dCandrabindu /d, /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi/dKa /dPCa/dHhNa /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dO/dNa/dHignAa \n/dHignI/dBa/dAa/dHa /d(a/dHign,/d(a /dDda/dHign,/dGa /dU/dTtha/dBa/dHignAi/d)a/dHign, /dNa/dHign, /dKa/dHignO/dNa/dHignO /dBa/dHignAa/dDha/dHignAa /dA/dHignI.)/dCha /dAa /dNa/dHign, \n/dHa /dAnusvara /dKa/dHignO/dCa/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dJa/dHign,/dTa/dHign, /dA/dHignI.)/dDha/dKa/dHignAa/dCa /dHa/d)a/dCa/dHignAa /dA/dHignI.)/dCha /dTa/dI/dHa /dCandrabindu  \n/dHignI.)/d)a/dHignI.)/dHa/dO /dKa/d)a /d)a/dHignAa/d,/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dNa/dHignAi /dCha/dHignAi/dNa/Danda /dTa /dCandrabindu /d, /dDda/dHign,/dGa /dU/dTtha/dBa/dHignAi/dHa /dCandrabindu  /dPa/dHignI/dHa/dNa/dHign, \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/38 \n/dHa_dHignU/dNa/dKa/dHignO /dPa/dHignUu/dHignI.)/dCha /d(a/dHign,/dBa /dJa/dCa_dHignUu/dCa/dHignIi /dA/dHignI.)/dCha/Danda (/dJa/dHignO/dCa/dHa /dCandrabindu ) /dKa /dHign, /dTa/d, /dCha/dHignIi.) \n/dKa/dNa/dHignIi /dHa/dHignU/dHignI/dNa  /dHignI.)/d(a/dA?  (/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi/dKa /dPCa/dVa/dHign,/dHha)   \n \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi- /dKa/dHignIi.W /dKa/dHa/d(a/dHignAu/dAnusvara?  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - \n(/d)a/dHignU/dH.half /dKa/dHignIi.W/dAa/dI/dTa) /dTa/dHignIi/dNa /dHa/dHignAa/d(a/dKa /dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa /dHa/dHign,/dTta /dBha/dAvagraha /dCa/dHa/d(a \n/dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi-  \n(/dHignI/dBa/dHa_dHignU /dCandrabindu /dHa/dHignAi/dTa)  /dHa/dHign, /dKa/dHignIi.W? /dHa/dHign, /dKa/dHignIi.W?  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dGa/dHignIi/dTa/dHignAa/dKa /dHignI/dBa /dAa/dHa/dKa /dHa/dHignUu/dHa/dKa/dHignAa/dCa /dAa/d,/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dKa/dNa/dHignIi \n/dBa/dHignU/dJha/dNa/dHign,-/dHa/dHignU/dJha/dNa/dHign, /dA/dBa/dHignAi /dCha/dHignIi.)/Danda /dJa /dCandrabindu  /dHignI/dKa/dCha/dHignU  /dDha/d,/d(a-/dDha/dCa/d(a /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa \n/dHa_dHignU/dA/d, /dTa /dCandrabindu  /dA/dKha/dNa/dHign, /dKa/dHignI/dHa /dHignI/dDa/dA/Danda  \n \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi- /dCa/dHignAa/dKha/d(a /dJa/dHignO/dGa/dHignAa/d,/d(a /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa /dKa/dHignIi.W /dCa/dHa/dTa/Danda /dPa/dHign,/dTta/dHignIi/d)a/dHign, /dCa/dHignAa/dKha/d(a \n/dPa/dHignU/dCa/dHignAa/dNa /dHa/dHignAa/dDddha/dHignIi /dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu /dTa/dCa/dHign,/dTa/dCa /dHa/dBha /dGa/dHignU/d)a/dHa/dHignI.N/dCa /dGa/dHign,/d(a/Danda /dPa/dHignI/dHa/dCa/dHignAi \n/dJa/dHignO/dKa/dCa /dNa/dHignAi /dCa/dHa/d(a/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dTa/dHignAi/dYa/dHignO /dTa /dCandrabindu  /dKa/dHa/dBa/dHign, /dKa/dCa/dBa /dJa/dHign, /dNa/dHignO/dCa \n/dBa/dHa/dBa/dHignAi/dTa /dBa/dHign,/dTta/dHignIi /dHa/dCa/dHignAa/dPa/dHign, /dNa/dHignAi/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dA/dDDha/dHignAa/dCephAnusvara/dHignI/dGa/dNa/dHignIi /dCha/dHignIi.) /dJa/dHign,/dKa/dCa /dAa/dHignI/dDddha /dPa/dCa /dBa/dHign,/dTta/dHignAa-/dBa/dHign,/dTta/dHignIi/dKa /dGa/dHignAa/dCha \n/dHa/dHignO/dI /dCha/dHignAi /Danda /dKa/dHignO/dNa/dHignO /dBa/dHignAa/dTa (/dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa) /dJa/dHignO/dCa /dDa/dAvagraha /dKa/dAvagraha /dHa /dCandrabindu  /dNa/dHignAi \n/dKa/dHa/dHignAa/d,/dBa/Danda /dA/dKha/dHignAi/dNa /dHa/d)a/dYa /dA/dHignI.)/dCha /dTa /dCandrabindu /d, /d)a/dHignO/dNa/dHa /dCandrabindu  /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa /dDa/dHign,/dBa \n/dTa/dKha/dNa/dHign, /dDda/dHign,/dGa /dU/dTtha/dHignAa/d,/dBa/Danda  \n \n  \n \n39//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi- /dBa/dCa/dKa /dHignI/dVa/dHsa/d,/d)a/dHign, /dHignI/dKa/dCha/dHignU  /dKa/dHignI/dHa /dHignI/dDa/dA?  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa- /dHha/dCa/dHignIi/dCa/dHa /dCandrabindu  /dPa/dHignUu/dNna/dCeph /dH.half /dVa/dH.half /dTha, /dHa/dHignAa/dI /dHKa /dHignUu /d(a/d)a/dHign, /dHignI.)/dHha/dKHsa/dKa /dCha/dHignAi /dTha  /Danda \n/dDha/dTa/dPa/dTa /dTa/dHignIi/dHa-/dPa/dHignAiAnusvara/dTa/dHignIi/dHa/dKa /dA/dVa/dH.half /dTha/dHignAa /dHa/dHign,/dTa/dHignAi/dNa /Danda /dPa/dHignI/dHa/d(a /dKa/dHignI/dNa /dYa/dHignAa/dCandrabindu \n/dPa/dHignAi/dCha/d(a/dHignAa /dHa/dHignAa/d(a /d)a/dHignI.N/dCa /dGa/dHign,/d(a/dHignAi/dNa /Danda /dTa /dCandrabindu /d, /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa /d(a/dHign,/d(a /dDa/dHignO/dHa/dCa/dHignAa /dKa/dAvagraha \n/dHignI/dBa /dAa/dHa /dKa/dCa/dBa /dJa/dCa_dHignUu/dCa/dHignIi /dCha/dHignAi /dNa/Danda  \n \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi- /dNa/dHignAu/dKa/dCa/dHignIi /dKa/dCa/dHignAi /dCha/dHignAi /dTha  , /dTa/dHa_dHignUu/d)a/dHign, /dHignI.)/dHha/dKHsa/dKa /dCha/dHignAi /dTha  /Danda /dIi /dTa /dCandrabindu  /dDa/dHignIi/dBa /dBa/dHignAa/dTa \n/dBha/dHign,/d(a/Danda /dJa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /dNa/dHignO/dKa/dCa/dHignIi /dKa/dCa/dHignAi /dCha/dHignAi /dTha   /dTa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /dTa/d(a/dBa /dBha/dHign,/dTta/dTa/dHignAi/dNa  \n/dAa /dCha/dHignU /dTta/d(a/dHignAa/dKa (/dHignI.N/dCa/dTta/dHignAa/dYa/dCa) /dU/dTTa/dCa /dPa/dHign,/dN.half /dHha/dNa/Danda \n(/d)a/dHignU/dH.half /dKa/dHignIi.W /dDa/dHignAi/dTa) \n/dPa/dHignAa/dCandrabindu/dCa /dKa/dCa /dA/dNNa /dAa /dPa/dHignAa/dCandrabindu/dCa /dHa/dHignAa/dTha /dVa/dHTCa/dKa /dDa/dHignU/dKha /dGa/dHignIi/dTa/dHignAa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dNa/dHignAi \n/dHa/d,/dTa/Danda /dGa/dHignAa/d)a/dKa /dNa/dHignAa/dO/dAnusvara /dKa/dHa_dHignUu?  \n \n/dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa- /dDha/dCa/d)a/dPa/dHignU/dCa/Danda  \n \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi-  /dGa/dHignAa/d)a/dHignO /dTa /dCandrabindu  /dDa/dHignU/dHa/dHignAi/dBa/d(a/dHignAa /dNa/dHignI/dHa/dYa/dHign,/dCandrabindu /dA/dHignI.)/dCha/Danda /d(a/dGa/dHignO /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dJa/dHignAa/dBa/dHign, \n/dJa/dHignIi/dBa /dTa/dHignAa/dBa/dHign, /dAa/dVa/dHignAa-/dJa/dHignAa/dHa/dHignIi /dCa/dHa/dBa/dHign, /dKa/dCa/dTa/Danda \n(/dPa/dHignI/dTa/dHa /dCandrabindu ) /d,/dKa-\n/dDa/dHignUu/dTta/dHignAa /dBa/dHignAa/dTa /dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa/dNna/dHignIi/dYa /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna -  \n(/dV.half /dYa/dGCa) /dHa/dHign, /dKa/dHignIi.W, /dHa/dHign, /dKa/dHignIi.W?  \n \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi- /dJa/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dDha/dHignI.N/dCa /dU/d)a/dHign,/dCa/dKa /dBa/dHignAa/dTa /dA/dHignI.)/dCha /dO/dHa/dHignO /dPa/dCa/d)a/dPa/dCa/dHignAa/dKa \n/dA/dNa/dHignU/dKa /dHignUu /d(a/dHign, /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dCa/dHignAa/dJa/dHignAa /dDa/dHha/dCa/dTha /dTa/dHignIi/dNa/dTta/dHignAa /dHignI/dBa /dAa/dHa /dKa /dHign, /dNa/dHign, \n/dCa/dHa/dHignAi/dTha /Danda /dHignI/dKa/d, /dKa /dHign, /dNa/dHign, /dCha/d(a/dHignAa? /dA/dHa/dHignIi /dDa/dHignU/dAa/dCa/dHign, /dNa/dHign, /dJa/dHign, /dPa/dHignI/dHa/d(a \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/40 \n/dKa/dN.half /dYa/dHignAa/dCandrabindu/dHa /dCandrabindu  /dHa/dNTa/dHignAa/dNa /dNa/dHignAi /dBha/dHign,/d(a/dHignAi/dNa /Danda /dPCa/dHhNa /dA/dHignI.)/dCha /dJa/dHign, /dHa/dNTa/dHignAa/dNa/dKa \n/dPCa/dTa/dHignIi/dKHsa/dHignAa/d)a/dHign, /dDa/dHa /dBa/dCa/dKha /dHa/d)a/dYa /d(a/dGa/d(a/dHign, /dHa/dHign,/dTa/dHignAi/dNa ?  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dKa/dNa/dHignIi /dHa/dHignO/dJha/dCa/dHignAa /dKa/dAvagraha /dKa/dHignI/dHa/dYa/dHignAu?  \n \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi- /dHa/dNTa/dHignAa/dNa /dNa/dHignAi /dHa/dHign,/dBa/dHignAa/dKa /dGha/dHignO/dHsa/dNna/dHignAa (/dHignI/dNa/dNna/dCeph/d,) /dDa/dHa /dBa/dKha/dCeph/dKa \n/dPa/dCha/dHignAa/dI/dTa/dHign, /dNa/dHign, /dHa/dHignO/dI /dCha/dHignAi /Danda /dTa/dHignAi /dBa/dHignIi/dCa /dTa /dCandrabindu  /dO/dKa/dCa /dPCa/dHignI/dTa/dKa/dHignAa/dCa /dHa/dHignO/dI \n/dCha/dHignAi /Danda /dJa/dHignO/dGa-/dTta/dHignO/dNa/dHa /dCandrabindu  /d(a/dAvagraha /dKa/dAvagraha /dDa/dBa/dHignAa/dI-/dHignI/dVa/dDddha/dHignO/d)a/dHign, /dDa/dHa /dBa/dCa/dKha \n/d(a/dHignI/dGa/d, /dJa/dHignAa/dI/dTa /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dHa /dCandrabindu , /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dHa/dHignO/dI/dTa/dHign, /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi- /dPa/dHignI/dHa/d(a/dHa /dCandrabindu  /dTa/dHign,/dHa/dCa /dPa/dTNa/dHignIi/dKa /dBa/dHignIi/dCa /dPa/dNa/dCa/dHa-/dBa/dHignIi/dHa /dBa/dCa/dKha /d(a/dHignI/dGa/dYa/dHign, \n/dJa/dHignAa/dI/dTa /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dAi /dHignI/dHa/dHa/dHignAa/dVa/dHa /dCandrabindu  /d(a/dDddha/dKa/dHignAa (/dBa/dCa) /dU/dPa/dYa/dHignU/dK.half /dTa \n/dCha/dHignAi /dTha  /Danda /dDa/dHignO/dHa/dCa /dPCa/dHhNa /dA/dHignI.)/dCha /dDa/dHignO/dHa/dCa /dPa/dTNa/dHignIi/dKa/Danda  \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dHa /dCandrabindu , /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dAi/dCha/dHign,/Danda  \n \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi- /dDa/dHignO/dHa/dCa /dPa/dTNa/dHignIi /dTa /dCandrabindu  /dO/dTa/d, /dA/dDha/d(a/dHignAa /dHa/dHignO/dI/dTa /dA/dHignI.)/dCha /dJa/dHign,/dTa/d, \n/dHa/dHignAu/dTa/dHignIi/dNa /dBa/dHignI/dNa  /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /dCa/d(a/dHignAi/dTa/Danda /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dNa/dHignI/dHa/dYa/dHign,/dCandrabindu /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dCa/dHa/d(a \n/dBa/dC.half /dCa/dHignAa/dKa /dHa/dTa/d)a/dHignAa/d, /dHa/dHignO/d,/dBa? /dHa/dHignAa/dHa/dHignU /d(a/dHign,/d(a /dTa /dCandrabindu  /dPa/dHignU/dTa/dHignO/dHa_dHignU/d, /dHa/d,/dTa/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - \n(/d)a/dHignU/dDddha/dHignIi /dDda/dHignO/d(a/dBa/dHignAi/dTa) /dHa /dCandrabindu , /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dAi/dCha/dHign,?   \n \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi- /dIi /dTa /dCandrabindu  /dNa/dHignIi/dKa /dHign,  /dBha/dHign,/d(a/Danda     \n \n41//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dKa /dHign, /dNa/dHignAa?   \n \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi- \n(/dHa /dCandrabindu /dHa/dHignAi/dTa) /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dGa/dHignU/dCa_dHignU/dHa /dCandrabindu  /dHhCa/dHign,/dHs.half /dTtha /dHa/dTa/dGa/dHignU/dCa_dHignU /dHa/dHignO/dI /dCha/dHignAi /dTha   \n/dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dNa/dHignAi /dBa/dHignU/dJha/d(a/dHignAu/dAnusvara?   \n \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi- /d)a/dHignAa/d,/dHa /dCandrabindu  /dHhCa/dHign,/dHs.half /dTtha /dHa/dTa/d)a/dHignAa/d, /dAi /d(a/dHign,/d(a /dHhCa/dHign,/dHs.half /dTtha /dHa/dHignO/dI/dTa /dJa/dHign, /d)a/dHignAa/d, \n/dA/dPa/dNa (/dKa/dHignO/dHignI.W/dKha/dKa) /dHa/dNTa/dHignAa/dNa/dKa /dHa/dHign,/dVa/dHignAa /dKa/dCa/dHignAi/dTa (/dPa/dHignAa/d(a/dHignAi/dTa-\n/dPa/dHignO/dHa/dHignAi/dTa) /dJa/dHa/dNa /dHignI/dKa /dHa/dTa/d)a/dHignAa/d, /dDa/dHignO/dHa/dCa/dHignAa/dKa /dHign,/dCandrabindu /Danda /dJa /dCandrabindu  /dAa/dNa \n/dBa/dC.half /dCa/dHignAa/dKa /dHa/dHign,/dVa/dHignAa /dA/dPa/dNa /dBa/dC.half /dCa/dHignAa /dHa/dDa_dHignVocalicC/dHha /dHignI/dKa/dYa/dHignO /dKa/dCa/dHignAi/dTa /dTa /dCandrabindu  \n/dVa/d,/dHa /dNa/dHign, /dHa/dTa/d)a/dHignAa/d, /dBha/dHign,/d(a/dHignIi/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /d)a/dHignU/dDa/dHignAa...?  \n \n/dHa/dHignAa/dHignI/dVa/dTCa/dHignIi- /dHa /dCandrabindu /Danda /dA/dPa/dNa/dHignAa /dHa/d)a/dHignAa/dJa/d)a/dHign, /dHa/dTa/d)a/dHignAa/d,/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dHa/dHignAu/dHignI/dTa/dHignI/dNa /dYa/dHignAa /dDda/dHignAa/dHa/dKa \n/dPCa/dTa/dHignIi/dKa /dBa/dHignU/dJha/d(a /dJa/dHignAa/dI/dTa /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dTtha/dHignAa/d)a-/dTtha/dHignIi/d)a /dAi/dCha/dHignO/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa \n(/dHa/dTa-/d)a/dHignAa/d,) /dHa/dTa/d)a/dHignAa/d, /dTa /dCandrabindu  /dO /dBha/dHign,/d(a/dHignIi /dJa/dHign, /dA/dPa/dNa/dHign, /dBa/dC.half /dCa/dHignAa \n/dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu /dDa/dHignO/dHa/dCa/dHignO/dKa /dBa/dC.half /dCa/dHignAa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dBa/dHignUu/dHignI.)/dJha /dHa/dHign,/dVa/dHignAa /dKa/dCa/d,/Danda  \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - \n(/dTtha/dHa/dHignAa/dKa/dHignAa /d)a/dHignAa/dHignI.N/dCa) /dAa/dGa/dHignUu /dBa/dCha/dHignAi /dCha/dHignIi.)/Danda  \n/dHha/dBDa /dHa /dAnusvara /dKhYa/dHignAa : 895  \n \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/42 \n/dA/dHignI.W/dN.half /dTa /d)a /dDa_dHignVocalicC /dHhYa- \n \n  \n (/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna /dKa /dHign,/dCandrabindu  /dPa/dHignU/d(a/dHignI/dKa/dTa /dHKa /dHignUu /d(a/dKa /dA/dCandrabindu/dGa/dNa/dHignAa/d)a/dHign, /dTtha/dHignAa/dCha /dKa/dAvagraha /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu /dAa /dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha/dDha/dHignAa/dCa/dHignIi /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dBa/dJa/dHignAa /dA/dNa/dHignAi/dTa) /dCa/dHignAa/dCa_dHignUu /dGa/dHignO/dCa/dHign, /dBa/dHignAi/dHa/d(a/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dA/dPa/dNa/dHign,/dKa /dNa/dHignAa/dO/dAnusvara?  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /d(a/dHignO/dKa /dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna  /dKa/dHa/dHignAi/d,/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dA/dPa/dNa/dHign,/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dKa/dN.half /dYa/dHignAa /dCha/dHignAi /dTha  ?  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dHa /dCandrabindu /Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- \n(/dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dDa/dHign,/dKha/dBa/dHignAi/dTa) /dYa/d,/dHa /dBa/dCa (/d(a/dDddha/dKa/dHignAa) /dCha/dHignAi /dTha  /Danda \n/dHa/dHa/dYa/dHignO/dGa/dHignIi /dCha/dHignAi /dTha  /Danda /dHignI/dHa/dNa/dKa /dPa/dTNa/dHignIi /dPa/dHignAi/dCha/d(a/dHignAa /dHa/dHignAa/d(a /d)a/dHignI.N/dCa \n/dGa/dHign,/d(a/dHignI.W/dKha/dNa/Danda /dBa/dHignVocalicC/dDDha /d)a/dHignAa/d, /dAa /dDa/dHignUu/dTta/dHignAa /dBa/dC.half /dCa/dHignAa /dCha/dHignAi /dNa/Danda /dAa/dBa /dA/dPa/dNa \n/dHignI/dVa/dCa/dHignAa/dCa /dDa/dHign,/d(a /dJa/dHignAa/dU?  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dHignI/dVa/dDYa/dHignAa/d(a/dYa/dKa /dAa/dCandrabindu/dGa/dNa/d)a/dHign, /dBa/dHignAi/dHa/d(a /dCha/dHignIi.) /dTa /dCandrabindu /d, /dKa/dHa/dHignAi /dCha/dHignIi.)/Danda /dO/dNa/dHignAa \n/dHa/d)a /dBa/dDddha /dGa/dCa/dHignIi/dBa /dCha/dHignIi.)/Danda /dU/dNa/dHignAi/dHa-/dBa/dHignIi/dHa /dBa/dKha/dCeph/dKa /dBa/dHign,/dTta/dHignIi /dA/dHignI.)/dCha/Danda \n  \n \n43//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dTa/dHignIi/dNa /dHa/dHignAa/d(a/dHa /dCandrabindu  /dHignI/dBa /dAa/dHa/dKa /dBa/dHignAa/dTa /d)a/dHignO/dNa/d)a/dHign, /dNa/dHignAa/dHignI.)/dCa /dCa/dHa/d(a /dA/dHignI.)/dCha \n/d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dKa /dHign, /dTa/dHignAu /dNa/dHignAa/dKa/dPa/dCa /d)a/dHignAa/dCha/dHignIi.) /dNa/dHignAi /dBa/dHignAi/dHa /dCa/dHa/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda   \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dA/dPa/dNa/dHign,/dKa /dHign,/dCandrabindu  /d,/dKKa/dHignO-/dPa/dHignAa/dI /dKha/dCa/dCeph /dNa/dHignAi /dHa/d,/dTa/Danda /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa /dBa/dHignAa/dBa/dHignUu /dKa/d)a/dHignAa/dI \n/dCha/dHignAi /dTha  /Danda /dHa/dBha /dKha/dCa/dCeph /dKa/dCa/dTa/dHignAa/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dKa /dHign, /dHa/dHign,/dNa /dBa/dHignAa/dTa /dBa/dJa/dHignAi /dCha/dHignIi.)/Danda /dIi /dKa/dHa_dHignUu /dJa/dHign, /d(a/dHignAa/d)a-/dJha/dHignAa/d)a/dHa /dCandrabindu  \n/dBa/dHignI.N/dCa/dYa/dHignAa/dTa/dHignIi /dNa/dHignAi /dJa/dHignAa/d,/dTa/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dA/dPa/dNa/dHignAa /dDa/dCa/dBa/dJ.half /dJa/dHignAa/dPa/dCa /dHa /dCandrabindu  /dBa/dHign,/dTta/dHignIi \n/dJa/d)a/dHignAa/d,/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dPa/dHignAa/dCandrabindu/dCa /dHa/dHignAa/dTha /dNa/dVa /dVa/dHTCa /dPa/dHignI/dHa/dCa/dHignAa /dA/dHignI.N/dCa/dAa/dHignI/dTa /dKa/dAvagraha \n/dHignI/dVa/dDa/dHignAa /dNa/dHignAi /dKa/dCa/dBa /dHa/dHign, /dKa /dHign, /dHa/dHign,/dNa /dHa/d,/dTa?  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi-  /dJa/dHa/dNa /dHa/d).half /dBa/dN.half /dDha /dH.half /dTha/dHignAa/dHignI/dPa/dTa /dKa/d, /dCa/dHa/d(a /dCha/dHignIi.) /dTa/dHa/dNa /dBha/dHign,/dDa \n/dHignI/dKa/d,?   \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dAa/d)a/dKa /dGa/dHignAa/dCha/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dDa/dHignO/dHa/dCa /dGa/dHignAa/dCha/dKa /dDda/dHignAa/dHignI.N/dCa/d)a/dHign, /dBa/dHignAa/dHignI.W/dNHa  \n/dKa/d(a/d)a /dBa/dNa/dHignAu/d(a /dJa/dHignAa/dI/dTa /dA/dHignI.)/dCha /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dNa/dHign, /dDa/dHignUu /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa /dHignI.)/d)a/dHignI.)/d(a \n/dBa/dNa/dHignAi/d, /Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dDa/dHignU/dNa/dHignUu/dKa /dA/dPa/dNa-/dA/dPa/dNa /dGa/dHignU/dNna /dTa /dCandrabindu  /dCa/dHignI/dHa/dTa/dHign, /dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dNa/dHignAi /dBa/dHignU/dJha/d(a/dHignAu/dAnusvara?  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dHa/d)a/dCa /dKa/dN.half /dYa/dHignAa /dHignI.)/d)a/dHignI.)/dTha/d(a/dHignAa/dKa /d(a/d(a/dNa/dHignAa /dCha/dHignIi.)/Danda /d,/dKa/dBa/dHign,/dCa /dJa/dI \n/dPa/dHignU/dCa_dHignU/dKha/dHa /dCandrabindu  /dHa/dHignAa/dTha /dPa/dKa/dDddha/dBa/dHignAi/d,  /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /dBha/dHignI.N/dCa /dH.half /dVa/dHignAa/d)a/dHignIi, /dPa/dHignI/dTa /dAa \n/dGa/dHignU/dCa_dHignU/dBha/dK.half /dTa /dBa/dHignI/dNa /dHa/dHign,/dVa/dHignAa /dKa/dCa/dHignAi/d, /Danda /dKa/dHignI/dHa/dYa/dHignO /dA/dPa/dNa /dHa/dHignIi/d)a/dHignAa/dKa \n/dU/d(.half /d(a /dAnusvara /dGha/dNa /dNa/dHignAi /dKa/dCa/dHignAi/d, /Danda /dBha/d(a/dHign,/dCandrabindu /dCa/dHignAa/d)a /dHa/dNa /dBa/dHign,/dTta/dHignAa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dHignI/dPa/dTa/dHignAa \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/44 \n/dVa/dNa/dBa/dHignAa/dHa /dDa/dAvagraha /dDa/dHign,/d(a/dHignI.W/dKha/dNa /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dKa/dHignAu/dHha/d(.half /dYa/dHignAa /dBa/dHignAa/dTa /dKa/dHa/dHignAa/dCandrabindu \n/dKa/dTta/d(a/dKa /dHignAi /dNa /Danda  \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- /dHa/dHign, /dKa/dHignIi.W?  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dYa/d,/dHa /dJa/dHign, /dCa/dHignAa/d)a/dPa/dCa /dJa/dHign,/dTa/dHign, /dA/dHignI.)/dDha/dKa/dHignAa/dCa /dHignI/dPa/dTa/dHignAa /dDa/dHha/dCa/dTha/dKa /dCha/dHign, /d(a/dHignAi/dNa  \n/dTa/dI/dHa /dCandrabindu  /dKa/d)a /dTa /dCandrabindu  /d)a/dHignAa/d, /dKa/dHignAu/dHha/d(.half /dYa/dHignAa/dKa /dNa/dHignAi /dCha/dHign, /d(a/dHignAi/dNa /Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dKa/dHa/dHignAa/dCandrabindu \n/dA/dPa/dNa /dA/dHignI.)/dDha/dKa/dHignAa/dCa/dKa /dPCa/dYa/dHignO/dGa /dKa /dHign, /d(a/dHignAi/dNa /Danda /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha /d)a/dHignU/dHignI/dNa  \n/dHa/dHignU/dHa/dKa/dHignAa/dHignI.N/dCa /d(a/dHign,/d(a/dKa /dHignAi /dNa /Danda \n \n/dBa/dHignU/dHignI.)/dDDha /dDha/dHignAa/dCa/dHignIi- \n(/dNa/d)a/dHa/dCa /dHa/dHignAa/dCandrabindu/dHa /dCha/dHignO/dDddha/dHignAi/dTa) /dHignI/dBa/dPa/dHignAi/dTa/dBa/dHignAa/dBa/dHignUu/dKa /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa /dA/d(a/dGa \n/dCha/dHignAi /dNa/Danda /dJa/dHign,/dHa/dNa/dHign, /dA/dPa/dNa/dHign, /dCha/dHignAi/dTha   /dTa/dHign,/dHa/dNa/dHign, /d)a/dHignAa/d, /dCha/dHignI.)/dTha/dNa/Danda /dDa/dHignU/dNa/dHignUu \n/dBa/dC.half /dCa/dHignAa /dTa /dCandrabindu  /dGa/dHignAa/dI/dYa/dHignO/dKa /dBa/dC.half /dCa/dHignAa/dHa /dCandrabindu  /dKa/dHignO/d)a/d(a /dAa /dHa/dHignU/dHha/dHignIi/d(a \n/dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n \n/dHignI.)/dCa/dNTa/dHignAa/d)a/dHignI.)/dNna - /dBha/dHignAa/dG.half /dYa /dHa/d)a/dCa/dHignAa /dBa/dHign,/dTta/dHignIi/dKa /dJa/dHign, /d(a/dGa/dHignAu/d(a /dPha /dHignU /d(a/dVa/dHignAa/dDddha/dHignIi/dKa /d)a/dHignAa/d(a/dHignIi /dBa/dHignI/dNa  \n/dHa/dHign,/dVa/dHignAa /dKa/dCa/dTa/Danda \n \n/dA/dHignI.W/dN.half /dTa  /d)a /dDa_dHignVocalicC /dHhYa, /dHignI.)/d)a/dHignI.)/dTha/d(a/dHignAa/dKa /dHignI/dBa/dAa/dHa/dKa/Danda   \n/dHha/dBDa /dHa /dAnusvara /dKhYa/dHignAa : 273  \n          \n/dHa/d)a/dHignAa/dP.half /dTa /Danda    \n \n45//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n \n \n \n \n \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/46 \n/dPa/dHignAa/dTCa -/dPa/dHignI.N/dCa/dCa/dYa  \n \n/dPa/dHignU/dCa_dHignU/dHsa /dPa/dHignAa/dTCa -  \n \n/dJa/dHign,/d(a/dCa-    50 /dBa/dKha/dCeph/Danda  \n/dCa/dN.half /dDCa/dNa/dHignAa/dTha-   /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi/dKa /dBha/dHignAa/dYa, 35 /dBa/dKha/dCeph/Danda  \n/dA/dNa/dNTa /dKa /dHignU /d)a/dHignAa/dCa-  /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi/dKa /dHignI/dPa/dTa/dHignAa, 60 /dBa/dKha/dCeph/Danda  \n/dHa/dHignUu/dYa/dCeph/dDa/dHign,/dVa-   /dPa/dCha/d(a-/dHignI.)/d(a/dKha/d(a /dGCa/dHignAa/d)a/dHignIi/dNna- 40 /dBa/dKha/dCeph/Danda  \n/dHignI/dNa/dHs.half /dKa/dHignAa/dNTa-   /dPa/dCha/d(a-/dHignI.)/d(a/dKha/d(a /dGCa/dHignAa/d)a/dHignIi/dNna- 35 /dBa/dKha/dCeph/Danda  \n/dHignI.)/dKHsa/dHignI/dTa/dJa/dDa/dHign,/dVa-   /dPa/dCha/d(a-/dKha/dKha/d(a /dGCa/dHignAa/d)a/dHignIi/dNna- 35 /dBa/dKha/dCeph/Danda  \n \n/dNa/dHignAa/dCa/dHignIi /dPa/dHignAa/dTCa -  \n \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi-   /dPa/dCha/d(a-/dHignI.)/d(a/dKha/d(a /dNa/dVa/dYa/dHignU/dVa/dTa/dHignIi, 23 /dBa/dKha/dCeph/Danda \n/dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignAa-   /dPa/dCha/d(a-/dHignI.)/d(a/dKha/d(a /dNa/dVa/dYa/dHignU/dVa/dTa/dHignIi, 23 /dBa/dKha/dCeph/Danda \n/dHha/dHignAa/dHignI.W/dNTa-   /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi/dKa /d)a/dHignAa/d,/Danda /dU/d)a/dHign,/dCa 55 /dBa/dKha/dCeph/Danda \n  \n \n47//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dPa/dHignI/dHa/d(a /dDa_dHignVocalicC /dHhYa- \n  (/dJa/dHa/d(a/dKa /dDa_dHignVocalicC/dHhYa/Danda /dJa/dHign,/d(a/dKa /dBha/dHignIi/dTa/dCa/dHa /dCandrabindu  /dJa/dHign,/d(a/dCa, /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi, /dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignAa /dAa /dDa\n/dHignUu/dTta/dHignAa /dHignI.)/dHa/dPa/dHignAa/dHa/dHignIi /dHignI/dNa /dKa/d(a/dHignAi/dTa/Danda /dPha/dHignAa/dTta/dKa/dKa /dBa/dHignAa/dHa/dCa \n/dAa/dHignI/dBa /dKa/d(Ya/dHignAa/dHignI.)/dNna/dYa/dHignO/dCandrabindu /dAa /dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignO /dPa/dHignAa/dCha /dHignUu  /dGha/dHignU/dHignI.N/dCa /dJa/dHa/d(a/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dHignI/dNa/dHa/dHignAa/dHignI.N/dCa-/dHignI/dNa/dHa/dHignAa/dHignI.N/dCa \n /dDa/dHign,/dKha/dHignAi/d,  /Danda) \n \n/dJa/dHign,/d(a/dCa - /dA/dKha/dHignAi/dNa /dDha/dHignI.N/dCa /dHa/d)a /dJa/dHign,/d(a/dCa /dAa /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dDa/dHignU/dNa/dHignUu /dGa/dHignO/dCa/dHign, /dKa /dHignAi /dDa/dHignIi /dCha/dHign, /d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda \n/d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dAa/dBa /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dDa/dHignU/dNa/dHignUu /dGa/dHignO/dCa/dHign, /dCha/dHignIi.) /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dHa/d)a/dHa_dHignUu /dCandrabindu  \n/d,/dKa/dTta/dHignAa /dA/dDa/dNa/dHignAa /d)a/dNa/dHignU/dKha /dCha/dHignIi.)/Danda /dJa/dHign,/d(a/dKa /dHignI.)/dJa/d).half /d)a/dHign,/dDa/dHignAa/dCa /dHa/dHignO/dI/dKa \n/dNa/dHignAa/dTa/dHign, /dKa/dHa/dHignAi /dCha/dHignIi.) /dJa/dHign, /dJa /dCandrabindu  /dHignI/dKa/dCha/dHignU  /dA/dBha/dHignAa/dVa /dBha/dHign,/d(a /dHa_dHignU/dA/d, /dO \n/dHignI/dBa/dHa/dHignAi/dCa  /dJa/dHignAa/d,/dBa/Danda /dHa /dAnusvara /dGa/dHign, /dIi/dHa/dHignO /dKa/dHa/dHignAi /dCha/dHignIi.) /dJa/dHign, /dPa/dHignU/dNa: /dKa /dHignAi /dDa/dHignIi /dBa/dHignI/dNa  \n/dJa/dHa/d(a /dNa/dHignAi /dDa/dHign,/dKha/dHignIi/Danda \n \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi - \n(/d)a/dHignU/dHignI.W/dHKa/dYa/dHignAa/dI/dTa)  /dKa/dHa/d(a/dHignAu/dAnusvara /dTa /dCandrabindu  /dBa/dDddha /dHa/dHignU/dNNa/dCa /dBa/dHignAa/dTa /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dJa/dHignAi/dTtha/dHignAa/d)a \n/d,/dKKa/dHignO /dI/dAnusvara/dCa /dJa/d)a/dHignIi/dNa /dNa/dHignAa/dCa/dHignIi /d(a/dHign,/d(a /dHa/dHignU/dCa/dHignI.)/dKHsa /dTa /dNa/dHignAi /dA/dHignI.)/dCha  \n/dTa/dHignAi/dTtha/dHignAa/d)a...?  \n \n/dJa/dHign,/d(a/dCa -   /dKa/dHignIi.W  /dHa/dHignU/dCa/dHignI.)/dKHsa /dTa? \n \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi - /dHa/dHignU/dCa/dHignI.)/dKHsa /dTa /dYa/d,/dHa /dJa/dHign, /dNa/dHignAa/dCa/dHignIi /d(a/dHign,/d(a /dH.half /dVa/dTa /dAnusvara /dTCa /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi, /dKa/d(Pa/dNa/dHignAa/dKa \n/dHignI.)/dHa/dVa/dHignAa /dAa/dCa/dHignO /dKa/dHignIi.W /dA/dHignI.)/dCha /Danda /dJa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /dNa/dHignAa/dCa/dHignIi /dA/dPa/dNa /dHha/dHignI.W/dK.half /dTa /dKa /dHign,/dCandrabindu  \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/48 \n/dJa/dGa/dHignAa /dHa /dAnusvara /dGha/dHsa/dCeph /dNa/dHignAi /dKa/dCa/dTa /dTa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /d)a/dNa/dHignU/dKha/dKa /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi/dHa /dCandrabindu  /dU/dTa/dHignAi/dCa   \n/dPa/dHha/dHignU/dKa /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /dJa/dHignIi/dBa/dHignAi/d(a/dHign, /dBa/dHignAa/dDh.half /dYa /dCa/dHa/dBa/dHign, /dKa/dCa/dTa/Danda /dTa /dCandrabindu /d, /dJa/dCa_dHignUu/dCa/dHignAi/dTa   \n/dA/dHignI.)/dCha  /dA/dPa/dNa /dHha/dHignI.W/dK.half /dTa  /dNa/dHignAa/dCa/dHignIi /dJa/dGa/dTa /d(a/dHign,/d(a /dU/dPa/dYa/dHignO/dGa /dKa/dCa/d,/Danda \n/dJa/dKha/dNa/dHign, /dAa/dJa/dHignAa/dDa/dHignIi /d(a/dHign,/d(a /dDda/dHign,/dGa /dU/dTtha/dHignAu/dTa /dTa/dKha/dNa/dHign, /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dKa /dJa/dHign,/d(a \n/dAa/dGa/dHignUu /dAi/dBa/dHign, /dKa/dCa/dTa/Danda \n \n/dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignAa - /dKa /dHign, /dTa/dHign, /dHignI/dDa/dNa /dJa/dHa/d(a/dKa /dDda/dCa/dHign, /dNa/dHignAa/dCa/dHignIi /dA/dPa/dNa /dH.half /dVa/dTa /dAnusvara /dTCa /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi/dKa /dHign,/dCandrabindu  \n/dBa/dHignAa/dHignI.W/dN.half /dHa  /dKa/dAvagraha /dCa/dHignI.W/dKha /dHa/dKa /dHignAi /d,/Danda /dJa/dHign,/d).half /dHa/dCa /dDa/dHign,/dKha/dHignUu /dTa/dHign,/d).half /dHa/dCa /dNa/dHignAa/dCa/dHignIi/dPa/dCa \n/dA/dTYa/dHignAa/dCa/dHignAa/dCa/dHign,-/dA/dTYa/dHignAa/dCa/dHignAa/dCa /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dGha/dCa/dKa /dBha/dHignIi/dTa/dCa /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa \n/dGha/dCa/dKa /dBa/dHignAa/dHa/dCa/Danda /dHa/dGa/dTa/dHignAi/dCa  /d,/dKKa /dHign,  /dCa/dHignAa/d)a/dHignAa-/dKa/dTtha/dHignO/d(a/dHignAa /dBha/dAvagraha /dCa/dHa/d(a \n/dCha/dHignAi /Danda /dGha/dCa/dHa /dCandrabindu  /dHignI/dNa /dKa /dHignAi /d(a/dTa/dHign, /dKa /dHign, /dTa/dHignAu /dA/dPa/dHa/dCa/dNna /dTa /dCandrabindu  /dKa /dHign, /dTa/dHignAu /dCha/dHign, /dDddha/dKha/dHignAa/dNa/dHignIi \n/dHa/dDa/dHignAi/dTa/dKa/dHignAa/d(a /dHa/dHignO/dI/dTa/dHign, /dCa/dHa/dHignAi/d,   /Danda /d,/dHa/dHign,/dNa /dHignI.W/dHTha /dHignI/dTa/d)a/dHign, /dI/dJJa/dTa-\n/dAa/dBa/dCa_dHignUu/dKa /dHa /dAnusvara /dGa /dJa/dHignIi/dBa /dKa/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dDha/dHignI.N/dCa /dHa /dAnusvara /dBha/dVa /dA/dHignI.)/dCha /Danda \n \n/dJa/dHign,/d(a/dCa - \n(/d)a/dHignU/dDddha/dHignIi /dDda/dHignO/d(a/dBa/dHignAi/dTa)  /dHignI/dKa/dCha/dHignU  /dA/dAnusvara/dHha/d)a/dHign, /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dKa/dHa/dBa /d)a/dHignAa/dNa/d(a /dJa/dHignAa \n/dHa/dKa /dHignAi /d, /Danda \n \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi - \n(/dJha/dPa/dHignAi/dTta  /dKa/dAvagraha)  /dHignI/dKa/dCha/dHignU  /dA/dAnusvara/dHha/d)a/dHign, /dHignI/dKa/d, /dKa/dHa/dHignAi /dHignI.)/dCha/dAi /dHa /dCandrabindu , /dIi /dBa/dHignAa/dTa \n/dJa/dCa_dHignUu/dCa /dJa/dHign, /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dHa/dBha /d)a/dNa/dHignU/dKha/dKa /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /dHa/d)a/dHignAa/dNa /dNa/dHignAi \n/dA/dHignI.)/dCha /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dA/dTYa/dHignAa/dCa/dHignAa/dCa/dHignO/dKa /dA/dHignI.)/dCha /Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dJa/dHign,/dHa/dHign,/dNa /d)a/dHignAa/dHa/dHignAu/d(a \n/dBa/dNa/d(a /dA/dHignI.)/dCha  /dO/dI  /dHa /dCandrabindu  /dKa/dHignIi.W /dAa/dBha/dHignAa/dHa /dBha/dHign,/dTta /dCa/dHa/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda \n \n/dJa/dHign,/d(a/dCa - \n(/dNa/d)a/dHa/dCa /dHa/dHignAa/dCandrabindu/dHa /dCha/dHignO/dDddha/dHignAi/dTa)  /dKha/dHignAi/dCa, /dHa/d)a/dCa /dO/dKa/dHignAa/dHignI/dTa/dYa/dHign, /dKa /dHign, /dTa/dHign,    \n \n49//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dA/dHignI.)/dCha /dJa/dHign, /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dKa /dHa/dBha /dPCa/dHhNa/dKa /dU/dTTa/dCa /dDa/dAvagraha /dHa/dKa /dHignAi  /dCha/dHignIi.)/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa \n/d,/dTa/dHign, /dJa/dCa_dHignUu/dCa /dAa/dGCa/dHa /dKa/dCa/dBa /dJa/dHign, /dPa/dHignU/dNa: /dJa/dHa/d(a/dKa /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha /dNa/dHignAi \n/dDa/dHign,/dKha/dHignIi/Danda \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi - /dJa /dCandrabindu  /dJa/dHa/d(a/dKa /dDda/dCa /dKa/dCa/dBa /dTa /dCandrabindu  /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /dKa /dHign, /dNa/dHignAa /dBha/dHign,/dTta/dTa/Danda /dHa /dCandrabindu , /dIi \n/dBa/dHignAa/dTa /dJa/dCa_dHignUu/dCa /dJa/dHign, /dCha/dHignO/dTta/dHa /dCandrabindu  /dCha/dHignO/dTta /dAa /dPa/dHignAi/dGha/dHa /dCandrabindu  /dPa/dHignAi/dGha /dHa/dHignAi/dKa/dDddha/dHignO \n/dGha/dHign,/dCa/dHignAa/dKa /dBa/dHignIi/dCa /dJa/dHa/d(a/dHignO /d,/dKa/dTta/dHignAa /dGha/dHign,/dCa/dHignAa /dCha/dHignIi.)/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dO/dKa/dCa/dHignAa \n/dTta/dPa/dHignAi/dKa /dTa /dCandrabindu  /dDa/dHignU/dI/d, /dTta/dHignAa /dU/dPa/dHignAa/dYa /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dYa/dHignAa /dTa /dCandrabindu  /dKa /dHignUu /dHignI/dDa /dKa/dAvagraha /dTta/dHignI/dPa \n/dJa/dHignAa/d, /dVa/dHignAa /dTa/dHignO/dHignI/dDddha  /dHignI/dDa/dA/d,/Danda \n \n/dJa/dHign,/d(a/dCa - \n(/d)a/dHignU/dDddha/dHignIi /dDda/dHignO/d(a/dBa/dHignAi/dTa)  /dHignI.)/dDha/dYa/dHignAa-/dPa/dHignU/dTa/dHignAa/dKa /dKha/dHign,/d(a /dNa/dHignAi /dCha/dHignIi.)/Danda \n \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi - /d)a/dHignAa/dNa/dHignAi /dCha/dHignIi.) /dJa/dHign, /dHignI.)/dDha/dYa/dHignAa-/dPa/dHignU/dTa/dHignAa/dKa /dKha/dHign,/d(a /dNa/dHignAi /dCha/dHignIi.) /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dA/dHa_dHignUu /dCandrabindu  /dHa/dHignU/dHignI/dNa  \n/dHignI.)/d(a/dA /dJa/dHign, /dJa/dI  /dPa/dHignAi/dCa_dHignU/dKha /dPa/dHignAa/dHignI/dBa /dNa/dCa /dPa/dHignU/dCa_dHignU/dKha /dKa/dHa/dBa/dHignAi/dKa \n/dA/dHignI.)/dDha/dKa/dHignAa/dCa/dHignIi /dBa/dNa/d(a /dA/dHignI.)/dCha /dO /dHignI.)/dHa/dHignI.N/dCa/dPha /dPa/dHignU/dCa_dHignU/dHsa/dHign,/dKa /dNa/dHignAi \n/dNa/dHignAa/dCa/dHignIi/dO/dKa /dDha/dCa/dHignO/dHa/dCa /dHa/d).half /dPa/dDa/dHignAa /dCha/dHignIi.)/Danda /dA/dKha/dHignAi/dNa /dDha/dHignI.N/dCa /dNa/dHignAa/dCa/dHignIi \n/dJa/dGa/dTa/dKa /dNa/dJa/dHignAi/dCa  /dO/dI   /dHignI/dDa/dHha/dHignAa /dHignI/dDa/dHa  /dNa/dHignAi /dBa/dCha/d(a /dA/dHignI.)/dCha /dTa /dCandrabindu /d, \n/dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha /d)a/dHignUu/dHignI/dNa  /dHa/dBha /dA/dTYa/dHignAa/dCa/dHignAa/dCa /dJha/dHign,/d(a  /dCa/dHa/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dJa/dKha/dNa/dHign, \n/dO/dI  /dHignI/dDa/dHha/dHignAa /dHignI/dDa/dHa  /dDa/dHign,/dKha /dAa/dGa/dHignUu /dDda/dHign,/dGa /dU/dTtha/dHignAu/dTa /dTa/dKha/dNa/dHign,.../Danda \n \n/dJa/dHign,/d(a/dCa - \n(/d)a/dHignU/dHignI.W/dHKa/dYa/dHignAa/dI/dTa)  /dHa/d)a/dCa /dHha/dHignU/dBha/dKa/dHignAa/d)a/dNa/dHignAa /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dHa/dBha/dKa /dHa /dAnusvara /dGa \n/dA/dHignI.)/dCha/Danda  \n (/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi /dAa /dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignAa /dAa/dGa/dHignUu /dBa/dCha/dHignAi/dTa/Danda /dDa\n/dHignU/dNa/dHignUu /dHignI.)/dHa/dPa/dHignAa/dHa/dHignIi \n/dPha/dHignAa/dTta/dKa/dKa /dBha/dHignIi/dTa/dCa /dPCa/dVa/dHign,/dHha /dKa/dCa/dHignAi/dTa/Danda /dBa/dHignIi/dCa/d)a/dHign, /dJa/dHign,/d(a/dCa /dTtha/dHignAa/dCha /dBha/dAvagraha \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/50 \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi /dHignI/dDa/dHa /dDa/dHign,/dKha/dHignAi/dTa/Danda /dDa\n/dHignUu /dDda/dHign,/dGa /dAa/dGa/dHignUu /dBa/dHignI/dCha  /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi \n/dPa/dHignAa/dCha /dHignUu  /dGha/dHignUu/dHignI.)/d)a /dKa/dAvagraha /dTa/dKa /dHignAi /dTa/Danda /dDa\n/dHignU/dNa/dHignUu/dKa-/dJa/dHign,/d(a/dCa /dAa /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi- \n/dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha/dPa/dCa /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha /dPa/dHignI/dDddha /dTa/dHign,  /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi /d)a/dHignU/dHignI.W/dHKa/dYa/dHignAa /dDa/dHignAi/dTa/Danda /dJa/dHign,/d(a/dCa /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha /dHignI/dNa /dC.half /dCa/dHignAa/dCandrabindu /dKa/dAvagraha /d(a/dHignAi/dTa/Danda /dPa/dHignU/dNa: /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi /dAa/dGa/dHignUu /dDda/dHign,/dGa /dU/dTtha/dBa/dHignAi/dTa/Danda /dJa/dHign,/d(a/dCa/dHignO /dBha/dHignIi/dTa/dCa /dHignI/dDa/dHa /dPCa/dVa/dHign,/dHha /dKa/dCa/dHignAi/dTa/Danda /d,/dKa/dTta/dHignAa /dPa/d,/dCa /dBha/dHignIi/dTa/dCa /dAa /d,/dKa/dTta/dHignAa /dPa/d,/dCa /dBa/dHignAa/dHa/dCa /dCa/dHignI/dHa/dTa/dHign, /dPa/dHignU/dNa: /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi /dHignI/dDa/dHa /dDa/dHign,/dKha/dHignAi/dTa/Danda /dTa/dHignAi  /dKa/dHignAa/d(a /dKa/d(Ya/dHignAa/dHignI.)/dNna/dYa/dHignO/dCandrabindu /dDa\n/dHignU/dNa/dHignUu /dGa/dHignO/dCa/dHign, \n/dPa/dHignAa/dCha /dHignUu  /dGha/dHignU/dHignI.N/dCa /dTa/dKa /dHignAi /dTa /dTa /dCandrabindu  /dJa/dHign,/d(a/dCa/dPa/dCa /dNa/dJa/dHignAi/dCa  /dPa/dDddha/dHignAi/dTa/Danda)  \n \n/dJa/dHign,/d(a/dCa - \n(/dDa\n/dHignU/dNa/dHignUu /dHa/dHignAa/dTha /dJa/dHignO/dHignI/dDddha ) /dA/dHignI.W/dNTa/d)a /dHignI/dVa/dDa/dHignAa/dI/Danda \n \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi - \n(/d)a/dHignU/dH.half /dKa/dHignIi.W /dDa/dHignAi/dTa)  /dA/dHignI.W/dNTa/d)a /dHignI/dVa/dDa/dHignAa/dI /dNa/dHignAi /dPa/dHignI/dHa/d(a /dHignI/dVa/dDa/dHignAa/dI/Danda /dJa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  \n/dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dKa /dJa/dHa/d(a /dCa/dHa/dTa /dTa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /d,/dKa /dNa/dHignAi /dHa/dJa/dCa/dHignO /dBa/dHign,/dCa  /dAa/d,/dBa/Danda  \n(/dPha/dHignAa/dTta/dKa /dBa/dNNa /dKa/dAvagraha /dJa/dHign,/d(a/dCa /dBha/dHignIi/dTa/dCa /dJa/dHignAa/dI/dTa /dA/dHignI.)/dCha/Danda /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi /dAa /dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignAa /dDa\n/dHignUu /dDda/dHign,/dGa /dAa/dGa/dHignUu /dBa/dHignI/dCha ) \n \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi - /dA/dKha/dHignAi/dNa /dDha/dHignI.N/dCa /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dKa/dHignAu/d(a/dHign,/dJa/dKa /d,/dKa/dTta/dHignAa /dCha/dHignAa/dTCa/dHignAa /dCha/dHignIi.) \n/dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dHa/d)a/dHa_dHignUu /dCandrabindu  /dCha/dHignIi.)/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dAa/dBa /dTa /dCandrabindu  /dPa/dCha/dHignAa/dI/dKa /dA/dHignI.W/dNTa/d)a/d)a/dHign, \n/dHa/d)a/dYa /dCha/dHignIi.)/Danda /dPa/dCa/dHignIi/dKHsa/dHignO /dBha/dI/d, /dGa/dHign,/d(a/Danda /dHignI.N/dCa/dJa/d(.half /dTta /dHignI/dNa /dKa/d(a/dTa \n/dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi/dKa /d(a/dHignIi/d(a/dHignAa /dHha/dHignU/dCa_dHignUu /dHa/d,/dTa/Danda \n \n/dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignAa -  /dHignI.)/dJa/dNa/dHignI/dGa/dYa/dHign,/dKa /d(a/dHignIi/d(a/dHignAa /dHignI/dKa/d, /dKa/dHa/dHignAi /dCha/dHignIi.) /dNa/dVa/dHignAa/dHignI.)/d(a/dGa/dKa /dHa/dHignIi/d)a/dHignAa \n/dHa/dHign,/dHa/dHignO /dTta/dHignI/dPa /dGa/dHign,/d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda /dJa/dHignI/dHa/dYa/dHignAa /dJa/dHign,/d(a /d,/d(a/dHignAu/dAnusvara /dTa/dHignI/dHa/dYa/dHignAa /dNa/dHign, \n  \n \n51//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dNa/dVa/dHignAa/dHignI.)/d(a/dGa /dCha/dHign, /d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda /dJa/dI/dHa /dCandrabindu  /dDa/dHign,/dHha /dAa /dHa/d)a/dHignAa/dJa/dKa /dPCa/dHignI/dTa /dNa/dHign, \n/dKa/dHignO/dNa/dHignO /dA/dHignI.)/dDha/dKa/dHignAa/dCa /dCha/dHign, /d(a/d, /dAa /dNa/dHign, /dKa/dHignO/dNa/dHignO /dKa/dTa/dCeph/dV.half /dYa/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dHa/dHign, \n/dTa /dCandrabindu  /dAa/dBa /dNa/dHignAi /dCa/dHa/d(a/Danda /dO/dNa/dHignAa /dBa/dHignAa/d(a/dBa/dHignO/dDha/dHign, /dJa/dHign, /dHignI/dKa/dCha/dHignU  /dKa /dHign, /d(a/dHignAu/dAnusvara \n/dO/dHa/dHignO /dKa/dHignO/dNa/dHignO /dA/dDha/d(a/dHignAa /dTha/dHignO/dDddha/dHign, /dKa /dHign, /d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda  \n \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi -  /dA/dKha/dHignAi/dNa /dDha/dHignI.N/dCa /dJa/dHign, /dHignI/dKa/dCha/dHignU /dBha/dHign,/d(a /dO /dBa/dHignAa/d(a-/dBa/dHignO/dDha/dKa /dKha/dHign,/d(a \n/dBha/dHign,/d(a/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dJa/dHa/d(a/dKa /dBha/dHignIi/dTa/dCa /dNa/dVa/dHignAa/dHignI.)/d(a/dGa/dKa /dHa/dHignIi/d)a/dHignAa /dTta/dHignI/dPa \n/dVa/dHignAa/dHignI.)/d(a/dKa /dBha/dHign,/d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda 18 /dBa/dKha/dCeph /dPa/dHignUu/dCa/dHignAa /dBha/dHign,/d(a/Danda /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /d(a/dHign,/d(a /dAa/dI \n/dHa /dAnusvara /dKa/d(Pa /d(a/dHignIi /dJa/dHign, /dJa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /dNa/dHignAa/dCa/dHignIi/dPa/dCa /dA/dN.half /dYa/dHignAa/d, /dHa/dHignO/dI/dTa /dCa/dHa/dTa \n/dTa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /dCa/dHignAi/dNa/dKa /dHa/dHignAa/dCandrabindu/dHa /dNa/dHignAi /d(a/dHign,/dBa/Danda \n \n/dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignAa -  /dA/dKha/dHignAi/dNa /dDha/dHignI.N/dCa /dNa/dHign, /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dAi  /dCa_dHignUu/dPa/dHign, /dHa/d)a /dHignI.)/dCa/dN.half /dHa/dHignAi /dCha/dHign, /d(a/dHignAu/dAnusvara /dAa /dNa/dHign, \n/dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dHa/d)a/dCa/dHignAa /dHignI.)/dCa/dN.half /dHa/dHignAi /dCha/dHign, /d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda /dTa /dCandrabindu /d, /dDa/dHignU/dNa/dHignUu /dGa/dHignO/dCa/dHign, /dHa /dAnusvara /dKa/d(Pa/dKa /dHa /dAnusvara /dGa \n/dHa/dP.half /dPa/dTa /d(a/dHignIi /dJa/dHign, /dJa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /dHa/dHignAa/dCandrabindu/dHa /dCa/dHa/dTa /dTa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /dHa /dAnusvara /dGa-/dHa /dAnusvara /dGa /dCa/dHa/dBa/Danda \n \n/dKa/d(Ya/dHignAa /dNna/dHignIi -  /dHignI/dNa /dHignI.W/dHh.half /dCa /dTa/Danda /dJa/dHign, /dHignI/dKa/dYa/dHignO /dAi   /dDha/dCa/dTa/dHignIi/dPa/dCa /dJa/dNa/d)a /dNa/dHign,/dNa/dHign, /dA/dHignI.)/dCha \n/dHa/dBha/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dH.half /dVa/dTa /dAnusvara /dTCa /dCa_dHignUu/dPa/dHign, /dJa/dHignIi/dVa/dHignAi/dKa /dA/dHignI.)/dDha/dKa/dHignAa/dCa /dCha/dHign,  \n(/dHignI/dKa/dCha/dHignU  /dKa/dHignAa/d(a \n/dCa/dHignU/dPa /dBha/dAvagraha)  /dHa/dHignVocalicC/dHignI/dHsTta /dKa /dHha/dHignU/dCa_dHignUu/dHa/dHign,/dHa /dCandrabindu  /dDa/dHign,/dKha/dHignAi/dTa /dCha/dHignIi.) /dJa/dHign, /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dVocalicC/dHignVocalicC/dHignI/dHsa  \n/dBha/dHign,/d(a/dHignAa /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dVocalicC/dHignVocalicC/dHignI/dHsa /dKa/dHignAa /dHa/dHign,/dHa/dHignO /dBha/dHign,/d(a/dHignIi/Danda \n(/dPa/dHignU/dNa: /dCa_dHignUu/dHignI/dKa)  /dHa /dAnusvara /dGa-\n/dHa /dAnusvara /dGa /dHignI.)/dJa/dNa/dGa/dHignIi /dHignI/dBa/dTa/dHignAi/dBa/dTa/dHignAu/dAnusvara /dPa/dHignU/dCa_dHignU/dKha /dNa/dHignAa/dCa/dHignIi/dKa /dHa /dAnusvara /dGa /dBha/dHignIi/dTa/dCa/dGha/dHignAa/dTa \n/dKa/dCa/dHignAi/dTa-/dKa/dCa/dHignAi/dTa /dHa/dKa/dPa /dAnusvara /dJa /dKa/dAvagraha /dDa/dHign,/d(a/dHignAi/dNa /Danda /dJa/dHign,/dKa/dCa /dPa/dHignI.N/dCa/dNna/dHignAa/d)a /dBha/dHign,/d(a \n/dJa/dHign, /dO/dKa/dCa /dPa/dHa/dHignAa/dDddha /dHa/dDa_dHignVocalicC/dHha /dCa_dHignUu/dPa /dBa/dHignI/dNa  /dGa/dHign,/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/52 \n/dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignAa -  \n(/d)a/dHignU/dDddha/dHignIi /dDda/dHignO/d(a/dBa/dHignAi/dTa)  /dHa /dCandrabindu , /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dBa/dHignI/dNa  /dGa/dHign,/d(a /dA/dHignI.)/dCha/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa \n/dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dCa/dHa/dHign,-/dCa/dHa/dHign, /dBa /dAnusvara /dDha/dNa /dHa/dKKa/dTa /dHa/dHignO/dI/dTa /dGa/dHign,/d(a /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dCa/dHa/dHign,-\n/dCa/dHa/dHign, /dTa/dHignO/dDddha/dHignAu /dPa/dDddha/dTa/Danda /d,/dKKa /dHign,  /dBa/dHign,/dCa  /dJa /dCandrabindu  /dHa/dBha /dBa /dAnusvara /dDha/dNa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dTa/dHignO/dDddha/d, \n/dCa/dHignAa/dHa/dBa /dHa/dHign, /dHa /dAnusvara /dBha/dVa /dNa/dHignAi /dCha/dHignAi /Danda  \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi -  \n(/d)a/dHignU/dDddha/dHignIi /dDda/dHignO/d(a/dBa/dHignAi/dTa)  /dIi /dTa /dCandrabindu  /dA/dHignI.)/dCha /Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dDa/dHignU/dHignI/dNa /dYa/dHignAa/dCandrabindu/d)a/dHign, /d,/dHa/dHign,/dNa \n/dKa/dHignO/dNa/dHignO /dKa/dHignAa/dJa /dNa/dHignAi /dA/dHignI.)/dCha  /dJa/dHign,/dKa/dCa/dHignAa /d)a/dNa/dHignU/dKha /dNa/dHignAi /dKa/dAvagraha /dHa/dKa /dHignAi /d,  /Danda \n/dTa/dHa/dNa /dIi /dBa/dHignAa/dTa /dJa/dCa_dHignUu/dCa /dA/dHignI.)/dCha  /dJa/dHign, /dJa/dHign, /dJa/dHign,/dHa/dHign,/dNa /dKa/dHignAa/dJa /dCa/dHa/dTa /dO/dI \n/d(a/dHign,/d(a /dO/dI   /dTa/dCa/dHa/dKa /dHha/dHignI.W/dK.half /dTa /dKa /dJa/dCa_dHignUu/dCa/dHignAi/dTa /dPa/dDddha/dHignAi/dTa/Danda /dTa /dCandrabindu /d, /dJa/dCa_dHignUu/dCa/dHignIi \n/dA/dHignI.)/dCha  /dJa/dHign, /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dA/dKha/dHignAi/dNa /dHa/d)a /dDa/dHignU/dNa/dHignUu /dGa/dHignO/dCa/dHign, /dHignI.)/d)a/dHignI.)/d(a /dHa /dAnusvara /dKa/d(Pa \n/d(a/dHign,/d(a/dHignAu/dAnusvara /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dAa/dCa/dHignO/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dJa/dHignO/dHignI/dDddha  /dHha/dHignI.W/dK.half /dTa /dKa /dA/dNa/dHignU/dKa /dHignUu /d(a /dDda/dHign,/dGa \n/dU/dTtha/dHignAa/d,/dBa/Danda  \n/dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignAa -  /dHa /dCandrabindu , /dHa/dHign, /dTa /dCandrabindu  /dKa/dHa/d(a/dHignO /dGa/dHign,/d(a /dA/dHignI.)/dCha  /dJa/dHign, “/dJa/d)a/dHignAa/dTa /dKa/dCa/d, \n/dKa/dCa/dHignAa/d)a/dHignAa/dTa/Danda ” /dJa/dHign,/dNa/dHignAa-/dJa/dHign,/dNa/dHignAa /dDa/dHignU/dGa/dCeph /dTta/dPa/dHignAi/dTa /dJa/dHignAa/d,/dBa /dTa/dHign,/dNa/dHignAa-/dTa/dHign,/dNa/dHignAa \n/dHha/dHignI.W/dK.half /dTa /dYa/dHignO /dBa/dCha/dHignAi/dTa /dJa/dHignAa/d,/dTa/Danda /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dBa/dHignU/dNa-/dBa/dHignU/dNa /dPa/dHignAa/dHignI/dNa  /dHignI.)/d)a/dHignI.)/d(a \n/dDha/dCa/dTa/dHignIi/dPa/dCa /dHa/dHa/dHignAi/dCa /dDha/dHignAa/dCa/dHignAa /dBa/dHignI/dNa  /dDha/dHignAa/dCa/dKa /dAa/dKa/dHignAa/dCa /dBa/dNa/dHignAa \n/dHa/d)a/dHignU/dDCa/dKa /dCa_dHignUu/dPa /dGCa/dHa/dNa /dKa/dCa/dHignAi/dTa /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dNa/dHign, /d)a/dNa/dHignU/dKha/dHignO/dKa \n/dHa/dHignO/d,/dTa/Danda  \n/dHha/dBDa /dHa /dAnusvara /dKhYa/dHignAa : 827      \n \n53//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dDa/dHignO/dHa/dCa /dDa_dHignVocalicC /dHhYa- \n  \n \n(/dJa/dHa/d(a/dKa /dBa/dHignAa/dHa/dCa/dHignIi /dCha/dHa/dCa/dDa/dHign,/dVa/dHignAa/d(a/dHignIi /dTta/dHignI/dPa /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi /dAa /dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignAa/Danda /dDa/dHignO/dHa/dCa /dHignI/dDa/dHa/dHa /dCandrabindu  /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi/dKa /dBha/dHignAa/d, /dCa/dN.half /dDCa/dNa/dHignAa/dTha /dAa /d)a/dHignAa/d, /dHha/dHignAa/dHignI.W/dNTa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dDa/dHign,/dKha/dHignAi/dTa /dTa /dCandrabindu  /dDa/dHignO/dHa/dCa /dHignI/dDa/dHa/dHa /dCandrabindu  /dHha/dHignAa/dHignI.W/dNTa /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi/dPa/dCa /dNa/dJa/dHignAi/dCa  /dA/dTta/dKa/dHignAu/dNa/dHign,/Danda /dJa/dHign,/dNa/dHignAa /dHha/dHignAa/dHignI.W/dNTa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dBa/dGha/dJa/dCa /d(a/dHignI/dGa /dGa/dHign,/d(a /dDa\n/dHignU/dNa/dHignUu /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha/dHa /dCandrabindu  /dNa/dHignO/dCa /dTta/dGha/dCa/dHignAi/dTa/Danda /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi \n/dAa /dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignAa/dKa /d)a/dHignU/dHa/dHa /dCandrabindu  /dHignI.W/dKha/d(a/dHignAi/dTa /d)a/dHignAa/dNa/dHign, /dPha /dHignU /d(a/dHignAa/dI/dTa /dPha /dHignUu /d(a /dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu /dHa /dCandrabindu /dHa/dHignIi /dHignI/dNa /dKa/d(a/dHignAi/dTa/Danda) \n \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi -  \n(/dAa/dGa/dHignUu /dBa/dHignI/dCha ) /d)a/dHignAa/d,, /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dKa/dNa/dHignAi /dHignI/dKa/d, /dCha/dHignIi.)? /dBa/dHign,/dTta/dHignIi /dKa/dHignO/dNa/dHignO \n/dA/dDha/d(a/dHignAa /dKa/dHignAa/dJa /dKa/dAvagraha /dJa/dHa/d(a /dNa/dHignAi /dAa/dI/dHignI.)/d(a /dCha/dHignI.)/d(a/Danda \n(/dKa/dHa/dHignAi/dTa \n/dDa/dHignU/dNa/dHignUu /dHa/dHignAa/dTha/dHign, /dDa\n/dHignU/dNa/dHignUu /dPa/d,/dCa /dPa/dKa /dHignAi /dDddha ) /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dA/dHignI.)/dHa/dCa/dVa/dHignAa/dDa /dHignI/dDa/dA/Danda \n/dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dHa/d)a/dHignAa/dJa/dKa /dAa/dNa /d)a/dHignAa/d,/dHa /dCandrabindu  /dHa/dHignI/dTta  /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dPa/dCha/dHignAi/dKa /dCha /dHignUu /dTta \n/dDa/dHign,/d(a/dHignAu/dAnusvara /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dHa/d)a/dCa/dHignO /dDa/dHignAa/dHignI/dYa /dT.half /dVa /dHa/dHignO/dI/dTa /dA/dHignI.)/dCha  /dJa/dHign, /dHa/d)a/dHignAa/dJa/dKa \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dKa /dHignI/dDa/dHha/dHignAa/d)a/dHign, /dAa/dGa/dHignUu /dBa/dCha/dHignIi/Danda /dJa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /dPa/dHignI.N/dCa/dVa/dHignAa/dCa/dKa /dDda/dHign,/dGa \n/dAa/dGa/dHignUu /dHignI/dDa/dHa  /dNa/dHignAi /dBa/dCha/dTa /dTa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /dHa/d)a/dHignAa/dJa /dKa /dHign, /dNa/dHignAa /dBa/dNa/dTa? \n  (/dDa\n/dHignU/dNa/dHignUu /dBa/dHignAa/dCandrabindu/dHignI/dHa /dPa/dKa /dHignAi /dDddha  /dHha/dHignAa/dHignI.W/dNTa /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dU/dTtha/dBa/dHignAi/dTa/Danda \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi /dU/dHignI/dTtha  /dKa/dAvagraha /d)a/dHignAa/dI/dKa /dDa\n/dHignU/dNa/dHignUu /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha/dKa /dNa/dHignO/dCa /dDa\n/dHignU/dNa/dHignUu \n/dHa/dHignAa/dTha/dHa /dCandrabindu  /dPa/dHignO/dHignI.)/dCha /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha/dPa/dCa /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha /dGa/dCa/dHignAa /dAa/dGa/dHignUu/d)a/dHign, /dTtha/dHignAa/dHignI/dCha /Danda /dHha/dHignAa/dHignI.W/dNTa/dKa /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha/dHa /dCandrabindu  /dDha/dCa/dTa/dHignIi, /dPa/dHa/dHignAa/dDddha, /dHa/d)a/dHignU/dDCa/dKa /dCa_dHignUu/dPa \n  \n \n/dPa /dAnusvara /dCa/dVa/dTta/dHignIi/54 \n/dHignI.)/dCha/dTta/dKa /dHignAi /dTa /dTa /dCandrabindu  /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi/dKa /dAa/dCandrabindu/dHignI.W/dKha/dHa /dCandrabindu  /dHignI.)/dHa\n/dAnusvara/dHa/dKa /dCa_dHignUu/dPa \n/dHignI.)/dCha/dTta/dKa /dHignAi /dTa) \n \n/dCa/dN.half /dDCa /dNa/dHignAa/dTha -  /dA/dHa/dHignAa/dCandrabindu /dHa/dBha /dTa/dHignAa/dBa/dHign, /d,/dTa/dHignAi /dA/dCandrabindu/dTta/dKa /dHignUu /Danda /d,/dKa/dTta/dHignAa /dHa/dVa/dHignAa/dCa/dHignIi /dNa/dHign,/dNa/dHign, /dA/dBa/dHignAi \n/dCha/dHignIi.)/Danda \n(/dKa/dHignI/dHa  /dBha/dHignIi/dTa/dCa /dJa/dHignAa/dI/dTa)   \n \n/dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignAa -  /dCa/dHignAa/dCa/dHignIi, /dAa/dI /dDha/dHignI.N/dCa /dNa/dHignAa/dCa/dHignIi /dJa/dGa/dTa, /dKa/d)a/d(a/dHignAa-/dKa/dHignO/dHa/dHignIi/dKa /dDha/dHignAa/dCa/dKa \n/dHa /dAnusvara /dGa /dKa/dHignAa/dCa/dHignIi /d)a/dHign,/dGha/dKa /dBa/dCa/dKha/dHignAa /dHa/dDa_dHignVocalicC/dHha /dA/dDa/dHignAu/dHa /dCandrabindu  /dNa/dHignO/dCa /dBa/dHa/dBa/dHignAi/dTa \n/dAa/d,/d(a /dA/dHignI.)/dCha  /d)a/dHignU/dDa/dHignAa /dJa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /dO/dI   /dNa/dHignO/dCa/dKa /dHign,/dCandrabindu  /dBa/dHa/dHignAi/dKa /dKa/dHignAa/dCa/dNna/dKa /dHign,/dCandrabindu  \n/dNa/dHignAi /dCa/dHignO/dKa/d(a /dJa/dHignAa/d,/dTa /dTa/dHignAa/dDha/dHignAi/dCa  /dBa/dHa/dBa /dKa /dHign, /dNa/dHignAa /dBa/dNNa /dHa/d,/dTa? /dJa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa \n/dBa/dHign,/dTta/dHignIi /dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi /dCha/dHignIi.) /dTa/dHignI/dHa/dNa/dHignAa /dPCa/dHignI/dTa/dJN?a/dHignO /dCha/dHignIi.)/Danda /dA/dHignI.)/dHa/dCa/dVa/dHignAa/dDa \n/dHignI/dDa/dA/Danda \n \n/dHha/dHignAa/dHignI.W/dNTa -  \n(/d)a/dHignAa/dI/dKa /dNa/dJa/dHignAi/dCa /dHa /dCandrabindu  /dNa/dJa/dHignAi/dCa  /dHignI.)/d)a/d(a/dHignAa)  /dTa/dHignUu /dCandrabindu  /dHa/dBha /dJa/dHa/d(a /dHignI/dKa/d, \n/d,/d(a/dHa? \n \n/dKa/d(Ya/dHignAa/dNna/dHignIi -  /dPa/dCa/dHignIi/dCha/dHignAa/dKa /dAa/dHignI.W/dKha/dCa/dHignIi /dHignI/dDa/dNa /d,/dKKa /dHign, /dTta/dHignAa /dHignI/dVa/dHsa/dYa/dKa /dPa/dCa/dHignIi/dCha/dHignAa /dCa/dHa/dHignAi/Danda \n/dJa/dHign, /dDa/dHignO/dHa/dCa /dKha/dHign,/dPa/d)a/dHign, /d)a/dHignAa/dNa/dHign, /dDa/dHignO/dHa/dCa /dHa/dTCa/d)a/dHign, /dCa/dHa/dHignAi/Danda /dCa/dHignAa/dHignI.N/dCa /dBa/dJa/dHign, \n/dHa/d)a/dHignAa/dPTa /dBha/dHign,/d(a/Danda /dO/dNa/dHignAa /dPCa/dHhNa /dHa/d((a/dHignU/dKa /dHign,  /dBa/dHignU/dHignI.)/dJha /dPa/dDddha/d(a/Danda /dJa/dHa/dHignAa/dCandrabindu \n/dHa/dVa/dHignAa/d(a /dPa/dCha/d(a/dHignAu/dAnusvara /dAa/dHignI/dKa /d)a/dHignO/dNa /dHa/d(.half /d(a/dHignU/dKa /dBha/dAvagraha /dGa/dHign,/d(a/Danda /dNa/dHignIi/dKa \n/dJa/dKa/dHignAa/dCandrabindu /dHignI.)/d(a/dKha/d(a/dHignAu/dAnusvara/Danda /dDda/dHign,/dCa/dHignAa /dA/dBa/dHignAi/dTa /dCa/dHa/dHignIi /dAa/dHignI/dKa /dCa/dH.half /dTa/dHignAa/d)a/dHign, \n/dDa/dHign,/dKha/dHignI.)/d(a/dAi.../Danda  \n \n  \n \n55//dJa/dGa/dDa/dHignIi/dHha /dPCa/dHa/dHignAa/dDa /d)a/dNnDda/d(a \n/dHha/dHignAa/dHignI.W/dNTa -  /dKa/dHignIi.W","size_mb":3.45,"has_text":true},"Videha 236.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 236.pdf","name":"Videha 236.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Kसाद मL डलक  ५ टा एकQकी संRह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचbकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचhक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकlइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृsक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत2मान मैिथली सािहvय\" िवषयक िवशेषQक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nwी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषQकमे नेपालक वत2मान मैिथली सािहvय केर मूxयQकन रहत। अइ िवशेषQक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीzा-समालोचना आिद K{तािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Kयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषQक आिब जाए। उमेद अिछ िवदेहक ई Kयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंिbत रचनापर आमंिbत आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंिbत कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम2तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमwजीक आमंिbत कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिxदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Kकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतl मधुकQत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषQक तीन सािहvयकारपर Kकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषQक जीिवत सािहvयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहvयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहvयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषQक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषQक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मhगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग2त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषQक परमेर कापिड़, वीरे मिxलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Kयास रहत जे ई िवशेषQक सभ 2018 मे Kकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ2र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आRह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह समान  \nिवदेह समानातर सािहvय अकादेमी समान  \n१.िवदेह समानातर सािहvय अकादेमी फेलो पुर{कार २०१० -११   \n२०१० wी गोिवद झा (समR योगदान लेल) \n२०११ wी रमानद रेणु (समR योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहvय अकादेमी पुर{कार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुर{कार- wी जगदीश Kसाद मLडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संRह) \n२०११ बाल सािहvय पुर{कार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संRह) \n२०११ युवा पुर{कार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुर{कार- wी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बQला- मािनक बंोपायाय, उपयास \nबQलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिxपक सािहvय अकादेमी पुर{कारक पमे Kिस¡ ) \n1. िवदेह समानातर सािहvय अकादेमी फेलो पुर{कार  2012  \n2012 wी राजनदन लाल दास (समR योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिxपक सािहvय अकादेमी पुर{कारक पमे Kिस¡ ) \n२०१२ बाल सािहvय पुर{कार - wी जगदीश Kसाद मLडल क “तरेगन ” बाल Kेरक िवहिन कथा संRह \n२०१२ मूल पुर{कार - wी राजदेव मLडलक \"अबरा\" (किवता संRह) लेल। \n2012 युवा पुर{कार- wीमती ¤योित सुनीत चौधरीक “ अिच2स ” (किवता संRह) \n2013 अनुवाद पुर{कार- wी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मर ाठी उपयास wी िव¥णु सखाराम खाLडेकर) \nिवदेह भाषा समान २०१३ -१४ (वैकिxपक सािहvय अकादेमी पुर{कारक पमे Kिस¡ ) \n२०१३ बाल सािहvय पुर{कार – wीमती ¤योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संRह) लेल। \n२०१३ मूल पुर{कार - wी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संRह) लेल। \n२०१३ युवा पुर{कार- wी उमेश मLडलक “िन§तुकी” (किवता संRह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर{कार- wी िवनीत उvपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास wी उदय Kकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा समान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहvय अकादेमी समान ) \n२०१४ मूल पुर{कार- wी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संRह) \n२०१४ बाल पुर{कार- wी जगदीश Kसाद मLडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुर{कार - wी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संRह) \n२०१५ अनुवाद पुर{कार - wी शभु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृvय , मूित2कला, िशxप आ िचbकला zेbमे िवदेह समान २०१२  \nअिभ  नय - मु©य अिभनय  , \nसुwी िश x पी कुमारी, उª- 17 िप ता wी ल« मण झा \nwी शोभा का त महतो, उª- 15 िप ता- wी रामअवतार महतो, \nहा{ य -अिभनय  \nसुwी िK यंका कुमारी, उª- 16, िप ता- wी वैनाथ साह \nwी दुगlनंद ठाकुर, उª- 23, िप ता- { व. भरत ठाकुर \nनृत्  य \nसुwी सुलेखा कुमारी, उª- 16, िप ता- wी हरेराम यादव \nwी अमीत रंजन, उª- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  bकला \nwी पनकलाल मLडल, उमेर- ३५, िपता- {व. सुदर मLडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nwी रमेश कुमार भारती, उª- 23, िप ता- wी मोती मL डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \nwी परमान द ठाकुर, उª- 30, िप ता- wी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \nwी बुलन राउत, उª- 45, िप ता- { व. िच x टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nwी बहादुर राम, उª- 55, िप ता- { व. सरजुग राम \nिशxपी-व{तुकला \nwी जगदीश मिxलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित2-मृिsका कला \nwी यदुनंदन पंिड त, उª- 45, िप ता- अशफ® पंिड त \nका¯ -कला \nwी झमेली मुिखया,िपता {व. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आvमिनभ2र सं{कृित  \nwी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता {व. wी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली पbकािरता समान  \n-२०१२ wी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृvय , मूित2कला, िशxप आ िचbकला zेbमे िवदेह समान २०१३    \nमु©य अिभनय -  \n(1)  सुwी आशा कुमारी सुपुbी wी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपुb मो. ईषा आलम , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुwी अपणl कुमारी सुपुbी wी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि« म िन यh, पो{ ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा{ य –अिभनय - \n(1) wी ³´दवे पासवान उफ2 रामजानी पासवान  सुपुb- { व. ल« मी पासवान, पता- गाम+पो{ ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपुb मो. मु{ ताक आलम , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृvय , मूित2कला, िशxप आ िचbकला zेbमे िवदेह समान  (मQगिन खबास समR योगदान \nसमान ) \nशा{ bीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nwी रामवृz िस ◌ ंह सुपुb wी अिन  ¡ िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो{ ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमQगिन   खबास स मान: िमिथला लोक सं{कृित संरzण : \nwी राम लखन साहु पे. { व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो{ ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृvय , मूित2कला, िशxप आ िचbकला zेbमे िवदेह  समान  (समR योगदान समान ):  \nनृv य  -  \n(1)  wी हिर   नारायण मL ड ल सुपुb- { व. न दी मL डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुwी संगीता कुमारी सुपुbी wी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  bकला-  \n(1)  जय Kकाश मL ड ल सुपुb- wी कुशेर मL डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो{ ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  wी च द न कुमार मL ड ल सुपुb wी भोला मL डल, पता- गाम- खड़गपुर, पो{ ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संKित , छाb { नातक अंित म वष2, कला एवं िश x प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यh / हारमोिनयम   \n(1) wी महादेव साह सुपुb रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड2- नं. ०९, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) wी जागेर Kसाद राउत  सुपुb { व. राम{ वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) wी अनुप सदाय  सुपुb { व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पो{ ट- मनोहर प·ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) wी कx ल र राम  सुपुb { व. ख·र राम, उमेर- ५०, गाम- लि« म िन यh, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपुb { व. अनुप राम, गाम+पो{ ट- ि◌ नम2ली, वाड2 न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशxपी-व{तुकला-  \n(1)  wी बौकू मिx ल  क सुपुb दरबारी मिx ल क, उमेर- ७०, गाम- लि« म िन यh, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  wी राम िव  लास धिर  कार  सुपुb { व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित2कला-मृित2कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपुb - wी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पो{ ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) wी Kभु पंिड  त सुपुb  { व .   , पता- गाम+पो{ ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका¯ -कला-  \n(1) wी जगदेव साहु सुपुb शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम2ली-पुरवlस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) wी योगे   ठाकुर सुपुb { व . बु¡ू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आvमिनभ2र सं{कृित -   \n(1)  wी राम अवतार  राउत सुपुb { व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  wी रौशन यादव  सुपुb { व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पो{ ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ¸ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपुb मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो{ ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \nwी ब च न मL ड ल सुपुb { व. सीताराम मL डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nwी रामदेव ठाकुर सुपुb { व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Kभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  wी सुकदेव साफी \nसुपुb wी   , \nपता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- ि◌ नम2ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Kभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपुb { व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम2ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले¸ु दास  सुपुb { व. सनक मL डल पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपुb अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपुb...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) wी जगत नाराय ण मL ड ल सुपुb { व. खुशीलाल मL डल, उमेर- ४०, गाम+पो{ ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  wी देव नारायण यादव  सुपुb wी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पो{ ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) wीमती फुदनी देवी प¹ी wी रामफल मL डल, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुwी सुिव  ता कुमारी सुपुbी wी गंगाराम मL डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोस्  ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) wी सीताराम राम  सुपुb { व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि« म िन यh, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  wी ल« मी राम  सुपुb { व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकhरनेट -  \n(1) wी च द र राम  सुपुb- { व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि« म िन यh, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  wी राज कुमार महतो सुपुb { व. ल« मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम2ली वाड2 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  wी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो{ ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  wी जीबछ यादव  सुपुb { व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम2ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  wी श भु मL ड ल सुपुb { व. लखन मL डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो{ ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम2ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  { स कर - (िख  { सा कहैबला)-  \n(1)  wी छुतह यादव उफ2 राजकुमार , सुपुb wी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पो{ ट- मनोहर \nप·ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ2 टहल मुिख  या- \n(2) सुपुb { व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो{ ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िचbकला- \n(1)  सुwी िम  िथ  लेश कुमारी सुपुbी wी रामदेव Kसाद मL डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पो{ ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम2ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  wीमती वीणा देवी प¹ी wी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  wी िक  शोरी दास  सुपुb { व. नेबैत मL डल, पता- गाम- रसुआर, पो{ ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम2ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nwी उपे   चौधरी सुपुb { व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nwी देवनाथ यादव  सुपुb { व. सव2जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झhझप·ी, पो{ ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यh, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) wी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) wी कु द न कुमार कण2 सुपुb wी इ  कुमार कण2 पता- गाम- रेबाड़ी, पो{ ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) wी राम खेलावन राउत  सुपुb { व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \nwी रामच   Kसाद मL ड ल सुपुb wी झोटन मL डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो{ ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम2ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nwी िव  भूित   झा सुपुb { व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nwी रिव     यादव  सुपुb सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पो{ ट- मनोहर प·ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nwी िप  चकुन  सदाय  सुपुb { व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \nwी रामपित   मL ड ल सुपुb { व. अजु2न मL डल, पता- गाम- रसुआर, पो{ ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम2ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  wी किप  लेर दास सुपुb { व . सु¼र दास , उमेर- ७०, गाम- लि« म िन यh, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  wी खखर सदाय  सुपुb { व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  wी रामिव  लास यादव  सुपुb { व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो{ ट- सQिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nwी जोगे   राम  सुपुb { व. िब x टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nwी राजे   राम  सुपुb कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा{ ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \nwी सैनी राम  सुपुb { व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nwी जनक मL ड ल सुपुb { व. उिच त मL डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो{ ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम2ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यh/ Rुम बाजा  \nwी परमेर मL ड ल सुपुb { व. िब हारी मL डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयh बजबै छिथ । \nwी जुगाय साफी सुपुb { व. wी wीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nwी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- ि◌ नम2ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nwी योगे   राम  सुपुb { व. िब x टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nwी जRनाथ चौधरी उफ2 िध  यानी दास  सुपुb { व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nwी महे   पो½ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \nwी राम Kसाद राम सुपुb { व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषQक :- \n१) हाइकू िवशेषQक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषQक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषQक ६७ म अंक , १ अ)टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहvय िवशेषQक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषQक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषQक ७७ म अंक ०१ माच2 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषQक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग{त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि)त गजल िवशेषQक १२६ म अंक , १५ माच2 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीzा िवशेषQक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकQत िमw मधुप िवशेषQक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषQक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषQक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह समान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अKैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अxबम  गीत  संगीत  िवशेषQक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंिbत  रचनापर  आम ंिbत  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पQच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पिbकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव2wे¯  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Kबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÂय उvसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उvसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Kबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili . Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÄय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' 236  म अंक  15  अ)टूबर  2017  (वष2 10  मास  118  अंक  236 )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहvय आदोलन \n (c)2004-17. सवlिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अ िछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Kथममैिथली पािzक ई-पिbका ISSN 2229-547X VIDEH A \nसपादक: गजे ठाकुर। सह-सपादक: उमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मु¼ाजी (मनोज कुमार कण2)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचb- बेचन ठाकुर। \nसपादक- सूचना-सपक2-समाद- पूनम मंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उvपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अKकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण2 उsरदाियvव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेLटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÇटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिzत पिरचयआ अपन {कैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Kकाशनक हेतु \nिवदेह (पािzक) ई पिbकाक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Kकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संRहकsl लोकिनक लगमे रहतिह, माb एकर Kथम \nKकाशनक/ िKंट-वेब आकlइवक/ आकlइवक अनुवादक आ आकlइवक ई-Kकाशन/ िKंट-Kकाशनक अिधकार ऐ \nई-पिbकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयxटीक/ पािरwिमकक Kावधान नै \nछै। त रॉयxटीक/ पािरwिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आRह। ऐ ई पिbकाक wीमित ल«मीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Kकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-17 सवlिधकार सुरिzत। िवदेहमे Kकािशत सभटा रच ना आ आकlइवक सवlिधकार रचनाकार आ \nसंRहकsl लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2 004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृsसँ Kारभ इंटरनेटपर मैिथलीक Kथम उपि{थितक याbा “’िवदेह’- Kथम \nमैिथली पािzक ई पिbका” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www. videha.co.in/ पर  ई Kकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृs 'िवदेह' ई-पिbकाक Kव)ताक संग मैिथली भाषाक जालवृsक \nएRीगेटरक पमे Kयु)त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पिbका ISSN 2 229-547X VIDEHA \nिसि¡र{तु     \n \n1/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/2 \n \n \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa \n \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n 5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n5dRa5d((a5dVa5dSignIi 5dRGa5dKa5dSignAa5dSha5dNa  \n5dSignI5dNa5d)a5dGeph5d(a5dSignIi \n  \n \n3/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/4 \n \n \n \n \n \n \n \n5dSignI.)5d)a 5dSignI.)5dTha 5d(a5dSignAa5dKa 5dVa5dSignVoca?icG5dN.a5dSignAa 5dVa5dNa5dSa 5d,andrabindu  5d(a5dAvagraha 5dKa5dAvagraha 5dBa5dSignAa5d(a5dSignU5dKa 5d.dha5dSignE5dGa5dRa5dGa  5dBa5dSignAi5dSa5d(a  \n5dRha 5dSignU 5d(a5dVa5dSignAa5d.ddha5dSignIi 5d(a5dGa5dSignAu5dSignI5dNa  5dHa5dSignAa5dGa  5dE5dVa 5d)a5dHa?ant \n5dNa5dVa 5dSignI5dVa 5dHa5dSignAa5dNa 5dA5dNa5dSignI5dNa  5dHa5dSignAa5dGa5dKa 5dSignE5d,andrabindu   \n5dSa5d)a5dGa5dSignI5dRa5dTa  \n5BASE\n  \nleiZ.k    \n \n5/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n \n \n \nISBN : \n978-93-87675-32-2   \n  \n5d.a5dSignAa5d)a : `50/- \n5dSa5dVa5dSignAa5dGeph5dSignI.)5d.ha5dKa5dSignAa5dGa 5dSa5dSignU5dGa5dSignI.)5dKSsa5dTa ©  5dShGa5dSignIi 5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a  \n5d.a5dSignO5dSa5dGa  5dSa 5dAnusvara 5dS.ha?f 5dKa 5dGa5dNna  : 2017  \n \n5dRGa5dKa5dSignAa5dSha5dKa : 5dRa5d((a5dVa5dSignIi 5dRGa5dKa5dSignAa5dSha5dNa  \n5dTa5dSignU5d(a5dSa5dSignIi 5dBha5dVa5dNa, 5dJa5dSignE.5dE5d(a.5dNa5dSignE5dHa5dGa_dSignUu 5d)a5dSignAa5dGa5dGeph, 5dVa5dSignAa5d.da5dGeph 5dNa 5dAnusvara . 06, 5dSignI5dNa5d)a5dGeph5d(a5dSignIi, 5dSignI.)5dJa5d(a5dSignAa- 5dSa5dSignU5dRa5dSignAu5d(a,   \n5dSignI5dBa5dHa5dSignAa5dGa : 847452  \n \n5dVa5dSignE5dBa5dSa5dSignAa5dI5dTta  : http://pallavipublication.blogspot.com  \n5dIi-5d)a5dSignE5d(a  : pallavi.publication.nirmali@gmail.com \n5d)a5dSignO5dBa5dSignAa5dI5d(a  : 8539043668, 9931654742 \n  \n \n5dSignI5dRGa5dNTta :  5d)a5dSignAa5dNa5dVa 5dAa5dTta5dGeph, 5dSignI5dNa5d)a5dGeph5d(a5dSignIi (5dSa5dSignU5dRa5dSignAu5d(a)  \n5dAa5dVa5dGa5dNna :  5d.a5dSignIi 5dSa5dSignAa5dHa_dSignU 5dSignI5dRGa5dSignI.W5dNTta5dGa 5dRGa5dSignE5dSa. 5dSignI5dNa5d)a5dGeph5d(a5dSignIi (5dSa5dSignU5dRa5dSignAu5d(a) 5dSignI5dRa5dNa : 847452  \n \nBIRANGANA   \nOne-Act Play by Sh. Jagdish Prasad Mandal.   \n \n5dAi 5dRa5dSignO5dTha5dSignIi5dKa 5dSa5dVa5dSignAa5dGeph5dSignI.)5d.ha5dKa5dSignAa5dGa 5dSa5dSignU5dGa5dSignI.)5dKSsa5dTa 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dRGa5dKa5dSignAa5dSha5dKa 5dA5dTha5dVa5dSignAa 5dKa5dSignAa5d,andrabindu5dRa5dSignIi5dGa5dSignAa5dI5dTta 5d.ha5dSignAa5dGa5dKa5dKa 5dSignI.)5d(a5dSignI.W5dKha5dTa \n5dA5dNa5dSignU5d)a5dSignI5dTa5dKa 5dSignI5dBa5dNa5dSignAa 5dRa5dSignO5dTha5dSignIi5dKa 5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dA5dAnusvara5dSha5dKa 5d,ha5dSignAa5dYa5dSignAa 5dRGa5dSignI5dTa 5dE5dVa 5dAnusvara  5dSignI.N5dGa5dKa5dSign,andraO5dSignI5d.da5dAnusvara5dGa 5dSa5dSignI5dHa5dTa 5dI5d(a5dSignE5dK.ha?f 5dTta5dGakar5dSign,andraO5dSignI5dNa5dKa \n5dA5dTha5dVa5dSignAa 5dYa5dSignAa5dAnusvara5dSignI5dTGa5dKa, 5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5d)a5dSignAa5d.hYa5d)a5dSa 5d,andrabindu  5dA5dTha5dVa5dSignAa 5dJNya5dSignAa5dNa5dKa 5dSa 5dAnusvara 5dGGa5dHa5dNna 5dVa5dSignAa 5dRa5dSignU5dNa5dRGa5dGeph5dYa5dSignO5dGa5dKa 5dRGa5dNna5dSignAa5d(a5dSignIi 5d.Va5dSignAa5dGa5dSignAa \n5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dGa_dSignUu5dRa5d)a5dSignE 5dRa5dSignU5dNa5dGa_dSignU5dTRa5dSignAa5dSignI5d.a5dTa 5dA5dTha5dVa5dSignAa 5dSa 5dAnusvara 5d,a5dSignAa5dSignI.N5dGa5dTa-5dRGa5dSa5dSignAa5dSignI.N5dGa5dTa 5dNa5dSignI5dHa 5dKa5dE5d(a 5dJa5dSignAa 5dSa5dKa 5dSignAi 5dTa 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/6 \n5dRa5dSignU5dGa_dSignU 5dKha 5dRa5dSignAa5dTGa -  \n \n \n5dSTGa5dSignIi  5dRa5dSignAa5dTGa - \n1.  5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa -   5dU5d)Ga  : 65  5dBa5dKha5dGeph \n2.  5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu -    5dU5d)Ga  : 45  5dBa5dKha5dGeph \n3.  5dJa5dSignU5dGa5dSignE5dSa5dGa -    5dU5d)Ga  : 50  5dBa5dKha5dGeph \n4.  5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi -   5dU5d)Ga  : 30  5dBa5dKha5dGeph \n5.  5dJa5dSignIi5dVa5dNa -    5dU5d)Ga  : 35  5dBa5dKha5dGeph  \n \n \n5dSTGa5dSignIi  5dRa5dSignAa5dTGa - \n \n1.  5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi -    5dU5d)Ga  : 60  5dBa5dKha5dGeph \n2.  5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi -   5dU5d)Ga  : 50  5dBa5dKha5dGeph \n3.  5dKa5dSignO 5dSignI.)5dSha 5d(a5dSignAa -   5dU5d)Ga  : 22  5dBa5dKha5dGeph  \n  \n \n7/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n \n \n \n5dRa5dSignI5dHa 5d(a 5d.a_dSignVoca?icG5dSh.ha?f 5dYa -  \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/8 \n(5dA5dRa5dNa-5dA5dRa5dNa 5dAa5d,andrabindu5dGa5dNa5dSa 5d,andrabindu  5dSignI5dNa 5dKa 5dSignAi 5d(a  5dGa5dS.ha?f 5dTa5dSignAa5dKa 5dBha5dKa5d)a5dSignO5d.ddha5dSignIi5dRa5dGa 5dTtha5dSignAa5dGha 5dBha5dAvagraha...) \n  \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dSa5dSignU5dNa5dSignAi 5d,ha5dSignIi.) 5dJa5dSignE 5dGa5d)a5dRha5d(a5dBa5dSignAa 5dAa5dE5d(a 5dHa5dSignE5dNa?\n  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dSa5dE5dHa 5dTa 5d,andrabindu  5dSa5dSignU5dNa5d(a5dSignAu5dAnusvara 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dTa5dSignE5dHa5dSignE5dNa 5d(a5dSignO5dKa5dKa 5d)a5dSignU5dHa5dSignE5d,andrabindu 5dSa5dSignU5dNa5d(a5dSignAu5dAnusvara 5dJa5dSignE \n5dSa5dSignU5dSignI5dNa5dYa5dSignO5d,andrabindu 5dKa5dAvagraha 5dA5dNa5dSignI5dBa 5dSa5dVa5dSignAa5dSa5dSignE 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dTa 5d,andrabindu 5dE 5d.a5dSignO5dSa5dGa 5dGa5dSignO5dGa5dSignE5dSa 5d,andrabindu  \n5dBha5dSignAa5d,andrabindu5dJa 5d(a5dGa5dBa5dE 5dSignI5dVa5d.a5dSignAa 5dBha5dSignE5d(a5dSignAu5dAnusvara5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dNa5dSignAi-5dNa5dSignAi 5dBa5dSignAa5dTa 5dTtha5dSignIi5dKa 5dSignE  5dSignI.)5d,ha5dAi5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dSa5dSignE 5dTa5dSignUu 5d,andrabindu  5dKa 5dSignE 5dNa5dSignAa 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi 5d,ha5dHa5dKa?  \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dO5dHa5dNa 5d(a5dSignO5dKa5dKa 5d)a5dSignU5dHa5dSignE5d,andrabindu 5dSa5dSignU5dNa5d(a5dSignAu5dAnusvara 5dJa5dSignE5dKa5dGa5dSignAa 5d)a5dSignU5dHa5dSa 5d,andrabindu  5dA5dSa5dTa5dHa?ant 5dBa5dSignAa5dTa \n5dSignI5dNa 5dKa 5dSignAi 5d(a5dTa5dSignE 5dNa5dSignE 5d,ha5dI5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dJa5dSignE5dKa5dGa5dSignAa 5d)a5dSignU5dHa5dSignE5d,andrabindu 5dO 5dSa5dSignU5dNa5dNa5dSignE 5dHa5dE5dTa 5dVa5dE5dHa 5dJa 5d,andrabindu  5dA5dSa5dTa5dHa?ant 5dKa5dHa5dNa5dSignE \n5dHa5dSignO5dI, 5dTa5dKha5dSignAi5dNa?  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dSa5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  5dBha5dAvagraha 5dSa5dKa 5dSignAi  5d,ha5dI5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dTa5dHa_dSignUu5d)a5dSignE 5dBha5dSignAa5d,andrabindu5dJa 5d,ha5dI5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dSa5dSignE 5dKa5dSignIi.W 5dBha5dSignAa5d,andrabindu5dJa 5d,ha5dSignAi ?     \n \n9/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dSa5dSignE 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5dNa5dSignAi 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dAi 5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5dJa5dSignE 5d.a5dSignE5dKha5d(a5dSignAa5dHa5dSignAa 5dBa5dJa5dSignAi5dE 5dO \n5dSa5dTa5dHa?ant 5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dSignAi  5dAa 5dJa5dSignE 5dSa5dSignU5dNa5d(a5dSignAa5dHa5dSignAa 5dGa5dHa5dSignAi 5d,ha5dSignAi  5dO5dI5d)a5dSignE 5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5dHa5dSignO5dI \n5d,ha5dI5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dHa 5d,andrabindu  5dSa5dSignE 5dBha5dAvagraha 5dSa5dKa 5dSignAi 5dE5.anda 5dKa 5dSignE 5dHa5dSignE5dNa 5d(a5dSignO5dKa5dKa 5d)a5dSignU5dHa5dSignE5d,andrabindu 5dSa5dSignU5dNa5dNa5dSignE 5d,ha5dSignE 5d(a5dHa?  \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5d.a5dSignUu5d.ha5dVa5dSignAa5d(a5dSignIi 5d)a5dSignU5dHa5dSignE5d,andrabindu 5dSa5dSignU5dNa5dNa5dSignE 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignAu5dAnusvara5.anda 5dVa5dE5dHa 5dJa5dSignE 5d.a5dSignUu5d.ha 5dBa5dSignE5d,a  5dKa5dAvagraha \n5dO5dI 5dTta5dSignO5d(a5dSa 5d,andrabindu  5dAa5dE5d(a 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignAi, 5dBa5dSignAa5dJa5dSignI.)5d(a 5dGa5dHa5dE5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dU 5dTa 5d,andrabindu  5d.a5dSignUu5d.ha 5dBa5dSignE5d,a5dSignAi5d)a5dSignE 5d(a5dGa5d(a 5dHa5dE5dTa 5dAa5dSignI5dKa 5dBa5dSignAa5dTa 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi 5dRa5dSignAa5d,ha 5dSignUu 5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dO5dKa5dGa5dSignAa 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5dNa5dSignIi5dKa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5dNa5dSignAi 5dSignI.)5d,a5dN.ha?f 5dHa5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dAi5.anda 5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dKa5dSignIi.W \n5d)a5dSignAa5d,ha-5dKa5dSignAu5d,ha 5dBa5dSignE5d,a5dSignAi5dVa5dSignAa5d(a5dSignIi 5d,ha5dSignIi.) 5dJa5dSignE 5dRa5dSignAi5dGa5dKa 5dAu5dAnusvara5dTtha5dSignAa5dSa 5d,andrabindu  5dRa5d(a5d.ddha5dSignAa \n5d.a5dSignAa5dSignI5dBa 5dU5dTtha5dSignAa 5d.a5dSignE5dBa5dSignAi 5dAa 5dGha5dTtTta5dSignIi 5dJa5dSignO5dSignI.W5dKha 5d.a5dSignE5dBa5dI5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5d.a5dSignUu5d.ha5dSignO 5dBa5dSignE5d,a5dSignAi5dVa5dSignAa5d(a5dSignIi 5dTa 5d,andrabindu  5dRa5dSignO5dKha5dSignAi5dGa5dKa 5dRa5dSignAa5dSignI5dNa5dYa5dSignE5d,andrabindu 5dSignI.)5d)a5d(a5dSignAa 5d.a5dI 5d,ha5dSignAi , 5dSa5dSignE5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dHa 5d,andrabindu , 5dSa5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dI5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dO5dKa5dGa 5dKa5dSignAa5dGa5dSignO5dBa5dSignAa5dGa 5dGa5dHa5dSignAi 5d,ha5dSignAi  \n5dKa5dE5dKa 5dSignI5d.a5dNa5.anda 5dBa5dSignAa5dSignI5dGha 5dKa 5dRa5dSignAa5dSignI5dNa  5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5dAa5dE5d(a 5dAa \n5dRa5d.ddha5dSignAa5dE5d(a5.anda \n \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/10 \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dHa 5d,andrabindu , 5dSa5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  5d.a5dSignE5dKha5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dAi 5dJa5dSignE 5dJa5dSignI5dHa5dYa5dSignAa5dSa 5d,andrabindu  5dKa5dSignAa5dJa 5d.ha5dSignE5d(a5dKa 5dTa5dSignI5dHa5dYa5dSignAa5dSa 5d,andrabindu \n5dNa5dSignE 5dO5dKa5dGa 5d.a5dSignUu5d.ha5dNa5dR.ha?f 5dRa5dSignAa 5dRha 5dSignU 5d,.ha?f 5d,a5dSignIi 5dRha 5dSignU 5dTta5d(a5dSignAi 5dAa 5dNa5dSignE 5dNa5dSignAa5dRa-5dJa5dSignO5dKha5dKa \n5dBa5d.a5dNa5dSignAa5d)a5dSignIi 5dKa5dSignI5dHa5dYa5dSignO 5d(a5dGa5d(a5dSignAi5.anda \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  \n(5dA5dRa5dNa 5dRa5dKSsa 5d)a5dJa5dBa5dSignUu5dTa 5dHa5dSignO5dI5dTa 5d.a5dSignE5dKha , 5d)a5dSignU5dSignI.W5dS.ha?f 5dKa 5dYa5dSignAa..)  5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi, \n5dBa5dSignU5dSignI5dGha 5dYa5dSignAa 5d.a5dSignE5dKha5dSignAi5d)a5dSignE 5dNa5dSignE 5dE5dKa 5d,a5dSignE5dGa5dSignAa5dKa 5dBa5dSignU5dSignI.)5dJha 5dRa5d.ddha5dSignAi5dE 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dGa5dSignAa5d)a5dSignE5dKa \n5dNa5dSignAi, 5dGha5dGa-5dGha5dGa5dKa 5dGa5dTTa5dSignIi-5dBa5dTTa5dSignIi 5dBa5dSignAa5dTa 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi5dE5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dKa5dSignIi.W 5dSa5dBha 5dKa5dHa5d(a5dKa5dHa?  \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dBa5dSignAa5dJa5dSignI.)5d(a 5dJa5dSignE 5dSignI5d.a5d(.ha?f 5d(a5dSignIi5dSa 5d,andrabindu  5d)a5dSignAa5dSignI.)5d(a5dKa 5dA5dRa5dNa5dSignAa 5dGa5dSignAa5d.ddha5dSignIi5dRa5dGa 5d(a5dSignAa5dSignI5d.a \n5dKa5dAvagraha 5dRa5dHa_dSignU 5d,andrabindu 5d,a5dSignAa 5dGa5dSignE5d(a 5dHa5dSignE5dNa5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dE5dTa5dBa5dSignE 5dKa5dHa5d(a5dKa5dHa 5dAa5dSignI5dKa 5dAa5dGa5dSignUu5dO 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dBa5dJa5d(a5dHa?  \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dE5dTa5dBa5dSignE 5dBa5dJa5dSignAi5d)a5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  5dO 5dA5dRa5dNa 5d.da5dSignAa5dBa5dSignAa5dSa 5d,andrabindu  5d.a5dSignUu5d.ha 5dNa5dSignAa5dSignI5dRa 5d(a5dSignO5dTta5dSignAa5d)a5dSignE \n5d.a5dAvagraha 5d.a5dSignE5d(a5dKa 5dAa 5dU5dSignI5dTtha  5dKa5dAvagraha 5dSignI5dVa5d.a5dSignAa 5dBha5dSignE5d(a5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dE5dHa5dSignE5dNa-5dE5dHa5dSignE5dNa 5dBa5dSignAa5dTa 5dTa 5d,andrabindu  5dSa5dSignE5dSignI.N5dGa5dYa5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5dNa5dSignE  5d(a5dSignE5dBa5dSignAa5dKa 5d,a5dSignAa5dHa5dSignIi5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dJa5dSignAa5dI5dTa 5dKa5dSignAa5d(a 5dE5dTa5dSignE 5dBa5dSignAa5dTa 5dBha5dNa5dBha5dNa5dSignAa5dI5dTa 5dSa5dSignU5dNa5dSignI.)5d(a5dAi 5dJa5dSignE 5dE5dKa5dTta5dSignAa \n5dTta5dSignAa5d,andrabindu5dGa 5dKa5dSignAa5dSignI5dTta  5dKa5dAvagraha 5dRa5dTtha5dSignAa 5d.a5dSignE5d(a5dKa 5dSignAi  5dAa 5dRa5dSignAa5dNa 5dSa5dE 5dGa_dSignUu5dRa5dSignAi5dAa5dSa 5d,andrabindu  \n5dNa5dSignO5dI5dSa 5dHa5dSignE5dTa5dSignAi?  \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dE5dTa5dSignE 5dRa5dSignAi5dGha 5dBa5dSignAa5dTa 5dAa 5dKa5dSignI5dNa5dYa5dSignO5d,andrabindu 5dA5d,andrabindu5dTta5dKa5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5dNa5dSignAi 5dRa5dSignUu5dSignI.)5d,ha \n5d(a5dSignE5d(a5dHa5dKa? \n  \n \n11/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5dO5dI 5dBa5dSignU5dSignI5dGha 5dYa5dSignAa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dKa5dSignIi.W 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dAi, 5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dKa5dSignIi.W 5dHa5d)a5dGa5dSignE \n5dAi5dTtha5dSignAa5d)a5dTta5dSignAa 5dA5dBa5dSignAi5dE 5dJa5dSignE 5dSignI5dNa 5d,a5dSignE5dNa5dSa 5d,andrabindu  5dGa5dRa-5dSa5dR.ha?f 5dRa 5dKa5dGa5dBa5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dTa5dKha5dSignAi5dNa?  \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dO 5dBa5dSignU5dSignI5dGha 5dYa5dSignAa 5dRha 5dSignU 5d,.ha?f 5d,a5dSignIi5dE-5dRha 5dSignU 5d,.ha?f 5d,a5dSignIi 5d.a5dSignUu5d.ha5dSignE5dTta5dSignAa 5d(a5dSignO5dKa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5d.a5dI 5d,ha5dSignAi  \n5dAa5dSignI5dKa 5dSignI.)5d)a5dSa5dSignI.N5dGa5dYa5dSignO 5dGha5dSignO5d.ddha5dSignAi 5d,ha5dI5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dSa5dSignE 5dKa5dSignIi.W?  \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dHa5d)a 5dKa5dSignIi.W 5dO5dTa5dSignE 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi 5d,ha5dSignIi.) 5dJa5dSignE 5dTa5dSignE5dNa5dSignAa 5dBha5dAvagraha 5dKa5dAvagraha 5dBa5dSignU5dSignI5dGha 5dYa5dSignAa5dKa 5dSa5dBha \n5dBa5dSignAa5dTa 5dBa5dSignU5dSignI.)5dJha 5d(a5dSignE5dBa5dSignAi, 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dTa 5d,andrabindu  5dJa5dSignE5dTa5dSignE 5dKa5dSignAa5dJa 5dGa5dHa5dSignAi5dE 5dO5dTa5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  \n5dBha5dI5dE 5dJa5dSignAa5dI5dE5.anda 5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi 5d(a5dGa5d)a5dSignE 5dSa5dBha 5dSignI5d.a5dNa 5dBa5dSignAi5dSa5dSignAi5dTa 5d.a5dSignE5dKha5dSignAi \n5dSignI.)5d,ha5dAi5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dHa 5d,andrabindu , 5dSa5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  5dBa5dSignAi5dSa5dBa5dSignO 5dKa5dGa5dSignAi5dE 5dAa 5dGa5dSignAa5d)a5dKa 5dTa5dSignIi5dTa-5d)a5dSignIi5dTtha 5dGa5dRa5dSignO \n5dKa5dHa5dSignAi5dE5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dGha5dSignU5dGa5dSignAi5dKa5dSignAa5d(a 5dBa5dSignAi5dSa5dSignAi5dE, 5dTa 5d,andrabindu 5dE 5dA5dKha5dSignAi5dNa 5dBha5dSignE5d,andrabindu5dTta 5dNa5dSignAi \n5dKa 5dSignE 5d(a5dKa 5dHa5dSignE5dNa5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dAi 5dTa5dTa5d)a5dTa5dSignIi5dSa 5d,andrabindu  5dNa5dSignIi5dKa 5dJa5dSignE 5dO5dKa5dGa5dSignAa 5dGha5dGa5dSignE5dRa5dGa 5dRa5dHa_dSignU 5d,andrabindu 5d,a   5d)a5dSignU5dHa5dSignAa5d,andrabindu-5d)a5dSignU5dHa5dSignIi5dAnusvara \n5dGa5dRa 5dKa5dAvagraha 5d(a5dSignIi5.anda \n \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/12 \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5dTa5dI5d(a5dSignE 5dTa5dSignIi5dNa5dSignUu 5dGa5dSignO5dGa5dSignE 5dSignI5dKa5dE 5dJa5dSignAa5dE5dBa5.anda 5dA5dSa5dGa5dGa5dSignE 5dJa5dSignAa5dI \n5d,ha5dSignIi.), 5dSa5dBha 5dBa5dSignAa5dTa 5dBa5dSignU5dSignI.)5dJha 5dKa5dAvagraha 5dSa5dSignU5dNa5dSignAa5dI5dO 5d.a5dSignE5dBa? \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dSa5dBha 5dSignI5d.a5dNa 5dTa5dSignO5d,andrabindu 5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-5dKa 5dSignE -5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu5dE 5dGa5dSignI5dHa 5dGa5dSignE5d(a5dSignE5d,andrabindu5.anda 5dRa5dSignO5dTa5dSignAa-5dRa5dSignO5dTa5dSignIi \n5dBha5dSignE5d(a5dSignAu 5dSa5dSignE 5dHa5dSignO5dSha 5dNa5dSignAi 5d,ha5dSignAu5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi, 5dE5dKa 5d.dha5dSignAa5dKa5dSignIi.W5dKa 5dKa 5dSignE  5dKa5dHa5dE 5dJa5dSignE 5dSa5dTa5dGa5dHa 5d.dha5dSignAa5dKa5dSignIi.W 5dRa5dSignO5dTa5dSignAa-\n5dRa5dSignO5dTa5dSignIi 5dBha5dAvagraha 5dJa5dSignAa5dE5dTa 5dTa5dSignAi5dYa5dSignO 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5d(a5dGa5d)a5dSignE 5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu5dE 5dGa5dHa5dBa5.anda \n5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dBa5dSignAa5dTa-5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa5dKa 5dJa5dSignE 5dJa5dGa_dSignUu5dGa5dTa  5dHa5dE5dTa 5dTa 5d,andrabindu  5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu5dSa 5d,andrabindu  5dNa5dSignAi \n5dRa5dSignU5d,ha5dBa, 5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa5dSa 5d,andrabindu  5dNa5dSignAi 5dRa5dSignU5d,ha5dBa5dSignAi5dNa  5dTa 5d,andrabindu  5dKa5dSignIi.W 5dBa5dGa5dSignUu5dGa5dKa 5dGa5dSignAa5d,ha \n5dAa5dSignI5dKa 5dRa5dSa5dSignIi5d.a 5dGa5dSignAa5d,ha5dSa 5d,andrabindu  5dRa5dSignU5d,ha5dBa5dSignAi?  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5d.a5dSignE5dKha5dHa5dKa 5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu, 5dHa5d)a 5dA5dRa5dNa5dSignAa 5dNa5dJa5dSignAi5dSignI.N5dGa5dYa5dSignE 5d.a5dSignE5dKha5dBa5dSignO 5dKa5dGa5dBa 5dAa \n5dRa5dSignU5d,ha5dBa5dSignO 5dKa5dGa5dBa5dSignAi, 5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dTa5dSignO5dHa_dSignUu 5d,andrabindu  5dSa5dSignO5dNa5dSignAa5dI 5dBha5dSignE5d(a5dHa 5dSignI5dKa5dNa5dSignE?  \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dTa5dI 5dNa5dJa5dSignAi5dSignI.N5dGa5dYa5dSignE 5dKa5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5dKa5dHa5d(a5dSignAu5dAnusvara5.anda 5dTa5dSignIi5dNa5dSignUu 5dGa5dSignO5dGa5dSignE 5dJa5dSignE 5dE5dKKa 5dSignE 5dTta5dSignAa 5dKa5dSignAa5dJa5d)a5dSignE \n5dBa5d.ddha5d.a5dSignAi5dTa5dSignAu5dAnusvara, 5dTa5dI 5d.a5dSignU5dAa5dGa5dSignE 5dKa5dHa5d(a5dSignAu5dAnusvara5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dSa5dSignE 5dBa5d.ddha 5dBa5dSignE5dSa5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dKa5dSignAa5dJa5dKa 5dAa5d,andrabindu5dTta-5dRa5dSignE5dTta 5dNa5dSignAi 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi 5d,ha5dHa5dKa5.anda \n5dKa5dHa5dSignAi5d(a5dSignE 5dSa5dBha 5dKa5dSignAa5dJa5dSignE 5d,ha5dSignIi.), 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dO5dHa_dSignUu5d)a5dSignE 5d,ha5dSignO5dTta-5dRa5dSignAi5dGha, 5dNa5dSignIi5dKa-\n5dA5d.ha5d(a5dSignAa 5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dI5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dKa5dNa5dSignIi 5dRa5dSignI.N5dGa5d,ha5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5dKa5dSignI5dHa5dYa5dSignAu?     \n \n13/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dTtha5dSignIi5dKa 5dSignE  5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu, 5dTa5dSignUu 5d,andrabindu  5dKa5dSignI5dHa5dYa5dSignO 5dRa5dSignU5dGa_dSignU5dKha 5dNa5dSignAi 5dHa5dSignE5dBa5dHa?  \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5dSa5dNa5dSignE 5dJa5dSignE 5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dRa5dSignU5dGa_dSignU5dKha5dRa5dNa5dSignAa 5dKa5dSignAa5dJa 5dKa5dGa5dBa5dSignAi \n5dTa5dI5dSa 5d,andrabindu  5dRa5dSignU5dGa_dSignU5dKha 5dNa5dSignAi 5dHa5dSignE5dBa5dSignAi5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dRa5dSignU5dGa_dSignU5dKha5dKa 5dSa 5dAnusvara 5dGa5dSignIi 5dHa5dSignE5dBa5dHa5dKa5.anda 5dRa5dSignU5dGa_dSignU5dKha 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dHa5dSignE5dBa5dHa 5dJa5dKha5dSignAi5dNa \n5dA5dRa5dNa5dSignE 5dTtha5dSignAa5dGha 5dBha5dAvagraha 5dAa5dGa5dSignUu5dKa 5d.da5dSignE5dGa 5dBa5dGha5dSignE5dBa5dHa5.anda 5dA5dKha5dSignAi5dNa 5d.a5dSignO5dSa5dGa-\n5dTa5dSignE5dSa5dGa 5dBa5dSignAa5dTa 5d,ha5dSignO5d.ddha5dHa 5dAa 5dGa5d)a5dGa_dSignUu5dRa5dSignAa5dKa 5dBha5dSignAa5d,andrabindu5dJa 5dNa5dSignIi5dKa-5dNa5dHa5dSignAa5d,andrabindu5dSignI5dTa \n5d(a5dGa5dSignAa5dBa5dHa5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dJa5dKha5dSignAi5dNa 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5dSa5dBa5dHa5dKa 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dA5dSignI.)5d,ha 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dTa5dSignIi5dNa5dSignUu 5dGa5dSignO5dGa5dSignE \n5d,a5d(a5dSignUu5.anda \n \n(5dTa5dHa5dSignIi5dKa5dSignAa5d(a 5dAa5dGa5dSignUu5dSa 5d,andrabindu  5dJa5dSignU5dGa5dSignE5dSa5dGa 5dA5dBa5dSignAi5dTa..) \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dJa5dSignU5dGa5dSignE, 5dKa 5dSignE  5d).ha?f 5dHa5dGa-5dKa 5dSignE 5d).ha?f 5dHa5dGa5dSa 5d,andrabindu  5dE5d(a5dHa?  \n \n5dJa5dSignU5dGa5dSignE5dSa5dGa-  5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5dKa5dSignIi.W 5dKa5dHa5dBa \n(5dGa5dSignU5d).ha?f 5d)a 5dHa5dSignO5dI5dTa...)   \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5d)a5dSignU 5d,andrabindu 5dHa5dKa 5dBa5dSignAa5dTa 5d.a5dBa5d(a5dHa 5dSignI5dKa5dE? 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dBha5dSignE5d(a5dSignAu5dAnusvara 5dTa 5d,andrabindu  5dHa5d)a 5dSa5dBha \n5dSa5d)a5dSignAa5dJa 5dBha5dSignE5d(a5dSignAu5dAnusvara5.anda 5dNYa5dSignAa5dYa5dSignAa5d(a5dYa 5dBha5dSignE5d(a5dSignAu5dAnusvara5.anda 5dA5dGa5dGa 5dHa5d)a5dGa5dSignAa \n5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dKa 5dA5dAnusvara5dGa5dKa 5dSa 5dAnusvara 5dGa 5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dA5dNYa5dSignAa5dYa 5d.a5dSignO5dSa5dGa 5dSa5d)a5dSignAa5dJa \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/14 \n5dKa5dGa5dTa 5dTa 5d,andrabindu  5dO 5dBa5dGa5d.a5dSignAa5dSa5dSa 5d,andrabindu  5dBa5dSignAa5dHa5dGa 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dKa5dSignIi.W \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa..?  \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu, 5dJa5dSignE 5dBa5dSignAa5dTa 5dTa5dSignUu 5d,andrabindu  5dBa5dJa5d(a5dHa 5dVa5dE5dHa 5dGa5dSignAa5d)a5dKa 5dRGa5dSignI5dTa5dSsTtha5dSignAa 5d,ha5dSignIi.)5.anda \n5d)a5dSignU5d.a5dSignAa, 5dRa5dSignAa5dKa5d(a 5dAa5d)a 5dBha5dSignE5dSignI.)5d(a5dA, 5dSa5dBha 5d.a5dSignAa5dGa5dSignO-5d)a5d.a5dSignAa5dGa 5dTa 5d,andrabindu  5dTa5dSignO5dGa5dSignE \n5dSa5dBha5dRa5dGa 5d,ha5dHa5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dJa5dSignU5dGa5dSignE 5dBha5dSignAa5dYa, 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5dTa 5d,andrabindu  5dAa5d,andrabindu5dSignI.W5dKha5dKa 5d.a5dSignE5dKha5d(a 5dBa5dSignAa5dJa5dBa5.anda \n5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa5dKa 5dKa5dSignIi.W...?  \n \n5dJa5dSignU5dGa5dSignE5dSa5dGa-  5d.a5dSignE5dKha5dSignAi5dBa5d(a5dSignAa 5d.a_dSignVoca?icG5dSh.ha?f 5dYa 5dNa5dI5dE5.anda 5dA5dRa5dNa5dSignE 5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa 5dO5d,ha5dSignAa5dI5dNa5dRa5dGa \n5dO5dAnusvara5dGha5dGa5dSignAa5dE5d(a 5dA5dSignI.)5d,ha 5dAa 5dGha5dGa5dVa5dSignAa5d(a5dSignIi 5dO5d,ha5dSignAa5dI5dSignI5dNa 5dKa 5dSignI5dNa 5d,.ha?f 5d,a5dSignAa5d,andrabindu5d)a5dSignE \n5dO5dAnusvara5dGha5dGa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa 5d.a5dAvagraha 5dGa5dHa5d(a 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dTa5dSignIi5dNa 5dSa5dSignAa5d(a5dKa 5dBa5d,.ha?f 5d,a5dSignAa \n5dJha5dSignAa5d,andrabindu5dRa5d(a 5dKa5dRa5d.ddha5dSignAa 5dHa5dTta5dSignAa-5dHa5dTta5dSignAa 5dRa5dE5dGa 5dTa5dKa 5dSignAi 5dE5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dBa5dSignAa5dRa 5dGa5dSignE 5dBa5dSignAa5dRa! 5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dKa 5dE5dKa5dTta5dSignAa 5dGha5dGa 5dU5dJa5dSignI5d.ddha  5dGa5dSignE5d(a5.anda \n \n5dJa5dSignU5dGa5dSignE5dSa5dGa-  5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi, 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5dNa5dSignAi 5dJa5dSignAa5dU5.anda 5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa 5dA5dHa_dSignUu 5d,andrabindu  5dNa5dSignAi 5dJa5dSignAa5dU5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dSignI5dKa5dE?  \n \n5dJa5dSignU5dGa5dSignE5dSa5dGa-  5dO5dHa5dNa 5d.a_dSignVoca?icG5dSh.ha?f 5dYa 5d.a5dSignE5dKha5dSignAi5dKa 5dKa5dGa5dSignE5dJa 5dAa5dBa 5dNa5dSignAi 5dGa5dHa5d(a5.anda 5dHa5dSignO-5dNa-5dHa5dSignO \n5dRa5dSignI5dHa5d(a5dSignU5dKa 5dSignE  5dNa5dJa5dSignAi5dGa 5d)a5dSignE 5dNa5dSignE 5dA5dRa5dNa5dSignE...?  \n  \n \n15/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi, 5dKa5dHa5dNa5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  5dRa5dSignI5dHa5dNa5dSignE 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignAu5dAnusvara, 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dHa5d)a5dGa5dSignAa 5dGa5dRa5dKa 5d)a5dSignO5dJa5dGa5dSignE \n5dNa5dSignE 5d.a5dSignE5d(a5dSignAu5dAnusvara5.anda 5dAa5dBa 5dKa5dHa_dSignUu 5dJa5dSignE 5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dA5dNa5dGa5dGa5d(a 5dKa5dHa5dNa5dSignE 5dGa5dHa5dSignIi?  \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dHa 5d,andrabindu , 5dSa5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  5dBa5dSignAa5dTa 5dSignI.)5d)a5dSignI.)5d(a5dYa5dSignE 5dGa5dSignE5d(a5dHa5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dE5dTa5dSignE 5dBa5dSignAa5dTa 5dBa5dSignU5dSignI.)5dJha 5dKa5dAvagraha \n5dTa 5d,andrabindu  5dNa5dSignAi 5dBa5dSignAa5dJa5d(a 5d,ha5d(a5dHa? 5dA5d,.ha?f 5d,ha5dSignAa, 5dE5dTa5dSignAi 5dBa5dSignAi5dSa 5dKa5dAvagraha 5dSa5dBha 5dBa5dSignAa5dTa \n5dKa5dHa5dAvagraha5.anda  \n \n5dJa5dSignU5dGa5dSignE5dSa5dGa-  5dO5dTa5dE 5dTa 5d,andrabindu  5d(a5dSignO5dKa5dKa 5dKa5dGa5d)a5dSignAa5dNa 5d(a5dGa5d(a 5d,ha5dI5.anda 5dTa5dHa_dSignUu5d)a5dSignE 5dSignI.)5d.ha5dYa5dSignAa-\n5dRa5dSignU5dTa5dSignAa 5dAa 5dJha5dSignO5dTta5dHa5dSignAa 5dBha5dSignI.N5dGa 5d.a5dSignE5dNa5dSignE 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5d,a5dSignU5dTtTta5dSignIi 5dSa5dSa5dGa5dSignAi5dKa 5dJa5dGa5dHa \n5dNa5dSignAi 5d,ha5dI5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dGa5dRa 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dKa5dHa5dAvagraha 5dNa5dSignE?  \n \n5dJa5dSignU5dGa5dSignE5dSa5dGa-  5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dBa5dSignAa5dTa 5dKa5dSignIi.W 5dSa5dSignO5dJha 5d.da5dSignAa5dSignI.N5dGa5dYa5dSignE 5d,a5d(a5dE 5d.a5dI5dE5.anda 5dE5dKa 5dTa 5d,andrabindu  5dKa5dSignAa5dGa \n5dKa5dSignAu5dAa5dKa 5dJa5dSignE5dGa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5dSignI.)5d.ha5dYa5dSignAa-5dRa5dSignU5dTa5dSignAa 5dKa5dSignAa5d,andrabindu5dI-5dKa5dSignAa5d,andrabindu5dI 5dKa5dGa5dSignAi5dE \n5dTa5dSignAi5dRa5dGa5dSa 5d,andrabindu  5dJa5dNa5dSignIi5dJa5dSignAa5dSignI5dTa 5dSignI.)5dBha5dNNa5dSignE 5d,ha5dSignAa5dTa5dSignIi 5dRa5dSignIi5dTta5dSignAi5dE5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dTa5dSignAi5dYa5dSignO 5dTa 5d,andrabindu  5dBha5dSignAa5d,andrabindu5dJa5dRa5dGa 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dGa5dRa 5d,a5dGha5d(a5dSignE 5dHa5dSignE5dTa5dHa?  \n \n5dJa5dSignU5dGa5dSignE5dSa5dGa-  5dHa 5d,andrabindu , 5dE5dTa5dSignE 5dU5d.ddha5dNa5dTa5dSignIi5dE 5dSa5dSignU5dNa5d(a5dSignAu5dAnusvara 5dJa5dSignE 5d.da5dGa5dSignE5dVa5dGa 5dJa5dSignAa5dI 5dKa5dSignAa5d(a 5dBa5dSignAa5dJa5d(a \n5dJa5dSignE 5dKa5dSignAa5dGa5dKha5dSignAa5dNa5dSignAa 5d)a5dSignAa5dSignI.)5d(a5dKa 5dI5d(a5dSignAa5dJa5d)a5dSignE 5dTa5dSignIi5dNa 5d(a5dSignAa5dKha 5dGa_dSignUu5dRa5dSignAi5dAa \n5dKha5d,a5dGeph 5dKa 5dSignE 5d(a5dSignI.W5dKha5dNa5.anda 5dRa5dSignAa5d,andrabindu5d,a 5dSa5dE 5dKha5dSignAa5dI-5dRa5dSignIi5dAi5d(a5dSignE, 5dAa 5d(a5dTTa5dSignAa-\n5dKa5dRa5d.ddha5dSignAa 5dSa5dSignE5dHa5dSignO 5d.a5dSignE5d(a5dSignI.W5dKha5dNa5.anda \n \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/16 \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dRa5dSignAa5dNa 5dSa5dE 5dGa_dSignUu5dRa5dSignAi5dAa 5dKa 5dSignE 5dTa5dSignE 5dSignI5d.a5dNa 5d,a5d(a5dTa5dSignAi5.anda 5dTa5dHa_dSignUu5d)a5dSignE 5dSa5dBha5dTta5dSignAa 5d(a5dSignO5dTha5dSignE \n5dBha5dSignE5d(a5.anda 5dJa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa 5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dBa5d,.ha?f 5d,a5dSignAa5dKa 5dSa 5dAnusvara 5dGa 5dBa5d,.ha?f 5d,a5dSignAa5dKa \n5d)a5dSignAa5dI5dYa5dSignO5.anda 5dKa 5dSignE 5dNa5dSignAa 5dVa5dSignE5d,a5dSignAa5dGa5dSignIi 5d.a5dSignU5dNa5dSignUu5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5d,ha5dSignO5dSignI5d.ddha 5dBa5dSignO5dI5dNa 5dKa5dGa5dE \n5dJa5dSignAa5dE5dTa5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dSa5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  5dTtha5dSignIi5dKa 5dSignE 5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi 5dJha5dSignO5dAnusvara5dTta5dHa5dSignAa 5dSa5dBa5dHa5dKa 5dSignI5dBa 5dSa5dVa5dSignAa5dSa \n5dKa5dSignO5dNa5.anda 5dBa5dSignE5dTta5dSignAa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dJa5dHa5dGa-5d)a5dSignAa5dHa_dSignUu5dGa 5dKha5dSignU5dAa 5d.a5dSignE5dTa 5dAa 5dGha5dGa5dBa5d(a5dSignAa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  \n5d,ha5dSignO5dSignI5d.ddha  5dRa5d.ddha5dSignAa 5d.a5dSignO5dSa5dGa 5dGha5dGa 5d,a5dSignI.)5d(a 5dJa5dSignAa5dE5dTa5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dSa5dSignE5dHa5dSignO 5dHa5dSignO5dI5dE 5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu5.anda 5dTa5dSignO5dGa5dSignO 5dBa5dSignAa5dTa 5dKa5dTta5dSignAi5dBa5d(a5dSignAa 5dNa5dSignI5dHa5dYa5dSignE5d,andrabindu 5d,ha5dHa \n5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dE5dKKa 5dSignE  5d.a5dSignAa5dSignI5dBa5dYa5dSignE 5dKa 5dSignE 5dNa5dSignAa 5dSignI.W5dKha5d,a5d.ddha5dSignIi5dYa5dSignO 5dGa5dSignAa5dN.ha?f 5dHa5dVa5dHa 5dAa 5dKha5dSignIi5dGa5dSignO5.anda \n5dE5dKa5dTta5dSignAa5d)a5dSignE 5dNa5dSignUu5dNa 5dRa5d.ddha5dTa 5dE5dKa5dTta5dSignAa5d)a5dSignE 5dSignI.)5d,a5dNNa5dSignIi5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dSa5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  5dTtha5dSignIi5dKa 5dSignE  5dKa5dHa5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dAi 5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi5.anda 5dA5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dNa5dSignE 5dBha5dSignAa5d(a5dSignE5dSa5dGa5dSignO5dKa 5dSignE5d,andrabindu  \n5dBha5dSignE5d(a5.anda 5dO5dHa5dSignO 5dJa5dSignE 5dJa5d)a5dKa 5dGa5dSignAa5d,ha5dRa5dGa 5dSa 5d,andrabindu  5dKha5dSignI.)5dSa 5dJa5dSignAa5d,andrabindu5dGha \n5dTa5dSignO5d.ddha5d(a5dKa 5dAa 5d.da5dSignAa5dK.ha?f 5dTta5dGa5dSignO 5dBa5dSignU5dTtTta5dSignIi 5dSignI.)5dBha5d.ddha5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5dKa5dSignAa5dSignI5dTta  5d.a5dSignE5d(a5dKa 5dSignAi 5.anda \n5dRha 5dSignE 5dGa 5dO 5dVa5dSignE5d,a5dSignAa5dGa5dSignIi (5dBha5dSignAa5d(a5dSignE5dSa5dGa5dKa 5dRa5dTNa5dSignIi) 5dKa 5dSignE 5dNa5dSignAa 5d,ha5dHa 5d)a5dSa5dSignU5dAa \n5dBa5dSignE5dTta5dSignIi5dKa 5dSa 5dAnusvara 5dGa 5dGa5dSignI5dHa 5dTa5dSignAa 5dSignI.)5dJa5dNa5dGa5dSignIi 5dGha5dGa5dBa5d(a5dSignAa5dKa 5dSa5dSignE5dVa5dSignAa 5dKa 5dSignE 5d(a5dKa5.anda  \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dSa5dSignO5dJha5dHa5dSignE 5dSa5dBha 5dGa5dRa 5dSignI.W5dKha5dS.ha?f 5dSa5dSignAa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5dSa5dSignU5dNa5dNa5dSignE 5dNa5dSignAi 5dHa5dSignE5dTa5dHa 5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu5.anda \n5dO5dNa5dSignAa 5dJa5dSignU5dGa5dSignE5dSa5dGa 5dTtha5dSignIi5dKa 5dSignE  5dKa5dHa5d(a5dKa5dHa5.anda 5dA5dKha5dSignAi5dNa 5d,ha5dSignO5dSignI5d.ddha  5d.a5dHa5dKa5.anda \n5dBa5dSignE5dGa_dSignUu 5dRa5dHa5dGa5d)a5dSignE 5d,a5d(a5dBa5.anda \n    \n \n17/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dHa 5d,andrabindu , 5dHa 5d,andrabindu , 5dE5dHa5dSignE5dNa-5dE5dHa5dSignE5dNa 5dJa5dGa5dHa5dRa5dGa 5dNa5dSignAi 5dGa5dSignE5dNa5dSignE 5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dKa 5dGa5dSa5dSignE 5dKa5dSignIi.W \n5dGa5dHa5dTa5.anda 5dSa5d)a5dSignAa5dJa 5dTa 5d,andrabindu  5dTa5dKha5dNa5dSignE 5dNa5dSignE 5dSa5d)a5dSignAa5dJa 5dJa5dKha5dSignAi5dNa 5dSa5dBa5dHa5dKa \n5dSa5dSignU5dKha-5d.a5dSignU5dKha 5dSa 5dAnusvara 5dGa5dSignE 5dRa5dSignO5dKha5dSignAi5dGa5d)a5dSignE 5dNa5dHa5dSignAa5dI5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dKa5dSignI5dNa5dYa5dSignE5d,andrabindu-5dKa5dSignI5dNa5dYa5dSignE5d,andrabindu 5dJa5dSignE 5dSa5dSignO5d,a5dSignAi 5d,ha5dSignIi.) 5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi 5dTa 5d,andrabindu  5dBa5dSignU5dSignI.)5dJha 5dRa5d.ddha5dSignAi5dE 5dJa5dSignE \n5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dRa5dGa 5dE5dKa5dTta5dSignAa 5dBha5dSignAa5dGa 5dRa5dSignI5d.ddha  5dGa5dSignE5d(a5.anda   \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/18 \n \n \n \n \n5d.a5dSignO5dSa5dGa 5d.a_dSignVoca?icG5dSh.ha?f 5dYa -  \n  \n \n19/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n(5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi5dKa 5d.a5dGa5dBa5dJ.ha?f 5dJa5dSignAa5.anda 5d.a5dGa5dBa5dJ.ha?f 5dJa5dSignAa5dKa 5dO5d,ha5dSignAa5dI5dSignI5dNa 5dKa 5dE5dKa 5dKa5dSignO5dNa5dRa5dGa 5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi 5dBa5dSignAi5dSa5d(a 5d.a5dSignO5dSa5dGa 5dKa5dSignO5dNa5dRa5dGa 5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi5dKa 5d)a5dSignAa5dE 5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi 5dBa5dSignAi5dSa5d(a..) \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5d)a5dSignAa5dE, 5dAa5dBa 5dKa5dSignIi.W 5dKa5dGa5dBa?  \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dBa5dSignAu5dAa, 5dAa5dBa 5d,ha5dSignAa5dTa5dSignIi 5dBa5d.a5dSignAi5d(a  5dGa5dSignE5d(a5.anda (5dAa5d,andrabindu5dSignI.W5dKha 5d)a5dSignIi5d.ddha5dSignAi5dTa) \n5d.ha5dGa5d)a5dSignAa5dGa5dTa5dSignIi 5dBa5dSignAa5dTa 5dTa5dSignO5dGa5dSignAa 5dKa5dHa5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dA5dHa5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dA5dKha5dSignAi5dNa 5dJa5dSignE 5dTa5dTa5dHa?ant-5dKha5dNa5dSignAa5dTa 5dBa5dSignE5dGa5dGa5dTa5dSignAa 5dAa5dSignI5dBa 5dGa5dSignE5d(a 5dRa5dSignI5dHa5dNa5dSignE 5dSa5dSignE \n5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5d.a5dSignE5.anda 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5d.a5dSignO5dSa5dGa-5dTa5dSignE5dSa5dGa 5dSa5dSignO5dKha5dGa 5dSa5dSignU5dNa5dSignI5dBa5dHa5dSignE5d,andrabindu5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dBa5dSignAu5dAa, 5dSa5dE5dHa 5dKa5dHa5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dA5dHa5.anda 5d(a5dSignO5dKa 5dSignE 5dKa 5dBa5dSignE5dGa5dGa5dTa5dSignAa 5d(a5dSignO5dKa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  \n5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dI5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa...?  \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5d,a5dSignU5dRa 5dSignI5dKa5dE 5dBha5dSignE5d(a5dSignE5d,andrabindu?  \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5d(a5dSignO5dKa5dKa 5dBa5dSignO5dNa 5dA5dSignI5dRhGa 5dKa5dNa5dSignO 5dBa5dSignO5dNa5dSa 5d,andrabindu  5dGha5dNa5dGa5dGa 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dTa5dSignUu 5d,andrabindu  5dIi 5dNa5dSignAi \n5dBa5dSignU5dSignI.)5dJha5dHa5dA 5dJa5dSignE 5d)a5dSignAa5dE 5dHa5d)a5dGa5dSignAa 5dBha5dSignAa5dE5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dKha5dSignUu5dNa 5d.a5dI5dSa 5d,andrabindu  5dGa5dSignO5dKa5dTa5.anda \n5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dTa5dI5dSa 5d,andrabindu  5dRa5dSignI5dHa5dNa5dSignE 5dJa 5d,andrabindu  5dBa5dSignU5dJha5dSignAi5dKa 5dJa5dGa_dSignUu5dGa5dTa  5d,ha5dHa 5dSa5dSignE 5dKa5dHa5dE 5d,a5dSignAa5dHa5dSignAi \n5dSignI.)5d,ha5dA5dHa5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5d)a5dSignAa5dE, 5dJa5dSignAa5dBa5dSignE 5dRa5dSignE5dTta5dKa 5dBa5dSignAa5dTa 5dSignI5dNa 5dKa5dSignAa5dSignI.)5d(a 5dNa5dSignAi 5dRha 5dSignE 5dKa5dBa, 5dTa5dSignAa5dBa5dSignE \n5dGa5dSignAi5dSignI.W5dS.ha?f 5dTta 5dKa5dKa 5dGa5dSignO5dGa5dSignIi 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5d,ha5dSignU 5dTta5dSignAi5dE5.anda 5dJa5dI5dSa 5d,andrabindu  5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dBa5dSignAa5dTa \n5dSa5dSignU5dNa5dSignAi5dKa 5d)a5dNa5dSignE 5dNa5dSignE 5dHa5dSignO5dI5dE5.anda  \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/20 \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dBa5dSignAa5dJa5dHa, 5dRa5dSignI5dHa5dNa5dSignE 5dTa5dSignUu 5d,andrabindu  5dA5dRa5dNa5dSignE 5dKa5dSignO5dTtha5dSignIi 5dKha5dSignI.)5d(a5dYa5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5dJha5dSignAa5dSignI5d.ddha  5d(a5dSignAi5dHa \n5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dJa5dSignE 5dAa5dNa5dSignO 5dA5dNNa 5dO5dI5d)a5dSignE 5d.a5dSignE5dBa5dHa5dKa 5dTa 5d,andrabindu  5dTa5dSignAi5dYa5dSignO 5dE5dKa5d,ha5dHa5dSignE \n5dGa5dHa5dTa5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dKha5dNa5d.a5dSignAa5dNa 5dSignI5d.a5dSa 5dTa5dKa 5dSignAi  5d,ha5dSignIi.) 5dTa 5d,andrabindu  5dSa5dSignU5d)a5dSignAa5dGa5dKa 5d(a5dGa5dSignAi5dE5.anda 5dJa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa \n5dRa5dGa5dBa5dSignAa5dBa5dSignAa 5dAa5dNa 5dGa5dSignAa5d)a5dSa 5d,andrabindu  5dAa5dSignI5dBa 5dBa5dSa5d(a5dSignAa 5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dE5dKa5dGha5dGa5dSignAa5dKa \n5dGha5dGa 5dA5dKha5dNa5dSignO 5d,ha5dSignIi.)5dHa5dSignE5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dJa5dSignI5dHa5dYa5dSignAa5dSa 5d,andrabindu  5dAi 5dGa5dSignAa5d)a5d)a5dSignE 5dRa5dE5dGa 5dGa5dKha5d(a5dSignAu5dAnusvara 5dTa5dSignI5dHa5dYa5dSignAa5dSa 5d,andrabindu  5dTa 5d,andrabindu  5dGa5dSignAa5d)a5dSignO 5dAa \n5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa5dSignO5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5d.a5dSignE5dKha5dTa5dSignE-5dSa5dSignU5dSignI5dNa 5dTa5dSignE 5dE5d(a5dSignAu5dAnusvara5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dTa5dI5dSa 5d,andrabindu  5dRa5dSignI5dHa5d(a5dSignU5dKa5dSignAa \n5dBa5dSignAa5dTa 5dTa 5d,andrabindu  5dBa5dSignU5dJha5d(a 5dNa5dI5dE5.anda 5dBa5dSignAa5dJa5dHa?  \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dRa5dGa5dBa5dSignAa5dBa5dSignAa 5d)a5dSignAa5dSignI5dTGa5dKa5d)a5dSignE 5dAa5dSignI5dBa 5dKa5dAvagraha 5dBa5dSa5d(a 5dGa5dHa5dSignAi5dTha 5.anda 5d)a5dSignAa5dSignI5dTGa5dKa5dKa \n5d.da5dSignIi5dHa 5dNa5dSignIi5dKa 5d.da5dSignIi5dHa 5dBa5dSignU5dJha5d(a5dSignAi5dNa 5.anda 5dGa5dSignAa5d)a5dKa 5dBha5dSignAa5dGa5dSignIi5dNa, 5dTa 5d,andrabindu 5dE 5dGa5dSignAa5d)a5dKa \n5dBa5dSignAa5dTta 5dSignI.)5d,a5dKKa5dNa5.anda 5dKa 5dSignE 5dTa5dSignAu 5dKha5dSignAa5dSignI.)5d.ha 5dRa5dSignIi5d,ha5d.ddha 5dNa5dSignAi5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dAa5dGa5dSignUu5dKa 5dSignI5dRa5dGha5dSignIi 5dKa 5dSignE 5dNa5dSignAa 5dBa5dGha5d(a?  \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dHa_dSignU5dNa5dKa5dSignAa (5dRa5dGa5dBa5dSignAa5dBa5dSignAa5dKa 5dSignE5d,andrabindu ) 5d.a5dSignUu5dTta5dSignAa 5dBa5dSignE5dTta5dSignAa 5dAa 5d.a5dSignUu5dTta5dSignAa 5dBa5dSignE5dTta5dSignIi 5dBha5dSignE5d(a5dSignAi5dNa 5.anda \n5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa 5dGa5dSignE5dNa5dSignAa 5dRha 5dSignUu 5d(a5dKa 5dGa5dSignAa5d,ha 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5dJha5d)a5dTta5dGa5dGa 5dHa_dSignU5dA 5d(a5dGa5d(a5.anda \n5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5dBa5dSignE5dTta5dSignIi 5dSa5dSignAa5dSa5dSignU5dGa 5dGa5dSignE5d(a5dSignAi5dNa 5.anda 5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa5dSignO 5dNa5dSignIi5dKa 5dTa 5d,andrabindu 5dE 5dSa5d)a5dGa5dSa \n5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa 5dBha5dSignE5dNa5dSignE 5dSa5d)a5dGa5dSa 5dJa5dSignIi5dVa5dNa 5dSa5d)a5dGa5dSa 5dSa5dSignU5dKha 5dRa5dSignAa5dSignI5dBa \n5d)a5dSignU5dI5d(a5dSignAa5.anda     \n \n21/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5dBha5dSignAa5d,andrabindu5dI5dKa 5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa?  \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5dBha5dSignAa5d,andrabindu5dI5dYa5dSignO 5dAa 5d)a5dSignAa5dI5dYa5dSignO5dKa 5dE5dHa5dSignE5dNa 5dSa5dSignO5dBha5dSignAa5dBa 5dGa5dHa5dSignAi5dNa  5dJa5dSignE \n5dKa5dSignI5dHa5dYa5dSignO 5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dBa5dSignAa5dTa5dSignE 5dJha5dGa5d.ddha5dSignAa 5dNa5dSignAi 5dBha5dSignE5d(a5dSignAi5dNa 5.anda 5dJa5dSignE5dTtha5dKa5dSignAa 5dBha5dSignAa5dYa5dKa \n5dSignI5dBa 5dAa5dHa 5d.ha5dSignU5d)a5d.ha5dSignAa5d)a5dSa 5d,andrabindu  5dBha5dSignE5d(a5dSignAi5dNa 5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5d,ha5dSignO5dTta5dKa5dSignAa 5dTa5dSignE5dHa5dSignE5dNa \n5dBha5dSignAa5dI5dYa5dSignO, 5dBha5dSignAu5dJa5dSignAa5dI5dYa5dSignO 5dAa 5d)a5dSignAa5dI5dYa5dSignO5dKa 5dSa5dHa5d(a5dSignO5d(a 5dBha5dAvagraha \n5dGa5dSignE5d(a5dSignI.W5dKha5dNa 5dJa5dSignE 5dSignI5dBa5dAa5dHa5dSignE 5dNa5dSignE 5dKa 5dSignE 5d(a5dSignI.W5dKha5dNa5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa5dKa 5dBa5dSignAa5dTa 5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5dGa5dSignO5dGa5dSignE 5dNa5dSignAi 5dBa5dSignU5dJha5dSignAu5d(a5dSignI.W5dKha5dNa?  \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dKa5dHa5dSignAa5d,andrabindu5d.a5dNa 5dGa5dHa5dBa5dSignO 5dKa5dGa5dSignI.)5dTha5dNa 5d)a5dSignAi5dTa5dSignI.)5d,ha5dNNa5dSignU 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu5.anda 5dKa5dSignI5dHa5dYa5dSignO 5dJha5dSignO5dAnusvara5dKa \n5d,a5dSignI5dGha  5dJa5dSignAa5dSignI5dNa  5dTa 5d,andrabindu  5dBha5dSignI.N5dGa-5dBha5dSignI.N5dGa 5dSignI5d.a5dNa, 5dSignI5dBa5dNa5dSignU 5dKha5dSignE5dNa5dSignAu5dAnusvara-5dSignI5dRa5dNa5dSignAu5dAnusvara \n5dKa5dSignO5d.a5dSignAa5dGa5dSignIi5dE 5dBha5dSignAa5d,andrabindu5dJa5dSignAi5dTa 5dGa5dSignI5dHa 5dJa5dSignAa5dI 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignI.W5dKha5dNa5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  \n(5dTtha5dHa5dSignAa5dKa5dSignAa 5d)a5dSignAa5dSignI.N5dGa..)  5d)a5dNa5dSignU5dKha5d.a5dSignE5dVa5dSignAa 5dNa5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  5dGa5dHa5dSignI.)5dTha5dNa?  \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dE 5d,andrabindu 5dHa, 5dO5dTa5dBa5dSignE, 5dKa5dSignI5dHa5dYa5dSignO 5dJha5dSignO5dAnusvara5dKa 5d,a5dGha5dSignI5dNa  5dTa 5d,andrabindu  5dKha5dSignAi5dYa5dSignO 5dBa5dSignE5dGa5d)a5dSignE \n5dSignI5dRa5dSignI5dGha 5dYa5dSignAa5dRa5dGa 5dBa5dSignAi5dSa 5dGa_dSignUu5dSignI.)5dSa  5dGa5dHa5dSignAi5dTha 5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dSa5dSignE 5dSignI5dKa5dE?  \n \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/22 \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  \n(5dHa 5d,andrabindu 5dSa5dSignAi5dTa..)  5dTa5dSignAa5dBa5dSignE 5dTa5dKa 5dGa_dSignUu5dSa5d(a 5dGa5dHa5dSignAi5dTha  5dJa5dSignAa5dBa5dSignE 5dTa5dKa 5d)a5dSignAa5dE \n5dAa5dGa5dSignUu5d)a5dSignE 5dNa5dSignAi 5dAa5dSignI5dBa 5dJa5dSignAa5dSignI5dNa 5.anda 5dBha5dSignAa5dYa-5dBha5dSignAu5dJa5dSignAa5dI5dKa 5dBa5dSignAa5dTa5dKa 5dKa5dSignO5dNa5dSignO \n5d)a5dSignO5dJa5dGa 5dNa5dSignAi5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5d)a5dSignAa5dI5dYa5dKa 5dBa5dSignAa5dTa 5d)a5dSignAa5dSignI5dNa  5d(a5dSignE5dSignI.)5dTha5dNa? \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5d)a5dSignAa5dE 5dAa5dSignI5dBa 5dJa5dKha5dSignAi5dNa 5dRa5dSignU5d,ha5dSignI.)5dTha5dNa 5dTa 5d,andrabindu  5dKa5dHa5dSignAi5dNa  5dJa5dSignE 5dBa5dSignE5dTta5dSignAa 5dSignI5dBa5dNa5dSignU \n5d)a5dSignAa5dI5dYa5dKa 5dSa5dSignE5dVa5dSignAa 5dKa 5dSignE 5dNa5dSignE 5dKha5dSignAa5dI5dE 5dO 5dRa5dSignAa5dRa5dSignIi 5d,ha5dSignIi.)5.anda 5dTa 5d,andrabindu 5dE 5dRa5dSignI5dHa5dNa5dSignE \n5dE5dKa 5dHa5dSignAa5dTha 5dSa5dSignE5dVa5dSignAa 5dTa5dSignO5dGa5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5d.a5dSignE5dBa5dSignAu 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5d)a5dSignU 5d,andrabindu 5dHa5d)a5dSignE 5dA5dNNa-5dRa5dSignAa5dSignI5dNa  \n5d(a5dSignE5dBa5.anda 5dE5dKa5dBha5dG.ha?f 5dGa5dSignU 5d(a5dSignO5dKa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu? \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dE5dKa5dBha5dG.ha?f 5dGa5dSignU 5d(a5dSignO5dKa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5dNa5dSignAi, 5dE5dKa5dBa5dTtTta5dSignUu 5d(a5dSignO5dKa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dHa 5d,andrabindu , 5dHa 5d,andrabindu , 5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dRa5dSignAi5d,ha5d(a5dSignAa 5dSignI5dRa5dGha5dSignIi5dSa 5d,andrabindu  5dTa 5d,andrabindu  5d,ha5dSignIi.)5dHa5dSignE5.anda 5dBa5dSignAu5dAa 5d,ha5dSignAa5dTa5dSignIi5dRa5dGa 5dHa5dSignAa5dTha 5dGa5dSignI.W5dKha \n5dKa5dHa5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dA5dHa5.anda 5dAi 5dGha5dGa5d)a5dSignE 5dSignI.)5dBha5dNa5dSignAu5dJa 5dHa5d)a5dGa5dSignE 5dKa5dGa5dSignAu5d(a 5d,ha5dSignIi.)5.anda 5dJa5dSignE \n5dO5dI 5dSignI5d.a5dNa5d)a5dSignE 5dNa5dSignAi 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi 5d,ha5dSignE 5dSignI.)5d(a5dAi5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dSa5dSignE 5dAa5dBa 5dKa 5dSignE 5dNa5dSignAa 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dHa5dSignIi?  \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dHa5d)a 5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5dRa5dGa5dSignAa5dNa5dSignIi 5dTta5dTta5dKa 5dSignE  5dJa5dSignU5dAa5dE5d(a 5dGa5dHa5dSignIi 5dAa 5dBha5dSignAi5dYa5dSignAa 5d.a5dSignU5dNa5dSignUu \n5dRa5dGa5dSignAa5dNa5dSignIi 5dTtha5d)a5dSignAi5dKa 5dGa5dSignE5d(a 5dGa5dHa5dSignAi5dTha 5.anda 5d)a5dSignI.)5d(a5dKa5dSignAa5dI5dNa 5dBa5dNa5dBa5dSignAa5dKa 5dI5d,.ha?f 5d,ha5dSignAa \n5dKa 5dSignE 5dKa5dGa5dSignAa 5dNa5dSignAi 5dGa5dHa5dSignAi 5d,ha5dI5.anda 5dHa5d)a5dGa5dSignO 5d(a5dGa5d(a 5dAa 5dSignI.)5dBha5dNa5dSignAu5dJa 5dKa5dGa5dSignE5d(a5dSignAu5dAnusvara5.anda \n  \n \n23/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi  5d)a5dSignO5dNa 5dHa5d((a5dSignU5dKa 5dBha5dSignE5d(a5.anda 5dAa5dBa 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5d.a5dSignAi5dHa 5dJa5dSignE 5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  \n5d.a5dSignE5dHa5d)a5dSignE 5dKha5dSignUu5dNa 5dKa5d)a 5d,ha5dSignAi , 5dO 5dTa 5d,andrabindu  5dHa5d)a5dGa5dSignE 5dKha5dSignUu5dNa5dTta5dSignAa 5dSignI.)5d)a5d(a5dSignAi 5d,ha5dI5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dJa5dSignE5dTa5dSignE5dKa 5dKha5dGa5dTa5dSignAa 5d,ha5dSignAi  5dTa5dI5dSa 5d,andrabindu  5d.a5dSignO5dBa5dGa 5d.a5dHa5dKa5.anda 5dAa 5dIi5dHa5dSignO 5dBa5dSignU5dSignI.)5dJha \n5d(a5dSignAi5dHa 5dJa5dSignE 5dE5dKa5dTta5dAnusvara5dGa5dSignAa 5dBha5dSignAa5dI5dKa 5dBha5dSignAa5dGa 5dA5dRa5dNa5dSignE 5dKa5dRa5dSignAa5dGa5dRa5dGa 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda \n \n(5dTa5dHa5dSignIi5dKa5dSignAa5d(a 5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi 5dAa 5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu5dKa 5dRGa5dVa5dSignE5dSha..5.anda 5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi 5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa 5dAa  5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dGa5dSignO5d.ddha 5d(a5dGa5d(a5dKa5.anda 5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi 5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dGa5dSignO5d.ddha 5d(a5dSignAa5dSignI5dGa 5dSignI5dVa5d,ha5dSignAa5dNa5dRa5dGa 5dBa5dSignAi5dSa5dSignAa 5d.a\n5dSignU5dNa5dSignUu 5dHa5dSignAa5dTha5dSignE 5dGha5dSignU5dTtTtha5dSignIi 5d.a5dSignAa5dBa5dE 5d(a5dGa5d(a5dSignAi5dNa 5.anda \n5dJa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5d.ha5dSignAu5dNa5dSignAa 5dKha5dSa5d(a 5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa 5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dGa_dSignUu5dRa5dSignI5dNa5dYa5dSignO5d,andrabindu 5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi5dKa 5dAa 5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu5dO5dKa5.anda 5dSa5dBha 5dGa5dSignU5d)a-5dSa5dSignU5d)a 5dBha5dSignE5d(a 5dBa5dSignAi5dSa5d(a..)   \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi, 5dBha5dGa5dVa5dSignAa5dNa 5dTa5dSignO5dGa5dSignAa 5dUu5dRa5dGa 5dTtha5dNa5dKa5dSignAa 5dKha5dSa5dSignE5d(a5dKha5dSignU5dNa5.anda \n5d)a5dSignU5d.a5dSignAa...? \n \n(5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa 5dAa5d,andrabindu5dSignI.W5dKha 5dU5dTtha5dSignAa 5dKa5dKha5dNa5dSignO 5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi5dRa5dGa 5dTa 5d,andrabindu  5dKa5dKha5dNa5dSignO 5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi5dRa5dGa 5dTa 5d,andrabindu  5dKa5dKha5dNa5dSignO 5dSignI5dNa 5d,.ha?f 5d,a5dSignAa5d,andrabindu 5dKa5dAvagraha 5dTa5dGa5dSignE-5dTa5dGa 5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa5dKa 5dKa5dTta5d(a 5dTta5dSignAa5d,andrabindu5dGa5dRa5dGa 5dAa 5dKa5dKha5dNa5dSignO 5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa5dKa 5dSTGa5dSignIi5dRa5dGa 5d.a5dSignAu5dGa5dBa5dSignAi5dTa...)   \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5d,ha5dSignO5d.ddha5dHa 5dAi 5dJa5dSignAa5d,andrabindu5dTa5dBa-5dRa5dSignIi5d,a5dBa5dKa 5dSignE5d,andrabindu 5.anda 5dRa5dSignI5dHa5dNa5dSignE 5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5d.a5dSignE5dKha5dSignAa \n5d.a5dE5.anda \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/24 \n \n(5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dBa5dSignAa5d,andrabindu5dSignI5dHa 5dRa5dKa 5dSignAi 5d.ddha  5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi 5dAa5d,andrabindu5dGa5dNa 5d(a5dAvagraha 5dGa5dSignE5dSignI.)5d(a..) \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa 5dTa 5d,andrabindu  5dSignI5dRa5dSignI5dTa5dAu5dTa 5dBha5dSignAa5dE 5dSignI.)5d,ha5dA5dHa 5dSignI5dKa5dNa5dSignE?  \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dHa 5d,andrabindu 5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dO5dKa5dGa5dSignAa 5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa5d)a5dSignE 5dKa 5dSignE  5dSa5dBha 5d,ha5dSignAi?  \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dA5dRa5dNa5dSignE 5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5dRGa5dSignAa5dNna5dSignIi 5dA5dSignI.)5d,ha 5dAa 5dE5dKa5dTta5dSignAa 5dTa5dSignIi5dNa 5dSa5dSignAa5d(a5dKa 5dBa5dSignE5dTta5dSignAa \n5d,ha5dI5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dKha5dSignE5dTa5dSignIi-5dRa5dTha5dSignAa5dGa5dSignIi?  \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dNa5dSignE5.anda 5dJa 5d,andrabindu  5dSa5dSignE 5dGa5dSignI5dHa5dTa5dSignAi 5dTa 5d,andrabindu  5dA5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dRa5dGa5d.a5dSignE5dSha5dSa 5d,andrabindu  5dTta5dSignAa5d,andrabindu5dGa 5dKa5dTta5dSignAa \n5dGha5dGa 5dA5dBa5dSignAi5dTa5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dE5dNa5dSignAa 5dBha5dSignE5d(a5dSignAi 5dKa 5dSignE 5dNa5dSignAa?  \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dSa5dBa5dTta5dSignAa 5dA5dRa5dNa 5dKa5dRa5dSignAa5dGa5dKa 5d.a5dSignO5dKha 5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dI5.anda 5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dKa5dSignIi.W \n5dI5dHa5dE5dTta5dSignAa 5dO5dI 5dKa5dGa5dKha5dNNa5dSignAa5d)a5dSignE 5dKa5dSignAa5dJa 5dKa5dGa5dSignAi 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignAi 5dAa5dSignI5dKa 5dAu5dGa5dSignO \n5dGa5dSignO5dGa5dSignE5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dKa5dSignAa5dJa 5dKa5dSignO5dNa 5dKa5dGa5dSignAi 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignAi?     \n \n25/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dKa5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5d.a5dNa, 5d(a5dSignO5dHa5dSignAa 5dKa5dGa5dKha5dNNa5dSignAa5d)a5dSignE 5dKa5dSignAa5dJa5dSignE 5dKa5dGa5dSignAi5dTa 5dKa5dSignAa5d(a 5dE5dKa5dTta5dSignAa \n5dGa5dSignO5d(a5dKa5dSignAa 5dGa5dSignU5dGa5dSignAi5dKa 5dAa5dSignI5dBa 5dKa5dAvagraha 5dJa5dSignAa5d,andrabindu5dGha5dSignE5dRa5dGa 5dKha5dSa5d(a5dSignAi5.anda \n \n(5dTa5dHa5dSignIi5dBa5dSignIi5d,a 5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi 5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi5dKa 5dSa 5dAnusvara 5dGa 5dA5dBa5dSignAi5dTa..) \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  \n(5dAi5dBa5dTa5dSignE..)  5dA5dHa_dSignUu 5d,andrabindu  5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5dGa5dSignO5dGa5dSignE 5dA5d,andrabindu5dGa5dNa5dSignE 5d,a5dSignI.)5d(a 5dKa5dAvagraha 5dKa5dNa5dSignIi 5d.a5dSignE5dKha  5dNa5dSignE \n5dSignI.)5d(a5dYa5dSignAu?  \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi 5dTa 5d,andrabindu  5d.a5dSignE5dKha 5dKa5dAvagraha 5dE5dBa5dSignE 5dKa 5dSignE 5d(a5dSignIi 5dHa5dSignE5dNa, 5dRa5dSignI5dHa5dNa5dSignE 5dSignI5dHa5dNa5dKa 5dSignE 5dSa 5d,andrabindu  5dBa5dSignU5dSignI.)5dJha \n5d(a5dSignIi5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  \n(5d,ha5dSignAa5dTa5dSignIi 5dRa5dSignIi5dTta5dSignAi5dTa..)  5dE5dHa5dSignE5dNa 5dA5dTa5dHa5dTa5dHa 5dNa5dSignAi 5d.a5dSignE5dKha5dNa5dSignE 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignAu5dAnusvara5.anda 5dBa5dSignAa5dRa \n5dGa5dSignE 5dBa5dSignAa5dRa! 5d)a5dNa5dSignU5dKha5dKa 5dNa5dK.ha?f 5dSha5dSignE 5dBa5d.a5dSignAi5d(a  5dGa5dSignE5d(a 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dHa5dSignE 5dBha5dGa5dVa5dSignAa5dNa, \n5dJa5dKha5dSignAi5dNa 5dSignI5dVa5dRa5dSignAi5dSignI5dTa5dYa5dSignE 5d.a5dSignE5d(a5dHa5dKa 5dTa 5d,andrabindu  5dAa5dGa5dSignO 5dSignI5dKa5dE 5dNa5dSignE 5dBa5dSignE5dSa5dSignIi 5dKa5dAvagraha \n5d.a5dSignE5d(a5dHa5dKa 5dJa5dSignE 5d.a5dSignUu-5d,a5dSignAa5dSignI.N5dGa 5d)a5dSignAa5dSa5d)a5dSignE 5d(a5dSignO5dKa 5dSignI5dBa5dSa5dSignAi5dGa  5dJa5dSignAa5dI5dTa5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dO5dNa5dSignAa 5dA5dRa5dNa5dSignAa 5d,a5dSa5d)a5dSa 5d,andrabindu  5d.a5dSignE5dKha5dBa 5dNa5dSignIi5dKa 5dSignE  5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dI5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa \n5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dE5dHa5dNa5dSignO 5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dSignAi  5dJa5dSignE5dKa5dGa5dSignAa 5dNa5dSignI5dHa5dYa5dSignE5d,andrabindu 5d.a5dSignE5dKha5dBa 5dNa5dSignIi5dKa5.anda \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dRa5dSignU5dGa_dSignU5dKha5dKa 5dJa5dSignAa5dI 5dJa5dSignO5dKa5dGa 5dAa5d,andrabindu5dGa5dNa 5dNa5dSignI5dHa5dYa5dSignE5d,andrabindu 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dVa5dSignE5d,a5dSignAa5dGa5dSignIi \n5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa5dKa 5dRa5dTNa5dSignIi5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dNa5dSignE 5dNa5dSignU5dAa-5dVa5dSTGa5dKa 5dTtha5dSignE5dKa5dSignAa5dNa 5d,ha5dSignAi  5dAa \n5dNa5dSignE...5.anda \n \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/26 \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dTa5dHa_dSignUu5d)a5dSignE 5dA5dRa5dNa5dSignAa 5dSa5dBha 5dKa5dSignIi.W 5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dO5dJha5dSignAa-5dGa5dSignU5dNa5dSignIi, 5d.da5dSignAa5dK.ha?f 5dTta5dGa 5d,ha5dSignIi.) \n5dJa5dSignE 5d(a5dGa5dSa 5d,andrabindu  5d.a5dSignE5dKha5dBa5dSignE 5dJa5dGa_dSignUu5dGa5dSignIi 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dA5dRa5dNa5dSignO 5dSa5dBha 5dVa5dE5dHa \n5d.a5dSignE5dKha5dBa 5dJa5dSignE 5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi 5dKa5dHa5dTa5dSignIi5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dGha5dO5dRa5dGa 5dNa5dSignUu5dNa 5d,ha5dSignIi.)5dSignI5dTta  5dSignI5dVa5dSa5dTa5dSignAa5dGa 5dKa5dGa5dBa5dSa 5d,andrabindu  5dNa5dSignIi5dKa 5dNa5dSignI5dHa5dYa5dSignE5d,andrabindu \n5d.a5dSignE5dKha5dBa5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa...?  \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dA5dKha5dSignAi5dNa 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dBa5dSignAa5dJa5dSignAi5dKa 5dSa5d)a5dYa 5dNa5dSignAi 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dRha 5dSignE 5dGa 5dAa5dE5dBa \n5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dAa5dGa5dSignUu5dKa 5dBa5dSignAa5dTa 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa5dBa5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa 5dE5dKa 5dTa 5d,andrabindu  5dVa5dSignE5d,a5dSignAa5dGa5dSignAa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dA5dRa5dNa5dSignAa 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dNa5dSignE 5d,ha5dSignAi  5dTa5dSignAi5dRa5dGa 5dA5dRa5dNa5dSignE \n5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dKa5dSignAa5dJa5dKa 5dNa5dSignAi 5dGa5dHa5d(a5.anda 5dSignI.)5dJa5dSignI5dVa5dTa 5dSha5dGa5dSignIi5dGa 5dTa 5d,andrabindu  5dA5dNNa-5dRa5dSignAa5dSignI5dNa  \n5d)a 5dAnusvara 5dGa5dBa5dSignAi 5dKa5dGa5dTa5.anda 5dSignI5dBa5dNa5dSignU 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dKa 5dSignE 5dNa5dSignE 5d.ha5dSignE5dNa5dSignE 5dKa 5dSignE 5dTa5dSignE5dKa 5dSignI5d.a5dNa 5d,a5d(a5dTa5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dYa5dE5dHa 5dSa5dBha 5dNa5dSignE 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi-5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa5dSignAi5dKa 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dTa5dSignUu 5d,andrabindu  5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5dGa5dSignO5dGa5dSignE \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi 5dE5dKKa 5dSignE  5dGa5dSignAa5d,ha5dKa 5dBa5dKha5d(a5dSignO5dI5dYa5dSignAa 5d,ha5dHa5.anda 5dJa5dHa5dSignIi 5dGa5dSignAa5d,ha5dKa \n5dBa5dKha5d(a5dSignO5dI5dYa5dSignAa 5dGa5dHa5dSignAi 5d,ha5dSignAi  5dO5dHa5dSignIi 5dGa5dSignAa5d,ha5d)a5dSignE 5dNa5dSignE 5dSa5dTta5dBa5dSignO 5dKa5dGa5dSignAi 5d,ha5dI5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi, 5dTa5dSignE5dHa5dSignE5dNa 5d.a5dSignO5dGa5dSa 5dHa5dVa5dSignAa 5dBa5dSignI5dHa 5dGa5dSignE5d(a 5dA5dSignI.)5d,ha 5dJa5dSignE 5dSignI.)5d,a5dNa5dSignO-\n5dRa5dHa5dSignI.)5d,a5dNa  5dBha5dSignO5dSignI5dTa5dYa5dSignAa 5dGa5dSignE5d(a 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dJa5dSignE5dNa5dSignAa 5dGa5dSignAa5d,ha5d)a5dSignE 5d.a5dSignE5dKha5dSignAi5dTa \n  \n \n27/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n5dHa5dSignE5dBa5dHa5dKa 5dJa5dSignE 5dJa5dSignE 5dRa5dSignAa5dTa 5dSa5dSignU5dNa5dTta5dSignAa 5dGa5dGa5dSignE 5dGa5dSignAa5d,ha5dKa 5dSha5dSignO5dBha5dSignAa 5dBa5dGha5dBa5dSignAi5dE  \n5dVa5dE5dHa 5dHa5dVa5dSignAa5d)a5dSignE 5dU5dNa5dSignAi5dTta 5dA5dRa5dNa 5dA5dSa5d(a 5dGa_dSignUu5dRa 5dU5dNa5dTta5dSignAa 5d(a5dI5dE5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dBha5dSignAa5dYa 5dSa5dSignAa5dHa5dSignAi5dBa, 5dA5dRa5dNa5dSignAa 5dTa 5d,andrabindu  5dO5dTa5dSignE 5dUu5dSignI5dHa 5dNa5dSignAi 5dA5dSignI.)5d,ha 5dJa5dSignE 5dNa5dSignIi5dKa \n5dA5d.ha5d(a5dSignAa 5dBa5dSignAa5dTa 5dNa5dSignIi5dKa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5dBa5dSignU5dJha5dBa5dSignAi 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dE5dTa5dSignE 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5dSa5dBa5dHa5dKa \n5dBa5dSignIi5d,a 5dBa5dJa5dSignAi 5d,ha5dSignIi.), 5dJa5dSignE 5d.a5dSignE5dHa5dKa 5dKha5dSignU5dNa5dSignE 5dNa5dSignAi 5dAi 5d.a5dSignE5dHa5dSa 5d,andrabindu  5dJa5dSignE5dTa5dSignE 5dBha5dAvagraha \n5dSa5dKa5dTa5dSignAi 5dTa5dI5d)a5dSignE 5dRa5dSignAa5d,ha 5dSignUu  5dNa5dSignAi 5dHa5dTta5dBa5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dBa5dSignAu5dAa, 5dA5dKha5dSignAi5dNa 5dGha5dGa5dSa 5d,andrabindu  5dBa5dSignAa5dHa5dGa 5d.ha5dSignI.N5dGa5dKa 5dSa5dBha 5dSa5dSignO5dGa5dSignAa5dE5d(a 5d,ha5dSignIi.) \n5dTa 5d,andrabindu 5dE, 5dNa5dSignIi5dKa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5dSignI.)5dJa5dNa5dGa5dSignIi5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dNa5dSignAi 5dBa5dSignU5dSignI.)5dJha 5dSa5dKa5dBa5.anda 5dTa5dSignAa5dBa5dSignE \n5dA5dKha5dSignAi5dNa 5dJa5dSignE 5dJa5dSignE 5dJa5dGa_dSignUu5dGa5dSignIi 5dKa5dSignAa5dJa 5dSa5dBha 5dA5dBa5dSignAi5dTa 5dJa5dSignAa5dI 5d,ha5dHa 5dTa5dSignE5dKa5dGa5dSignAa \n5dSa5d).ha?f 5dHa5dSignAa5dGa5dSignAi5dTa 5d,a5d(a5dHa5.anda 5dRa5dSignAa5d,andrabindu5d,a-5d.a5dSa 5dSignI5d.a5dNa5dKa 5dRa5d,ha5dSignAa5dI5dTa 5dSignI5dNa 5d,a5dSignE5dNa5dSa 5d,andrabindu  \n5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dSignI.N5dGa 5d(a5dSignE5dBa5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dBa5dSignAu5dAa, 5dSa5d)a5dSignAa5dJa5d)a5dSignE 5dE5dKa-5dSa 5d,andrabindu -5dE5dKa 5dA5d)a5dSignIi5dGa 5dAa 5dE5dKa-5dSa 5d,andrabindu -5dE5dKa \n5dGa5dGa5dSignIi5dBa 5dGa5dHa5dSignAi5dE5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dGa_dSignUu5dRa5dSignIi 5dNa5dSignAa5dHa5dRa5dGa 5dKa 5dSignE 5dNa5dSignAa 5dSignI.)5dJa5dNa5dGa5dSignIi5dKa \n5dSa5d)a5dSignU5d.Ga 5dRa5dSignAa5dGa 5dKa5dGa5dSignAi5dE5.anda \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi, 5dJa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dSa5d)a5dSignAa5dJa5d)a5dSignE 5dE5dKa-5d.a5dSignO5dSa5dGa5dKa 5d.a5dSignE5dKha5dSignAa-5d.a5dSignE5dKha5dSignIi \n5dAa5dNHa5dGa5dSignO-5dBa5dSignI5dHa5dGa 5dHa 5d,andrabindu 5dSa5dSignAi5dTa-5dKha5dSignE5d(a5dSignAi5dTa 5dSignI.)5dJa5dNa5dGa5dSignIi 5dGa5dSignU5dJa5dSignAa5dSignI.N5dGa 5d(a5dI5dE \n5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dBha5dGa5dVa5dSignAa5dNa 5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa5dSignO5dKa 5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dRa5dSignAa5dGa \n5d(a5dGa5dSignAu5dSignI.)5dTha5dNa5.anda \n \n \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/28 \n \n \n \n \n \n5dTa5dSignE5dSa5dGa 5d.a_dSignVoca?icG5dSh.ha?f 5dYa - \n \n     \n \n29/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n(5dO5dSa5dSignAa5dGa5dRa5dGa 5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa (5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa5dKa 5dRa5dTNa5dSignIi) 5dBa5dSignAi5dSa5d(a, 5dAa5d,andrabindu5dSignI.W5dKha5dSa 5d,andrabindu  5dNa5dSignO5dGa5dKa 5dTta5dGha5dSignAa5dGa 5d,a5d(a5dSignAi5dTa5.anda 5dAa5dGa5dSignUu5d)a5dSignE 5dTa5dSignIi5dNa 5dBa5dKha5dGeph5dKa 5dBa5dSignE5dTta5dSignAa 5dTtha5dSignAa5dGha 5dBha5dAvagraha 5dHa5dSignAa5dTha5dSa 5d,andrabindu  5dNa5dSignO5dGa 5dRa5dSignO5d,ha5dSignAi5dTa..) \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu, 5dKa5dNa5dSignAi5dTa-5dKa5dNa5dSignAi5dTa 5d)a5dSignI.N5dGa5dYa5dSignO 5dJa5dSignE5dBa5dHa 5dTa5dSignAi5dYa5dSignO 5d.a5dSignU5dKha 5d)a5dSignE5dTta5dSignE5dTa5dHa5.anda \n5dJa5dKha5dSignAi5dNa 5dKa5dSignAa5d,andrabindu5d,a 5dBa5dGa5dTa5dNa 5dTtha5dSignAa5dGha 5d,ha5dSignIi.), 5dHa5dVa5dSignAa-5dSignI5dVa5dHa5dSignAa5dSignI5d.ddha , 5dRa5dSignAa5dSignI5dNa5BASE -\n5dRa5dT.ha?f 5dTha5dGa, 5dSa5d.a5dSignAa5dSa 5d,andrabindu  5d(a5dGa5dSignAi5dTa 5dAa5dE5d(a 5dAa 5dAa5dGa5dSignUu5dO 5d(a5dSignAi5dGa5dTa5dSignE 5dGa5dHa5dTa5.anda \n5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dNa5dSignAa5dSignI.W5dNHa 5dTta5dSignAa 5dBa5dGa5dGa5dSignAa-5d)a5dSignE5dNa5dSignAa 5dKa5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5d)a5dSignE5dTta5dSignAa 5dGa5dSignE5d(a5.anda 5dHa5d)a 5dSa5dBha 5dTa 5d,andrabindu  \n5d)a5dNa5dSignU5dKha 5d,ha5dSignIi.)5.anda \n \n(5dAa5d,andrabindu5dSignI.W5dKha 5dU5dTtha5dSignAa 5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa 5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi5dKa 5dSignI5dNa 5d,.ha?f 5d,a5dSignAa5d,andrabindu5dSa 5d,andrabindu  5dUu5dRa5dGa 5dSignI5dNa 5dHa5dSignAa5dGa5dSignAi5dTa 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dBa5dJa5dSignAi5dKa 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5d)a5dSignO5dNa5d)a5dSignE 5dU5dTtha5dSignAi5dTa, 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dS.ha?f 5dRa5dSsTta 5dBa5dSignO5d(a5dSignIi 5dNa5dSignAi 5dRha 5dSignU 5dTta5dSignAi5dTa..)   \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dKa-5dA... 5dKa...5dI...5dI...5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dTa5dSignUu 5d,andrabindu  5dNa5dSignE 5dA5d,andrabindu5dGa5dNa5dSignAa5d)a5dSignE 5dBa5dSignAi5dSa 5dKa5dAvagraha 5dBha5dSignI.N5dGa 5dSignI5d.a5dNa 5dKa5dNa5dSignAi5dTa 5dGa5dHa5dSignAi 5d,ha5dHa 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa \n5dHa5d)a 5dTa 5d,andrabindu  5d)a5dSignAu5dGa5dSignIi 5dSa5dBa5dHa5dKa 5dGa5dR.ha?f 5dRa5dSignO 5dSa5dSignU5dNa5dSignAi 5d,ha5dSignIi.) 5dSignI5dKa5dNa5dSignE5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dKa 5dSignE  5dKa5dSignIi.W 5dBa5dJa5dSignAi5dE?  \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dJa5dSignE5dKa5dGa5dSignAa 5dJa5dSignE 5d)a5dSignO5dNa 5dRha 5dSignU 5d.ddha5dSignAi 5d,ha5dSignAi  5dSa5dSignE 5dBa5dSignAa5dJa5dSignAi5dE5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dSa5dSignU5dNa5dBa5dSignO \n5dKa5dSignI.N5dGa5dHa5dA 5dTa 5d,andrabindu  5dU5dTTa5dGa 5dNa5dSignAi 5dSignI5d.a5dHa5dKa5.anda 5dSa5dSignU5dSignI5dNa  5dKa5dAvagraha 5dKa5dSignAa5dNa5dSignE5d)a5dSignE 5dSa5d)a5dSignE5dTta -\n5dSa5d)a5dSignE5dTta  5dGa5dKha5dSignAi5dTa 5dJa5dSignI5dHa5dHa5dAvagraha5.anda  \n \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/30 \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dIi 5dKa5dSignIi.W 5dSa5dSignU5dNa5d(a5dSignI.W5dKha5dNa? \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dGha5dGa5dKa 5d(a5dSignO5dKa 5dSignI.)5d,ha5dA 5dTa 5d,andrabindu 5dE 5dTa5dSignO5dGa5dSignAa 5dKa5dHa5dBa5dSignE 5dKa5dGa5dBa5dHa5.anda 5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa5dKa \n5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dGa5dRa 5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa5dKa 5d(a5dSignO5dKa5dSa 5d,andrabindu  5dSignI.)5d,ha5dRa5dSignAa5dBa5dSignIi 5dNa5dSignAi5.anda 5dSignI.)5d,ha5dRa5dSignAa5dBa5dSignIi \n5dO5dTa5dBa5dSignE 5dJa5dSignE 5dJa5dSignE5dKa5dGa5dSignAa 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi5dKa 5dJa5dGa_dSignUu5dGa5dTa  5dNa5dSignAi 5dHa5dSignO5dI5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  \n(5d,andraO\n5dAnusvara5d,a5dGa5dSa 5d,andrabindu  5dAa5d,andrabindu5dSignI.W5dKha-5d)a5dSignU 5d,andrabindu 5dHa 5dRa5dSignO5d,ha5dSignAi5dTa.. 5dAa 5dKa5dNa5dSignIi 5dSa5dKKa5dTa \n5dHa5dSignO5dI5dTa...)  5dKa5dSignIi.W..5dI...5dI 5dSa5dSignU5dNa5d(a5dSignI.W5dKha5dNa? 5dKa5dNa5dSignIi 5dNa5dSignIi5dKa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu \n5dKa5dHa5dTha5dSignU?  \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dA5dGa5dSignU5dTa5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5dNa5dSignE 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU 5dSa5dSignO5d,a5dHa 5dAa 5dNa5dSignE 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dKa5dGa5dHa5.anda \n5dBha5dGa5dVa5dSignAa5dNa 5dSa5d)a5dSignU5d.Ga 5dSa5dNa 5d,ha5dSignAa5dTa5dSignIi 5d.a5dSignE5dNa5dSignE 5d,ha5dSignAi 5dTha 5.anda 5dGa5dSignIi5d.ha5dKa 5dSa5dGa5dSignAa5dRa5dSignE 5dJa 5d,andrabindu  \n5dGa5dSignAa5dE 5d)a5dGa5dSignAi5dTa 5dTa 5d,andrabindu  5dVa5dE5dHa 5dU5dRa5dSignAi5dTta  5dGa5dSignE5d(a 5dGa5dSignI5dHa5dTa5dSignAi5.anda \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa- 5dSignI5dKa5d,ha5dSignO 5dTa 5d,andrabindu  5dBa5dSignAa5dJa5dTha5dSignU?  \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi- 5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu, 5d)a5dSignAu5dGa5dSignIi 5dSa5dBha 5dKa 5dSignU 5dTtTta5dSignIi-5d,a5dSignAu5d(a 5dKa5dGa5dSignAi5dE 5dJa5dSignE 5dE5dHa5dSignE5dNa 5dJa5dSignU5dAa5dNa \n5d)a5dSignAu5dGa5dSignIi 5dTta5dAnusvara5dGa5dKa5dTtTta5dSignAa 5dGha5dGa...5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dKa5dSignAa5dKa5dSignIi.W, 5dGa5dGa5dSignIi5dBa 5d,ha5dSignIi.) 5dE5dKa5dGa 5d)a5dSignAa5dNa5dSignE 5dIi 5dNa5dSignAi 5dNa5dSignE 5dJa5dSignE 5d)a5dNa5dSignU5dKha5dSignE 5dNa5dSignAi 5d,ha5dSignIi.)5.anda  \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dBa5dJa5dBa5dSignAi 5d(a5dSignE 5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dRa5dTtha5dSignAu5dNa5dSignE 5dSignI.)5d,ha5dAi5.anda 5dAi5dBa5dTa5dSignE \n5dHa5dSignE5dTa5dSignIi5.anda 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dAu5dGa5dSignO 5dGa5dRa 5dKa5dGa5dBa5.anda  \n \n(5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi5dKa 5dSa 5dAnusvara 5dGa 5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi5dKa 5dRGa5dVa5dSignE5dSha..) \n  \n \n31/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n(5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5d.a5dSignE5dKha5dTa5dSignE 5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa 5d.a\n5dSignU5dNa5dSignUu 5dHa5dSignAa5dTha5dSignE 5d.a\n5dSignU5dNa5dSignUu 5dRa5dE5dGa \n5d,ha5dSignAa5dSignI5dNa ..)  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi, 5dKa5dSignIi.W 5dIi 5dSa5dBha 5dA5dRa5dNa5dSignAa 5dNa5dGa5dGa5dSa 5d,andrabindu  5dBa5dSignAi5d(a5dSignAa5dI5dE 5d.a5dSignE5dSignI.)5dTha5dNa? \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu, 5dRa5dE5dGa 5d,ha5dSignO5d.ddha5dSignUu.a?t5.anda \n(5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa 5dRa5dE5dGa 5d,ha5dSignO5dSignI5d.ddha  5d.a5dSignAi5dTa...)  \n5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu 5dKa5dSignAa5dNa 5dKha5dSignO5dSignI.)5d(a 5dSa5dSignU5dSignI5dNa  5dSignI.)5d(a5dA5.anda 5dNa5dSignE 5dKa 5dSignE 5dKa5dGa5dSignO 5dBha5dGa5dSignAu5dNa5dSignE \n5dSignI5dKa5dYa5dSignO 5dNa5dGa5dGa5dSa 5d,andrabindu  5dBha5dSignAa5dSignI5dGa 5dSa5dKa 5dSignAi 5dE 5dAa 5dNa5dSignE 5dSignI5d.a5dNa-5dGa5dSignAa5dSignI5dTa 5dKa5dNa5d(a5dSignAa5dSa 5d,andrabindu  \n5d.a5dSignU5dKha 5d)a5dSignE5dTta5dSignAa 5dSa5dKa 5dSignAi 5dE5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dE5dKa 5d(a5dSignAa5dKha5dKa 5dGa5dRa 5dKa5dHa5d(a5dSignI.W5dKha5dNa 5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dGa5dRa5dKa 5d)a5dSignO5d(a 5d(a5dSignAa5dKha 5dNa5dSignAi 5dHa5dSignO5dI5dE5.anda 5dHa5dSignO5dI5dE 5dO5dI 5dKa5dSignAa5dJa5dKa \n5dJa5dI5d)a5dSignE 5dO 5dGa5dRa 5dSa5dTta5d(a 5dGa5dHa5dSignAi5dE5.anda 5d,ha5dSignU 5d,ha5dSignE  5dKa5dNa5d(a5dSignAa5dSa 5d,andrabindu  5dJa 5d,andrabindu  5dHa5dSignO5dI5dTa5dSignAi 5dTa 5d,andrabindu  \n5dGha5dGa5dSa 5d,andrabindu  5dBa5dSignAa5dHa5dGa 5d.ha5dSignI.N5dGa 5dKa5dSignAa5dSignI5dNa5BASE -5dKa5dSignAa5dSignI5dNa  5d(a5dSignO5dKa 5d.a5dSignE5dVa5dSignIi-5d.a5dSignE5dVa5dTa5dSignAa \n5dTa5dKa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dKa5dSignI5dHa5dTa5dSignE 5d,ha5dSignAi 5dNa5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dRha5d(a 5dKa5dSignIi.W 5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dSignAi ? \n \n(5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi5dKa 5dAa5d,andrabindu5dSignI.W5dKha5dRa5dGa 5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa 5dAa5d,andrabindu5dSignI.W5dKha 5dGa5d.ddha5dSignAa..) \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi, 5dJa5dSignE 5dSignI5dVa5d.ha5dSignAa5dTa5dSignAa 5dSignI.)5d(a5dKha5d(a5dSignAi5dNa , 5dO 5dBha5dSignO5dGa5dBa5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu, 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dTa 5d,andrabindu  5dE5dKa5dTta5dSignAa 5dBa5dSignE5dTta5dSignO 5dA5dSignI.)5d,ha, 5dJa5dSignE 5d.a5dSa \n5dBa5dKha5dGeph5dKa5dBa5dSignAa5d.a 5dS.ha?f 5dVa5dSignAa5d)a5dSignIi 5dTa5dSignU5d(.ha?f 5dYa 5dBha5dAvagraha 5dJa5dSignAa5dE5dTa5.anda 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dTa 5d,andrabindu  5dGa5dNa5d(a \n5dKa 5dSignU 5dSignI5dTta5dYa5dSignAa 5dNa5dSignAa5dRa5d(a 5dJha5dSignO5dGa 5dBha5dSignE5d(a5.anda 5d.a5dSa 5dBa5dKha5dGeph5dKa 5d.a5dSignU5dKha 5dTha5dSignO5d.ddha5dSignE 5dBa5d.ddha \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/32 \n5dBha5dSignAa5dGa5dSignIi 5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dI5.anda 5dA5dHa5dSignIi 5d)a5dSignAa5dSignI5dTta5BASE -5dRa5dSignAa5dSignI5dNa 5dKa 5dSa5dSignIi5dTa5dSignAa 5dGa5dSignAa5dVa5dNna5dKa \n5d(a 5dAnusvara 5dKa5dSignAa5d)a5dSignE 5dA5dHa_dSignUu5dSa 5d,andrabindu  5dBa5dSignE5dSa5dSignIi 5dSignI5d.a5dNa 5dGa5dHa5d(a 5dGa5dHa5dSignAi5dTha 5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  \n(5d)a5dSignU5dSignI.W5dS.ha?f 5dKa5dYa5dSignAa5dI5dTa..)  5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi, 5dSignI5dHa5dNa5dKa5dSignAa 5dSa5dBha5dKa 5dNa5dJa5dSignAi5dGa  5d,a5dSignAa5dHa5dSignIi5.anda  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu, 5dHa5d)a 5dSa5dBha 5dO5dHa5dNa 5d.ha5dGa5dTa5dSignIi5dRa5dGa 5dJa5dNa5d)a 5d(a5dSignE5dNa5dSignE 5d,ha5dSignIi.) 5dJa5dSignE \n5dSa5dSignI5d.a5dKa5dSignAa5d(a 5dSha5dSignI.W5dK.ha?f 5dTa  5dU5dGa5d(a5dSignAi5dTa 5dGa5dHa5dSignAi5dE5.anda 5dTa5dSignO5dGa5dSignAa 5dTa 5d,andrabindu  5dBa5dSignE5dTta5dSignO 5d,ha5dHa 5dJa5dSignE \n5dO 5dRa5dSignUu5dBa5dSignI.N5dGa5dYa5dSignAa 5dRa5dSignO5dKha5dSignAi5dGa  5d.a5dSignE5dKha5dSignAi 5d,ha5dHa5dKa?  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dKa5dSignO5dNa 5d.a5dAvagraha 5dKa5dHa5dSignAi 5d,ha5dSignAi 5dTha  5dNa 5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi5.anda 5dRa5dSignIi5dRa5dGa5dKa 5dGa5dSignAa5d,ha 5d(a5dGa5dHa5dKa, \n5dAa5dSignI5dKa 5dRa5dGa5dTa5dSignIi 5d(a5dGa5dHa5dKa?  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dRa5dSignIi5dRa5dGa5dKa 5dGa5dSignAa5d,ha 5d(a5dGa5dHa5dKa5.anda 5dO 5dRa5dSignO5dKha5dSignAi5dGa  5dRGa5dSignE5d)a5dSignAa 5d.a5dSignIi5d.a5dSignIi5dKa \n5dKha5dSignU5dNa5dSignAu5d(a 5dSignI.)5d,ha5dAi5dNa 5.anda 5dVa5dSignE5d,a5dSignAa5dGa5dSignIi 5dBa5dSignAa5d(a-5dSignI5dVa5d..ha5dVa 5dBha5dAvagraha 5dGa5dSignE5d(a 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignIi5.anda \n5dGa5dSignAa5d)a5dKa 5d(a5dSignO5dKa 5dKa 5dSignE 5dTa5dBa5dSignO 5dSignI5dHa5d(a5dSignAu5d(a5dKa 5dSignAi 5dNa -5d.da5dSignO5d(a5dSignAu5d(a5dKa 5dSignAi 5dNa  5d.a5dSignO5dSa5dGa \n5dSignI5dBa5dAa5dHa 5dNa5dSignAi 5dKa 5dSignE 5d(a5dSignI.W5dKha5dNa5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dSa5dSignAa5dSa5dSignU5dGa 5dNa5dSignAi 5dBa5dSa5d(a5dSignI.W5dKha5dNa?  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dE5dKKa5dSignO 5dSignI5d.a5dNa 5dSa5dSignAa5dSa5dSignU5dGa 5dNa5dSignAi 5dGa5dSignE5d(a 5dGa5dHa5dSignI.)5dTha5dNa5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5d.ha5dSignAi5dNa5dVa5dSignAa5d.a \n5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5d.a5dSignIi 5dJa5dSignE 5dVa5dSignE5d,a5dSignAa5dGa5dSignIi5dKa 5dSignI.)5dJa5dNa5dGa5dSignIi5dKa 5dTtha5dSignAu5dGa 5d.ha5d.ddha5dSignAa 5d.a5dSignE5d(a5dKa 5dSignAi 5dNa  \n5dAa 5dTa5dSignO5dHa_dSignUu5dSa 5d,andrabindu  5dBa5dSignE5dSa5dSignIi 5dO5dI 5dVa5dSignE5d,a5dSignAa5dGa5dSignIi5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5d.ha5dSignAi5dNa5dVa5dSignAa5d.a 5dSignI5d.a5dAi5dNa  5dJa5dSignE    \n \n33/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n5dA5dRa5dNa 5d)a5dSignAa5dE-5dBa5dSignAa5dRa5dKa 5dRa5dSignAa5dGa 5dU5dTa5dSignAa5dGa5dSignAi5dTa, 5dSignI.)5dJa5dNa5dGa5dSignIi5dKa 5dA5dSignI.W5dN.ha?f 5dTa5d)a \n5dSa5d)a5dSignAi5d)a5dSignE 5dRa5dSignO5dKha5dSignAi5dGa  5dKha5dSignU5dNa5dSignAa 5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dKa 5dSa5dSignE5dVa5dSignAa5d)a5dSignE 5d(a5dGa5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5d)a5dGa5d(a5dSignIi5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi, 5dRa5dSignI5dHa5d(a5dSignU5dKa5dSignAa 5dJa5dSignU5dGa-5dJa5d)a5dSignAa5dNa5dSignAa5dKa 5dRa5dGa5dTa5dGa 5dAa5dBa 5dHa5dSignE5dTa5dSignAi?  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dSignI5dKa5dE 5dNa5dSignE 5dHa5dSignE5dTa5dSignAi5.anda  \n  \n(5dKa5dSignI5dHa 5d,a5dSignU5dRa 5dBha5dAvagraha 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dSa5dSignO5d,a5dE 5d(a5dGa5dSignAi5dTa...)  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5d,a5dSignU5dRa 5dSignI5dKa5dE 5dBha5dSignE5d(a5dSignI.W5dKha5dNa 5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi5.anda 5dAa5dGa5dSignUu5dO5dKa 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dKa5dHa5dTha5dSignU5dNa?  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  \n(5dGa 5dAnusvara 5dBha5dSignIi5dGa 5dHa5dSignO5dI5dTa..)  5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu 5dNa5dSignE 5dJa5dSignU5dGa-5dJa5d)a5dSignAa5dNa5dSignAa 5dBa5d.a5d(a5d(a 5dAa \n5dNa5dSignE 5d(a5dSignO5dKa 5dBa5d.a5d(a5d(a5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dTa5dKha5dSignAi5dNa?  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi-  5dBa5d.a5d(a5d(a 5d(a5dSignO5dKa5dKa 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dAa 5dO5dKa5dGa 5dSignI.)5dJa5dNa5dGa5dSignIi5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dKa 5dSignE 5dNa5dSignAa?  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi-  5dSa5dSignU5dNa5dSignAi 5d,ha5dHa5dKa 5dNa5dSignE 5dRha5d(.ha?f 5d(a5dSignAa5d,andrabindu 5dGa5dSignAa5d)a 5dNa5dSignIi5dKa 5dAa 5dRha5d(.ha?f 5d(a5dSignAa5d,andrabindu 5dGa5dSignAa5d)a \n5dA5d.ha5d(a5dSignAa5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dHa 5d,andrabindu , 5dSa5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  5dSa5dSignU5dNa5dBa5dSignE 5dNa5dSignAi 5dKa5dGa5dSignAi 5d,ha5dSignIi.) 5dSignI5dBa5dSa5dSignAa5dE5d(a5dSignO 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/34 \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  \n(5d)a5dSignU5dSignI.W5dS.ha?f 5dKa5dYa5dSignAa5dI5dTa..)  5dSignI5dBa5dSa5dSignAa5dE5d(a5dSignO 5d,ha5dHa! 5dKa 5dSignE 5dNa5dSignAa 5dSignI5dBa5dSa5dSignAa5dE5d(a 5d,ha5dHa?  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dTa5dSignIi5dNa 5dBa5dSignI5dHa5dNa5d)a5dSignE 5d,ha5dSignO5dTta 5dHa5d)a 5d,ha5dSignIi.)5.anda 5dJa5dSignE5dTtha5dKa5dSignIi.W 5dBa5dSignI5dHa5dNa5dKa 5dSignI5dBa 5dAa5dHa \n5d,ha5dTa5dNa5dSignAa5dGa5dSignAa5dHa5dSignIi5d)a5dSignE 5dTtha5dSignIi5dKa 5dBha5dSignE5d(a5.anda 5dKa5dHa5dSignAa5d,andrabindu5d.a5dNa 5dBa5d.ddha 5dSa5dSignU5dNNa5dGa 5dGha5dGa-5dBa5dGa \n5dGa5dHa5dSignAi 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dSignI5dBa 5dAa5dHa 5dNa5dSignAi 5dBha5dSignE5d(a5dSignAi5dNa ?  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dSa5dSignE 5dSignI5dKa5dE?  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dGha5dGa-5dBa5dGa 5d.a5dSignE5dKha 5dBa5dSignAa5dBa5dSignUu-5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa 5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5dBha5dSignAa5d,andrabindu5dI 5dSignI5dBa 5dAa5dHa5dKa 5dSa5dBha \n5dBa5dSignAa5dTa-5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dRa5dKKa5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5d(a5dSignE5d(a5dSignAi5dNa 5.anda 5dRa5dKKa5dSignAa 5dBha5dSignE5d(a5dSignAa5dRa5dGa 5d)a5dSignAa5d)a5dSignAa5dSa 5d,andrabindu  \n5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dKa5dGa5dE 5d)a5dSignAa5dSignI5dTGa5dKa 5dGa5dSignE5d(a5dSignAa5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dBa5dSignAa5dTa-5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dKa5dGa5dSignAi5dSa 5d,andrabindu  5dRa5dSignI5dHa5dNa5dSignE 5dNa5dSignE 5dGa5dSignAa5dYa-5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dKa5dAvagraha 5d(a5dI5dTa5dSignAi5dTha 5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dAu5dGa5dTa5dSignAa5dI 5dBha5dAvagraha 5dGa5dSignE5d(a5dSignAi5dNa 5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dKa5dSignIi.W 5dAu5dGa5dTa5dSignAa5dI?  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5dBha5dSignAa5d,andrabindu5dI 5dBha5dSignO5dJa 5dKha5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5dGha5dSignU5d)a5d(a 5dGa5dHa5dSignAi5dTha , 5dBa5dGa5dSignIi-5dTa5dGa5dKa5dSignAa5dGa5dSignIi \n5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dBa5dSignE5dSa5dSignIi 5dKha5dSignE5dNa5dSignE 5dGa5dHa5dSignAi5dTha 5.anda 5d,a5dSignAa5dSignI.)5d(a 5dRa5dSignAa5dSignI5dBa 5dSignI5dRa5dYa5dSignAa5dSa 5d(a5dGa5d(a5dSignAi5dNa 5.anda \n5dGa5dS.ha?f 5dTa5dSignAa5dKa5dSignAa5dTa5d)a5dSignE 5dI5dNa5dSignAa5dGa 5d.a5dSignE5dKha 5dTtha5dSignAa5dGha 5dBha5dSignE5d(a5dSignAa5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5d.da5dSignO5d(a 5dNa5dSignAi 5dGa5dHa5dNa5dSignE \n5dRa5dSignAa5dSignI5dNa 5dKa 5dSignE 5dNa5dSignAa 5dRa5dSignIi5dBa5dTa5dSignAi5dTha 5.anda \n  \n \n35/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  (5d)a5dSignU5dS.ha?f 5dKa5dSignIi.W 5d.a5dSignAi5dTa..) 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dKa5dSignIi.W 5dKa 5dSignE 5d(a5dSignAi5dNa ?  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dI5dNa5dSignAa5dGa 5d(a5dGa5dSa 5d,andrabindu  5dAa5dGa5dSignUu 5dBa5dSignI5dGha  5dE5dKa5dTta5dSignAa 5d.a5dSignU5dAa5dGa5dRa5dGa 5dJa5dSignAa 5dJa5dSignO5dGa5dSa 5d,andrabindu  \n5dHa5d(.ha?f 5d(a5dSignAa 5dKa5dGa5dSignAi5dTa 5d.da5dSignO5d(a 5d)a 5dAnusvara 5dGa5d(a5dSignI.W5dKha5dNa5.anda 5dAa5d,andrabindu5dGa5dNa5dSa 5d,andrabindu  5dE5dKa5dTta5dSignAa \n5dA5d.ha5dVa5dSignE5dSa5dSignUu 5d.da5dSignO5d(a 5d(a5dSignE5dNa5dSignE 5dBa5dHa5dGa5dSignAa5dI5dTa 5dRa5dSignU5d,ha5d(a5dSignI.W5dKha5dNa5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dKa5dSignIi.W 5dRa5dSignU5d,ha5d(a5dSignI.W5dKha5dNa?  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dNa5dSignAa5dO5dAnusvara 5dGa5dSignAa5dO5dAnusvara 5dAa 5dJa5dSignAa5dSignI5dTa5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dJa5dSignAa5dSignI5dTa 5dSignI.)5d)a5d(a5dTa5dSignE 5dO 5dA5d.ha5dVa5dSignE5dSa5dSignUu 5dHa 5d,andrabindu 5dSa5dSignAi5dTa 5dBa5dJa5d(a5dSignAa 5dJa5dKha5dSignAi5dNa 5dJa5dSignAa5dSignI5dTa-\n5dKa 5dSignU 5dTta5dSignU5d)a 5d,ha5dSignIi.) 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dAi5dNa5dSignAa 5dA5d,ha5dSignO5dRa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5dRa5dSignAa5dSignI5dNa  5dSignI5dRa5dAa5dE5dBa \n5dU5dSignI.)5d,a5dTa 5dHa5dE5dTa5.anda 5dRa5dSignAa5dSignI5dNa  5dRa5dSignIi5dBa 5dSignI5dBa 5dAa5dHa5dKa 5dGa5dRa-5dSa5dR.ha?f 5dRa 5dRa5dKKa5dSignAa \n5dBha5dAvagraha 5dGa5dSignE5d(a5.anda  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dHa 5d,andrabindu , 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dTa 5d,andrabindu  5dTtha5dSignIi5dKa 5dSignE  5dAu5dGa5dTa5dSignAa5dI 5dBha5dSignE5d(a5.anda 5d)a5dSignAa5dSignI5dTGa5dKa5dKa 5d(a5dSignO5dKa 5dKa5dSignIi.W \n5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5d.a5dSignE5d(a5dKa 5dSignAi 5dNa ?  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dBa5dSignE5dSa5dSignIi 5dBa5dSignAa5dTa 5dTa 5d,andrabindu  5dNa5dSignAi 5dBa5dSignU5dJha5d(a 5dA5dSignI.)5d,ha 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dA5d.ha5d(a5dSignAa 5dGa5dSignAa5d)a 5dKa5dSignI5dHa \n5d)a5dNa5dSignAa5dHa5dSignIi 5dKa 5dSignE 5d(a5dKa 5dSignAi 5dNa 5.anda \n \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/36 \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu 5dE5dKKa 5dSignE  5dGa5dSignAa5d)a 5dE5dKa 5dJa5dSignAa5dSignI5dTa5dKa 5dNa5dSignIi5dKa 5dHa5dSignO5dI5dE 5dAa \n5d.a5dSignO5dSa5dGa5dSignAa5dKa 5dA5d.ha5d(a5dSignAa5.anda  \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dGa5dSignAa5d)a 5dTa 5d,andrabindu  5dGa5dSignAa5d)a5dSignE 5dHa5dSignO5dI5dE5.anda 5dRha 5dSignE 5dGa 5dE5dNa5dSignAa 5dSignI5dKa5dE 5dHa5dSignO5dI5dE5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  \n(5d)a5dSignU5dSignI.W5dS.ha?f 5dKa5dYa5dSignAa5dI5dTa, 5dGa 5dAnusvara 5dBha5dSignIi5dGa 5dHa5dSignO5dI5dTa..)  5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu, 5dKa5dSignIi.W 5dKa5dHa5dBa5dHa \n5dAa 5dKa 5dSignE 5dTa5dSignE 5dKa5dHa5dBa5dHa5.anda 5dBha5dGa5dVa5dSignAa5dNa 5dA5dKha5dSignAi5dNa 5dA5dRa5dNa5dSignE 5dRha 5dSignE 5dGa5dSignAa 5d(a5dGa5dSignAa \n5d.a5dSignE5d(a5dKha5dSignU5dNa5.anda 5dA5dRa5dNa 5dSignI5d.a5dNa-5d.a5dSignU5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu5dKa 5dBa5dSignAa5dTa 5dSa5dSignO5d,a5dHa5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dBa5dSignE5dSa 5dKa5dHa5d(a5dSignI.W5dKha5dNa 5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi5.anda 5dTtha5dNa5dKa5dSignAa 5dTtha5dNa5dKa 5dSignAi  5d,ha5dSignAi  5dTa 5d,andrabindu  5d(a5dSignO5dKa \n5dA5dRa5dNa5dSignAa 5d)a5dT.ha?f 5dTha5dSignAa5dRa5dGa 5dHa5dSignAa5dTha 5d.a5dI5dE5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dTa 5d,andrabindu 5dE 5dSignI5dKa 5dTtha5dNa5dKa5dSignAa \n5d)a5dSignAa5dSignI5dNa  5dJa5dSignE5dTa5dSignAi 5dAa5dSignI5dKa 5d)a5dSignAa5dTha 5dRa5dGa5dHa5dKa 5dHa5dSignAa5dTha5dSa 5d,andrabindu  5dGa5dSignO5dKa5dSignAa 5dJa5dSignE5dTa5dSignAi5.anda \n5d(a5dSignE5dSignI5dKa5dNa 5dE5dKa5dTta5dSignAa 5dTa 5d,andrabindu  5dHa5dSignO5dI5dE 5dJa5dSignE 5d(a5dSignO5dKa 5dA5dRa5dNa 5dGa5d,.ha?f 5d,ha5dSignAa 5dA5dRa5dNa5dSignAa \n5dHa5dSignAa5dTha5dSignE 5dKa5dGa5dE 5d,a5dSignAa5dHa5dSignAi5dE5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dBa5dSignE5dSa 5dKa5dHa5dSignI.)5d(a5dAi5.anda 5dE5dKa5dTta5dSignAa 5dBa5dSignAa5dTa 5dTa 5d,andrabindu  5dTa5dGa5dSignE 5dRa5dSignI5d.ddha  5dGa5dSignE5d(a5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dSa5dSignE 5dKa5dSignIi.W?  \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dJa5dSignU5dGa-5dJa5d)a5dSignAa5dNa5dSignAa 5dBa5d.a5d(a5dSignAi5dKa 5dBa5dSignAa5dTa 5dU5dTtha5d(a 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignAi5.anda 5dNa5dSignE 5dSignI5d.a5dNa-5dGa5dSignAa5dSignI5dTa \n5dBa5d.a5d(a5d(a5dHa5dSignE5d,andrabindu 5dAa 5dNa5dSignE 5d)a5dSignAa5dSignI5dTta5BASE -5dRa5dSignAa5dSignI5dNa , 5dRa5dHa5dSignAa5d.ddha5.anda 5dBa5d.a5d(a5d(a5dHa5dSignE5d,andrabindu \n5d(a5dSignO5dKa5dKa 5dAa5d,a5dSignAa5dGa-5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa5.anda 5dE5dKa5dTta5dSignAa 5dBa5dSignAa5dTa 5dTa 5d,andrabindu  5dA5dRa5dNa5dSignO \n5dTtha5dHa5dKa 5dSignAi 5dE 5dJa5dSignE 5dJa5dSignE5dNa5dSignAa 5dRa5dSignI5dHa5dNa5dSignE 5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dKa 5d.ha5dSignAa5dGa5dNna5dSignAa 5d,ha5d(a 5dTa5dI5d)a5dSignE \n5dBa5dHa_dSignU5dTa 5dBa5d.a5d(a5dSignAa5dVa 5dAa5dE5d(a 5dHa5dSignE5dNa5.anda    \n \n37/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi, 5dAa5dBa 5dHa5d)a5dHa_dSignUu 5d,andrabindu  5dKa5d)a 5dSignI5d.a5dNa5dKa 5dNa5dSignAi 5dBha5dSignE5d(a5dSignAu5dAnusvara5.anda 5dJa5dSignI5dHa5dYa5dSignAa 5dSa5dSignAa5dSa5dSignU5dGa \n5dAa5dE5d(a 5dGa5dHa5dSignIi 5dTa5dSignI5dHa5dYa5dSignAa 5dJa5dSignE 5d(a5dSignAa5dJa 5dKa5dGa5dSignAi5dBa5d(a5dSignAa 5dRa5dSignU5dGa_dSignU5dKha 5d,ha5d(a5dSignAa, \n5dHa_dSignU5dNa5dKa5dSignAa5dRa5dGa 5dNa5dJa5dSignAi5dGa  5dRa5dSignI5d.ddha 5dTa5dSignE 5dJa5dSignE5dNa5dSignAa 5d)a5dSignU 5d,andrabindu 5dHa 5dJha5dRa5dE 5d(a5dGa5dSignAi 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignAu5dAnusvara \n5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dHa_dSignU5dNa5dKa5dSignO 5dSa5dBha5dKa 5dNa5dJa5dSignAi5dGa  5dRa5dSignI5d.ddha 5dTa5dSignE 5dYa5dSignAa 5dTa 5d,andrabindu  5dSignI5dNa 5d,.ha?f 5d,a5dSignAa5d,andrabindu 5d)a5dSignU5dHa5dSignE5d,andrabindu \n5d)a5dSignU5d.ddha5dSignIi-5dGa5dSignO5dAnusvara5dSignI5dTa 5d(a5dI 5d,ha5d(a5dSignAa 5dVa5dSignAa 5d.a5dSignO5dSa5dGa 5dSignI5d.a5dSa 5dTa5dKa5dE 5d(a5dGa5dSignAi \n5d,ha5d(a5dSignAa5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dBa5dSignE5dSa 5dKa5dHa5d(a5dHa5dKa5.anda 5dHa5d)a5dHa_dSignUu 5d,andrabindu  5dBa5dSignU5dGha 5dBha5dSignE5d(a5dSignO5dAnusvara, 5dAa5d,andrabindu5dSignI.W5dKha5dKa 5dI5dJa5dSignO5dTa5dSignO \n5dGha5dSignI5dTta  5dGa5dSignE5d(a, 5dTa5dSignAi5dYa5dSignO 5d.a5dSignE5dKha5dSignAi 5d,ha5dSignIi.) 5dTa 5d,andrabindu  5d(a5dSignAa5dJa 5dHa5dSignO5dI5dE5.anda 5dA5dNa5dSignE5dGa5dSignE \n5dBha5dGa5dVa5dSignAa5dNa 5dKa5dSignO5dNa 5dSa5dNa5dTa5dSignAa5dRa5dSignE 5d.a5dSignE5dKha5dSignAi5d(a5dSignE 5dSignI.)5dJa5dYa5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5dGa5dKha5dNa5dSignE 5d,ha5dSignAi 5dTha 5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dSa5dSignE 5dKa5dSignIi.W 5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi 5dE5dKKa 5dSignE 5dTta5dSignAa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dKa5dHa5dBa5dSignAi5.anda 5d)a5d.a5dGeph-5dAu5dGa5dTa 5d.a5dSignU5dNa5dSignUu5dKa 5d,a5dSignAa5dSignI.)5d(a \n5dE5dKa 5dSignE 5dGa5dAnusvara5dGa 5dBha5dAvagraha 5dGa5dSignE5d(a 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda \n \n5dGa_dSignUu5dRa5dNa5dSignIi5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi-  5dKha5dSignAi5dGa, 5dJa5dSignE 5dA5dSignI.)5d,ha 5dJa5dSignE5dTa5dE 5dA5dSignI.)5d,ha 5dSa5dSignE 5dTa5dSignE5dTa5dE 5dGa5dHa5dAvagraha5.anda (5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa \n5dSignI5d.a5dSa 5d.a5dSignE5dKha) 5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu, 5dSa5d)a5dSignAa5dJa 5dBa5d.ddha 5dRa5dSignAi5dGha 5d.a5dSignU5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu 5d,ha5dSignIi.)5.anda \n5dJa5dSignAa5dBa5dSignE 5d)a5dNa5dSignU5dKha5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dRGa5dSignAa5dNna 5dGa5dHa5dTa 5dTa5dSignAa5dBa5dSignE 5dKa 5dSignE 5dTa5dSignAu 5d.a5dSignU5dSignI5dNa 5dYa5dSignE5d,andrabindu5d)a5dSignE 5dGa5dHa5dTa5.anda \n5dE5dHa5dSignE5dNa 5dSignI5dVa5dRa5dSignAi5dTa    5dBha5dGa5dVa5dSignAa5dNa 5dTa5dSignO5dGa5dSignE5dTta5dSignAa 5dNa5dSignAi 5d.a5dSignE5d(a5dKha5dSignU5dNa 5dHa5dSignE5dNa, 5dTa5dSignO5dGa5dSignAa \n5dSa5dNa-5dSa5dNa 5dBa5dHa_dSignU5dTa5dSignO 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda  \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5d.a5dSignAa5d.a5dSignIi, 5dSa5dE5dHa 5dTa 5d,andrabindu  5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5d)a5dSignAa5dE-5dBa5dSignE5dTta5dSignAa 5dKa5dHa5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dAi 5dJa5dSignE 5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5dGa5dSignO5dGa5dSignE5dKa \n5dJa5dSignI5d.ddha  5dE5dKKa 5dSignE  5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5d.a5dSignE5dKha5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dAi 5dJa5dSignE 5dSa5dTa5dHa?ant-5dSa5dTa5dHa?ant 5dSignI5dRa5dGha5dSignIi5dKa \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/38 \n5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa 5dSa5dBha 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dHa5d)a5dGa5dSignAa 5dTa 5d,andrabindu  5d.a5dSignU5dI5dE 5dSignI5dRa5dGha5dSignIi5dKa 5dBha5dSignE5d(a 5dHa5dSignE5dNa5.anda \n5dTa 5d,andrabindu 5dE 5dKa5dSignIi.W 5d.a5dSignU5dNa5dSignUu 5d.a5dSignUu 5dBha5dAvagraha 5dGa5dSignE5d(a5.anda \n  \n  \n \n39/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n \n \n5dA5dSignI.W5dN.ha?f 5dTa 5d)a 5d.a_dSignVoca?icG5dSh.ha?f 5dYa - \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/40 \n(5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi, 5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi 5dAa 5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa 5dO5dSa5dSignAa5dGa5dRa5dGa 5dBa5dSignAi5dSa5d(a5.anda) \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5d)a5dSignAa5dE, 5dJa5dSignAa5dSignI5dNa5dYa5dSignE5d,andrabindu 5dKa5dAvagraha 5dTa 5d,andrabindu  5dHa5d)a 5dSa5dBha 5dGa5dGa5dSignIi5dBa 5d,ha5dSignIi.) 5dTa 5d,andrabindu  5d.a5dSignU5dKha \n5dKa 5dSignE 5dKa5dGa5dSignAa 5dHa5dSignE5dTa5dSignAi5.anda 5dTa5dSignO5dHa_dSignUu5d)a5dSignE 5dJa 5d,andrabindu  5dSignI5dHa5d).ha?f 5d)a5dTa 5dHa5dSignAa5dSignI.N5dGa5dYa5dSignE 5d.a5dSignE5dBa 5dTa 5d,andrabindu  5dE5dKKa5dSignO 5dKSsa5dNna \n5dJa5dSignIi5dBa  5dRa5dSignAa5dE5dBa5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dI5dGeph 5dKa5dSignO5dNa5dSignO 5dNa5dVa 5dGa5dRa 5d,ha5dSignIi.)5.anda 5dKa5dTa5dSignAa5dGeph 5dRa5dSignU5dGa_dSignU5dKha5dKa 5dIi 5d.a5dSignU5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu 5d,ha5dSignIi.)5.anda \n5dKa5dTa5dSignAa5dGeph 5dRa5dSignU5dGa_dSignU5dKha 5dJa5dSignE5dHa5dSignE5dNa 5dGa5dHa5dTa 5dO 5dA5dRa5dNa5dSignAa 5dSa5dNa 5d.a5dSignU5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu 5dBa5dNa5dSignAa, \n5dBa5dSignAa5dSa 5dKa5dGa5dTa5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  (5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa5dSa 5d,andrabindu ) 5d.a5dSignE5dKha5dSignUu 5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu, 5dJa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dA5dRa5dNa5dSignAa 5d)a5dSignO5dNa5dKa \n5d)a5dSignAa5dSignI.)5d(a5dKa 5dSignI5dKa5dYa5dSignO 5dHa5dSignO5dI5dE5.anda 5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dA5dHa_dSignUu 5d,andrabindu  5d,ha5dSignIi.)5.anda 5dTa 5d,andrabindu 5dE 5dA5dRa5dNa \n5dA5dSignI5dGa5d(a5dSignAa 5dSignI.)5dJa5dNa5dGa5dSignIi5dKa 5dGa5dS.ha?f 5dTa5dSignAa 5dA5dRa5dNa5dSignE 5d.ha5d.ddha5dE 5dRa5d.ddha5dTa5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dBa5dSignE5dSa 5dKa5dHa5d(a5dHa5dKa 5dBa5dSignAu5dAa5.anda 5dJa5dSignE5dNa5dSignAa 5d(a5dSignO5dKa 5dSa5dBha5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5d.a5dSignE5dKha5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dAi \n5dJa5dSignE 5d,a5dSignI.N5dGa-5d,a5dSignI.N5dGa5dTta5dSignAa 5dSignI.)5d.ha5dYa5dSignAa-5dRa5dSignU5dTa5dSignAa 5d,ha5dSignO5dSignI5d.ddha  5d.a5dSignO5dSa5dGa 5dGha5dGa 5d,a5dSignI.)5d(a \n5dJa5dSignAa5dI5dE5.anda 5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dJa 5d,andrabindu  5dTa5dSignO5dHa_dSignUu 5d,andrabindu  5dBha5dSignAa5dGa5dE 5d,a5dSignAa5dHa5dBa5dHa 5dTa 5d,andrabindu  5dSignI5dKa5dYa5dSignO \n5dRa5dKa 5dSignAi 5d.ddha  5dKa5dAvagraha 5dKa 5dSignE 5dTa5dSignE 5dSignI5d.a5dNa 5dGa5dSignI.W5dKha 5dSa5dKa5dTa5dHa5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa?  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dKa5dSignIi.W?  \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dYa5dE5dHa 5dJa5dSignE 5dA5dRa5dNa5dSignAa 5dSa5dBa5dHa5dKa 5dBa5dSignAa5dRa-5d.a5dSignAa5d.a5dSignAa5dKa 5dKa5dE5d(a 5dKa5dSignIi.W5dSignI5dTa5dGeph \n5d)a5dSignE5dTta5dSignAa 5dGa5dHa5d(a 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda    \n \n41/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dKa5dNa5dSignIi 5dBa5dSignU5dJha5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5dKa5dHa5dTha5dSignU?  \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dSa5dBha5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dNa5dSignIi5dKa-5dA5d.ha5d(a5dSignAa 5dKa5dSignAa5dJa 5dKa5dGa5dBa5dSignAa5dKa 5d,ha5dSignU 5dTta 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda \n5dJa5dSignE5dKa5dGa5dSignAa 5dJa5dSignE 5d)a5dSignO5dNa 5dRha 5dSignU 5d.ddha5dSignAi 5d,ha5dSignAi 5dSa5dSignE 5dKa5dGa5dSignAi5dE5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5d)a5dNa5dSignU5dKha 5dJa5dSignAa5dNa5dVa5dGa \n5dNa5dSignAi 5dSignI5dVa5dVa5dSignE5dKa5dSignIi.W 5dJa5dSignIi5dVa 5d,ha5dSignIi.)5.anda 5dTa 5d,andrabindu 5dE 5dNa5dSignIi5dKa-5dA5d.ha5d(a5dSignAa5dKa 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dTa 5d,andrabindu  \n5dKa5dGa5dE 5dRa5d.ddha5dTa5dSignAi5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dKa5dSignIi.W 5dNa5dSignIi5dKa 5dA5d.ha5d(a5dSignAa?  \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dJa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dA5dRa5dNa 5dKa5dTa5dGeph5dV.ha?f 5dYa 5dRa5dSignUu5dGa5dSignAa 5dKa 5dSignE 5d(a5dSignAa5dRa5dGa 5d)a5dGa5d.a 5dRa5dSignU5dGa_dSignU5dKha 5dBa5dNa5dSignAi5dE \n5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dSTGa5dSignIi5dGa5dNna5dSignO 5dNa5dSignE 5dNa5dSignAa5dGa5dSignIi5.anda 5d.a5dSignU5dNa5dSignUu5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dA5dRa5dNa-5dA5dRa5dNa 5dKa5dSignAa5dJa5dKa \n5dGa5dS.ha?f 5dTa5dSignAa 5d,ha5dI5.anda 5dGa5dS.ha?f 5dTa5dSignAa5dKa 5dSa 5dAnusvara 5dGa 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dSa 5dAnusvara 5dKa5d(.ha?f 5dRa 5d,ha5dSignAi , 5dJa5dSignE \n5dSignI.)5dJa5dNa5dGa5dSignIi5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dSignI.)5dJa5dNa5dGa5dSignIi 5dBa5dNa5dBa5dSignAi 5d,ha5dI5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dNa5dSignAi 5dBa5dSignU5dJha5dSignI.)5d(a 5dAi5dNa  5dSignI5dHa5dNa5dKa5dGa 5dBa5dSignAa5dTa?  \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5d.a5dSignE5dKha5dHa5dKa, 5dTa5dSignO5dGa5dSignAa 5dSignI5dKa5dYa5dSignO 5dKha5dSignU5dTta5dSignAa5d)a5dSignE 5dBa5dSignAa5dSignI.W5dNHa  5dKa5dAvagraha 5dNa5dSignAi 5dGa5dSignI.W5dKha 5dSa5dKa 5dSignAi  \n5d,ha5dHa 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dA5dRa5dNa 5dSignI.)5dJa5dNa5dGa5dSignIi5dKa 5dBa5dSignAa5dN.ha?f 5dHa5dSa 5d,andrabindu  5dBa5dSignI.W5dN.ha?f 5dHa  5dJa5dGa_dSignUu5dGa 5dGa5dSignI5dHa \n5dSa5dKa 5dSignAi  5d,ha5dHa5.anda 5dIi 5dTa 5d,andrabindu  5dTa5dSignO5dGa5dSignE 5dNa5dSignE 5dBa5dSignU5dJha5dE 5dRa5d.ddha5dTa5dHa 5dJa5dSignE 5dHa5d)a5dGa5dSignE 5d.a5dSignU5dAa5dGa5dSignE \n5dGha5dGa5dBa5d(a5dSignAa 5dA5dRa5dNa 5dTta5dSignAa5d,andrabindu5dGa 5dGa5d)a5dSignAa 5dA5d.ha5d)a5dGa_dSignUu 5dBha5dSignE5d(a 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda \n5d.a5dSignU5d.ha5d)a5dSignU5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5dBa5d,.ha?f 5d,a5dSignAa 5dSa5dSignE5dHa5dSignO 5dA5dSignI.)5d,ha, 5dTa5dSignAi5dTtha5dSignIi5dNa 5dKa5dSignO5dNa 5d.ha5dGa5dSignAa5dNa5dSignIi 5d,a5d(a5dE \n5dRa5d.ddha5dTa5.anda \n (5dTa5dHa5dSignIi 5dBa5dSignIi5d,a 5dJa5dSignIi5dVa5dNa5dKa 5dRGa5dVa5dSignE5dSha..) \n \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/42 \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  (5dJa5dSignIi5dVa5dNa5dSa 5d,andrabindu ) 5dKa 5dSignE 5dTa5dE 5dGa5dHa5dSignAi 5d,ha5dSignIi.), 5dSignI5dKa5dNa5dKa5dSignAa5dSa 5d,andrabindu  5dKa5dSignAa5dJa 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dO5dNa5dSignAa 5dHa5d)a5dGa5dSignO 5dGha5dGa 5dE5dHa5dSignIi 5dI5d(a5dSignAa5dKa5dSignAa 5dA5dSignI.)5d,ha 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dGa5dHa5dSignAi 5d,ha5dSignIi.) \n5dSignI5d.a5d(.ha?f 5d(a5dSignIi5d)a5dSignE5.anda 5dHa5d)a5dGa5dSignAa 5dKa5d).ha?f 5dRa5dNa5dSignIi5d)a5dSignE 5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa 5dKa5dSignAa5dJa 5dKa5dGa5dSignAi 5d,ha5d(a5dSignAa \n5dHa_dSignU5dNa5dKa 5dSignE  5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa5dSa 5d,andrabindu  5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dKha5dSignAa5dSa 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dKa5dGa5dE 5dAa5dE5d(a \n5d,ha5dSignIi.)5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi- 5dHa_dSignU5dNa5dKa5dGa 5dBha5dSignAa5dE 5dHa5d)a5dHa5dSignIi5dAnusvara 5dSignI.)5d,ha5dAi5dNa 5.anda 5dO 5dTa 5d,andrabindu  5dA5dRa5dNa5dSignE 5dO5d,ha5dSignAa5dI5dNa5dRa5dGa \n5dRa5d.ddha5d(a 5d,ha5dSignAi 5dTha  , 5dU5dSignI5dTtha5BASE -5dBa5dSignAi5dSa 5dNa5dSignI5dHa5dYa5dSignE5d,andrabindu 5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dSignAi 5dNa5.anda 5dTa5dKha5dSignAi5dNa \n5dBa5dSignAa5dJa5dSignUu, 5dKa 5dSignE 5dHa5dSignE5dNa 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dKa5dGa5dBa5dSignAa5dKa 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dKa5dSignAa5dGa5dKha5dSignAa5dNa5dSignAa5dKa 5d)a5dSignAa5dSignI.)5d(a5dKa 5dGa5dSignAa5dYa-5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5d(a5dSignE5d(a 5dRa5dTtha5dSignAu5d(a5dSignAi5dNa  \n5dA5dSignI.)5d,ha5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dKa5d).ha?f 5dRa5dNa5dSignIi5dKa 5dRa5dTtha5dSignAu5d(a 5dAa5d.a5d)a5dSignIi 5d,ha5dSignIi.)?  \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dHa 5d,andrabindu 5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dJa5dKha5dSignAi5dNa 5d.a5dSignE5dHa5d)a5dSignE 5dSha5dSignI.W5dK.ha?f 5dTa  5d,ha5dSignE 5d(a5dSignAi5dKa, 5dHa5dSignAa5dTha-5dRa5dE5dGa 5d.a5dSignU5dGa_dSignUu5dSa 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignAi5dKa \n5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dTa 5d,andrabindu  5dO5dBha5dGa 5dTta5dSignAa5dI5d)a5dKa 5d(a5dSignO5dBha 5d.a5dSignE5dKha5dSignAa-5d.a5dSignE5dKha5dSignAa 5dSignI5d.a5dNa-5dGa5dSignAa5dSignI5dTa \n5dKa5dSignAa5dJa 5dKa5dGa5dSignAa 5dBa5dSignE5dKa5d).ha?f 5d)a5dSignAa 5dBa5dNa5dSignAa 5dGha5dGa 5dRa5dTtha5dSignAa 5d.a5dSignE5d(a5dKa5.anda 5dAa...?  \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dKa5d).ha?f 5dRa5dNa5dSignIi5dKa 5dJa5dSignE 5dSignI5dNa 5dA5d)a 5d,ha5dSignAi  5dO5dSignI5dHa 5dSignI5dHa5dSa5dSignAa5dBa5dSignE 5dNa5dSignE 5dKa5dSignAa5dJa 5dHa5dE5dTa?  \n \n  \n \n43/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dSignI5dNa 5dA5d)a 5dBa5dNa5dBa5dSignAi5dKa5dSignAa5d(a 5dKa5dSignAa5dJa5dSignO 5dKa 5dSignE 5dSignI5dNa 5dHa5dSignAa5dGa (5dShGa5dSignI.)5d)a5dKa) 5dSa 5d,andrabindu  5dGa5dSignAa5dYa-\n5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dKa 5dSignE 5dNa5dSignE 5d,ha5dSignE 5dSignI.)5d(a5dAi?  \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5d.a5dSignE5dKha5dSignUu, 5dJa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa 5dKa5d).ha?f 5dRa5dNa5dSignIi5dKa 5dS.ha?f 5dTta5dSignAa5dRha 5d,ha5d(a5dSignAa 5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa \n5dHa5d)a5dHa_dSignUu 5d,andrabindu  5d,ha5dSignIi.), 5dTa 5d,andrabindu 5dE 5dAi 5dRGa5dSh.ha?f 5dNa5dKa 5dU5dTTa5dGa 5dNa5dSignAi 5d.a5dAvagraha 5dRa5dE5dBa5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dTa5dKha5dSignAi5dNa?  \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dJa5dSignE 5dSa5dBha 5dSa5dSignU5dSignI5dVa5d.ha5dSignAa 5dBha5dSignE5dTta5dSignAi 5d,ha5dSignAi 5dSa5dSignE 5dSa5dBha 5dSa5dSignU5dSignI5dVa5d.ha5dSignAa 5dSignI5dHa5dNa5dKa5dSignO \n(5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa) 5dBha5dSignE5dTta5dTa5dSignAi5dNa 5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dKa5dSignIi.W 5dSa5dBha 5dBha5dSignE5dTta5dTa5dSignAi5dNa ?  \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa- 5dI5d(a5dSignAa5dJa 5dKa5dGa5dSignAa 5d.a5dSignE5d(a5dSignAi5dNa 5.anda 5dTa5dT.ha?f 5dKa5dSignAa5d(a 5dRa5dSignAa5dNa 5dSa5dE 5dGa_dSignUu5dRa5dSignAi5dAa5dKa 5dSa 5dAnusvara 5dGa \n5dGha5dGa 5dRa5dHa_dSignU 5d,andrabindu 5d,a5dSignAa 5d.a5dSignE5d(a5dKa 5dSignAi 5dNa 5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dBa5dSa?  \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dNa5dSignAi5.anda 5dE5dTa5dBa5dSignE 5dNa5dSignAi5.anda 5dJa 5d,andrabindu  5dRa5dTNa5dSignIi 5dKa5dSignAa5dJa 5dKa5dGa5dE 5d,a5dSignAa5dHa5dTa5dSignIi 5dTa 5d,andrabindu  5dNa5dSignAu5dKa5dSignI.N5dGa5dYa5dSignO \n5d.a5dSignE5dTa5dSignAi5dNa  5dAa 5dGa5dSignAa5d)a5dGa_dSignUu5dRa5dKa 5dNa5dSignAa5dO5dAnusvara5dSa 5d,andrabindu  5dE5dKa 5d(a5dSignAa5dKha5dKa 5dBa5dSignIi5d)a5dSignAa 5dSa5dSignE5dHa5dSignO \n5dKa5dAvagraha 5d.a5dSignE5dTa5dSignAi5dNa  5dJa5dSignE 5d)a5dSignU5dI5d(a5dSignAa 5dRa5d,ha5dSignAa5dI5dTa  5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dBha5dSignE5dTta5dTa5dSignAi5dNa 5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dJa5dSignIi5dBa5dSignAi5dTa5d)a5dSignE 5dKa5dSignIi.W 5dSa5dBha 5dBha5dSignE5dTta5dTa5dSignAi5dNa ?  \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dRa5dSignI.N5dGa5dVa5dSignAa5dGa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dO5dHa5dSignIi 5d.a5dGa5d)a5dSignAa5dHa5dSignAa5dKa 5dNa5dSignO5dKa5dGa5dSignIi 5dAa 5dGa5dHa5dSignAi5dKa 5d.da5dSignE5dGa5dSignAa5.anda \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/44 \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dHa5d)a 5dSa5dBha 5dGa5dSignAa5d)a5dKa 5dSa5d)a5dSignAa5dJa5d)a5dSignE 5dGa5dHa5dSignAi 5d,ha5dSignIi.), 5dTa 5d,andrabindu 5dE 5dAa5dGa5dSignUu 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  \n5dKa5dGa5dSignAi5dSa 5d,andrabindu  5dRa5dSignI5dHa5dNa5dSignE 5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dSa 5d,andrabindu  5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5d(a5dSignE5dBa 5dJa5dGa_dSignUu5dGa5dSignIi 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dBa5dHa_dSignU5dTa 5dBa5dSignI5dGha 5dYa5dSignAa5d,andrabindu5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  (5d)a5dSignAa5dE5dSa 5d,andrabindu ...) 5dJa5dSignAa5dBa5dSignE 5dHa5d)a 5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dKa 5dRa5dSignAa5d,andrabindu5d,a 5dGa5dSignO5dGa5dSignE5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dBa5dJa5dSignAa 5dA5dNa5dSignAi \n5d,ha5dSignIi.) 5dTa5dSignAa5dBa5dSignE 5dSignI5dHa5dNa5dKa5dSignAa 5d,a5dSignAa5dHa 5dJa5d(a5dKha5dSignAi 5dKa5dGa5dSignAa 5dSignI5d.a5dHa5dNa5dSignU5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dBa5d.ddha 5dBa5dSignI5dGha 5dYa5dSignAa5d,andrabindu5.anda \n (5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi 5dJa5dSignAa5dI5dE 5.anda 5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dRa5dGa5dSignO5d,ha 5dHa5dSignO5dI5dTa5dSignE 5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa \n5dA5d.ha5dJha 5dSign,andraE 5dR.ha?f 5dRa5dSignU 5d)a5dSignU 5d,andrabindu 5dHa 5dSa5dSignO5d(a5dHa5dN.ha?f 5dNa5dSignIi 5dU5dGha5dSignAa5dSignI.N5dGa...) \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dJa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dSa5dSignO5d(a5dHa-5dSa5dSignO5dHa5d(a, 5dA5dTtha5dSignAa5dGa5dHa-5dA5dTtha5dSignAa5dGa5dHa 5dGha5dNn.ha?f 5dTta5dSignAa 5dRa5dSignI5dTa5dSa 5d,andrabindu  \n5dKa5dSignAa5dJa 5d(a5dI 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignAu5dAnusvara 5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dNa5dSignE 5dHa5d)a5dGa5dSignO5dSa 5d,andrabindu  5dKa5dGa5dSignAa5dE5dBa?  \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  (5dKa5dNa5dSignIi 5dGa5dSignU5d).ha?f 5d)a 5dHa5dSignO5dI5dTa..) 5dKa5dSignIi.W 5d)a5dTa5d(a5dBa?  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5d)a5dTa5d(a5dBa 5dYa5dE5dHa 5dJa5dSignE 5dJa5dKha5dSignAi5dNa 5dSa5dSignO5d(a5dHa-5dA5dTtha5dSignAa5dGa5dHa 5dGha5dNn.ha?f 5dTta5dSignAa  \n5dKa5dGa5dKha5dNNa5dSignAa5d)a5dSignE 5dKa5dSignAa5dJa 5dKa5dGa5dBa, 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dA5dRa5dNa5dSignE 5dKa5dKha5dNa 5dBha5dSignAa5dNa5dSa-\n5dBha5dSignAa5dTa 5dKa5dGa5dBa 5dAa 5dKha5dSignAa-5dRa5dSignIi 5dA5dGa5dSignAa5d)a 5dKa5dGa5dBa5.anda \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dE5dKa5dGa5dSignO 5dJa5dVa5dSignAa5dBa 5dNa5dSignAi 5d.a5dSignE5dBa5.anda \n    \n \n45/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  (5dJha5dRa5dTta5dSignAi5dTa..) 5dE5dTa5dBa5dSignE 5dNa5dSignAi, 5dJa5dKha5dSignAi5dNa 5dA5dRa5dNa5dSignO 5dJa5dSignO5dKa5dGa 5dSa5d)a5dYa \n5dA5dRa5dNa5dSignE 5dNa5dSignAi 5dBha5dSignE5dTta5dTa, 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dTa5dSignIi5dNa 5dBa5dKha5dGeph5dKa 5d.a5dSignUu5d.ha-5d)a5dSignU5dHa5dSignAa5d,andrabindu 5dBa5d,.ha?f 5d,a5dSignAa \n5dAa 5dA5dRa 5dAnusvara 5dGa 5dRa5dSignI5dTa5dKa 5dSa5dSignE5dVa5dSignAa 5dKa5dKha5dNa 5dKa5dGa5dBa5.anda \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  (5dRGa5d(a5dSignO5dBha5dNa 5d.a5dSignAi5dTa..) 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dTha5dSignO5d.ddha5dSignE 5dKa5dGa5dKha5dNNa5dSignAa5d)a5dSignE 5dKa5dSignAa5dJa 5dKa5dGa5dE \n5dRa5d.ddha5dTa?  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dTa5dBa?  \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dKa5dSignO5dTtha5dSignIi5dE5dKa 5dKa5dSignAa5dJa 5dBha5dSignE5dTta5dTa5.anda 5dJa5dSignE5dHa5dNa5dSignE 5dKa5dSignAa5dJa 5dHa5d(.ha?f 5d(a5dSignU5dKa \n5dTa5dSignE5dHa5dNa5dSignE 5dSa5d)a5dSignAi5dYa5dSignO5dKa5.anda 5dKa5dSignO5dTtha5dSignIi5dE5d)a5dSignE 5dGa5dHa5dSignAi5dYa5dSignO5dKa 5dBa5dSignE5dVa5dS.ha?f 5dTha5dSignAa 5dGa5dHa5dTa 5dAa \n5dA5dRa5dSignUu5d,ha 5dKha5dSignE5dNa5dSignAa5dI5dO-5dSignI5dRa5dNa5dSignAa5dI 5dHa5dE5dTa5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  (5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dSa5dHa5d)a5dSignAi5dTa..) 5dJa 5d,andrabindu  5dHa5d)a5dGa5dSignAa 5dI5dJ.ha?f 5dJa5dTa5dKa 5dSa 5dAnusvara 5dGa 5dKha5dSignE5d(a5dBa5dSignAa5d.ddha \n5dHa5dE5dTa 5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dKa 5dSignE  5dBa 5d,andrabindu 5d,a5dSignAu5dTa?  \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5d)a5dSignAa5dSignI.)5d(a5dKa5dKa 5dNa5dJa5dSignAi5dGa  5dSa5dBha5dRa5dGa 5dGa5dHa5dSignAi 5d,ha5dSignAi5dNa5.anda 5dKa5dSignIi.W  5d)a5dJa5dSignAa5d(a 5d,ha5dSignIi.) 5dJa5dSignE \n5dE5dKa5dTta5dSignAa 5d)a5dSignAa5dSignI.)5d,ha5dYa5dSignO-5d)a5d,.ha?f 5d,ha5dGa, 5dSignI5dBa5dNa5dSignAa 5dHa_dSignU5dNa5dKa5dSignAa 5dRa5dSignU5d,ha5dNa5dSignE 5dKa5dSignO5dTtha5dSignIi5dKa \n5dBha5dSignIi5dTa5dGa 5dJa5dSignAa-5dAa5dSignI5dBa 5dSa5dKa 5dSignAi 5dE5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  (5dAa5d,andrabindu5dSignI.W5dKha 5dTta5dSignE5dGha 5dKa5dGa5dSignAi5dTa..) 5dIi 5dTa 5d,andrabindu  5dBa5dSignE5dSa 5dKa5dHa5d(a5dSignAu5dAnusvara 5dJa5dSignE 5dBa5dSignAa5dHa5dGa5dSa 5d,andrabindu  \n5d)a5dSignAa5dSignI.)5d,ha5dYa5dSignO-5d)a5d,.ha?f 5d,ha5dGa 5dNa5dSignAi 5dJa5dSignAa 5dSa5dKa 5dSignAi 5dE 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dJa 5d,andrabindu  5dKa5dSignO5dTtha5dSignIi5dKa \n5dBha5dSignIi5dTa5dGa5dSignE5dKa 5d(a5dSignO5dKa...?  \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/46 \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dO5dNa5dSignAa 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu5dKa 5dSha 5dAnusvara 5dKa5dSignAa, 5dSignI5dKa5d,ha5dSignU  5dA5dAnusvara5dSha5d)a5dSignE 5dTtha5dSignIi5dKa 5dSignE  5dA5dSignI.)5d,ha 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa \n5dGha5dNa5dSignE5dGa5dSignO 5dAu5dGa5dTa, 5dJa5dSignU5dAa5dNa5dSa 5d,andrabindu  5dA5d.ha5dBa5dSignE5dSa5dSignUu 5d.ha5dSignI.N5dGa, 5dKa5dSignO5dTtha5dSignIi5dKa 5dBha5dSignIi5dTa5dGa \n5dKa5dSignAa5dJa 5dKa5dGa5dSignAi5dE5.anda \n \n5dKa 5dSignU 5dSha5dSignE5dSa5dGa5dSignIi-  5dBa5dJa5d(a5dSignAu5dAnusvara 5dTa 5d,andrabindu  5dBa5dSignE5dSa 5dBa5dSignAa5dTa5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dJa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa, 5dNa5dSignE 5dSa5dBha 5dRa5dSignU5dGa_dSignU5dKha5dKa \n5d,a5dSignAa5dSignI.)5d(a-5d.dha5dSignAa5dSignI.)5d(a 5dBa5dSignE5dVa5dHa5dSignAa5dGa 5dE5dKa 5dGa5dAnusvara5dGa 5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dSignAi 5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dTa 5d,andrabindu  \n5dSTGa5dSignIi5dGa5dNna5dSignO5dKa 5dA5dSignI.)5d,ha5.anda 5dE5dKKa 5dSignE  5dKa5dSignAa5dJa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dSignI5dKa5dYa5dSignO 5dKha5dSignE5d(a 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi5dE \n5dSignI5dKa5dYa5dSignO 5dI5dJ.ha?f 5dJa5dTa5.anda \n (5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu5dKa 5dSa 5dAnusvara 5dGa 5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi5dKa 5dRGa5dVa5dSignE5dSha..) \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dBha5dNa5dSignE 5dKa5dKKa5dSignO 5dAa 5dBha5dSignAi5dYa5dSignAu 5dAa5dSignI5dBa5dYa5dSignE 5dGa5dSignE5d(a5dSignAa5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5dSignI5d.a5d(.ha?f 5d(a5dSignIi5dSa 5d,andrabindu  5dJa5dSignIi5dVa5dNa 5dAa5dE5d(a 5d,ha5dSignAi 5dTha  5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu, 5dKa5dSignIi.W 5dSa5dBha 5dJa5dSignIi5dVa5dNa 5dKa5dHa5dSignAi 5d,ha5dSignAi 5dTha  ?  \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dKa5dHa5dSignAi 5d,ha5dSignAi 5dTha   5dJa5dSignE 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dNa5dSignO5dKa5dGa5dSignIi 5dBha5dSignE5dTta5dTa5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dA5dRa5dNa 5dKa5dSignIi.W 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dHa5dSignO5dI5dE5.anda 5dA5dRa5dNa 5dJa5dSignE 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dHa5dE5dTa 5dSa5dHa5dE \n5dNa5dSignE 5dKa5dGa5dBa5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5dSignI5dHa5dNa5dKa5dSignAa 5dSa5dBha5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dSignI5dKa5dE 5dBa5dJa5dSignAu5d(a5dYa5dSignAi5dNa5.anda 5dJa 5d,andrabindu  5dA5dRa5dNa5dSignAa \n5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa5dSignE 5dKa5dGa5dBa5dSignAa5dKa 5dGa5dHa5dSignAi5dTa 5dTa 5d,andrabindu  5dKa5dAvagraha 5dNa5dSignE5dNa5dSignE 5dGa5dSignI5dHa5dTa5dSignAu5dAnusvara 5dSignI5dKa5dNa5dSignE5.anda \n \n  \n \n47/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu, 5dA5dRa5dNa 5dKa5dSignIi.W 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dA5dSignI.)5d,ha, 5dSa5dSignE 5dTa 5d,andrabindu  5dA5dRa5dNa5dSignE 5dNa5dSignE \n5dBa5dSignAa5dJa5dBa5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa- 5dBha5dSignAi5dYa5dSignAa, 5dIi 5dSa5dBha 5dJa5dSignE 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5d.a5dSignE5dTa5dSignAa 5dSa5dE5dHa 5dNa5dSignE 5dKa5dGa5dBa5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  (5dJa5dSignIi5dVa5dNa5dSa 5d,andrabindu ) 5dJa 5d,andrabindu  5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu (5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa) 5dNa5dSignO5dKa5dGa5dSignIi 5dNa5dSignAi 5dKa5dGa5dSignAi \n5d,a5dSignAa5dHa5dSignAi5dTha  5dTa5dKha5dSignAi5dNa 5dKa5dSignIi.W 5dSa5dBha 5d.a5dSignE5dBa5dSignAi5dNa ?  \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dA5dRa5dNa5dSignAa 5dGa5dHa5dNa5dSignE 5dJa5dSignE 5dSa5dBha 5dSa5dSignU5dSignI5dVa5d.ha5dSignAa 5dBha5dSignE5dTta5dTa5dSignAi5dNa  5dO 5dNa5dSignAi 5dGa5dHa5dNa5dSignE 5dTha5dSignO5d.ddha5dSignE \n5dBha5dSignE5dTta 5dRa5dSignAu5dTa5dSignAi5dNa5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu- 5dSa5dSignE 5dKa5dSignIi.W?  \n \n5dJa5dSignIi5dVa5dNa-  5dTa5dSignE5dTa5dSignE 5dRa5dSignAi5dGha 5dKa5dSignAa5dGa5dSignO5dBa5dSignAa5dGa 5dA5dSignI.)5d,ha 5dJa5dSignE 5dKa 5dSignE  5dKa 5dSignE 5dKa5dGa5dSignAa 5d.a5dSignE5dKha5dTa5.anda 5dSa5dBha5dKa 5dSignE5d,andrabindu  \n5dA5dRa5dNa5dSignE 5dKa5dSignAa5dJa 5dTa5dSignE5dTa5dSignE 5d,ha5dSignAi  5dJa5dSignE 5dKa 5dSignE 5dKa5dGa5dSignO 5dSignI5d.a5dSa 5dKa 5dSignE 5dKa5dGa5dSignO 5dTa5dKa5dBa5dSignAa5dKa \n5dRa5d(a5dKha5dSignAi5dTa  5d,ha5dI5.anda \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu- 5dGa5dSignAa5d)a5d)a5dSignE 5dGa5dHa5dSignI5dNa 5dHa5dSignAa5dSignI.N5dGa 5d)a5dSignU 5d,andrabindu 5dHa 5d.a5dSignU5dBBa5dSignI.N5dGa 5dAu5dGa5dTa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dKa5dGa5dKha5dNNa5dSignAa5dBa5d(a5dSignAa \n5dSa5dBha 5d)a5dNa5dSignU5dKha5dSignO 5dBa5dSignU5dJha5dSignAi5dE5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu 5dBa5dSignAa5dTa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dA5dNa5dSignE5dGa5dSignE 5dKa 5dSignE 5dTa5dSignE 5d,a5dSignE5dTha5dSignAa5d.ddha5dSignAi 5d,ha5dHa5.anda 5d,ha5dSignO5d.ddha5dHa 5dAi \n5dSa5dBha5dKa 5dSignE5d,andrabindu 5.anda 5dBa5dSignAa5dJa5dSignUu 5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu 5dA5dHa5dSignAa5d,andrabindu5dKa 5dKa5dSignIi.W 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5dA5dSignI.)5d,ha?  \n \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/48 \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5dSa5dSignU5dNa5d(a5dSignAa5dHa5dSignAa 5dNa5dSignAi 5dGha5dGa5dSignE5dBa5d(a5dSignAa5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5d.a5dSignE5dKha5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dAi5dNa  5dJa5dSignE \n5dRa5dSignI.N5dGa5dBha5dSignU5dTTa5dSignAa 5d,ha5dSignE 5d(a5dSignAi5dNa  5dTa5dSignAa5dBa5dSignE 5dGa5dSignAa5dE-5d)a5dHa5dSignIi5dAnusvara5dSa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5d(a5dSignAa5dTtha5dSignIi 5d.a5dSignE5dKha5dSignAa-\n5d.a5dSignE5dKha5dSignAa 5d.a5dSignU5dHa5dSignAi5dTa 5dGa5dHa5d(a5dSignAi5dNa  5dAa 5dJa5dKha5dSignAi5dNa 5dRa5dSignAi5dGa5dBha5dSignU5dTTa5dSignAa 5dGha5dTta5d(a5dSignAi5dNa  5dTa5dKha5dSignAi5dNa \n5dA5dSa5d)a5dSa5dSignAa5dNa5dKa 5d)a5dSignU5dGa5d.a5dSignAa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5dU5dTtha5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5dAi5dTtha5dSignAa5d)a 5d.a5dAvagraha 5dGa5dSignE5d(a5dSignAi5dNa 5.anda \n5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dJa 5d,andrabindu ...?  \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dNa5dSignIi5dKa 5dJa5dKa5dSignAa5d,andrabindu 5dSa5dSignO5dSignI.)5d,a-5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dSignI.N5dGa 5dSignI.)5d(a5dA5.anda 5dGa5dSignAa5d)a5dKa 5dSa5d)a5dSignAa5dJa \n5d)a5dNa5dSignU5dKha5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5d,ha5dSignAa5dTa5dSignIi 5d,a5dGha5dSignAa 5dBa5dSa5dBa5dSignAi5dE , 5dJa5dSignE 5dSha5dHa5dGa-5dBa5dJa5dSignAa5dGa5d)a5dSignE 5dTha5dSignO5d.ddha5dSignE \n5dA5dSignI.)5d,ha5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5dHa 5d,andrabindu , 5dIi 5dTa 5d,andrabindu  5dBa5dSignE5dSa 5dKa5dHa5d(a5dSignAi5dTha  5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dE5dTa5dBa5dSignE 5dNa5dSignAi 5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu, 5dAa5d,andrabindu5dSignI.W5dKha 5dU5dTtha5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5d.a5dSignE5dSignI.W5dKha5dYa5dSignAu, 5dSignI5dNa 5dSa5dBha5dSignE5dGa  \n5dGa5dSignAa5dSignI5dTa5d)a5dSignE 5dJa 5d,andrabindu  5dKa 5dSignE 5dTa5dSignAu 5d,a5dSignO5dGa-5d,a5dHa5dSignAa5dGa 5dA5dBa5dSignAi 5d,ha5dSignAi  5dAa5dSignI5dKa 5dGa5dSignAa5dJa5dSignAa-5d.a5dSignAi5dVa \n5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dSignAi  5dTa 5d,andrabindu  5dJa5dSignE 5dJa5dSignE5dTa5dE 5dSa5dSignU5dNa5dSignAi5dE 5dO 5dO5dTa5dSignAi5dSa 5d,andrabindu  5dHa5d(.ha?f 5d(a5dSignAa 5dKa5dGa5dSignAi5dTa \n5d.a5dSignAu5dGa5dSignAi5dE5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa...5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dKa5dSignIi.W?  \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dKa5dSignIi.W 5dKa5dHa5dBa5dHa  5dAa 5dKa 5dSignE 5dTa5dSignE 5dKa5dHa5dBa5dHa 5.anda 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa 5dSignI5dBa5dNa5dSignAa 5dKa5dHa5dNa5dSignAu5dAnusvara 5dTa 5d,andrabindu  \n5dNa5dSignI5dHa5dYa5dSignE5d,andrabindu 5dBa5dSignU5dJha5dBa5dHa5dKa5.anda 5dSha5dHa5dGa-5dBa5dJa5dSignAa5dGa5d)a5dSignE 5d.a5dSignE5dKha5dBa5dHa5dKa 5dJa5dSignE 5dUu5dRa5dGa5d)a5dSignE \n5dTtha5dNa5dKa5dSignAa 5dKha5dSa5d(a 5dA5dSignI.)5d,ha 5dAa 5d.a5dSignO5dSa5dGa 5d)a5dSignU 5d,andrabindu 5dHa 5dGha5dSignU5d)a5dSignAa 5dKa5dAvagraha 5dJa5dSignAa 5dGa5dHa5d(a \n5dA5dSignI.)5d,ha5.anda    \n \n49/5dJa5dGa5d.a5dSignIi5dSha 5dRGa5dSa5dSignAa5d.a 5d)a5dNn.da5d(a \n \n5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu-  (5dSignI5dBa5d,.ha?f 5d,a5dSignE 5d)a5dSignE..) 5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5dE5dNa5dSignAa 5dSignI5dKa5dE 5dKa5dHa5dSignAi 5dSignI.)5d,ha5dAi, 5dE5dNa5dSignAa 5dNa5dSignE \n5dKa5dSignI5dHa5dYa5dSignAu 5dJa5dSignE 5dBa5d,.ha?f 5d,a5dSignAa5d)a5dSignE 5dE5dKKa 5dSignE  5dGa5dSignAa5d,ha 5dE5dKa5dTta5dSignAa 5dSignI5dVa5dSha5dSignAa5d(a 5dVa5dSignVoca?icG5dKSsa \n5dBa5dSignI5dNa  5dJa5dSignAa5dI5dE 5dAa 5d.a5dSignO5dSa5dGa 5d(a5dTTa5dSignIi 5dBa5dSignI5dNa  5dO5dHa5dNa 5dBha5dAvagraha 5dJa5dSignAa5dI5dE \n5dJa5dSignE 5dA5dRa5dNa5dSignE 5dE5dKKa5dSignO-5dHa5dSignAa5dTha 5dTtha5dSignAa5dGha 5dHa5dSignO5dI5dKa 5dTa5dSignAa5dGa5dSignAi5dTa  5dNa5dSignAi 5dGa5dHa5dSignAi 5d,ha5dSignAi , 5d)a5dSignU5d.a5dSignAa \n5d)a5dSignAa5dSignI5dTta 5dKa 5dSignI.)5dSa5dNa5dSignE5dHa 5dO5dHa5dNa 5dHa5dSignO5dI 5d,ha5dSignAi  5dJa5dSignE 5dVa5dE5dHa 5dVa5dSignVoca?icG5dKSsa 5dBa5dSignAa5d,andrabindu5dSignI5dHa \n5dRa5dSa5dSignAa5dSignI.N5dGa 5dO5dI 5d(a5dTTa5dSignIi5dKa 5dSignE5d,andrabindu  5dA5dRa5dNa5dSignAa 5dUu5dRa5dGa 5dRha 5dSignU 5dNa5dGa5dSignIi 5d.ha5dSignI.N5dGa 5dBa5dGha5dSignAi5dKa \n5dGa5dS.ha?f 5dTa5dSignAa 5d.a5dI5dE 5.anda \n \n5dSa5dSignO5dNa5d)a5dSignAa5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa-  5dBa5dSignE5dSa 5dKa5dHa5d(a5dHa5dKa 5d,a5dSignE5dTha5dGa_dSignUu5.anda 5dE5dKa5dBa5dSignE5dGa 5dTa5dSignO5dHa_dSignUu 5d,andrabindu  5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi 5dBa5dSignAa5dJa5dHa5.anda \n5dKa5dSignI5dNa 5dYa5dSignAa5d,andrabindu 5dA5dKha5dSignAi5dNa 5dRa5dSignIi5dSignI5d.ddha5dTa5dSignAa5dE5d(a 5d,ha5dSignAi 5dTha   5dTa 5d,andrabindu ...5.anda \n \n5dA5dYa5dSignO5d.ha5dSignIi-  5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5dJa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dSa5dBha 5dSignI5d.a5dNa 5dGa5dSignAa5d)a5dKa 5dKha5dSignU5dTtTta5dSignAa 5d)a5dSignAa5dNa5dSignAi5dTa 5dE5d(a5dSignAu5dAnusvara \n5dTa5dSignI5dHa5dNa5dSignAa 5dA5dKha5dNa5dSignO 5d)a5dSignAa5dNa5dSignAi 5d,ha5dSignIi.)5.anda 5dHa5d)a 5dSa5dBha 5dTa 5d,andrabindu  5dGa5dGa5dSignIi5dBa 5d,ha5dSignIi.) \n5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dSignE5dKa 5dAa5dSha5dRa5dGa 5dJa5dSignIi5dBa5dSignAi 5d,ha5dSignIi.)5.anda 5dIi 5dKa5dKha5dNa5dSignO 5dNa5dSignAi 5d)a5dSignO5dNa5d)a5dSignE \n5dA5dBa5dSignAi5dE 5dJa5dSignE 5dBa5dSignE5dGa-5dSignI5dVa5dRa5dSignAi5dTa     5dRa5d.ddha5dTa 5dTa 5d,andrabindu  5dSa5d)a5dSignAa5dJa 5d,ha5dSignO5dSignI5d.ddha  5d.a5dSignE5dTa5.anda 5dTa 5d,andrabindu 5dE \n5dJa5dSignE 5dSignI5dVa5d,a5dSignAa5dGa 5d.a5dSignE5dBa 5dTa5dI5d)a5dSignE 5dE5dKKa5dSignO-5d.da5dSignE5dGa 5dRa5dSignAa5d,ha 5dSignUu  5dNa5dSignAi 5dSignI.W5dKha5dAnusvara5d,a5dBa5.anda \n \n5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa-  (5dU5dRha5dNa5dSignAi5dTa..) 5dBha5dSignAi5dYa5dSignAa, 5dKa5dSignAa5dKa5dSignAa, 5dBa5dSignAa5dBa5dSignAa 5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dKa 5dSa5dBha \n5dSignI5dKa5dYa5dSignO5.anda 5dJa5dSignAa5dBa5dSignE 5d.ha5dSignI.N5dGa 5dKa5dSignO5dSignI.)5dSha5d(a5dSignAa5dKa 5d.a5dSignE5dHa5d)a5dSignE 5dRa5dSignAi5dGa5dBha5dSignU5dTTa5dSignAa 5dGa5dHa5dTa5dSignAi \n5dTa5dSignAa5dBa5dSignE 5d.ha5dSignI.N5dGa 5dKa5dSignI5dHa5dYa5dSignO 5dRa5dE5dGa 5dRa5dSignAa5d,ha 5dSignUu  5dNa5dSignAi 5dKa5dGa5dTa5.anda 5dJa5dI 5dSignI5d.a5dNa \n5dRa5dSignAi5dGa5dBha5dSignU5dTTa5dSignAa 5dTta5dSignU5dTta5dTa5dSignAi 5dTa5dI 5dSignI5d.a5dNa 5dSa5d)a5dSignAa5dJa5dSignE5d)a5dSignE 5dBha5dSignIi5dKha 5d)a5dSignAa5dAnusvara5dGa5dBa5.anda 5dBha5d(a5dSignE5d,andrabindu \n5dSignI5dKa5dYa5dSignO 5dSignI.)5dBha5dKSsa5dSignU.a?t 5dSignI5dKa5dE 5dNa5dSignE 5dKa5dHa5dE5.anda \n ((5dSa5d)a5dSignAa5dR.ha?f 5dTa ))   \n  \n \n5dBa5dSignIi5dGa5dSignAa5dAnusvara5dGa5dNa5dSignAa/50 \n \n  \n \n1//dJa/dGa/d,a/dLignIi/dLha /dPAa/dLa/dLignAa/d,a /d(a/d)n,da/dLa \n/dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi \n \n  \n \n/dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi/2 \n \n \n \n/dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi  \n \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n /dJa/dGa/d,a/dLignIi/dLha /dPAa/dLa/dLignAa/d,a /d(a/d)n,da/dLa  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n/dPa/dLLa/dVa/dLignIi /dPAa/dKa/dLignAa/dLha/d)a  \n/dLignI/d)a/d(a/dAeph/dLa/dLignIi    \n \n3//dJa/dGa/d,a/dLignIi/dLha /dPAa/dLa/dLignAa/d,a /d(a/d)n,da/dLa \n \n \n  \n \n/dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi/4 \n \n \n \n \n \n \n \n/dLignI.(/d(a/dLignI.(/dYha/dLa/dLignAa/dKa /dVa/dLignVocalicA/d),a/dLignAa/dVa/d)a/dLa /dCandrabindu  /dLa/dAvagraha /dKa/dAvagraha /dBa/dLignAa/dLa/dLignU/dKa /d,dha/dLign./dAa/dPa/dAa /dBa/dLignAi/dLa/dLa \n/dPha /dLignU /dLa/dVa/dLignAa/d,ddha/dLignIi /dLa/dGa/dLignAu/dLignI/d)a /dHa/dLignAa/dAa /d./dVa/d(a/dHalant \n/d)a/dVa /dLignI/dVa/dHa/dLignAa/d)a /dA/d)a/dLignI/d)a /dHa/dLignAa/dAa/dKa /dLign./dCandrabindu   \n/dLa/d(a/dAa/dLignI/dPa/dYa \n/BAL.  \nleiZ.k \n  \n \n5//dJa/dGa/d,a/dLignIi/dLha /dPAa/dLa/dLignAa/d,a /d(a/d)n,da/dLa \n \n \n \nISBN :  978-93-87675-33-9 \n \n \n \n/d,a/dLignAa/d(a : `50/- \n/dLa/dVa/dLignAa/dAeph/dLignI.(/d,ha/dKa/dLignAa/dAa /dLa/dLignU/dAa/dLignI.(/dKLsa/dYa ©  /dLhAa/dLignIi /dJa/dGa/d,a/dLignIi/dLha /dPAa/dLa/dLignAa/d,a /d(a/d)n,da/dLa  \n/d,a/dLignO/dLa/dAa  /dLa /dAnusvara /dL.half /dKa /dAa/d)na  : 2017  \n \n/dPAa/dKa/dLignAa/dLha/dKa : /dPa/dLLa/dVa/dLignIi /dPAa/dKa/dLignAa/dLha/d)a  \n/dYa/dLignU/dLa/dLa/dLignIi /dBha/dVa/d)a, /dJa/dLign../d./dLa./d)a/dLign./dHa/dAa_dLignUu /d(a/dLignAa/dGa/dAeph, /dVa/dLignAa/d,da/dAeph /d)a /dAnusvara . 06, /dLignI/d)a/d(a/dAeph/dLa/dLignIi, /dLignI.(/dJa/dLa/dLignAa- /dLa/dLignU/dPa/dLignAu/dLa,   \n/dLignI/dBa/dHa/dLignAa/dAa : 847452  \n \n/dVa/dLign./dBa/dLa/dLignAa/dI/dYta  : http://pallavipublication.blogspot.com  \n/dIi-/d(a/dLign./dLa  : pallavi.publication.nirmali@gmail.com \n/d(a/dLignO/dBa/dLignAa/dI/dLa  : 8539043668, 9931654742 \n  \n \n/dLignI/dPAa/d)Yta :  /d(a/dLignAa/d)a/dVa /dAa/dYta/dAeph, /dLignI/d)a/d(a/dAeph/dLa/dLignIi (/dLa/dLignU/dPa/dLignAu/dLa)  \n/dAa/dVa/dAa/d)na :  /d,a/dLignIi /dLa/dLignAa/dHa_dLignU /dLignI/dPAa/dLignI.W/d)Yta/dGa /dPAa/dLign./dLa. /dLignI/d)a/d(a/dAeph/dLa/dLignIi (/dLa/dLignU/dPa/dLignAu/dLa) /dLignI/dPa/d)a : 847452  \n \nKALYANI   \nOne-Act Play by Sh. Jagdish Prasad Mandal.   \n \n/dAi /dPa/dLignO/dYha/dLignIi/dKa /dLa/dVa/dLignAa/dAeph/dLignI.(/d,ha/dKa/dLignAa/dAa /dLa/dLignU/dAa/dLignI.(/dKLsa/dYa /dA/dLignI.(/dCha/,anda /dPAa/dKa/dLignAa/dLha/dKa /dA/dYha/dVa/dLignAa /dKa/dLignAa/dCandrabindu/dPa/dLignIi/dAa/dLignAa/dI/dYta /d,ha/dLignAa/dAa/dKa/dKa /dLignI.(/dLa/dLignI.W/dKha/dYa \n/dA/d)a/dLignU/d(a/dLignI/dYa/dKa /dLignI/dBa/d)a/dLignAa /dPa/dLignO/dYha/dLignIi/dKa /dKa/dLignO/d)a/dLignO /dA/dAnusvara/dLha/dKa /dCha/dLignAa/dYa/dLignAa /dPAa/dLignI/dYa /d./dVa /dAnusvara  /dLignI.)/dAa/dKa/dLignCandraO/dLignI/d,da/dAnusvara/dGa /dLa/dLignI/dHa/dYa /dI/dLa/dLign./dK.half /dYta/dAakar/dLignCandraO/dLignI/d)a/dKa \n/dA/dYha/dVa/dLignAa /dYa/dLignAa/dAnusvara/dLignI/dYAa/dKa, /dKa/dLignO/d)a/dLignO /d(a/dLignAa/d,hYa/d(a/dLa /dCandrabindu  /dA/dYha/dVa/dLignAa /dJ)?a/dLignAa/d)a/dKa /dLa /dAnusvara /dGAa/dHa/d)na /dVa/dLignAa /dPa/dLignU/d)a/dPAa/dAeph/dYa/dLignO/dGa/dKa /dPAa/d)na/dLignAa/dLa/dLignIi /d,Va/dLignAa/dAa/dLignAa \n/dKa/dLignO/d)a/dLignO /dAa_dLignUu/dPa/d(a/dLign. /dPa/dLignU/d)a/dAa_dLignU/dYPa/dLignAa/dLignI/d,a/dYa /dA/dYha/dVa/dLignAa /dLa /dAnusvara /dCa/dLignAa/dLignI.)/dAa/dYa-/dPAa/dLa/dLignAa/dLignI.)/dAa/dYa /d)a/dLignI/dHa /dKa/d./dLa /dJa/dLignAa /dLa/dKa /dLignAi /dYa /dA/dLignI.(/dCha/,anda \n  \n \n/dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi/6 \n/dPa/dLignAa/dYAa -/dPa/dLignI.)/dAa/dCa/dYa  \n \n/dPa/dLignU/dAa_dLignU/dLsa /dPa/dLignAa/dYAa -  \n \n/dJa/dLign./dLa/dAa-    50 /dBa/dKha/dAeph/,anda  \n/dCa/d).half /d,Aa/d)a/dLignAa/dYha-   /dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi/dKa /dBha/dLignAa/dYa, 35 /dBa/dKha/dAeph/,anda  \n/dA/d)a/d)Ya /dKa /dLignU /d(a/dLignAa/dAa-  /dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi/dKa /dLignI/dPa/dYa/dLignAa, 60 /dBa/dKha/dAeph/,anda  \n/dLa/dLignUu/dYa/dAeph/d,a/dLign./dVa-   /dPa/dAha/dLa-/dLignI.(/dLa/dKha/dLa /dGAa/dLignAa/d(a/dLignIi/d)na- 40 /dBa/dKha/dAeph/,anda  \n/dLignI/d)a/dLs.half /dKa/dLignAa/d)Ya-   /dPa/dAha/dLa-/dLignI.(/dLa/dKha/dLa /dGAa/dLignAa/d(a/dLignIi/d)na- 35 /dBa/dKha/dAeph/,anda  \n/dLignI.(/dKLsa/dLignI/dYa/dJa/d,a/dLign./dVa-   /dPa/dAha/dLa-/dKha/dKha/dLa /dGAa/dLignAa/d(a/dLignIi/d)na- 35 /dBa/dKha/dAeph/,anda  \n \n/d)a/dLignAa/dAa/dLignIi /dPa/dLignAa/dYAa -  \n \n/dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi-   /dPa/dAha/dLa-/dLignI.(/dLa/dKha/dLa /d)a/dVa/dYa/dLignU/dVa/dYa/dLignIi, 23 /dBa/dKha/dAeph/,anda \n/dPAa/dLignI/dYa/dJ)?a/dLignAa-   /dPa/dAha/dLa-/dLignI.(/dLa/dKha/dLa /d)a/dVa/dYa/dLignU/dVa/dYa/dLignIi, 23 /dBa/dKha/dAeph/,anda \n/dLha/dLignAa/dLignI.W/d)Ya-   /dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi/dKa /d(a/dLignAa/d./,anda /dU/d(a/dLign./dAa 55 /dBa/dKha/dAeph/,anda    \n \n7//dJa/dGa/d,a/dLignIi/dLha /dPAa/dLa/dLignAa/d,a /d(a/d)n,da/dLa \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n/dPa/dLignI/dHa/dLa /d,a_dLignVocalicA/dLh.half /dYa - \n  \n \n/dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi/8 \n(/dJa/dHa/dLa/dKa /d,a_dLignVocalicA/dLh.half /dYa/,anda /dJa/dLign./dLa/dKa /dBha/dLignIi/dYa/dAa/dLa /dCandrabindu  /dJa/dLign./dLa/dAa, /dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi, /dPAa/dLignI/dYa/dJ)?a/dLignAa /dAa /d,a\n/dLignUu/dYta/dLignAa /dLignI.(/dLa/dPa/dLignAa/dHa/dLignIi /dLignI/d)a /dKa/dLa/dLignAi/dYa/,anda /dPha/dLignAa/dYta/dKa/dKa /dBa/dLignAa/dHa/dAa \n/dAa/dLignI/dBa /dKa/dLYa/dLignAa/dLignI.(/d)na/dYa/dLignO/dCandrabindu /dAa /dPAa/dLignI/dYa/dJ)?a/dLignO /dPa/dLignAa/dCha /dLignUu  /dGha/dLignU/dLignI.)/dAa /dJa/dHa/dLa/dKa /dLign./dCandrabindu  /dLignI/d)a/dHa/dLignAa/dLignI.)/dAa-/dLignI/d)a/dHa/dLignAa/dLignI.)/dAa \n /d,a/dLign./dKha/dLignAi/d.  /,anda) \n \n/dJa/dLign./dLa/dAa - /dA/dKha/dLignAi/d)a /d,ha/dLignI.)/dAa /dHa/d(a /dJa/dLign./dLa/dAa /dAa /dA/dHa/dLignAa/dCandrabindu /d,a/dLignU/d)a/dLignUu /dGa/dLignO/dAa/dLign. /dKa /dLignAi /d,a/dLignIi /dCha/dLign. /dLa/dLignAu/dAnusvara/,anda \n/d(a/dLignU/d,a/dLignAa /dAa/dBa /dJa/dLignI/dHa/d)a/dLignAa /dA/dHa/dLignAa/dCandrabindu /d,a/dLignU/d)a/dLignUu /dGa/dLignO/dAa/dLign. /dCha/dLignIi.( /dYa/dLignI/dHa/d)a/dLignAa /dHa/d(a/dHa_dLignUu /dCandrabindu  \n/d./dKa/dYta/dLignAa /dA/d,a/d)a/dLignAa /d(a/d)a/dLignU/dKha /dCha/dLignIi.(/,anda /dJa/dLign./dLa/dKa /dLignI.(/dJa/d(.half /d(a/dLign./d,a/dLignAa/dAa /dHa/dLignO/dI/dKa \n/d)a/dLignAa/dYa/dLign. /dKa/dHa/dLignAi /dCha/dLignIi.( /dJa/dLign. /dJa /dCandrabindu  /dLignI/dKa/dCha/dLignU  /dA/dBha/dLignAa/dVa /dBha/dLign./dLa /dHa_dLignU/dA/d. /dO \n/dLignI/dBa/dLa/dLignAi/dAa  /dJa/dLignAa/d./dBa/,anda /dLa /dAnusvara /dGa/dLign. /dIi/dHa/dLignO /dKa/dHa/dLignAi /dCha/dLignIi.( /dJa/dLign. /dPa/dLignU/d)a: /dKa /dLignAi /d,a/dLignIi /dBa/dLignI/d)a  \n/dJa/dHa/dLa /d)a/dLignAi /d,a/dLign./dKha/dLignIi/,anda \n \n/dKa/dLYa/dLignAa /d)na/dLignIi - \n(/d(a/dLignU/dLignI.W/dLKa/dYa/dLignAa/dI/dYa)  /dKa/dHa/dLa/dLignAu/dAnusvara /dYa /dCandrabindu  /dBa/d,ddha /dLa/dLignU/d))a/dAa /dBa/dLignAa/dYa /d(a/dLignU/d,a/dLignAa /dJa/dLignAi/dYtha/dLignAa/d(a \n/d./dKKa/dLignO /dI/dAnusvara/dCa /dJa/d(a/dLignIi/d)a /d)a/dLignAa/dAa/dLignIi /dLa/dLign./dLa /dLa/dLignU/dAa/dLignI.(/dKLsa /dYa /d)a/dLignAi /dA/dLignI.(/dCha  \n/dYa/dLignAi/dYtha/dLignAa/d(a...?  \n \n/dJa/dLign./dLa/dAa -   /dKa/dLignIi.W  /dLa/dLignU/dAa/dLignI.(/dKLsa /dYa? \n \n/dKa/dLYa/dLignAa /d)na/dLignIi - /dLa/dLignU/dAa/dLignI.(/dKLsa /dYa /dYa/d./dHa /dJa/dLign. /d)a/dLignAa/dAa/dLignIi /dLa/dLign./dLa /dL.half /dVa/dYa /dAnusvara /dYAa /dLignI.(/dJa/d)a/dGa/dLignIi, /dKa/dLPa/d)a/dLignAa/dKa \n/dLignI.(/dLa/dVa/dLignAa /dAa/dAa/dLignO /dKa/dLignIi.W /dA/dLignI.(/dCha /,anda /dJa/dLignAa/d,ha/dLignAi/dAa  /d)a/dLignAa/dAa/dLignIi /dA/dPa/d)a /dLha/dLignI.W/dK.half /dYa /dKa /dLign./dCandrabindu  \n/dJa/dGa/dLignAa /dLa /dAnusvara /dGha/dLsa/dAeph /d)a/dLignAi /dKa/dAa/dYa /dYa/dLignAa/d,ha/dLignAi/dAa  /d(a/d)a/dLignU/dKha/dKa /dLignI.(/dJa/d)a/dGa/dLignIi/dLa /dCandrabindu  /dU/dYa/dLignAi/dAa   \n/dPa/dLha/dLignU/dKa /dLignI.(/dJa/d)a/dGa/dLignIi /dJa/dLignIi/dBa/dLignAi/dLa/dLign. /dBa/dLignAa/d,h.half /dYa /dAa/dHa/dBa/dLign. /dKa/dAa/dYa/,anda /dYa /dCandrabindu /d. /dJa/dAa_dLignUu/dAa/dLignAi/dYa   \n/dA/dLignI.(/dCha  /dA/dPa/d)a /dLha/dLignI.W/dK.half /dYa  /d)a/dLignAa/dAa/dLignIi /dJa/dGa/dYa /dLa/dLign./dLa /dU/dPa/dYa/dLignO/dGa /dKa/dAa/d./,anda \n  \n \n9//dJa/dGa/d,a/dLignIi/dLha /dPAa/dLa/dLignAa/d,a /d(a/d)n,da/dLa \n/dJa/dKha/d)a/dLign. /dAa/dJa/dLignAa/d,a/dLignIi /dLa/dLign./dLa /d,da/dLign./dGa /dU/dYtha/dLignAu/dYa /dYa/dKha/d)a/dLign. /dA/dHa/dLignAa/dCandrabindu/dKa /dJa/dLign./dLa \n/dAa/dGa/dLignUu /dAi/dBa/dLign. /dKa/dAa/dYa/,anda \n \n/dPAa/dLignI/dYa /dJ)?a/dLignAa - /dKa /dLign. /dYa/dLign. /dLignI/d,a/d)a /dJa/dHa/dLa/dKa /d,da/dAa/dLign. /d)a/dLignAa/dAa/dLignIi /dA/dPa/d)a /dL.half /dVa/dYa /dAnusvara /dYAa /dLignI.(/dJa/d)a/dGa/dLignIi/dKa /dLign./dCandrabindu  \n/dBa/dLignAa/dLignI.W/d).half /dHa  /dKa/dAvagraha /dAa/dLignI.W/dKha /dLa/dKa /dLignAi /d./,anda /dJa/dLign./d(.half /dHa/dAa /d,a/dLign./dKha/dLignUu /dYa/dLign./d(.half /dHa/dAa /d)a/dLignAa/dAa/dLignIi/dPa/dAa \n/dA/dYYa/dLignAa/dCa/dLignAa/dAa/dLign.-/dA/dYYa/dLignAa/dCa/dLignAa/dAa /dJa/dLignI/dHa/d)a/dLignAa /dGha/dAa/dKa /dBha/dLignIi/dYa/dAa /dYa/dLignI/dHa/d)a/dLignAa \n/dGha/dAa/dKa /dBa/dLignAa/dHa/dAa/,anda /dLa/dGa/dYa/dLignAi/dAa  /d./dKKa /dLign.  /dAa/dLignAa/d(a/dLignAa-/dKa/dYtha/dLignO/dLa/dLignAa /dBha/dAvagraha /dAa/dHa/dLa \n/dCha/dLignAi /,anda /dGha/dAa/dLa /dCandrabindu  /dLignI/d)a /dKa /dLignAi /dLa/dYa/dLign. /dKa /dLign. /dYa/dLignAu /dA/dPa/dHa/dAa/d)na /dYa /dCandrabindu  /dKa /dLign. /dYa/dLignAu /dCha/dLign. /d,ddha/dKha/dLignAa/d)a/dLignIi \n/dLa/d,a/dLignAi/dYa/dKa/dLignAa/dLa /dHa/dLignO/dI/dYa/dLign. /dAa/dHa/dLignAi/d.   /,anda /d./dHa/dLign./d)a /dLignI.W/dLYha /dLignI/dYa/d(a/dLign. /dI/dJJa/dYa-\n/dAa/dBa/dAa_dLignUu/dKa /dLa /dAnusvara /dGa /dJa/dLignIi/dBa /dKa/dHa/dLignAa/dCandrabindu /d,ha/dLignI.)/dAa /dLa /dAnusvara /dBha/dVa /dA/dLignI.(/dCha /,anda \n \n/dJa/dLign./dLa/dAa - \n(/d(a/dLignU/d,ddha/dLignIi /d,da/dLignO/dLa/dBa/dLignAi/dYa)  /dLignI/dKa/dCha/dLignU  /dA/dAnusvara/dLha/d(a/dLign. /dA/dHa/dLignAa/dCandrabindu /dKa/dHa/dBa /d(a/dLignAa/d)a/dLa /dJa/dLignAa \n/dLa/dKa /dLignAi /d. /,anda \n \n/dKa/dLYa/dLignAa /d)na/dLignIi - \n(/dJha/dPa/dLignAi/dYta  /dKa/dAvagraha)  /dLignI/dKa/dCha/dLignU  /dA/dAnusvara/dLha/d(a/dLign. /dLignI/dKa/d. /dKa/dHa/dLignAi /dLignI.(/dCha/dAi /dHa /dCandrabindu , /dIi /dBa/dLignAa/dYa \n/dJa/dAa_dLignUu/dAa /dJa/dLign. /dJa/dLignI/dHa/d)a/dLignAa /dLa/dBha /d(a/d)a/dLignU/dKha/dKa /dLignI.(/dJa/d)a/dGa/dLignIi /dLa/d(a/dLignAa/d)a /d)a/dLignAi \n/dA/dLignI.(/dCha /dYa/dLignI/dHa/d)a/dLignAa /dA/dYYa/dLignAa/dCa/dLignAa/dAa/dLignO/dKa /dA/dLignI.(/dCha /,anda /d(a/dLignU/d,a/dLignAa /dJa/dLign./dHa/dLign./d)a /d(a/dLignAa/dHa/dLignAu/dLa \n/dBa/d)a/dLa /dA/dLignI.(/dCha  /dO/dI  /dLa /dCandrabindu  /dKa/dLignIi.W /dAa/dBha/dLignAa/dLa /dBha/dLign./dYta /dAa/dHa/dLa /dA/dLignI.(/dCha/,anda \n \n/dJa/dLign./dLa/dAa - \n(/d)a/d(a/dHa/dAa /dLa/dLignAa/dCandrabindu/dLa /dCha/dLignO/d,ddha/dLignAi/dYa)  /dKha/dLignAi/dAa, /dHa/d(a/dAa /dO/dKa/dLignAa/dLignI/dYa/dYa/dLign. /dKa /dLign. /dYa/dLign. \n/dA/dLignI.(/dCha /dJa/dLign. /dA/dHa/dLignAa/dCandrabindu/dKa /dLa/dBha /dPAa/dLh.half /d)a/dKa /dU/dYYa/dAa /d,a/dAvagraha /dLa/dKa /dLignAi  /dCha/dLignIi.(/,anda \n/d(a/dLignU/d,a/dLignAa /d./dYa/dLign. /dJa/dAa_dLignUu/dAa /dAa/dGAa/dHa /dKa/dAa/dBa /dJa/dLign. /dPa/dLignU/d)a: /dJa/dHa/dLa/dKa /dAa/dCandrabindu/dLignI.W/dKha \n/d)a/dLignAi /d,a/dLign./dKha/dLignIi/,anda \n  \n \n/dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi/10 \n/dKa/dLYa/dLignAa /d)na/dLignIi - /dJa /dCandrabindu  /dJa/dHa/dLa/dKa /d,da/dAa /dKa/dAa/dBa /dYa /dCandrabindu  /dLignI.(/dJa/d)a/dGa/dLignIi /dKa /dLign. /d)a/dLignAa /dBha/dLign./dYta/dYa/,anda /dHa /dCandrabindu , /dIi \n/dBa/dLignAa/dYa /dJa/dAa_dLignUu/dAa /dJa/dLign. /dCha/dLignO/dYta/dLa /dCandrabindu  /dCha/dLignO/dYta /dAa /dPa/dLignAi/dGha/dLa /dCandrabindu  /dPa/dLignAi/dGha /dLa/dLignAi/dKa/d,ddha/dLignO \n/dGha/dLign./dAa/dLignAa/dKa /dBa/dLignIi/dCa /dJa/dHa/dLa/dLignO /d./dKa/dYta/dLignAa /dGha/dLign./dAa/dLignAa /dCha/dLignIi.(/,anda /d(a/dLignU/d,a/dLignAa /dO/dKa/dAa/dLignAa \n/dYta/dPa/dLignAi/dKa /dYa /dCandrabindu  /d,a/dLignU/dI/d. /dYta/dLignAa /dU/dPa/dLignAa/dYa /dA/dLignI.(/dCha/,anda /dYa/dLignAa /dYa /dCandrabindu  /dKa /dLignUu /dLignI/d,a /dKa/dAvagraha /dYta/dLignI/dPa \n/dJa/dLignAa/d. /dVa/dLignAa /dYa/dLignO/dLignI/d,ddha  /dLignI/d,a/dA/d./,anda \n \n/dJa/dLign./dLa/dAa - \n(/d(a/dLignU/d,ddha/dLignIi /d,da/dLignO/dLa/dBa/dLignAi/dYa)  /dLignI.(/d,ha/dYa/dLignAa-/dPa/dLignU/dYa/dLignAa/dKa /dKha/dLign./dLa /d)a/dLignAi /dCha/dLignIi.(/,anda \n \n/dKa/dLYa/dLignAa /d)na/dLignIi - /d(a/dLignAa/d)a/dLignAi /dCha/dLignIi.( /dJa/dLign. /dLignI.(/d,ha/dYa/dLignAa-/dPa/dLignU/dYa/dLignAa/dKa /dKha/dLign./dLa /d)a/dLignAi /dCha/dLignIi.( /d(a/dLignU/d,a/dLignAa /dA/dHa_dLignUu /dCandrabindu  /dLa/dLignU/dLignI/d)a  \n/dLignI.(/dLa/dA /dJa/dLign. /dJa/dI  /dPa/dLignAi/dAa_dLignU/dKha /dPa/dLignAa/dLignI/dBa /d)a/dAa /dPa/dLignU/dAa_dLignU/dKha /dKa/dHa/dBa/dLignAi/dKa \n/dA/dLignI.(/d,ha/dKa/dLignAa/dAa/dLignIi /dBa/d)a/dLa /dA/dLignI.(/dCha /dO /dLignI.(/dLa/dLignI.)/dAa/dPha /dPa/dLignU/dAa_dLignU/dLsa/dLign./dKa /d)a/dLignAi \n/d)a/dLignAa/dAa/dLignIi/dO/dKa /d,ha/dAa/dLignO/dHa/dAa /dLa/d(.half /dPa/d,a/dLignAa /dCha/dLignIi.(/,anda /dA/dKha/dLignAi/d)a /d,ha/dLignI.)/dAa /d)a/dLignAa/dAa/dLignIi \n/dJa/dGa/dYa/dKa /d)a/dJa/dLignAi/dAa  /dO/dI   /dLignI/d,a/dLha/dLignAa /dLignI/d,a/dLa  /d)a/dLignAi /dBa/dAha/dLa /dA/dLignI.(/dCha /dYa /dCandrabindu /d. \n/dAa/dCandrabindu/dLignI.W/dKha /d(a/dLignUu/dLignI/d)a  /dLa/dBha /dA/dYYa/dLignAa/dCa/dLignAa/dAa /dJha/dLign./dLa  /dAa/dHa/dLa /dA/dLignI.(/dCha/,anda /dJa/dKha/d)a/dLign. \n/dO/dI  /dLignI/d,a/dLha/dLignAa /dLignI/d,a/dLa  /d,a/dLign./dKha /dAa/dGa/dLignUu /d,da/dLign./dGa /dU/dYtha/dLignAu/dYa /dYa/dKha/d)a/dLign..../,anda \n \n/dJa/dLign./dLa/dAa - \n(/d(a/dLignU/dLignI.W/dLKa/dYa/dLignAa/dI/dYa)  /dHa/d(a/dAa /dLha/dLignU/dBha/dKa/dLignAa/d(a/d)a/dLignAa /dA/dHa/dLignAa/dCandrabindu /dLa/dBha/dKa /dLa /dAnusvara /dGa \n/dA/dLignI.(/dCha/,anda  \n (/dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi /dAa /dPAa/dLignI/dYa/dJ)?a/dLignAa /dAa/dGa/dLignUu /dBa/dAha/dLignAi/dYa/,anda /d,a\n/dLignU/d)a/dLignUu /dLignI.(/dLa/dPa/dLignAa/dHa/dLignIi \n/dPha/dLignAa/dYta/dKa/dKa /dBha/dLignIi/dYa/dAa /dPAa/dVa/dLign./dLha /dKa/dAa/dLignAi/dYa/,anda /dBa/dLignIi/dCa/d(a/dLign. /dJa/dLign./dLa/dAa /dYtha/dLignAa/dAha /dBha/dAvagraha /dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi /dLignI/d,a/dLa /d,a/dLign./dKha/dLignAi/dYa/,anda /d,a\n/dLignUu /d,da/dLign./dGa /dAa/dGa/dLignUu /dBa/dLignI/dAha  /dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi \n/dPa/dLignAa/dCha /dLignUu  /dGha/dLignUu/dLignI.(/d(a /dKa/dAvagraha /dYa/dKa /dLignAi /dYa/,anda /d,a\n/dLignU/d)a/dLignUu/dKa-/dJa/dLign./dLa/dAa /dAa /dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi- \n/dAa/dCandrabindu/dLignI.W/dKha/dPa/dAa /dAa/dCandrabindu/dLignI.W/dKha /dPa/dLignI/d,ddha /dYa/dLign.  /dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi /d(a/dLignU/dLignI.W/dLKa/dYa/dLignAa /d,a/dLignAi/dYa/,anda    \n \n11//dJa/dGa/d,a/dLignIi/dLha /dPAa/dLa/dLignAa/d,a /d(a/d)n,da/dLa \n/dJa/dLign./dLa/dAa /dAa/dCandrabindu/dLignI.W/dKha /dLignI/d)a /dC.half /dCa/dLignAa/dCandrabindu /dKa/dAvagraha /dLa/dLignAi/dYa/,anda /dPa/dLignU/d)a: /dKa/dLYa/dLignAa/d)na/dLignIi /dAa/dGa/dLignUu /d,da/dLign./dGa /dU/dYtha/dBa/dLignAi/dYa/,anda /dJa/dLign./dLa/dAa/dLignO /dBha/dLignIi/dYa/dAa /dLignI/d,a/dLa","size_mb":2.26,"has_text":true},"Videha 237.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 237.pdf","name":"Videha 237.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Hसाद मI डलक  ९ टा उपOयास संPह \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच_कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचdक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकhइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृoक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत/मान मैिथली सािहrय\" िवषयक िवशेषsक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \ntी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषsकमे नेपालक वत/मान मैिथली सािहrय केर मूvयsकन रहत। अइ िवशेषsक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीxा-समालोचना आिद Hyतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Hयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषsक आिब जाए। उ*मेद अिछ िवदेहक ई Hयास दूनू \nपायापर एकटा पूल ज~र बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंि_त रचनापर आमंि_त आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि_त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम/तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमtजीक आमंि_त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिvदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Hकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतh मधुकsत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषsक तीन सािहrयकारपर Hकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषsक जीिवत सािहrयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहrयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहrयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवOद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषsक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषsक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मdगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग/त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषsक परमेर कापिड़, वीरेO मिvलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Hयास रहत जे ई िवशेषsक सभ 2018 मे Hकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ/र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आPह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha @gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह स*मान  \nिवदेह समानाOतर सािहrय अकादेमी स*मान  \n१.िवदेह समानाOतर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार २०१० -११   \n२०१० tी गोिवOद झा (समP योगदान लेल) \n२०११ tी रमानOद रेणु (समP योगदान लेल) \n२.िवदेह समानाOतर सािहrय अकादेमी पुरyकार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुरyकार- tी जगदीश Hसाद मIडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संPह) \n२०११ बाल सािहrय पुरyकार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संPह) \n२०११ युवा पुरyकार- आनOद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुरyकार- tी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बsला- मािनक बंोपायाय, उपOयास \nबsलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा स*मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक ~पमे Hिस  ) \n1. िवदेह समानाOतर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार  2012  \n2012 tी राजनOदन लाल दास (समP योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा स*मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक ~पमे Hिस  ) \n२०१२ बाल सािहrय पुरyकार - tी जगदीश Hसाद मIडल क “तरेगन ” बाल Hेरक िवहिन कथा संPह \n२०१२ मूल पुरyकार - tी राजदेव मIडलक \"अ*बरा\" (किवता संPह) लेल। \n2012 युवा पुरyकार- tीमती £योित सुनीत चौधरीक “अिच/स ” (किवता संPह) \n2013 अनुवाद पुरyकार- tी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उपOयास tी िव¤णु सखाराम खाIडेकर) \nिवदेह भाषा स*मान २०१३ -१४ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक ~पमे Hिस  ) \n२०१३ बाल सािहrय पुरyकार – tीमती £योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबOध संPह) लेल। \n२०१३ मूल पुरyकार - tी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संPह) लेल। \n२०१३ युवा पुरyकार- tी उमेश मIडलक “िन¦तुकी” (किवता संPह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरyकार- tी िवनीत उrपलक “मोहनदास ” (िहOदी उपOयास tी उदय Hकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स*मान  २०१४ -२०१५  (समानाOतर सािहrय अकादेमी स*मान ) \n२०१४ मूल पुरyकार- tी नOद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संPह) \n२०१४ बाल पुरyकार- tी जगदीश Hसाद मIडल (नै धारैए - बाल उपOयास) \n२०१४ युवा पुरyकार - tी आशीष अनिचOहार (अनिचOहार आखर - गजल संPह) \n२०१५ अनुवाद पुरyकार - tी श*भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपOयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित/कला, िशvप आ िच_कला xे_मे िवदेह स*मान २०१२  \nअिभ  नय - मु¨य अिभनय  , \nसुtी िश v पी कुमारी, उ©- 17 िप ता tी लª मण झा \ntी शोभा काO त महतो, उ©- 15 िप ता- tी रामअवतार महतो, \nहाy य -अिभनय  \nसुtी िH यंका कुमारी, उ©- 16, िप ता- tी वैनाथ साह \ntी दुगhनंद ठाकुर, उ©- 23, िप ता- y व. भरत ठाकुर \nनृत्  य \nसुtी सुलेखा कुमारी, उ©- 16, िप ता- tी हरेराम यादव \ntी अमीत रंजन, उ©- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  _कला \ntी पनकलाल मIडल, उमेर- ३५, िपता- yव. सुOदर मIडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \ntी रमेश कुमार भारती, उ©- 23, िप ता- tी मोती मI डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \ntी परमानO द ठाकुर, उ©- 30, िप ता- tी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \ntी बुलन राउत, उ©- 45, िप ता- y व. िच v टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \ntी बहादुर राम, उ©- 55, िप ता- y व. सरजुग राम \nिशvपी-वyतुकला \ntी जगदीश मिvलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित/-मृिoका कला \ntी यदुनंदन पंिड त, उ©- 45, िप ता- अशफ® पंिड त \nका¯ -कला \ntी झमेली मुिखया,िपता yव. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आrमिनभ/र संyकृित  \ntी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता yव. tी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प_कािरता स*मान  \n-२०१२ tी नवेOदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित/कला, िशvप आ िच_कला xे_मे िवदेह स*मान २०१३    \nमु¨य अिभनय -  \n(1)  सुtी आशा कुमारी सुपु_ी tी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु_ मो. ईषा आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुtी अपणh कुमारी सुपु_ी tी मनोज कुमार साहु, जO म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाy य –अिभनय - \n(1) tी ²³दवे पासवान उफ/ रामजानी पासवान  सुपु_- y व. लª मी पासवान, पता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु_ मो. मुy ताक आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित/कला, िशvप आ िच_कला xे_मे िवदेह स*मान  (मsगिन खबास समP योगदान \nस*मान ) \nशाy _ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \ntी रामवृx िस ◌ ंह सुपु_ tी अिन  ~  िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोy ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमsगिन   खबास स* मान: िमिथला लोक संyकृित संरxण : \ntी राम लखन साहु पे. y व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोy ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित/कला, िशvप आ िच_कला xे_मे िवदेह  स*मान  (समP योगदान स*मान ):  \nनृr य  -  \n(1)  tी हिर   नारायण मI ड ल सुपु_- y व. नO दी मI डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुtी संगीता कुमारी सुपु_ी tी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  _कला-  \n(1)  जय Hकाश मI ड ल सुपु_- tी कुशेर मI डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोy ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी चO द न कुमार मI ड ल सुपु_ tी भोला मI डल, पता- गाम- खड़गपुर, पोy ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संHित , छा_ y नातक अंित म वष/, कला एवं िश v प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यd / हारमोिनयम   \n(1) tी महादेव साह सुपु_ रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड/- नं. ०९, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) tी जागेर Hसाद राउत  सुपु_ y व. रामy व~प राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) tी अनुप सदाय  सुपु_ y व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर प¶ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) tी कv ल र राम  सुपु_ y व. ख¶र राम, उमेर- ५०, गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु_ y व. अनुप राम, गाम+पोy ट- ि◌ नम/ली, वाड/ न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशvपी-वyतुकला-  \n(1)  tी बौकू मिv ल  क सुपु_ दरबारी मिv ल क, उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  tी राम िव  लास धिर  कार  सुपु_ y व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित/कला-मृित/कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु_ - tी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पोy ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) tी Hभु पंिड  त सुपु_  y व .   , पता- गाम+पोy ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका¯ -कला-  \n(1) tी जगदेव साहु सुपु_ शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम/ली-पुरवhस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) tी योगेO   ठाकुर सुपु_ y व . बु ू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आrमिनभ/र संyकृित -   \n(1)  tी राम अवतार  राउत सुपु_ y व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  tी रौशन यादव  सुपु_ y व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पोy ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ·ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु_ मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोy ट- बड़हारा, भाया- \nअO धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \ntी ब च न मI ड ल सुपु_ y व. सीताराम मI डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी रामदेव ठाकुर सुपु_ y व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Hभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  tी सुकदेव साफी \nसुपु_ tी   , \nपता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम/ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Hभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु_ y व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम/ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले·ु दास  सुपु_ y व. सनक मI डल पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु_ अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु_...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) tी जगत नाराय ण मI ड ल सुपु_ y व. खुशीलाल मI डल, उमेर- ४०, गाम+पोy ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी देव नारायण यादव  सुपु_ tी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पोy ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) tीमती फुदनी देवी प¸ी tी रामफल मI डल, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुtी सुिव  ता कुमारी सुपु_ी tी गंगाराम मI डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोस्  ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) tी सीताराम राम  सुपु_ y व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी लª मी राम  सुपु_ y व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकdरनेट -  \n(1) tी चO द र राम  सुपु_- y व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबेO जू वादक -  \n(1)  tी राज कुमार महतो सुपु_ y व. लª मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम/ली वाड/ नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  tी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोy ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  tी जीबछ यादव  सुपु_ y व. ~पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम/ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी श* भु मI ड ल सुपु_ y व. लखन मI डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोy ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  y स कर - (िख  y सा कहैबला)-  \n(1)  tी छुतह~ यादव उफ/ राजकुमार , सुपु_ tी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पोy ट- मनोहर \nप¶ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ/ टहल मुिख  या- \n(2) सुपु_ y व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच_कला- \n(1)  सुtी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु_ी tी रामदेव Hसाद मI डल ‘झा~दार’ पता- गाम- रसुआर, पोy ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  tीमती वीणा देवी प¸ी tी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  tी िक  शोरी दास  सुपु_ y व. नेबैत मI डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \ntी उपेO   चौधरी सुपु_ y व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी देवनाथ यादव  सुपु_ y व. सव/जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झdझप¶ी, पोy ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यd, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) tी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) tी कुO द न कुमार कण/ सुपु_ tी इO  कुमार कण/ पता- गाम- रेबाड़ी, पोy ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) tी राम खेलावन राउत  सुपु_ y व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \ntी रामचO   Hसाद मI ड ल सुपु_ tी झोटन मI डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \ntी िव  भूित   झा सुपु_ y व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \ntी रिव  O   यादव  सुपु_ सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर प¶ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \ntी िप  चकुन  सदाय  सुपु_ y व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \ntी रामपित   मI ड ल सुपु_ y व. अजु/न मI डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  tी किप  लेर दास सुपु_ y व . सु»र दास , उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी खखर सदाय  सुपु_ y व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  tी रामिव  लास यादव  सुपु_ y व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोy ट- सsिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \ntी जोगेO   राम  सुपु_ y व. िब v टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी राजेO   राम  सुपु_ कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाy ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \ntी सैनी राम  सुपु_ y व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी जनक मI ड ल सुपु_ y व. उिच त मI डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यd/ Pुम बाजा  \ntी परमेर मI ड ल सुपु_ y व. िब हारी मI डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयd बजबै छिथ । \ntी जुगाय साफी सुपु_ y व. tी tीचO  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \ntी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम/ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \ntी योगेO   राम  सुपु_ y व. िब v टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \ntी जPनाथ चौधरी उफ/ िध  यानी दास  सुपु_ y व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी महेO   पो¼ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \ntी राम Hसाद राम सुपु_ y व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषsक :- \n१) हाइकू िवशेषsक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषsक २१ म अंक ,  १ नव*बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषsक ६७ म अंक , १ अ¿टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहrय िवशेषsक ७० म अंक , १५ नव*बर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषsक ७२ म अंक १५ िदस*बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषsक ७७ म अंक ०१ माच/ २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषsक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगyत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि¿त गजल िवशेषsक १२६ म अंक , १५ माच/ २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीxा िवशेषsक १४२ म, अंक १५ नव*बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकsत िमt मधुप िवशेषsक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवOद ठाकुर िवशेषsक १८९ म अंक १ नव*बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश चO ठाकुर अिनल िवशेषsक १९१ म अंक १ िदस*बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह स*मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अHैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अvबम  गीत  संगीत  िवशेषsक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि_त  रचनापर  आम ंि_त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पsच टा किवता आ ओइपर मधुकाOत झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि_काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव/tे¯  रचनाक  एकटा समानाOतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली HबOध -िनबOध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÂय उrसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उrसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली HबOध -िनबOध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÄय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 7 म अंक  01  नव*बर  2017  (वष/ 10  मास  11 9 अंक  23 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहrय आOदोलन \n (c)2004-17. सवhिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Hथममैिथली पािxक ई-पि_का ISSN 2229-547X VIDEH A \nस*पादक: गजेO ठाकुर। सह-स*पादक: उमेश मंडल। सहायक स*पादक: राम िव लास साहु, नOद िवलास \nराय, सOदीप कुमार साफी आ मु»ाजी (मनोज कुमार कण/)। स*पादक- नाटक-रंगमंच-चलिच_- बेचन ठाकुर। \nस*पादक- सूचना-स*पक/-समाद- पूनम मंडल। स*पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उrपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अHकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण/ उoरदाियrव लेखक गणक मय \nछिOह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचमेIटक ~पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÇटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिxत पिरचयआ अपन yकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Hकाशनक हेतु \nिवदेह (पािxक) ई पि_काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Hकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संPहकoh लोकिनक लगमे रहतिOह, मा_ एकर Hथम \nHकाशनक/ िHंट-वेब आकhइवक/ आकhइवक अनुवादक आ आकhइवक ई-Hकाशन/ िHंट-Hकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि_काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयvटीक/ पािरtिमकक Hावधान नै \nछै। त रॉयvटीक/ पािरtिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आPह। ऐ ई पि_काक tीमित लªमीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Hकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-17 सवhिधकार सुरिxत। िवदेहमे Hकािशत सभटा रचना आ आकhइवक सवhिधकार रचनाकार आ \nसंPहकoh लगमे छिOह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृoसँ Hार*भ इंटरनेटपर मैिथलीक Hथम उपिyथितक या_ा “’िवदेह’- Hथम \nमैिथली पािxक ई पि_का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Hकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृo 'िवदेह' ई-पि_काक Hव¿ताक संग मैिथली भाषाक जालवृoक \nएPीगेटरक ~पमे Hयु¿त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि_का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि रyतु    \n \n \n1//dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa  \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /2 \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa  \n \n \n \n \n/dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n \n \n \n \n \n/dta/dLLa/dua/dlGHn©G /dtaa/dKa/dlGHnBa/dlOa/d.a  \n/dlGHn©/d.a/dMa/daepO/dLa/dlGHn©G  \n \n \n \n3//dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /4  \n \n \n    \n/dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dva /d:andra(Gndu  /d9a\n/dlGHni/d©/d7/dvta/dlGHnBa /d.a/dlGHn7 /d9Oa/dlGHni/daa/dlGHn©G /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dla/dlGHni/dKOa /dBa /d9a\n/dlGHni/dKOa/9anda /dB/d0a/dlGHn©G /d9a\n/dlGHni/d.a/dlGHniu /d9Oa/dlGHni/daa/dlGHn©G/dta/daa /d.a/dlGHn7 /d9a\n/dlGHni/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/d:andra(Gndu/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dBa/d.a/dlGHnh-\n/dBa/d.a/dlGHnh /d:a/daa/dla /d:andra(Gndu  /dB/d:a/daa /d9Oa/dlGHn©../daa /d.a/d:a/dNa/dlGHnh /dKa/daa/dlGHnBG/d7, /di/d9ddOa/dNa/dlGHnh /dKa/daa/dlGHnBG/d7, /dMa/d0a/dKa/dNa/dlGHnh /dKa/daa/dlGHnBG/d7 /dBa\n \n/dMa/d0a/dKa /dlGHn7 /dNa/dlGHnh /dKa/daa/dlGHnBG/d7/9anda /dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /d7/dKa /dlGHn©/d9a/dla- /dNa/dlGHn7/dLa/dlGHn©G, /d:a/dMa/dlGHn7/dLa/dlGHn©G /dBa /dJa/dlGHniu/d0a/dlGHn©G /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dJa/dlGHn7 \n/d9Oa/daa/dva/dlGHn©G/dla /d:andra(Gndu  /dla/dvta/dLa /dB/dta/d.a /dta/dlGHnBa/dva/dKa /dta/dlGHn©/dua/dvaa/dva/dlGHnBa /dBa /dtOa /dlGHniu /dLa/dKa /dla/dlGHnBa/d9a/d6a/dlGHn©G/dKa /dla /dBnusvara /d6a /dB/dta/d.a /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dBa/dlGHn©/d9a-/dB/d.va /dKa/daa/dlGHnBG/dva /dB/dKa/dlGHnBa/dla/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dB/dta/d.a \n/dMa/d0a/dKa/dla /d:andra(Gndu  /dMa/d0a/dKa/dNa/dlGHnBG/dva /dJa/dlGHn©G/dua/d.a-/dLa/dlGHn©G/dLa/dlGHnBa /dla/dMa/dlGHnBa/dtva /dKa/daa/dlGHnBG/d7 /dva /d:andra(Gndu  \n/d9a/dlGHnh/dla/daa /dlGHn©/d9a/dla- /daa/dlGHnBa/d9ddOa/dlGHn©G, /d9da/dNa/d0a/dlGHnBa/daa/dlGHn©G /dBa /dta/dvta/dlGHn7/daa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dJa/dlGHn7 /dB/dta/d.a /dtOa /dlGHniu /dLa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dB/dKa/dlGHnBa/dla/dMa/dlGHn7 /dta/dla/dlGHnBa/dlGHn©../daa /d7/dKa \n/dlGHn©/d9a/dlOa/dlGHnBa/dla /d:andra(Gndu  /d9a/dlGHnh/dla/daa /dlGHn©/d9a/dlOa/dlGHnBa /di/dlGHn©/d9ddOa-/di/dlGHn©/d9ddOa /dB/dta/d.a /daa/dBnusvara/d6a-/daardlGHniu/dta /d9a/dlGHn7/dKOa/dNa/dlGHnBG/d7, /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dMa/d0a/dKa /dKa /dlGHn7 /d0a/dlGHn7/d.a /daa/dKOa/d.a/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dla/dlGHn7 /dNa/dlGHn7/dLa/dlGHn©G, /d:a/dMa/dlGHn7/dLa/dlGHn©G /dBa/dlGHn©/dKa /dJa/dlGHniu/d0a/dlGHn©G /dta/dlGHni/d:Oa/dlGHnBu /dlGHn©/dKa /d.a/dlGHnBG /dta/dlGHni/d:Oa/dlGHnBu /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d9a/dlGHn7/dKOa/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa/dKa \n/d9a/dlGHnBa/dlGHn©/doa/dvua /dva /d:andra(Gndu  \n/dNa/dlGHn©/d.a/doa/dlGHn7/d:andra(Gndu  \n/dJa/dlGHnBa/d©/d7 \n/9anda \n   \n \n \n5//dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n \n \nISBN :   978-93-87675-25-4  \n \n \n \n/d9a/dlGHnBa/dMa :  `250/-  \n/dla/dua/dlGHnBa/daepO/dlGHn©.M/d9Oa/dKa/dlGHnBa/daa ©  /dlOaa/dlGHn©G /dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n/dva/dlGHn7/dla/daa  /dla /dBnusvara/dlKa/daa/d.na :  2017  \n \n/dtaa/dKa/dlGHnBa/dlOa/dKa :  /dta/dLLa/dua/dlGHn©G /dtaa/dKa/dlGHnBa/dlOa/d.a  \n/dva/dlGHni/dLa/dla/dlGHn©G /dNOa/dua/d.a, /dJa/dlGHn7./d7/dLa./d.a/dlGHn7/d0a/daardlGHniu /dMa/dlGHnBa/d6a/daepO, /dua/dlGHnBa/d9da/daepO /d.a /dBnusvara . 06, /dlGHn©/d.a/dMa/daepO/dLa/dlGHn©G, /dlGHn©.M/dJa/dLa/dlGHnBa- /dla/dlGHni/dta/dlGHnBu/dLa,  \n/dlGHn©/dNa/d0a/dlGHnBa/daa : 847452  \n \n/dua/dlGHn7/dNa/dla/dlGHnBa/d©/dvta :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/d©G-/dMa/dlGHn7/dLa : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/dMa/dlGHnh/dNa/dlGHnBa/d©/dLa :  8539043668, 9931654742 \n  \n \n/dlGHn©/dtaa/d.vta :  /dMa/dlGHnBa/d.a/dua /dBa/dvta/daepO, /dlGHn©/d.a/dMa/daepO/dLa/dlGHn©G (/dla/dlGHni/dta/dlGHnBu/dLa)  \n/dBa/dua/daa/d.na :  /d9a/dlGHn©G /dla/dlGHnBa/d0ardlGHni /dlGHn©/dtaa/dlGHn©.b/d.vta/d6a /dtaa/dlGHn7/dla. /dlGHn©/d.a/dMa/daepO/dLa/dlGHn©G (/dla/dlGHni/dta/dlGHnBu/dLa) /dlGHn©/dta/d.a : 847452  \n \nTHOOTH GACHH   \nA Maithili Novel by Sh. Jagdish Prasad Mandal.   \n \n/dBG /dta/dlGHnh/dvOa/dlGHn©G/dKa /dla/dua/dlGHnBa/daepO/dlGHn©.M/d9Oa/dKa/dlGHnBa/daa /dla/dlGHni/daa/dlGHn©.M/dKlsa/dva /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dtaa/dKa/dlGHnBa/dlOa/dKa /dB/dvOa/dua/dlGHnBa /dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu/dta/dlGHn©G/daa/dlGHnBa/d©/dvta /d9Oa/dlGHnBa/daa/dKa/dKa \n/dlGHn©.M/dLa/dlGHn©.b/dKOa/dva /dB/d.a/dlGHni/dMa/dlGHn©/dva/dKa /dlGHn©/dNa/d.a/dlGHnBa /dta/dlGHnh/dvOa/dlGHn©G/dKa /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /dB/dBnusvara/dlOa/dKa /d:Oa/dlGHnBa/doa/dlGHnBa /dtaa/dlGHn©/dva /d7/dua /dBnusvara  /dlGHn©../daa/dKa/dlGHn:andrah/dlGHn©/d9da/dBnusvara/d6a \n/dla/dlGHn©/d0a/dva /d©/dLa/dlGHn7/dK.OalT /dvta/daaCar/dlGHn:andrah/dlGHn©/d.a/dKa /dB/dvOa/dua/dlGHnBa /doa/dlGHnBa/dBnusvara/dlGHn©/dvaa /dKa, /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /dMa/dlGHnBa/d9Ooa/dMa/dla /d:andra(Gndu  /dB/dvOa/dua/dlGHnBa /dJ.‘a/dlGHnBa/d.a/dKa /dla /dBnusvara /d6aa/d0a/d.na \n/dua/dlGHnBa /dta/dlGHni/d.a/dtaa/daepO/doa/dlGHnh/d6a/dKa /dtaa/d.na/dlGHnBa/dLa/dlGHn©G /d9ua/dlGHnBa/daa/dlGHnBa /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /daardlGHniu/dta/dMa/dlGHn7 /dta/dlGHni/d.a/daardlGHni/dvta/dlGHnBa/dlGHn©/d9a/dva /dB/dvOa/dua/dlGHnBa /dla /dBnusvara /d:a/dlGHnBa/dlGHn©../daa/dva-\n/dtaa/dla/dlGHnBa/dlGHn©../daa/dva /d.a/dlGHn©/d0a /dKa/d7/dLa /dJa/dlGHnBa /dla/dKa /dlGHnBG /dva /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda   \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /6  \n/d7/dKa/dla/dvva/dlGHnBG/daa - \n/d7/dKa/08 \n/d9a/dlGHniu/17 \n/dva/dlGHn©G/d.a/23 \n/d:a/dlGHnBa/dlGHn©../daa/28 \n/dta/dlGHnBa/d:andra(Gndu/d:a/35 \n/d:Oa/d0a/46 \n/dla/dlGHnBa/dva/54  \n/dBa/dvtOa/70 \n/d.a/dB : ‘/dKa’/83 \n‘/dKOa’/95 \n‘/d6a’/101 \n /d9a/dla/108 \n  \n \n  \n                /dB/dBnusvara/dKa \n \n \n \n7//dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /8 \n \n \n/d7/dKa \n/dla/dlGHnBa/d:andra(Gndu/dJOa/dKa /dNa/daOa/dlGHnBG/dva /dlGHn©.M/dla/doa/dlGHnBa/d0a/dlGHn©G /dB/d.0a/daa/dlGHnBa/d7 /dLa/d6a/dLa, /dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa-/dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /dlGHn©.M/dla/doa/dlGHnBa/d0a/dlGHn©G \n/dKa/dlGHn©../daa/doa/dlGHnBa/d7/dLa /dJa/dlGHnBa/d©/dva /dva/dlGHn7/d.a/dlGHnBa-/dva/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /dlGHn©/d9a/d.a/dKa /d©/dJa/dlGHnh/dva /dKa/dMa/d7 /dLa/d6a/dLa/9anda /dla/d9ddOa/dKa/dla /d:andra(Gndu  /dNa/dlGHn©G/d6Oa/dlGHnBa \n/dta/d:a/dlGHnBa/dla/dlGHn7 /d0a/dlGHn©/dvta /dNa/dlGHnBa/d9Oa/dMa/dlGHn7 /d7/dKa/dvta/dlGHnBa /d6a/dlGHnBa/d:Oa/9anda /d©/dJa/dlGHnh/dva/dMa/dlGHn7 /d6a/dlGHnBa/d:Oa/dKa /dla/dNOa /dlGHn©.M/dla/daa/dKOa/dlGHnBa/daa /daa/dlva/dlGHn7/dta/daa \n/dla /d:andra(Gndu  /d:a/dLa/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa /d9a/dlGHn7/dKOa/dlGHnBG/dva /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dla/dlGHnBa/d:andra(Gndu/dJOa/dKa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa-/dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /dB/d.0a/dlGHnBa/daa \n/dta/dla/daa/dlGHnBG/dva /dJa/dlGHnBa/d7 /dva/dlGHn7/d.a/dlGHnBa-/dva/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /d6a/dlGHnBa/d:Oa/dlGHnh/dKa /daardlGHniu/dta /dNa/d9a/dLa/dBvaHraOa /dLa/d6a/d©/9anda /dta/dlGHn©/d0a/dLa /dla/dlGHnBa/d:andra(Gndu/dJOa /dla/dlGHnBu/dBnusvara/dla/dlGHn7 \n/d6a/dlGHnBa/d:Oa/dKa /dta/dlGHnBa/dva /dBa/d:andra(Gndu/d6a/d.a/dKa /dlGHn©/dNa/d:Oa/dlGHnBa/d.a /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dlGHn©/dNa/d:Oa/dlGHnBa/d7/dLa /dNa/dlGHni/dlGHn©.M/dJOa /dta/d9ddOa/dlGHnBG/dva /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dKa/dlGHn©/d.a/doa/dlGHn7/d:andra(Gndu \n/dlGHn©.M/dla/doa/dlGHnBa/d0a/dlGHn©G /dNa/daOa/d.a/dlGHn7 /dta/dlGHnBa/dva/dKa /dta/dva/dlGHnBa /d.a/d© /daa/d0a/dlGHnBG/dva /dla /dBnusvara /d6a/dlGHn7 /d6a/dlGHnBa/d:Oa/dKa /d9da/dlGHnBa/dlGHn©../daa/doa/dlGHnh /dB/d.0a/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /d0a/dlGHn7/daa/dlGHnBa \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dla/dMa/d7 /d9a/dlGHn7/dKOa /dta/d9ddOa/dlGHnBG/dva /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dh/d0a/dlGHnh /d0a/dlGHn7/daa/dlGHnBa /dJa/dlGHnBa/d©/dva/9anda  \n/dJOa /dBnusvara /dJOa/dlGHnBa/daa/dta/dlGHni/daa/dla /d:andra(Gndu  /d9Oa/dlGHn©G/daa/dlGHn7/d.9aa /dB/dNa/dlGHnBG/dva /daa/d0a/dlGHnBG/dvOa, /daa/dl.OalT /dva/dlGHnBa/dla /d:andra(Gndu  /dKa/d.a/dlGHn©G /d0a/dlGHn©/dvta /dtaa/dlGHnh/dtOa /dlGHn7 /dla/daa \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa /d6Oa/daa /d:Oa/dlGHnBG /d.a/9anda /d6Oa/daa/dKa /dta/d:Oa/dlGHni /dBG/dva/dta/daa /d.a/dJa/dlGHnBG/daa /dta/dlGHn©/d9ddOa/dva/dlGHn7 /d.a/dNa/dlGHn7-/d7/dKa/dlGHnBa/d.a/dNa/dlGHn7 \n/dNa/dKOa/daepO/dKa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dta/daa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 /dBa/d© /dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dNOa/dBvaHraOa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa \n/dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda 1925 /d©/dlua/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa /dJa/d.Ma /dh/d0a/d.a /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 \n/dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa /daa/dlGHnBa/dJa-/dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dla /d:andra(Gndu  /dJa/dlGHni/d9ddOa/dLa /dJa/dMa/dlGHn©G/d.9a/dlGHnBa/daa/dKa /daardlGHniu/dta/dMa/dlGHn7 /d:Oa/dLa/9anda /d9a/dlGHn7/dlOa/dMa/dlGHn7 /dB/dBnusvara/d6a/daa/dlGHn7/dJa/dKa \n/dlGHn©.b/dKOa/dLa/dlGHnBa/dtOa /dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa /dLa/d9ddOa/dlGHnBa/d© /dta/dla/dlGHnBG/daa /d9Oa/dlGHnBa/daa/dlGHnBa/dKa /daardlGHniu/dta/dMa/dlGHn7 /dtaa/dua/dlGHnBa/dlGHn©/d0a/dva /d0ardlGHni/dB /dLa/d6a/dLa, \n/dlGHn©/dKa/dla/dlGHnBa/d.a/dKa /d9a/dlGHn7/dlOa, /d6a/dlGHnBa/dMa/dKa /d9a/dlGHn7/dlOa /dNOa/dlGHnBa/daa/dva/9anda /dNOa/dlGHnBa/daa/dva/dKa /dMa/dlGHniu/dLa /dta/dlGHniu/dJa/dlGHn©G /dKOa/dlGHn7/dva, /dJa/dlGHnBG/dta/daa /d9a/dlGHn7/dlOa \n/dvtOa/dlGHnBa/daOa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /d6a/dlGHni/dLa/dlGHnBa/dMa/dlGHn©G/dKa /d0a/dJa/dlGHnBa/daa/dlGHnh /dNa/dKOa/daepO/dKa /d©/dlGHn©/dva/d0a/dlGHnBa/dla /dBG/dvtOa/dlGHnBa/dMa/dKa /d6a/dlGHnBa/dMa /dBa /d6a/dlGHnBa/dMa/dKa \n/dta/dlGHniu/dJa/dlGHn©G/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dta/dlGHnBa/d:Oa /dlGHniu  /d9Oa/dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/dva /dta/d:Oa/dlGHni /d7/d.a/dlGHn7 /daa/d0a/dLa/9anda /dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /d6a/dMa/dlGHnBG/doa/dlGHnBa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /dvta/dlGHni/dvta/dlGHnBG/dva-/dvta/dlGHni/dvta/dlGHnBG/dva \n/d7/dva/dlGHn7/dKa /dvta/dlGHni/dlGHn©/dvta /d6a/dlGHn7/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dJa/d© -/dla /d:andra(Gndu  /d:a/dlGHn©G/d.a-/dta/d0a/d:a/dlGHn©G/d.a /dMa/dlGHn7/dvta/dlGHnBa/d7/dLa /dJa/dlGHnBa /daa/d0a/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda    \n \n \n9 //dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n/dtaa/d6a/dlGHn©/dva/dlOa/dlGHn©G/dLa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa/dKa /dla/dNOa /dMa/d.‘:a/dta/daa /dBa/dlGHn©/dNa /d:a/dlGHni/dKa/dLa /d:Oa/dLa/dlGHnBa/9anda /dh /dla/dNOa \n/dJa/dMa/dlGHn©G/d.a/dta/daa /d7/dLa/dlGHnBa /dJa/dlGHn7 /d9a/dlGHn7/dlOa/dKa /dMa/dlGHniu/dLa /dta/dlGHniu/dJa/dlGHn©G–/dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dlGHn©/dKa/dla/dlGHnBa/d.a/dKa /d9a/dlGHn7/dlOa, /d6a/dlGHnBa/dMa/dKa /d9a/dlGHn7/dlOa–\n/d6a/dlGHnBa/dMa /d:Oa/dlGHn©G.M /dva /d:andra(Gndu /d7 /dlGHn©/dNa/d.a/dlGHnBa /d6a/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHn©/dua/dKa/dlGHnBa/dla /dNOa/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /d9a/dlGHn7/dlOa/dKa /dlGHn©/dua/dKa/dlGHnBa/dla /dla/dMNOa/dua /d.a/d©/9anda \n/d6a/dlGHnBa/dMa /daa/dJa-/daa/dJa/dNa/dlGHnBa/daa/dla /d:andra(Gndu  /dLa/dBvaHraOa /dKa/dBvaHraOa /dJa/daa-/dJa/dMa/dlGHn©G/d.a/d9a/dlGHnBa/daa/dKa /dla /dBnusvara /d6a /daardlGHniu/dlGHn©/daOa/dla /d:andra(Gndu  /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dJa/dKa /dlGHnBG /d9ddOa \n/d6a/dlGHn7/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dh /dla/dlGHni/d9Oa/daa/d.a/dlGHn7 /dlGHn©/dNa/d.a/dlGHnBa /d6a/dlGHnBa/dMa/dKa /dla/dlGHni/d9Oa/dlGHnBa/daa /dla/dMNOa/dua /d.a/dlGHn©/d0a/9anda /dJa/dMa/dlGHn©G/d.a/dKa /dtaa/dlO.a \n/di/dvtOa/d.a/dlGHn7 /d9a/dlGHn7/dlOa/dMa/dlGHn7 /dta/dla/daa/dLa /daa/dJa-/daa/dJa/dNa/dlGHnBa/daa /dBa /dJa/daa-/dJa/dMa/dlGHn©G/d.a/d9a/dlGHnBa/daa/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dKOa/dLa/dNa/dLa/dlGHn©G \n/di/dvtOa/dLa/9anda /dJa/dMa/dlGHn©G/d.a /dBa /dJa/dMa/dlGHn©G/d.9a/dlGHnBa/daa/dlGHn©G/dKa /dKOa/daa/dlGHn©G/d9a-/dlGHn©/dNa/dKa/daa/dlGHn©G /dla /dBnusvara /d6a /di/d9Oa/dlGHnBa/daa /dNOa/dlGHn7/dvta/d.a/dlGHn7 \n/dJa/dMa/dlGHn©G/d.a/d9a/dlGHnBa/daa/dKa /dla /dBnusvara /dKOoa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /dNa/daOa/dlGHn©/dva/doa/dlGHnh /dNOa/dlGHn7/dLa /dBa /d6Oa/dvta/dlGHn©/dNa/doa/dlGHnh /dNOa/dlGHn7/dLa/9anda  \n/dh/d.a/dlGHnBa, /d6a/dlGHnBa/dMa-/d6a/dlGHnBa/dMa/dKa /dLa/dlGHnh/dKa/dKa /d9a/dlOa/dlGHnBa /d7/d0a/dlGHn7/d.a /dNOa/dBvaHraOa /d6a/dlGHn7/dLa /dJa/dlGHn7 /di/dta/dlGHnBa/dla /dKa/daa/dlGHnBG/dLa/dlGHn7 \n/dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /dta/dlGHnBa/dua/dlGHnBG/d.a/dKa /dtaa/dva/dlGHn©G/dKlsa/dlGHnBa /d.a/dlGHnBG /daa/d0a/dLa/9anda  \n/dJa /d:andra(Gndu  /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /d6a/dlGHnBa/dMa /d0a/dJa/dlGHnBa/daa /d6Oa/daa/dKa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dva /d:andra(Gndu  /d.a/dB /dla/dlGHnBa/d7/dla /d:andra(Gndu  /diu/dta/daa/dlGHn7 /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  \n/dB/dta/d.a /d6Oa/daa/dlGHnBa/dlGHn©/d9ddOa/doa/dlGHnh /d.a/dlGHn©/d0a/9anda /dMa/d.a/dlGHni/dKOa /dva /d:andra(Gndu  /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /d6Oa/daa/dlGHn7/dMa/dlGHn7 /daa/d0a/dva/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /dva/d©/dla /d:andra(Gndu  /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  \n/dlGHn©/d9a/d.a /dta/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHn7 /daa/dlGHn7/d.n.OalT /dvta-/dMa/dlGHni/dKva /dNa/dlGHnBa/dla /dNOa/dlGHniu/dlGHn©.M/dMa /dNOa/dBvaHraOa /d:a/dlGHni/dKa/dLa /d:Oa/dLa, /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d0a/dJa/dlGHnBa/daa/dlGHnh /dNa/dKOa/daepO/dKa \n/d6a/dlGHni/dLa/dlGHnBa/dMa/dlGHn©G/dKa /dlGHn©.M/dlOa/dKa/dlGHnBa/daa /dLa/dlGHnh/dKa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dta/d9ddOa/dlGHnBa/d©/dva-/dta/d9ddOa/dlGHnBa/d©/dva /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /dKa/dMa/daepO /dNa/dlGHnBa/d:andra(Gndu/dKa/dlGHn©G.b /d.a/dlGHnBG /daa/dlGHn©/d0a \n/d:a/dlGHni/dKa/dLa /d:Oa/dLa/9anda /dKa /dlGHn7 /dKa/daa/dlGHnh /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /d6a/dlGHnBa/dMa/dMa/dlGHn7 /d6Oa/daa/dlGHnBa/d9ddOa/dlGHn©G /d:Oa/dLa, /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dta/dlGHn7/dvta/dKa /d9a/dlGHni/dBa/daa/dlGHn7 /dta/d9ddOa/dlGHnBa \n/d9a/dlGHnh/dla/daa /d6a/dlGHnBa/dMa /dNa/dla/dLa /dva /d:andra(Gndu /d7 /dh /dtOa /dlGHn7 /daa /dlGHn©/dNa/d.a/dlGHni /d6Oa/daa/dlGHnBa/d9da/dlGHn©G/d7-/dKa /d0a/dlGHnh/d©/dva /daa/d0a/dLa/9anda  \n/dJa/dKOa/d.a /dB/dlGHn©.M/d9Oa/dua/dlGHn7/dlOa/d.a /dla/dNOa/dMa/dlGHn7 /dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa /dua/dlGHnuo)alG)a/d0a/d9a /dBa/dKa/dlGHnBa/daa/dKa /dB/dua/dlGHnBa/dJa \n/di/dvtOa/dLa /dva/dKOa/d.a /daa/dJa/dlGHnh-/daa/dJa/dNa/dlGHnBa/daa /dBa /dJa/daa/dlGHnh-/dJa/dMa/dlGHn©G/d.9a/dlGHnBa/daa/dKa /dta/dlGHn7/dvta/dKa /dta/dlGHnBa/dlGHn©/d.a /d9da/dlGHnh/dLa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /dta/dla/daa/dLa /dKOa/dlGHn7/dva/dKa /dLa/dvva/dlGHn©G/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dla/dMa/dvta/dBvaHraOa /dLa/d6a/dLa/dlGHnBa/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /d6a/dlGHnBa/dMa/dlGHnh-/d6a/dlGHnBa/dMa/dKa \n/dLa/dlGHnh/dKa/dKa /dBa/d:a/dlGHnBa/daa-/dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni -/d.a/dlGHn7-/dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dB/d.va/daa /d0a/dlGHnh/d©/dva/dlGHn7 /d:Oa/dlGHnBG, /dJa/dlGHn7 \n/dla/dlGHnh/dNOa/dlGHnBa/dlGHn©/dua/dKa/dlGHnh /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dNa/dlGHnBu/dlGHn©.M/d99Oa/dKa /dlva/daa/dKa /dlGHn©/d0a/dla/dlGHnBa/dNa/dla /d:andra(Gndu  /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa/dlGHnh /dBa /dKa/dlGHnBa/dJa/dlGHnh/dKa /dlva/daa \n/dNa/d9a/dLa/dlGHnBG /d:Oa/d©/9anda  \n/dtaa/dlGHnh/dtOa /dlGHn7 /dla/daa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa /dlGHn©/dta/dva/dlGHnBa /d6a/dlGHnh/daa/dKOa /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu /d:a/dlGHnBa/dlGHn©../daa /dNOa/dlGHn:andrah/dBnusvara/d©/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a \n/dJa/dlGHn7/dvtOa, /dva /d:andra(Gndu /d7 /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dMa/dlGHnBa/dva/dlGHnBa-/dlGHn©/dta/dva/dlGHnBa/dKa /dlGHn©.M/dla/d.a/dlGHn7/d0a /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dNOa/dlGHnBa/d7 /dla/dNa/d0a/dKa /dBa/d9a/daa/9anda \n/dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /dla/dlGHni/dla/dMta/d..a /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dJa/dlGHn7 /d6a/dlGHni/d.na-/d9Oa/dMa/daepO /d0a/dlGHnh/d© /d:Oa/dlGHnBG  /dva/d©/dla /d:andra(Gndu  /dla/dMta/d..a /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/9anda \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /10  \n/dBa/d6a/dva-/dNOa/dlGHnBa/d6a/dva/dla /d:andra(Gndu  /dLa/dBvaHraOa /dKa/dBvaHraOa /d6a/dlGHn©G/dva-/dla /dBnusvara /d6a/dlGHn©G/dva, /dla/dlGHnBa/dlGHn©/d0a/dlGHn©.b/dv.OalT /doa/dKa /d:a/d:a/dlGHnBa/daepO/dla /d:andra(Gndu  /dMa/d.‘:a /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu \n/dla/dJa/dLa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/9anda /dla /dBnusvara /dl.OalT /dKa/dlGHnBa/daa/dlGHn©G /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /dBa/d.a/dlGHn7 /dKa/dlGHnBa/dJa 1 /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dta/daOa/dlGHnBa/d©/doa/dlGHnh-\n/dlGHn©.M/dLa/dKOa/dlGHnBa/d©/9anda /dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /dlKa /dlGHniu /dLa /dJa/dlGHnBa/d©-/dJa/dlGHnh/dKa/daa /dJa/dKOa/d.a/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBa /dlGHn©/dKa /dlKa /dlGHniu /dLa/dKa \n/dNa/dlGHnBa/dvta /dta/dKa /dlGHnBG /d9ddOa /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /d6a/dlGHnBa/dMa/dKa /dlKa /dlGHniu /dLa/dla /d:andra(Gndu  /d0a/dlGHnBa/d© /dlKa /dlGHniu /dLa /dva/dKa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa \n/dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /d0a/dua/dlGHnBa-/dlGHn©/dua/d0a/dlGHnBa/dlGHn©/d9ddOa /d.a/d© /dLa/d6a/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dNa/d::a/dlGHn7/dla /d:andra(Gndu  /dJa/dlGHn7 /d.a/dlGHn©G/dKa /dlGHn©../daa/dJa/dL.OalT /dvta \n/d0a/dlGHnh/d©/dva /dBa/dlGHn©/dNa /daa/d0a/dLa /d:Oa/dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a /dh /dMa/dlGHnBG/dlGHn©/dvta/daaCar/dKa /dva/dKa /dNa/daa/dKa/daa/dlGHnBa/daa/dlGHn7 /daa/d0a/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda  \n/d:a/dlGHnBa/dLa/dlGHn©G/dla /d©/dlua/dlGHn©G/dKa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa /dLa/d0a/dlGHnBG/daa /dJa/dlGHnh/daa /dta/dKa /dlGHnBG /d9ddOa /d.a/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /d:Oa/dLa/9anda \n/dva/dlGHn7/dJa/dlGHn©G/dla /d:andra(Gndu  /di/dvOa/dLa-/dta/dlGHni/dvOa/dLa /d0ardlGHni/dB /dLa/d6a/dLa/9anda /dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /dBa/dla/dMa/dlGHnBa/d.a /dtOa/dlGHnBa/dlGHn©/dvta /dJa/dlGHnBa/d© /d:Oa/dlGHnBG  /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dlGHnh/dKa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /d:a/dlGHnBa/daardlGHniu /dNOa/dlGHn:andrah/dBnusvara/d©/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dlGHn©.M/dNOa/d.a/dlGHnBu/dJa /dNOa/dlGHn7/d.a/dlGHn7, \n/dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dla/dM.OalT /dta/dlGHnBG/dva /d:a/dlGHnBa/dlGHn©../daa /dNOa/dlGHnBa/d6a/dMa/dlGHn7 /dNa /d:andra(Gndu /dvta/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /dB/dKOa/d.a /d9Oa/dlGHn©../daa/dKa /daa/d:a/dLa-/dNa/dla/dLa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa \n/d7/dKa /dlGHn7 /dNa/dlGHn7/daa /d9dOa/d.a/dMa/d.a/dlGHnBa/d7/dLa/9anda /dKOa/dlGHn7/dva-/dta/dvOa/dlGHnBa/daa/dKa /dlGHn©/dNa/dKa/daa/dlGHn©G /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /dNa/daOa/dLa/9anda  \n/dh/d.a/dlGHnBa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dB/dKOa/d.a /d9Oa/dlGHn©../daa/dKa /dJa/dlGHn7 /dlGHn©/d0a/dva-/dB/dta/dlGHn7/dlGHn©.M/dKlsa/dva, /dKa /dlGHni /dvta/dlGHni/dMa-/dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa, \n/dla/daa-/dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dKa /dJa/dlGHn7 /dla/dMNa/d.9Oa /daa/d0a/dLa/dlGHnBG/d.a /dh /dKOa/d:a/daepO /dva /d:andra(Gndu  /dh/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /daa/d0a/dLa/dlGHnBG/d.a /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa \n/dBa/dMa/d9a/d.a/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /d9Oa/dKKa/dlGHnBa /dLa/d6a/dNa/dlGHn7 /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dlGHn©/d9a/d.a/dKa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dJa/dKOa/d.a \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dMa/dlGHn7 /dtaa/dua/dlGHn7/dlOa /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBa /dla/dlGHnBa/dLa/dlGHn7 /dNOa/dlGHn©../daa /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a /dlGHn©/dKa /dlGHn©/dta/dva/dlGHnBa /dMa/dlGHn©../daa \n/d6a/dlGHn7/dLa/dlGHn©.b/dKOa/d.a/9anda /dB/dta/d.a /dNOa/dlGHnBa/d7-/dNa/dlGHn©/d0a/d.a/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dla/dNOa/dla /d:andra(Gndu  /dJa/dlGHn7/dvtOa /daa/d0a/dNa/dlGHn7 /dKa/daa/dlGHnBG/dvOa/9anda \n/dlGHn©/dta/dva/dlGHnBa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dMa/dlGHni/d©/d.a/dlGHn7 /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dNa/dlGHnh/dJOa /dMa/dlGHnBa/dvOa/dta/daa /dBa/dlGHn©/dNa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dB/dta/d.a/dlGHnBa/dla /d:andra(Gndu  /d:Oa/dlGHnh/dvta \n/dta/dlGHn:andrah/dBnusvara/d:a/dlGHnh /dNOa/dlGHnBa/d7-/dNa/dlGHn©/d0a/d.a/dKa /dta/daOa/dlGHnBu/d.a/dlGHnBa/d©-/dlGHn©.M/dLa/dKOa/dlGHnBu/d.a/dlGHnBa/d©/dla /d:andra(Gndu  /dLa/dBvaHraOa /dKa/dBvaHraOa /dlGHn©/dua/d9Oa/dua/dlGHnBa /dMa/dlGHnBa/d©/dKa /dNOa/dlGHnBa/daa \n/dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dta/d9ddOa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dKa/d0ardlGHni/d.a/dlGHnBa-/dKa/d0ardlGHni/d.a/dlGHnBa /dBa/d©G. /d7. /dta/dlGHnBa/dla /dKa/dBvaHraOa /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda  \n/dKOa/dlGHn7/dva-/dta/dvOa/dlGHnBa/daa /daa/dlGHn©/d0a/dva/dlGHnh /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /d.a/dlGHn7 /dKOa/dlGHn7/dva/dlGHn©G /dKa/daa/dlGHnBG/dKa /dLa/dlGHniu/dlGHn©../daa /dBa /d.a/dlGHn7 /d©/d::Oa/dlGHnBa/9anda \n/d0a/dlGHnh/d©/dva/dlGHnh /dB/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /d:Oa/dlGHnBG  /dJa/dlGHn7 /d.a/dlGHn©G/dKa /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dvOa/dlGHn©GaepO/dKa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /dla/d9a/dlGHnBG/dva /doa/d7/d0a /daa/d0a/dlGHnBG/d7 /dJa/dlGHn7 /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu \n/dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa /dNa/dlGHn©/d.a /dJa/dlGHn©G/dua/d.a-/dJa/dlGHnBa/dta/d.a /dKa/daa/dlGHn©G/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dKa /dKOa/d6a/dva/dlGHnBa /dlKa /dlGHniu /dLa-\n/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dMa/dlGHn7 /daa/d0a/dva /dva/dKOa/d.a/dlGHn7 /d.a/dlGHn7 /d0a/d7/dva/9anda /dla/dlGHn7 /dva /d:andra(Gndu  /d6a/d.a/dLa /dKa /dlGHni /dlGHn©/dvta/doa/dlGHnBa /dBa /d.a/dlGHnBa/dta/dLa /dJOa/dlGHnh/daa \n/dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dlKa /dlGHniu /dLa-/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa! /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /dKOa/dlGHnBa/dLa/dlGHn©G /d.a/dlGHnBG! /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d©/dLa/dlGHnBa/dKa/dlGHnh /dva /d:andra(Gndu  /dla/dNOa /daa/dBnusvara/d6a/dKa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda \n                                                             \n1 /d6Oa/daa/dlGHn7/dLa/dlGHniu /dKa/dlGHnBa/dJa  \n \n \n \n11 //dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n/dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /dKa/dlGHnh/dla/dlGHn©G/dKa /di/dta/d9aa/dua/dlGHn©G /dKlsa/dlGHn7/dvaa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dva /d:andra(Gndu  /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /dNOa/dlGHni/dva/d0a/dlGHn©G-/dKa/dMa/dLa/dlGHnBa/dKa/9anda /dh/d.a/dlGHnBa \n/dJa/d© /d©/dLa/dlGHnBa/dKa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /d6Oa/daa /d:Oa/dlGHnBG /d.a /dh /d9Oa/dlGHnBa/daa/dKa /di/dta/d9aa/dua/dla /d:andra(Gndu  /dla/dlGHni/daa/dlGHn©.M/dKlsa/dva /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda \n/dB/dta/d.a /d©/dLa/dlGHnBa/dKa/dlGHnBa /d:Oa/dlGHnh/dlGHn©/d9ddOa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dKa/dlGHnh/dla/dlGHn©G /dKlsa/dlGHn7/dvaa/dKa /d0a/dlGHnBa/d© /dlKa /dlGHniu /dLa/dMa/dlGHn7 /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa /dNa/dlGHn©/d.a \n/dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dlOa/dlGHni/daardlGHniu/dBa/dva /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/d0a/dlGHnBa/d© /dlKa /dlGHniu /dLa/dKa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa /dla/dNOa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dh/d0a/d.a /d9a/daa/dMa/d0a/dlGHnh /d.a/dlGHn©/d0a/doa/dlGHn7/d:andra(Gndu /dNOa/dlGHn7/dvta/dlGHnBG /d:Oa/dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dJa/dlGHn7 /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /d0a/dlGHnBa/d©-/dtOa/dlGHnBa/d©/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHn©.b/dKOa/dva/dlGHnBG/dvOa/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /d©G /dJa/daardlGHniu/daa /dNOa/dlGHn7/dLa /dJa/dlGHn7 /dvta/dlGHni/dvta/dlGHnBG/dva-/dvta/dlGHni/dvta/dlGHnBG/dva \n/dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa /d7/dKa /dla/dlGHn©G/dMa/dlGHnBa/dta/daa /dBa/dlGHn©/dNa /dB/d:andra(Gndu/dvta/dlGHnBG/dKa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dJa/dlGHn7/dKa/daa/dlGHnBa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHni/dJOa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /dBa/dMa/d9a/d.a/dlGHn©G/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /d:a/dLa/dNa/dlGHnBG/dKa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /dla/dlGHnh/dlGHn©.M/d:a /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dNa/dlGHnBa/d0a/daa \n/daa/d0a/d.a/dlGHn7 /dNa/dlGHnBa/d0a/daa/dKa /dKOa/d:a/daepO /d0a/dlGHn7/dNa/dlGHn7 /dKa/daa/dva, /dla /dBnusvara /d6a/dlGHn7 /d6a/dlGHnBa/dMa/dlGHnh/dKa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dNOa/dlGHnBa/daa /dva /d:andra(Gndu  /dB/dlGHn©.M/d:Oa/d7/9anda \n/dlOaa/dua/d.na /dKa /dlGHni /dMa/dlGHnBa/daa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dNa/dlGHn7/dvta/dlGHnBa /dNa/dlGHn©/d.a /dNOa/dlGHnBa/daa /dB/dta/d.a /dKa/d.0a/dlGHnBa/dta/daa \n/di/dvtOa/dlGHnBa /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /daa/dlGHn7/dLa/d6a/dlGHnBa/d9ddOa/dlGHn©G/dKa /dla/dlGHni/dlGHn©/dua/d9Oa/dlGHnBa /daa/d0a/d.a/dlGHn7 /d:a/dlGHnBa/dlGHn©../daa-/dta/dlGHn:andrah/dBnusvara/d:a /d6Oa/d..OalT /dvta/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /d6a/dlGHnBa/dMa /dta/d0ardlGHni /d:andra(Gndu /d:a \n/dJa/dlGHnBa/d© /d:Oa/dLa/dlGHnBa, /dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /dB/dvtOa/dNa/dlGHnBa/daa/dlGHn7 /dlOa/dlGHn©/d.a-/daa/dlGHn©/dNa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dBa/dNa/dlGHnBa-/dJa/dlGHnBa/d0a/dlGHn©G /dlKa /dlGHniu /dLa /dBa /d6a/dlGHnBa/dMa/dKa \n/dNa/dlGHn©G/d:a /daa/dKOa/d.a/dlGHn7 /d:Oa/dLa/dlGHnBa/9anda  \n/dh/d.a/dlGHnBa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dlGHnBa-/dNa/dlGHn7/dua/dlvOa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dJa/dlGHni/d6a /dta/dlGHn©../daa/dua/dva/daepO/d.a /d0a/dlGHnh/d©/d7 /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dKa /dlGHn7 /d0a/dlGHn7/d.a \n/dta/dlGHn©../daa/dua/dva/daepO/d.a /d0a/dlGHnh/d©/d7 /dBG/dta/daa /dva /d:andra(Gndu  /dla/dNOa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /d.a/dJa/dlGHnBG/daa /daa/dKOa/dBvaHraOa /dta/d9ddOa/dva/dlGHnBG/d.a/9anda /d.a/dJa/dlGHnBG/daa/dKa /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7, \n/dKa/dlGHnh/d.a-/dMa/dlGHni/d0a/dlGHn7/d:andra(Gndu /dBa/dlGHn©/dKa /dKa /dlGHn7 /dKa/daa/dlGHnBa /dlGHn©/d9a/dla /dh /dLa/dva /dNOa/dlGHn7/dLa/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dla/dlGHn7 /dJa/d© /dJa/dlGHni/d6a/dKa /di/dta/dJa \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /d:Oa/dLa/dlGHnBa /dh /dla/dMa/doa/dlGHnBa/d.a/dlGHni/dKa /dlGHniu /dLa /d:Oa/dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dlGHnBa /dta/d99Oa/dlGHn©/dva/dMa/dlGHn7 /dB/dKOa/dlGHni/d.a/dKa/dlGHnBa \n/dlGHn©/dua/d9aa/dlGHniu.alt/dta/dva/dlGHnBa /d.a/d© /dBa/d7/dLa /d:Oa/dLa/9anda /d6aa/dlGHnBa/dMa/dlGHn©G/d.na /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHn7/dlOa/dMa/dlGHn7 /d:a/dlGHnBa/d0a/dlGHnh-/dta/dlGHnBa/d.a/dKa /d:a/dLa/dlGHnBG/d.a \n/dB/dKOa/dlGHni/d.a/dKa/dlGHnBa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /d.a/d© /d:Oa/dLa/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /dta/dlGHnBa/d.a/dKa /dtaa/dlOa/dlGHn©.b/dl.OalT /dva /dlGHn©.M/dMa/dlGHn©.M/dvOa/dLa/dlGHnBa/dBnusvara/d:a/dLa/dMa/dlGHn7 /dB/d9a/dlGHnBu/dla /d:andra(Gndu  \n/daa/d0a/dLa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dBa/dMa-/dJa/d.a/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dla/dMa/dvta/dlGHnBa /dh /dlGHn©/dua/dlOa/dlGHn7/dlsa, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dKOa/dlGHnBa/dla-/dKOa/dlGHnBa/dla \n/di/dv.OalT /dla/dua/dMa/dlGHn7 /dB/d:andra(Gndu/dvta/dlGHnBG/dKa /d6a/dlGHn7/dLa /d:Oa/dLa/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /d7/dKa/dvta/dlGHnBa /dtaa/dlO.a /dva /d:andra(Gndu  /di/dlGHn©/dvtOa/dva/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dJa/dlGHn7 \n/dBa/d9Oa/dlGHni/dlGHn©/d.a/dKa /dua/dlGHnBG/dJ.‘a/dlGHnBa/dlGHn©/d.a/dKa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHn7/dlOa/dMa/dlGHn7 /dta/dlGHnBa/d.a/dKa /dMa/d0a/dva/d0alant /dKa/dlGHn©G.b /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dJa/dlGHn7/d0a/dlGHn7/d.a /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu /d:Oa/dLa/dlGHnBa /dh/d© /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /dla/dNOa /dKa/dvOa/dlGHni/dKa /d:a/dLa/dlGHnBG/d.a /d:Oa/dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa \n/dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dla /d:andra(Gndu  /d0a/dvta/dLa /daa/d0a/d.a/dlGHn7 /dB/dta/d.a /dJa/dlGHn©G/dua/d.a/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dla/dlGHnBa/d:andra(Gndu/d:a/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /d9dOa/dlGHnBa/dLa/dlGHnBG/dKa /dva /d:andra(Gndu  /dB/dua/dla/daa /dNOa/dlGHn7/dvta/dNa/dlGHn7 \n/dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /12  \n/dMa/dlGHnBu/dKa/dlGHnBa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dLa/dlGHnBa/dNOa/dMa/dlGHn7 /dNa/d9a/dlGHnBG/dLa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dB/dta/d.a /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dB/dta/d.a/dlGHnBa /dB/dta/d.a/dlGHnBa \n/d9dOa/dBnusvara/d6a/dlGHn7 /dlGHn©/d.a/daa/dMa/dlGHnBa/d7/dNa /dlOa/dlGHni/daardlGHniu /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /d7/dKa /dva /d:andra(Gndu  /dh/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /d:Oa/dlGHnh/dvta-/dNOa/dlGHnBa/d7 /dNa/dlGHn©/d0a/d.a/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a \n/d7/d0a/dlGHn7/d.a /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /dB/dKOa/d.a/dlGHnh /dva /d:andra(Gndu  /d6a/dlGHnBa/dMa-/dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /dBG/d:Oa/dlGHn7 /dJa/dlGHn7 /dMa/dva/dlGHn7-/dlGHn©/dta/dva/dlGHnBa /d.a/d© /dB/dta/d.a/dlGHnh \n/dNOa/dlGHnBa/d7-/dNa/dlGHn©/d0a/d.a /dBa /dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dlGHnh/dKa /dNOa/dlGHnBa/d7-/dNa/dlGHn©/d0a/d.a/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dNa/dlGHn7/dua/dlGHn©.b/dlvOa/dva /daardlGHniu/dta/dMa/dlGHn7 /dla/dMNa/d.9Oa \n/dBG/d:Oa/dlGHn7  /dJa/dlGHn7 /dNa/dlGHn7/dla/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /d.a/d© /dva /d:andra(Gndu  /dKa/dMa/dlGHnh/dMa/dlGHn7 /dJa/daardlGHniu/daa /d:a/dlGHn©.M/dLa /daa/d0a/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dva/dlGHnBG/dla /dBnusvara /d6a /dlGHn©/dua/d9Oa/dua/dlGHnBa \n/dMa/dlGHnBa/d©/dKa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dla/dlGHnBa/dlGHn©.b/dv.OalT /dua/dKa/dva/dlGHnBa /dlGHn©/d9a/dla /dNa/daOa/dNa/dlGHnBG/dva /daa/d0a/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dNOa/dlGHniu/dKOa/dlGHn7 /dla/d0a/dNa /dBa /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /dla /dBnusvara /dKa/dLta-/duaa/dva/dlGHn7 /dla/d0a/dNa, /d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu /dla/d0a/dNa/dlGHn7 /dNOa/dlGHn7/dLa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu/dMa/dlGHn7 \n/dB/d.va/daa/dlGHnh /dva /d:andra(Gndu  /dB/dlGHn©.M/d:Oa/d7/9anda /d7/dKa /dla/d0a/dNa /dNOa/dlGHn7/dLa /dNOa/daa/dLa/dta/daa /dBa /d9a/dlGHnh/dla/daa /dNOa/dlGHn7/dLa /dJa/daa/dLa/dta/daa, \n/dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /d©G/d0a/dlGHnh /dva /d:andra(Gndu  /d0a/dlGHn7/dNa/dlGHn7 /dKa/daa/dva /dJa/dlGHn7 /dNOa/daa/dLa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dta/dlGHnBa/d:a/dKa /d0a/d7/dva /dBa /dJa/daa/dLa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /d6Oa/dlGHnBa/dva/dKa! \n/d6Oa/dlGHnBa/dva/dKa /d©G /d0a/d7/dva /dJa/dlGHn7 /d0a/dlGHnBa/d9ddOa-/dMa/dlGHnBa/dBnusvara/dla/dKa /dla /dBnusvara /d6a /d0a/dlGHn©/d9d9da/doa/dlGHnh /dla/dlGHni/dKOa/dlGHnBa/d7/dva!  \n/dBa/d.a/dlGHn7-/dBa/d.a /dMa/d.a/dlGHni/dKOa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dKa/dlGHn©/d0a/doa/dlGHnBu/d.a /dBa/dlGHn©/dKa \n/d9a/dlGHni/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/d:andra(Gndu/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu , /dNa/dlGHn©G/d:a/dMa/dlGHn7 /dBa/dlGHn©/dNa /dvtOa/dlGHnBa/daOa /dNOa/dBvaHraOa /d6a/dlGHn7/dLa /daa/d0a/dlGHnBG/dvOa/9anda /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa/dKa /d9Oa/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /dB/dta/d.a/dlGHnBa \n/dNa/dlGHni/dlGHn©.M/d9Oa/doa/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dB/dta/d.a/dlGHnBa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dJa/dlGHni/d9ddOa/dlOa/dlGHn©G/dva/dLa/dKa /dMa/dlGHnBa/dLa-/dJa/dlGHnBa/dLa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /d:Oa/dlGHnh/daa /dta/dKa /dlGHnBG /d9ddOa \n/d0a/dlGHn7/dLa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/d.a/9anda /d9a/dlGHni/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dva /d:andra(Gndu  /d9a/dlGHni/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /d:Oa/dlGHn©G.M, /dNa/d0ardlGHni/daa/dBnusvara/d6a/dlGHn©G/9anda /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /dNa/dlGHnBa/dLa/dlGHni /dNOa/daa/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dva /d:andra(Gndu  \n/dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /dla/dlGHnh/d.a/dlGHnBa, /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /dta/dlGHnBa/dvOa/daa /dNOa/daa/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dva /d:andra(Gndu  /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /dNa/dlGHnh/d.a-/dJOa/dlGHnBa/daa, /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /dta/dlGHnBa/dlGHn©/d.a \n/dNOa/daa/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dva /d:andra(Gndu  /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /dMa/dlGHnBa/dlGHn©/dvta.../9anda  \n/dMa/dlGHnBa/dlGHn©/dvta/doa/dlGHnh /dva /d:andra(Gndu  /dMa/dlGHnBa/d©/dvta/dlGHn7 /d:Oa/dlGHn©G.M, /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /di/dl.OalT /dla/daa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dva /d:andra(Gndu  /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /dKa /dlGHn7 /dlOa/dlGHnBu/daa /dKa /dlGHn7/dla/dlGHnBG/daa \n/di/dta/dJa/dNa/dlGHnBG/dKa /dlOa/dlGHn©.b/dKva /daa/dKOa/d.a/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda  \n/dB/dvOa/dlGHnBa/d0a /d9a/dlGHni/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/d:andra(Gndu/dKa /dvOa/dlGHnBa/d0a /dta/dKa/d9ddOa/dNa /dB/dla/dMNOa/dua /d.a/d© /dva /d:andra(Gndu  /dKa/dlGHn©/dvtOa/d.a /dva /d:andra(Gndu  \n/dB/dlGHn©.M/d:Oa/d7/9anda /d9a/dla/dlGHnh /dlGHn©/d9a/dlOa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /d9a/dlGHni/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dNa /d:andra(Gndu /dvta/dlGHnBa/d©/dva /dNa /d:andra(Gndu /dvta/dlGHnBa/d7/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dva/d0ardlGHniu/dMa/dlGHn7 /dva/dlGHn7/dva/dlGHn7 /dKa/dlGHnh/d.na-\n/dKa/dlGHnBa/d.na /dNa/dlGHn©/d.a /d6a/dlGHn7/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dJa /d:andra(Gndu  /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /d9da/dlGHn7/d6a /dKa /dlGHn7 /dM0a/daa/dlGHnh /di/dvtOa/dNa/dlGHnBu /d:a/dlGHnBa/d0a/dNa /dva /d:andra(Gndu  /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh \n/dKa/dlGHnh/d.na/dlGHn7/dMa/dlGHn7 /dKa/dlGHnh/dlGHn©.M/d.na/dBa /dJa/dlGHnBa/d7/dNa /dBa /dKa/dlGHnh/dlGHn©.M/d.na/doa/dlGHn7/dLa/dlGHnBa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dKa /dlGHn7 /dMa/d0a/daa-/dMa/dlGHni/d0a/dlGHn7/d:andra(Gndu /d:a/dlGHn©.M/dLa \n/dJa/dlGHnBa/d7/dNa, /dla/dlGHn7 /dvtOa/dlGHn7/dKa/dlGHnBa/d.a /dKa/daa/dNa /dB/dvOa/dlGHnBa/d0a /d.a/d© /dva /d:andra(Gndu  /dB/d6a/dMa /dva /d:andra(Gndu  /dB/dlGHn©.M/d:Oa/d7/9anda /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dB/d6a/dMa/dlGHnh \n/dta/dlGHnBa/dlGHn©/d.a/dMa/dlGHn7 /d0a/dlGHn7/dlGHn©.M/dLa/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa /dla/dNOa /daa/dBnusvara/d6a/dKa /d0a/dlGHnh/d© /d:Oa/dlGHnBG /dvOa, /dlGHn©/dKa/doa/dlGHnh /d7/d0a/d.a/dlGHnh /d0a/dlGHnh/d© /d:Oa/dlGHnBG /dvOa /dJa/dlGHn7 \n/dB/d6a/dMa /dNa/dlGHni/dlGHn©.M/dJOa, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dMa/dlGHnBa/dlGHn©/dvta/dKa /diu/dta/daa /d7/dva/dlGHn7 /dta/dlGHnBa/dlGHn©/d.a /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dJa/d©/dMa/dlGHn7 /d9da/dlGHni/dlGHn©/dNa /dJa/dlGHnBa/d7/dNa/9anda   \n \n \n13 //dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n/dta/dlGHnBa/dlGHn©/d.a/dMa/dlGHn7 /d9da/dlGHniu/dMa/d.a/dlGHn7 /d0a/dua/dlGHnBa/dKa /dtaa/dua/dlGHn7/dlOa /daardlGHniu/dKa /dlGHnBG  /d:Oa/dlGHnBG  /dva /d:andra(Gndu /d7 /dlGHn©/dNa/d.a/dlGHni /d0a/dua/dlGHn7 /dB/dta/d.a/dlGHnh /d0a/dua/dlGHn7 /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /di/dlGHn©/d9ddOa \n/dJa/dlGHnBa/d7/dNa! /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dva /d:andra(Gndu /d7 /dlGHn©/dKa /d7/d0a/dlGHn7/d.a /d0a/dlGHn7/dlGHn©.M/dLa/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa /d.a/d© /d:Oa/dlGHnBG /dvOa /dJa/dlGHn7 /dla/dMa/dlGHni/d9aa /dla/d.a /dta/dlGHnBa/dlGHn©/d.a/dMa/dlGHn7 \n/d0a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG /d:Oa/dlGHnBG /dvOa /dJa/d©/dMa/dlGHn7 /dMa/dlGHnBa/dlGHn©/dvta/dKa /dvtOa/dlGHn7/dKa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /d.a/dlGHn7 /d:Oa/d©/9anda  \n/d9a/dlGHni/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/d:andra(Gndu/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a/dMa/dlGHn7 /dvtOa/dlGHnBa/daOa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dB/dtta/d.a /d9a/dlGHni/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dlGHn©/d9a/dla /d.a/dJa/dlGHnBG/daa /d9a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dB/dta/d.a /d9a/dlGHni/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dva /d:andra(Gndu  /dua/d7/d0a /d.a/dlGHn7 /dNOa/dlGHn7/dLa /dJa/d©/dMa/dlGHn7 /daa/d0a/dlGHnBG/dKa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /d7/dKa/daa/dlGHnh /d.a/dlGHn7 /d9a/dla/dlGHnh /dlGHn©/d9a/dlOa/dlGHnBa \n/d:Oa/dlGHnBG  /dBa /dla/dlGHnBG/doa/dlGHnh /dKa/dlGHnh/d.na/dlGHnh-/dKa/dlGHnBa/d.na /d:Oa/d©/9anda /dB/dta/d.a /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dvOa/dlGHnBa/d0a /dta/dlGHn©/dNa/dva/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa \n/dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /dva/dlGHnh/dlsa-/dla /dBnusvara /dva/dlGHnh/dlsa /dJa/d6a/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dJa/d6a/dLa/dlGHnBG/d.a /d©G /dJa/dlGHn7 /dMa/d.a/dlGHni/dKOa/dlGHnh /dva /d:andra(Gndu  /dMa/d.a/dlGHni/dKOa/dlGHn7 /d:Oa/dlGHn©G.M /dJa/dlGHn7 \n/dKa/dlGHnBa/daa/dKOa/dlGHnBa/d.a/dlGHnBa/dKa /dBa/dlGHn©/d6a/dKa /dlGHn©.M/d:a/dMa/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnh/d:andra(Gndu /dLa/d6a /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /dlGHn©/dNa/dva/dNa/dlGHnBG/d7 /dBa /dla/dlGHnBa/d©/dNa/dlGHn7/dlGHn©../daa/doa/dlGHnBa/dKa \n/dKa/dlGHnBa/d©-/dLa/dlGHn©G/d:a/dlGHn7/d.a /d6a/dlGHnBa/d:Oa/dlGHnh /dva/daa/9anda /dva/d0a/dlGHn©G /dNa/dlGHn©G/d:a/dMa/dlGHn7 /d.a/dlGHn7 /d0a/dMa/d0ardlGHniu /d:andra(Gndu  /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /d:Oa/dlGHn©G.M.../9anda  \n/dB/dta/d.a/dlGHnBa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dBa/dlGHn©/d9ddOa-/d9Oa/dlGHni/daa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dlGHn©/dNa/dlGHn©/dvta/doa/dlGHnBa /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dlGHn©/dNa/dlGHn©/dvta/doa/dlGHnBG/dNa/dva/dlGHn7 /dNOa/dKa /dKOa/dlGHni/dJa/dLa/dlGHnBG/d.a- /dla/dNOa /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dB/dta/d.a/dlGHn7 /dKa/daa/d7 /dta/d9ddOa/dva/9anda /dB/d0a/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /d9Oa/daa/dMa-\n/dKa/daa/dMa /dla/dNOa /d.a/dlGHni/dKa/dlGHnBa/d7/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dJa /d:andra(Gndu  /d9a/dlGHn7/d0a-/d0a/dlGHnBa/dvOa /d.a/d© /d:a/dLa/dlGHnBa/d7/dNa, /di/dta/dlGHnBa/dJa/daepO/d.a /d.a/d© \n/dKa/daa/dNa /dva /d:andra(Gndu  /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dKOa/dlGHn7/dNa/dlGHnBa-/dKOa/d:a/dlGHnBa/daepO /dKa /dlGHn7 /dva/d7/dla /d:andra(Gndu  /dBu/dva, /dlGHn©.M/d9Oa/doa/dlGHnBa-/dta/dlGHni/dva/dlGHnBa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dta/daOa/dlGHnBa/d7/dNa-\n/dlGHn©.M/dLa/dKOa/dlGHnBa/d7/dNa /dKa /dlGHn7 /d.a/dlGHnBa.../9anda /dB/dta/d.a/dlGHnBa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G-/dLa/dlGHn7 /dLa/dlGHnh/dKa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dB/dta/d.a/dlGHn7 /di/dta/dlGHnBG/dva /dKa/daa/d7 /dta/d9ddOa/dlGHnBG \n/d:Oa/dlGHnBG , /d0a/dMa/daa/dlGHnh /dKa/daa/dlGHnBG/dKa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda  \n/d9a/dlGHnh/d0a/daa/dlGHn©G /dla /dBnusvara /dKa/dLta/dKa /dla /dBnusvara /d6a /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dKa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /dlOa/dlGHni/daardlGHniu /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dta/dlGHn©/d0a/dLa /dla /dBnusvara /dKa/dLta /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 /dB/dta/d.a/dlGHnh /dtaa/dlGHnh/dtOa /dlGHn7 /dla/daa /dNa/d.a/dlGHnBG/dKa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dBa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 \n/d:Oa/dlGHnh/dvta-/dNOa/dlGHnBa/d7-/dNa/dlGHn©/d0a/d.a/dKa /dlGHn©/d.a/dMa/daa/dJa/d.a/dlGHnBa /dh/dva/dlGHn7 /dva /d:andra(Gndu  /dKa/daa/dNa/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dJa/dlGHn7/dva/dlGHn7 /dlGHn©/dta/dva/dlGHnBa/dJa/dlGHn©G/dKa \n/dla/dMa/dlGHnBG/dMa/dlGHn7 /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dva/d©/dla /d:andra(Gndu  /dJa/dlGHn7/dva/dlGHn7 /dB/d6a/dlGHni/dBa /dKa/daa/dNa /dua/d7/d0a /d.a/dlGHn7 /dB/dta/d.a /dla/dlGHnuo)alG)a/dJa/d.a /d0a/d7/dva/9anda  \n/dh/d.a/dlGHnBa /dBa/dlGHn©.M/dvOa/daepO/dKa /d9ardlGHnuo)alG)a/dlGHn©/dlsvta/doa/dlGHn7 /d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu-/dNa/dlGHnBa/dta/dlGHniu/dva/dKa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /dB/dKa/dlGHnBa/dla-/dta/dva/dlGHnBa/dLa/dKa \n/dB/d.va/daa /dBa/dlGHn©/dNa /d6a/dlGHn7/dLa /d:Oa/dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dlGHn©/dta/dva/dlGHnBa/dKa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /dMa/dJOa/dlGHnh/dLa/dKa/dlGHnBa /dJa/dMa/dlGHn©G/d.9a/dlGHnBa/daa/dKa \n/daa/d0a/dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dKOa/d.a /dlGHn©/dKa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /dh/d©/dla /d:andra(Gndu  /dNa/d9a/dlGHnBG/dLa /d7/dKa /dla/dlGHnBa/d9Oa/dlGHnBa/daa/d.na \n/dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dKa /dNOa/dBvaHraOa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dla /dBnusvara /dKa/dLta/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dKOa/dlGHn©.b/d.n.OalT /d9da/dva /dKa/daa/dlGHnBG/dva, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /d:Oa/dlGHnh/dvta-/d:Oa/dlGHnh/dvta /dvta/dlGHni/dKa/d9ddOa/dlGHn©G \n/dNa/d.a/dlGHnBa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dB/dta/d.a /dMa/d.a /dB/dla/dlGHn©.M/dvOa/daa /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 /dlGHn©/dta/dva/dlGHnBa/dJa/dlGHn©G /dJa/dlGHn7/dva/dlGHn7 /dta/daOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a, /dva/dlGHn7/dva/dlGHn7 \n/d:Oa/dlGHnh/dvta-/dNOa/dlGHnBa/d©/dKa /dtaa/dlGHn©/dva /dB/dta/d.a/dlGHnh /d9a/dlGHnBa/dlGHn©/doa/dvua /dNa/d.a/dlGHnBG/d7, /dh/d.a/dlGHnBa /dva/d©/dla /d:andra(Gndu  /dKa/dMa-/dNa/dlGHn7/dla/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /14  \n/dta/daOa/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa/dlGHnh/dKa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /dva /d:andra(Gndu  /dBG/dNa/dva/dlGHn7 /d:Oa/d©/9anda /dJa /d:andra(Gndu  /d.a/d© /dta/daOa/dBvaHraOa /d:a/dlGHnBa/d0a/dva /dva /d:andra(Gndu  /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa \n/dNa/dlGHn©G/d:a, /dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a, /dlGHn©/dKa/d7 /d.a/dlGHn7 /dB/dta/d.a /dtaa/dlGHnBa/doa/dlGHn©.M/dlO:a/dva /dKa/daa/dlGHnBa /dLa/dlGHn7/dNa/9anda /dJa /d:andra(Gndu  /dta/daOa/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa \n/daa/d0a/dva /dva /d:andra(Gndu  /dB/dta/d.a /dh/dKa/dlGHnBa/dlGHn©/dva /dNOa/dlGHn©../daa /dla/d0a/doa/dlGHnh/d6a /dKa/daa/dNa /d9a/dlGHnBa/dlGHn©/doa/dvua/dKa /dla /dBnusvara /d6a /dKa/dva/daepO/du.OalT /doa/dlGHnh /dva /d:andra(Gndu \n/dNa/dlGHn©/d.a/dva/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dBG/dvtOa/dlGHnBa/dMa /dBa/dlGHn©/dNa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /dvtOa/dMa/dlGHnBG/dKa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  \n/dla/dMa/d7 /dvtOa/dMa/dKa/dLa/dlGHnBa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /d.a/dJa/dlGHnBG/daa /dB/dta/d.a/dlGHnBa/dta/daa /dta/d9ddOa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dKOa/d:a/daepO/dMa/dlGHn7 /dlGHn©.M/dla/dtOa /daepO  /dNOa/dlGHnh/dJa/d.a/dlGHn7-/dua/dlvaa /dBa /dB/dua/dlGHnBa/dla/dlGHn7/dvta/dlGHnBa /d.a/d© /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dlGHn©.M/dLa/dKOa/dNa-\n/dta/daOa/dNa /dBa /dNa/dlGHn7/daa-/dKa /dlGHni /dNa/dlGHn7/daa/dMa/dlGHn7 /d9a/dua/dlGHnBa/doa/dlGHnh-/d9a/dlGHnBa/daardlGHniu/dKa /dJa/daardlGHniu/daa/dva /dva /d:andra(Gndu  /dta/dlGHn©/d9ddOa/dva/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dh/d.a/dlGHnBa \n/dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dLa/doa/dKa /dla /dBnusvara /d6a /dvtoa/dlGHniu/dlOa/d.a /dKa/daa/dNa, /dva/d©/dla /d:andra(Gndu  /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dBa/dMa/d9a/d.a/dlGHn©G /dNa/daOa/dva /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d6Oa/dvta/dlGHnh /dva /d:andra(Gndu  \n/dLa/d6a/dNa/dlGHn7 /dKa/daa/dva /d.a/dlGHn7 /dJa/dlGHn7 /dB/dta/d.a /dta/daOa/dlGHnBG/dKa /dla/dMa/d7 /dua/dlGHn7/daa/dNa/dlGHnBa/d9a /dNOa/dBvaHraOa /dJa/dlGHnBa/d7/dva/9anda /dJa/dKOa/d.a /dla/dMa/dlGHnBG/d7 \n/d.a/dlGHn7 /dNa /d:andra(Gndu /d:a/dva /dva/dKOa/d.a /dBa/d6a/dlGHniu /dNa/dlGHn©/daOa /dKa /dlGHn7 /d.a/dlGHnBa /dla/dKa/dNa/9anda /dNa/dlGHnBa/dLa-/dNa/dlGHnh/d9Oa/dKa /dKOa/dlGHn7/dLa /dta/daOa/dNa-\n/dlGHn©.M/dLa/dKOa/d.a /d.a/d© /d.a/dlGHn7 /d:Oa/dlGHn©G.M, /dh /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dla/dlGHnBa/d9Oa/d.a/dlGHnBa /d:Oa/dlGHn©G.M /dJa/dlGHn7/dKa/daa/dlGHnBa /dla/dlGHnBa/d9Oa/d.a/dlGHn7 /dlGHn©/dNa/d.a/dlGHnBa \n/dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dBa/d6a/dlGHniu-/dMa/dlGHni/d0a/dlGHn7/d:andra(Gndu /dNa/daOa/dlGHnBa/d7/dNa /dKa/dlGHn©/dvtOa/d.a /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /dla/dlGHnBa/d9Oa/d.a/dlGHnh /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHn7 /daa/dBnusvara/d6a/dKa \n/d0a/dlGHnh/d©/d7/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dla/dlGHn7 /dla/dNOa /d.a/d©, /dJa/dlGHn7/dva/dlGHn7 /dla/dlGHnBa/d9Oa/dKa /dJa/daardlGHniu/daa/dva /daa/d0a/d7 /dBa /dla/dlGHnBa/d9Oa/dlGHnBG/dKa /dla/dlGHnBa/d9Oa/d.a \n/daa/d0a/d7, /dNa/dla /dva/dlGHn7/dva/dNa/dlGHn7/9anda  \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /dNOa/dKa /d0alant  /dKOa/dlGHni/dJa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dNOa/dKa /d0alant  /dKOa/dlGHni/dlGHn©.M/dJa/dva/dlGHn7 /d.a/dJa/dlGHnBG/daa /dMa/dlGHnBa/d.a-/d©/dMa/dlGHnBa/d.a \n/dBa /dla/dM.OalT /dMa/dlGHnBa/d.a/dta/daa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dh/d0a/dlGHnh /dva /d:andra(Gndu  /dNa/dlGHn©G/dJa-/daardlGHniu/dta/dMa/dlGHn7 /dB/d:andra(Gndu/dKa /dlGHni /daa, /d6a/dlGHnBa/d:Oa /dNa/dlGHn©/d.a /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa/dlGHn7/d:andra(Gndu  \n/d6a/d:Oa/dlGHnBa/d9ddOa/dlGHnBG/dva /dtOa /dlGHni /d.a/d6a/dlGHn©G /d9Oa/dlGHn©../daa /dta/d0ardlGHni /d:andra(Gndu /d:a /dJa/dlGHnBa/d©/d7/9anda /dh/dva/dlGHnBG /dJa/dlGHnBa /dKa/dBvaHraOa /d.a/dlGHn7 /d6a/dlGHnBa/d:Oa/dlGHnh/dKa /dtOa /dlGHniu /dLa \n/dtOa /dlGHni /dLa/dlGHnBa-/dtOa /dlGHni /dLa/dlGHnBa /dB/dKa/dlGHnBa/dla /dlGHn©/d9a/dla /dva/dKa /dlGHnBG /dva /dva/daa/dlGHn7/d6a/d.a, /dla/dtva/duo)alG)a/dlGHnuo)alG)a/dlGHn©/dlsa/daepO /d6a/d.a/dlGHnBG/d7 /dBa /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /d.a/dlGHn7 \n/dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHnh-/d©/dMa/dlGHnBa/d.a /d©/dJ.OalT /dJa/dva /dNa/dlGHn©/d.a /d©/dJa/dlGHnh/dlGHn©../daa/doa/dlGHnBa /daa/dlGHnBa/dlGHn©/dva /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dNOa/d6a/dua/dva/dlGHn©G/dKa /dBa/daa/dlGHnBa/d9Oa/d.a/dlGHnBa/dKa \n/dMa/dlGHni/d0ardlGHniu/dva/daepO /dNa/d.a/dlGHnBG/d7.../9anda  \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dMa/d.a /dB/dta/d.a/dlGHnBa /dlGHn©/d9a/dla /d6Oa/dlGHni/dMa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /d6Oa/dlGHni/dlGHn©.M/dMa/dva/dlGHn7 /di/dta/dKa/dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 \n/dJa/dlGHnBG/dvtOa/dlGHnBa/dMa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /dBa/dlGHn©/dNa /dB/d:andra(Gndu/dvta/dlGHnBG/dKa /d6a/dlGHn7/dLa /d:Oa/dlGHn©G.M /dva/dlGHnBG/dvtOa/dlGHnBa/dMa /d©/dJ.OalT /dJa/dva-/d©/dMa/dlGHnBa/d.a /dKa/dlGHn©G.b /dNOa/dlGHn7/dLa \n/dBa /dva/dlGHn7/dKa/daa/dlGHnBa /dKa /dlGHn7 /d.a/dlGHnBa /dNa /d:andra(Gndu /d:a/dlGHnBa /dKa/dBvaHraOa /daa/dlGHn©.b/dKOa /dla/dKa /dlGHnBG  /d:Oa/dlGHn©G.M..?  \n/dla/dlGHnBu/d.a/dKa /dMa/dlGHn7/d6Oa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dMa/d.a /d6a/dlGHni/dM0a/daa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /d6a/dlGHni/dM0a/daa/dLa/dlGHnBG/d.a /d©G /dJa/dlGHn7 /dJa/d© /dKa/dlGHnBa/dJa/dKa \n/dNOa/dlGHnBa/daa /dMa/dlGHnBa/dvOa/dta/daa /dBa/d7/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dh/dKa/daa/dlGHnh /dJa /d:andra(Gndu  /d.a/dlGHn©G/dKa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /d©/dMa/dlGHnBa/d.a/d9a/dlGHnBa/daa/dlGHn©G \n \n \n \n15 //dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n/dta/dlGHniu/dua/daepO/dKa /dlGHn©/d.a/dMa/daa/dJa/d.a/dlGHnBa /dKa/daa/dNa, /dva/dKOa/d.a /dva /d:andra(Gndu .../9anda /dJa/dKOa/d.a /dlGHn©/dKa /dva/d0a/dlGHn©G/dla /d:andra(Gndu  /d.a/dlGHn7 /d©/dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHnh-\n/d©/dJ.OalT /dJa/dva /d:a/dLa/dva/9anda /dJa/d© /dNa/d::a/dlGHnBa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dta/daOa/dNa/dlGHnBG/dKa /dNOa/dlGHnBa/daa /dKa/d.0a/dlGHnBa/dta/daa /dBa/d7/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dva/d0ardlGHniu/dMa/dlGHn7 \n/dLa/dlGHnh/dB/daa /dtaa/dlGHnBa/d©/dMa/daa/dlGHn©G /dlKa /dlGHniu /dLa /dBa/dlGHn©/dKa /dlGHn©.M/dMa/dlGHn©/d9da/dLa /dlKa /dlGHniu /dLa/dMa/dlGHn7 /d.a/dlGHnBG /d:Oa/dlGHn©G.M, /d0a/dlGHnBa/d© /dlKa /dlGHniu /dLa/dMa/dlGHn7 /d:Oa/dlGHn©G.M, \n/dBG/dvtOa/dlGHnBa/dMa/dla /d:andra(Gndu  /dlGHn©/d.a/dKa/dLa/dLa/dlGHnBa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dlGHn©/dKa/doa/dlGHnh /dBa/d6a/dlGHniu/dh /dta/daOa/dlGHnBG/dLa/dlGHn7 /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dJa/dlGHnBa/d7/dva /dBa \n/dKa /dlGHn7 /dva/dlGHn7 /dta/daOa/dlGHnBa/d© /d:Oa/dlGHnh/dlGHn©/d9ddOa /dB/dta/d.a /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /dNa/d.a/dNa/dlGHnBG/dKa /dlGHn©/dKa/dlGHn©../daa/doa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /dLa/dlGHnBa/d6a/dva/9anda /d7/d0a/dlGHn7/d.a \n/d9Oa/daa/dva/dlGHn©G/dta/daa /dJa /d:andra(Gndu  /dB/dta/d.a/dlGHnBa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /dJa/dlGHn©G/dua/d.va/dva/dlGHnBa /d.a/d© /daa/d0a/dva /dva/dKOa/d.a /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu-/d.a/dlGHn7-/dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu \n/dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni -/d.a/dlGHn7-/dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dKa/dMa/dlGHn©G /dBu/dva/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dh /dJa/dlGHn©G/dua/d.va/dva/dlGHnBa /dBu/dva /dKa /dlGHn7 /d.a/dlGHnBa?  \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dB/dta/d.a /dBa/dMa/d9a/d.a/dlGHn©G /dBa /dB/dta/d.a/dlGHnBa /dKa/dlGHnBa/dJa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dla/dMa/dlGHnBG/dMa/dlGHn7 /dNa/dlGHnBa/dlGHn©.b/d.0a /d:a/dLa/dNa \n/dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHnh/dlGHn©/dta /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dla/dMa/d7 /dlGHn©/d.a/dla/dlGHn©.M/d:a/dva /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dBa/dMa/d9a/d.a/dlGHn©G /dlGHn©/d.a/dla/dlGHn©.M/d:a/dva /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dJa /d:andra(Gndu  \n/d7/dKa/daa/dlGHnBa /dKa/dlGHnBa/dJa/dKa /dlGHn©/d.a/dla/dlGHn©.M/d:a/dva/dva/dlGHnBa /d.a/d© /d9a/dlGHn7/dNa /dva/dKOa/d.a /dta/d:Oa/d9ddOa/dlGHnBG/dKa /dla/dM.OalT /dNOa/dlGHnBa/dua/d.a/dlGHnBa /dNa/dlGHn©/d.a/doa/dlGHn7/d:andra(Gndu \n/dJa/dlGHnBa/d©/d7/9anda /dBa/dMa/d9a/d.a/dlGHn©G/dKa /dKOa/d:a/daepO /dB/dta/d.a /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dla /dBnusvara /d6a /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G \n/d:a/dLa/dlGHnBa/d7/dNa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dB/dta/d.a /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dKOa/d:a/daepO /dJa/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dh/d©/dMa/dlGHn7 /dNOa/dlGHnh/dJa/d.a /dtaa/dMa/dlGHni/dKOa \n/dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dJa /d:andra(Gndu  /d0a/dMa /dNa/dJa/dlGHnBa/daa /dlGHn©/d9a/dla /dJa/dlGHnBa/d© /d:Oa/dlGHn©G.M /dva /d:andra(Gndu  /dlGHn©/d.a/dla/dlGHn©.M/d:a/dva /daardlGHniu/dta/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d9Oa/dKa /dKOa/d:a/daepO \n/d0a/d7/dva, /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dJa /d:andra(Gndu  /dh/dKa/daa/dlGHnBa /dB/dta/d.a /dlGHn©/d9a/d.a/d:a/doa/dlGHnBa/daepO/dMa/dlGHn7 /dLa/dBvaHraOa /dBa/d.a/dNa /dva /d:andra(Gndu  /dB/d9a/d0a/dlGHnh/dla /d:andra(Gndu  /dNa/dlGHn7/dla/dlGHn©G/dKa \n/dNa /d:andra(Gndu /d:a/dva /d0a/d7/dva/9anda /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dMa/d.a /dMa/dlGHnBa/dlGHn©/d.a /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda  \n/dBa/d6a/dlGHniu /dta/daOa/dlGHnBG/dta/daa /d.a/dJa/dlGHnBG/daa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dNOa/dlGHnBa/d©/doa/dlGHnh-/dNa/dlGHn©/d0a/d.a /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHn©/d0a /dMa/dlGHnBG/dlGHn©/dvta/daaCar/dKa \n/dva/dKa /dva /d:andra(Gndu  /d6Oa/daa/dlGHn7/dta/daa /dla /d:andra(Gndu  /dta/dlGHn©/daOa /dla/dKa /dlGHnBG /d7/9anda /dB/dta/d.a /dJa/dlGHn7 /dlGHn©/d0a/dl.OalT /dla/dlGHnBa/dKa /dJa/dMa/dlGHn©G/d.a /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dh/dKa/daa/dlGHnh \n/di/dta/dJa/dNa/dlGHnBG/dKa /dta/dlGHn©../daa/doa/dlGHnBa/dla /dKa/daa/dNa, /d.a/d© /dJa /d:andra(Gndu  /dva/d© /dla/dNOa/dla /d:andra(Gndu  /dKOa/d:a/daepO /d.a/d© /dta/dlGHni/daa/dva /dva /d:andra(Gndu  /dvOa/dlGHnh/d9ddOa-/dvOa/dlGHnBa/d9ddOa \n/dNa/dlGHn7/dlGHn©.M/d:a/doa/dlGHnh /dLa/dlGHn7/dNa/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dJa /d:andra(Gndu  /dKOa/d:a/daepO/dKa /d9a/dlGHni/dBa/daa/dlGHn7 /dB/dta/d.a/dlGHn7 /dBa/dlGHn©/dKa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dlGHn7/dKa /dNa/dlGHnBa/dLa-\n/dNa/dlGHnh/d9Oa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /dNa/dlGHnBa/dlGHn©.M/d9Oa/dKa /dKa /dlGHn7 /d.a/dlGHn7 /daa/d0a/dNa /dva/dKOa/d.a /dva /d:andra(Gndu  /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /dKa/dlGHnh/d.na/dlGHnBa/d0a /dNa/dlGHn©/d.a \n/dJa/dlGHnBa/d7/dva/9anda  \n/dNa/dlGHn©G./d7./dMa/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /d.a/dlGHnBa/dh/dBnusvara /dlGHn©.M/dLa/dKOa/dlGHnBa, /d:Oa/d0a /dMa/dlGHnBa/dla/dKa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa \n/d:Oa/dlGHnh/d9ddOa/d.a/dlGHn7 /daa/d0a/dlGHnBG/dvOa, /dlGHn©/dKa/dva/dlGHnBa/dNa /dla/dNOa /dKa/dlGHn©G.b/dlGHn©/d.a /d.a/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /daa/d0a/dlGHnBG/dvOa/9anda /dla/dlGHnh/dJOa/dlGHn7 /dNa/dlGHnBG/d:a/dMa/dlGHn7 /dtOa/dlGHnBa/daa/dMa /dNOa/dlGHn©../daa \n/dNa/dlGHn©G./d7. /dKa/dBvaHraOa /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dNa/dlGHn©G./d7. /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dLa/doa/dMa/dlGHn7 /dlva/daa/dlGHnh /dNa/daOa/dLa/dlGHnBG/d.a /dBa \n/d9a/daa/dMa/d0a/dlGHnh/dKa /dNa/daOa/dlGHnh/dvva/daa/dlGHn©G /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dva/dlGHnBG/dla /dBnusvara /d6a /d.a/dlGHn©G/dKa /dlGHn©../daa/dJa/dL.OalT /dvta /dta/daOa/dlGHnBG/dKa /dMa/d.a /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dJa/d6a/dlGHnBa /d9a/dlGHn7/d.a/dlGHn7 \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /16  \n/daa/d0a/dlGHnBG/d.a/9anda /dtaa/dlGHnBa/d©/dua/dlGHn7/dvta /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dvOa/dlGHn©GaepO/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /doa/dlGHni/dlGHn©/d.a/dua/dlGHn©.M/dla/daepO/dvta/dlGHn©G/dla /d:andra(Gndu  /dta/daa/dlGHn©G/dKlsa/dlGHnBa-/dLa/dlGHn7 /dta/daa/dMa/dlGHn©G/dlOa/d.a /dlGHn©.M/dLa/dB /dta/d9ddOa/dlGHnBG \n/d:Oa/d©/9anda /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /dB/daa/dlGHnBa/dlGHn©.M/d9Oa /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 /dJa/dKOa/d.a/dlGHn7 /dB/dua/dla/daa /dNOa/dlGHn7/dvta/dva /dva/dKOa/d.a/dlGHn7 /d7/dMa./d7. /dKa/dBvaHraOa \n/dLa/dlGHn7/dNa/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dh/d©/dLa/dlGHn7 /dB/dKOa/d.a/dlGHn7/dla /d:andra(Gndu  /dKa/d.a/dKOa/d9ddOa/d7 /dta/d9ddOa/dva/9anda  \n/NBl7  \n/dlOa/dN9a /dla /dBnusvara /dKOoa/dlGHnBa : 1790, /dlGHn©/dva/dlGHn©.M/dvOa : 25 /dB/dKvta/dlGHni/dNa/daa 2015   \n \n \n17 //dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n \n \n/d9a/dlGHniu \n/dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /daardlGHniu/dta/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHnh/dta/dlGHnBa /d6a/dlGHn7/dLa /daa/d0a/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 /d7/dMa./d7. /dKa/daa/dNa/9anda \n/dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d6Oa/d9ddOa/dlGHn©G-/dlGHn©.M/dMa/d.a/dvta /dlGHn©/d9a/d.a-/dMa/dlGHnBa/dla /d6a/dlGHni/dJa/dlGHnBG/daa /d6a/dlGHn7/dLa, /dB/dKOa/d.a/dlGHnh /d9Oa/dlGHn©../daa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 \n/dKa/dlGHnBa/dJa /daardlGHniu/dta/dMa/dlGHn7 /d.a/d© /daa/dlGHnh/dta/dlGHnBa/d7/dLa /d:Oa/dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dLa/doa/dMa/dlGHn7 /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dla/dlGHnBa/dlGHn©/d0a/dv.OalT /doa/dlGHn7/dla /d:andra(Gndu  \n/dJa/dlGHni/d9ddOa/dLa /daa/d0a/dLa/dlGHnBa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dh /dta/dlGHniu/dua/daepO/dta/dlGHn©G/dlGHn©/dvtOa/dKa/dlGHnBa /dNOa/dlGHn7/dLa/9anda /dva/dlGHn7/dKa/daa /dKa/dlGHnBa/daa/d.na /daa/d0a/dlGHnBG /dJa/dlGHn7 /dla/dNOa /dlGHn©/d9a/d.a \n/dla/dlGHnBa/dlGHn©/d0a/dvoa /dlGHn©/dua/dlsa/doa /dlGHn©/d9a/dla /daa/d0a/dLa/dlGHnBa/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /dla/dlGHnBa/dlGHn©/d0a/dv.OalT /doa/dlGHnh/dMa/dlGHn7 /d6a/dlGHn©.M/d.na/dva /d.a/d© /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh \n/dNa/dlGHnBa/dva /d.a/d©, /d6a/dlGHn©.M/d.na/dva /dva /d:andra(Gndu  /dh/d0ardlGHniu/dMa/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dh /d.a/dMa/d0a/daa /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dva /d:andra(Gndu /d7 /d:Oa/dlGHnh/dvta \n/dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /d9dOa/dlGHn©G/dLa/d9dOa/dlGHn©G/dLa/dlGHnBa /dNOa/dBvaHraOa /dJa/dlGHnBa/d©/d7/9anda /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dLa/dlGHn7/dLa /dva /d:andra(Gndu  /dJa/daardlGHniu/daa/dva /dB/dlGHn©.M/d:Oa \n/dB/dvOa/daepO/dlOa/dlGHnBa/dlvaa/dKa /dla /dBnusvara /d6a /dh/dKa/daa /dl.OalT /dvta/dlGHnBG/dlGHn©/dvta/dKla/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dNa/dlGHni/dJOa/dNa, /dva/d©/dMa/dlGHn7 /d0a/dJa/dlGHnBa/daa/dlGHnh /dKa/dlGHnh/dla /d9a/dlGHniu/daa \n/d0a/dvta/dLa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na, /dva /d:andra(Gndu /d7 /dla/dMa/d7 /dlGHn©/dNa/dva/d7 /dLa/d6a/dLa/dlGHnBG/d.a /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dlGHn©/d.a/d.na/daepO/d7/dta/daa /dta/d0ardlGHni /d:andra(Gndu /dlGHn©.M/d:a/d7 /d.a/dlGHn7 \n/dta/dlGHnBa/dlGHn©/dNa /daa/d0a/dLa /d:Oa/dLa/dlGHnBa/9anda /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /dNa/dlGHnBa/dJa/dNa /d.a/dlGHn©G/dKa /d.a/d©, /d7/dKa/daa /dB/d.a/dlGHn7/dKa/dlGHnh /dKa/dlGHnBa/daa/d.na /dB/dlGHn©.M/d:Oa \n/dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dla/dlGHn7 /d.a/d©, /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /di/dvtOa/dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 /dB/dla/dMNOa/dua /dKa/dlGHnBa/dJa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dla/dMNOa/dua \n/dNa/d.a/dNa/dlGHnBG/dKa /dtaa/dlGHn©/dKaa/doa/dlGHnBa /d:Oa/dlGHn©G.M, /dva /d:andra(Gndu /d7 /dKa/dlGHnBa/dJa/dKa /dlGHn©/dNa/dla/dua/dlGHnBa/dla/dlGHniu /d9a/dlGHniu /dlGHn©/d9a/dla /dNa/daOa/dva/9anda /d7/dKa /dlGHn©/d9a/dla \n/dKa/dlGHnBa/dJa/dKa /dLa/dlGHn7/dLa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /dNOa/dlGHn7/dLa /dBa /d9a/dlGHnh/dla/daa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G-/dLa/dlGHn7 /dKa/dlGHnBa/dJa /dNOa/dlGHn7/dLa/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa \n/dta/dlGHni/daardlGHni/dKOa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dva /d:andra(Gndu  /dB/dta/d.a /dta/dlGHni/daardlGHni/dlsa/dv.OalT /dua/dlGHnh/dMa/dlGHn7 /dlGHn©/dNa/dla/dua/dlGHnBa/dla /dKa/daa/dNa/dlGHnBa/dKa /dlGHn7  /d:a/dlGHnBa/d0a/dlGHn©G/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d.a/dJa/dlGHnBG/daa/dMa/dlGHn7 \n/dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /d.a/dlGHn©.M/d:a /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a- ‘/dKa /dBnusvara /d6a/d.a/dKa /dLa/dlGHn7/dLa /dBa/daa/dla/dlGHn©G /dKa/dlGHn©G.b /dBa /dta/daOa/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa /dLa/dlGHn7/dLa /dtOa/dlGHnBa/daa/dla/dlGHn©G \n/dKa/dlGHn©G.b/9anda’  \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /dJa/dlGHn7/dvtOa/dlGHni/dBa /d.a/dMa/dlGHn©G /dJa/d6a/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dJa/dlGHn7/dvtOa/dlGHni/dBa /d.a/dMa/dlGHn©G/dKa \n/dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dNOa/dlGHn7/dLa, /dJa/dMa/dlGHn©G/d.a/dMa/dlGHn7 /dvtOa/d.n.OalT /d9dOa/dta/d.a /dBa/d7/dNa/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dla/dlGHn7 /d.a/dlGHnBG /d.a/dMa/dlGHn©G /dva /d:andra(Gndu  /dJa/dMa/dlGHn©G/d.a/dMa/dlGHn7 /dla/dNOa \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /18  \n/dlGHn©/d9a/d.a /daa/dlGHn©/d0a/dva/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dNOa/dLa/dlGHn7/d:andra(Gndu /dKa/dlGHn©/d0a/doa/dlGHnh /dJa/dLa-/dt.OalT /dLa/dlGHnBa/dlGHn©/dua/dva/dlGHn7 /dNOa/dBvaHraOa /dJa/dlGHnBa/d7, /dKa/dlGHn©/d0a/doa/dlGHnh /dKa/d.n.OalT /dvtOa/dlGHn7 \n/dla/dlGHni/dKOa/d7 /dLa/d6a/d7/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dla/dlGHnuo)alG)a/dJa/d.a /dlOa/dlGHn©.b/dKva/dMa/dlGHn7 /dKa/dMa/dlGHn©G-/dNa/dlGHn7/dla/dlGHn©G /daa/d0a/dlGHnBG /d:Oa/d©/9anda /dJa/d©/dMa/dlGHn7 /dJa/dlGHn7/dvtOa/dlGHni/dBa \n/d.a/dMa/dlGHn©G /dJa/dlGHn7 /dla/dMa/dlGHni/d9aa-/d9Oa/dlGHnBa/daa/dla /d:andra(Gndu  /dLa/dBvaHraOa /dKa/dBvaHraOa /dJa/dMa/dlGHn©G/d.a /d9Oa/dlGHn©../daa/dMa/dlGHn7 /dNa/dlGHn7/dlGHn©.M/dla/doa/dlGHnBa /dJa/dlGHnBa/d©/d7/9anda /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 \n/dla/dMa/dlGHni/d9aa/dlGHnh/dMa/dlGHn7 /dMa/dlGHnBa/d:Oa /dB/d.n.OalT /d9da/dlGHnBa /d:Oa/dlGHnh/d9ddOa/dlGHnBG/d7 /dBa /dJa/dMa/dlGHn©G/d.a/dlGHnh/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHnBu/d9a/dMa/dlGHn7 /dva/dlGHn©/dta /dNa/dlGHn©G/dBa /dBa/daa/dlGHnh \n/dla/dKKa/dva /dNOa/dBvaHraOa /d0a/dlGHnBa/dLa /dta/dlGHn©/dNa/dva/dlGHn7 /d9Oa/daa/dva/dlGHn©G/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dtOa/dlGHnBa/dlGHn©/d9ddOa /dKa/dLa/dlOa /di/dvtOa/dlGHnBu/d.a/dlGHn7 /d9a/dlGHni/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/d:andra(Gndu/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a \n/dB/dta/d.a /dta/d0a/d:a/dlGHnBa/d.a /dNa/d.a/dNa/dlGHnBG/dva /dB/dta/d.a/dlGHnBa /dua /dBnusvara /dlOa/dlGHnh /dBa /dB/dta/d.a/dlGHnh /d.a/dlGHnBa/dMa/dKa/daa/d.na /dKa/daa/dlGHnBG/d7/9anda /dJa /d:andra(Gndu  /dla/dlGHn7 \n/d.a/d© /dKa/daa/dlGHnBG/dva /dva /d:andra(Gndu  /dla/dNOa /d9Oa/dlGHnBa/d.a /d9Oa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /d:Oa/dlGHn©G.M /dBa /dla/dNOa /dMa/dlGHnBa/d.a /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /d:Oa/dlGHn©G.M, /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /d.a/dlGHn7 /dNOa/dBvaHraOa \n/dJa/dlGHnBa/d7/dva.../9anda  \n/dJa/dlGHn7/dvtOa/dlGHni/d7 /d0a/dlGHnBa/dLa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /dB/dta/d.a /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /d6a/dlGHn©.M/d.na/dva \n/dJa/d6a/dLa/dlGHnBG/d.a- /dla/dlGHnBa/dlGHn©/d0a/dv.OalT /doa/dlGHnh /d6a/dlGHn©.M/d.na/dva/dla /d:andra(Gndu  /dBa /dB/dvOa/daepO/dlOa/dlGHnBa/dl.OalT /dvaa/dlGHnh /d6a/dlGHn©.M/d.na/dva/dla /d:andra(Gndu  /dtOa/d9ddOa/dKa /dlGHnBG /dva /dNa/dlGHni/dlGHn©.M/dJOa \n/dta/d9ddOa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /dKa/dlGHnBa/d.a/dMa/dlGHn7 /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni /dNOa/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /dKa /dlGHni /dKa /dlGHni /dBG /dLa/d6a/dlGHnBG/d7, /dBa/d:andra(Gndu/dlGHn©.b/dKOa /dlGHn©.M/dMa/d9ddOa/dMa/dlGHn©G/d9ddOa/d7 \n/dLa/d6a/dlGHnBG/d7, /dta/dlGHn©G/dta/d.a/dlGHn©G /dtOa/d9ddOa/dKa/d7 /dLa/d6a/dlGHnBG/d7 /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dlGHnh/dKa /dMa/d.a /dtOa/d9ddOa/dtOa/d9ddOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dtOa/d9ddOa/dtOa/d9ddOa/dlGHnBa/d©/dva/dlGHn7 /d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu /d0a/dlGHnBa/dvOa/dlGHn7 /d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu /dBa/d:andra(Gndu/dlGHn©.b/dKOa /dMa/dlGHn©G/dlGHn©/d9ddOa /dKa/dlGHnBa/d6a/dJa-/dKa/dLa/dMa /di/dvtOa/dlGHnBa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa \n/dKa /dlGHn7 /dLa/dKa /dlGHni /dLa/dlGHn7/dlOa/d.a /dKa/daa/d7 /dLa/d6a/dLa/dlGHnBa/9anda  \n/d7/dKa /dlGHn©/d9a/dla /dla/dlGHnh/dJOa /dNa/dlGHnBa/dvta /d9a/dlGHn7/dKOa/dlGHnBG/dvOa /dJa/dlGHn7 /dBa/dvtOa /dla/dlGHnBa/d7 /d.a/dMNa/daa/dKa /dBa/dvtOa /dlGHn©/dua/dlsa/doa \n/d7/dMa./d7./dKa /dKa/dlGHnh/dla/daepO/dMa/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dJa/d©/dMa/dlGHn7 /d:Oa/d0a /dla/dlGHnBa/d©/dKa /dta/daa/dlGHn©G/dKlsa/dlGHnBa /di/dva/dlGHn©G/d.na/daepO /dNOa/dlGHnBa/d©/d7 /d6a/dlGHn7/dLa \n/d:Oa/dlGHn©G.M/9anda /dMa/dlGHnBa/dvaa /d9a/dlGHniu /dla/dlGHnBa/d©/dKa /d.a/dMNa/daa /d9a/dlGHniu /dlGHn©/dua/dlsa/doa/dKa /dJOa/dMa/dlGHn7/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /d:a/dta/d:a/dta/dlGHn©G \n/d7/dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 /dNa/dlGHn©/daOa-/dNa/dlGHn©/daOa /dvtOa/dMa/dlGHnBG/dKa /dJa/dlGHnBa/d©/d.a/9anda /dvtOa/dMa/dlGHnBG/dKa /dBG /d9a/dlGHni/dBa/daa/dlGHn7 /dJa/dlGHnBa/dlGHn©/d.a /dJa/dlGHn7 /dB/dta/d.a \n/dNa/dlGHni/dJOa/dLa /dNa/dlGHnBa/dva /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 ‘/d0a/dlGHnBa/dvOa/dlGHn©G /dlGHn©/dta/doa/dlGHnBa/dla/dLa, /d6Oa/dlGHnh/d9ddOa/dlGHnBa /dlGHn©/dta/doa/dlGHnBa/dla/dLa, /d9a/dLa-/d9a/dLa /dta/dlGHnBa/dlGHn©/d.a, \n/dvOa/dLa/dvOa/dLa /dua/dlGHnBa/dlGHn©.M/d.na /dta/dvOa/dta/dLa /dMa/dlGHnBa/dlGHn©/d.a/9anda’  \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dBa/d6a/dlGHniu/dMa/dlGHn7 /daa/dKa/dlOa/dlGHnBa/d7/dLa /dMa/d.a /diu/dKa/dua/dlGHnBa/dva/dlGHn©G /d.a/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /daa/dl.OalT /dva/dlGHnBa/dta/daa /dvtOa/dlGHnBa/daOa \n/dNOa/dBvaHraOa /d9a/dlGHn©G/dua/dlGHnBa/dLa/dlGHn©G /dta/dlGHnBa/dua/dlGHnBG/d.a/dKa /diu/dKa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dta/daa/dlGHn©G/dKlsa/dlGHnBa /d6Oa/d9ddOa/dlGHn©G..; /dta/daa/dlGHn©G/dKlsa/dlGHnBa /d6Oa/d9ddOa/dlGHn©G..; /dta/daOa/dlGHnBG/dva \n/daa/d0a/dlGHnBG/d.a/9anda /dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dvtOa/dMa/dlGHnBG/dKa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa/9anda  \n/dB/d0a/dlGHn©G /dJOa/dlGHn©G/dKa/dlGHnBa-/dva/dlGHn©G/d9ddOa/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dla/dlGHnBa/dLa /dNOa/dlGHn©../daa /dla/dMa/d7 /dlGHn©/d.a/d.na/daepO/d7 /dKa/daa/dlGHnBG/dla /d:andra(Gndu  \n/dta/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHn7 /d:a/dlGHn©.M/dLa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dLa/doa/dMa/dlGHn7 /d0a/dlGHn7/d9da /dMa/dlGHnBa/dl.OalT /dvta/daa /d7/dMa./d7. /daa/d0a/dlGHn©.M/dvOa/d.a, /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa \n \n \n \n19 //dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n/dKa /dlGHni /dlGHn©.M/dla/daepO/doa/dlGHnh /dva /d:andra(Gndu  /dKa /dlGHni /dla/dlGHn©GaepO /d:Oa/dlGHn©G.M, /d.a/dlGHn7 /d9Oa/dlGHnBa/dKa /dlGHn7  /dKa/dlGHn©/d0a/doa/dlGHnh /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa/dlGHnBG/dKa /dNa/dlGHnBa/dva /dla/dlGHnh/d:a/dLa/dlGHnBG/d.a /dBa /d.a/dlGHn7 \n/dKa/dlGHn©/d0a/doa/dlGHnh /di/dta/dKa /dlGHnBG /daa/dlGHnh /dKa/dBvaHraOa /d0a/dlGHn7/d9da/dMa/dlGHnBa/dl.OalT /dvta/daa /dla/dlGHnBa/d0a/dlGHnBG/dNa /dJa/dlGHn©G/dua/d.a/dKa /dla/dMNa/d.9Oa/dMa/dlGHn7 /dta/dlGHni/d:Oa/dLa/dKa /dlGHnBG /d.a/9anda \n/dh/d.a/dlGHnBa /dNa/dlGHn7/dKa/dva/dlGHn©G/d6a/dva /d6a/dlGHni/d.na /dBa /dta/d9a /dtaa/dlGHn©/dva/dlsvtOa/dlGHnBa/dKa /d6a/dlGHni/d.na /d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu /d9a/dlGHniu /dNOa/dlGHn7/dLa/9anda /dlGHn©/d.a/doa/dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHni/dla/dlGHnBa/daa \n/d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu/dKa /dta/dlGHnBa/dLa/d.a /d0a/dlGHn7/dNa/dlGHnBa /d:a/dlGHnBa/d0a/dlGHn©G /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dh/dKa/daa /dva /d:andra(Gndu  /dla/dMa/d7-/dlvOa/dlGHnBa/d.a /dlGHn©/d.a/d9Oa/dlGHnBa/daepO/dlGHn©../daa/dva /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda \n/dKOa/dlGHnBa/d7/daa /dJa/dlGHn7 /dla/dlGHn7.../9anda  \n/dla/dlGHnh/d:a/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /d0a/dlGHn7/d9da/dMa/dlGHnBa/dl.OalT /dvta/daa /dla/dlGHnBa/d0a/dlGHnBG/dNa/dla /d:andra(Gndu  /d7/dMa./d7. /dKa/daa/dlGHnBG/dKa /d6a/dta /d.a/d© \n/d:a/dLa/dlGHnBu/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dta/dlGHnBa/d:Oa /dlGHniu  /di/d.a/dlGHnBG/dvta /dva/dKa /dlGHnBG /dvOa /dva /d:andra(Gndu  /dla/dNOa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa /d.a/dua /dlGHn©/dKa /dta/dlGHni/daa/dlGHnBa/d.a /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /daa/d0a/dlGHnBG/dvOa /dva /d:andra(Gndu  \n/dla/dNOa /dBa/d©G./d7.-/dNa/dlGHn©G./d7. /dta/dlGHnBa/dla/dlGHn7/9anda /dJa/dlGHnBG/dvtOa/dlGHnBa/dMa /dBa/d©G. /d7; /dNa/dlGHn©G./d7. /dta/dlGHnBa/dla /dva/dlGHnBG/dvtOa/dlGHnBa/dMa /d7/dMa./d7. \n/dva /d:andra(Gndu  /dNOa/dlGHni/dva/dlGHnBa/dlGHn©/d0a /dNOa/dlGHn7/dNa/dlGHn7 /dKa/d7/dLa/9anda /dNOa/dlGHni/dva/d0a/dlGHn©G /d6a/dlGHnBa/d:Oa/dlGHn©G.M/dla /d:andra(Gndu  /dBa/d6a/dlGHniu /dNa/dlGHn©/daOa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dJa/dKOa/d.a \n/dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dvOa/dlGHn©GaepO /dlGHn©/d9a/dla /dNa/daOa/dlGHnBG/dvOa /dva /d:andra(Gndu  /d9a/dlGHn7/dKOa/dlGHnBG/dvOa /dJa/dlGHn7 /d©G /dva /d:andra(Gndu  /dNOa/dlGHn7/dLa /dta/dlGHniu/dua/daepO/dta/dlGHn©G/dlGHn©/dvtOa/dKa/dlGHnBa, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dNa/d::a/dlGHnBa/dKa \n/dJ.‘a/dlGHnBa/d.a/dNOa/dlGHniu/dlGHn©.M/dMa! /dBG/dvtOa/dlGHnBa/dMa/dla /d:andra(Gndu  /dBa/d6a/dlGHniu /dNa/daOa/dlGHnBG/dva /d.a/dlGHn7 /dlGHn©/dKa/doa/dlGHnh /d7/dMa./d7./dKa /d:a/dlGHnh/dvta/dlGHn©G/dta/daa /dta/d0ardlGHni /d:andra(Gndu /d:a/dlGHnBG/d7 \n/dBa/dlGHn©/dKa /dta/d0ardlGHni /d:andra(Gndu /d:a/dva/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dBG/dMa/dlGHn7 /dva /d:andra(Gndu  /d:a/dlGHni/dMNa/dKa/dKa /dla/dMNa/d.9Oa /d:Oa/dlGHnBG /dJa/dlGHn7 /d7/dKa /dlGHn©.M/dla/daa/dlGHnBa /d9a/dlGHnh/dla/daa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  \n/d.a/d:a/dNa/dlGHnBG/d7/9anda  \n/dva/dlGHn7/dla/daa /dla/dlGHnBa/d:andra(Gndu/dJOa/9anda /dKa/dlGHnh/dla/dlGHn©G/dKa /dlGHn©/dKa/d.a/d:Oa/dlGHnBG /daa, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dNOa/dlGHn7/dLa /d9Oa/dlGHnBa/daa/dKa /dLa/d6a/dKa \n/dJa/dMa/dlGHn©G/d.a/dta/daa /d9a/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /dJa/dlGHn7 /d:a/dLa/dlGHnBG/dKa /daa/dl.OalT /dva/dlGHnBa /daa/d0a/dlGHnBG/d7 /dh/9anda /dh/d0a/dlGHn©G /daa/dl.OalT /dva/dlGHnBa /d0a/dlGHnh/d©/dva /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na \n/dvta/d0a/dLa/dlGHnBG/dva /dNa/d0ardlGHni/dva /d9a/dlGHniu/daa /d:a/dlGHn©.M/dLa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa/9anda /dB/dta/d.a/dlGHn7 /dta/daOa/dlGHnBG/dKa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /dMa/d.a/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /d9a/dNa/d.a/dlGHn7 /daa/d0a/dlGHnBG/d.a, \n/d©/dJa/dlGHnh/dlGHn©../daa/doa/dlGHnBa /dta/dKOa /daa/d0a/dNa/dlGHn7 /dKa/daa/d©, /dla/dlGHni/dJa/daepO /dB/dta/d.a /dNa/dlGHnh/dlGHn©../daa/doa/dlGHnBa-/dlGHn©/dua/dlva/daa /dla/dMa/dlGHnBG/dvta /dla/dlGHni/dva/dlGHnBG/dLa/dlGHn7 /d:a/dlGHn©.M/dLa \n/d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dvtOa/d0a/dlGHnBa/dKa/dlGHnBa /dMa/dlGHnBa/dlGHn©../daa /d©/dJa/dlGHnh/dlGHn©../daa/doa/dlGHnBa /dB/d.0a/dlGHnBa/daa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /d6Oa/dlGHn7/daa/dlGHnBG/d7 /d.a/dlGHn7 /d9a/d©, /dB/d0a/dlGHn©G /d9Oa/dlGHnh/dta/d:a/dvta/dMa/dlGHn7 \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dva/dlGHn©G/d.a /dKa/dlGHnh/dla /dBa/d6a/dlGHniu /d9Oa/dlGHn©../daa /dvta/d0a/dLa/dlGHnBG/dva /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa/dta/daa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /d0a/dlGHnh/dlOa /d7/dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 \n/dla/dlGHnBu/dBnusvara/dJOa/dKa/dlGHnBa /dla/dMa/d7 /d:Oa/dlGHn©G.M, /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHn7 /d9a/dlGHniu/daa /d:a/dlGHn©.M/dLa /d7/dLa/dlGHnBu/dBnusvara! /d6Oa/dlGHni/dlGHn©.M/dMa /dKa/dBvaHraOa /dBa/dlGHn©/dNa /dB/dta/d.a \n/dh/dla/dlGHnBa/daa/dKa /dKa /dlGHni /daa/dla/dlGHn©G/dta/daa /dNa/dlGHnBG/dla/dva/dlGHn7 /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /di/dvtOa/dLa/dlGHnBG/d.a, /dta/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHn7 /d0a/dlGHnBa/dvOa-/dta/d7/daa /d9Oa/dlGHnh/d© /d:a/dlGHnBa/d0a \n/dNa/d.a/dlGHnBa /dta/dlGHn©G/dNa /dLa/dlGHn©G/9anda /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dNa/dlGHnBG/dla /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/dlGHn©../daa /dLa/dlGHn7/dNa /dJa/dlGHn7 /d0a/dMa/daa/dlGHnBa /dKa/dlGHn©G.b /dKa/daa/dKa /d:a/dlGHnBa/d0a/dlGHn©G/9anda \n/dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa/dKa /d9a/dlGHni/d©/d7 /dta/dKlsa /d0a/dlGHnh/d©/d7/9anda ‘/d0a /d:andra(Gndu ’ /dBa ‘/d.a/d©’/9anda /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva ‘/d0a /d:andra(Gndu ’/dh/dMa/dlGHn7 /d0a/dJa/dlGHnBa/daa/dvta/dlGHnBa \n/d9da/dlGHnBa/dlGHn©../daa /dlGHn©.M/d:Oa/dvta/dKa /dlGHnBG /d7 /dBa ‘/d.a/dlGHn©/d0a/doa/dlGHnh/d:andra(Gndu’/dMa/dlGHn7/9anda  \n/d:a/dlGHnBa/d0a /dta/dlGHn©G/dLa/dlGHnBa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /d:a/dlGHn7/dlGHn©/d.a/doa/dva /dBG/dNa/dva/dlGHn7 /dB/dta/d.a /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa–\n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /20  \n/dla /dBnusvara /dKa/dLta/dKa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa, /dJa/dlGHn7 /dBa/d© /d0a /d:andra(Gndu -/dlGHn©/d.a/d0a /d:andra(Gndu /dla /dKa /dlGHnBG /doa/dlGHn7 /dLa/dlGHn7/dNa–/dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /dta/dlGHniu/dua/dlGHnBa/daepO/dKa /dLa/d0a/dKa/dlGHn©G.b/dMa/dlGHn7 \n/dNOa /d:andra(Gndu /dlGHn©.M/dla/doa/dlGHnBa /dta/dlGHn©.b/d::Oa/dMa /dlGHn©/d9a/dla /d9da/dlGHnh/dlGHn©.M/dLa /d6a/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /dBa /d9Oa/dlGHnBa/daa/dKa /dta/dlGHnBa/dlGHn©/d.a /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa/dlGHnh/dKa /dLa/dlGHnBa/dvta \n/d9Oa/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /d9a/dlGHnh/dla/daa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dNa/d0a/dlGHnBG/dva /daa/d0a/dlGHnBG/d7, /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dLa/dlGHnBa/dvta/dlGHn7-/dLa/dlGHnBa/dvta /dla/dlGHnBa/dlGHn©/d0a/dvoa/dKa /d9Oa/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dtOa /d:andra(Gndu /dlGHn©.M/dla /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa/9anda /dBa/dBvaHraOa /d0a/dlGHnBa/dBvaHraOa /d0a/dlGHnBa/dBvaHraOa! /dKa /dlGHn7 /d0a/dlGHn7/d.a /dla/dlGHni/d.9a/daa /dla/dlGHni/d.9a/daa/dlGHn©G /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dJa/dlGHn7 /d7/dKa \n/d6Oa/d9ddOa/dlGHn©G /dBa/d9Oa/dlGHnh /d6Oa/d9ddOa/dlGHn©G, /dBa/d9Oa/dlGHnh/dMa/dlGHn7 /dta/dlGHni/d.a /dBa/d9Oa! /dMa/d.a/dlGHn7-/dMa/d.a/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dlGHn©/dua/dlMa/dlGHnuo)alG)a/dva /dNOa/dBvaHraOa \n/d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa/9anda /dlGHn©/dua/dlMa/dlGHnuo)alG)a/dva /d7/d0a/dlGHn7/d.a /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBa /dJa/dlGHn7 /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /d6Oa/d9ddOa/dlGHn©G-/d6Oa/d.n.OalT /dvta /dNa/dJa/dlGHnBG/dva /d9a/dlGHn7/dua/dlGHnBa/dLa/doa/dKa \n/dMa/dlGHni/d0a/dvOa/dlGHnBG/daa/dta/daa /dvtOa/dlGHnBa/daOa /dNOa/dBvaHraOa /dta/dlGHniu/dJa/dlGHnBa/dKa /dlOa /dBnusvara /dKOa /dtOa /dlGHniu /dKa /dlGHnBG /dva /d0a/dlGHnh/d©/dva/9anda /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /d0a/dLa/d:a/dLa /di/dvtOa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dLa/d6a/dLa/dlGHn7 /d9a/dlGHnh/dla/daa /d9Oa/dlGHni/d.a /dla/dla/dlGHnBG/daa /dKa/dBvaHraOa /dBa/dlGHn©/dNa /dla/dua/dlGHnBa/daa /dNOa/dBvaHraOa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dh /d9Oa/dlGHni/d.a \n/d:Oa/dLa- ‘/dBa/d9Oa /dJa/d.a/dMa /d0a/dMa /d.a/dlGHn©G/d.a /d6a/dMa/dlGHnBa/dh/dLa..!’ /d9a/dlGHni/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHn7/dvta/dlGHnBa /dBa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G \n/dKa /dlGHn7 /dva/dlGHn7/dvta/dlGHnBa..? /dva/d©/dLa/dlGHn7 /dLa/dlGHnh/dKa /dB/d.a/dlGHn7/daa/dlGHn7 /d0a/dlGHnBa/doa-/d0a/dlGHnBa/doa /dlGHn©/dKa/d7 /dKa/daa/dva?  \n/dh/d.a/dlGHnBa /d0a/dlGHnBa/dvOa/dlGHnh/dKa /d6Oa/d9ddOa/dlGHn©G /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /daa/dKOa/d.a/dlGHn7 /d:Oa/dlGHnBG/dvOa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d9a/dlGHn7/dua/dlGHnBa/dLa/dlGHnh/dMa/dlGHn7 \n/d6Oa/d..OalT /dvta/dlGHn©G/dNa/dLa/dlGHnBa-/d6Oa/d9ddOa/dlGHn©G /daa/dKOa/d.a/dlGHn©/d0a /d:Oa/dlGHnBG/dvOa/9anda /d0a/dlGHnh/d©/dva/dlGHnh /dB/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /d:Oa/dlGHnBG /dJa/dlGHn7 /dKa /dlGHn7 /dKa/daa/dlGHnh /d6Oa/d9ddOa/dlGHn©G /dla/dMa/d7 \n/dNa/dva/dNa/dlGHnBG /d:Oa/dlGHnBG  /dva /d:andra(Gndu  /dlGHn©/dKa/doa/dlGHnh /d6Oa/d9ddOa/dlGHn©G/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dla/dMa/d7 /dNa/dva/dNa/dlGHnBG/d7/9anda /doa/d7/d0a /dva /d:andra(Gndu  /dNOa/dlGHn7/dLa /d9a/dlGHni/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/d:andra(Gndu/dKa /dKOa/dlGHn7/dLa/9anda \n/dlGHn©/dKa/doa/dlGHnh /dlGHn©.M/dMa/d.a/dvta-/dta/dLa /dla/dMa/d7 /dta/dKa /dlGHnBG /d9ddOa /d.a/d:a/dlGHnBG/dva /dva /d:andra(Gndu  /dlGHn©/dKa/doa/dlGHnh /dKa/dvta/dLa-/dKOa/dlGHnh/dBnusvara/dvta/dLa /d:a/dlGHnBa/d.a /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu \n/dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /d9a/dlGHn7/dKOa /dJOa/dlGHni.alt/dJOa/dlGHni.alt/dBa/d©/dva!  \n/d6Oa/d9ddOa/dlGHn©G /dNa/dlGHnBa/dJa/dLa, /dla/dlGHnBa/daOa/dlGHn7 /dBa/dvtOa/9anda /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dNOa/dKa /d0alant  /dvta/dlGHni/dvta/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dNOa/dlGHnBa/d.a/dla/dKa \n/dla/dMa/d7 /dNOa/dBvaHraOa /d6a/dlGHn7/dLa/9anda /d0a/dlGHnBa/dvOa/dKa /d6Oa/d9ddOa/dlGHn©G/dta/daa /d.a/dJa/dlGHnBG/daa /daa/dlGHn©.b/dKOa /dta/dlGHnBG/d:Oa/dLa/dlGHnBa /dla/dMa/d7 (/dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dNa/dlGHnBG/dla/dlGHnBG \n/dKa/dlGHnBa/dLa/dKa /dla/dMa/d7) /dla /d:andra(Gndu  /dlGHn©.M/dMa/dLa/dlGHnBu/dLa/dlGHnBG/d.a /dva /d:andra(Gndu  /d9da/dlGHn7/daOa /d6Oa/d..OalT /dvta/dlGHnBa /d6Oa/d..OalT /dvta/dlGHn©G/d7 /d9da/dlGHnh/dLa/dNa/dlGHnBG/dMa/dlGHn7 /d:a/dlGHn©.M/dLa /d6a/dlGHn7/dLa/9anda \n/d0a/dlGHnBa/d© /daa/dlGHn7 /dNa/dlGHnBa! /d.a/dlGHnBa/dlGHn©.b/d.0a/dvta/dlGHnBa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /dKa/daa/d7 /dNa/dlGHnBG/dla/dLa/dlGHnBu/dBnusvara, /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /d:Oa/dlGHni /dlGHn©/dvta/d7 /d6a/dlGHn7/dLa! /dBa/d©/dKa /dLa/dlGHn7/dLa \n/dJa/dlGHn7 /dKa/dlGHnBa/dJa /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dBa/dlGHn©/dKa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dh /dBu/dJOa/dlGHni.alt/dKa/dlGHnBa /dNOa/dlGHn7/dLa, /dKa/dlGHnBa/dlGHn©.b/dL0a-/dLa/dlGHn7 \n/dKa/dlGHnBa/dlGHn©.b/dL0a /d:Oa/d©/9anda /dva/dKOa/d.a /dva /d:andra(Gndu  /dKa/dlGHnBa/dJa/dlGHn7 /d:Oa/dlGHni /dlGHn©/dvta /d6a/dlGHn7/dLa/9anda /dB/d::Oa/dlGHnBa! /dNOa/dlGHnBa/d.a/dla /dKa/daa/dlGHnBG /dNa/dlGHn7/daa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/dlGHn©../daa \n/dLa/dlGHn7/dNa/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /dBa/d©/doa/dlGHn7 /dKa/daa/dlGHnBG/dKa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda  \n/dla/dMta/d..a /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dJa/d.Ma /dNOa/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /d6a/dlGHn©G/dva-/d.a/dlGHnBa/d9a/dKa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa \n/dNOa/dlGHn7/dvta/dLa/dlGHn7 /daa/d0a/dlGHnBG/d.a, /dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /dNa/d::a/dlGHn7/dla /d:andra(Gndu  /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni -/dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dla/dlGHnBa/dJa/dlGHnh/dta/daa /d0a/dlGHnBa/dvOa /d9a/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /dBa /dMa/dlGHn©G/dvtOa \n/dB/dua/dlGHnBa/dJa /daa/d0a/d.a/dlGHn7 /dB/dua/dlGHnBa/dJa/dlGHnh/dKa /dla/dlGHnBa/d9Oa/d.a/dlGHnBa /daa/d0a/dNa/dlGHn7 /dKa/daa/dlGHnBG/d.a/9anda /dJa/dlGHn7 /dB/dKOa/d.a/dlGHnh /dta/d:Oa/dlGHni/dBG/dNa/dva/dlGHn7 /d:Oa/dlGHnBG /d.a,   \n \n \n21 //dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n/dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /dB/dla/d6a/daa /daa/d0a/d.a/dlGHn7 /dva/dNa/dLa/dlGHnBa-/dMa/dJa/dlGHn©G/daa/dlGHnBa/dKa /d0a/dlGHnBa/dvOa /dva /d:andra(Gndu  /d:Oa/dlGHni /dlGHn©/dvta /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa \n/d0a/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHnh/dlGHn©/d.a/doa/dMa /daa/dKOa/d.a/dlGHn©/d0a /d:Oa/dlGHnBG /dvOa/9anda /dh/d0a/dlGHnh /dlGHn©/d.a/doa/dlGHn©.M/dMa/dva /dla/dMa/d7 /dKOa/dlGHnBa/d©/dva/dlGHn7 /d:Oa/dlGHnBG/d.a/9anda /dB/dla/d6a/daa/dlGHn7 \n/d6a/dlGHnBu/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa, /dB/dla/d6a/daa/dlGHn7 /dNa/dJa/dlGHnBu/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa-/dla/dlGHni/dlGHn©/d.a/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa, /dBa/d.a /dlGHn©/dKa/doa/dlGHnh /d.a/dlGHn7! /dva/dKOa/d.a..?  \n/d:a/dlGHni/dlGHn©.b/dL0a /dLa/d6a /dNa/dlGHnBG/dla/dva/dlGHn7 /dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /dMa/d.a /dtOa /dlGHni /daa/dtOa /dlGHni /daa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dtOa /dlGHni /daa/dtOa /dlGHni /daa/dlGHnBa/d©/dva/dlGHn7 /dta/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHn7 \n/dlGHn©/d.a/d.na/dlGHnBGaepO/doa/dlGHn7 /dKa/dBvaHraOa /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 /d7/dMa./d7. /dKa/daa/dNa, /dtaa/dlGHnh/dtOa /dlGHn7 /dla/daa /dNa/d.a/dNa/9anda /dKa/dlGHnBa/dJa/dKa /d©/d::Oa/dlGHnBa /dva /d:andra(Gndu  \n/dKa/daa/dlGHnBG/dKa /dlOa/dlGHn©.b/dKva /dMa /dBnusvara /d6a/dlGHnBG /d:Oa/d©/9anda /dla/dlGHn7 /dlOa/dlGHn©.b/dKva /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dla /dBnusvara /dlGHn©.M/d:a/dva /dKa/daa/dlGHnBG/dKa /dlGHn©/d9a/dlOa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 \n/dB/dKOa/d.a/dlGHn7/dla /d:andra(Gndu  /dNOa/dlGHn©G/daa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa/9anda /dva/dlGHn7/dla/daa /dla/dlGHnBa/dLa /d7/dMa./d7./dKa /dta/daa/dlGHn©G/dKlsa/dlGHnBa /d9a/d©/dKa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda \n/dKa/dlGHnBa/dlGHn©.b/dL.OalT /d0a/d7 /doa/dlGHni/dlGHn©/d.a/dua/dlGHn©.M/dla/daepO/dvta/dlGHn©G/dla /d:andra(Gndu  /dlGHn©.M/dla/dLa/dlGHn7/dua/dlOa /dBa/dlGHn©/d.a, /dBa/dvtOa/dlGHnh /dlGHn©/dua/dlsa/doa/dKa /dKOa/d.n9da/dua/dlGHnBa/d©/dJa \n/dlGHn©/dKa/dva/dlGHnBa/dNa /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dKa/dlGHn©G.b/dlGHn©/d.a /dLa/dlGHn7/dNa/9anda /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni -/dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dla/dMa/dlGHnBG/dKa /dKa/dvta/dlGHnBu/dva/dlGHn©G /dla/dNOa /dKa/dlGHnBa/dJa/dMa/dlGHn7 /dKa/daa/dlGHnBG/dva \n/d9a/dlGHniu /d6Oa/d..OalT /dvta/dlGHnBa /dla/dMa/d7 /dlGHn©/d.a/dKa/dlGHnBa/dlGHn©.M/dLa /dKa/dlGHnBa/dJa/dMa/dlGHn7 /d0a/dlGHnBa/dvOa /dLa/d6a/dlGHnBa /d9a/dlGHn7/dNa/9anda  \n/dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dvta/dta/dlGHnBa/d.a /dvta/dta/dlGHnBG/dKa /d9a/dlGHni/d6a/daepO /dNa/dlGHnBa/dvta/dta/daa /dvtOa/dlGHnBa/daOa /dNOa/dBvaHraOa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /d:a/dlGHni/dlGHn©.b/dL0a \n/dLa/d6a/dla /d:andra(Gndu  /dBa/d6a/dlGHniu /d9a/dlGHn7/dKOa/dBvaHraOa /dLa/d6a/dLa/dlGHnBa/9anda /dMa/d.a/dKa /dla /dBnusvara /d6a /d9a/dlGHn7/d0a/dlGHnh/dMa/dlGHn7 /d:a/dlGHni/dLa/dNa/dlGHni/dLa/dlGHn©G /dBa/dlGHn©/dNa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dla/dMa/doa/dlGHnBa/d.a/dlGHni/dKa /dlGHniu /dLa /dNOa/dlGHnh/dJa/d.a /dNa/d.a/dlGHnBa, /dNOa/dlGHnh/dJa/d.a /dKa/daa/dlGHnBG/dva /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dlGHn©/d.a/d.na/daepO/d7 /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 \n/dh/d:Oa/dlGHnBa/d©/d.a/dta/daa /dlGHn©/d.a/d:a/dlGHn7/d.a/dla /d:andra(Gndu  /dBu/daa/dlGHnh /d.a/dlGHn©G/dKa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/dlGHn©../daa /dLa/dlGHn7/dNa/9anda  \n/dh/d:Oa/dlGHnBa/d©/d.a /dla/dlGHn7/dlGHn©../daa/doa/dlGHnBa /dJa/dKOa/d.a /dh/d:Oa/dlGHnBa/dlGHn©/d.a/dKa /dlGHn©.M/dla/daa/dMa/dlGHnBa/dta/daa /dMa/dlGHni/d9ddOa/dlGHn©G /dKOa/dla/dlGHnBu/dLa/dlGHnBG/d.a /dlGHn©/dKa \n/d9Oa/dKa /d0alant -/d9a/dlGHn7 /dlGHn©/dua/d9Oa/dua/dlGHnBa /dMa/dlGHnBa/d©/dKa /dla /dBnusvara /d6a /dNOa/dlGHnBa/d7-/dNa/dlGHn©/d0a/d.a/dta/daa /dMa/d.a /di/dlGHn©/d9ddOa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dlGHn©/d9a/d.a/dlGHnh-/dlGHn©/d9a/d.a \n/dMa/dlGHnBa/d©/dKa /d9a/dlGHn7/d0a/dKa /d9a/dlOa/dlGHnBa /dKOa/dlGHn©.M/dla /daa/d0a/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa! /d9a/dlGHn7/d0a/dKa /d9a/dlOa/dlGHnBa /dKOa/dla/dlGHnBG/dKa /dKa/dlGHnBa/daa/d.na /d9a/dlGHni/d©/d7/dvta/dlGHnBa \n/dNOa/dBvaHraOa /dla/dKa /dlGHnBG /d7/9anda /d9a/dlGHn7/d0a /dBa /d9a/dlGHnBG/dlGHn©/d0a/dKa/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /di/dMa/dlGHn7/daa/dlGHnh /dta/d:a/dlGHnBa/dla /dvta/dlGHn©/dta /d6a/dlGHn7/dLa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dla/dlGHnBa/d©/dKa \n/d.a/dlGHnBa/dta/dMa/dlGHn7 /dva /d:andra(Gndu  /dB/d9Oa/d9da/daa/dlGHn7/daa /dNOa/dlGHn7/dLa, /dB/dKOa/d.a /dlGHn©/dKa/d7 /d9a/dlGHn7/d0a /dKOa/dla/dva/dlGHnBG/d.a/9anda /dla/dlGHnBa/dlGHn©/dvtOa/dKa /dNa/dlGHnBa/d9a /d.a/dlGHn7 \n/dKOa/dla/dlGHnBG/dKa /dla/dM.OalT /dNOa/dlGHnBa/dua/d.a/dlGHnBa /dJa/d6a/dlGHnBG/d7/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /dKOa/dlGHnBa/d©-/dta/dlGHn©G/dNa/dlGHnBG/dMa/dlGHn7 /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /dva/dlGHn7/d0a/dlGHn7/d.a /dB/dNOa/dlGHnBa/dua /dva /d:andra(Gndu  \n/d.a/dlGHn©/d0a/doa/dlGHn7/d:andra(Gndu /d0ardlGHni/dB /d9a/d© /dlGHn©.M/d:Oa/dBG, /dJa/dlGHn7/d0a/dlGHn7/d.a /d0a/dJa/dlGHnBa/daa/dlGHnh-/dLa/dlGHnBa/dKOa/dlGHnh /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /d:Oa/d©/9anda /d.a/d©! /dJa/daardlGHniu/daa \n/dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn©.M/dla/dKa /dta/dlGHn©G/d9ddOa/dlGHnBa/dla /d:andra(Gndu  /dta/dlGHn©G/dlGHn©/d9ddOa/dva /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dKa/dlGHn©G.b /d7/d0a/dlGHn7/d.a /di/dMa/dlGHn7/daa/dMa/dlGHn7 /dJa /d:andra(Gndu  /dta/dlGHn©/dva-/dlGHn©/dua/d0a/dlGHn©G/d.a /dLa/dlGHnh/dKa \n/dNOa/dBvaHraOa /dJa/dlGHnBa/d7, /dNa/dlGHnBa/dLa-/dNa/d::a/dlGHnBa /d:Oa/dlGHnh/dvta /daa/d0a/dlGHnBG /dh/d0a/d.a /dLa/dlGHnh/dKa/dKa /d©/dJ.OalT /dJa/dva-/dBa/dua/daardlGHniu /d7/d0a/dlGHn7/d.a \n/dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dMa/dlGHn7 /dNa /d:andra(Gndu /dlGHn©.M/d:a /dla/dKa /dlGHnBG /d7 /dJa/dlGHn7/d0a/dlGHn7/d.a /dla/dMa/dlGHnBa/dJa /dNa/dlGHn©/d.a /d6a/dlGHn7/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dBa/dlGHn©/dKa /dNa/dlGHn©/d.a /daa/d0a/dLa \n/dB/dlGHn©.M/d:Oa /dBa/dlGHn©/dKa /dNa/d.a/dlGHnBu/dLa /d6a/dlGHn7/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dKa/dlGHn©G.b /dMa/dlGHnBa/d7-/dNa/dlGHnBa/dta/dKa /d9Oa/dMa/daepO /dNa/dlGHnBa/dLa-/dNa/d::a/dlGHnBa/dKa \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /22  \n/dla/dlGHn7/dua/dlGHnBa /dKa/daa/dNa /d.a/d© /d:Oa/dlGHn©G.M? /dNa/dlGHn©/d0a/d.a /dlGHn©/dNa/dBa/d0a/dlGHn7-/dJa/dlGHnh/dKa/daa /dNOa/dBvaHraOa /d6a/dlGHn7/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dh /dva /d:andra(Gndu  \n/dMa/dlGHnBa/d©/doa/dlGHn7/dKa /dla/dlGHnh/dJOa/dMa/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dKa/dlGHn©G.b /dh/dKa/daa/dlGHnBa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /dla/d..OalT /dva/dlGHnBa/dta /d.a/d© /dJa/d6a/dlGHnBG/dva /d0a/dlGHn7/dva/d©?  \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /d0a /d:andra(Gndu /dla/dlGHn©G-/dKOa/dlGHni/dlOa/dlGHn©G/dKa /dMa/d.a/dKa /d.a/dlGHn©G/d.a /dta/d9ddOa/dlGHnBa /dKa/dBvaHraOa /d9a/dlGHniu/daa /dNOa/dlGHnBa/dlGHn©/d6a /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dKa/d:Oa-/dMa/d:Oa /dKa/daa/dlGHnBG/dva /dh/d:Oa/dlGHnBa/d©/d.a/dta/daa /dta/d9ddOa/dLa /dMa/dlGHnBa/d7/dta/daa/dla /d:andra(Gndu  /dNOa/dlGHnBa/d7-/dNa/dlGHn©/d0a/d.a/dta/daa /d.a/dJa/dlGHnBG/daa \n/di/dva/daa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /d9a/dlGHniu-/d9a/dlGHniu/dvta/dlGHnBa /dNOa/dlGHnBa/d7/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dKa /dKOa/d:a/dlGHnBa/daepO /dJa/dlGHni/dvta/dlGHnBa/d7/dNa /dNa/dlGHnBa/dLa-/dNa/dlGHnh/d9Oa/dKa /dKOa/dlGHn7/dLa \n/d.a/d© /d.a/dlGHn7 /d:Oa/dlGHn©G.M/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d©G/d0a/dlGHnh /dva /d:andra(Gndu  /d9a/dlGHnBa/dlGHn©/doa/dvua /dNa/dlGHn©/d.a/doa/dlGHn7/d:andra(Gndu /dJa/dlGHnBa/d©/d7 /dlGHn©/dKa/d.a/dlGHn7 /dJa/dlGHn7 /dJa/d0ardlGHni/d.a/dlGHnBa /dB/dta/d.a/dlGHn7 \n/daa/dlGHnBa/dMa /dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dMa/d9Oa/dlGHni/dNa/d.a/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /dta/daOa/dLa/dlGHnBu/dBnusvara, /dva/d0ardlGHni/d.a/dlGHnBa /dva /d:andra(Gndu  /dta/daOa/dlGHnBa /dlGHn©/d9a/dBG/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d:Oa/dlGHnh/d9ddOa/dLa/dlGHnh \n/dva /d:andra(Gndu  /d.a/dlGHn©/d0a/doa/dlGHn7/d:andra(Gndu /dJa/dlGHnBa /dla/dKa /dlGHnBG /d7/9anda /dva/dKOa/d.a /dva /d:andra(Gndu  /dNOa/dlGHn7/dLa /dB/dta/d.a /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dla /dBnusvara /d6a /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa \n/dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dB/dta/d.a /dKa/dMa/dlGHnBa/d©/dMa/dlGHn7 /dB/d:andra(Gndu/dvta/dlGHnBa/dua/dlGHn7/dlOa /dKa/daa/dNa/9anda /dJa/dlGHn7 /dB/d:andra(Gndu/dvta/dlGHnBa/dua/dlGHn7/dlOa /dKa/daa/d7 /dva /d:andra(Gndu  /dB/dta/d.a/dlGHn7 \n/dta/d9ddOa/dva/9anda  \n/NBl7  \n/dlOa/dN9a /dla /dBnusvara /dKOoa/dlGHnBa : 1203, /dlGHn©/dva/dlGHn©.M/dvOa : 29 /dB/dKvta/dlGHni/dNa/daa 2015 \n \n \n \n23 //dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n \n \n/dva/dlGHn©G/d.a \n/dB/dBnusvara/d6a/daa/dlGHn7/dJa/dlGHn©G /dlGHn©/dua/dlsa/doa/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /d7/dMa./d7. /dKa/dBvaHraOa /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 \n/d7/dMa./d7. /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dJa/d6a/dlGHnBG /d:Oa/dlGHnBG, /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dlGHnh/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dJa/d6a/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dh/d.a/dlGHnBa \n/d7/dMa./d7. /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBa/dla /d:andra(Gndu  /dta/dlGHniu/dua/daepO /dBa /dta/d:Oa/dlGHnBa/dlGHn©/dva/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dlKa /dlGHniu /dLa/dKa /dB/d9Oa/d0alant  /doa/dlGHnBa/dta/d.a/dMa/dlGHn7 /dB/d.va/daa /d.a/dlGHnBG \n/d7/dLa/dlGHnBG/d.a /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dlGHnh /dla/dNa/d0a/dKa /dBa /d:Oa/dlGHnBa/dvaa/dlGHnh-/dB/dlGHn©.M/dNOa/dNOa/dlGHnBa/dua/dKa/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dNa/dlGHn7/dKa/dva/dlGHn©G/dvua/dMa/dlGHn7 \n/dB/d.va/daa /dBa/dlGHn©/dNa/d7 /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda  \n1940 /d©/dlua/dlGHn©G/dla /d:andra(Gndu  1960 /d©/dlua/dlGHn©G/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a, /dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa /dBa/d..OalT /d9a/dlGHnh/dLa/d.a/dla /d:andra(Gndu  /dLa/dBvaHraOa \n/dKa/dBvaHraOa /d9a/dlGHn7/dlOa/dKa /dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G /dva/dKa/dKa /dta/dlGHn©../daa/dlGHn©.b/dlvOa/dlGHn©/dva /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dNOa/dlGHni/dMa/dKa/dMa/dla /d:andra(Gndu  /dta/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHn7 \n/dNOa/dlGHni/dMa/dKa/dMa/dKa /dla/dMa/d7 /dBa /dta/d:Oa/dlGHnBa/dlGHn©/dva/dKa /dJa/dlGHn7 /dlGHn©.b/dlvOa/dlGHn©/dva /d0a/dlGHnh/d©/d7 /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /daa/d0a/dLa/9anda /dh/d.a/dlGHnBa \n/d9da/dlGHnh/dLa/dlGHnBG/dva-/d9Oa/daa/dva/dlGHn©G /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni-/dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dB/dla/dlGHn©.M/dvOa/daa/dlGHnh /dNOa/dBvaHraOa /d6a/dlGHn7/dLa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d.a/dMa/d0a/daa /dNOa/dlGHni/dMa/dKa/dMa/dKa \n/dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /d:Oa/dlGHnh/dvta-/d:Oa/dlGHnh/dvta /dNOa/dlGHni/dMa/dKa/dMa /dB/dNa/dlGHnBG/dva /daa/d0a/dlGHnBG/d7 /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dBG/dNa/dva/dlGHn7 /daa/d0a/d©/9anda  \n/dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa /dBa/d..OalT /d9a/dlGHnh/dLa/d.a 1942 /d©/dlua/dlGHn©G /dB/dNa/dlGHnBG/dva /dJa/dlGHni/dBa /d6a/dlGHn7/dLa/9anda /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dJa/d.a-\n/dJa/d.a/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dta/d0ardlGHni /d:andra(Gndu /d:a /d6a/dlGHn7/dLa /dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /d6Oa/daa-/d6Oa/daa/dla /d:andra(Gndu  /dlGHn©/d.a/dKa /dlGHnBG /dLa /dLa/dlGHnh/dKa /dla/d9ddOa/dKa/dta/daa /dBa/dlGHn©/dNa \n/d6a/dlGHn7/dLa/9anda /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /dlua/dva /dBnusvara /dvaa /d9a/dlGHn7/dlOa/dKa /dlua/dva /dBnusvara /dvaa /d.a/dlGHnBa/d6a/dlGHn©../daa/dKa /dNa/d.a/dlGHnBG/dKa /dtOa/dLa /dtOa/dlGHn©/d9ddOa/d7 /d6a/dlGHn7/dLa \n/d:Oa/dLa/9anda /dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa /dLa/d9ddOa/dlGHnBa/d© /dlGHn©/d9a/dla /dJOa/dlGHniu/dKa/d.a/dlGHn7 /d9a/dlGHn7/dlOa/dKa /di/dv.OalT /dta/dlGHnBa/d9a/d.a/dlGHnh /dua/dlGHnBa/dlGHn©.M/d9Oa/dva /dNOa/dlGHn7/dLa/9anda \n/dKOa/dlGHn7/dlGHn©/dva/doa/dlGHnh-/dta/dvOa/dlGHnBa/daa/dlGHn©G /dBa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/d.na/dlGHnh-/dla /dBnusvara /dlvOa/dlGHnBa/d.a /dla/dNOa /dtaa/dNOa/dlGHnBa/dlGHn©/dua/dva /dNOa/dlGHn7/dNa/dlGHn7 /dKa/d7/dLa/9anda /dh/d.a/dlGHnBa \n/dta/dlGHni/daa/d.a/dlGHnBa /d9a/daa/dNOa /dBnusvara /d6a/dlGHnBa /dlGHn©.M/dJa/dLa/dlGHnBa /dJa/dlGHn7 /dB/dKOa/d.a /dMa/d9Oa/dlGHni/dNa/d.a/dlGHn©G, /d9a/daa/dNOa /dBnusvara /d6a/dlGHnBa /dBa /dla/dMa/dl.OalT /dva/dlGHn©G/dta/dlGHni/daa/dMa/dlGHn7 /dNa /d:andra(Gndu /dvta/dLa \n/dB/dlGHn©.M/d:Oa /dva/d©/dMa/dlGHn7 /dMa/dlGHnBa/dvaa /d9a/dlGHniu /doa/dlGHnBa /dva/dlGHn©G/d.a/dvta/dlGHnBa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dBa /dva/d0a/dlGHn©G /dB/d.a/dlGHni/dta/dlGHnBa/dva/dMa/dlGHn7 /d0a/dlGHnBa/d©/doa/dlGHnh /dlKa /dlGHniu /dLa \n/d:Oa/dLa /dBa /dh/d.a/dlGHnBa /dla /dBnusvara /dlKa /dlGHnuo)alG)a /dva /dlGHn©/dua/dlOua/dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dLa/doa/dKa /dla /dBnusvara /d6a /dvtOa/dlGHnBa/dMa-/dvtOa/dlGHn©G/dMa /dla /dBnusvara /dlKa /dlGHnuo)alG)a /dva \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /24  \n/dMa/d0a/dlGHnBa/dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dLa/doa/dlGHnh /dBa /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dLa/doa/dlGHnh /dla/dNOa /d:Oa/dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d0a/dlGHn7/9anda 1942 /d©/dlua/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa \n/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dKa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dlGHnh /dBa /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dlGHn©.M/dvOa/daepO/doa/dlGHnh /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dlKa /dlGHniu /dLa/dlGHnh/dKa /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dlGHn©.M/dvOa/daepO/doa/dlGHnh /dBa \n/dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dlGHnh /dla/dNOa /dBa/d..OalT /d9a/dlGHnh/dLa/d.a/dMa/dlGHn7 /dKa /dlGHniu /dlGHn©/d9a /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa/9anda /dKa/dlGHn©/dvtOa/d.a /dLa/d9ddOa/dlGHnBa/d©/dKa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /d9a/dlGHn7/dlOa/dKa \n/dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa /d.a/dlGHn©G/dKa /dtOa/dLa/dlGHnh /dva /d:andra(Gndu  /dNOa/dlGHn7/dvta/dNa/dlGHn7 /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda  \n/d9a/dlGHn7/dlOa /dlua/dva /dBnusvara /dvaa /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dla/dNOa /dKlsa/dlGHn7/dvaa/dMa/dlGHn7 /dB/dta/d.a-/dB/dta/d.a \n/dla/dMa/dloa/dlGHnBa /dJa/d6a/dLa /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dB/dta/d.a/dlGHnh /d©/dLa/dlGHnBa/dKa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /dlKa /dlGHniu /dLa-/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dBa /dB/dlta/dva/dlGHnBa/dLa/dKa \n/dla /dBnusvara /d6a /daa/dl.OalT /dva/dlGHnBa-/dta/dlGHn7/daa/dlGHnBa, /dKOa/dlGHn7/dva/dlGHn©G-/dta/dvOa/dlGHnBa/daa/dlGHn©G /d©/dvoa/dlGHnBa/dlGHn©/d9a/dKa /dla/dMa/dloa/dlGHnBa /di/dvtOa/dNa/dlGHn7 /dKa/d7/dLa/9anda /dB/dKOa/dlGHni/d.a/dKa/dlGHnBa \n/dMa/d9Oa/dlGHni/dNa/d.a/dlGHn©G /dlGHn©.M/dJa/dLa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /d7/dKa/dvta/dlGHnBa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dBa/daa./dKa /dlGHn7 . /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dvta/dlGHnBa /d:Oa/dLa/9anda /dJa/doa/d.a/d6a/daa, \n/dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dNa/daa/d0a/dlGHn©G, /dta/d.n9da/dlGHnBu/dLa, /dla/dlGHn©../daa/dla/dua /dta/dlGHnBa/d0a/dlGHn©G, /dJOa /dBnusvara /dJOa/dlGHnBa/daa/dta/dlGHni/daa, /dlGHn©/d.a/dMa/daepO/dLa/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dBa \n/dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /d0a/dlGHnBa/d©/doa/dlGHnh /dlKa /dlGHniu /dLa, /dlGHn©.M/dMa/dlGHn©/d9da/dLa/dlGHnh /dlKa /dlGHniu /dLa, /dNa/d.a/dNa/dlGHnBG/dKa /dlGHn©.M/dJa/dJ.‘a/dlGHnBa/dla/dlGHnBa /dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dKa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 \n/di/dvtOa/dLa/9anda 1960 /d©/dlua/dlGHn©G/dla /d:andra(Gndu  /dta/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHn7 /dta/dlGHnBa/d.a-/dla/dlGHnBa/dva/dvta/dlGHnBa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dlGHnh /dKOa/dlGHni/dJa/dLa /dBa \n/dLa/d0a/dlGHn7/dlGHn©../daa/doa/dlGHnBa/dla/daa/dlGHnBa/doa /dB/dlta/dva/dlGHnBa/dLa/dlGHnh /dNa/d.a/dLa/9anda  \n/dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa /dta/dlGHniu/dua/daepO/dla /d:andra(Gndu  /dJa/dlGHn7 /dlKa /dlGHniu /dLa /dBa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /d:a/dLa/dlGHnBG/dva /dBa/dlGHn©/dNa /daa/d0a/dLa /d:Oa/dLa \n/dh /dB/dta/d.a /d.a/dlGHn©G/dKa /d6a/dlGHn©/dva /dta/dKa /dlGHnBG /d9ddOa /dla /dBnusvara /d:a/dlGHnBa/dlGHn©.M/dLa/dva /d0ardlGHni/dB /dLa/d6a/dLa, /dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  \n/dlKa /dlGHniu /dLa/dKa /dJa/dua/dlGHnBa/dNa/d9a/dlGHn7/d0a/dlGHn©G/dKa /d9a/dNa/dlGHnBa/dua /daa/d0a/dNa/dlGHn7 /dKa/daa/dlGHnBG/d.a/9anda /d.a/dua-/d.a/dua /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dBa /d.a/dua-/d.a/dua \n/dlKa /dlGHniu /dLa /dKOa/dlGHni/dJa/d.a/dlGHn7 /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dlGHnh/dKa /dJa/daardlGHniu/daa/dva /dta/d9ddOa/dNa/dlGHn7 /dKa/daa/dva/9anda /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dlGHnh /d9a/dlGHniu /d9Oa/dlGHnBa/daa/dKa /dta/dlGHn7/dvta/dMa/dlGHn7 \n/dta/dlGHn©/d9ddOa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa/9anda /d7/dKa /dlGHn©/d9a/dla /d0a/dlGHnBa/d© /dlKa /dlGHniu /dLa/dla /d:andra(Gndu  /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dKa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa /dNa/d.a/dlGHnBG/dKa /d©/d::Oa/dlGHnBa /dva /d:andra(Gndu  \n/d9a/dlGHnh/dla/daa /dlGHn©/d9a/dla /d.a/dua /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dMa/dlGHn7 /dua/dlGHn7/dva/d.a /d.a/d© /dNOa/dlGHn7/dvta/d.a/dlGHn7 /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dKa /dNOa/daa/d.na-/dta/dlGHnh/dlsa/d.na/dKa \n/dla/dMa/dloa/dlGHnBa/9anda /dJa/dKOa/d.a /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /d.a/dlGHn©G/dKa /dNa/dlGHn©/d.a /dla /dBnusvara /d:a/dlGHnBa/dlGHn©.M/dLa/dva /d0ardlGHni/dB /dLa/d6a/dva /dva/dKOa/d.a /d.a/dlGHn7 /dua/dlGHn7/dva/d.a \n/dNOa/dlGHn7/dvta/dva/9anda /dva/dlGHnBG/dNa/dlGHn©G/d:a /d7/dKa/dvta/dlGHnBa /dLa/dlGHnBa/d6a/dLa /dJa/dlGHn©G/dlGHn©/dNa/dKa/dlGHnBa, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /d0a/dlGHnBa/d© /dlKa /dlGHniu /dLa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /d:Oa/dlGHnh/d9ddOa/dNa \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /d.a/dlGHn©G/dKa /d.a/dlGHn©/d0a /dNa/dlGHni/dJOa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa /dh/d0a/dlGHn©G/dta/daa /dvtOa/dlGHnBa/daOa /d:Oa/dlGHnBG /d.a/9anda /dla /dBnusvara /d6a/dlGHn7 /d©G/d0a/dlGHnh \n/d0a/dlGHnh/dlGHn©/d.a /dJa/dlGHn7 /dla/dlGHn©G/dlGHn©.M/dMa/dva /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dKOa/dlGHni/dLa/d.a/dlGHn7 /dla/dlGHn©G/dlGHn©.M/dMa/dva /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dlGHnh/dKa /dNa/d0a/dlGHnBa/dLa/dlGHn©G /d0a/d7/dva, /dh /dJa /d:andra(Gndu  \n/dNOa/dlGHn©../daa /dJa/dlGHnBa/d7/dva /dva/dKOa/d.a /dva /d:andra(Gndu  /dB/dua/dla/daa/dKa /d:a/dlGHniu/dKa /d0a/d7/dva/9anda /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /d9da/dlGHnBa/dlGHn©../daa/dKa /d:a/dlGHni/dKa/dLa \n/dNa/dlGHnBa/d.a/daa/dKa /d6a/dlGHn©/dva /d0a/dlGHnh/d© /d:Oa/dlGHnBG  /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dB/dua/dla/daa/dKa /d:a/dlGHni/dKa/dLa /dLa/dlGHnh/dKa/dlGHnh/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /d0a/dlGHnh/d©/dva/dlGHn7 /d:Oa/d©/9anda  \n/dJa/d© /di/dvla/dlGHnBa/d0a/dKa /dla /dBnusvara /d6a /d9a/dlGHn7/dlOa/dKa /dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G-/dLa/dlGHn7 /dJa/d.a/dMa/dlGHnBa/d.a/dla /dJa/dlGHn©/d6a /dKa/dBvaHraOa /dBa/d6a/dlGHniu   \n \n \n25 //dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n/dNa/daOa/dLa /dh /di/dvla/dlGHnBa/d0a/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /d:Oa/dlGHn©G.M/d.a-/dNOa/dlGHn©G/d.a /dKa/dBvaHraOa /d9a/dlGHn7/dLa /d6a/dlGHn7/dLa/9anda \n/dKa/d0a/dlGHnBG/dLa/dlGHn7 /dlOa/dlGHnBa/dla/d.a /dlGHn©/dua/d9a/dlGHn7/dlOa/dlGHn©G /d0a/dlGHnBa/dvOa/dla /d:andra(Gndu  /d9a/dlGHn7/dlOa/dlGHn©G /d0a/dlGHnBa/dvOa /dBa/d7/dLa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dNa/dlGHn7/dua/d0a/dlGHnBa/dlGHn©../daa/dKa /dJa/dlGHn7 \n/dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /d:Oa/dLa, /dh/d©/dMa/dlGHn7 /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /dNa/d9a/dLa/dlGHnBa/dua /d.a/dlGHnBG /dBa/d7/dLa/9anda /d7/d0a/d.a/dlGHnh /d.a/dlGHnBG /dKa/d0a/dLa /dJa/dlGHnBa \n/dla/dKa /dlGHnBG /d7 /dJa/dlGHn7 /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /d.a/dlGHn7 /dBa/d7/dLa, /dla/dlGHn7 /dvtOa/dlGHnBa/dMa-/dvtOa/dlGHn©G/dMa /d6a/dlGHnBa/dMa/dlGHnh-/dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dMa/dlGHn7 /dBa/d7/dLa /dBa \n/dvtOa/dlGHnBa/dMa-/dvtOa/dlGHn©G/dMa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dlGHnh/dMa/dlGHn7 /dBa/d7/dLa/9anda /dKOa/dlGHnBa/dLa/dlGHn©G /dla/dvva/dlGHnBa/dla /d:andra(Gndu  /dla/dvta/dLa/dKa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /di/d:Oa/dlGHnBa/dLa \n/dBa/d7/dLa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d6a/dlGHnBa/dMa-/dla/dMa/dlGHnBa/dJa /dvtOa/dMa/dKa/dLa/dlGHn7 /daa/dlGHn©/d0a /d6a/dlGHn7/dLa/9anda /daa/dBnusvara/d6a-/dlGHn©/dNa/daa/dBnusvara/d6a/dKa /di/dta/d9aa/dua /dJa/dlGHn7 \n/dta/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHn7/dla /d:andra(Gndu  /dBa/dlGHn©/dNa /daa/d0a/dLa /d:Oa/dLa /dh /dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dNa/dlGHn©/daOa/doa/dlGHn7 /d6a/dlGHn7/dLa, /dKa/dMa/dLa \n/d.a/dlGHn©/d0a/9anda /dJa /d:andra(Gndu  /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /daa/dBnusvara/d6a/dKa /dKa/dMa/dNa/dlGHnh /dKa/d7/dLa /dva /d:andra(Gndu  /d9a/dlGHnh/dla/daa /daa/dBnusvara/d6a/dKa /di/dta/dKa/dNa/dlGHnh \n/dKa/d7/dLa/9anda  \n/dh/d.a/dlGHnBa /d9a/dlGHn7/dlOa/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dJa/d.a-/dJa/d.a/dKa /dla/dMa/dloa/dlGHnBa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dh /dKa /dlGHn7 /d.a/dlGHnBa /dMa/dlGHn7/dvta/dva \n/d7/dKa/daa/dlGHnBa-/dLa/dlGHn7 /dJa/dlGHn7/d0a/dlGHn7/d.a /dlOa/dlGHnBa/dla/d.a-/dla/dlGHniu/dvaa /d:a/dlGHnBa/d0a/dlGHn©G /dla/dlGHn7 /d.a/d© /dNOa/dlGHn7/dLa/9anda /d.a/dua /dJa/d.a/dMa/dLa /dtaa/dJa/dlGHnBa/dva /dBnusvara /dvaa \n/dNa/dlGHn7/dua/dlvOa/dlGHnBa, /d0a/dJa/dlGHnBa/daa/dlGHnh /dNa/dKOa/daepO/dKa /dLa/dlGHniu/dvta/dLa-/dKa /dlGHniu /dvta/dLa /d9a/dlGHn7/dlOa, /dKa /dlGHn7 /d.a/dlGHnBa /di/dlGHn©/dvtOa /dKa/dBvaHraOa /dvtOa/dlGHnBa/daOa /dNOa/dBvaHraOa \n/d:a/dLa/dva/9anda /dlGHn©.M/d9Oa/doa/dlGHnBa-/dta/dlGHni/dva/dlGHnBa/dKa /d6a/dlGHn7/d.a /d.a/d© /d.a/dlGHn7 /d:Oa/dlGHn©G.M /dJa/dlGHn7 /dta/dKa/d9ddOa/d.a/dlGHnBu/dBnusvara /d6a/dlGHni/d9ddOa/dlGHnBG/dKa/dva/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /d6a/dlGHnBa/dMa-\n/d6a/dlGHnBa/dMa/dKa /dB/dvOa/daepO-/dla/dMta/d9a/dlGHnBa/dKa /dla /dBnusvara /d6a, /dKa/dlGHnBu/dlOa/dLa /dla/dMta/d9a/dlGHnBa, /dJa/dlGHn7 /dta/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHn7/dla /d:andra(Gndu  /d9a/dNa/dLa /dBa/dlGHn©/dNa \n/daa/d0a/dLa /d:Oa/dLa /dh/dKa/daa/dlGHnBa /di/dvtOa/dNa/dlGHnBG/dKa /dh/d0a/dlGHn7/d.a /di/dta/dlGHnBa/doa /d.a/d© /dNOa/dlGHn7/dLa /dJa/dlGHn7/d0a/dlGHn7/d.a/dKa /dKOa/d6a/dva/dlGHnBa \n/d:Oa/dLa/9anda  \n/dNOa/dlGHni/dMa/dKa/dMa/dKa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dBa/dlGHn©/dKa /dla/dMa/dlGHni/d9aa/dlGHn©G /dJa/dlGHni/dBa/dlGHn©../daa/dKa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa \n/d9Oa/daa/dlGHn©/dva/doa/dlGHnh /dBa/dlGHn©/dKa /dta/dlGHnBa/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnh/d:andra(Gndu /dB/dla/dlGHn©.M/dvOa/daa /d0a/dlGHnh/d©/dva-/d0a/dlGHnh/d©/dva /dB/dla/dlGHn©.M/dvOa/daa/dlGHnh /dBa /dlOa/dlGHnBa/d..OalT /dva/dlGHnh /dNOa/dBvaHraOa \n/dJa/dlGHnBa/d©/d7 /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dJa/d.a/dMa/dlGHnBa/d.a/dla/dKa /dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa /dla/dta/d.a/dlGHnBa \n/dB/dla/dlGHn©.M/dvOa/daa /d0a/dlGHnh/d©/dva-/d0a/dlGHnh/d©/dva /dlOa/dlGHnBa/d.va /dNOa/dBvaHraOa /d7/dva/dlGHn7 /d9a/dlGHn©/dNa /d6a/dlGHn7/dLa /dJa/dlGHn7 /dh/dKa/daa /d:a/dlGHn©G/d.a-/dta/d0a/d:a/dlGHn©G/d.a \n/dMa/dlGHn7/dvta/dlGHnBa/d7/dLa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dNa/dlGHni/dlGHn©.M/dJOa/dMa/dlGHn7 /dBa/dlGHn©/dNa /daa/d0a/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda  \n/dh/d.a/dlGHnBa /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /d©/dLa/dlGHnBa/dKa/dlGHnBa/dKa /dlGHn©/dKa/dla/dlGHnBa/d.a /dB/dta/d.a /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dNa/dlGHni/dlGHn©.M/dJOa /dKOa/dlGHn7/dva/dlGHn©G-\n/dua/dlGHnBa/d9ddOa/dlGHn©G /dKa/daa/dNa /dB/dta/d.a/dlGHnBu/dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /dh /dla/dNOa /dNa/dlGHn7/dla/dlGHn©G /dlGHn©/d6a/daa/d0a/dl.OalT /dva/dlGHn©G/dta/daa /dBa/dlGHn©.M/dlOaa/dva /d:Oa/dlGHnBG /dvOa/9anda \n/dJa/dlGHn7 /dB/dta/d.a/dlGHnBa /dBG/dvtOa/dlGHnBa/dMa /d.a/d© /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /d0a/dJa/dlGHnBa/daa /dNa/dlGHn©G/d6Oa/dlGHnBa /dJa/dMa/dlGHn©G/d.a/dNa/dLa/dlGHnBa /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /d.a/dlGHnh/dKa/daa/dlGHn©G/d7 \n/dKa/daa/dva/dlGHnBa /dva/dKOa/d.a /dlGHn©/dNa/d.a/dlGHni /dKOa/dlGHn7/dva/dNa/dLa/dlGHnBa/dKa /dKa/dlGHn©G.b /di/dta/dlGHnBa/d7 /d0a/d7/dva/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /d6Oa/daa-/dNa/dlGHnBa/d0a/daa /d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /26  \n/dlGHn©/d9a/dla/dla /d:andra(Gndu  /dh/dJOa/daa/dlGHn©G /dva /d:andra(Gndu  /dB/dlGHn©.M/d:Oa/d7/9anda /dla/dlGHnBa/dLa/dMa/dlGHn7 /d7/dKa/dNa/dlGHn7/daa /dNa/dlGHnBa/dlGHn©/daOa/dKa /di/dta/d9aa/dua, /dJa/d©/dMa/dlGHn7 /dKOa/dlGHn7/dva/dlGHn©G-\n/dta/dvOa/dlGHnBa/daa/dlGHn©G/dla /d:andra(Gndu  /dLa/dBvaHraOa /dKa/dBvaHraOa /d6Oa/daa-/d9a/dlGHni/dBa/daa /d9a/d0a/dlGHnBu/d.a/dlGHnBa/d©-/dNOa /d:andra(Gndu /dla/dlGHnBu/d.a/dlGHnBa/d©/dKa /dla /dBnusvara /d6a /dJa/dMa/dlGHn©G/d.a/dlGHnh /dKa/dlGHn©/dvta-\n/dKa/dlGHn©/dvta /d9Oa/dlGHnBa/daa /dNa/dlGHn©/d.a/dva/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dNa/dlGHn7/dla/dlGHn©G /dNa/daa/dKOa/dlGHnBa /dNOa/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dBa/dtOa/d9a /dBG/dNa/dva/dlGHn7 \n/d:Oa/d©/9anda /dJa/dlGHnBa/d9ddOa/dlGHnh/dKa /dMa/dlGHnBu/dla/dMa /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dva/dlGHn7/d0a/d.a/dlGHn7 /dMa/dlGHnBa/daardlGHni/dKOa /d0a/dlGHnh/d©/dva/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda /dMa/dlGHnBa/dla-/dMa/dlGHnBa/dla, /d9a/dlGHniu-/d9a/dlGHniu \n/dMa/dlGHnBa/dla/dKa /dlOa/dlGHn©G/dva/dLa/d0a/daa/dlGHn©G/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dla/dNOa /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni /dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /daa/d0a/dlGHnBG/dva /dtOa /dlGHn7 /daa /dKa /dlGHn7 /d.a/dlGHnBa /dJa/dlGHn©G/dlGHn©/dNa/dva /daa/d0a/dNa, /dBG \n/dLa/dlGHn7 /dva /d:andra(Gndu  /dla/dNOa /d.a/dlGHn7 /dB/dta/d.a-/dB/dta/d.a /dla/dlGHnh/d:a/dNa/dlGHnBG/9anda  \n/dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dlGHnBa/dKa /dKOa/d6a/dva/dlGHnBa /dNa/dlGHni/dlGHn©.M/dJOa /d©/dLa/dlGHnBa/dKa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /dlKa /dlGHniu /dLa-/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dNa/d.a/dNa/dlGHnBG/dKa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa \n/dJa/d.a-/dMa/dlGHnBa/d.a/dla/dMa/dlGHn7 /dJa/d6a/dLa/9anda 1960 /d©/dlua/dlGHn©G/dla /d:andra(Gndu  /dta/dlGHniu/dua/daepO /dJa/dKOa/d.a /d9a/daa/dNOa /dBnusvara /d6a/dlGHnBa /dlGHn©.M/dJa/dLa/dlGHnBa /d:Oa/dLa \n/dva/dKOa/d.a /dla/dMa/dl.OalT /dva/dlGHn©G/dta/dlGHni/daa/dla /d:andra(Gndu  /dLa/dBvaHraOa /dKa/dBvaHraOa /dlGHn©/d.a/dMa/daepO/dLa/dlGHn©G /dva/dKa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dKOa/dlGHni/dJa/dlGHnBG/dKa /dua/dlGHnBa/dva/dlGHnBa/dua/daa/d.na \n/dNa/d.a/dLa/9anda /d9a/dJa/daepO/d.a/dlGHnh /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dBa /d9a/dJa/daepO/d.a/dlGHnh /d0a/dlGHnBa/d©-/dlKa /dlGHniu /dLa /dKOa/dlGHni/dJa/dLa/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa \n/dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva/dlGHnh /dta/daOa/dlGHnBa/d©/dMa/dlGHn7, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/d.na /dNa/dlGHn7/dua/dlvOa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /dh /dNa/d9a/dLa/dlGHnBa/dua /d.a/d© /dBa/d7/dLa /dJa/dlGHn7 \n/d6a/dlGHni/dLa/dlGHnBa/dMa/dlGHn©G/dla /d:andra(Gndu  /dB/dJa/dlGHnBa/d9a/dlGHn©G/dKa /d0a/dlGHnh/d© /d:Oa/d©/9anda /dva/dlGHnBG/dla /dBnusvara /d6a /dlGHn©/dKa/dla/dlGHnBa/d.a/dKa /d6a/dlGHnBa/dMa/dlGHn7/dvta/dlGHnBa /d.a/d©, /d9a/dlGHn7/dlOa/dlGHnh /d:Oa/dlGHn©G.M, \n/dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dKOa/dlGHn7/dva/dlGHn©G-/dua/dlGHnBa/d9ddOa/dlGHn©G/dKa /dlKa /dlGHniu /dLa-/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dKOa/dlGHni/dJa/dNa/dlGHn7 /d.a/dlGHn7 /dKa/d7/dLa/9anda /d7/dKa /dva /d:andra(Gndu  /dKOa/dlGHn7/dva-/dta/dvOa/dlGHnBa/daa \n/dh/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dJa/dMa/dlGHn©G/d.9a/dlGHnBa/daa/dlGHn©G/dKa /dh/dJOa/daa/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /dta/dlGHn©/d9ddOa /dta/daa/dva/dlGHn©G /dNOa/dlGHn7/dLa /dta/d9ddOa/dLa /dBa/dlGHn©/dNa /daa/d0a/dLa /d:Oa/dLa \n/dva/dlGHnBG/dta/daa /dta/daOa/dLa-/dlGHn©.M/dLa/dKOa/dLa /dLa/dlGHnh/dKa /d6a/dlGHnBa/dMa/dKa /dKa/dlGHnh/d.a /dNa/dlGHnBa/dva /dJa/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dJ.OalT /doa/dlGHn7 /d:Oa/dlGHnh/d9ddOa/d7 /dLa/d6a/dLa/dlGHnBa \n/dva/dKOa/d.a /dNa/dlGHnh/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa/dlGHn7 /dla/dNOa /dlGHn©/dKa/d7 /dta/dlGHnBa/d:Oa /dlGHniu  /daa/d0a/dva/dlGHnBa, /dh/d0a/dlGHnh /dla/dNOa /dlGHn©/dKa/d7 /d.a/dlGHn7 /dlOa/d0a/daa /d0a/dlGHnh/d©/dva \n/dlGHn©/dua/d9a/dlGHn7/dlOa/dlGHnh/dMa/dlGHn7 /dJa/dlGHnBa-/dJa/dlGHnBa /dNa/dlGHnh/d©/d.a/dlGHn7 /dKa/daa/dva/dlGHnBa/9anda /dBa/dNa /dlGHn©/dKa /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /d9da/dlGHnBa/dKvta/daa-/d©/dBnusvara/dJa/dlGHn©G/dlGHn©/d.a/doa/daa/dKa \n/dKOa/d6a/dva/dlGHnBa /d:Oa/dlGHnBG , /dBa/dNa /dva /d:andra(Gndu  /dKa/daa/dKOa/dlGHnBa/d.a/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /dKa/dlGHnBa/dJa /dKa /dlGHn7 /dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa/dKa /dKOa/d6a/dva/dlGHnBa /d:Oa/dlGHnBG .../9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa \n/d9a/dlGHn7/d0a/dlGHnh /d:Oa/dlGHn©G.M/dta/dLa/dlGHnBa/dla /d:andra(Gndu  /dva /d:andra(Gndu  /dla/dMa/dloa/dlGHnBa/dKa /dla/dMa/dlGHnBa/d9Oa/dlGHnBa/d.a /d.a/dlGHn©/d0a/doa/dlGHn7/d:andra(Gndu /d0a/d7/dva/9anda  \n/dta/d.n9da/dlGHnBu/dLa/dMa/dlGHn7 /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dKOa/dlGHni/dJa/dLa/9anda /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dla /d:andra(Gndu  /dLa/dBvaHraOa /dB/dta/d.a /d9Oa/dlGHn©../daa/dKa \n/dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dKa /dlGHn©/d0a/dla/dlGHnBa/dNa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dJa/dlGHnh/d9ddOa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dNOa/dlGHnBa/d©/doa/dlGHnh /dla/dNOa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /d:a/dlGHn7/dlsvta/d6a/daa /dNOa/dlGHn7/d.a/dlGHn7 \n/di/dta/dlGHnBa/dJa/daepO/d.a/dKa /di/dta/dlGHnBa/doa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dlGHn©/d9a/d.a /dJa/dlGHnBa/dNa/dlGHn7 /dla/dlGHni/d:a/dlGHnBa/daardlGHniu \n/d9dOa/dBnusvara/d6a/dla /d:andra(Gndu  /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /d.a/dlGHnBG /d:a/dLa/dva /dva/dlGHnBa/dNa/dlGHn7 /dB/dta/d.a/dlGHnh /dla/dMa/dlGHnBG/dKa /dNa/d:a/dva /dva /d:andra(Gndu  /d0a/dlGHn7/dNa/dlGHn7 /dKa/daa/dva/9anda /d©G \n/dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /daa/d0a/dNa/dlGHn7 /dKa/daa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 /dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa-/dJa/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dMa/dlGHn7 /dla/dlGHni/d9Oa/dlGHnBa/daa \n/d0a/d7/dva /dva/dlGHn7/d.a/dlGHnBa-/dva/dlGHn7/d.a/dlGHnBa /d9a/daa/dMa/d0a/dlGHnh/dMa/dlGHn7 /dla/dlGHni/d9Oa/dlGHnBa/daa /d0a/dlGHnh/d©/dva/dlGHn7 /dJa/dlGHnBa/d7/dva/9anda /dva /d:andra(Gndu /d7 /d.a/dlGHn©G/dKa /d0a/d7/dva /dJa/dlGHn7 \n/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dlGHnh/dMa/dlGHn7 /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dKa /dLa/dlGHn7/dLa /dB/dta/d.a /di/dta/dlGHn©.b/dlvOa/dlGHn©/dva /d9a/dJa/daepO /dKa/daa/dlGHnBa /dLa/dlGHn©G/9anda /dB/dKOa/d.a /dla/dMa/d7 \n \n \n \n27 //dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n/d0a/dlGHnBa/dvOa /dLa/dlGHnBa/d6a/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dtOa /dlGHn7 /daa /dKa/dlGHn©/d0a/doa/dlGHnBa /d7/d0a/dlGHn7/d.a /dB/dua/dla/daa /dNOa/dlGHn7/dvta/dva/9anda /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa \n/di/dvtOa/dLa/dlGHnBa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dlGHnh/dKa (/dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dMa/dlGHnBa/d©/doa/dlGHnh /dBa /dNOa/dlGHnBa/d©/doa/dlGHnh-/dNa/dlGHn©/d0a/d.a/dKa) /dNa/dlGHn©G/d:a \n/dB/dta/d.a /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /daa/dKOa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dta/dlGHnBa/dLa /dta/daa/d0a/dKa /dMa/dlGHnBa/dLa/d9a/d0a /dBa/dlGHn©/dKa \n/dKa/dLa/dKa/dlGHn©/dva/doa/dlGHnBa /dBa/dMa /dBa/d6a/dlGHniu/dMa/dlGHn7 /dBG/dNa/dva/dlGHn7 /dMa/d.a /dta/dlGHnBa/dLa-/dta/dlGHnBa/dLa /d0ardlGHni/dB /dLa/d6a/dlGHnBG/d7 /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa \n/dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dJa/d.a/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na/dKa /dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa/dla /d:andra(Gndu  /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dB/dua/dla/daa/dKa /dB/d.a/dlGHni/dKa /dlGHniu /dLa \n/dlGHn©/dua/d:a/dlGHnBa/daa /daa/dKOa/dlGHnBG/dva /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dla /d:andra(Gndu  /dta/dlGHni/d:Oa/dLa/dlGHn©.b/dKOa/d.a-  \n“/dBa/dua/dlGHnBa-/dJa/dlGHnBa/d0a/dlGHn©G /dNa/daOa/d.a/dlGHn7 /dKOa/d:a/daepO /dNa/daOa/dva, /dJa/dKOa/d.a/dlGHn7 /dB/dta/d.a /dKOa/d:a/daepO /dNa/daOa/dva /dva/dKOa/d.a/dlGHn7 \n/dB/d0a/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dla/dNa/d0a/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /dKa/dMa/dlGHn©G /dBu/dva/9anda /dJa /d:andra(Gndu  /dla/dlGHn7 /dla/d0a/dlGHnBG/dLa/dlGHn7 /dB/d0a/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dla/dNOa \n/dva/dlGHnBG/doa/dlGHnBa/daa /d0a/dlGHnh/d© /dva /d:andra(Gndu  /d0a/dMa /dBa/d6a/dlGHniu /dNa/dlGHn©/daOa /dla/dKa /dlGHnBG  /d:Oa/dlGHn©G.M/9anda”  \n/d7/dKa/dMa/dlGHni/d0a/daa/dlGHn©G /dla/dNOa /dKa/d0a/dLa/dKa /dlGHnBG /d.a-  \n“/d.a/dlGHn©G/dKa /d0a/d7/dva/9anda”  \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dta/d.n9da/dlGHnBu/dLa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dMa/dlGHn7 /dJua/dlGHnBa/d©/d.a /dKa/dBvaHraOa /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni /dlGHn©/d9a/d.a /dva /d:andra(Gndu  \n/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnBa/daa/dlGHn7-/dNa/dlGHnBa/dva/dMa/dlGHn7 /dlGHn©/dNa/dva/dLa/dlGHnBG/d.a /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva, /dla/dlGHnBa/dva /dlGHn©/d9a/d.a/dMa/dlGHn7 /d7/dKa /dlGHn©/d9a/d.a /dta/daOa/dlGHnBa/d7/dNa /dlOa/dlGHni/daardlGHniu \n/dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /d9Oa/dlGHn©G/daa/dlGHn7-/d9Oa/dlGHn©G/daa/dlGHn7 /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dlGHn©.M/dvOa/daepO/doa/dlGHnh /dNa/daOa/dLa /dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dKa /dBa/dMa/d9a/dlGHn©/d.a/doa/dlGHnh/d:andra(Gndu \n/dNa/daOa/dLa/9anda /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dMa/dlGHn7 /dBa/dMa/d9a/d.a/dlGHn©G /dNa/daOa/d.a/dlGHn7 /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni -/dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dua/dlGHn7/dva/d.a/dlGHnh /dla/dlGHni/d9Oa/daa/dlGHnBG/dva /dNOa/dlGHn7/dvta/dNa /dlOa/dlGHni/daardlGHniu \n/dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda  \n/dh/d.a/dlGHnBa /dla/d9ddOa/dKa/dKa /dMa/dlGHnBa/dvOa /dva/dlGHn©G/d.a/dlGHniu/9anda /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dJa/dlGHn7/dNa/dlGHnBa/dLa/dlGHn7 /dla/d9ddOa/dKa/dKa \n/dMa/dlGHnBa/dvOa, /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dNa/dlGHn©G/d:a/dMa/dlGHn7 /dB/dta/d.a /d6Oa/daa/dlGHnh /dBa /d9a/dlGHnh/dla/daa /dNOa/dlGHnBa/d6a /d0a/dlGHnBa/d©/doa/dlGHnh /dlKa /dlGHniu /dLa/9anda \n/dva/dlGHn©G/d.a /dla/dlGHnBa/dLa/dKa /dta/d:Oa/dlGHnBa/d©/dva /dJa/dKOa/d.a /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dKa/dMa/dlGHn©G/dlOa/d.a/dla /d:andra(Gndu  /dNa/d0a/dlGHnBa/dLa /dNOa/dBvaHraOa \n/d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa /dva/dKOa/d.a /d0a/dlGHnBa/d©-/dlKa /dlGHniu /dLa/dKa /d.a/dlGHnh/dKa/daa/dlGHn©G /d:Oa/dlGHnh/dlGHn©/d9ddOa, /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dta/d0ardlGHni /d:andra(Gndu /d:a /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa/9anda  \n/NBl7  \n/dlOa/dN9a /dla /dBnusvara /dKOoa/dlGHnBa : 999, /dlGHn©/dva/dlGHn©.M/dvOa : 04 /d.a/dua/dMNa/daa 2015 \n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /28  \n \n \n/d:a/dlGHnBa/dlGHn©../daa \n/dla/dMa/dlGHnBG/dKa /dla /dBnusvara /d6a /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dlGHnh/dKa /dlGHn©.b/dlvOa/dlGHn©/dva /dla/dlGHni/d9Oa/daa/d7 /dLa/d6a/dLa/9anda /dla/daa/dKa/dlGHnBa/dlGHn©../daa/doa/dlGHnh \n/dB/d.a/dlGHni/d9a/dlGHnBa/d.a /dBa /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dlGHn©.M/dvOa/daepO/doa/dlGHnh/dKa /dtOa/dlGHn©G.b/dla/dMa/dlGHn7 /dNa/daOa/dlGHnh/dvva/daa/dlGHn©G /dNOa/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dKa /dBa/dlGHn©.M/dvOa/daepO/dKa \n/dlGHn©.b/dlvOa/dlGHn©/dva /dla/dlGHni/d9Oa/daa/dLa/9anda /dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /dMa/dKa/dlGHnBa/d.a/dlGHnh /dNa/d.a/dLa, /dta/dlGHni/dlva/dKa/dlGHnBa/dLa/doa /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dla/dlGHni/d9Oa/daa/dLa /dBa \n/dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa-/dKa/dMa/daepO/d:a/dlGHnBa/daa/dlGHn©G/dKa /dua/dlGHn7/dva/d.a/dMa/dlGHn7 /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dla/dlGHni/d9Oa/dlGHnBa/daa /dNOa/dlGHn7/dLa/9anda /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa \n/dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /di/d:Oa/dlGHnBa/dLa /d7/dNa/dlGHn7 /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda  \n/dh/d.a/dlGHnBa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dKa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dMa/dlGHn7 /dla/dNOa/dla /d:andra(Gndu  /di/dMa/dlGHn7/d6a/daa /daa/d0a/dlGHnBG/dvOa/9anda \n/di/dMa/dlGHn7/daa/dKa /dLa/dlGHnBa/dNOa-/d6a/dlGHni/d.na /d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu /dNOa/dlGHn7/dvta/dNa/dlGHnh /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dta/dlGHn©/d0a/dLa, /d0a/dlGHnBa/d© /dlKa /dlGHniu /dLa/dMa/dlGHn7 /dta/daOa/dNa/dlGHnBG/dKa /dJa/dlGHn7 \n/d9a/dla /dNa/dKOa/daepO/dla /d:andra(Gndu  /diu/dta/daa/dKa /dB/dNO.OalT /doa/dlGHnBa/dla /daa/d0a/dlGHnBG/d.a /dh /dLa/dlGHnBa/dNOa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dMa/dlGHn7 /dtaa/dua/dlGHn7/dlOa /dta/dlGHn©/dNa/dva/dlGHn7 /d.a/dlGHn©G/dKa \n/dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dKa /dlOaa/dlGHn7/d.na/dlGHn©G /dta/d9ddOa/dLa/dlGHn7 /dNOa/dlGHn7/dvta/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dBa /d9a/dlGHnh/dla/daa, /d0a/dlGHnh/d©/dva/dlGHnh /dB/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /d:Oa/dlGHnBG , /dJa/dlGHn7 /dJa/dlGHn7/d0a/dlGHn7/d.a \n/dNa/dlGHni/daOa/dlGHnBa/d7/dLa/dMa/dlGHn7 /dlGHn©/d9da/d6aa/dlGHn©G /dta/dlGHnBu/dva/dlGHnBa /dh /dh/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /d.a/dlGHn7 /dNa/dlGHni/dlGHn©/daOa/doa/dlGHnBa /dNa/dlGHnBa/dlGHn©/daOa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /d6a/dlGHnBa/dMa-/d6a/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu \n/di/dJa/dlGHnBa/dlGHn©/d9ddOa /dKa/dBvaHraOa /dNa/dlGHni/daOa/dlGHnBa/d7/dLa /dKa/dlGHnBa/dJa/dlGHnh /dKa/daa/dva/dlGHnBa/9anda /dla/dlGHnh/dNOa/dlGHnBa/dlGHn©/dua/dKa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dJa/dlGHnBG/dvtOa/dlGHnBa/dMa /dlGHn©/dKa/doa/dlGHnh \n/dB/dvtOa/dlGHnBa/daa/d0a-/dNa/dlGHn©G/dla /dNa/dKOa/daepO/dKa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dMa/dlGHn7 /dtaa/dua/dlGHn7/dlOa /dKa/daa/dva/dlGHnBa /dBa /dlGHn©/dKa/doa/dlGHnh \n/dKa/dlGHnBa/d.‘:a/dlGHn©G/d.a/dlGHnBa/dvOa /dJOa/dlGHnBa ‘/dlGHn©/dKa/daa/d.na’ /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dla/dva/dlGHnBa/dua/d.a-/dB/dvtOa/dlGHnBa/dua/d.a /dNa/dKOa/daepO/dKa /dB/dua/dlvOa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 \n/dKa/daa/dva/dlGHnBa, /dva/dlGHnBG/dvtOa/dlGHnBa/dMa /d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /d7/dKa/daa/dBnusvara/d6a/dlGHnBa/d0a /dva /d:andra(Gndu  /d.a/dlGHn©/d0a/doa/dlGHn7/d:andra(Gndu /dKa/d0a/dLa /dJa/dlGHnBa /dla/dKa /dlGHnBG /d7/9anda /d7/dKa/dvta/dlGHnBa /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBa \n/d.a/dua/dva/dlGHni/dlGHn©../daa/doa/dlGHnBa /dlGHn©.M/dJa/d.a/dKa/dlGHnBa /dB/dKOa/d.a /dla/dlGHn©G/dKOa/dlGHnBG/dKa /dla/dMa/d7 /dlGHn©.M/d:Oa/dBG/d.a /dBa /d9a/dlGHnh/dla/daa /dh/d0a/d.a \n/dNa/dlGHni/daOa/dlGHnBa/d7/dLa /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBa /dJa/dlGHn7 /d6a/dlGHnBa/dMa/dKa-/d6a/dlGHnBa/dMa/dMa/dlGHn7 /d9Oa/dlGHnBa/daa /dtOa/dlGHnh/dlGHn©/d9ddOa /d9a/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /d:Oa/dlGHn©.M/dvOa/d.a.../9anda  \n/dva/dlGHn©G/dla-/dta/dlGHnBGBnusvara/dva/dlGHn©G/dla /dNa/dKOa/daepO/dKa /di/dMa/dlGHn7/daa/dKa /dJa/dKOa/d.a /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu /daa/d0a/dlGHnBG/dvOa /dva/dKOa/d.a \n/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dKa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa /dNa/d.a/dLa/dlGHnBa/9anda /dva/dlGHnBG/dNa/dlGHn©G/d:a /dNa/dlGHn7/dvta/dlGHnh /d0a/dlGHnBa/d©-/dlKa /dlGHniu /dLa/dla /d:andra(Gndu  /dta/dlGHn©/daOa /dKa/dBvaHraOa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dMa/dlGHn7   \n \n \n29 //dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n/dta/d0ardlGHni /d:andra(Gndu /d:a /d6a/dlGHn7/dLa /daa/d0a/dlGHnBG/d.a/9anda /dBa/d.a /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dKa /dB/dta/dlGHn7/dKlsa/dlGHnBa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dvOa/dlGHn©GaepO/dKa \n/dta/daOa/dlGHnBa/d© /dlGHn©/d9a/dla /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dNa/dlGHn7/dla/dlGHn©G /dJOa/dlGHniu/dKa/dlGHnBa/d.a /daa/d0a/dlGHnBG/d.a/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /d.a/dlGHn©G/dKa-/dNa/dlGHn7/dJa/d7 /dva /d:andra(Gndu  /dla/dNOa/dvtOa/dlGHnBa/dMa \n/dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni -/d.a/dlGHn7-/dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /d0a/dlGHnh/d©/dva/dlGHn7 /d:Oa/dlGHnBG , /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /d7/dKa/daa /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /d©G/d0a/dlGHnh /d.a/d© /dJa/dlGHn7 /d.a/dlGHn©G/dKa/dla /d:andra(Gndu  /dNa/dlGHn7/dla/dlGHn©G /dKa/dlGHnBa/dJa \n/dNa/dlGHn7/dJa/dlGHnBa/d7 /dNOa/dBvaHraOa /dJa/dlGHnBa/d7/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dla/dMa/dlGHnBG/doa/dlGHnh/dKa /dva /d:andra(Gndu  /dB/dta/d.a /dNa/dLa/di/dMa/dKa/dlGHn©G.b /d0a/dlGHnh/d©/dva/dlGHn7 /d:Oa/d©/9anda \n/dJa/dKOa/d.a /d7/dKa /daa/dBnusvara/d6a /dua/dlGHn7/dva/d.a /d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu /d6a/dlGHnh/daa/dlGHn7/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /daa/d0a/dva /dva /d:andra(Gndu  /dKa /dlGHn7  /dKa/dMa /dBa /dKa /dlGHn7  /dNa/dlGHn7/dla/dlGHn©G /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBa?  \n/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dMa/dlGHn7 /dlOa/dlGHni/daardlGHniu/d0a/dlGHn7/dla /d:andra(Gndu  /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dlGHnh, /dKa/dMa/daepO/d:a/dlGHnBa/dlGHn©../daa/doa/dlGHnh /dBa \n/dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dlGHn©.M/dvOa/daepO/doa/dlGHnh /dla/dNOa /dlOaa/d99Oa/dlGHnBa/dKa /d.a/dJa/dlGHn©../daa/d7 /d9a/dlGHn7/dKOa/dNa/dlGHnh /dKa/daa/dlGHnBG/d.a /dBa /dMa/dlGHnBa/dlGHn©/d.a/dva/dlGHnh /daa/d0a/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /dh/d0a/d.a /dMa/dlGHn©.M/dLa/d.a/dva/dlGHnBa /dKa/dlGHn©/d0a/doa/dlGHnh /d.a/dlGHnBG /d7/dLa/dlGHnBG/d.a /dJa/dlGHn7 \n/dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G/dMa/dlGHn7 /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHnBu /dKa/dlGHn©.M/dMa/doa/dlGHnh/d:andra(Gndu /dB/dlGHn©.M/d:Oa/9anda  \n/doa/d7/d0a /d.a/dlGHn7 /dNOa/dlGHn7/dLa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /dJa/dlGHn7 /dJa/d© /dKa/dlGHnBa/dJa/dKa /dNOa/dlGHnBa/daa /di/dvtOa/dlGHnBu/d.a/dlGHn7 /d:Oa/dlGHn©G.M /dh/dKa/daa \n/dlGHn©/d.a/dua/daepO/d0a/d.a /dJa /d:andra(Gndu  /d©/dMa/d.a/d9a/dlGHnBa/daa/dlGHn©G/dla /d:andra(Gndu  /dKa/dlGHn©../daa/dva/dlGHn7 /d:Oa/dlGHn©G.M /dva/dKOa/d.a /dMa/dlGHn©.M/dLa/d.a/dva/dlGHnBa /dBu/dva /dlGHn©/dKa/d7.../9anda  \n/dB/dBnusvara/d6a/daa/dlGHn7/dJa/dlGHn©G /dla/dlGHnBa/dlGHn©/d0a/dvoa/dKa /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dvOa/dlGHn©GaepO /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dB/dBnusvara/d6a/daa/dlGHn7/dJa/dlGHn©G /dJa/dlGHn©G/dua/d.a \n/dlOa/dlGHnBG/dLa/dlGHn©G–/dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dB/dta/d.a /dB/dlGHn©.M/d9Oa/dKa-/dla /d:andra(Gndu -/dB/dlGHn©.M/d9Oa/dKa /dKa/dlGHnBa/dJa /dlua/doa /dBnusvara  /dKa/daa/dNa–/d.a/dlGHnBG /dNa/dlGHn©/d.a /dta/d9ddOa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dBG /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dMa/d0a/dla/dlGHniu/dla /d0a/dlGHnh/dlGHn©/d.a /dJa/dlGHn7 /dB/dta/d.a/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dKa/dMa/dlGHn©G /dva /d:andra(Gndu  \n/dB/dlGHn©.M/d:Oa/d7/9anda /d0a/dlGHn7/dNa/dlGHnh /dKa /dlGHn7 /d.a/dlGHnBa /d.a/dlGHn7 /dKa/daa/dva/dlGHnBG/d.a/9anda /dKOa/dNa/dlGHnBa/dla/dlGHnh/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dKOa/dNa/dlGHnBa/dla/dKa /dKOa/d6a/dva/dlGHnBa /dMa/d.a/dlGHn7-/dMa/d.a \n/daa/dlGHn©/d0a/dva/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dlGHn©/dKa/d.a/dlGHn7/9anda  \n/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dBa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa /d6Oa/daa/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dta/d:a/dlGHnBa/dla-/dta/d:a/dta/d.a /dlGHn©/dKa/dLa/dlGHnh \n/dMa/dlGHn©G/dvta/daa /dta/dKKa/dlGHn©G.b /dla/d9ddOa/dKa/dKa /d9a/dlGHniu/daa/dlGHn©G/9anda /d.a/dlGHn©G/dKa /dla/d9ddOa/dKa /daa/d0a/d.a/dlGHn7 /dNa/dla/dKa /dLa/d6a/dlGHnBa/dva/dlGHnBa/daa /dla/dlGHn©.M/dNOa/daepO/dla/9anda \n/d6a/dlGHnBa/dMa/dlGHn7/dla /d:andra(Gndu  /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dKa /dBa/dNa/dlGHnBa-/dJa/dlGHnBa/d0a/dlGHn©G /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu /daa/dKOa/d.a/dlGHn7 /daa/d0a/dLa/dlGHnBa/9anda /dh/d.a/dlGHnBa \n/d9a/dlGHni/d©/doa/dlGHnh-/d9da/dlGHn7/daOa /dlGHn©/dKa/dLa/dlGHnh /dMa/dlGHn©G/dvta/daa /d9a/dlGHniu/daa/dlGHn©G/dNa/dLa/dlGHnBa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa /dB/dta/d.a /d9da/dlGHn7/daa/dlGHnBa /dtOa /dlGHni /dvta/dlGHnBa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa /dBa \n/d6a/dlGHnBa/dMa-/dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dla /d:andra(Gndu  /d0a/dlGHn©/dvta /d9a/dlGHnh/dla/daa /dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dMa/dlGHn7 /dNa/dla/dBvaHraOa /d:a/dlGHnBa/d0a/dlGHnBG /d:Oa/dlGHnBG/dvOa/9anda  \n/dh/d.a/dlGHnBa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu /dB/dta/d.a/dlGHnBa /d6a/dlGHnBa/dMa/dKa /dta/dlGHn©/d0a/dLa /d7/dMa./d7 /d:Oa/dlGHnBG /dvOa /dva/d0ardlGHniu/dMa/dlGHn7 \n/dB/dBnusvara/d6a/daa/dlGHn7/dJa/dlGHn©G /dla/dlGHnBa/dlGHn©/d0a/dvoa/dla /d:andra(Gndu /9anda /dB/d0ardlGHni/d.a/dlGHnBa /dLa/dlGHnh/dKa /dKa/d0a/dlGHnBG /d:Oa/dlGHnBG  /dJa/dlGHn7 /d9a/dlGHniu/daa/dKa /d9dOa/dlGHnh/dLa/dlGHnh /dla/dlGHni/d0a/dlGHnBu/d.a /dLa/d6a/dlGHnBG \n/d:Oa/d©/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa, /d9dOa/dlGHnh/dLa /dva /d:andra(Gndu  /d9dOa/dlGHnh/dLa/dlGHn7 /d:Oa/dlGHn©G.M/9anda /d9dOa/dlGHnh/dLa/dKa /d:a/dlGHnBa/dlGHn©.M/dLa /dBa/dlGHn©/dKa /dva/dNa/dLa/dlGHnBa/dKa /d:a/dlGHnBa/dlGHn©.M/dLa \n/dvOa/dlGHnh/d9ddOa/dlGHn7 /dla/dNOa /dta/dKa /dlGHnBG /d9ddOa /dta/dNa/dlGHnBG/d7/9anda /dKa/dlGHnh/d.a/dlGHnh /dNOa/dlGHnBa/dlsa/dlGHnBa /dNOa/dlGHnBa/dlsa/dlGHnBa /dNOa/dlGHn7/dLa /dJa/dlGHn7 /dKlsa/dlGHn7/dvaa /dNOa/dlGHn©../daa/dMa/dlGHn7 /dNa/dlGHnBa/dJa/dLa-\n \n \n \n/dvtOa /dlGHniu /dvtOa /d6a/dlGHnBa/d:Oa /30  \n/dlGHn©.M/dLa/dKOa/dLa /dJa/dlGHnBa/d©/d7/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dla/dlGHnBa/dlGHn©/d0a/dvoa /dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dKa /dh/d0a/d.a /dlOa/dlGHn©G/dLa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dJa/dlGHn7 /d9a/dlGHn7/d0a/dKa \n/dBa/dvMa/dlGHnBa /dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dla/dNOa /dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a /dNa/dlGHnBa/dla /dKa/daa/dlGHnBG/d7/9anda /dva/dlGHnBG/dvtOa/dlGHnBa/dMa /d6a/dMa/dlGHnBG/doa/dlGHnBa /dta/dlGHnBa/d0ardlGHni/d.a \n/dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dJa /d:andra(Gndu  /dMa/dlGHnh/dJa/daa/dlGHn7 /d.a/d© /d9a/dlGHn7/dNa /dva /d:andra(Gndu  /dh/d© /dua/dlGHn7/d:a/dlGHnBa/daa/dlGHn7 /dta/dlGHnBa/d0ardlGHni/d.a/dKa /dKa/dlGHnh/d.a /d9a/dlGHnh/dKOa? /dKOa/dlGHnBa/d7/daa /dJa/dlGHn7 \n/dla/dlGHn7.../9anda /d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu /dKa/dlGHnBa/daa/d.na/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dla /d:andra(Gndu  /dLa/dBvaHraOa /dKa/dBvaHraOa /dla/dMa/dlGHnBa/dJa /dva/dKa \n/dMa/dlGHnBa/d.a-/dla/dM.OalT /dMa/dlGHnBa/d.a /dBa /dta/d9a-/dtaa/dlGHn©/dva/dlsvtOa/dlGHnBa/dKa /dBa/d9a/daa /dNOa/dlGHn7/dvta/dNa/dlGHn7 /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dlGHnh /dBa \n/dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dlGHnh/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dva /d:andra(Gndu  /d©G /dLa/dlGHnBa/dNOa /dNOa/dlGHn7/dNa/dlGHn7 /dKa/d7/dLa /dJa/dlGHn7 /dJa/dKOa/d.a /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /d7/dKa /d6a/dlGHnh/dvta/dlGHn7 /d7/dMa./d7. \n/dta/dlGHnBa/dla /dKa/dBvaHraOa /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a /dva /d:andra(Gndu  /d7/dMa./d7. /dva/dKa/dKa /dNa/dlGHnBa/dvta/dKa /dNa/dlGHnh/d9Oa /dva /d:andra(Gndu  /d0ardlGHni/d.a/dKa/dlGHnBa /dNOa/dlGHnBa/d©/d7 /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/dKa/daa/dlGHnBG-/dla /d:andra(Gndu -/d9Oa/daa/dlGHnBG-/dJa/dlGHnh/dKa/daa /dva /d:andra(Gndu  /dh /dNOa/dlGHnBa/d©/d7 /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa/9anda /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /d©G /dJa/dlGHn7 /dKa/dlGHnh/d.a /d7/d0a/dlGHn7/d.a /dta/daOa/dlGHni.alt/dBa \n/d0a/dlGHn7/dva/dlGHnBa /dJa/dlGHn7 /di/d::a /dlGHn©.M/dlOa/dKOa/daa /d9Oa/dlGHn©../daa /dta/d0ardlGHni /d:andra(Gndu /d:a/dlGHnBG/dKa /dNa/dlGHn©G/dBa /dB/dta/d.a/dlGHnBa /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /d.a/d© /daa/dKOa/d.a/dlGHn7 /d0a/dlGHn7/dva/dlGHnBa/9anda \n/dB/d6a/daa-/dMa/d6a/daa /d7/dKa /d9dOa/dlGHn©/dKa/doa/dlGHnBa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dla/dNa/d0a/dKa /dMa/d.a-/dMa/dlGHn©.b/d.9a/daa/dMa/dlGHn7 /dNa/dlGHnBa/dla /dKa/daa/dlGHnBG/dNa/dLa/dlGHnBa \n/dNOa/d6a/dua/dlGHnBa/d.a /dKa /dlGHnBG /dLa/dlGHnBa/dlOa/dua/dlGHnBa/dla/dlGHn©G /dNa/d.a/dlGHnBG/d7 /d:a/dlGHnBa/d0a/dlGHnBG /d:Oa/dlGHnBG /dvOa/9anda  \n/d9a/dlGHn7/dKOa/dlGHnBa-/d9a/dlGHn7/dKOa/dlGHn©G /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dlGHnh/dMa/dlGHn7 /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dlGHnBa/dKa /dlva/daa /dNa/daOa/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda \n/d:Oa/dlGHnh/dvta /d9a/dlGHni/d.a/dlGHniu /dNOa/dlGHnBa/d7 /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /d7/dMa./d7. /dta/dlGHnBa/dla /dKa/dBvaHraOa /dLa/dlGHn7/dLa/dlGHn©.b/dKOa/d.a, /dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /d.a/dlGHnh/dKa/dlGHn©../daa/doa/dlGHnh/dMa/dlGHn7 \n/dtaa/dlGHnh/d..a/dlGHn©/dva /dNOa/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dJa/dlGHn7/dKa/daa /dtaa/dNOa/dlGHnBa/dua /d6a/dlGHnBa/dMa/dlGHnh/dta/daa /dta/d9ddOa/dNa/dlGHn7 /dKa/d7/dLa/9anda /d9a/dlGHn7/dKOa/dlGHnBa-/d9a/dlGHn7/dKOa/dlGHn©G /d6a/dlGHnBa/dMa/dMa/dlGHn7 \n/dta/dlGHnBa/d:andra(Gndu/d:a/dvta/dlGHnBa /d7/dMa./d7. /dta/dlGHnBa/dla /dNOa/dBvaHraOa /d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBa/9anda  \n/dKa/d0a/dlGHnBG/dLa/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu /dla/dNOa /dlGHn©/d9a/d.a /d6a/dlGHnBa/dMa/dla /d:andra(Gndu  /dJa/dlGHnh/d9ddOa/dLa /daa/d0a/dLa/dlGHnBa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /dJa/dlGHni/dlGHn©/d9ddOa \n/dKa/dBvaHraOa /daa/dlGHn©/d0a /d.a/dlGHnBG /dla/dKa/dLa/dlGHnBa/9anda /dJa/dlGHni/dlGHn©/d9ddOa /dKa/dBvaHraOa /daa/d0a/dlGHnBG/dKa /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dNOa/dlGHn7/dLa /dJa/dlGHn7 /dMa/d.a/dlGHni/dKOa/dlGHn7/dKa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G \n/dJa/dKa/dlGHnBa/d:andra(Gndu /dMa/d.a/dlGHni/dKOa/dKa /dNa/d.a/dlGHnBu/dLa /dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dlGHnh/dKa /dlGHn©.M/dJa/d.a/d6a/dlGHn©G /d:Oa/dlGHnBG  /dlGHn©/dKa/d.a/dlGHn7 /dva /d:andra(Gndu /d7 /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 \n/dNa/dlGHn7/dvta/dlGHnBa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dKa/dlGHnh/daa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /d.a/dlGHn7/d.a/dlGHn7 /dNa/dlGHnBa/dta/dlGHnh/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dB/dta/d.a /dNa/dlGHnBa/dLa/dta/d.a /dMa/d.a /dta/d9ddOa/dlGHnBG /d:Oa/dlGHnBG, /dJa/dlGHn7/dKa/daa/dlGHnBa /dh /dlGHn©/dta/dva/dlGHnuo)alG)a-\n/duo)alG)a/dlGHnuo)alG)a/d.na /dNa/dlGHni/dlGHn©.M/dJOa /d:a/dlGHni/dKa/dNa/dlGHnBG/dKa /dla /dBnusvara /dKa/dLta /dMa/d.a/dMa/dlGHn7 /daa/dlGHnh/dlGHn©/dta /dlGHn©/d.a/dMa/dlGHnBa/d0a/dlGHnBG/d7 /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /d.a/dlGHn7 /dla/dMa/dlGHnBa/dlGHn©.M/dJa/doa/dlGHnh \n/dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dMa/dlGHn7 /dB/dlGHn©.M/d:Oa.../9anda  \n/dh/d.a/dlGHnBa /dJa/dKOa/d.a /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dvOa/dlGHn©GaepO /d:Oa/dLa/dlGHnBa /dva/dKOa/d.a /dNa/d::a/dlGHn7 /d:Oa/dLa/dlGHnBa, /dh/d0ardlGHniu \n/dB/dua/dlvOa/dlGHnBa/dMa/dlGHn7 /dlKa /dlGHniu /dLa-/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dKa /dla /dBnusvara /d6a/dlGHn©G /d6a/dlGHnBa/dMa/dMa/dlGHn7 /dNa/d.a/dNa/dlGHn7 /dKa /dlGHn7 /dLa/dlGHnBG/d.a/9anda /dBa /dJa/dKOa/d.a /d0a/dlGHnBa/d©-\n/dlKa /dlGHniu /dLa/dKa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa /dNa/d.a/dLa/dlGHnBa /dva/dKOa/d.a /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dvOa/dlGHn©GaepO /dJa/dlGHn©G/dua/d.a/dKa /dla/dNOa /dlGHn©/dKa/d:Oa/dlGHni  /dNa/d9a/dlGHnBG/dLa \n/d6a/dlGHn7/dLa/dlGHnBG/d.a, /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /daa/d0a/dLa/dlGHnBa /dva /d:andra(Gndu  /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dvOa/dlGHn©GaepO/d7 /dla/dNa/d0a/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a/9anda /dh/d.a/dlGHnBa /dB/dvtOa/dNa/dlGHnBa/daa/dlGHn7 /d6a/dlGHnBa/dMa /dB/dNa/dlGHnBG \n \n \n \n31 //dJa/d6a/d9a/dlGHn©G/dlOa /dtaa/dla/dlGHnBa/d9a /dMa/d.n9da/dLa  \n/d:Oa/dLa/dlGHnBa /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa /daa/dlva/dlGHn7/dKa /dJOa/dMa/dlGHnBa/daa /dBa /dta/dlGHn©../daa/dua/dlGHnBa/daa/dlGHn7/dKa /dKa/dlGHnBa/dJa/dMa/dlGHn7 /di/dLa/dlGHnBG/dJOa /dKa/dBvaHraOa /dla/dMa/d7 /dKa/dlGHn©/dvta \n/dJa/dlGHnBa/d©/dva /daa/d0a/dlGHnBG/d.a, /dJa/d©/dla /d:andra(Gndu  /d6a/dlGHnBa/dMa /dlGHn©/d9a/dla /dva/dKa /dlGHnBG /dKa /dla/dMa/dlGHnBG/doa/dlGHn7 /d.a/dlGHn7 /dNOa/dlGHn7/dvta /dta/dNa/dlGHnBG/d.a.../9anda  \n/dh/d.a/dlGHnBa /dla/dMa/dlGHnBa/dJa/dlGHnh/dKa /dNa/dlGHn©G/d:a/dKa /dJa/dlGHn7 /dKa/dlGHnBa/dJa /dB/dlGHn©.M/d:Oa, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dla/dlGHnBa/dua/daepO/dJa/dlGHn©/d.a/dKa /dKa/dlGHnBa/dJa \n/dh/d0a/dlGHnh /dKa /dlGHn7 /dva/dlGHn7/dKa /daa/dBnusvara/d6a/dlGHnh/dKa /dB/dlGHn©.M/d:Oa /dBa /dKa/daa/dlGHnBG/doa/dlGHnh/dKa /d9dOa/dBnusvara/d6a /dB/dLa/d6a-/dB/dLa/d6a /d:Oa/d©/9anda /dMa/dlGHni/d9a/dlGHnBa \n/dva/d© /dla/dNOa/dla /d:andra(Gndu  /dKa/dMa /dla/daa/dlGHnh/dKa/dlGHnBa/daa /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dB/dKOa/d.a /dva/dKa /daa/d0a/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda  \n/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dKa /dta/dlGHni/dlva/dKa/dlGHnBa/dLa/doa/dMa/dlGHn7 /dla/dMa/dlGHnuo)alG)a/d99Oa/dva/dlGHnBa /dBa/d7/dLa, /dh/d.a/dlGHnBa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dMa/dlGHn7 /d:Oa/dlGHnBa/dvaa/dlGHnh \n/dBa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dlGHnh/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /d.a/dua-/d.a/dua /dBa /d.a/dlGHn©G/dKa-/d.a/dlGHn©G/dKa /dta/dlGHnh/dvOa/dlGHn©G /di/dta/dLa/dN.OalT /d9Oa /dNOa/dlGHn7/d.a/dlGHn7 \n/dta/dlGHni/dlva/dKa/dlGHnBa/dLa/doa/dKa /dla /dBnusvara /d:a/dlGHnBa/dLa/d.a/dMa/dlGHn7 /dla/dlGHn7/d0a/dlGHnh /dNa/daOa/dlGHnh/dvva/daa/dlGHn©G /dNOa/dlGHn7/dLa/9anda /dJa/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa /dta/dlGHnBG/d6Oa-/dta/dlGHnBG/d6Oa \n/dtaa/dKa/dlGHnBa/dlOa/d.a/dKa /dtaa/dKa/dlGHnBa/dlGHn©.M/dlOa/dva /dta/dlGHnh/dvOa/dlGHn©G/dta/daa /d.a/dlGHn©G/dKa /dtaa/dKa/dlGHnBa/dlOa /dta/d9ddOa/d7 /dLa/d6a/dlGHnBG/d7, /dtaa/dKa/dlGHnBa/dlGHn©.M/dlOa/dva \n/d0a/dlGHnh/d©/dva/dlGHn7 /dta/dlGHnh/dvOa/dlGHn©G/dKa /d6a/dlGHni/d.na /dNa/dlGHni/dJOa/dlGHnBu/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa/dKa /d.a/dJa/dlGHnBG/daa /dta/d9ddOa/d7 /dLa/d6a/dlGHnBG /d:Oa/dlGHnBG /d.a, /dMa/dlGHnBa/d.a/dlGHn7 /dta/dlGHnh/dvOa/dlGHn©G/dKa \n/d6a/dlGHni/d.na-/dB/dua/d6a/dlGHni/d.a /dNa/dlGHni/dJOa/dlGHnBu/dlGHn©/d.a/d0a/dlGHnBa/daa /dNOa/dlGHn7/dvta/d.a/dlGHn7 /dla/dNOa/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dLa/dlGHnBa/dNOa/dlGHn7-/dLa/dlGHnBa/dNOa /d0a/dlGHnh/d©/d7 /dva/dlGHn©/d0a/d.a/dlGHnBa \n/daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dla /d:andra(Gndu , /dta/dlGHni/dlva/dKa/dlGHnBa/dLa/doa/dla /d:andra(Gndu  /dLa/dBvaHraOa /dKa/dBvaHraOa /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dKa /dlGHn©.M/dlOa/dKlsa/dKa/dKa /dla /dBnusvara /d6a \n/dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dlGHn©.M/dvOa/daepO/doa/dlGHnh/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dLa/dlGHnBa/dNOa /dNOa/dlGHn7/dLa.../9anda  \n/dlOa/dlGHni/daardlGHniu/d0a/dlGHn7/dla /d:andra(Gndu  /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu/dKa /dJOa/dlGHni.alt/dKa/dlGHnBa/di /dta/daOa/dlGHnBG-/dlGHn©.M/dLa/dKOa/dlGHnBG /dlGHn©/d9a/dla /daa/d0a/dLa/dlGHnBG/d.a, /dla /dBnusvara /d6a/dlGHn7 \n/dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa/dKa /dta/dlGHni/dlva/dKa/dlGHnBa/dLa/doa/dKa /dNOa/dlGHnBa/daa /dNOa/dlGHn7/dvta/d.a/dlGHn7 /dta/daOa/dlGHnBG-/dlGHn©.M/dLa/dKOa/dlGHnBG/dMa/dlGHn7 /dBa/daa/dlGHnh /dNa/daOa/dlGHnBu/dvaa/dlGHn©G/d7-/dKa \n/dB/dua/dla/daa /dNOa/dlGHn7/dvta/dLa/dlGHnBG/d.a/9anda  \n/d7/dKa /dva /d:andra(Gndu  /dMa/d0a/dlGHnBa/dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dLa/doa/dKa /dlGHn©/dua/d9oa/dlGHnBa/dvOa/dlGHn©GaepO/dKa /dlGHn7/d:andra(Gndu  /dta/daOa/dlGHnBu/d.a/dlGHnBa/d© /dva/dlGHnBG/dta/daa /dta/dlGHni/dlva/dKa/dlGHnBa/dLa/doa/dKa \n/d9a/dlGHn7/dKOa-/daa/dlGHn7/dKOa/dKa /dNOa/dlGHnBa/daa /dNOa/dlGHn7/dvta/d.a/dlGHn7 /daa/dlGHnBa/dMa/dKa /dlGHnuo)alG)a /dls.na /dNa/dlGHnBa/dNa/dlGHniu /dKa/dlGHnBu/dLa/dlGHn7/dJa /dKO","size_mb":7.15,"has_text":true},"Videha 238.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 238.pdf","name":"Videha 238.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Iसाद मJ डलक  2 टा दीघ1कथा संPह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच^कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचdक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकhइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृoक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत1मान मैिथली सािहrय\" िवषयक िवशेषsक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \ntी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषsकमे नेपालक वत1मान मैिथली सािहrय केर मूvयsकन रहत। अइ िवशेषsक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीxा-समालोचना आिद Iyतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Iयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषsक आिब जाए। उ*मेद अिछ िवदेहक ई Iयास दूनू \nपायापर एकटा पूल ज~र बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंि^त रचनापर आमंि^त आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि^त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम1तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमtजीक आमंि^त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिvदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Iकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतh मधुकsत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषsक तीन सािहrयकारपर Iकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषsक जीिवत सािहrयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहrयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहrयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषsक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषsक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मdगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग1त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषsक परमेर कापिड़, वीरे मिvलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Iयास रहत जे ई िवशेषsक सभ 2018 मे Iकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ1र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आPह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha @gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह स*मान  \nिवदेह समानातर सािहrय अकादेमी स*मान  \n१.िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार २०१० -११   \n२०१० tी गोिवद झा (समP योगदान लेल) \n२०११ tी रमानद रेणु (समP योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी पुरyकार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुरyकार- tी जगदीश Iसाद मJडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संPह) \n२०११ बाल सािहrय पुरyकार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संPह) \n२०११ युवा पुरyकार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुरyकार- tी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बsला- मािनक बंोपायाय, उपयास \nबsलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा स*मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक ~पमे Iिस ) \n1. िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार  2012  \n2012 tी राजनदन लाल दास (समP योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा स*मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक ~पमे Iिस ) \n२०१२ बाल सािहrय पुरyकार - tी जगदीश Iसाद मJडल क “तरेगन ” बाल Iेरक िवहिन कथा संPह \n२०१२ मूल पुरyकार - tी राजदेव मJडलक \"अ*बरा\" (किवता संPह) लेल। \n2012 युवा पुरyकार- tीमती ¢योित सुनीत चौधरीक “ अिच1स ” (किवता संPह) \n2013 अनुवाद पुरyकार- tी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मर ाठी उपयास tी िव£णु सखाराम खाJडेकर) \nिवदेह भाषा स*मान २०१३ -१४ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक ~पमे Iिस ) \n२०१३ बाल सािहrय पुरyकार – tीमती ¢योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संPह) लेल। \n२०१३ मूल पुरyकार - tी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संPह) लेल। \n२०१३ युवा पुरyकार- tी उमेश मJडलक “िन¥तुकी” (किवता संPह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरyकार- tी िवनीत उrपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास tी उदय Iकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स*मान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहrय अकादेमी स*मान ) \n२०१४ मूल पुरyकार- tी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संPह) \n२०१४ बाल पुरyकार- tी जगदीश Iसाद मJडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुरyकार - tी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संPह) \n२०१५ अनुवाद पुरyकार - tी श*भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित1कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स*मान २०१२  \nअिभ  नय - मु§य  अिभनय  , \nसुtी िश v पी कुमारी, उ¨- 17 िप ता tी ल© मण झा \ntी शोभा का त महतो, उ¨- 15 िप ता- tी रामअवतार महतो, \nहाy य -अिभनय  \nसुtी िI यंका कुमारी, उ¨- 16, िप ता- tी वैनाथ साह \ntी दुगhनंद ठाकुर, उ¨- 23, िप ता- y व. भरत ठाकुर \nनृr य  \nसुtी सुलेखा कुमारी, उ¨- 16, िप ता- tी हरेराम यादव \ntी अमीत रंजन, उ¨- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  ^कला \ntी पनकलाल मJडल, उमेर- ३५, िपता- yव. सुदर मJडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \ntी रमेश कुमार भारती, उ¨- 23, िप ता- tी मोती मJ डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \ntी परमान द ठाकुर, उ¨- 30, िप ता- tी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \ntी बुलन राउत, उ¨- 45, िप ता- y व. िच v टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \ntी बहादुर राम, उ¨- 55, िप ता- y व. सरजुग राम \nिशvपी-वyतुकला \ntी जगदीश मिvलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित1-मृिoका कला \ntी यदुनंदन पंिड त, उ¨- 45, िप ता- अशफ¬ पंिड त \nका­ -कला \ntी झमेली मुिखया,िपता yव. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आrमिनभ1र संyकृित  \ntी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता yव. tी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प^कािरता स*मान  \n-२०१२ tी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित1कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स*मान २०१३    \nमु§य अिभनय -  \n(1)  सुtी आशा कुमारी सुपु^ी tी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु^ मो. ईषा आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुtी अपणh कुमारी सुपु^ी tी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि© म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाy य –अिभनय - \n(1) tी ±²दवे पासवान उफ1 रामजानी पासवान  सुपु^- y व. ल© मी पासवान, पता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु^ मो. मुy ताक आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित1कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स*मान  (मsगिन खबास समP योगदान \nस*मान ) \nशाy ^ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \ntी रामवृx िस ◌ ंह सुपु^ tी अिन  ~ िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोy ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमsगिन   खबास स* मान: िमिथला लोक संyकृित संरxण : \ntी राम लखन साहु पे. y व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोy ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित1कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स*मान  (समP योगदान स*मान ):  \nनृr य  -  \n(1)  tी हिर   नारायण मJ ड ल सुपु^- y व. न दी मJ डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुtी संगीता कुमारी सुपु^ी tी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  ^कला-  \n(1)  जय Iकाश मJ ड ल सुपु^- tी कुशेर मJ डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोy ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी च द न कुमार मJ ड ल सुपु^ tी भोला मJ डल, पता- गाम- खड़गपुर, पोy ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संIित , छा^ y नातक अंित म वष1, कला एवं िश v प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यd / हारमोिनयम   \n(1) tी महादेव साह सुपु^ रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड1- नं. ०९, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) tी जागेर Iसाद राउत  सुपु^ y व. रामy व~प राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) tी अनुप सदाय  सुपु^ y व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर पµी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) tी कv ल र राम  सुपु^ y व. खµर राम, उमेर- ५०, गाम- लि© म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरस नचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु^ y व. अनुप राम, गाम+पोy ट- ि◌ नम1ली, वाड1 न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशvपी-वyतुकला-  \n(1)  tी बौकू मिv ल  क सुपु^ दरबारी मिv ल क, उमेर- ७०, गाम- लि© म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  tी राम िव  लास धिर  कार  सुपु^ y व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित1कला-मृित1कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु^ - tी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पोy ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) tी Iभु पंिड  त सुपु^  y व .   , पता- गाम+पोy ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका­ -कला-  \n(1) tी जगदेव साहु सुपु^ शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम1ली-पुरवhस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) tी योगे   ठाकुर सुपु^ y व . बुू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आrमिनभ1र संyकृित -   \n(1)  tी राम अवतार  राउत सुपु^ y व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  tी रौशन यादव  सुपु^ y व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पोy ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ¶ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु^ मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोy ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \ntी ब च न मJ ड ल सुपु^ y व. सीताराम मJ डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी रामदेव ठाकुर सुपु^ y व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Iभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  tी सुकदेव साफी \nसुपु^ tी   , \nपता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Iभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु^ y व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले¶ु दास  सुपु^ y व. सनक मJ डल पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु^ अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु^...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) tी जगत नारायण मJ ड ल सुपु^ y व. खुशीलाल मJ डल, उमेर- ४०, गाम+पोy ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी देव नारायण यादव  सुपु^ tी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पोy ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) tीमती फुदनी देवी प·ी tी रामफल मJ डल, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुtी सुिव  ता कुमारी सुपु^ी tी गंगाराम मJ डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोy ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) tी सीताराम राम  सुपु^ y व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि© म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी ल© मी राम  सुपु^ y व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकdरनेट -  \n(1) tी च द र राम  सुपु^- y व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि© म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  tी राज कुमार महतो सुपु^ y व. ल© मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम1ली वाड1 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  tी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोy ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  tी जीबछ यादव  सुपु^ y व. ~पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी श* भु मJ ड ल सुपु^ y व. लखन मJ डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोy ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  y स कर - (िख  y सा कहैबला)-  \n(1)  tी छुतह~ यादव उफ1 राजकुमार , सुपु^ tी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पोy ट- मनोहर \nपµी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ1 टहल मुिख  या- \n(2) सुपु^ y व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच^कला- \n(1)  सुtी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु^ी tी रामदेव Iसाद मJ डल ‘झा~दार’ पता- गाम- रसुआर, पोy ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  tीमती वीणा देवी प·ी tी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  tी िक  शोरी दास  सुपु^ y व. नेबैत मJ डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \ntी उपे   चौधरी सुपु^ y व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी देवनाथ यादव  सुपु^ y व. सव1जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झdझपµी, पोy ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यd, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) tी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) tी कु द न कुमार कण1 सुपु^ tी इ  कुमार कण1 पता- गाम- रेबाड़ी, पोy ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) tी राम खेलावन राउत  सुपु^ y व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \ntी रामच   Iसाद मJ ड ल सुपु^ tी झोटन मJ डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \ntी िव  भूित   झा सुपु^ y व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \ntी रिव     यादव  सुपु^ सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर पµी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \ntी िप  चकुन  सदाय  सुपु^ y व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \ntी रामपित   मJ ड ल सुपु^ y व. अजु1न मJ डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  tी किप  लेर दास सुपु^ y व . सुºर दास , उमेर- ७०, गाम- लि© म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी खखर सदाय  सुपु^ y व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  tी रामिव  लास यादव  सुपु^ y व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोy ट- सsिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \ntी जोगे   राम  सुपु^ y व. िब v टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी राजे   राम  सुपु^ कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाy ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \ntी सैनी राम  सुपु^ y व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी जनक मJ ड ल सुपु^ y व. उिच त मJ डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यd/ Pुम बाजा  \ntी परमेर मJ ड ल सुपु^ y व. िब हारी मJ डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयd बजबै छिथ । \ntी जुगाय साफी सुपु^ y व. tी tीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \ntी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \ntी योगे   राम  सुपु^ y व. िब v टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \ntी जPनाथ चौधरी उफ1 िध  यानी दास  सुपु^ y व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी महे   पो»ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \ntी राम Iसाद राम सुपु^ y व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषsक :- \n१) हाइकू िवशेषsक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषsक २१ म अंक ,  १ नव*बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषsक ६७ म अंक , १ अ¾टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहrय िवशेषsक ७० म अंक , १५ नव*बर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषsक ७२ म अंक १५ िदस*बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषsक ७७ म अंक ०१ माच1 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषsक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगyत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1  \n८) भि¾त गजल िवशेषsक १२६ म अंक , १५ माच1 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीxा िवशेषsक १४२ म, अंक १५ नव*बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकsत िमt मधुप िवशेषsक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषsक १८९ म अंक १ नव*बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषsक १९१ म अंक १ िदस*बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह स*मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अIैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अvबम  गीत  संगीत  िवशेषsक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि^त  रचनापर  आम ंि^त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पsच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि^काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव1tे­  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Iबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÁय उrसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उrसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Iबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÃय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal 'िवदेह ' 23 8 म अंक  15  नव*बर  2017  (वष1 10  मास  11 9 अंक  23 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहrय आदोलन \n (c)2004-17. सवhिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अ िछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Iथममैिथली पािxक ई-पि^का ISSN 2229-547X VIDEHA \nस*पादक: गजे ठाकुर। सह-स*पादक: उमेश मंडल। सहायक स*पादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मुºाजी (मनोज कुमार कण1)। स*पादक- नाटक-रंगमंच-चलिच^- बेचन ठाकुर। \nस*पादक- सूचना-स*पक1-समाद- पूनम मंडल। स*पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उrपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अIकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण1 उoरदाियrव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेJटक ~पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÆटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिxत पिरचयआ अपन yकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Iकाशनक हेतु \nिवदेह (पािxक) ई पि^काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Iकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संPहकoh लोकिनक लगमे रहतिह, मा^ एकर Iथम \nIकाशनक/ िIंट-वेब आकhइवक/ आकhइवक अनुवादक आ आकhइवक ई-Iकाशन/ िIंट-Iकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि^काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयvटीक/ पािरtिमकक Iावधान नै \nछै। त रॉयvटीक/ पािरtिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आPह। ऐ ई पि^काक tीमित ल©मीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Iकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-17 सवhिधकार सुरिxत। िवदेहमे Iकािशत सभटा रच ना आ आकhइवक सवhिधकार रचनाकार आ \nसंPहकoh लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृoसँ Iार*भ इंटरनेटपर मैिथलीक Iथम उपिyथितक या^ा “’िवदेह’- Iथम \nमैिथली पािxक ई पि^का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Iकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृo 'िवदेह' ई-पि^काक Iव¾ताक संग मैिथली भाषाक जालवृoक \nएPीगेटरक ~पमे Iयु¾त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि^का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसिरyतु    \n \n \n1/BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM  \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /2 \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM  \n \n \n \n \nBdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \n \n \n \n \n \nBdoMBdiiMBdrMBdsignai BdogMBdvMBdsignAMBdshMBdbM  \nBdsignaBdbMBduMBdgephBdiMBdsignai  \n \n \n \n3/BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \n \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /4 \n \n \n \n \n \nBdsignaSuBduMBdsignaSuBdmhM BdiMBdsignAMBdvM BdrMBdsignroDMliDgBdbShMlf BdDMBdsignAMBdrMBdbMBdsM BdCMndrMUindu  BdiMBdAvMgrMhM BdvMBdAvMgrMhM BdBMBdsignAMBdiMBdsignUBdvM BdDdhMBdsignEBdgMBdoMBdgM BdBMBdsignAiBdsMBdiM \nBdohM BdsignU BdiMBdBMBdsignAMBdDddhMBdsignai BdiMBdtMBdsignAuBdsignaBdbMBdpMBdsignAMBdgM \nBdmMBdmhMBdsignAM \nBdbMBdrM BdsignaBdrMBdpMBdsignAMBdbM BdABdbMBdsignaBdbMBdpMBdsignAMBdgMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu   \nBdsMBduMBdgMBdsignaBdoMBdmM  \n \nleiZ.k    \n \n \n5 /BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \n \n \n \nISBN :  978-93-87675-21-6 \n \nBdDMBdsignAMBduM  : `251/-  \n \nBdsMBdrMBdsignAMBdgephBdsignaSuBdDhMBdvMBdsignAMBdgM ©  BdshgMBdsignai BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogM BdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM   \n \nBdmMBdsignEBdsMBdgM  BdsM BdAnusvMrM BdsShMlf BdvM BdgMBdbnM :  2017   \n \nBdogMBdvMBdsignAMBdshMBdvM :  BdoMBdiiMBdrMBdsignai BdogMBdvMBdsignAMBdshMBdbM   \nBdmMBdsignUBdiMBdsMBdsignai BdBhMBdrMBdbM, BdlMBdsignE.BdEBdiM.BdbMBdsignEBdpMBdgMHdsignUu BduMBdsignAMBdtMBdgeph, BdrMBdsignAMBdDdMBdgeph BdbM BdAnusvMrM . 06, BdsignaBdbMBduMBdgephBdiMBdsignai, BdsignaSuBdlMBdiMBdsignAM- BdsMBdsignUBdoMBdsignAuBdiM,   \nBdsignaBdBMBdpMBdsignAMBdgM : 847452  \n \nBdrMBdsignEBdBMBdsMBdsignAMBdaBdmtM :  http://pallavipublication.blogspot.com  \nBdai-BduMBdsignEBdiM : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \nBduMBdsigncBdBMBdsignAMBdaBdiM :  8539043668, 9931654742 \n   \n \nBdsignaBdogMBdbmtM :  BduMBdsignAMBdbMBdrM BdAMBdmtMBdgeph, BdsignaBdbMBduMBdgephBdiMBdsignai (BdsMBdsignUBdoMBdsignAuBdiM)  \nBdAMBdrMBdgMBdbnM :  BdDMBdsignai BdsMBdsignAMBdpMHdsignU BdsignaBdogMBdsignaS@BdbmtMBdtM BdogMBdsignEBdsM. BdsignaBdbMBduMBdgephBdiMBdsignai (BdsMBdsignUBdoMBdsignAuBdiM) BdsignaBdoMBdbM : 847452   \n \nSHAMBHUDAS   \nCollection of Long Stories by Sh. Jagdish Prasad Mandal    \n \nBdAi BdoMBdsigncBdmhMBdsignaiBdvM BdsMBdrMBdsignAMBdgephBdsignaSuBdDhMBdvMBdsignAMBdgM BdsMBdsignUBdgMBdsignaSuBdvssMBdmM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdogMBdvMBdsignAMBdshMBdvM BdABdmhMBdrMBdsignAM BdvMBdsignAMBdCMndrMUinduBdoMBdsignaiBdgMBdsignAMBdaBdmtM BdDhMBdsignAMBdgMBdvMBdvM \nBdsignaSuBdiMBdsignaS@BdvhMBdmM BdABdbMBdsignUBduMBdsignaBdmMBdvM BdsignaBdBMBdbMBdsignAM BdoMBdsigncBdmhMBdsignaiBdvM BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdABdAnusvMrMBdshMBdvM BdChMBdsignAMBdYMBdsignAM BdogMBdsignaBdmM BdEBdrM BdAnusvMrM  BdsignaSbBdgMBdvMBdsignCMndrMcBdsignaBdDdMBdAnusvMrMBdtM \nBdsMBdsignaBdpMBdmM BdaBdiMBdsignEBdvShMlf BdmtMBdgMkMrBdsignCMndrMcBdsignaBdbMBdvM BdABdmhMBdrMBdsignAM BdYMBdsignAMBdAnusvMrMBdsignaBdmgM BdvM, BdvMBdsigncBdbMBdsignc BduMBdsignAMBdDhYMBduMBdsM BdCMndrMUindu  BdABdmhMBdrMBdsignAM BdlbyMBdsignAMBdbMBdvM BdsM BdAnusvMrM BdtgMBdpMBdbnM \nBdrMBdsignAM BdoMBdsignUBdbMBdogMBdgephBdYMBdsigncBdtMBdvM BdogMBdbnMBdsignAMBdiMBdsignai BdDrMBdsignAMBdgMBdsignAM BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdgMHdsignUuBdoMBduMBdsignE BdoMBdsignUBdbMBdgMHdsignUBdmoMBdsignAMBdsignaBdDMBdmM BdABdmhMBdrMBdsignAM BdsM BdAnusvMrM BdCMBdsignAMBdsignaSbBdgMBdmM-\nBdogMBdsMBdsignAMBdsignaSbBdgMBdmM BdbMBdsignaBdpM BdvMBdEBdiM BdlMBdsignAM BdsMBdvM BdsignAi BdmM BdABdsignaSuBdChMBDMndM   \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /6 \n \nBdvMBdmhMBdsignAMBdvM BdsMBdmmMBdsignAiBdgM - \n \nBdDMBdsignUu BdshMBdBDM/08 \nBduMBdaBdmtMBdsignUBdttMBdgM/10 \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM/50 \nBdohMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsMBdsignai/90 \nBdvMBdmhMBdsignAM BdiMBdsignEBdvhMBdbM BdvgMBduM/134 \n \n \n \n \n7/BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /8 \n \n \nBdDMBdsignUu BdshMBdBDM \nBdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM BdiMBdsigncBdvMBdvM BduMBdsigncBdbMBduMBdsignE BdoMBdsignAiBdsMBdsignAi BdChMBdsignaSuBdmhM, BdBMBdgMBdpMBduM BdBMBdsignAMBdBMBdsignAMBdvM \nBduMBdsigncBdbMBduMBdsignE BdoMBdsignAiBdsMBdsignAi BdChMBdsignaSuBdmhMBDMndM BdAM BdmM BdCMndrMUindu BdE BdbMBdsignE BdBMBdgMBdpMBduM BdBMBdsignAMBdBMBdsignAM BdAM BdiMBdsigncBdvM BdDMBdsignUBdbMBdsignUuBdvM BduMBdsigncBdbM BdpMBdsignaS@BdvhMBdgephBdmM BdChM BdsignAi, \nBdsMBdsignE BdBhMBdsignAMBdCMndrMUinduBdlM Bdc BdiMBdtMBdsignAM BdiMBdsignAi BdChMBdsignaSuBdmhMBDMndM BdshMBduBhMBdsignUBdAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdshMBduBhMBdsignU BdBMBdbMBdsignAiBdmM Bdc BdDMBdsignEBdvhMBdsignAi BdChMBdsignaSuBdmhM BdAM BdohM BdsignE BdgM \nBdDMBdgMBdBMBdsignAMBdgMBdsignai BdDMBdsignAMBdsM (BdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM) BdBMBdbMBdsignAiBdmM BdsMBdsignEBdpMBdsigncBDMndM BdDdhMBdpMBdsignAiBdmM BdBMBdsignEBdrMBdsmhMBdsignAMBdvM BdmMBdgMBduMBdsignE BdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsMBdvM \nBdoMBdDddhMBdBM BdsignaSuBduMBdsignaSuBdmhMBdiMBdsignAMBdvM BdvMBdiMBdsignAMBdvM BdgMBdsignAMBdCMndrMUinduBda-BdBMBdsignAMBdCMndrMUinduBda BdpMBdsignEBdBMBdsignAMBdvM BdsignaBdbMBdshMBdsignAMBdbMBdsignai BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM \nBduMBdbnDdMBdiMBdvM BdvMBdmhMBdsignAMBdvM BduMBdsignUBdvhShMlf BdYM BdoMBdsignAMBdmgM BdbMBdsignE ‘BdBhMBdsignAiAnusvMrMBdmtMBdvM BdiMBdsignAMBdrMBdsignAM’BduMBdsignE BdAM BdbMBdsignE ‘BdsignaBdBMBdsMBdsignAMBdCMndrMUinduBdghM’ BdvMBdmhMBdsignAMBduMBdsignE \nBdgMBdsignAMBdCMndrMUinduBda-BdBMBdsignAMBdCMndrMUinduBda BdpMBdsigncBdaBdE, BdmMBdvhMBdbM BdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM BdvMBdsigncBdbMBdsignc ‘BdDMBdgMBdrMBdsignAMBdgMBdsignai’ BdDMBdsignAMBdsM BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiM? BdvMBdsignaiS@ \nBdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiMBduMBdsignE BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdmMBdgephBdbM BdmM BdCMndrMUindu  BdbMBdsignAi BdAMBdsignaBdBM BdtMBdsignEBdiMBdsignaS@BdbpM, BdvMBdsignaiS@ Bdc \nBdmhMBdsignAMBdsignaBdvM BdgMBdpMBdiM BdChMBdsignaSuBdmhM BdAM BdpMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdgMBdpMBdiM BdChMBdsignaSuBdmhM?  \nBduMBdsignUBdDMBdsignAM BdlM BdCMndrMUindu  BdtM BdCMndrMUindu BdsignaBdpMBdvMBdsignaiS@ BdbMBdlMBdsignaSbBdgMBdsM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignEBdvhMBdBMBdsignAi BdmM BdCMndrMUindu  BdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdmMBdgMBdpMBdsignEBdCMndrMUindu ‘BdBhMBdsignAiAnusvMrMBdmtMBdvM \nBdiMBdsignAMBdrMBdsignAM’ BdBMBdsignAM ‘BdsignaBdBMBdsMBdsignAMBdCMndrMUinduBdghM’BdvM BdpMBdsignaiBdgMBdsigncBdsM BdCMndrMUindu  BdbShMlf BdYMBdsignUuBdbM BdbMBdsignAi BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdmMBdvhMBdbM Bdc BdsignaBdvMBdE BdpMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdgMBdpMBdiM \nBdABdsignaSuBdChM BdBMBdsignAM BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM BdcBdvMBdgMBdsignAM BdsignaBdvMBdE BdpMBdgMBdBMBdsignAM BdgMBdpMBdiM BdChMBdsignaSuBdmhM? BdAiBdCMndrMUindu BdYMBdsignAu, \nBdc BdmM BdCMndrMUindu  BdiMBdsignEBdvhMBdvM BdChMBdsignaSuBdmhM, BdAi BdoMBdsignAMBdmgM BdsMBdBhMBdvM BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM, Bdc BdEBdvMBdgMBdsignAM BdsignaSuBdlMBdmMBdBMBdsignEBdiMBdsignaSuBdmhM BdsignaBdvMBdE \nBdbMBdsignAi?  \nBdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiMBdvM BdoMBdsignAMBdmgM BdohM BdsignU BdsignaSuBdsMBdYMBdsignAMBdCMndrMUinduBdpMBdsignaiBdvM BdbMBdsignAi BdpMBdsigncBdaBdmM BdABdsignaSuBdChM, BdAM BdmM BdCMndrMUindu BdE \nBdc BdAMBdsignaSuBdmhMBdgephBdvM BduMBdsigncBdCMBdsignAMBdgephBdoMBdgM BdlMBdsignaiBdsignaBdmM BdlMBdsignAMBdaBdmM BdABdsignaSuBdChM, BdlMBdmMBdE BdpMBdsignAMBdmhMBdsM BdCMndrMUindu  BdvMBdsignAMBdlM BdpMBdsigncBda BdChM BdsignAi , BduMBdsignUBdDMBdsignAM \nBdvMBdiMBdsignAM (BdAM BdsMBdsignAMBdsignaBdpMBdmYM BdsMBdsignEBdpMBdsignc)BdvM BdshMBdsignAMBdsShMlf BdmgMBdsignaiBdYM BdthMBdsignUBdgMBdChMBdsignaiSu, BdlMBdsignE BdAMBdAnusvMrMBdtMBdsignUBdgMBdoMBdgM BdtMBdsignAMBdbMBdiM BdlMBdsignAMBdaBdBMBdiMBdsignAM \nBdiMBdsigncBdvM BdDrMBdsignAMBdgMBdsignAM BdsignaBdbMBdsignaBduMBdgephBdmM BdABdsignaSuBdChM, BduMBdsignE Bdc BdcBdlhMBdgMBdsignAM BdlMBdsignAMBdaBdmM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdcBdvMBdgMBdsignAM BdAMBdsignaSuBdmhMBdgephBdvM   \n \n \n9 /BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \nBdsignaS@BdsmhMBdsignaBdmMBdsM BdCMndrMUindu  BdiMBdDddhMBdBMBdsignAMBdvM BdChMBdiMBdsignAi, BdiMBdDddhMBdiM BdAM BdlMBdsignaiBdmMBdiMBDMndM BdvMBdiMBdsignAMBdvM BdvssMBdsignEBdmgMBduMBdsignE Bdc BdDMBdgMBdBMBdsignAMBdgMBdsignai \nBdBMBdsignaBdbM BdtMBdsignEBdiM, BdmMBdvhMBdbMBdsignE BdcBdvMBdgM BdtMBdsignUBdlMBdgM BdpMBdsignEBdmMBdsignAi BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdEBdmMBdsignAu BdEBdvMBdmtMBdsignAM BdsignaBdrMBdDgMBdsigncBdpMBdvM BdlhMBdbnDdMBdsignAM \nBdUBdmthMBdsignEBdiMBdvM BdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM, BdthMBdgM-BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdsignaBdBMBdsMBdsignaSbBdgM BdsignaBdBMBdAMBdpM BdbMBdsignAi BdvMBdgMBdBMBdsignAMBdvM BdcBdvMBdgM BdsignaBdbMBdbnMBdgephBdYM \nBdsignaSuBdsMBdDDhM BdvM BdsignE BdiMBdvM BdlMBdsignE ‘BdDMBdgMBdBMBdsignAMBdgMBdsignai’ BdDMBdsignAMBdsM BdBMBdbMBdBM BdcBdvMBdgM BdsMBdsignUBdsignaBdrMBdDhMBdsignAMBdrMBdsignAMBdDMBdsignai BdogMBdrMBdsignroDMliDgBdsignaSuBdmmM BdbMBdsignAi BdChMBdsignAi , \nBdiMBdCMBdsignAMBdgMBdsignai BdChM BdsignAi  BdAM BdmMBdsignAi BdiMBdsignEBdiM Bdc BdsignaBdBMBdAMBdpM BdbMBdsignAi BdvMBdgMBdBMBdsignAMBdvM BdsignaBdbMBdbnMBdgephBdYM BdvM BdsignE BdiMBdvMBDMndM BdthMBdgM-BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM \nBdiMBdsignEBdiM Bdc BdsMBdsignUBdsignaBdrMBdDhMBdsignAMBdrMBdsignAMBdDMBdsignai BdbMBdsignAi BdBMBdbMBdiM, BdAM BdthMBdgM-BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdsignaBdBMBdsMBdsignaSbBdgM BdsignaBdBMBdAMBdpM BdbMBdsignAi BdvMBdgMBdBMBdsignAMBdvM \nBdcBdvMBdgM BdsignaBdbMBdbnMBdgephBdYM ‘BdDMBdgMBdBMBdsignAMBdgMBdsignai’ BdDMBdsignAMBdsM BdBMBdbMBdBMBdsignAMBdvM BdiMBdsignEBdiM BdvMBdEBdiM BdcBdvMBdgM BdoMBdshShMlf BdCMBdsignAMBdmMBdsignAMBdoM BduMBdsignAMBdmgM \nBdABdsignaSuBdChMBDMndM  \nBdsMBduMBdsignAMBdbMBdsignAMBdbmMBdgM BdoMBdgMBduShMlf BdoMBdgMBdsignAM BdvMBdiMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdgMBdBMBdsignAMBdgMBdsignai BdDMBdsignAMBdsM BdBMBdbMBdBMBdsignAMBdsM BdCMndrMUindu  BdgMBdsigncBdvMBdmMBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM BdpMBdsignAMBdgMBdmM BdmM BdCMndrMUindu  BdpMBdsignAMBdgMBdmM BdsignaSuBduMBdsignaSuBdmhMBdiMBdsignAMBDMndM BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM BdbMBdsignAi BdpMBdsignAMBdgMBdmMBdsignAM, BdpMBdsignAMBdgMBdmM \nBdsignaSuBduMBdsignaSuBdmhMBdiMBdsignAMBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdsignaSuBduMBdsignaSuBdmhMBdiMBdsignAM BdAi BdCMBdsignEBdmMBdsignAuBdbMBdsignaiBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdbMBdsignAi BdsignaSuBdCMBdbShMlf BdpMBdmMBDMndM   \n-BdtMBdlMBdsignEBdbShMlf BdDgM  BdmthMBdsignAMBdvM BdsignU BdgM  \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /10  \n \n \nBduMBdaBdmtMBdsignUBdttMBdgM \nBdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdsMBdgMBdYMBdsignUBdtM BdbMBdDMBdsignaiBduMBdsignE BdbMBdpMBdsignAM BdBhMBdvmM BduMBdsignaS@BdbDMBdgMBduMBdsignE BdogMBdrMBdsignEBdshM BdvMBdsignaSbBdgMBdmMBdsignE BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM \nBdgMBdsignAMBduMBdvM BdDMBdshMBdgephBdbM BdvMBdgMBdsignAiBdE , BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BdABdCMndrMUinduBdtMBdbMBdsignAMBdvM BduMBdsignEBdpMBduMBdsignE BdcBdAnusvMrMBdtMBdsignAiBdmthM BdsMBduMBdsignAMBdlMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdBhMBdsigncBdlM \nBdvhMBdsignUBdABdBMBdsignAiBdvM BdcBdsignaSbBdgMBdYMBdsignAMBdbM BdDMBdsignEBdvhM BdgMBdpMBdiM BdChMBdiMBdsignAMBDMndM BdoMBdsigncBdvhMBdsignAiBdgMBdvM BdoMBdsignAMBdsignaBdbM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdshMBdsignaiBdmMBdiM, BdshMBdsignAMBdbmM \nBdAM BdsMBduMBdmMBdiM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdbM BdABdCMndrMUinduBdtMBdbMBdsignAMBdvM BdsMBdsignUBdtMBdbDhMBduMBdsignE BduMBdsmM BdChM BdsignE BdiMBdsignAiBdbMBDMndM BdmMBdsignAiBdBMBdsignaiBdCM BdthMBdsignUBdgMBdbMBdsignai \nBdCMBduMBdvM BdsignAi BdmM BdsShMlf BdmtMBdsignaiBdiMBdvM BdsignaSuBdChMBdoMBdiMBdsignaiBduMBdsignE BdoMBdbMBdgMBdpM-BdBMBdsignaiBdsMBdmtMBdsignAM BdsMBdsignUBdvhMBdiM BdBMBdgMBdsignai, BdEBdvMBdmtMBdsignAM BdBMBdgM BdAM \nBdoMBdsignAMBdsignaBdbMBdsM BdCMndrMUindu   BdBhMBdgMBdiM BdsignaBdtMBdiMBdsignAMBdsM BdAMBdtMBdsignUuBduMBdsignE BdgMBdsignaS@BdvhM BdvMBdpMBdiMBdvM BdsignAi BdbM -  \n“BdBMBdsignAMBdBMBdsignUu, BdvMBdbMBdsignai BdCMBdsignaiBdvhM BdvMBdAvMgrMhM BdDMBdsignEBdsignaS@BdvhMBdYMBdsignAu BdlMBdsignE BdbMBdsignaiBdvM BdBhMBdsignEBdiM BdvMBdsignaiS@  BdbMBdsignaBdpM?” \nBduMBdsignUBdsignaS@BdsvMBdYMBdsignAMBdaBdmM BdBMBdsignEBdmtMBdsignai BdAM BdsignaSuBdChMBdoMBdiMBdsignaiBduMBdsignE BdsMBdlMBdiM BdBMBdgM-BdBMBdgMBdsignaiBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdsignEBdvhM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BdpMBdsignEBdgMBdsignAM \nBdtMBdsignEBdiMBdsignAMBDMndM BduMBdbM BdoMBdDddhMBdiMBdsignAiBdbM  BduMBdaBdmtMBdsignUBdtShMlf BdtMBdgMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdCMBdsignUBdsignaS@BdipMBdoMBdgM BdCMBdghMBdiM BdiMBdsigncBdsignaBdpMBdYMBdsignAM BdChMBdsigncBdsignaBdDddhM BdABdCMndrMUinduBdmtMBdvMBdBM \nBdUBdsignaSuBdCMBdmM BdbMBdsignAi  BdBMBdsignUBdsignaSuBdlhM  BdthMBdsignUBdgMBdbMBdsignai BdCMBdsignUBdsignaS@BdipM BdiMBdtM BdoMBdpMHdsignU BdCMndrMUindu BdCM   BdtMBdsignEBdiMBdsignaiBDMndM BdvMBduMBdiMBdvM BdohMBdDddhM BdsMBdbM BdEBdvMBdmtMBdsignAM \nBdBMBdgMBdsignai BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpMBduMBdsignE BdiMBdaBdmMBdsignE BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdsignE  BduMBdbM BdoMBdDddhMBdiMBdsignAiBdbM  BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgMBduMBdsignE BdABdoMBdbM BdvMBdEBdiM BdvMBdsignAMBdlMBDMndM  \nBdsMBdsignAuBdbM BduMBdsignAMBdsMBDMndM BdBhMBdsigncBdgMBdpMBdgMBdBMBdsignAMBduMBdsignE BduMBdsignEBdthM BdohMBdsignaBdmtM BdBMBdgMBdvhMBdsignc BdBhMBdsignEBdiM BdAM BdABdDhMBdgMBdmMBdsignaiBdE-BdsM BdCMndrMUindu  BdlMBdsignE \nBdoMBdsignUBdBMBdsignAMBdgeph BdUBdmthMBdiM Bdc BdUBdmthMBdiMBdsignE BdgMBdpMBdiM, BdmMBdsignAiBdsM BdCMndrMUindu BdtM BdvMBdvhMBdbMBdsigncBdvMBdsignAMBdiM BdlhMBdvMBdsignaSuBdsMBdYMBdsignc BdABdsignaBdBMBdmMBdsignE BdgMBdpMBdiMBDMndM \nBdlMBdsignEBdbMBdsignAM-BdlMBdsignEBdbMBdsignAM BdsignaBdDM BdbM BdUBdmthMBdsignAiBdmM BdtMBdsignEBdiM BdmMBdsignEBdbMBdsignAM-BdmMBdsignEBdbMBdsignAM BdoMBdsignUBdBMBdsignAMBdgephBdvM BdiMBdoMBdsignEBdsignaBdmtM BdsMBdsignEBdpMBdsignc BdBMBdsignaBdghM BdmMBdsignE BdtMBdsignEBdiMBDMndM \nBdogMBdsMBdrMBdvM BdDMBdDMBdgephBdvM BdAMBdtMBduM BdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAM BdsMBdsignAMBdsMBdsignUBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvMBdpMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdoMBdsignUBdmMBdsigncBdpMHdsignUBdvM BdBMBdsignAMBdmM BdsMBdsignUBdsignaBdbM \nBdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdoMBdipMBdsignAiBdbM BdBMBdlMBdBMBdE BdvMBdpMBdiMBdsignaS@BdvhMBdbMBDMndM  \nBdcBdsMBdsignAMBdgMBdvM BdcBdChMBdsignAMBdaBdbMBdoMBdgM BdcBdAnusvMrMBdthMBdgMBdsignAMBdEBdiM BdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAMBdvM BduMBdbMBduMBdsignE BdiMBdDddhMBdsignAMBda BdoMBdsMBdsignAiBdgM \nBdtMBdsignEBdiMBDMndM BdEBdvM BdsignaBdDM BdsM BdogMBdsMBdrMBdvM BdoMBdsignaiBdDddhMBdsignAM BdABdoMBdbM BdDMBdiM-BdBMBdiMBdvM BdsM BdCMndrMUindu BdtM BdABdAnusvMrMBdtMBdvM BdoMBdsigncBdgM-BdoMBdsigncBdgMBduMBdsignE \n \n \n \n11 /BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \nBdCMBdghMBdsignAMBda BdvMBdgMBdsignAiBdmM BdmM BdCMndrMUindu  BdDMBdsigncBdsMBdgM BdsignaBdDM BdsM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignaiBdvM BdvMBdsignaBdmthMBdbM BdDMBdsignUBdtMBdgephBduMBdsignE BdohM BdsignCMndrMEBdCMndrMUindu BdsMBdiM BdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAMBdvM BduMBdbM \nBdvhMBdsignUBdshMBdsignaiBdvM BdiMBdpMBdsignAiBdgMBduMBdsignE BdsignaSuBdlhMBdiMBdpMBdsigncBdsignaSbBdgM BdvhMBdsignEBdiMBdsignAMBdaBdmMBDMndM BdbMBdsignAMBdgMBdsignai BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignaiBdvM BdshgMBdsignEBdssmthMBdmMBduM BdvMBdsignAMBdlMBDMndM BdlMBdsignEBdpMBdbMBdsignE \nBdBhMBdsignaSbBdgMBdtMBdgM BdvMBdsignAMBdlM BdmMBdsignEBdpMBdbMBdsignE BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpM-BduM BdAnusvMrM BdtMBdsignAM BduMBdsignAMBdmMBdsignroDMliDgBdmmrMBdvM BdUBdoMBdpMBdsignAMBdgM...BDMndM  \nBdoMBdsignUBdBMBdsignAMBdgephBdvM BdiMBdoMBdsignEBdsignaBdmtM BdDMBdsignEBdvhM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdmthMBdvMBduMBdsignUBdDddhMBdsignai BdiMBdsignAMBdtMBdiM BdgMBdpMBdsignAiBdbM BDMndM BdAMBda BdDhMBdsignaSbBdgM \nBdogMBdsMBdrM BdtMBdmthMBdsignUBdiMBdsignAMBduMBdsignE BdpMBdsigncBdaBdmM BdgMBdpMBdiM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdlMBda BdthMBdgMBdvM BdmtMBdsignAMBdmtM BdpMBdrMBdsignAMBdvM BdlhMBdsigncBdAnusvMrMBdvMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdbMBda \nBdgMBdsigncBdvM BdsignAi BdmMBDMndM BdAMBdshgMBduMBdvM BdthMBdgM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdmtMBdsignAMBdmtMBduMBdsignE BdiMBdsignEBdBM-BdDMBdsignUBdiMBdsignEBdBM BdbMBdsignaBdpMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdrMBdsigncBdbMBdvM BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  \nBdvMBdsigncBdbM BdthMBdgM BdgMBdCChMBdsignAM BdvMBdgMBdsignAiBdEBDMndM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdpMHdsignUuBdBMBdsignAM BdlMBdtMBdiMBdsignAiBdbMBDMndM BdtMBdmthMBdsignUBdiMBdsignAM BdChMBdsigncBdsignaBdDddhM BduMBdsignAMBdiMBdvM \nBdthMBdgMBduMBdsignE BdcBdChMBdsignAMBdaBdbM BdcBdChMBdsignAM BdDMBdsignEBdiMBdsignaS@BdvhMBdbMBDMndM BdcBdChMBdsignAMBdaBdbM BdcBdChMBdsignAM BdsignaBdpMBdYMBdsignAMBdsMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignai BdlMBdsignE \nBdABdsignaBdtMBdYMBdsignAMBdsMBdsignai BdBhMBdsignAMBdaBdE BdtMBdsignEBdiM, BdohMBdsignAMBdmtMBdiM-BdoMBdsignUBdgMBdsignAMBdbM BdiMBdsignAMBdaBdE BdABdbMBdiMBdsignAuBdAnusvMrM...BDMndM  \nBduMBdsignAMBdiMBdvM BdthMBdgMBdsM BdCMndrMUindu  BdpMHdsignUBdiMBdvMBdsignaiS@ BduMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdoMBdsignUBdmMBdsigncBdpMHdsignU BdsignaBdDM BdsM BdDMBdsignEBdvhMBdiMBdsignAiBdbM  BdmM BdCMndrMUindu  BdCMBdsignAiBdbM BdBMBdsignUBdsignaSuBdlhM \nBdoMBdDddhMBdiMBdsignAiBdbM , BduMBdbM BdABdsMBdsignaSuBdmhM BdgM BdBhMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM \nBdoMBdipMBdsignAiBdbM BdAiBdmthMBdsignAMBduM BdlMBdsignAMBdaBdmM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdbMBduMBdsignE BdABdoMBdbM BdvMBdsignAMBdlMBdvM BdBhMBdsignAMBdgM BdEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM \nBdEBdpMBdsignEBdbM BdBhMBdsignAMBdgMBdsignai BdvMBdsignAMBdlMBduMBdsignE BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhMBdvM BdvMBdsignAMBdlM BdvMBdsignaiS@ BdABdsignaSuBdChM? BdDdMBdsignEBdtM BdBhMBdsignaSbBdgM BdpMBdmtMBdiM BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BdthMBdgM \nBdABdsignaSuBdChM BdmMBdsignEBdvMBdgM BdoMBdChMBdsignAMBdaBdmM? BduMBdCMBdvMBdsignaiS@BdoMBdgM BdlhMBdsignUSMltBdiMBdsignAiBdmM BdlhMBdsignUSMltBdiMBdsignaBdbMBdpMBdsignAMBdgM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BdlhMBdsignUSMltBdiMBdsignAiBdmM \nBdoMBdipMBdsignAiBdbM BdAiBdmthMBdsignAMBduM BdoMBdpMHdsignU BdCMndrMUindu BdCM   BdlMBdbMBdmMBdBM BdDMBdsignEBdiMBdsignaS@BdvhMBdbMBDMndM BdABdoMBdbM BdUBdtMBdsignAiBdmM BdiMBdChMBduMBdsignaiBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdsignEBdvhM BduMBdsignUBdsvMBdsignaiS@ \nBdDMBdsignAiBdmM BdoMBdipMBdsignAiBdbM BdvMBdpMBdiMBdvM BdsignAi BdbM -  \n“BdABdpMBdsignAMBdCMndrMUindu BdAMBdtMBdsignUu BdBMBdghMBdsignUuSMlt BdtMBdsignAMBdaBdvM BdmhMBdsignAiBdgM BdBMBdbMBdsignAuBdbMBdsignE BdoMBdsignaiBdmthMBdsignEBdoMBdgM BdDMBdsignAuBdtMBdiM BdABdBMBdsignAi BdChMBdsignaiSuBDMndM ” \nBdoMBdsignAMBdCMndrMUinduBdCMBdsignc BdsignaSuBduMBdbMBdmtM BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdoMBdpMHdsignU BdCMndrMUindu BdCMBdiMBdsignAM BdbMBda BdBhMBdsignEBdiM BdsignaBdvM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAMBdvM BdlMBdbuM BdBhMBdsignEBdiMBDMndM \nBdDhMBdgMBdmMBdsignaiBdoMBdgM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdoMBdDMBdsignAMBdoMBdgephBdbnM BdpMBdsigncBdaBdmMBdsignE  BdsignaBdBMBdlMBdiMBdsigncBdvMBdsignAM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgMBduMBdsignE \nBdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdvhMBdsignUBdshMBdsignai BdoMBdsMBdsignAiBdgM BdtMBdsignEBdiM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdDMBdsignEBdpM BdoMBdsigncBdChM BdsignAiBdmM BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BduMBdbMBduMBdsignE BdCMBdsignAMBdiMBdsignaiBdsM BdmMBduShMlf BduMBdsignAM \nBdsignaBdbMBdChMBdsignAuBdgM, BdsignaBdbMBdoMBdbMBdsignAuBdbM, BdiMBdsignAMBdsignaBdghMBBAsE -BdoMBdsignUBdgMBdsignAiBdbM  BdvMBdmtMBdsignAMBdaBdvM BdsM BdCMndrMUindu BdtM BdUBdoMBdpMBdsignAMBdgM BdbMBdsignAMBdCMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbMBDMndM \nBdmMBdsignAiBdoMBdgM BdsM BdCMndrMUindu  BdaiBdpMBdsignc BdlMBdsignE BdoMBdsMBdsignAMBdgMBdsignai BdChMBdsignaiSu BdmM BdCMndrMUindu BdE BduM BdAnusvMrM BdtMBdBMBdsigncBdvM BdABdsignaSuBdDhMBdvMBdsignAMBdgM BdAiBdChM BdsignE, BdlMBdsignAMBdaBdvMBdsignAMBdiM BdEBdvMBdmtMBdsignAM \nBdsMBdlMBduMBdsignAiBdbMBdsignc BduMBdsignAMBdAnusvMrMBdsignaBdtM BdiMBdsignEBdBMBDMndM BdsignaSuBdsMBdDMBdpMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignEBdBMBdsignE BdvMBdgMBdmMBdsignaiBDMndM ..BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BduMBdbM BdsignaBdpMBdsMBdsignAMBdBMBduMBdsignE BdrMBdsignAuBdAM \nBdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdsMBduMBdsignAMBdlMBduMBdsignE BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM BdvM BdsignE BdvMBdgMBdsignc BdsMBdbShMlf BdmMBdsignAMBdbM BdDMBda BdChMBdsignaSuBdmhM BdbM BdmMBdaBduMBdsignE BdpMBduMBdgMBdsignc BdsMBdsignaSuBdlhMBdYMBdsignAM \nBdvMBdAvMgrMhM BdDMBda BdChM BdsignAi BdmhM BdbMBdsignEBDMndM BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignai BdpMBduMBdgMBdsignAM BdpMBdsignAMBdmhMBduMBdsignE BdABdsignaSuBdChM, BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdbMBdsignE \nBdABdoMBdbMBdsignc BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignai BdDMBdsigncBdsMBdgMBdsignAMBdvM BdpMBdsignAMBdmhMBduMBdsignE BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdmMBdgMBdsignE-BdmMBdgM BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BduMBdbM BdvhMBdsignUBdshMBdsignai BdBhMBdAvMgrMhM \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /12  \nBdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM , BduMBdsignUBdsvMBdsignaiS@ BdDMBdsignAiBdmM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvMBdpMBdiMBdsignaS@BdvhMBdbM-  \n“BdvMBdsignAMBdvMBdsignaiS@, BdoMBdsignaBdpMBdiM BdoMBdsigncBdmMBdsignAM BdsignaSuBdChMBdAiBdbM , BdgMBdsignEBdshMBduMBdsignai BdoMBdmtMBdsigncBdgM BdoMBdsignaBdpMBdgMBdBMBdsignAiBdbM ?” \nBdDhMBdsignAMBdgMBdvM BdrMBdsignEBdtMBduMBdsignE BdDMBdpMBdiMBdsignAMBdaBdmM BdDMBdsignAMBdDMBdsignaiBdvM BduMBdbM, BduMBdsignUBdDddhMBdsignai BdDdMBdsigncBdiMBdBMBdsignAiBdmM BdBMBdlMBdiMBdsignai-  \n“BdEBdvMBdmtMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvM BdsignE  BdvMBdpMBdE BdsMBdsignAMBdmMBdmtMBdsignAM BdoMBdsignaBdpMBdgMBdsignEBdBMBdpMBDMndM ” \nBdvhMBdsignUBdshMBdsignaiBdsM BdCMndrMUindu  BdoMBdipMBdsignAiBdbM BdBMBdlMBdiMBdsignai -  \n“BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpM, BdEBdbM-BduMBdsignEBdbM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdsignE BdBMBdsignAuBdAM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdChMBdaBDMndM ” \nBdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BdBMBdsignAMBdmM BdsMBdsignUBdsignaBdbM BdcBdChMBdsignAMBdaBdbMBdoMBdgM BdoMBdDddhMBdiM BdoMBdsignaiBdDddhMBdsignAMBdEBdiM BdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAMBdvM BduMBdbMBduMBdsignE \nBdABdoMBdbM BdsMBdmMBdsignaiBdmmrMBdvM BdAMBdBhMBdsignAMBdsM BdBhMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM, BdABdrMBdsMBdgM BdBhMBdsignEBdmtMBdmMBdsignE BdBMBdsignUBdDMBdBMBdsignUBdDMBdsignEBdiMBdsignai-  \n“BdvM BdsignE BdpMBdsignEBdbM BdsMBdoMBdgMBdmMBdsignaiBdBhM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdBMBdlMBdsignAiBdE! ”  \nBduMBdsignUBdDMBdsignAM BdoMBdipMBdsignAiBdbM  BdsMBdsignUBdbMBdiMBdsignAiBdbM BdbMBdsignaBdpM, BdlMBdaBdsM BdCMndrMUindu  BdAMBdtMBdsignUu BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdbMBdsignaBdpM BdBMBdlMBdiMBdsignai BDMndM  \nBdlhMBdsignaiBdiMBdvM BdoMBdsignAMBdsignaBdbM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdbM BdABdsMBdsignaSuBdmhM BdgM, BdsMBduMBdsignAMBdbShMlf BdYM BdoMBdsignaSbBdgMBdsignaS@BdsmhM BdsignaBdmM  BdmM BdCMndrMUindu BdE \nBdsMBduMBdsignAMBdbShMlf BdYM BduMBdbMBdvM BdsignaBdrMBdCMBdsignAMBdgMBDMndM BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdvMBdsignaBdmthMBdbM-BdsM BdCMndrMUindu -BdvMBdsignaBdmthMBdbM, BdUBdvMBdDddhMBdsignUuSMlt-BdsM BdCMndrMUindu -BdUBdvMBdDddhMBdsignUuSMlt BdvMBdsignAMBdlMBdoMBdgM \nBdiMBdsignUuBdsignaSbBdgM BdDdMBdmtMBdiM BdgMBdpMBdsignAiBdE BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignaiBdvM BdvMBdsignAMBdlMBdoMBdgM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdbMBdlMBdsignAiBdgM  BdDMBdsignAuBdtMBdsignAiBdmM BdDdMBdmtMBdiM \nBdChM BdsignE BdiMBdsignAiBdbM, BduMBdbMBduMBdsignE BdEBdiMBdsignAiBdbM BdoMBdmbMBdsignaiBdvM BdBMBdsignaiBdsM-BdEBdvvM BdsignAi BdsM BdBMBdvhMBdgephBdvM BdUBdugMBdsignc BdChM BdsignE BdBMBdsignE BdvMBdgMBdsignAiBdbM, BdgMBdsigncBdtMBdsignc \nBdsignaBdBMBdYMBdsignAMBdsignaSuBdDhMBdvM BdChM BdsignU BdsignaBdmM  BdDMBdsignEBdpMBduMBdsignE BdbMBdsignaBdpMBdYMBdsignEBdCMndrMUindu BdChM BdsignAi BdbMBDMndM ..BdBMBdsignEBdmtMBdsignAMBdoMBdgM BdbMBdlMBdsignAiBdgM  BdoMBdpMHdsignU BdCMndrMUindu BdCM BdmMBdsignE BdoMBdsignUBdmgM BdsMBdbM \nBdsMBduoMBdsignAiBdmM  BdvM BdAMBdtMBduMBdbMBdsM BdCMndrMUindu  BduMBdbM BdohM BdsignU BdiMBdsignAM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdiMBdtMBdsignAuBdiM BdtMBdsignAMBdChMBduMBdsignE BdoMBdsignaBdpMBdiM BdohM BdsignUuBdiM \nBdrMBdsignAM BdoMBdsignaBdpMBdiM BdohMBdDddhM BdiMBdtMBdiMBdsignAMBdoMBdgM BdBMBdsignEBdgM -BdBMBdsignEBdgM  BdDMBdsignEBdvhMBdsignAiBdvM BdaBdCChMBdsignAM BdpMBdsigncBdaBdmM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM \nBduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdsignAiBdmM BdgMBdpMBdsignAiBdbMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdBMBdsignaSuBdlMBdgephBdmM BdlMBdtMBdpM BdBMBdsignUBdsignaSuBdlhM   BdoMBdgMBdpMBdsignEBdlM BdvM BdsignE BdbMBdsignE BdgMBdpMBdsignAiBdmhMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdmMBdsignAiBdYMBdsignc \nBdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdDdMBdsignAMBdCMndrMUinduBdmtM BdmtMBdsignUBdmtMBdiM BdvMBduMBdiM BdpMBdrMBdsignAMBdvM BdsM BdCMndrMUindu BdtM BdoMBdsigncBdvhMBdsignAiBdgMBduMBdsignE BdDMBdpMBdiMBdsignAMBdaBdmM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdvhMBdsignUBdshMBdsignaiBdvM \nBdsignaBdpMBdiMBdvMBdsigncBdgMBduMBdsignE BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdbM BdmMBdgM-BdUuBdoMBdgM BdvMBdgMBdsignAiBdbMBDMndM BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM , BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhM-BdbMBdsignAMBdgMBdsignai \nBdBMBdsignaiBdCMBdvM BdsMBduBMBdbDhMBduMBdsignE BdBMBdCCMBdsignc BdoMBdsignAiBdthM BdshMBdmmMBdgeph BdChMBdsignaiSuBDMndM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgMBduMBdsignE BdsignaBdrMBdvhMBdbnDdMBdbMBdvM BdsMBduShMlf BdBhMBdsignAMBdrMBdbMBdsignAM \nBdBMBdbMBdiM BdgMBdpMBdsignAiBdEBDMndM ..BdiMBdtMBdiMBdsignE BduMBdbM BdABdoMBdbMBdsignAMBdsM BdCMndrMUindu  BdAMBdtMBdsignUu BdUBdsignaBdDddhM BduMBdsignAMBdE-BdBMBdsignAMBdoMBdoMBdgM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdlMBdsignAMBdaBdmMBdsignE \nBdpMHdsignroDMliDgBdDMBdE BdsignaBdBMBdpMHdsignUBdsMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbMBDMndM BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BduMBdsignAMBdmMBdsignroDMliDgBdmmrM BdogMBdsignAMBdomM BdvM BdsignE BdiMBdsignAMBdoMBdgM BdbMBdsignAMBdgMBdsignaiBdvM BdsMBdsignAuBdbDMBdYMBdgeph BdBMBdsignaBdghM  \nBdlMBdsignAMBdaBdmM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdbMBdsignE BdsignaBdoMBdmMBdsignroDMliDgBdmmrM BdogMBdsignAMBdomM BdvM BdsignE BdiMBdsignAMBdoMBdgM BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhMBdsigncBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdpMBdsigncBdaBdmMBDMndM ..BdiMBdtMBdiMBdsignE BdsignaSuBdsMBdbMBdsignEBduMBdsignAMBdvM \nBdgMBdsignaiBdiM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdBMBdsignEBdmtMBdsignAMBdvM BdlMBdbuMBdsM BdCMndrMUindu  BdABdsignaS@BdbmMBduM BdsMBduMBdE BdDhMBdsignaSbBdgMBdvM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignai BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdAMBdtMBdsignUu \nBdbMBdsignAMBdsignaSuBdCM BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM    \n \n \n13 /BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \nBdsignaBdvMBdChM BdsignU BdE-BdvMBdsignAMBdiMBdvM BdoMBdChMBdsignAMBdaBdmM BdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdohM BdsignE BdgM BdDMBdgMBdDM BdshMBdsignUBdgMHdsignUu BdBhMBdsignEBdiMBDMndM BdsMBduMBdsignAiBdvM BdsM BdCMndrMUindu BdtM \nBdDMBdDMBdsigncgeph BdBMBdghMBdE BdiMBdtMBdiMBDMndM BdDMBdDMBdgephBdsM BdCMndrMUindu  BdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAM BdChMBdmtMBdoMBdmtMBdsignAMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignaiBDMndM  \nBdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAMBdvM BdChMBdmtMBdoMBdmtMBdsignAMBdpMBdsignAiBdmtM  BdDMBdsignEBdvhM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvMBdpMBdiMBdsignaS@BdvhMBdbM-  \n“BdvMBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu, BdABdpMBdsignAMBdCMndrMUindu BdDMBdsignEBdsignaS@BdvhMBdYMBdsignAuBdbM BdmMBdsignAM BdBMBdCCMBdsignAM BdsMBdupMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdDMBda BdChMBdsignaiSuBDMndM ” \nBdoMBdsignEBdmtMBdoMBdgM BdpMBdsignAMBdmhM BdDMBdsignAiBdmMBdsignE BdoMBdipMBdsignAiBdbM BdBMBdsignUBdsignaSuBdlhM   BdtMBdsignEBdiMBdsignai BdlMBdsignE BdDMBdsigncBdsMBdgM BdBMBdCCMBdsignAM BdpMBdsignEBdmMBdsignAiBdbMBDMndM BdBMBdlMBdiMBdsignai-  \n“BdvMBdsignAMBdvMBdsignaiS@, BdEBdvMBdmtMBdsignAM BdBMBdCCMBdsignAM BdAMBdgMBdsignc BdpMBdsignEBdmMBdsignAiBdbMBDMndM ” \nBdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BdBMBdsignAMBdmM BdsMBdsignUBdsignaBdbM, BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BduMBdsignEBdthM BdmMBdDddhMBdvM BdsignAi BdmM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdBhMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM \nBdlMBdsigncBdgMBdsM BdCMndrMUindu  BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvMBdpMBdiMBdsignaS@BdvhMBdbM-  \n“BdBMBdsignAuBdAM, BdBMBdsignAuBdAM! ” \nBdABdvMBdCMBdvMBdsignAM BdvMBdAvMgrMhM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BdBMBdsignAMBdlMBdiM-   \n“BdpM BdCMndrMUindu , BduMBdsignAMBdE! ”  \n“BdpM BdCMndrMUindu , BdABdCMndrMUinduBdtMBdbMBdsignEBduMBdsignE BdgMBdpMBdpM! ” \nBdvMBdgMBdsignaiBdBM BdBMBdsignaiBdsM BdsignaSuBduMBdbMBdmtMBdvM BdoMBdChMBdsignAMBdaBdmM  BdBMBdsignEBdmtMBdsignaiBdvM BdlMBdbuM BdBhMBdsignEBdiMBDMndM BdABdvhMBdbM BdDhMBdsignaSbBdgM \nBdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdvhMBdsignUBdshMBdsignaiBdvM BdsMBdsignUBdtMBdbDhM BdABdCMndrMUinduBdtMBdbMBdsignAMBduMBdsignE BdoMBdsMBdgMBdiM BdChMBdiM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdEBdvMBdsignAMBdEBdvM BdmthMBduMBdsignAiBdvM  BdtMBdsignEBdiMBDMndM \nBdDMBdsigncBdsMBdgM BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdlMBdbuM BdpMBdsigncBdaBdmMBdsignE  BdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAMBdvM BdDMBdsignEBdpM BdiMBdgM-BdmMBdsignAMBdCMndrMUinduBdtMBdgM BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM \nBdsignaBdDMBdsM BdDMBdsignEBdvhMBdsignAiBdmM BdoMBdipMBdsignAiBdbM BdBMBdlMBdiMBdsignai-  \n“BdvMBdsignAMBdvMBdsignaiS@, BdoMBdsignUBdgMBdBMBdsignAM BdiMBdoMBdmtMBdsignAi BdChMBdaBDMndM BdABdsignaBdtMBdYMBdsignAMBdsMBdsignai BdbMBdsignaiBdvM-BdbMBdpMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsignaBdmM  BdlMBdtMBdsignAM BdDMBdsignEBdmhMBdsignUBdbMBDMndM \nBdcBdbMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu  BdsMBdBhM BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbMBdvM BdpMBdsignAMBdmhMBduMBdsignE BdChM BdsignAi BdbM   BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdlMBdpMBdsignAMBdCMndrMUindu-BdmMBdsignaSuBdiMBdvM BdoMBdsignAMBdgM BdiMBdtMBdmM BdsMBdsignE BdmM BdCMndrMUindu  \nBdvMBdgMBdBMBdsignE BdvMBdgMBdBMBdsignAiBdbMBDMndM BdlMBdsignAMBdsignaBdbMBdE BdvMBdAvMgrMhM BdmM BdCMndrMUindu  BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM BdDMBdsignUBdvhM BdBMBdghMBdsignAM BdDMBdsignEBdiMBdsignaS@BdvhMBdbMBDMndM BdoMBdsignaBdpMBdiM \nBdBMBdCCMBdsignAMBdoMBdgM Bdai BdbMBdlMBdsignAiBdgM  BdgMBdvhMBdsignAuBdmhM BdAM BdDMBdsigncBdsMBdgMBdoMBdgM BdpMBduM BdgMBdvhMBdsignAi BdChMBdsignaiSuBDMndM”  \nBdvMBdsignaBdpM BdoMBdipMBdsignAiBdbM BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdoMBdsigncBdChM-BdoMBdsignAMBdChM BdvMBdgMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignaiBDMndM BdsMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsM BduMBdbDM BdDMBdsignEBdvhM BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpM-\nBduMBdsignE-BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpM BdsMBdmtMBdsignAM BdohM BdsignU BdsignaBdvM-BdohM BdsignU BdsignaBdvM BdsMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsMBdvM BdtMBdsignaBdmM  BdmthMBdsignaiBdvM BdvM BdsignE BdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdiMBdvssMBdbnM BdDMBdsignEBdvhM \nBdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BduMBdbM BdBMBdsignAMBdsignaSuBdlM BdUBdmthMBdiM- ‘BdlMBdgMHdsignUuBdgM BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdBMBdCCMBdsignAM BdmthMBdpMBdgMBdBMBdsignE BdvMBdgMBdmMBDMndM’  \nBdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BdbMBdlMBdsignAiBdgM  BdoMBdsignAiBdChMBdiMBdsignAM BdvMBdsignAMBdlM BdsMBdBhMBdoMBdgM BdoMBdDddhMBdiMBdsignAiBdbMBDMndM BdEBdpMBdsignEBdbM BdvMBdsignaiS@  BdoMBdsignaBdpMBdiM-\nBdoMBdsignaBdpMBdiM BdBMBdsignEBdgM  BdBhMBdsignEBdiMBDMndM BdvM BdsignE BdmMBdsignEBdvMBdsigncBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdBhMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdtMBdsigncBdgMBdsignEBdvM BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdBM BdCMndrMUindu BdCMBdiMBdsignAiBdbM , BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdtMBdsigncBdgMBdsignEBdvM \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /14  \nBdEBdvMBdmtMBdsignAM BdAM BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdtMBdsigncBdgMBdsignE BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsM BdCMndrMUindu BdtM BdABdoMBdbMBdsignc BdCMBdsignaSuBdiM BdtMBdsignEBdiMBdsignaiBDMndM BdmM BdCMndrMUindu BdE BdvMBdsignAMBdlM BdmM BdCMndrMUindu  \nBdABdsignaBdbMBdsMBdsignaSuBdCMBdmM BdABdsignaSuBdChM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdABdoMBdbMBdsignAM BdBhMBdsignaSbBdgM BdmM BdCMndrMUindu  BdsignaBdmM BdYMBdsignAM-BdoMBdChMBdsignAM BdvMBdgMBdBMBdsignE BdvMBdgMBdBMBdsignAiBdbM ...BDMndM  \nBdmMBdsignAiBdBMBdsignaiBdCM BdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdoMBdsignUBdChMBdiMBdsignaS@BdvhMBdbM-  \n“BdvMBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu BduMBdbM BdvM BdsignE BdpMBdsignEBdbM BdiMBdtMBdsignAiBdE?” \nBdABdDhMBdgeph-BdCMBdsignEBdmM BdABdrMBdsmhMBdsignAMBduMBdsignE BdoMBdDddhMBdiM BdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAM BdABdoMBdbM BdmtMBdsignUBdmtMBdsignAiBdmM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignai BdDMBdsignEBdvhM BdpMBdsignAMBdmhMBdvM \nBdaBdshMBdsignAMBdgMBdsignAMBdsM BdCMndrMUindu  BdsMBdsignAMBdsMBdsignUBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvMBdpMBdiMBdvM BdsignAi BdbM BDMndM BdmMBdsignAiBdsM BdCMndrMUindu BdtM BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpMBdvM BdsMBdsignUBdgMBdvhMBdsignai BdvMBdsignaBdpMBdmMBdsignE BdgMBdpMBdsignAiBdbM BdlMBdsignE BdbMBdsignAi BdBM BdCMndrMUindu BdCMBdBMBDMndM \n..BdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAMBdvM BdaBdshMBdsignAMBdgMBdsignAMBdsM BdCMndrMUindu  BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdthMBdBMBdgMBdsignAMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignaiBDMndM BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BdBhMBdsignAMBdgMBdsignai \nBdsignaBdrMBdoMBdsignAiBdmMBduMBdsignE BdoMBdsignaBdDddhM BdlMBdsignAMBdEBdmM! BdrMBdsignEBdCMBdsignAMBdgMBdsignAM BdohMBdmtmtMBdsignc-BdohMBdbMBduMBdsignE BdoMBdsignaBdDddhM BdlMBdsignAMBdEBdmMBDMndM BdpMBduM BdBMBdsignUBdghMBdsignE BdBhMBdsignEBdiMBdsignAuBdAnusvMrM, \nBdlMBdEBdpM BdvMBdEBdiM BdpMBdEBdmM BdsMBdEBdpM BdbMBdsignE BdsMBdupMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdDMBdsignEBdBMBdaBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdsignaBdrMBdoMBdsignAiBdmM  BdmM BdCMndrMUindu  BdmMBdsignEBdmMBdBMBdsignEBdmtMBdsignAM BdbMBdsignAi BdChMBdaBDMndM \nBdvhMBdsignEBdmMBdsignai-BdoMBdmhMBdsignAMBdgMBdsignai, BduMBdsignAMBdiM-BdlMBdsignAMBdiM, BdvM BdsignU BdmtMBdsignUBduM-BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdChM BdsignAi BdmMBdsignAiBdoMBdgM BdsM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignUu-BdDMBdsignUuBdmtMBdsignAM BdsignaSuBdCMBdiShMlf BdvMBdsignAM \nBdBhMBdsignEBdiMBdaBDMndM BdvM BdsignE BdbMBdsignAM BdsMBdupMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdoMBdsignAuBdmM! BdbMBdsignE BdsShMlf BdmgMBdsignai BdBM BdCMndrMUindu BdCMBdmMBdsignAi BdAM BdbMBdsignE BdEBdvvMBdsigncBdmtMBdsignAM BdBMBdCCMBdsignAM! BdpMBduMBdpMHdsignUuBdCMndrMUindu  BdvM BdsignE BdmMBdsignE \nBdsignaBdDM BdbM BdlMBdsignaiBdBMBDMndM BdsMBdBhM BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdrMBdsignEBdCMBdsignAMBdgMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdpMBdsignEBdgMBdsignAM BdlMBdsignEBdmMBda..! BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvhMBdsignaiBdlhM BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM, \nBdBMBdsignUBdDMBdBMBdsignUBdDMBdsignEBdiMBdsignai-  \n“BdpMBdsignE BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM! BdmMBdsigncBdgMBdsignAM BdvM BdsignE BdpMBdsignEBdbM BdDMBdsignUBdgMBduMBdsignaBdmM BdYMBdsignAM BdCMBdghMBdiMBdpM BdlMBdsignE BdEBdpMBdsignEBdbM BdtMBdbMBdlMBdbM \nBdrMBdsignEBdCMBdsignAMBdgMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvM BdsignE BdiMBdpMBdvMBDMndM”  \nBdAMBdCMndrMUinduBdtMBdbMBduMBdsignE BdBMBdsignAiBdsMBdiM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdsignAiBdmM BdlMBdsignE BdlMBdsignEBdmMBdsignEBdmtMBdsignAM BduMBdsigncBdmtMBdgMBdsignai BduMBdsignAMBdmhMBdoMBdgM \nBdUBdmthMBdmM BdmMBdsignEBdmMBdBMBdsignE BdbMBdsignE BdUBdmthMBdsignAMBdEBdBMBDMndM BdbMBduMBdpMBdgM BduMBdsigncBdmtMBdgMBdsignai BdvM BdsignE BdmMBdsignEBdvMBdsignAMBdiM BdsignaBdvMBdYMBdsignc BduMBdsignAMBdmhMBdoMBdgM BdsMBdupMBdsignAMBdsignaSbBdgM \nBdvMBdAvMgrMhM BdgMBdsignaS@BdvhM BdsMBdvM BdsignAi BdEBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu BdE BdvMBdsignaiS@, BdlMBdsignaiBdmMBdsignAM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignai BdpMBdsignAMBdsignaSbBdgMBdYMBdsignc BduMBdsignAMBdsignaBdbM BdiMBdsignEBdBM BdUBdsignaSuBdCMBdmM \nBdbMBdsignaBdpMBDMndM BdvMBdgMBdsignAiBdmM-BdvMBdgMBdsignAiBdmM-BdiMBdDddhMBdsignAiBdmM-BdiMBdDddhMBdsignAiBdmM BdlMBdsignE BdpMBdsignEBdmMBdsignAi BdsMBdsignE BdDMBdsignEBdvhMBdiM BdlMBdsignEBdmMBdaBDMndM  \nBdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdgMBdbnMBdBhMBdsignUuBdsignaSuBduMBduMBdsignE BdDMBdsignUu BdDMBdiMBdvM BdBMBdsignaiBdCMBdvM BdiMBdDddhMBdsignAMBda BdABdsignaS@BdbmMBduM BdDMBdsignAuBdDddhMBduMBdsignE BdABdsignaBdBMBdmMBdsignE \nBdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdDMBdiMBdvM BduMBdbM BduMBdsignAMBdsignaBdbM BdiMBdsignAiBdmM BdlMBdsignE BdvM BdsignE  BdlMBdsignaiBdmMBdmM BdvM BdsignE  BdpMBdsignAMBdgMBdmMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdpMBdgMBdiMBdsigncBdpMBdsigncBdvM BdBMBdsignaiBdCM BdvM BdsignE BdmMBdsignE \nBdgMBdAnusvMrMBdtMBdvM BdsignaBdrMBdCMBdsignAMBdgM BdUBdmthMBdsignAiBdmM BdlMBdsignE BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdtMBdsigncBdgMBdsignE BdgMBdbnMBdBhMBdsignUuBdsignaSuBduMBdsM BdCMndrMUindu  BdBhMBdsignAMBdtMBdE BdCMBdsignAMBdpMBdsignAiBdmM BdmM BdCMndrMUindu  BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdtMBdsigncBdgMBdsignE BdABdghM \nBdBhM BdCMndrMUindu BdsignaSuBdlMBdYMBdsignAM BdbMBdsignUBdvMBdsignAMBdE BdCMBdsignAMBdpMBdsignAiBdmMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdEBdpMBdbMBdsignc BdpMBdsigncBdaBdmM BdlMBdsignE BdABdoMBdbM BdBMBdsignaSuBdiM BdDMBdsignEBdvhM \nBdsShMlf BdrMBdsignEBdCChMBdsignAMBdsM BdCMndrMUindu  BdABdsignaS@BdbmMBduM BdsMBduMBdE BdDhMBdsignaSbBdgM BdpMBdsignaSuBdmhM BdYMBdsignAMBdgM BdUBdmthMBdsignAuBdbMBdsignaBdpM BdgMBdpMBdsignAiBdmMBDMndM BdvM BdsignE BdbMBdsignAM BdbMBdsignAi  BdUBdmthMBdsignAuBdmM? \nBdABdoMBdbM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignaiBdvM BdsM BdAnusvMrM BdtMBdsignai, BdlMBdsignE BdvMBdsignAuBdAM-BdvM BdsignU BdvM BdsignU BdgMBdvM BdoMBdsignEBdmtM BdBhMBdsignaSbBdgM BdABdoMBdbM BduMBdbMBdsigncBdgMBdmhM BdoMBdsignUuBdgMBdsignAM \nBdvMBdgMBdmM BdAM BdpMBduM BdtMBdsignUBdiMBdsignAMBduM BdBMBdsignaBdbM BdDMBdsignUBdshShMlf BduMBdbMBdvM BdlMBdpMBdiMBduMBdsignE BdsMBdDddhMBdBM...BDMndM  \n \n \n \n15 /BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \nBdmMBdsignAiBdBMBdsignaiBdCM BdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAM BdABdoMBdbM BdABdsignaS@BdbmMBduM BdBMBdsignAMBdmM BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdsignc, BdsMBdsignAMBdUBdsMBdsignc BdAM BdoMBdsignaBdmMBdYMBdsigncBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  \nBdvMBdpMBdiMBdvM-  \n“BdbMBda BdBM BdCMndrMUindu BdCMBdBM, BdpMBduM BdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUinduBdvM BdsMBdBhMBdsM BdCMndrMUindu  BdoMBdsignAiBdthM BdoMBdsignAMBdoMBdsignai BdChMBdsignaiSu BdlMBdsignE BdABdoMBdbMBdsignc BdgMBdCChMBdsignAM BdbMBdsignAi \nBdvMBdAvMgrMhM BdsMBdvMBdiMBdsignAuBdAnusvMrM! BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdABdpMBdsignAMBdCMndrMUindu BdsMBdBhM BdDMBdsignEBdvhMBdBMBdsignAiBDMndM ”  \nBdBMBdsignaSuBdlMBdmMBdsignE BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhM BdBMBdbbM BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdogMBdsignAMBdbnM BdmM BdCMndrMUindu  BdBM BdCMndrMUindu BdCMBdiM BdgMBdpMBdsignAiBdbM  BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdCMBdsignEBdmMBdbM-BdshMBdsignUBdbShMlf BdYM \nBdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBdsignaiBDMndM  \nBdsMBdsignUBdshMBdsignaiBdiMBdsignAMBdvM BdBMBdsignAMBdmM BdsMBdsignUBdsignaBdbM BdoMBdipMBdsignAiBdbM  BdCMBduMBdsignAiBdvM  BdUBdmthMBdiMBdsignaiBDMndM BdBMBdsignAMBdoM BdgMBdsignE! BdsMBdBhMBdsM BdCMndrMUindu  BdBMBdsignEBdsMBdsignai \nBdBhMBdsignAMBdgM BdABdoMBdbMBdsignE BdUuBdoMBdgM BdAMBdsignaBdBM BdtMBdsignEBdiMBDMndM BdlMBdbuMBdvM BdoMBdsignAMBdiMBdbMBdvM BdBhMBdsignAMBdgM..! BdABdvhMBdbM BdDhMBdsignaSbBdgM BdlMBdsignEBdmMBdsignEBdmthMBdsignaiBduM \nBdvMBdsignAMBdlM BdvM BdsignE BdiMBdsignAuBdAnusvMrM, BdEBdpMBdsignEBdbM BdvMBdsignAMBdlMBdsM BdCMndrMUindu  BdBhMBdsignEBdCMndrMUinduBdmtM BdvMBdpMBdsignAMBdCMndrMUindu BdBhMBdsignEBdiMBDMndM BdBMBdsignUBdlhMBdiM BdBMBdsignAMBdmM BdvMBduM BdAM BdABdbMBdBhMBdsignUBdAMBdgM \nBdBMBdsignEBdsMBdsignai BdBMBdlMBdgMBdmMBDMndM ..BdlMBdsignEBdmMBdsignE BdABdoMBdbMBdsignAM BdsignaBdDM BdsM BdmMBdvM BdsignAi BdmM BdlMBdsignAMBdaBdmM BdmMBdsignEBdmMBdsignE BdsignaSuBdCMBdbShMlf BdmMBdsignAM BdBMBdghMBdiM BdlMBdsignAMBdaBdmMBDMndM \nBdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdsignUuBdDhM BdsignaBdoMBdAMBdEBdBM BdlMBdgMHdsignUuBdgMBdsignai BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBDMndM BduMBdsignAMBdaBdvM BdmM BdCMndrMUindu  BdYMBdEBdpM BdtMBdsignaBdmM  BdChM BdsignAi BdbMBDMndM BdpMBdsignE \nBdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM! BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdUBdoMBdsignAMBdYM BdDhMBdDddhMBdsignAMBdBMBdpM! BduMBdbM BdoMBdDddhMBdiMBdsignAiBdbM BdABdoMBdbM BdBMBdCCMBdsignAMBDMndM BdABdoMBdbMBdsignc BdmM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignUuBdDhM \nBdpMBdsigncBdaBdmMBdsignE BdABdsignaSuBdChM BdmMBdvhMBdbM BdEBdmMBdsignE BdthMBdBMBdgMBdsignEBdBMBdsignAMBdvM BdvMBdsignaiS@ BdlMBdgMHdsignUuBdgMBdmM BDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdABdoMBdbM BdDMBdsignUuBdDhM BdmM BdCMndrMUindu  BdChMBdpM  \nBduMBdsignAMBdsMBdvM BdBMBdvM BdsignE BdbM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdtMBdsignAuBdlMBdgMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu  BdbMBdsignaBdpMBDMndM BdEBdmMBdsignE BdsignaBdrMBdCMBdsignAMBdgM BdvMBdgMBdBM BdmM BdCMndrMUindu  BdBMBdCCMBdsignE BduMBdsignaSbBdgM \nBdlMBdsignAMBdEBdmMBDMndM BdpMBdsignE BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM BdlMBdsignAMBdsignaBdbMBdpMBdpM BdmMBdsignUu BdCMndrMUindu ! BduMBdbMBdsignE-BduMBdbM BdvMBdsignaBdpM BdoMBdipMBdsignAiBdbM BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdsignUBdbMBdsignUu \nBdChMBdsignAMBdmMBdsignai BdiMBdtMBdsignAM BdDMBdsignUuBdDhM BdsignaBdoMBdAMBdBMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignaiBDMndM BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdCMBdsigncBdBhM BdDMBdsignEBdvhM BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BduMBdbM \nBdvhMBdsignUBdshMBdsignaiBdsM BdCMndrMUindu  BdbMBdsignAMBdsignaSuBdCM BdUBdmthMBdiMBDMndM BdmthMBdsignAMBdsignaBdbM BdiMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM   BdlMBdsignE BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BduMBdgMBdE BdbMBdsignAi  BdDMBdsignEBdBMBDMndM BdAMBdaBdE BdBMBdvMBdgMBdsignai \nBdDMBdsignUuBdDhMBdvM BdcBdsignaSbBdgMBdYMBdsignAMBdbM BdvMBdgMBdsignAiBdiMBdsignE BdsMBdsignEBdpMBdsignc BdvMBdsignaBdpM BdDMBda BdsignaSuBdChMBdAiBdbM  BdAM BdmtMBdsignEBduM-BdvM BdsignU BdmtMBdsignEBduM BdABdoMBdbMBdsignc BdCMBdmtMBdsignAM \nBdDMBdsignEBdBMBdaBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdABdoMBdbMBdsignc BdBMBdCCMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu  BdChMBdBMBdsignE BduMBdsignAMBdsMBdvM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdsMBdsignAMBdmM BduMBdsignAMBdsMBdsM BdCMndrMUindu  BdoMBdsignaBdpMBdbMBdsignE BdvMBdsignE BdbMBdsignAM \nBdDMBdsignAMBdsignaSuBdiMBdvM BdoMBdsignAMBdsignaBdbM BdCMBdmtMBdsignEBdBMBdsignAi, BduMBdsignAMBdmMBdsignroDMliDgBdmmrM BdlMBdsignaBdtMBdmMBdsignE BdoMBdipMBdsignAiBdbM BdBMBdsignUBdDMBdBMBdsignUBdDMBdsignEBdiMBdsignai-  \n“BdAiBdsM BdCMndrMUindu  BdoMBdsignAiBdthM BdvMBdsignAMBdlM BdAi BdDhMBdgMBdmMBdsignaiBdoMBdgM BdpMBduMBdgMBdsignAM BdsignaSuBdiMBdE BdvMBdsignaiS@ BdABdsignaSuBdChM! BdlM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu BdDMBdsignEBdvhMBdE \nBdBMBdCCMBdsignAM BdAMBdEBdiM BdpMBdEBdmM BdmM BdCMndrMUindu  BdlMBdgMHdsignUuBdgM BdDMBdsignEBdvhMBdmMBDMndM”  \nBdoMBdsignUBdmMBdsigncBdpMHdsignUBdvM BdBMBdsignAMBdmM BdsMBdsignUBdsignaBdbM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdCMBdsignEBdmMBdbMBdpMBdsignaiBdbM BdpMHdsignUBdA BdiMBdtMBdiMBdsignaiBDMndM BdvMBdsignAMBdsMBdvM BdohM BdsignUu BdiM \nBdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BduMBdbM BdUBdsignaBdDddhM-BdUBdsignaBdDddhM BdrMBdsignAuBdDddhMBdsignAMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpMBdoMBdgM BdbMBdlMBdsignAiBdgM  BdoMBdsignaBdDddhMBdmMBdsignE BdrMBdsignAuBdDddhMBdsignAMBdE \nBdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdUBdoMBdgMBdsignAMBdtM BdDMBdsignAiBdmM BdBMBdsignUBdDMBdBMBdsignUBdDMBdsignEBdiMBdsignai-  \n“ BdvMBdsigncBdbM BdlMBdbuMBdvM BdvMBdbMBdsignAMBdaBdgM  BdAi BdBMBdCCMBdsignAMBdsM BdCMndrMUindu  BdABdsMBdsignUBdsignaSuBdiM BdgMBdpMBdiM BdChMBdpMBDMndM BdAi BdsignaBdbMBduMBdsignUu-BdDhMBdbMBdvM \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /16  \nBdvMBdsigncBdbM BdDMBdsigncBdvhM BdBhMBdsignEBdiMBdaBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdmMBdsigncBdgMBdsignAM BdbMBdsignAi BdsMBdsigncBdpMBdsignEBdiMBdpM BdmM BdCMndrMUindu  BdoMBdsignEBdmtMBdsignEBduMBdsignE BdsignaBdvMBdE BdbMBdsignE BdvMBdbMBdsignAMBdaBdgM  BdCMBdsignUBdvMBdsignAM \nBdiMBdsignEBdiMBdpMBDMndM BdEBdpMBdsignEBdbM BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdEBdpMBdsignEBdbM BdtM BdAnusvMrM BdlMBdbM BdmMBdsigncBdgMBdsignE BdsMBdbM BdBMBdsignUBdmMBdsignE BdpMBdsignEBdmMBdpMBDMndM ”  \nBdCMBdpMBdvM BdsignAi BdmM BdvMBdgMBdsignEBdlMBdsM BdCMndrMUindu  BdDgMBdsignaBdrMBdmM BdBhMBdAvMgrMhM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdvM BdsignU BdpMBdsignAiBdgM BdUBdmthMBdiMBdsignaiBDMndM BdEBdvM BdmM BdCMndrMUindu  \nBdrMBdsignEBdCMBdsignAMBdgMBdsignaiBdvM– BdoMBdsignUBdmMBdsigncBdpMHdsignU– BdUuBdoMBdgM BdmMBdsignEBdpMBdsignEBdbM BdDdMBdsignAMBdCMndrMUinduBdtM BdoMBdDddhMBdiM BdlMBdsignE BdABduMBdsignUuBdiYM BdvMBdsigncBdsignaS@BdvhM BdUBdsMBdgMBdbM BdBhMBdAvMgrMhM \nBdtMBdsignEBdiMBdsignAi, BdmMBdsignAiBdsM BdCMndrMUindu BdtM BdBMBdCCMBdsignAM BdiMBdmtMBdsignUBdAMBdEBdiM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdABdoMBdbMBdsignc BdrM BdAnusvMrM BdshM BdmM BdCMndrMUindu  BdUBdsMBdgMBdbMBdsignE BdBhMBdAvMgrMhM BdgMBdpMBdiM \nBdABdsignaSuBdChMBDMndM BdmhMBdsignAMBdvMBdiM-BdmthMBdsignEBdsignaBdpMBdYMBdsignAMBdEBdiM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdChMBdsignAMBdmMBdsignaiBdoMBdgM BdoMBdmhMBdgMBdsignc BdgMBdsignaS@BdvhM BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhM BdmMBdsignAMBdvMBdBM BduMBdsignUBdDMBdsignAM \nBdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BdmM BdCMndrMUindu  BdsMBdsignE BdbMBda  BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdlMBdsignUBdAMBdbM-BdlMBdpMBdsignAMBdbM BdABdsignaSuBdChM, BdpMBdsignc-BdbM-BdpMBdsignc  BdvMBdpMBdsignaiBdAnusvMrM BdrMBdsignAuBdDddhM BdbMBdsignE \nBdlMBdsignAMBdEBDMndM BdvM BdsignE BdvMBdgMBdsignAM BdvM BdsignE  BdDMBdsignEBdvhMBdmM! BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdDhMBdsignAMBdgMBdvM BdBMBdpMBdsignAiBdmM BdDhMBdsignAMBdgMBdsignAMBduMBdsignE BduMBdsignAMBdmhMBdvM BduMBdsigncBdmtMBdgMBdsignai \nBdvhMBdsignUBdiMBdiMBdsignAMBdsM BdCMndrMUindu  BduMBdsigncBdmtMBdgMBdsignaiBdvM BdrMBdsmMBdsignU BdsignaSuBdChMBdsignaBdDddhMBdYMBdsignAM BdoMBdsignAMBdsignaBdbMBdvM BdsM BdCMndrMUindu BdtM BdBhMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsMBdE BdiMBdtMBdsignAiBdmM BdlMBdaBdsM BdCMndrMUindu  BdsignaBdvMBdChMBdsignU  \nBdsignaBdBMBdChM BdsignE BdBMBdsignc BdvMBdgMBdsignAiBdmM BdAM BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdBhM BdCMndrMUindu BdsignaSuBdsMBdYMBdsignc BdlMBdsignAMBdaBdmM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BdsignaBdrMBdCMBdsignAMBdgM BdsignaBdvMBdChM BdsignU \nBdUBdsignaBdDddhMBdYMBdsignAMBdaBdmM, BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdmthMBduMBdvMBdiM BdAM BdChMBdsignAMBdmMBdsignai BdDMBdpMBdiMBdsignAMBdaBdmM BdgMBdpMBdsignAiBdbMBDMndM  \nBdcBdsMBdsignAMBdgMBdvM BdvhMBdsignUBdmtmtMBdsignAM BdiMBdtMBdsignAM BdBMBdsignAiBdsMBdiM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdbM BduMBdsignAMBdsignaBdbM BdtMBdsignEBdiMBdsignAi BdlMBdsignE BdCMBdsignUuBdvM BdpMBduMBdgMBdsigncBdsM BdCMndrMUindu  \nBdBhMBdsignEBdiMBDMndM BdAMBda BdDhMBdsignaSbBdgM BdlMBdsignE BdDMBdsignEBdvhMBdsignAiBdmM BdEBdiMBdsignAuBdAnusvMrM BdrMBdEBdpM BduMBdbMBduMBdsignE BdBMBdsignAiBdsM  BdtMBdsignEBdiMBDMndM BdvMBdsignaiS@ BdgMBdsignEBdsignaBdDdMBdYMBdsignc-\nBdABdvhMBdBMBdsignAMBdgMBdvM BdsMBduMBdsignAMBdCMBdsignAMBdgM BdlhMBdsignUuBdmthMBdsignE BdgMBdpMBdsignAiBdE BdlMBdsignE BdDMBdsignUu-BdmMBdsignaiBdbM-BdCMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdDhMBdsignaSbBdgM BdBMBdCCMBdsignAM BduMBdbMBdsignUBdvhMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdpMBdsigncBda \nBdChMBdaBDMndM BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdoMBdgMBduShMlf BdoMBdgMBdsignAMBdsM BdCMndrMUindu  BdABdBMBdsignAiBdmM BdBMBdsignEBdrMBdpMBdsignAMBdgMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdsignaBdBMBdbMBdsignU BdsMBdsigncBdCM-BdsignaBdrMBdCMBdsignAMBdgM BdvM BdsignE BdbMBdsignAuBdAnusvMrM BdsMBdBhM \nBdiMBdvMBdsignaiS@BdgMBdvM BdohMBdvMBdsignaiS@BdgM BdBMBdsignaBdbM BdiMBdpMBdsignAMBdsM BdDdhMBdsigncBdaBdmM BdABdsignaSuBdChM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu  BdvM BdsignE BdiMBdsignAuBdAnusvMrMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdpMBdsignAMBdmhMBdvM \nBdDdMBdsigncBdgMBdsignAM BdmtMBdsignUBdmtMBdbMBdsignE BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdtMBdsignUBdDdDdMBdsignai BdABdvMBdsignAMBdsMBduMBdsignE BdUBdsignaSuBdDhMBdYMBdsignAM BdlMBdsignAMBdaBdmM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdbMBdsignE BdmM BdCMndrMUindu  BdUBdsignaSuBdDhMBdYMBdsignAM \nBdtMBdsignEBdiMBdsignAuBdAnusvMrMBDMndM BdsMBdsigncBdCMBdsignAiBdvM, BdBMBdsignUBdlhMBdsignAiBdvM BdBMBdsignAMBdmM BdChMBdiM BdlMBdsignE BdEBdvM BdBMBdCCMBdsignAM-BdiMBdsignE BdvM BdsignE BdmMBdsignE BdsMBdsignEBdrMBdsignAMBdvM BdlMBdgMHdsignUuBdgMBdmM  \nBdpMBdsigncBdEBdmM BdAM BdDMBdsignUu BdBMBdCCMBdsignAM-BdiMBdsignE BdvM BdsignE BdmMBdsignEBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdsMBdsignE BdbMBda  BdBMBdsignUBdsignaSuBdlhM   BdsMBdvMBdiMBdsignAuBdAnusvMrMBDMndM BdAMBda BdlM BdCMndrMUindu  BdBMBdsignUBdlhMBdiM \nBdgMBdpMBdsignAiBdmM BdmM BdCMndrMUindu  BdEBdpMBdsignEBdbM BdsignaBdDM BdbM BdDMBdsignEBdvhMBdsignAiBdvM BdoMBdsignaSbBdgMBdsignaS@BdsmhMBdsignaBdmM BdbMBda BdBMBdbMBdsignAiBdmMBDMndM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdUBdlMBdsignAiBdDddhM BdlMBdsignAMBdEBdmMBDMndM \nBdrM BdAnusvMrM BdshM BdsignaBdrMBdiMBdsignAiBdmtM  BdlMBdsignAMBdEBdmMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdlMBdsignE BdCMBdsignUBdsignaBdvM BdtMBdsignEBdiMBdsignAuBdAnusvMrM BdcBdvMBdgM BdUBdoMBdsignAMBdYMBdsignE BdvMBdsignaiS@? ..BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM \nBdiMBdmtMBdsignUBdAMBdEBdiM BdABdsignaBdDddhMBdvM BdAnusvMrM BdCMBdbMBduMBdsignE BdsMBdsignUBdbDMBdgM BdsMBdsignUBdvMBdsigncBduMBdiM BdoMBdsignEAnusvMrMBdoMBdsignai BdsignaBdbMBdvMBdiMBdsignAiBdmM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM \nBduMBdbMBduMBdsignE BdAMBdshMBdsignAMBdvM BdoMBdsignEAnusvMrMBdoMBdsignai BdUBdtMBdiMBdsignAiBdbMBDMndM BdDhMBdsignAMBdgMBdvM BdDhMBdsignAMBdgMBdsignAM BdsMBdDMHdsignroDMliDgBdshM BdsignaSuBdsMBdvmM BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM , \nBdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdEBdvM BdsignaBdDM BdsM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM, BdrM BdAnusvMrM BdshMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdUBdlMBdDddhMBdsignAiBdmM-BdUBdoMBdmtMBdsignAiBdmM BdDMBdsignEBdvhMBdsignAi BdChMBdsignaiSu BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu  BdBhMBdsignUuBdmM, \nBdrMBdmMBdgephBduMBdsignAMBdbM BdAM BdBhMBdsignaBdrMBdsM BdsMBdsignEBdpMBdsignc BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhMBdvM BdsMBdsigncBdlhMBduMBdsignE BdiMBdpMBdiMBdpMBdsignAM BdgMBdpMBdiM BdABdsignaSuBdChMBDMndM \nBdiMBdpMBdiMBdpMBdsignAMBdaBdmM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdsignEBdvhM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdpMHdsignroDMliDgBdDMBdE BdUBdohM BdsignAi BdbM  BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdDhMBdsignAMBdgMBdvM \nBdDhMBdsignAMBdgMBdsignAM BduMBdsignAMBdbMBdsignE BdrMBdsignEBdtMBduMBdsignE BdmtMBdoMBdsignAiBdvMBdsignAMBdiM BdcBdsignaSbBdgMBdYMBdsignAM BdvMBdAvMgrMhM BdoMBdEBdgM BdgMBdsignaS@BdvhMBdmMBdsignc BdmhMBdgMBdmhMBdgMBdsignAMBdaBdmM BdoMBdEBdgM   \n \n \n17 /BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \nBdsignaBdoMBdChMBdDddhMBdsignAiBdmM BdgMBdpMBdsignAiBdmM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdbM BdABdsMBdsignaSuBdmhM BdgM BdbMBdsignAi  BdBhMBdAvMgrMhM BdsignaBdoMBdChMBdDddhMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM \nBdlMBdsignai-BdlMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsignaBdmM  BdvMBdAvMgrMhM BduMBdsignAMBdsignaBdmtMBdoMBdgM BdoMBdEBdgM BdgMBdsigncBdsignaBdoMBdmMBdsignE BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM , BduMBdsignAMBdaBdYMBdsignc BdlMBdsignaiBdsignaBdrMBdmMBdsignE BdChM BdsignAi BdmhM, \nBdABdoMBdbMBdsignc BdChMBdsignaiSu, BdmMBdsignAiBdoMBdgM BdsM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignUuBdmtMBdsignAM BdDMBdsignUBdDhMBduMBdsignUBdpMBdsignAMBdCMndrMUindu BdBMBdCCMBdsignAM BdsMBdsignEBdpMBdsignc BdABdsignaSuBdChMBdEBDMndM BdmMBdvhMBdbM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdsignaBdvMBdE \nBdUBdoMBdmtMBdmM? BdpM BdCMndrMUindu , Bdai BdBMBdsignAMBdmM BdlMBdgMHdsignUuBdgM BdlMBdsignE BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhM-BdbMBdsignAMBdgMBdsignaiBdvM BdBMBdsignaiBdCM BdBMBdCCMBdsignAM-BdiMBdsignE BduMBdsignAMBdE BdBhMBdsigncBdlMBdbMBdvM \nBdoMBdsignaBdpMBdiM BdBMBdvhMBdsignAMBdgMBdsignai BdpMBdsigncBda BdChMBdsignaSuBdmhM BdbMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdYMBdsignUBdtM BdDhMBduMBdsigncgeph BdmM BdCMndrMUindu  BdvMBdsignaBdpMBdmMBdsignE BdABdsignaSuBdChM BdlMBdsignE BdAMBdlMBdsignUBdvM \nBdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdbMBdsMBdsignaiBdBMBdsM BdCMndrMUindu  BduMBdsignAMBdaBdvM BdDMBdsignUuBdDhM BdvMBdsignaBdmtM BdgMBdpMBdiM BdChMBdaBDMndM BduMBdsignAMBdbMBdsignE Bdai BdlMBdsignE BdABdoMBdbM BdshMBdgMBdsignaiBdgMBdvM \nBdtMBdmthMBdbM BdDMBdsignUBdAMBdgMBdsignE BdiMBdsigncBdvM BdvM BdsignroDMliDg BdsignaBdmgMBdvM BdDMBdsignUuBdDhMBdvM BdcBdsignaSbBdgMBdYMBdsignAMBdbM BdvMBdAvMgrMhM BdABdoMBdbM BdDMBdsignUuBdDhM BdChMBdsigncBdDddhMBdsignAM BdDMBda BdChMBdaBDMndM \nBdmMBdsignAiBdYMBdsignc BdmM BdCMndrMUindu  BdBMBdCCMBdsignAM BdlMBdsignaiBdsignaBdrMBdE BdlMBdsignAMBdaBdmM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdmMBdvhMBdbM Bdai BdBMBdCCMBdsignAM BdsignaBdvMBdEBdvM BdbMBdsignE BdlMBdsignaiBdmM?  \nBdsMBdsigncBdtMBdsignAMBdEBdiM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpM BdDMBdsignEBdvhM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdBMBdsigncBdiM-BdBhMBdgMBdsigncBdsM BdDMBdaBdiMBdsignE BdthMBdgMBdsM BdCMndrMUindu  \nBdsignaBdbM BdvM BdsignAi BdiM  BdiMBdtMBduMBdsignE BdAMBdsignaBdBM BdBMBdlMBdiMBdsignai-  \n“BdBMBdCCMBdsignAM, BdtMBdsignAMBdDddhMBdsignaiBdE BdoMBdsignaBdpMBdYMBdsignAM BdlMBdpMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsignaBdmM  BdlMBdsignaiBdmMBdsignE BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignai BdsMBdsignUBdvhM-BdDMBdsignUBdvhM BdABdBMBdsignAiBdmM BdgMBdpMBdsignAiBdEBDMndM \nBdmMBdaBdiMBdsignE BdsMBdsigncBdtMBdsignE BdvM BdsignE BdbMBdsignaBdpM BdvMBdsignaiS@ BdpMBdsignEBdmMBdpM? BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbMBdvM BdiMBdsignaiBdiMBdsignE BdABdtMBduM BdChM BdsignAi BdbMBDMndM BdABdvhMBdbM BdpMBduM \nBdlMBdsignaiBdsignaBdrMBdmMBdsignE BdChMBdsignaiSuBDMndM BdpMBduMBdgMBdsignAM BdABdChM BdsignAiBdmM BdmMBdsigncBdgMBdsignAM BdvMBdmhMBdsignaiBdvM BdDMBdsignUBdvhM! ” \nBdsignaSuBdsMBduMBdsMBdiM BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhM BdUBdmthMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BduMBdsignAMBdaBdvM BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpMBdoMBdgM BdDMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdpMBdrMBdsignAMBduMBdsignE \nBdmhMBdgMBdmhMBdgMBdsignAMBdaBdmM BdDMBdsignaiBdoMBdvM BdmtMBdsignEBduMBdsignai BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BdChMBdsignAMBdmMBdsignai BdDdMBdsigncBdiMBdsignAiBdmM BdgMBdpMBdsignAiBdbMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM \nBdpMBdrMBdsignAMBdvM BdlhMBdsigncBdAnusvMrMBdvMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdsMBdpMBdbM BdvMBdgMBdsignAiBdmM BdDMBdsignaiBdoM BdogMBdlShMlf BdrMBdsignaSuBdiMBdmM BdgMBdpMBdsignAiBdmM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BduMBdsignAMBdaBdvM BdDhMBdsignAiBdYMBdgephBdvM BdiMBdsignAu \nBdAM BdBMBdsigncBdiMBdsM BdCMndrMUindu  BdmtMBdoMBdvMBdiM BdsignaBdrMBdCMBdsignAMBdgM BdsMBdsignUBdsignaBdbM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdbMBdvM BdDdMBdsigncBdiMBdsignAiBdmM BdlMBduMBdsignaiBdbM BdmhMBdsignaiBdgM BdpMHdsignUBdA \nBdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbMBDMndM BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM , BdYMBdEBdpM BduMBdsignAMBdE BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhM BdlMBdsignAMBdsignaBdbM BdABdoMBdbM BdsMBdpMBdsignAMBdgMBdsignAM BdBMBdsignUBdlhMBdsignAi BdChM BdsignAi BdmhM \nBdAM BdABdvhMBdbM BdsMBdpMBdsignAMBdgMBdsignAM BdBMBdsignaBdbM BdmthMBdsignAMBdghM BdChM BdsignAi BdmhMBDMndM BdvMBdiMBdsignaiBdsM BdCMndrMUindu  BdohM BdsignU BdiMBdsignAMBdaBdmM BdohM BdsignUu BdiM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM \nBduMBdbM BdohM BdsignU BdiMBdsignAMBdE BdiMBdtMBdiM BDMndM BdmMBdvhMBdbMBdsignE BdoMBdipMBdsignAiBdbM  BdABdoMBdbM BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpM BdUBdmthMBdsignAM BdvMBdAvMgrMhM BdBMBdlMBdiMBdsignai -  \n“BdvMBdsignAMBdvMBdsignaiS@, BdEBdmMBdsignAi  BdAMBdBMBdmhMBdsignUBDMndM ” \nBdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BdBMBdsignAMBdmM BdsMBdsignUBdsignaBdbM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdoMBdgM BdbMBdlMBdsignAiBdgM  BdDMBdsignAuBdDddhMBdsignAM BdsMBdsigncBdaBdgMBdsignai-BdthMBdgM BdsignaBdDM BdsM \nBdBMBdghMBdiMBdsignaiBDMndM BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM, BdcBdbMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu  BdABdbpMBdsignAMBdgMBdthMBdgM BdsMBdsignAMBdCMndrMUinduBdoMBdsignE-BdsMBdsignAMBdCMndrMUinduBdoM BdgMBdpMBdsignAiBdmM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdpMBdsigncBdAnusvMrMBdmhMBdsignAiBdsignaSbBdgMBdYMBdsignc-\nBdmhMBdsignAMBdsignaBdpM BdvMBdAvMgrMhM BdmM BdCMndrMUindu  BdiMBdsigncBdvM BdABdbpMBdsignAMBdgMBdsigncBduMBdsignE BdlMBdsignaiBdsignaBdrMBdmMBdsignE BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdsMBdBhM BdsignaSuBduMBdsignaSuBdiM BdlM BdCMndrMUindu  BdiMBdsignaBdtM BdlMBdsignAMBdEBdBM BdmM BdCMndrMUindu  \nBdBMBdCCMBdsignAM BdlMBdgMHdsignUuBdgM BdUBdsignaBdmthM BdvMBdAvMgrMhM BdmthMBdsignAMBdghM BdpMBdsignEBdBMBdsignE BdvMBdgMBdmMBDMndM  \nBdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdiM, ‘BdlMBdsignAMBdDhMBdsignAiBdgM BdsMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsM BdmMBdsignAMBdDhMBdsignAiBdgM BdAMBdsMBDMndM’ BdlM BdCMndrMUindu  BdABdoMBdbMBdsignAM BdsMBdBhM \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /18  \nBdBMBdsignUBdmMBdsignE BdvMBdsignAMBdlM BdbMBdsignAi  BdsMBdupMBdgMBdmM BdmM BdCMndrMUindu  BdDdMBdsignAMBdvmtMBdgMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdBMBdlMBdsignEBdBMBdsignAiBdbMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdiMBdtMBduMBdsignE BdmM BdCMndrMUindu  BdcBdpMBdsignc BdbMBdsignaBdpMBdYMBdsignEBdCMndrMUindu \nBdChM BdsignAi BdmhMBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdgMBdsigncBdtMBdsignaiBdE-BdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdiMBdAvMgrMhM BdlMBdsignAMBdE BdCMBdsignAMBdpMBdBM BdsMBdsignEBdpMBdsignc BdBhMBdsignAMBdgMBdsignaiBdE BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdEBdvM BdmM BdCMndrMUindu  BdmMBdsignEBdpMBdsignEBdbM \nBdsMBdrMBdsignAMBdgMBdsignai BdsMBdsignUBdsignaBdrMBdDhMBdsignAM BdbMBdsignaBdpM, BdDMBdsigncBdsMBdgM BdmMBdsignaiBdsignaBdbM-BdmMBdsignaiBdsignaBdbM BdtMBdsigncBdgMBdsignEBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdiMBdE BdlMBdsignAMBdEBdBMBDMndM BdmMBdsignEBdmMBdBMBdsignE BdbMBdsignaBdpM, \nBdABdoMBdbMBdsignc BdsMBdBhMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdlMBdsignAMBdaBdE BdoMBdDddhMBdmM...BDMndM  \nBdEBdvM BdsignaBdDM BdsM BdABdBM-BdmMBdBMBdvM BdsignaS@BdsmhMBdsignaBdmM , BdDMBdsigncBdsMBdgM BdsignaBdDM BdsM BdsMBdrMBdsignAMBdgMBdsignaiBdvM BdcBdsignaSbBdgMBdYMBdsignAMBdbM BdAM \nBduMBdbMBduMBdsignE BdaiBdpMBdsignc BdshM BdAnusvMrM BdvMBdsignAM BdlMBdsignE BdDdMBdsignAMBdvmtMBdgM BdAiBdmthMBdsignAMBduM BdoMBdpMHdsignU BdCMndrMUindu BdCMBdsignAiBdmM-BdoMBdpMHdsignU BdCMndrMUindu BdCMBdsignAiBdmM BdBM BdCMndrMUindu BdCMBdmMBdsignai BdsignaBdvM BdbMBdsignaBdpMBDMndM \n..BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdABduMBdmMBdsignai BdvMBdsignAMBdCMndrMUinduBdmtM BdEBdvM BdsignaBdDM BdsM BdChMBdsigncBdDddhMBdBMBdsignAiBdmM-BdChMBdsigncBdDddhMBdBMBdsignAiBdmM BdDMBdsigncBdsMBdgM BdsignaBdDM BdsM BdoMBdvM BdsignAiBdDddhM  BdiMBdsignAiBdmM \nBdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdbM BdcBdlhMBdgMBdsignAM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbMBDMndM BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdsMBdsigncBdlhM BdBMBdsignAMBdmtM BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhMBdvM BdsMBdsigncBdlhMBdpMBdsignAMBduMBdsignE \nBdoMBdDddhMBdBMBdsignE BdbMBdsignAi  BdvMBdgMBdsignAiBdbMBDMndM BdBMBdsignEBdvMBdiM BduMBdbMBdsignE BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BdUBdsignaBdmthM BdvMBdAvMgrMhM BdsMBdsigncBdaBdgMBdsignai-BdthMBdgM BdoMBdpMHdsignU BdCMndrMUindu BdCM   BduMBdsignAMBdEBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  \nBdvMBdpMBdiMBdvM-  \n“BduMBdsignAMBdE...BDMndM ”  \n‘BduMBdsignAMBdE’BdvM BdoMBdChMBdsignAMBdaBdmM  BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdshMBdBShMlf BdDM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdsignUBdpMBdsM BdCMndrMUindu  BdbMBdsignAi  BdsignaBdbMBdvMBdiMBdiMBDMndM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM \nBdBMBdsignEBdvMBdiM BduMBdbM BdDMBdsignEBdvhM BdoMBdipMBdsignAiBdbM BdBMBdlMBdiMBdsignai-  \n“BdBMBdsignAuBdAM, BdEBdbMBdsignAM BduMBdbM BdChMBdsigncBdmtM BdbMBdsignAi BdvMBdgMHdsignUuBDMndM BdlMBdsignE BdvMBdgMBdmMBdsignUuBdmM BdABdsignaSuBdChM BdsMBdEBdpM BdbMBdsignE BdABdoMBdbMBdsignAM \nBdsMBdBhM BdvMBdgMBdBMBDMndM BdvM BdsignE BdvMBdgMBdsignc BdlMBdsignAMBdbM BdmM BdCMndrMUindu  BdbMBda BdDMBdAvMgrMhM BdDMBdsignEBdBMBdaBDMndM BdlMBdvhMBdbMBdsM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdChMBdsignAMBdmMBdsignai \nBdCMBdmtMBdsignAuBdsignaSuBdiMBdAi BdmMBdvhMBdbM BdsMBdsignE BdvMBdiM BdoMBdDddhMBdiM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdsMBdBhMBdsM BdCMndrMUindu  BdoMBdsignaBdpMBdbMBdsignE BdDMBdsignUuBdDhMBdvM BdcBdsignaSbBdgMBdYMBdsignAMBdbM BdvMBdgMHdsignUuBDMndM \nBdABdvhMBdbM BduMBdpMBdsignaiBdAnusvMrMBdsM -BdtMBdsignAMBdaBdvM BdDMBdsignUuBdDhM BdoMBdCMBdBMBdsignAiBdBMBdiMBdsignAM BdbMBdsignAi BdABdsignaSuBdChM, BdvM BdsignE BdmMBdsignAuBdsM BdCMndrMUindu  BdBMBdvMBdgMBdsignai BdvMBdsignaiS@BdsignaBdbM BdAMBdbMBdsignUuBDMndM \nBdmMBdsignAMBdBMBdsignE BdvM BdsignE BdvMBdgMBdsignc BdBMBdvMBdgMBdsignai BdDMBdsignUBdsignaBdpM BdvMBdAvMgrMhM BdiMBdAvMgrMhM BdAMBdbMBdsignUuBDMndM BdEBdvM BdmM BdCMndrMUindu  BdBMBdvMBdsignaSbBdgMBdYMBdsignc BdsMBdBhM BdmMBdsignEBdpMBdsignEBdbM BdABdsignaSuBdChM \nBdlMBdsignE BdABdoMBdbMBdsignc BdBMBdCCMBdsignAM BdoMBdsignAMBdiMBdsignAi-BdlMBdsigncBdvMBdgM BdDMBdsignUuBdDhM BdbMBdsignAi BdpMBdsigncBda BdChM BdsignAi , BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdlMBdsignEBdvMBdgMBdsignAM BdEBdvMBdmtMBdsignAM BdBMBdCCMBdsignAM BdpMBdsignEBdmMBdsignAi \nBdcBdpMBdbM BdvMBdsignaiS@BdsignaBdbM BdsignaSuBdiMBdABDMndM”  \nBdABdshMBdsignAuBdCM BdDMBdsignUBdAMBdgMBdsignE BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdlMBdsignAuBdAnusvMrMBdAMBdCMndrMUindu BdBhMBdsignAMBdE-BdBMBdsignaBdpMBdbM –BdDhMBdsignaiBdgMBdlM BdAM BdthMBdsignUBdgMBdbMBdsignaiBdvM–BdChMBdsignaBdmthMBdYMBdsignAMBdgM \nBdbMBda BdBhMBdsignEBdiMBDMndM BdbMBdsignE BdsignaBdvMBdYMBdsignc BdsMBdsigncBdaBdgMBdsignai BdsM BdCMndrMUindu BdmthMBdsignaBdbMBdpMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdAM BdbMBdsignE BdvM BdsignE BdvMBdgMBdsignc BduMBdbM BdvMBdvhMBdbMBdsignc BdmhMBdsignaiBdgM BdpMBdsigncBdaBdmM \nBdlMBdsignE BdbMBdsignaiBdvM-BdABdDhMBdiMBdsignAMBdvM BdsignaBdrMBdCMBdsignAMBdgM BdvMBdgMBdsignAiBdmMBDMndM BdcBdbMBdsignAM BdmMBdsignaiBdbMBdsignUuBdvM–BdoMBdipMBdsignAiBdbM, BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdAM \nBdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM–BduMBdbM BdpMBdsignaSbBdgMBdDMBduM BdBMBdCCMBdsignEBdoMBdgM BdgMBdpMBdsignAi BdChM BdsignE BdiMBdsignAiBdbM  BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdvMBdvhMBdbMBdsigncBdvMBdsignAMBdiM BdbMBdsignEBdvMBdgMBduMBdsM BdCMndrMUindu  \nBdABdvM BdsignAi BdChM BduMBdbMBdsignE-BduMBdbM BdsMBdsigncBdCMBdsignAiBdmhM BdlMBdsignE BdDMBdsignUBdbMBdsignUuBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdroDMliDgBdsignroDMliDgBdbnM BdABdsMBdsignUBdiMBdE BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM BdoMBdmthMBdsignAuBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdlMBdsignEBdmMBdsignE \nBdcBdvMBdgM BdroDMliDgBdsignroDMliDgBdbnM BdBMBdsignAMBdCMndrMUinduBdvMBdsignaiS@ BdChM BdsignAi  BdcBdmMBdsignE BdmM BdCMndrMUindu  BdABdsMBdsignUBdiMBdsignE BdvMBdAvMgrMhM BdlMBdsignAMBdbM BdChMBdsigncBdDddhMBdmMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdiMBdtMBdiMBdsignE BduMBdbM \n \n \n \n19 /BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \nBdthMBdsignUBdsignaSuBduMBdYMBdsigncBdCMndrMUindu BdlMBdsignAMBdsignaBdbM BdlMBdsignE BdsignaBdrMBdDhMBdsignAMBdmMBdsignc BdBhMBdsignAMBdtM-BdmMBdvMBdDMBdsignaiBdgMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdbMBdsignAi  BdBMBdDMBdsignAiBdiM  BdsMBdvM BdsignAi  BdChM BdsignAi BdmhMBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignUBdbMBdsignUu \nBdBMBdCCMBdsignAM BdAi   BdDhMBdgMBdmMBdsignaiBdvM BdsMBdsignUBdvhM BdBhMBdsigncBdtMBdE BdAMBdEBdiM BdpMBdEBdmM BdmM BdCMndrMUindu  BdbMBdsignaBdpMBdYMBdsigncBdCMndrMUindu BdsMBdsignEBdrMBdsignAM-BdBMBdgMBdDMBdsignAMBdaBdsM BdvMBdgMBdBMBdsignAi \nBdmMBdsignAiBdYMBdsignc BdoMBdsignAMBdsignaBdbMBdvM BdoMBdsignAMBdmhMBdgM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdlMBdsignaiBdrMBdsignE BdvMBdgMBdmMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdChMBdsigncBdsignaBdDddhM BdmMBdsignaiBdbMBdsignUuBdvM BdABdoMBdbM-\nBdABdoMBdbM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignai BdAM BdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu BdsMBdsignEBdpMBdsignc BdChM BdsignE BdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdsignE BdrMBdsignEBdCMBdsignAMBdgMBdsignai BdvMBdsignaiS@  BdvMBdsignaSbBdgMBdmMBdsignAiBdmhM BDMndM BdEBdvM BdmM BdCMndrMUindu  \nBdDMBdsM-BdDMBdsignUBdAMBdgMBdsignai BdDMBdsigncBdsMBdgM BdABdoMBdbMBdsignc BdBMBdsignAMBdiM-BdBMBdCCMBdsignEBdDMBdsignAMBdgM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdmMBdsignAiBdoMBdgM BdsM BdCMndrMUindu  BdmMBdsignaBdDddhMBdoMBdsignaiBdBMBdsignAM \nBdthMBdgMBdBMBdiMBdsignAMBDMndM BdDhMBdsignAiBdbMBdrMBdsignAMBdDM BdBMBdsignUBdghMBdsignaiBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdsignaBdDMBdAiBdbM BdlMBdsignE BdsMBdsignUBdvhMBdsignAMBdEBdiMBdsignc-BdmtMBdmtMBdsignAMBdEBdiM BdpMBdDdDdMBdsignaiBdoMBdgM BdbMBdsignE BdvMBdvhMBdbMBdsignc \nBdpMBdsignAMBdmhM-BdoMBdEBdgM BdvMBdsignAMBduMBdsignAi BdpMBdsigncBdaBdmM BdAM BdbMBdsignE BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpM BdsMBdsignAMBdoMBdsignUBdmtM BdiMBdaBdmMBDMndM BdABdvhMBdbMBdsignc BdrMBdEBdpM BdgMHdsignUuBdAMBdBM BdlMBdsignE \nBdvM BdsignE BdmMBdsignE BdsignaBdDM BdbM BdlMBdsignaiBdBM BdmMBdsignEBdvMBdgM BdvMBdsigncBdbM BdmthMBdsignEBdvMBdsignAMBdbMBDMndM BdpMBdlMBdsignAMBdgM BdsignaBdvM BdiMBdsignAMBdvhM BdAMBdsignaBdvM BdbMBdsignaBdpMBdYMBdsignEBdCMndrMUindu BduMBdgMBdBM \nBdmMBdsignEBdvMBdgM BdvMBdsigncBdbM BdmthMBdsignaiBdvMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdsMBdsignAMBdCMndrMUinduBdoMBdvM BduM BdAnusvMrM BdmgM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdBhMBdsignaSbBdgM BdsignaBdDM BdbM BdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAM–BdoMBdipMBdsignAiBdbM–BdsMBdsignAMBdsMBdsignUBdvM \nBdbMBdsignaiBdvM-BdABdDhMBdiMBdsignAM BdBMBdsignAMBdmM BdsMBdsignUBdbMBdsignAiBdmM BdgMBdpMBdsignAiBdmM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdBMBdsignAMBdmMBdvM BdUBdmMBdsignAMBdgMBdsignAM BdbMBdsignAi  BdDMBdaBdmMBDMndM BdABdoMBdbM \nBdsMBdBhM BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdBMBdsignUBdsignaSuBdlhM   BdsMBdsignAMBdsMBdsignU–BdsignaSuBdlhMBdAnusvMrMBdtMBdsignUBdgMBdsignai BduMBdsignAMBdsignaSuBdiMBdvM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdvMBdsignAMBdlMBdvM BdsMBduMBdsignaiBdvssMBdsignAM BdpMBdsignaSbBdgMBdDMBduM BdvMBdgMBdsignAiBdmM \nBdgMBdpMBdsignAiBdmM BdlMBdsignE BdvMBdsigncBdbM-BdvMBdsignAMBdlM BdvM BdsignE BdpMBdsignEBdbM BdUBdmMBdsignAMBdpMHdsignUBdiM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdlMBdsignEBdpMBdsignEBdbM BdlMBdsignE BdvMBdsignAMBdlM BdUBdmMBdsignAMBdpMHdsignUBdiM BdmMBda \nBdvMBdsignAMBdlMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdsigncBdsMBdgM BdvMBdsignAMBdlM BdChMBdsigncBdsignaBdDddhM BdvMBdgMBdE BdiMBdtMBdsignAiBdmM BdmM BdCMndrMUindu BdE BdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAM BdsMBdsignAMBdsMBdsignUBdvM BdBMBdsignAMBdmMBdsignc BdvMBdmhMBdsignAM \nBdsMBdsignUBdsignaBdbM BdCMBdsignUBdoShMlf BdoMBdsignE BdgMBdpMBdsignAiBdmMBDMndM BdmM BdCMndrMUindu BdE BdsignaBdvM BdsignaSuBdlhMBdAnusvMrMBdtMBdsignUBdgMBdsignai BdpMBdsignaSbBdgMBdDMBduM BdoMBdsignUBdmMBdsigncBdpMHdsignUBdoMBdgM BdtMBdgMBduMBdsignAMBdEBdiMBdsignE BdgMBdpMBdsignAi BdChM BdsignE BdiMBdsignai? \nBdbMBdsignaBdpM, BdvM BdsignE BdbMBdsignAM BdgMBdsignaBdpMBdmMBdsignAiBdmhM , BdlMBdvhMBdbM BdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAM BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdABdCMndrMUinduBdtMBdbMBdsignAMBdvM BdoMBdrMBdbMBdsignAuBdmtM, BdmMBdsignaiBduMBdbM-\nBdmMBdgMBdvMBdsignAMBdgMBdsignai BdrMBdsignAM BdsignaSuBdsMBdDMBdpMBdsignAM BdAMBdsignaBdbM BdAMBdtMBdsignUuBduMBdsignE BdDMBdsignAiBdbM  BdrMBdsignAM BdBMBdsignAiBdsMBdiMBdsigncBduMBdsignE BdmtMBdsignAMBdCMndrMUinduBdtM BdoMBdsMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdlMBdsignAMBdCMndrMUinduBdmMBdE \nBdiMBdtMBdsignAiBdbM BdmMBdvhMBdbM BdrMBdEBdpM BdsMBdsignAMBdsMBdsignU BdbMBdsignE BdABdsignaSuBdsMBdgMBdrMBdsignAMBdDM BdDMBda BdChM BdsignE BdiMBdsignaS@BdvhMBdbM BdlMBdsignE ‘BdpMBduMBdgMBdsignc BdAuBdgMHdsignUuBdDMBdsignAM \nBdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM BdmMBdsigncBdgMBdsignE BdDMBdsignEBdmhMBdsignUBdbMBDMndM’ BdYMBdEBdpM BdbMBdsignE BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdChMBdsignaiSu BdlMBdsignE BdpMBdsignaSbBdgMBdDMBduM BdsMBdsignUBdvhM-BdDMBdsignUBdvhM, BdbMBdsignaiBdvM-\nBdABdDhMBdiMBdsignAM BdpM BdCMndrMUindu BdsMBdsignAiBdmM-BdvMBdbMBdsignAiBdmM BduMBdsShMlf BdmMBdsignaiBduMBdsignE BdCMBdsignAiBdbMBdsM BdCMndrMUindu  BdCMBdiMBdsignAiBdmM BdgMBdpMBdEBDMndM BdsignaSuBdlhMBdAnusvMrMBdtMBdsignUBdsignaSbBdgMBdYMBdsigncBdvM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignaiBduMBdsignE \nBdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdBhMBdsignEBdiMBDMndM BdEBdvvM BdsignE  BdsMBdbShMlf BdmMBdsignAMBdbMBdvM BdoMBdChMBdsignAMBdaBdmM  BdsignaBdrMBdDhMBdrMBdsignAM BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBdsignaiBDMndM BdABdoMBdbMBdsignAM BdvhMBdsignEBdmM-\nBdoMBdmhMBdsignAMBdgM BdmM BdCMndrMUindu  BdbMBdsignaBdpM, BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdABdDMBdpMBdsignAM BdtMBdsignAMBduM (BdBhMBdsignAiBdYMBdsignAMBdgMBdsignaiBdvM BdsignaBdpMBdssMBdsignAM) BdmM BdCMndrMUindu  BdgMBdpMBdBMBdsignE BdvMBdgMBdsignAiBdbM, BdvhMBdbMBdDMBdsignAMBdbMBdsignai \nBdsMBduoMBdsignAiBdmMBDMndM BdlMBdaBdsM BdCMndrMUindu  BdvhMBdsignAMBda-BdoMBdsignaiBdBMBdsignAiBdvM BdvMBdsigncBdbM BdBMBdsignAMBdmM BdlMBdsignE BdDMBdsignUu BdoMBdsignAMBda BdBMBdsignEBdmtMBdsigncBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvhMBdsignAMBda-BdoMBdsignaiBdBMBdsignAiBdiMBdsignE BdDMBdsignAiBdmM \nBdgMBdpMBdiMBdsignaiBDMndM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAM BdBhMBdiMBdsignEBdCMndrMUindu BdbM BdCMndrMUindu BdshMBdsignEBdgMBdsignai BdsignaBdvMBdE BdbMBdsignE BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM  BdABdvhMBdbMBdsignc BdDhMBdsignaSbBdgM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  \nBdvMBdsignaBdpMBdYMBdsignc BdEBdvMBdmtMBdsignAM BdvhMBdghM BdUBdsMBdvMBdBMBdE BdbMBdsignAi  BdvMBdpMBdiMBdsignaS@BdvhMBdbMBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BduMBdsignAMBdE-BdBMBdsignAMBdoM BdABdChM BdsignAi BdmM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAM \nBdsMBdsignUBdvhM BdbMBdsignAi BdvM BdsignE BdiMBdvM BdmMBdvhMBdbM BduMBdsignAMBdE-BdBMBdsignAMBdoMBdvM BduMBdsigncBdiMBdsignE BdvMBdsignaiS@! BdAi  BdBMBdsignAMBdmMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdtMBdsignaiBdgMBdpM BdBMBdsignAMBdsignaS@BdbpM  BdsignaSuBdlhMBdAnusvMrMBdtMBdsignUBdgMBdsignai \nBdvMBdsignaBdpMBdYMBdsignc BdBMBdsignEBdmtMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdBhMBdsignAMBdgM BdABdvhMBdbM BdDhMBdsignaSbBdgM BdbMBdsignAi  BdDMBdsignEBdbMBdsignEBDMndM BdBhMBdiMBdsignEBdCMndrMUindu BdBMBdsignEBdmtMBdsignAM BdsMBdpMBdiMBdsigncBdiMBdsignE BdsignaBdvMBdE BdbMBdsignE \nBdBhMBdAvMgrMhM BdlMBdsignAMBdsignaBdbM, BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdsignaSuBdsMBdDDhMBdsignAMBdbmMBdsignc BdmM BdCMndrMUindu  BdsignaSuBdsMBdDDhMBdsignAMBdbmM BdChMBdsignaiSuBDMndM BdcBdvMBdgMBdsignc BdABdoMBdbM BduMBdpMBdmM BdChMBdaBDMndM BdBhMBdiMBdsignEBdCMndrMUindu \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /20  \nBdvMBdgMBdsignai BdrMBdsignAM BdbMBdsignAi  BdvMBdgMBdsignaiBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdsMBdsignE BduMBdpMBdmM BdbMBda  BdChM BdsignAi  BdmM BdCMndrMUindu  BdBMBdsignUBdsignaSuBdDhM BdYMBdsignAMBdgM BdiMBdsigncBdvMBdvM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAM BdBMBdsignUBdsignaBdDddhMBdBMBdvM \nBdvM BdsignE BdbMBdsignAM BdBhMBdAvMgrMhM BdlMBdsignAMBdaBdE..?  \nBdDMBdsMBdDMBdsignUBdAMBdgMBdsignai BdgMBdpMBdbMBdsignE BdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdthMBdgMBdsM BdCMndrMUindu  BdBMBdsignAMBdpMBdgM BdEBdmMBdsignE BdvMBdsignAMBdlM BdvMBdgMBdE BdoMBdDddhMBdsignAiBdbM BdlMBdsignE \nBdsignaBdDM BdbM-BdgMBdsignAMBdsignaBdmM  BdgMBdsignEBdlMBdsignAMBdsignaBdbMBdsM-BdgMBdsignEBdlMBdsignAMBdsignaBdbMBdsM BdgMBdpMBdsignAi BdChM BdsignE BdiMBdsignaiBDMndM BdsMBdsignAMBdCMndrMUinduBdlhM-BdBhMBdsigncBdgM, BdgMBdsignAMBdsignaBdmMBBAsE -BdsignaBdDM BdbM BdvMBdsignAMBdlMBDMndM \nBdvM BdsignE BdupMBdgMBdsignc BdlM BdCMndrMUindu BdmmMBdsignE-BdoMBdsignaiBdCMBdsignAiBdvM BdsMBduMBdE BdmM BdCMndrMUindu  BdvM BdsignE BdupMBdgMBdsignc BdsignaBdBMBdAMBdU BdvMBdgMBdsignAiBdvM BdmMBdsignAMBdvMBDMndM BdDhMBdsignAiBdbMBdrMBdsignAMBdDM \nBdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignEBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdsignai BdlMBdsignE BdsignaSuBdthMBdgMBdbMBdsignai BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdpMBdsignaSbBdgMBdDMBduM BdbMBdsignAMBdsignaSuBdCM BdvMBdsignAMBdlM BdsMBdupMBdsignAMBdgMBdsignAiBdmhMBDMndM BdmMBdpMHdsignUuBduMBdsignE BduMBdaBdmtMBdsignUBdtShMlf BdtMBdgM \nBdDhMBdsignaiBdgMBdlM BdAM BdthMBdsignUBdgMBdbMBdsignaiBdvM BdmM BdCMndrMUindu  BdsMBdpMBdlMBdsignE  BduMBdsignAMBdaBdE BdChMBdsignaSuBdmhMBdbMBDMndM BdDMBdsignUuBdDhM BdsignaBdoMBdAuBdbMBdsignAMBdaBdsM BdCMndrMUindu  BdiMBdAvMgrMhM BdvMBdAvMgrMhM \nBdlMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsignaBdmMBBAsE -BdoMBdsignaiBdsignaSuBdCM BdvMBdAvMgrMhM BdDMBdsignEBdpMBdsignc-BdpMBdsignAMBdmhM BdsMBdsigncBdlhM BdvMBdgMBdE BdoMBdDddhMBdsignAiBdbMBDMndM BdDMBdsMBdDMBdsignUBdAMBdgMBdsignai BdgMBdpMBdbMBdsignE BdDMBdsM BdsignaBdDM BdsM \nBdsMBdsignEBdpMBdsignc BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhM-BdvMBdsignAMBdbM BdmthMBdsignAMBdghM BdgMBdsignAMBdvhMBdE BdoMBdDddhMBdsignAi BdChM BdsignAi BdbMBDMndM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignaiBdvM BdvMBdsignAMBdlM BdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdAi   BdgMHdsignUuBdoMBdsignE \nBdoMBdvM BdsignAi BdDddhM  BdbMBdsignEBdbMBdsignE BdlMBdsignE BdDMBdsigncBdsMBdgM BdsignaBdDM BdsM BdmMBdvM BdsignAi BdYMBdsignE BdbMBdsignE  BdDMBdsignAiBdbMBDMndM BduMBdbM BdvMBdpMBdsignAiBdbM, BdlMBdsignEBdvMBdgMBdsignAM BdABdoMBdbM BduMBdsignAMBdE \nBdlMBdsignaiBdBMBdsignAi BdChM BdsignAi  BdsShMlf BdmgMBdsignai BdpMBdsigncBdaBdvM BdbMBdsignAMBdmMBdsignE BdABdoMBdbM BdsignaSuBdCMBdiMBdvMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdABdoMBdbMBdsignc BdsMBdupMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdsMBdvM BdsignAi BdE BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdAi \nBdDMBdsignUBdbMBdsignUu –BdDhMBdsignaiBdgMBdlM BdAM BdthMBdsignUBdgMBdbMBdsignaiBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUinduBduMBdsignE BdvM BdsignE  BdDMBdsignEBdvhMBdsignaBdbM BdpMBdsignAMBdgM BdChMBda? BdpMBduMBdgMBdsignAM BdpMBdsignAMBdmhMBdsignE BdlMBdbuM \nBdBhMBdsignEBdiM BdChM BdsignAi , BdlM BdCMndrMUindu  BdoMBdsignAiBdmMBdoMBdsignAMBdiM BdbMBdsignAi BdvMBdgMBdBMBdsignAi BdmM BdCMndrMUindu  BdEBdvMBdgM BdoMBdgMBdmMBdrMBdsignAMBdE BdvM BdsignE BdvMBdgMBdsignAM BdpMBdsignEBdmMBdaBDMndM BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbMBdvM \nBdthMBdgMBduMBdsignE BdDMBdsigncBdvhMBdsignai BdvM BdsignE  BdpMBdsignEBdmMBdaBDMndM BdrMBdsignEBdCMBdsignAMBdgMBdsignai BdDMBdsignAMBdDMBdsignai BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdChMBdsignaSuBdmhM BdbM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdAi BdUBduMBdsignEBdgMBduMBdsignE BdDMBdsignUuBdDhM BdmM BdCMndrMUindu  \nBdbMBda  BdChM BdsignAi BdbMBDMndM BdsMBdsigncBdipMBdsigncBdABdbMBdsignAM BdBMBdvMBdgMBdsignaiBdE-BdDMBdsignUuBdDhMBdoMBdgM BdmM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignUuBdDhMBdvMBdmtMBdsignUBdE BdBhMBdAvMgrMhM BdlMBdsignAMBdEBdmMBDMndM BdlMBdsignE BdBMBdCCMBdsignAM \nBdDMBdsignUuBdDhMBdvMBdmtmtMBdsignUu BdBhMBdAvMgrMhM BdlMBdsignAMBdEBdmM BdcBdvMBdgM BdChMBdsignAMBdmMBdsignai BdvMBdsignaBdpMBdYMBdsignc BdsMBdvvMBdmM BdmhMBdsigncBdDddhMBdsignE BdpMBdsignEBdmMBdaBDMndM ..BdvhMBdsignEBdbMBdsignE-BdsignaBdBMBdbMBdsignU \nBdvhMBdsignEBdbMBdsignE BdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAM BdBhMBdsignaSbBdgM BdsignaBdDM BdbM BdcBda  BdlM BdAnusvMrM BdtMBdiMBdsignai BdlMBdsignAMBdbMBdrMBdgM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdbMBdCMBdsignAiBdmM BdlMBdsignE BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu BdDMBdsignUuBdDhM \nBdsignaBdoMBdAM, BdtMBdgM BdiMBdtMBdsignAM BdsMBdsignUBdmMBdsignAM BdCMBdgMBdsignAuBdgM BdvMBdgMBdE BdlMBdsignAMBdaBdmM, BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAMBDMndM  \nBdABdDhMBdrMBdYMBdsMBdsignUu BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdABdoMBdbM BdgMBdsignAMBdlMBdsignAM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAM–BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdDMBdsignUBdvhMBdvM BdBMBdsigncBdlhM BdDMBdsignEBdvhM \nBdsignaBdDM BdbM-BdgMBdsignAMBdsignaBdmM  BdcBda  BdBMBdsigncBdlhMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdpMBdiiMBdsignUBdvM BdBMBdbMBdBMBdsignAiBdiMBdsignE BdEBdvMBdBMBdmtmtM BdvM BdsignE BdbMBdsignE BdgMBdpMBdsignAiBdmhMBDMndM BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM \nBdYMBdsignUBdDDhMBdBhMBdsignUuBdsignaSuBduMBduMBdsignE BdABdoMBdbM BdgMBdsignAMBdlMBdsignAMBdoMBdgM BdDMBdsignUBdshShMlf BduMBdbMBdvM BdABdBMBdsignAiBdmM BdmMBdsignaiBdgM BdDMBdsignEBdvhM BdsMBdsignEBdbMBdsignAMBdoMBdsignaBdmM  BdUBdoMBdYMBdsignUBdvmM BdmMBdsignaiBdgM \nBdmMBdgMBdvMBdsMBdsM BdCMndrMUindu  BdsignaBdbMBdvMBdsignAMBdsignaSuBdiM BdDMBdsignUBdshShMlf BduMBdbMBdvM BdmMBdsignaiBdgMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdgMBdsigncBdvM BdsignAi BdvM BdoMBdsignaSbBdgMBdYMBdsignAMBdsM BdABdsignaS@BdbmMBduM BdsMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsM BdDhMBdsignaSbBdgM \nBdvMBdgMBdsignAiBdmM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdoMBdgM BdABdBMBdsignAiBdmM BdmMBdsignaiBdgM- ‘BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM BdvM BdsignE BdpMBdsignEBdbM BdDdMBdsignAMBdCMndrMUinduBdtM \nBduMBdsignAMBdgMBdiMBdsignaS@BdvhMBdbM BdlMBdsignE BdlMBda  BdvMBdsignAMBdlMBdvM BdiMBdsignUuBdsignaSbBdgM BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhMBdvM BdsignaBdpMBdssMBdsignAMBduMBdsignE BdDMBdsignEBdBMBdsignE BdbMBdsignE BdvM BdsignE BdiMBdsignaS@BdvhMBdbM BdcBda \nBdohMBdsignAMBdCMndrMUinduBdvMBduMBdsignE BdohM BdCMndrMUindu BdsMBdsignAM BdDMBdsignEBdiMBdsignaS@BdvhMBdbMBDMndM BdvMBdsigncBdsignaSuBdsMBdvMBdbpMBdsignAMBdvM BdvhMBdsignEBdmM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdAMBdsignaBdDddhM-BdDhMBdsignUuBdgM BduMBdsignEBdmtMBdsignAM BdBMBdsignAMBdUBdiMBdsMBdCMndrMUindu  \nBdBhMBdsignaSbBdgM BdDMBdsignEBdiMBdsignaS@BdvhMBdbMBDMndM BdsShMlf BdmgMBdsignaiBdtMBdbnM BdpMBdsigncBdaBdmM BdpMBduMBdpMHdsignUu BdCMndrMUindu  BdmM BdCMndrMUindu  BdsShMlf BdmgMBdsignaiBdtMBdbnMBdvM BdsMBdBhM BdvMBdsignAMBdlM–BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdsignUuBdDhM \nBdoMBdsignaiBdAuBdbMBdsignAMBda–BdbMBdsignaBdpMBdYMBdsignEBdCMndrMUindu BdsMBdupMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdsMBdvMBdBMBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdEBdpMBdsignEBdbM BdohMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsMBdsignE BdiMBdtMBdBMBdsignAiBdvM BdChM BdsignEBdiMBdsignAiBdbM  BdmM BdCMndrMUindu  BdAMBdgMBdsignc   \n \n \n21 /BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \nBdbMBduMBdpMBdgM BdiMBdtMBdsignAM BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdBMBdCCMBdsigncBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BduMBdsignAMBdaBdE BdsM BdCMndrMUindu BdtMBdsignE BdbMBdsignEBdbMBdsignE BdlMBdsignAi BdmMBdsignAiBdmhM BDMndM BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhMBdvM–BdBMBdsignEBdmtMBdsignAM–BdDMBdsignEBdpM BdmM BdCMndrMUindu  \nBdvhMBdsignAMBdiMBdsignai BdgMBdsignaBdpMBdmMBdsignAiBDMndM BduMBdbM BdpMBdsigncBdaBdmMBdsignAi BdsignaSuBdCMBdDddhMBdsignAiBdvM BdvhMBdsigncBdAnusvMrMBdmMBdsignAM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdBMBdbMBdsignAM BdgMBdpMBdsignAiBdmM BdbMBdsignAi BduMBdbM \nBdpMBdsigncBdaBdmMBdsignAi BdiMBdsignAuBdvMBdsignAM-BdmMBdsignUBduShMlf BduMBdsignAM BdiMBdAvMgrMhM BdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUinduBduMBdsignE BdthMBdsignUBdsignaSuBduM-BdsignaBdohMBdgM BdlMBdsignaiBdBMBdsignAiBdmMBDMndM BdlMBdsignAMBdDhMBdsignAiBdgM BdpMBduM BdlMBdsignaiBdBMBdsignAi BdChMBdsignaiSu \nBdmMBdsignAMBdDhMBdsignAiBdgM BduMBdsignAMBdaBdvM BduMBduMBdmMBdsignAM BdoMBdvM BdsignAi BdDddhM  BdgMBdsignaS@BdvhMBdmMBdsignAiBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdmMBdpMHdsignUu BdBMBdsignaiBdCM BdlM BdCMndrMUindu  BdoMBdmbMBdsignaiBdvM BdsignaSuBdsMBdbMBdsignEBdpM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAM-\nBdBMBdsignEBdmtMBdsignaiBdvM BdsMBdsigncBdpM BdlMBdsignaBdtMBdmMBdsignAi BdmMBdvhMBdbMBdsignc BdmM BdCMndrMUindu  BduMBdbM BdrMBdsignAuBdDddhMBdsignEBdBMBdsignE BdvMBdsignaSbBdgMBdmMBdsignAi..!  \nBdABdbMBdsignAMBdsMBdsignUBdgMBdmMBdsignai BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM,  BduMBdsignAMBdYMBdsignAM-BduMBdsigncBdpMBdvM BdiMBdmmMBdsignai BdlMBdsignEBdmMBdsignE BdDMBdsignUuBdgM \nBdDhMBdsignaSbBdgM BdCMBdmMBdgMBdsignAiBdE BdcBdmMBdsignE BdDMBdsignUuBdgM BdDhMBdsignaSbBdgM BduMBdbMBdsignUBdvhM BdmM BdCMndrMUindu  BdbMBda  BdCMBdmMBdgMBdmMBDMndM BduMBdbMBdsignUBdvhMBdvM BdmM BdCMndrMUindu  BdBMBdsignAMBdsignaBdghM  BdChMBdaBDMndM \nBdmMBdsignAiBdBMBdsignaiBdCM BdpMBduM BdmMBdoMBdsignaSuBdsMBdYMBdsignAMBdvM BduMBdsignAMBdE BdBhMBdsignEBdsignaSuBdiMBdAi, BdlMBdsignEBdmMBdsignE BdDhMBdsignaSbBdgM BdvMBdEBdiM BdpMBdEBdmM BdmMBdsignEBdmMBdBMBdsignE BdbMBdsignE BdvMBdgMBdBMBdsignAiBDMndM \nBdAMBdsignaBdvM BdcBdvMBdgMBdsignAM BdDMBdsignUBdvhMBdsM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignUBdvhMBdsignai BdBhMBdAvMgrMhM BdABdmhMBdBMBdiM BdBMBdsignaBdbM BdBMBdsignAiBdsM   BdvMBdAvMgrMhM BdvMBdsignAMBdbMBdBMBDMndM BduMBdsignAMBdaBdvM \nBdvMBdsignAMBdlM BdlMBdsignEBdmMBdsignE BdDMBdsignUuBdgM BdDhMBdsignaSbBdgM BdChM BdsignAi  BdcBdaBduMBdsignE BdvMBdiMBdChMBdooMBdbM BdbMBdsignAi BdvMBdgMBdBMBdsignAiBDMndM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgMBdsignE BdvM BdsignE BdvMBdgM BdChMBdsignaiSu, \nBdvM BdsignE BdvMBdgMBdsignc BdbMBda BdChMBdsignaiSu? BdmMBdvhMBdbM BdmM BdCMndrMUindu  BduMBdbMBdsignUBdvhM BdgMBdpMBdmM BdthMBdgMBdsignEBduMBdsignE, BdvhMBdsignAMBdEBdmM BdABdbbMBdsignE, BdoMBdsignaiBdmM  BdoMBdsignAMBdsignaBdbMBdYMBdsignEBdCMndrMUinduBDMndM \nBdlMBdsignAMBdBMBdsignE BdlMBdsignaiBdBMBdsignAi BdChMBdsignaiSu BdmMBdsignAMBdBMBdsignE BdBMBdsignUBdlhMBdsignAi BdChMBdsignaiSu BdlMBdsignE BdsMBdBhM BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdChMBdsignaiSu, BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhM BduMBdsignUuBdsignaBdbM BdDMBdsignEBdBMBdsignAi BdABdbpMBdsignAMBdgMBduMBdsignE \nBdpMBdsignEBdgMBdsignAM BdlMBdsignAMBdEBdBM...BDMndM  \nBdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BduMBdbM BdohM BdsignE BdgM BdthMBdsignUBduMBdiMBdsignAiBdbM –  BdpMBduMBdgMBdsignAM BdABdChM BdsignAi BdmM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAMBdvM BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhMBdvM BdbMBdsigncBdgM \nBdDMBdsignEBdvhMBdBM BdpMBdsignAMBdDddhM-BdCMBdsignAMBduMBdvM BduMBdbMBdsignUBdvhMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdsMBdpMBdiM BdlMBdsignAMBdEBdmM? Bdc BdmM BdCMndrMUindu  BdoMBdsignAMBdmhMBdgMBdvM BdbMBda BdChMBdsignaiSu BdlMBdsignE BdvMBdsignE BdmMBdsignAu \nBdoMBdDddhMBdiM BdgMBdpMBdmMBDMndM BduMBdbMBdsignUBdvhMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdmM BdCMndrMUindu  BdCMBdiMBdsignAi-BdsignaBdohMBdgMBdsignAi, BdsMBdsigncBdCMBdsignAi-BdsignaBdrMBdCMBdsignAMBdgMBdsignAi, BdBMBdsignUBdlhMBdsignAi-BdsMBdsignUBdlhMBdsignAiBdvM BdBMBdvhMBdsignAMBdgMBdsignai BdChM BdsignAi  \nBdc BdmM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignEBdsignaS@BdvhMBdE-BdsMBdsignUBdsignaBdbM BdvMBdAvMgrMhM BdCMBdiMBdmMBDMndM BdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu BdBMBdsignEBdaBduMBdsignAMBdbM BdBhMBdAvMgrMhM BdlMBdsignAMBdEBdmM, BdBhMBdAvMgrMhM BdlMBdsignAMBdpM BduMBdsignUBdDMBdsignAM \nBdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdsignAMBdE BdsignaSuBdChMBdAi BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BdDMBdsignEBdvhMBdmMBDMndM BdcBdvMBdgMBdsignAM BduMBdbMBduMBdsignE BdvMBdsignaBdpMBdYMBdsignc Bdai \nBdbMBdsignAi BdUBdoMBdvMBdE BdDMBdsignEBdBMBdsignAi BdlMBdsignE BdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUinduBdvM BdsM BdCMndrMUindu BdtM BduMBdsignAMBdaBdYMBdsignc BdoMBdEBdgM BdoMBdsignAMBdChM BdsignUu  BdvM BdsignE BdiMBdvMBDMndM BdmMBdsignAMBdDhMBdsignAiBdgM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM \nBdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdoMBdvM BdsignAi BdDddhM  BdsMBdupMBdsignAMBdgMBdbMBdsignE BdgMBdpMBdBMBdsignAi BdlMBdsignAMBdDhMBdsignAiBdgM BdBMBdsignEBdvMBdsignAMBdBMBdsignUu BdbMBdsignAi BdBhMBdAvMgrMhM BdlMBdsignAMBdEBdmMBDMndM BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM \nBdvM BdsignE BdiMBdsignaS@BdvhMBdbM BdAM BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdsignaBdoMBdiMBdsignUBdAM BdUBdsignaBdmthM BdvMBdAvMgrMhM BdmthMBdsignAMBdghM BdBhMBdsignEBdiM BdmM BdCMndrMUindu  BdlMBdgMHdsignUuBdgM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdohMBdDddhMBdmM-\nBdohM BdsignU BdiMBdsignAMBdEBdmMBDMndM BdABdvhMBdbM BdBMBdsignEBdvMBdsignAMBdBMBdsignUu BdvMBdpMBdsignAMBdCMndrMUindu BdBhMBdsignEBdiM BdpMBdsignEBdbM, BdABdvhMBdbM BdmM BdCMndrMUindu  BdsMBdupMBdgMBdsignAiBdBMBdiMBdsignAM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdDMBdsignEBdvhMBdsignAi \nBdChMBdsignaiSu, BduMBdsignAMBdsignaBdmtMBdvM BdmMBdgMBduMBdsignE BdsMBdlMBduMBdsignAiBdbM -BdlhMBdsignUSMlt BdAnusvMrM BdtMBdbMBdsignaiBdvM BdBMBdsignaiBdAM BdtMBdsignAMBdsignaBdDddhM BdDMBdsignEBdbMBdsignE, BdsMBduMBdE BdoMBdsignAMBdsignaBdBM  Bdc \nBdlMBdbMBdsignAiBduM  BdvMBdAvMgrMhM BdUuBdoMBdgM BdAMBdsignaBdBM BdDhMBdgMBdmMBdsignaiBdsM BdCMndrMUindu  BdAMBdsMBduMBdsignAMBdbM BdDhMBdsignaSbBdgM BdiMBdmMBdsignAiBdgM BdlMBdsignAMBdaBdE! BduMBdsignUBdDMBdsignAM Bdai BdDMBdsignUBdbMBdsignUu \nBdBMBdCCMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu  BduMBdsignAMBdsignaBdmtMBdvM BdUuBdoMBdgM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdsMBduMBdsignUBdsignaSuBdCMBdmM BdsMBdsignEBdrMBdsignAM BdBhMBdAvMgrMhM BdlMBdsignAMBda BdmM BdCMndrMUindu  BdlMBdgMHdsignUuBdgM BdvMBdiMBdsignAiBdshM \nBdvMBdAvMgrMhM BdtMBdsignAMBdChM BdBMBdbMBdmM! ..BdAMBdshMBdsignAM-BdsignaBdbMBdgMBdsignAMBdshMBdsignAMBdvM BdBMBdsignaiBdCM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BduMBdbM BdrMBdsignroDMliDgBdbShMlf BdDMBdsignAMBdrMBdbMBdvM \nBdvMBdDMBduMBdvM BdtMBdsignAMBdChMBdoMBdgM BdlhMBdsignUSMltBdiMBdsignAiBdmM BdgMBdsignAMBdDhMBdsignAM-BdvM BdsignroDMliDg BdssShMlf BdbnM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdlhMBdsignUuBdiMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdbMBdsignE BdABdvM BdCMBdiMBdsignAiBdbM  BdbMBdsignE \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /22  \nBdBMBdvMBDMndM BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhM BdsignaBdbMBdpMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu BdsignaBdDM BdsM  BdDMBdsignEBdvhMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignaiBDMndM BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdDMBdsignUu-BdoMBdmmMBdsignai-BdCMBdsignAMBdsignaSbBdgM-\nBdoMBdmmMBdsignai BdsMBdlMBduMBdsignAiBdbM -BdlhMBdsignUSMlt BdAnusvMrM BdtMBdbMBdsignai BdtMBdsignAMBdChM, BdlMBdsignE BdiMBdmmMBdsignaiBdvM BdAMBdshMBdsignAMBduMBdsignE BdABdoMBdbMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdmthMBdsignAMBdghM BdgMBdvhMBdsignAiBdmM, \nBdmMBdsignAiBdBMBdsignaiBdCM BdCMBdsignAMBdgMHdsignUu BdBhMBdsignAMBdtMBdsM BdCMndrMUindu  BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdChMBdsigncBdmtM-BdChMBdsigncBdmtM BdvMBdDddhMBdCMBdsignaiBdvM BdmtMBdsignUBdvMBdDddhMBdsignai BdtMBdsignAMBdsignaBdDddhM BdcBdvMBdgM BdgMBdvssMBdsignAM \nBdiMBdtMBdsignAuBdsignaBdbMBdpMBdsignAMBdgM BdvMBdgMBdsignAiBdmM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdohM BdsignU BdgMBdohM BdsignU BdgMBdsignAM BdvMBdAvMgrMhM BdUBdsignaBdmthM BdBMBdDddhMBdBMBdDddhMBdsignEBdiMBdsignai-  \n“BdABdbMBdsignEBdgM BdtMBdsignAMBdaBdvM BdDhMBdgMBduM BdgMBdvhMBdBMBdsignAMBdgMBDMndM ”  \nBdsignaBdoMBdmMBdsignroDMliDg-BdogMBduMBdsignUBdvhM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgMBduMBdsignE BdsignaBdoMBdmMBdsignAMBdvM BdoMBdgMBdsigncBdChM BdBhMBdsignEBdiMBdsignAMBdoMBdgM BdmMBdsignAMBdDhMBdsignAiBdgM BduMBdsignAMBdmMBdsignroDMliDg-BdogMBdDhMBdsignAMBdbM \nBdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdBMBdbMBdiM BdgMBdpMBdsignAiBdmM BdlMBdsignAMBdDhMBdsignAiBdgM BdoMBdsignUBdmgM BdsignaBdoMBdmMBdsignAMBdmMBdsignUBdiYM BdbMBdsignAi  BdBMBdsignaBdbM BdlMBdsignAMBdaBdmMBDMndM BdcBdpMHdsignUBdbMBdsignAM BdsignaBdvMBdChMBdsignU  \nBdvMBdsignAMBdlMBduMBdsignE BduMBdsignAMBdmMBdsignroDMliDgBdmShMlf BdrMBdsignE BdogMBduMBdsignUBdvhM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdgMBdpMBdsignAiBdmMBDMndM BdEBdvM BdmM BdCMndrMUindu  BdcBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdoMBdsignAMBdiMBdbM BduMBdsignAMBdmMBdsignroDMliDg \nBdoMBdvssMBdvM BdvMBdsignAMBdlM BdBMBdsignUBdlhMBdiM BdlMBdsignAMBdaBdmM BdmMBdsignAiBdoMBdgM BdsM BdCMndrMUindu  BdABdvhMBdbM BdDhMBdsignaSbBdgM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BduMBdsignAMBdaBdYMBdsignEBdvM BdAMBdDMBdsignEBdshMBdvM \nBdoMBdsignAMBdiMBdbM BdvMBdgMBdsignAiBdmM BdAMBdEBdiM, BdmM BdCMndrMUindu BdE BdDhMBdsignAiBdbMBdsMBdbMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdmMBdsignAiBdYMBdsignc BdmtMBdsignUBdmtMBdsignAiBdmM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdAM BdbMBdrM \nBdUBdiMBdlhMBdbM BdDMBdsignEBdvhM BduMBdbM BdcBdlhMBdgMBdsignAMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdEBdmMBdsignE BdsignaBdDM BdbM BdvhMBdsignEBdmMBdsignai-BdoMBdmhMBdsignAMBdgMBdsignai BdvMBdgMBdsignAi BdChM BdsignE BdiMBdsignAuBdAnusvMrM, \nBdsignaBdDM BdbM-BdgMBdsignAMBdsignaBdmM  BdcBdpMBdsignaiBduMBdsignE BdiMBdtMBdiM BdgMBdpMBdsignAi BdChM BdsignE BdiMBdsignAuBdAnusvMrMBDMndM BdAMBdBM BdmM BdCMndrMUindu  BdsMBdsignE BdbMBdsignaBdpM BdpMBdEBdmMBDMndM BdEBdvM BdmM BdCMndrMUindu  BdsignaBdDM BdbMBdsignc-\nBdsignaBdDM BdbM BduMBdsignAMBdaBdvM BdpMHdsignUuBdBMBdsignAM BdsMBdsignEBdpMBdsignc BdthMBdmtMBdmM, BdDMBdsigncBdsMBdgM BdBMBdCCMBdsignAM BdsMBdBhMBdiMBdsignE BdBMBdvMBdgMBdsignaiBdsM BdCMndrMUindu  BdtMBdsignAMBdE BdDhMBdsignaSbBdgM BdoMBdsigncBdsMBdE \nBdoMBdDddhMBdmMBDMndM BdcBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmhMBdsigncBdDddhMBdsignE BdpMBdEBdmMBDMndM BdvMBdpMHdsignUBdbMBdsignAM BdvMBdgMBdBMBdsignAi BdmM BdCMndrMUindu  BdvhMBdsignUBdAiBdbMBdsignAMBda-BdoMBdsignaiBdAiBdbMBdsignAMBda, BdDMBdsignUBdpMBdbMBdsignAMBda-\nBdtMBdsignAMBdgMBdbMBdsignAMBdaBdsM BdCMndrMUindu  BdiMBdAvMgrMhM BdvMBdAvMgrMhM BdcBdtMBdgMBdrMBdsignAMBdsignaBdpM BdDhMBdsignaSbBdgM BdvMBdgMBdE BdoMBdDddhMBdmMBDMndM BdvhMBdsignUBdmtmtMBdsignAMBdoMBdgM BdChMBdsigncBdsignaBdDddhM BdvMBdAvMgrMhM BdvMBdsignE BdmMBdsignAu \nBdlMBdsignAMBdEBdBMBdsignc BduMBdsigncBdsignaS@BdshShMlf BdvMBdiM BdpMBdEBdmMBDMndM BdvM BdsignU BdmmMBdsignAM-BdsignaBdBMBdiMBdsignAMBdaBdsM BdCMndrMUindu  BdiMBdAvMgrMhM BdvMBdAvMgrMhM BdsMBdsignAMBdCMndrMUinduBdghM-BdBMBdmmMBdsignUu BdDhMBdsignaSbBdgM BdUBdoMBdDgMBdrM \nBdvMBdgMBdmMBDMndM BdcBdpM! BdsMBdsignE BdbMBdsignaBdpM BdmM BdCMndrMUindu  BdvhMBdsignEBdmM BdBM BdCMndrMUindu BdmtMBdsignAMBda BdiMBdtMBdsignAM BdDMBdsignEBdBMBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdsMBdsignE BdbMBda BdvMBdgMBdBM BdmM BdCMndrMUindu  BdbMBda \nBdsMBdupMBdgMBdmMBDMndM  \nBdChMBdpM BduMBdsignAMBdsMBduMBdsignE BdChMBdpM BdsignaBdDM BdbM BdvMBduMBDMndM BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdlM BdCMndrMUindu BdmMBdsignAi-BdoMBdsignaiBdCMBdsignAiBdvM BdsMBduMBdE BdpMBdsigncBdaBdmMBdsignE \nBdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAM BdpMBdsignAMBdCMndrMUinduBda-BdpMBdsignAMBdCMndrMUinduBda BdtMBdsignAMBdaBdvM BdbMBdsignAMBdaBdDMBduMBdsignE BdsMBdsignAMBdbMBdsignai-BdvM BdsignU BdmtmtMBdsignai BdiMBdtMBdsignAM BdsignaBdrMBdDMBdsignAM BdBhMBdsignEBdiMBdsignaiBDMndM BdDdMBdsignEBdsignaBdghM BdYMBdsignAM \nBdmtMBdsignaBdoMBdmMBdsignE BdBMBdsignAMBduMBdsignAM BdBhMBdsignAMBdtMBdsM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdBhMBdsignAMBdtM BdsignaBdBMBdiMBdsignAMBdaBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdmtMBdoMBdsignAiBdmM BdDMBdsignEBdvhMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BduMBdbMBduMBdsignE BdsMBdtMBdsignUBdbM \nBdABdoMBdsMBdtMBdsignUBdbM BdpMHdsignUBdA BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignaBdpMBdbMBdsignAMBdsM BdCMndrMUindu  BdBMBdsignAMBduMBdsignAM BdBhMBdsignAMBdtM BdlMBdsignAMBdaBdmM BdmMBdvhMBdbM BdbMBdsignE BdABdoMBdsMBdtMBdsignUBdbM \nBdpMBdsigncBdaBdmM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdsMBdsignE BdmM BdCMndrMUindu  BdbMBda BdBMBdsignAMBduMBdsignAMBdsM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmtMBdoMBdiMBDMndM BdsMBdtMBdsignUBdbM BdBMBdsignUBdsignaSuBdlhMBdmMBdsignE BdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAMBdvM BduMBdbMBduMBdsignE \nBdvhMBdsignUBdshMBdsignai BdUBdoMBdvMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdiMBdtMBdiMBdsignE BdohM BdsignE BdgM BdmMBdvM Bdgeph BdvM BdsM BdCMndrMUindu BdtM BdsignaBdrMBdmMBdgephBdvM, BdABdsignaBdmM  BdmMBdvM Bdgeph , BdABdsignaBdmM \nBdsignaBdrMBdmMBdvM Bdgeph  BdpMHdsignUBdA BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BduMBdbM BdAuBdbMBdsignAMBdE BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhMBdvM BdvMBdpMBdBM BdbMBdsignE BdsignaSuBdChMBdAiBdbM  BdlMBdsignE \nBdrMBdsignAMBduMBdsM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignaBdpMBdbM BdmtMBdoMBdbMBdsignE BdsMBdtMBdsignUBdbM BdpMBdsigncBdaBdmM, BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhMBdvM BdDMBdsignaBdpMBdbM BdsShMlf BdmgMBdsignaiBdtMBdbnMBdvM BdrMBdsignAMBduM BdpMBdsigncBdaBdmM \nBdAM BdrMBdsignAMBduM BdDMBdsignaBdpMBdbMBDMndM BdogMBdshShMlf BdbMBdvM BdUBdmmMBdgM BdbMBdsignAi BdoMBdsignAMBdsignaBdBM BdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAMBdvM BduMBdbM BdmthMBduMBdsignAiBdvM  BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM \n \n \n \n23 /BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \nBdiMBdtMBdiMBdsignE BdsMBdsigncBdCMBdiMBdsignAiBdbM , BdABdbMBdlMBdsignAMBdbM-BdsMBdsignUBdbMBdlMBdsignAMBdbM BduMBdpMBdsignAMBdvMBdiShMlf BdYMBdsignAMBdbnMBDMndM BdlMBdsignE BdoMBdsignUuBdmM BdpMBdgMBdBMBdsignAMBdsignaBdpM BdtMBdsignEBdiM \nBdDMBdsignEBdrM-BdsignaBdoMBdmMBdgM BdsMBdBhMBdsM BdCMndrMUindu  BdtMBdsignEBdiMBDMndM BdABdbMBdsignEBdgMBdsignE BdvMBdsigncBdbM BdcBdlhMBdgMBdsignaiBduMBdsignE BdcBdlhMBdgMBdsignAMBdEBdiM BdChMBdsignaiSuBDMndM BdlMBdsignAMBdsignaBdbM BdvMBdAvMgrMhM \nBdgMBdsigncBdtM BdBMBdsignEBdsMBdsignAMBdsignaBdpM BdiMBdsignEBdBM BdmM BdCMndrMUindu  BdDMBdsigncBdvhM BdvM BdsignE BdvMBdgM BdpMBdEBdmMBDMndM BduMBdbM BdpMBdiiMBdsignUBdvM BdBhMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BduMBdbM BdpMBdiiMBdsignUBdvM \nBdpMBdsigncBdaBdmMBdsignAi BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdDhMBdsignaiBdgMBdlM BdAM BdthMBdsignUBdgMBdbMBdsignaiBdoMBdgM BdbMBdlMBdsignAiBdgM  BdBMBdghMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdDMBdsignUBdbMBdsignUuBdvM BdlMBdbuMBdvM BdsignaBdDM BdbM BdtMBdbMBdE \nBdiMBdtMBdiMBdsignaiBDMndM BdrMBdgMBdsMBdoMBdsignAiBdmM BdsignaBdDM BdbM BdoMBdsignUuBdsM BduMBdsignAMBdsMBDMndM BdAMBdCMndrMUinduBdtMBdsignUBdgMBdoMBdgM BdtMBdbMBdsignAiBdmM-BdtMBdbMBdsignAiBdmM BdoMBdsignAMBdCMndrMUinduBdCM BduMBdsignAMBdsM BdCMBdsignAuBdBMBdsignaiBdsM \nBdsignaBdDM BdbM BdoMBdsignUBdgMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdChMBdpM BduMBdsignAMBdsMBduMBdsignE BdChMBdpM BdsignaBdDM BdbM BdvMBduMBDMndM BdsignaBdpMBdsMBdsignAMBdBM BdlMBdsigncBdsignaBdDddhMBdmMBdsignE BduMBdbM BduMBdDhMBdsignUBdAM \nBdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdABdvMBdsignAMBdsM-BdoMBdmMBdsignAMBdiMBdvM BdBMBdsignaiBdCM BdpMHdsignroDMliDgBdDMBdE BdbMBdsignAMBdCMBdE-BdtMBdsignAMBdBMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdEBdvM BdsignaBdDM BdbM \nBdsignaBdBMBdmMBdbMBdsignE BdmM BdCMndrMUindu  BdUBdbMBdmMBdsignaiBdsM BduMBdsignAMBdthM BdpMBdsignEBdgMBdsignAM BdlMBdsignAMBdaBdmM BdAM BdChMBdpM BduMBdsignAMBdsMBduMBdsignE BdmM BdCMndrMUindu  BdChMBdBMBdsignE BdsignaBdDM BdbM BdvMBduM BdgMBdpMBdiM \nBdpMBdsignEBdbMBDMndM BdsMBdvMBdmMBdsignAMBdaBdmM-BdsMBdvMBdmMBdsignAMBdaBdmM BdBMBdCCMBdsignAM BdChMBdpMBduMBdsMBdsignUBdAM BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBDMndM BduMBdsignAMBdaBdYMBdsigncBdvM BdoMBdsignEBdmtMBduMBdsignE BdlMBdsignE \nBdChMBdpM BduMBdsignAMBdsMBdsM BdCMndrMUindu  BdvMBduM BdgMBdpMBdsignAiBdE BdcBdvMBdgM BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhM BdbMBdsignAi BdohM BdsignU BdmtMBdsignAi BdChM BdsignAi  BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdChMBdpM BduMBdsignAMBdsM BdoMBdsignUBdgMBdiMBdsignAMBdoMBdgM BdlMBdsignE \nBdlMBdbMBduMBdsignAiBdE Bdc BdmM BdCMndrMUindu  BdBhMBdtMBdrMBdmMBdsignaiBdvM BdBMBdsignEBdiMBdvM BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhM BdsMBdbM BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhM BdbMBdsignEBdbMBdsignaBdpM BdABdBMBdsignAiBdEBDMndM BdChMBdBMBdsignE \nBdsignaBdDM BdbM BdbMBdsignE BdvMBduM BdChM BdsignAi , BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhMBdvM BdtMBdsignUBdbnMBdvM BdsignaSuBdsMBdgMBdvhMBdsignAMBdgM BdmM BdCMndrMUindu  BdAMBdsignaBdBMBdE BdtMBdsignEBdiM BdpMBdsignEBdmMBdaBDMndM BdohM BdsignUu BdiMBdvM \nBdvMBdsigncBdghMBdsignai BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdoMBdmmMBdsignai BdsMBdBhM BdlMBdgMHdsignUuBdgM BdsignaBdbM BdvM BdsignAi BdiM  BdtMBdsignEBdiM BdpMBdsignEBdmMBdaBDMndM ..BdABdDhMBdsignaS@BdvhMBdiShMlf BdiMBdsignUu BdohM BdsignUu BdiM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu \nBdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAMBdvM BduMBdbM BdpMBdssMBdgeph-BdsignaBdrMBdssMBdsignAMBdDMBdvM BdBMBdsignaiBdCM BdoMBdsignaBdDddhM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdoMBdsignaiBdoMBdgMBdvM BdoMBdsignAMBdmM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdpMBdsignaSbBdgMBdDMBduM \nBdDdMBdsigncBdiMBdsignAiBdBMBdiMBdsignAM BdbMBdsignaBdpM, BdBMBdsignaS@BdiShMlf BdvM BdBMBdDddhMBdvM BdoMBdsignAMBdmM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdAi BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BduMBdsignAMBdE BdmM BdCMndrMUindu  \nBdpMBduMBdpMBdsignaiBdAnusvMrM BdBhMBdsignEBdsignaSuBdiMBdAi BdsignaBdvMBdbMBdsignEBDMndM BdABdoMBdbM BdDMBdsignAMBdDMBdsignai–BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM–BdmM BdCMndrMUindu  BdoMBdvMBdiMBdsignE BdAMBduM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdChMBdsignaSuBdmhM BdbMBDMndM \nBduMBdsignUBdDMBdsignAM BdmMBdsignAiBdYMBdsignc BdDhMBdsignAiBdbMBdrMBdsignAMBdDM BdpMHdsignUBdbMBdvM BdsignE  BdsignaBdDMBdAiBdbM BdlMBdsignE BdthMBdgM-BdABdCMndrMUinduBdtMBdbMBdsignAMBdvM BdvMBdsignAMBdlMBdvM BdsM BdCMndrMUindu BdtM BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdBMBdCCMBdsigncBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  \nBdsMBdupMBdsignAMBdgMBdsignAi BdChM BdsignAi BdmhMBDMndM BdcBdbMBdsignAM BdBhMBdsignAiBdYMBdsignc–BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdsignc–BdABdoMBdbM BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhMBdoMBdbM BdvMBdsignAMBdlM–BdvhMBdsignEBdmMBdsignai-BdoMBdmhMBdsignAMBdgMBdsignai–\nBdChMBdsigncBdsignaBdDddhM BdABdCMndrMUinduBdtMBdbMBdsignE-BdthMBdgMBdvM BdvMBdsignAMBdlMBduMBdsignE BdBhMBdsignaSbBdgM BdsignaBdDM BdbM BdiMBdtMBdiM BdgMBdpMBdsignAi BdChMBdsignaSuBdmhMBdbMBDMndM Bdai BdmM BdCMndrMUindu  BdcBdpMBdsignai \nBdrMBdsignEBdCMBdsignAMBdgMBdsignEBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDhMBdsignAiBdbMBdrMBdsignAMBdDM BdsignaBdDMBdAiBdbM BdlMBdsignE BdEBdpMBdsignEBdbM BdDMBdsignUBdDhMBduMBdsignUBdpMBdsignAMBdCMndrMUindu BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdoMBdsigncBdsignaSuBdsM-BdoMBdsignAMBdsignaSuBdiM BdgMBdpMBdiM BdChM BdsignAi BdmhMBDMndM \nBdDMBdsM BdDMBdsignUBdAMBdgMBdsignai BdgMBdsignaBdpMBdmMBdsignc BdABdoMBdbMBdsignc BdvMBdsignaiS@ BdvMBduM BdvMBdgMBdsignAi BdsignaSuBdChMBdAiBdbMBDMndM BdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAMBdvM BduMBdbM BdshMBdsignAMBdbmM \nBdBhMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdbMBdlMBdsignAiBdgM  BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM BdsignaBdDM BdsM BdBMBdghMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM BdsignaBdDM BdsM BdbMBdlMBdsignAiBdgM  BdBMBdsignaBdghM BdmMBdsignE BdmMBdsignAMBduMBdsM \nBdiMBdpMBdgMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdvMBdpMBdsignAiBdiMBdsignE BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM BdChM BdsignAi BdmhM, BdsMBdBhMBdoMBdgM BdEBdvvM BdsignE  BdgMBdAnusvMrMBdtM BdbMBdlMBdsignAiBdgM  BdgMBdvhMBdsignAiBdBMBdiMBdsignAM, \nBduMBdsignUBdDMBdsignAM BdrMBdEBdpM BdvMBdpMBdmhMBdsignU BdlMBdsignE BdvM BdsignE BdvMBdgMBdsignc-BdvM BdsignE BdvMBdgMBdsignc BdmMBdsignEBdmMBdsignE BdDMBda BdChMBdsignaSuBdmhM BdbM BdlMBdsignE BdmMBdsignAuBdiMBdsignAM-BdvMBdgMBdsignAMBdpMBdsignai BdsignaSuBdthMBdbMBdsignAMBda \nBdChM BdsignAi  BdAM BdvM BdsignE BdvMBdgMBdsignc-BdvM BdsignE BdvMBdgMBdsignc BdCMBdsignUBdsignaBdmtmtM BdYMBdsignAMBdpM BdBM BdCMndrMUindu BdsMBdrMBdsignAMBdsignaBdDddhM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdcBdaBdDhM  BdDhMBdsignaSbBdgM BdvMBdsigncBdvM BdsignAi BdbM  BdvMBdAvMgrMhM \nBdUBdoMBdsignAiBdmtM BdlMBdsignAMBda BdChMBdaBDMndM BdlMBdsignUBdtMBdsignc BdmMBdsignEBdpMBdsignEBdbM BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiM BdlMBdsignE BdlMBdsignEBdpMBdbMBdsignE BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhMBdvM BdsignaBdvMBdgMBdDMBdsignAMBdbMBdsignai BdDMBdsignEBdvhMBdsignAi BdChMBdsignaiSu \nBdmMBdsignEBdpMBdbMBdsignE BduMBdsignAuBdtMBdsignaiBdvMBDMndM BdlMBdsignaiBdBMBdsignAiBdYMBdsigncBdBMBdiMBdsignAM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAM-BdBMBdsignEBdmtMBdsignaiBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdsignaBdvMBdYMBdsignc BduMBdsigncBdDddhMBdsignaiBduMBdsignE BdohM BdsignE BdvM BdsignAi BdE BdmM BdCMndrMUindu  BdsignaBdvMBdYMBdsignc BdbMBdsignUuBdbM \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /24  \nBdCMBdmtMBdBMBdsignAiBdEBDMndM BdohM BdsignE BdgM BdiMBdtMBdiMBdsignE BduMBdbM BdABdoMBdbMBdsignAM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdsignaBdDM BdsM BdthMBdsignUBdsignaSuBduM   BdbM BdCMndrMUindu BdshMBdsignEBdgMBdsignai BdoMBdsignaBdmM BdoMBdgM BdoMBdDddhMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM \nBdoMBdsignaBdmM BdoMBdgM BdbMBdlMBdsignAiBdgM  BdoMBdsignaBdDddhMBdmMBdsignE BdsMBdsignAMBdsMBdsignU-BdsMBdsMBdsignUBdgMBdoMBdgM BdvhMBdsignAuBdAnusvMrMBdlM BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdBMBdsignUBdDMBdBMBdsignUBdDMBdsignEBdiMBdsignai-  \n“BdBMBdsignEBdmtMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdsignaBdBMBdtMBdsignAMBdDddhMBdsignAiBduMBdsignE BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdBMBdsignUBdsignaBdghM BdYMBdsignAMBdvM–BduMBdsignAMBdbMBdsignE BdsMBdsignAMBdsMBdsignUBdvM BdsignaBdvMBdgMBdDMBdsignAMBdbMBdsignai BdBhMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM  \nBdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdBMBdsignUBdghMBdBMBdsignAMBdvMBDMndM BdtMBdsignAMBdCMndrMUinduBdlMBdsignAMBdvM BdtMBdsignUuBdiM BdsMBdsignUBdbMBdtMBdBMBdsignAiBdmM-BdsMBdsignUBdbMBdtMBdBMBdsignAiBdmM BdBMBdsignEBdmtMBdsignc BdABdoMBdbMBdsignE BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdtMBdlMBdsignEBdgMBdsignai \nBdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM ! BdABdsMBdtMBdgMBdsignE BdpMBduMBdpMBdsignaiBdAnusvMrM BdvMBdsignaiS@ BdvMBdgMBdBM? BdthMBdgMBdsM BdCMndrMUindu  BdiMBdAvMgrMhM BdvMBdAvMgrMhM BdBMBdsignAMBdpMBdgM BdDhMBdsignaSbBdgM BdvhMBdmtMBdsignAiBdmM-\nBdvhMBdmtMBdsignAiBdmM BdDMBdsignEBdpM BdABdvM BdsignAi BdDddhM  BdlMBdsignAMBdaBdE BDMndM” \nBdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BdAiBdmthMBdsignAMBduM BdoMBdpMHdsignU BdCMndrMUindu BdCM BdmMBdsignE BdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAM BdBMBdCCMBdsignAM BdiMBdtM BdBMBdsignAiBdsMBdiM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdsignEBdvhMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM \nBdBMBdsignAMBdmtMBdvM BdsMBdBhM BdBMBdsignAMBdmM BdsignaBdBMBdsMBdsignAiBdgM  BduMBdsignUBdsignaS@BdsvMBdYMBdsignAMBdaBdmM BdBMBdlMBdiMBdsignai-  \n“BdvMBdsignAMBdvMBdsignaiS@, BdChMBdpM BduMBdsignAMBdsM BdoMBdsignUBdgMBdsignAiBduMBdsignE BdChMBdBMBdsignE BdsignaBdDM BdbM BdvMBduM BdChM BdsignAi BdbMBDMndM BdAMBdBM BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu \nBdDMBdsignEBdvhMBdBMBdsignE BdvMBdgMBdmMBdsignAiBdbMBDMndM ” \nBdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BdBMBdsignAMBdmM BdsMBdsignUBdsignaBdbM BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdABdoMBdbM BdsMBdBhM BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BdsignaBdBMBdsMBdsignAiBdgM  \nBdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdpMHdsignroDMliDgBdDMBdsignAiBduMBdsignE BdsMBduMBdsignAM BdiMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM  BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdgMBdsigncBdoMBdiM BdtMBdsignAMBdChMBdsignaiSuBdvM BdohMBdDddhM BdDMBdsignEBdvhM \nBdsignaBdrMBdsignaS@BdsuM BdmM BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBdsignaiBDMndM BduMBdbMBduMBdsignE BdAMBdbMBdbDMBdvM BdsignaBdpMBdiMBdsigncBdgM BdUBdmthMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbMBDMndM BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BduMBdsignAMBdYMBdoMBdsignUBdmMBdvM  \nBduMBdbMBduMBdsignE BdsMBdrMBdsignUBdgMBdvM BdtMBdsignAMBdChM BdlMBdbMBdsignAiBduM  BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM \nBdABdvhMBdbM BdDhMBdsignaSbBdgM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdoMBdgM BdlMBdsignEBdmMBdsignE BdcBdAnusvMrMBdtMBdmthMBdiM BdChM BdsignE BdiMBdsignai BdcBdaBduMBdsignE BdvMBduMBdsignai \nBdvMBdgMBdsignAiBdvM BdEBdpMBdsMBdsignAMBdsM BdBhMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdChMBdpM-BduMBdsMBdsignUBdAM BdBMBdCCMBdsignAM BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiM, BdAMBdBM BdDMBdsignUuBdDhMBdvM BdsM BdCMndrMUindu BdtM BdABdbbMBdsignc \nBdCMBdsignAMBdmtMBdmMBDMndM BdDMBdsignAMBdsignaSuBdiMBdvM BdlhMBdsigncBdgM BdBMBdbMBdsignAM BdvhMBdsignUBdAMBdEBdBMBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdiMBdtMBdiMBdsignE BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM  BdlMBdsignE BdDMBdsignAMBdsignaSuBdiMBdYMBdsignc \nBdmM BdCMndrMUindu  BdvM BdsignE BdmMBdsignE BdgMBdAnusvMrMBdtMBdvM BdpMBdsigncBda BdChMBdaBDMndM BdsMBdBhM BdEBdvvM BdsignE  BdgMBdAnusvMrMBdtM BdmhMBdsigncBdDddhMBdsignE BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdtMBdiMBdbMBduMBdsignAM BdpMBdsigncBda BdChM BdsignAi  \nBdmM BdCMndrMUindu  BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdtMBdsignaSbBdgMBdssmthMBDMndM BdsMBdBMBdpMBdvM BdABdoMBdbM-BdABdoMBdbM BdCMBdsignAMBdsignaSuBdiM-BdDdhMBdsignAMBdsignaSuBdiM BdAM BdtMBdsignUBdbnM-BdDhMBduMBdgeph BdpMBdsigncBda BdChMBdaBDMndM \nBduMBdbM BdAuBdbMBdsignAMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdAuBdbMBdsignAMBdaBdmM-BdAuBdbMBdsignAMBdaBdmM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BdbMBdlMBdsignAiBdgM BdvhMBdsignEBdgMBdpMBdsignai BdDMBdsignAMBdsignaSuBdiMBdoMBdgM \nBdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdlMBdsignEBdpMBdbMBdsignE BdAMBdvMBdsignAMBdgM BdmMBdsignEBdpMBdbMBdsignE BdtMBdiMBdbMBduMBdsignAMBDMndM BdABdvhMBdbM BdsignaBdvM BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdgMBdsigncBdmtMBdsignaiBdoMBdgM BdiMBdmthMBdtMBdgM \nBdvhMBdsignUBdAMBdEBdBMBDMndM BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvMBdpMBdiMBdsignaS@BdvhMBdbM-  \n“BdvMBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu, BdsMBdBhMBdsM BdCMndrMUindu  BdbMBdsignaiBdvM BdvhMBdsignEBdgMBdpMBdsignaiBdE BdDMBdsignAMBdsignaSuBdiM BdpMBdEBdmMBDMndM”  \n“BdpM BdCMndrMUindu BDMndM  BdlMBdsignEBdbMBdsignAM-BdlMBdsignEBdbMBdsignAM BdDMBdsignEBdpM BdsMBdvMBdmMBdsignAMBdaBdmM BdlMBdsignEBdmMBdsignAi BdmMBdsignEBdbMBdsignAM-BdmMBdsignEBdbMBdsignAM BdvhMBdsigncBdgMBdsignAMBdvMBdsignc BdBMBdghMBdBMBdsignAiBdmM \nBdlMBdaBdpMBdsignAiBdmhMBDMndM BdAMBdBM BdABdoMBdbMBdsigncBdsM BdCMndrMUindu  BdcBdsignaSbBdgMBdYMBdsignAM-BdcBdsignaSbBdgMBdYMBdsignAM BdlM BdCMndrMUindu BdmMBdBMBdsignc-BdsignaBdoMBdCMBdBMBdsignc BdvMBdsignaSbBdgMBdpMBdsignAiBdmhM BdAM \nBdmMBdsignEBdiMBdsignc-BdvM BdsignU BdgM BdsignaBdDM BdpMBdpMBdsignaSuBdmhMBdbMBDMndM”   \n \n \n25 /BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \nBdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BdsMBdBhM BdBMBdsignAMBdmM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdsMBdsignUBdbMBdBMBdsignc BdbMBdsignAi BdvM BdsignE BdiMBdsignai BdsignaBdvM BdsignaBdBMBdCCMBdsignE BduMBdsignE BduMBdbM BdUBdsignaBdDddhM \nBdvMBdAvMgrMhM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignaiBdoMBdgM BdCMBdsignaSuBdiM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdrMBdsignEBdCMBdsignAMBdgMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUinduBdvM BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdsMBdsignUBdvhM BdbMBdsignAi \nBdBhMBdsignEBdiMBDMndM BdoMBdsignAMBdCMndrMUinduBdCMBdsignc BdBMBdvhMBdgeph BdvMBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUinduBdvM BdsM BdCMndrMUindu BdtM BdbMBdsignAi BdgMBdpMBdiMBDMndM BdvMBdsigncBdbM BdlMBdbuMBdvM BdoMBdsignAMBdoM BdsignaBdBMBdssMBdsignEBdiMBdsignAi BdsMBdsignE BdbMBda \nBdlMBdsignAMBdsignaBdbMBDMndM BdohM BdsignE BdgM BduMBdbM BdUBdbMBdsignAiBdmtM BdABdoMBdbMBdsignc BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdoMBdgMBdsignAMBdbMBdsignaiBdoMBdgM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdlMBdbMBdsignU BduMBdsignAMBdaBdYMBdsignc-BdBMBdsignAMBdoMBdvM \nBdvMBdEBdiM BdbMBdsignaiBdvM-BdABdDhMBdiMBdsignAM BdvMBdsignAMBdlMBdvM BdohMBdiM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAM-BdBMBdsignEBdmtMBdsignaiBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdoMBdDddhMBdsignAi BdChMBdaBDMndM ..BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM \nBdsignaBdrMBdCMBdsignAMBdgM BdlMBdsignEBdbMBdsignAM-BdlMBdsignEBdbMBdsignAM BdUBdmthMBdsignAiBdmM  BdlMBdsignAMBdsignaBdbM BdmMBdsignEBdbMBdsignAM-BdmMBdsignEBdbMBdsignAM BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpMBdvM BdsMBdsignUBdvhMBdsignaigeph BdvssMBdsignaiBdbnM BdpMHdsignUBdA BdiMBdtMBdiMBdsignAiBdbMBDMndM \nBdvMBdpMBdsignaiBdAnusvMrM BdpMBduMBdgMBdsignE BdsMBdBMBdpMBdvM BdvMBdEBdiM BdoMBdsignAMBdoM BdbMBdsignE BdmM BdCMndrMUindu  BdrMBdsignEBdCMBdsignAMBdgMBdsignAMBdvM BdUuBdoMBdgM BdsignaBdDdMBdsignaSbBdgMBdAMBda BdChMBda! BdohM BdsignE BdgM BduMBdbM \nBdAMBdtMBdsignUu BdBMBdsignaBdghM  BdsMBduMBdsignAMBdlM BdsignaBdDM BdsM BdBMBdghMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdEBdpMBdsignEBdbM BdBMBdsignEBdgM-BdsignaBdrMBdoMBdsignAiBdmM  BdvMBdsignaiS@ BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdsignEBdoMBdgM BdoMBdDddhMBdiM \nBdABdsignaSuBdChM BdAMBdsignaBdvM BdAMBdbMBdsignc-BdAMBdbMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdoMBdDddhMBdiMBdsignAiBDMndM \nBdsMBdsigncBdtMBduMBdsignE BdoMBdDddhMBdiM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdbMBdlMBdsignAiBdgM BdABdoMBdbM BdsignaBdtMBdgMBdsignAiBdmM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgMBdoMBdgM BdABdCMndrMUinduBdmtMBdvMBdiM BdgMBdpMBdsignAiBdbMBDMndM \nBdlMBdsignEBdmMBdsignE BdUBdoMBdlMBdsignAM-BdBMBdsignAMBdDddhMBdsignai BdpMBdsigncBda BdChM BdsignE BdiMBdE, BdBM BdCMndrMUindu BdmtMBdsignAMBda BdiMBdtMBdsignAuBdbMBdsignE BdDMBdsignUuBdDhMBdvM BdDdMBdsignAMBdgMBdpMBdsignai BdpMBdsigncBdaBdEBDMndM BdEBdvM BdmM BdCMndrMUindu  \nBdsMBduMBdsignAiBdvM BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdmthMBdsignEBdvMBdsignAMBdbM BdbMBdsignaBdpM BdmMBdsignAiBdoMBdgM BdiMBdsigncBdsignaBdghMBBAsE -BdBMBdsignaiBdsignaSuBdChM BdvMBdAvMgrMhM BdsMBdsignEBdpMBdsignc BdiMBdsignAMBdaBdE BdlMBdsignAMBdaBdmM \nBdABdsignaSuBdChMBDMndM BduMBdtMBdgM BdvhMBdgMBdCMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu  BdBMBdsignaBdghM BdE BdtMBdsignEBdiMBDMndM BdABdoMBdbMBdsignc BdvMBdsignAMBdlM-BdUBdDYMBduM BdChMBdsigncBdsignaBdDddhM BdBhMBdsignaSbBdgM BdsignaBdDM BdbM \nBdABdCMndrMUinduBdtMBdbMBdsignE-BdthMBdgMBdvM BdvMBdsignAMBdlMBduMBdsignE BdiMBdmtMBdoMBdmtMBdsignAMBdEBdiM BdgMBdpMBdsignAi BdChMBdsignaiSuBDMndM BdChMBdsigncBdsignaBdDddhMBdYMBdsignc BdvM BdsignE BdbMBdsignAM BdDMBdsignEBdBMBda? BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdsignaBdvM \nBdBhMBdsignEBdDddhMBdsignai-BdBMBdvMBdgMBdsignaiBdvM BdBMBdCCMBdsignAM BdChMBdsignaiSu BdlMBdsignE BdoMBdsignEBdmtMBdsM BdCMndrMUindu  BdsignaBdbMBdvMBdiMBdiM BdAM BdvM BdsignU BdDMBdE-BdohMBdsignAMBdbMBdE BdiMBdtMBdmMBDMndM \nBduMBdbMBdsignUBdvhMBdvM BdBMBdCCMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu  BdmMBdsignAMBdDddhMBdvM BdtMBdsignAMBdChM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdpMBdsigncBdaBdmM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdlMBdsignEBdvMBdgM BdlMBdsignaBdDddhMBdE BdBMBdbShMlf BdpMBdsignAiBduMBdsignE \nBdvM BdsignE BdmMBdsignE BdsMBduMBdE BdiMBdtMBdsignAi BdChMBdaBDMndM Bdai BdsignaSuBdBhMBdbbM BdBMBdsignAMBdmM BdlMBdsignE BdmMBdsignAMBdDddhMBdvM BdtMBdsignAMBdChM BdbMBdsignE BdDMBdsigncBdsMBdgMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdgMBdsigncBdvM BdsignAi BdE BdAM BdbMBdsignE \nBdABdoMBdbMBdsignE BdgMHdsignUuBdvM BdsignAi BdEBDMndM \nBdBhMBdvvM BdmtMBdsignUBdsignaBdmtMBdmMBdsignE BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdoMBdsignUBdChMBdiMBdsignaS@BdvhMBdbM-  \n“BdvMBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu, BdvMBdsignaiS@ BdvMBdpMBdsignaSuBdiMBdAi BdsMBdsignE BdbMBda BdBMBdsignUBdlhMBdiMBdsignAuBdAnusvMrM?” \nBdoMBdipMBdsignAiBdbM BdvMBdpMBdiMBdvM BdsignAi BdbM-  \n“BdYMBdEBdpM BdvMBdpMBdiMBdYMBdsignAiBdbM BdlMBdsignE BdAMBdBM BdABdoMBdbMBdsignc BdsMBdBhM BdvMBdsignAMBdlM BdsMBdupMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdsMBdvM BdsignAi  BdChM BdsignAi BdmhMBDMndM ”  \n‘BdsMBdBhM BdvMBdsignAMBdlM BdsMBdupMBdsignAMBdgMBdBM’ BdsMBdsignUBdsignaBdbM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BduMBdbMBduMBdsignE BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdbMBdsignAMBdsignaSuBdCM BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM \nBdsMBdsigncBdCMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignai BdlMBdsignE BdlMBdvhMBdbM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgMBduMBdsignE BdiMBdsigncBdvM BdsignE BdvM BdBMBdsignAMBdsignaBdghM  BdmthMBduMBdsignAiBdvM  BdtMBdsignEBdiM BdmMBdvhMBdbM BdDhMBdbMBdsignE-\nBdsMBduoMBdsignAiBdmM  BdiMBdAvMgrMhM BdvMBdAvMgrMhM BdvMBdsignaiS@ BdpMBdEBdmM! BdoMBdsignUBdbM: BdsignaBdrMBdCMBdsignAMBdgM BdthMBdsignUBduMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdBhMBdtMBdrMBdsignAMBdbM BdDMBdsignUBdbMBdsignUuBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdAuBdgMHdsignUuBdDMBdsignAM \nBdDMBdsignEBdsignaSuBdmhM BdbM BdmM BdCMndrMUindu  BdDhMBdbM-BdsMBduoMBdsignAiBdmM   BdvMBduMBdsignAM BdiMBdsignEBdmMBDMndM BdvMBduMBdsignAMBdaBdvM BdBMBdsignAMBdmM BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdsignaBdmthMBdmMBdsignE BdABdoMBdbM BdvMBdsignAMBdlM \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /26  \nBdsignaBdDM BdsM BdbMBdlMBdsignAiBdgM  BdBMBdghMBdiMBdsignAiBdbM BDMndM BdsignaBdBMBdsMBdrMBdsignAMBdsM BdlMBdtMBdiMBdsignAiBdbM  BdlMBdsignE BdlMBdvhMBdbM BdsignaBdoMBdiMBdsignUBdAM BdsMBdbM BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdChMBdiM \nBdmMBdvhMBdbM BdmM BdCMndrMUindu  BdoMBdsignAMBdsignaSuBdiM BdiMBdsignEBdiMBdsignAuBdAnusvMrM, BdAMBdBM BdmM BdCMndrMUindu  BdsMBdpMBdlMBdsignE BdChMBdpM-BduMBdsMBdsignUBdAM BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBDMndM BdpMBduMBdgMBdsignAM BdABdChM BdsignAi BdmMBdsignE \nBdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BdvMBdsignAMBdbMBdE, Bdai BdvM BdsignE BdpMBdsignEBdbM BdpMBdEBdmM?  BdohM BdsignE BdgM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM , BdABdoMBdbMBdsignE BdoMBdsignUBdgMBdbMBdsignAM \nBdsMBdsignAMBdDddhMBdsignaiBdvM BdsignaBdrMBdsShMlf BdmtMBdsignai BdoMBdsigncBdmMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdBMBdbMBdsignAM BdDMBdsignEBdBM BdAM BdoMBdsigncBdmMBdsignaiBdiMBdsignE BdthMBdthMBdDddhMBdsignai BdsMBdsignaiBdsignaBdBM BdDMBdsignEBdBMBdaBDMndM BdUBduMBdsignEBdgMBdsignE \nBdBMBdsignEBdsMBdsignai BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiM BdmM BdCMndrMUindu BdE BdvMBdsignaiS@BDMndM BdlMBdsignAMBdBMBdsignE BdDMBdsignEBdpMBduMBdsignE BdpMHdsignUuBdBMBdsignAM BdABdsignaSuBdChM BdmMBdsignAMBdBMBdsignE BdmM BdCMndrMUindu  BdvhMBdmtMBdBMBdsignE BdvMBdgMBdBM, BdlMBdvhMBdbM \nBdpMHdsignUuBdBMBdsignAM BdmtMBdsignUBdsignaBdmtM BdlMBdsignAMBdEBdmM BdmMBdvhMBdbM BdBMBdsignUBdlhMBdiM BdlMBdsignEBdmMBdaBDMndM BdmM BdCMndrMUindu BdE BdvMBdsignaiS@ BdBMBdsignEBdmtMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvMBdsignAMBdbMBdE BdDMBdsignEBdBMBDMndM \nBdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUinduBduMBdsignE BdsignaBdvMBdYMBdsignc BdcBdvMBdgM BdbMBdsigncBdgM BdoMBdsigncBdChM BdsignAi BdBMBdiMBdsignAM BdbMBdsignAi BdChMBdaBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdbMBda BdChM BdsignAi  BdmM BdCMndrMUindu  BdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignE  BdsignaBdvMBdE \nBdEBdmMBdsignE BdvMBdgMBdsignAi BdChMBda, BdcBdvMBdgMBdsignAM BdpMBduMBdgMBdsignAM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgMBdsM BdCMndrMUindu  BdvMBdsigncBdbM BduMBdmMBdiMBdBM BdChMBdaBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdChMBdaBDMndM \nBdlMBdsignEBdvMBdgMBdsignAMBduMBdsignE BdogMBdsignEBduM BdChM BdsignAi  BdcBdvMBdgMBdsignE BdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUinduBduMBdsignE BdsMBdBhM BdChMBdaBDMndM BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdlMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsignaBdmM  BdoMBdipMBdsignAiBdbM \nBdBMBdlMBdiMBdsignai -  \n“BdAMBdBM BdlM BdCMndrMUindu  BdBMBdvMBdgMBdsignaiBdvM BdDMBdsignUuBdDhM BdbMBdsignaBdpMBdYMBdsigncBdCMndrMUindu BdpMBdsignEBdmMBdsignAiBdbM BdmM BdCMndrMUindu  BdtMBdsignAMBdaBdYMBdsigncBdvM BdDMBdsignUuBdDhMBdsM BdCMndrMUindu  BdvMBdsignAMBdlM BdCMBdsignaSuBdiM \nBdlMBdsignEBdmMBdsignAiBdbMBDMndM BdAMBdBM BdcBdChMBdsignAMBdaBdbMBdoMBdgM BdBMBdCCMBdsignAM BdABdoMBdbMBdsignc BdUBdbMBdmtMBdsignAi-BdoMBdsignUBdbMBdmtMBdsignAiBdiMBdsignE BdlMBdsigncBdgM BdvMBdgMBdmMBdsignAiBdbMBDMndM \nBdAMBdsShMlf BdmMBdsignEBdsM BdCMndrMUindu  BdvMBdgM BdthMBdsignUBduMBdsignAM BdsignaBdDM BdpMBdsignaSuBdmhM BdbM BDMndM BdcBdbMBdsignAM, BdBMBdsignEBdgM-BdvM BdsignU BdBMBdsignEBdgM BdpMBduMBdpMHdsignUu BdCMndrMUindu  BdABdsignaBdBMBdmMBdsignE BdgMBdpMBdBMBdsignAiBdbMBDMndM \nBdBhMBdsignAiBdYMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvMBdsignaBdpM BdDMBdmhMBdsignUBdbM BdlMBdsignE BdvMBdsignAMBdsignaS@BdipM BdoMBdmtMBdsigncBdgM BdoMBdsignaBdpMBdgM  BdABdCMndrMUinduBdtMBdbMBdsignAMBdsM BdCMndrMUindu  BdsignaBdbMBdvMBdiMBdBMBdsignAiBdbMBDMndM”  \nBdsignaSuBdCMBdbShMlf BdmMBdsignAMBduMBdsignE BdDdMBdsignUBduMBdiM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgM BdABdoMBdbMBdsignc BdsMBdsigncBdCMBdsignAiBdmM BdAM BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdtMBdsigncBdgMBdsignEBdvM BdtMBdoMBdsignc-BdsMBdooM \nBdsMBdsignUBdbMBdsignAiBdmMBDMndM BdcBdbMBdsignAM BdsignaBdvMBdsMBdsignAMBdbMBdsignai BdBMBdsignUBdsignaSuBdDhM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu , BdmM BdCMndrMUindu BdE BdlMBdsignEBdmMBdsignEBdvM BduMBdbM BdvMBdsignAMBdlM BdsignaBdDM BdsM BdDMBdsignAuBdtMBdsignAiBdmM \nBdgMBdpMBdsignAiBdbM BdcBdmMBdsignE BdtMBdoM-BdsMBdooM BdsignaBdDM BdsM BdbMBdsignaBdpMBDMndM BdABdvhMBdbM BdDhMBdsignaSbBdgMBdvM BdlMBdsignE BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignai BdgMBdpMBdiMBdsignAiBdbM  BdcBdaBduMBdsignE \nBdEBdvMBdsignAMBdEBdvM BduMBdsigncBdDddhM BdEBdiMBdsignAiBdbM BDMndM 108 BdDMBdsignAMBdbMBdsignAMBdvM BdmMBdsignUBdiMBdsMBdsignaiBduMBdsignAMBdiMBdsignAMBdvM BdlMBdoM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM \nBdsignaBdDM BdbM-BdgMBdsignAMBdsignaBdmM  BdABdoMBdbM BdthMBdgM-BdsignaBdtMBdgMBdpMBdsShMlf BdmMBdsignaiBdvM BdvMBdsignAMBdlMBdvM BdBMBdsignaiBdCM BdBMBdsignaiBdsignaBdmM BdlMBdsignAMBdaBdbMBDMndM BdcBdbMBdsignAM, \nBdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BduMBdbMBdvM BdsignaBdBM BdsMBdrMBdsignAMBdsMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdAMBdCMndrMUinduBdsignaS@BdvhM BdbMBdsignAi BdlhMBdsignUuBdmthMBdiMBdsignAM BdsMBdvM BdsignAi BdmM BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdpMHdsignroDMliDgBdDMBdsignAiBduMBdsignE \nBduMBdsignAMBdE BdAM BdoMBdipMBdsignAiBdbM BdCMBdsignAuBdoMBdsignaBdDddhM BduMBdsignAMBdsignaSbBdgM BdBMBdsignAiBdsMBdiM BdgMBdpMBdsignAiBdbM, BdmM BdCMndrMUindu BdE BdsignaSuBdCMBdbShMlf BdmMBdsignAM BdcBdmMBdsignE BdbMBdsignaBdpM BdlMBdsignEBdmMBdsignE \nBdpMBdsignEBdBMBdsignAMBdvM BdCMBdsignAMBdsignaBdpMBdAiBdbMBDMndM   \nBdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdBMBdCCMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdlMBdsignAMBdCMndrMUinduBdsignaBdmM  BdoMBdipMBdsignAiBdbM BdpMBdsignAMBdmhM-BdoMBdEBdgM BdsMBdsigncBdlhM BdvMBdgMBdsignAiBdmM, BdmtMBdsignAMBdCMndrMUinduBdtM BdoMBdvM BdsignAi BdDddhM  BdUBdimtMBdsignAM \nBdlhMBdsignUSMltBdiMBdsignAM, BdCMBdsignAMBdsignaBdbMBduMBdsignE BdvMBdsignAMBdlMBdgMBdvM BdmtMBdsignaiBdvvMBdsignAM BdiMBdtMBdsignAM BduMBdsignUBdsvMBdsignaiS@ BdDMBdsignAiBdmM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvMBdpMBdiMBdsignaS@BdvhMBdbM-  \n“BdvMBdsignAMBdvMBdsignaiS@, BdBhMBdsignAiBdYMBdsignAMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdsignaBdBMBdAMBdpM BdvMBdgMBdsignAM BdDMBdmhMBdsignUBdbM?”  \n‘BdsignaBdBMBdAMBdpM’ BdsMBdsignUBdsignaBdbM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdsMBdsignUBdvhM-BdDMBdsignUBdvhMBdvM BduMBdsignAMBdbMBdsignE BdbMBdsignaiBdvM-BdABdDhMBdiMBdsignAMBdvM BdBMBdsignaiBdCMBdvM \n \n \n \n27 /BdlMBdtMBdDMBdsignaiBdshM BdogMBdsMBdsignAMBdDM BduMBdbnDdMBdiM  \nBdsMBdgMBdsigncBdrMBdgMBduMBdsignE BdoMBdsignAiBdsM BdsMBdsigncBdCMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignaiBDMndM BdpMBduMBdgMBdsignE BdAMBdshMBdsignAM BdvM BdsignE BdmMBdsignE BdsignaBdDM BdbM BdpMBdsignEBdmMBdaBDMndM BdCMBdsignAuBdmhMBdsignAMBdoMBdbMBduMBdsignE \nBdoMBdpMHdsignU BdCMndrMUindu BdCM   BdtMBdsignEBdiM BdChMBdsignaiSu, BdlMBdsignEBdmMBdsignE BdsignaBdDM BdbM BdlMBdsignaiBdBMBdsignAi BdChMBdsignaiSu, BdlMBdsignaiBdBMBdsignAi BdChMBdsignaiSuBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignai BdmM BdCMndrMUindu  BdsMBdsignE \nBdbMBda BdChMBdaBDMndM BdABdvhMBdbM BdcBdvMBdgMBdsignAM BdvMBdsignaiS@ BdBhMBdsignEBdiMBdsignAi BdpMBdsignEBdbMBDMndM BdBMBdCCMBdsigncBdvM BdvMBdsigncBdbM BdmthMBdsignE BdvMBdsignAMBdbM BdABdsignaSuBdChMBDMndM \nBdlMBdsignUBdAMBdbMBdsignc-BdlMBdpMBdsignAMBdbM BdCMBdsignaSuBdiM BdlMBdsignAMBda BdChMBdaBDMndM BdEBdvM BdmM BdCMndrMUindu  BduMBdbMBdsignUBdvShMlf BdvhMBdsignE BduMBdsignAMBdsignaBdmtMBdvM BdvMBdsignAMBdCMndrMUinduBdCM BdBMBdgMBdmMBdbM BdChMBdsignaiSu, \nBdmMBdsignAiBdoMBdgM Bdc BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdBMBdCCMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu  BdAMBdgMBdsignc BdsignaBdtMBdiMBdtMBdgM BduMBdsignAMBdsignaBdmtM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdbMBdsignaiBdvM BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdsMBdsignUBdvhMBdBMBdsignc \nBdbMBdsignE BdvMBdEBdiM BdpMBdsignEBdbMBDMndM BdEBdvM BdgMBdmmMBdsignai BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdCMBdsignaiBdlMBdvM BdmtMBdsigncBdbMBdsignAM BdiMBdtMBdmMBdsignAi, BdmtMBdbM-BdDMBdsignE BdCMBdsignaSuBdiM BdlMBdsignAMBdEBdmMBDMndM \nBduMBdsignUBdDMBdsignAM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdmM BdCMndrMUindu  BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhM-BdbMBdsignAMBdgMBdsignaiBdvM BdsM BdAnusvMrM BdYMBdsigncBdtMBdsM BdCMndrMUindu  BdCMBdiMBdsignAiBdEBDMndM BdlMBdsignAMBdBMBdsignE BdDMBdsignUBdbMBdsignUuBdvM BdsM BdAnusvMrM BdYMBdsigncBdtM BdbMBdsignAi BdpMBdEBdmM \nBdmMBdsignAMBdBMBdsignE BdsMBdsignroDMliDgBdsignaBdssmtM  BdAMBdtMBdsignUu-BduMBdsignUBdpMBdsignEBdCMndrMUindu BdvM BdsignE BdbMBdsignAM BdsMBdsMBdgMBdmM? BdBMBdsignAMBdmMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdmtMBdsignAMBdgMBdsignAiBdmM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdBMBdlMBdiMBdsignai-  \n“BdvMBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu, BdvMBdpMBdiMBdsignAuBdAnusvMrM BdmM BdCMndrMUindu  BdbMBdsignaiBdvM BdsignE  BdBMBdsignAMBdmM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdsMBdsignAMBdiM BdBhMBdsignaSbBdgMBdvM BdBMBdsignaiBdCM BdvM BdsignE BdbMBdsignAM BdEBdpMBdsignEBdbM \nBdtMBdoM BdvMBdgMBdBMBDMndM ” \nBdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAMBdvM BdBMBdsignAMBdmM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdsignc BdsMBdsignUBdbMBdbMBdsignEBDMndM BdmMBdgMBdsignE-BdmMBdgM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdbM BdBMBdlMBdsignAiBdiMBdsignE BdcBdghM \nBduMBdsignAMBdgMBdsignAiBdmM BdgMBdpMBdsignAiBdbM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdBMBdsignUBdsignaSuBdDhM BdgMBdsigncBdsignaBdvM BdDMBdsignAiBdbMBDMndM BdcBdbMBdsignAM, BdvM BdsignE BdmMBdBMBdsignc BdBMBdsignUBdsignaSuBdDhM BdgMBdsigncBdvMBdiMBdvM BdsignAi BdbM  BdmMBdsignAiBdYMBdsignc \nBdBMBdlMBdsignAMBdaBdE BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM-  \n“BdvMBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu, BdABdpMHdsignU BdCMndrMUindu  BdbMBdsignaiBdvM BdsignE BdiMBdsignE BdvMBdpMBdiMBdsignAuBdAnusvMrM, BdvMBdmtMBdsignAi BdbMBda BdChMBdsignaiSu BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdlM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignUBdbMBdsignUu BdBMBdCCMBdsignAM BdUBdsignaBdmthM \nBdvMBdAvMgrMhM BdmthMBdsignAMBdghM BdpMBdEBdmM BdAM BdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu BdsignaBdDM BdsM BdDdMBdsignEBdtM BdBMBdghMBdsignAuBdmM BdmMBdvhMBdbMBdsignE..! BdEBdvM BdmM BdCMndrMUindu  BdABdpMHdsignUBdbMBdsignAM \nBduMBdaBdmtMBdsignUBdtShMlf BdtMBdgM BdBMBdsignUBdsignaSuBdlhM   BdsignaBdvMBdYMBdsignc BdABdoMBdbM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAM-BdBMBdsignEBdmtMBdsignaiBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdAi BdthMBdgM BdAMBdBMBdsignAi BdbMBdsignE BdDMBdsignAiBdmM, BdmMBdsignAiBdoMBdgM BdlM BdCMndrMUindu  BdABdoMBdbMBdsignE \nBdDMBdsigncBdsMBdgM BdsignaBdBMBdAMBdpM BdvMBdAvMgrMhM BdiMBdsignEBdBM BdmMBdvhMBdbM BdmM BdCMndrMUindu  BdAMBdgMBdsignc BdsignaBdvMBdYMBdsignc BdABdoMBdbMBdsignAM BdBMBdsignEBdmtMBdsignAM-BdBMBdsignEBdmtMBdsignaiBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdsMBdmMBduMBdsignAMBdE \nBdiMBdtM BdAMBdBMBdE BdbMBdsignAi BdsignaBdDM BdA BdCMBdsignAMBdpMBdmMBDMndM ” \nBdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BdBMBdsignAMBdmM BdsMBdsignUBdsignaBdbM BdoMBdipMBdsignAiBdbM BdBMBdlMBdiMBdsignai-  \n“BdBhMBdsignAiBdYMBdsignAM, BdsignaBdpMBdbMBdvMBdsignAM BdsMBdbM-BdsMBdbM BdsMBduMBdsignAMBdlMBduMBdsignE BdvM BdsignE BdmMBdsignE BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhM BdChM BdsignAi BdmhMBDMndM BdsMBduMBdsignAMBdlMBdsignc BdmM BdCMndrMUindu  \nBdEBdvMBdgMBdsignAM BdABdDhMBdiMBdsignAM BdbMBdsignAi BdBMBdsignUBdsignaSuBdlhM   BdUBdmthMBdsignAM BdiMBdsignEBdbMBdsignE BdABdsignaSuBdChM, BdgMBdsmMBdsignAM BdBMBdbMBdsignAM BdDMBdsignEBdbMBdsignE BdABdsignaSuBdChM, BdmMBdvhMBdbM BdsignaBdvMBdE \nBdEBdbMBdsignAM BdBMBdlMBdsignAi BdChM BdsignAi BdmhMBDMndM ” \nBdsMBdsignUBdsignaBdtMBdYMBdsignAMBdvM BdBMBdsignAMBdmM BdsMBdsignUBdsignaBdbM BdlMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM BdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdsignU BdCMndrMUindu BdpM BdBMBdbbM BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM  BdmMBdsignaBdpMBdbMBdsignAM \nBdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvMBDMndM BduMBdbMBdsignE-BduMBdbM BdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAM BdsMBdsigncBdCMBdE BdiMBdtMBdiMBdsignai, BdvMBdsigncBdbMBdsignc BdbMBdrMBdvMBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu– BdlMBdsignEBdvMBdgMBdsignAM \nBdDMBdsignUBdsignaBdbMBdYMBdsignAMBdCMndrMUindu-BdDMBdsignAMBdgMBdsignaiBdvM BdmhMBdsigncBdDddhM BdlbyMBdsignAMBdbM BdChM BdsignAi – BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgMBduMBdsignE BdsMBdsignAMBdsMBdsignU-BdsMBdsMBdsignUBdgM, BdoMBdsignaBdmM , BdBhMBdsignAiAnusvMrMBdsMBdsignUBdgM-BdsignaBdDM BdABdgM, \nBdbMBdbMBdsignAiBdDMBdvM BdBMBdsignaiBdCM BdABdBMBdsignAiBdmMBDMndM BdcBdvMBdgMBdsignAM BdvMBdsignAMBdCMndrMUinduBdCM BdvMBdDddhMBdCMBdsignai BdlMBdvMBdsignAMBdCMndrMUindu BdlMBda BdgMHdsignUuBdoMBdsignE BdiMBdsignaiBdBMBdsignAM BdvMBdAvMgrMhM \n \n \n \nBdshMBduBhMBdsignUBdDMBdsignAMBdsM /28  \nBdBMBdbMBdsignAuBdiM BdlMBdsignAMBdaBdmM BdcBda BdgMHdsignUuBdoMBdvM BdBMBdbMBdsignAiBdmMBDMndM BdsignaBdvMBdE BdiMBdsigncBdvM BdsMBdmMBduMBdsignAMBdE-BdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdDMBdsigncBdvhM BdiMBdtMBdBMBdsignAiBdEBDMndM \nBdcBdpMBdsignc BdmM BdCMndrMUindu  BduMBdbMBdsignUBdvShMlf BdvhMBdsignE BdChMBdsignaiSuBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdcBdvMBdgMBdsignAM BduMBdbMBdsignUBdvhMBdvM BdgMBdsmMBdsignAM BdChMBdsigncBdDddhMBdsignAM BdDMBdsignEBdBM BdmM BdCMndrMUindu  Bdc BduMBdbMBdsignUBdvhM \nBdBMBdbMBdmM BdvM BdsignE BdbMBdsignAM? BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdsignaBdvMBdChM BdsignU  BduMBdbMBdsignUBdvShMlf BdvhMBdsignc BdmM BdCMndrMUindu  BdcBdpMBdbM BdpMBdsigncBdaBdE BdlMBdsignE BdlMBdsignEBdgMBduMBdsignE BdgMBdpMBdE BdbMBdsignAi BdCMBdsignAMBdpMBdsignAiBdEBDMndM \nBdpM BdCMndrMUindu , BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdcBdpMBdbM BdsMBdmMBduMBdsignAMBdaBdE-BdmtMBdsignAM BdmM BdCMndrMUindu  BdbMBda BdpMBdsigncBdaBdE, BdAMBdbMBdsignc-BdAMBdbM BdpMBdsigncBdaBdEBDMndM” \nBdsMBdsignUBdbMBdYMBdbMBdsignAMBdvM BduMBdbM BdcBdlhMBdgMBdsignAM BdtMBdsignEBdiMBdsignAiBdbM  BdmM BdCMndrMUindu BdE BdCMBdsignUBdoM BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiMBdsignaiBDMndM \nBdmMBdoMBdsignEBdsMBdgMBdvM BduMBdbMBduMBdsignE BdUBdmthMBdiMBdsignAiBdbM  BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignai BdvMBdsignaiS@? BdlM BdCMndrMUindu  BdlMBdsignaiBdBMBdsignAiBdiMBdsignE BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignai BdABdsignaSuBdChM, BdmM BdCMndrMUindu  \nBdlMBdsignaiBdBMBdsignAiBdiMBdsignE BdABdbMBdsignEBdvMBdsignc BdmMBdgMBdpMBdvM BdsMBdsignAMBdDhMBdbMBdvM BdlMBdgMHdsignUuBdgMBdmM  BdsMBdsignEBdpMBdsignc BdpMBdsigncBdaBdmMBDMndM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdsignaSbBdgMBdvM BdsignaSuBdlMBdbMBdtMBdsignai-\nBdiMBdsignE BdoMBdsignUBdgMHdsignUBdvhM-BdbMBdsignAMBdgMBdsignai BdDMBdsignUBdbMBdsignUuBdvM BdlMBdgMHdsignUuBdgMBdmM  BdpMBdsigncBdaBdmM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdsMBdsignE BdbMBda BdpMBdEBdmM BdmMBdvhMBdbM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM \nBdvM BdsignE BdmMBdsignE BdsignaBdDM BdbM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgMBdvM BdgMHdsignUuBdoMBduMBdsignE BdmthMBdsignAMBdghM BdgMBdpMBdmMBDMndM BdABdvhMBdbM BdBMBdsignUBdghM BduMBdsignAMBdaBdvM BdAMBdshMBdsignAMBdoMBdgM BdDMBdsignUBdbMBdsignUu \nBdBMBdCCMBdsignAM  BdlMBdsignaiBdBM BdgMBdpMBdiM BdABdsignaSuBdChM BdlMBdvhMBdbM BdsignaBdvM BdpMHdsignUBdbMBdvMBdsignc BdBhMBdsignAMBdbMBdsM-BdBhMBdsignAMBdmM BdvMBdgMBdE, BdsMBdsignEBdrMBdsignAM-BdmtMBdpMBdiM \nBdvMBdgMBdsignAiBdiMBdsignE BdmtMBdpMBdiMBdsignUuBdvM BdlMBdgMHdsignUuBdgMBdmM  BdChM BdsignAi BdbMBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  BdcBdpMBdsignc BduMBdsignaSbBdgM BdlMBdsignEBdmMBdsignai BdmMBdvhMBdbM BdABdoMBdbMBdsignc-BdsMBdBhMBdvM BdsignEBdCMndrMUindu  BdvM BdsignE  \nBdBhMBdsignAMBdbMBdsM BdvMBdAvMgrMhM BdvhMBdsignUBdAuBdmM? BdABdoMBdbMBdsignE BdvhMBdsignAMBdaBdvM BdcBdsignaSbBdgMBdYMBdsignAMBdbM BdvMBdgMBdBM BdAMBdsignaBdvM BdBhMBdsignAMBdbMBdsMBDMndM BdlM BdCMndrMUindu  \nBdBhMBdsignAMBdbMBdsMBdsignE BdbMBda BdpMBdEBdmM BdmM BdCMndrMUindu  BdvhMBdsignAMBdEBdBM BdvM BdsignE BdbMBdsignAM? BdlM BdCMndrMUindu  BdvhMBdsignAMBdEBdBM BdbMBdsignAi BdmM BdCMndrMUindu  BdlMBdsignaiBdBM BdvM BdsignE BdbMBdsignAM? BdlMBdCMndrMUindu  BduMBdbMBdsignUBdvShMlf BdvhMBdsignE \nBdbMBdsignAi BdlMBdsignaiBdsignaBdrMBdmM BdgMBdpMBdmM BdmMBdvhMBdbM BdoMBdsignaSbBdgMBdrMBdsignAMBdgM BdvM BdsignE BdbMBdsignAM BdBMBdbMBdiM BdgMBdpMBdmM? BduMBdsignUBdDMBdsignAM BduMBdbMBdsignUBdvhMBdsignc BdmM BdCMndrMUindu  BdABdlMBdsignaiBdrM \nBdpMBdsigncBdaBdmM BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdsignaBdvMBdYMBdsignc BdABdoMBdbM BdthMBdgMBduMBdsignE BdiMBdsignAMBdtMBdiM BdAMBdsignaBdtM BdsignaSuBduMBdlhMBdBMBdsignAi BdoMBdsignAMBdChM BdsignUu  BdABdoMBdbMBdsignc BdlMBdsignaSbBdgM-\nBdoMBdsignaBdvM BdlMBdsignAMBdaBdE BdmM BdCMndrMUindu  BdsignaBdvMBdYMBdsignc BdpM BdCMndrMUindu BdsignaSuBdsM-BdpM BdCMndrMUindu BdsignaSuBdsM BdthMBdgMBduMBdsignE BdAMBdsignaBdtM BdiMBdtMBdBMBdsignAiBdEBDMndM BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdABdoMBdbMBdsignAM BdAiBdmthMBdsignAMBduM BdmM BdCMndrMUindu  \nBdsMBdsignE BdbMBda BdABdsignaSuBdChMBDMndM BdABdbMBdlMBdsignAMBdbMBduMBdsignE BdBhMBdiMBdsignEBdCMndrMUindu BdlMBdsignE BdBhMBdAvMgrMhM BdtMBdsignEBdiM BdpMHdsignUBdABdE BduMBdsignUBdDMBdsignAM BdlMBdsignAMBdsignaBdbM BdvMBdAvMgrMhM BdmM BdCMndrMUindu  BdsignaBdvMBdChM BdsignU  \nBdbMBda BdBhMBdsignEBdiMBDMndM BdoMBdipMBdsignAiBdbMBdvM BdsignaBdrMBdCMBdsignAMBdgM BdmM BdCMndrMUindu  BdABdDhMBdiMBdsignAM BdbMBdsignaBdpMBdYMBdsignEBdCMndrMUindu BdChM BdsignAi BdbMBDMndM BdcBdpMBdsignc BdrMBdsignEBdCMBdsignAMBdgMBdsignai BdmM BdCMndrMUindu  BdDMBdsignUBdbMBdsignUu \nBdBMBdCCMBdsignAMBdvM-BduMBdsignUBdpMBdsignEBdCMndrMUindu BdDMBdsignEBdvhM BdBMBdlMBdiMBdsignai, BdABdoMBdbM BdlMB","size_mb":1.67,"has_text":true},"Videha 239.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 239.pdf","name":"Videha 239.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Iसाद मJ डलक  ३ टा लघुकथा संQह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच_कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचeक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकiइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृpक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत0मान मैिथली सािहsय\" िवषयक िवशेषtक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nuी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषtकमे नेपालक वत0मान मैिथली सािहsय केर मूwयtकन रहत। अइ िवशेषtक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीyा-समालोचना आिद Izतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Iयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषtक आिब जाए। उ*मेद अिछ िवदेहक ई Iयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंि_त रचनापर आमंि_त आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि_त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम0तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमuजीक आमंि_त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिwदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Iकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतi मधुकtत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषtक तीन सािहsयकारपर Iकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषtक जीिवत सािहsयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहsयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहsयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषtक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषtक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मeगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग0त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषtक परमेर कापिड़, वीरे मिwलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Iयास रहत जे ई िवशेषtक सभ 2018 मे Iकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ0र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आQह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha @gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह स*मान  \nिवदेह समानातर सािहsय अकादेमी स*मान  \n१.िवदेह समानातर सािहsय अकादेमी फेलो पुरzकार २०१० -११   \n२०१० uी गोिवद झा (समQ योगदान लेल) \n२०११ uी रमानद रेणु (समQ योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहsय अकादेमी पुरzकार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुरzकार- uी जगदीश Iसाद मJडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संQह) \n२०११ बाल सािहsय पुरzकार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संQह) \n२०११ युवा पुरzकार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुरzकार- uी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बtला- मािनक बंोपायाय, उपयास \nबtलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा स*मान २०१२ -१३ (वैकिwपक सािहsय अकादेमी पुरzकारक पमे Iिस ) \n1. िवदेह समानातर सािहsय अकादेमी फेलो पुरzकार  2012  \n2012 uी राजनदन लाल दास (समQ योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा स*मान २०१२ -१३ (वैकिwपक सािहsय अकादेमी पुरzकारक पमे Iिस ) \n२०१२ बाल सािहsय पुरzकार - uी जगदीश Iसाद मJडल क “तरेगन ” बाल Iेरक िवहिन कथा संQह \n२०१२ मूल पुरzकार - uी राजदेव मJडलक \"अ*बरा\" (किवता संQह) लेल। \n2012 युवा पुरzकार- uीमती ¢योित सुनीत चौधरीक “अिच0स ” (किवता संQह) \n2013 अनुवाद पुरzकार- uी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उपयास uी िव¤णु सखाराम खाJडेकर) \nिवदेह भाषा स*मान २०१३ -१४ (वैकिwपक सािहsय अकादेमी पुरzकारक पमे Iिस ) \n२०१३ बाल सािहsय पुरzकार – uीमती ¢योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संQह) लेल। \n२०१३ मूल पुरzकार - uी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संQह) लेल। \n२०१३ युवा पुरzकार- uी उमेश मJडलक “िन¦तुकी” (किवता संQह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरzकार- uी िवनीत उsपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास uी उदय Iकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स*मान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहsय अकादेमी स*मान ) \n२०१४ मूल पुरzकार- uी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संQह) \n२०१४ बाल पुरzकार- uी जगदीश Iसाद मJडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुरzकार - uी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संQह) \n२०१५ अनुवाद पुरzकार - uी श*भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृsय , मूित0कला, िशwप आ िच_कला yे_मे िवदेह स*मान २०१२  \nअिभ  नय - मु¨य  अिभनय  , \nसुuी िश w पी कुमारी, उ©- 17 िप ता uी लª मण झा \nuी शोभा का त महतो, उ©- 15 िप ता- uी रामअवतार महतो, \nहाz य -अिभनय  \nसुuी िI यंका कुमारी, उ©- 16, िप ता- uी वैनाथ साह \nuी दुगiनंद ठाकुर, उ©- 23, िप ता- z व. भरत ठाकुर \nनृs य  \nसुuी सुलेखा कुमारी, उ©- 16, िप ता- uी हरेराम यादव \nuी अमीत रंजन, उ©- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  _कला \nuी पनकलाल मJडल, उमेर- ३५, िपता- zव. सुदर मJडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nuी रमेश कुमार भारती, उ©- 23, िप ता- uी मोती मJ डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \nuी परमान द ठाकुर, उ©- 30, िप ता- uी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \nuी बुलन राउत, उ©- 45, िप ता- z व. िच w टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nuी बहादुर राम, उ©- 55, िप ता- z व. सरजुग राम \nिशwपी-वzतुकला \nuी जगदीश मिwलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित0-मृिpका क ला \nuी यदुनंदन पंिड त, उ©- 45, िप ता- अशफ­ पंिड त \nका® -कला \nuी झमेली मुिखया,िपता zव. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आsमिनभ0र संzकृित  \nuी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता zव. uी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प_कािरता स*मान  \n-२०१२ uी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृsय , मूित0कला, िशwप आ िच_कला yे_मे िवदेह स*मान २०१३    \nमु¨य अिभनय -  \n(1)  सुuी आशा कुमारी सुपु_ी uी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु_ मो. ईषा आलम , पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुuी अपणi कुमारी सुपु_ी uी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलिª म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाz य –अिभनय - \n(1) uी ±²दवे पासवान उफ0 रामजानी पासवान  सुपु_- z व. लª मी पासवान, पता- गाम+पोz ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु_ मो. मुz ताक आलम , पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृsय , मूित0कला, िशwप आ िच_कला yे_मे िवदेह स*मान  (मtगिन खबास समQ योगदान \nस*मान ) \nशाz _ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nuी रामवृy िस ◌ ंह सुपु_ uी अिन   िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोz ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमtगिन   खबास स* मान: िमिथला लोक संzकृित संरyण : \nuी राम लखन साहु पे. z व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोz ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृsय , मूित0कला, िशwप आ िच_कला yे_मे िव देह स*मान  (समQ योगदान स*मान ):  \nनृs य  -  \n(1)  uी हिर   नारायण मJ ड ल सुपु_- z व. न दी मJ डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुuी संगीता कुमारी सुपु_ी uी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  _कला-  \n(1)  जय Iकाश मJ ड ल सुपु_- uी कुशेर मJ डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोz ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  uी च द न कुमार मJ ड ल सुपु_ uी भोला मJ डल, पता- गाम- खड़गपुर, पोz ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संIित , छा_ z नातक अंित म वष0, कला एवं िश w प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यe / हारमोिनयम   \n(1) uी महादेव साह सुपु_ रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड0- नं. ०९, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) uी जागेर Iसाद राउत  सुपु_ z व. रामz वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) uी अनुप सदाय  सुपु_ z व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पोz ट- मनोहर पµी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) uी कw ल र राम  सुपु_ z व. खµर राम, उमेर- ५०, गाम- लिª म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु_ z व. अनुप राम, गाम+पोz ट- ि◌ नम0ली, वाड0 न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशwपी-वzतुकला-  \n(1)  uी बौकू मिw ल  क सुपु_ दरबारी मिw ल क, उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  uी राम िव  लास धिर  कार  सुपु_ z व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित0कला-मृित0कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु_ - uी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पोz ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) uी Iभु पंिड  त सुपु_  z व .   , पता- गाम+पोz ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका® -कला-  \n(1) uी जगदेव साहु सुपु_ शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम0ली-पुरवiस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) uी योगे   ठाकुर सुपु_ z व . बुू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आsमिनभ0र संzकृित -   \n(1)  uी राम अवतार  राउत सुपु_ z व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  uी रौशन यादव  सुपु_ z व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पोz ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ¶ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु_ मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोz ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \nuी ब च न मJ ड ल सुपु_ z व. सीताराम मJ डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी रामदेव ठाकुर सुपु_ z व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Iभाती) गौिन  हार आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  uी सुकदेव साफी \nसुपु_ uी   , \nपता- गाम इटहरी, पोz ट- बेलही, भाया- ि◌ नम0ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Iभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु_ z व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोz ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम0ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले¶ु दास  सुपु_ z व. सनक मJ डल पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु_ अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु_...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) uी जगत नारायण मJ ड ल सुपु_ z व. खुशीलाल मJ डल, उमेर- ४०, गाम+पोz ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  uी देव नारायण यादव  सुपु_ uी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पोz ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) uीमती फुदनी देवी प·ी uी रामफल मJ डल, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुuी सुिव  ता कुमारी सुपु_ी uी गंगाराम मJ डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोz ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) uी सीताराम राम  सुपु_ z व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लिª म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  uी लª मी राम  सुपु_ z व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकeरनेट -  \n(1) uी च द र राम  सुपु_- z व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लिª म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  uी राज कुमार महतो सुपु_ z व. लª मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम0ली वाड0 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  uी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोz ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  uी जीबछ यादव  सुपु_ z व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोz ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम0ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  uी श* भु मJ ड ल सुपु_ z व. लखन मJ डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोz ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम0ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  z स कर - (िख  z सा कहैबला)-  \n(1)  uी छुतह यादव उफ0 राजकुमार , सुपु_ uी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पोz ट- मनोहर \nपµी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ0 टहल मुिख  या- \n(2) सुपु_ z व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोz ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच_कला- \n(1)  सुuी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु_ी uी रामदेव Iसाद मJ डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पोz ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  uीमती वीणा देवी प·ी uी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  uी िक  शोरी दास  सुपु_ z व. नेबैत मJ डल, पता- गाम- रसुआर, पोz ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nuी उपे   चौधरी सुपु_ z व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी देवनाथ यादव  सुपु_ z व. सव0जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झeझपµी, पोz ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यe, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) uी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) uी कु द न कुमार कण0 सुपु_ uी इ  कुमार कण0 पता- गाम- रेबाड़ी, पोz ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) uी राम खेलावन राउत  सुपु_ z व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \nuी रामच   Iसाद मJ ड ल सुपु_ uी झोटन मJ डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोz ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nuी िव  भूित   झा सुपु_ z व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nuी रिव     यादव  सुपु_ सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पोz ट- मनोहर पµी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nuी िप  चकुन  सदाय  सुपु_ z व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \nuी रामपित   मJ ड ल सुपु_ z व. अजु0न मJ डल, पता- गाम- रसुआर, पोz ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  uी किप  लेर दास सुपु_ z व . सुºर दास , उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  uी खखर सदाय  सुपु_ z व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  uी रामिव  लास यादव  सुपु_ z व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोz ट- सtिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nuी जोगे   राम  सुपु_ z व. िब w टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी राजे   राम  सुपु_ कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाz ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \nuी सैनी राम  सुपु_ z व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी जनक मJ ड ल सुपु_ z व. उिच त मJ डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोz ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यe/ Qुम बाजा  \nuी परमेर मJ ड ल सुपु_ z व. िब हारी मJ डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयe बजबै छिथ । \nuी जुगाय साफी सुपु_ z व. uी uीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nuी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोz ट- बेलही, भाया- ि◌ नम0ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nuी योगे   राम  सुपु_ z व. िब w टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nuी जQनाथ चौधरी उफ0 िध  यानी दास  सुपु_ z व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी महे   पो»ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \nuी राम Iसाद राम सुपु_ z व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषtक :- \n१) हाइकू िवशेषtक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषtक २१ म अंक ,  १ नव*बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषtक ६७ म अंक , १ अ¾टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहsय िवशेषtक ७० म अंक , १५ नव*बर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषtक ७२ म अंक १५ िदस*बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषtक ७७ म अंक ०१ माच0 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषtक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगzत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि¾त गजल िवशेषtक १२६ म अंक , १५ माच0 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीyा िवशेषtक १४२ म, अंक १५ नव*बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकtत िमu मधुप िवशेषtक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषtक १८९ म अंक १ नव*बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषtक १९१ म अंक १ िदस*बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह स*मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अIैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अwबम  गीत  संगीत  िवशेषtक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि_त  रचनापर  आम ंि_त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पtच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि_काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव0uे®  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Iबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÁय उsसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उsसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Iबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÃय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  'िवदेह ' २३ ९ म अंक  ०१  िद स*बर  २०१७  (वष0 १०  मास  १२०  अंक  २३९ )\n मानुषीिमह \nसं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहsय आदोलन \n (c)2004-17. सवiिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Iथममैिथली पािyक ई-पि_का ISSN 2229-547X VIDEHA \nस*पादक: गजे ठाकुर। सह-स*पादक: उमेश मंडल। सहायक स*पादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मुºाजी (मनोज कुमार कण0)। स*पादक- नाटक-रंगमंच-चलिच_- बेचन ठाकुर। \nस*पादक- सूचना-स*पक0-समाद- पूनम मंडल। स*पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उsपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अIकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण0 उpरदाियsव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेJटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÆटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिyत पिरचयआ अपन zकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Iकाशनक हेतु \nिवदेह (पािyक) ई पि_काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Iकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संQहकpi लोकिनक लगमे रहतिह, मा_ एकर Iथम \nIकाशनक/ िIंट-वेब आकiइवक/ आकiइवक अनुवादक आ आकiइवक ई-Iकाशन/ िIंट-Iकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि_काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयwटीक/ पािरuिमकक Iावधान नै \nछै। त रॉयwटीक/ पािरuिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आQह। ऐ ई पि_काक uीमित लªमीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Iकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-17 सवiिधकार सुरिyत। िवदेहमे Iकािशत सभटा रचना आ आकiइवक सवiिधकार रचनाकार आ \nसंQहकpi लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2 004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृpसँ Iार*भ इंटरनेटपर मैिथलीक Iथम उपिzथितक या_ा “’िवदेह’- Iथम \nमैिथली पािyक ई पि_का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www. videha.co.in/ पर  ई Iकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृp 'िवदेह' ई-पि_काक Iव¾ताक संग मैिथली भाषाक जालवृpक \nएQीगेटरक पमे Iयु¾त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि_का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसिरzतु    \n \n \n1/6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /2 \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP  \n \n \n \n \n6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n \n \n \n \n \n6dsP6dccP6dVP6drignii 6dsRP6dbP6drignAP6drhP6dnP  \n6drigni6dnP6doP6dReph6dcP6drignii  \n \n \n \n3/6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /4  \n \n \n \n \n \n \n6dbP6d@hP6drignAP 6drigni8o6doP6dcP6dnP 6drP6dtP6drignAP6dYP-6drP6dlP6dRP 6dRP6drignAP6drigni6d@P 6dtP6drignii6dsP 6duP6dRP6dYP'6dbP \n6drigni6dnP6doP6dReph6dcP6drignii 6dlP6drigng6drs@thP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  \n6drP6doP6dRP6drigni6dsP6d@P   \n \n   \n \n \n5/6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n \n \n \nISBN :  978-93-87675-16-2 \n \n \n \n6dtP6drignAP6doP :  `251/-  \n6drP6dVP6drignAP6dReph6drigni8o6dthP6dbP6drignAP6dRP ©  6drhRP6drignii 6dU6doP6drignp6drhP 6doP6dnntdP6dcP  \n6dtP6drigng6drP6dRP  6drP 6dAnusvPrP 6dr8hPlf 6dbP 6dRP6dnnP :  2017   \n \n6dsRP6dbP6drignAP6drhP6dbP :  6dsP6dccP6dVP6drignii 6dsRP6dbP6drignAP6drhP6dnP   \n6d@P6drignU6dcP6drP6drignii 6dBhP6dVP6dnP, 6duP6drignp.6dp6dcP.6dnP6drignp6dvP6dRPJdrignUu 6doP6drignAP6dlP6dReph, 6dVP6drignAP6dtdP6dReph 6dnP 6dAnusvPrP . 06, 6drigni6dnP6doP6dReph6dcP6drignii, 6drigni8o6duP6dcP6drignAP- 6drP6drignU6dsP6drignAu6dcP,   \n6drigni6dBP6dvP6drignAP6dRP : 847452  \n \n6dVP6drignp6dBP6drP6drignAP6di6d@tP :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n6dii-6doP6drignp6dcP : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n6doP6drigng6dBP6drignAP6di6dcP :  8539043668, 9931654742 \n   \n \n6drigni6dsRP6dn@tP :  6doP6drignAP6dnP6dVP 6dAP6d@tP6dReph, 6drigni6dnP6doP6dReph6dcP6drignii (6drP6drignU6dsP6drignAu6dcP)  \n6dAP6dVP6dRP6dnnP :  6dtP6drignii 6drP6drignAP6dvPJdrignU 6drigni6dsRP6drigni8(6dn@tP6dlP 6dsRP6drignp6drP. 6drigni6dnP6doP6dReph6dcP6drignii (6drP6drignU6dsP6drignAu6dcP) 6drigni6dsP6dnP : 847452   \n \nBHAKMOR    \nCollection of Short Stories by Sh. Jagdish Prasad M andal.   \n \n6dAi 6dsP6drigng6d@hP6drignii6dbP 6drP6dVP6drignAP6dReph6drigni8o6dthP6dbP6drignAP6dRP 6drP6drignU6dRP6drigni8o6dbrsP6d@P 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dsRP6dbP6drignAP6drhP6dbP 6dA6d@hP6dVP6drignAP 6dbP6drignAP6dhPndrPMindu6dsP6drignii6dRP6drignAP6di6d@tP 6dthP6drignAP6dRP6dbP6dbP \n6drigni8o6dcP6drigni8(6dbhP6d@P 6dA6dnP6drignU6doP6drigni6d@P6dbP 6drigni6dBP6dnP6drignAP 6dsP6drigng6d@hP6drignii6dbP 6dbP6drigng6dnP6drigng 6dA6dAnusvPrP6drhP6dbP 6dhhP6drignAP6dYP6drignAP 6dsRP6drigni6d@P 6dp6dVP 6dAnusvPrP  6drigni8n6dRP6dbP6drignhPndrPg6drigni6dtdP6dAnusvPrP6dlP 6drP6drigni6dvP6d@P \n6di6dcP6drignp6db8hPlf 6d@tP6dRPkPr6drignhPndrPg6drigni6dnP6dbP 6dA6d@hP6dVP6drignAP 6dYP6drignAP6dAnusvPrP6drigni6d@RP 6dbP, 6dbP6drigng6dnP6drigng 6doP6drignAP6dthYP6doP6drP 6dhPndrPMindu  6dA6d@hP6dVP6drignAP 6dunyP6drignAP6dnP6dbP 6drP 6dAnusvPrP 6dlRP6dvP6dnnP 6dVP6drignAP \n6dsP6drignU6dnP6dsRP6dReph6dYP6drigng6dlP6dbP 6dsRP6dnnP6drignAP6dcP6drignii 6dtVP6drignAP6dRP6drignAP 6dbP6drigng6dnP6drigng 6dRPJdrignUu6dsP6doP6drignp 6dsP6drignU6dnP6dRPJdrignU6d@sP6drignAP6drigni6dtP6d@P 6dA6d@hP6dVP6drignAP 6drP 6dAnusvPrP 6dhP6drignAP6drigni8n6dRP6d@P-6dsRP6drP6drignAP6drigni8n6dRP6d@P 6dnP6drigni6dvP \n6dbP6dp6dcP 6duP6drignAP 6drP6dbP 6drignAi 6d@P 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP   \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /6  \n6dbP6d@hP6drignAP6dbP 6drP6d@@P6drignAi6dRP - \n \n6doP6dnP6doP6drigni6dnP6dYP6drignAP6dhPndrPMindu/8 \n6dp6dbP 6dthP6drignAP6dsP 6duP6doP6drignii6dnP/10 \n6dg6duhP6dRP6drignii/23 \n6doP6drignU6drP6dvP6drignAi6dnP/34 \n6dbP 6drignp 6dcP6dVP6drignAP6dtddhP6drignii/48 \n6dr8hPlf 6dVP6dRP6drigng6duP6dlP6drignAP6dRP/61 \n6dlhP6drignUu6dRP/73 \n6dbP6drigni6dnP6dYP6drignAP6dhPndrPMindu-6dsP6drignU6d@P6dRP6drignAP/87 \n6dVP6drignAP6dRP6dn@tP/98 \n6dlP6drignAP6doP6dbP 6doP6drignU 6dhPndrPMindu 6dvP 6dshP 6drignp 6dRP 6dtP6drignp6dbhP6dBP/107 \n \n \n \n7/6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /8  \n \n \n6doP6dnP6doP6drigni6dnP6dYP6drignAP6dhPndrPMindu \n6dAu6dRP6dvP6drignAP (6dcP6drignAu6dbP6dvP6drignii, 6doP6dthP6drignU6dBP6dnP6drignii 6drigni8o6duP6dcP6drignAP) 6dbP6d@hP6drignAP 6dlP6drigng6drs@thP6drignii (6drP6dlP6dRP 6dRP6drignAP6drigni6d@P 6dtP6drignii6dsP \n6duP6dRP6dp)6doP6drignp 6dAi6dlP6dcP6drignAP 6dlP6drigng6drs@thP6drignii6dbP 6drigni6dnP6doP 6dAnusvPrP 6d@RP6dnnP (6drigni6dnP6doP6dReph6dcP6drignii, 6drP6drignU6dsP6drignAu6dcP 6drigni8o6duP6dcP6drignAP) 6dsP6dtddhP6dcP6tPndP  \n6dAu6dRP6dvP6drignAP6drP 6dhPndrPMindu  6drigni6dnP6doP6dReph6dcP6drignii 6dlP6drigng6drs@thP6drignii6dbP 6dBP6drignii6dhP6dbP 6duP6drignp 6dbP6d@hP6drignAP 6dA6drigni8o6dhhP 6dg 6drP 6dAnusvPrP 6dbP6dcP6dnP6doP6drignp \n6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dAu6dRP6dvP6drignAP6doP6drignp 6dp6dbP 6dlP6drigng6dRP6drignp 6dsRP6drhnP 6dU6d@thP6drignAu6dcP6drignAi6dnP 6duP6drignp 6dp6dbbP 6drignp  6drigni8o6dcP6drigni8(6dbhP6drigni6dnP6dvP6drignAP6dRP6dbP 6dbP6d@hP6drignAP 6dtP6drignUu-\n6dtP6drignUu 6dlP6drigng6dRP6drignp 6dsP6dRhP6drignAi 6dhhP 6drignAi 6d@hP6tPndP 6dsRP6drhnP 6dnP6drignii6dbP 6dcP6drignAP6dlP6dcP6tPndP 6dp6d@P6drignp 6dnP6drignii6dbP 6dcP6drignAP6dlP6dcP 6duP6drignp 6duP6dVP6drignAP6dBP 6dtP6drignp6dBP6drignp \n6drigni6dBP6drP6drignAi6dRP 6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dnP6drignii6dbP 6dii 6dcP6drignAP6dlP6dcP 6duP6drignp 6duP 6dhPndrPMindu  6dlP6drigng6drigni6drs@thP6dYP6drigng6dbP 6drigni6dnP6drigni6dVP6d@P6drignp 6dtP6drP-6dBP6drignii6drP6d@tP6drignAP 6dbP6d@hP6drignAP \n6drigni8o6dcP6dbhP6drignAP 6duP6drignAP6dp 6d@P 6dhPndrPMindu  6dp6dbP6dRP6drignAP 6dbP6drignii8( 6dbP6dvP6dBP6drignAi? \n6dAu6dRP6dvP6drignAP 6drigni6dnP6doP6dReph6dcP6drignii6dbP 6dBP6drignii6dhP 6dp6dbP6d@tP6drignAP 6dBhP6drignU6d@P6dvP6drignAP 6dhP6drignAu6dbP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dRP6dr@P6drignAP \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP 6dhhP 6drignAi , 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6drP 6dAnusvPrP 6dlRP6dvP6dbP 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP ‘6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP’ 6dhhP6drignii8o6tPndP  \n6dhP6dcP 6dAnusvPrP 6d@P 6dlP6drigng6drs@thP6drignii6dbP 6dbP6d@hP6drignAP 6dbP 6drignp 6dvP6drignp6dnP 6dvPJdrignU6dA6dp? 6dii 6dsRP6drhnP 6doP6dnP6doP6drignp 6dU6d@thP6dcP6tPndP 6drP6doP6dp \n6dp6dvP6drignp6dnP 6drigni6dVP6drigni8o6dhP6d@RP 6dBP6drigni6dnP 6dlP6drignp6dcP 6dA6drigni8o6dhhP 6duP6drignp 6drP6drignU6drigni8o6dhP6d@RP 6dbhP6drignii6dAnusvPrP6dhP6dBP 6dbP6drigni6d@thP6dnP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP 6dA6drigni8o6dhhP, \n6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6dbP6d@hP6drignAP6doP6drignp 6dp6dbP6dRPJdrignUu6dsP6d@P6drignAP 6dnP6di 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6duP6drigni6dvP6dnP6drignAP 6dA6dnP6drignp6dbP6drigng 6dp6dbP6dsP6drignp6drigni6dtddhP6dYP6drignAP 6drigni8o6doP6drigni8o6dcP \n6dBP6dvPJdrignU6dsP6drignp6drigni8n6dRP6dYP6drignAP 6dBP6dnP6dBP6drignAi6dp 6d@P6drigni6dvP6dnP6drignAP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dbhP6drignAP6dp6dRP.., 6dhP6drignAP6dvP6drignp 6duP6drignp 6dA6drigni8o6dhhP 6doP6drignU6dtP6drignAP \n6drP6dBhP 6dbP6d@hP6drignAP 6dA6dsP6dnP-6dA6dsP6dnP 6dsP6drigni8n6dRP6dhP6dp 6d@P 6dhPndrPMindu  6dtP6di6dp 6dRP6dvP6dcP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP  \n6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dlP6drigng6drs@thP6drignii6dbP (6dAu6dRP6dvP6drignAP-6drigni6dnP6doP6dReph6dcP6drignii) 6dBP6drignii6dhP6dbP 6dbP6d@hP6drignAP, 6d@P6dvPJdrignUu6doP6drignp 6dvP6dbP6drigni8n6dRP6dYP6drignAP \n6dbP6d@hP6drignAP6dbP 6dRPJdrignUu6dsP6doP6drignp 6drigni8o6dcP6dbhP6dcP 6dlP6drignp6dcP 6dA6drigni8o6dhhP 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6dii 6drP 6dAnusvPrP 6dlRP6dvP 6drigni6dnP6doP6dReph6dcP6drignii 6dlP6drigng6drs@thP6drignii (6dbP6d@hP6drignAP \n6drigni8o6doP6dcP6dnP 6drP6dtP6drignAP6dYP-6drP6dlP6dRP 6dRP6drignAP6drigni6d@P 6dtP6drignii6dsP 6duP6dRP6dYP)6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6drP6drignp6dVP6drignAP6doP6drignp 6drP6doP6dRP6drigni6dsP6d@P...6tPndP  \n6drP6drignAP6drigni6dvP6d@YP6dbP (6doP6drignAi6drigni8o6d@hP6dcP6drignii 6drP6drignAP6drigni6dvP6d@YP6dbP) 6dtP6drignU6dBhP6drignAP6dReph6dlYP 6dbP6dvP6drignii 6dAP6drigni6dbP 6drP6drignAu6dBhP6drignAP6dlYP, \n6doP6drignU6dtP6drignAP 6dRP6dhP6dnP6drignAP6dbP6drignAP6dRP6dbP 6dRP6drigni8o6dhP6d@P 6dRP6dhP6dnP6drignAP 6dsRP6dbP6drignAP6drigni8o6drhP6d@P 6dnP6drignAi 6dBhP6dAvPgrPhP 6dsP6drignAP6drigni6dBP 6dRP6dvP6dcP 6dA6drigni8o6dhhP,   \n \n \n9 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n6dp6dbP6dRP6drignAP 6dbP6drignii8( 6dbP6dvP6dBP6drignAi..? \n6d@P6drignii6dnP 6doP6drignAP6drP6dbP 6dBhP6drignii6d@P6dRP 6dsP6drigng6d@hP6drignii6dbP 6dRPJdrignUu6dsP 6dtP6drignp6dbhP  6doP6dnP 6dbhP6drignU6drhP6drignii 6dA6drigni8o6dhhP, 6doP6drignU6dtP6drignAP \n6dbhP6drignU6drhP6drignii6dbP 6duP6drigni6dtddhP6doP6drignp 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6drP6dvP6dYP6drigng6dlP6drignii6dbP 6dBhP6dRP6dsP6drignUu6dRP 6dsRP6drignp6dRP6dnnP6drignAP 6dRP6dvP6dcP, 6duP6drignp 6dsRP6drignp6drigni8n6dRP6d@P 6dbP6dRP6drignAi6d@P \n6dRP6dvP6dcP6drignAP, 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6drP6dBhP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dvPJdrignVocPlicR6dtP6drignAi6drP 6dhPndrPMindu  6dthP6dn8hPlf 6dYP6dVP6drignAP6dtP 6dtP6di 6drigni8o6dhhP6dAi6dnP6tPndP 6dbhP6drignAP6drP 6dbP6dAvPgrPhP 6dlP6duP6drignp6dntRP6duP6drignii \n(6drhRP6drignii 6dlP6duP6drignp6dntRP 6d@thP6drignAP6dbP 6drignU 6dRP) 6dAP 6dU6doP6drignp6drhP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dBP6drignp6dRP-6dBP6drignp6dRP 6dthP6dn8hPlf 6dYP6dVP6drignAP6dtP6tPndP  \n6dsP6drigng6d@hP6drignii6dbP 6dRPJdrignUu6dsP 6drP6drignAP6dbP6drignAP6dRP 6dbP6dRP6drignAi6doP6drignp 6drhRP6drignU6drigni6d@P 6dsRP6dbP6drignAP6drhP6dnP 6dAP 6dsRP6drignp6drP6dbP 6duP6drignp 6drP 6dAnusvPrP 6dhP6drignAP6dcP6dbP \n6doP6dnn8hPlf 6dtdP6dcP 6dhhP 6drignAi 6d@hP, 6dbP6drignAP6duP6dbP 6doP6drignUu6d@P6dReph 6dRPJdrignUu6dsP 6dBP6dnP6dBP6drignAi6doP6drignp 6drP6dhP6doP6drignU6dhP 6drP6dshP6dcP 6doP6drignUu6d@@P6dReph6dbP6drignAP6dRP 6dhhP 6drignAi 6d@hP, \n6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6d@P6dvP6drignp6drigni6dtP6dcP 6dthP6drignAi6dnP6dVP6drignAP6dtP6dbP 6dsP6drignAP6d@RP 6dhhP 6drignAi 6d@hP6tPndP  \n-6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnn8hPlf 6dtdP 6dcP \n05.10.2013 \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /10  \n \n \n6dp6dbP 6dthP6drignAP6dsP 6duP6doP6drignii6dnP \n6drigni8o6dBhP6dnP6drP6drignU6dRP6dbP6drignAP 6dbP6drignAP6duP-6dU6dtP6doP6drP 6dhPndrPMindu  6drigni6dnP6dhP6drignp6dnP6drigng 6dnP6drignp 6dBhP6drignp6dcP 6dhhP 6drignp 6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6drP6drignU6dnP6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6duP6drignp \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP 6dBhP6drignAP6dYP 6dbP6dsP6drignAP6dRP 6dshP6drigng6dtddhP6drignAP 6dcP6drignp6dcP6drignAi6dnP6tPndP 6dBhP6drigng6dRP6drignp-6dBhP6drigng6dRP 6dp6dnP6drignAP 6drigni6dbP6dp 6dBhP6drignp6dcP6drignAi6dnP, 6dA6dbhP6dnP 6d@P 6dhPndrPMindu  \n6drhP6dRP6drignii6dRP6dbP 6drP6dBhP 6dA6dAnusvPrP6dlP 6dBhP6dbP 6drignU 6dAP6dp6dcP6drignp 6dRP6dvP6dcP 6dvP6drignp6d@P6drignAi6dnP6tPndP 6dYP6drignAP6d@RP6drignAP 6drigni6dtP6drP 6dnP6duP6drignAi6dRP  6dlP6drignp6dcP6tPndP 6dtP6dvP6drignii \n6doP6drignAP6dhhP6dbP 6dYP6drignAP6d@RP6drignAP 6dnP6drignii6dbP 6dvP6drigng6di 6dhhP 6drignAi  6doP6drignU6dtP6drignAP 6dbP 6drignp 6dbP6dRP6drignAP-6dcP6drignp? 6dA6dthP6dbhP6dRPJdrignUu6dAP 6dbP6drignAP6duP 6dhhP6drigng6drigni6dtddhP \n6duP6drignAP6dp6dBP 6dU6drigni8o6dhP6d@P 6dnP6di 6dBP6drignU6duhP6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6d@P6drignAi6dBP6drignii6dhP 6dsP6drigni6dnP6dlP6dRP 6drP6doP6drignAP6dAnusvPrP6dlP 6drP6dBhP 6drigni6dtP 6dnP6drignp6drhP 6dBhP6drignAP6dYP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  \n6dhhP 6drignAi 6dn8hPlf 6dvP6drignp 6dsP6drignAP6di-6dbP6drignAu6dtddhP6drignii6dBP6dcP6drignAP 6dBhP6drignAP6di6dp 6dlP6drignp6dcP 6dhhP 6drignAi 6d@hP, 6duhP 6dAnusvPrP 6duhP6drignAP6dRP6dsP6drignU6dRP 6dcP6dAvPgrPhP 6duP6drignAP 6dsRP6drignAP6di6dVP6drignp6d@tP6doP6drignp \n6dBhP6d@P6drigniiReph 6dbP6dRP6drignAP 6dtP6drignp6dcP6dbP 6drignAi 6dnP6tPndP  \n6dhP6drignU6drigni8(6dcvP6dbP 6duP6drignAP6dRP6drignAi6dnP6drP 6dhPndrPMindu  6dcP6dAvPgrPhP 6dbP6dAvPgrPhP 6d@P6dRP6dbP6drignAP6dRP6drignii 6dthP6drigni8n6dRP6dbP 6dg6drigni8n6dRP6dYP6drignAP6dnP 6dbP6dAvPgrPhP 6drigni6dnP6dhP6drignp6dnP \n6dBhP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6dhP6drignAP6dvP 6dsP6drignii6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6d@P6drignAi6dBP6drignii6dhP, 6duP6drigni6dvP6dnP6drignAP 6dthP6drignAP6dRP6dbP 6dsP6drignAP6drigni6dnP 6dAP 6dVP6drignAP6dYP6drignU6doP6dnn8hPlf 6dtdP6dcP6dbP 6dvP6dVP6drignAP \n6dU6drigni8o6dthP6dYP6drignAP6di6dp 6d@P6drigni6dvP6dnP6drignAP 6dRP6dr@P6drignp-6dsP6drignp6dRP6drignp 6dBP6drignAP6d@P 6dU6drigni6dtddhP6dYP6drignAP 6dlP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dp6dbP 6dthP6drignAP6dsP 6duP6doP6drignii6dnP-6dcP6drignp 6dtP6drignU6dnP6drignUu \n6dBhP6drignAi6dYP6drignAP6dRP6drignii6doP6drignp 6duhP6dlP6dtddhP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP6drignAi6dnP6tPndP 6dg6di 6duP6doP6drignii6dnP6doP6drignp 6dbP 6drignp 6dRP6drignAP6dbP 6dlhP6drignAu6dRP, 6dhhP6drigni6d@thP 6dsP6drignAP6dBP6drignAi6dnP6doP6drignp 6dtP6drignU6dnP6drignUu \n6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6di 6d@tP6dvP6drignAi6dcP -6dBP6drignU6drigni8o6dcP 6dbP6dAvPgrPhP 6dp6dbP6d@thP6drignAP6doP 6dBhP6drignp6dcP6drignAP6tPndP 6dsP6drigni8n6dRP6dVP6drignAP6dRP6dbP 6dsP6dhhP 6drignU 6dAP6dp6dcP 6dbP6drignAP6duP 6dtP6drignp6dbhP  \n6dtP6drignp6dvP6doP6drignp 6dbhP6drignAu6dAnusvPrP6d@P 6dshP 6drignp 6dbP6dnP6drigni6dvP 6dRP6dvP6drignAi6dnP  6drigni6dbP 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dbP 6drignp 6dRP6drignp 6dBP6drignii6d@tP6dbP 6dBP6drignii6dhP 6dshP6drigni8n6dRP6dYP6drignAu6dcP6drignAi6dnP6tPndP 6dg6dnP6drignAP, \n6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6di 6dlP6drignAP6doP6drignp6dbP 6drbP 6drignUu 6dcP 6dthP6drigni8n6dRP 6drigni6dnP6dYP6drigni8o6doP6d@P 6dhhP6drignAP6d@RP 6dRP6dvP6dcP6drignAP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6drP6doP6drignAi6dYP6drigng 6d@P 6dhPndrPMindu  6drP6doP6drignAi6dYP6drignp \n6dhhP6drignii8o6tPndP 6drP6drigni6dtP6dbP6drignAP6dcP 6dU6dbP 6drignU6dReph 6drP6drignii 6dU6drigni6dtddhP6dYP6drignAi6dBP6d@P6drignp 6dRP6dvP6drignAi6dp6tPndP 6duP 6dhPndrPMindu  6drP6drignp 6dnP6di 6d@P 6dhPndrPMindu  6dAP6dBP 6dbP6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6dtP6drignp6dbhP6drignAi 6dhhP6drignii8o \n6dU6db8hPlf 6dbhP6drignAi6dRP -6drP6doP6drignAP6d@thP 6dAP6drigni6dbP 6dvP6dRP-6dsP6drignAP6dcP6drigng6dbP 6dhP6drigng6dRP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu ? 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6dbP6drignii8( 6dhP6drigng6dRP6dbP 6dVP 6dAnusvPrP 6drhP 6doP6drignp6d@tP6drignAP \n6dlP6drignp6dcP? 6doP6dnP6doP6drignp 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dBhP6dnP6drignp 6dnP6drignii6dbP 6drignp  6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dRP6dr@P6drignp–6dsP6drignp6dRP6drignp 6drigni8o6duP6dlP6drignp6drP6drigng 6dBhP6dAvPgrPhP 6duP6drignAP6dp6d@P 6dAP \n6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dAi6dlP6dcP6drigng 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6duP 6dcP6drigni6dlP 6duP6drignAP6dp6d@P 6duP6drignp 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP 6dBhP6drignAP6di6dbP 6dbP6dsP6drignAP6dRP 6dshP 6drignU 6d@tP6dcP6drignAi6dnP  6d@P 6dhPndrPMindu  \n6dshP 6drignU 6d@tP6dcP6drignAi6dnP , 6dBRP6drignp6dnP 6dnP6drignp 6d@P 6dhPndrPMindu  6dvP6drignp6doRP6drignp6duP 6dBhP6drignp6dcP6drignAi6dnP6tPndP  \n \n \n \n11 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n6dtP6dRP6dBP6du8hPlf 6duP6drignAP6drP 6dhPndrPMindu  6drigni6dnP6dbP 6drignAi 6dcP6d@P6drignp 6dtP6drignp6dbhP6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6duP6drignp 6dRP6dr@P6drignp-6dsP6drignp6dRP6drignp 6drP6doP6drignAP6dtP6dtP6drignAP6d@P6drignAP 6drP6dBhP 6drP6doP6drignAP6dtP \n6drigni6dBP6dcP6drignAi6dvP 6dRP6dvP6dcP 6dhhP 6drignAi 6d@hP6tPndP 6drP6doP6drignAP6dtP6drigng 6d@P 6dhPndrPMindu  6dA6duP6drignii6dBP 6dvP6drigng6di6dp 6drigni6dbP6dnP6drignp, 6dp6dbbP 6drignp  6dlhP6d@tP6dnP6drignAP 6dtP6drP 6dRP6dAnusvPrP6dlP6dbP \n6dBP6drigni6dnP 6duP6drignAP6di6dp6tPndP 6dp6dnP6drignAP 6drigni6dbP6dp? 6dsP6drigni6dvP 6dcP 6dlhP6dRP6dVP6drignAP6drP6drignii 6dlP6drignAP6doP6dbP 6dnP6drignp6d@P6drignAP6di6dnP, 6duP 6dhPndrPMindu  6dsP6dtddhP6drigng6drigni8o6drP6dYP6drignAP \n6dBP6drigni6dnP 6dvP6doP6dvP6drignii6dAnusvPrP 6dnP6di 6doP6drigng6duP6dRP 6dtP6drignAi6drigni6d@P6dAi6dnP 6drP6drignp6dvP6drigng 6d@P 6dhPndrPMindu  6dnP6drignii6dbP 6dnP6drigni6dvP6dYP6drignp6dhPndrPMindu 6dvP6drigng6dp6d@P6tPndP 6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dbP6drignii8( 6dlhP6d@tP6dnP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP 6dA6drigni8o6dhhP?” \n6dVP6drignp6dhP6drignAP6dRP6drignii 6dA6dsP6dnP6drignp 6dBP6drignp6d@hP6drignp 6dBP6drignp6d@hP6drignAP6dp6dcP, 6duP6drignp 6d@P6drignii6dnP 6dvP6duP6drignAP6dRP 6dRPJdrignUu6dsP6drignAi6dAP 6dnP6drigng6dbP6dRP6drignii6dbP \n6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP6dsP6dRP 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP 6dBhP6drignAP6dYP 6d@thP6drigni6dbP 6dnP6drignp6dnP6drignp 6dRP6dvP6drigni8o6d@hP6dnP6tPndP 6dA6dnP6dthP6drignU6dnP 6dBP6drignAP6duP6dp 6dcP6dlP6dcP6drignii-  \n“6dnP6drignii6dbP 6dBhP6drignp6dcP 6dp6dbP 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6di 6dbP6dsP6drignAP6dRP 6dshP6drigng6dtddhP6drignAu6dcP6dbP, 6dtP6drigng6drP6dRP 6doP6drignAP6drigni8n6dRP 6dbhP6drignp6dcP6dbP6tPndP \n6dg6dnP6drignAP 6doP6drignAP6drigni8n6dRP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dbhP6drignp6dcP6dbP6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dp6dbP6d@tP6drignAP 6dhP6drignU6dsP6drignAP 6dtP6drigng6drP6dRP 6dtP6drignp6dbhP6drignAu6dAP...6tPndP” \n6dlP6dsP6dbP 6dbP6drigng6dnP6drigng 6dA6dRP6d@hP6drignp 6dnP6drignp 6dcP6dlP6dcP 6duP6drignp 6dlhP6d@tP6dnP6drignAP6dbP 6duP6drigni6dtddhP 6dbP6drignii8(6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dnP6drignii6dbP-\n6dA6dthP6dcP6drignAP6dbP 6drigni6dVP6dhP6drignAP6dRP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6tPndP 6dhP6drignU6dsP6drignp 6dAP6dlP6drignUu 6dBP6dRhP6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dtP6drigng6drP6dRP 6dlP6drigng6dRP6drignp 6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP-  \n“6dhhP6drigng6d@tP 6dBhP6drignAP6dp 6dBhP6dAvPgrPhP 6dbP6dAvPgrPhP 6dsP6drignAi6dlhP6dsP6dRP 6dvP6drignAP6d@hP 6dU6d@thP6drignAP6dp6dBP 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dnP6drignii6dbP 6dBhP6drignp6dcP6drignAi6dnP6tPndP \n6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6di6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6d@P 6dhPndrPMindu  6dBhP6dlP6dVP6drignAP6dnP6drignp 6dBP6dtddhP6dbP6drignAP-6dhhP6drigng6d@tP6dbP6drignAP 6dBP6dnP6drignAu6dnP6drignp 6dhhP6drigni8o6d@hP6dnP6tPndP” \n6dlhP6d@tP6dnP6drignAP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dvP6dRP6drignAP6dp6dcP6drignp 6dRP6dvP6dcP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dp6dbP6d@tP6drignAP 6dsP6dnnP6drignAP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dBhP6drignp6d@tP6dcP6tPndP 6dsP6dnnP6drigng 6d@P 6dhPndrPMindu  6dsP6dnnP6drignAP \n6dvP6drigng6di6dp, 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dtP6drigng6drP6dRP6drigng-6d@P6drignp6drP6dRP6drigng 6d@P 6dhPndrPMindu  6dsP6dnnP6drignp 6dbP6dvP6dBP6drignAi6dp6tPndP 6dRP6dr@P6drignAP 6drigni6dtP 6drP 6dAP6dhPndrPMindu6drigni8(6dbhP 6dU6d@thP6drignAi6dBP6d@P6drignp \n6dcP6drigni8o6dcP6d@P6dsP6dRP 6dnP6duP6drignAi6dRP  6dsP6dtddhP6dcP6tPndP 6dnP6duP6drignAi6dRP 6dsP6drigni6dtddhP6d@P6drignp 6doP6dnP6doP6drignp 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dAP6dBP 6drP6dBhP 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6duP 6dcP6drigni6dlP \n6duP6drignAP6dp6d@P6tPndP 6dcP6dlP 6dA6drigni6dBP6d@P6drignp 6dcP6drigni8o6dcP6d@P6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dsP6drignU6dhhP6drigni8o6dcP6dAi-  \n“6dBP6drignAu6dAP, 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii6dbP 6drP6doP6drignAP6dhP6drignAP6dRP 6dbP6dvP6dvP?” \n6doP6dnP6doP6drignp 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dthP6drignU6dRP6dReph6dshP6dn8hPlf 6dtP6drignAP 6dcP6drigng6dbP ‘6dcP6drigni8o6dcP6d@P’ 6dAi6dhhP 6drignp , 6duP 6dhPndrPMindu  6dbP6dvP6drignii6dAnusvPrP 6dA6dsP6dnP6drignp \n6dlP6drignAP6dtddhP6drignii6dsP6dRP 6dBP6drignAi6drP6drignAP 6dtdP6drignAP6db8hPlf 6d@tP6dRP 6dcP6dlP 6dcP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP 6dvP6drigng6di6d@hP6tPndP 6dbhP6drignAP6dp6dRP 6duP6drignp 6dvP6drignAu6dU, 6dthP6drignU6dA6dcP-\n6dsP6dbhP6drignAP6dRP6dcP 6drhP6dBtP6doP6drignp 6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6d@P 6dhPndrPMindu  6dBP6drignU6drigni8o6duhP6d@P6drignp 6drigni8o6dhhP6dAi 6duP6drignp 6dvP6doP 6dRP6drigng6dtdP 6dsP6dRP6dvP6dbP 6dAP6dtP6doP6drignii 6dBhP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP, \n6dp6dbP6drigng 6drigni8o6doP6dnP6d@tP 6dsP6dcP6dbhP6drignAi6d@P 6dbP6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6dvP6drigng6di6dp 6duP6drignp 6dlP6drignAP6doP6drigng-6dlhP6dRP 6drigni6dtP 6drP 6dtP6drignp6dbhP6dBP6tPndP 6d@P6dvPJdrignUu6doP6drignp \n6d@thP6drignii6dbP 6drignp 6dtP6drignAP6dRP6drignii 6d@P 6dhPndrPMindu  6dAP6dRP6drigng 6duP6dsP6drignAP6dcP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6d@P6drignp6dvP6drignp6dnP 6dcP6dshP6dtddhP6drignAP 6dhPndrPg6drigni6dshP6drP 6dcP6dlP6drignAP 6dtP6drignp6dnP6drignp 6dA6drigni8o6dhhP \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /12  \n6duP6drignp 6dbP6drignii8( 6dbP6dvP6drignii, 6dA6dbhP6dnP6drigng 6dhPndrPg6drigni6dshP6drP6drignp6drP 6dhPndrPMindu  6dA6dBP6drignAi 6dhhP6drignii8o6tPndP” \n6dhPndrPg6drigni6dshP6drP6dbP 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6drP6drignU6drigni6dnP 6dA6dhP6drigni8(6do8hPlf 6dBhP6d@P 6dBhP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6duP6drignp 6dBhP6drigng6dRP6drignp-6dBhP6drigng6dRP 6dbP6drigng6dnP \n6dhPndrPg6drigni6dshP6drP 6dhP6dcP6drignAi 6dhhP 6drignAi  6duP6drignp 6dbP6dvP6drignAi6dp 6dhPndrPg6drigni6dshP6drP6drignp6drP 6dhPndrPMindu  6dp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dsP6drignU6dhhP6drigni8o6dcP6dAi-  \n“6dBhP6drigng6dRP6drignp-6dBhP6drigng6dRP 6dhPndrPg6drigni6dshP6drP?” \n6drigni6dnP6dthP6drigng6dbhP 6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dcP6drignp6dnP-6dtP6drignp6dnP6dbP 6dhPndrPg6drigni6dshP6drP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dtdP6drignp6dRP6drignp 6dhhP 6drignAi  6drigni6dbP6dnP6drignp6tPndP” \n6dBP6drignAP6d@P 6dAP6dlP6drignUu 6dnP6drignAi 6dBP6dRhP6drignAP, 6dsP6drignU6dhhP6drigni8o6dcP6dAi-  \n“6dp6dbP 6dBP6drignp6dRP 6drigni6dtP 6dnP6drignp6drhP6duP6drignii6dbP 6drigni8o6duP6dlP6drignp6drP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6dcP6drignp6dBP 6d@P 6dhPndrPMindu  6duP6dRPJdrignUu6dRP6drignii6dp 6dA6drigni8o6dhhP 6drigni6dbP6dnP6drignp, \n6d@P6di6doP6drignp 6d@P6drigng6dRP6drignAP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dAP6dRP6drigng 6dBP6drignp6drP6drignii 6dU6dsP6dRP6drignAP6dlP 6dtP6drignp6d@hP6drignU6dnP 6duP6drignp 6dBP6drignp6dRP6dsP6dRP6dbP 6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dnP6di 6dhhP6drignii8o6tPndP” \n6dbP6drignAP6duP6dbP 6duhP6doP6drignAP6dRP6dcP 6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6drP6doP6drignAP6duP6dbP 6dcP6drignii6dcP6drignp 6dlP6dtddhP6dBP6dtddhP 6dA6drigni8o6dhhP, 6dA6dvP6drignii6dAnusvPrP 6dbP6dvPJdrignUu 6duP6drignp 6dii 6dU6drigni8o6dhP 6d@P \n6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dp6dbP 6dlhP6drignAu6dRP 6dbP 6drignp 6dRP6drignAP-6dcP6drignp 6dA6dsP6dnP6drigng 6dA6dr8hPlf 6dsP6d@P6drignAP6dcP6doP6drignp 6dBP6dRP6dtP6drignAP6di 6dAP 6dtP6drigng6drP6drigng-6doP6dvP6drignii6doP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  \n6dBP6dRP6dtP6drignAP6dBP6drignii6tPndP 6d@P6dvPJdrignUu6doP6drignp 6drigni6dbP 6dbP6drigng6dnP6drigng 6dvP6doP6dRP6drignAP 6dsP6drigni6dvP 6dnP6drignp 6dbP6drigni6dvP  6dtP6drignp6dnP6drignp 6dhhP6dcP6drignAP 6duP6drignp 6dp6dbP 6dlhP6drignAu6dRP \n6dbP 6drignp 6dRP6drignAP-6dcP6drignp 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6di 6doP6drignAP6di6dRP 6dbP6dRP6dBP6tPndP” \n6dsP6drignU6dhhP6drigni8o6dcP6dAi-  \n“6drP6drignp 6dbP6drignii8(  6dg 6duP6dnP6drignAi 6dhhP6dcP6drignAP?” \n6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dBhP6drigni8n6dRP 6drigni6dtP 6dnP 6dsP6drigng6d@hP6drignii-6dsP6d@P6dRP6drignAP 6dbP6dn8hPlf 6dvP6drignp6doP6drignp 6dcP6d@tP6dbP6dcP 6dRP6dvP6drignAi 6dhhP 6drignAi 6dnP 6dAP 6dA6dsP6dnP6drigng 6drigni6dtP 6dnP-\n6dBP6drignp6dRP6drignAP6dlP6dnP 6dnP6di 6dBP6drignU6duhP6drignAi 6dhhP 6drignAi 6d@hP6tPndP 6dp6dbP 6drP6drignAP6dp 6dBP6drignp6dRP 6dtP6dRP6dBP6du8hPlf 6duP6drignAP6dsP6dRP 6duP6drignAP6dp6dBP, 6d@P6dbhP6dnP  \n6dthP6drigng6dsP6dhP6d@tP6doP6drignp 6dlP6drigng6d@tP6drignp 6dBP6drignp6dRP 6dBhP6drignp6d@tP 6duP6drignp6d@P6drignAP, 6dp6dvP6drignp6dnP 6dU6dtddhP6dnP6dBP6drignAP6duP 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6di 6dhhP 6drignAi 6d@hP, 6d@P6dbhP6dnP  \n6dbP6dvPJdrignUu 6duP6drignp 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dbP 6drignp 6dRP6drignAP 6dlhP6drignAu6dRP 6dbP6dsP6drignAP6dRP 6dshP6drigng6dtddhP6drignAP 6dtP6drignp6dcP6dbP 6drignAi 6dnP6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6duP6drignp 6dvP6drignAu6dU, 6drP6doP6drignAP6duP6drigng6dbP \n6d@P 6dhPndrPMindu  6dtP6drignAP6drigni6dYP 6d@8hPlf 6dVP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6d@P6di6drP 6dhPndrPMindu  6dp6dbP 6dBP6drignp6dRP 6duP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6dvP6drignAP6dcP-6dhP6drignAP6dcP 6dsP6drignU6drigni8o6dhhP 6dcP6drignp6dBP 6duP6dRPJdrignUu6dRP6drignii6dp \n6dA6drigni8o6dhhP6tPndP” \n6dbP6dvP6drigni8o6dcP6dAi-    \n \n \n13 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n“6dBhP6dnP6drignp 6d@P6drigng6dRP6drignAP 6drP6dVP6drignAP6drigni8n6dRP6dYP6drigng 6dhhP6dvP, 6d@P6drignii6dnP 6dBP6duP6drignp6doP6drignp 6dhP6dcP6dvP6tPndP” \n6dthP6drignU6dRP6dReph6dshP6dn8hPlf 6dtP6drignAP 6dcP6drigni8o6dcP6d@P6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dBP6drignAP6d@P 6dnP6drignii6dbP 6dcP6dlP6dcP6drignAi6tPndP 6dBP6dvP6drignAP6dnP6drignAP6dbP 6dlP6dVP6drignAP6dvP6drignii 6drigni6dBP6dnP6drignU \n6d@P6dbP6dnP6drigni6dvP 6dBhP6drignp6d@tP 6dlP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6tPndP 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6dBhP6dnP6drignp 6dsP6drignAP6dnP-6dhhP6dvP 6dlhP6dn8hPlf 6d@tP6drignAP 6drP6doP6drignAi6dYP6drigng 6dA6drigni8o6dhhP, 6d@P6drignAP6dBP6drignp 6dvP6doP6dvPJdrignUu 6dhPndrPMindu  6dBP6drignAiAnusvPrP6dbP6dbP \n6dbP6drignAP6duP 6dbP6dAvPgrPhP 6dcP6drignp6dBP6tPndP 6drigni6dnP6dhP6drignp6dnP6drP 6dhPndrPMindu  6dhP6dcP6dBP 6duP6drignp 6dAP6d@thP-6dnP6dA 6dBP6duP6drignp 6dRP6drignAP6drigni6d@P  6d@P6dbP 6dlhP6drignU6drigni8o6doP \n6dAP6dp6dBP6tPndP” \n6dg6dnP6drignAP 6d@P6d@bhP6dnP6drignAP6d@P 6dlP6dsP6doP6drignp 6dbP6drignAP6d@tP-6dbhP6drigng6dAnusvPrP6d@tP 6dbP6dRP6dBP 6dU6drigni8o6dhP 6d@P 6dnP6di 6dBP6drignU6duhP6dcP6drignAu6dAnusvPrP, 6doP6drignU6dtP6drignAP \n6dg6dbP6dRP ‘6dAP6d@thP 6dnP6dA 6dBP6duP6drignp’ 6dAP 6dA6dsP6dnP ‘6dAP6d@thP-6dnP6dA 6dBP6duP6drignp’6doP6drignp 6dA6dn8hPlf 6d@P6dRP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dBP6drignU6drigni8o6duhP6dp \n6dsP6dtddhP6d@P6tPndP 6drP6drignAP6dRhP6drignp-6dsP6drignAP6dhPndrPMindu6dhP 6dhhP6dA 6dBP6duP6drignp 6d@P6dbP 6drP 6dAnusvPrP 6dBhP6dVP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dbP6dvP6drigni8o6dcP6dAi-  \n“6dBP6dtddhP6dBP6drigni6dRhP6dYP6drignAP6dhPndrPMindu6tPndP” \n6doP6dvP6drignp6drhP-6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP 6drP6dvP6drigng6dtP6dRP 6dBhP6drignAP6dp6tPndP 6dg6dnP6drignAP 6dA6d@hP6dReph 6dRP6drigng6dlP6drP 6dhPndrPMindu  6dsP6drignii6drigni6dtddhP6d@P 6dsP6drigni8n6dRP6dVP6drignAP6dRP, \n6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6dlP6drignAP6doP6dbP 6drbP 6drignUu 6dcP 6dhhP6drigng6drigni6dtddhP 6dBP6drignAP6dvP6dRP6dbP 6drbP 6drignUu 6dcP-6dbP6drignAu6dcP6drignp6duP6dbP 6drigni6dnP6dYP6drigni8o6doP6d@P 6drigni6dVP6dtYP6drignAP6d@hP6drigniiReph 6dnP6drignAi \n6dRP6dvP6dcP6drignAP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dp6doP.6dp; 6dsP6drignii.6dp6dhP.6dtdP6drignii.6dbP 6drP6drigni8n6d@tP6dReph6drigni6dshP6dbP 6drignp 6d@tP 6dnP6di 6dhhP 6drignAi 6dnP 6drP6drignp6dvP6drigng 6dnP6drigni6dvP6dYP6drignp6dhPndrPMindu \n6dbP6dvP6dcP 6duP6drignAP 6drP6dbP 6drignAi 6dp6tPndP 6drP6doP6dp 6d@P6drignp6dvP6drignp6dnP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP 6dA6drigni8o6dhhP 6duP6drignp 6dsP6drignAP6di6dbP 6dbhP6drignp6dcP 6dbP6drigng6dnP6drigng \n6drbP 6drignUu 6dcP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dhP6doP6dbP6drignAP 6dRP6dvP6dcP 6dA6drigni8o6dhhP, 6d@P 6dhPndrPMindu  6dbP6drigng6dnP6drigng6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dthP6doP6dbP6drignAP 6dRP6dvP6dcP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dg6dnP6drignAP, \n6dBP6do8hPlf 6dBP6drignAi6dYP6drignAP 6dbP6dcP6drignAP6dbP6drignAP6dRP 6duP6dbP6drignAP6dhPndrPMindu 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6di 6dhP6drignAu6dBP6drignii6drP6drigng 6dlhP6dn8hPlf 6d@tP6drignAP 6doP6drignp6dbP6dA6dsP6drignp6doP6drignp 6dRP6dvP6drignAi 6dhhP 6drignAi 6d@hP6tPndP \n6dp6dbP6dRP6dAnusvPrP6dlP6drignAP 6dhP6drignp6dvP6dRP6drignAP 6drigni6dtP 6dnP-6dRP6drignAP6drigni6d@P  6dRP6drigni6dvP 6d@P6drignp 6dhhP 6drignAi 6dnP6tPndP 6dVP6dp6dvP 6dAP6dcP 6dRP6dAnusvPrP6dlP6dbP 6dA6dAnusvPrP6dlP6drignAP, 6dbhP6drignAu6dAnusvPrP6dRP6dbP6drignii8(, \n6dbP6d@t@thP6drignAP 6dtdP6drignp6dRhP6drignp6dbP 6drigni8o6drP6dnP6drignUu6dRP6dbP 6drigni6dtdhP6doP6dbP6drignAP 6dAP 6drigni6dBP6dnP6drignU 6dbP6doP6drignAP6di6dcP 6dtP6drignp6dcP6dvP6drignAP 6dbP 6drignp 6drhP-6dtP6drignAP6dRhP6drignii 6d@P 6dhPndrPMindu  \n6dBP6dnP6drignAu6dnP6drigni6dvP 6dhhP 6drignAi 6d@hP6tPndP 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6di 6d@P6drignAP6dRP6drignAP-6dUu6dsP6dRP6drignii 6dhhP 6drignAi 6d@hP, 6dRP6dvP6dBP6drigng 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dnP6drignp 6dbP6dRP6d@P6drignAP, 6dtP6drignU6drigni6dnP6dYP6drignAP6dhPndrPMindu \n6dbP6drignii8( 6dbP6drigni6dnP6dYP6drignp6dhPndrPMindu-6d@tP6drignAP 6dA6drigni8o6dhhP 6duP6drignp 6dtP6drP 6dbP6d@t@thP6drignAP 6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6duP6drigng6drigni6d@P 6dp 6dcP6drignp6dBP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dtP6drignU6drigni6dnP6dYP6drignp6dhPndrPMindu 6duP6drigng6d@P6drignAP \n6duP6drignp6d@P6di6tPndP 6drP6doP6drignAP6duP6dbP 6dr@RP6drignii6dlP6dnnP6dbP 6dbP6drignAu6dcP6drignp6duP6dbP 6dsRP6drigng6dshP 6drignp 6drP6dRP6drignii 6dnP6drignp 6doP6dvP6drignp6drhP 6dbP6dRP6drignAi 6dhhP 6drignAi 6d@hP , 6doP6drignU6dtP6drignAP \n6dA6dtP6dvP6drignAP6drP 6dhPndrPMindu  6dBP6drignp6drP6drignii 6dsP6drignU6dRPJdrignU6dbhP6dbP 6dbP6drignAu6dcP6drignp6duP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dbhP6drignAP6dcP6drignii6dp 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dsP6drignAP6dRP6dbhP6drignii 6drigni6dtP 6dnP6drignp6drhP, \n6drP6doP6drignAP6duP6drignp6doP6drignp 6dnP6drigng6dbP6dRP6drignii 6d@P6drignAP6drigni6dbP 6dcP6drignp6dcP6drignAi6dnP 6tPndP  \n6doP6drignU6dtP6drignAP 6dtP6drignUu 6dtP6drignU6drigni6dnP6dYP6drignAP6dhPndrPMindu6doP6drignp 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6di6dbP 6drigni8o6duP6dnP6dlP6drignii 6d@P6dbhP6dnP  6dBhP6drignAi6dYP6drignAP6dRP6drignii6doP6drignp 6dp6dnP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP6drignAi6dnP? \n6dhhP6dlP6drignU6dn8hPlf 6d@P6drignAP6doP6drignp 6dsP6dtddhP6dcP 6dhhP 6drignp 6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6duP6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6dbP6drignAu6dnP6dReph6dRP-6dBP6drignAu6dcP 6dshP 6drignp 6dbP 6drignAi 6dbP 6dA6dBhYP6drignAP6drP 6dbhP6drignp6dcP6drignAP6dtddhP6drignii \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /14  \n6dbP6dRP6drignAi6dp 6d@P6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6dRP6dAnusvPrP6dlP-6dRP6dAnusvPrP6dlP6dbP 6drP6drigng6dAnusvPrP6dlP6dRP 6dcP6dlP6drignAP 6duP6drignU6drigni6d@P  6dthP6dRP6dBP6drignii 6d@P 6dhPndrPMindu  6dbP 6drignp 6d@P6drignAu 6drP6drigng6dAnusvPrP6dlP6dRP 6dnP6dovP6dRP6drignp 6dBhP6dAvPgrPhP \n6duP6drignAP6dp 6dAP 6dbP 6drignp 6d@P6drignAu 6dhhP6drigng6d@tP6drignp 6dBhP6dAvPgrPhP 6duP6drignAP6dp6tPndP 6dbP 6drignU 6duP6drignU6drigni6d@P 6dtP6drignp6dbhP   6doP6dnP 6dBhP6dnP-6dBhP6dnP6drignAP6di6d@P6drignp 6dRP6dvP6dp 6drigni6dbP \n6doP6dvP6drignp6drhP 6dBhP6drignAP6di6dbP 6doP6drigni8o6duhP6dcP6drignAP 6dBP6drignp6d@tP6drignAP 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6dcP6drignAP6tPndP 6dvP6drigng6di6d@P6drignp 6dhhP 6drignAi 6dbP6drigng6dnP6drigng 6dlhP6d@tP6dnP6drignAP 6dlhP6d@tP6dcP6drignAP \n6dsP6dhhP6drignAP6di6d@P  6dlhP6dRP6dVP6drignAP6dRP6drignii 6dbP6drigng6d@tP-6dbP6dhP6dvP6dRP6drignii, 6dA6dr8hPlf 6dsP6d@P6drignAP6dcP6drP 6dhPndrPMindu  6dlP6drignAP6doP-6dlhP6dRP 6dthP6drigni8n6dRP 6dlhP6drignU6drigni8o6doP \n6dbP6dnP6drP6drigng6dvP 6dcP6di6d@P6drignp 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dnP6dVP 6drP6doP6drignAP6dhP6drignAP6dRP6dbP 6drigni8o6duP6dunyP6drignAP6drP6drignAP 6dBP6dRhP6dcP6drignp 6dhhP6dcP6tPndP 6dsP6drignU6dhhP6drigni8o6dcP6dAi-  \n“6dBP6drignAP6dU, 6drP6drignU6dnP6drignAi 6dhhP6drignii8o 6dA6dvP6drignii6dAnusvPrP 6drigni6dtP 6dnP6drignp6drhP 6dBhP6drignAP6di6dbP 6dbP6dsP6drignAP6dRP 6dshP6drigng6drigni6dtddhP 6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6dnP! 6dbP6dvPJdrignU6dnP6drignAP \n6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6dBhP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6dnP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dBP6drignp6d@tP6drignp-6dBhP6drignAP6drigni6d@P6duP 6dnP6drignp 6dBhP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6dnP 6drigni6dbP6dnP6drignp, 6d@P6dbhP6dnP..?”   \n6doP6dnP6doP6drignp 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dlhP6d@tP6dnP6drignAP6dbP 6duP6drigni6dtddhP 6dhhP 6drignU 6drigni6d@tP 6dlP6drignp6dcP 6dAP 6dtP6drigng6drP6dRP 6dsP6dnnP6drignAP 6dU6dcP6drignAi6d@tP \n6dlP6drignp6dcP6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6duP6drignp6dnP6drignAP 6dlP6dnnP6drignp6drhP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dsRP6drhnP6dbP 6dU6d@@P6dRP 6dsP6drigni6dvP6dnP6drignp6drP 6dhPndrPMindu  6d@P6drignAi6dYP6drignAP6dRP 6dvP6drigng6di 6d@P6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6d@thP6drignAP6dhPndrPMindu6drigni6dvP-\n6dsP6d@thP6drignAP6dhPndrPMindu6drigni6dvP 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dUu6dvP6drigng 6dBhP6drignAP6drigni6d@P6duP 6dBP6drignU6duhP6d@P6drignAP 6d@P6dbhP6dnP 6dnP6drignp 6drigni6dsP6d@@P6drignii 6dBP6drignU6duhP6dBP6drignAi6dnP- ‘6dBhP6drignAP6dp-6dBhP6drignAi6dYP6drignAP6dRP6drignii \n6doP6dvP6drignii6dAnusvPrP6drigni8o6drP6dbP 6drP6drignii6dAnusvPrP6dlP 6duP6dbhP6dnP6drignp 6duP6dnoP6dcP 6d@P6dbhP6dnP6drignp 6dBhP6drignii6dnP6tPndP’ 6drigni6dsP6d@@P6drignii 6dnP6drignAi 6drigni6dtP 6dYP6drignAP6dtP 6drigni8o6dhhP6dYP6drignAP, \n6drigni6dtP 6dYP6drignAP6dtP 6duP6dbP6drignAP6dhPndrPMindu 6dRP6dvP6dBP6drignAi6dnP!” \n6dlP6dnnP6drignp6drhP6dbP 6d@thP6doP6dbP6dcP 6dBP6drignAP6d@P 6drP6drignU6drigni6dnP 6dA6dsP6dnP6drigng 6doP6dnP 6d@thP6doP6drignAi6dbP  6dlP6drignp6dcP6tPndP 6d@thP6doP6drignAi6dbP6d@P6drignp \n6d@thP6dvP6dbP6dp 6dcP6dlP6dcP 6duP6drignp 6dhP6drignAP6drigni8o6dcP-6dhP6dcP6drignAi6dnP  6d@P 6dhPndrPMindu  6drP6dhP6doP6drignU6dhP 6drigni6dtP 6dnP6drignp6drhP6dbP 6dtP6dBP 6dhhP 6drignAi 6dn8hPlf 6dvP6drignp, 6duP6dbhP6dnP6drignp \n6dsP6drigni8n6dRP6dVP6drignAP6dRP6dbP 6dhP6drignAP6drigni8o6dcP-6dhP6dcP6drignAi6dnP  6dtP6dBP6d@P 6d@P6dbhP6dnP6drignp 6dsP6drigni8n6dRP6dVP6drignAP6drigni8n6dRP6dbP 6drP6doBP6dnthP6doP6drignp 6dbP6doP6drignii \n6dAu6d@P...6tPndP 6dBP6drignAP6d@P6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6doP6drigng6dtddhP6drignAi6d@P 6dsP6drignU6dhhP6drigni8o6dcP6dAi-  \n“6duhP6dlP6dtddhP6drignAP 6drigni6dbP6dp 6dBhP6drignp6dcP?” \n6doP6drignU6dr8hPlf 6dbP6drignii8( 6dtP6drignAi6d@P 6dlP6dnnP6drignp6drhP 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6duP 6dhPndrPMindu  6duP6drigni6dtddhP 6dBP6drignU6duhP6dvP6drignii 6d@P 6dhPndrPMindu  6dp6dbP 6dthP6drignAP6dsP 6duP6doP6drignii6dnP-6dcP6drignp 6duhP6dlP6dtddhP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP6tPndP \n6doP6drignU6dtP6drignAP 6dsP6drigni8n6dRP6dVP6drignAP6dRP 6dsP6drigni8n6dRP6dVP6drignAP6dRP 6drigni8o6dhhP6dAi, 6dbhP6drignAP6dsP6drignAi6dtddhP 6dbP 6dBhP6drignU6du8hPlf 6duP6drignAP6drP 6dhPndrPMindu  6d@P6dr8hPlf 6doP6drignAi 6dthP6drigni8n6dRP 6dhP6drignU6drigni8(6dcvP6dsP6dRP 6dhP6dRhP6drignAi \n6dhhP6di6tPndP” \n6drP6drignU6drigni6dnP-6drP6drignU6drigni6dnP 6dvP 6dhPndrPMindu 6drigni8o6drP6dYP6drigng 6dcP6drignAP6dlP6dp 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dvP 6dhPndrPMindu 6drP6drignAi6dYP6drignAu6dbP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dA6d@hP6dReph 6dhhP 6drignAi , 6drigni6dbP6dYP6drigng \n6duP6drignii6d@P6dcP6drignAP 6dsP6dhhP6drignAP6di6d@P  6dvP 6dhPndrPMindu 6drP6dBP6drignAi6dp 6d@P 6dhPndrPMindu  6drigni6dbP6dYP6drigng 6drigni8o6dlhP6dnP6drignAP6di6d@P 6dvP 6dhPndrPMindu 6drP6dBP6drignAi6dp6tPndP 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6dvP 6dhPndrPMindu 6drP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dsP6drignp6d@tP6drignp6doP6drignp \n6dRP6drigng6drigni6dbP 6dsP6drignU6dhhP6drigni8o6dcP6dAi-  \n \n \n \n15 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n“6dbP6drignii8( 6dp6dbP 6dthP6drignAP6dsP 6duP6doP6drignii6dnP?”  \n“6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAi6dYP6drignAP6dRP6drignii6doP6drignp 6dlP6drignAP6doP6dbP 6d@P 6dhPndrPMindu  6drP6dBhP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dBP 6dhPndrPMindu 6d@tP6drignAP6di6dp 6dlP6drignp6dcP 6dhhP 6drignAi 6dnP, 6dsP6drignAP6dvP6drignii 6dsP6d@t@tP6drignii \n6dA6dsP6dnP-6dA6dsP6dnP 6dhhP 6drignAi 6dn8hPlf 6dvP6drignp 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6dg6dvP6drigng 6dBP 6dhPndrPMindu 6d@tP6drignAP6dp6dcP6drignp 6dhhP 6drignAi 6dnP6tPndP 6dp6dbP6d@tP6drignAP 6dBP6drignii6d@tP 6dbP 6drignp 6dRP6drignAP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP \n6dlP6drignAu6drP6drignAP6dRP 6dhhP6di6dvP6drignp, 6dbhP6drignUu6dBP 6dnP6doP6dvP6dRP-6dnP6doP6dvP6dRP 6dlhP6drignAu6dRP 6dvP6drigng6di 6dhhP6di6tPndP 6dg6dvP6drignii-6dcP6drignp 6doP6drignAP6drigni8n6dRP 6dBhP6drignp6dcP6tPndP”  \n“6dnP6di 6dBP6drignU6duhP6dcP6drignAu6dAnusvPrP?” \n“6dBP 6dhPndrPMindu 6d@tP6drignAi 6drigni6dtP6dnP 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAi6dYP6drignAP6dRP6drignii6doP6drignp 6doP6drignp6dvP6dtP6drignii 6duP6dbP6drignAP6dhPndrPMindu 6doP6drignp6dtP6dvP6drignAP 6dRP6dvP6drignAi6dnP, 6dnP6drignAi 6dBP 6dhPndrPMindu 6d@tP6dcP6drignAi6dnP6tPndP \n6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6drigni6dtP 6dnP6dbP 6dsP6dhhP6drignAP6di6d@P   6dAP6drigni6dBP 6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP  6duP6drignp 6dlP6dnnP6drignp6drhP 6dhP6dcP6dvP 6dbP 6drignp 6dRP6drignAP 6dBP6drignii6d@tP \n6dBP 6dhPndrPMindu 6d@tP6drignAi6dcP6drignp6tPndP 6dbP6dvP6dcP6dYP6drignAi6dnP  6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6dBhP6drignAi6dYP6drignAP6dRP6drignii6dbP 6dBP 6dhPndrPMindu 6d@tP6dVP6drignAP6dRP6drignAP 6dhhP6drignii8o, 6dA6dsP6dnP 6dBP6drignAP6dhPndrPMindu6drigni6d@tP 6drigni6dtP 6dYP6drignAu6tPndP 6dp6dbP \n6dthP6drignAP6dsP 6dBP6dRhP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6dAP6drigni6dtddhP 6dtP6dAvPgrPhP 6dtP6drignp6dcP6drigni8(6dbhP6dnP6tPndP 6dBP6drignAP6dBP6drignUu6dg 6d@P 6dhPndrPMindu  6drP6dBhP 6drigni6dtP 6dnP 6dBP6drignAP6dvP6dRP6drignp 6dRP6dvP6drignAi \n6dhhP 6drignAi 6d@hP6tPndP 6d@P6drignp6d@P6drignp 6dnP6drignp 6dBP6drignAP6dvP6dRP6drignii 6dbP6drignAP6duP 6dRP6dvP6drignAi 6dhhP 6drignAi 6dnP 6duP6drignp 6doP6drigni6dvP6dnP6drignAP6doP6drignp 6dlP6drigng6d@tP6drignp 6dRP6drignAP6drigni6d@P  6dlP6drignAP6doP-6drigni6dVP6drhRP6drignAP6doP \n6dvP6drigng6di 6dhhP 6drignAi 6dnP6tPndP 6dAu6dlP6d@P6drignAP6dp6dcP 6dRP6dvP6dnP6drignp 6dii 6dBP6drignAP6d@P6drignp 6drigni6dBP6drP6dRP6drignAP 6dlP6drignp6dcP6drignAi6dnP6tPndP 6dnP6drignAP6dnP6drignii 6dlP6drignAP6doP6drP 6dhPndrPMindu  6drP6doP6drignAP6dtP \n6dAP6dp6dcP 6duP6drignp 6d@P6drignAP6dAnusvPrP6drigni6d@RP6dbP6duP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dp6dbP 6dlhP6drignAu6dRP 6dbP 6drignp 6dRP6drignAP 6dsP6d@thP6drignAP 6dtP6di6dcP6drignp 6dbP6drigni6dvP6dYP6drignAu6dnP6tPndP ...6dAP6dBP \n6dA6dvP6drignii6dAnusvPrP 6dbP6dvPJdrignUu 6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6dp6dbP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dVP6drignp6dhP6drignAP6dRP6drignii 6dnP6drignAP6dnP6drignii 6dBP6drignU6dRhP 6dhhP 6drignAi 6d@hP 6d@P6drignAi6dsP6dRP 6dg 6drP6dBhP 6dBP6drignAP6dBP6drignUu6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  \n6dsP6drignAP6dvPJdrignU6dnP 6dnP6drignAi 6dbP6drigni6dvP  6d@P6drignAP6dAnusvPrP6drigni6d@RP6dbP 6drignp 6duP6drignii 6dbP6dvP6drignAi 6dhhP 6drignAi 6dnP6tPndP 6drigni6dvP 6dnP6dbP6drigng 6dA6dsP6dnP 6dnP6drignp 6doP6dvP6drignAP6d@8hPlf 6do8hPlf 6dYP 6dhhP 6drignAi 6dnP6tPndP”  \n“6dvP 6dhPndrPMindu 6tPndP”  \n‘6dvP 6dhPndrPMindu ’6dbP 6dA6d@hP6dReph 6dlP6dnnP6drignp6drhP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dbP6drignii8( 6dcP6dlP6dcP6drignAi 6drP6drignp 6dg 6duP6drignAP6dnP6dp6tPndP 6dbP6dvP6drigni8o6dcP6dAi-  \n“6d@P6drigng6dvP6dRP 6drigni8o6duP6dlP6drignp6drP6drignAP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dBhP6drignAP6di6dp 6dlP6drignp6dcP, 6dAP6dBP 6dbP6dnP6drignii 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6drigng6duP6drignii6dbP 6drigni8o6duP6dlP6drignp6drP6drignAP \n6dbP6dAvPgrPhP 6dcP6drignp6dBP6drignAi6dnP6tPndP” \n6d@P6drignii6dnP 6dBP6duP6drignp 6d@P6drignAi6dYP6drignAP6dRP 6dvP6drigng6di6d@P6drignp 6dRP6dvP6drignii 6drigni6dbP 6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6dcP6tPndP 6dhP6drignAP6dvP 6dsP6drignii6dBP 6dtP6drignU6dnP6drignUu \n6dlP6drigng6dRP6drignp 6drigni6dVP6dtP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6drP6drignii6doP6drignAP 6d@tP6drigni6dsP6d@P6drignp 6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6drP6doP6drignU6dtRP6dbP 6dcP6dvP6drignAi6dRP 6duP6dbP6drignAP6dhPndrPMindu 6dlP6drignAP6doP6drigng-6dlhP6dRP6doP6drignp 6dcP6dvP6drignAi6dRP 6dA6dBP6drignAi 6dhhP6di6tPndP” \n6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dbP6d@hP6drignii 6dBP6drignAP6duP6dp 6dhP6drignAP6dvP6drignAi 6dhhP6dcP 6drP6drignp 6dnP6di 6dBP6drignU6drigni8o6duhP 6dsP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dsP6drignU6dhhP6drigni8o6dcP6dAi-  \n“6dbP6drignii8( 6dcP6dvP6drignAi6dRP?” \n6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /16  \n“6dlP6drignAP6doP6doP6drignp 6dhP6drigng6dRP 6dA6dBP6drignAi 6dhhP 6drignp 6dcP6drignAi 6dAP6drigni6dbP 6dAP6drigni6dlP 6dcP6dlP6drignAi 6dhhP 6drignp 6dcP6drignAi, 6dA6dVP6drignAP6duP 6drP6drignU6drigni6dnP6d@P6drignp \n6dg6dbP6dRP6drignAP 6dBhP6dlP6dBP6drignAi-6drigni8o6doP6duhP6dBP6drignAi 6dhhP 6drignp 6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dp6dvP6drignp6dnP 6dnP6drignii6dbP 6dBP6drignp6dVP6dvP6drignAP6dRP6doP6drignp 6dAP6drigni6dlP \n6drigni8o6doP6duhP6drignAu6drigni6dnP6dvP6drignAP6dRP 6dA6drigni6dlP6dcP6dlP6drignAu6dnP 6dAP 6dhP6drigng6dRP 6dBhP6dlP6drignAu6drigni6dnP6dvP6drignAP6dRP 6dhP6drigng6drigni8n6dRP6dbP6dRP6drignAu6dnP6dbP 6drP 6dAnusvPrP 6dlP 6dhP6drigng6dRP6dBP6drignAP \n6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dBP6dnP6dcP?” \n6dcP6drigni8o6dcP6d@P6dbP 6dsRP6drhnP 6drP6drignU6drigni6dnP 6dBP6dbP6drignAP6dRP 6dBP6dnnP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6tPndP 6doP6drignAP6drigni6dnP 6dcP6drignp6drigni8o6dcP6dAi 6duP6drignp \n6dcP6drigni8o6dcP6d@P6dbP 6drigni6dVP6dhP6drignAP6dRP 6duP6dRPJdrignUu6dRP 6drigni6dVP6dhP6drignAP6dRP6dnnP6drignii6dYP 6dA6drigni8o6dhhP, 6drP6drignp 6d@P 6dhPndrPMindu  6doP6drigng6d@tP6dRP 6drP6drignAP6di6drigni6dbP6dcP6dsP6dRP 6dnP6di \n6dvP6dp6d@P6tPndP 6dBP6duP6dcP6drignAu6dAnusvPrP-  \n“6d@P6drignUu 6dhPndrPMindu  6dtdP6dRP6drignp6dBP6dRP6drignii 6dbP6dRP6dBP6dvP 6dAP6drigni6dbP 6dlP6drignAP6doP6dbP 6duP6drigni6dtddhP 6dbhP6drigng6dtP6dBP6dvP6tPndP” \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dBhP6drignp6dhPndrPMindu6d@tP 6dbP6dRP6drignAi6d@P 6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dtdP6drignAP6db8hPlf 6d@tP6dRP 6drP6drignAP6dvP6drignAi6dBP 6dbP6drignii8( 6drP6dBhP 6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP?” \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP-  \n“6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP 6duP6drignp 6doP6drignAP6drigni8n6dRP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dBP6drignp6drP6drignii 6dcP6drigni6dlP 6dlP6drignp6dcP 6dA6drigni8o6dhhP 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6dg 6d@P 6dhPndrPMindu  \n6drigni6dnP6duP6drignAP6di6d@P6drignp 6drigni6dnP6duP6drignAP6dp6d@P6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dvP 6dhPndrPMindu 6drP6drignU6dAP6dbP 6dsP6drignii6d@thP 6doP6drignAP6d@hP6doP6drignp 6dBP6drignp6drP6drignii 6dthP 6dhPndrPMindu 6drP6dcP 6dnP6di 6dA6drigni8o6dhhP, \n6dg6dvP6drigng 6duP6dctP6drignii6dp 6d@thP6drignii6dbP 6dBhP6dAvPgrPhP 6duP6drignAP6dp6d@P6tPndP” \n6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dlP6drigng6dRP6drignp 6dtdP6drignAP6db8hPlf 6d@tP6dRP 6dcP6dlP 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP 6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dtdP6drignAP6db8hPlf 6d@tP6dRP 6drP6drignAP6dvP6drignAi6dBP, 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii6dbP 6dbP6drignii8( 6drigni8(6dr8hPlf 6d@hP6drigni6d@P 6dhhP 6drignAi 6dnP?”  \n“6dnP6drignii6dbP 6drignp  6dhhP 6drignAi 6dnP6tPndP”  \n“6dsP6drignAP6di-6dbP6drignAu6dtddhP6drignii 6dtP6drignU6dAP6dRP6drignp 6di6dcP6drignAP6duP6doP6drignp 6dbP6doP6drignii 6dnP6drignAi 6dvP6drigng6di6dnP6tPndP”  \n“6dp6dvP! 6drP6drignp 6drigni6dbP 6drigni6dtP 6dnP6drignp6drhP6duP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6drigni8o6dhP 6dnvP6drignAi 6dnP6drignAi 6drigni8o6dhhP6dAi6dnP6tPndP 6dA6dnP6drignAP6dtddhP6drignii 6drigni6dbP6dp 6dBP6drignU6duhP6drignAi \n6dhhP6drignii8o6tPndP” \n6dlhP6drignU6drigni8o6doP 6dbP6dAvPgrPhP 6dAP6drigni6dBP 6drigni6dtP 6dnP6drignp6drhP6duP6drignii 6dcP6dlP 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dlP6drigng6dRP6drignp 6dBP6drignAi6drP 6dlP6dsP-6drP6dssP 6drhP6drignU6dRPJdrignUu \n6dbP 6drignp 6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii 6dp6dnP6drignAP 6drigni6dbP6dp 6dBhP6drignp6dcP?” \n6duP6drignAP6dBP6drignp 6drigni6dtP 6dnP6drignp6drhP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dBP6drignAP6duP6drignAi6d@hP 6d@P6di6drP 6dhPndrPMindu  6dsP6drigni6dvP6dnP6drignp 6dvPJdrignU6dnP6dbP6dRP 6dsP6d@nP6drignii6dp 6d@tP6dsP6drignAi6dbP   \n \n \n17 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n6dlP6drignp6dcP6drignii-  \n“6dvP6doP6dRP 6dbP6dsP6drignAP6dRP6drignp 6duP6dRP6dcP 6dA6drigni8o6dhhP, 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6dnP6drignp 6dp6dvP6drignp6dnP 6duP6dRP6dcP 6dlhP6dRP6dBP6dcP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP6drignAP6tPndP 6duP 6dhPndrPMindu  \n6drP6drignp 6dnP6drignAi 6dRP6drigni6dvP6d@P6drignAi6d@hP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dp6d@P6dBP6drigng 6dnP6drignp 6dBP6drignU6duhP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6dbP6dvP6dcP 6dBhP6drignp6dcP6drignAi6dnP  6duP6drignp 6dhhP6drigni6d@thP6doP6drignp 6dnP6drignAi6dvP6dRP6drP 6dhPndrPMindu  6dp6dbP \n6dlhP6drignAu6dRP 6dbP 6drignp 6dRP6drignAP6dbP 6doP6drignAP6dAnusvPrP6dlP 6dBhP6drignp6dcP 6dA6drigni8o6dhhP, 6dg6dvP6drigng 6drigni6dbP 6drigni6dbP6dYP6drigng 6dAP6dnP 6dBhP6drignp6dcP6drignAP, 6duP6drignp6dvP6dnP6drignp 6dA6dsP6dnP \n6d@P6drignp6dvP6dnP6drignp 6dnP6drignp 6dA6dvPJdrignUu 6dhPndrPMindu 6dbP 6drignp6dhPndrPMindu 6tPndP” \n6dcP6drigni8o6dcP6d@P6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dhP6drignU6d@tP6dbP6drignAP 6drP6drignU6d@P6dRP6dcP6tPndP 6dhP6drignU6d@tP6dbP6drignii8( 6dcP6drignAi6d@P 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dii 6dbP6drignii8( 6dbP6drigng6dnP6drigng 6dnP6dVP 6dlP6dsP 6dhhP6drignii8o, 6drP6drignAP6drP6drignU6dRP6doP6drignp 6dBhP6drignAi6dYP6drignAP6dRP6drignii6dbP 6dbP6drigng6dnP 6dBP6drignAP6d@P 6duP6drignp \n6drP6doP6drignAP6duP6drignp 6drP6drignAP6drP6drignU6dRP 6duP6dbP6drignAP6dhPndrPMindu 6dnP6drignii6dbP-6dA6dthP6dcP6drignAP 6dbP6dRP6drignAi6dp6tPndP 6d@P6dvPJdrignUu6doP6drignp 6dhhP6drigni6d@thP 6drP6dnP 6dsP6drignAP6dBP6drignAi6dnP, 6drigni6dBP6dnP6drignAP \n6d@thP6dbP 6drignU 6dAP-6dbP 6drignp 6dRP6drignAP-6dBhP6drignU6drP6dBP6drignAP6dbP 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dvP6dp6d@P6tPndP” \n6dAP6dnP 6drP6doP6dp 6drigni6dtP 6dnP6drignp6drhP6duP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dsP6d@nP6drignii6dbP 6dBP6drigng6dcP 6duP6drignp6dvP6drignp6dnP 6doP6drignii6d@thP6dlP6dRP 6dAP6drigni6dbP \n6d@P6drignp6dcP6dlP6dRP 6dcP6dlP6drignAi6d@P 6dvP6drigng6drigni6dnP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dA6dbhP6dnP 6dnP6drignii6dbP 6dnP6di 6dcP6dlP6dcP6drignAi6dnP6tPndP 6dcP6drignAP6dcP 6dAP6dhPndrPMindu6drigni8(6dbhP 6dBP6dnP6drignAP \n6dcP6dcP6drignAu6dnP 6dBP6drigng6dcP6drignii6doP6drignp 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6drP6doP6drignAP6duP 6drigni8o6duP6dlP6drignp6drP6drignAP 6dbP6dRP6dp 6dp6dcP6drignAP, 6drigni6d@P6dnP6dbP6dRP 6dr8hPlf 6dVP6drignAP6dlP6d@P-6dBP6drignAP6d@P 6dhhP6drigng6drigni6dtddhP 6dhP6dnn8hPlf 6dtdP6drignii-\n6dbP6drignAP6dcP6drignii 6dBP6drigni6dnP 6duP6drignAP6dU6tPndP 6duP6dbhP6dnP 6dlP6dtdtdP6drignii6dbP-6dlP6dtdtdP6drignii 6dAP6drigni6dnP 6dbP6dAvPgrPhP 6dtP6di 6dhhP6drignii8o, 6d@P6dbhP6dnP 6dRP6drigni8o6drP6dbP \n6drigni6dsP6dYP6drignAP 6dBP6drigni6dnP 6duP6drignAP6di 6dhhP6drignii8o, 6dAP 6dA6dbhP6dnP 6dbP6dsP6dRP6duP6dRPJdrignUu6dAP 6dBP6drigni6dnP 6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dsP6d@nP6drignii 6dhhP6drignii8o 6dsP6d@nP6drignii \n6duP6dbP6drignAP6dhPndrPMindu 6dRP6dvPJdrignUu!” \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii6dbP 6d@P6drignAP6doP6drP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dRP6drigng6dbP 6drignAi 6d@P 6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dBP6drignii6dhP-6dBP6dhP6drignAP6dVP 6dbP6dRP6drignAi6d@P 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dBhP6drignAu6duP6drignii, 6dp6d@P6dBP6drigng 6dnP6di 6dBP6drignU6duhP6drignAi 6drigni8o6dhhP6dAi 6duP6drignp 6dA6dbhP6dnP 6dBhP6drignAP6dYP-6drP6drignAP6dvP6drignAi6dBP6dbP 6dtP6drignp6dvP6doP6drignp \n6dhP6drigng6d@tP6drigng6dbP 6dtP6dtP6dReph 6dhhP 6drignAi 6dnP 6dAP 6dbP6dsP6drignAP6dRP6doP6drignp 6dcP6drigng6dvP6drigng6dbP 6dBP6drignii6dnP-6dBP6drignii6dnP6drignii 6dvP6drignp6dBP6drignp 6dbP6dRP6d@P6drignAi6dnP6tPndP 6duP6dRP6dcP6dsP6dRP \n6duP6drignAP6dRP6drignAi6dnP  6dtP6drignp6dBP6drignAi 6d@P 6dhPndrPMindu  6dthP6dthP6dtddhP6drignAP 6dnP6drignAi 6dthP6dthP6dbP6d@P! 6dhP6drignU6dsP 6dRP6dvPJdrignUu6tPndP 6dBhP6drignAP6dYP-6drP6drignAP6dvP6drignAi6dBP, 6dA6dAnusvPrP6dlP6drignUu6dRP 6dvP6doP6dvPJdrignUu 6dhPndrPMindu  \n6dA6dnP6dnP6drignp 6dhhP6drignii8o, 6dbhP6drignAP6di6dbP 6doP6dnP 6dvP6drigng6di6dp?” \n6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBP6drignp6dbP6d@P6drignii6dbP 6duhP6dlP6dtddhP6drignAP 6duP6drignp 6dvP6drignAu6dnP6drignU 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dp6dbP6d@tP6drignAP 6dsRP6drhnP 6d@P 6dhPndrPMindu  6d@thP6drignAP6dRhP6drignp 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6tPndP \n6dg 6dii 6duP6drignp 6dsP6drigni6d@P-6dsP6d@nP6drignii6dbP 6dBP6drignii6dhP 6drP6doBP6dnthP6dbP 6dRP6drignp6dbhP6drignAP 6dbP 6drignp 6dvP6drignp6dnP 6dvP6drignp6dBP6drignAP 6dhP6drignAP6dvP6drignii6tPndP 6drigni6dbP6dYP6drigng \n6dsP6drigni6d@P  6dhP6drigni8n6dRP6d@RP6drP 6dhPndrPMindu  6drigni6dBP6dlP6dtddhP6dcP 6dhhP 6drignAi 6d@hP 6dAP 6dsP6d@nP6drignii 6dhP6drigni8n6dRP6d@RP6dVP6drignAP6dnP 6dhhP 6drignAi 6d@hP, 6d@P6dbhP6dnP 6dtP6drignU6dnP6drignUu6dbP \n6dBP6drignii6dhP6dbP 6drP6doBP6dnthP 6dbP 6drignp 6dvP6drignp6dnP 6dvP6drigng6di? 6drigni6dbP6dYP6drigng 6dsP6d@nP6drignii 6dlhP6drignUu6drP6dbhP6drigng6dRP6drignii6dbP 6drigni6dVP6dRP6drigng6dthP6doP6drignp 6dRP6dvP6drignAi6d@hP 6dAP \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /18  \n6dsP6drigni6d@P 6drigni6dtP6dnP-6dRP6drignAP6drigni6d@P 6dlhP6drignUu6drP 6dcP6drigni8o6d@hP 6d@P6drignAi6d@thP6drignAP6doP 6dsP6d@nP6drignii-6dsP6drigni6d@P6dbP 6dsP6drignAP6di6dbP 6dU6dsP6dYP6drigng6dlP 6dnP6drignAi 6dbP6dRP6d@P6drignii? \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii6dbP 6drigni6dBP6dlP6dtddhP6dBP6drP 6dhPndrPMindu  6dcP6drignAP6dBhP6drignp 6dBhP6drignp6dcP6tPndP 6dhhP 6drignU6dh8hPlf 6dhhP 6drignp  6dhP6drignAP6dvP6dbP 6duP6dlP6dvP 6duP6dcP6dbhP6drignAi6dYP6drigng \n6dAP6dp6dcP6tPndP 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6drP6dnP 6dcP6drigng6dbP6dcP6drignp 6dnP6drignii6dbP 6dBhP6drignp6dcP?” \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP 6dvP6dRP6dtP6drignAP 6dBP6drignAP6drigni8o6duP 6dlP6drignp6dcP6drignAP-  \n“6drigni6dtP6dnP6dbP 6dtP6drigng6dbhP 6dhhP6dcP6tPndP 6dnP6di 6d@P 6dhPndrPMindu  6drP6drignAP6dcP 6dBhP6drigni8n6dRP6drP 6dhPndrPMindu  6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAi6dYP6drignAP6dRP6drignii 6dp6dbP6d@thP6drignAP6doP 6dBP6drignAi6drP \n6dhP6drignAP6dvP6drigng 6dnP6drignp 6dsP6drignii6dnP6drignp 6dhhP 6drignp 6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dsP6drignii6dBP6drigng 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dbP6drigni8n6dRP6d@P6drignAu6dAnusvPrP, 6dvPJdrignU6dnP6dbP6drigng 6dA6dsP6dnP 6dtP6drignU6drigni6dnP6dYP6drignAP6dhPndrPMindu 6dhhP 6drignAi 6dnP, \n6dA6dsP6dnP6drigng 6dA6dsP6dnP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6doP6drigni6dvP6dnP6drignAP6doP6drignp 6drP6drignAP6di6d@P6drignp 6dlP6drigng6d@tP6drignp 6dRP6drignAP6drigni6d@P  6dlP6drignAP6doP6doP6drignp 6dBP6drignii6d@P6drignAi6dp, 6dnP6di 6d@P 6dhPndrPMindu  \n6dBP6drignAP6dvP6dRP6drignp 6dRP6dvP6drignAi 6dhhP6drignii8o6tPndP 6drP6drignAP6dhPndrPMindu6duhP6doP6drignp 6dAP6dp6dcP6drignp 6dRP6dvP6drignii6tPndP 6dbhP6drignAP6di 6dBP6drignp6dRP 6dsP6d@nP6drignii 6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP 6duP6drignp 6drP6drignAP6drP6drignU6dRP6drP 6dhPndrPMindu \n6dbP 6drignp 6dRP6drignAP6dbP 6dAP6dRhP6drignAi6d@P 6dBhP6drignp6dcP6tPndP 6dhhP6d@thP6do8hPlf 6doP6drignp 6drigni6dtP6dnP 6dhhP6drigni6d@thP 6drigni8o6dhhP6dAi6tPndP 6dtP6drignUu 6drigni6dtP 6dnP 6dlhP6dRP6drigng6doP6drignp 6dRP6dvP6d@P6drignAi6tPndP \n..6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP 6duP6drignp 6dA6dsP6dnP6drignp 6dBP6drignii6d@tP6doP6drignp 6dbP 6drignp 6dRP6drignAP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6drP6d@P6dBP6drigni8o6duP6dYP6drignAP 6dlP6drignAP6dtddhP6drignii \n6dsP6dbP 6drignAi 6dtddhP  6dsP6d@tP6dnP6drignAP 6duP6drignAP6di6dbP 6dRP6dvP6dp 6dhPndrPg6drigni6dshP6drP6doP6drignp 6dbP 6drignp 6d@P6drignp 6dRP6dAnusvPrP6dlP6dbP 6dbP6drignAP6duP 6dsP6dhhP 6drignU 6dAP6dp6dcP \n6dhhP 6drignp 6dcP6dp6tPndP 6dA6dnP6drigni6dtP6dnP6drignAP 6dnP6drignp 6dBhP6drignii6dtddhP6drigng 6dRP6dvP6drignAi 6dhhP 6drignAi , 6dsP6drignAP6dBP6drignAi6dnP-6drigni6d@P6dvP6drignAP6dRP6doP6drignp 6d@P 6dhPndrPMindu  6drP6drignp6dvP6drigng 6dbP6drigni8o6doP6dp 6duP6drignAP6di \n6dhhP6di6tPndP 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6dA6dnvP6dRP6drigng6dbhP6drignp 6dvP6drignAP6dhPndrPMindu6drP6drignUu 6dnP6drignp6dnP6drignp 6dbP 6drignp 6dRP6drignp 6dBP6drignii6d@tP 6dcP6dlP 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP” \n6d@tP6drigng6dbP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dA6dnvP6dRP6drigng6dbhP6dbP 6doP6drignAP6dnP6drignp?” \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii 6drigni6d@P6dcP6drigni8o6doP6dcP6drignAP 6dlP6drignp6dcP6drignAP6tPndP 6dA6dn8hPlf 6dvP6dRP6drigng6dbhP 6dBhP6drigng6dRP6drigng6doP6drignp 6dvP6drigng6di 6dhhP 6drignAi , 6drP6drignAP6dhPndrPMindu6duhP6drigng6doP6drignp \n6dvP6drigng6di 6dhhP6di6tPndP 6drP6drignAu6dAnusvPrP6duhP6drignU8Plt6dbP6drignAP 6dA6dnvP6dRP6drigng6dbhP 6dBP6dtP6dcP6drignAi6d@P-6dBP6dtP6dcP6drignAi6d@P 6dA6dnvP6drignAP6dRP6doP6drignp 6dBP6dtP6drignAi6dcP 6duP6drignAP6di 6dhhP 6drignAi \n6doP6drignU6dtP6drignAP 6dBhP6drigng6dRP6dbP6drignAP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dshP6drigni8n6dRP6dhP 6dvP6drigng6di6d@P-6dvP6drigng6di6d@P 6dshP6drigni8n6dRP6dhhP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6drigni6dtP6dnP 6dBhP6dAvPgrPhP 6duP6drignAP6di 6dhhP6di6tPndP \n6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6dnP6drignp 6duP6drignp6dBP6drigng6dbP 6drP6doP6dp 6dvP6drigng6di 6dhhP6di6tPndP  \n6d@P6d@P6doP6d@P 6dbP6dRP6drignAi6d@P 6dtP6drignp6dbhP 6dtP6drigng6dvP6dRP6dBP6drignAi6d@P 6dbP6dvP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n6drP6drignAP6dhPndrPMindu6dsP-6dbP6drignii8(6dtddhP6drignAP 6dA6dnvP6drignAP6dRP-6dthP6drignU6dnvP6drignAP6dRP6doP6drignp 6dbP6dRP6duP6drignAP6dnP 6drP6dBhP6doP6drignp 6dRP6dvP6drignAi 6dhhP 6drignAi , 6d@P6dbhP6dnP 6drigni6dbP6dp \n6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dA6dh8hPlf 6dhhP6drignAP, 6dg6d@P6drignp 6dBhP6drigng6dRP6doP6drignp 6dg 6drP6dBhP 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6dcP6drignAP? \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n \n \n \n19 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n“6drP6dp6dvP 6dnP6drignp 6dBP6drignU6drigni8o6duhP 6dsP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP, 6duP6drignp 6drigni6dnP6dYP6drignAP6drigni8n6dRP 6dbP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP 6dRP6dvP6drignAi6d@hP 6dAP6drigni6dbP 6dg6drigni6dvP6dnP6drignAP \n6dtP6drignp6dbhP6dcP6drignAi6dnP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6dcP6drignAP6tPndP” \n6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dg 6drP6dBhP 6d@P 6dhPndrPMindu  6drP6d@P6dBP6drigni8o6duP6dYP6drignAP 6drP6drignU6d@P6drigni6dnP6dvP6drignAP6dRP 6dhhP 6drignAi 6d@hP 6d@P6dbhP6dnP 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dp6dbP6d@thP6drignAP6doP \n6dBhP6drignp6dcP6drignAP? 6dbhP6drignAP6dp6dRP 6dhhP6drigng6dtddhP6drignUu8Plt6tPndP 6dBP6drignU6duhP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6dnP6drignAi 6dbP6dvP6drigni8o6dcP6dAi6dnP 6duP6drignp 6dbP 6drignU 6d@tP6drignU6doP6drignAP6dRP6drignp 6dbP 6drignp 6dRP6drignAP 6duP6drignAP6dp6d@P6tPndP” \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii-  \n“6dBhP6drignAP6d@P6drignii6duP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dbP6dvP6drigni8o6dcP6dAi, 6dlP6dnnP6drignp6drhP 6duP6drignp6dvP6dnP6drignp 6dvP6doP6dRP 6drP6drignAP6drP6drignU6dRP 6d@P6drignp6dvP6dnP6drignp 6dnP6drignp 6d@P6drigng6dRP6drigng \n6doP6doP6dvP6dRP 6dBhP6drignp6dcP6dvP6tPndP 6d@P6dbhP6dnP 6d@P6drigng6dvP6drignii6dAnusvPrP 6dbP6dvP6dvP?”  \n“6dlP6dnnP6drignp6drhP 6dbP6drignii8( 6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP?” \n6duP6drignAP6dBP6drignp 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii 6dBP6drigni8o6duP6d@P6drignAi6d@hP 6d@P6di 6drigni6dBP6dhhP6drignp6doP6drignp 6dsP6d@nP6drignii 6duhP6dsP6drignAi6d@tP 6dbP6dAvPgrPhP 6dBP6duP6dcP6drignii-  \n“6dvPJdrignU6dnP6dbP6drignAP 6drP6dBhP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu1 6dthP6dnP6dBP6drignUu6dBP6drignUu6dbP 6dnP6drignp 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP 6dhhP 6drignAi 6dnP6tPndP 6dvP6doP 6d@P 6dhPndrPMindu  6drP6dvP6duP6drignp 6drigni6dtP 6dYP6drignAP6dtP6drignp \n6dBhP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6dnP6tPndP 6drP6dBhP 6duP6dnP6drignAi 6dhhP6drignii8o 6duP6drignp 6drigni6dtP6dYP6drignAP6dtP 6dAP 6dtP6drignAP6drigni8o6dcP 6duP6drignp6d@P6drignp 6dlP6dcP6drignAi 6dhhP 6drignAi  6d@P6drignp6d@P6drignp 6drP6drignU6dA6dtP6dlP6dRP \n6dvP6drigng6di 6dhhP6di6tPndP 6dA6dnP6dbP6drigng 6dbP6drignii8(  6dg 6drP6dBhP 6duP6drignii6dvP6doP6drignp 6dcP6dlP6dBP6drignAi 6dhhP6drigni8o6d@hP6dnP6tPndP” \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii6dbP 6dsP6d@nP6drignii–6dbP 6drignp 6dbP 6drignAi 6dYP6drignii–6dbP 6dBP6drignAP6d@P 6drP6drignU6drigni6dnP 6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dBhP6drignAu6duP6drignii, 6dA6dvP6drignii6dAnusvPrP 6dbP6drigng6dnP 6dU6d@P6drigni6dbP6dRP6dnP6drignAP 6dbP 6drignp 6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6duP 6dhPndrPMindu  6dp6dbP 6dlhP6drignAu6dRP 6dbP 6drignp 6dRP6drignp 6dhhP6drigni6d@thP6doP6drignp \n6dnP6drignAi6dvP6dRP 6dsP6d@thP6dBP6drignAi6dbP 6dhhP 6drignp 6dcP6dp 6d@P 6dhPndrPMindu  6drigni6dtP 6dnP6drignp6drhP 6dBhP6drignAP6dYP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6duhP 6dAnusvPrP 6duhP6drignAP6dRP6dsP6drignU6dRP6drignp6drP 6dhPndrPMindu  6dbP6drignii8(6drigni6dnP 6dbP6dAvPgrPhP 6dsP6d@thP6drignAP 6dtP6di6dcP6drignp \n6dbP6drigni6dvP6drigni6d@P6dAi6dnP6tPndP” \n6dbP 6drignp 6dbP 6drignAi 6dYP6drignii 6dBP6duP6dcP6drignii-  \n“6doP6drignAP6drP 6drigni6dtP 6dnP 6dsP6drigni6dvP6dnP6drigni6dvP 6dbP6drigni6dvP 6dtP6drignp6dnP6drignp 6dhhP 6drignp 6drigni8o6dcP6dAi6dnP 6duP6drignp 6dA6dsP6dnP6drignp 6dBP6drignii6d@tP6doP6drignp 6dbP 6drignp 6dRP6drignAP \n6dA6drigni8o6dhhP, 6d@P6dbhP6dnP 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dbP6drignii8(6drigni6dnP 6dbP6dAvPgrPhP 6dsP6d@thP6dBP6drignAi6dcP6drignp 6dbP6drigni6dvP6drigni6d@P6dAi6dnP6tPndP” \n6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dlP6drigng6dRP6drignp 6dlP6dsP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dRP6drigng6dbP 6drignAi 6d@P 6dBP6duP6dcP6drignAu6dAnusvPrP-  \n“6dbhP6drignAP6dp6dRP 6duP6drignp 6dBhP6drignp6dcP 6drP6drignp 6d@P 6dhPndrPMindu  6dBhP6drignAP6di6dp 6dlP6drignp6dcP, 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dbP6drigng6dnP6drigng 6dthP6dRP6drignAP6dnP6drignii 6dnP6drignii6dbP 6dBhP6dAvPgrPhP \n                                                           \n1 6doP6dvP6drignp6drhP6dbP 6dsP6drigni8n6dRP6dVP6drignAP6dRP  \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /20  \n6dlP6drignAP6doP 6dhP6dcP6drignUu, 6d@P6dbhP6dnP 6dBP6drignAi6drP 6dA6dsP6dnP6drignAP6doP6drignp 6doP6drignU 6dhPndrPMindu 6dvP 6drigni8o6doP6dcP6drignAP6dnP6drignii 6dbP6dAvPgrPhP 6dcP6drignp6dBP6tPndP” \n6dvP6doP6dRP 6dBP6drignAP6d@P 6dbP 6drignp 6dbP 6drignAi 6dYP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dnP6drignii6dbP 6dnP6drignAi 6dcP6dlP6dcP6drignAi6dnP6tPndP 6dBP6duP6dcP6drignii-  \n“6dYP6dp6dvP 6dbP6dvP6drignAu6d@hP 6duP6drignp 6drigni6dbP6dYP6drigng 6dBP6drignp6drP6drignii 6drP6doP 6dAnusvPrP 6dlP6dRP 6dRP6dvP6d@P 6d@P 6dhPndrPMindu  6dbP6doP 6drP6doP6drignAP6dAnusvPrP6dlP6dBP6dcP6drignAP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  \n6dlP6drignAP6doP6drP 6dhPndrPMindu  6dBhP6dlP6drignAP 6dtP6drignp6d@P!” \n6doP6drignU6dr8hPlf 6dbP6drignii8( 6dtP6drignAi6d@P 6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dbP 6drignp 6dbP6dRP6drignAP 6dbP 6drignp  6dBhP6dlP6drignAu6dcP6dbP 6drignAi  6dvP6drignp6dnP6tPndP 6duP6drignp 6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dBhP6dlP6drignAP 6dtP6drignp6d@P6drignAP6tPndP 6dA6dnP6drignp6dRP6drignp 6doP6dnP6drignp-6doP6dnP \n6dsP6dRP6drignp6drhP6drignAP6dnP 6dvP6drigng6di 6dhhP6drignii8o6tPndP 6dBhP6drignAi6dYP6drignAP6dRP6drignii6dbP 6dBP6drignAP6d@P 6dhhP6drignii8o, 6dvP6doP6drP6dBP 6drP6doP6drignAP6duP 6dBhP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP, 6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6duP6drignp \n6dbP6dvP6drignAi 6dhhP6drignii8o 6drP6drignp 6drigni6dBP6dnP6drignAP 6dvPJdrignU6dnP6dbP6drigng6drP 6dhPndrPMindu  6dBP6drignU6duhP6dnP6drignp 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dU6d@@P6dRP 6dtP6drignp6dBP6tPndP” \n6drigni8o6dhP6drigni8(6dn@P6d@P 6dvP6drigng6di6d@P 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dtP6drignp6drigni8(6dbhP6dYP6drignAu, 6dp6dbP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dg6drigni6dvP6dnP6drignAP 6dhPndrPg6drigni6dshP6drP6dbP 6dbP6drignAP6duP 6drP6dBhP 6dsP6dhhP 6drignU6dAP 6dlP6drignp6dcP \n6dA6drigni8o6dhhP, 6d@P6drignAi6dsP6dRP 6dAi6d@thP6drignAP6doP 6dBP6dRP6dtP6drignAP 6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP!” \n6dhPndrPg6drigni6dshP6drP6dbP 6dbP6drignAP6duP 6drP6drignU6drigni6dnP 6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dhPndrPg6drigni6dshP6drP6dbP 6dbP6drigng6dnP 6dbP6drignAP6duP 6dA6drigni8o6dhhP 6duP6drignp 6dsP6dhhP 6drignU 6dAP 6dlP6drignp6dcP6tPndP 6dnP6drigng6dbP6dRP6drignii 6d@P 6dhPndrPMindu  \n6dnP6drigni6dvP 6dbP6dRP6drignAi 6dhhP6drignii8o6tPndP” \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii-  \n“6dA6dsP6dnP 6dbP6drignAP6duP 6dbP6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6dhhP6drignii8o, 6duP6dbhP6dnP 6drP6doP6drignAP6duP6doP6drignp 6dRP6dvP6drignAi 6dhhP6drignii8o 6dhPndrPg6drigni6dshP6drP 6duP6drignAP6di-\n6dA6dBP6drignAi 6dhhP6drignii8o, 6d@P6dbhP6dnP 6dA6dnP6dbP6dRP 6dbP6drignAP6duP 6dnP6di 6dbP6drigni8n6dRP6dAi, 6drP6drignp 6dnP6drignii6dbP 6dvP6dp6d@P?” \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii6dbP 6dBP6drignAP6d@P 6drP6drignU6drigni6dnP 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dhPndrPg6drigni6dshP6drP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dA6dbhP6dnP 6dcP6drignp6dnP-6dtP6drignp6dnP6dbP \n6dA6dbhP6drignAP6dtddhP6drignAP 6dBP6dnP6dcP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6duP6di6drP 6dhPndrPMindu  6drigni6dBP6dnP6drignU 6dcP6drignp6dnP-6dtP6drignp6dnP 6dbP6dRP6drignAi6dBP6dcP6drignAP 6dA6dsP6dnP6drigng 6dbP6drignAP6duP 6dhhP6drigng6drigni6dtddhP \n6dRP6dvP6dcP 6dhhP 6drignAi 6d@hP, 6d@P6drignAi6d@thP6drignAP6doP 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii 6dA6dnP6dbP6drigng 6dbP6drignAP6duP 6duhP6drigng6dRP6drignAP 6dBhP6drigni8n6dRP-6dBhP6drigni8n6dRP 6dbP6dRP6drignAi 6dhhP 6drignAi 6d@hP \n6d@P6drignp6dbP6dRP 6dbP6drignii8( 6doP6drignAP6dnP6drignp6tPndP 6dBP6drignp6dsP6drignAP6dRP 6dbP6dAvPgrPhP 6dRP6dvP6dcP6drignAP 6dA6drigni8o6dhhP 6dAP6drigni6dbP 6drP6doP6drignAP6duP 6drP6drignp6dVP6drignAP? 6dbhP6drignAP6dp6dRP 6duP6drignp \n6dvP6drignAu6dU6tPndP 6d@P6dvP6drignii 6dBP6drignii6dhP 6dtdP6drignAP6db8hPlf 6d@tP6dRP 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6dcP6drignAP6tPndP 6d@thP6drignAP6dRhP6drignp-6d@thP6drignAP6dRhP 6dtdP6drignAP6db8hPlf 6d@tP6dRP 6drP6drignAP6dvP6drignAi6dBP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6drP6drignU6dthP6drignAP6dRP6doP6drignp 6dhhP6drignii8o 6drigni6dbP6dnP6drignp 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii?” \n6drigni6dlP6dRP6drigni6dlP6dRP6drignAP6di6d@P 6drigni6dtP 6dnP6drignp6drhP6duP6drignii 6dbP6dvP6dcP6dbP 6drignAi 6dnP-    \n \n \n21 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n“6dtdP6drignAP6db8hPlf 6d@tP6dRP 6drP6drignAP6dvP6drignAi6dBP, 6dtP6drignp6dvP6doP6drignp 6dtP6dtP6dReph 6d@P 6dhPndrPMindu  6dA6drigni8o6dhhP6dp6tPndP” \n6duP6drigni6dvP6dnP6drignAP 6dlP6doP6dReph 6dhP6drignAP6dvP6drP 6dhPndrPMindu  6doP6drignU 6dhPndrPMindu 6dvP 6dsP6dbP6dcP 6dRP6dvP6dnP6drignp, 6dbP6dnP6drignii 6dbP6doP6drigng 6dlP6doP6dReph 6dhP6drignAP6dvP 6dg6dvP6dnP6drignp \n6dlP6dRP6doP 6dBP6drignU6drigni8o6duhP  6dsP6dtddhP6drignAi 6dhhP 6drignAi  6d@P6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6drigni6dtP 6dnP6drignp6drhP6drigng6duP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dvP6drigng6di6d@P 6dRP6dvP6drignAi6dnP6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dsP6drignAP6dBP6drignAi6dnP6dbP \n6dcP6dvP6dbP6drignii8( 6dtP6drignp6dbhP 6drP6dBhP 6drigni6dBP6drP6drignAi6dRP  6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dtdP6drignAP6db8hPlf 6d@tP6dRP 6drP6drignAP6dvP6drignAi6dBP, 6dtP6dBP6drignAP6di 6drP6dBhP 6dbhP6drignAP6di6d@P6drignp 6dRP6dvP6dBP, 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dhhP 6drignU 6d@t@tP6drignii 6dtP6dAvPgrPhP 6drigni6dtP6dA 6duP6drignp \n6dBhP6drigng6dRPJdrignU6dbP6drignAP 6drP6d@P6dBP6drigni8o6duP6dYP6drignAP 6dlP6drignAP6dtddhP6drignii 6dnP6drignp 6dhhP 6drignU 6drigni6d@tP 6dlP6drignp6dcP, 6duP 6dhPndrPMindu  6dRP6drignAu6d@P6drignU6dbP6drigng 6dp6dlP6dRP6dBP6drigni8o6duP6dYP6drignAP 6dsP6dbP6dtddhP6drignAP \n6duP6drignAP6dp6d@P 6d@P6drignAi6dYP6drigng 6drP6dBP6drignp6dRP-6drP6dbP6drignAP6dcP 6dbP6drignAP6drigni8(6dcvP  6dsP6d@tP6dnP6drignAP 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP 6duP6drignAP6dp6dBP6tPndP” \n6dvP6doP 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dlP6drigng6dRP6drignp 6drigni6dVP6dtP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dp6dbP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dA6dsP6dnP6drigng 6dl8hPlf 6dcP6drignAP6drigni6dnP6drP 6dhPndrPMindu  6doP6dnP 6dBhP6drigni8n6dRP 6dlP6drignp6dcP, \n6dtP6drigng6drP6dRP 6dcP6drigni8o6dcP6d@P6drigng6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dp6dvP6drignp6dnP 6dBP6drignAP6d@P 6doP6dnP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dBhP6d@tP6dBhP6d@tP6drignAP 6dtP6drignp6dcP6dbP 6drignAi  6duP6drignp 6drigni6dBP6drP6drignAP6di6dnP \n6dvP6drigng6di6d@P-6dvP6drigng6di6d@P 6drigni6dBP6drP-6drigni6dBP6drP6drignAP6di6d@P 6dRP6dvP6dp6tPndP 6dg6dnP6drignAP 6dtP6drigng6dvP6dRP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6dhP6drignAP6dvP 6dsP6drignii6dAi6dbP 6dAP6dlRP6dvP \n6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii6dbP 6dBP6drignp6d@tP6drigng 6dAP 6dsP6drigni6d@nP6dYP6drigng6dhPndrPMindu 6dbP6dRP6drignAi6d@P 6dRP6dvP6dcP6drignii 6doP6drignU6dtP6drignAP 6drP6drignU6drigni8o6dhP6d@P 6doP6dnP 6duP6drigni6dvP6dnP6drignAP 6dbhP6drignp6dBP6drignAP-\n6dsP6drignii6dBP6drignAP6dbP 6di6dh8hPlf 6dhhP6drignAP 6duP6dlP6dBP6drignAi 6dhhP 6drignAi  6d@P6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6dbP 6drignU 6drigni8o6dhP 6d@P 6doP6dnP 6dA6drigni6dnP6dh8hPlf 6dhhP6drignAP 6drP6drignp6dvP6drigng 6duP6dlP6drignAi6dBP6d@P6drignp \n6dhhP6di6tPndP 6drP6dp6dvP 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dlP6drigng6dRP6drignp6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dBhP6drignp6dcP6tPndP  \n..6dvP6dcP6drignAP6dhPndrPMindu6dbP6drignii8( 6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP6duP6drignii 6dp6d@P6drignp 6drigni6dVP6dhP6drignAP6dRP 6duP6dRPJdrignUu6dRP 6dbP 6drignp 6dcP6drignAi6dnP 6duP6drignp 6dcP6drigni8o6dcP6d@P6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  \n6dbP6dvP6dcP6drigni8(6dbhP6dnP-  \n“6dcP6drigni8o6dcP6d@P, 6dp6dbP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu6dbP 6drP6doP6dp 6dcP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6d@P6drignAi6dsP6dRP 6drP6dVP6drignAP6drigni8n6dRP6dYP6drigng6dbP 6dbhP6dhP6dReph 6dBP6dRhP6drignAP \n6dtP6drignii, 6drP6drignp 6dnP6drignii6dbP 6dnP6drigni6dvP6tPndP 6d@P6drignp6dcP6dbP 6dsP6drignAP6di 6dcP6dAvPgrPhP 6drigni8o6dcP6dA6tPndP”  \n6doP6drignU6dtP6drignAP 6dcP6drigni8o6dcP6d@P6drigng6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6d@thP6drignii6dbP 6drignp 6dtP6drignAP6dRP6drignii6dbP 6d@P6drignAP6dU 6dRP6dvP6dBP6drignp 6dbP6dRP6drignAi 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dlP6drignAP6dtddhP6drignii 6d@P6drignp6dcP6dbP 6duP6drignp 6drigni6dvP6drP6drignAP6dVP 6duP6drigng6dtddhP6dBP 6d@P6dbhP6dnP 6dbP6drignAP6duP 6dhP6dcP6d@P6tPndP 6dp6d@P6dBP6drigng \n6dAP6drhP6drignAP 6dvP6doP6dRP6drignAP 6dbP6doP6drignAP6di6dbP 6dnP6drignAi 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6dA6dbhP6dnP 6dtdP6drignAP6db8hPlf 6d@tP6dRP 6dAi6d@thP6drignAP6doP 6dhhP6drignii8o, 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP \n6dnP6drignii6dbP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignAP6doP 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6dBP 6dii 6dtP6drignAP6drigni6dYP6d@8hPlf 6dVP 6dbP 6drignp 6dbP6dRP 6dhhP6di6tPndP” \n6dbP6drigni6dvP 6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dAP6dlP6drignUu 6dBP6drigni6dRhP 6doP6drigng6d@tP6dRP 6drP6drignAP6di6drigni6dbP6dcP 6dsP6dbP6dtddhP6dcP6dbP6tPndP 6dsP6drignAP6dhhP 6drignUu 6doP6drignp \n6dBP6drignAi6drP6d@P6drignp 6dRP6dvP6drignii 6drigni6dbP 6dcP6drigni8o6dcP6d@P6dbP 6doP6drignU 6dhPndrPMindu 6dvP6dsP6dRP 6dnP6duP6drignAi6dRP 6dsP6dtddhP6dcP6tPndP 6duP6drignp6dvP6dnP6drignp 6d@P6drignU6dRPJdrignU6dhhP6dcP 6doP6dnP 6d@P6drignp6dvP6dnP6drignp \n6dAP6dhPndrPMindu6drigni8(6dbhP6dbP 6dBhP6drignAu 6dBP6drignU6drigni8o6duhP 6dsP6dtddhP6dcP6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dBP6drignii6dhP6doP6drignp 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dBP6drignAP6duP6dBP 6dU6drigni8o6dhP6d@P 6dnP6di 6dBP6drignU6drigni8o6duhP \n6dhP6drignU6dsP6drignp 6dRP6dvP6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP  \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /22  \n6dbP6dnP6drignii 6dAP6dlP6drignUu 6dBP6drigni6dRhP 6dcP6drigni8o6dcP6d@P 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6d@P6drignp6dvP6drignp6dnP 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6di6dbP 6drigni6dbP6drigni8n6dRP6dYP6drignAP-6dbP6dRP6doP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP 6dhhP 6drignAi  6duP6drignp 6dbP6dvPJdrignUu \n6dtP6drP-6dtP6drP 6dcP6drignAP6dbhP6dbP 6dlhP6dRP 6dBP6dnP6drignAu6dnP6drignp 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6d@P6drignAi6dsP6dRP 6dtP6drP-6dtP6drP 6dcP6drignAP6dbhP 6dBP6drignp6d@tP6drignii-6drigni6dBP6dAP6dvP6doP6drignp \n6dbhP6dhP6dReph 6dbP6dRP6drignAi 6dhhP 6drignAi 6d@hP! 6dbP 6drignp 6d@P6dp-6drP 6dhPndrPMindu  6dAP6dnP6drignAi 6dhhP 6drignAi 6d@hP? 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6di 6d@P6drignp6dvP6drignp6dnP 6dBP6dvPJdrignU6dRPJdrignUu6drigni6dsP6dYP6drignAP 6dBP6drigni6dnP \n6dlP6drignp6dcP 6dhhP 6drignAi 6d@hP 6duP6drignp 6dYP6dp6dvP 6drP6dBhP 6drP6doP6drignAP6duP6doP6drignp 6dBhP6drignAP6dp-6dBhP6drignAi6dYP6drignAP6dRP6drignii 6dBP6dnP6dp 6dtP6drignp6drigni8o6d@hP6dnP!” \n6dcP6drigni8o6dcP6d@P6dbP 6dlP 6dAnusvPrP 6dBhP6drignii6dRP 6dBP6drignAP6d@P 6doP6dnP 6dtdP6drigng6dcP6drignAP 6dtP6drignp6dcP6dbP6tPndP  \n6dBP6duP6dcP6drignAu6dAnusvPrP-  \n“6dcP6drigni8o6dcP6d@P, 6dBP6drignp6drP6drignii 6d@P 6dhPndrPMindu  6dnP6di 6dBP6drignU6duhP6drignAi 6dhhP6drignii8o 6duP6drignp 6dA6drP6dcP 6dBP6drignAP6d@P 6dBP6drignAP6duP6dBP, 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dp6d@P6drignp 6d@P 6dhPndrPMindu  \n6doP6dnP 6doP6drignAP6drigni6dnP6d@P6drignp 6dA6drigni8o6dhhP 6duP6drignp 6duP6drignp 6duP6drignp6d@P6drignp 6dnP6drignii6dhP-6drP 6dhPndrPMindu -6dnP6drignii6dhP 6duP6dlP6dvP 6dsP6dRP6dvP6dbP 6dsP6drignAP6di 6dU6d@thP6dBP6drignAi6dp \n6dg 6dg6dbP6dRP 6dg6d@P6drignp 6dBP6drignp6drP6drignii 6dBP6drignp6dVP6drP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6duP6drignp 6doP6drignAP6dnP6dVP6drignii6dYP6d@P6drignAP6dbP 6drigni6dVP6dsP6dRP6drignii6d@P \n6dBhP6drignp6dcP6tPndP 6duP 6dhPndrPMindu  6drP6drignp 6dnP6drignAi 6dBhP6drignp6dcP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dbP6dvPJdrignUu 6dp6dbP 6dthP6drignAP6dsP 6duP6doP6drignii6dnP6doP6drignp 6dbP 6drignp 6dRP6drignAP6dbP 6dBP6drignii6d@tP, 6dbP6drigng6dnP \n6drP6drigng6dnP6drignAP6dbP 6dBP6dtddhP6dbP6drignAP 6dbhP6drignAP6dnP 6dBhP6drignp6dcP6di, 6dg6dvPJdrignUu6doP6drignp 6dvP6duP6drignAP6dRP-6dBP6duP6drignAP6dRP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dnP6drignp 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6drP6drignp \n6drP6drignAP6dp-6drP6drignAi6dbP6dtddhP6drignAP6dbP 6dcP6drignAP6dcP6dhP6doP6drignp 6dBhP6drignAi6dYP6drignAP6dRP6drignii6dbP 6duP6drignp 6dsP6drigni8n6dRP6dhP6dp 6dtP6drignp6dcP6drignAi6dnP  6drP6drignp 6d@P 6dhPndrPMindu  6dtP6drignp6dBP6drignp 6dbP 6drignp 6dcP6drignAi6dnP , 6duP6drignp \n6drP6doP6drignAP6duP6drigng6dbP 6dsP6drigni8n6dRP6dhP6dp 6d@P 6dhPndrPMindu  6dtP6drignAP6di6dp 6dtP6drignp6dcP6drignAi6dnP!” \n6drP6doP6drignAP6duP6dbP 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6drP6drignU6drigni6dnP6d@P6drignp 6dcP6drigni8o6dcP6d@P6drigng6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6drhP6d@P6dRP6dAnusvPrP6duP6dbP 6drP6dvP 6dBhP6drignp6d@tP6dcP6tPndP 6dBP6drignAP6duP6dcP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6dvP6doP6dvPJdrignUu 6dhPndrPMindu  6d@thP6drignii6dbP 6drignp 6dtP6drignAP6dRP6drignp6dbP 6drigni8o6duP6dnP6dlP6drignii 6duP6drignii6dBP6drignAi 6dhhP6drignii8o, 6dp6dbP6dRP 6doP6drignAP6dnP6drignp 6dii 6dnP6drignAi 6duP6drignp \n6dnP6drignii6dbP-6dA6dthP6dcP6drignAP6dbP 6drigni6dVP6dhP6drignAP6dRP 6dnP6drignAi 6dbP6dRP6drignAi 6dhhP6drignii8o6tPndP 6dhhP6drignAP6d@P6drignii 6dbhP6drigng6drigni8o6dcP 6dlP6drignAP6doP6dbP 6dhP6drignAu6dRP6drignAP6dvP6drignAP6dsP6dRP \n6dBP6drignAP6drigni8o6duP 6drP6dbP 6drignAi  6dhhP6drignii8o, 6duP6drignp 6dBhP6drignAP6dYP 6drP6doP6drignAP6duP6dbP 6dp6dbbP6drigng6d@tP6drignAP 6dcP6drignAP6dcP 6dii 6dbP6drigni6dvP 6dtP6drignAi6dvP 6duP6drignp \n6dshP6dcP6dnP6doP6drignAP6drP 6dhPndrPMindu  6dA6dthP6dcP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP, 6duP 6dhPndrPMindu  6dBhP6drignp6dcP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dA6dbhP6dnP6drigng 6dg6dbP6dRP6drignAP 6dhP6dhP6dReph6doP6drignp 6dAP6dnP6dp 6dhP6drignAP6dvP6drignAi \n6dhhP6drignii8o6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dii 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6di 2 6d@P 6dhPndrPMindu  6dbP6drigng6dnP6drigng 6doP6dnP6drignU6dbhP6drignp 6dnP6drignp 6dhhP6drignii8o6tPndP” \n“6duP6drignAP6dp 6dtP6dvP6dbP6tPndP 6duP6drignp 6duP6drignp6dvP6drignp6dnP 6dbP6dRP6d@P 6drP6drignp 6d@P6drignp6dvP6drignp6dnP 6dsP6drignAu6d@P6tPndP”  \n  \n6drhP6dBtP 6drP 6dAnusvPrP 6dbhYP6drignAP : 2505 \n                                                           \n2 6doP6dvP6drignp6drhP-6drigni6dtP6dnP6drignp6drhP  \n \n \n \n23 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n \n \n6dg6duhP6dRP6drignii \n6dbP6drignAP6dn8hPlf 6dvP6dsP6dRP 6dtdP6drignp6dRhP6dvP6d@8hPlf 6d@hP6drignii 6d@thP6drignpAnusvPrP6dlP6drignAP6doP6drignp 6dbP 6drignU 6drhP6dbP 6dhP6drignAP6drigni8n6dRP6d@tP6drignAP 6dAP6dhPndrPMindu6d@thP6drignii 6dlP6drignAu6dAnusvPrP6dhhP 6dbP6dAvPgrPhP 6d@tP 6dhPndrPMindu 6dlP6dnP6drignp \n6drP6drignU6dbP6dcP6drignAP 6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6dtP6drignUu 6dBP6drignAP6dhPndrPMindu6drP 6dshP6drigni8n6dRP6dbbP 6drignp  6dRP6dvP6drignAi6d@hP  6drigni6dbP 6dnP6duP6drignAi6dRP 6dsP6dtddhP6dcP6tPndP 6dg6dnP6drignAP 6dsP6drignAP6dhPndrPMindu6dhP 6dBP6duP6drignp \n6dBhP6drigng6dRP6drignp6drP 6dhPndrPMindu  6duP6drignp6dRP6dbP-6duP6drignp6dRP 6dcP6drigng6dbP 6dbhP6drignU6dRP6dsP6drignii-6d@thP6drignpAnusvPrP6dlP6drignAP 6dnP6drignp6dnP6drignp 6dbP 6drignU 6drhP 6dU6dbhP6drignAP6dRP6dp 6duP6drignAP6di6d@P6drigng 6dhhP6dcP6drignAP 6dAP \n6dU6dbhP6drignAP6drigni6dtddhP-6dU6dbhP6drignAP6drigni6dtddhP 6dlhP6drignU6drigni8o6doP6d@P6drigng 6dhhP6dcP6drignAP6tPndP 6d@P6drignAi6dBP6drignii6dhP 6drP6drignU6dbP6dcP6drignAP 6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6drP6drignp6dvP6drigng 6dRP6dr@P6drignp–6dRP6dr@P6drignp \n6dtP6drigni8(6dhhhP6dnP6drP 6dhPndrPMindu  6dU6d@@P6dRP-6doP6drignU6dvP6drignp6dhPndrPMindu 6dBP6drignAP6dthP6drP 6dhPndrPMindu  6dlhP6dRP 6drigni6dtP 6drP 6dA6dBP6drignAi 6dhhP6dcP6drignAP6tPndP 6dbP6dnP6drignii 6dshP6drigni8n6dRP6dbbP 6drignp  6dtP6drignp6dbhP   \n6dnP6duP6drignAi6dRP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dvPJdrignU6dnP6dbP 6drignp 6dsP6dRP 6dhhP6dcP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dBP6duP6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6dnP6drigni6dvP6tPndP  \n6d@P6drignAP6dBP6drignp 6drP6dvP6drignAi6d@tP  6dbP6dAvPgrPhP 6dp6dbP 6dBP6drignAP6dhPndrPMindu6drP 6dAP6dlP6drignUu 6dg6dvP6drigng 6dBP6dRhP6dcP6drignAP6tPndP 6dbP6drignAP6dn8hPlf 6dvP6dsP6dRP 6dbP 6drignU 6drhP6dbP \n6dBhP6drignAP6dRP 6dRP6dvP6drignAi6dnP  6doP6drignU6dtP6drignAP 6doP6dnP 6d@P6drignii6dnP 6doP6drignAP6drP6dbP 6dg6duhP6dRP6drignAP6dp6dcP 6dbP6drignAP6duP6dsP6dRP 6dhhP 6drignp 6dcP6drignAi6dnP 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6doP6dnP6drigng \n6dbhP6drignU6drhP6drignii 6dhhP6dcP6drignAi6dnP  6dAP 6doP6drignU6dr8hPlf 6dbP6drignii8( 6drP6drignp6dvP6drigng 6d@thP6drigng6dRP6dsP6dRP 6dhhP 6drignp 6dcP6drignAi6dnP 6tPndP 6dbhP6dnP6dvP6dnP 6doP6dnP 6dbhP6dRP6dvP6dRP 6dtdP6drignp6dlP6dbP \n6drP 6dAnusvPrP 6dlP 6dvP6drigni8n6dRP6dYP6dRP 6doP6drignU 6dhPndrPMindu 6dvP 6dtP6drignp6dbhP  6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dBhP6drigni8n6dRP6drP6dbP 6drigni8o6drP 6dRP6dlP6dRP 6dbP 6drignU 6drhP 6dA6drP6drignAP6dnP6drignii6drP 6dhPndrPMindu  6dU6dbhP6dtddhP6dcP6drignAi6dnP  \n6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6doP6dnP 6dvP6drigni8n6dRP6dYP6drignAP6dp6dcP 6dhhP 6drignAi 6dnP6tPndP 6dshP 6drignp 6dRP 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dBhP6drigni8n6dRP6drP6dbP 6dthP6dtddhP6dlP6dRP 6dbhP6drignU6dRP6dsP6drignii 6dvP6drignp6d@P6drignAi6dnP  6d@P 6dhPndrPMindu 6dp \n6dA6drP6drignAP6dnP6drignii6drP 6dhPndrPMindu  6dbP 6drignU 6drhP 6dU6dbhP6dtddhP6dcP 6dvP6drignp6d@P6drignAi6dnP , 6d@P6drignp6dbP6dRP 6dbhP6drignU6drhP6drignii 6dvP6drignp6d@P6drignAi6dnP 6tPndP  \n..6dlP6drignU6dnP-6dthP6drignU6dnP 6doP6dnP 6dbP6drigni8n6dRP6d@P6drignp 6dhhP6dcP 6d@P6drignAP6dBP6drignp 6dp6dbP 6dcP6dl8hPlf 6dlP6drignii 6dcP6dlP 6dhP6drigni8o6dcP 6dp6dcP6drignAP6tPndP \n6dg6dnP6drignAP 6dbP 6drignU 6drhP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dbP 6drignU 6drhP6drignp 6dhhP6drignii8o 6drigni6dbP6dYP6drigng 6duP6drigni6dtddhP 6drigni8o6dBhP6dRP6drignAP 6drigni8o6drP 6dRP-6drigni6d@P 6dRP 6dnP6drignp6dnP6drignp 6dU6dbhP6drignAP6dtddhP6drignAi 6dhhP 6drignAi 6d@hP  6d@P 6dhPndrPMindu  \n6drigni6dbP6dYP6drigng 6dUu6dsP6dRP6drignp6drP 6dhPndrPMindu  6dbP6drignAP6drigni6d@tP 6dhP6d@tP6drignAP6di 6dBP6dnP6dBP6drignAi 6dhhP 6drignAi 6d@hP, 6dU6drrP6dRP6dbP 6dU6dsP6duP6drignAP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dhhP6drignii8o6dvP6drignp6tPndP 6duP6di \n6duP6doP6drignii6dnP6doP6drignp 6dAP6dnP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dnP6drignp 6dU6doP6duhP6drignAi6dp, 6dg6di6doP6drignp 6dbP 6drignU 6drhP6drignp 6dU6doP6duhP6drignAi6dp6tPndP 6dcP6dlP 6dA6drigni6dBP6d@P6drignp \n6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6doP6dnP 6dBP6dtddhP 6dvP6drigni8n6dRP6dYP6dRP 6dtP6drignp6dbhP6drignAi 6dhhP6drignii8o 6dbP 6drignp 6d@P6drigng 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dsP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6dvP6drignp6dnP?” \n6dbP6dbbP6drignAP6dbP 6dbP6drignAP6dn8hPlf 6dvP6dsP6dRP 6dbP 6drignU 6drhP6dbP 6dBhP6drignAP6dRP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dA6dsP6dnP 6d@P6drignii6dnP 6doP6drignAP6drP6dbP \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /24  \n6dg6duhP6dRP6drignAP6dp6dcP 6dbP6drignAP6duP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dAP6dRP6drigng 6dg6duhP6dRP6drignAP6dp6dBP6dsP6dRP 6dhhP 6drignp 6dcP6drignAi6dnP 6tPndP ‘6dsP6dBP6drignAi’6dbP 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6drP6drignU6drigni6dnP \n6duP6drignp6dnP6drignAP 6d@thP6drigng6dRP6drignp6dsP6dRP 6dRP6dvP6drignAi6dnP  6d@P6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dsP6dp6dBP 6dbP6drignii8(, 6dnP6drignp 6dsP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6dAP 6dnP6drignp 6dsP6drignAP6dBP6dp 6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi!” \n6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6dlP6dsP6dbP 6dbP6drigng6dnP6drigng 6dA6d@hP6drignpReph 6dnP6drignp 6dcP6dlP6dcP, 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dBP6drignU6duhP6dcP6drigng 6dRP6dvP6drignAi6d@P 6d@P6dbhP6dnP  6dnP6drignp6tPndP \n6doP6dnP6doP6drignp 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dRP6dr@P6drignp-6dRP6dr@P6drignp 6dA6dbhP6dnP  6dcP6drigng6dbP 6dhP6dcP6drignAi6dbP 6dtdhP6dBP6drignAP6drigni6dvP 6dcP6dlP6dcP 6dA6drigni8o6dhhP, 6dnP6drignii6dbP \n6dvP6dp6d@P 6duP6drignp 6dtP6dRP6dBP6du8hPlf 6duP6drignp6dsP6dRP 6dBP6drignAi6drP 6dnP6drignii6dbP 6duP6dbP6drignAP6dhPndrPMindu 6dsP6drignU6drigni8o6dhhP 6drigni8o6dcP6dAi6dnP6tPndP 6dbP6dvP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6d@P 6dhPndrPMindu  6d@tP6dvP6dcP6dBP6drigng-6dBP6drignU6dcP6dBP 6dhhP6drigng6drigni6dtddhP 6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6tPndP 6dtP6dRP6dBP6du8hPlf 6duP6drignp6dsP6dRP 6dhP6dcP6drignUu, \n6dhP6drignAP6dvP6drigng 6dsP6drignii6dBP 6dcP6drignp6dBP 6dAP 6dlP6drignAP6doP-6dlhP6dRP6dbP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dlP6ds8hPlf 6dsP6drigng 6dbP6dAvPgrPhP 6dcP6drignp6dBP6tPndP” \n6dhP6drignAP6dvP6dbP 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6drP6drignU6drigni6dnP 6dbP6dbbP6drignAP6dbP 6doP6dnP 6dhP6dsP6dhP6dsP6drignp6dcP6drignAi6dnP 6tPndP 6drigni6dbP6dp6dbP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dtdP6drignp6dRhP-6dtP6drignUu \n6dlhP6dn8hPlf 6d@tP6drignAP 6drigni6dBP6dcP6doP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP 6dhhP 6drignp 6dcP6drignAi6dnP6tPndP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dhP6drignAP6dvP6drignp 6dnP6drigni6dvP, 6dsP6drignAP6drigni6dnP6dYP6drigng6dhPndrPMindu 6dsP6drignii6dBP6dvP6tPndP”   \n6duP6drigni6dvP6dnP6drignAP 6dAP6dlRP6dvP 6dbP 6drignp 6drigni8o6dcP6dAi6dnP 6d@P6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6dp6dbP 6dhP6drignp6dbP6drignii8( 6dhP6dRhP6drignAP 6dUu6dvP6drigng 6doP6drignAP6drigni6dnP 6dlP6drignp6dcP6drignAP \n6doP6drignU6dtP6drignAP 6dBP6drignii6dhP6doP6drignp 6dp6dbP6d@tP6drignAP 6dU6dbP6dtddhP6drignUu8Plt 6dbP6drignAP6duP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dAP6drigni6dBP6dp 6dlP6drignp6dcP6tPndP 6dg 6dii 6duP6drignp 6dsP6drignAP6drigni6dnP 6dsP6drignii6dBP6drignAi6dbP \n6dbP6drignii8( 6doP6drignAP6dnP6drignp6tPndP 6dbhP6drignp6dnP6drignAP6di6drP 6dhPndrPMindu  6dcP6dAvPgrPhP 6dbP6dAvPgrPhP 6dhhP 6drignU 6dh8hPlf 6dhhP 6drignp  6dsP6drignAP6drigni6dnP 6dthP6drigni8n6dRP6dbP 6dnP6doP6dlP6dRP 6dsRP6drhnP 6dAP6drigni6dBP 6dlP6drignp6dcP6tPndP  \n6d@P6d@P6doP6d@P 6dbP6drigni8n6dRP6d@P6drignp 6dRP6dvP6drignii 6drigni6dbP 6dthP6drignAP6dhPndrPMindu6di-6dtP6drignp 6drP6drignU6dbP6dcP6drignAP 6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dAP6dhPndrPMindu6dlP6dnP6doP6drignp 6dhP6drignAP6dvP 6dBP6dnP6dBP6dp 6dbP6drigni6dvP 6dtP6dvPJdrignU6dnP 6dAP 6dbP6dcP6dsP6dRP 6drP 6dhPndrPMindu  6dp6dbP 6dcP6drigng6d@tP6drignAP 6dsP6drignAP6drigni6dnP \n6dnP6drignp6dnP6drignp 6dAP6dBP6dvP6tPndP” \n6drP6drignU6drigni6dnP 6doP6dnP 6dvP6dc8hPlf 6dcP6drignU6dbP 6dBhP6drignp6dcP6tPndP 6dA6dsP6dnP6drignp 6dAP6dhPndrPMindu6dlP6dnP 6drigni6dtP 6drP 6dBP6dRhP6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6dAP 6dbP6drignAP6dbP6drignAP \n6dtP6dRP6dBP6du8hPlf 6duP6drignAP 6dsP6dRP6dvP6dbP 6dg6drP6drignAP6dRP6dsP6dRP 6dbP 6drignU 6drhP6dbP 6dBhP6drignAP6dRP6drigng 6dAP 6dbhP6drignU6dRP6drigni6dsP6dYP6drigng 6dRP6drigni8(6dbhP 6dhP6drignAu6dbP6drignii8(6dsP6dRP \n6dBP6drignAi6drP6dcP6drignAP6tPndP  \n6dbP6dcP6dsP6dRP 6drP 6dhPndrPMindu  6dcP6drigng6d@tP6drignAP 6dnP6drignp6dnP6drignp 6dAP6drigni6dBP 6dAP6dlP6drignUu6doP6drignp 6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6dnP 6tPndP \n6dtP6drignp6dbhP6d@P6drignp 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dAP6dBP 6dbP6drignii8( 6dsP6drignAP6drigni6dnP 6dsP6drignii6dBP6drignAi6dbP 6dcP6drigng6d@tP6drigng 6dRP6dvP6dcP, 6dsP6drigni6dvP 6dnP6drignp 6duP6drignp 6drigni8o6dthP6dYP6drignAP-6dsP6drignU6d@P6drignAP6dbP \n6dcP6drigng6d@tP6dbP6drignii8( 6dhhP6dcP 6drP6drignp 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP 6dAP6dBP 6dcP6drigng6d@tP6drignAP!”   \n \n \n25 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n6dbP6drigni6dvP  6dU6d@thP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6dp6dbbP 6drignp  6dhhP6drignAP6dhPndrPMindu6dbP6doP6drignp 6dlP6d@tP-6dtP6drignp 6dsP6drignii6dBP 6dlP6drignp6dcP6drignAP6tPndP 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dBhP6drigni8n6dRP6drP6dbP \n6dhhP6drignAP6dhPndrPMindu6dbP 6dnP6di 6dsP6drignU6dRP6dcP6drignAi6dnP6tPndP 6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dp6dbP 6dcP6drigng6d@tP6drignAP 6dAP6dRP6drigng 6dAP6drigni6dnP 6dtP6drignii?” \n6doP6dnP6drignAP6dvP6drignii 6dbP6dRP6drignAi6d@P 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dAP6dBP 6drigni6dbP6dp 6dA6dnP6dBP6dvP6tPndP 6duP6drignp6d@P6dBP6drignp 6dA6dnP6dcP6dvP 6dg6d@P6dBP6drignp 6drigni6dsP6dYP6drignAP6drP6drigng 6dhhP 6drignp6dcP6dp6tPndP \n6dBP6drignAi6drP6dvP6tPndP 6dbP6drignii8( 6dsP6drignU6dhhP6dp 6dcP6dlP6dcP 6dhhP 6drignp 6dcP6dvP?”  \n6dbP6dbbP6drignAP6dbP 6dvP6dc8hPlf 6dcP6drignU6dbP 6doP6dnP 6dtP6drignp6dbhP  6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dlP6dsP 6dbP6dRP6drignAi6dbP 6doP6drignUu6dtdP6doP6drignp 6dAP6drigni6dBP 6dlP6drignp6dcP6drignAP, \n6duP 6dhPndrPMindu  6dsP6drigni6dvP 6dnP6drignp 6dhP6drignAP6dvP6drigng 6dsP6drignii6dAP 6dtP6drignp6dBP6drignAi6dnP 6d@P 6dhPndrPMindu  6drigni6dBP6dnP6drignAP 6dbP6drignAu6doP6drignp-6dshP 6drignU 6dcP 6dr8hPlf 6d@tP6drignAu6dsP6dbP 6dV8hPlf 6dYP6drignAP6dbhYP6drignAP6dnP 6dtP6dAvPgrPhP \n6dtP6drignp6d@P6drignAP6tPndP 6dbP6dvP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dsP6drigni6dvP 6dnP6drignp 6dhP6drignAP6dvP 6dsP6drignii6dBP 6drigni8o6dcP6dA6tPndP 6dlP6dsP-6drP6dssP 6dbP 6drignp 6d@P6drignAu 6dsP6dtddhP6drignAP6dp6dcP 6duP6drignAP6di 6dhhP6di6tPndP” \n6d@P6drignAi6dBP6drignii6dhP 6dAP6dhPndrPMindu6dlP6dnP6drP 6dhPndrPMindu  6dhP6drignAP6dvP 6dAP6dp6dcP6tPndP 6drigni6dlP6dcP6drignAP6drP 6dsP6dbP6dtddhP6drignAi6d@P 6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dAP6di 6dbP 6drignU 6drhP6drignii 6dA6doP6drignAP6dVP6dr8hPlf 6dYP6drignAP 6dhhP6drignii8o, 6dA6dtP6dvP6drignAP 6dBhP6drignAP6dtP6drigng 6dBP6drignii6d@P 6dlP6drignp6dcP6tPndP” \n6dbP6dnP6drignii 6dlP6drignU6doP 6dvP6drigng6di6d@P 6dshP 6drignp 6dRP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dbP 6drignp 6d@P6drignp6dbP 6dthP6drignU6dA6dcP-6dsP6dbhP6drignAP6dtddhP6dcP 6dsP6drigni6dvP6dcP6drignU6dbP6drignAP 6dcP6drigng6dbP 6drP6dBhP 6dhhP6dcP6drignAP 6duP6drignp 6dp6dbP 6drigni6dtP 6dnP \n6doP6drignAP6dlhP 6drigni6dBP6d@P6dnP6drignp 6dnP6drignAP6drigni8o6dhP 6dbP6dAvPgrPhP 6dBP6duP6drignAi6d@hP 6duP6drignp ‘6dlP6drignp6dcP 6doP6drignAP6dlhP 6dU6dnP6d@P6drignii6drP 6drigni6dtP 6dnP 6dBP6drignAP6dhPndrPMindu6dbP6drignii8(6tPndP’ 6dbP6dvPJdrignUu \n6duP6drignp 6dii 6dbP6drigng6dnP 6drigni6dvP6drP6drignAP6dVP 6dBhP6drignp6dcP? 6d@P6drignii6drigni6dnP6dYP6drigng6dhPndrPMindu-6dhP6drignAu6d@hP6drignAP6di6drP 6dhPndrPMindu  6dbP6doP 6dBhP6drignp6dcP6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6drP6drignp 6dnP6drigni6dvP, \n6dbP 6drignp 6d@P6drignp 6dvPJdrignU6dnP6dbP6drignAP 6drP6dBhP6doP6drignp 6dA6drigni6dtdP6dlP 6drigni6dBP6drP6dVP6drignAP6drP 6dhhP 6drignp6dcP6drignAi6dnP  6duP6drignp 6duP6dbhP6dnP  6dp6dbP 6drigni6dtP 6dnP 6doP6drignAP6dlhP 6drP6dnP \n6duP6drignAP6dtddhP 6dbP6drignAP6drigni6d@tP 6drP6dbP 6drignAi  6dhhP6drignii8o 6d@P6dbhP6dnP  6dU6dnP6d@P6drignii6drP 6drigni6dtP 6dnP 6drigni6dbP6dp 6dnP6drignp 6dbP6d@tP6d@P!” \n6dbP6dbbP6drignAP6dbP 6dBP6drignAP6d@P 6drP6drignU6drigni6dnP 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dhP6drignAP6dvP6drignp6dbP 6d@P6drignAP6dU6doP6drignp 6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6dBP6dvP6drignAi6dbP  6dlP6drignp6dcP6drignAP6tPndP \n6doP6dnP6doP6drignp 6dbP6drigng6dnP6drigng 6dsRP6drhnP 6dA6drigni8o6dhhP 6dAP 6dg 6dbP 6drignp 6dovP6dRP6drigng 6dBP6dvP6drignAi6dbP 6dlP6drignp6dcP6drignAP! 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dBP6drignii6dhP6doP6drignp 6d@tP6drigng6dbP6dBP6drigng \n6dnP6drignii6dbP 6dnP6drigni6dvP6tPndP 6duP6dbhP6dnP6drignp 6dRPJdrignUu6dbP6d@P6drignAP 6d@P6dbhP6dnP6drignp 6dsP6drignU6dhhP6dBP6drignAi6dnP6tPndP 6dlP6dRP 6dA6dhPndrPMindu6drigni6d@tP6d@P6drignp 6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6dg 6duP6drignp 6dbP6dvP6drigni8o6dcP6dAi?” \n6duP6drignp6dnP6drignAP 6dbP6dbbP6drignAP6dbP 6dnP6duP6drignAi6dRP6drP 6dhPndrPMindu  6dU6d@P6drignAi6dRP 6dlP6drignp6dcP 6dhhP 6drignp 6dcP6drignAi6dnP6tPndP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dbP6drignii8(?”  \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /26  \n“6dnP6drignp 6dA6dsP6dnP6drignp 6dsP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6dAP 6dnP6drignp 6dsP6drignAP6dBP6dp 6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi?” \n6drP6drignU6drigni6dnP6d@P6drignp 6duP6drignp6dnP6drignAP 6dthP6dbP-6dtP6drignp 6doP6dnP 6dsP6dtddhP6dcP6drignAi6dnP 6tPndP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6d@P6drignii6dnP 6doP6drignAP6drP6dbP 6dbP6drignAP6duP 6d@P6drignp6dnP6drignAP 6dg6duhP6dRP6drignAP 6dlP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dnP6drignp 6dA6dsP6dnP6drignp 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dsP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6dAP \n6dnP6drignp 6dAP6dnP6drignp 6drigni6dbP6dYP6drigng 6dsP6drignAu6dcP6dbP6tPndP”  \n“6drP6drignp 6dbP6drignii8(?” \n‘6drP6drignp 6dbP6drignii8(’ 6drP6drignU6drigni6dnP6d@P6drignp 6duP6drignp6dnP6drignAP 6drP6drignU6dbP6dcP6drignAP 6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6dsP6drP6drignii6duP 6dlP6drignp6dcP6drignAP6tPndP 6duP6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6dbP6drigng6dnP6drigng \n6dBP6dhhP6drignAP 6dVP6drignAP 6drigni8o6drP 6dYP6drignAP6dnP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dBP6drignp6drigni8o6d@hP 6d@P 6doP6dnP6dbP 6dBP6drignp6d@hP6drignAP 6drigni6dbP6dYP6drigng 6drP6drignU6dnP6dp 6dhP6drignAP6dvP6dcP6drignAP6dsP6dRP 6dsP6drP6drignii6duP \n6duP6drignAP6di6d@P 6d@P6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6dbP6dbP6drigng 6dsP6drP6drignii6duP 6dlP6drignp6dcP6drignAP6tPndP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6d@P6drignii6dnP 6doP6drignAP6drP6dbP 6duP6drignp 6dg6duhP6dRP6drignAP6dp6dcP 6dbP6drignAP6duP 6dhhP6dcP 6dg6dbP6dRP6drignAP 6dhhP6drigng6drigni6dtddhP 6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6tPndP \n6duP6di6drP 6dhPndrPMindu  6doP6dnP6drigng 6dvP6dc8hPlf 6dcP6drignUu6dbP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6tPndP” \n6dbP6dbbP6drignAP6dbP 6duhP 6dhPndrPMindu 6dsP6drignAP6dp6dcP-6d@P6drigng6dsP6drignAP6dp6dcP 6dBP6drignAP6d@P6dbP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dA6dRP6d@hP6drignp 6dnP6drignp 6dcP6dlP6dcP6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP \n6duP6dbhP6dnP  6drP6drigng6duhP6dvP6drignAP6doP6drignp 6dBP6drignAi6drP6dcP6drignp 6dhhP 6drignAi 6d@hP  6d@P6dbhP6dnP  6dsP6drignU6dhhP 6drignAi 6dYP6drigng6dbP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dA6drigni8o6dthP6dbP6drignAP6dRP 6dA6drigni8o6dhhP6dp6tPndP 6dii \n6dnP6drigni6dvP 6dnP6drignp 6duP6drignp 6duP6drignp 6dBP6duP6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6drP6drignp 6drP6drignU6drigni6dnP 6drigni8o6dcP6dA6tPndP 6dtP6drigng6dvP6dRP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dnP6drignp 6dBP6drignAP6duP6dBP6tPndP 6duP 6dhPndrPMindu  \n6dbP6drigng6dnP6drigng 6dsRP6drhnP 6dU6d@thP6d@P 6dAP 6dg6dbP6dRP 6dbhP6dnn8hPlf 6dtdP6dnP-6doP6dnn8hPlf 6dtdP6dnP 6dnP6drignAi 6dvP6drigng6dp6d@P 6d@P 6dhPndrPMindu  6dg6dbP6dRP 6dRP6drP 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP \n6drigni6dnP6dbP6dcP6d@P6tPndP 6dAP 6duP6drignAP6dBP6drignp 6dRP6drP 6dnP6di 6drigni6dnP6dbP6dcP6d@P 6d@P6drignAP6dBP6drignp 6dbP6d@hP6drignii 6dsP6drignii6dBP 6dRP6drigni8o6drP 6dYP6drignAP 6dBP6drigni6dnP \n6dRP6drP6drignAP6dp6dBP..? 6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6dbP6dnP6drignii 6dshP6drigni8n6dRP6dhhP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6dbP6drigni6dvP 6dYP6drignAu6tPndP 6dnP6drignii6dbP 6duP6dbP6drignAP6dhPndrPMindu 6dnP6di 6dBP6drignU6drigni8o6duhP \n6dsP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP?” \n6dnP6doP6dvP6dRP 6drP6drignAP6dhPndrPMindu6drP 6dhhP6drigng6dtddhP6drignAi6d@P 6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6dBP6drignAP6duP6dp 6dcP6dlP6dcP6drignAP-  \n“6d@P6drignii6dnP 6doP6drignAP6drP 6dsP6drigni6dvP 6dnP6drignp 6dRP6drignp6drigni6dtdP6dYP6drigng 6dr8hPlf 6d@tP6drignp6drhP6dnP6dbP 6dp6dbP6d@tP6drignAP 6dA6dsP6drignp6drigni8o6dhhP6d@P 6dshP6drigng6dnP 6dbP 6drignp 6dcP6drignAi6dnP \n6duP6drignp 6dbP6drignAP6drigni8(6dcvP  6dbP6d@hP6drignAP 6dsP6drignAP6d@thP6dbP 6drP6doP6dp 6dBhP6drignp6d@tP6dcP 6drP6drignp 6duP6dRPJdrignUu6dRP 6dA6drigni6dBP6dAi6tPndP 6dA6dbhP6dnP  \n6dAu6dlP6d@P6drignAP6dp6dcP 6dhhP6drignii8o6tPndP 6dbP6drignAP6drigni8(6dcvP  6dBP6drignAP6dRP6dvP 6dBP6duP6drignp 6duP6dbhP6dnP  6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6dBP 6d@P6dbhP6dnP  6dAP6dRP6drigng 6dlP6dsP \n6dvP6drignp6d@P6di6tPndP” \n6dbP6drigni6dvP  6dshP6drigng6dnP 6dbP6drignAP6drigni6d@tP 6dtP6drignp6dcP6drignAi6dnP 6tPndP 6dbP6d@hP6drignAP 6drigni8o6dcP6drigni8(6dbhP6d@P6drignp 6dhhP6drignii8o, 6dBP6drigni8o6dhP 6d@P6drignp 6dhhP6drignii8o, 6dg6d@P6drignAu \n \n \n \n27 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n6duP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6dBP6drignAP6drigni8o6dhP  6dtP6drignp6dBP6di..6tPndP 6doP6dnP6doP6drignp 6dbP6drigng6dnP6drigng 6dBP6drignp6drP6drignii 6dcP6dvP6drignAi6dRP 6dnP6drignAi 6dU6d@thP6dcP6tPndP 6dlhP6dRP6doP6drignp 6dbP 6drignp 6d@P6drignp6dbP6drigng \n6dbP6d@hP6drignAP 6dAi6dhhP 6drignp , 6dA6dsP6dnP6drignAP 6dtP6dvP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dbP 6drignp  6dbhP6d@t@tP6drignAP 6dbP6dvP6dcP6dbP 6duP6drignp 6dbP6dvP6dBP6drignAi6tPndP 6duP6drignp 6doP6dnP 6dshP 6drignU 6dRP6d@P 6drP6drignp \n6dbP6d@hP6drignAP 6dcP6dAvPgrPhP 6dcP6drignp6dBP 6duP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6dsP6drigni6dRhP  6dtP6drignp6dBP6di..! \n6dRP6drignp6drigni6dtdP6dYP6drigng 6dr8hPlf 6d@tP6drignp6drhP6dnP6dbP 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6drP6drignU6drigni6dnP 6dbP6drignAP6dbP6drignAP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dsP6drigni6dvP 6dnP6drigng 6dbP6drigni6dvP 6dYP6drigng 6dbP6d@hP6drignAP-6dsP6drignAP6d@thP 6dbP 6drignp 6dnP6drignp 6dhhP 6drignp 6drigni8o6dcP6dAi 6dAP6drigni6dbP 6dsP6drigni6dvP 6dcP 6dBP6drignp6dRP 6dhhP6dcP?” \n6dsRP6drhnP 6drP6drignU6drigni6dnP 6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6d@thP6doP6drignAi6dbP  6dlP6drignp6dcP6drignAP6tPndP 6duP6drignp6dnP6drignAP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dsP6drignp6d@tP6dbP 6dBP6drignAP6d@P 6doP6dnP6drignp 6dnP6drignp \n6dsP6dtddhP6drignAi6dnP 6d@P6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6drP6doP6dp 6dlhP6drignU6drigni8n6dRP6dYP6drignAP6di6d@P 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dsP6drigni6dvP 6dcP 6dBP6drignp6dRP 6dhhP6dcP6tPndP 6dg6dvP6drigng 6d@P 6dhPndrPMindu  6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6tPndP 6dnP6di 6d@P 6dhPndrPMindu  6dtP6drignp6dbhP6drignAi 6dnP6drignAi 6dhhP6dvP6dbP 6duP6drignp \n6dYP6drignU6drigni6dnP6dVP6drigni8o6drP6dReph6d@tP6drignii 6dvP6drigng6di 6dAP6drigni6dbP 6dbP6drignAu6dcP6drignp6duP, 6drP6dRP6dbP6drignAP6dRP6drignii 6dhPndrPg6drigni6dshP 6drP 6dvP6drigng6di 6dAP6drigni6dbP 6dbP6drigng6dnP6drigng \n6drP 6dAnusvPrP 6dr@hP6drignAP, 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dlP6drigng6dRP6drignp6dbP 6dvP6drignAP6d@hP6dbP 6dbhP6drignp6dcP6drignAu6dnP6drignAP 6dBP6drigni6dnP 6dlP6drignp6dcP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6duP6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6drP6dRP6drignAP6dthP6dbP \n6dBhP6drigng6duP 6dBP6drignU6duhP6drignAi 6dhhP 6drignAi  6d@P6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6doP6drignU6dtddhP6dnP, 6dU6dsP6dnP6drignAi6dnP 6drigni6dBP6dAP6dvP6dbP 6dBhP6drigng6duP 6dBP6drignU6duhP6drignAi 6dhhP6di6tPndP” \n6dbP6drignAP6dbP6drignAP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dBP6dvP6dbP 6drignAi 6d@P 6dtP6drignp6dbhP  6dhhP6drigng6dRP 6d@P6drignAP6drigni6dnP 6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6dRP6drignp6drigni6dtdP6dYP6drigng 6drP6dvPlPnt  6d@tP6drignp6drhP6dnP 6dlP6drignp6drigni8o6dcP6dAi?” \n6duP6drignp6dnP6drignAP 6dp6dbP6drignAP6dp6dbP 6dbP6drignAP6dbP6drignAP6dbP 6dnP6duP6drignAi6dRP  6dA6dsP6dnP6drignAP6dsP6dRP 6dsP6dtddhP6dcP6drignAi6dnP 6tPndP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6drigni6dbP6dp 6dnP6drignp 6duP6di6d@P6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6duP6drignU6dAP 6dsP6drignAP6drhP6drignAP6dsP6dRP 6duP6drignAP6di6dbP6drignAP6dcP 6duP6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6dYP6drignU6drigni8o6dthP6drigni6drs@thP 6dRP \n6dbP6dvP6dnP6drignp 6dhhP6dcP6drignAP 6duP6drignp 6dBP6duP6drignAu6dcP6drignAP6dsP6dRP 6dBP6drignii6dbhP6drigng 6dsP6drignii6dAP 6dtP6drignp6d@P 6drP6drignp6dvP6drigng 6dr8hPlf 6dVP6drignii6dbP6drignAP6dRP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dtP6drigng6drP6dRP \n6drigni6dtP 6dnP 6drP6dBP6drignp6dRP6drignp 6dtP6drP 6dBP6duP6drignp 6dbhP6drignAP-6dsP6drignii 6dbP6dAvPgrPhP 6drigni6dVP6dtP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dtP6drP-6dsP6dnP6dRP6dvP 6drigni8o6doP6dnP6d@tP 6dBP6drignAP6dRP6dvP \n6dBP6duP6drignp6doP6drignp 6dBP6drignAP6dhPndrPMindu6dbP6drignii8(6dp 6dRP6dvP6dp, 6d@P6dbhP6dnP6drignp 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP 6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6drigni8o6dhP 6dnvP6drignAP-6dsP6drigni8n6dRP6dhP6dYP6dbP 6dA6dsP6drignp6drigni8o6dhhP6d@P \n6dhhP6drigng6drigni6dtddhP 6dtP6drigng6drP6dRP 6dnP6drigni6dvP6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dg6dvP6drigng 6dBP6drignAP6d@tP6drignp 6d@P6dbP 6drignAi 6d@P 6dRP6dvP6drignAi6d@hP 6tPndP 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6d@P6drignp 6dA6dsP6dnP6drignAP \n6dhPndrPg6drigni6dshP 6drP6doP6drignp 6dcP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6drignAP6tPndP 6dbP 6drignU 6drhP6dcP-6drP6doP6drignAP6dhP6drignAP6dRP6dbP 6dsP6dhhP6drignAP6di6d@P   6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP  6duP6drignp 6dbP6d@hP6drignAP \n6dtP6drignp6dbhP6dp 6drigni6dtP 6dA6tPndP ..6dnP6doP6dvP6dRP 6dbP6d@hP6drignAP 6dtP6drP6drignp 6drigni8o6doP6dnP6d@tP6doP6drignp 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dsP6dRhP6dcP 6duP6drignAP6dp6d@P6tPndP 6dbP6doP-6drP 6dhPndrPMindu -\n6dbP6doP 6dA6dtP6dvP6drignAP 6dlhP6dn8hPlf 6d@tP6drignAP 6drP6doP6dp 6dhP6drignAP6dvP6drignii6tPndP 6dlP6drignU6dnP-6dthP6drignU6dnP 6dbP6dRP6drignAi6d@P 6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP 6duP6drignp 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dsP6drignAP6dhPndrPMindu6drigni6d@P 6dbP 6drignp6dhPndrPMindu \n6drigni6dnP6dbP6drignAP6drigni8o6dcP 6drigni6dtP 6dYP6drignAu6tPndP 6dbP6d@hP6drignAP 6dnP6doP6dvP6dRP 6dA6drigni8o6dhhP 6dAP 6drP6doP6dp 6dbP6doP6tPndP ..6doP6dnP6doP6drignp 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp \n6dsP6drignU6drigni8o6dhhP6dAi6dnP , 6dp6dbP6d@tP6drignAP 6dbP6d@hP6drignAP 6drigni8o6dcP6dbhP6drignAi6doP6drignp 6duP6drignp6d@P6drignp 6drP6doP6dp 6dcP6dlP6drignAi 6dhhP 6drignAi  6d@P6drignp6d@P6dBP6drigng 6drigni6dtP 6dnP 6dsP6drigni6dvP 6dnP6drignp 6dnP6drignp \n6duP6drignAP6dnP6dbP6drignAP6dRP6drignii 6dvP6drignp6dBP6drignAP6dbP 6dhP6drignAP6dvP6drignii, 6dvP6dtddhP6dBP6dtddhP6drignii 6drigni6dBP6dAP6dvP6doP6drignp 6d@P 6dhPndrPMindu  6dbP6dnP6dsP6d@tP6drignii 6drigni8o6drP 6dnP6drignUu6dRP 6dvP6drigng6di6d@P6drignp \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /28  \n6dhhP6di6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6doP6dnP6doP6drignp 6d@P6drignp6d@P6drignp 6dbhP6drignU6drhP6drignii 6dRP6dvP6dp 6duP6drignp 6drP6dBhP 6dBP6drignAP6d@P 6d@P6dRP 6dsP6drigni6dtddhP 6dlP6drignp6dcP6tPndP 6dbP6d@hP6drignAP6doP6drignp 6drP 6dhPndrPMindu  \n6d@tP6drigng6drigni6dBP-6d@tP6drigng6drigni6dBP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dsP6drignAP6dhPndrPMindu6drigni6d@P  6drigni6dnP6dbP6drignAP6dcP6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6drigni6dnP6dbP6drignAP6drigni8o6dcP 6dsP6drignU6dnP: 6dA6dsP6drignp6drigni8o6dhhP6d@P6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  \n6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6dnP 6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dnP6doP6dvP6dRP 6dtP6drignp6dbhP   6dg 6dA6dsP6dnP6drigng 6drigni6dnP6dbP6drignAP6dcP6dcP6drignAi6dnP 6tPndP 6d@P6drignAP6dthP6drignAi6dRP   6dbP6d@hP6drignAP6dbP 6dRPJdrignUu6dsP \n6dbP 6drignU 6dRP6d@P6drignAP6drP 6dhPndrPMindu  6dA6dthP6dbP 6drignU 6dRP6d@P6drignAP 6dAP 6drP6drignAP6dhPndrPMindu6dhP6drignii6drP 6dhPndrPMindu  6dshP6drignAP6dhPndrPMindu6dtddhP 6dthP6drigni8n6dRP 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP 6dlP6drignp6dcP!”  \n6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6d@P6drignp6dbP6dRP 6dsP6dhhP6drignAP6di6d@P   6dbP6drignii8( 6dBhP6drignp6dcP?” \n6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6drP6doP6dp 6dBhP6drignp6d@tP6dcP6tPndP 6dbP6do8hPlf 6ds8hPlf 6dYP6drignUu6d@tP6dRP6dbP 6dAP6dlP6drignUu6doP6drignp 6dBP6drignAi6drP6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP”  \n“6dA6drP6dlP6dRP6drignp 6dAP6drigni6dbP 6dAP6dRP6drigng 6drigni6dbP6dYP6drigng?”  \n“6dp6dbbP 6drignp  6dlhP6dRP6doP6drignp 6dtP6drignUu 6dvP6dnnP6drignAP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dBP6drignii6dhP6doP6drignp 6drhP6drignii6drhP6drignAP6dbP 6dtP6drignp6dBP6drignAP6dcP 6dcP6dlP6dcP 6dhhP6di6tPndP \n6dtP6drignp6dbhP   6d@P 6dhPndrPMindu  6drP6dBhP 6drP6dbP 6drignAi  6dhhP6drignii8o 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dA6dVP6drignAP6duP 6dRPJdrignUu6drigni6dbP 6duP6drignAP6di 6dhhP6di6tPndP 6duP6dbhP6dnP  6dBP6drignAi6drP6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6d@P6dbhP6dnP  \n6dtP6drigng6drP6dRP 6dvP6dnnP6drignAP6doP6drignp 6duP6drignp 6dBP6drignAi6drP6dcP 6dRP6dvP6drignAi6d@hP  6dg 6dvP6drignAP6d@hP6dbP 6di6drhP6drignAP6dRP6drignAP6drP 6dhPndrPMindu  6dbP6dvP6dBP6drigng6dcP6drignp 6dbP6dRP6drignAi6d@hP  6dAP \n6dhP6drignU6dsP6drigng 6dvP6drigng6di6dcP6drignp 6dbP6dvP6drignAi6d@hP 6tPndP 6dvP6drigng6di6d@P-6dvP6drigng6di6d@P 6dBP6drignii6drP 6drigni8o6doP6dnP6d@tP6doP6drignp 6dbP6d@hP6drignAP 6drigni6dBP6drP6dRP6duP6dnP 6dBhP6drignp6dcP6tPndP \n6dshP 6drignp 6dRP 6dbP6do8hPlf 6ds8hPlf 6dYP6drignUu6d@tP6dRP6doP6drignp 6dbP6drignAP6d@tP-6dhhP6drignAP6dhPndrPMindu6d@tP 6dBhP6drignp6dcP6tPndP 6dBP6drignii6drP 6drigni8o6doP6dnP6d@tP 6dU6d@P6drignAi6dRP 6dbP6dAvPgrPhP 6d@P6drignp6dRP6dvP 6drigni8o6doP6dnP6d@tP6dsP6dRP \n6dA6dhPndrPMindu6d@tP6dbP6dcP6tPndP 6d@P6drignAP6dthP6drignAi6dRP  6dbP6d@hP6drignAP6dbP 6dRPJdrignUu6dsP6drignp 6dBP6dtP6drignAi6dcP  6dlP6drignp6dcP! 6duP6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6drP6duP6dcP-6dthP6duP6dcP 6dtP6drignp6dvP \n6dA6dn8hPlf 6dtdP6dRP 6dBP6drignii6dA6dRP6doP6drignp 6dBP6dtP6dcP6dcP6drignAP6drP 6dhPndrPMindu  6dvP6drigng6di6d@P 6d@P6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP! 6dbhP6drignAP6dp6dRP 6duP6drignp 6dBhP6drignp6dcP, 6dnP6di \n6doP6drignAP6doP6drignAP6drP 6dhPndrPMindu  6dbP6dnP6dvP6drigng 6doP6drignAP6doP6drignAP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dBhP6drignp6dcP6tPndP” \n6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dsP6drignAP6di6dYP6drigng 6dtP6drignp6dcP6dbP?” \n6duP6drignp6dnP6drignAP 6dbP 6drignp 6d@P6drignp 6dBhP6drignAP6dRP6drignii 6dA6drigni8o6dthP6dbP6drignAP6dRP 6dBhP6drignp6d@tP 6dlP6drignp6dcP 6dvP6drigng6drigni6dnP 6d@P6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6dlP6drignU6dovP6dRP6drignAi6d@P 6dbP6drignAP6dbP6drignAP \n6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dsP6drignAP6di 6drigni6dbP6dp 6dnP6drignp 6dtP6drignp6d@P6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6d@P6di6doP6drignp 6dbP6drignii8(  6dBhP6drignp6dcP 6drP6drignp 6drP6drignU6dnP6dvP6tPndP 6duP6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6drP6dBhP \n6dtP6drignUu6d@tP6drignAP 6d@P6drignii6dnP6d@tP6drignAP, 6dhP6drignAP6drigni8n6dRP6d@tP6drignAP 6dA6dsP6dnP 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6dRP6dbhP6drignAi6dp 6d@P6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6dtP6drignUu6d@tP6drignAP 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6dA6dsP6dnP6drigng \n6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dtP6drignUu6d@tP6drignAP 6dbP6drignAP6dlP6d@P6dsP6dRP 6dtP6drignUu 6dBP6drignp6dRP 6dvP6dr@P6drignAP6dbrsP6dRP 6dbP6dRP6drignAu6dcP6dbP 6dtP6drignU6dnP6drignUu6dsP6dRP 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6drigni8o6dcP6drigni8(6dbhP   \n \n \n29 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6tPndP 6dtP6drignUu 6dlhP6dn8hPlf 6d@tP6drignAP6dbP 6dsP6dhhP6drignAP6di6d@P   6duP6dbhP6dnP  6drigni6dVP6dtP6drignAP 6dvP6drigng6di6dsP6dRP 6dBhP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6dAP6drigni6dbP 6dhP6drignp6dbP \n6dBP6dnP6drignAu6drigni6dnP6dvP6drignAP6dRP 6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP - ‘6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu6dbP 6dtP6drignU6dnP6drignUu 6dvP6dr@P6drignAP6dbrsP6dRP 6dnP6drignAi 6drigni8o6doP6dcP6drignAi6dp, 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6dhP6drignp6dbP 6dnP6drignAi \n6dBP6dnP6dcP6tPndP’ 6dbP6drigni6dvP  6dtP6drigng6drP6dRP 6dbP6drignAP6dlP6d@P 6dshP 6drignp 6dRP 6dtP6drignp6dcP6drignAi6dnP 6tPndP 6dvP6dr@P6drignAP6dbrsP6dRP 6dbP6dAvPgrPhP 6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6tPndP 6dhP6drignAP6drigni8n6dRP \n6dBP6drigni8o6duP 6dlP6drignp6dcP6tPndP 6drP6doP6dp 6dg6d@thP6dRP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6tPndP 6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP- ‘6dAP6di 6dhP6drignp6dbP 6dnP6drigni6dvP 6dBP6drigni6dnP \n6drP6dbP6dcP6tPndP 6dA6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6duP6drignAP6dU, 6dsP6d@thP6drignAP 6dtP6drignp6dBP!’ 6dbP6dvP6dcP6dYP6drignAi6dnP - ‘6dBP6dtddhP6dBP6drigni6dRhP6dYP6drignAP6dhPndrPMindu6tPndP’ 6drigni6dVP6dtP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP \n6drigni6dVP6dtP6drignAP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP, 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dg6duhP6dRP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6duP6dnP6doP6drignAu6dnP6drignp 6dp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP” \n6dp6dbP 6dg6duhP6dRP6drignii 6doP6drignp6d@tP6drignAP6di6d@P 6dtP6drigng6drP6dRP 6dg6duhP6dRP6drignii6dbP 6duP6dnP6doP6drignAi6d@P 6drP6drignU6drigni6dnP 6drigni8o6duP6dunyP6drignAP6drP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP \n6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6drP6drignp 6dbP6drignii8(?” \n6doP6drignU6dtP6drignAP 6dbP6dbbP6drigng 6drP6d@P6dbP 6dReph  6dhhP6dcP6drignAP6tPndP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dsP6drigni6dvP 6dnP6drignp 6duP6drignp 6dbP6dvP6drignAi 6drigni8o6dhhP6dA 6drP6drignp 6drP6drignU6drigni6dnP 6dcP6dp6dvP, 6dnP6di 6d@P 6dhPndrPMindu  6dshP 6drignp 6dRP 6dVP6drignAu6dAP 6duP6drignAP6dp6dBP6tPndP \n6duP6dbhP6dnP6drignp 6dbP6d@h8hPlf6d@hP6dbP6dRP 6dVP6drignAu6dAP6di6d@P 6d@P6dbhP6dnP6drignp 6drP6drignU6dnP6dbbP6dRP 6dVP6drignAP 6dsP6dRhP6dbbP6dRP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dVP6drignAu6dp6dBP6drignp 6dbP6dRP6d@P \n6drigni6dbP6dnP6drignp?” \n6dbP6dvP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dvP 6dhPndrPMindu  6drP6drignp 6d@P 6dhPndrPMindu  6dVP6drignAu6dp6dBP6drignp 6dbP6dRP6d@P!” \n6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6doP6dnP 6d@P6drignp6d@P6drignp 6d@P6doP6drignAi6dbP 6dlP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dRP6dvP6dp 6dA6dbhP6dnP  6duP 6dhPndrPMindu  6dRP6drignAP6duP6drignAP 6dRP6drigni6dvP 6d@P6drignAu6dAnusvPrP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dRP6drignAP6duP-6dsP6drignAP6d@tP \n6dcP6drignUu6d@tP6drignAP 6dtP6drignAi6drigni6d@P6dAi6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dlP6drignAP6dtddhP6drignii 6dtP6drignU6dAP6dRP6drignp, 6dsP6drignAP6dhPndrPMindu6dhP6drignp 6drP6drignAP6dp 6d@tP6drignAP6dbP6drignAP 6dhhP6dcP6tPndP 6drigni6dbP6dp 6d@P 6dhPndrPMindu  6drigni6dtP 6dccP6drignii6doP6drignp \n6dBP6drignii6drP6drignp 6dRPJdrignUu6dsP6drignAi6dAP6dbP 6duP6dRPJdrignUu6dRP6d@P  6dvP6drigng6di 6dhhP 6drignAi , 6dA6dsP6dnP6drignAP 6dAi6d@thP6drignAP6doP 6d@P 6dhPndrPMindu  6drP6drignp 6dnP6drigni6dvP, 6dsP6drignAP6dnP 6drP6drignAP6dp \n6d@P6dbP6dbP 6dbP6drignAP6dRP6drigng6dBP6drignAP6dRP 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6drP6drignp6dvP6drigng 6drigni6dBP6drP6drignAi6dRP  6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dhP6drignAP6drigni8n6dRP 6drP6drignAP6dp 6d@tP6dbP6drignAP 6dBhP6drigni8n6dRP \n6drigni6dtP 6dnP6doP6drignp 6dlP6doP6drignAP 6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6tPndP”  \n“6d@P 6dhPndrPMindu  6dhP6drignp6dbP 6dsP6d@thP6drignAu6dcP6drignAi6dnP  6dbP6drignii8( 6dnP6drigni6dvP?”  \n“6dAP6drigni8(6dbhP6dRP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6drigni8o6dhhP6dAi 6d@P 6dhPndrPMindu  6drP6drignAP6dVP6dReph6duP6drigni6dnP6dbP 6drP 6dAnusvPrP 6dr@hP6drignAP 6dnP6drignp 6drigni8o6dhhP6dAi6tPndP 6dsP6drigng6dr@tP \n6dhPndrPg6drigni6dshP 6drP6dbP 6doP6drignAP6dth8hPlf 6dYP6doP6drP 6dhPndrPMindu  6dBP6drignii6drP 6drigni6dtP 6dnP6dbP 6dsP6dhhP6drignAP6di6d@P   6dsP6d@thP6drignAu6dcP6drignAi6dnP 6tPndP 6drP 6dAnusvPrP 6dr8hPlf 6d@hP6drigng 6d@P 6dhPndrPMindu  \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /30  \n6drP6drignAP6dVP6dReph6duP6drigni6dnP6dbP 6drignp  6dhhP6drignii8o 6drigni6dbP6dnP6drignp, 6drP6dBhP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dA6dsP6dnP-6dA6dsP6dnP 6dtP6drignAP6dYP6dRP6drignAP 6dhhP6di, 6dA6drigni8o6dthP6dbP6drignAP6dRP 6dhhP6di6tPndP \n6dBP6drignii6drP 6drigni6dtP 6dnP6dbP 6dsP6dhhP6drignAP6di6d@P   6dp6dbP6d@thP6drignAP6doP6drP 6dhPndrPMindu  6dhP6drignp6dbP 6dhP6dcP6dcP 6dtP6drigng6drP6dRP 6d@thP6drignAP6doP 6dBP6drignii6drP 6drigni6dtP 6dnP 6dshP 6drignp 6dRP \n6dA6dhPndrPMindu6d@tP6drignAi6dbP , 6dBP6drignp6dRP6dvP6drigni6d@tP6dYP6drignAP 6dbP6dRP6dp 6dcP6dlP6dcP6tPndP 6dbhP6drignAP6dp6dRP 6duP6drignp 6dvP6drignAu6dU, 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dvP6drignAP6d@hP6doP6drignp 6d@P 6dhPndrPMindu  6dp6dBP6drignp \n6dbP6dp6dcP6tPndP” \n6drigni6dBP6dhhP6drignp6doP6drignp 6dbP6drignAP6dbP6drignAP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dbP6drignAP6dbP6drignAP, 6d@P6dBP 6d@P 6dhPndrPMindu  6duP6drignii6d@P6dcP6dYP6drignAi6dnP?” \n‘6duP6drignii6d@P6dBP’ 6drP6drignU6drigni6dnP 6dbP6drignAP6dbP6drignAP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6doP6drignii6dRP6drignAP-6dRP6drignAP6dthP6drignAP 6doP6dnP 6dsP6dtddhP6dcP6drignAi6dnP , 6dp6dbP 6duP6drignii6d@P6dBP6drignp 6dnP6drignp \n6dbP6dp6dcP 6dtP6drigng6drP6dRP 6dvP6drignAP6dRP6dBP6drignp 6dnP6drignp 6dbP6dp6dcP..!  \n6doP6drignU6dr8hPlf 6dbP6drignii8( 6dtP6drignAi6d@P 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dbP6drignAP6dlP6d@P6drignp6dbP 6dRPJdrignUu6dsP6drignAi6dAP 6dBP6dnP6drignAi 6dhhP 6drignAi  6dAP 6dRPJdrignUu6dsP6drignAi6dYP6drigng 6dbP6drignAP6dlP6d@P 6dBP6drigni6dnP 6duP6drignAP6di 6dhhP6di6tPndP” \n6dU6dtddhP6dnP6dbhP6d@tP6drigng6dcP6drignAP-6dlP6dsP 6drP6drignU6drigni6dnP 6dhP6dbP6drigni6dVP6dtP6drigng6dRP 6duP6dbP6drignAP6dhPndrPMindu 6dvPJdrignU6dA 6dcP6dlP6dcP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6duP6dbhP6dnP  \n6drP6drigng6duhP6dvP6drignp6doP6drignp 6dhhP 6drignAi 6d@hP  6d@P6dbhP6dnP  6dsP6drignU6drigni8o6dhhP6dAi 6dcP6drignp6dBP 6dnP6drignii6dbP 6dvP6dp6d@P6tPndP 6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dp6dnP6drignAP 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP?” \n6doP6dhP6dbP6drignii8(6dbP 6dAP6drP 6doP6drignAP6drigni8n6dRP 6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dhP6drignp6dbP 6duP6dbhP6dnP  6dvP6drignAP6d@hP 6dAP6dp6dcP 6d@P6dbhP6dnP  6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dRPJdrignUu6dsP6drignAi6dp 6dAP6drigni6dBP 6dlP6drignp6dcP6tPndP 6duP 6dhPndrPMindu  \n6dtP6drP6d@tP6dbP6dvP6drignii 6dnP6drigng6d@tP 6dtP6di6d@P 6d@P 6dhPndrPMindu  6dp6dbP6d@hP6drignAP6dbP 6dvP6drigng6di6d@P6dp 6d@P6di6drP 6dhPndrPMindu  6dnP6drignii6dbP 6duP6drignp 6dBP6db8hPlf 6drP6drignAP6doP6drignp 6duP6dlP6dvP6drigng \n6dnP6drignp 6dhhP 6drignp 6dbP6d@P6tPndP 6dbP6drigng6dnP6drigng 6drigni6dbP6d@P6drignAP6dBP6doP6drignp 6dlhP6drigng6dAnusvPrP6drigni8o6drP 6dYP6drignAP 6dtP6drignp6dBP6di6tPndP” \n6dbP6dbbP6drignAP6dbP 6dBP6drignAP6d@P 6drP6drignU6drigni6dnP 6dbP6dvP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dBP6drignAiAnusvPrP6dbP6doP6drignp 6dnP6drignAi 6duP6doP6drignAP 6dbP 6drignp 6drigni8o6dcP6dAi?” \n6duP6drignp6dnP6drignAP 6dbP 6drignp 6d@P6drignAu 6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6dvP6drignAP6drigni8n6dRP 6dhP6drignU6dbP6dcP 6dhhP6dcP6drignAP, 6d@P6drigni6dvP6dnP6drignAP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dBP6drignAu6dAP, 6dbP6drignii8( 6dbP6dvP6dBP6dvP? 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dsP6dRP6drignAP6d@P6drignp 6dBhP6dnP6drignp 6duP 6dhPndrPMindu  6dBP6drignAiAnusvPrP6dbP6doP6drignp 6duP6drignAP6dp6dBP 6d@P 6dhPndrPMindu  6drP6dBhP \n6dbP6dvP6d@P 6duP6drignp 6dtP6drignp6drigni8(6dbhP6dYP6drignAu 6dbhP6drignAP6dsP6drignAi6dtddhP  6dbP 6drignp 6d@P6drignp 6d@P6dBP6dthP6dcP 6dhhP 6drignAi ! 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6drP6drignAP6d@P 6drigni6dtP 6dnP6dbP 6dsP6dhhP6drignAP6di6d@P   6dBP6drignAiAnusvPrP6dbP \n6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP” \n6dBP6duP6dcP6drignAu6dAnusvPrP-  \n \n \n \n31 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n“6dbhP6drignAP6dp6dRP, 6dBP6drignAiAnusvPrP6dbP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6dnP6drignp6tPndP” \n6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6dBP 6drP6drignU6drigni6dnP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dbP6drignii8( 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6dBP 6dtP6drignAi6dVP6dbP 6dbP6dsP6drignAP6dRP! 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6duP 6dcP6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dsP6d@P6drignAP 6dcP6dlP6dcP 6duP6drignp 6dsP6drigni6dvP 6dcP \n6dsP6drignAP6dcP6drignii6doP6drignp 6dcP6drignp6dnP-6dtP6drignp6dnP 6dhP6dcP6drignAi 6dhhP 6drignAi, 6dtP6drigng6drP6dRP6doP6drignp 6dAP6dnP 6dbP6drignAP6duP6tPndP 6dp6dbP 6dBP6duP6drignp 6dBP6dtddhP6dbP6drignAP 6dRP6drignAu6dtP6drignAP6doP6drignp \n6dshP 6drignp 6dRP 6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dAP6d@thP-6dtP6drP 6dlP6drigng6dRP6drignp6dbP 6dBP6drignii6dhP 6doP6drignAi6dnP6drignp6duP6dRP 6drP6drignAP6dvP6drignAi6dBP 6dBP6drignAi6drP6dcP 6dRP6dvP6drignAi6d@hP  6tPndP 6dBhP6drignii6dtddhP 6dtP6drignp6dbhP   \n6doP6dnP6doP6drignp 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6dsP6drigni6dvP 6dnP6drignp 6duP6drignp 6dp6dcP6drignAP 6dvPJdrignU6dnP6dbP6dRP 6dbP6drignAP6duP 6dnP6drignp 6dsP6drigni6dvP 6dnP6drignp 6dvP6drignp6d@P6drignAi6dnP 6tPndP 6dBRP6drignpAnusvPrP6dhP6dsP6dRP \n6dhP6drignAP6drigni8n6dRP-6dsP6drignAP6dhPndrPMindu6dhP 6dlP6drigng6dRP6drignp6dbP 6dBP6drignii6dhP 6dBP6drignAi6drP6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dBP6drignAi6drP6dcP-6dBP6drignAi6drP6dcP 6drP6doP6dp 6dg6d@thP6dRP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP, \n6dU6dnP6drignAi6dvP  6dlP6drignp6dcP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dtP6dRP6dBP6drignAP6dRP6dbP 6dBhP6drignii6dtddhP 6dnP6drignAi 6dbP6doP6dcP6tPndP 6dBhP6drignii6d@P6dRP6doP6drignp 6d@thP6dvP6drignAP6dbP6drignAP6dsP6dRP 6d@thP6drignAP6dvP6drignAP6dbP6drignAP \n6dhP6dcP6drignAi6d@P 6dRP6dvP6di6tPndP 6drP6drignAP6dRhP6drignp 6dhP6drignAP6drigni8n6dRP 6dBP6duP6drignp 6duP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6doP6drignAi6dnP6drignp6duP6dRP 6drP6drignAP6dvP6drignAi6dBP6dbP 6dAP6dlP6drignUu6doP6drignp 6dhP6drignp6dbP \n6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6dnP 6tPndP 6dhP6drignp6dbP 6dtP6drignp6dbhP  6d@P6drignp 6dBP6duP6dcP6drignAP, ‘6dBP6drignAiAnusvPrP6dbP6doP6drignp 6dtP6drignp6dbhP  6d@P6drignp 6drigni8o6dhhP6dAi 6duP6drignp 6drP6dBhP 6dlP6drignAP6dtddhP6drignii 6dsP6dbP6dtddhP6dp \n6dhP6drigni8o6dcP 6dlP6drignp6dcP6drignAP6tPndP 6dA6drP6dlP6dRP6drignp 6dhhP6drignii8o, 6dvP6doP6dvPJdrignUu 6dhPndrPMindu  6dhP6dcP6drignAi6dp-6dsP6dRP 6dhhP6drignii8o, 6dbP6drigni6dvP  6dU6drigni6d@thP 6dlP6drignp6dcP6drignAP6tPndP” \n6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6d@P6dBP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dbP6drignAP6duP 6dnP6drignAi 6dBhP6drignp6dcP 6dvP6dp6d@P?” \n6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dbP6drignAP6duP 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dvP6drigng6di6d@P6tPndP 6drP6doP6drignAi6dYP6drignp 6dU6dnP6drignAi6dvP  6dlP6drignp6dcP6di!”  \n“6dBP6drignAi6drP6dcP6drignp-6dBP6drignAi6drP6dcP 6dU6dnP6drignAi6dvP  6dlP6drignp6dcP?”  \n“6dbP6dvP6dcP6dYP6dvP 6drP6drignp 6dnP6di 6dBP6drignU6duhP6dcP6dvP6dbP6tPndP 6dtP6dRP6dBP6drignAP6dRP6drignp 6dnP6drignp 6d@tP6drignU6d@tP6dcP, 6doP6drignU 6dhPndrPMindu 6dvP 6d@P6drigni6dbP6d@P6drignp 6dRP6drigni6dvP  \n6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dtP6drigng6drP6dRP 6drigni6dtP 6dnP 6dshP 6drignp 6dRP 6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6drP6doP6drignAi6dsP6dRP 6dhP6drignp6dbP 6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6dnP 6tPndP 6dRP6drigni8o6duP6drs@tP6dRP 6dU6dnP6d@tP6drignAP \n6drigni8o6doP6dcP6drignAu6dcP6drignAi6dnP  6d@P 6dhPndrPMindu  6dbP6dvP6dcP6drignAP 6dhP6drignp6dbP 6drignp  6dlP6dcP6d@P6drignii 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6tPndP 6dbhP6drignAP6d@P6drignAP6doP6drignp 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6dA6drigni8o6dhhP \n6dAP 6dhP6drignp6dbP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP6drP 6dhPndrPMindu  6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dbP6drigni6dvP  6dhP6drignp6dbP 6dlhP6drignU6doP6drignAP 6dtP6drignp6dcP6drignAi6dnP 6tPndP”  \n“6dp6dnP6drignAP 6drigni6dbP6dp 6dBhP6drignp6dcP?”  \n“6dg6dvPJdrignU6dnP6drignAP 6dtP6drignp6dbhP  6d@P6drignp 6dhhP6dvP6dbP 6duP6drignp 6dtP6drignUu6d@tP6drignAP-6d@P6drignii6dnP6d@tP6drignAP 6dhP6drignAP6drigni8n6dRP6d@tP6drignAP 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6dcP6drigng6dbP 6dRP6drigni8(6dbhP6d@P6drignp \n6dA6drigni8o6dhhP, 6drigni6dbP6dYP6drigng 6dA6dthP6dbP6d@t@tP6drignii 6d@P 6dhPndrPMindu  6drigni6dbP6dYP6drigng 6dlP6drigng6dcP 6dlP6drigng6dcP6drignAP, 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dvP6doP6dRP6drignAP 6drP6drignp 6dnP6drignAi 6dBhP6drignp6dcP6tPndP \n6dlP6doP6drignAi6dYP6drignAP 6dnP6drignAP6doP6dbP 6dA6dthP6drignAP6dRP6dsP6dRP 6dBhP6drigng6dhPndrPMindu6d@tP6dRP 6drigni8o6dcP6dr@tP 6dBP6dnP6dcP, 6dBhP6drigng6dhPndrPMindu6d@tP6dRP 6drigni8o6dcP6dr@tP6dbP 6dA6dthP6drignAP6dRP6dsP6dRP \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /32  \n6dsP6drigni8n6dRP6dhP6dYP 6dsP6d@RP 6dAP 6dRP6drignAP6drhP6dnP6dbP6drignAP6dtdP6dReph 6dBP6dnP6dcP6tPndP 6dg6dvP6drignii 6dA6dthP6drignAP6dRP6dsP6dRP 6dBP6drignAiAnusvPrP6dbP6doP6drignp 6dbhP6drignAP6d@P6drignAP \n6dbhP6drignU6duP6dcP6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6drbP 6drignUu 6dcP6dbP 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6dbP6drignAP6dlP6duP6drignp-6dbP6drignAP6dlP6duP6drignp 6dVP6drignAu6dAP6di6d@P 6dRP6dvP6dcP6tPndP 6dg6dvP6drignii \n6dA6dthP6drignAP6dRP6dsP6dRP 6dhP6drignp6dbP 6dBP6dnP6dcP6tPndP 6doP6drignAi6dnP6drignp6duP6dRP 6drP6drignAP6dvP6drignAi6dBP6drP 6dhPndrPMindu  6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP  6d@P 6dhPndrPMindu  6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP  6duP6drignp \n6dp6drigni6dshP6dtdP6drignp6dshP6drignii8( 6d@tP 6dcP6dlP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6dhP6drigni6dRhP  6duP6drignAP6dp6d@P6tPndP 6drP 6dAnusvPrP 6d@P6drigng6drsP 6dBhP6drignp6dcP6tPndP 6dhP6drigni8o6dcP 6dp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP \n6dtP6drigng6drP6dRP 6drigni6dtP 6dnP 6dBP6drignAiAnusvPrP6dbP6dbP 6dbP6drignAP6duP 6dhhP6drigng6drigni6dtddhP 6dbP6dAvPgrPhP 6dbP6drigng6d@tP6dReph6dbP 6dbP6drignAP6duP 6drigni6dtP 6drP 6dBP6dRhP6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP 6dRP6drigni6dBP \n6dRP6dvP6dnP6drignp 6dp6dbP 6drigni6dtP 6dnP 6dg6drigni6dvP 6dnP6drignAP 6dhP6drigni8o6dcP 6dlP6drignp6dcP6tPndP 6dtP6drigng6drP6dRP 6drigni6dtP 6dnP 6dp6dshP6drignii8(6dtdP6drignp6drigni6dshP 6d@tP 6dBP6dnP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP \n6d@P6drignp6drP6dRP 6drigni6dtP 6dnP 6dBP6drignAiAnusvPrP6dbP6dsP6dRP 6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dsP6d@P6drignAP 6dcP6drignAP6dlP6dcP 6duP6drignp 6doP6drignAi6dnP6drignp6duP6dRP 6drP6drignAP6dvP6drignAi6dBP 6drP6dr8hPlf 6dsP6drignpAnusvPrP6dtdP 6dBhP6dAvPgrPhP \n6dlP6drignp6dcP6drignAP6tPndP 6drP6drignAP6d@P6drignp 6drigni6dtP 6dnP 6dnP6drigng6dbP6dRP6drignii 6drhP6drignp6drsP 6dhhP 6drignp 6dcP6drignAi6dnP  6d@P6dvP6drignii 6dBP6drignii6dhP 6drP6dr8hPlf 6dsP6drignpAnusvPrP6dtdP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6drignAP6tPndP \n6dAP6drhhP6dYP6dReph 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6drP6drignp6dVP6drignAP 6drigni6dnP6dVP6drignVocPlicR6drigni8o6d@@P  6dvP6drigng6di6drP 6dhPndrPMindu  6dp6dbP 6dsP6dnP6dRP6drigni6dvP 6dYP6drignAP 6dA6dsP6dnP6drignp 6dbP6drignAP6dlP6d@P-6dsP6d@@P6dRP \n6drP6drigni8n6dRP6dYP6dBP6drignAi6doP6drignp 6dcP6drigni6dlP 6duP6drignAP6di 6dhhP6di6tPndP 6d@P6dbhP6dnP  6dlhP6dRP6doP6drignU6dvP6drignAP6dhPndrPMindu6drP 6dhPndrPMindu  6dBP6dvP6dRP6doP6drignU6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6drignAP6tPndP \n6dbP 6drignAi 6drigni8o6drP 6dYP6dRP6drP 6dhPndrPMindu  6dsP6drignU6dhhP6dcP6drignAP6dsP6dRP 6dsP6d@P6drignAP 6dcP6dlP6dcP 6duP6drignp 6di6drigni8(6dntP 6dRP6drignAP 6dA6dVP6drignAP6drP6dbP 6dbP6doP6drignii6drhP6dnP6doP6drignp 6dlP6drigng6dcP-\n6doP6drignAP6dcP 6dBhP6drignp6dcP 6d@P 6dhPndrPMindu 6dp 6drP6dr8hPlf 6dsP6drignpAnusvPrP6dtdP 6dBhP6drignp6dcP6drignAP6tPndP 6dAi6dlP6dcP6drignAP 6drP6ds8hPlf 6d@P6drignAP6dvP 6dthP6drigni8n6dRP 6dtP6drigng6drP6dRP 6dAP6drigni6dBP 6duP6drignp6d@P6drignAP6tPndP \n6dg 6d@P 6dhPndrPMindu  6dsP6drignU6dnP: 6dlhP6drignU6drigni8o6doP 6dbP6dAvPgrPhP 6dnP6drigni6dvP6dYP6drignp6dhPndrPMindu 6dAu6d@P6drignAP 6drigni6dbP6dp6dbP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dbP 6drignp 6d@P6dBP6drigng 6duP6dctP6drignii 6dshP6drigni8n6dRP6dhhP6drignAP6dp6d@P \n6d@P 6dhPndrPMindu  6drigni6dnP6dhhP6drignAP6dhPndrPMindu-6dUu6dsP6dRP 6dbP6dRP6drignAi6d@P 6drP6ds8hPlf 6d@P6drignAP6dvP 6dBP6drignii6drigni6d@P 6dp 6duP6drignp6d@P6drignAi6dnP 6tPndP 6drP6drignU6drigni6dnP 6dhP6drigni8o6dcP 6dp6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP” \n6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-  \n“6dshP 6drignp 6dRP 6dbP6drignii8( 6dbP 6drignp 6drigni8o6dcP6dAi?” \n‘6dshP 6drignp 6dRP 6dbP6drignii8( 6dbP 6drignp 6drigni8o6dcP6dAi’ 6drP6drignU6drigni6dnP 6dbP6drignAP6dbP6drignAP 6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6dtP6drigng6drP6dRP 6drP6ds8hPlf 6d@P6drignAP6dvP 6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP, 6d@P6drignAP 6dnP6dVP6dbP6drignAP 6doP6drignAi6dnP6drignp6duP6dRP 6dAP6drigni6dBP 6dlP6drignp6dcP 6dRP6dvP6drignAi6d@hP  6tPndP \n6dA6drP6dlP6dRP6drignp 6dBP6drignAi6drP6dcP 6dRP6dvP6drignAi6d@hP  , 6duP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6drP6dBhP 6dBP6drignAP6d@P 6dbP6drigni6dvP  6dbP6drignAP6dlP6d@P 6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6dnP 6tPndP 6dbP6drignAP6dlP6d@P \n6dtP6drignp6dbhP   6dRP6drigni8(6dbhP 6dcP6drignp6dcP6drignAi6dnP 6tPndP 6dsP6drigni8n6dRP6dhP6dp-6dsP6drignAP6d@P6dbP 6dlP6dsP-6drP6dssP 6dU6d@thP6dcP6tPndP 6dnP6drignii6dbP 6drP 6dAnusvPrP 6drbP6drignAP6dRP6drignii \n6dsP6drigni8n6dRP6dVP6drignAP6dRP6dbP 6dhhP 6drignAi 6d@hP6tPndP 6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP , 6dii 6d@P 6dhPndrPMindu  6doP6drignAi6dnP6drignp6duP6dRP6dbP 6dA6drigni8o6dthP6dbP6drignAP6dRP6dbP 6dbP6drignAP6duP 6dhhP6drignii8o 6duP6drignp 6dU6dshP 6dReph  \n6dbP6drigni8n6dRP 6dbP6dAvPgrPhP 6dnP6drignAP6dg6dAnusvPrP 6dhP6dRhP6drignAP 6dcP6drignAi6d@P6drignAi6d@hP6tPndP 6dA6dnP6drignp6dRP6drignp 6dp6d@P6drignp 6dbP6dRP6drignAi6dbP 6dbP6drigng6dnP 6dbP6drignAP6duP 6dhhP 6drignp 6dcP6di! 6dhP6drignp6dbP \n6dtP6drignp6dbhP   6dbP6dvP6dcP6drignAi6dnP  6duP6drignp 6dp6dbP6dRP 6drP6doP6drignAi6dYP6drignp 6drP6doP6drignAP6ds@P 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6tPndP  \n..6drP6drignU6drigni6dnP 6dhP6drigng6d@tP6drignp 6dlhP6drignU6drigni8o6doP 6dbP6dAvPgrPhP 6dAP6drigni6dBP 6dbP6drignAP6dlP6d@P6dbP 6dBP6drignii6dhP 6dRP6drigni8(6dbhP 6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6tPndP”  \n6dsP6drignU6dhhP6dcP6dYP6drignAi6dnP-    \n \n \n33 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n“6dtP6drigng6dvP6dRP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6drigni6dbP6dp 6dnP6drignp 6dshP 6drignp 6dRP 6dBP6dnP6dBP6drignAP 6dcP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP?” \n6dBP6duP6dcP6drignAP-  \n“6drP6drignAu6dAnusvPrP6drP6drignp 6dRP6drignAP6doP6drignAP6dYP6dnnP 6dsP6drigni6dRhP  6dlP6drignp6dcP6drignAu6dAnusvPrP, 6drP6drignii6d@P6drignAP6dbP 6dsP6d@P6drignp 6dnP6drigni6dvP! 6duP6drignp6d@P6drignp 6dAP6doP6dtP 6dvP6dp6d@P \n6d@P6di6drP 6dhPndrPMindu  6dbP 6drignp 6d@P6drignp 6dBP6drignp6drP6drignii 6dbhP6dhP6drignpReph 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP 6d@P6dbhP6dnP  6dA6dnP6drignp6dRP6drignp 6dbP6drigng6dnP 6dg6duhP6dRP6drignii6doP6drignp 6dshP 6drignp 6dRP 6dsP6drigni6dtddhP6d@P6drignAu6dAnusvPrP6tPndP \n6dhhP6drigng6drigni6dtddhP 6dtP6drignp6drigni8o6dcP6dAi6tPndP” \n  \n6drhP6dBtP 6drP 6dAnusvPrP 6dbhYP6drignAP : 1970 \n \n \n \n6dBhP6dbP6doP6drigng6dtddhP /34  \n \n \n6doP6drignU6drP6dvP6drignAi6dnP \n6dBhP6drigng6dRP6drignp6drP 6dhPndrPMindu  6dBP6drignp6dcP6dBP6drignAP 6dlhP6drignU6drP6dbP6drignii8(6dsP6d@t@tP6drignii6dVP6drignAP6dcP6drignii6dbP 6dvP6drigni8n6dRP6dYP6dRP 6doP6dnP 6dtP6drignp6dbhP  6d@P6drignAP6dRP6d@P6doP 6dbP6dRP6drignAi6d@P \n6dRP6dvP6dp 6duP6drignp 6dbP6drignii8( 6dBP6drignAP6d@P 6drigni8o6dhhP6dAi 6duP6drignp 6dYP6dp6dvP 6dlhP6drignU6drP6dbP6drignii8(6dsP6d@t@tP6drignii6dVP6drignAP6dcP6drignii 6dhhP6drignii8o 6duP6drignp 6dbP6drigni6dvP6dYP6drigng6dbP6drignAP6dcP \n6duP6drigni6dvP6dnP6drignAP 6dbhP6dRhP 6dtP6drignp6dbhP  6dcP6dsP-6dtP6drignp 6dAP6drigni6dlP 6dsP6dbP 6drignAi 6dtddhP  6duP6dRP6drignAP 6dtP6di6d@P 6d@P6drigni6dvP6dnP6drignAP 6dBP6drignU6drigni8o6duhP 6dsP6dtddhP6drignAi 6dhhP6dcP \n6dAP 6dAP6di 6dbP6drignii8( 6dBP6drignAP6d@P 6drigni8o6dhhP6dAi..? 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dhP6drignp6dvP6dRP6drignAP 6dbP 6drignp 6d@P6dBP6drigng 6doP6drignp6dbP6dA6dsP 6drigni6dbP6dp 6dnP6drignp 6dbP6dAvPgrPhP \n6drigni8o6dcP6dA6dp 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dvPJdrignVocPlicR6dtP6drignAi6dbP 6dBP6drignAP6d@P 6drP6drigng6dcP6dvP6dnnP6drignii 6d@P 6dhPndrPMindu  6dnP6drigni6dvP6dYP6drignp6dhPndrPMindu 6dBP6drignU6drigni8o6duhP 6drP6dbP 6drignAi 6dp...6tPndP  \n6dlhP6drignU6drP6dbP6drignii8(6dsP6d@t@tP6drignii6dVP6drignAP6dcP6drignii6dbP 6dbhP6drignU6drhP6drignii6dbP 6dbP6drigng6dnP6drigng 6dA6dRP6d@hP6drignp 6dnP6drignp 6dBP6drignp6dcP6dBP6drignAP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dcP6dlP6di, 6drigni6dtP6dnP \n6dBP6drignii6d@P 6dlP6drignp6dcP6drignAi 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6duP 6dnP6drignAi 6dcP6dlP6dcP6drignAi6tPndP 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6duP 6dcP6dlP6dcP6drignAi 6dRP6drignAP6drigni6d@P6doP6drignp 6dbhP6drignAP6di-6dbP6drignAP6dcP 6duP6dbhP6dnP \n6doP6dnP6drigng6dnP6drignU6dbP 6drignUu 6dcP 6dbhP6drignp6drP6drignAP6dRP6drignii 6dtP6drignAP6drigni8o6dcP6dbP 6dsP6drignAP6dhPndrPMindu6dhP6d@tP6drignAP 6dbP6dhP6drignAu6dtddhP6drignii 6d@hP6drignAP6dRP6drignii6doP6drignp 6dtP6drignp6dbhP6dcP6dbP6tPndP 6drP6drignp6dvP6drigng \n6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6duP 6drP6drignU6dsP6d@P6drignp 6dbP6dvP6drignAP6dhPndrPMindu 6dcP6dlP6dcP6drignAi, 6dsP6drignU6dhhP6dcP6drignAP 6dsP6dhhP6drignAP6di6d@P  6dcP6dlP6dcP6drignAi6tPndP 6dBhP6drignAP6dhPndrPMindu6duP 6dcP6drigni6dlP6d@P6drignp 6dBP6drignp6dcP6dBP6drignAP6dbP \n6doP6dnP6drigng 6dvP6dccP6drignU6dbP 6dBhP6drignp6dcP6di6tPndP 6dvP6dccP6drignU6dbP 6dvP6drigng6di6d@P 6doP6drignU6dvP6drP 6dhPndrPMindu  6dshP 6drignU 6d@tP6dcP6drignAi-  \n“6dvP 6dhPndrPMindu -6dvP 6dhPndrPMindu  6dhP6drignp6dnP6drP 6dhPndrPMindu  6drP6drignUu6d@P6dBP 6drigni6dbP6dnP6drignp6tPndP 6dA6dnP6drignp6dRP6drignp 6dnP6drignAP6drigni8(6dnvP6d@tP6drignAP 6dlP6dsP6doP6drignp 6dBhP6drigni8n6dRP 6drigni6dtP6dnP \n6doP6drigni6dtddhP6dYP6drignAP6di6d@P 6dRP6dvP6dcP6drignAu6dAnusvPrP6tPndP” \n6dBP6drignp6dcP6dBP6drignAP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dA6dsP6dnP 6dbhP6drignp6d@P-6dsP6d@hP6drignAP6dRP 6dnP6drigni6dvP, 6dnP6drignp 6dvP6dRP6drignp-6dBP6dRP6dtP 6dAP 6dnP6drignp 6dtP6drigng6drP6dRP 6drP6doP6drignAP6dAnusvPrP6dlP6drignp \n6duP6drignp 6dp6dbP 6drP6doP6drignAP6dAnusvPrP6dlP6dbP 6dbP6doP6drignAP6di6drP 6dhPndrPMindu  6dlP6drignU6duP6dRP 6dhP6dcP6drignAi6d@P 6dAP 6dtP6drigng6drP6dRP 6dBP 6dhPndrPMindu 6d@tP6drignAP6di 6dbhP6drignp6d@P 6dbP6dRP6drignAi6d@P, \n6drP6drignp6dvP6drigng 6dnP6drignp 6dRP6dvP6di6tPndP 6doP6drignU6dtP6drignAP 6dBhP6dlP6dVP6drignAP6dnP 6duP 6dhPndrPMindu  6dbhP6drignAP6di6dcP6drignp 6dAP 6dBP6duP6drignAi6dcP6drignp 6doP6drignU 6dhPndrPMindu 6dvP 6dhP6drignii6dRP6dcP6drigni8(6dbhP6dnP 6d@P 6dhPndrPMindu  \n6dbP6doP6drignAP6di6dbP 6dhP6drignAP6drigni8o6dcP 6dhP6dcP6drignAi6dcP6drignp 6dvP6drignAP6d@hP6drigng-6dsP6dp6dRP 6dtP6drignp6dcP6drigni8(6dbhP6dnP6tPndP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dvP6drignAu6dU, 6dii 6dsP6drignAi6dRPJdrignU6dbhP 6d@P 6dhPndrPMindu  \n6dBP6drignp6dcP6dBP6drignAP6doP6drignp 6dhhP6di6dvP6drignp 6duP6drignp 6dA6dsP6dnP 6dBP6drignAP6dhPndrPMindu6dvPJdrignU6dBP6dcP6drP 6dhPndrPMindu  6dlP6drignAP6doP6dbP 6doP6drignU6drP6dvP6drignAi6dnP6dsP6dRP 6dA6drigni8o6dthP6dbP6drignAP6dRP 6dBP6dnP6drignp6dnP6drignp \n6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dAi 6dBhP6drignii6dRP 6dtP6drigng6drP6dRP6drignAP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6d@P 6dhPndrPMindu  6dnP6drigni6dvP6dYP6drignp6dhPndrPMindu 6dAP6dBP6dp 6dtP6drignp6dnP6drignp 6dA6drigni8o6dhhP6tPndP 6dAP6drigni6dBP6dYP6drigng 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6drP6dbP 6drignAi  \n6dhhP 6drignAi , 6dvP6dccP6drignU6dbP 6doP6drignAP6drigni6d@tP 6dnP6drignp 6drigni6dBP6dcP6drignAP6di 6d@P6dbP 6drignAi 6dp, 6dBhP6drignAP6dRP6drignii-6dBhP6drignii6dRP6doP6drignp 6drigni6dbP6dp 6duP6drignAP6dp6d@P6tPndP 6drP6doP6drignU6dtRP \n \n \n \n35 /6duP6dlP6dtP6drignii6drhP 6dsRP6drP6drignAP6dtP 6doP6dnntdP6dcP  \n6doP6d@hP6dnP 6dbP 6drignp 6dcP6drignAP 6dsP6dhhP6drignAP6di6d@P  6dYP6dp6dvP 6dnP6drignp 6dBP 6dhPndrPMindu 6d@tP6dVP6drignAP6dRP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP 6duP6drignp 6doP6drignAP6drigni6d@tP6dbP 6dUu6dsP6dRP6dbP6drignAP 6dA6dnP6dbP6drignAP \n6drigni6dtP6drP 6dBP 6dhPndrPMindu 6d@tP6drignAP 6dlP6drignp6dcP 6dAP 6dnP6drignU6dbP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6d@P6dRP6doP6drignp 6dRP6dbhP6dcP6drignAP6dvP6drignAP 6dBP6drignp6dcP6dBP6drignAP6dbP 6drigni6dvP6drrP6drignAP 6dBhP6drignp6dcP6tPndP  \n6dtP6drigng6drP6dRP 6drP6drignAP6dhPndrPMindu6duhP6tPndP 6drigni6dtP6dnP 6dBhP6drigni8n6dRP6dbP 6d@tP6drignAP6dcP6drignAP6dbP 6dbP6drignAP6duP 6dU6drP6drignAP6di6dRP, 6dsP6drigng6dbhP6drignAi6dRP-6duhP6drignAP6dhPndrPMindu6dbhP6drignAi6dRP \n6drigni6dtP6drP6drP 6dhPndrPMindu  6dAP6drigni6dBP 6dhP6drignii6dcP6doP6dbP 6dhP6drignAu6dbhP6dRP6drignii6doP6drignp 6dBP6drignp6dcP6dBP6drignAP 6dBP6drignAi6drP6dcP6tPndP 6dlhP6drignU6drP6dbP6drignii8(6dsP6d@t@tP6drignii6dVP6drignAP6dcP6drignii 6d@P6di6drP 6dhPndrPMindu  \n6dsP6drigni6dvP6dnP6drignp 6dhP6drignAu6dbhP6dRP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dBP6dvP6drignAP6drigni8n6dRP, 6dhP6d@tP6dbP 6drignU 6dnP6drignii 6dBP6drignii6dhhP6drignAP, 6dp6dbP6d@tP6drignAP 6dlP6drigng6di6d@thP6drignAP6dhPndrPMindu 6drP6drignU6dnP6dlP6drignAP 6dbP6dAvPgrPhP 6dRP6drigni8(6dbhP \n6dtP6drignp6dnP6drignp 6dhhP 6drignp 6dcP6drignii6tPndP 6dBP6drignp6dcP6dBP6drignAP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dBP6drignAi6drP6d@P6drignp 6d@P6drignp6d@P6dRP6drignAP, 6drigni8o6duhP6dAnusvPrP6dlP6drignU6dRP6drignAP, 6dcP6drignp6dcP6dvP6drignAP 6drP6drignp6dvP6drigng 6dsP6dvPJdrignU 6dhPndrPMindu 6dhP6dcP6tPndP 6dhP6drignAP6dRPJdrignUu \n6dlP6drigng6dRP6drignp6dbP 6dBP6drignii6dhP 6dA6duP6drignii6dVP 6dsRP6drignp6doP6tPndP 6duP6drignp6dnP6drignAP 6dsRP6drignp6doP6drignAP6drsP6dtP 6dvP6drigng6di6d@P 6d@P6drigni6dvP6dnP6drignAP 6dp6dbP 6dtP6drigng6drP6dRP-6dcP6drignp \n6duP6drignAP6dnP 6dA6dRP6dsP6drigni6dnP6dvP6drignAP6dRP6tPndP 6dg6dnP6drignAP 6dhP6drignAP6dRPJdrignUu6dbP 6drigni8o6duP6dnP6dlP6drignii6doP6drignp 6dtP6drignUu6drigni8n6dRP6dYP6drigng 6dAP 6dcP6drigni6dlP6dhP6drigng 6dsP6drigni8n6dRP6dVP6drignAP6dRP \n6dBP6dnP6drignAu6dnP6drigni6dvP 6dhhP6di6tPndP 6dA6dsP6dnP-6dA6dsP6dnP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU  6dhP6drignAP6drigni8o6dcP6dYP6drigng-6dsP6dRP6dbP6drignii8(6d@P 6d@P 6dhPndrPMindu  6dhhP6di6dvP6drignp6tPndP 6d@P6drignp6d@P6dRP6drignAP6dbP \n6dsP6drigni6dvP6dcP6drignU6dbP 6dlhP6dRP6dVP6drignAP6dcP6drignii6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6duP6drigni6dvP6dYP6drignAP 6dBP6doBP6drignAi6dYP6drignAP 6dhhP6drignAu6dtddhP6drignAP 3 6dU6dtddhP6dvP6drignAP6drigni6dtddhP 6dbP6dAvPgrPhP 6dcP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6drignAi \n6d@P6drigni6dvP6dp-6drP 6dhPndrPMindu  6duP6drignp6dnP6drignAP 6dtP6drignU6drigni6dnP6dYP6drignAP6drP 6dhPndrPMindu  6drigni6dVP6dRP6drigni8(6db8hPlf6d@@P 6dBhP6dAvPgrPhP 6dlP6drignp6dcP6di6tPndP 6doP6dnP6doP6drignp 6drP6drigni6dtP6dbP6drignAP6dcP 6dvP6drigng6di 6duP6drignp \n6drigni6dBP6dnP6drignU 6di6duuP6d@P6dbP 6drigni8o6duP6dnP6dlP6drignii 6dg6dvP6dnP6drignp 6dvP6drigng6di6dp 6duP6drignp6dvP6drignp6dnP 6drigni6dBP6dnP6drignU 6dlP6doP6dbP6dbP 6dshP 6drignUu 6dcP6tPndP 6dg6dnP6drignAP \n6drigni6dnP6dnnP6dReph6dp 6dbP6dRP6drignAi6doP6drignp 6d@P6drignp6d@P6dRP6drignAP 6dAu6dlP6d@P6drignAP6dp6dcP 6duP6dRPJdrignUu6dRP6tPndP 6dg 6dii 6dnP6di 6dBP6drignU6drigni8o6duhP 6dsP6drignp6dcP6dbP 6duP6drignp \n6dsP6drigni6d@P6dYP6drigng-6dsP6d@nP6drignii6dbP 6dBP6drignii6dhP 6dBP6drignp6dbP6d@P6drignii6dlP6d@P 6dhP6drignAP6drigni8o6dcP 6dvP6drigng6di 6dhhP6di6tPndP 6duP6drignp 6di6duuP6d@P6dbP 6dbhP6drignAP6dovP6drignii6dbP \n6dbP6drignAP6duP 6dbP6dRP6drignAi 6dhhP6di6tPndP 6dBP6drignU6duhP6dBP6drigng 6dbP 6drignp 6dnP6drignAP 6dbP6dRP6drignAi6d@P6tPndP 6dA6dtthP6drignAP6dRephAnusvPrP6drigni6dlP6dnP6drignii 6dBP6drignU6drigni8o6duhP 6drP6dBhP 6drigni6dbP6dhhP 6drignU \n6dA6dtP6dvP6drignAP-6dA6dtP6dvP6drignii 6dBP6drignU6duhP6drignAi6d@P6tPndP 6dg6dnP6drignAP, 6duP6di 6drigni6dtP6dnP 6dr@RP6drignii 6dlhP6dRP6drP 6dhPndrPMindu  6dsP6dtddhP6drignp6dcP6drignAi 6d@P6di 6drigni6dtP6dnP \n6d@P6drignp6d@P6dRP6drignAP6dbP 6drignp6dhPndrPMindu  6dg6d@P6drignp 6dtP6drignU6dbhP 6dnP6drignAi 6dBhP6drignp6dcP6drignAi, 6doP6drignU6dtP6drignAP 6doP6dnP6doP6drignp 6drP6drigng6dlP 6d@P 6dhPndrPMindu  6dAP6","size_mb":2.55,"has_text":true},"Videha 240.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 240.pdf","name":"Videha 240.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Gसाद मH डलक  ३ टा लघुकथा संPह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच^कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचdक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकhइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृoक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत1मान मैिथली सािहrय\" िवषयक िवशेषsक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \ntी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषsकमे नेपालक वत1मान मैिथली सािहrय केर मूvयsकन रहत। अइ िवशेषsक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीxा-समालोचना आिद Gyतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Gयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषsक आिब जाए। उ+मेद अिछ िवदेहक ई Gयास दूनू \nपायापर एकटा पूल ज~र बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंि^त रचनापर आमंि^त आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि^त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम1तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमtजीक आमंि^त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिvदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Gकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतh मधुकsत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषsक तीन सािहrयकारपर Gकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषsक जीिवत सािहrयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहrयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहrयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषsक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषsक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मdगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग1त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषsक परमेर कापिड़, वीरे मिvलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Gयास रहत जे ई िवशेषsक सभ 2018 मे Gकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ1र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आPह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha @gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह स+मान  \nिवदेह समानातर सािहrय अकादेमी स+मान  \n१.िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार २०१० -११   \n२०१० tी गोिवद झा (समP योगदान लेल) \n२०११ tी रमानद रेणु (समP योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी पुरyकार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुरyकार- tी जगदीश Gसाद मHडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संPह) \n२०११ बाल सािहrय पुरyकार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संPह) \n२०११ युवा पुरyकार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुरyकार- tी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बsला- मािनक बंोपायाय, उपयास \nबsलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा स+मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक ~पमे Gिस ) \n1. िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार  2012  \n2012 tी राजनदन लाल दास (समP योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा स+मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक ~पमे Gिस ) \n२०१२ बाल सािहrय पुरyकार - tी जगदीश Gसाद मHडल क “तरेगन ” बाल Gेरक िवहिन कथा संPह \n२०१२ मूल पुरyकार - tी राजदेव मHडलक \"अ+बरा\" (किवता संPह) लेल। \n2012 युवा पुरyकार- tीमती ¢योित सुनीत चौधरीक “ अिच1स ” (किवता संPह) \n2013 अनुवाद पुरyकार- tी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मर ाठी उपयास tी िव¤णु सखाराम खाHडेकर) \nिवदेह भाषा स+मान २०१३ -१४ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक ~पमे Gिस ) \n२०१३ बाल सािहrय पुरyकार – tीमती ¢योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संPह) लेल। \n२०१३ मूल पुरyकार - tी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संPह) लेल। \n२०१३ युवा पुरyकार- tी उमेश मHडलक “िन¦तुकी” (किवता संPह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरyकार- tी िवनीत उrपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास tी उदय Gकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स+मान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहrय अकादेमी स+मान ) \n२०१४ मूल पुरyकार- tी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संPह) \n२०१४ बाल पुरyकार- tी जगदीश Gसाद मHडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुरyकार - tी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संPह) \n२०१५ अनुवाद पुरyकार - tी श+भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित1कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स+मान २०१२  \nअिभ  नय - मु¨य  अिभनय  , \nसुtी िश v पी कुमारी, उ©- 17 िप ता tी लª मण झा \ntी शोभा का त महतो, उ©- 15 िप ता- tी रामअवतार महतो, \nहाy य -अिभनय  \nसुtी िG यंका कुमारी, उ©- 16, िप ता- tी वैनाथ साह \ntी दुगhनंद ठाकुर, उ©- 23, िप ता- y व. भरत ठाकुर \nनृr य  \nसुtी सुलेखा कुमारी, उ©- 16, िप ता- tी हरेराम यादव \ntी अमीत रंजन, उ©- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  ^कला \ntी पनकलाल मHडल, उमेर- ३५, िपता- yव. सुदर मHडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \ntी रमेश कुमार भारती, उ©- 23, िप ता- tी मोती मH डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \ntी परमान द ठाकुर, उ©- 30, िप ता- tी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \ntी बुलन राउत, उ©- 45, िप ता- y व. िच v टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \ntी बहादुर राम, उ©- 55, िप ता- y व. सरजुग राम \nिशvपी-वyतुकला \ntी जगदीश मिvलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित1-मृिoका कला \ntी यदुनंदन पंिड त, उ©- 45, िप ता- अशफ­ पंिड त \nका® -कला \ntी झमेली मुिखया,िपता yव. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आrमिनभ1र संyकृित  \ntी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता yव. tी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प^कािरता स+मान  \n-२०१२ tी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित1कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स+मान २०१३    \nमु¨य अिभनय -  \n(1)  सुtी आशा कुमारी सुपु^ी tी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु^ मो. ईषा आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुtी अपणh कुमारी सुपु^ी tी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाy य –अिभनय - \n(1) tी ²³दवे पासवान उफ1 रामजानी पासवान  सुपु^- y व. लª मी पासवान, पता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु^ मो. मुy ताक आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित1कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स+मान  (मsगिन खबास समP योगदान \nस+मान ) \nशाy ^ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \ntी रामवृx िस ◌ ंह सुपु^ tी अिन  ~ िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोy ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमsगिन   खबास स+ मान: िमिथला लोक संyकृित संरxण : \ntी राम लखन साहु पे. y व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोy ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित1कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स+मान  (समP योगदान स+मान ):  \nनृr य  -  \n(1)  tी हिर   नारायण मH ड ल सुपु^- y व. न दी मH डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुtी संगीता कुमारी सुपु^ी tी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  ^कला-  \n(1)  जय Gकाश मH ड ल सुपु^- tी कुशेर मH डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोy ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी च द न कुमार मH ड ल सुपु^ tी भोला मH डल, पता- गाम- खड़गपुर, पोy ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संGित , छा^ y नातक अंित म वष1, कला एवं िश v प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यd / हारमोिनयम   \n(1) tी महादेव साह सुपु^ रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड1- नं. ०९, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) tी जागेर Gसाद राउत  सुपु^ y व. रामy व~प राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) tी अनुप सदाय  सुपु^ y व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर प¶ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) tी कv ल र राम  सुपु^ y व. ख¶र राम, उमेर- ५०, गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरस नचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु^ y व. अनुप राम, गाम+पोy ट- ि◌ नम1ली, वाड1 न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशvपी-वyतुकला-  \n(1)  tी बौकू मिv ल  क सुपु^ दरबारी मिv ल क, उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  tी राम िव  लास धिर  कार  सुपु^ y व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित1कला-मृित1कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु^ - tी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पोy ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) tी Gभु पंिड  त सुपु^  y व .   , पता- गाम+पोy ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका® -कला-  \n(1) tी जगदेव साहु सुपु^ शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम1ली-पुरवhस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) tी योगे   ठाकुर सुपु^ y व . बुू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आrमिनभ1र संyकृित -   \n(1)  tी राम अवतार  राउत सुपु^ y व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  tी रौशन यादव  सुपु^ y व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पोy ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ·ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु^ मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोy ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \ntी ब च न मH ड ल सुपु^ y व. सीताराम मH डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी रामदेव ठाकुर सुपु^ y व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Gभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  tी सुकदेव साफी \nसुपु^ tी   , \nपता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Gभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु^ y व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले·ु दास  सुपु^ y व. सनक मH डल पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु^ अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु^...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) tी जगत नारायण मH ड ल सुपु^ y व. खुशीलाल मH डल, उमेर- ४०, गाम+पोy ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी देव नारायण यादव  सुपु^ tी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पोy ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) tीमती फुदनी देवी प¸ी tी रामफल मH डल, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुtी सुिव  ता कुमारी सुपु^ी tी गंगाराम मH डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोy ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) tी सीताराम राम  सुपु^ y व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी लª मी राम  सुपु^ y व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकdरनेट -  \n(1) tी च द र राम  सुपु^- y व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  tी राज कुमार महतो सुपु^ y व. लª मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम1ली वाड1 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  tी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोy ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  tी जीबछ यादव  सुपु^ y व. ~पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी श+ भु मH ड ल सुपु^ y व. लखन मH डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोy ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  y स कर - (िख  y सा कहैबला)-  \n(1)  tी छुतह~ यादव उफ1 राजकुमार , सुपु^ tी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पोy ट- मनोहर \nप¶ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ1 टहल मुिख  या- \n(2) सुपु^ y व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच^कला- \n(1)  सुtी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु^ी tी रामदेव Gसाद मH डल ‘झा~दार’ पता- गाम- रसुआर, पोy ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  tीमती वीणा देवी प¸ी tी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  tी िक  शोरी दास  सुपु^ y व. नेबैत मH डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \ntी उपे   चौधरी सुपु^ y व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी देवनाथ यादव  सुपु^ y व. सव1जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झdझप¶ी, पोy ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यd, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) tी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) tी कु द न कुमार कण1 सुपु^ tी इ  कुमार कण1 पता- गाम- रेबाड़ी, पोy ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) tी राम खेलावन राउत  सुपु^ y व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \ntी रामच   Gसाद मH ड ल सुपु^ tी झोटन मH डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \ntी िव  भूित   झा सुपु^ y व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \ntी रिव     यादव  सुपु^ सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर प¶ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \ntी िप  चकुन  सदाय  सुपु^ y व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \ntी रामपित   मH ड ल सुपु^ y व. अजु1न मH डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  tी किप  लेर दास सुपु^ y व . सुºर दास , उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी खखर सदाय  सुपु^ y व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  tी रामिव  लास यादव  सुपु^ y व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोy ट- सsिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \ntी जोगे   राम  सुपु^ y व. िब v टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी राजे   राम  सुपु^ कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाy ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \ntी सैनी राम  सुपु^ y व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी जनक मH ड ल सुपु^ y व. उिच त मH डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यd/ Pुम बाजा  \ntी परमेर मH ड ल सुपु^ y व. िब हारी मH डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयd बजबै छिथ । \ntी जुगाय साफी सुपु^ y व. tी tीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \ntी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \ntी योगे   राम  सुपु^ y व. िब v टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \ntी जPनाथ चौधरी उफ1 िध  यानी दास  सुपु^ y व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी महे   पो»ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \ntी राम Gसाद राम सुपु^ y व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषsक :- \n१) हाइकू िवशेषsक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषsक २१ म अंक ,  १ नव+बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषsक ६७ म अंक , १ अ¾टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहrय िवशेषsक ७० म अंक , १५ नव+बर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषsक ७२ म अंक १५ िदस+बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषsक ७७ म अंक ०१ माच1 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषsक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगyत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1  \n८) भि¾त गजल िवशेषsक १२६ म अंक , १५ माच1 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीxा िवशेषsक १४२ म, अंक १५ नव+बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकsत िमt मधुप िवशेषsक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषsक १८९ म अंक १ नव+बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषsक १९१ म अंक १ िदस+बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह स+मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अGैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अvबम  गीत  संगीत  िवशेषsक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि^त  रचनापर  आम ंि^त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पsच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि^काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव1tे®  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Gबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÁय उrसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उrसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Gबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÃय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 240  म अंक  15  िदस+बर  2017  (वष1 10  मास  120  अंक  240 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहrय आदोलन \n (c)2004-17. सवhिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अ िछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Gथममैिथली पािxक ई-पि^का ISSN 2229-547X VIDEHA \nस+पादक: गजे ठाकुर। सह-स+पादक: उमेश मंडल। सहायक स+पादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मुºाजी (मनोज कुमार कण1)। स+पादक- नाटक-रंगमंच-चलिच^- बेचन ठाकुर। \nस+पादक- सूचना-स+पक1-समाद- पूनम मंडल। स+पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उrपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अGकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण1 उoरदाियrव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेHटक ~पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÆटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिxत पिरचयआ अपन yकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Gकाशनक हेतु \nिवदेह (पािxक) ई पि^काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Gकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संPहकoh लोकिनक लगमे रहतिह, मा^ एकर Gथम \nGकाशनक/ िGंट-वेब आकhइवक/ आकhइवक अनुवादक आ आकhइवक ई-Gकाशन/ िGंट-Gकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि^काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयvटीक/ पािरtिमकक Gावधान नै \nछै। त रॉयvटीक/ पािरtिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आPह। ऐ ई पि^काक tीमित लªमीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Gकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-17 सवhिधकार सुरिxत। िवदेहमे Gकािशत सभटा रच ना आ आकhइवक सवhिधकार रचनाकार आ \nसंPहकoh लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृoसँ Gार+भ इंटरनेटपर मैिथलीक Gथम उपिyथितक या^ा “’िवदेह’- Gथम \nमैिथली पािxक ई पि^का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Gकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृo 'िवदेह' ई-पि^काक Gव¾ताक संग मैिथली भाषाक जालवृoक \nएPीगेटरक ~पमे Gयु¾त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि^का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसिरyतु    \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/1 \n/dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n  \n \n \n \n2//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/3 \n/dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa  \n \n \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra  \n \n \n \n \n \n/d(a/drra/dVa/dSignsi /d(Ra/dKa/dSignva/dSha/dNa  \n/dSigns/dNa/d@a/dReph/dra/dSignsi  \n \n \n \n4//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n \n \nISBN :   978-93-87675-62-9  \n \n \n \n/dba/dSignva/d@a :  `251/-  \n/dSa/dVa/dSignva/dReph/dSigns0@/dbha/dKa/dSignva/dRa ©  /dShRa/dSignsi /dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra  \n/dba/dSignO/dSa/dRa /dSa /dvnusvara /dS0half /dKa /dRa/dNna :  2018   \n \n/d(Ra/dKa/dSignva/dSha/dKa :  /d(a/drra/dVa/dSignsi /d(Ra/dKa/dSignva/dSha/dNa   \n/dTa/dSignU/dra/dSa/dSignsi /diha/dVa/dNa, /dma/dSignc./dc/dra./dNa/dSignc/dga/dRa_dSignUu /d@a/dSignva/dna/dReph, /dVa/dSignva/dbda/dReph /dNa/dvnusvara. 06, /dSigns/dNa/d@a/dReph/dra/dSignsi, /dSigns0@/dma/dra/dSignva- /dSa/dSignU/d(a/dSignvu/dra,   \n/dSigns/dia/dga/dSignva/dRa : 847452  \n \n/dVa/dSignc/dia/dSa/dSignva/ds/dTta :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/dsi-/d@a/dSignc/dra : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/d@a/dSignO/dia/dSignva/ds/dra :  8539043668, 9931654742 \n   \n \n/dSigns/d(Ra/dNTta :  /d@a/dSignva/dNa/dVa /dva/dTta/dReph, /dSigns/dNa/d@a/dReph/dra/dSignsi (/dSa/dSignU/d(a/dSignvu/dra)  \n/dva/dVa/dRa/dNna :  /dba/dSignsi /dSa/dSignva/dga_dSignU /dSigns/d(Ra/dSigns0W/dNTta/dna /d(Ra/dSignc/dSa. /dSigns/dNa/d@a/dReph/dra/dSignsi (/dSa/dSignU/d(a/dSignvu/dra) /dSigns/d(a/dNa : 847452   \n \nDOHRI HAK  \nCollection of Short Stories \n by Sh. Jagdish Prasad Mandal.    \n \n/dvi /d(a/dSignO/dTha/dSignsi/dKa /dSa/dVa/dSignva/dReph/dSigns0@/dbha/dKa/dSignva/dRa /dSa/dSignU/dRa/dSigns0@/dKSsa/dTa /dv/dSigns0@/duha/banda /d(Ra/dKa/dSignva/dSha/dKa /dv/dTha/dVa/dSignva /dKa/dSignva/duandrabindu/d(a/dSignsi/dRa/dSignva/ds/dTta /dbha/dSignva/dRa/dKa/dKa \n/dSigns0@/dra/dSigns0W/dKha/dTa /dv/dNa/dSignU/d@a/dSigns/dTa/dKa /dSigns/dia/dNa/dSignva /d(a/dSignO/dTha/dSignsi/dKa /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dv/dvnusvara/dSha/dKa /duha/dSignva/dYa/dSignva /d(Ra/dSigns/dTa /dc/dVa /dvnusvara  /dSigns0N/dRa/dKa/dSignuandraO/dSigns/dbda/dvnusvara/dna /dSa/dSigns/dga/dTa \n/ds/dra/dSignc/dK0half /dTta/dRakar/dSignuandraO/dSigns/dNa/dKa /dv/dTha/dVa/dSignva /dYa/dSignva/dvnusvara/dSigns/dTRa /dKa, /dKa/dSignO/dNa/dSignO /d@a/dSignva/dbhYa/d@a/dSa /duandrabindu  /dv/dTha/dVa/dSignva /dmNya/dSignva/dNa/dKa /dSa /dvnusvara /dnRa/dga/dNna /dVa/dSignva \n/d(a/dSignU/dNa/d(Ra/dReph/dYa/dSignO/dna/dKa /d(Ra/dNna/dSignva/dra/dSignsi /dbVa/dSignva/dRa/dSignva /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dRa_dSignUu/d(a/d@a/dSignc /d(a/dSignU/dNa/dRa_dSignU/dT(a/dSignva/dSigns/dba/dTa /dv/dTha/dVa/dSignva /dSa /dvnusvara /dua/dSignva/dSigns0N/dRa/dTa-/d(Ra/dSa/dSignva/dSigns0N/dRa/dTa /dNa/dSigns/dga \n/dKa/dc/dra /dma/dSignva /dSa/dKa /dSignvi /dTa /dv/dSigns0@/duha/banda    \n  \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/5 \n \n/dSa/d@a /d(a/dReph/dNna /diha/dSignva/dVa  \n/dna/dTa-/d@a/dTa /d@a/dSignsi/dTa /d@a/dNa/dSignU/dma /d@a/dNa  \n/d@a/dNa-/d@a/dSigns0W/dNba/dRa /diha/dVa /diha/dVa/dNa /diha/dVa/dSignvi /duha/ds/banda  \n/dTa/dKha/dNa/dSignc /d@a/dNa /diha/dVa/dNa /diha/dVa  \n/dba/dSignc/dVa-/dba/dNa/dSignU/dma /d@a/dSignsi/dSigns0@/dra /dTa/dSignva/dNa /dTa/dNa/dSignvi /duha/ds/banda  \n/dba/dSignc/dVa-/dba/dNa/dSignU/dma.../banda  \n/diha/dSigns/dVa/dTa/dSignc /diha/dVa /diha/dVa/dNa /dSigns0W/dKha/dra-/dSigns0W/dKha/dra  \n/dia/dSignva/ds/dNa /dVa/dSignva/dNna/dSignsi /dSigns/dia/dua/dSignvi/dbddha /dSigns/dia/dua/dbddha/dSignvi /duha/ds/banda  \n/dVa/dSignva/dNna/dSignsi /dVa/dSigns0@/dNna/dKa /dKa/dRa/dSignvi/dNna /d(a/dKa /dSignvi /dbddha  \n/dKa/dRa/dSignvi/dNna-/dbha/dRa/dSignvi/dNna /dbha/dSigns/dbddha /dbha/dbddha/dSignvi /duha/ds/banda  \n/dKa/dRa/dNna/dSignsi-/dbha/dRa/dNna/dSignsi /dbha/dSignsi/dRa /dbha/dbddha/dSignvi /duha/ds/banda  \n/dSigns/dVa/dVa/dSignc/dKa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /dSigns/dVa/dua/dRa/dNna /dKa/dRa/dSignvi /duha/ds/banda  \n/dSigns/dVa/dua/dSignvi/dbddha /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /dSigns/dVa/dVa/dSignc/dKa /dia/dSigns/dNa  \n/d(a/dSignva/d(a-/d(a/dSignU/dNa/dKa /d(a/dSignU/dra /dia/dNa/dSignvi /duha/ds/banda   \n/d(a/dSignva/d(a-/d(a/dSignU/dNa/dKa.../banda   \n \n  \n \n \n \n6//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n \n \n  \n \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/7 \n/dKa/dTha/dSignva/dKa /dSa/dTTa/dSignvi/dRa - \n \n/dSigns/dKa/duha/dSignU  /dNa/dSignc /d(ha /dSignU/dRa/dSignvi/dc/09 \n/d@a/dSigns/dga/dRa/d@a /21 \n/dia/dSignc/dRa /d(a/dRa /dga/dKa /diha/dba/dVa/dSignva /31 \n/dSa/dbddha/dKa -/dKa/dSignva/dTa/dKa /dKha/dSignc/dTa /45  \n/dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa /58 \n/d(a/dSignva/ds/dKa /ds/dmma/dTa /71 \n/dSa/dSignc/dga/dNTa/dSignva /81 \n/dRa/dSignva/dKSsa/dSa/dKa /dmha/dbddha /91 \n/dia/dSignc/dRa/d(a/dRa /99 \n/dKa/dTha/dSignva /dra/dSignc/dKha/dNa  /dKRa/d@a /111 \n \n \n \n \n8//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n  \n  \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/9 \n \n/dSigns/dKa/duha/dSignU /dNa/dSignc /d(ha /dSignU /dRa/dSignvi/dc  \n/dv/dRha/dSignva/ds /d@a/dSignva/dSa/d(a/dRa /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /ds/dra/dSignva/dma /dKa/dRa/dSignva /dKa/dvvagraha /d(a/dTta/dNa/dSignva/dSa /duandrabindu  /dnha/dSignU/d@a/dra /duha/dra/banda \n/d(a/dTta/dNa/dSignva/dKa /ds/dra/dSignva/dma /dSa/dSignU/dSigns/dNa /dv/dua/dRa/dma/dSignO /dra/dSignva/dna/dra /dva /dKha/dSignU/dSigns0@/dSha/dYa/dSignO /diha/dSignc/dra/banda /dv/dua/dRa/dma /dsi /dma/dSignc \n/d(a/dTta/dNa/dSignva /dSa/dNa /dSha/dga/dRa/d@a/dSignc /dv/dRha/dSignva/ds /d@a/dSignva/dSa /dTa/dKa /dRa/dSigns/dga, /dna/dSignva/d@a/dKa /dc/dKa/dTta/dSignva /dv/dba/dNa/dSignva /dva/dba/d@a/dSignsi \n/dv/d(a/dNa /dSha/dRa/dSignsi/dRa/dKa /ds/dra/dSignva/dma /dKa/dRa/dSignvu/dra/dKa/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dsi /dTa /duandrabindu  /dna/dSignva/d@a/dKa /dU/d(a/dra/dSigns0W/dibha /diha/dSignc/dia/dSignc /dKa/dc/dra \n/dTa /duandrabindu /dc /dKha/dSignU/dSha/dSignsi /diha/dSignc/dra/banda /dma/dSignc /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dba/dSignUu /d(a/dSignsi/dRha/dSignsi/dSa /duandrabindu , /dv/dvnusvara/dnRa/dSignc/dma/dKa /dma/d@a/dSignva/dNa/dSignva/dSa /duandrabindu  /dra/dvvagraha /dKa/dvvagraha \n/dva/ds /dbha/dSigns0N/dRa /dna/dSignva/d@a/dKa /dua/dSignvu/dKa/dSignsi0W/dba/dSignva/dRa/dKa /dRa_dSignUu/d(a/d@a/dSignc /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi /dSigns/dia/dTa/dSignvu/dra/dKa /dO /dva/ds /dKa /dSignc /dTa/dc \n/dv/dSigns0@/duha, /dTa /duandrabindu /dc /dKa/dNa/dSignsi /dia/dSignU/dmha/dSignvi/dKa /dSigns0@/dma/dmNya/dSignva/dSa/dSignva /dSa/dSignc/dga/dSignO /diha/dSignc/dra/banda /dTa/dSignvi/dSa /dvnusvara /dna /dsi/dga/dSignO /diha/dSignc/dra /dma/dSignc \n/dSa/d@a/dSignva/dma/dKa /dRa_dSignUu/d(a/d@a/dSignc /dv/d(a/dNa/dSignO /dSigns/dKa/duha/dSignU /dba/dSignva/dSigns/dYa/dTVa /dia/dNa/dSignvi/dc/banda /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dSa /duandrabindu  /diha/dSignc/duandrabindu/dTta /dKa/dRa/dc, \n/d(a/dTta/dNa/dSignva/dSa /duandrabindu  /dc/dra/dSignva/dKa /dba/dSignO/dSa/dRa /dSigns/dba/dNa /dna/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara/banda  \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dSignc/duandrabindu  /diha/dSignsi/dTa/dnha/dRa/banda /dO/dNa/dSignva, /dba/dRa/dia/dmma/dSignO /diha/dSignsi/dTa/dSignc/dKa /dv/dSigns0@/duha, /dia/dbddha /dSa/dSignU/dNNa/dRa, \n/dia/dbddha /dia/dSignc/dSa, /dba/dSa /dna/dSignO/dRa/dSignc/dKa /dia/dSignvi/ds/dSa/dSignvi/dia/dra/dSignva/banda /dba/dRa/dia/dmma/dSignva /dKha/dSignva/dra/dSignsi /dba/dSignc/dKha /d@a/dNa /dmha/dSignU0alt/dbddha/dmha/dSignU0alt/dbddha/dSignva \n/dna/dSignc/dra/banda /dmha/dSignU0alt/dbddha/dmha/dSignU0alt/dbddha/dSignva /dsi /dna/dSignc/dra /dma/dSignc /diha/dSigns0N/dRa/dSa/dKa /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dia/dSignc/d@a/dSignva/dRa/dSignsi /dra/ds/dYa/dSignc /dKa/dvvagraha /dnha/dSignU/d@a/dra \n/dv/dSigns0@/duha, /dma /duandrabindu  /dba/dvvagraha /dKa/dvvagraha /dnha/dSignU/d@a/dra /dRa/dga/dSignvi/dTa /dTa /duandrabindu  /dba/dRa/dia/dmma/dSignva/d(a/dRa /dRa/dSigns/dga/dTa/dc/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dma/dKha/dNa /diha/dSignc/duandrabindu/dTta \n/dKa/dRa/dc /dc/dra/dSignvu/dvnusvara, /dTa/dKha/dNa /dSigns/dia/dNa/dSignU /diha/dSignc/duandrabindu/dTta /dKa /dSignc /dNa/dSignc /dnha/dSignU/d@a/dia/dSignO /dKa /dSignc /dga/dSignc/dNa /dga/dc/dTa/banda /dTa/dga_dSignUu/d@a/dSignc /dma /duandrabindu  /dv/dRha/dSignva/ds \n/d@a/dSignva/dSa/d@a/dSignc /dRa/dSignO/dna /dva/dRa/dSignO /d@a/dSignO/dTta/dSignva /dna/dSignc/dra /dga/dSignO/ds /dTa/dKha/dNa /dTa /duandrabindu  /dva/dRa/dSignO /dma/dRa_dSignUu/dRa/dSignsi /diha/dSignc/duandrabindu/dTta /dKa/dRa/dia /diha/ds/dYa/dSignc \n/dma/dSignva/ds/dc/banda /d(ha /dSignc /dRa /diha/dSignc/dra /dma/dSignc /dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa /dra/dna /dRa/dSigns/dga /dRa/dSignO/dna /d@a/dSignO/dTta/dSignva /dma/dSignva/dc/dTa, /dTa /duandrabindu  /dvi/d@a/dSignc \n/dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa/dKa /dKa/dSignO/dNa /dba/dSignO/dKha/banda /dO/dNa/dSignva, /dv/d(a/dNa/dSignO /dba/dSignO/dKha /dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu/banda /dma/dSignc/dTa/dSignc /dua/dSignsi/dNa/dSignsi /dba/dSignc/dia/dSignvi /dTa/dSignc/dTa/dSignc \n/dNa/dSignc /d@a/dSignsi/dTtha /dga/dSignc/dTa/ds/banda /dva /dma /duandrabindu  /dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu /dba/dSignc/dia/dSignvi, /dva/dSigns/dKa /dTha/dSignO/dbddha/dSignc-/dTha/dSignva/dbddha /dua/dSignsi/dNa/dSignsi /dba/dSignc/dia/dSignvi /dva/dSigns/dKa \n/dNa/dSignUu/dNa/dSignUu /dSigns0@/d@a/dra/dSignva /dba/dSignc/dia/dSignvi /dsi /dTa /duandrabindu  /dv/d(a/dNa /diha/dSignc/dra /dSigns/dKa/dNa/dSignc/banda /dba/dSa /dRa/dvnusvara/dna/dKa /dba/dVa/dSignva/ds /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dba/dSa /dRa/dvnusvara/dna \n/dKa/dSignva/dma /dKa/dRa/dSignvi/dc, /dTa/ds/d@a/dSignc /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dma/dRa_dSignUu/dRa/dSignsi /duha/ds /dma/dSignc /d@a/dra/dSignc/dTta/dRa/dSignsi /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dKa/dTa/dSignva/dRa /dia/dNba/dSignsi \n \n \n \n10//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n/dua/dra/dc/banda /dTa/dSignsi/dTha/dReph /dSTha/dSignva/dNa/dKa /d@a/dSignc/dra/dSignva /duha/dSignsi0@, /dra/dSignO/dKa/dKa /diha/dSignsi/dbddha /dRa/dga/dia/dSignc /dKa/dRa/dTa, /dTa/ds/d@a/dSignc /duandrac/dvnusvara/dbddha/dSignsi-\n/dba/dSignvu/dbddha/dSignsi /dra/dna/dia/dSignc /dKa/dRa/dTa /dSigns/dKa/dNa/dSignc/banda /dTa/dga_dSignUu/d@a/dSignc /dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa /dRa/dSignO/dna /duha/dSignO/dbddha/dia/dSignvi/dia/dra/dSignva /dba/dVa/dSignva/ds /dTa /duandrabindu  /dNa/dSigns/dga \n/duha/dSignsi0@, /dTa/dKha/dNa /dba/dSignO/dKha/dSignc /dSigns/dKa/dc.../banda /dTa/dSignvi/dia/dSignsi/dua /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dba/dSignc/dKha/dra/dYa/dSignvi/dNa /dma/dSignc \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /diha/dSignc/duandrabindu/dTta /dKa/dRa/dc /dO/dga/dSignO /dva/dSigns/dia /dRa/dga/dra/dSignva /dv/dSigns0@/duha/banda  \n/dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dba/dSignc/dKha /d@a/dNa/d@a/dSignc /dva/dRa/dSignO /dga_dSignUu/dia/dSignva /diha/dSignc/dra/banda /d(ha/dSigns0N/dRa/dKKa /dSignc /dSa /duandrabindu  /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dna/dSignO/dRa /dra/dna/dSignvi /duha/dSignsi0@ /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa/banda”  \n/dba/dRa/dia/dmma/dSignc/d(a/dRa /dTtha/dSignva/dRha /dRa/dga/dSignsi, /d(a/dSignva/dRa/dKha/dSignsi /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /dna/dSignc/dra/dSignva/banda /dKa/dga/dra/dSignvi/dNa-  \n“/dvi/dTtha/dSignva/d@a /dSigns/dKa/dc /dTtha/dSignva/dRha /duha/dga?”  \n/dKa/dga/dra/dYa/dSignvi/dNa-  \n“/dba/dRa/dia/dmma/dSignva /dba/dSignc/dKha /dbha/dKa/d@a/dKa/dSignva /dna/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara?”  \n/dRa/dSignc/dga/dra-/dKha/dSignc/dga/dra /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa /duha/dSigns0@/dTha/dYa/dSignc, /dbha/dbddha/dbha/dbddha/dSignva/ds/dTa /dva/duandrabindu/dna/dNa /dSigns/dba/dSa /dia/dRha/dSignvi/dTa \n/dia/dma/dra/dSignva-  \n“/dv/dKha/dNa /dv/duandrabindu/dna/dNa/dSignc /dNa/dSignc /dba/dRa/dia/dmma/dSignO /dia/dSigns/dNa /dna/dSignc/dra /dv/dSigns0@/duha/banda /dTa/dKha/dNa /dTa /duandrabindu  /dc/dTa/dia/dSignc \n/d(a/dRa/dga/dSignc/dma /dKa/dRa/dia /dma/dSignc /dua/dSignva/dSigns0N/dRa /dbda/dSignc/dna /d(a/dSignva/duha /dSignUu /dc-/dSa /duandrabindu  /dSigns/dga/dYa/dSignva /dKa/dvvagraha /dba/dSignc/dKha /dra/dSignc/dia /dma/dSignc /dKa/dSignO/dNa /dna/d(a \n/dKa /dSignc /dKa/dRa/dSignva /d@a/dSignU/dga/dSignc/duandrabindu /dKa /dSignc /dga/dSignc/dNa /dua/dSigns0@/dra /dRa/dga/dra /dv/dSigns0@/duha, /dTa/ds /dv/dNa/dSignU/dKa /dSignUu /dra /dv/d(a/dNa/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  /dSa/d@a/dSignva/dSigns/dga/dTa \n/dKa/dRa/dia/banda”  \n/dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/ds/dKa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /dNa/dSignsi/dKa /dra/dSignva/dna/dra/banda /d(a/dSignva/duha /dSignUu -/d(a/dSignva/duha /dSignUu  /dSigns/dVa/dba/dSignva /diha/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara/banda \n/dv/duandrabindu/dna/dNa/dSignva/dKa /d@a/dSignU/dga/dSa /duandrabindu  /dua/dSignva/dSigns0N/dRa /dbda/dSignc/dna /d(a/dSignva/duha/dSignU/dc /dRa/dga/dSignsi /dSigns/dKa /d(a/dSignU/dia/dSigns0N/dRa/dYa/dSignva /dnha/dRa/dKa /dO/dSa/dSignva/dRa/dKa /dc/dKa \n/diha/dSignva/dna/dKa /dua/dSignvu/dKa/dSignsi0W/d(a/dRa /dia/dSignvi/dSa/dra /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dSignc/duandrabindu  /dba/dSignc/dKha/dra/dYa/dSignvi/dNa /dva /dba/dSignO/dSa/dRa /diha/dSignva/dna/d@a/dSignc /dva/dTtha-\n/dba/dSa/dTta/dSignva /dia/dSignvi/dSa/dra /dSTRa/dSignsi/dna/dNna/banda /dia/dSignc/dSa/dSignsi/dKa/dSignva/dra /dSa /duandrabindu  /dia/dSignvi/dSa/dra /dSTRa/dSignsi/dna/dNna /dSa/dia/dga/dKa /dba/dRa/dia/dSignva/dRa/d@a/dSignc \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dia/dSignc/d@a/dSignva/dRa/dSignsi/dKa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /dTa/dRa /d(a/dSigns/dbddha /dna/dSignc/dra /duha/dra /dva /dv/d(a/dNa-/dv/d(a/dNa \n/dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/dKa /dna/d(a /dua/dSigns0@/dra /dRa/dga/dra /duha/dra/banda  \n/dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa /dva/dna/dSignUu/d@a/dSignc /dTtha/d@a/dSignvi/dKa /dKa/dvvagraha /dTtha/dSignva/dRha /dga/dSignO/ds/dTa /dva/duandrabindu/dSigns0W/dKha/dKa /ds/dSha/dSignva/dRa/dSignva/dSa /duandrabindu  \n/dga/d@a/dRa/dSignva /dSa/dua/dSignc/dTa /dKa /dSignc /dra/dSignvi/dNa/banda /diha/dSignO/dma/d(a/dSignU/dRa/dVa/dSignva/dra/dSignsi /dva /dSa/dSignU/d(a/dSignvu/dra/dVa/dSignva/dra/dSignsi/dKa /dia/dSignsi/dua /dv/d(a/dNa-\n \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/11 \n/dv/d(a/dNa /d@a/dSignva/dTa/dSignVocalicR/diha/dSignUu/dSigns0@/d@a/dKa /dia/dbddha/dSignva/ds /dba/dSignU/dNa/dSignUu /dna/dSignO/dRa/dSignc /dv/d(a/dNa/dSignva-/dv/d(a/dNa/dSignva /dbdha/dvnusvara/dna/dSignc /dKa/dRa/dSignvi/dTa /duha/dSignc/dra/dSignsi, /dma/ds \n/dia/dSignsi/dua /diha/dSignva/dSsa/dSignva /dva/dSigns/dia /dmha/dna/dbddha/dSignva /dTtha/dSignva/dRha /dKa /dSignc /dNa/dSignc /duha/dra/banda /duha/dSignU/duuha/dSignc /d@a/dSignU/duandrabindu/dga/dKa /dna/d(a /dmha/dSignUu/dTtha/dSignO /diha/dvvagraha \n/dSa/dKa /dSignvi /dc /d@a/dSignU/dba/dSignva /dma/dSignc /dSigns0@/dra/dSigns0W/dKha/dTa/d@a/dSignc /dv/dSigns0@/duha /dO /dKa /dSignc /dNa/dSignva /dmha/dSignUu/dTtha /dga/dc/dTa/banda /dba/dSignU/dNa/dSignUu/dKa /dSignc/duandrabindu  /dv/d(a/dNa-/dv/d(a/dNa \n/d(a/dRha/dra /dRa/dga/dia/dSignc /dKa/dRa/dSignvi/dNa/banda /dma/dKha/dNa/dSignc /diha/dSignva/dSsa/dSignva /dvu/dTa /dTa/dKha/dNa/dSignc /diha/dSignO/dma/dNa /dvu/dTa /dva /dma/dKha/dNa/dSignc \n/diha/dSignO/dma/dNa /dvu/dTa /dTa/dKha/dNa/dSignc /dO/dKa/dRa /dSa/dSignU/dva/dba /dSa/dSignc/dga/dSignO /dc/dia/dSignc /dKa/dRa/dTa/banda /dSa/dSignU/dva/dba /dv/dSigns/dia/dTa/dSignc \n/diha/dSignO/dma/d(a/dSignU/dRa/dVa/dSignva/dra/dSignsi /dia/dma/dra/dSignsi-  \n“/dSigns0@/d@a/dRa/dua/dSignva/ds/dKa /dSa/dSignU/dva/dba/dKa /dma/dSignc/dVa/dRa/dSignva/dTa /dO/dKa/dRa /dTa/dSignsi/dTa/d(a/dNa /dSigns0@/duha/dvi/banda”  \n/dSa/dSignU/d(a/dSignvu/dra/dVa/dSignva/dra/dSignsi/dKa /dSignc/duandrabindu  /dv/dNa/dSa/dSignO/dga/dSignva/duandrabindu/dTa /dra/dna/dra/dSignvi/dNa/banda /dv/dNa/dSa/dSignO/dga/dSignva/duandrabindu/dTa /dsi /dra/dna/dra/dSignvi/dNa /dma/dSignc /dma /duandrabindu  \n/dSigns0@/d@a/dRa/dua/dSignva/ds/dKa /dSa/dSignU/dva/dba/dKa /dSignc/duandrabindu  ‘/dTa/dSignsi/dTa’ /dKa/dga/dia/dSignvi /dTa /duandrabindu  /dKa/dRa/dSignvi/dra/dSignva/dKa /dSa/dSignU/dva/dba/dKa /dSignc/duandrabindu  /dKa/dSignsi0W /dKa/dga/dia/dSignvi? \n/dia/dma/dra/dSignsi-  \n“/dv/d(a/dNa/dSignva /d@a/dNa/dKa /d@a/dSignvu/dma/dSignsi /dva /dia/dSignvu/dga/dKa /dSignc/duandrabindu  /dKa/dga/dra/dSignvu/dvnusvara /diha/dSignvu/dma/dSignsi..! /dv/dga/dSignsi/dvnusvara/dTta/dSignva /dKa /dSignc/duandrabindu  \n/dKa/dga/dra/dSignva/dSa /duandrabindu  /dNa/ds /dNa/dSignc /dga/dc/dTa/banda”  \n/dO/dNa/dSignva, /dKa/dga/dSignva-/dKa/dga/dSignsi/d@a/dSignc /dva/dTtha/dSignO-/dba/dSa/dSignO /dSTRa/dSignsi/dna/dNna /dba/dSa /dSigns/dba/dSa /dSigns0@/duha/dSigns/dbddha/dYa/dSignva/dra /dTa /duandrabindu /dc \n/dv/d(a/dNa/dSignva /dia/dSignc/dTha/dSignc /dSa/diha /dia/dSignc/dTha/dSignva/dc/dra/banda /dma/ds/dSa /duandrabindu  /dua/dSignU/d(a/dSignva-/dua/dSignU/d(a/dSignsi /d(a/dSa/dRa/dra/dSignc /duha/dra, /d@a/dSignU/dba/dSignva /dsi /dba/dSignU/dNa/dSignUu1 \n/dv/d(a/dNa /dRa/dSignva/dna-/dTa/dSignva/dNa /dTa /duandrabindu  /d(a/dKa/dbddha/dNa/dSigns/dga /duha/dSignc/dra/dSignsi.../banda  \n/dKha/dKha/dSignva/dSa /dKa/dRa/dSignvi/dTa /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa /dv/duandrabindu/dna/dNa/dSignva /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua/dra/dSignva, /dva /dSigns/dia/dNa/dSignU /dKha/dSa/dSignva/dSa/dSignc \n/dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/ds/dKa /d(a/dSignsi/dTtha/d(a/dRa /dv/d(a/dNa/dSignO /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua/dra/dSignvu/dvnusvara/banda  \n/dva/dTtha/dSignO-/dba/dSa/dSignO /dSTRa/dSignsi/dna/dNna/dKa /dSignc/duandrabindu  /dia/dSignvi/dSa/dra /dba/dSignc/dKha /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa, /dra/dSignO/dKa/d@a/dSignc /dKa/dSignva/d(ha/dSignsi0W /dma/dSignva/dna/dRa_dSignUu/dKa/dTa/dSignva /dva/dSigns/dia /dna/dSignc/dra/banda /dc/dNa/dSignva /dma /duandrabindu  \n/dia/dRa-/dia/dSignc/d@a/dSignva/dRa/dSignsi/d@a/dSignc /dSigns0@/dma/dna/dSignc/dSa/dSignva-/dia/dSignva/dTa /dga_dSignU/dv/dc /dTa /duandrabindu  /dTa/dSignc/dra/dSignO/dSa /duandrabindu  /dSigns0@/dua/dKKa/dNa /dga/dc/dTa /dSigns/dKa/dNa/dSignc?”  \n‘/dTa/dSignc/dra’/dKa /dNa/dSignva/dO/dvnusvara /dSa/dSignU/dSigns/dNa /dSigns/dTa/dSigns0@/dra/dYa/dSignva/ds/dTa /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa /dia/dma/dra/dSignva-  \n“/dKa/dSignO/dNa /dTa/dSignc/dra/dSa /duandrabindu  /dKa /dSignc /dTa/dSignc /dSigns0@/dua/dKKa/dNa /dga/dc/dTa /dSa/dSignc /dKa/dga/dSignva/duandrabindu /dKa/dga/dra/dga, /dma/dSignc /dKha/dSignva/ds/dia/dra/dSignva \n/dTa/dSignc/dra/dSa /duandrabindu  /dSigns0@/dua/dKKa/dNa /dga/dc/dTa /dSigns/dKa /d(a/dSignsi/dia/dSignvi/dia/dra/dSignva/dSa /duandrabindu , /dva/dSigns/dKa /d@a/dSignva/dSigns0@/dra/dSa /dKa/dRa/dSignvi/dia/dra/dSignva /dTa/dSignc/dra/dSa /duandrabindu  \n                                                           \n1 /diha/dSignO/dma/d(a/dSignU/dRa/dVa/dSignva/dra/dSignsi , /dSa/dSignU/d(a/dSignvu/dra/dVa/dSignva/dra/dSignsi \n \n \n \n12//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n/dga/dc/dTa /dSigns/dKa /dba/dSignc/dga-/dga/dSignva/dTha/d@a/dSignc /dSa/diha/dSigns/dba/dNa /dra/ds/dia/dra/dSignva/dSa /duandrabindu /banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dv/dKha/dNa /dc/dKa/dRa/dSignva /duha/dSignO/dbddha/dga/banda” \n/dua/dSignva/d@a/dKa /d@a/dSignU/duandrabindu/dga /duha/dSignsi0@/dga/dSignc /dia/dma/dia/dma/dSignva /dna/dSignc/dra/banda /dO/dNa/dSignva, /dua/dSignva/d@a/dSignO/dKa /d@a/dSignU/duandrabindu/dga /dua/dSignva/dNa /dSa/dNa \n/dSa/dSignc/dga/dSignO /dv/dSigns0@/duha /d@a/dSignU/dba/dSignva /dSa/dSignc /dNa/dSigns/dga, /dia/dma/dSignva /dna/dSignc/dra-   \n“/dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa, /dma /duandrabindu  /dSa/dSignO/dmha/dSignc /d@a/dga/dKa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dc/dNa/dSignva /duha/dSignO/dbddha/dSignvi/dTa /dma/dSignc/dia/dSignvi, /dSa/dSignc/dga/dSignO /dNa/dSignsi/dKa \n/dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu/banda”  \n/dga/d@a/dRa /dia/dSignva/dTa/dSa /duandrabindu  /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dKa /dSignU /dVa/dSignva/dTha /dNa/ds /diha/dSignc/dra/dSignvi/dNa/banda /d@a/dSignU/dSKa/dSignsi0W /dba/dSignvi/dTa \n/dia/dma/dra/dSignva-  \n“/dSa/diha /dSigns/dba/dNa /dTa/dSignO/dga_dSignUu /dv/dNa/dSignva/dbddha/dSignsi-/dKa /dSignc -/dv/dNa/dSignva/dbddha/dSignsi/dc /dRa/dSigns/dga /dna/dSignc/dra/dga..!”  \n/dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/ds/dKa /d@a/dSignU/dga/dSignc/duandrabindu ‘/dv/dNa/dSignva/dbddha/dSignsi’ /dSa/dSignU/dSigns/dNa /d@a/dNa/d@a/dSignc /d(a/dRa/d(a/dNa /dSha/dSignU/dRa_dSignUu /diha/dSignc/dra/banda /d@a/dNa \n/dga/dSigns0N/dRa/dYa/dSignva/dc /dra/dna/dra, /dKha/dSignU/dSigns0@/dSha/dYa/dSignva/dc /dra/dna/dra/banda /dma/ds/dSa /duandrabindu  /dma/dSignc/dga/dNa/dSignc /dKha/dSignU/dSha/dSignsi /d@a/dNa/d@a/dSignc /dKha/dSignU/dSigns0@/dSha/dYa/dSignva/dc/dra \n/dTa/dSignc/dga/dNa/dSignc /dTtha/dSignO/dRa/dSa /duandrabindu  /dSigns/dNa/dKa/dra/dra-  \n“/dba/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/duandrabindu/d@a/dSignc /dma/dSignc/dTa/dSignc /dbdha/dSignO/dra /dv/dSigns0@/duha /diha/dSignva/dYa, /dO/dTa/dSignc /dTa /duandrabindu  /dia/dma/dSignvu/dSigns/dNa/dga/dSignva/dRa/dSignO /dNa/dSignc /dv/dSigns0@/duha/banda”  \n/dO/dNa/dSignva, /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dia/dga/dSignvi/dTa /dbha/dSignva/dRa/d@a/dSignc /dSa/dbddha/dra/dSa /duandrabindu  /d(a/dSignva/dKa/dra /dbha/dSigns0N/dRa /dSa/diha-/d(a/dSignva/dSigns/dNa \n/dc/dKa /dSignc /dna/dSigns/dTa/dYa/dSignc /diha/duandrabindu/dSigns0@/dSa/dYa/dSignva/ds/dTa /dua/dra/dSignvi/dc /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dSa/dbddha/dra/dSa /duandrabindu  /d(a/dSignva/dKa/dra /dbha/dSigns0N/dRa /dSa/dia/dga/dKa /dRa/dSTa/dSignO \n/dNa/d@a/dga/dRa /dv/dSigns0@/duha /dSigns/dKa/dNa/dSignc/banda /dTa /duandrabindu /dc, /dSa/diha/dKa /dSignc/duandrabindu  /dc/dKKa /dSignc  /dna/dSignU/dNna-/dbha/dRa/d@a /d@a/dSignva/dNa/dra /dma/dSignva/dc/dTa..?  \n/dia/dma/dSignvi/dTa-/dia/dma/dSignvi/dTa /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa /dSigns/dia/duua/dSignc /dbha/dSignva/dRa/d@a/dSignc /dRa_dSignUu/dSigns/dKa /dna/dSignc/dra/dSignva/banda /d(a/dSignva/duha /dSignUu /dSa /duandrabindu  \n/dbha/dSigns/dKa/dYa/dia/dSignvi/dTa /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/diha/dSignva/dYa /dSa/dSignva/dga/dSignvi/dia, /dSigns/dia/duua/dSignc /d(a/dSignva/duandrabindu/dTa/dRa/d@a/dSignc /dSigns/dKa/dc /dRa_dSignUu/dSigns/dKa /dna/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara, /dna/dSignva/dbddha/dSignsi/dKa /d(a/dSignc/dTta/dRakar/dSignO/dra \n/dSa/dSigns/dTtha /dna/dSignc/dra?”  \n/dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dga/d@a /dbha/dSigns/dKa/dYa/dSignvu/dNa/dSignc /duha/dSignc/dSigns0@/dra/dvi/dNa /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dO/dga/dSignO /dbha/dSigns/dKa/dYa/dia/dSignvi/dTa /dia/dma/dra/dSignva-  \n“/dv/d(a/dNa /dc/dKa/dTta/dSignva /dia/dSignva/dTa /dia/dSignsi/dua/d@a/dSignc /dva/dSigns/dia /dna/dSignc/dra /dSa/dSignc /d(a/dSigns/dga/dNa/dSignc /dKa/dga/dSignvi /dSigns0@/duha/dv/banda \n/d(a/dSignvi/duha/dra/dSignva /dia/dSignva/dTa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dTa/dSignva/dia/dSignc /d(a/dRa/dSignva/dnRa/dSignva/d(ha /dia/dNa/dSignva /dTha/dSignva/d@a/dga/banda /dc/dKa /dSigns/dba/dNa /dKa/dSignva/dNa/d@a/dSignc /dTta/dNa/dKa/dSignsi0W \n/dU/dTtha/dra/banda /dga/dga/dSignva/ds/dTa-/d(ha /dSignU /dga/dSignva/ds/dTa /dma/dSignva /dO/duha/dSignva/ds/d(a/dRa /d(a/dSigns/dbddha /dRa/dga/dra/dSignvu/dvnusvara/banda /d(a/dbddha/dra /dba/dSignc/dKha /d(a/dTNa/dSignsi \n/dma/dSignO/dRa/dSa /duandrabindu  /dia/dma/dra/dSignsi- ‘/dKa/dSignsi0W /diha/dSignc/dra?’ /dia/dna/dra/dSignc /dnha/dRa/dKa /dba/dSignO/dSa/dRa /dna/dSignO/dRa/dSignc /dRa/dSTa/dSignc/d(a/dRa /dTtha/dSignva/dRha /dSa/dSignU/dNa/dra/dSignsi,   \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/13 \n/dO/dga/dSignO /dKa/dNa/dSignsi /dma/dSignO/dRa /dra/dna/dSignva /dia/dma/dra/dSignsi/banda /dSa/dSignvu/dvnusvara/dSa/dSignc /dTta/dSignO/dra /dSa/d@a/dSignva/dua/dSignva/dRa /d(a/dSa/dSignvi/dRa /dna/dSignc/dra/banda /dKa/dSignva/dNa/dSignc \n/dTta/dNa/dKa /duha/dra/banda /dc/dKa /dSignc -/dba/dSignU/ds/dYa/dSignc /dSa/dTa/dRa/dga/dTta/dSignva /dma/dNa/dSignva/dNa/dSignsi /dSigns0@/dma/dna/dSignc/dSa/dSignva /dKa/dRa/dc /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua/dra/dSignsi/banda \n/d(a/dSignU/dRa_dSignU/dKha /dSa/dSignU/dNa/dra/dSignva /dSigns/dKa /dNa/dSigns/dga, /d@a/dSignU/dba/dSignva /dc/dKa/dSignO /dna/dSignO/dRa/dSignc /dNa/ds /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua/dra/dSignva/banda /dv/d(a/dNa /dSigns0@/dma/dna/dSignc/dSa/dSignva \n/duha/dra /dTa /duandrabindu /dc /dSa/dia/dga/dKa /dia/dSignva/dTa/dKa /dSa /dvnusvara /dna /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dSignO /dSa/dSignU/dNa/dc /d(a/dbddha/dTa/banda /dSa/dTa/dRa/dga/dSignO /dna/dSignO/dRa/dSignc /dSa/dTa/dRa/dga \n/dRa/dvnusvara/dna/dKa /dba/dVa/dSignva/ds /dia/dTa/dSignva /dba/dSignc/dra/dSignvi/dNa/banda /dTa/dKha/dNa /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /d(a/dbddha/dra /dma/dSignc /dba/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/duandrabindu/d@a/dSignc /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dSa/dSignva/ds/dvnusvara/dSa \n/dia/dRha/dra /dTa /duandrabindu  /dO /d@a/dSignc/dSigns/dbda/dKa/dra /dSa/dSignva/ds/dvnusvara/dSa /dia/dRha/dra/banda /dma/dSignc/dTa/dSignc /d@a/dNa/dSignU/dKha /dTa/dSignc/dTa/dSignc /dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa..! /dia/dTa/dSignva /dTa /duandrabindu  \n/dba/dSignc/dra/dSignvi/dNa /d@a/dSignU/dba/dSignva /dc/dKa/dTta/dSignva /diha/dSignc/dTta/dTa /dSigns/dga/d@a/dSignva/dra/dYa /d(a/dga/dSignva/dbddha/d@a/dSignc /dva /dba/dSignO/dSa/dRa /diha/dSignc/dTta/dTa /dma/dna/dRa/dNa/dSignva/dTha \n/dra/dna/dga/dKa /dSa/d@a/dSignU/dbRa/d@a/dSignc, /d@a/dSignU/dba/dSignva /dva/dNa/dTa /dKa /dSignc ? /dra/dvnusvara/dKa/dSignva/dSa /duandrabindu  /dma/dSignc /dga/dNa/dSignU/d@a/dSignva/dNa/dma/dSignsi /dva/d@a/dKa /dva/duandrabindu/dTtha/dSignsi-\n/dSa/diha /d(ha /dSignc /dKa/dra/dSignvi/dNa, /dSa/dSignc /dRa/dSignO/d(a/dNa/dSignc /dKa /dSignc  /dKa /dSignc /dTa/dSignc /dv/dSigns0@/duha..!”   \n/dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/ds/dKa /dia/dSignva/dTa /dSa/dSignU/dSigns/dNa /dma/dSignc/dNa/dSignva /dv/d(a/dNa/dSignO /d@a/dNa/d@a/dSignc /diha/dSignc/dra /dma/dSignc /dba/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/duandrabindu/dKa \n/dSa/dSignva/dc /dia/dSignc/dia/dKa /dSignUu /d(ha/d@a/dSignc /dc/dKa/dTta/dSignva /dga/d@a/dga_dSignUu /duandrabindu  /duha/dSignsi0@, /dma/dSignc /dc/dra/dSignvu/dvnusvara /dga/dSignc/dNa /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dia/dSignsi/d@a/dSignva/dRa/dSignsi/dKa \n/dSigns0@/dma/dna/dSignc/dSa/dSignva /dKa/dRa/dc /dva /dSa/dSignU/dSigns/dNa /dRa/dga/dra /duha/dSignsi0@ /d@a/dSignvu/dna-/d@a/dSignc/dga/dRa/dSignsi/dKa /ds/dra/dSignva/dma..!  \n/dO/dNa/dSignva, /dSa/dSignvu/dvnusvara/dSa/dSignc /dO/dSa/dSignva/dRa /diha/dRa/dra /dra/dSignO/dKa /duha/dra /dTa /duandrabindu /dc /dSigns/dKa/duha/dSignU /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara /dNa/dSigns/dga, \n/dTa/dSignvi/dia/dSignsi/dua /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dSignc/duandrabindu  /d(a/dSignU/duha/dra/dSigns0W/dKha/dNa-  \n“/dna/dSignO/d(a/dSignsi, /dRa/dSignO/dna/dKa /dKa/dSignsi0W /dga/dSignva/dra?”  \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /d@a/dNa /dRa/dSignO/dna/dSa /duandrabindu  /dRa/dSignO/dSigns/dna/dYa/dSignva/dc/dra /duha/dra /dva/dSigns/dKa /dra/dSignO/dKa /dba/dSignc/dKha /d@a/dNa \n/dSa/dSignO/dSigns/dna/dYa/dSignva/dc/dra /duha/dra /dSa/dSignc /dTa /duandrabindu  /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dma/dSignva/dNa/dc/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dv/dNa/dma/dSignva/dNa/d@a/dSignc /dva/dSigns/dKa /dma/dSignva/dSigns/dNa \n/dKa/dvvagraha /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/diha/dSignva/dYa /dSa/dSignva/dga/dSignvi/dia, /dSigns/dKa/duha/dSignU /dNa/dSignc /d(ha /dSignU /dRa/dSignvi/dc..!”  \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dia/dSignva/dTa /dSa/dSignU/dSigns/dNa /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa /dua/dSignvu/dvnusvara/dKa/dra/dSignva/banda /d@a/dNa/d@a/dSignc /d(ha /dSignU /dTta/dra/dSignvi/dNa- \n‘/dv/dRa/dSignc /dia/dSignva/d(a! /dsi /dTa /duandrabindu  /d(a/dRa/dTa/dSignsi /dKha/dSignc/dTa/dKa /diha/dSignva/duandrabindu/dma/d@a/dSignc /d(a/dSigns/dbddha /dna/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara! /dO /dga/d@a/dRa /dv/dna/dSignU/dTa/dSignva/ds \n/d@a/dSignva/dNa/dTa..?’  \n/dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa /dia/dma/dra/dSignva-  \n“/dna/dSignO/d(a/dSignsi, /dv/dKha/dNa /dv/d(a/dNa/dSignO /dua/dSignvi/dNa /dNa/ds /duha/dSignsi0@ /dva /dia/dga_dSignU/dTa /dra/dSignO/dKa /dia/dSignvi/dSa/dra/dSignO /duha/dSignvi/dTha, \n/dTa /duandrabindu /dc /dv/dKha/dNa /duha/dSignU/dTtTta/dSignsi /dba/dc/dga/banda /dKa/dSignva/dSigns0W/drga /dTa /duandrabindu  /dKa/dNa/dSignsi /d@a/dbha/dia/dNa/dSignsi /dma/dSignva/dc/dia, /d(a/dRa/dSa/dSignUu \n \n \n \n14//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n/dSigns0@/diha/dNa/dSa/dSignU/dRa/dKa /dSignc  /d(a/dga/dRa /dva/dSigns/dia /dSa/diha /dna/d(a /dKa/dRa/dia/banda”  \n/dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa /dTa /duandrabindu  /dKa/dNa/duha/dSignsi0@ /dKa/dSignva/dSigns/dTta /dKa/dSignvu/drga/dSignU/dKa/dSignva /diha/dSignuandraO/dvnusvara/dma /d@a/dSignc/dTta/dSignva /dra/dSignc/dra/dSignvi/dNa /d@a/dSignU/dba/dSignva \n/dv/dSa/dna/dRa/dSignc /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa /dNa/ds /dNa/dSignc /duha/dSignvi/dTha, /dv/d(a/dNa/dSignO /duha/dSignsi0@ /dSigns/dKa/dNa/dSignc/banda /d@a/dNa/d@a/dSignc /dU/dTtha/dra- /dc/dKa \n/dTa /duandrabindu  /dSigns0@/dma/dna/dSignc/dSa/dSignva /dKa/dRa/dc /dc/dra/dSignvu/dvnusvara, /dSa/dSignc/dga/dSignO /dma /duandrabindu  /dNa/dSignsi/dKa /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dNa/dSigns/dga /dKa/dvvagraha /d(a/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara /dTa/dKha/dNa /dc/dia/dSignc \n/dSigns/dKa/dc /dKa /dSignc /dra/dSignvu/dvnusvara/banda /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dSignc/duandrabindu  /dKa/dSignsi0W /dKa/dga/dia/dSignvi? /d@a/dSignU/dba/dSignva /dra/dna/dra/dSignc /d(ha /dSignc /dRa /diha/dSignc/dra /dma/dSignc /dma/dKha/dNa \n/dSigns0@/dma/dna/dSignc/dSa/dSignva /dKa/dRa/dc /dc/dra/dSignvu/dvnusvara, /dTa/dKha/dNa /dma /duandrabindu  /dSigns0@/dma/dmNya/dSignva/dSa/dSignU /d@a/dNa/d@a/dSignc /dSigns/dia/dNa/dSignU /dbha/dSignva/dRa/dSignva/dKa /dbha/dSignva/dRa/dKa /dua/dga/dTta/dSignsi \n/dma/dKa/dSignva/duandrabindu /d(Ra/dVa/dSignva/dga/dSignc /dRa_dSignUu/dSigns/dKa /dma/dSignva/dc/dTa /dTa/dKha/dNa /dbha/dSigns0N/dRa/dYa/dSignva/dc/dTa /dKa /dSignc /dNa/dSignva? /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra, /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/ds/dKa /d(a/dRa/dSa/dSignU/dKa/dSignva /diha/dSignva/duandrabindu/dma /diha/dSignc/dra/dSignvi/dNa /dva /dga/d@a/dRa \n/dKa/dSignvu/drga/dSignU/dKa/dSignva /dRa/dga/dra/banda”  \n/dba/dSignU/dNa/dSignUu /dga/dSignva/dTha /dma/dSignO/dbddha/dNa/dSignc /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dO/dSa/dSignva/dRa/d(a/dRa /dTtha/dSignva/dRha/dSignc /dRa/dga/dra /dba/dSignU/dNa/dSignUu /dna/dSignO/dRa/dSignc /dSigns/dVa/dba/dSignva \n/diha/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara/banda  \n/dva/duandrabindu/dna/dNa/dSa /duandrabindu  /dSigns/dNa/dKa /dSignvi /dra/dTa/dSignc /dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/dYa /dia/dma/dra/dSignva-  \n“/dShYa/dSignva/d@a, /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dVa /dvnusvara /dSha/dKa /dKha/dSignc/dRa/dga/dSignva /dKa /dSignc /dTa/dSignc /dia/dSignU/dmha/dra /duha/dga?”  \n/dma/dSignsi/dia/duha /diha/dSignva/ds/dKa /dia/dSignva/dTa /dSa/dSignU/dSigns/dNa /dba/dSigns0@/dra/dba/dRa /diha/dSignsi/dKha/d@a /dvnusvara /dna/dSignva /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dia/dma/dSignvi/dc /dma/dSignc \n/dTa/dSignsi/dNa /dSigns/dba/dNa/dKa /diha/dSignUu/dKha/dra /duha/dSignsi0@, /dTa/dSignO/dga_dSignUu/dSa /duandrabindu  /dTta/d(a/dSignvi/dTa /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/diha/dSignva/dYa /dSa/dSignva/dga/dSignvi/dia, /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dSignc/duandrabindu  /dSa/dSignO/dmha/dSignc /dia/dSignU/dmha/dSignvi /duha/dSignsi0@ /dma/dSignc /dna/dSignva/d@a/dKa /dua/dSignvu/dKa/dSignsi0W/dba/dSignva/dRa/dSignO \n/duha/dSignsi0@ /dva /dnha/dRa/dSignO /dna/dSignva/d@a/dSignc/d@a/dSignc /dv/dSigns0@/duha/banda”  \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dna/dSignva/d@a/dKa /dua/dSignvu/dKa/dSignsi0W/dba/dSignva/dRa/dKa /d(a/dSignsi/dRha/dSignsi/d@a/dSignc /dba/dSignO/dSa/dRa /dNa/d@ia/dRa/d@a/dSignc /duha/dSignvi/dTha/banda \n/d(a/dSigns/dga/dra /dNa/d@ia/dRa/d(a/dRa /dga_dSignU/dNa/dKa/dRa /dSigns/d(a/dTa/dSignva /dRa/dga/dSigns0@/dTha/dNa /dma/dSignc /dv/dvnusvara/dnRa/dSignc/dma/dKa /dga_dSignU/dKa /dSignUu /d@a/dTa/dKa /dSa/d@a/dc \n/dSigns/dNa/dYa/dSignU/dKTa /diha/dSignc/dra /duha/dra/dSignva/banda /dSigns/dNa/d@Na /dma/dSignva/dSigns/dTa/dKa /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa, /dKa/dga/dSignvi/dra/dSignc /d(a/dNa/dRa/dga /dRa_dSignUu/d(a/dSignvi/dYa/dSignva \n/dba/dRa/d@a/dSignva/dga/dSignva /dRa/dga/dSignvi/dNa /d@a/dSignU/dba/dSignva /dO /dRa/dga/dSignvi /dia/dSignc/dTtha/dSignc/dKa/dSignva/dNa, /dc/dKa /dTa /duandrabindu  /d@a/dSignva/dSa/dSignc-/d@a/dSignva/dSa /diha/dSignc/dTta/dSignvi /dNa/dSigns/dga, /dba/dSignO/dSa/dRa- \n/dSa/dRa/dKa/dSignva/dRa/dSignsi /dTa/dvnusvara/dTRa/dSa /duandrabindu  /dma/dSignU/dbddha/dra /dSa/dSignc/dga/dSignO /dNa/dSigns/dga /dRa/dga/dSignvi, /dSa/dSigns/dKa /dReph /dra/dKa /dSigns/dga/dSa/dSignva/dia/dSa /duandrabindu  /dv/dSa/dSignc/dSa/dRa /dga/dSignO/ds/dTa \n/dRa/dga/dSignvi /dma/dSignc /dO/ds /dKSsa/dSignc/dTRa/dKa /dma/d@a/dSignsi/dNa/dba/dSignva/dRa /dSa/dia/dga/dKa /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/dSa /duandrabindu  /dma/dSignU/dbddha/dra /dRa/dga/dSignvi/dTa/banda \n/dua/dSignvu/dKa/dSignsi0W/dba/dSignva/dRa/dSignsi /dTta/dSignvi/dKSa/dKa /dRa_dSignUu/d(a/d@a/dSignc /dna/dSignva/d@a/dKa /dSigns/dKa/dSa/dSignva/dNa /dSa/diha/dSa /duandrabindu  /dTa/dSa/dSignsi/dra/dra /dma/dSignva/ds/dTa /dva \n/dua/dSignvu/dKa/dSignsi0W/dba/dSignva/dRa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dba/dRa/d@a/dSignva/dga/dSignva/dKa /dRa_dSignUu/d(a/d@a/dSignc /diha/dSignc/dTta/dSignvi/dTa /duha/dra/banda /d(a/dga/dua/dSignva/dNa/dKa /dRa_dSignUu/d(a/d@a/dSignc /dc/dKa/dTta/dSignva \n \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/15 \n/d@a/dSignU/dRa/dSignc/dTtha/dSignva/dKa /dKa/d(a/dbddha/dSignva /dSa/dSignc/dga/dSignO /dba/dSignc/dra /dma/dSignva/ds/dTa /dRa/dga/ds/banda  \n/d(a/dSigns/dga/dra /d(a/dSignsi/dRha/dSignsi/dKa /dv/dNTa /diha/dSignc/dra, /dba/dSignc/dSha/dSignO /dv/dma/dSignva/dba /diha/dSignc/dra/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dO /dO/dSigns/dga/dNa/dSignva-\n/dKa /dSignc -/dO/dSigns/dga/dNa/dSignva, /d@a/dSignva/dNa/dSignc /dma/dSignc/dga/dNa/dSignc /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi /dma/dSignsi/dia/dSignvi /duha/dra /dTa/dSignc/dga/dNa/dSignc /dRa/dSigns/dga /dna/dSignc/dra/banda /dO/dga/dSignsi \n/dua/dSignvu/dKa/dSignsi0W/dba/dSignva/dRa/dKa /dba/dSignO/dSa/dRa /dNa/d@ia/dRa/dKa /d@a/dSignva/dNa/dSignc /dba/dSignO/dSa/dRa /d(a/dSignsi/dRha/dSignsi/dKa /dua/dSignvu/dKa/dSignsi0W/dba/dSignva/dRa /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra \n/duha/dSignsi0@/banda  \n/dSVa/dTa/dvnusvara/dTRa /diha/dSignc/dra/dSignva /d(a/duha/dSignva/ds/dTa /dba/dSignc/dSha/d@a/dSignc /dU/dTha/dra-/d(a/dSignU/dTha/dra /diha/dSignc/dia/dSignc /dKa/dc/dra/banda /dSigns/dKa/duha/dSignU \n/dUu/d(a/dRa /dU/dTtha/dra, /dSigns/dKa/duha/dSignU /dSigns/dNa/duua/dSignuandraO/dvnusvara /dbha/duandrabindu/dSa/dra/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dma/dSignc /diha/dSignc/dra, /dma/dSignc/dTa/dc /diha/dSignc/dra.../banda  \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dma/dSignc/dga/dNa/dSignc /duha/dSignO/dTta /dKha/dSignU/dTtTta/dSignsi/dKa /dTa/dSignc/dga/dNa/dSignc /dba/dSignc/dga/dSignO/dKa /dc/dKa/dga/dSignva/dRa/dSignva /dTa /duandrabindu /dc /dma/dSignU/dva/dNa/dSignO \n/dga/dSignO/ds/d@a/dSignc /dba/dSignc/dRa/dSignsi /dra/dna/dra/dSignvi /dva /dma/dSignU/dva/dNa /diha/dSignc/dra/dSignva /d(a/duha/dSignva/ds/dTa /dma/dSignU/dva/dSigns/dNa/dYa/dSignO/duandrabindu /dia/dSignc/dSa/dSignsi /dSigns/dba/dNa /dSigns/dTta/dKa/dia/dSignc \n/dKa /dSignc /dra/ds /dga/dSignc/dNa/banda /dma /duandrabindu  /dma/dN@a-/dKa /dSignU /dNnbda/dra/dSignsi /dTtha/dSignsi/dKa-/dTtha/dSignva/dKa /dRa/dSigns/dga/dTa/dSignvi /dTa /duandrabindu  /dva/dTtha /dia/dKha/dReph /d(a/dSigns/dga/dNa/dSigns/dga \n/dSa/dSignc/dVa/dSignva-/dSigns/dNa/dVa/dSignVocalicR/dSigns0@/dTTa /diha/dvvagraha /dna/dSignc/dra /dRa/dSigns/dga/dTa/dSignvi, /d@a/dSignU/dba/dSignva /dSa/dSignc /dNa/dSigns/dga, /dv/dbddha/dSa/dSignvi/dTtha /dia/dKha/dReph/d@a/dSignc /dua/dSigns0@/dra/dTa/dSignO \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dv/dKha/dNa /dTa/dSignsi/dNa /dSa/dSignva/dra /dNa/dSignO/dKa/dRa/dSignsi /dva/dRa/dSignO /dia/dSignva/duandrabindu/dKa/dSignsi0W /duha/ds/banda  \n/dba/dSignO/dSa/dRa /dSigns/dba/dNa, /dSigns0@/diha/dNa/dSa/dSignU/dRa/dKa/dSignva /d(a/dga/dRa/dKa /dua/dSignva/dga-/d(a/dSignva/dNa /dKa /dSignc /dra/dSignva /d(a/duha/dSignva/ds/dTa /dma/dKha/dNa \n/dSigns/dba/dNa/dKa /dRa_dSignUu/dSigns/dTta/dvnusvara/dna /dSigns0@/d@a/dra/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara /dTa /duandrabindu /dKa/dSignva/dma/dKa /dSa/dSignUu/dua/dSignsi/d@a/dSignc /d(a/dSigns/dga/dra /dNa/d@ia/dRa /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa \n/dia/dSignc/d@a/dSignva/dRa/dSignsi/dKa /dSigns0@/dma/dna/dSignc/dSa/dSignva /dKa/dRa/dia /duha/dra/banda /dma/dSignc /dU/dSigns0@/dua/dTa/dSignO /duha/dra/banda /dma/dSignsi/dVa/dNa/d@a/dSignc /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva \n/diha/dSignO/dma/dNa/dKa /dSignc/duandrabindu  /d(Ra/d@a/dSignU/dKha/dTa/dSignva /dRa/dSigns/dga/dTa/dSignO /dia/dSignc/d@a/dSignva/dRa/dSignsi/dKa /dSignc/duandrabindu  /d(Ra/d@a/dSignU/dKha /d@a/dSignva/dNa/dra /dma/dSignva/ds/dc /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva, /dia/dSignc/d@a/dSignva/dRa \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dSigns0@/dma/dna/dSignc/dSa/dSignva /dKa/dRa/dia/dKa /dSignc/duandrabindu  /d(Ra/d@a/dSignU/dKha /d@a/dSignva/dSigns/dNa /dSigns/dVa/dba/dSignva /diha/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara/banda  \n/dSa /dvnusvara /dma/dSignO/dna /dNa/dSignsi/dKa /dia/dSignvi/dSa/dra/banda /d@a/dSigns/dga/dra/dSignva /dma/dna/dTa/dKa /dSignc/duandrabindu  /diha/dSignva/dNa/dSa-/diha/dSignva/dTa, /dNa/dSignO/dKa/dRa/dSignsi-\n/dua/dSignva/dKa/dRa/dSignsi /dKa/dRa/dSignvi/dKa /d(a/dga/dRa /dRa/dga/dNa/dSignc /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dvi/dTtha/dSignva/d@a /d@a/dSignc/dra/dSignva-/dTtha/dSignc/dra/dSignva /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /diha/dSignsi/dbddha-/diha/dSignva/dRa \n/dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu /duha/dSignc/dra/ds/banda /dv/dNa/dSignU/dKa /dSignUu /dra /d@a/dSignvu/dSa/d@a /d(a/dSignc/dia /d@a/dNa /dKha/dSignU/dSha/dSignsi /diha/dSignc/dra /dma/dSignc /diha/dSigns0N/dRa /d(a/dSignO/dKha /dna/d(a-\n/dSa/d((a /dKa/dRa/dSignvi/dKa /dSa/dSignU/dSa/d@a/dYa /diha/dSignc/dTta/dra/banda  \n/dma/ds /dua/dSignvu/dKa/dSignsi0W/d(a/dRa /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dia/dSignvi/dSa/dra /duha/dra /dTa/dga/dSignsi/d(a/dRa /dma/dSignva /dia/dSignvi/dSa/dra/dSignvu/dvnusvara/banda /dO/dNa/dSignva, \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dNa/dSignva/dSigns/dTa/dNa /dKa /dSignU /dRa/dSa/dSignsi /dv/dNa/dra/dKa, /diha/dSignva/dYa! /dia/dSignc/d@a/dSignva/dRa/dSignsi/dKa /dv/dVa/dSTha/dSignva/d@a/dSignc /dma /duandrabindu  \n/dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa-/dO/dKa/dSignsi0W/dra /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dia/dSignvi/dSa/dSignvi/dKa /dKa /dSignU /dRa/dSa/dSignsi /dTa/dKa/dTa/dSignva /dTa/dKha/dNa /dTa /duandrabindu  /diha/dSignc/dra /dRa/dSignO/dna/dKa \n/ds/dra/dSignva/dma! /dO/dNa/dSignva, /dv/d(a/dNa/dSignva /dvi/dTtha/dSignva/d@a /dc/dga/dNa/dSignO /dTa /duandrabindu  /dbha/dSignva/dRa/dNna/dSignva /dia/dNa/dra /dvi/duha/dSignc /dma/dSignc /d(a/dSignvi/dnha/dSa /duandrabindu  /d(a/dSignvi/dnha \n \n \n \n16//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n/dRa/dSignO/dna/dKa /dSignc/duandrabindu  /duha/dSignU/dTa/dga/dSignva /dRa/dSignO/dna 2  /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /dra/dSignO/dKa /dRa/dSignO/dna/dSignsi /dra/dna /dma/dSignva/ds/dSa /duandrabindu  /d(a/dRa/dga/dSignc/dma /dKa/dRa/dc /dua/dSignva/dga/dSignvi/dc/banda \n/dua/dSignvu/dKa/dSignsi0W/d(a/dRa /dia/dSignvi/dSigns0@/dSa/dTa/dSignc /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/diha/dSignva/dYa /dSa/dSignva/dga/dSignvi/dia, /dSigns/dKa/duha/dSignU /dNa/dSignc /d(ha /dSignU /dRa/dSignvi/dc..!”  \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dia/dSignva/dTa /dSa/dSignU/dSigns/dNa /d@a/dNa /d(a/dbddha/dra /dma/dSignc /dKa/dSignva/dSigns0W/drga/dYa/dSignO /dYa/dc/dga /dia/dSignva/dTa \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dia/dSignva/dma/dra /duha/dra /dva /dva/ds/dYa/dSignO /dYa/dc/dga /dia/dSignva/dTa /dia/dSignva/dma/dra/banda /dma/dRa_dSignUu/dRa /dSigns/dKa/duha/dSignU \n/dTa/dSignc/dga/dSignc/dNa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /dRa/dSignO/dna/dKa /dma/dSigns/dbddha/d@a/dSignc /dv/dSigns0@/duha /dma/dSignc /dia/dSignc/dRa-/dia/dSignc/dRa /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /d@a/dNa/d@a/dSignc /dv/duandrabindu/dKa /dSignU /dRa \n/dRa/dga/dra /duha/ds/banda /dO/dNa/dSignva, /dv/duandrabindu/dKa /dSignU /dRa/dSignO-/dv/duandrabindu/dKa /dSignU /dRa/dSignO/d@a/dSignc /dv/dNTa/dRa /dv/dSigns0@/duha/banda /dTa /duandrabindu /dc /dKa /dSignc /dKa/dRa/dSignO /dSigns/dbda/d@ga/dSignsi, \n/dKa /dSignc /dKa/dRa/dSignO /dv/duandrabindu/dKa /dSignU /dRa, /dKa /dSignc /dKa/dRa/dSignO /dv/duandrabindu/dKha/dSignU/dva /dva /dKa /dSignc /dKa/dRa/dSignO /dna/dSignva/duha /dKa/dga/dra/dSignc /dma/dSignva/ds/dc, /dTa /duandrabindu /dc \n/dKa /dSignc /dKa/dRa/dSignO /dKa /dSignc /dra/dga/dSignva /d@a/dNa /d(a/dbddha/dSignvi /duha/dSignvi /dTa /duandrabindu  /dKa /dSignc /dKa/dRa/dSignO /dKa/dRa/dSignvi/dKa /ds/duuha/dSignva /d@a/dNa /d(a/dbddha/dSignvi /duha/dSignvi /dva /dKa/dSignc /dKa/dRa/dSignO \n/dSa /dvnusvara /dKa/dSigns0W/dr(a/dTa /dKa/dSignva/dma /d(a/duha/dSignU/dva/ds/dTa /dba/dSignc/dKha /d@a/dNa /d(a/dbddha/dSignvi /duha/ds/banda /dKha/dSignva/dc/dRa /dma/dSignc /duha/dSignvi, /dma/dSignc/dTa/dc /duha/ds \n/dSa/dSignc /dTa/dSignc/dTa/dc /duha/ds, /dvi/dTtha/dSignva/d@a /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dia/dSignva/dTa /dv/dSigns0@/duha/banda  \n/dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dna/dSignO/d(a/dSignsi, /dv/d(a/dNa/dSignc /dTa /duandrabindu  /dv/dNa/dSignU/diha/dVa /dKa/dRa/dSignvi/dTa /dga/dSignc/dia/dga /dNa/dSignc /dma/dSignc /dc/dNa/dSignva /dSigns/dKa/dc /d(a/duha/dbddha/dra/dSignvu/dvnusvara?”  \n/dga/d@a/dRa/dSignva /d(a/dSignU/duha/dSignvi/dSa /duandrabindu  /d(a/dSigns/dga/dNa/dSigns/dga /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /d@a/dNa /dia/dSignc/dSa/dSignsi /dia/dSignc/dSigns0@/dTha/dTa /dRa/dga/dSignvi /dva/dSigns/dKa \n/d(a/dSignU/duha/dra/dSignva /d(a/duha/dSignva/ds/dTa /diha/dSignc/dra/dSignvi, /dsi /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dSignc /dma/dSignva/dNa/dTa, /d@a/dSignU/dba/dSignva /dTa/dSignvi/dYa/dSignO /dga_dSignU/dia-/dga_dSignU/dia/dSignva/ds/dTa \n/dia/dSignva/dma/dra-  \n“/diha/dSignva/dYa /dSa/dSignva/dga/dSignvi/dia, /dma/dKha/dNa /d(a/dSignU/duha/dra/dSignvu/dvnusvara /dTa /duandrabindu  /dSa/diha /dia/dSignva/dTa /dKa/dSigns/dga/dYa/dSignc /dba/ds /duha/dSignsi0@/banda”  \n/dia/dma/dSignvi/dTa-/dia/dma/dSignvi/dTa /dSigns/dia/duua/dSignc/d@a/dSignc /d(a/dTNa/dSignsi/d(a/dRa /dna/dRa/dSignvi/dma /dU/dTtha/dra-  \n“/diha/dSignva/dYa /dSa/dSignva/dga/dSignvi/dia/dKa /dSignc/duandrabindu  /dc/dKa /dnha/dNTta/dSignva/dSa /duandrabindu  /dia/dSignc/dSa/dSignsi /dc/dNa/dSignva /diha/dvvagraha /dna/dSignc/dra/dSignvi/dNa /dva /dSigns/dga/dNa/dKa/dSignva \n/dua/dSignU/dSigns0W/drga/dKa /dSignc/duandrabindu  /dra/dSignO/dga/dSignva/dRa/dKa /dra/dSignO/dga/dSignva /duha/dSignU/dSigns/dia /dba/dSignc/dNa/dSignc /duha/dSignvi/dNa!”  \n/dga/d@a/dRa/dSignva /dRa/dSignO/dua/dSignc /dva/dSigns/dKa /dnha/dRa/dia/dra/dSignva/dKa /dRa/dSignO/dua/dSignc /dia/dSignc/dua/dSignva/dRa/dSignsi /dNa/dSignva/dSigns/dTa/dNa/dKa /dga/dSignva/dTha/dSignc /dra/dna/dra/dSignc /dba/dSignUu \n/dKa/d(a /dua/dSignva/dga /d(a/dTtha/dSignva /dba/dSignc/dra/dSignsi/banda  \n/dc/dKa /dnha/dSignO/dvnusvara/dTta /dua/dSignva/dga /d(a/dSignsi/dia /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dv/d(a/dNa /dba/dga/dSignsi/dNa/dSignva /dga/dSignva/dTha /dba/dSignc/dKha/dia/dSignvi/dTa \n                                                           \n2 /duha/dSignU/dTa/dga/dSignva /dRa/dSignO/dna/dKa /d@a/dSignva/dNa/dSignc /dSa /dvnusvara /dKRa/dSignva/d@a/dKa /dRa/dSignO/dna/banda    \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/17 \n/dia/dSignva/dma/dra-  \n“/diha/dSignva/dYa /dSa/dSignva/dga/dSignvi/dia, /dvi /dga/dSignva/dTha/dSa /duandrabindu  /dia/dga_dSignU/dTa /dKa/dSignva/dma /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/d@a/dSignc /dKa /dSignc /dra/dSignvu/dvnusvara/banda”  \n/dKa/dSignva/dma/dKa /dua/dua/dReph /dga/dSignO/ds/dTa/dSignc /dia/dma/dSignva /dna/dSignc/dra-  \n“/dVa/dSignva/dga, /dVa/dSignva/dga /dia/dga/dSignva/dba/dSignU/dRa/banda”  \n/d(a/dga/dSigns/dbddha/dYa/dSignva /dia/dga/dSignva/dba/dSignU/dRa /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /dva/dSigns/dKa /dv/d(a/dNa /dia/dga/dSignva/dba/dSignU/dRa/dSignsi /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra \n/dia/dSignva/dma/dra-  \n“/dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dia/dSignva/dia/dSignUu /d(a/dNa/dRa/dga /dRa_dSignUu/d(a/dSignvi/dva/dKa /dNa/dSignO/dKa/dRa/dSignsi/dKa /dSa /dvnusvara /dna /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/dSignO /dba/dSignc/dra/dSignvi/dNa \n/dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dga/d@a/dga_dSignUu /duandrabindu /dva/ds /dbha/dSigns0N/dRa /dSigns/dNa/d@a/dSignva/dga/dSignvi/dTa /dc/dra/dSignvu/dvnusvara/banda /duha/dSignO/dTta /diha/dSignva/dYa /dSa/diha /duha /duandrabindu /dTta/dna/dRa /dga/dSignO/ds/dTa \n/dna/dSignc/dra, /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa /dv/dra/dna /dKa/dRa/dSignvi/dTa /dna/dSignc/dra/banda /d(a/dSignva/duandrabindu/dua/dTta/dSignva /dv/d(a/dNa/dSignO /dia/dSignc/dTta/dSignva-/dia/dSignc/dTta/dSignsi/dKa /dSignc/duandrabindu  /d(a/dSignO/dSigns0@/dSa-\n/d(a/dSignva/dSigns0@/dra, /dSigns/dia/dva/dga-/dba/dSignva/dNa /dKa/dRa/dSignva /dba/dSignc/dSigns0@/dra/dvi/banda”  \n/dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dYa/dc/dga /dSa/diha /dNa/dSignc /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dma/dSignsi/dSigns/dVa/dTa /dRa/dKha/dSignvi/dKa /dma/dSignsi/dVa/dNa /dba/dSignc/dia /diha/dSignc/dra/banda /dv/dga/dSignsi \n/dma/dSignsi/dVa/dNa/dSa /duandrabindu  /dNa/dSignc /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/dKa /dSa /dvnusvara /dna /dSa/d@a/dSignva/dma/dSignO /dma/dSignsi/dia/dSignvi/dc, /dma/dSignvi/d(a/dRa /dSa/d@a/dSignva/dma/dKa /dNa/dSignsi/dvnusvara/dVa /dSa/dSignc/dga/dSignO \n/dTtha/dSignva/dRha /dga/dSignO/ds/dc/banda”  \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /d(a/dSignva/dSha/dSignva /d(a/dra/dSignvi/dTta /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/diha/dSignva/dYa /dSa/dSignva/dga/dSignvi/dia, /dma/dSigns/dga/dYa/dSignva/dSa /duandrabindu  /dNa/dSignO/dKa/dRa/dSignsi /dSha/dSignU/dRa_dSignUu /dKa /dSignc /dra/dSignvu/dvnusvara, /dTa/dSigns/dga/dYa/dSignva/dSa /duandrabindu  /dSigns/dKa /dKa/dSignO/dNa/dSignO \n/dc/dKKa /dSignc /dTta/dSignva /dga_dSignU/dmma/dSignvi/dTa /diha/dSignc/dra, /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /d(a/dbddha/dSignvi/dc /dma/dSignc/dNa/dSignva /dna/dSignva/d@a/d@a/dSignc /dSa/diha/dSa /duandrabindu  /dia/dSignc/dSa/dSignsi /dga_dSignU/dma/dSigns/dTa/dYa/dSignva \n/dga/d@a/dga/dSignsi/dvnusvara /duha/dSignsi0@/banda /dma/dSignc/dNa/dSignva /dga/d@a /dSa/diha /dva/dNa /dba/dSignc/dSha/dKa /dra/dSignO/dKa /dga/dSignO/ds /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dNa/dSignc /dv/d(a/dNa/dSignO \n/dba/dSignc/dSha/d@a/dSignc /dna/dSignU/dra/dSignva/d@a/dSignsi/dKa /dna/dNa/dma/dNa /dga/dSignO/ds/dTa/dSignc /dv/dSigns0@/duha/banda”  \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dbha/dSignva/dRa/dSignva /dba/dSignc/dKha /d@a/dNa/d@a/dSignc /diha/dSignc/dra /dma/dSignc /diha/dSigns0N/dRa/dSa/dKa \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dSa/diha /dRa/dSignO/dna /duha/dSignU/dSigns/dTta /dna/dSignc/dra /dv/dSigns0@/duha/banda /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dSa/dSignc /dKa/dSignsi0W?”  \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/d(a/dNa/dRa/dga /dRa_dSignUu/d(a/dSignvi/dva/dKa /dNa/dSignO/dKa/dRa/dSignsi /dva/ds /d(a/dNa/dRa/dga /dga/dma/dSignva/dRa /diha/dSignc/dra, /dSa/dSignc /dSigns/dKa /dv/dSigns/dga/dNa/dSignva \n \n \n \n18//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n/diha/dSignc/dra/banda /dNa/dSignsi/dKa /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dTa/dSignc /d@a/dNa /dNa/ds /dv/dSigns0@/duha /d@a/dSignU/dba/dSignva /dSa/dSignva/dTa-/dva/dTtha /dia/dSignc/dRa /dma/dga/dra /dma/dRa_dSignUu/dRa /dna/dSignc/dra \n/dga/dc/dia/banda /dO/dNa/dSignva /dma/dga/dra/dSignO/d@a/dSignc /dKa/d@a /dba/dSignU/dna/dSignviReph/dTa /diha/dSignc/dra /dSa/dSignc/dga/dSignO /dNa/dSigns/dga/banda /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dNa/dRa/dKa/dSignO/d@a/dSignc \n/dTtha/dSignc/dra/d@a-/dTtha/dSignc/dra /dga/dSignO/ds/dc /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dma/dga/dra/dSignO/d@a/dSignc /diha/dSignc/dra/banda /dSigns0@/dua/dNga/dRa/dia/dSignva /dua/dSignO/dRa /dSa/diha/dKa /dSignc/duandrabindu  /dma/dKha/dSignvi/dNa \n/dSa/dSignO/dmha/dSignva /d(a/dSigns/dbddha/dYa/dSignvi /dva /dSigns/dKa /dua/dSignva/dSigns0N/dRa/dTta/dSignva /dna/dSignva/dSigns0N/dRa /dO/dga/dSignO /d(a/dRha/dc /dva /dua/dSignva/dSigns0N/dRa/dTta/dSignva /dga/d@a/dga_dSignUu /duandrabindu \n/d(a/dSigns/dbdha/dYa/dSignvi/banda”  \n/dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dc/dKKa /dSignc  /dnha/dRa/d@a/dSignc /dSa/diha /dRa/dga/dSignvi /duha/dSignc/dra/dga/dKa?”  \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/dSa/dRa/dKa/dSignva/dRa/dKa /dNa/dSignc /dma/dga/dra /duha/dSignsi0@, /dSa/diha/dKa /dSignc/duandrabindu  /dNa/dSignc /dc/dKKa /dSignc  /dRa/dvnusvara/dna /dv/dSigns0@/dbha/dKa/dSignva/dRa /dv/dSigns0@/duha/banda”  \n/dna/dSignO/dSigns/d(a/dYa/dSignc/dra/dSignva/dra/dKa /dia/dSignva/dTa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dU/dNa/dTta/dia/dSignvi/dTa /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dna/dSignO/d(a/dSignsi, /dsi /dNa/dSigns/dga /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /d(a/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara /dma/dSignc /dSigns/dKa/dc /dKa/dga/dra/dga /dma/dSignc /dSigns/dKa/duha/dSignU /dNa/dSignc /d(ha /dSignU /dRa/dSignvi/dc?”  \n/dma/dSignc/dNa/dSignva /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dSignO /dv/d(a/dNa /dia/dSignva/dTa /dKa/dga/dSignvi/dra/dSignc /dTa/dSignvi/dYa/dSignva/dRa/dSignc /dRa/dga/dc /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/diha/dSignva/dYa /dSa/dSignva/dga/dSignvi/dia, /dvi /dia/dSignva/dTa/dKa /dma/dVa/dSignva/dia /d(a/duha/dSignva/ds/dTa /dba/dSignc/dia, /d(a/dSigns/dga/dNa/dSignc /dba/dSignO/dSa/dRa /dSa/dSignU/dSigns/dNa \n/dSigns0@/dra/dv/banda”  \n/dga_dSignU /duandrabindu/dga/dKa/dSignva/dRa/dSignsi /diha/dRa/dSignvi/dTa /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dia/dbddha/dia/dSigns/dRha/dYa/dSignva/duandrabindu /dia/dSignva/dma/dga/banda”  \n/dc/dKa/dSignva/dc/dKa /dma/dSignc/dNa/dSignva /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dua/dSignc/dga/dRa/dSignva/dKa /dRa/dvnusvara/dna /dU/dTa/dRa/dc /dra/dna/dra/banda /dma/dSignc/dNa/dSignva \n/dTtYa/dSignUu/dVa/dSignc/dra /dVa/dSignva /dia/dSignO/dSigns0N/dRa/dvnusvara/dna/dKa /d(a/dSignva/ds/d(a /dbha/dRa/dTa/dSignsi/d@a/dSignc /dna/dSignva/dbddha/dSignvi/dKa/dSignva/dra /dTa/dRa /d@a/dSignU/dga/dSignc/duandrabindu /dSa/dRa/dSa/dRa/dSignva/ds/dTa/dSignO /dva \n/dKa /dSignc /dTa/dSignvu-/dKa /dSignc /dTa/dSignvu /dTtha/d@a/dSignvi/dKa/dTa/dSignO /dia/dRha/dSignvi/dc /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /d@a/dNa /dSa/dSignc/dga/dSignO /dv/d(a/dNa /dia/dSignc/d@a/dSignva/dRa/dSignsi \n/dSigns/dba/dSa /dia/dRha/dc /dra/dna/dra/banda /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/diha/dSignva/dYa /dSa/dSignva/dga/dSignvi/dia, /dTa/dSignsi/dNa /dSa/dSignva/dra/dSa /duandrabindu  /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dba/dRa/d@a/dSignva/dga/dSignva /dia/dSignc/dSa/dSignsi /diha/dSignc/dra /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dba/dSignU/dNa/dSignUu \n/d(a/dRa/dSignva/dNa/dSignsi /dTa/dSignc/dNa/dSignva /dRa/dSignO/dna/dSignva /dna/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara /dma/dSignc /dKha/dRa/dua/dSignc /dia/dSignc/dSigns0@/dSa/dYa/dSignva /dna/dSignc/dra/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dSa /dvnusvara /dTa/dSignO/dKha /dv/dSigns0@/duha /dma/dSignc \n/dKa/dma/dSignva/dReph-/dia/dma/dSignva/dReph /dNa/ds /dga/dSignO/ds/dc, /dKa/dga_dSignU/dNa/dSignva /dKa/dSignva/dma /dSa/dSa/dSignva/dRa/dSignvi/dTa /dua/dra/dSignvi /duha/dSignsi0@/banda”  \n/dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara- \n \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/19 \n“/dYa/dc/dga /dNa/dSignc /diha/dSignc/dra /dTa/dSignO/dRa/dSignva /dSa/dNa /dKa/dSignva/dSigns/dia/dra /dra/dSignO/dKa/dKa /dKa/dSignva/dma/banda”  \n‘/dKa/dSignva/dSigns/dia/dra’ /dSa/dSignU/dSigns/dNa /dma/dSignc/dNa/dSignva /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dKa/dSigns/dia/dra/dSignvi/dTa/dSignsi /dnha/dSignO/dvnusvara/dSa/dRa/dc /dra/dna/dra/dSignvi \n/dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/diha/dSignva/dYa /dSa/dSignva/dga/dSignvi/dia, /dba/dRa/d@a/dSignva/dga/dSignva /dra/dSignO/diha/dSignc /dNa/dSignO/dKa/dRa/dSignsi /dNa/ds /duha/dSignO/dbddha/dSignvi /duha/dSignsi0@, /dTa/dSignsi/dNa /dSa/dSignva/dra/dSa /duandrabindu  \n/dba/dVa/dSignva/ds/dYa/dSignO /dua/dra/dSignvi/dc /dva /dbdYa/dSignUu/dSigns/dTta/dYa/dSignO /dKa/dRa/dSignvi /duha/dSignsi0@/banda /d@a/dnha/dSignva/dSigns0N/dRa/d@a/dSignc /dKa /dSignc /dga/dSignc/dNa /dSha/dSignsi/dTa/dra/dga/dRa/dSignsi /diha/dSignc/dra /dSa/dSignc \n/dTa/dSignc /dba/dSignc/dKha/dra/dSignc /dv/dSigns0@/duha/banda /dSa/dSignva/dTa /dSigns/dba/dNa/dKa /dbdYa/dSignUu/dTta/dSignsi /dc/dNa/dc/dua/d(a/dRa /diha/dvvagraha /dna/dSignc/dra/banda /dTa/dSignc/dga/dSignc/dNa /dTtha/dvnusvara/dbdha/dSignsi \n/dra/dSignva/dna/dra /dma/dSignc /dma/dSignva/dNa /dia /duandrabindu /dua/dia /dKa/dSigns/dTtha/dNa /diha/dvvagraha /dna/dSignc/dra/banda /dTa/dKha/dNa /d(a/dTta/dNa/dSignva /dna/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara, /dO/dTa/dSignU/dKa /dSignc  \n/ds/dra/dSignva/dma/dSa /duandrabindu  /dv/dKha/dNa/dSignO /dma/dSignsi/dia/dSignvi /duha/dSignsi0@/banda”  \n/dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dia/dSignc/dTta/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  /dSigns/dKa/dc /dNa/dSignc /dNa/dSignO/dKa/dRa/dSignsi /dba/dvvagraha /dba/ds /duha/dga/dKa?”  \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/dTa/dSignsi/dNa/dTta/dSignva /dia/dSignc/dTta/dSignva /dv/dSigns0@/duha/banda /dv/d(a/dNa/dSignva /diha/dSignvi/dYa/dSignva/dRa/dSignsi/d@a/dSignc /dga/d@a /dma/dSignc/dTtha /duha/dSignc/dSigns0@/dra/dvi /dTa /duandrabindu /dc /dia/dSignva/dia/dSignUu \n/dga/d@a/dRa/dSignc /dNa/dSignO/dKa/dRa/dSignsi /dba/dSignc/dra/dSignvi/dNa /dva /dga/d@a/dga_dSignUu /duandrabindu /diha/dSignva/dYa /dSa/diha/dKa /dSignc/duandrabindu  /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa /dTtha/dSignva/dRha /dKa/dvvagraha /dba/dSignc/dSigns0@/dra/dvi/banda”  \n/dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dsi /dKa/dSignsi0W /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dua/dSignO/dRa/dSignvu/dra /dia/dSignva/dTa /dv/dSigns0@/duha/banda”  \n‘/dua/dSignO/dRa/dSignvu/dra /dia/dSignva/dTa’ /dSa/dSignU/dSigns/dNa /dma/dSignc/dNa/dSignva /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dSigns/dga/dYa/dSignva /dga/dSignva/dSigns0N/dRa /dba/dSignc/dra/dKa /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva \n/dia/dSignva/dma/dra-  \n“/dia/dSignva/dia/dSignUu/dKa /dv/d@a/dra/dba/dSignva/dRa/dSignsi/d@a/dSignc /dua/dSignva/dRa_dSignUu /diha/dSignva/duandrabindu/ds /dc/dKa/dTtha/dSignva/d@a /duha/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara, /dTa /duandrabindu /dc /dia /duandrabindu /dTta/dVa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dSignc \n/dKa/dSignO/dNa/dSignO /dRa/dSignva/dga_dSignU-/dKa /dSignc /dTa/dSignU /dNa/ds /dra/dSignva/dna/dra/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dv/d(a/dNa /dTa/dSignsi/dNa/dSignUu /dia/dSignc/dTta/dSignva /diha/dSignsi/dNa /dv/dSigns0@/duha! /dv/dKha/dNa \n/dKa/dSignva/dma/dSignU/dra /duha/dSignsi0@ /dTa/dKha/dNa /dTa /duandrabindu  /dSigns/dKa/dYa/dSignO /dba/dSignc/dKha/dTa/dSignc /dNa/dSignc /dv/dSigns0@/duha /dva /dKa/dSignva/dma /duha/dSignU/dTta/dra/dSignva/d(a/dRa /dKa /dSignc  \n/dba/dSignc/dKha/dTa/banda”  \n/dVa/dma/dNa/dba/dSignva/dRa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra/dKa /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /d(a/dbddha/dra/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dma /duandrabindu  /dKa/dga/dSignsi/dvnusvara \n/dNa/dSignO/dKa/dRa/dSignsi/dKa /dSigns/dia/duua/dSignc/d@a/dSignc /d@a/dSigns0N/dRa /dna/dSignc/dra /dTa/dKha/dNa /dTa/dSignsi/dNa/dSignUu /dia/dSignc/dTta/dSignva/dKa /dia/dSignsi/dua /dKa/dSignsi0W /dga/dc/dTa? /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dNa/dSignsi/dKa /dga/dSignc/dTa/dga /dma/dSignc /dv/d(a/dNa/dSignva /dma/dSignsi/dSigns/dVa/dTa/dSignc /dTa/dYa-/dTa/dSa/dSigns/d(ha/dYa/dSignva /dKa/dvvagraha /dra/dSignc/dia/dga/banda”  \n \n \n \n20//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n/dna/dSignO/d(a/dSignsi/dra/dSignva/dra /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/dTa/dga/dSignsi /dO/dmha/dRa/dSignsi/d@a/dSignc /dTa/dSignc/dNa/dSignva /dO/dmha/dRa/dSignva /dna/dSignc/dra /duha/dSignsi0@ /dma/dSignc /dSigns/dKa/duha/dSignU /d(ha /dSignU /dRa/dia/dSignc /dNa/dSignc /dKa/dRa/dSignvi/dc/banda”   \n \n/dSha/diba /dSa /dvnusvara /dKhYa/dSignva : 2095, /dSigns/dTa/dSigns0@/dTha : 12 /dNa/dVa/d@ia/dRa 2017 \n \n    \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/21 \n \n/d@a/dSigns/dga/dRa/d@a  \n/dSigns/dVa/dba/dSignc/dSha/dSa /duandrabindu  /dc/d(ha./dva/dRa./dSa/dSignsi./dc/dSa./dKa /dSigns/dbda/dnRa/dSignsi /d(a/dSignc/dia /dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dv/d(a/dNa \n/d(a/dRha/dSignva/ds/dKa /dua/dRa/d@a /dSa/dSignsi/d@a/dSignva /duha/dSignU/dSigns/dia /dSa/dSignO/dmha/dSignc /dna/dSignva/d@a /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua/dra/banda /dra/duha/d@a/dNa/d(a/dSignU/dRa /dna/dSignva/d@a/d@a/dSignc /dSa/diha \n/dRa/dvnusvara/dna/dKa /dra/dSignO/dKa/dKa /dia/dSignva/dSa /dv/dSigns0@/duha/dc, /dv/dga/dSignsi /dna/dSignva/d@a/dKa /dbda/dSignuandraO. /dNa/dSignvu/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/banda /dua/dSigns0N/dRa/dua/dSigns/dKa/dYa/dSignva \n/dna/dSignva/dbddha/dSignsi/dSa /duandrabindu  /dna/dSignva/d@a /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua/dra, /dna/dSignva/d@a/dKa /dSigns0@/dSa/d@a/dSignva/dNa /dTta/d(a/dra/dSignva/dKa /d(a/duha/dSignva/dSigns/dTa/dYa/dSignO /dna/dSignva/d@a/dKa /dSignc/duandrabindu  /dNa/dSignsi/dKa \n/dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dNa/dSigns/dga /dba/dSignc/dKha /d(a/dSignvu/dra/dKa/banda /dTa/dSignc/dKa/dRa /dKa/dSignva/dRa/dNna /diha/dSignc/dra /dma/dSignc /dbda/dSignuandraO. /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /d@a/dNa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dO \n/dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /dnha/dSignc/dSigns0N/dRa /dKa/dvvagraha /d(a/dKa /dSignvi /dbddha /dNa/dSignc/dNa/dSignc /duha/dra /dma/dSignc /dma/ds /dva/dSha/dSignva-/dSigns/dia/dSa/dVa/dSignva/dSa/dSa /duandrabindu  /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa \n/dia/dSignva/dia/dSignva /dga/d@a/dRa/dSignva /d(a/dSignva/duha /dSignUu  /d(a/dbddha/dra /duha/dra/dSignva, /dTa/dSignsi/dNa /dia/dKha/dReph /dbha/dSigns0N/dRa /dSigns/dVa/dba/dSignc/dSha/d@a/dSignc /dv/dbhYa/dYa/dNa /dKa /dSignc /dra/dSignva \n/d(a/duha/dSignva/ds/dTa /dTa/dSignc/dKa/dRa/dSignva /d(a/dSignUu/dSigns/dTa/dReph /dKa /dSignc /dra/dSignvu/dvnusvara/banda /dVa/dc/dga /dNa/dSignc /dv/d(a/dNa/dSignO /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/dKa /dNa/dVa /dSa/dSignsi/d@a/dSignva /dva \n/dga_dSignU/dNa/dKa/dSignO /d(a/dSigns/dga/dra /diha/dSignc/duandrabindu/dTta /duha/dSignsi0@, /dTa /duandrabindu /dc /d(a/dSigns/dga/dNa/dSignc /dga_dSignU/dNa/dKa/dSignva/dSa /duandrabindu  /diha/dSignc/duandrabindu/dTta /dKa/dRa/dSignvi/dTa /dva/dna/dSignUu/dKa /dva/dmNya/dSignva \n/d(a/dia/dSignvi/dTa /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/d@a/dSignc /d(a/dc/dRa /dRa/dSignO/d(a/dia.../banda  \n/dO/dNa/dSignva, /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  /dSa/dSignc/dga/dSignO /dma/dSignva/dNa/dKa/dSignva/dRa/dSignsi/d@a/dSignc /duha/dSignc/dra/dSignvi/dNga/dSignc /dma/dSignc /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a \n/dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa/dSignsi/dKa /dU/duua /dSigns/dbda/dnRa/dSignsi /d(Ra/dSignva/d(Ta /dKa /dSignc /dra/dSignva /d(a/duha/dSignva/ds/dTa /dva/ds /d(a/dSigns/dga/dra /d(a/dSigns/dga/dra /dbda/dSignc/dna \n/dna/dSignva/d@a/d@a/dSignc /dRa/dSignva/dKha/dTa/banda /dNa/dVa /dra/dSignO/dKa/dSa /duandrabindu  /diha/dSignc/duandrabindu/dTta /dga/dSignc/dia/dSignc /dKa/dRa/dTa.../banda /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /d@a/dNa/dKa \n/dma/dSignc/dTa/dSignc/dKa /dva/dNa-/dva/dNa /dSigns/dKa/dSigns0N/dRa/dYa/dSignva/dKa/dra/dSignva/d(a /duha/dSignc/dra/dSignvi/dNa /dSa/diha/dKa /dSignc/duandrabindu  /d@a/dNa/dSignc/d@a/dSignc /dU/dSa/dSignva/ds/dRa /dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa \n/d(a/dSignO/dTa/dSignva/d(a/dRa /dNa/dma/dSignvi/dRa /dv/duandrabindu/dTta/dKa/dSignva /dNa/dSignc/dNa/dSignc /duha/dra/dSignva/banda  \n/diha/dSigns0N/dRa /dna/dSignva/dbddha/dSignsi /dua/dSignsi/dma-/dia/dSignvu/dSa/dKa /dSa /dvnusvara /dna /dbda/dSignuandraO. /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dva/dc/dra /dv/dSigns0@/duha/banda \n/dba/dRa/dia/dmma/dSignva/d(a/dRa /dna/dSignva/dbddha/dSignsi /dra/dSigns/dna/dTa/dSignc /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva /dna/dSignva/dbddha/dSignsi/dKa /dSa/d@a/dSignva/dNa/dKa /dSa /dvnusvara /dna /dbda/dSignuandraO. \n/dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /dSignc/duandrabindu  /dna/dSignva/dbddha/dSignsi/dSa /duandrabindu  /dU/dTa/dSignva/dRa/dSignvi/dKa /d(a/dSignva/duha /dSignUu  /dra/dSigns/dna /dna/dSignc/dra/dSignva /dva /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dv/d(a/dNa/dSignva /dSa /dvnusvara /dna \n/dv/d(a/dNa /dSa/d@a/dSignva/dNa /dU/dTa/dSignva/dRa/dSignvi/dKa /d(a/dSignva/duha /dSignUu  /dra/dSignva/dna/dra, /dTa /duandrabindu /dc /dNa/dSignc /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva /d(a/dSignO/dTa/dSignva-/dRa_dSignUu/d(a/d@a/dSignc \n/dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/d(a/dRa /dNa/dma/dSignvi/dRa /dba/dSignc/dra/dSignvi/dNa /dva /dNa/dSignc /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /dRa_dSignUu/d(a/d@a/dSignc /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva \n \n \n \n22//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n/dSigns/dba/dSa /dTa/dKa/dra/dKa/banda /dv/d(a/dNa /dua/dSignsi/dma-/dVa/dSignvu/dSa /dU/dTa/dSignva/dRa/dSignvi/dKa /d(a/dSignva/duha /dSignUu  /dra/dna/dra /dRa/dga/dra, /dTa /duandrabindu /dc \n/d(Ra/dNna/dSignva/d@a/dSignO /dKa/dRa/dia /d(a/duha/dSignU/dva/dc/dra/dSignc /duha/dSignc/dra/ds/banda /dna/dSignva/dbddha/dSignsi/dKa /diha/dSignva/dbddha/dSignva /dba/dSignvi/dTa /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dna/dSignva/dbddha/dSignsi/dKa /dSignc/duandrabindu  \n/dSigns/dVa/dba/dSignva /dKa /dSignc /dra/dKa/banda /dba/dRa/dia/dmma/dSignva/dKa /dva/dna/dSignUu/d@a/dSignc /dNa/dVa-/dNa/dVa /dRa/dvnusvara/dna-/dbdha/dvnusvara/dna/dKa /dua/dSignsi/dma-/dia/dSignvu/dSa \n/duha/dSignc/dra/dSignvi/dga/dSignc/banda /dba/dRa/dia/dmma/dSignva/d(a/dRa /dSa /duandrabindu  /dna/dSignva/dbddha/dSignsi /dSigns/dNa/dKa/dra/dra/dSignva /d(a/duha/dSignva/ds/dTa /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  \n/dga/dSignO/dSha /dc/dra/dSignvi/dNa /dma/dSignc /dma/ds /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  /dmNya/dSignva/dNa/dSignva/dma/dReph/dNa-/dra/dSignc /dSigns/dVa/dba/dSignc/dSha /d(a/dTtha/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara /dO /dmNya/dSignva/dNa/dKa /dv/dma/dReph/dNa \n/dKa /dSignc /dra/dSignva /d(a/duha/dSignva/ds/dTa /dna/dSignva/d@a /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua/dra /dv/dSigns0@/duha/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dKa /dSignc /dga/dSignc/dNa /dia/dSigns/dNa /dva/dc/dra /dv/dSigns0@/duha? \n/dO/dNa/dSignva, /dSigns/dVa/dba/dSignc/dSha/dSignsi /d(a/dSignva/dSigns/dNa /dma /duandrabindu  /dSigns/dKa/duha/dSignU /dba/dia/dSignO /dv/dSigns0@/duha /dTa /duandrabindu  /dSigns/dKa/duha/dSignU /d(a/dSignva/dSigns/dNa /dTa/dSignc/dma /dNa/dSigns/dga /dv/dSigns0@/duha \n/dSa/dSignc/dga/dSignO /dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu /dKa/dga/dra /dma/dSignva /dSa/dKa /dSignvi /dc/banda /dO/dga/dSignsi /d(a/dSignva/ds/dSigns/dNa/dKa /d(a/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dc/dra /dNa/dSignc /dbda/dSignuandraO. \n/dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dSa/dSignc/dga/dSignO /duha/dSignsi0@/dga/dSignc/banda /dTa/dSignvi/dia/dSignsi/dua /dbda/dSignuandraO. /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dv/d(a/dNa /dva/duandrabindu/dSigns0W/dKha/dKa /dNa/dma/dSignvi/dRa/dSa /duandrabindu  /dia/dSignvi/dna-\n/dc/dTta/dSignvi/dua/dSignsi/dKa /dSigns/dna/dNa/dTa/dSignsi /d(a/dSignU/dRa/dia/dSignvi/dTa /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /d(a/dSignvi/dRa/d(a/dRa /dmha/dSignUu/dSigns/dKa, /dba/dSignU/dNa/dSignUu /dga/dSignva/dTha/dSignc /duha/dSignU/dSigns/dia \n/d@a/dSignva/dTha /dUu/d(a/dRa /dU/dTtha/dSignvu/dra/dKa/banda /dNa/dSignc /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva /dSigns/dKa/duha/dSignU /dia/dma/dra/dSignva /dva /dNa/dSignc /dbda/dSignuandraO. \n/dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/banda /dSigns/dKa/duha/dSignU/dKa/dSignva/dra /dbha/dSigns0N/dRa /dba/dSignU/dNa/dSignUu/dKa /dv/d(a/dNa-/dv/d(a/dNa /d@a/dNa /dv/d(a/dNa-/dv/d(a/dNa \n/dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dKa /dia/dSignO/dNa/d@a/dSignc /dia/dSignO/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dc/dra /dRa/dga/dra/banda /dO/dNa/dSignva /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva /d@a/dNa/dSignc-/d@a/dNa/dSignc \n/d(a/dSignO/dTa/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  /dna/dSignO/dRa /dra/dna/dSignvi/dKa /dv/dSigns0@/dSa/dRa/dVa/dSignva/dba /dba/ds/dra/dSignc /dNa/ds /dSa/dSignO/dua/dSignvi /duha/dra/dSignva /dSa/dSignc /dia/dSignva/dTa /dNa/ds /duha/dra, \n/d@a/dSignU/dba/dSignva /dKa/dKha/dNa/dSignO /dc/dga/dSignc/dNa /diha/dvvagraha /dma/dSignva/dSigns/dNa /dma/dSignc /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dua/dSignva/dra/dSignUu /dRa/dSTa/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  /dua/dSignva/dra/dSignUu /dbha/dSignva/dRa /dTa/dSignO/dSigns/dbddha \n/dv/dVa/dRa_dSignUu/dbbha /dKa/dvvagraha /dba/ds/dc /dva /dia/dSignsi/dua/d@a/dSignc /d(ha /duandrabindu /dSa/dra /dYa/dSignva/dTRa/dSignsi/dKa /dma/dSignc /dba/dSha/dSignva /dga/dSignO/ds/dc /dTa/dSignc/dga/dNa/dSignc /diha/dvvagraha \n/dma/dSignva/ds/dNa/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dra/dna/dra/dSignc /dc/dga/dNa/dSignO /dga_dSignU/dv /dra/dna/dSignvi/dNa /dma/dSignc /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dc/dKa /dSignc  /duha/dbddha/d(a/dSignva/dNa/d@a/dSignc \n/dga/dNa/dSignU/d@a/dSignva/dNa/dma/dSignsi /dSa/d@a/dSignU/dbRa /d(ha/dSignva/dSigns/dNa /dra/dvnusvara/dKa/dSignva /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua /dna/dSignc/dra /duha/dra/dSignva /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dNa/dSignc /dga/d@a/dRa/dSignO /duha/dbddha/d(a/dSignva/dNa \n/dv/dSigns0@/duha/banda /dna/dSignva/d@a /dRa_dSignUu/d(a/dSignsi /dSa/d@a/dSignU/dbRa/dKa /d(a/dSigns/dga/dra /d(ha/dNa/dia/dSignvi/dYa/dSignva /dTa /duandrabindu  /diha/dSignc/dia/dSignc /dKa /dSignc /dra/dSignvu/dvnusvara /dSigns/dKa/dNa/dSignc/banda /dc/dKa /dTa /duandrabindu  \n/dna/dSignva/d@a/d@a/dSignc /dv/dKha/dNa /dTa/dKa /d(a/dSignva/duandrabindu/dua /dSa/dSignva/dc /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa /dRa/dSigns/dga/dTa/dSignO /dTa/dSignsi/dNa /dna/dSignO/dRa/dSignc /d@a/dSignc/dSigns/dbda/dKa/dra /dSa/dSignva/ds/dvnusvara/dSa \n/d(a/dSigns/dRha /dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa /dia/dNa/dra /dv/dSigns0@/duha/banda /dTa/ds /dTa/dSignsi/dNa/d@a/dSignc /dga/d@a/dga/dSignsi/dvnusvara /dNa/dSignc /dO/dga_dSignUu/dSa /duandrabindu  /dva/dna/dSignUu \n(/dc/d(ha./dva/dRa./dSa/dSignsi./dc/dSa.) /dga/dNa/dSignU/d@a/dSignva/dNa/dma/dSignsi/dKa /dra/dvnusvara/dKa/dSignva/dKa /dSa/d@a/dSignU/dbRa/dKa /dSignc/duandrabindu  /d(ha/dNa/dra/dSignvu/dvnusvara/banda /dO/dNa/dSignva, \n/dc/dKa /dTa /duandrabindu  /dv/d(a/dNa /dba/dSignc/dSha-/dba/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/duandrabindu/dKa /dSigns0@/dSha/dRa/dSignO/d@a/dSigns0@/dNna /dv/dSigns0@/duha /dTa/dga_dSignUu/d@a/dSignc /dba/dSignc/dSha/dKa /dSigns0@/dSha/dRa/dSignO/d@a/dSigns0@/dNna /dNa/dSignc \n/dv/d(a/dNa/dSignO /dSa/diha /dSa/dna/dRa/d@a/dSignva/dTha/dia/dra/dSignva /diha/dSignc/dSigns0@/dra/dvi/banda /dna/dvnusvara/dna/dSignva-/d@a/dga/dSignva/dNa/dNba/dSignva /dSa/dNa /dNa/dba/dSignsi/dSa /duandrabindu  /dra/dvvagraha /dKa/dvvagraha \n/diRa/dg@a/d(a/dSignU/dTRa /dbha/dSigns0N/dRa/dKa /dia/dSignsi/dua /dia/dSa/dSignvi/dia/dra/dSignva.../banda /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /d@a/dNa /dia/dSignU/dba/dia/dSignU/dba/dSignc/dra/dSignvi/dNa-  \n“/dKa/dga_dSignUu /dma/dSignc /dSigns/dVa/dba/dSignc/dSha/dSa /duandrabindu  /d(a/dSignO/dTa/dSignva /dmNya/dSignva/dNa /dna/dSignU/dSigns/dNa /dKa/dvvagraha /dva/dc/dra, /dv/dSigns/dia/dTa/dSignc /dna/dSignO/dbddha \n \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/23 \n/dra/dna/dra/dKa /dv/dSigns0@/duha, /dSigns/dKa/duha/dSignU /dv/dSigns0@/dSa/dRa/dVa/dSignva/dba /dNa/ds /dba/dSignc/dSigns0@/dra/dvi!”  \n/d@a/dSignU/dba/dSignva /dra/dna/dra/dSignc /dba/dSignO/dSa/dRa /d@a/dNa /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /d(a/dSigns/dga/dra /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dba/dSignO/dSa/dRa \n/dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /dsi /dRa/dSignO/dKa /dSignvi /dTa /dbha/dSignO/d(a/dra/dKa /dma/dSignc /dva/dia /dv/d(a/dNa/dSignva /dRa/dga/dra /dSigns/dKa /dma/dSignc /d(a/dSignO/dTa/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  \n/dv/dSigns0@/dSa/dRa/dVa/dSignva/dba/d@a/dSignc /dba/dSignc/dia/banda /dva/dia /dTa /duandrabindu  /dvi/dna/dra/dSignva /d(a/dSignsi/dRha/dSignsi/dKa /dO /dNa/dSignc /diha/dSignc/dra, /dv/d(a/dNa /dma/dSignc \n/dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/d@a/dSignc /duha/dra /dO /dTa /duandrabindu  /dKa/ds/dYa/dSignc /d(a/dSignU/dRa/dSignvu/dra/dSignvu/dvnusvara /dSigns/dKa/dNa/dSignc.../banda /dc/dKa/dSignva/dc/dKa, /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa \n/dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /d@a/dNa/d@a/dSignc /dma/dSignc/dNa/dSignva /dga_dSignUu/dia/dSignva /dma/dna/dra/dSignvi/dNa/banda /dga_dSignUu/dia/dSignva /dma/dSigns/dna/dTa/dSignc /dNa/dma/dSignvi/dRa /dUu/d(a/dRa /dKa /dSignc /dra/dSignvi/dNa /dTa /duandrabindu  /dbda/dSignuandraO. \n/dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /dva/duandrabindu/dSigns0W/dKha /d@a/dSigns0@/dra/dNa /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /d(a/dbddha/dra/dSignvi/dNa/banda /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /d@a/dSigns0@/dra/dNa /dva/duandrabindu/dSigns0W/dKha /dba/dSignc/dKha \n/d@a/dNa/dSignc-/d@a/dNa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dc /dra/dna/dra/dSignva /dma/dSignc /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dna/dSignva/duha/dKa /d(ha /dSignUu /dra /dVa/dSignva /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dna/dSignva/duha/dKa /d(ha/dra, \n/dTa/dKha/dNa /dNa/dSignc /dv/d(a/dNa /dRa_dSignUu/d(a /dia/dSignc/dba/dRa/dvnusvara/dna /dia/dNa/dia/dSignvi/dc, /dma/dKha/dNa /dO/dKa/dRa/dSignva /dba/dSignc/dga/d@a/dSignc /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dRa/dSignO/dna-\n/dSigns/dVa/dYa/dSignva/dSigns0@/dbha /dna/dRa/dSa/dNa/dSignc /dRa/dga/dra/banda  \n/d(a/dua/dSignsi/dSa /dia/dKha/dReph/dKa /dNa/dSignvu/dma/dVa/dSignva/dNa /dbda/dSignuandraO. /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a, /dma/dSignc/dKa/dRa /dU/dTtha/dSignva/ds/dNa /d(a/dga/dSignva/dbddha /dma/dKa/dSignva/duandrabindu \n/dv/dSigns0@/duha/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /d@a/dNa/dKa /dU/dTtha/dSignva/ds/dNa /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /d(a/dga/dSignva/dbddha /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dU/dTtha/dSignvi/dTa /dRa/dga/dSignvi/dc /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva \n/dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dSignvi/dTa /dSa/d@a/dSignU/dbRa /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dna/dSigns/dga/dvnusvara/dRa /dNa/ds /dga/dSignO/ds/dc /dSa/dSignc/dga/dSignO /dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu /dKa/dga/dra /dma/dSignva /dSa/dKa /dSignvi /dc/banda \n/dna/dSignva/d@a/dSa /duandrabindu  /dU/dTtha/dra /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a, /dSKa /dSignUu /dra-/dKa/dSignvu/dra/dSignc/dma /dga/dSignO/ds/dTa /dSigns0@/dSha/dKha/dRa/d(a/dRa /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua /dna/dSignc/dra \n/dv/dSigns0@/duha/banda /dga/dSignO/ds/dTa/dSignO /dTa /duandrabindu  /dv/dSigns/dga/dNa/dSignva /dv/dSigns0@/duha /dma/dSignc /dna/dRa/dSignsi/dia/dSignsi/d@a/dSignc /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dbha/dbddha/dbha/dbddha/dSignva/ds/dTa /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi \n/dKha/dSa/dSignvi/dc /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dv/d@a/dSignsi/dRa/dSignsi/d@a/dSignc /dbha/dSignU/dbha/dSignU/dva/ds/dTa /dU/dSigns/dTtha/dTa/dSignc /dv/dSigns0@/duha/banda /dbda/dSignuandraO. /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /dSa/dSignc/dga/dSignO /dNa/dSignc \n/dc/dga/dNa/dSignc /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi /dv/dSigns0@/duha/banda  \n/dba/dRa/dia/dmma/dSignva/dKa /dKa/dSignO/dTtha/dRa/dSignsi/d@a/dSignc /dbda/dSignuandraO. /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /dSa/diha /dVa/dSTa/dSignU-/dma/dSignva/dTa /dRa/dKha/dia/dSignva \n/dSa/dSignU/dSigns0W/dKha/dYa/dSignva /dba/dSignva/dba/dSignsi /dra/dna /dva/dSigns/dia /d(a/dSignO/dTa/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  /dKa/dga/dra/dSignvi/dNa-  \n“/dia/dSignvu/dva, /dKa/dKha/dSignU/dNa/dKa/dSignva /dKha/dSignc/dNa/dSignc /dga/dSignc/dia/dga /dKa/dKha/dSignU/dNa/dKa/dSignva /dNa/dSigns/dga, /dTa /duandrabindu /dc /d(a/dSigns/dga/dNa/dSignc /dKa/d(a/dbddha/dSignva-\n/dra/dTTa/dSignva /dia/dba/dSignvi/dra /dNa/dga/dSignva-/dSa/dSignO/dNa/dSignva /dra/dc/dga/banda”  \n/d(a/dTNa/dSignsi/dKa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dSa/dga/dSsa/dReph /d@a/dSignva/dSigns/dNa /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva /dia/dma/dra/dSignva-  \n“/dga /duandrabindu /dia/dSignvu/dva, /d(a/dSigns/dga/dNa/dSignc /dNa/dga/dSignva-/dbha/dSignO /dra/dc/dga, /dSigns/dKa/duha/dSignU /dKha/dSignva-/d(a/dSignsi/dia /dra/dc/dga, /d(a/duha/dSignva/ds/dTa \n/dSigns/dNa/dua/dSignc/dNa/dSa /duandrabindu  /dva/dna/dSignUu-/d(a/dSignva/duha /dSignUu /dKa /dSa/diha /dna/d(a /dga/dSignc/dTa/ds/banda”  \n/dO/dNa/dSignva /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dKa/d(a/dbddha/dSignva /d(a/dSigns/dga/dRa/dia/dSignO/dKa /dua/dra/dSignvi/dNa /dSa/diha/dTtha/dSignva/d@a/dKa /dv/dra/dna-/dv/dra/dna \n \n \n \n24//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n/dv/dSigns0@/duha /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dNa/dga/dSignva/ds-/dbha/dSignO/ds/dKa /dv/dNTa/dRa /dSa/dSignc/dga/dSignO /dv/dSigns0@/duha/dc/banda /d@a /dvnusvara /dTRa/dSignO /dS0half /dNa/dSignva/dNa /dNa/ds /dga/dSignO/ds/dc \n/dSa/dSignc/dga/dSignO /dTa /duandrabindu  /dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu /dv/dSigns0@/duha/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dma/dSignvi/dTtha/dSignva/d@a/dKa /dRa/dga/dSignvi/dKa /dv/dihYa/dSTa /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /diha/dvvagraha /dna/dSignc/dra \n/duha/dra /dTa/dSignvi/dTtha/dSignva/d@a/dKa /dra/dSignc/dra /dv/dNa/dSignU/dKa /dSignUu /dra/dSignc /duha/dra/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva ‘/dma/dSignc/dga/dSignc/dNa /dba/dSignc/dSha /dTa/dSignc/dga/dSignc/dNa /diha/dSignc/dSsa’ /dSa/dSignc/dga/dSignO \n/dv/dNa/dSignU/dSigns0@/dua/dTa /dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu /dv/dSigns0@/duha/banda /dna/d@a/dReph /d(Ra/dba/dSignc/dSha/d@a/dSignc /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dKa/d@a/dSa /duandrabindu  /dKa/d@a, /dga/drra/dSignU/dKa/dSa /duandrabindu  \n/dga/drra/dSignU/dKa /dVa/dSTRa/dKa /dma/dRa_dSignUu/dRa/dTa /dga/dSignO/ds/dc /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dTtha/dvnusvara/dbdha /d(Ra/dba/dSignc/dSha/d@a/dSignc /dna/d@a/dReph/dSa /duandrabindu  /dna/d@a/dReph /dva \n/dv/dSigns0@/dbha/dKa/dSa /duandrabindu  /dv/dSigns0@/dbha/dKa /dVa/dSTRa/dKa /dma/dRa_dSignUu/dRa/dTa /dga/dSignO/ds/dTa/dSignc /dv/dSigns0@/duha/banda /dO/dNa/dSignva, /dbda/dSignuandraO. /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a \n/dTa/dSignsi/dNa /dSa/dSignva/dra /dSigns/dVa/dba/dSignc/dSha/d@a/dSignc /dRa/dga/dra /d@a/dSignU/dba/dSignva /dTa/ds/dSa /duandrabindu  /d(a/dSigns/dga/dra/dSignU/dKa/dSignva–/dia/dSignva/ds/dSa-/dTa/dSignc/ds/dSa /dia/dKha/dReph/dKa–\n/dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi /dTa /duandrabindu  /dv/d(a/dNa/dSignc /dvi/dTtha/dSignva/d@a /dia/dSignsi/dTa/dra /duha/dSignc/dra/ds/banda /dTa/dSignvi/dSa /dvnusvara /dna /dsi/dga/dSignO /dTa /duandrabindu  /diha/ds/dYa/dSignc /dna/dSignc/dra /dv/dSigns0@/duha \n/dma/dSignc /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/d@a/dSignc /d(a/dSigns0N/dRa/d(a/dKVa/dTa/dSignva /dSa/dSignc/dga/dSignO /dva/dSigns/dia/dYa/dSignc /dna/dSignc/dra /dv/dSigns0@/duha/banda /dma/ds/dSa /duandrabindu  \n/dia/dSignO/dbha/d@a/dSignc /dSa/dSignU/dia/dSignO/dbha/dTa/dSignva /dSa/dSignc/dga/dSignO /dva/dSigns/dia /dna/dSignc/dra.../banda /dTa/dSignvi/dia/dSignsi/dua /dSa/dSignU/diha/dbRa/dSignva /dua/dSignva/dga/dSignO /dva /d(a/dSignva/dSigns/dNa/dYa/dSignO/duandrabindu \n/dNa/dSignc/dNa/dSignc /dba/dRa/dia/dmma/dSignva/d(a/dRa /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua/dra/dSignsi/banda  \n/dua/dSignva/dga-/d(a/dSignva/dSigns/dNa /dba/dSignc/dKha /dSa/dSignU/dSigns0W/dKha/dYa/dSignva /dba/dSignva/dba/dSignsi /dia/dma/dra/dSignsi-  \n“/dia/dSignvu/dva, /dma /duandrabindu  /dv/dKha/dNa /dNa/dga/dSignva/ds/dKa /d@a/dNa /dNa/ds /dga/dSignO/ds /duha/dga /dTa /duandrabindu  /dNa/dSigns/dga /dNa/dga/dSignva/dia/dga, \n/dga/dSignva/dTha/dSignc-/d(a/dc/dRa /dbha/dSignO/ds /d(a/dSigns/dga/dNa/dSignc /dua/dSignva/dga /d(a/dSignsi/dia /dra/dc/dga/banda”  \n/dO/dNa/dSignva /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva /dSa/dSignc/dga/dSignO /d@a/dNa/dSignc-/d@a/dNa /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /d@a/dSigns0@/dra/dNa /dNa/dma/dSignvi/dRa/dKa /dSignc/duandrabindu  \n/dv/d(a/dNa/dSignva /dNa/dma/dSigns0N/dRa/dYa/dSignc /dva/duandrabindu/dSigns/dKa /dRa/dga/dra /duha/dra/dSignva /d@a/dSignU/dba/dSignva /d@a/dNa/dKa /dia/dSignva/dTa /dTa /duandrabindu  /dTa/dKha/dNa/dSignc /dNa/dSignc /dia/dSignU/dmha/dTa/dSignva \n/dma/dKha/dNa /dbda/dSignuandraO. /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /d@a/dNa/dKa /diha/dRa/dSignva/dSa /dSigns/dNa/dKa/dra/dTa/banda /dSa/dSignc /dTa /duandrabindu  /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dSignO /dSigns/dNa/dKa/dSignva/dSigns0@/dra \n/dNa/dSigns/dga /dRa/dga/dra /dv/dSigns0@/duha, /dma/ds/dSa /duandrabindu  /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /d@a/dNa/d@a/dSignc /dsi/dga/dSignO /dga/dSignO/dSigns/dNa /dma/dSignc /dga/d@a/dRa/dSignva \n/dKa/dSignsi0W, /dSa/diha/dKa /dSignc/duandrabindu  /dia/dSignU/dmha/dra /duha/dSignvi /dma/dSignc ‘/dna/d@a/dSignvi/dYa/dSignva /dna/dSignO/dNa/dSignvi/dRa /dba/dSignU/dNa/dSignUu /dKa/dSignva/dTa /dSigns0@/dua/dKa/dNa/dSignc..!’ /dma /duandrabindu  \n/d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/dKa /dva/d@a/dba /dSa/d@a/dTta/dra /dia/dSignva/dNga/dra /dRa/dga/dTa /dva /dTa/ds /dia/dSignsi/dua/dKa /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi /dRa/dga/dTa, \n/dO/dKa/dRa/dSignva /dma /duandrabindu  /dSigns/dKa/dYa/dSignO, /d@a/dSignva/dNa/dSignc /dTa/ds /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/dSignO/dKa /dva /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/dma/dNa/dSignO/dKa /dSignc/duandrabindu , /duandraO/dvnusvara/dna/dSignU/dRa /dU/dTtha/dSignva \n/dKa/dNa/dSignva/dga /dVa/dSignva /dv/dNga/dRa/dSignva/dc/dra /dva/duandrabindu/dSigns0W/dKha/dYa/dSignc /dba/dSignc/dKha/dTa, /dTa /duandrabindu  /dO/dga_dSignUu /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/dma/dNa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dia/dRa/dSignva/dia/dRa/dSignsi/dKa \n/dSigns/dVa/d(a/dRa/dSignsi/dTa /d(a/dSignva/dSha/dSignva /dTa /duandrabindu  /dO/dga/dNa /diha/ds/dYa/dSignc /dma/dSignva/dc/dTa /dma/dSignc /dKa/dNa/dga/dSignva/dKa /dia /duandrabindu /dua/dra/dSignO/dga/dSignO /dva/duandrabindu/dSigns0W/dKha /dva \n/dv/dNga/dRa/dSignva/dKa /dua/dSignvu/d(a/dTta/dSignO/dKa /dSignc/duandrabindu  /d(ha/dSignO/dRa/dTa/banda  \n/dSa /dvnusvara /dYa/dSignO/dna /dNa/dSignsi/dKa /dia/dNa/dra, /dc/dKa /dTa /duandrabindu  /dO/dga_dSignU/dNa/dSignva /dma/dSignc/dNa/dSignva /dia/dSignO/dNa/dSignva/dc/dra /dia/dSignO/dNa/d@a/dSignc   \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/25 \n/dv/dNa/dSigns/dna/dNa/dTa /dna/dSignva/duha/dKa /dia/dSignsi/dua /dv/dNa/dSigns/dna/dNa/dTa /dRa/dSTa/dSignva /dRa/dga/dNa/dSignc /dma/dSignc/d@a/dga/dRa /dma/dSignva/ds/dKa /dga_dSignU/dv/dc, \n/dRa/dSTa/dSignc-/dRa/dSTa/dSignva /dRa/dga/dSignvi/dc, /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/dSignO/d@a/dSignc /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dRa_dSignUu/d(a/dKa /dNa/dVa /dva/dna/d@a/dNa /diha/dSignc/dNa/dSignc /dSa/dSignc/dga/dSignO \n/dc/dKa/dTtha/dSignva/d@a /dia/dSignvi/dSa /dia/dSigns/dTa/dYa/dSignva/ds/dKa /dSa /dvnusvara /dma/dSignO/dna/dKa /dRa/dSTa/dSignva /dNa/ds /dia/dNa/dSignvi/dc /dSa/dSignc/dga/dSignO /dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu /dKa/dga/dra \n/dma/dSignva /dSa/dKa /dSignvi /dc/banda /dTa/dga_dSignUu/d@a/dSignc /dna/dSignva/d@a/dSignc /duha/dSignsi0@, /dma/dKha/dNa /dUu /duandrabindu /dTta-/dna/dba/dga/dSignva/d(a/dRa /dra/dba/dra /dra/dSignO/dKa/dKa /d(Ra/dVa/dSignc/dSha \n/dga/dSignO/ds/dc /dva /dba/dSa/dTta/dSignva /dba/dSignc/dKha/dSigns/dNa/dga/dSignva/dRa /dva/dna/dSignUu-/d(a/dSignva/duha /dSignUu  /dga/dSignO/ds/dTa /dba/dSignc/dKha/dc /dra/dna/dSignvi/dc /dTa/dKha/dNa /dTa /duandrabindu  /dbda/dSignuandraO. \n/dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dSa/dga/dma/dSignc ‘/dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa’ /dia/dSigns/dNa /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/d@a/dSignc /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua/dra /dv/dSigns0@/duha/banda /dSa/dSignO/diha/dSignva/dSigns/dVa/dKa /dSignc  \n/dv/dSigns0@/duha /dma/dSignc /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/d@a/dSignc /dKa/d@a/dSignva/dSa/dSignU/dTa /d(a/dSignU/dTa /diha/dSignc/dNa/dSignc /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /d@a/dSignva/dc-/dia/dSignva/d(a/dKa /d@a/dNa/d@a/dSignc /d(a/dSignU/dTa/d(a/dNa \n/dma/dna/dSignvi /duha/dSignvi/dNa /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dia/dSignva/dra-/dia/dSignO/dbha /dva/dSa/dKa /dSa /dvnusvara /dna /dba/dga/dSignc/dma/dSignsi /dba/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/duandrabindu/d@a/dSignc /dba/dga/dSignva/ds/dTa /dia/dSignc/dTta/dSignsi-\n/dia/dSigns/dga/dNa/dKa /dva/dSha/dSignva /dSa/dSignc/dga/dSignO /dma/dSigns/dna/dTa/dSignc /dv/dSigns0@/duha/banda /dia/dSignva/dia/dSignva-/dba/dSignva/dba/dSignsi /diha/dra/dSignc/duandrabindu /dna/dSigns0N/dRa/dYa/dSignva/ds/dYa/dSignc-\n/dna/dSigns0N/dRa/dYa/dSignva/ds/dYa/dSignc /dSigns/dKa/dc /dNa/dSignc /dKa/dga/dSigns0@/dTha/dNa /dma/dSignc ‘/dia/dSignc/dga_dSignUu/dba/dSignva /dSigns/dNa/d@a/dKa-/dga/dRa/dSignva/d@a /diha/dvvagraha /dna/dSignc/dra! /dKa /dSignc /dKa/dRa/dSignva \n/dc/dTa/dSignc /dNa/dSignUu/dNa /dKha/dSignU/dc/dra/dSignvu/dvnusvara /dma/dSignc /dia/dSignsi/dSa /dia/dKha/dReph/dKa /dSigns/dia/dSa/dSignvi/dRa /dna/dSignc/dra! /dc/dga/dSignc/dNa /dSigns/dia/dSa/dRa/dSignva/dga/dKa /dSignc/duandrabindu  /dma/dSignc /duha/dga \n/d@a/dSignva/dSa/dKa /d(a/duha/dSignva/ds/dTa /dNa/dSignUu/dNa /dua/dTta/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara, /dSa/dSignc /dma/dN@a/dKa /duha/dSigns/dTtha/dYa/dSignc /dSigns/dba/dNa /dua/dTta/dSignva /dba/dSignvi/dSigns/dTa/dvi/banda’  \n/dTa/dSignvi/dSa /dvnusvara /dna /dsi/dga/dSignO /dNa/dSignc /dKa/dga/dia/dSignc /dKa/dRa/dSigns0@/dTha/dNa /dma/dSignc ‘/dma/dSignc/dKa/dRa/dSignva /dia/dSignU/dmha/dSignvi /dba/dSignU/dva/dRa/dSignc /d(a/dRha/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara, /dO \n/dma/dSignc /dc/dTa/dSignc /dia/dSignU/dmha/dra/dSignva /d(a/duha/dSignva/ds/dTa/dSignO /dvi/dna/dra/dSignva /dNa/ds /dia/dSignU/dmha/dTa, /dTa /duandrabindu  /dKa/dSignsi0W /dva/dNa/dSignO /dv/d(a/dNa /dSa/dSignva/dTa \n/dma/dN@a/dKa /dvu/dRa_dSignU/dba/dSignva /dO/dKa/dRa/dSignc /dba/dvvagraha /dba/dSignc/dTa! /dSa/diha /dv/d(a/dNa/dSignva-/dv/d(a/dNa/dSignva /dvu/dRa_dSignU/dba/dSignc /dNa/dSignc /dma/dSignsi/dia/dSignO \n/dKa/dRa/dSignvi/dc /dva /d@a/dRa/dia/dSignO /dKa/dRa/dSignvi/dc/banda /dvu/dRa_dSignU/dba/dSignva /dKa /dSignc /dKa/dRa/dSignO /dSigns/dKa/dYa/dSignO /dKa /dSignc /dTa/dSignvu/dSa /duandrabindu  /dva/dSigns/dNa /dKa/dvvagraha /dba/dSignc/dTa \n/dva/dSigns/dKa /dv/d(a/dNa/dSignva /d@a/dNa/dSignc-/dba/dSignc/dga/d@a/dSignc /duha/ds/banda’  \n/dSa /dvnusvara /dma/dSignO/dna /dia/dNa/dra /dma/dSignc /dua/dSignva/dga/dSignc /d(a/dSignsi/dia/dSignvi/dTa-/d(a/dSignsi/dia/dSignvi/dTa /dRa/dvnusvara/dna-/dRa/dvnusvara/dna/dKa /dua/dSignva/dga /dSa/dSignc/dga/dSignO /dma/dSigns/dna/dYa/dSignc \n/dna/dSignc/dra/banda /diha/dSignva/dYa, ‘/dma/dSignc/dTa/ds /dua/dSignva/dga /dTa/dSignc/dTa/ds /dNa/dSignc /dRa/dSignva/dga/banda’ /dSa/diha/dKa /dSignc/duandrabindu  /dv/d(a/dNa-/dv/d(a/dNa /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/d@a/dSignc \n/dia/dbha/dSignO-/dRa_dSignUu/dKa/dSignva/dia/dTta /duha/ds/dga/dSignc/banda /dua/dSignva/dga /dua/dra/dra/dSignva /d(a/duha/dSignva/ds/dTa /d(a/dSignva/dNa /dua/dra/dra/banda /d(a/dSignva/dNa /dTa /duandrabindu  /dua/dra/dra \n/d@a/dSignU/dba/dSignva /dbda/dSignuandraO. /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /d@a/dNa/dSignva/dga/dSignsi /dKa/dRa/dSignvi/dTa /dSa/dSignU/diha/dbRa/dSignva-/dia/dSigns/dga/dNa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dKa/dga/dra/dKa-  \n“/dNa/ds, /dia/dSignU/duua/dSignsi /d(a/dSignva/dNa /dNa/ds /dKha/dSignva/ds /duha/dSignsi0@/banda”  \n/dO/dNa/dSignva, /dSa/dSignU/diha/dbRa/dSignva/dKa /d@a/dNa/d@a/dSignc /dsi/dga/dSignO /diha/dSignc/dra /dma/dSignc /dv/d(a/dNa/dSignO /dvi/dTtha/dSignva/d@a/dKa /dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa /dva \n/dSigns/dVa/dba/dSignc/dSha/dSignO/dKa /dSa/diha /d(a/dSignva/dNa /dNa/ds /dKha/dSignva/ds /duha/dSignvi/dTha, /dSigns0@/dSa/dna/dRa/dSignc/dTta/dSignc /dua/dSignU/dRa_dSignU/dTta /d(a/dSignsi/dia/dSignvi /duha/dSignvi/dTha/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dSa/dSignc \n/dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /dSa/dSignO/dmha/dSignva/d@a/dSignc /dc/dga/dSignc/dNa /dna/drTa/dSignsi /dga/d@a /dKa /dSignc /dNa/dSignva /dKa/dRa/dia/banda /dKha/dSignva/dSigns/dga/dvnusvara/dSa /dga/dSignc/dTa/dSignvi/dNa /dva /dia/dma/dTa/dSignva \n \n \n \n26//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n/dTa /duandrabindu  /duha/dSignO/dTta /dia/dSigns/dga/dNa /dSigns0@/duha/dvi/dNga/dSignc /dva/dSigns/dNa /dba/dSignc/dia/dSignvi/dNa/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dc/dTa/dSignc /dRa/duuha /dRa/dga/dra /dma/dSignc /dua/dSignva/dga/dSignc /dTa/dKa \n/dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /dv/duandrabindu/dTta/dSignvi/dKa /dna/dSignc/dra/banda  \n/d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva /dv/d(a/dNa /dTa/dSignva/dKa/d@a/dSignc /dRa/dga/dSignvi/dTha /dma/dSignc /dv/d(a/dNa /dv/dNa/dSignU/diha/dVa /dTa /duandrabindu \n/dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dSignc /dNa/dSignc /dia/dSignva/dma/dTa/banda /dma/dSignc /dga/d@a /dSa/diha /dNa/ds /dia/dSignU/dmha/dNa/dSignc /duha/dSignsi0@, /dia/dSignU/dmha/dia/banda /dO/dNa/dSignva \n/d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /dv/d(a/dNa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /duha/dSignvi/dNa /dma/dSignc /d@a/dNa/dSignU/dKha/dKa /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/d@a/dSignc /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva \n/dKa/dSignva/dma/dKa /d@a/dSigns/dga/dRa/d@a /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dKa /d@a/dSigns/dga/dRa/d@a /dma /duandrabindu  /d(Ra/dSignc/d@a/dSa /duandrabindu  /dSigns0@/d@a/dra/dra-/dma/dSignU/dra/dra /dNa/ds \n/dRa/dga/dTa /dTa /duandrabindu  /dua/dra/dSignvi/dKa /d@a/dSigns/dga/dRa/d@a /dKa /dSignc /dNa/dSignva /dvu/dTa/banda /dva /dma/dKha/dNa /dua/dra/dSignvi/dKa /d@a/dSigns/dga/dRa/d@a/dSignc /dma/dSignc /dNa/ds \n/dia/dSignU/dmha/dTa /dTa /duandrabindu  /dO /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/dKa /d@a/dSigns/dga/dRa/d@a /dKa/dSignsi0W /dia/dSignU/dmha/dTa/banda /dva /dma/dKha/dNa /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/dKa \n/d@a/dSigns/dga/dRa/d@a/dSignc /dNa/ds /dia/dSignU/dmha/dTa /dTa /duandrabindu  ‘/d@a/dSigns/dga’/d@a/dSignc /dRa/d@a/dia /dKa /dSignc /dNa/dSignva /dia/dSignU/dmha/dTa? /dKa /dSignc /dNa/dSignva /dia/dSignU/dmha/dTa /dma/dSignc /dKa/dRa/d@a/dSignc \n/dma/dSignsi/dVa/dNa /duha/dSignsi0@ /dva /d@a/dNa/dSignc /dSigns/dia/dSa/dVa/dSignva/dSa? /dva /dma/dKha/dNa /dSa/dc/dga /dNa/ds /dia/dSignU/dmha/dTa /dTa/dKha/dNa \n‘/d@a/dSigns/dga’/d@a/dSignc /d@a/dSigns/dga/dYa/dSignva/dKa /dKa/dSignsi0W/dra /dia/dSigns/dNa /d@a/dSignc/dga/dKa /dSignc/duandrabindu  /dv/duandrabindu/dTta/dKa/dSignvu/dTa /dKa /dSignc /dNa/dSignva? /dva /dma /duandrabindu  /dSa/dSignc /dNa/ds /dTa /duandrabindu  /dO \n/d@a/dNa/dSignU/dKha/dKa /diha/dSignc/dra /dva/dSigns/dKa /dma /dvnusvara /dna/dra/dbha/dSignva/dRa/dSignsi /dia/dNa/d@a/dSignva/dNa/dSignU/dKha/dKa? /diha/dSignva/dYa! /dia/dSignO/dNa/dKa /dia/dSignva/dSa \n/dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dVocalicR/dSignVocalicR/dSigns/dSsa-/d@a/dSignU/dSigns/dNa/dKa /duha/dSignvi /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dNa/dSignc /d@a/dNa/dSignU/dKha/dSignO-/dia/dNa/d@a/dSignva/dNa/dSignU/dKha/dKa /duha/ds/dga/dSignc/banda  \n/dO/dNa/dSignva /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/dKa /dSa/diha/dma/dNa /dSa/dSignO/dmha/d@a/dSignc /dKa/dSignva/dTa/dSignO-/dKa/dRa/dSignO/dTta/dSa /duandrabindu  /dNa/dVa /dra/dSignO/dKa/dKa \n/dia/dSignsi/dua /dNa/dVa-/dNa/dVa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /dSa/dSignU/dSigns/dNa /dNa/dVa/dSignva/dvnusvara/dKa /dSignU /dRa /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/dKa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /dSa/dSignU/dNa/dSignvi/dra/dSignc /dKa/dSignva/dNa /dra/dna/dSignvu/dNa/dSignc \n/duha/dra/banda  \n/dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dSha/dSignU/dRa_dSignUu/dga/dSignc/dSa /duandrabindu  /dNa/dSignsi/dKa /dSigns/dVa/dbYa/dSignva/dTha/dSignsiReph /dRa/dga/dra, /dSha/dSignU/dRa_dSignUu/dga/dSignc/dSa /duandrabindu  /dNa/dSignsi/dKa/d(a/dNa \n/dia/dNa/dra /dRa/dga/dra/dSignvi /dva /dv/dKha/dNa/dSignO /dO/dSigns/dga/dNa/dSignva /duha/ds/banda /dv/d(a/dNa /dv/dbhYa/dYa/dNa/dKa /dba/dSignvu/dbddha/d@a/dSignc /dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa \n/dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dO/ds /dSigns0@/dSa/d@a/dSignva/dNa/d(a/dRa /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua /dna/dSignc/dra /dv/dSigns0@/duha /dma/dSignvi/dTtha/dSignva/d@a /dva/dna/dSignUu/dKa /dv/dbhYa/dYa/dNa /dSha/dSignc/dSsa \n/dv/dSigns0@/duha/banda /dSa/dSignO/diha/dSignva/dSigns/dVa/dKa /dv/dSigns0@/duha /dma/dSignc /dU/dTTa/dRa /dia/dSignva/duandrabindu/dKa/dSignsi0W /dRa/dga/dia/dSignc /dKa/dRa/dTa/banda /dO/dNa/dSignva, /dSa/dSignU/dSigns0W/dKha/dYa/dSignva \n/dba/dSignva/dba/dSignsi/dKa /d@a/dNa/d@a/dSignc /dKha/dSignvu/dvnusvara/dmha /dSa/dSignc/dga/dSignO /dU/dTtha/dSignvi/dTa /dRa/dga/dSignvi/dNa /dma/dSignc /dKa /dSignc /dga/dSignc/dNa /dsi /duha/dSignvu/dbddha/dSignva /diha/dvvagraha /dna/dSignc/dra /dv/dSigns0@/duha,  \n/dma/dSignc/dNa/dSignva /dc/dTa/dSignc /dUu/d(a/dRa/dSa /duandrabindu  /dva/dc/dra /dTa/dSignc/dNa/dSignva /dSa/diha/dSa /duandrabindu  /dga /duandrabindu/dSa/dSignvi/dTa-/dia/dma/dSignvi/dTa /dSa/diha/dKa /dSignc/duandrabindu  /dga /duandrabindu/dSa/dia/dSignvi/dTa-\n/dia/dma/dia/dSignvi/dTa /dRa/dga/dSignvi/dTa /d@a/dSignU/dba/dSignva.., /dv/dNa/dSignc/dRa/dSignc /dna/dSignO/dvnusvara/dna /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /d@a/dSignO/d@a /dia/dNa/dra /dv/dSigns0@/duha/banda /dma/dSignc/dNa/dSignva \n/dbha/dSignO/dSigns/dia/dYa/dSignva/dKa /dna/dba/dga/dSignva /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dSa/dSignvu/dvnusvara/dSa/dSignc /dba/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/duandrabindu/dKa /dia/dSignO/dmha/dSignva /dU/dbha/dNa/dSignc /dga_dSignU/dv/dc /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva \n/d@a/dSignU/duandrabindu/dga/dua/dSignU/dRa_dSignU /dKa /dSignc /dNa/dSignc /dv/dSigns0@/duha/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dra/dna/dra/dSignc /dSa/dSignU/dSigns0W/dKha/dYa/dSignva /dba/dSignva/dba/dSignsi/dKa /dSignc/duandrabindu  /dYa/dSignU/dSigns0W/dKTa /dSa/dSignU/dmha/dra/dSignvi/dNa, \n \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/27 \n/d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva /dSigns/dba/dSa /d@a/dSignU/duandrabindu/dga /dnha/dSignU/d@a/dSignva /dKa/dvvagraha /dia/dma/dra/dSignsi-  \n“/dia/dSignvu/dva/dKa /d(a/dRha/dSignva/ds/dSa /duandrabindu  /dTa /duandrabindu  /dSigns/dNa/dVa/dSignVocalicR/dSigns0@/dTTa /diha/ds/dYa/dSignc /dna/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara/banda /dva/dia /dSigns/dia/dva/dga/dSignO /dKa/ds/dYa/dSignc \n/dSigns/dba/dYa/dSignvu/banda”  \n/d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/dKa /dma/dSignc /dVa/dSignVocalicR/dbbha/dma/dNa/dKa /dSa/dSignO/dua/dKa /dbdha/dvnusvara/dna /dv/dSigns0@/duha /dO/ds /dv/dNa/dSignU/dKa /dSignUu /dra/dSignc /dSa/dSignU/dSigns0W/dKha/dYa/dSignva \n/dba/dSignva/dba/dSignsi/dKa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /duha/dSignc/dra/dSignvi/dNa/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /d@a/dNa/d@a/dSignc /dc/dKa/dSa /dvnusvara /dna /dv/dNa/dSignc/dKa/dSignO \n/d(Ra/dShNa /dU/dSigns/dTtha /d@a/dSignO/dTta/dSignva /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dra/dba/dSignva /dna/dSignc/dra/dSignvi/dNa/banda /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /dSignc/duandrabindu  /dU/dTtha/dSignvi/d@a/dSignc /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dv/d(a/dNa /dNa/dma/dSignvi/dRa \n/dKa /dSignc /dra/dKa /dSignvi  /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dNa/dSignc /dga/d@a/dga_dSignUu /duandrabindu  /dNa/dma/dSignvi/dRa/d@a/dSignc /dRa/dKha/dSigns0@/dra/dvi/banda /dRa/dKha/dia/dSignc /dNa/ds /dKa /dSignc /dSigns0@/dra/dvi /dv/dKha/dNa/dSignO \n/dRa/dKha/dNa/dSignc /dSigns0@/duha/dvi /dma/dSignc /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dSignc /dSigns/dKa/dc /dTa/ds/dSa /duandrabindu  /dva/dna/dSignUu /d@a/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dSignO/dKa /dv/d(a/dNa /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva \n/dNa/dSignsi/dKa /dSigns/dba/dSa /dia/dRha/dSignvi/dKa /dNa/dma/dSignvi/dRa /dU/dTtha/dTa/dSignvi /dTa /duandrabindu  /dO/dSigns/dga/dNa/dSignva /dga/d@a/dga_dSignUu /duandrabindu /dv/d(a/dNa /dba/dSignva/dSigns/dYa/dTVa /diha/dSigns0N/dRa /dNa/dma/dSignvi/dRa \n/dU/dTtha/dSignvu/dNa/dSignc /dRa/dga/dia/dSignvi.../banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dra/dna/dra/dSignc /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /dNa/dma/dSignvi/dRa /dSa/dSignU/dSigns0W/dKha/dYa/dSignva /dba/dSignva/dba/dSignsi/d(a/dRa \n/dna/dSignc/dra/dSignvi/dNa/banda /d@a/dNa/d@a/dSignc /dKha/dSignvu/dvnusvara/dmha /dU/dTtha/dra/dSignvi/dNa /dma/dSignc /dia/dSignsi/dua/d@a/dSignc /diha/dSignva/dba/dVa/dKa /diha/dba/dVa/dSignva /dia/dSigns/dNa /dia/dSignvi/dSa/dra /duha/dSignvi/dTha, \n/dTa /duandrabindu /dc /dTa/dSignc/dTa/dSignc /dNa/dSignc /dga/dSignvu/dga/dSignvi/dSigns/dTta/dYa/dSignva /dKa/dra/dKa /dSignvi /dSigns0@/dra/dYa/dSignva /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dba/dSignc/dga-/dga/dSignva/dTha-/d@a/dSignU/duandrabindu/dga /dKa /dSignU /dSigns0N/dRa/dYa/dSignvu/dNa/dSignva/ds/dKa /dSignc/duandrabindu /dSa/dSignU/dKha \n/dia/dSignU/dSigns0@/dmha /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/dKa /dSa/dSignU/dKha/dKa /dSignc/duandrabindu  /dva/dRa/dSignO /diha/dSignUu/dKha/dSignva /dba/dSignc/dTa/dSignsi /dma/dSignc /dSigns/dKa/duha/dSignU /dKa/dga/dSignvu /dSigns/dKa /dNa/dSigns/dga! /dKa/dga_dSignUu /dsi \n/dKa /dSignc /dga/dSignc/dNa /diha/dSignc/dra /dma/dSignc /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /dSignc/duandrabindu  /d(a/dRha/dia/dSignvi/d@a/dSignc /dSigns0@/d@a/dSigns0@/dSa/dYa/dSignO /diha/dSigns0N/dRa /dv/d(a/dNa/dSignva /d@a/dNa/d@a/dSignc /dKha/dRa/dSignO/dvnusvara/dua /dNa/ds \n/dRa/dga/dra /dma/dSignc /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dKa/dSigns/dga/dYa/dSignO /dba/dia/dra/dSignvu/dvnusvara/banda /dva/dia /dO /dv/d(a/dNa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dKa \n/dSVa/dTa/dvnusvara/dTRa /d@a/dSignva/dSigns0@/dra/dKa /dv/dSigns0@/duha, /dv/d(a/dNa /dKa/dTa/dSignva/dReph-/dbha/dTa/dSignva/dReph /diha/dSignc/dra/banda /dTa/dSignvi/dia/dSignsi/dua /dSigns/dga/dNa/dKa/dSignva 3 \n/dSigns/dia/dva/dga/dKa /dKa/dSignO/dNa /dKha/dna/dTa/dSignva /diha/dvvagraha /dna/dSignc/dra/dSignvi/dNa! /diha/dSignva/dYa, /dsi /dKa/dSignsi0W /duha/dSignO/dTta-/duha/dSignsi0@/dNa /dia/dSignva/dTa /duha/dSignsi0@, \n/dia/dma/dSignvi/dKa/dSignva/dra /dTa /duandrabindu  /dSa/diha /dia/dSignva/dSigns0@/dma /dba/ds /dSigns0@/duha/dvi /dma/dSignc /d(a/dua/dSignva/dSa /d(Ra/dSigns/dTa/dSha/dTa /d@a/dSigns/dga/dra/dSignva /dva /d(a/dua/dSignva/dSa \n/d(Ra/dSigns/dTa/dSha/dTa /d(a/dSignU/dRa_dSignU/dKha /dv/dSigns0@/duha/banda /dna/dSignva/d@a/d@a/dSignc /dv/dba/dga/dSignva-/dv/dba/dga/dSignsi /d@a/dSigns/dga/dra/dSignva /dRa/dga/dNa/dSignvu/dvnusvara /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa \n/dma/dSignO/dbddha/dKa /dba/dSignO/dSa/dRa /dNa/ds /dv/dSigns0@/duha, /dv/dSigns/dga/dNa/dSignva /dNa/dSignc /dSa/diha /dna/dSignva/d@a/d@a/dSignc /duha/dSignvi, /dTa/dKha/dNa /d(a/dSigns0N/dRa/dVa/dSignva/dRa/dKa \n/dna/dSignva/dbddha/dSignsi/dKa /d(a/dSigns/dga/dYa/dSignva /dKa /dSignc /dNa/dSignva /d(a/dSignva/dSigns/dga /dra/dna/dSignva /dua/dra/dTa/banda /dO /dTa /duandrabindu  /dba/dSignUu /dRa/dvnusvara/dna /dua/dra/dia/dSignc /dKa/dRa/dTa /dSigns/dKa/dNa/dSignc/banda \n/dva/dia /dvi /dia/dSignU/dRha/dSignva/dbddha/dSignsi/d@a/dSignc /dna/dSignva/d@a/dSignc-/dna/dSignva/d@a /dra/dbddha/dKa/dSignsi0W/dKa /dKha/dSignO/dma-/d(a/dSignU/duha/dSignva/dSigns0N/dRa /dKa/dRa/dia /dga/d@a/dRa /dSa/dSignva/dbha/dKa \n/dv/dSigns0@/duha /dma/dSignc /dv/dNa/dSignc/dRa/dSignc /dia/dSignsi/dua/d@a/dSignc /dTta/d(a/dSignvi/dKa /dna/dSignc/dra/dSignsi..!  \n/d(a/dTNa/dSignsi/dKa /dSignc/duandrabindu  /dga/dTta/dSignvi/dTa-/dbda/d(a/dTta/dSignvi/dTa /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva /dia/dma/dra/dSignva-  \n                                                           \n3 /d(a/dTNa/dSignsi/dKa /dSignc/duandrabindu  \n \n \n \n28//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n“/dia/dSignU/dSigns0@/dmha /d(a/dbddha/dSignvi/dc /dma/dSignc/dNa/dSignva /dv/dga/dSignsi/dvnusvara /dSigns/dVa/dba/dSignc/dSha/dSa /duandrabindu  /d(a/dSigns/dRha-/dna/dSignU/dSigns/dNa /dva/dc/dra /dga/dSignO/ds /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva \n/dia/dSignsi/dua/d@a/dSignc /dTta/d(a/dKa /dSignvi  /duha/dSignsi0@/banda /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa/dSignsi/dKa /dSigns0@/dSha/dKSsa/dSignva /d(a/dSignc/dia /dSigns/dVa/dba/dSignc/dSha/dSa /duandrabindu  /dnha/dSignU/d@a/dra /dv/dSigns0@/duha, \n/dva/dna/dSignUu-/dra/dSignc /dO /dv/d(a/dNa/dSignc /dKa/dSignsi0W /dSa/dSignO/dSigns0@/dua /dRa/dga/dra /dv/dSigns0@/duha, /dSa/dSignc /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /d@a/dSignU/dga/dSignc/duandrabindu /dNa/dSignc /dv/d(a/dNa/dSignva \n/dSa/diha /dSa/dSignU/dNa/dia/banda”  \n/dO/dNa/dSignva, /dSa/dSignU/dSigns0W/dKha/dYa/dSignva /dba/dSignva/dba/dSignsi /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dNa/dma/dSigns0N/dRa/dYa/dSignc/dSa /duandrabindu  \n/d(a/dRa/dSignc/dKha /dra/ds /duha/dSignvi/dTha, /dTa /duandrabindu /dc /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dKa /dSignc/duandrabindu  /d@a/dSignO/dbddha/dSignvi/dKa /dbdha/dvnusvara/dna /dSa/dSignc/dga/dSignO /dSa/dSignsi/dSigns0W/dKha/dYa/dSignc /dNa/dSignc/dNa/dSignc /duha/dSignvi/dTha.../banda  \n/dSa/dSignU/dSigns0W/dKha/dYa/dSignva /dba/dSignva/dba/dSignsi /dia/dma/dra/dSignsi-  \n“/dia/dSignc/dSa /dia/dSignva/dTa /dia/dSignvu/dva/dKa /dSignc/duandrabindu  /dia/dSignU/dmha/dSignvu/dSigns0@/dra/dvi!”  \n/d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva/dSa /duandrabindu  /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dia/duua/dSignc/dSa /duandrabindu  /d(Ra/diha/dSignva/dSigns/dVa/dTa /dRa/dga/dra/banda /dma/dSignc/dKa/dRa /d(Ra/diha/dSignva/dVa \n/dv/dKha/dNa/dSignO /dO/dSigns/dga/dNa/dSignva /d@a/dNa-/d@a/dSigns0W/dSTa/dSsKa/d@a/dSignc /d@a/dSa/dra-/dna/dSa/dra /duha/ds/dga/dSignc/banda /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dKa /dia/dSignO/dmha/dTa/dRa \n/dba/dia/dra /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dba/dSignva/dba/dSignsi/dKa /dSignc/duandrabindu  /dSa/d@ia/dSignO/dSigns0@/dbha/dTa /dKa/dRa/dSignvi/dTa /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/dba/dSignva/dba/dSignsi, /dma/dKha/dNa /dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa/dSignsi /dSigns0@/dSha/dKSsa/dSignva /dra/dSignc/dia /dSha/dSignU/dRa_dSignUu /dKa /dSignc /dra/dSignvu/dvnusvara /dTa/dSigns/dga/dYa/dSignva /dNa/d@a/dga/dRa \n/dba/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/duandrabindu /dba/dSignc/dKha/dSignvi /duha/dSignc/dSigns0@/dra/dvi/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dc/d@a./dia/dSignsi./dia/dSignsi./dc/dSa. /dKa /dSignc /dra/dSignva/dKa /dia/dSignva/dba /dba/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/duandrabindu /dva/dRa/dSignO \n/dSigns/dVa/dSha/dSignva/dra /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /d(a/dbddha/dra/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dga/dma/dSignva/dRa/dSignO /dRa/dSignO/dna/dSignsi/dKa /dga/dma/dSignva/dRa/dSignO /dRa/dSignO/dna /dv/dSigns0@/duha \n/dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dga/dma/dSignva/dRa/dSignO /dRa/dSignO/dna/dKa /dga/dma/dSignva/dRa/dSignO /dba/dVa/dSignva/ds /d@a/dNa/d@a/dSignc /dNa/dua/dSignvi/dTa /duha/dra/banda”  \n/dSa/dSignU/dSigns0W/dKha/dYa/dSignva /dba/dSignva/dba/dSignsi /d@a/dSignU/dbddha/dSignsi /dbda/dSignO/dra/dia/dSignvi/dTa /dia/dma/dra/dSignsi-  \n“/dc/dKa/dRa/dSignva /dKa /dSignc  /dKa/dSignva/dTta/dTa!”  \n/dba/dSignva/dba/dSignsi/dKa /dSa/dga /dba/dSignc/dKha /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/dba/dSignva/dba/dSignsi! /dva/dia /dO/ds /dga/dma/dSignva/dRa /dRa/dSignO/dna/d@a/dSignc /dSa /duandrabindu  /dc/dKa/dVa/dSignva/dSigns/dga /diha/dvvagraha /dna/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara/banda”  \n/dia/dma/dNTa/dSignva /dba/dSignva/dba/dSignsi /duha/dSigns0@/dTha/dYa/dSignc/banda /dSigns/dia/duua/dSignc/d@a/dSignc /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dva/d@a/dKa /dna/dSignva/duha/dKa /dTta/diha/dKa/dra \n/dva/d@a /dSigns/dia/dNa/dSignU /dga/dVa/dSignO/dKa /dKha/dSa/dSignvi/dc, /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dSa/dSignU/dSigns0W/dKha/dYa/dSignva /dba/dSignva/dba/dSignsi /dia/dma/dra/dSignsi-  \n“/dKa/dSignsi0W /dc/dKa/dVa/dSignva/dSigns/dga /dia/dSignvu/dva?”  \n/dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dia/dSignva/dma/dra-  \n“/dba/dSignva/dba/dSignsi, /dva/dia /dc/dKKa /dSignc /dTta/dSignva /dRa/dSignO/dna/dKa /dNa/dSignsi/dKa /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /d(a/dRha/dNa/dSignc /d(a/dSignvi/duha/dra/dSignva /dSa/diha /dRa/dSignO/dna/dSignO   \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/29 \n/dva /dRa/dSignO/dna/dKa /ds/dra/dSignva/dma/dSignO /dTa/dRa /d(a/dSigns/dbddha /dna/dSignc/dra/banda /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dTa/dRa /d(a/dSigns/dbddha /dna/dSignc/dNa/dSignc /dKa/d(a/dbddha/dSignva/dKa /dTha/dSignva/dNa/d@a/dSignc \n/dKa/d(a/dbddha/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu , /dSigns/dKa/dTa/dSignva/dia/dKa /dTha/dSignva/dNa/d@a/dSignc /dSigns/dKa/dTa/dSignva/dia/dKa /dSignc/duandrabindu  /dra/dSignO/dKa /dSigns/dia/dSa/dSignvi/dRa /dma/dSignva/ds/dc /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dNa/dSignc \n/diha/dSignva/dSsa/dSignva/dKa /dSha/diba/dKa /dSa/dSignc/dga/dSignO /dTa/dRa /d(a/dbddha/dNa/dSignc /dSigns/dia/dSa/dSigns0N/dRa/dYa/dSignc /dma/dSignva/ds/dc/banda /dma/dSignc/dKa/dRa /dU/d(a/dYa/dSignO/dna /dNa/ds /diha/dSignc/dNa/dSignc \n/dO/dga/dSignO /dSigns/dia/dNa/dSignU /dSigns/dTta/dKa/dTta /dKa/dTta/dSignvu/dNa/dSigns/dga /d@a/dNa/dSa /duandrabindu  /dSa/dSa/dSignvi/dRa /dma/dSignva/ds/dc/banda”  \n/d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva /dNa/dma/dSignvi/dRa /dU/dTtha/dSignva /dbda/dSignuandraO/dKTta/dRa /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/d(a/dRa /dba/dSignc/dra/dSignvi/dNa/banda /dia/dSignva/dia/dSignva/dKa \n/dNa/dma/dSignvi/dRa /d(a/dSigns/dbddha/dTa/dSignc /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dua/dSignvu/dvnusvara/dKa/dra/banda /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /dua/dSignvu/dvnusvara/dKa/dia /dba/dSignc/dKha /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa /dia/dSignva/dia/dSignva \n/dia/dSignU/dSigns0@/dmha /dna/dSignc/dra/dSignva/banda /dma/ds/dSa /duandrabindu  /dia/dSignva/dia/dSignva-/d(a/dSignO/dTa/dSignva/dKa /dia/dSignsi/dua/dKa /dbha/dSignva/dRa/dKa /dSignc/duandrabindu  /dbha/dSignva/dRa/dSignva/dVa/dSignva/dSigns/dga/dTa /dKa/dRa/dSignvi/dTa \n/dia/dma/dra/dSignva-  \n“/dia/dSignvu/dva, /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dga/dSigns0N/dRa/dKa /dga/dma/dSignva/dRa /dNa/dSignva/d@a/dKa /dma/d(a, /diha/dKTa/dma/dNa /dma/d(a/dSignvi /duha/dSignvi/dTha \n/dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dTa/dSignO/dRa/dSignO /d(a/dSignU/dRa/dSignva/dNa /dVa/dSTa/dSignU /dO/dTa/dSignc /dv/d(a/dNa/dSignva /dna/dSignc/dra /duha/dga /dma/dSignc /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/d@a/dSignc /dKa /dSignc /dTa/dSignvu /dia/dSignva/dbha-\n/dia/dSignva/dbha/dSignva /dNa/ds /dga/dSignc/dTa/dga/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dva/dna/dSignUu/dKa /dia/dSignva/dTta /dSigns/dia/dSigns/dTta/dYa/dSignva /dia/dRha/dia/dga /dSigns/dKa /dv/dTa/dSignsi/dTa/d@a/dSignc /dia/dSignc/dTa/dSignsi/dTa \n/dKa/dRa/dia/dga/banda”  \n/dO/dNa/dSignva, /dbda/dSignuandraO. /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dKa /dna/d@iha/dSignsi/dRa/dTa/d@a /dSTa/dRa/dSa /duandrabindu  /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa /dKa/dRa/dSignvi/dTa \n/duha/dra /d@a/dSignU/dba/dSignva /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dSignO/dKa /dSTa/dRa/d@a/dSignc /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/dKa /dma /dvnusvara /dna/dra/d@a/dSignc /dna/dra/dSignsi-/dKa /dSignU /dua/dSignsi /dKa/d@a /dv/dSigns0@/duha \n/dSa/dSignc/dga/dSignO /dTa /duandrabindu  /dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu /dv/dSigns0@/duha/banda /dmha/dbddha/dia/dSignvi/dRa/dKa /dma /dvnusvara /dna/dra-/dmha/dSignva/dbddha /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dSigns/dNa/duua/dSignva/duandrabindu /dKha/dSignva/dra/dSignsi /dRa/dSTa/dSignva \n/dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dma /duandrabindu  /dma/dna/dga/dSignO /dv/dSigns0@/duha /dTa /duandrabindu  /dUu/d(a/dRa /d@a/dSignc/dnha/dbda/d@ia/dRa /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dKa/dSignuandraO/dvnusvara/dTta/dKa /dma/dSignva/dra /dSa/dSignc/dga/dSignO /dra/dna/dra/dSignc \n/dv/dSigns0@/duha/banda /dTa/dga/dSignsi /dia/dSignsi/dua/d@a/dSignc /dNa/dSignc /dv/d(a/dNa/dSignO /dSa/diha /dSigns0@/duha/dvi/banda /dTa /duandrabindu /dc /dSigns/dKa /dO /dSigns/dNa/duua/dSignuandraO/dvnusvara /dKha/dSignva/dra/dSignsi \n/dUu/d(a/dRa /diha/dRa/dra /dNa/ds /diha/dSignc/dra /dSa/dSignc/dga/dSignO /dNa/ds /dNa/dSignc /dKa/dga/dra /dma/dSignva /dSa/dKa /dSignvi /dc/banda /dSa/dSignva/duandrabindu/dmha/dKa /diha/dSignO/dRa /dva \n/diha/dSignO/dRa/dKa /dSa/dSignva/duandrabindu/dmha /dSa/dSignc/dga/dSignO /dTa /duandrabindu  /dga/dSignO/ds/dTa/dSignc /dv/dSigns0@/duha/banda /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dSa/diha-/dra/dSignc /dSigns/dba/dNa/dSignO /dga/dSignO/ds/dc /dva \n/dRa/dSignva/dSigns/dTa/dYa/dSignO /dga/dSignO/ds/dc, /dma/ds/dSa /duandrabindu  /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /diha/dSignO/dRa/dSignO /dga/dSignO/ds/dc /dva /dSa/dSignva/duandrabindu/dmha/dSignO /dga/dSignO/ds/dc, /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dNa/dSignc \n/dSa/dSignva/duandrabindu/dmha/dSignO /dga/dSignO/ds/dc /dva /diha/dSignO/dRa/dSignO /dga/dSignO/ds/dTa/dSignc /dv/dSigns0@/duha/banda /dva/dSha/dSignva /diha/dRa/dra /d@a/dNa/dSa /duandrabindu  /d(a/dSignU/dSigns/dNa/dYa/dSignva/dNa/dNa \n/dia/dSignva/dia/dSignva /d(a/dTNa/dSignsi /dSigns/dba/dSa /dTa/dKa /dSignvi /dTa /dia/dma/dra/dSignva-  \n“/d(a/dSignO/dTa/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  /dv/dSigns0@/dSa/dRa/dVa/dSignva/dba /dSigns/dba/dYa/dSignvu, /dma/dSignc /d(Ra/dSignc/d@a/dSa /duandrabindu  /dia/dSignvu/dva /dga /duandrabindu/dSa/dSignvi/dTa-/dKha/dSignc/dra/dSignvi/dTa /dua/dra/dSignvi/dTa \n/dRa/dga/dc/banda”  \n/dSa/dSignU/dSigns0W/dKha/dYa/dSignva /dba/dSignva/dba/dSignsi /dia/dma/dra/dSignsi-  \n \n \n \n30//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n“/dga/d@a /dma/dSignc /dKa/dga/dia/dSignvi /dO /dSigns/dKa /dv/dga/dSignva/duandrabindu /dKa/dga/dNa/dSignc /dNa/ds /diha/dSignc/dra/ds/banda”  \n/dba/dSignva/dba/dSignsi/dKa /dia/dSignva/dTa /dSa/dSignU/dSigns/dNa /dbda/dSignuandraO. /dNa/dSignvi/dNa/dSignva/dRa/dSignva/d@a/dKa /d@a/dNga/dSignU/dva/dc/dra /d@a/dNa /d(a/dSignU/dNa: /d@a/dNa-\n/d@a/dNa/dSignva/ds/dTa /d@a/dNa/dSignU/dva /d@a/dSigns/dga-/dSa /duandrabindu -/d@a/dSigns/dga/dYa/dSignva /d@a/dSigns/dga/dRa/d@a/dKa /dra/dna /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua /dna/dSignc/dra/banda  \n \n/dSha/diba /dSa /dvnusvara /dKhYa/dSignva : 1984, /dSigns/dTa/dSigns0@/dTha : 20 /dNa/dVa/d@ia/dRa 2017  \n  \n \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/31 \n \n/dia/dSignc/dRa /d(a/dRa/dga/dKa /diha/dba/dVa/dSignva  \n/dSa/dSignvu/dNa /d@a/dSignva/dSa/dKa /dv/dNga/dSigns0N/dRa/dYa/dSignva /d(a/dKha/dKa /dKha/dSsTta/dSignsi /dSigns/dTa/dSigns0@/dTha/dKa /dSha/dSignU/dKRa /dSigns/dba/dNa/banda /dua/dSignva/dSigns0N/dRa \n/dia/dma/dSignc /diha/dSignO/dRa/d@a/dSignc /d@a/dbhYa/d@a /dv/duha/dSignva/dRa /diha/dSignc/dra /duha/dra /dTa /duandrabindu /dc /d@a/dSignvu/dSa/d@a /dKha/dSignU/dSha/dNa/dSignU/d@a/dSignva/banda /dO/dNa/dSignva, \n/d@a/dSignvu/dSa/d@a/dKa /dSignc/duandrabindu  /dKha/dSignU/dSha/dNa/dSignU/d@a/dSignva /dia/dNa/dSignvi/d@a/dSignc /dSa/dSignO/drga/dSignO/dv/dNa/dSignva /dma/dSha /dv/duha/dSignva/dRa/dSignc/dKa /dSignc/duandrabindu  /dNa/dSigns/dga /dba/dSignc/dra /dma/dSignva \n/dSa/dKa /dSignvi /dc, /dSigns/dKa/dc /dTa /duandrabindu  /dma/dSignva/dbddha/dKa /d@a/dSignvu/dSa/d@a /dga_dSignU/dv /dSigns/dKa /dna/dRa/d@a/dSignsi/dKa /dva/dSigns/dKa /dia/dRa/dSa/dSignva/dTa/dKa, /dSa/diha \n/d@a/dSignvu/dSa/d@a/dKa /dSignc/duandrabindu  /dv/d(a/dNa-/dv/d(a/dNa /dua/dSignvu/dia/dSignsi/dSa/dSignO /dnha/dNTta/dSignva/dKa /dSigns0@/dma/dNa/dna/dSignsi/d@a/dSignc /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dia/dSignva/dRa/dga/dSignO /d@a/dSignva/dSa \n/duha/dSignvi /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /duha/dia/dSignO /dVocalicR/dSignVocalicR/dTa/dSignU/dO /dTa /duandrabindu  /duha/ds/dga/dSignc/banda /dO/dga/dSignsi/d@a/dSignc /dNa/dSignc /dVocalicR/dSignVocalicR/dTa/dSignU/dO /dSa/diha /dv/d(a/dNa-/dv/d(a/dNa \n/d(a/dSignva/dra/dSignva /dia/dba/dSignvi/dra /dKa/dSigns/dga/dYa/dSignO /dSa/dSignva/duandrabindu/dmha /dTa /duandrabindu  /dKa/dSigns/dga/dYa/dSignO /diha/dSignO/dRa/dKa /dbha/dSignU/dRa/dSignsi /d(a/dKa /dSignvi /dbddha /dVocalicR/dSignVocalicR/dTa/dSignU/dRa/dSignva/dma /dVa/dSa/dNTa \n/dia/dSigns/dNa /dVa/dSa/dNTa/dSignsi /dga/dVa/dSignva/d@a/dSignc /dVa/dSa/dNTa /dna/dSignsi/dTa/dSignO /dva /dVa/dSa/dNTa /dia/dga/dSignva/dRa/dSignO /dia/dga/dSignva/dSigns0N/dRa-/dia/dga/dSignva/dSigns0N/dRa \n/dv/d(a/dNa/dSignva /dSigns/dba/dSa /dSa/d@a/dSignc/dTta /dra/ds/dc/banda /dma /duandrabindu  /dSa/dSignc /dNa/ds /dSa/d@a/dTta/dSignvi/dc /dTa /duandrabindu  /dSigns/dKa/dc /d(a/dTa/dmha/dbddha /dna/dSignU/dra/dSignva/dia/dKa \n/dna/dSignva/duha /dSha/dSignsi/dTa-/d(a/dSignva/dra/dSignva /dSa/dSigns/dga/dTa/dSignO /d@a/dNa/d@a/dSignc /dva/dSha/dSignva/dKa /d@a/dSignO/dTta/dRa/dSignsi /dia/dNga/dNa/dSignc /dRa/dga/dSignvi/dc /dma/dSignc /dga/d@a/dRa/dSignO \n/dVa/dSa/dNTa /dvu/dTa /dva /d(ha /dSignUu /dra-/d(a/dSignva/dTa/dSa /duandrabindu  /dva/duuha/dSignva/dSigns/dba/dTa /dia/dSigns/dNa /dga/d@a/dga_dSignUu /duandrabindu /dKa/dSigns0@/dra/dYa/dSignc/dia/dSignc /dKa/dRa/dia/banda  \n/dO/dNa/dSignva /d@a/dSignvu/dSa/d@a/d@a/dSignc /dSa/dSignO/dNga/dSignvu/dNa /dma/dRa_dSignUu/dRa /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /d(a/dbddha/dSignvi /duha/dra /d@a/dSignU/dba/dSignva /dma/dSignc/dga/dSignc/dNa /dbdha/dSignc/dNa/dSignU/dva/dRa \n/d@a/dSignvu/dSa/d@a/dKa /dga/dSignO/ds/dc /dTa/dSignc/dga/dSignc/dNa /dNa/dSigns/dga /duha/dra/banda /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dna/dSignva/dc-/d@a/dga/dSignsi/dvnusvara/dSigns0@/dSa/dKa /dba/dSignUu/dbha/dKa /dba/dSignUu /duha/dSignO/dRa \n/dga/dSignO/ds/dc- /dbdha/dSignc/dNa/dSignU/dva/dRa /dva /dia/dKa /dSignc /dNa/banda /dbdha/dSignc/dNa/dSignU/dva/dRa /dba/dSignUu/dbha/d@a/dSignc /d(a/dSignva/dSigns/dNa/dKa /d@a/dSignva/dTRa/dSignva /dia/dSignc/dSa/dSignsi /dRa/dga/dNa/dSignc \n/d@a/dKKha/dNa /dKa/d@a /dia/dNa/dSignvi/dc /dva /dma/dSignc/dNa/dSignva-/dma/dSignc/dNa/dSignva /dSa/d@a/dYa /dva/dna/dSignUu /dia/dRha/dSignvi/dTa /dma/dSignva/ds/dc /dTa/dSignc/dNa/dSignva-/dTa/dSignc/dNa/dSignva \n/d@a/dKKha/dNa /dia/dRha/dSignvi/dTa /dma/dSignva/ds/dc /dva /d(a/dSignva/dSigns/dNa/dKa /d@a/dSignva/dTRa/dSignva /dKa/d@a/dSignvi/dTa /dma/dSignva/ds/dc/banda  \n/dO/duha/dSignva/ds/dNa/dSignc/d(a/dRa /d(a/dbddha/dra /dRa/dga/dSignsi, /dO/dNa/dSignva /dSa/dSignU/dSigns/dTa /dKa/dvvagraha /dU/dTtha/dSignvi/dKa /dia/dSignc/dRa /dSa/diha/dKa /dSignc/duandrabindu  \n/dv/d(a/dNa-/dv/d(a/dNa /dga/dSignO/ds/dc, /dga/d@a/dRa/dSignO /dv/d(a/dNa /dv/dSigns0@/duha, /dTa /duandrabindu /dc /dia/dSignc/dSa/dSignsi /dSigns/dia/dra/d@a /dNa/dSigns/dga /diha/dSignc/dra /duha/dra \n/d@a/dSignU/dba/dSignva /dSigns/dia/dra/dSignvi/d@a /dma/dRa_dSignUu/dRa /dna/dSignc/dra /duha/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara/banda /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dRa/dSignc/dSigns/dbda/dYa/dSignO /dSTta/dSignc/dSha/dNa /dSa/diha /dKha/dSignU/dSigns0@/dma/dTa/dSignc /d(a/dSigns/dga/dNa/dSignc \n/diha/dSigns0N/dRa /dSigns/dba/dNa/dKa /dKa/dSignva/dYa/dReph/dKRa/d@a/dKa /d(a/dSigns0N/dRa/dua/dYa /dba/ds/dc /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /d@a/dNa/d@a/dSignc /diha/dSignc/dra /dma/dSignc /dv/d(a/dNa/dSignO /diha/dSigns0N/dRa \n \n \n \n32//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n/dSigns/dba/dNa/dKa /d(a/dSigns0N/dRa/dua/dYa /d(a/dSignc/dia/dSignvi/dKa /dKha/dna/dTa/dSignva /dTa /duandrabindu  /dv/dSigns0@/duha/dc, /dvu/dmha/dSignU0alt/dKa/dSignva /dSigns/dba/dNa /d@a/dNa /d(a/dSignva/dbddha/dSignvi/d@a/dSignc \n/dvi/dna/dra/dSignva /dSigns/dba/dNa/dKa /dKha/dna/dTa/dSignva /d(a/dbddha/dia/dSignc /dKa/dRa/dSignvi/dc /d@a/dSignU/dba/dSignva /dTa/ds/dra/dSignc /d(a/dSigns/dga/dNa/dSignc /d(a/dSignvi/duha/dra/dSignva /dSigns/dba/dNa/dKa \n/dTa/dSignva/dRa/dSignsi/dKha /d@a/dNa /d(a/dSignva/dbddha/dia  /dTa/dKha/dNa /dNa/dSignc /dO/ds/d(a/dRa /dNa/dVa/dKa/dSignva /dSigns/dba/dNa /dRa/dSignO/d(a/dia/banda /dma/dSignc /d(ha /dSignU /dra/dSignvi/dTa-\n/d(ha/dbddha/dSignvi/dTa /dKa/dSignva/dSigns0W/drga/dKa /dSignc/duandrabindu  /d(a/dKa/dbddha/dTa/banda /d@a/dNa /d(a/dSignva/dbddha/dc /dra/dna/dra/dSignvu/dvnusvara/banda  \n \n/dKa/dSignva/dSigns0W/drga /dv/dNa/dga/dSigns0N/dRa/dYa/dSignva/dKa /d(a /dvnusvara /dua/d@a/dSignsi /duha/dra /dTa /duandrabindu /dc /dva/ds /dKha/dSsTta/dSignsi /diha/dSignc/dra, /d(a/dKSsa /dTa /duandrabindu  \n/dTtha/dSignva/d@a/dSignc /dRa/dga/dra /dSigns/dKa/dc/dKa /dTa /duandrabindu  /d(a/dNa/dRa/dga /dSigns/dba/dNa/dKa /dga/dSignO/ds/dc/banda /dSigns/dba/dNa/dSignO/dKa /diha/dSignva/duandrabindu/dma /dra/dSigns/dna/dYa/dSignc /dna/dSignc/dra /dma/dSignc \n/dKa/dSignva/dSigns0W/drga /dia/dRa/dS(a/dSignvi/dTa /duha/dra /dva/ds /dSha/dSignU/dKRa /diha/dSignc/dra/banda /dSha/dSignU/dKRa /d@a/dNa /d(a/dSigns/dbddha/dTa/dSignc /d@a/dNa/d@a/dSignc /dU/dTtha/dra- \n/dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /dVa/dSignVocalicR/dga/dS(a/dSigns/dTa/dYa/dSignva/dua/dSignva/dYa/dReph /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dNa/dSignc /dSha/dSignU/dKRa/dSignO/dua/dSignva/dYa/dReph /dSa/dSignc/dga/dSignO /diha/dSignc/dra/dSignva/banda /dSa/dga/dSignO/dba/dRa /diha/dSignva/dc \n/dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dba/dSignU/dNa/dSignUu/dKa /dnha/dRa/dSignO /dSa/dTta/dra/dSignc /duha/dSignvi/dNa/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /d@a/dNa /dva/dna/dSignUu /dSigns/dKa /dia/dRha/dTa /dma/dSignc /d(a/dSignva/duha /dSignUu /dc /dnha/dSignU/dSa/dSignvi/dKa \n/dna/dSignc/dra/banda /d(a/dSigns/dga/dra /dia/dRa/dKha/dSignva /dSigns/dba/dNa/dSa /duandrabindu  /dv/dKha/dSignva/dRha /d@a/dSignva/dNa/dra /dma/dSignva/ds/dc–‘/dv/dSsa/dSignva/dRha/dSYa /d(Ra/dTha/d@a \n/dSigns/dba/dVa/dSha/dSignc’- /dKa/dSignva/dra/dSignsi/dba/dSignva/dSa–/dSa/dSignc /dv/dKha/dNa /dTa/dKa /dKa/dga/dSignva/duandrabindu /diha/dSignc/dra? /diha/dSignO/dRa/d@a/dSignc /dc/dKa/dTta/dSignva /dv/duha/dSignva/dRa \n/diha/dSignc/dra/banda /dma/dKha/dNa /dv/dKha/dSignva/dRha/dSignc /d(a/duha/dSignU/dva/dc/dra /dv/dSigns0@/duha, /dTa/dKha/dNa /dSa/dSignvu/dNa /dKa /dSignc /dNa/dSignva /diha/dSignc/dra?  \n/dO/dmha/dRa/dSignva/dc/dra /d@a/dNa/dSignc /dSa /dvnusvara /dKa/dRa/dSignva/duandrabindu/ds/dTa/dKa /dSignc/duandrabindu  /d@a/dSignO/dNa /d(a/dSignva/dbddha/dra/dSignvu/dvnusvara/banda /d(a/dRa/dSa/dSignUu /dv/dKha/dSignva/dRha/dKa \n/dSa /dvnusvara /dKa/dRa/dSignva/duandrabindu/ds/dTa /duha/dSignsi0@, /dTa/dKha/dNa /dSa/dSignvu/dNa /dKa /dSignc /dNa/dSignva /dva/dna/dSignU/dRa/dVa/dSignva/dRa/dSignc /dva/dSigns/dia /dna/dSignc/dra? /dma/dSigns/dga/dNa/dSignva /d(a/dSignU/dNna/dReph \n/dRa/dSignva/dma/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  /dTa/dSignsi/dSa/dTta/dSignva /dSigns/dba/dNa /duha/dSignvi/dNa, /diha/dra/dSignc/duandrabindu /duha/dSignO/dTta/dSignc-/d(a/dSignvi/dnha /dSigns/dKa/dc /dNa/dSignc /dga/dSignO/ds/dTa /dRa/dga/dc /d@a/dSignU/dba/dSignva /duha/dSignvi/dNa \n/dTa /duandrabindu  /dma/dRa_dSignUu/dRa/dSignc, /dTa/dSigns/dga/dNa/dSignva /dNa/dSignc /dSa/dKa/dRa/dSignva/duandrabindu/ds/dTa/dSignO /d@a/dga/dRa/dSignva/dma/dKa /dSignc/duandrabindu  /dTa/dSignsi/dSa/dSignc/dTta/dSignva /dSigns/dba/dNa /duha/dSignvi/dNa/banda /dv/dvnusvara/dnRa/dSignc/dSigns0@/dma/dYa/dSignva \n/dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dNa/dSigns/dga /dNa/dSignc /dma/dSignc /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dv/dTtha/dSignva/ds/dSa /dSigns/dba/dNa/dKa /dTa /duandrabindu /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dc/dKa/dTa/dSignsi/dSa /dSigns/dba/dNa/dKa /dga/dc/dTa/banda \n/d@a/dNa /dTa /duandrabindu  /dSa/dSignO/dmha/dRa/dSignva/dc/dra /dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu /d@a/dSignU/dba/dSignva /dO/duha/dSignva/ds/dNa/dSignc/d(a/dRa /d(a/dbddha/dra /dRa/dga/dNa/dSignc /dSa/dSignO/dmha/dRa/dSignva/ds/dYa/dSignO \n/dma/dSignva/dc/dTa /dSa/dSignc/dga/dSignO /dTa /duandrabindu  /dia/dSignva/dTa /dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu /dv/dSigns0@/duha/banda /dO/dNa/dSignva /d@a/dNa/d@a/dSignc /dKha/dSignU/dTta/dKha/dSignU/dTta/dSignsi /dma/dRa_dSignUu/dRa /dra/dSigns/dna /dna/dSignc/dra \n/duha/dra/banda /dKha/dSignU/dTta/dKha/dSignU/dTta/dSignsi /dsi /dma/dSignc /dKa/dKha/dNa/dSignO /dga_dSignU/dv/dc- /dma/dSignc /dma/dKha/dNa /diha/dSignO/dRa/dKa /dSignc  /dma/dTa/dRa/dSignva /diha/dNgna/dSignvi/dTtha /dna/dSignc/dra \n/dTa/dKha/dNa /dSigns/dba/dNa/d@a/dSignc /dKa/dSignsi0W /dga/dc/dTa /dKa/dSignsi0W /dNa/dSigns/dga! /d(ha /dSignc /dRa /dga_dSignU/dv/dc /dma/dSignc /dga/dSignc/dia/dSignva/dKa /dga/dSignc/dTa/dSignvi /dSa/dSignc /dga/dSignc/dTa/ds, \n/dTa/ds/dra/dSignc /d@a/dSignva/dTha/dSignc-/dKa/d(a/dSignva/dRa /d(a/dSignsi/dSigns/dTta /dra/dSignc/dia /dTa/dga_dSignUu/dSa /duandrabindu  /dTa /duandrabindu  /dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu /dga/dc/dTa/banda /dKa/dSignsi0W /dKa/dSigns0N/dRa/dTa/dSignvu/dvnusvara, \n/dv/dSa/d@a /dvnusvara /dma/dSa/d@a/dSignc /d(a/dbddha/dra /dRa/dga/dNa/dSignvu/dvnusvara, /dU/dSigns/dTtha/dTa/dSignc /dRa/dga/dSignsi /dSigns/dKa /dKa/dSignva/dNa/d@a/dSignc /dv/dVa/dSignva/dma /dva/dc/dra-  \n“/dga/dSigns0N/dRa/dga/dRa /duha/dga /dga/dSignvu?”    \n \n \n/dma/dna/dba/dSignsi/dSha /d(Ra/dSa/dSignva/dba /d@a/dNnbda/dra/33 \n‘/dga/dSigns0N/dRa/dga/dRa’ /dSa/dSignU/dSigns/dNa /dv/dVa/dSignva/dma/dSignc/dSa /duandrabindu  /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /dna/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara /dma/dSignc /dma/dSignsi/dVa/dSignc/dShVa/dRa /dKa/dSignva/dKa/dSignva /duha/dSignvi/dTha/banda \n/dSa/dSignU/dnna/dSignva /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dia/dSignO/dra /dia/dba/dSignvi/dra /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara-  \n“/dga /duandrabindu /dKa/dSignva/dKa/dSignva, /dc/dra/dSignvu/dvnusvara.../banda”   \n/dSa/dSignU/dnna/dSignva /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dia/dSignO/dra /dia/dba/dra/dia /diha/dSignc/dra /dma/dSignc /dba/dSignUu/dRa/dSignsi/dKa /dSigns/dga/dSa/dSignva/dia/dSa /duandrabindu  /dv/d(a/dNa /dia/dSignO/dra/d@a/dSignc \n/dSVa/dRa /diha/dRa/dia/banda /dO/dNa/dSignva /dma/dSignsi/dVa/dSignc/dShVa/dRa /dKa/dSignva/dKa/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  /dSa/d@a/dSignva/dma/d@a/dSignc /dia/dSignc/dSa/dSignsi /dra/dSignO/dKa ‘/dU/dN@a/dSignva/dba/dSignsi \n/dKa/dSignva/dKa/dSignva’ /dSa/dSignc/dga/dSignO /dKa/dga/dSignvi /duha/dSignvi/dNa, /d@a/dSignU/dba/dSignva /dTa/dSignc/dKa/dRa /dv/dTha/dReph /dv/dKha/dNa/dSignO /dTa/dKa /dNa/dSigns/dga /dia/dSignU/dSigns0@/dmha /d(a/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara \n/dv/dSigns0@/duha /dma/dSignc /dra/dSignO/dKa /dSigns/dKa/dc /dSigns/dga/dNa/dKa/dSignva ‘/dU/dN@a/dSignva/dba/dSignsi’ /dKa/dga/dSignvi /duha/dSignvi/dNa/banda /dra/dSignO/dKa/dKa /dia/dSignO/dra/dSignsi /duha/dSignsi0@, \n/dc/dKa/dRa/dSignva /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dVYa/dSignva/dKa/dRa/dNna/dSa /duandrabindu  /dTa /duandrabindu  /dNa/dSigns/dga/dYa/dSignc/duandrabindu /dKa/dSignva/dTta/dra /dma/dSignva /dSa/dKa /dSignvi /dc, /d@a/dSignU/dba/dSignva /dSha/diba/dKa /dna/dSignU/dNna \n/dTa /duandrabindu  /dTa/dKa/dra/dSignc /dma/dSignva /dSa/dKa /dSignvi /dc/banda /d@a/dSignU/dba/dSignva /dsi /diha/dSignc/dra /dSa/d@a/dSignva/dma/dKa /dia/dSignva/dTa, /dv/d(a/dNa /dSa/d@ia/dNbha-/dSa/dSignUu/dTRa \n/dma/dSignsi/dVa/dSignc/dShVa/dRa /dKa/dKKa/dSignva/dKa /dSa /dvnusvara /dna /dsi /dv/dSigns0@/duha /dma/dSignc /dc/dKa /dSigns/dba/dNa /dKa/dSignvu/dra/dSignc/dma/dSa /duandrabindu  /dv/dia/dSignvi/dTa /dRa/dga/dSignsi/banda \n/d(a/dRa/dSignsi/dKSsa/dSignva/dKa /dSigns/dTa/dSigns0@/dTha/dKa /dnha/dSignO/dSsa/dNna/dSignva /diha/dSignc/dra /duha/dra /dTa /duandrabindu /dc /dbha/dSignva/dRa /dva/dSigns/dKa /d(a/dSignO/dKha/dSignvi/dRa/d@a/dSignc /dbda/dSignU/d@a/dKa/dSignsi0W \n/d@a/dSignva/dRa/dSignvi/dia/dra/dSignva /dra/dSignO/dKa /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dga/d@a/dga_dSignUu /duandrabindu /dv/d(a/dNa /dv/dSa/dRa/dSignva /dTa/dSignva/dKa/dc /dra/dna/dra/dSignvu/dvnusvara/banda /dSa /dvnusvara /dma/dSignO/dna/dSa /duandrabindu  \n/dma/dSignsi/dVa/dSignc/dShVa/dRa /dKa/dSignva/dKa/dSignva /dRa/dSTa/dSignc/d(a/dRa /diha/dSignc/dTta /dna/dSignc/dra/dSignva/banda /diha/dSignva/dYa, /dv/dSa/dRa/dSignva /dKa /dSignc /dTa/dSignvu /dRa/dSignva/dKha/dra /dv/dSigns0@/duha \n/dva/dSigns/dKa /dia/dSignvu/dKa/dSignO-/dia/dKa/dra/dSignc/dra /dKa/dSignva/dKa/dSignva-/dia/dSignva/dia/dSignva /dSigns/dKa/dc /dNa/dSignc /dga/dSignO/dSigns0@/dTha /dga_dSignU/dNa/dKa/dSignO /dma/dKha/dNa /dna/dSignO/dbddha \n/dra/dna/dia/dSignvi/dNa /dTa/dKha/dNa /dNa/dSignc /dO/dga/dSignO /d@a/dSignU/duandrabindu/dga/dKa /dv/dSa/dRa/dSignva/dKa /d@a/dSignU/duandrabindu/dna/dia/dSignva /dba/dSignc/dTa/dSignva/banda /dKa/dSignva/dKa/dSignva/dKa /dSignc/duandrabindu  /dva/dna/dSignUu/dc/dSa /duandrabindu  \n/dKa/dga/dra/dYa/dSignvi/dNa-  \n“/dKa/dSignva/dKa/dSignva, /dna/dSignO/dbddha /dra/dna/dSignvi /duha/dSignsi0@/banda”  \n/dO/dNa/dSignva /dia/dma/dSignvi/dKa /dKRa/d@a/d@a/dSignc /dia/dSignva/dSigns0@/dma /dna/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara /d@a/dSignU/dba/dSignva /dra/dna/dra/dSignc /diha/dSignc/dra /dma/dSignc ‘/dna/dSignO/dbddha /dra/dna/dSignvi /duha/dSignsi0@ \n/dKa/dSignva/dKa/dSignva’ /dSa /duandrabindu  /dia/dSignc/dSa/dSignsi /dNa/dSignsi/dKa /dga/dSignO/ds/dTa /d(a/dc/dRa /duha/dSignU/dSigns/dia /d(Ra/dNna/dSignva/d@a /dKa/dRa/dia/banda /d@a/dSignU/duandrabindu /dga/dKa /dua/dSignU/dKa/dra \n/dia/dSignO/dra /dva /d(a/dSignvi/dRa/dKa /dua/dSignU/dKa/dra /dga/dSignva/dTha/dSignsi/dKa /dU/d(a/dSignva/dYa/dSignc /dKa/dSignsi0W/banda /d@a/dSignU/dga/dSa /duandrabindu  /dTa /duandrabindu  /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara /d@a/dSignU/dba/dSignva /d@a/dNa/d@a/dSignc \n/dRa/dga/dc /dma/dSignc /dva/dia /dSigns/dKa /d(a/dRa/dSignsi/dKSsa/dSignva /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dv/d(a/dNa/dSignc /dSigns0@/dra/dKha/dNa/dSignc /dSigns/dKa/dYa/dSignO /d(a/dSignva/dSa /dKa/dRa/dSignvi/dc/banda /dua/dSignsi/dTta-\n/d(a/dSignU/dRa/dma/dSignsi /d(a/dga_dSignU /duandrabindu/dua/dSignc/dSigns/dNa/dga/dSignva/dRa/dSa /duandrabindu  /dra/dvvagraha /dKa/dvvagraha /dKa/dSignuandraO/d(a/dSignsi/d@a/dSignc /dNa/d@ia/dRa /dba/dSignc/dSigns/dNa/dga/dSignva/dRa /dTa/dKa/dKa /dva/dSa/dRa/dSignva /dTa /duandrabindu  \n/dKa/dRa/ds /d(a/dbddha/dSignvi /duha/ds/banda /dTa /duandrabindu /dc /dKa/dKKa/dSignO /dSa/dNa /dra/dSignO/dKa/dKa /dv/dSa/dRa/dSignva /dTa /duandrabindu  /dv/dSigns0@/duha/dc/banda  \n/dTa/dSignvi/dia/dSignsi/dua /dv/dSa/dSignsi/dRa/dVa/dSignva/dba /dba/dSignvi/dTa /dKa/dSignva/dKa/dSignva /dia/dma/dra/dSignva-  \n“/dia/dSignvu/dva, /dTa/dSignO/dRa/dSignc /dSa/dia/dga/dKa /dv/dSa/dRa/dSignva/d@a/dSignc /dNa/dSignc /dma/dSignva/dia/dSignc /dma/dSignsi/dia/dSignvi /duha/dSignsi0@ /dTa/dSignva/dia/dSignc /dma/dSignsi/dia/dSignvi /duha/dSignsi0@, \n \n \n \n34//dba/dSignO/dga/dRa/dSignsi /dga/dSignva/dKa \n/dTa /duandrabindu /dc /dNa/dma/dSignvi/dRa /dRa/dSigns0W/dKha/dga/dga/banda”   \n/dKa/dKKa/dSignva/dKa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dSignc /dNa/ds /dia/dSignU/dmha/dra/dSignvu/dvnusvara /dva/dSigns/dKa /dKa/dSignsi0W, /dbha/dbddha/d(ha/dbddha/d@a/dSignc /dia/dma/dSignva /dna/dSignc/dra-  \n“/dv/dga/dSignva/duandrabindu/dKa /dSignc/duandrabindu  /dvi /dba/dSignc/dga/dKa /dma/dKha/dNa /dma/dRa_dSignUu/dRa/dSignsi /dga_dSignU/dv/dc /dKa/dSignva/dKa/dSignva, /dTa/dSignvi/dYa/dSignva/dRa /dRa/dga/dTa/banda”  \n/dTa/ds /dSigns/dba/dNa/dSa /duandrabindu  /dSa/d@ia/dNbha/dSignO /dia/dNa/dSignvi/dTa-/dia/dRha/dSignvi/dTa /dna/dSignc/dra /dva /dSa/d@a/dYa/dSignO /dKha/dSigns/dTta/dYa/dSignva/ds/dTa /dna/dSignc/dra/banda  \n/dRa/dSTa/dSignva/d(a/dRa /dv/dSigns/dia/dTa/dSignc /dma/dSignsi/dVa/dSignc/dShVa/dRa /dKa/dSignva/dKa/dSignva/d(a/dRa /dNa/dma/dSignvi/dRa /dba/dSignvi/dTa /d@a/dSignU/duandrabindu/dga /dU/dTtha/dSignva /dKa/dvvagraha \n/dTa/dKa/dra/dSignvu/dvnusvara /dSigns/dKa /dKa/dSignva/dKa/dSignva /dia/dma/dra/dSignva-  \n“/dKa/dSignvu/drga/dSignU/dKa/dSignva /dma/dSignc /dga/dSigns0N/dRa/dbVa/dSignva/dRa /dma/dSignva/ds/dKa /d(Ra/dSignO/dnRa/dSignva/d@a /dia/dNa/dSignvu/dNa/dSignc /duha/dSignc/dra/dga /dSa/dSignc /dKa/dSignva/dSigns0W/drga \n/duha/dSignO/dSigns/dbddha /dba/dga/dKa/banda”  \n \n/dga/dSigns0N/dRa/dbVa/dSignva/dRa /dma/dSignva/ds/dKa /d(Ra/dSignO/dnRa/dSignva/d@a /duha/dra, /dma/dSignc/dNa/dSignva-/dma/dSignc/dNa/dSignva /dSa/d@a/dYa /dra/dSigns/dna/dua/dSignva/ds/dTa /dna/dSignc/dra \n/dTa/dSignc/dNa/dSignva-/dTa/dSignc/dNa/dSignva /dO/dSigns0N/dRa/dYa/dSignva/dNa/dSignO /dKa/dvvagraha /dNa/dSignc/dNa/dSignc /duha/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara/banda /dKa/d(a/dbddha/dSignva-/dra/dTTa/dSignva/d@a/dSignc /dva/ds/dRa/dNa /dva \n/dba/dTa/d@a/dSignvi/dNa/dKa /dO/dSigns0N/dRa/dYa/dSignva/dNa /dKa/ds/dYa/dSignc /dNa/dSignc/dNa/dSignc /duha/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara/banda /dc/dKa /dTa /duandrabindu  /dSigns0@/diha/dNa/dSa/dSignU/dRa/dKa/dSignva /dSa/d@a/dYa, /dTa/dSignvi/d(a/dRa \n/dga/dSigns0N/dRa/dbVa/dSignva/dRa/dKa /dSigns/dVa/dua/dSignva/dRa/dKa /dia/dSignva/dTa, /dc/dKKa /dSignc /dia/dSignc/dRa /dma/dSignc/dNa/dSignva /dba/dSignU/dNa/dSignUu /dKa/dSignva/dNa/d@a/dSignc /dba/dSignU/dNa/dSignUu /dSigns/dba/dSa/dSa /duandrabindu  /dTha/d((a/dRa \n/dra/dSigns/dna /dna/dSignc/dra/banda /dKa/dSignva/dNa /dTa /duandrabindu  /dmha/dNa/dSignvi/dKa /dU/dTtha/dra /d@a/dSignU/dba/dSignva /d@a/dNa /dTha/dSignsi/dRa /dRa/dga/dra/banda /dO/dNa/dSignva /dva/dNa \n/dv/dra/dna/dTta/dSigncvnusvara/dTta /dSigns0@/dbha/dYa/dSignva-/d(a/dSignU/dTa/dSignva /dma/dKa/dSignva/duandrabindu /dsi /dNa/ds /dia/dSignva/dSigns0@/dma /d(a/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara /dma/dSignc ‘/dKa/dSignva/dKa/dSignva, /dia/dSignU/dRha /diha/dvvagraha /dna/dSignc/dra/dSignvu/dvnusvara \n/d@a/dSignU/dba/dSignva /dia/dma/dSignvi-/diha/dSignU/dKa /dSignvi /dKa /dTtha/dSignvu/dRa-/dTtha/dSignc/dKa/dSignva/dNa /dNa/ds /dv/dSigns0@/duha/banda /dNa/ds /dma/dSignc/dia/dSignva/dKa /duha/dra /dTa /duandrabindu  /dNa/ds \n/dia/dSigns0@/dma/dTa/dSignvu/dvnusvara /dva /dma/dKha/dNa /d@a/dRa/dba/dKa /d@a/dSignU/dga/dSignc/duandrabindu /dia/dma/dra/dSignvu/dvnusvara /dTa/dKha/dNa /d@a/dRa/dba/dna/dSignva/dNa/dSignsi/dSa /duandrabindu  /d(a/dSignva/duha /dSignUu  /dSigns/dKa/dc \n/dbda/dSignc/dna /dSa/dSa/dSignva/dRa/dSignvi /duha/dSignsi0@? /dO/dNa/dSignva, /dbha/dbddha/d(ha/dbddha/d@a/dSignc","size_mb":2.09,"has_text":true},"Videha 241.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 241.pdf","name":"Videha 241.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Gसाद मH डलक  ३ टा लघुकथा संPह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच]कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचdक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकhइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृoक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत0मान मैिथली सािहrय\" िवषयक िवशेषsक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \ntी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषsकमे नेपालक वत0मान मैिथली सािहrय केर मूvयsकन रहत। अइ िवशेषsक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीxा-समालोचना आिद Gyतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Gयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषsक आिब जाए। उ~मेद अिछ िवदेहक ई Gयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंि]त रचनापर आमंि]त आलोचकक िटपणी \" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि]त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम0तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमtजीक आमंि]त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिvदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Gकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतh मधुकsत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषsक तीन सािहrयकारपर Gकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषsक जीिवत सािहrयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहrयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहrयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषsक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषsक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मdगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग0त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषsक परमेर कापिड़, वीरे मिvलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Gयास रहत जे ई िवशेषsक सभ 2018 मे Gकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ0र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आPह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha @gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह स~मान  \nिवदेह समानातर सािहrय अकादेमी स~मान  \n१.िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार २०१० -११   \n२०१० tी गोिवद झा (समP योगदान लेल) \n२०११ tी रमानद रेणु (समP योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी पुरyकार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुरyकार- tी जगदीश Gसाद मHडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संPह) \n२०११ बाल सािहrय पुरyकार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संPह) \n२०११ युवा पुरyकार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुरyकार- tी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बsला- मािनक बंोपायाय, उपयास \nबsलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा स~मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक पमे Gिस ) \n1. िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार  2012  \n2012 tी राजनदन लाल दास (समP योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा स~मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक पमे Gिस ) \n२०१२ बाल सािहrय पुरyकार - tी जगदीश Gसाद मHडल क “तरेगन ” बाल Gेरक िवहिन कथा संPह \n२०१२ मूल पुरyकार - tी राजदेव मHडलक \"अ~बरा\" (किवता संPह) लेल। \n2012 युवा पुरyकार- tीमती ¢योित सुनीत चौधरीक “ अिच0स ” (किवता संPह) \n2013 अनुवाद पुरyकार- tी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मर ाठी उपयास tी िव¤णु सखाराम खाHडेकर) \nिवदेह भाषा स~मान २०१३ -१४ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक पमे Gिस ) \n२०१३ बाल सािहrय पुरyकार – tीमती ¢योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संPह) लेल। \n२०१३ मूल पुरyकार - tी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संPह) लेल। \n२०१३ युवा पुरyकार- tी उमेश मHडलक “िन¦तुकी” (किवता संPह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरyकार- tी िवनीत उrपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास tी उदय Gकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स~मान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहrय अकादेमी स~मान ) \n२०१४ मूल पुरyकार- tी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संPह) \n२०१४ बाल पुरyकार- tी जगदीश Gसाद मHडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुरyकार - tी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संPह) \n२०१५ अनुवाद पुरyकार - tी श~भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित0कला, िशvप आ िच]कला xे]मे िवदेह स~मान २०१२  \nअिभ  नय - मु¨य  अिभनय  , \nसुtी िश v पी कुमारी, उ©- 17 िप ता tी लª मण झा \ntी शोभा का त महतो, उ©- 15 िप ता- tी रामअवतार महतो, \nहाy य -अिभनय  \nसुtी िG यंका कुमारी, उ©- 16, िप ता- tी वैनाथ साह \ntी दुगhनंद ठाकुर, उ©- 23, िप ता- y व. भरत ठाकुर \nनृr य  \nसुtी सुलेखा कुमारी, उ©- 16, िप ता- tी हरेराम यादव \ntी अमीत रंजन, उ©- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  ]कला  \ntी पनकलाल मHडल, उमेर- ३५, िपता- yव. सुदर मHडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \ntी रमेश कुमार भारती, उ©- 23, िप ता- tी मोती मH डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \ntी परमान द ठाकुर, उ©- 30, िप ता- tी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \ntी बुलन राउत, उ©- 45, िप ता- y व. िच v टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \ntी बहादुर राम, उ©- 55, िप ता- y व. सरजुग राम \nिशvपी-वyतुकला \ntी जगदीश मिvलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित0-मृिoका कला \ntी यदुनंदन पंिड त, उ©- 45, िप ता- अशफ­ पंिड त \nका® -कला \ntी झमेली मुिखया,िपता yव. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आrमिनभ0र संyकृित  \ntी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता yव. tी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प]कािरता स~मान  \n-२०१२ tी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित0कला, िशvप आ िच]कला xे]मे िवदेह स~मान २०१३    \nमु¨य अिभनय -  \n(1)  सुtी आशा कुमारी सुपु]ी tी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु] मो . ईषा आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुtी अपणh कुमारी सुपु]ी tी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाy य –अिभनय - \n(1) tी ²³दवे पासवान उफ0 रामजानी पासवान  सुपु]- y व. लª मी पासवान, पता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु] मो . मुy ताक आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित0कला, िशvप आ िच]कला xे]मे िवदेह स~मान  (मsगिन खबास समP योगदान \nस~मान ) \nशाy ]ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \ntी रामवृx िस ◌ ंह सुपु] tी अिन   िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोy ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमsगिन   खबास स~ मान: िमिथला लोक संyकृित संरxण : \ntी राम लखन साहु पे. y व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोy ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित0कला, िशvप आ िच]कला xे]मे िवदे ह स~मान  (समP योगदान स~मान ):  \nनृr य  -  \n(1)  tी हिर   नारायण मH ड ल सुपु]- y व. न दी मH डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुtी संगीता कुमारी सुपु]ी tी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  ]कला -  \n(1)  जय Gकाश मH ड ल सुपु]- tी कुशेर मH डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोy ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी च द न कुमार मH ड ल सुपु] tी भोला मH डल, पता- गाम- खड़गपुर, पोy ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संGित , छा] y नातक अंित म वष0, कला एवं िश v प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यd / हारमोिनयम   \n(1) tी महादेव साह सुपु] रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड0- नं. ०९, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) tी जागेर Gसाद राउत  सुपु] y व. रामy वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) tी अनुप सदाय  सुपु] y व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर प¶ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) tी कv ल र राम  सुपु] y व. ख¶र राम, उमेर- ५०, गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरस नचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु] y व. अनुप राम, गाम+पोy ट- ि◌ नम0ली, वाड0 न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशvपी-वyतुकला-  \n(1)  tी बौकू मिv ल  क सुपु] दरबारी मिv ल क, उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  tी राम िव  लास धिर  कार  सुपु] y व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित0कला-मृित0कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु] - tी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पोy ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) tी Gभु पंिड  त सुपु]  y व .   , पता- गाम+पोy ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका® -कला-  \n(1) tी जगदेव साहु सुपु] शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम0ली-पुरवhस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) tी योगे   ठाकुर सुपु] y व . बुू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आrमिनभ0र संyकृित -   \n(1)  tी राम अवतार  राउत सुपु] y व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  tी रौशन यादव  सुपु] y व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पोy ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ·ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु] मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोy ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \ntी ब च न मH ड ल सुपु] y व. सीताराम मH डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी रामदेव ठाकुर सुपु] y व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Gभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  tी सुकदेव साफी \nसुपु] tी   , \nपता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम0ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Gभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु] y व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम0ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले·ु दास  सुपु] y व. सनक मH डल पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु] अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु]...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) tी जगत नारायण मH ड ल सुपु] y व. खुशीलाल मH डल, उमेर- ४०, गाम+पोy ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी देव नारायण यादव  सुपु] tी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पोy ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) tीमती फुदनी देवी प¸ी tी रामफल मH डल, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुtी सुिव  ता कुमारी सुपु]ी tी गंगाराम मH डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोy ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) tी सीताराम राम  सुपु] y व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी लª मी राम  सुपु] y व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकdरनेट -  \n(1) tी च द र राम  सुपु]- y व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  tी राज कुमार महतो सुपु] y व. लª मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम0ली वाड0 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  tी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोy ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  tी जीबछ यादव  सुपु] y व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम0ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी श~ भु मH ड ल सुपु] y व. लखन मH डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोy ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम0ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  y स कर - (िख  y सा कहैबला)-  \n(1)  tी छुतह यादव उफ0 राजकुमार , सुपु] tी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पोy ट- मनोहर \nप¶ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ0 टहल मुिख  या- \n(2) सुपु] y व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच]कला - \n(1)  सुtी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु]ी tी रामदेव Gसाद मH डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पोy ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  tीमती वीणा देवी प¸ी tी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  tी िक  शोरी दास  सुपु] y व. नेबैत मH डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \ntी उपे   चौधरी सुपु] y व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी देवनाथ यादव  सुपु] y व. सव0जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झdझप¶ी, पोy ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यd, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) tी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) tी कु द न कुमार कण0 सुपु] tी इ  कुमार कण0 पता- गाम- रेबाड़ी, पोy ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) tी राम खेलावन राउत  सुपु] y व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \ntी रामच   Gसाद मH ड ल सुपु] tी झोटन मH डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \ntी िव  भूित   झा सुपु] y व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \ntी रिव     यादव  सुपु] सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर प¶ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \ntी िप  चकुन  सदाय  सुपु] y व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \ntी रामपित   मH ड ल सुपु] y व. अजु0न मH डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  tी किप  लेर दास सुपु] y व . सुºर दास , उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी खखर सदाय  सुपु] y व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  tी रामिव  लास यादव  सुपु] y व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोy ट- सsिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \ntी जोगे   राम  सुपु] y व. िब v टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी राजे   राम  सुपु] कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाy ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \ntी सैनी राम  सुपु] y व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी जनक मH ड ल सुपु] y व. उिच त मH डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यd/ Pुम बाजा  \ntी परमेर मH ड ल सुपु] y व. िब हारी मH डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयd बजबै छिथ । \ntी जुगाय साफी सुपु] y व. tी tीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \ntी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम0ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \ntी योगे   राम  सुपु] y व. िब v टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \ntी जPनाथ चौधरी उफ0 िध  यानी दास  सुपु] y व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी महे   पो»ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \ntी राम Gसाद राम सुपु] y व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषsक :- \n१) हाइकू िवशेषsक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषsक २१ म अंक ,  १ नव~बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषsक ६७ म अंक , १ अ¾टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहrय िवशेषsक ७० म अंक , १५ नव~बर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषsक ७२ म अंक १५ िदस~बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषsक ७७ म अंक ०१ माच0 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषsक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगyत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि¾त गजल िवशेषsक १२६ म अंक , १५ माच0 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीxा िवशेषsक १४२ म, अंक १५ नव~बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकsत िमt मधुप िवशेषsक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषsक १८९ म अंक १ नव~बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषsक १९१ म अंक १ िदस~बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह स~मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अGैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अvबम  गीत  संगीत  िवशेषsक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि]त  रचनापर  आम ंि]त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पsच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि]काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव0tे®  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Gबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÁय उrसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उrसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Gबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÃय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 1 म अंक  01  जनवरी 201 8 (वष0 11 मास  12 1 अंक  24 1)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहrय आदोलन \n (c)2004-18. सवhिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अ िछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Gथममैिथली पािxक ई-पि]का ISSN 2229-547X VIDEH A \nस~पादक: गजे ठाकुर। सह-स~पादक: उमेश मंडल। सहायक स~पादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मुºाजी (मनोज कुमार कण0)। स~पादक- नाटक-रंगमंच-चलिच]- बेचन ठाकुर। \nस~पादक- सूचना-स~पक0-समाद- पूनम मंडल। स~पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उrपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अGकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण0 उoरदाियrव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेHटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÆटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिxत पिरचयआ अपन yकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Gकाशनक हेतु \nिवदेह (पािxक) ई पि]काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Gकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संPहकoh लोकिनक लगमे रहतिह, मा] एकर Gथम \nGकाशनक/ िGंट-वेब आकhइवक/ आकhइवक अनुवादक आ आकhइवक ई-Gकाशन/ िGंट-Gकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि]काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयvटीक/ पािरtिमकक Gावधान नै \nछै। त रॉयvटीक/ पािरtिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आPह। ऐ ई पि]काक tीमित लªमीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Gकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सवhिधकार सुरिxत। िवदेहमे Gकािशत सभटा रच ना आ आकhइवक सवhिधकार रचनाकार आ \nसंPहकoh लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृoसँ Gार~भ इंटरनेटपर मैिथलीक Gथम उपिyथितक या]ा “’िवदेह’- Gथम \nमैिथली पािxक ई पि]का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Gकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृo 'िवदेह' ई-पि]काक Gव¾ताक संग मैिथली भाषाक जालवृoक \nएPीगेटरक पमे Gयु¾त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि]का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसिरyतु    \n \n \n1//KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP  \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /2  \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP  \n \n \n \n \n/KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP/KvdDKP/KaP  \n \n \n \n \n \n/KuP/KaaP/KsP/KoCRdhC /KucP/KpP/KoCRdAP/KoMP/KvP  \n/KoCRdh/KvP/KlP/KcDpM/KaP/KoCRdhC  \n \n \n \n3//KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /4 \n \n      \n \n/KE/KpP /KoCRdh/KDP/KoP /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KlP/KoCRdgu/KoCRdh/KnP/KcDpM/KcP_KoCRdgu/KuP /KA/KoCRdh.l/KCMP  \n/KDP/KoCRdi/KoP/KcP /KoCRdh/KDP/KoP /KpMP/KcMP-/KlP/KoCRdAP/KoCRdh/KntP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KGP/KcMP/KaP...  \n/KnP/KoCRdAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KDP/KoCRdE/KpMP/KoCRdh/KvP/KHP/KoCRdAP/KcP/KoCRdi/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KnP /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KDP/KoCRdAP/KoCRdh/KrP/KnsP /KBP/KoCRdh/KvP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KtP/KoCRdAP/Kh /KCMP /KoCRdAC..!  \n••• \n•• \n•  \n \nleiZ.k  Hkko    \n \n \n5 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n \n \n \nISBN :   978-93-87675-06-3 \n \n \n \n/KDP/KoCRdAP/KlP : `251/-  \n/KoP/KsP/KoCRdAP/KcDpM/KoCRdh.l/KDMP/KpP/KoCRdAP/KcP  /KoP/KoCRdg/KcP/KoCRdh.l/KposP/KnP  © /KoMcP/KoCRdhC /KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP/KvdDKP/KaP  \n/KnP/KoCRdE/KoP/KcP  /KoP /KAdusvPrP /Ko.MPyH /KpP /KcP/KvdP :  2017   \n \n/KucP/KpP/KoCRdAP/KoMP/KpP :  /KuP/KaaP/KsP/KoCRdhC /KucP/KpP/KoCRdAP/KoMP/KvP   \n/KnP/KoCRdg/KaP/KoP/KoCRdhC /KBMP/KsP/KvP, /KtP/KoCRdE./KE/KaP./KvP/KoCRdE/KHP/KcP_KoCRdgu /KlP/KoCRdAP/KGP/KcDpM, /KsP/KoCRdAP/KDKP/KcDpM /KvP /KAdusvPrP . 06, /KoCRdh/KvP/KlP/KcDpM/KaP/KoCRdhC, /KoCRdh.l/KtP/KaP/KoCRdAP- /KoP/KoCRdg/KuP/KoCRdAu/KaP,   \n/KoCRdh/KBP/KHP/KoCRdAP/KcP : 847452  \n \n/KsP/KoCRdE/KBP/KoP/KoCRdAP/Kh/KntP :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/KhC-/KlP/KoCRdE/KaP : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/KlP/KoCRdi/KBP/KoCRdAP/Kh/KaP :  8539043668, 9931654742 \n   \n \n/KoCRdh/KucP/KvntP :  /KlP/KoCRdAP/KvP/KsP /KAP/KntP/KcDpM, /KoCRdh/KvP/KlP/KcDpM/KaP/KoCRdhC (/KoP/KoCRdg/KuP/KoCRdAu/KaP)  \n/KAP/KsP/KcP/KvdP :  /KDP/KoCRdhC /KoP/KoCRdAP/KHP_KoCRdg /KoCRdh/KucP/KoCRdh.m/KvntP/KGP /KucP/KoCRdE/KoP. /KoCRdh/KvP/KlP/KcDpM/KaP/KoCRdhC (/KoP/KoCRdg/KuP/KoCRdAu/KaP) /KoCRdh/KuP/KvP : 847452   \n \nPASENAK DHARAM  \nCollection of Short Stories by Sh. Jagdish Prasad Mandal.   \n \n/KAC /KuP/KoCRdi/KnMP/KoCRdhC/KpP /KoP/KsP/KoCRdAP/KcDpM/KoCRdh.l/KDMP/KpP/KoCRdAP/KcP /KoP/KoCRdg/KcP/KoCRdh.l/KposP/KnP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KucP/KpP/KoCRdAP/KoMP/KpP /KA/KnMP/KsP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KuP/KoCRdhC/KcP/KoCRdAP/Kh/KntP /KDMP/KoCRdAP/KcP/KpP/KpP \n/KoCRdh.l/KaP/KoCRdh.m/KpMP/KnP /KA/KvP/KoCRdg/KlP/KoCRdh/KnP/KpP /KoCRdh/KBP/KvP/KoCRdAP /KuP/KoCRdi/KnMP/KoCRdhC/KpP /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KA/KAdusvPrP/KoMP/KpP /KCMP/KoCRdAP/KrP/KoCRdAP /KucP/KoCRdh/KnP /KE/KsP /KAdusvPrP  /KoCRdh.v/KcP/KpP/KoCRdCPdKrPi/KoCRdh/KDKP/KAdusvPrP/KGP /KoP/KoCRdh/KHP/KnP \n/Kh/KaP/KoCRdE/Kp.MPyH /KntP/KcPfPr/KoCRdCPdKrPi/KoCRdh/KvP/KpP /KA/KnMP/KsP/KoCRdAP /KrP/KoCRdAP/KAdusvPrP/KoCRdh/KncP /KpP, /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KlP/KoCRdAP/KDMrP/KlP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KA/KnMP/KsP/KoCRdAP /KtvyP/KoCRdAP/KvP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGcP/KHP/KvdP /KsP/KoCRdAP \n/KuP/KoCRdg/KvP/KucP/KcDpM/KrP/KoCRdi/KGP/KpP /KucP/KvdP/KoCRdAP/KaP/KoCRdhC /KDsP/KoCRdAP/KcP/KoCRdAP /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KcP_KoCRdgu/KuP/KlP/KoCRdE /KuP/KoCRdg/KvP/KcP_KoCRdg/KnuP/KoCRdAP/KoCRdh/KDP/KnP /KA/KnMP/KsP/KoCRdAP /KoP /KAdusvPrP /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP/KnP-/KucP/KoP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP/KnP /KvP/KoCRdh/KHP \n/KpP/KE/KaP /KtP/KoCRdAP /KoP/KpP /KoCRdAC /KnP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP   \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /6 \n \n/KpP/KnMP/KoCRdAP/KpP /KoP/KnnP/KoCRdAC/KcP  \n/KvP/KHP/KcP/KpP/KvHP/KoCRdAP/08 \n/KBP/KntP/KpMP/KoCRdAu/KpP/14 \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP/21 \n/KtP/KoCRdE/KntMP/KoCRdg/KAP /KGP/KcP/KDP/KoCRdAP/27 \n/KHP /KCPdKrPACdKu /KoP/KoCRdhC/KE/KlP/KoCRdE /Kg/KoCRdh/KDKKMP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP/33 \n/KBP/KoCRdg/KoCRdh/KDKKMP/KBP/KpP/KHP/KoCRdAP /KBP/KoCRdg/KoCRdh/KDKKMP/KBP/KpP /KBP/KvP/KoCRdAu/KaP/KpP/40 \n/KHP/KlP/KcP /KBP/KoCRdAP/Kh/KoCRdh/KvP/KpP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/46 \n/KvP/KoCRdi/KpP/KoCRdh.v/KcP/KHP/KoCRdAP/KcP/KoCRdAP/52 \n/KGMP/KoP/KsP/KoCRdAP/KoCRdh/KHP/58 \n/KnP/KoCRdE/KnP/KcP /KBMP/KoCRdAP/Kh/KpP /KpP/KoCRdh/KsP/KnP/KoCRdAP/64 \n/KCMP /KoCRdgu /KAP/70 \n/KDP/KoCRdi/KoP/KcP/KoCRdAP/Kh/KnP/77 \n/KaP/KCMP/KvP/KlP/KoCRdAP/KvP/84 \n/KHP/KlP/KcP /KpP/KoCRdi/KvP /KDP/KoCRdi/KpMP/90 \n/KlP/KoCRdAu/KoP/KoCRdhC/98 \n/KvP/KntP/KoCRdh/KpP/KrP/KoCRdAP /KGP/KoCRdh/KnP/105 \n/KpMP/KoCRdAP/KE /KCP/KoCRdAP/KHP/KoCRdAC/KE/112 \n/BAoE \n \n \n \n7//KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /8 \n \n \n/KvP/KHP/KcP/KpP/KvHP/KoCRdAP  \n/KpP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP /KlP/KoCRdAP/KoP/DPdKP /KpP/KoCRdAP/KoCRdh.m/KaHP/KrP/KoCRdE /KDP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KsP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC /KCMP/KoCRdhC.l/DPdKP /KcP/KoCRdAu/KDP/KlP/KoCRdE /KvP/KoCRdE /KtP/KoCRdE/KntMP/KoCRdg/KAP /KtP/KaP/KoCRdAC/KvP \n/KA/KoCRdh.l/KCMP /KAP /KvP/KoCRdE /KlP/KoCRdAP/KGMP/KpP /KoCRdh.l/KoP/KcP/KoCRdh.l/KoP/KcP/KoCRdhC/DPdKP /KvP/KoCRdE /KHP/KoCRdh.l/KnMP/KrP/KoCRdAP/KpP /KtMP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KntP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KAP /KvP/KoCRdE /KlP/KGMP-\n/KA/KoP/KcP/KoCRdE/KoP/KpP /KGP/KtP/KcDpM/KvP-/KnP/KtP/KcDpM/KvP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoCRdh/KBP/KvP/KoCRdg /KBP/KcP/KpMP/KoCRdi-/KBP/KoCRdg/KvvP/KoCRdhC/KpP /KoP/KoCRdAu/KvP/KpP /KoP/KoCRdg/KHP/KoCRdAP/KsP/KvP /KnP /KCPdKrPACdKu  \n/KA/KoCRdh.l/KCMP/KE/DPdKP /KBMP/KaP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KoP/KoCRdAu/KvP/KlP/KoCRdE /KGP/KcP/KlP-/KntMP/Kvd.MPyH /KDKMP/KoCRdAP/KpP /KGMP/KoCRdi/KcP /KoCRdh/KpP/KE /KvP/KoCRdE /KBP/KvP/KoCRdAC/KnP /KHP/KoCRdAu/Kg, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP \n/KpP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP/KoCRdi/KlP/KoCRdE /KnP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP-/KcP/KoCRdAu/KDP/KpP /KGMP/KoCRdi/KcP/KlP/KoCRdE /Ki/KoP/KpP /KoCRdh.l/KlP/KoMcP/KvdP /KBP/KoCRdh/KvP/KnP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP.../DPdKP  \n/KBP/KoCRdE/KcP_KoCRdg/KpP/KoCRdAP /KoP/KlP/KE, /KGP/KoCRdi/KoP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/Kh /KaP/KHP/KoP/KoCRdAC/KnP /KoCRdh/KDP/KvP/DPdKP /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KHP/KoCRdAP/KnMP-/KuP/KE/KcP \n/KlP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KDP/KcP/KBP/KttP/KoCRdAP/KuP/KcP /KBP/KoCRdAC/KoP/KaP /KA/KuP/KvP /KBP/KoCRdhC/KnP/KcDpM/KlP/KoCRdAP/KvP /KBMP/KoCRdh/KsP/KoP /KoCRdh/KDP/KoP /KDP/KoCRdE/KpMP /KcP/KHP/KaP /KCMP /KoCRdAC /KnMP/DPdKP \n/KlP/KvP/KlP/KoCRdE /Kg/KntMP/KaP/KoCRdAC/KvP, /KuP/KvP/KcP/KHP /KpP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP /KnP/KoCRdhC/KoP /KA/KpMP/KoCRdAP/KcMP /KtP/KoCRdE /KoP/KoCRdgu/KnP/KaP /KoP/KoCRdE /KGP/KoCRdE/KaP /KBP/KtP/KoCRdAP/KcP! \n/KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KHP/KlP /KoP/KoCRdgu/KnP/KaP /KpP/KHP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KCMP/KoCRdhC.l, /KoP/KoCRdg/KnP/KoCRdAP /KDP/KoCRdE/KaP /KGP/KoCRdE/KaP /KCMP/KoCRdhC.l/DPdKP /KnP/KHP_KoCRdgu/KlP/KoCRdE /KAP/Kh /KCP/KoCRdAu/KDP/KHP/KlP \n/KpP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KCMP/KoCRdhC.l/KHP/KoCRdE/DPdKP /KnP/KHP/KoCRdhC /KBP/KoCRdhC/KCP /KcP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KCP/KoCRdAP/KHP /KvP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KuP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KCP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP  \n/KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m/KpP /KuP/KoCRdAC/KcP/KpP /KDMP/KlP/KpP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KBMP/KpP /KHPyPdt  /KpMP/KoCRdg/KtP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KBMP/KpP /KHPyPdt  \n/KpMP/KoCRdg/KoCRdh.l/KtP/KnP/KoCRdE /KnP/KpP/KaP/KoCRdAC/KvP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KAP/KGP/KoCRdgu/KlP/KoCRdE /KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KCP/KoCRdAP/KHP /KvP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KntMP/KoCRdAP/KcMP /KDP/KoCRdE/KpMP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KAP/KCPdKrPACdKu/KoCRdh.m/KpMP/KlP/KoCRdE \n/KAP/KCPdKrPACdKu/KoCRdh.m/KpMP /KoP/KoCRdh/KntP/KnP/KoCRdE /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KlP/KvP /KA/KoMcP/KoCRdg /KoCRdh.l/KlP/KoCRdh.l/KoMcP/KnP /KBMP/KAvPRrPMP /KoCRdh.l/KoP/KHP/KoCRdAC/KcP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP \n/KoCRdh.l/KoP/KHP/KcP/KaP/KoCRdAC/KvP /KAC /KDP/KoCRdg/KAP/KcP/KoCRdE /KtP/KoCRdE /KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /KoCRdh/KuP/KrP/KoCRdAP/KoP/KaP /KAP/KCPdKrPACdKu/KoCRdh.m/KpMP/KlP/KoCRdE /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP/KpP /KnP/KcP/KoCRdAP/KoP /KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KtMP \n/KuP/KDKKMP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KBMP/KoCRdgu/KpMP-/KoCRdh/KuP/KrP/KoCRdAP/KoP /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KAP/Kh/KE /KBMP/KoCRdE/KaP /KAP /KoCRdh/KpP /KoP/KBMP /KoCRdh/KDP/KvP/KoP /KCPdKrPACdKu  \n/KcP/KHP/KaP/DPdKP /KtP/KpMP/KvP/KoCRdE /KDP/KoCRdE/KHP/KDMP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC /KtP/KoCRdhC/KsP /KHP/KE/KnP /KnP/KpMP/KvP/KoCRdE /Ki/KpP/KcP/KoCRdAP /KtP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC/KnP /KCP/KaP/KoCRdAC-/KoCRdh/KuMP/KDKKMP/KoCRdAC/KaP/KoCRdE \n/KA/KvvP-/KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP/KpP /KpMP/KGP/KnP/KoCRdAP /KHP/KoCRdE/KBP/KoCRdE /KpP/KcP/KnP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /Ki/Kh /KpMP/KGP/KnP/KoCRdAP/KpP /KuP/KoCRdgu/KoCRdh/KnP/KcDpM /KnP /KCPdKrPACdKu  /KA/KuP/KvP/KoCRdE /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdE \n/KHP/KE/KnP/DPdKP /KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /KHP/KoCRdAP/KnMP/KlP/KoCRdE /KCP/KoCRdAP/KHP/KpP /KoCRdh/KGP/KaP/KoCRdAP/KoP /KDP/KoCRdE/KpMP /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KHP/KoCRdAP/KnMP /KBP/KcMP/KoCRdAP   \n \n \n9 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n/KoCRdh/KGP/KaP/KoCRdAP/KoP /KuP/KpP /KoCRdAC /KDKKMP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KpP/KoCRdAP/KoCRdh.m/KaHP/KE /KvP/KoCRdE /Kg/KpP/KoCRdAP-/KsP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC /KCMP/KoCRdhC.l?”  \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KcP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KBP/KoCRdgu/KtMP/KaP /KcP/KHP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KuP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAC/KvP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KlP/KoCRdE \n/KuP/KoCRdg/KcP_KoCRdg/KpMP-/KuP/KoCRdAP/KncP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdE /KBP/KoCRdAP/KaP/KoCRdE-/KBP/KoCRdi/KDMP /KAP /KtP/KoCRdh/KvP/KtP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KrP/KoCRdE/KpP /KpP/KoCRdAP/KvP/KlP/KoCRdE /KuP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KCP/KoCRdAC/KE, /KAP \n/Ki /KuP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KCP/KoCRdAC/KE /KAP/KvP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KoP /KCPdKrPACdKu , /KoP/KlP/KoCRdAP/KtP/KoP /KCPdKrPACdKu /DPdKP /KpP/KoCRdAP/KoCRdh.m/KaHP/KE /KuP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAC/KvP /KCMP/KoCRdhC.l /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KcP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP \n/KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m/KpP /KlP/KvP /KnMP/KpP/KlP/KpP/KoCRdAP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KnMP/KpP/KlP/KpP/KoCRdAP/Kh/KnP/KoCRdE /KlP/KvP/KlP/KoCRdE /KpP/KoCRdhC.m /Kg/KntMP/KaP/KoCRdAC/KvP /KoP/KoCRdE /KnP /KCPdKrPACdKu  /Ki \n/KtP/KoCRdAP/KvP/KoCRdAC/KnMP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KuP/KoCRdh/KnP/KpP /KoP/KoCRdi/KtMP/KoCRdAP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KHP/KoCRdh/KntP, /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KDP/KcP/KBP/KttP/KoCRdAP/KuP/KcP /KoP /KCPdKrPACdKu  /KAP/KCPdKrPACdKu/KGP/KvP /KoCRdh/KDP/KoP /KBP/KoCRdh/KcMP \n/KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdhC/DPdKP /KBMP/KAvPRrPMP /KoP/KpP /KoCRdAC /KE /KCP/KoCRdg/KoCRdh.m/KaHP /KaP/KGP /KA/KuP/KvP /KCMP/KvP/KoCRdAP/KE/KaP /KCP/KoCRdAP/KHP /KntMP/Kvd.MPyH /KDKMP/KoCRdAP/Kh /KDP/KoCRdg/KAP/KcP/KoCRdE /KBP/KoCRdh/KcMP \n/KGP/KoCRdE/KaP /KHP/KoCRdE/KnP/KoCRdhC /KCP/KoCRdAP/KHP/KoCRdE /KuP/KoCRdh/KnP/KpP /KoCRdh.l/KoP/KvP/KoCRdE/KoCRdh/KHP/KaP /KlP/KvP /KtP/KGP/KBP/KoCRdAC /KDP/KoCRdg/KAP/KcP/KoCRdE /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi/DPdKP /KoCRdh.l/KoP/KvP/KoCRdE/KoCRdh/KHP/KaP /KlP/KvP /KhC \n/KtP/KoCRdE /KtP/KpMP/KvP /KnP/KBP/KDMP/KaP /KuP/KoCRdE/KntP/KlP/KoCRdE /KCP/KoCRdAP/KHP /KuP/KDKKMP/KnP/KoCRdAC/KvP /KnP/KpMP/KvP /KuP/KoCRdE/KntP/KpP /KnP/KoCRdAP/KuP /KAP /KCP/KoCRdAP/KHP/KpP \n/KnP/KoCRdAP/KuP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KrP/KoCRdi/KGP /KHP/KoCRdi/Kh/KnP/KoCRdE /KoCRdh.l/KoP/KvP/KoCRdE/KoCRdh/KHP/KaP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP /KuP/KvP/KoCRdAC/KuP/KnP/KoCRdE /KoCRdh.l/KoP/KvP/KoCRdE/KoCRdh/KHP/KaP /KlP/KvP /KBP/KvP/KnP/KoCRdAC/KvP/DPdKP \n/KAP/KoCRdh/KpP /KA/KpMP/KvP/KoCRdi /KuP/KoCRdh/KnP/KpP /KoP/KoCRdi/KtMP/KlP/KoCRdE /KCP/KoCRdAP/KHP /KvP/KoCRdAC /KuP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC/KnP /KHP/KoCRdi/KoCRdh.l/KnMP, /KnP/KHP_KoCRdgu /KDP/KoCRdg/KAP/KcP/KoCRdE /KHP/KntP/KaP \n/KHP/KoCRdE/KnP/KoCRdhC /KCP/KoCRdAP/KHP/KoCRdE /KAP/KvP/KoCRdE /KpP/KoCRdAP/KcP/KvdP/KoCRdE.../DPdKP   \n/KCP/KoCRdg/KuP/KCP/KoCRdAP/KuP /KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KaP/KGP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KHP/KntP/KoCRdAC/KnP /KDP/KoCRdE/KpMP /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KlP/KvP/KlP/KoCRdE /KA/KvP/KoCRdE/KpP/KoCRdi \n/KucP/KoMvP /KE/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /Kg/KntMP/KaP/KoCRdAC/KvP, /Kg/KntMP/KaP/KoCRdAC/KvP /KhC /KtP/KoCRdE /KA/KuP/KvP/KoCRdi /KnP /KCPdKrPACdKu  /KtP/KoCRdh/KvP/KnP/KoCRdE /KCMP/KoCRdhC.l /KtP/KoCRdE /KGMP/KcP/KlP/KoCRdE /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  \n/KvP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KtP/KpMP/KvP /KoCRdh/KpP /KpP/KoCRdAP/KoCRdh.m/KaHP /KtrP/KoCRdi/KoCRdh/KnP/KpP /KuP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAC/KvP- /KDP/KoCRdhC/KuP/KoCRdAP/KsP/KaP/KoCRdhC-/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KpP/KoCRdAP/KaP/KoCRdhC \n/KuP/KoCRdgu/KtP/KoCRdAP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KCMP/KoCRdhC.l/DPdKP /KaP/KGP/KaP/KoCRdE /KuP/KcP/KoP/KoCRdgu /KGP/KoCRdi/KBP/KcP/KDMP/KvP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KGP/KoCRdAP/KE-/KlP/KHP/KoCRdhC/KAdusvPrP/KoCRdh.l/KoP/KpP /KCP/KoCRdg/KlP/KoCRdAu/KvP \n/KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KuP/KpMP/KoCRdE/KBP-/KoP/KoCRdg/KpP/KcP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC-/KHP_KoCRdg/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KHP/KoCRdAP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KCMP/KoCRdhC.l, /KnP/KoCRdE/KpP/KcP /KoP/KntP/KaP/KoCRdE /KnP/KcP/KoP/KoCRdgu /KBMP/KoCRdAP/KE-\n/KBP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdhC/KpP /KuP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAC/KvP /KBMP/KcP/KDP/KoCRdg/KoCRdh/KnP/KrP/KoCRdAP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KoCRdh.l/KCP/KncP/KGP/KoCRdg/Ku.MPyH /KnP-/KDP/KsP/KoCRdAP/KnP /KuP/KoCRdgu/KtP/KoCRdAP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KCMP/KoCRdhC.l/DPdKP \n/KnP/KoCRdAC/KoP /KAdusvPrP /KGP /KoP/KntP/KaP/KoCRdE /KCMP/KoCRdh/KntMP /KuP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAC/KvP/KpP /KBP/KoCRdhC/KtP/KsP/KuP/KvP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KBMP/KAvPRrPMP /KtP/KoCRdAP/KE/KnP...,  \n../KBMP/KoCRdh.v/KcP/KoP/KpP /KrP/KE/KHP /KoP/KBMP /KoP/KoCRdg/Kh/KpMP /KvP/KoCRdE /KnP /KCPdKrPACdKu  /KlP/KvP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KoP/KnP/KoCRdAP /KcP/KHP/KaP /KCMP /KoCRdAC /KvP /KtP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  \n/KlP/KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KHP /KoCRdh.l/KCMP/KuP/KBP/KoCRdAC /KDP/KoCRdg/KAP/KcP/KoCRdE /KuP/KcP/KoCRdi/KCMP /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdhC/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KaP/KGP/KaP/KoCRdE /KlP/KvP/KlP/KoCRdE /Kg/KntMP/KaP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg \n/KCMP /KoCRdAC /KnMP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KA/KDDMP/KoCRdAP/KcDpMAdusvPrP/KoCRdh/KGP/KvP/KoCRdhC/KE /KCMP /KoCRdAC /KnMP /KvP/KoCRdE, /KoCRdh/KpP/KE /KvP/KoCRdE /KHP_KoCRdg/KvP/KpP/KcP /KlP/KvP/KpP /KnP/KcP/KoP/KoCRdAC/KnP /KnP/KoCRdAP/KuP /KnP/KcP/KoCRdAP/Kh/KoP \n/KoCRdh/KDP/KAC/KvP/DPdKP /KtP/KoCRdE /KoP/KlP/KE /KBP/KoCRdh/KvP /KGP/KoCRdE/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KtP/KoCRdE/KpP/KcP /KBMP/KoCRdg/KpnP/KBMP/KoCRdi/KGP/KoCRdhC /KA/KuP/KvP/KoCRdAP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP \n/KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KBP/KoCRdh/KvP /KGP/KoCRdE/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KE/KHP/KoCRdE/KvP /KoCRdh.m/KonMP/KoCRdh/KnP/KlP/KoCRdE /KnP /KCPdKrPACdKu  /KrP/KE/KHP /KvP/KoCRdE /KvP/KoCRdhC/KpP /KHP/KE/KnP /KtP/KoCRdE /KoP/KBMP \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /10  \n/KBP/KoCRdAP/KnP-/KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP /KtP/KoCRdhC-/KpMP/KoCRdi/KoCRdh.l/KaP /KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE /KtP/KoCRdhC/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh/KvP/KpP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP /KtP/KoCRdhC/KHP/KpP /KoCRdh.l/KBMP/KcP/KoCRdAP/KvP/KoCRdhC /KpP/KcP/KoCRdAC/KnP \n/KoCRdh.l/KtP/KvP/KGP/KoCRdhC/KpP /KAP/KGP/KoCRdgu/KpP /KBP/KoCRdAP/KntP /KHP/KoCRdE/KcP/KBP.../DPdKP  \n../KlP/KvP/KlP/KoCRdE /KA/KoCRdh/KBP/KnP/KoCRdE /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KlP/KvP /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP/KlP/KoCRdE /KBP/KvP/KoCRdAC/KnP /KuP/KoCRdAP/KnMP/KcP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KnMP/KoCRdhC/KcP \n/KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KaP/KGP/KaP/KoCRdE /KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE /KhC/KHP/KoCRdi /KnP /KCPdKrPACdKu  /KoP/KlBMP/KsP /KAC/KCMP /KoCRdE  /KtP/KoCRdE /KA/KuP/KvP /KuP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC/KaP/KoCRdE \n/KCP/KoCRdAP/KHP /KCP/KoCRdg/KoCRdh.m/KaHP /KaP/KGP /KcP/KpMP/KvP/KoCRdE /KHP/KoCRdi/KoCRdh.l/KnMP /KtP/KoCRdE /KuP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC/KaP/KoCRdE /KCP/KoCRdh.l/KaP /KGP/KoCRdE/KaP /KHP/KoCRdE/KnP/KoCRdhC/DPdKP /KA/KvP/KoCRdE/KcP/KoCRdE /KlP/KvP /KsP/KoCRdAu/KAP \n/KcP/KHP/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KtP/KoCRdE/KnP/KoCRdE /KoP/KlP/KE /KA/KuP/KvP/KoCRdE /KCP/KoCRdAP/KHP /KuP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC/KlP/KoCRdE /KaP/KGP/KnP /KnP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KpP/KvP/KoCRdhC/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC \n/KA/KCPdKrPACdKu/KntP/KoCRdAC/KpP /KoP/KoCRdi/KcP /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KDKKMP /KGP/KoCRdh/KuP/KrP/KoCRdAP/Kh/KE /KoCRdh/KpP/KE /KvP/KoCRdE /KaP/KoCRdE/KBP/DPdKP /KnP/KoCRdAC/KBP/KoCRdhC/KCP /KCP/KoCRdAP/KHP/KoCRdi /KoP/KDMP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP \n/KoCRdh/KGP/KaP/KoCRdAP/KoP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KCP/KoCRdAu/KpP/KoCRdhC.m /KnP/KcP/KlP/KoCRdE /KcP/KoCRdh.m/KpMP, /KnP/KlP/KoCRdAP/KpP /KoCRdg /KaP/KpP /KoP/KoCRdgu/KcP-/KoP/KoCRdAP/KcP /KpP/KcP/KE /KaP/KGP/KaP/KoCRdAP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP \n/KnP/KoCRdAC/KBP/KoCRdhC/KCP/KlP/KoCRdE /KuP/KnvP/KoCRdhC /KuP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KCP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdh.m/KpMP/KvP/DPdKP /KAP/KvP/KoCRdE /KoCRdh.l/KlP/KoCRdh.l/KnMP/KaP/KoCRdAP/KAdusvPrP/KGP/KvP/KoCRdAP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KcP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m \n/KA/KuP/KvP /KBP/KoCRdE/KnMP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KBP/KoCRdE/KsP/KoCRdh.m/KonMP/KnP /KDKMP/KAdusvPrP/KGP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KtP, /KlP/KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KHP/KpP /KlP/KoCRdg/Ko.MPyH /KpP/KoCRdAP/KvP /KoP/KoCRdAP/KtP/KoCRdAC/KnP /KBP/KtP/KaP/KoCRdhC-  \n“/KpP/KoCRdhC.m /KuP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAC/KvP /KHP/KE/KnP! /KBP/KCCP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KtP /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh/KpP/KnP/KoCRdAP/KsP/KoCRdE /KvP/KoCRdE /KcP/KHP/KnP/KoCRdAC /KnP /KCPdKrPACdKu  /Ki /KpP/KoCRdhC.m /KuP/KcMP/KnP! \n/KAP /KpP/KoCRdhC.m /KuP/KoCRdAu/KnP! /KCP/KoCRdAP/KHP/KoCRdE /KoCRdh/KpP/KoP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KtP /KCPdKrPACdKu   /KBP/KcP/KDP /KvP/Kh /KcP/KHP/KnP /KnP /KCPdKrPACdKu  /Ki /KGP/KoCRdi/KBP/KcP/KDMP/KvP /KuP/KoCRdgu/KtP/KoCRdAP \n/KpP/KoCRdhC.m /KpP/KcP/KnP!!”  \n/KBP/KoCRdE/KnMP/KoCRdAP/KE/KaP /KlP/KvP/KoCRdE /KcP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KBP/KtP/KaP/KoCRdhC, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KpP/KAvPRrPMP \n/KsP/KoCRdAu/KAP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/DPdKP /KsP/KoCRdAu/KAP /KhC /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP /KtP/KoCRdE /KE/KpP /KoCRdh/KDP/KoP /KBP/KCCP/KoCRdAP/KpP /KoCRdh/KsP/KDrP/KoCRdAP/KGMrP/KrP/KvP/KpP /KBP/KoCRdAP/KnP \n/Kg/KntMP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KaP/KGP/KaP/KoCRdE /KoCRdh/KpP/KoP/KoCRdAP/KvP/KpP /KGP/KoCRdAP/KE-/KBP/KcP/KDP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KtP/KoCRdi/KoCRdh/KDKKMP /KDP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KlP/KcP/KcDpM /KhC /KpP/KoCRdhC.m \n/KBMP/KoCRdE/KaP? /KGP/KoCRdAP/Kh/KpP /KvP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KGP/KoCRdAC/KcP /KGMP/KoCRdi/KDKKMP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KAP/KoCRdh/KpP /KGMP/KoCRdi/KDKKMP/KoCRdE/KpP /KvP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KGP/KoCRdAC/KcP /KGP/KoCRdAP/KE/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdAP /KCMP/KtP/KnP/DPdKP \n/KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KhC/KHP/KoCRdi /KnP /KCPdKrPACdKu  /KoP/KlBMP/KsP /KAC/KCMP /KoCRdE  /KtP/KoCRdE /KBP/KoCRdE/KnMP/KoCRdAP-/KpP/KnMP/KoCRdAP/KpP /KBP/KpMP/KoCRdAP/KcP /KBMP/KcP/KaP /KHP/KoCRdi/Kh/KvP, /KtP/KoCRdE \n/KBP/KHP/KcP/KoCRdAP/Kh/KaP/KoCRdE /KlP/KvP/KlP/KoCRdE /Kg/KuP/KcP/KoCRdAu/KAdusvPrP/KtP /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdE /KHP/KoCRdi/Kh/KvP /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KGP/KuP/KpP /KlP/KoCRdg/KDKKMP/KoCRdhC/KpP /KntMP/KoCRdE/KpP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KvP/KoCRdE /KcP/KHP/KaP \n/KHP/KoCRdi/Kh/KvP/DPdKP /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KuP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAC/KvP /KCMP/KoCRdhC.l /KpP/KoCRdAP/KoCRdh.m/KaHP /KAP /KuP/KoCRdhC/KDKKMP/KoCRdAP/KE/KaP /KCMP/KoCRdhC.l /KAP/Kh/KE? /KAC /KuP/KoCRdhC/KDKKMP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KvP/Kh /KvP/KoCRdE \n/KHP/KE/KnP/DPdKP /KoCRdh/KpP/KE /KuP/KoCRdhC/KDKKMP/KoCRdAP/KE/KaP /KCMP/KoCRdhC.l /KnP/KoCRdE/KpP/KcP /KvP/KoCRdE /KpMP/KoCRdi/KDP-/KsP/KoCRdE/KDP /KpP/KcP/KBP/DPdKP”  \n/KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KBP/KoCRdi/KaP /KcP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KvP/KoCRdhC/KpP /KaP/KGP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KoP/KHP/KoCRdAC/KntP /KpP/KAvPRrPMP \n/KaP/KGP/KlP/KoCRdE /KE/KaP/KoCRdhC/DPdKP /KaP/KGP/KlP/KoCRdE /KA/KoCRdh/KBP/KnP/KoCRdE /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KAP/Kh /KpP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP/KpP /KCP/KoCRdAu/KDP/KHP/KlP /KoCRdh/KDP/KvP /KCMP/KoCRdhC.l, /KCP/KoCRdAu/KDP/KHP/KlP/KoCRdhC-/KCP/KoCRdAP/KvP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /Kg/KGP/KnP/DPdKP \n \n \n \n11 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n/KpP/KoCRdAP/KoCRdh.m/KaHP/KE /KGP/KvdP/KoCRdE/KoMP-/KaP/KCMP/KlP/KoCRdhC /KuP/KoCRdgu/KtP/KoCRdAP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KGMP/KcP-/KAP/KCPdKrPACdKu/KGP/KvP, /KDP/KoCRdg/KAP/KcP-/KDP/KcP/KBP/KttP/KoCRdAP, \n/Kh/KvP/KoCRdAP/KcP-/KuP/KoCRdi/KpMP/KoCRdAC/KcP, /KlP/KoCRdAP/KaP/KpP /KnMP/KoCRdAC/KcP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KCP/KcP-/KCP/KoCRdAu/KlP/KoCRdAP/KoP/KlP/KoCRdE /KDP/KoCRdhC/KuP /KtP/KcP/KnP/DPdKP /KnP/KoCRdAC/KoP /KAdusvPrP /KGP \n/KoCRdh/KvP/KoP/KBMP/KoCRdE/KcP /KcP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KlP/KoCRdE /KpP/KoCRdAP/KaP/KoCRdhC/KpP /KuP/KoCRdgu/KtP/KoCRdAP /KHP/KoCRdE/KnP/KoCRdAC/KvP/DPdKP”  \n/KuP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAC/KvP/KpP /KuP/KoCRdAP/KsP/KvP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KcP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KoCRdh/KsP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KoP/KoCRdAC/KnP /KBP/KtP/KaP/KoCRdhC-  \n“/KHP/KoCRdAP/Kh /KcP/KoCRdE /KpP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP! /KoCRdh/KGP/KcP/KHP/KonP/KpP /KDMP/KcP/KlP-/KpP/KcP/KlP /KlP/KoCRdAP/KoP /KpP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP!”  \n/KpP/KoCRdh/KHP /KtP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP /KlP/KvP/KoCRdE-/KlP/KvP /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KE /KaP/KGP/KaP/KoCRdhC/DPdKP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KE /KaP/KGP/KaP/KoCRdhC /KtP/KoCRdE \n/KsP/KoCRdsoEPyCEc/Kv.MPyH /KDP/KoCRdAP/KsP/KvP/KpP /KtP/KlP/KoCRdg/KvP/KoCRdAP-/KpP/KCMP /KoCRdE /KcP/KpP /KpP/KDP/KlP/KpP /KuMP /KoCRdgu /KaP/KpP /KGMP/KoCRdg/KGMP/KcP_KoCRdgu/KpP /KBP/KoCRdhC/KCP /KuMP/KDKKMP /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdAP \n/KoCRdh.l/KCMP/KuP/KaP /KcP/KHP/KoCRdAC/KE.../DPdKP  \n../KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE/KpP /KBP/KoCRdhC/KCP /KCP/KoCRdg/KuP/KoCRdAP-/KCP/KoCRdg/KuP/KoCRdhC, /KDMP/KoCRdg/KuP/KoCRdAP-/KDMP/KoCRdg/KuP/KoCRdhC /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KAP/KCPdKrPACdKu/KoCRdh.m/KpMP/KoP /KCPdKrPACdKu  \n/KvP/KtP/KoCRdAC/KcP /KDMP/KoCRdh.v/KcP /KE/KpP-/KDP/KoCRdi/KoP/KcP/KuP/KcP /KCP/KcMP/KoCRdAu/KvP/KoCRdE /KcP/KHP/KoCRdAC/KnMP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KlP/KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KHP/KlP/KoCRdE /KBP/KoCRdi/KaP /KvP/KoCRdh/KHP, /KBMP/KoCRdAP/KsP \n/KcP/KoCRdh/KHP/KnP/KoCRdi /KA/KBMP/KoCRdAP/KsP/KoCRdE-/KA/KBMP/KoCRdAP/KsP/DPdKP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP /KCMP/KoCRdhC.l, /KuP/KoCRdh/KnP-/KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /KoP/KHP/KrP/KoCRdi/KGP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoP /KAdusvPrP /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP/KnP \n/KHP/KoCRdi/Kh/KE/DPdKP /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KA/KuP/KvP /KGP/KoCRdAP/KlP, /KA/KuP/KvP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP, /KA/KuP/KvP /KoCRdh.l/KtP/KvP/KGP/KoCRdhC /KpP/KvP/KoCRdAP/KHP /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP!”  \n‘/KpP/KvP/KoCRdAP/KHP’ /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KcP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KCP/KoCRdAu/KAdusvPrP/KpP/KaP/KoCRdhC/DPdKP /KA/KCMP /KoCRdAC /KnP/KoCRdE /KAP/KCPdKrPACdKu/KoCRdh.m/KpMP/KrP/KoCRdE /KpP/KvP/KoCRdAP/KHP! \n/KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KHP/KoCRdi/Kh /KnP /KCPdKrPACdKu  /KCMP /KoCRdAC /KHP/KoCRdE/DPdKP /KAP/KCPdKrPACdKu/KoCRdh.m/KpMP/KpP /KDKP/KoCRdE/KcP-/KsP/KoCRdAP/KcP /KBMP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KaP/KoCRdi/KpP /KpP/KvP/KoCRdAP/KHP /KpP/KHP/KoCRdAP/Kh/KE/DPdKP \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KE/KpP/KntP/KoCRdAP /KAP/KCPdKrPACdKu/KoCRdh.m/KpMP /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdi/KCPdKrPACdKu /KcP/KHP/KvP/KoCRdE /KaP/KoCRdi/KpP /KpP/KvP/KoCRdAP/KHP /KpP/KHP/KoCRdAC/KBP/KnP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP \n/KpP/KvP/KoCRdhC/KrP/KoCRdi/KCPdKrPACdKu /KaP/KoCRdhC-/Ki/KAdusvPrP/KCP /KBMP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KnP /KCPdKrPACdKu  /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KpP/KvP/KoCRdAP/KHP/KoCRdE /KpP/KHP/KBP/KoCRdAC/KE! /KpMP/KoCRdAP/KE/KcP /KtP/KoCRdE /KHP/KoCRdi/Kg/DPdKP /KBP/KtP/KaP/KoCRdhC-  \n“/KpP/KoCRdhC.m /KpP/KvP/KoCRdAP/KHP /KpP/KHP/KoCRdh.l/KaP/KAC?”  \n/KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /KBMP/KoCRdAP/KsP /KuP/KoCRdgu/KvdP/KcDpM /KucP/KoMvP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KpP/KoCRdi/KoCRdh.l/KoP/KpP/KvHP/KoCRdAP /KBMP/KoCRdE/KaP /KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KA/KuP/KvP/KoCRdi /KoP/KBMP /KvP/KHP/KcP/KpP/KvHP/KoCRdAP/KpP /KBP/KoCRdAP/KoP/KoCRdhC \n/KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP/DPdKP”  \n‘/KvP/KHP/KcP/KpP/KvHP/KoCRdAP’ /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KcP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KlP/KvP/KoCRdE-/KlP/KvP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KE /KaP/KGP/KaP/KoCRdhC /KtP/KoCRdE /KhC \n/KpP/KoCRdhC.m /KuP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAC/KvP/KpP /KtP/KGP/KHP /KpP/KoCRdh/KHP /KcP/KHP/KaP/KoCRdAP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KtP/KoCRdE /KpP/KoCRdh/KHP /KcP/KHP/KaP /KCMP /KoCRdAC/KnMP /KoCRdh/KnP/KvP/KpP /KoCRdE /KoP /KCPdKrPACdKu  \n/KoCRdh/KpP/KE /KvP/KoCRdE /KpMP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KpP/KAvPRrPMP /KuP/KoCRdg/KoCRdh.l/KCMP /KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KtMP /KaP/KoCRdhC/DPdKP /KuP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAC/KvP /KpP/KoCRdAP/KoCRdh.m/KaHP /KCMP/KoCRdhC.l/DPdKP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP /KnP /KCPdKrPACdKu  \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /12  \n/KHP/KsP/KoCRdAP/KpP /KGP/KoCRdh/KnP/KrP/KoCRdE /KCP/KaP/KoCRdAC/KE/DPdKP /KpP/KoCRdAP/KtP /KvP/KoCRdE /KpP/KntP/KHP/KoCRdhC /KGP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdhC /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KCP/KcP/KcDpM-/KCP/KcP/KcDpM /KpP/KcP/KoCRdAC/KnP \n/KCP/KaP/KoCRdAC/KE.../DPdKP /KBP/KtP/KaP/KoCRdhC-  \n“/KpP/KoCRdhC.m /KvP/KHP/KcP/KpP/KvHP/KoCRdAP /KpP/KHP/KoCRdh.l/KaP/KAC?”  \n/KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /KucP/KoMvP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KA/KuP/KvP /KlP/KvP/KpP /KBP/KoCRdE/KnMP/KoCRdAP /KuP/KnvP/KoCRdhC/KuP/KcP /KAP \n/KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /KBP/KoCRdE/KnMP/KoCRdAP /KA/KuP/KvP/KoCRdAP/KuP/KcP /KaP/KoCRdAC/KnP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KoP/KluP/KvvP/KnP/KoCRdAP /KGMP/KntP/KvP/KoCRdE /KoCRdh/KsP/KuP/KvvP/KnP/KoCRdAP /KA/KBP/KoCRdAC /KCMP/Kh/DPdKP /KA/KuP/KvP /KoP/KBMP /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KDP/KoCRdE/KpMP/KnP/KoCRdE \n/KCMP/KoCRdhC.l, /KnP/KoCRdE/KHP/KoCRdE/KvP /KvP/KHP/KcP /KGP/KoCRdAP/KlP/KlP/KoCRdE /KBP/KoCRdh/KvP /KGP/KoCRdE/KaP, /KnP/KoCRdAC/KoP /KAdusvPrP /KGP /KoP/KDKKMP/KpP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KnP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP /KGMP/KoCRdE/KcP/KoCRdAP /KGP/KoCRdE/KaP /KtP/KoCRdE \n/KGP/KoCRdAP/KlP/KoCRdE/KpP /KcP_KoCRdgu/KuP /KpP /KoCRdg /KcP_KoCRdgu/KuP /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KpP/KoCRdi/KoP/KoCRdhC/KpP/KoCRdAP/KnP/KpP /KoP/KBMP /KGP/KoCRdAP/KlP /KpP/KvP/KoCRdAP/KHP \n/KvP/KoCRdh/KHP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /Ki/KHP/KvP /KGP/KoCRdAP/KlP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpP/KvP/KoCRdAP/KHP /KAC/KCMP /KoCRdE  /KtP/KoCRdE/KpP/KcP /KCP/KoCRdAP/KoP-/KBP/KoCRdAP/KoP /Kg/KpP/KvP-\n/KoCRdh/KsP/KuP/KvP /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP /KCMP/Kh/DPdKP /KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KDP/KoCRdE/KpMP/KBP/KoCRdE /KpP/KcP/KoCRdAC /KCMP/KoCRdhC.l /KtP/KoCRdE /KDMP/KoCRdAP/KvP/KpP /KCP/KoCRdAP/KoP /KDP/KHP/KoCRdAP /KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP \n/KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP/KpP /KtP/KlP/KoCRdAP/KsP /KcP/KHP/KvP/KoCRdE, /KGP/KHP_KoCRdg/KlP, /KcP/KB.MPyH /KBP/KoCRdhC-/KcP/KoCRdAP/Kh/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KsP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdhC-/KtMP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdhC/KpP /KnP/KoCRdhC/KlP/KvP-\n/KnP/KcP/KpP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC/KpP /KpMP/KoCRdE/KnP/KoCRdhC /KCMP/KoCRdhC.l/KvP/KoCRdAP /KGP/KoCRdE/KaP, /KE/KHP/KoCRdE/KvP /KoCRdh.m/KonMP/KoCRdh/KnP/KlP/KoCRdE..?”  \n‘/KE/KHP/KoCRdE/KvP /KoCRdh.m/KonMP/KoCRdh/KnP’ /KpP/KoCRdh/KHP /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KBP/KoCRdAu/KpP /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP! /KtP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP /KDP/KaP/KDP/KaP/KlP/KoCRdE \n/KuMP /KCPdKrPACdKu /KoP/KaP /KHP/KoCRdAP/KnMP/KoCRdhC /KBP/KoCRdAP/KHP/KcP /KoCRdh/KvP/KpP/KaP/KoCRdAC/KaP/KoCRdE /KCP/KoCRdhC/KnP/KpP/KoCRdAP/KcP /KpP/KcP/KoCRdAC/KnP /KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KoCRdh.l/KCP/KnnP /KCP/KoCRdhC/KnP \n/KBMP/KAvPRrPMP /KCP/KoCRdhC/KnP/KpP/KoCRdAP/KcP /KpP/KcP/KE /KaP/KGP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KBP/KoCRdi/KaP /KGMP/KoCRdAu/KaP/KoCRdAP/KE /KaP/KGP/KaP/KoCRdAC/KvP!  \n/KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP/KnP/KoCRdE /KcP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m/KpP /KBMP/KpP /KHPyPdt  /KpMP/KoCRdg/KtP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP \n/KBP/KtP/KaP/KoCRdhC-  \n“/KrP/KE/KHP /KoCRdh/KDP/KsP/KoCRdAP/KaP/KoCRdhC /KuP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAC/KvP /KCMP/KoCRdhC.l /KtP/Kh/KlP/KoCRdE /KcP/KAdusvPrP/KGP-/KcP/KAdusvPrP/KGP/KpP /KnP/KoCRdhC/KlP/KvP/KoCRdi-/KnP/KcP/KpP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC /KAP \n/KA/KvvP/KoCRdi-/KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP /KBMP/KcP/KaP /KcP/KHP/KoCRdAC /KCMP /KoCRdE /KaP/KE, /KA/KuP/KvP/KoCRdi /KpMP/KoCRdAP/Kh /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP /KAP /KDP/KoCRdi/KoP/KcP/KoCRdi/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KuP/Kh/KnP \n/KoP/KlHP/KoCRdAP/KcP/KoCRdAC /KCMP /KoCRdE /KoCRdh.l/KaP/KAC/DPdKP /KpP/KoCRdAP/KoCRdh.m/KaHP /KuP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAC/KvP /KCMP/KoCRdhC.l /KAP /KAP/Kh /KoP/KoCRdg/KvvP /KGMP/KcP/KlP/KoCRdE /KntMP/KoCRdAP/KcMP /KCMP/KoCRdhC.l! /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdAP \n/KDP/KoCRdhC/KuP /KtP/KcP/KnP?”  \n/KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu /KuP/KcP/KoCRdAP/KvP/KoCRdhC/KpP /KlP/KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KHP/KpP /KBP/KoCRdi/KaP, /Ki/Kh /KuP/KoCRdi/KpMP/KoCRdAC/KcP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KoP/KoCRdg/KpMP/KoCRdAP /KGP/KoCRdE/KaP /KtP/KoCRdE/KpP/KcP \n/KtP/KoCRdAP/KoCRdh/KntMP/KpP /KoP/KlP/KoCRdg/KCCP/KoCRdAP /KDP/KoCRdE/KHP /Kg/KGMP/KoCRdAP/KcP /KBMP/KoCRdE/KaP /KBP/KoCRdAP/KaP/KoCRdg-/KlP/KoCRdAP/KoCRdh/KntP/KuP/KcP /KntMP/KoCRdAP/KcMP /KBMP/KoCRdE/KaP /KuMP/KntP/KoCRdi/KuMP/KvP/KlP/KoCRdE \n/KuP/KDKKMP/KaP /KcP/KHP/KoCRdAC/KE/DPdKP /KE/KpP-/KDP/KoCRdi/KoP/KcP/KuP/KcP /KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu /KuP/KcP/KoCRdAP/KvP/KoCRdhC /KvP/KtP/KoCRdAC/KcP /KDP/KoCRdh.l/KnMP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KaP/KGP/KaP/KoCRdE /KvP/KoCRdhC/KCP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu \n/KpMP/KoCRdh.l/KoP /KuP/KDKKMP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KcP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KA/KvP/KBMP/KoCRdg/KAP/KcP /KtP/KGP/KHP/KoCRdi /KAP /KA/KvP/KBMP/KoCRdg/KAP/KcP   \n \n \n13 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n/KcP/KonP/KoCRdi /KDP/KoCRdE/KpMP /KoP/KHP/KoCRdAC/KlP /KpP/KAvPRrPMP /KoP/KHP/KoCRdAC/KtP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdhC/DPdKP  \n/KoP/KHP/KoCRdAC/KtP /KhC /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdhC /KtP/KoCRdE /KtP/KpMP/KvP /KvP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC /KA/KoP/KGP/KcP/KoCRdi /KBcP/KHlP/KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP/KvdP/KoCRdhC /KBP/KoCRdh/KvP /KoP/KpP /KoCRdAC  \n/KCMP /KoCRdAC /KnMP /KnP/KpMP/KvP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KHP/KlP /KuP/KoCRdg/KcP_KoCRdg/KpMP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KCMP/KoCRdhC.l/DPdKP /KnP/KHP_KoCRdgu/KlP/KoCRdE /Ki/KHP/KvP /KuP/KoCRdg/KcP_KoCRdg/KpMP /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdhC/KsP/KvP /KoP /KAdusvPrP /KGP/KoCRdhC \n/KCMP /KoCRdAC /KnMP! /KlP/KvP /KlP/KCP/KaP/KaP/KoCRdAC/KvP, /KCP/KaP /KcP/KoCRdE /KtP/KoCRdhC/KsP/KvP /KCP/KoCRdh.l/KaP/KnP/KoCRdE /KCP/KaP, /KoP/KoCRdg/KpMP-/KDP/KoCRdg/KpMP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP/KoCRdE /KCP/KaP, \n/KoCRdh.l/KtP/KvP/KGP/KoCRdhC-/KlP/KoCRdsoEPyCEc/KnrP/KoCRdg/KpP /KoP/KoCRdhC/KlP/KoCRdAP /KDMP/KoCRdh.v/KcP /KCP/KaP.../DPdKP  \n../KcP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KoCRdh/KsP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KoP/KoCRdAC/KnP /KBP/KtP/KaP/KoCRdhC-  \n“/KA/KvP/KoCRdE/KcP/KoCRdE /KlP/KvP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KlP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KcP/KHP/KaP /KCMP/KoCRdhC.l, /KrP/KE/KHP /KvP/KoCRdE /KtP/KoCRdE /KAP/KvP/KBP/KoCRdE/KcP /KBMP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KoCRdh/KntP/KvP/KpP \n/KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP/KntP/KoCRdAP /KnP/KDKKMP/KoCRdgu.Pyt/KAP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KnMP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC/KpP /KuP/KoCRdAP/KcP/KoP /KoP/KtP/KoCRdAP/Kh /KCMP/KaP, /KAC/KBP/KoCRdE/KcP /KvP/Kh /KHP/KE/KnP/DPdKP /KGMP/KcP-\n/KA/KCPdKrPACdKu/KGP/KvP/KoCRdAP/KlP/KoCRdE /KDP/KoCRdhC/KuP /KvP/Kh /KtP/KcP/KnP, /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KAP/KGP/KoCRdgu/Ki /KvP/Kh /KtP/KcP/KoCRdAP/KE/KBP?”  \n/KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /KBP/KoCRdAP/KnP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KCP/KvP/KCP/KvP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KaP/KGP/KaP/KoCRdE \n/KntMP/KlP/KoCRdAC/KpP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KntMP/KlP/KoCRdAC/KpP /KhC /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE /KoCRdh/KBP/KvP/KoCRdg /KnP/KoCRdE/KaP-/KsP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC/KpP /KDP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdAP /KBP/KDKKMP/KnP! \n/KoCRdh/KBP/KvP/KoCRdg /KoMP/KoCRdh.m/KpnP/KE /KtrP/KoCRdi/KoCRdh/KnP /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdAP /KA/KvP/KHP/KoCRdAP/KcP/KlP/KoCRdE /KoCRdh.l/KCMP/KntP/KpP/KnP! /KA/KuP/KvP /KpP /KoCRdE  /KpP/KHP/KE, /KpMP/KoCRdAP/Kh-\n/KuP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC /KDP/KoCRdg/KAP/KcP/KoCRdE /KGP/KoCRdAP/KlP/KoCRdE/KoP /KCPdKrPACdKu  /KlP/KoCRdAP/KaP-/KtP/KoCRdAP/KaP/KpP /KHP/KcP/KvdP /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdAP /KGP/KoCRdi/KBP/KcP/KDMP/KvP /KuP/KoCRdgu/KtP/KoCRdAP \n/KpP/KcP/KBP! /KuP/KcP/KoCRdAP/KnP /KBMP/KvP/KoCRdE /KBP/KoCRdh/KHP/KvP /KAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KvP/KoCRdAC/KHP/KcP/KoCRdAP/KpP /KpP/KoCRdhC.m /KoP/KvP/KoCRdE/KoP /KaP/KAvPRrPMP /KpP/KAvPRrPMP /KtP/KoCRdAP/KE/KBP? \n/KBMP/KoCRdAP/KsP /KcP/KoCRdh/KHP/KnP/KoCRdi /KA/KBMP/KoCRdAP/KsP/KoCRdE /KA/KBMP/KoCRdAP/KsP/KpP /KBP/KoCRdhC/KCP /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KA/KuP/KvP /KlP/KvP /KHP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KpP/KHP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KpP/KBP/KoCRdgu/KaP /KpP/KcP/KoCRdAC/KE/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KuMP /KoCRdE /KcP /KoCRdh.l/KtP/KvP/KGP/KoCRdhC /KHP/KcP/KvdP /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdAP \n/KBMP/KoCRdE/KaP?”   \n/KpP/KoCRdh/KHP /KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /Ki/Kh /KvP/KtP/KoCRdAC/KcP/KlP/KoCRdE /KCP/KoCRdE/KnP/KvP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KvP/KtP/KoCRdAC/KcP /KGMP/KoCRdg/KoCRdh.l/KoP /KDP/KoCRdhC/KsP/KoCRdAP/KaP/KoCRdhC/KpP \n/KDP/KoCRdhC/KuP /KtP/KcP/KBP/KE /KaP/KGP/KaP /KtP/KoCRdE /KoP/KoCRdg/KpMP-/KDP/KoCRdg/KpMP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /Ki/KnP/KoCRdE /KvP/KoCRdAC /KtP/KoCRdE/KnP/KoCRdE /KoP /KAdusvPrP /KGP/KoCRdE-/KoP /KAdusvPrP /KGP /KCP/KaP/KoCRdAC/KnP /KcP/KHP/KBP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  \n/KlP/KHP/KnP /KDP/KoCRdAC/KnP/DPdKP  \n   \n/KoCRdh/KnP/KoCRdh.l/KnMP : 11 /KlP/KoCRdAP/KCP/KcDpM 2015, /KoMP/KBDP /KoP /KAdusvPrP /KpMrP/KoCRdAP : 1209 \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /14  \n \n \n/KBP/KntP/KpMP/KoCRdAu/KpP  \n/KuP/KvP/KcP/KHP /KoCRdh/KDP/KvP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KDP/KoCRdAu/KDKKMP-/KBP/KcP/KHP/KoCRdAP/KpP /KA/Kv.MPyH /KnP /KuP/KcP/KoP/KoCRdgu /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KA/Kv.MPyH /KnP /KhC /KBMP/KoCRdE/KaP /KtP/KoCRdE \n/KBMP/KoCRdhC/KlP/KuP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdhC-/KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP/KpP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP/KpP /KoCRdh/KBP/KAP/KHP /KpP/Ka.MPyH /KaP/KoCRdAP/KuP/KntP/KoCRdhC/KpP /KcP/KGMP/KoCRdg/KvP/KoCRdhC/KpP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdhC/KoP /KCPdKrPACdKu  \n/KntMP/KoCRdhC/KpP /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP  \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KsP /KAdusvPrP /KoMP/KGP/KnP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KvP/KoCRdh/KHP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoP/KlP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KtP/KpP /KoP/KlBP/Kv.MPyH /KDMP/KoCRdE /KcP/KGMP/KoCRdg/KvP/KoCRdhC ‘/KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP’ \n/KHP/KoCRdE/KnP/KoCRdAP, /KoCRdh.l/KtP/KvP/KpP/KoCRdAP /KAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KBMP/KoCRdhC/KlP/KuP/KoCRdg/KcP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE /KoCRdh/KBP/KAP/KHP/KpP /KGP/KuP/KoCRdi-/KoP/KuP /KpP/KcP/KE \n/KAu/KnP/KoCRdAP /KAP /KoCRdh/KBP/KAP/KHP/KpP /KoCRdh/KDP/KvP/KoCRdi /KntMP/KoCRdE/KpP/KnP/KoCRdAP/DPdKP /KoCRdh.l/KBMP/KvP/KoP/KoCRdg/KcP/KpP /KoCRdE  /Kg/KpMP/KDKKMP/KoCRdAP/KHP/KoCRdAP/KlP/KoCRdE /KAu/KnP/KoCRdAP, /KpMP/KoCRdAP/Kh-\n/KuP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC/KBP/KoCRdE/KcP /KoP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdE /KCP/KoCRdh.l/KaP /KtP/KoCRdE/KnP/KoCRdAP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KnP/KoCRdAC/KrP/KoCRdi /KCP/KoCRdAP/KHP-/KuP/KoCRdAP/KvP-/KtP/KaP/KpMP/KoCRdAC /KnP /KCPdKrPACdKu  /KCP/KaP/KBP/KoCRdE \n/KpP/KcP/KnP/DPdKP  \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KcP/KGMP/KoCRdg/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KpP/KHP/KaP/KoCRdAC/KvP /KHP/KoCRdE/KvP /KvP/KoCRdAC, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoP/KlP/KoCRdAP/KtP/KpP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdhC/KpP \n/KoCRdh/KBP/KAP/KHP /KCMP/KoCRdhC.l /KvP/Kh /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KtP /KCPdKrPACdKu  /KE/KpP/KntP/KoCRdAP /KBP/KoCRdi/KaP/KoCRdi/KoP /KCPdKrPACdKu  /Kg/KuP/KpP/KoCRdAP/KcP /KBMP/KAvPRrPMP /KtP/KoCRdE/KnP/KoCRdAC/KvP /KnP/KoCRdAC/KrP/KoCRdi /KnP /KCPdKrPACdKu  \n/Kg/KuP/KpP/KoCRdAP/KcP/KoCRdE /KBMP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KtP /KCPdKrPACdKu  /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KpP/KHP/KaP/KoCRdAC/KvP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KvP/Kh /KpP/KHP/KaP/KoCRdAC/KvP, /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdhC /KoP/KlP/KoCRdAP/KtP/KpP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdhC \n/KHP/KoCRdi/Kh/KnP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KA/KuP/KvP /KCMP/KoCRdhC.l, /KtP /KCPdKrPACdKu  /KvP/Kh /KCMP/KoCRdhC.l /KnP /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh/KpP/KE /KAP/KvP /KGP/KoCRdAP/KlP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP /KuP/KCMP/KoCRdAP/Kh/KnP \n/KuMP/Ka.MPyH /KaP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KGP/KoCRdAP/KlP/KsP/KoCRdAP/KaP/KoCRdhC /KpP/KHP/KBP/KoCRdAC/KE.../DPdKP  \n../KoCRdh.l/KBMP/KvP/KoP/KoCRdg/KcP/KpP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KtP /KoP/KlHP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KoP/KoCRdAP/KcMP/KoCRdE /KoP/KoCRdAP/KnP /KBP/KtP/KoCRdE /KcP/KGMP/KoCRdg/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KAC/KntMP/KoCRdAP/KlP \n/KoCRdh/KsP/KDP/KoCRdAP /KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP/DPdKP /KBP/KoCRdgu/KtMP/KaP /KcP/KHP/KBP/KoCRdE /KpP/KcP/KE /KtP/KoCRdE /KAP/KntMP /KBP/KtP/KoCRdE /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE/KoP /KCPdKrPACdKu  /KBMP/KoCRdhC/KlP/KuP/KoCRdg/KcP/KsP/KaP/KoCRdAP \n/KAu/KnP/KoCRdAP/DPdKP  \n/KGP/KlP/KoCRdAC/KrP/KoCRdAP /KaP/KoCRdi/KpP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KvP/KoCRdAC /KtP/KoCRdE /KtP /KCPdKrPACdKu  /KAu/KnP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KGMP/KvntP/KoCRdAP-/KDP/KoCRdgu-/KGMP/KvntP/KoCRdAP /KuP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdE /KCP/KoCRdh.l/KaP \n/KAu/KnP/KoCRdAP, /KvP/Kh /KnP /KCPdKrPACdKu  /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KAu/KnP/KoCRdAP, /KuP/KCMP/KoCRdAP/Kh/KnP /KpP/KHP/KnP/KoCRdAP /KtP/KoCRdE /KoCRdh/KBP/KoP/KoCRdAC/KcP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP/DPdKP /KoP/KoCRdE /KvP/Kh, \n \n \n \n15 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n/KntMP/KoCRdhC/KpP /KAP/KntMP /KBP/KtP/KoCRdE /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP /KcP/KGMP/KoCRdg/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KuP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KCP \n/KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/DPdKP /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP 1 /KuP/KoCRdh/KHP/KaP /KoCRdh/KDP/KvP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KCMP/KoCRdhC.l /KvP/KoCRdh/KHP /KtP/KoCRdE /KuP/KoCRdE/KvP/KoCRdhC/KE /KCMP/KvP/KoCRdAC/KlP/KoCRdE /KDP/KoCRdE/KcP/KoCRdhC /KaP/KoCRdAP/KGP/KnP, /KoP/KBMP \n/KpP/KoCRdAP/KtP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KcMP/KrP/KoCRdAP/KE/KaP/KoCRdE /KCMP /KoCRdAC /KvP, /KlP/KoCRdAP/KncP /KoCRdh/KBP/KAP/KHP /KoCRdh/KDP/KvP/KpP /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC/KpP /KBP/KoCRdE/KsP/KonMP/KoCRdAP/KpP \n/KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP /KpP/KcP/KBP /KCMP /KoCRdAC /KvP/DPdKP  \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KtP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP /KoCRdh/KHP/KoP/KoCRdAP/KBP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KpP/Ka.MPyH /KaP/KoCRdAP/KuP/KntP/KoCRdhC /KGMP/KvP/KGP/KcP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KBMP/KoCRdhC/KlP/KuP/KoCRdg/KcP \n/KoP/KoCRdE /KvP/KoCRdh/KHP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KE/KpP /KoCRdE  /KoCRdh/KDP/KrP/KoCRdAP/KDP/KoCRdhC/KpP /KDP/KoP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KnP/KHP_KoCRdgu/KlP/KoCRdE /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP-/KuP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KCP \n/KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP /Ki/KHP/KvP /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KtP/Kh/KlP/KoCRdE /KlP/KoCRdAP/KncP /KBP/KoCRdg/KDKKMP/KHP/KoCRdE-/KBP/KoCRdg/KDKKMP/KHP/KoCRdhC/KntP/KoCRdAP /KGP/KoCRdAP/KlP/KlP/KoCRdE, /KBP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KpP/KoCRdhC.m /KoP/KBMP \n/KBP/KoCRdAP/KHP/KcP/KoCRdE /KcP/KHP/KoCRdAC /KCMP /KoCRdAC /KnMP, /KtP/KoCRdE /KE/KBP/KoCRdE /KvP/KoCRdE /KpP /KoCRdE /KaP/KoCRdAP/DPdKP   \n/KDP/KcP/KBP/KttP/KoCRdAP/KuP/KcP /KA/KoCRdh/KBP/KnP/KoCRdE /KAP/KsP-/KBMP/KGP/KnP /KoMP/KoCRdg/KcP_KoCRdgu /KBMP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KoCRdh.l/KBMP/KvP/KoP/KoCRdg/KcP/KpP/KoCRdAP /KoP/KlP/KE /KnP /KCPdKrPACdKu /KE \n/KuP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdE /KCP/KoCRdAP/KHP-/KuP/KoCRdAP/KvP /KCP/KaP/KaP/DPdKP /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE /KHP/KlP/KHP_KoCRdgu /KCPdKrPACdKu  /KoP/KBMP /KoP/KlP/KoCRdAP/KtP/KpP /KaP/KoCRdi/KpP /KcP/KHP/KoCRdhC /KAP \n/KCP/KoCRdAP/KcP_KoCRdgu /KBP/KoCRdAP/KuP/KoCRdgu/KnP /KcP/KGMP/KoCRdg/KoCRdh/KvP/KrP/KoCRdi/KCPdKrPACdKu /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KcP/KHP/KoCRdAC/KnMP/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KA/KuP/KvP /KCP/KoCRdAP/KcP_KoCRdgu /KoP/KlP/KoCRdAP/KAdusvPrP/KGP /Ki/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE-\n/KBP/KoCRdAP/KnP/KlP/KoCRdE /KaP/KGP/KaP /KcP/KHP/KoCRdAC/KvP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KA/KuP/KvP/KoCRdi /KcP/KGMP/KoCRdg/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KAP /KHP/KlP/KHP_KoCRdgu /KCPdKrPACdKu  /KoP/KBMP /KpP /KoCRdg /KoMP/KaP-/KCMP /KoCRdE /KlP \n/KpP/KcP/KoCRdAC/KnP /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KGP/KuP/KpP /KoCRdh.l/KtP/KtvyP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP /KpP/KcP/KE /KaP/KGP/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP/DPdKP /KuP/KoCRdAP/KvP /KuP/KcP/KoP/KoCRdAP/Kh/KnP/KoCRdE /KGP/KuP-/KoP/KuuP \n/KoMP/KoCRdg/KcP_KoCRdgu /KBMP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KuP/KoCRdh/KHP/KaP /KGP/KuP /Kg/KntMP/KaP /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC/KpP/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC/KpP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KpP \n/KuP/KoCRdAP/KCMP /KoCRdgu  /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdE /KGP/KuP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KtP/KoCRdE /KnP /KCPdKrPACdKu /Kh /KpP/KcP/KBP /KCMP /KoCRdAC /KvP/DPdKP /KtP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP /KoCRdh/KGP/KvP/KnP/KoCRdhC/KlP/KoCRdE /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdE /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC \n/KAu/KnP/KoCRdAP..., /KnP/Kh/KlP/KoCRdE /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdE /KoCRdh.l/KoP/KrP/KoCRdAP/KvP-/KCP/KuMP/KaP/KGP/KcP /KAP /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdE /KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP-/KuP/KoCRdg/KnP/KoCRdAP /KAu/KnP.../DPdKP \n/KA/KBP/KoCRdAC/KpP /KoP/KoCRdAP/KDMP/KvP /KpP/KoCRdhC.m /KcP/KHP/KnP..., /Kh/KnrP/KoCRdAP/KoCRdh/KDP/DPdKP  \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu /KGP/KoCRdAP/KlP/KpP /KDP/KoCRdgu/KcP/KoCRdhC /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KA/KoCRdh.l/KCMP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoCRdh/KBP/KvP/KoCRdg /KoP/KsP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC/KE \n/KtP/KoCRdAP/KnP-/KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP /KtP/KoCRdAP/KE/KBP/KoCRdi /KnP /KCPdKrPACdKu  /KvP/KoCRdhC/KpP /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KHP/KE/KnP/DPdKP /KpMP/KoCRdAP/Kh-/KuP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC /KAP /KcP/KHP/KoCRdAC/KpP \n/KBP/KoCRdE/KsP/KonMP/KoCRdAP /Kh/KnrP/KoCRdAP/KoCRdh/KDP/KuP/KcP /KGP/KuP-/KoP/KuuP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KA/KoCRdh.m/Kv.MPyH /KnP/KlP /KcP_KoCRdgu/KuP /KDP/KoCRdE/KBP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KcP/KGMP/KoCRdg/KvP/KoCRdhC \n/KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KA/KuP/KvP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP /KcP/KHP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE /KGP/KuP-/KoP/KuuP /KpP/KcP/KoCRdAC/KlP/KoCRdE /KoP/KlP/KoCRdAC/KE /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdE /KaP/KGP/KnP \n/KCP/KoCRdh.l/KaP/KnP/KoCRdi-/KCP/KoCRdh.l/KaP/KnP/KoCRdi, /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KoCRdh/KsP/KDP/KoCRdAP /KHP/KoCRdi/Kh/KnP/KoCRdi /KuMP/KoCRdh.v/KcP/KCMP/KoCRdAP /KaP/KoCRdE/KBP/DPdKP /KnP/KoCRdAC/KBP/KoCRdhC/KCP /KtP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdE /KpMP/KoCRdAP-\n/KuP/KoCRdhC /KaP/KoCRdE/KnP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu  /Ki/KpP/KcP /KDP/KoCRdi/KoP/KcP /KucP/KBMP/KoCRdAP/KsP /KHP/KE/KnP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoP/KoCRdE /KvP/Kh /KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KCP/KoCRdAP/KHP-/KuP/KoCRdAP/KvP \n/KHP/KoCRdi/Kh/KnP/KoCRdE /KoCRdh/KBP/KAP/KHP/KpP /KGP/KuP /Kg/KoCRdh/KntMP /KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KDP/KoCRdgu /KBMP/KoCRdAC/KrP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC /KAP /KDP/KoCRdgu/KntP/KoCRdAP /KBMP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC/KtP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP \n                                                           \n1 /KoCRdh/KBP/KAP/KHP/KpP  \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /16  \n/KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP /KcP/KHP/KoCRdAC/KnMP, /KnP/KHP_KoCRdgu/KlP/KoCRdE /KBMP/KoCRdAC/KrP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC/KlP/KoCRdE /KtP/KoCRdE/KntMP /KcP/KHP/KvP/KoCRdE, /KnP/KoCRdhC/KvP/KoCRdgu /KoP/KlP/KoCRdAP/KAdusvPrP/KGP /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu \n/KBMP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KtP/KoCRdi /KAP /KCMP/KoCRdi/KntP /KBMP/KoCRdAP/Kh/KrP/KoCRdi /KlP/KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KHP/KlP/KoCRdE /KnP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP /KaP/KGP/KoCRdAu/KvP/KoCRdE/DPdKP /KA/KoP/KGP/KcP/KoCRdE /KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP \n/KsP/Kp.MPyH /KnP/KoCRdAP, /KtP/KoCRdE/KpP/KcP /KoP/KlP/KnMP/KcDpM/KvP /KnP/KoCRdhC/KvP/KoCRdgu /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE /KpP /KoCRdE /KoCRdh/KvP/KHP/KoCRdAP/KcP.../DPdKP  \n../KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdE /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC /KAu/KnP/KoCRdAP /KlP/KoCRdgu/KaP /KucP/KoMvP /KCMP/KaP/DPdKP /KlP/KoCRdgu/KaP /KAC /KDP/KoCRdg/KAP/KcP/KoCRdE /KtP/KoCRdE \n/KpMP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/Kh-/KuP/KoCRdhC/KvP/KoCRdAP/Kh, /KcP/KHP/KvP/KoCRdAP/Kh /KAP /KGP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdhC-/KoP/KsP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC /Kh/KnrP/KoCRdAP/KoCRdh/KDP /KA/KHP/KoCRdhC/KuP/KcP /KoCRdh/KvP/KBMP/KcDpM/KcP /KpP/KcP/KoCRdAC/KE/DPdKP \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KBMP/KoCRdhC/KlP/KuP/KoCRdg/KcP /KvP/KlP/KHP/KcP /KGP/KoCRdAP/KlP, /KoP/KBMP /KtP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP /KaP/KoCRdi/KpP /KGP/KoCRdAP/KlP/KlP/KoCRdE/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KE/KpP-\n/KDP/KoCRdi/KoP/KcP/KlP/KoCRdE /KnP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP /KGMP/KoCRdE/KcP/KoCRdAP-/KGMP/KoCRdE/KcP/KoCRdhC /KtP/KoCRdE /KAP/KvP /KtP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP /KAP/KvP /KtP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC /KoCRdh/KpP/KE \n/KtP/KoCRdAP/KE/KnP /KAP/KoCRdh/KpP /KoP/KcP/KoCRdAP/KDMP/KoCRdE/KpP /KBMP/KoCRdi/KtP /KoCRdh/KpP/KE /KpMP/KoCRdAP/KE/KnP/DPdKP /KtP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP /KpMP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KoMcP/KoCRdAP/KDDMP/KpP /KBMP/KoCRdi/KtP \n/KBMP/KoCRdE/KaP /KAP /KtP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP /KE/KvP/KoCRdE-/KGP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KpP /KoCRdg /KntP/KoCRdg/KlP/KoCRdAC/KnP/KoCRdhC-/KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC /KBMP/KoCRdE/KaP/DPdKP  \n../Ki/KvP/KoCRdAP /KoP/KlP/KoCRdAP/KtP/KoCRdi/KpP /KBP/KoCRdhC/KCP /KAP /KoP/KlBP/KvDMP/KoCRdhC /KoP/KBP/KHP/KpP /KBP/KoCRdhC/KCP /KE/KHP/KoCRdE/KvP /KoP/KlBP/KvDMP \n/KoP/KoCRdgu/KncP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KcP/KHP/KBP/KoCRdE /KpP/KE/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KtP/KoCRdE /KoCRdh/KDP/KvP/KoCRdAP/KvP/KoCRdg/KoCRdh/KDP/KvP/KpP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KpP /KpP/KoCRdAP/KtP /KtP/KpMP/KvP/KoCRdE \n/KvP/KlP/KHP/KcP /KHP_KoCRdg/KA /KaP/KGP/KoCRdAC/KnP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KnP/KpMP/KvP/KoCRdE /KDP/KoCRdi/KoP/KcP/KoCRdAP/KpP /KpMP/KGP/KnP/KoCRdAP /KHP/KoCRdi/Kh /KCMP /KoCRdAC , /KtP/Kh/KaP/KoCRdE /KGP/KoCRdAP/KlP/KoCRdi-\n/KoP/KlP/KoCRdAP/KtP /KAP /KoP/KcP/KoCRdi-/KoP/KlBP/KvDMP/KoCRdhC/KpP /KoP/KHP/KrP/KoCRdi/KGP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KHP/KoCRdi/Kh/KnP/KoCRdE /KAP/KoCRdh/KBP /KcP/KHP/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KE/KpP /KGP/KoCRdAP/KlP /KcP/KoCRdh/KHP/KnP/KoCRdi, /KAP/KvP/KoCRdE /KGP/KoCRdAP/KlP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KBMP/KoCRdhC/KlP/KuP/KoCRdg/KcP/KoCRdi/KpP /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP-/KDKMP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP/DPdKP \n/KCP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP-/KDKMP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP /KhC /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KAP/KvP /KGP/KoCRdAP/KlP/KlP/KoCRdE /KopP /KoCRdgu /KoCRdh.l/KaP/KrP/KoCRdAP-/KpP/KoCRdAu/KaP/KoCRdE/KoCRdh.l/KtP/KrP/KoCRdAP/KpP /KtP/KoCRdE \n/KoCRdh/KBP/KAP/KHP /KHP/KoCRdi/Kh/KE /KnP/Kh/KlP/KoCRdE /KlP/KoCRdAP/KnP/KoCRdAP-/KoCRdh/KuP/KnP/KoCRdAP/KpP /KoP/KcP-/KoP/KlP/KoCRdAP/KtP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KoP/KcP-/KoP/KlBP/KvDMP/KoCRdhC/KpP \n/KoP/KlBP/KvDMP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KE/KpP/KntP/KoCRdAP /KvP/KsP /KoP/KlBP/KvDMP /KtP/KcP_KoCRdgu/KcP /KonMP/KoCRdAP/KoCRdh/KuP/KnP /KBMP/KoCRdE/KaP /KtP/KoCRdAP /KcP/KHP/KaP /KCMP /KoCRdAC, \n/KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KE/KpP/KcP/KoCRdAP /KuP/KoCRdAP/KCMP /KoCRdgu  /KE/KpP/KntP/KoCRdAP /KoCRdh/KBP/KlP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdi /KnP /KCPdKrPACdKu  /KBP/KoCRdh/KcMP/KrP/KoCRdE /KcP/KHP/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KtP/KoCRdE /KoCRdh/KBP/KAP/KHP-\n/KDP/KoCRdAP/KvP/KpP /KpMP/KCP/KcDpM /KBP/KoCRdh/KcMP /KcP/KHP/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP  \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP-/KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdhC/KpP /KoCRdh/KBP/KAP/KHP/KpP /KuP/KoCRdAP/KCMP /KoCRdgu  /KlP/KoCRdAP/KnP/KoCRdAP-/KoCRdh/KuP/KnP/KoCRdAP/KpP /KhC/KHP/KoCRdi /KlP/KvP/KoP/KoCRdAP \n/KcP/KHP/KoCRdAC/KnP /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdAP/KnP-/KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KlP/KvP/KoCRdi/KvP/KoCRdg/KpP /KoCRdgu /KaP /KoP/KoCRdg/KAP/KGP/KnP /KpP/KoCRdh.v/KcP/KAC/KvP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP \n/KlP/KvP/KoCRdi/KvP/KoCRdg/KpP /KoCRdgu /KaP/KnP/KoCRdAP/KpP /KoP/KoCRdhC/KlP/KoCRdE /KoP/KlP/KoCRdAP/Ku.MPyH /KnP /KBMP/KoCRdE/KaP /KtP/KoCRdAP /KcP/KHP/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KlP/KoCRdgu/KaP /KucP/KoMvP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KDP/KoCRdgu \n/KGP/KoCRdAP/KlP/KpP /KDP/KoCRdgu /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KpP /KBP/KoCRdhC/KCP/KpP /KtP/KoCRdE /KDP/KoCRdgu/KntP/KoCRdAP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP-/KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdhC /KA/KoCRdh.l/KCMP /Ki/KpP/KcP /KonMP/KoCRdAP/KrP/KoCRdhC \n/KoP/KlBP/KvDMP /KonMP/KoCRdAP/KoCRdh/KuP/KnP /KpP/KcP/KBP/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KlP/KvP/KoCRdg/KpMP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KoMP/KoCRdhC/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KpP \n/KcP/KonP/KoCRdAP /KCP/KoCRdh.l/KaP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KsP/KoCRdAP/KvP /KBP/KvP/KoCRdAC/KpP /KCMP /KoCRdAC  /KtP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KlP/KvP/KoCRdg/KpMP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KlP/KvP/KoCRdg/KpMP/KpP /KGMP/KcP   \n \n \n17 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n(/KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP) /KAP /KGMP/KcP/KpP (/KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KpP) /KoP /KAdusvPrP /KGP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KpP /KoP/KlP/KoCRdgu/KHP (/KoP/KlP/KoCRdAP/KtP) /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi \n/KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KoMP/KoCRdhC/KaP /KBP/KoCRdh/KvP /KCP/KaP/KnP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KAP/KvP/KoCRdE /KGP/KoCRdAP/KlP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP /KA/KoP/KGP/KcP/KoCRdE /KoP/KBMP \n/KoCRdh/KDP/KrP/KoCRdAP/KDP /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KE/KpP /KtP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP /KDP/KoP/KoCRdi /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP /KBP /KAdusvPrP /KGP/KaP/KoCRdi/KcP/KlP/KoCRdE /KcP/KHP/KoCRdAC/KnP, /KBP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KpP/KoCRdhC.m /KGP/KoCRdAu/KAdusvPrP/KAP/KCPdKrPACdKu \n/KlP/KoCRdg/KlBP/Kh, /KpP/KoCRdi/KaP/KpP/KoCRdAP/KnP/KoCRdAP, /KAP/KoP/KoCRdAP/KlP, /KoCRdh/KDP/Ka.MPyH /KaP/KoCRdhC /Kh/KnrP/KoCRdAP/KoCRdh/KDP/KlP/KoCRdE /KcP/KHP/KoCRdAC/KnP, /KtP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoP/KlP/KoCRdAP/KtP/KoCRdi \n/KHP/KntP/KaP/KoCRdE/DPdKP /KnP/KHP_KoCRdgu/KlP/KoCRdE /KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/KaP /KpP/KoCRdi/KvP /KBP /KAdusvPrP /KGP/KaP/KoCRdi/KcP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KAP/KoCRdh/KBP /KoP/KlP/KoCRdAP/KtP/KpP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP-/KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdhC/KpP \n/KoCRdh/KBP/KAP/KHP/KlP/KoCRdE /KoP /KAdusvPrP /KGP /KDP/KoCRdAC/KnP /KtP/KoCRdE /KBMP/KoCRdhC/KlP/KuP/KoCRdg/KcP/KBP/KaP/KoCRdAP /KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KDP/KoCRdE/KnP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KoCRdh/KpP \n/KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP/KpP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP/KpP /KoCRdh/KBP/KAP/KHP /KvP/Kh /KHP/KE/KnP, /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KnP /KCPdKrPACdKu  /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KtP/KoCRdE/KpP/KcP/KoCRdAP \n/KtP/KoCRdg/KDKKMP/KoCRdAC /KCMP /KoCRdAC  /KoP/KoCRdE /KuP/KCP/KoCRdAP/KoP/KntP/KoCRdAP /KGP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdhC /KAP /KuP/KoCRdAP/KvP /KoP/KoCRdAP/KE /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP/KpP /KoCRdh/KBP/KAP/KHP \n/KpP/KcP/KoCRdAC/KE /KAP /KtP/KoCRdE/KpP/KcP/KoCRdAP /KpP/KlP /KCMP /KoCRdAC  /Ki /KE/KpP/KoCRdi/KntP/KoCRdAP /KGP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdhC /KAP /KuP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KCP/KoCRdi/KntP/KoCRdAP /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP \n/KoCRdh/KBP/KAP/KHP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpP/KoCRdh.v/KcP/KnP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KE/KpP/KcP /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KnP /KCPdKrPACdKu  /KhC/KHP/KoCRdi /KvP/Kh /KvP/KoCRdE /KHP/KE/KnP /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdE/KpP/KcP \n/KuP/KCP/KoCRdAP/KoP/KntP/KoCRdAP /KGP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdhC/KlP/KoCRdE /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC /KGP/KoCRdE/KaP, /Ki/Kh /KaP/KDKKMP/KpP/KoCRdAP-/KaP/KDKKMP/KpP/KoCRdhC.m/KpP (/KBP/KcP-/KpP/KoCRdh/KvP/KrP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KpP) \n/KoCRdh/KBP/KAP/KHP/KoCRdhC-/KoP/KlBP/KvDMP /KA/KoCRdh.l/KDMP/KpP /KoP/KppP/KnP /KBMP/KoCRdE/KaP /KAP /KE/KpP/KntP/KoCRdAP/KBP/KaP/KoCRdAP/KpP /KpP/KlP /KoP/KppP/KnP \n/KBMP/KoCRdE/KaP.../DPdKP  \n/KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC/KpP /KBP/KoCRdAP/KnP /Kg/KntMP/KBP/KoCRdAC/KnP /KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdg/KCMP/KaP/KrP/KoCRdAC/KvP-  \n“/KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdE /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC /KAP/KE/KBP?”  \n/KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP /KA/KuP/KvP /Kg/KDP/KoCRdAP/KcP/KnP/KoCRdAP /KDP/KoCRdE/KpMP/KBP/KoCRdAC/KnP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KtP/KoCRdE/KnP/KoCRdE /KA/KHP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KoP/KBMP /KBMP/KoCRdAP/KcP /KDP/KoCRdE/KBP/DPdKP”  \n/KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP/KpP /KBP/KoCRdAP/KnP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KGP/KoCRdg/KlP /KBMP/KAvPRrPMP /KcP/KGMP/KoCRdg/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KoCRdh/KDP/KoP /KnP/KpP/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP/DPdKP \n/KcP/KGMP/KoCRdg/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KlP/KoCRdg/KDKKMP/KoCRdhC /KvP/KoCRdE /KvP/KoCRdhC/KpP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /Kg/KntMP/KoCRdAu/KvP/KoCRdE /KAP /KvP/KoCRdE /KvP/KoCRdhC/KpP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KpMP/KoP/KoCRdAu/KvP/KoCRdE, \n/KoCRdh/KnP/KcP/KoCRdh.l/KCMP/KrP/KoCRdAP /KpP/KAvPRrPMP /KoP/KBMP /KoCRdh/KDP/KoP /KDP/KoCRdE/KpMP/KoCRdAC/KnP /KcP/KHP/KoCRdAC/KnMP/DPdKP  \n/KcP/KGMP/KoCRdg/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP/KuP/KcP /KvP/KtP/KoCRdAC/KcP /KuP/KoCRdh/KDKKMP/KnP/KoCRdE /KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KtMP /KuP/KDKKMP/KaP /KtP/KoCRdE /KlP/KvP/KoCRdE-/KlP/KvP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP \n/KcP/KHP/KaP /KCMP /KoCRdAC /KnMP /KtP/KoCRdE /KDP/KoCRdgu /KoP/KoCRdAP/KE /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC/KpP /KlP/KoCRdAP/KAdusvPrP/KGP /KpP/KcP/KnP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KE/KpP /KoP/KoCRdAP/KE /KpP/KHP/KBP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE \n/KDKP/KoCRdE/KcMP /KoP/KE/KuP/KcP /KnP /KCPdKrPACdKu /Kh /KHP/KE/KnP/DPdKP /KA/KpMP/KoCRdg/KvP/KpP/KoCRdAP /KDKP/KoCRdE/KcMP /KoP/KoCRdAP/KE /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /KvP/Kh /KBMP/KoCRdE/KaP, /KoP/KHP/KcP/KGP /KAdusvPrP /KtP/KoCRdAP \n/KBMP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoP/KlP/KoCRdAP/KtP/KpP /KAP/KoMP/KoCRdAP/KlP/KoCRdE /KlP/KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KHP /KBP/KvvP /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdE /KcP/KHP/KoCRdAC/KnMP/DPdKP /KoP/KlP/KoCRdAP/KtP/KpP /KBP/KoCRdg/KcMP/KoCRdi-/KuP/KoCRdg/KcP/KoCRdAP/KvP \n/KoP/KBMP /KBP/KoCRdAC/KoP/KaP/KoCRdE /KcP/KHP/KoCRdAC/KnMP, /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KAP/KGP/KoCRdgu /KBP/KoCRdh/KcMP /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KBP/KoCRdAP/KtP/KBP /Kg/KoCRdh.l/KCP/KnP /KvP/KoCRdAC /KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KtMP /KoCRdh.l/KoP/KAdusvPrP/KHP/KoCRdE/KoP/KcP \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /18  \n/KBP/KoCRdAP/KBP/KoCRdAP /KoCRdh/KDP/KoP /KDP/KoCRdE/KpMP/KE /KaP/KGP/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP /KtP/KoCRdE /KAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KsP/KE/KHP /KoCRdh.l/KoP/KcP/KtP/KvP /KCMP /KoCRdAC /KnMP, /Ki /KtP/KoCRdE /KBP/KtP/KnP/KoCRdAP \n/KnP/KoCRdE/KpP/KcP/KoCRdE /KoP/KlP/KoCRdAP/KtP /KHP/KoCRdi/Kh/KpP /KvP/KoCRdAP/KnP/KoCRdE /KoP/KoCRdg/KvP/KBP /KAP /Ki/Kh /KuP/KposP/KpP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KBP/KoCRdhC/KCP/KlP/KoCRdE \n/Kgu/KuP/KcP-/KvP/KoCRdhC/KCP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu, /KpP/KlP-/KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /KpP/KcP/KoCRdAC/KnP /KE/KpP /KoP/KoCRdhC/KlP/KoCRdAP/KuP/KcP /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KntMP/KoCRdAP/KcMP /KpP/KAvPRrPMP /KDP/KoCRdE/KBP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP \n/KtP/KoCRdE /KucP/KoMvP /KoP/KoCRdAP/KlP/KvP/KoCRdE/KlP/KoCRdE /KAP/KoCRdh/KBP /KpMP/KoP/KaP /KCMP/KaP /Ki/KpP/KcP/KoCRdAP /KDKMP/KoCRdhC/KaP-/KDKMP/KoCRdAP/KaP /KDP/KoCRdE/KpMP /KoCRdh/KBP/KCCP/KoCRdE/KlP/KoCRdE \n/KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KpP/KHP/KaP/KrP/KoCRdAC/KvP-  \n“/KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdE /KoCRdh/KDP/KvP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KBP /KAdusvPrP /KGP/KaP/KoCRdi/KcP/KlP/KoCRdE /KcP/KHP/KoCRdAC /KCMP/KoCRdhC.l/DPdKP”  \n/KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KAP/KvP /KvP/KoCRdi/KpP/KoCRdh.v/KcP/KHP/KoCRdAP/KcP/KoCRdAP/KpP /KlP/KvP/KlP/KoCRdE /Kg/KlP/KpP/KoCRdhC.m /KcP/KHP/KoCRdAC/KnP /KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP \n/KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP/KoCRdi/KpP /KlP/KvP/KlP/KoCRdE /Kg/KlP/KpP/KoCRdhC.m /KcP/KHP/KBP/KoCRdE /KpP/KcP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KoMP/KHP/KcP/KlP/KoCRdE /KcP/KHP/KoCRdAC /KCMP/KoCRdhC.l /KDP/KcP/KlP/KoCRdAP/KHP/KoCRdAP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP \n/Kg/KaP/KuMP/KoCRdhC.m /KAP/KlP/KDP/KvP/KoCRdhC, /KvP/KoCRdhC/KpP /KHP/KoCRdi/KntP/KaP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KvP/KoCRdhC/KpP /KoP/KsP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC/KpP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KsP/KDMP/KoCRdAP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi/DPdKP \n/KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/Ki/KvP/KoCRdAP /KA/KuP/KvP/KoCRdE /KuP/KCP/KoCRdhC/KoP /KBP/KpMP/KcDpM/KoP /KCPdKrPACdKu  /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP /KBP/KoCRdhC/KoP /KBP/KpMP/KcDpM/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoP /KAdusvPrP /KGP /KcP/KHP/KE \n/KaP/KGP/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP”  \n/KuP/KoCRdg/KCMP/KaP/KrP/KoCRdAC/KvP-  \n“/KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdE /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP /KGP/KoCRdAP/KlP/KpP /KE/KpP/KntMP/KoCRdAP/KlP /KcP/KHP/KoCRdAC /KCMP/KoCRdhC.l?”  \n/KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP-  \n“/Ki/KvP/KoCRdAP /KA/KuP/KvP/KoCRdAP /KGP/KoCRdAP/KlP/KpP /KA/KuP/KvP /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP /KDP/KoP/KoCRdi /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP /KA/KoCRdh.l/KCMP /Ki \n/KoP/KBMP /KBP /KAdusvPrP /KGP/KaP/KoCRdi/KcP/KoCRdE/KlP/KoCRdE /KcP/KHP/KoCRdAC/KE/DPdKP /KGP/KoCRdAP/KlP/KpP /KDP/KoCRdi/KoP/KcP /KtP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP /KvP/Kh /KcP/KHP/KoCRdAC /KCMP /KoCRdAC /KnMP /KtP /KCPdKrPACdKu  /KcP/KHP/KBP/KoCRdi /KpP/KcP/KoCRdAC/KnP \n/KHP/KoCRdE/KnP/KoCRdAP /KoP/KoCRdE /KtP/KoCRdAP/KvP/KpP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC/KlP/KoCRdE /KvP/Kh /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP”  \n/KuP/KoCRdg/KCMP/KaP/KrP/KoCRdAC/KvP-  \n“/KDP/KoP/KoCRdi /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE /KE/KpP /KoCRdE /KntMP/KoCRdAP/KlP /KcP/KHP/KoCRdAC /KCMP/KoCRdhC.l?”  \n/KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP-  \n“/KvP/Kh, /KBP/KHP_KoCRdg/KnP /KHP/KoCRdh/KntP-/KHP/KoCRdh/KntP /KpP/KAvPRrPMP /KcP/KHP/KoCRdAC /KCMP/KoCRdhC.l/DPdKP”  \n/KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP/KpP /KBP/KoCRdAP/KnP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KE/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KlP/KvP/KlP/KoCRdE /KA/KvP/KoCRdE/KpP/KoCRdi /KucP/KoMvP /Kg/KoCRdh/KntMP /KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP \n/Kg/KoCRdh/KntMP /KGP/KoCRdE/KaP /KhC /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KBMP/KoCRdAP/KosP/KoCRdAP/KpP /KDP/KoCRdgu/KcP/KoCRdhC /KE/KnP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP /KtP/KoCRdE /KoCRdh.l/KtP/KvP/KGP/KoCRdhC/KpP /KoP/KBMP \n \n \n \n19 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n/KoCRdh/KpP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP-/KpP/KaP/KoCRdAP/KuP/KpP /KcP/KonP/KoCRdAP /KBP/KvvP /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KnP/KoCRdAC/KuP/KcP /KpMP/KoCRdAP/Kh-/KuP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC/KpP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KDP/KoCRdgu/KcP/KoCRdhC \n/KA/KoCRdh.l/KCMP/KE/DPdKP /KtP/KoCRdE /KcP/KHP/KBP/KoCRdi /KoP/KoCRdi/KBMP/KoCRdAP/KoCRdh/KsP/KpP /KoCRdE  /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KoP/KoCRdi/KBMP/KoCRdAP/KoCRdh/KsP/KpP /KhC /KtP/KoCRdE /KoCRdh.l/KlP/KoCRdh.l/KnMP/KaP/KoCRdAP/KAdusvPrP/KCP/KaP/KpP \n/KlP/KoCRdAu/KoP/KlP /KAP /KBP /KAdusvPrP /KGP/KaP/KoCRdi/KcP/KpP /KoP/KoCRdAP/KaP/KoCRdi /KBMP/KoCRdh.v/KcP/KpP /KlP/KoCRdAu/KoP/KlP /KE/KpP /KcP/KAdusvPrP/KGP /KvP/Kh /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KtP/KoCRdE /KoP/KoCRdE \n/Ki/Kh/KntMP/KoCRdAP/KlP /KtP/KoCRdE /KpMP/KoCRdAP/KvP-/KuP/KoCRdAP/KvP /KA/KoCRdh.l/KCMP, /Ki/KHP/KvP/KoCRdE /KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/KuP/KcP /Ki/Kh/KntMP/KoCRdAP/KlP /KtP/KoCRdhC/KBP /KoP/KpP /KoCRdAC  /KCMP/KoCRdhC.l, \n/KvP/Kh /KnP /KCPdKrPACdKu  /KcP/KAdusvPrP/KGP-/KoCRdh/KBP/KcP/KAdusvPrP/KGP/KpP /KBP/KcP-/KBP/KoCRdE/KlP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC /KGP/KcP/KoCRdh.l/KoP/KnP /KpP/KcP/KnP/DPdKP /KnP/KoCRdAC/KoP /KAdusvPrP /KGP /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KuP/KDDMP/KoCRdh/KnP \n/KBP/KDP/KaP/KvP/KoCRdE /KA/KAdusvPrP/KGP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdi/KpP /KuP/KDDMP/KoCRdh/KnP /KBP/KDP/KoCRdAC/KaP/KnP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoP/KBMP /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  \n/KcP/KoCRdh/KHP/KnP/KoCRdi /KuP/KoCRdh/KHP/KaP /KoCRdh/KDP/KvP/KpP /KlP/KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KHP-/KoCRdh.l/KBMP/KcP/KoCRdAP/KvP/KoCRdhC/KlP/KoCRdE /KE/KHP/KoCRdE/KvP /KBP/KoCRdi/KaP /Kg/KoCRdh.l/KCP/KnP /KvP/Kh, /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KCP/KoCRdg/KuP /KBMP/KAvPRrPMP \n/KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP/DPdKP /KHP/KlP/KcP/KoCRdAP /KCP/KoCRdg/KuP /KHP/KoCRdi/Kh/KnP/KoCRdE /KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC/KlP/KoCRdE /KlP/KoCRdAP/KncP /KvP/KA /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE /KGP/KoCRdAP/KlP/KpP /KAP /KBP/KoCRdAP/KcP/KHP-/KnP/KoCRdE/KcP/KHP /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE /KpP /KoCRdg /KntP/KoCRdg/KlP \n/KCMP /KoCRdAC /KnMP, /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KpP /KoCRdg /KaP /KoCRdh.l/KlP/KaP/KoCRdAP /KE/KpP /KoCRdAC /KoP /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC /KAP/KE/KBP/DPdKP”  \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KcP/KGMP/KoCRdg/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC /KtMP/KoCRdg.Pyt/KtMP/KoCRdg.Pyt/KAP/KvP /KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KtMP /KuP/KDKKMP/KaP/KoCRdAC/KvP, /KoCRdh/KpP/KE/KpP \n/KnP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdAC/KCMP/KaP/KoCRdAP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdhC/KpP /KoCRdh/KBP/KAP/KHP/KlP/KoCRdE /KA/KcMP/KoCRdAP/Kh /KoP/KoCRdAP/KE /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC /KAP/KE/KaP /KcP/KHP/KoCRdAC/KvP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP \n/KBP/KtP/KaP/KoCRdAP /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KvP/KoCRdE/DPdKP /KnP/Kh /KoCRdh/KBP/KCCP/KoCRdE/KlP/KoCRdE /KoP/KoCRdg/Kv.MPyH /KDP/KcP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC/KpP /KpMP/KoCRdAP/KvP/KoCRdi-/KuP/KoCRdAP/KvP/KpP /KoCRdh/KsP/KosP/KrP/KlP/KoCRdE /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KpP/KHP/KoCRdAC/KpP /KA/KoCRdh.l/KCMP?”  \n/KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP /KBMP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC/KtP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /Kh/KoMP/KoCRdAP/KcP/KoCRdAP /KDP/KoCRdAC/KnP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KBP/KoCRdAu/KAP, /KA/KpMP/KoCRdAC/KvP /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KBP/KoCRdAP/KnP /KpMP/KoCRdi/KoCRdh.l/KaP /KpP/KAvPRrPMP /KBP/KoCRdAP/KtP/KHP, /KBP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KnP/KoCRdhC /KnP /KCPdKrPACdKu  /KnP/KoCRdi/KHP/KoCRdhC/KAdusvPrP \n/KoP/KBMP /KvP/KoCRdE /KcP/KHP/KBP/KHP/DPdKP”  \n/KCP/KoCRdAP/KaP/KoCRdgu-/KuP/KoCRdg/KcP/KtP/KoCRdAP /Kh/KvP/KDP/KoCRdE/KoP/KcP /KA/KoCRdh.l/KCMP/KE/DPdKP /KBP/KoCRdAP/KtP/KaP-  \n“/KHP/KlP /KoP/KBMP /KlP/KoCRdAP/KCMP-/KoCRdh/KucP/KrP /KCMP/KoCRdhC.l /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KlP/KoCRdAP/KCMP /KpMP/KoCRdE/KBP/KoCRdE /KpP/KcP/KBP! /KuP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC/KaP/KoCRdE /KBP/KoCRdi/KnP/KaP/KpP \n/Kh/KAdusvPrP/KtP/KoCRdAP/KlP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KA/KuP/KvP/KoCRdE /KoCRdh/KDP/KoP /KcP/KHP/KE /KoCRdh/KDP/KrP/KoCRdAu/DPdKP”  \n/KoMP/KcP/KoCRdAP/KBP-/KlP/KoCRdAP/KCMP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KoP/KlP/KoCRdAP/KtP/KpP /KBP/KoCRdhC/KCP /KGP/KoCRdg/KvP-/KGP/KoCRdg/KvP/KoCRdhC /KoMP/KoCRdg/KcP_KoCRdgu /KBMP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KGP/KoCRdAP/KlP/KpP \n/KoP/KBMP /KsP/KoCRdAC/KosvdP/KsP/DPdKP /KvP/KoCRdE /KlP/KoCRdAP/KCMP /KpMP/KoCRdAP/Kh/KnP /KAP /KvP/KoCRdE /KoMP/KcP/KoCRdAP/KBP/KpP /KvP/KoCRdAP/Ki/KAdusvPrP /KoP/KoCRdg/KvP/KvP/KoCRdE/DPdKP /KtP/KoCRdhC/KnP/KvP \n/KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KGP/KoCRdAP/KlP/KpP /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE /KsP/KoCRdAC/KosvdP/KsP/KoCRdE /KCMP /KoCRdAC/KnMP, /KHP/KlP/KHP_KoCRdgu /KCPdKrPACdKu  /KsP/KoCRdAC/KosvdP/KsP/KoCRdE /KCMP/KoCRdhC.l/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KlP/KoCRdAP/KCMP/KlP/KoCRdE \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /20  \n/KBP/KHP_KoCRdg/KnP /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /KuP/KoCRdAu/KoCRdh/KosntP/KpP /KGP/KoCRdg/KvdP /KCMP /KoCRdAC  /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /Ki /KnP /KCPdKrPACdKu  /KCMP/KoCRdhC.l /KDP/KoCRdE/KHP/KoCRdAP-/KDP/KoCRdE/KHP/KoCRdhC/KpP/DPdKP /KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KoP/KBP \n/KcP/KAdusvPrP/KGP/KpP /KlP/KoCRdAP/KCMP/KlP/KoCRdE /KoP/KBP /KcP/KAdusvPrP/KGP/KpP /KuP/KoCRdAu/KoCRdh/KosntP/KpP /KnP/KnsP /KCMP /KoCRdAC , /KtP/KoCRdE/KpP/KcP /KtP/KcP_KoCRdgu/KcP/KnP /KaP/KoCRdi/KpP/KoCRdi/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KoP/KBMP \n/KcP/KAdusvPrP/KGP /KCMP/Kh/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KBMP/KoCRdi/KtP-/KpP/KoCRdAP/KtP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KDP/KoP /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE/KpP /KBP/KoCRdhC/KCP/KpP /KHP/KoCRdi/Kh/KE/DPdKP /KnP/KoCRdAC/KoP /KAdusvPrP /KGP /KhC/KHP/KoCRdi /KtP/KoCRdE \n/KpMP/KcP/KCP/KoCRdi /KBP/KHP_KoCRdg/KnP /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /KHP/KoCRdi/Kh/KE/DPdKP /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KlP/KoCRdAP/KCMP /KpMP/KoCRdAP/Kh/KaP/KoCRdE /KvP/Kh /KDP/KoCRdE/KBP/DPdKP /KGP/KoCRdAP/KlP/KoCRdi/KlP/KoCRdE /KA/KpMP/KvP \n/KDMP/KoCRdh.v/KcP/KpP /KtP/KoCRdE /KCP/KaP/KoCRdAC/KvP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KnP/KoCRdE/KpP/KcP/KoCRdAP /KAP/KGP/KoCRdgu /KBMP/KAvPRrPMP /KpP/KAvPRrPMP /KnP/KoCRdi/KDKKMP/KBP/KoCRdi /Kg/KoCRdh.l/KCP/KnP /KvP/Kh /KHP/KE/KnP/DPdKP”  \n/KAP/KCPdKrPACdKu/KGP/KvP /KoCRdh/KDP/KoP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoncP/KoCRdhC/KGP/KvdP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KHP/Ka.MPyH /KaP/KoCRdAP /KpP/KcP/KoCRdAC/KnP-  \n“/KDP/KoCRdg/KoCRdh/KvP/KrP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KlP/KoCRdE /KtP/KoCRdE/KnP/KoCRdE /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdhC /KCMP /KoCRdAC, /KnP/KoCRdE/KnP/KoCRdE /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdi /KnP /KCPdKrPACdKu  /KCMP /KoCRdAC /KHP/KoCRdE/DPdKP /KvP/Kh /KpP/KcP/KBP /KE/KHP/KoCRdE/KvP \n/KpP /KoCRdg /KntP/KoCRdg/KlP/KoCRdAC/KnP/KoCRdhC/DPdKP”  \n/KoP/KE/KHP /KBMP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KCP/KoCRdAP/KcP_KoCRdgu /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE /KtP/KoCRdhC/KrP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP/KaP /KoCRdh/KBP/KvP/KoCRdg /KtP/KaP/KpMP/KoCRdAC /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdE /Ki/KnP/KE/KoP /KCPdKrPACdKu  \n/KoCRdh/KsP/KDP/KoCRdAP /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/DPdKP  \n   \n/KoCRdh/KnP/KoCRdh.l/KnMP : 14 /KlP/KoCRdAP/KCP/KcDpM 2015, /KoMP/KBDP /KoP /KAdusvPrP /KpMrP/KoCRdAP : 1272   \n \n \n21 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP  \n/KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KA/KAdusvPrP/KGcP/KoCRdE/KtP/KpP /KtP/KoCRdgu/KvP /KlP/KoCRdAP/KoP /KpP/KoCRdAP/KoCRdh.m/KaHP /KoP/KlP/KoCRdAP/Ku.MPyH /KnP /KBMP/KoCRdE/KaP /KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KA/KuP/KvP \n/KtP/KoCRdE/KntMP /KlP/KoCRdAP/KoP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /Ki/KcP/KoCRdAP/KvP/KoCRdhC/KuP/KcP /KAP/KoCRdh/KBP /KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP  \n/KuP/KoCRdAC/KCMP/KaP/KoCRdAP /KoP/KoCRdAP/KaP /KtP/KoCRdE /KDP/KoCRdg/KGP/KoCRdAP/KcDpM/KuP/KoCRdgu/KtP/KoCRdAP/KlP/KoCRdE /KHP/KoCRdh.l/KnMP/KrP/KoCRdAP /KvP/KposP/KncP/KpP /KBP/KpMP/KoCRdAP/KcDpM /KBMP/KoCRdE/KaP, /KnP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdAP/KoP /KCPdKrPACdKu  \n/KE/KpP/KoCRdi /KBP/KoCRdgu/KvP /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP /KlP/KoCRdE/KGMP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KvP/KoCRdAC /KpMP/KoP/KaP/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KlP/KGMP/KoCRdAP/Kh/KcP /KBP/KpMP/KoCRdAP/KcDpM /KBMP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KtP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdi /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg \n/KBP/KoCRdE/KoCRdh.l/KoP/KrP/KoCRdAP/Kh/KE /KtP/KoCRdAP/Kh/KE, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KBP/KoCRdE/KoCRdh.l/KoP/KrP/KoCRdAP/KE/KaP/DPdKP /KnP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KtP/KoCRdAP/KDKKMP/KpP /KDP/KoCRdg/KpMP /KnP /KCPdKrPACdKu  \n/KpP/KvP/KoCRdhC /KpP/KlP/KBP/KoCRdE /KpP/KE/KaP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KcP/KB.MPyH /KBP/KoCRdhC-/KcP/KoCRdAP/Kh/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KaP/KoCRdAP/KHP/KoCRdhC /KCP/KoCRdAP/KoCRdh/KntP /KGP/KoCRdE/KaP!  \n/KHP/KoCRdh.l/KnMP/KrP/KoCRdAP/KpP /KuP/KCMP/KoCRdAP/Kh/KnP /KAP/KntMP /KlP/KoCRdAP/KoP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KA/KpP/KoCRdAP/KoP /KDMP/KcP/KnP/KoCRdhC/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KoP/KcP/KpP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC /KcP/KoCRdAP/KoMP/KvP \n/KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP /KBP/KvvP /KpP/KAvPRrPMP /KDP/KoCRdE/KaP/KpP/DPdKP /KtP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KcP/KAdusvPrP/KGP-/KcP/KAdusvPrP/KGP/KpP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP /KDMP/KcP/KnP/KoCRdhC/KuP/KcP /Kg/KntMP/KAvPRrPMP \n/KaP/KGP/KaP/DPdKP /KoCRdh/KpP/KrP/KoCRdi /KBP/KtP/KoCRdAC/KnP /KtP/KoCRdE /KcP/KoCRdAu/KDP/KoCRdhC /KHP/KE/KnP, /KnP /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh/KpP/KrP/KoCRdi /KpP/KHP/KoCRdAC/KnP /KAP/KGP/KoCRdgu/KoP /KCPdKrPACdKu  /KcP/KoCRdAu/KDP/KoCRdhC /KBMP/KoCRdE/KvP/KoCRdE \n/KnMP/KoCRdi/KDKKMP/KoCRdE /KcP/KoCRdAu/KDP/KoCRdhC /KHP/KE/KnP /KAP /KtP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdAP/KCMP /KoCRdgu /KoP /KCPdKrPACdKu  /KlP/KoCRdE/KGMP /KuMP/KoCRdAP/KoCRdh/KntP /KBP/KpMP/KoCRdicDpM /KHP_KoCRdg/KA/KE /KAP /KBP/KoCRdAP/KoCRdh/KcMP/KrP/KoCRdi \n/KAP/KBP/KE /KnP/KpMP/KvP /KcP/KoCRdAu/KDP/KoCRdhC /KpP/KHP/KBP/KoCRdAC /KAP/KoCRdh/KpP /KDP/KoCRdAP/KHP/KoCRdhC? /KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KoCRdh/KpP/KrP/KoCRdi /KhC/KHP/KoCRdi /KpP/KHP/KoCRdAC/KnP /KtP/KoCRdE \n/KpP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP/KrP/KoCRdi /KDP/KoCRdAP/KoP /KA/KpMP/KoCRdAP/KcMP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KBP/KpMP/KoCRdAP/KcDpM-/KlP/KoCRdE/KGMP/KpP /KAP/KGP/KlP/KvP /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdAC /KCMP /KoCRdAC /KnMP /KnP/KpMP/KvP /KcP/KoCRdAu/KDP/KoCRdhC \n/KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdAP /KBMP/KoCRdE/KaP?  \n/KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KnP/KoCRdE/KnP/KBP/KoCRdE /KnMP/KoCRdi/KDKKMP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KpP /KoCRdE /KlHP/KcP/KoCRdi /KpP/KlP/KaP/KoCRdAP /KuP/KoCRdgu/KtP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpP /KoCRdE /KlHP/KcP/KoCRdi /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP/KpP \n/KrP/KtvyP 2  /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpP /KoCRdE /KlHP/KcP/KoCRdi /KcP/KoCRdAu/KDP/KoCRdhC /KBMP/KGP/KBP/KoCRdAC/KaP/KoCRdE /KcP/KoCRdAP/KlP/KDMP/KoCRdg/KvP-/KA/KosntP/KrP/KoCRdAP/KlP-/KvP/KsP/KoCRdAP/KHP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpP /KoCRdE /KlHP/KcP/KoCRdi \n/KlP/KvP/KoCRdg/KpMP/KDP/KoCRdE/KsP/KoCRdAP /KGP/KHP/KsP/KcP/KlP/KoCRdE /KuP/KoCRdgu/KtP/KoCRdi /KA/KvP/KDMP/KoCRdg/KvP /KHP_KoCRdg/KA /KaP/KGP/KaP/DPdKP  \n                                                           \n2 बख होइबला य  \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /22  \n/KtP/KoCRdE /KBMP/KoCRdE/KaP /KoCRdh/KpP /KvP/Kh /KBMP/KoCRdE/KaP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KE/KnP/KoCRdE /KnP /KCPdKrPACdKu  /KBMP/KoCRdE/KBP/KoCRdE /KpP/KE/KaP /KtP/KoCRdE /KHP/KoCRdh.l/KnMP/KrP/KoCRdAP/KpP \n/KBP/KoCRdh.v/KcP/KoP/KaP, /KlP/KoCRdAP/KGMP/KpP /KGP/KoCRdg/KtP/KcP/KaP /KuMP/KoCRdAP/KGP/KoCRdg/KvP/KpP /KlP/KoCRdi/KtP/KcP 3 /KcP/KoCRdAu/KDP /KAP /KuP/KoCRdh.l/KCMP/KrP/KoCRdAP /KHP/KsP/KoCRdAP/KlP/KoCRdE /KnP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP \n/KtMP/KDKKMP/KpP/KaP /KtP/KoCRdE /KAP/KlP/KoCRdE /KA/KaP/KoCRdi/KoCRdh/KuP/KnP /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP  \n/KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KBP/KtP/KoCRdE /KBMP/KoCRdi/KcP/KoCRdE/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh.l/KoMP/KsP/KuP/KoCRdgu/KtP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KtP/KlP/KoCRdE /KaP/KGP/KnP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KoP/KoCRdAP/KcMP/KoCRdE \n/KnP/KoCRdhC/KoCRdh/KvP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KBP/KtP/KoCRdE /KvP/KoCRdhC/KvP /KnP/KoCRdi/KoCRdh/KDKKMP /Kg/KoCRdh/KntMP, /KucP/KBMP/KoCRdAP/KnP /KpP/KlP/KcDpM/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh/KvP/KsP/KoCRdsoEPyCEc/KnP /KHP/KoCRdi/Kh/KnP /KCP/KoCRdAP/KHP /KBP/KvP/KoCRdAP /KuP/KoCRdhC/KBP \n/KGMP/KDKKMP/KoCRdhC/KuP/KcP /KvP/KtP/KoCRdAC/KcP /KDP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KBP/KtP/KoCRdAC/KnP /KDP/KoCRdE/KpMP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KoP/KoCRdi/KcP /KAC /KDP/KoCRdg/KAP/KcP/KoCRdE \n/KuP/KoCRdAP/KDKKMP/KaP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE /Ki /KtP/KoCRdh/KGP /KpP/KAvPRrPMP /KnP/KoCRdAC/KrP/KoCRdAP/KcP /KBMP/KoCRdE/KaP /KCMP /KoCRdAC /KnMP /KoCRdh/KpP /KvP/Kh, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdi /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m \n/KuP/KoCRdh/KnP/KpP /KpP/KoCRdi/KntMP/KcP/KoCRdhC/KpP /KpMP/KntP-/KpMP/KoCRdg/KntP/KpP /KA/KsP/KoCRdAP/KtP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KnP/KoCRdAC/KrP/KoCRdAP/KcP /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdhC/DPdKP /KnP/KoCRdAC/KrP/KoCRdAP/KcP/KoCRdi \n/KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdAP /KvP/KoCRdE /KHP/KoCRdi/Kh/KnP/KoCRdAC/KnMP, /KpP/KoCRdAP/KoCRdh.m/KaHP /KoP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KtMP/KoCRdgu/KE /KuP/KHP/KcP /KnP/KoCRdhC/KvP/KoCRdgu /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE4 /KE/KpP/KntMP/KoCRdAP/KlP /KBP/KoCRdAC/KoP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP \n/KvP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KCMP/KaP/KoCRdAP /KtP/KoCRdE /KuP/KcP/KoCRdAP/KnP/KoCRdE /KBP/KoCRdhC/KGMP/KoCRdi /KBMP/KoCRdh.v/KcP /KpMP/KoCRdE/KnP/KpP /KCP/KoCRdAP/KoP /KaP/KGP/KoCRdAP/KE/KBP/DPdKP  \n/KGP/KoCRdi/KcP/KHP/KoCRdAP /KpMP/KoCRdE/KnP /KCMP/KoCRdhC.l /Ki/KnP/KBP/KoCRdi /KtP /KCPdKrPACdKu  /KoP/KlHP/KoCRdh.v/KcP /KpP/KAvPRrPMP /Kg/KuP/KoCRdAC/KtP /KtP/KoCRdAP/Kh/KE /KnP /KCPdKrPACdKu  /KBP/KoCRdg/KnP/KoCRdAP/KnP/KpP \n/KoP/KoCRdAP/KaP-/KlP/KoCRdAP/KaP /KaP/KoCRdh/KGP/KE /KtP/KoCRdAP/Kh/KE/DPdKP /KnP/KHP_KoCRdgu/KlP/KoCRdE /KoCRdh/KpP /KAP/KBP /KaP/KoCRdi/KpP /KuP/KoCRdh/KHP/KaP/KoCRdg/KpP/KoCRdAP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu \n/KoP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KtMP /KBMP/KoCRdAP/KnP /KpMP/KoCRdAP/Kh/KE, /KE/KpP/KoP /KAdusvPrP /KtMP/KoCRdgu /KBMP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KA/KDP/KHP/KoCRdE /KoP/KoCRdAP/KaP /KvP/KoCRdE /KBMP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KtP/KoCRdE/KntMP /KA/KpMP/KoCRdAP/KcMP/KpP \n/KoP/KoCRdhC/KlP/KoCRdAP /KuP/KcP/KHP/KpP /KoP/KlP/KE /KCMP/KoCRdhC.l, /KlP/KoCRdAP/KGMP /KlP/KoCRdAP/KoP /KnMP/KoCRdi/KDKKMP/KoCRdE /KCMP/KoCRdhC.l /KtP/KoCRdE /KaP/KoCRdi/KpP /KAP/KntMP /KBP/KtP/KoCRdE/KpP \n/KuP/KCMP/KoCRdAP/Kh/KnP /KpP/KoCRdAP/KtP /KoCRdh/KDP/KoP /KnP/KoCRdAP/KpP/KnP/DPdKP /KA/KpMP/KoCRdAC/KvP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KBP/KtP/KoCRdE /KBMP/KoCRdi/KcP/KoCRdE/KlP/KoCRdE /KuMP/KcP/KoCRdhC/KCP /KHP_KoCRdg/KA /KaP/KGP/KoCRdAC \n/KCMP/Kh/DPdKP /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KA/KvP/KoCRdg/KpP /KoCRdgu /KaP /KoP/KlP/KE /KnP /KCPdKrPACdKu  /KBP/KoCRdh/KvP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KtP/KoCRdAP/Kh /KCMP/Kh/DPdKP /KnP/KHP_KoCRdgu/KlP/KoCRdE /KpP/KoCRdAP/KtP/KoCRdi /KvP/KlP/KHP/KcP \n/KA/KoCRdh.l/KCMP/KE/DPdKP /KBP/KoCRdhC/KGMP/KoCRdAP /KBMP/KoCRdh.v/KcP/KpP /KCP/KoCRdAP/KoP/DPdKP /KE/KpP /KoCRdh/KDP/KoP /KuP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdE /KpMP/KoCRdE/KnP /KuP/KntP/KnP, /KnP/KpMP/KvP /KpP/KDP/KBP/KoCRdAP \n/KHP/KE/KnP /KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KDP/KoCRdi/KoP/KcP /KoCRdh/KDP/KoP /KBP/KoCRdhC/KAP /Kg/KpMP/KoCRdAP/KDKKMP/KaP /KtP/KoCRdAP/KE/KnP, /KnP/KpMP/KvP /KvP/KoCRdE /KpP/KDP/KBP/KoCRdAP/KpP \n/KuP/KCMP/KoCRdAP/Kh/KnP /KcP/KoCRdi/KuP/KaP /KtP/KoCRdAP/KE/KnP/DPdKP /KtP/KoCRdE/KcP/KGP/KcP /KtP/KvP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KtP/KoCRdi/KoCRdh/KDKKMP/KrP/KBP/KoCRdAC/KrP/KoCRdi/KlP/KoCRdE /KoP/KlP/KE /KaP/KoCRdh/KGP/KnP/KoCRdE \n/KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP  \n/KnP/KoCRdE/KnP/KBP/KoCRdE /KoCRdh/KpP/KE! /KDP/KlP/KpP/KaP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KntP/KoCRdAu/KaP /KtP/KoCRdAP/KE/KnP, /KntP/KcPfPr/KoCRdE/KpntP/KcP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KtP/KoCRdi/KnP/KaP /KtP/KoCRdAP/KE/KnP, \n/KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu /KaP/KoCRdi/KHP/KoCRdE-/KaP/KppP/KntMP /KBMP/KoCRdE/KaP, /KtP /KCPdKrPACdKu  /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KuP/KoCRdAP/KntP-/KuP/KoCRdg/KtP/KoCRdAP/KcDpM /KGP/KDKKMP/KBP/KDKKMP/KoCRdE/KnP/KoCRdAC /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpP/KoCRdAP/KtP/KoCRdE /KcP_KoCRdgu/KoCRdh/KpP \n/KtP/KoCRdAP/KE/KnP/DPdKP  \n                                                           \n3  आमक मोजर  \n44 िपता- िशवपूजन , बेटा- सोनेलाल आ पी सुिगया \n \n \n \n23 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KBP/KoCRdgu/KtMP/KaP /KcP/KHP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE /KA/KCPdKrPACdKu/KGP/KvP/KoCRdAP/KpP /KpP/KoCRdAP/KtP /KuP/KoCRdg/KnP/KoCRdi/KHP_KoCRdg/KpP \n/KHP/KoCRdAP/KnMP/KoCRdE /KA/KuP/KvP/KoCRdE /KoP/KlHP/KoCRdAP/KcP/KAvPRrPMP /KuP/KDKKMP/KnP/DPdKP /KnP/KoCRdE/KnP/KBP/KoCRdE /KvP/Kh /KtP /KCPdKrPACdKu  /KpP/KHP/KoCRdhC/KAdusvPrP /KuP/KoCRdg/KcP_KoCRdg/KpMP-/KuP/KoCRdAP/KnP/KcP /KpMP/KoCRdE/KnP/KoCRdE/KpP \n/KpP/KoCRdAP/KtP/KlP/KoCRdE /Ki/KtMP/KcP/KoCRdAP /KtP/KoCRdE/KnP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP-/KtP/KaP/KpMP/KoCRdAC /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KpMP/KoCRdE/KnP /KuP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KCP/KBP/KAvPRrPMP /KuP/KDKKMP/KnP/DPdKP /KnP /KCPdKrPACdKu /KE \n/KBMP/KoCRdi/KcP/KoCRdE/KoP /KCPdKrPACdKu  /KtP/KaP/KpMP/KoCRdAC-/KpMP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/Kh/KpP /Ki/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KvP/KpP /KuP/KoCRdAP/KCMP /KoCRdgu  /KtP/KoCRdAP/KcP/KoCRdAC/KvP-/KpP/KoCRdAP/KntMP/KoCRdhC/KpP /Ks.MPyH /KrP/KoCRdi/KCPdKrPACdKu/KnP-/KBP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KnP \n/KlP/KvP/KoCRdE-/KlP/KvP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KpP/KoCRdh.v/KcP/KnP/KoCRdE /KcP/KHP/KoCRdAC/KnMP /KnP/KpMP/KvP/KoCRdE /KoCRdh.l/KoMP/KsP/KuP/KoCRdgu/KtP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP \n/KuP/KoCRdg/KCMP/KaP/KoCRdh.m/KpMP/KvP-  \n“/KBP/KoCRdAu/KAP /Kg/KntMP/KaP? /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KBP/KoCRdh.l/KtP /KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KGMP/KntP/KHP/KoCRdhC /KGP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdhC /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KtP /KCPdKrPACdKu  /KoMP/KoCRdg/KcP_KoCRdgu/KE/KlP/KoCRdE \n/KaP/KoCRdE/KntP /KBMP/KoCRdE/KaP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KntP/KoCRdhC/KoMP/KvP/KoCRdE-/KntP/KoCRdhC/KoMP/KvP /KaP/KoCRdE/KntP /KHP/KoCRdi/Kh/KnP/KoCRdE /KtP/KoCRdAP/KE/KnP/DPdKP”  \n/KoCRdh.l/KBMP/KvP/KoP/KoCRdg/KcP/KpP/KoCRdAP /KoP/KlP/KE /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdh/KnP/KpP /KBP/KoCRdi/KaP /KvP/KoCRdhC/KpP \n/KaP/KGP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KvP/KoCRdhC/KpP/KoCRdi /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdAP /KvP/KoCRdE /KaP/KoCRdh/KGP/KnP/KoCRdAC/KvP, /KpP/KoCRdAu/KAP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KnMP/KoCRdi/KDKKMP/KoCRdE /KuP/KoCRdh/KnP /KBP/KoCRdAP/KtP/KaP /KcP/KHP/KoCRdAC/KvP, \n/KpP/KoCRdAP/KGP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KpP /KoCRdg /KCP/KDKKMP/KaP /KcP/KHP/KoCRdAC/KvP /KoCRdh/KpP/KvP/KoCRdE/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KlP/KoCRdi/KDKKMP/KuP/KcP /KnP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP \n/KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KuP/KoCRdh/KDKKMP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdhC /KtP/KoCRdE /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KpP/KcP/KoCRdAC/KnP /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KvP/KoCRdE /KBP/KvP/KoCRdAC /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KlP/KoCRdi/KDKKMP /KhC /KtP/KoCRdE \n/KoP/KoCRdi/KvP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/KaP /KpMP/KoCRdAP-/KuP/KoCRdhC /KpP/KAvPRrPMP /KvP/KBP/KoCRdE /KBP/KtP/KoCRdE /KcP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KlP/KoCRdE /KoCRdh/KuP/KnP/KoCRdAP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh.l/KCMP/KuP /KpP/KAvPRrPMP /KCPdKrPi/KcP/KpP /KoCRdE /Ko.MPyH /KntP/KcPfPr/KoCRdAP \n/KDP/KoCRdE/KpMP/KE /KCP/KoCRdh.l/KaP /KGP/KoCRdE/KaP /KCMP/KaP /KtP/KoCRdE /KuP/KoCRdAu/KvP/KoCRdE /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KBP/KtP/KoCRdE /KAP/KuP/KoP /KAP/KoCRdh/KBP /Ki/KCMP/KoCRdAP/Kh/KvP/KuP/KcP \n/KuP/KDKKMP/KaP/KoCRdE /KCMP/KaP /KoCRdh/KpP /Kg/KntMP/KBP/KoCRdAC/KpP /KAP/KDP/KoCRdE/KoMP /KuP/KoCRdh/KnP/KpP /KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m/KpP \n/KA/KuP/KvP/KoCRdi /KlP/KvP /KoCRdh.l/KGMP/KcP/KvP/KoCRdhC /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KvP/KCP/KoCRdAC/KnP /KtP/KoCRdE /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KBP/KtP/KoCRdE/KlP/KoCRdE /KDP/KlP/KpP/KaP /KCP/KaP/KnP /KnP/KpMP/KvP /KvP/KoCRdE \n/KpP/KDP/KBP/KoCRdAP /KBP/KoCRdE/KcP/KlP/KoCRdE /KpP/KDP/KBP/KoCRdAP /KHP/KE/KnP /KAP /KcP/KoCRdi/KuP/KoCRdAC /KBP/KoCRdE/KcP/KlP/KoCRdE /KpMP/KoCRdE/KnP /KcP/KoCRdi/KuP/KoCRdAP/KE/KnP/DPdKP /KpP/KHP_KoCRdg/KvP/KoCRdAP-/KpP/KHP_KoCRdg/KvP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu  \n/KoP/KoCRdAP/KnP-/KAP/KntMP /KGMP/KvntP/KoCRdAP /KpMP/KoCRdE/KnP /KuP/KntP/KoCRdAC/KlP/KoCRdE /KaP/KGP/KnP/DPdKP /KE/KpP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KGP/KoCRdi/KaP/KGP/KcP /KpMP/KoCRdE/KnP /KnP/KoCRdAC/KuP/KcP /KtP/KoCRdE/KntMP/KoCRdg/KAP \n/KtP/KcP/KaP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KnP/KHP_KoCRdgu/KlP/KoCRdE /KoCRdh/KpP /KuMP /KoCRdgu /KaP/KpP /KCMP/KoCRdhC.l/KCCP/KoCRdAP /KCMP/KoCRdhC.l, /KAP /KoCRdh/KpP /KnP/KoCRdhC/KlP/KvP-\n/KnP/KcP/KpP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC/KpP /KtP/KoCRdAC/KDKKMP/KuP/KoCRdh/KvP/KrP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KCMP/KoCRdhC.l, /KpP/KDP/KBP/KoCRdAP/KpP /KuP/KntP/KoCRdAu/KvP/KoCRdhC /KCMP/KoCRdhC.l /KoCRdh/KpP/KvP/KoCRdE, /KtP/Kh/KlP/KoCRdE /KpP/KHP_KoCRdg/KvP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu  \n/KBMP/KoCRdh.v/KcP /KGMP/KoCRdg/KntntMP/KoCRdhC /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP /KaP/KGP/KoCRdAu/KaP /KtP/KoCRdAP/KE/KnP/DPdKP /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /Ki/KHP/KoCRdi /KoP/KlP/KE /KoCRdh.m/KpMP/KAdusvPrP/KCP/KBP/KoCRdE /KpP/KcP/KnP/DPdKP  \n/KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /Kg/KnnP/KcP /KvP/KoCRdh/KHP /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KBP /KoCRdh.l/KoMP/KsP/KuP/KoCRdgu/KtP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KpP/KvP/KoCRdhC /KpP/KDKKMP/KoCRdAC/KpP /KpP/KAvPRrPMP \n/KDP/KoCRdi/KHP/KcP/KBP/KoCRdAC/KnP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KpP/KoCRdhC.m /KpP/KHP/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP, /KvP/Kh /KoP/KoCRdg/KvP/KoCRdh.l/KaP/KAC?” \n/KuP/KoCRdh/KnP/KpP /KDP/KHP/KpP /KoCRdAC /KnP /KA/KsP/KoCRdAP/KtP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m/KpP /KvP/KtP/KoCRdAC/KcP /KvP/KCP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /24  \n/KvP/KoCRdh.l/KCP/KnP/KoCRdE /KlP/KvP/KlP/KoCRdE /KE/KaP/KoCRdAC/KvP, /KE/KpP /KoCRdh/KDP/KoP /KuP/KoCRdh/KnP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KoCRdE/KpP /KvP/KoCRdhC/KpP-/KaP/KoCRdE /KAP/KuMP/KvP /KnP/KoCRdi/KoCRdh/KDKKMP \n/KcP/KHP/KaP/KoCRdAP /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KDP/KoCRdi/KoP/KcP /KoCRdh/KDP/KoP /KhC /KCMP/KoCRdAu/KDKKMP/KBP/KoCRdAP /KoCRdh/KpP/KE /KBMP/KoCRdh.v/KcP /KcP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP /KtP/KoCRdAP/KoCRdh/KGP /KpP/KAvPRrPMP /KGP/KlP/KoCRdAP \n/KaP/KoCRdE/KaP/KpP..!  \n../KAP/KBP /Ki /KoP/KoCRdgu/KnP/KnP /KAP/KoCRdh/KpP /KtP/KoCRdh/KGP /KpP/KAvPRrPMP /KpP/KoCRdAP/KtP /KoP/KlHP/KoCRdAP/KcP/KnP/DPdKP /KA/KpMP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE \n/Ki/KpP/KcP/KoCRdAP /Kg/KntMP/KBP/KAvPRrPMP /KtP/KoCRdE/KBP/KoCRdAC /KnP /KCPdKrPACdKu  /KDKMP/KoCRdi/KCPdKrPACdKu/KcMP /KoP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KuP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KuMP /KoCRdg /KuMP/KpP/KoCRdAP/KcP /KCMP/KoCRdi/KDKKMP/KnP..! /KtP /KCPdKrPACdKu  /KvP/Kh /Kg/KntMP/KoCRdE/KBP/KoCRdAC \n/KnP /KCPdKrPACdKu  /KA/KuP/KvP/KoCRdE /KAP/KcP/KoCRdi /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /KDP/KHP/KpP/KnP/KoCRdAP! /KAC /KuP/KoCRdh.v/KcP/KoCRdh.m/KonMP/KoCRdh/KnP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh/KvP/KBP/KntP/KBP /KpP /KoCRdE /KvP/KoCRdAP..? \n/KuP/KoCRdh.v/KcP/KoCRdh.m/KonMP/KoCRdh/KnP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KsP/KoCRdAC/KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP/KpP /KDP/KoCRdAu/KDKKMP/KlP/KoCRdE /KoCRdh/KvP/KuP/KoCRdh/KntP/KrP/KoCRdi /KoP/KpP /KoCRdAC  /KCMP/KoCRdhC.l /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdAP/KaP \n/KuP/KoP/KoCRdAC/KcP /KGP/KoCRdE/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KcP/KoCRdi/KuP/KoCRdh/KvP/KHP/KoCRdAP/KcP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KpP/KoCRdh/KHP /KDP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KoCRdh.l/KCMP/KAC, /KtP/KoCRdE /KA/KuP/KvP /KoP/KlP/KoCRdAP/KAdusvPrP/KGP/KpP \n/KGP/KaP/KnP/KoCRdhC/KoP /KCPdKrPACdKu  /Ki/KpP/KcP /KpP/KoCRdAP/KtP /KBP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KDMP/KnP /KHP/KoCRdE/KnP/KoCRdAC! /KpP/KHP_KoCRdg/KvP/KoCRdAP /KCMP/KoCRdhC.l /KnP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdE/KntP-/KBP/KoCRdi/KoCRdh/KvP/KrP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KCMP/KoCRdhC.l, /KBMP/KoCRdh.v/KcP \n/KoCRdh/KDP/KvP /KnMP/KoCRdAP/KaP-/KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP/KlP/KoCRdE /KaP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP/KE/KnP /KnP/KpMP/KvP /KtP/KoCRdAP /KpP/KAvPRrPMP /KBP/KoCRdAP/KaP-/KBP/KCCP/KoCRdAP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu /KoP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KtMP \n/KpMP/KoCRdAP/KE/KnP/DPdKP /KA/KuP/KvP/KoCRdi /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KlP/KoCRdE /KtP/KoCRdE/KnP/KoCRdE /KtP/KoCRdi/KoCRdh/KDKKMP-/KBP/KvHP/KvP /KpP/KAvPRrPMP /KvP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KCMP/KoCRdhC.l, /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KDP/KlP/KpP/KaP \n/KCP/KaP/KoCRdAC/KpP /Ki/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KvP, /KpMP/KoCRdE/KnP /KtP/KoCRdi/KnP/KoCRdAC/KpP /Ki/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KvP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KtP/KaP/KpMP/KoCRdAC-/KCP/KoCRdAP/KHP/KpP \n/Ki/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KvP, /Ki/KHP/KoCRdi /KnP /KCPdKrPACdKu  /KcP/KoCRdAP/Kh/KE-/KCMP/KoCRdhC.l/KnP/KoCRdhC /KBMP/KAvPRrPMP /KtP/KoCRdAP/KE/KnP..!  \n../KlP/KvP/KoCRdE-/KlP/KvP /KoP/KoCRdAP/KHP/KoP /KBP/KntP/KoCRdi/KoCRdh.v/KcP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KoP/KoCRdi/KvP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/KaP/KpP /KpP/KoCRdi/KntMP/KcP/KoCRdhC/KpP \n/KlP/KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KHP /KaP/KGP /KtP/KoCRdAP /KntMP/KoCRdAP/KcMP /KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdhC/DPdKP /KpP /KoCRdE /KBP/KoCRdAP/KDKKMP /KBP/KvvP /KcP/KHP/KvP/KoCRdE /KBP/KoCRdAP/KHP/KcP/KoCRdE/KoP /KCPdKrPACdKu  /KBP/KtP/KaP/KoCRdhC-  \n“/KBP/KoCRdAu/KAP, /KBP/KoCRdAu/KAP /KoP/KoCRdi/KvP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/KaP?”  \n/KpP/KvP/KoCRdhC /KuP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdE /KoP/KoCRdgu/KnP/KaP /KoP/KoCRdi/KvP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/KaP/KpP /KlP/KoCRdi/KvP/KlP/KoCRdE /Ki/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KCPdKrPi/KcP/KpP /KoCRdE /Ko.MPyH /KntP/KcPfPr/KoCRdAP/KpP \n/KoP/KoCRdhC/KvP/KoCRdi /KoP/KBMP /KAP /KGP/KoCRdhC/KnP/KoCRdi-/KvP/KoCRdAP/KDP /KvP/KoCRdh.l/KCP/KnP/KoCRdE /KcP/KHP/KoCRdAC /KtP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KvP/KoCRdhC/KvP /KGP/KHP/KcP/KoCRdAP/KE/KaP/KoCRdi /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu \n/KCMP /KoCRdE /KaP/Kh/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KlP/KoCRdAP/Kh/KpP /KBP/KoCRdi/KaP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KA/KvP/KoP/KoCRdg/KvP /KpP/KcP/KoCRdAC/KnP /KoP/KoCRdi/KvP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/KaP /KHP /KCPdKrPACdKu -/KHP_KoCRdgu /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KBP/KtP/KBP/KoCRdE \n/KvP/KoCRdE /KpP/KE/KaP/DPdKP /KtP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KpP /KoCRdE /KBP/KoCRdAP/KDKKMP /KaP/KGP /KntMP/KoCRdAP/KcMP /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdhC/DPdKP /KvP/KoCRdE /KAP/KGP/KoCRdgu /KoP/KoP/KoCRdAC/KcP \n/KuP/KoCRdh/KnP /KaP/KGP /KtP/KoCRdAP/Kh/KpP /KoP/KoCRdAP/KHP/KoP /KHP/KoCRdi/Kh /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAC/KvP /KAP /KvP/KoCRdE /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KtP/KoCRdi/KcP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KDP/KBP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /Kg/KntMP/KBP/KoCRdAC/KpP \n/KoP/KoCRdAP/KHP/KoP /KHP/KoCRdi/Kh/KvP/DPdKP /KE/KpP /KnP /KCPdKrPACdKu  /Ki/KHP_KoCRdg/KvP/KoCRdAP /KBMP/KoCRdi/KcP_KoCRdg/KpP/KoCRdAP /KoP/KlP/KE /KCMP/KoCRdhC.l, /KoMP/KoCRdhC/KnP/KoCRdAP/KE/KaP/KlP/KoCRdE /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu \n/KA/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP/KE/KaP /KDP/KoCRdAu/KDKKMP/KoCRdAC.../DPdKP \n../KoCRdh.l/KoMP/KsP/KuP/KoCRdgu/KtP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KpP/KHP/KaP/KoCRdAP /KuP/KCMP/KoCRdAP/Kh/KnP, /KuP/KnvP/KoCRdhC/KE/KuP/KcP /KvP/KtP/KoCRdAC/KcP /KcP/KoCRdi/KoCRdh/KuP \n/KaP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KcP/KoCRdi/KoCRdh/KuP /KhC /KaP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KDP/KoCRdAu/KDKKMP/KlP/KoCRdE /KtP /KCPdKrPACdKu  /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KoP/KoCRdgu/KncP /KlP/KvP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoP/KoP/KoCRdAC/KcP   \n \n \n25 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n/KtP/KoCRdAP/KE/KnP /KnP/KpMP/KvP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpP/KoCRdAP/KtP/KoCRdi /Ki/KHP/KoCRdhC /KaP/KoCRdAP/KnMP/KoCRdE /KoP/KoP/KcP/KAvPRrPMP /KaP/KGP/KnP/DPdKP /KtP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KpP/KoCRdAP/KtP /KrP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu  \n/KBMP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/KE/KnP /KrP/KoCRdAP /Ki/KtMP/KcP/KoCRdAP/KE/KnP/DPdKP /KuP/KnvP/KoCRdhC/KpP /KoCRdh/KpcP/KrP/KoCRdAP-/KpP/KaP/KoCRdAP/KuP /KDP/KoCRdE/KpMP /KoCRdh.l/KoMP/KsP/KuP/KoCRdgu/KtP/KvP \n/KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KlP/KvP /KntMP/KlP/KoCRdAC/KpP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KtP/KoCRdAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KntMP/KlP/KpP/KaP/KoCRdAC/KvP /KnP/KHP/KoCRdhC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KntMP/KoCRdAP/KcMP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KBMP/KAvPRrPMP \n/KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KoCRdh.l/KlP/KoCRdh.l/KoP/KrP/KoCRdi /KBMP/KoCRdh.v/KcP /KAP/KGP/KoCRdgu-/KuP/KoCRdAP/KCMP /KoCRdgu  /KvP/Kh /KDKP/KoCRdi/KaP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KA/KoP/KoCRdh.l/KnMP/KcP /KBMP/KoCRdE/KaP \n/KDP/KcP/KBP/KttP/KoCRdAP/KpP /KlP/KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KHP /KaP/KGP /KntMP/KoCRdAP/KcMP /KBMP/KoCRdE/KaP /KuP/KnvP/KoCRdhC/KuP/KcP /KAP/KCPdKrPACdKu/KoCRdh.m/KpMP /KGP/KcP/KoCRdAu/KvP/KoCRdE /KcP/KHP/KaP/KoCRdAC/KnMP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KvP/KtP/KoCRdAC/KcP \n/KGMP/KoCRdgu/KoCRdh.l/KlP /KpP/KAvPRrPMP /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KBP/KoCRdhC/KCP /KoP/KoCRdhC/KlP/KoCRdAP/KvP/KuP/KcP /KAP/KoCRdh/KBP /KA/KCPdKrPACdKu/KntP/KoCRdAC/KpP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KA/KCPdKrPACdKu/KntP/KoCRdAC/KpP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP /KhC \n/KtP/KoCRdE /KoCRdh/KpP/KrP/KoCRdi /KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP /KCP/KoCRdg/KBP/KoCRdAP /KoMcP/KlP /KpP/KcP/KoCRdAC/KE /KAP /KoCRdh/KpP/KrP/KoCRdi /KoMcP/KlP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh.l/KCMP/KntP/KoCRdAC/KpP /KoMcP/KlP/KCP/KoCRdi/KcP /KBP/KoCRdh/KvP \n/KtP/KoCRdAP/Kh/KE /KtP/KoCRdE /KlP/KoCRdE/KHP/KvP/KnP/KpP /KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /KvP/KoCRdAC /KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KtMP, /KoMcP/KlP/KHP/KoCRdhC/KvP /KBP/KoCRdh/KvP /KtP/KoCRdAP/Kh/KE/DPdKP /KE/KvP/KoCRdAP \n/KoCRdh/KpP/KE /KE/KppP /KoCRdE  /KlP/KvP/KpP /KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu /KoCRdh/KpcP/KrP/KoCRdAP /KBMP/KAvPRrPMP /KtP/KoCRdAP/Kh/KE? /KoCRdh/KpcP/KrP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpP/KlP/KcDpM/KpP /KA/KvP/KoCRdg/KpP /KoCRdgu /KaP /KCP/KaP/KoCRdAC/KnP \n/KA/KoCRdh.l/KCMP, /KpP/KlP/KcDpM /KCP/KaP/KoCRdAC/KnP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KoCRdAP/KvP/KoCRdg/KpP /KoCRdgu /KaP, /KAP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP /KCP/KaP/KoCRdAC/KnP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KDMP/KlP/KcDpM-\n/KDMP/KoCRdAP/KcP/KvdP/KpP /KA/KvP/KoCRdg/KpP /KoCRdgu /KaP/DPdKP /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdE/KHP/KoCRdE/KvP /KoCRdh.l/KtP/KvP/KGP/KoCRdhC/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KDMP/KcP/KlP /KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KtMP /KDMP/KoCRdAP/KcP/KvdP \n/KpP/KcP/KoCRdAC/KE.../DPdKP  \n../KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KaP/KGP/KaP/KoCRdE /KlP/KvP /KvP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KCP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE /KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /KpP/KoCRdhC.m? /KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP \n/KE/KpP-/KBP/KntntP/KoCRdhC, /KDP/KoCRdgu-/KBP/KntntP/KoCRdhC, /KnP/KoCRdhC/KvP-/KBP/KntntP/KoCRdhC, /KCP/KoCRdh.v/KcP-/KBP/KntntP/KoCRdhC, /KuP /KCPdKrPACdKu /KCP-/KBP/KntntP/KoCRdhC /KaP/KGP /KuP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KCP /KA/KuP/KvP \n/KtP/KoCRdhC/KsP/KvP /KrP/KoCRdAP/KncP/KoCRdAP/KpP /KuP/KnMP /KtP/KpMP/KvP /KoCRdh/KpP/KrP/KoCRdi /KDP/KoCRdE/KpMP/KE /KaP/KGP/KoCRdAC/KE /KnP/KpMP/KvP/KoCRdE /KvP/KoCRdE /KDP/KoCRdE/KpMP/KoCRdAC/KE /KtP/KoCRdE /KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP \n/KnP /KCPdKrPACdKu  /Ki /KoMP/KoCRdhC/KnP/KaP /KBP/KoCRdgu/KvP /KCMP/KoCRdhC.l /KtP/KoCRdE /KpP /KoCRdg /KsP/KoCRdsoEPyCEc/KoCRdh.l/KnnP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KDMP/KoCRdi/Kh /KtP/KoCRdE/KnP/KoCRdE /KBP/KcMP/KoCRdAC/KnP /KtP/KoCRdAP/Kh/KE /KoP/KoCRdE /KnP/KoCRdE/KnP/KoCRdE \n/KDMP/KoCRdi/Kh/KnP-/KDMP/KoCRdg/KAP/Kh/KnP /KA/KuP/KvP /KDMP/KcP/KlP /KDMP/KoCRdAP/KcP/KvdP /KpP/KcP/KoCRdAC/KE/DPdKP /KoP/KoCRdE /KpP/KHP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KoP/KoCRdi/KvP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/KaP/KlP/KoCRdE /KDP/KoCRdE/KpMP \n/KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KBP /KcP/KHP/KaP /KCMP/KoCRdhC.l? /KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdAP-/KuP/KoCRdg/KnP/KoCRdAP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KtP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KDMP/KoCRdh/KvP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu-/KDKMP/KoCRdE/KpP/KoCRdAP/KcP /KvP/KoCRdE /KCMP /KoCRdAC , \n/KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KtMP /KcP/KHP/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP! /KtP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC/KaP/KoCRdE /KtP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC/KpP /Kg/KuP/KoCRdAP/KrP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpP/KcP/KE /KuP/KDKKMP/KoCRdAC /KCMP/Kh/DPdKP \n/KoP/KoCRdE /KpP/KHP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KDP/KoCRdE/KpMP/KoCRdAC/KlP/KoCRdE /KAP/KoCRdh/KBP /KcP/KHP/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP..!  \n/KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KoCRdAC/KnP-/KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KoCRdAC/KnP /KoCRdh.l/KoMP/KsP/KuP/KoCRdgu/KtP/KvP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KlP/KvP /KA/KuP/KvP /KAu/KtMP/KoCRdg.Pyt/KpP/KoCRdAP \n/KpP/KoCRdAP/KtP/KlP/KoCRdE /Ki/KtMP/KcP/KoCRdAP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /Ki/KtMP/KcP/KoCRdAP /KhC /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdE /KGP/KBMP/KoCRdEcDpM /KvP/KoCRdAP/KoMP /KBMP/KAvPRrPMP /KtP/KoCRdAP/KE/KnP \n/Ki/KpP/KcP /KoCRdh.l/KtP/KvP/KGP/KoCRdhC/KpP /KAP/KoMP/KoCRdAP /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdE /KpP/KE/KaP /KtP/KoCRdAP/KE /KoP/KpP /KoCRdAC /KE/DPdKP /KuMP /KoCRdE /KcP /KlP/KvP /KGMP/KoCRdg/KlP/KaP/KoCRdAC/KvP, /KtP/KoCRdgu/KvP \n/KlP/KoCRdAP/KoP/KpP /KA/Kv.MPyH /KnP /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP, /KtP/Kh /KBP/KoCRdhC/KAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KBP/KoCRdhC/KoP-/KuP/KCP/KoCRdhC/KoP /KoCRdh/KDP/KvP/KpP /KBP/KoCRdhC/KCP /KcP/KoCRdi/KuP/KoCRdAC/KpP \n/KCMP/KaP, /Ki /KA/KDP/KHP/KoCRdAP /KlP/Kh/KlP/KoCRdE /KCMP/KoCRdhC.l/KntP/KvP/KoCRdE /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP, /KtP/KoCRdE/KpP/KcP/KoCRdAP /KAP/Kh /KDKP/KoCRdE/KcMP /KlP/KoCRdAP/KoP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /KBMP/KAvPRrPMP \n/KGP/KoCRdE/KaP, /KtP/KoCRdE /KoP/KlP/KE /Ki/KpP/KcP /KsP/KoCRdsoEPyCEc/KoCRdh.l/KDDMP/KpP /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAC, /KnP/Kh/KlP/KoCRdE /KA/KDP/KHP/KoCRdAP /KoP/KlP/KE /Ki/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KCP/KoCRdh.l/KaP \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /26  \n/KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KtP/KoCRdAP/Kh/KpP /KpP/KoCRdAP/KcP/KvdP /KBMP/KoCRdE/KaP /KBP/KpMP/KoCRdAP/KcDpM/KpP /KAP/KoMP/KoCRdAP-/KAP/KoMP/KoCRdhC /KDP/KoCRdE/KpMP/KBP/DPdKP  \n/KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KoCRdh.l/KoMP/KsP/KuP/KoCRdgu/KtP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KDP/KcP/KBP/KttP/KoCRdAP/KpP /KlP/KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KHP/KuP/KcP /KntMP/KoCRdAP/KcMP /KBMP/KoCRdE/KaP /KGMP/KDKKMP/KoCRdhC /KoCRdh/KDP/KoP \n/KDP/KoCRdE/KpMP-/KDP/KoCRdE/KpMP /KoCRdh/KvP/KcP/KoCRdAP/KoMP /KBMP/KAvPRrPMP /KcP/KHP/KaP /KCMP/KaP/KoCRdAP, /KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KoP/KoCRdgu/KnP/KaP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  \n/KDP/KoCRdE/KpMP-/KDP/KoCRdE/KpMP /Kg/KnP/KcP/KoCRdhC/KnP /KBMP/KAvPRrPMP /KcP/KHP/KaP /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdhC/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu/KpP /KlP/KvP/KpP /KucP/KoMvP /KA/KvP-/Kg/KnP/KcP/KoCRdhC/KnP \n/KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /Kg/KnP/KcP/KoCRdhC/KnP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpP /KoCRdE /KaP/KoCRdAP /KuP/KCMP/KoCRdAP/Kh/KnP /KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/KuP/KcP /KHP/KoCRdi/Kh /KCMP/Kh/DPdKP /KoCRdh/KvP/KcP/KoCRdAP/KoMP/KlP/KoCRdE /KAP/KoP \n/KBMP/KcP/KoCRdAC/KnP /KoCRdh.l/KoMP/KsP/KuP/KoCRdgu/KtP/KvP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KpP/KHP/KaP/KoCRdh.m/KpMP/KvP-  \n“/KoP/KoCRdi/KvP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP/KaP /KoP/KoCRdg/KnP/KaP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP! /KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KBP/KoCRdh.l/KtP /KGP/KoCRdE/KaP! /KA/KpMP/KoCRdAC/KvP /KtP /KCPdKrPACdKu  /Ki/KpP/KcP/KoCRdAP \n/KCP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP /KpP/KAvPRrPMP /KvP/Kh /Kg/KntMP/KoCRdAP/KE/KBP /KnP /KCPdKrPACdKu  /Ki /KoP/KoCRdg/KnP/KaP/KoCRdE /KcP/KoCRdh/KHP /KtP/KoCRdAP/KE/KnP/DPdKP”  \n/KA/KuP/KvP /KlP/KvP/KpP /KBP/KoCRdAP/KnP /KpMP/KoCRdi/KaP/KoCRdAC/KnP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KBP/KtP/KaP/KoCRdhC-  \n“/KBMP/KoCRdh.v/KcP /KcP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP /KA/KcP/KpP /KoCRdE /Ko.MPyH /KntP/KcPfPr/KoCRdAP /KDP/KoCRdE/KpMP/KoCRdAC /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAC, /KA/KpMP/KoCRdAC/KvP /KtP /KCPdKrPACdKu  /Kg/KntMP/KoCRdE/KBP/KoCRdi /KpP/KcP/KBP/KoCRdAC /KnP /KCPdKrPACdKu  \n/KpP/KoCRdAP/KtP/KlP/KoCRdE /KBMP/KpP /KoCRdg /KAP/KE/KaP/KoCRdE /KcP/KHP/KnP/DPdKP”  \n‘/KCPdKrPi/KcP/KpP /KoCRdE /Ko.MPyH /KntP/KcPfPr/KoCRdAP’/KpP /KvP/KoCRdAP/Ki/KAdusvPrP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KoCRdh.l/KoMP/KsP/KuP/KoCRdgu/KtP/KvP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KlP/KvP/KlP/KoCRdE /Kg/KntMP/KaP/KoCRdAC/KvP, \n/KA/KpMP/KvP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpMP/KoCRdE/KnP/KoCRdhC-/KBP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdhC/KpP /KoP/KlP/KE /KCMP/KoCRdhC.l, /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /Kg/Kn.MPyH /KoP/KsP/KpP /KoP/KlP/KE /KnP /KCPdKrPACdKu  /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KCMP/KoCRdhC.l, \n/KA/KpMP/KoCRdg/KvP/KpP/KoCRdAP /Kg/Kn.MPyH /KoP/KsP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KoP/KBMP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdAC/KGMP /KpMP/KoCRdE/KnP/KoCRdhC-/KBP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdhC/KpP /KBMP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KnP/KHP_KoCRdgu/KlP/KoCRdE /KpP/KoCRdAP/KoCRdh.m/KaHP \n/KoP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KtMP/KoCRdgu/KE /KuP/KHP/KcP /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KoP/KBMP /Ks.MPyH /KrP/KoCRdi/KCPdKrPACdKu/KnP /KaP/KGP/KoCRdAP /KvP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP, /KnP/KpMP/KvP /KoCRdh/KpP/KE /KE/KvP/KoCRdAP \n/KpP /KoCRdE /KaP/KpP/DPdKP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KtP/KpMP/KvP /KAu /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KoP/KBMP /Ks.MPyH /KrP/KoCRdi/KCPdKrPACdKu/KnP /KBP/KoCRdgu/KtMP/KaP /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAC, /KnP/KpMP/KvP /KoCRdh/KpP/KE /KDP/KoCRdE/KpMP/KAvPRrPMP \n/KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KtP /KCPdKrPACdKu  /KGP/KoCRdE/KBP/KoCRdi /KpP/KE/KaP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KGMP/KvntP/KoCRdAP-/KDP/KoCRdgu-/KGMP/KvntP/KoCRdAP /KDP/KoCRdE/KpMP/KoCRdAC/KnP /KAP /KAP/KoCRdh/KBP /KpP/KAvPRrPMP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KnP /KcP/KHP/KoCRdAC/KnP, \n/KtP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KpP/KoCRdAP/KtP/KlP/KoCRdE /KoCRdh/KBP/KnMP/KoCRdg/KnP /KvP/Kh /KHP/KoCRdi/Kh/KnP/KoCRdAC/DPdKP”  \n/KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KGP/KrP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KCP/KoCRdg/KuP/KCP/KoCRdAP/KuP /KuP/KoCRdh/KnP/KpP /KBP/KoCRdi/KaP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP /KoCRdh/KvP/KoCRdh/KsP/KnP/KoCRdE /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KcP/KHP/KaP \n/KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdhC/DPdKP /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /Kg/KnnP/KcP /KvP/KoCRdAC /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAC/KvP /KoCRdh.l/KoP/KoCRdh.v/KcP/KuMP /KE/KnP/KBP/KoCRdE /KtP/KoCRdE /KAP/KCPdKrPACdKu/KoCRdh.m/KpMP/KpP /KtrP/KoCRdi/KoCRdh/KnP \n/KtMP/KoCRdgu/KpP/KaP /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP  \n   \n/KoCRdh/KnP/KoCRdh.l/KnMP : 16 /KlP/KoCRdAP/KCP/KcDpM 2015, /KoMP/KBDP /KoP /KAdusvPrP /KpMrP/KoCRdAP : 1263 \n \n \n \n27 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n \n \n/KtP/KoCRdE/KntMP/KoCRdg/KAP /KGP/KcP/KDP/KoCRdAP  \n/KaP/KoCRdgu/KoCRdh.v/KcP/KuP/KoCRdg/KcP/KoCRdAP /KGP/KoCRdAP/KlP /KpP/KoCRdAP/KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdAP/KE/KBP /KcP/KHP/KE, /KtP/KoCRdE/KntMP /KlP/KoCRdAP/KoP /KBMP/KoCRdi/KcP_KoCRdg/KE /KuP/KHP/KcP /KGP/KoCRdAP/KlP/KoP /KCPdKrPACdKu  \n/KoCRdh/KsP/KDP/KoCRdAP /KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP/DPdKP /KpP/KvP/KoCRdhC /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /KDP/KoCRdgu/KcP /KcP/KHP/KvP/KoCRdE /KtP/KoCRdE/KntMP/KoCRdg/KAP /KGP/KcP/KDP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KoCRdg/KcP/KpMP/KoCRdE/KaP/KlP/KoCRdE /KuP/KoCRdh/KDKKMP/KE \n/KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP/DPdKP  \n/KtP/KlP/KoCRdg/KvP/KoCRdAP /KDMP/KoCRdAP/KcP/KpP /Ki/Kh /KuP/KoCRdAP/KcP /KaP/KoCRdgu/KoCRdh.v/KcP/KuP/KoCRdg/KcP/KoCRdAP /KGP/KoCRdAP/KlP /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KtP/Kh /KGP/KoCRdAP/KlP/KlP/KoCRdE /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP \n/KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KAP /KDP/KoCRdg/KcP/KoCRdh/KDP/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m/KpP /KGMP/KcP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KCMP /KoCRdAC /KvP/DPdKP /KHP_KoCRdg/KvP/KpP /KoCRdE  /KAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KtP/KoCRdAP/KE/KBP /KcP/KHP/KE/DPdKP \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KA/KpMP/KoCRdg/KvP/KpP/KoCRdAP /KoCRdh/KHP/KoP/KoCRdAP/KBP/KoCRdE /KHP/KlP/KcP/KoCRdi /KGP/KoCRdAP/KlP /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /KHP/KntP/KaP /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KA/KoCRdh.l/KCMP, \n/KoCRdh/KpP/KE/KpP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KDP/KoCRdE/KpMP/KBP/KoCRdE-/KoP/KoCRdg/KvP/KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP /KvP/Kh, /KGMP/KcP /KBP/KoCRdAC/KoP/KaP /KuP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KCP/KoCRdi /KoCRdh.l/KlP/KvP/KntP/KlP/KoCRdE /KpP/KoCRdi/KvP-/KpP/KoCRdi/KvP /KDP/KoCRdE/KoMP \n/KAP /KpP /KoCRdE /KnP/KE-/KpP /KoCRdE /KnP/KpP /KaP/KoCRdi/KpP/KoCRdi/KoP /KCPdKrPACdKu  /KGP/KuP/KoCRdi /KHP/KoCRdi/Kh/KE /KAP /KoP/KsP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdi /KnP/KoCRdE/KnP/KoCRdE /KuMP/KoCRdh/KDKKMP /KGP/KoCRdE/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP \n/KtP/KoCRdE /KHP/KtP/KoCRdAP/KcP /KpP/KoCRdi/KoP/KpP /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KlP/KHP/KnP/KoCRdE /KvP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KCP/KoCRdAP/KHP-/KuP/KoCRdAP/KvP /KuP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC-/KpMP/KoCRdAP/Kh/KaP/KoCRdE, /KGP/KoCRdAP/KlP/KpP \n/KCP/KoCRdAu/KpP-/KCP/KoCRdAu/KcP/KoCRdAP/KHP/KoCRdAP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KaP/KoCRdi/KpP /KAP/KvP/KoCRdi-/KAP/KvP/KoCRdi /KDP/KoCRdE/KoMP /KtP/KoCRdAP/Kh/KnP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KnP/KoCRdAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KoP/KoCRdAP/KnP/KoCRdE-\n/KAP/KntMP /KpP/KoCRdi/KoP /KHP/KntP/KaP /KGP/KoCRdAP/KlP, /KtP/KoCRdE/KnP/KE/KoP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KCP /KBP/KtP/KoCRdE /KBMP/KoCRdi/KcP/KoCRdE /KuP/KE/KcP/KoCRdE /KoCRdh/KsP/KDP/KoCRdAP /KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP \n/KBP/KcP/KHP-/KBP/KoCRdh.l/KtP/KrP/KoCRdAP /KoCRdh/KsP/KDKKMP/KoCRdicDpM/Ki /KAP /KtP/KoCRdE/KntMP/KoCRdg/KAP /KGP/KcP/KDP/KoCRdi/KlP/KoCRdE /KuP/KoCRdh/KDKKMP/KE /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP/DPdKP /KE/KpP /KnP /KCPdKrPACdKu  /Ki/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP \n/KpP /KoCRdE /KnP/KE-/KpP/KHP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KoP /KCPdKrPACdKu  /KAP/KE/KaP /KuP/KCMP/KBP/KoCRdAP /KHP/KsP/KoCRdAP/KpP /KtMP/KoCRdi/KAdusvPrP/KpP/KoCRdhC.m /KtP/KoCRdE /KntMP/KoCRdAP/KlP-/KntMP/KoCRdAP/KlP /KpMP/KoCRdE/KnP/KoCRdi/KlP/KoCRdE /KAP \n/KcP/KonP/KoCRdi/KuP/KcP /KlP/KoCRdi/Kh/KvP /KuMP/KoCRdi/KoCRdh/KDKKMP /KcP/KHP/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP /KCP/KpP/KBMP/KoCRdAu/KcP /KaP/KoCRdAC/KnP /KDMP/KoCRdAP/KcP/KlP/KoCRdE \n/KlP/KoCRdi/Kh/KvP /KuMP/KoCRdi/KDKKMP/KoCRdAC/KE /KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KHP/KsP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KuMP/KoCRdi/KoCRdh/KDKKMP /KoCRdh/KsP/KDKKMP/KoCRdicDpM-/KDP/KoCRdAP/KvP/KoCRdi /KBMP/KoCRdAP/Kh/KrP/KoCRdE /KtP/KoCRdAP/Kh/KE/DPdKP  \n/KE/KpP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KA/KHP_KoCRdg/KvP/KoCRdAP /KDMP/KoCRdAP/KcP/KAvPRrPMP-/KpP/KoCRdAP/KnP/KpP /KGP/KoCRdAP/KlP, /KnP/KoCRdAC/KuP/KcP /KBP/KaP/KoCRdg/KAP/KHP/KoCRdAP /KcP/KonP/KoCRdAP, /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu \n/KDMP /KCPdKrPACdKu /KoP/KaP, /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu /KntP/KoCRdg/KntP/KaP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu /KBP/KGP/KaP/KpP /KpMP/KoCRdE/KnP/KBP/KaP/KoCRdAP/KpP /KpP/KoCRdi/KDP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP/KpP /KCMP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KntP/KaP, /KnP/KCPdKrPACdKu  \n/KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu /KA/KDKKMP/KpP/KvP-/KlP/KDKKMP/KpP/KvP/KpP /KDKMP/KoCRdE/KcP/KoCRdhC/KoP /KCPdKrPACdKu  /KGMP/KoCRdE/KcP/KoCRdAP/KE/KaP/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KaP/KoCRdgu/KoCRdh.v/KcP/KuP/KoCRdg/KcP/KoCRdAP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdAP/KCMP /KoCRdgu /KE, /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /28  \n/KDP/KoP /KBP/KtP/KoCRdE/KpP /KpP/KcP/KoCRdhC/KBP/KlP/KoCRdE /KDKP/KoCRdE/KcMP-/KDP/KoCRdgu /KpP/KoCRdi/KoP /KuP/KoCRdAP/KCMP /KoCRdgu /KE/KoP /KCPdKrPACdKu  /Ki/KHP/KvP /KcP/KonP/KoCRdAP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KBMP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu/KntP /KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP \n/KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KcP/KoCRdAu/KDP/KoCRdi /KAP /KHP/KsP/KoCRdi/KpP /Ki/KHP/KvP /KnP/KoCRdE/KtP /KGP/KoCRdh/KnP /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KAP/KE/KaP /KCMP/KaP /KnP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KntP/KuP/KoCRdAC/KlP/KoCRdE \n/KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /KBP/KoCRdAP/KDMP/KoCRdAP /KHP/KoCRdi/Kh/KnP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KtP/KlP/KoCRdg/KvP/KoCRdAP /KDMP/KoCRdAP/KcP/KpP /KoCRdh/KpP/KvP/KCMP /KoCRdE /KcP /KaP/KGP /KuP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KCP/KoCRdAC/KnP-/KuP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KCP/KoCRdAC/KnP \n/KtP/KoCRdE/KntMP/KoCRdg/KAP /KDMP/KoCRdg/KDKKMP/KpMP/KoCRdE/KaP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KBMP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu/KntP /KBMP/KoCRdAP/Kh/KrP/KoCRdE /KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KpP /KoCRdE /KnP/KBP/KoCRdi /KDMP/KoCRdg/KDKKMP/KpMP/KoCRdE/KaP/KpP /KHP/KsP/KoCRdAP-\n/KoCRdh/KsP/KHP/KoCRdAP/KoCRdh/KDKKMP /KoCRdh/KpP/KE /KvP/KoCRdE /KcP/KHP/KE, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KlP/KvP/KlP/KoCRdE /KhC/KHP/KoCRdi /KoCRdh/KBP/KoP/KsP/KoCRdAP/KoP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KBP/KvP/KaP/KoCRdE /KcP/KHP/KE /KtP/KoCRdE \n/KtP/KoCRdAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KpP/KoCRdAP/KtP /KA/KoCRdh.l/KCMP /Ki/KHP/KoCRdi /KaP/KoCRdh/KGP/KCP/KoCRdAP/Kh/KE /KGP/KoCRdE/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KHP/KoCRdi/Kh/KnP/KoCRdi /KA/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KCMP /KoCRdAC  /KtP/KoCRdE \n/KcP/KonP/KoCRdAP /KpP /KoCRdE /KHP/KvP/KoCRdi /KGP/KDKKMP/KoCRdgu.Pyt/KGP/KcP /KoCRdh/KpP/KE /KvP/KoCRdE /KntP/KuP/KAvPRrPMP /KuP/KDKKMP/KE /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KA/KuP/KvP /KGP/KvP/KnP/KsrP /KonMP/KoCRdAP/KvP/KuP/KcP \n/KuP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KCP/KnP/KoCRdE /KlP/KvP /KpMP/KoCRdg/KoMP/KoCRdhC/KoP /KCPdKrPACdKu  /KpMP/KoCRdg/KoMP/KoCRdhC/KAP/Kh/KE /KtP/KoCRdAP/Kh /KCMP/Kh/DPdKP /KoP/KoCRdE /KAP/KoMP/KoCRdAP /KlP/KvP/KlP/KoCRdE /KcP/KHP/KBP/KoCRdE \n/KpP/KcP/KE/DPdKP /KtP/KlP/KoCRdg/KvP/KoCRdAP /KDMP/KoCRdAP/KcP /KntP/KoCRdh/KuP/KnP/KoCRdE /KE/KpP/KntP/KoCRdAP /KCP/KoCRdAu/KDKKMP/KGP/KcP /KcP/KonP/KoCRdAP /KtP/KoCRdE /KaP/KoCRdgu/KoCRdh.v/KcP/KuP/KoCRdg/KcP/KoCRdAP /KHP/KoCRdi/Kh/KnP /KuP/KoCRdh.l/KCMP/KlP \n/KlP/KoCRdg/KHP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KDP/KoCRdgu/KcP /KnP/KpP /KGP/KoCRdE/KaP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KGP/KoCRdAP/KlP/KoCRdi /KnP/KoCRdE/KHP/KoCRdE/KvP /KGMP/KvP/KGP/KcP /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KDMP/KoCRdAP/KcP/KpP /KpP/KoCRdAP/KnP/KpP \n/KtP/KoCRdE/KHP/KoCRdE/KvP /KGP/KoCRdAP/KlP /KHP/KoCRdi/Kh /KCMP /KoCRdAC, /KnP/Kh/KlP/KoCRdE /KpP/KoCRdh.l/KlP/KrP/KoCRdi/KCPdKrPACdKu /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KcP/KHP/Kh/DPdKP /KpP/KoCRdAP/KntMP/KpP /KuP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdAP/KpP /KGP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdhC, \n/KBP/KcP/KDP /KBP/KHP/KaP/KlP/KoCRdAP/KvP/KpP /KBP/KaP/KoCRdE /KCP/KoCRdh.l/KaP/KnP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KtP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KGP/KoCRdAP/KlP/KpP /KcP/KonP/KoCRdAP/KpP /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KDP/KoMP/KoCRdAP \n/KBP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KpP/KoCRdhC.m /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KCMP/Kh/DPdKP /KE/KpP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KBP/KaP/KoCRdg/KAP/KHP/KoCRdAP /KlP/KoCRdAP/KoCRdh/KntP /KnP/KoCRdAC/KuP/KcP /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu /KpMP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KDMP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu \n/KcP/KonP/KoCRdAP-/KpP/KoCRdAP/KnP/KpP /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP/KpP /KpP/KaP /KaP/KGP /KpMP/KCCP/KoCRdAP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KCMP/KoCRdhC.l /KnP /KCPdKrPACdKu  /KGP/KoCRdAP/KlP/KpP \n/KoP/KoCRdAP/KsP/KcDpM/KtP/KoCRdh/KvP/KpP /KoP/KluP/KoCRdAC/KnP /KpP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdAu /KAP/KoCRdh/KpP /KoP/KcP/KpP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC /KoP/KDKKMP/KpP, /KCMP/KoCRdhC.l /KnP /KCPdKrPACdKu  /KsP/KE/KHP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KpM.MPyH /KrP \n/KoP/KDKKMP/KpP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KE/KpP/KuP/KoCRdE/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP /KuMP /KoCRdg /KntP/KaP /KcP/KonP/KoCRdAP, /Ki/KvP/KoCRdAP /KntP/KoCRdi/KaP/KoCRdE-/KntP/KoCRdi/KaP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KE/KpP/KuP/KoCRdE/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP \n/KuMP /KoCRdg /KntP/KaP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP, /Ki/KHP/KoCRdhC /KcP/KonP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KnP/KlP/KoCRdE /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KGMP/KcP/DPdKP /KBP/KoCRdAP/KcP/KHP /KBP/KoCRdhC/KnP/KoCRdAC/KnP-\n/KBP/KoCRdhC/KnP/KoCRdAC/KnP /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KuP/KHP_KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KCP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP/DPdKP   \n/KAP/KvP/KoCRdE /KGP/KoCRdAP/KlP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KaP/KoCRdgu/KoCRdh.v/KcP/KuP/KoCRdg/KcP/KoCRdi/KBP/KaP/KoCRdAP /KoP/KBMP /KcP/KAdusvPrP/KGP/KpP /KpP/KoCRdAP/KtP /KA/KuP/KvP/KoCRdAP-/KA/KuP/KvP/KoCRdAP \n/KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KoCRdE /KA/KuP/KvP/KoCRdAP-/KA/KuP/KvP/KoCRdAP /KaP/KoCRdgu/KoCRdh.v/KcP/KE-/KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdE /KA/KuP/KvP-/KA/KuP/KvP /KpP/KoCRdh.v/KcP/KnP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KA/KuP/KvP-\n/KA/KuP/KvP /KoP/KBP/KHP/KpP /KpP/KoCRdAP/KtP /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KpP /KoCRdE /KpP/KcP/KoCRdi/KoP /KCPdKrPACdKu  /KpP /KoCRdE /KpP/KcP/KoCRdi /KlP/KnP/KaP/KBP /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /KoCRdh/KpP/KE /KcP/KHP/KnP/KoCRdAC/DPdKP \n/KlP/KnP/KaP/KBP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC /Ki/Kh/KntMP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KHP/KoCRdi/Kh /KCMP /KoCRdAC  /KtP/Kh/KntMP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KE/KpP /KcP/KAdusvPrP/KGP/KpP /KpP/KoCRdAP/KtP /KsP/KoCRdAP /KDP/KoP/KGP/KcP/KDP/KoCRdAP \n/KpP/KoCRdAP/KtP /KHP/KoCRdi/Kh /KCMP/Kh/DPdKP /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KDP/KoCRdg/KcP/KoCRdh/KDP/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m/KpP /KoCRdh/KpP/KoP/KoCRdAP/KvP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP, \n/KnP/KoCRdhC/KvP-/KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP /KBP/KoCRdhC/KGMP/KoCRdAP /KpMP/KoCRdE/KnP, /KuP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KCP /KGP/KoCRdi/KcP/KoCRdE/KpP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP, /KoMP/KHP/KcP-/KBP/KtP/KoCRdAP/KcP/KpP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh.l/KtP/KvP/KGP/KoCRdhC \n/KvP/KoCRdh/KHP, /KtP/KoCRdE /KpP/KoCRdAP/KtP/KoCRdi /KoP/KlP/KntP/KaP /KcP/KHP/KnP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KoCRdh/KpP/KoP/KoCRdAP/KvP/KoCRdhC /KoCRdh.l/KtP/KvP/KGP/KoCRdhC /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KpP/KoCRdAP/KtP/KoCRdi /KGMP/KcP-\n/KA/KCPdKrPACdKu/KGP/KvP/KoCRdAP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KaP/KAvPRrPMP /KpP/KAvPRrPMP /KpMP/KoCRdE/KnP-/KpMP/KoCRdh.v/KcP/KHP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KvP /KDMP/KoCRdh.v/KcP /KuP/KoP/KcP/KaP /KCMP/KoCRdh/KvP/KHP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KDP/KoCRdE/KpMP/KoCRdAP-/KDP/KoCRdE/KpMP/KoCRdhC   \n \n \n29 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n/KaP/KoCRdgu/KoCRdh.v/KcP/KuP/KoCRdg/KcP/KoCRdi/KBP/KaP/KoCRdAP /KAP/KvP/KoCRdE /KGP/KoCRdAP/KlP/KBP/KaP/KoCRdAP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KGP/KoCRdAP/Kh/KrP/KoCRdi-/KlP/KHP/KoCRdhC/KAdusvPrP/KoP /KuP/KoCRdi/KoP/KoCRdAC/KnP, /KpMP/KoCRdE/KoCRdh/KnP/KrP/KoCRdi-\n/KuP/KnMP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC /KpP/KcP/KoCRdAC/KnP /KAP /KDMP/KoCRdAP/KcP/KoCRdE/KpP/KoCRdAP/KnP/KpP /KGP/KoCRdAP/KlP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KpP/KoCRdAP/KcP/KoCRdi/KBP/KoCRdAP/KcP /KAP /KoP/KsP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdi /KnP /KCPdKrPACdKu \n/KcP/KpMP/KvP/KoCRdh/KHP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KcP/KonP/KoCRdAP-/KuP/KoCRdE/KcP/KoCRdAP /KDP/KoCRdg/KAP/KcP/KoCRdE- /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KDMP/KoCRdAP/KcP-/KDMP/KoCRdgu/KcP/KpP /Kh/KaP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KcP/KHP/KvP/KoCRdE- \n/Kh/KAdusvPrP/KoCRdh.l/KtP/KvP/KpP /KGP/KoCRdAP/KoCRdh/KDKKMP/KrP/KoCRdi /KAP /Kh/KAdusvPrP/KoCRdh.l/KtP/KvP/KpP /KpP/KoCRdAP/KcP/KoCRdi/KBP/KoCRdAP/KcP /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KnP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP /KBMP/KAvPRrPMP /KpP/KAvPRrPMP /KuP/KpP/KDKKMP/KvP/KoCRdE \n/KA/KoCRdh.l/KCMP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KnMP/KoCRdi/KDKKMP-/KnMP/KoCRdAP/KDKKMP /KuP/KpP/KDKKMP/KvP/KoCRdE /KnP /KCPdKrPACdKu  /KA/KoCRdh.l/KCMP/KE/DPdKP \n/KE/KpP /KGP/KoCRdAP/KlP/KlP/KoCRdE /KcP/KoCRdh/KHP/KnP/KoCRdi /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KoCRdi /KA/KuP/KvP /KAP /KpP/KoCRdAP/KtP/KoCRdi \n/KA/KuP/KvP/KoCRdAP /KDKMP/KAdusvPrP/KGP/KpP /KCMP /KoCRdAC /KvP/DPdKP /KA/KuP/KvP/KoCRdAP /KDKMP/KAdusvPrP/KGP/KpP /KpP/KoCRdAP/KtP /KhC /KtP/KoCRdE /KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu /KuP/KcP/KoCRdAP/KvP/KoCRdhC/KpP /KBP/KoCRdhC/KCP \n/KuP /KCPdKrPACdKu /KCP/KvP/KoCRdAP/KlP/KoCRdAP /KBP /KCPdKrPACdKu /KntP/KsP/KoCRdAP/KcP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KpP /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KvP/KoCRdh/KHP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KuP/KcP/KluP/KcP/KoCRdAP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KCP/KoCRdh.l/KaP \n/KA/KBP/KoCRdAC/KnP /KBP/KoCRdE/KsP/KHP/KoCRdAP/KcP/KpP /KA/KvP/KoCRdg/KpP /KoCRdgu /KaP /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KoP/KoCRdhC/KlP/KoCRdAP/KAdusvPrP/KpP/KvP /KCMP/KoCRdh/KvP/KHP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu/DPdKP /KE/KpP/KcP /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KhC /KvP/Kh \n/KtP/KoCRdE, /KE/KpP-/KDP/KoCRdi/KoP/KcP/KoCRdAP/KpP /KoP/KHP/KrP/KoCRdi/KGP/KoCRdhC /KoP /KAdusvPrP /KGP/KoCRdhC /KvP/Kh /KCMP /KoCRdAC /KnMP/DPdKP /KcP/KHP/KBP/KoCRdi /KoCRdh/KpP/KE /KvP/KoCRdE /KpP/KcP/KnP/KoCRdAP, /KpP/KoCRdAP/KtP \n/KCP/KoCRdAP/KHP/KoCRdE /KoCRdh.l/KtP/KvP/KpP/KoCRdAP /KoCRdh.l/KoP/KcP/KoCRdE /KHP/KoCRdi/Kh /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KCMP/KoCRdhC.l /KnP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KoCRdE/KpP /KpP/KoCRdAP/KtP, /KtP/KoCRdE /KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu /KuP/KcP/KoCRdAP/KvP/KoCRdhC /KvP/KoCRdhC/KpP \n/KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KtMP/KnP/KoCRdi /KAP /KpP/KoCRdh.v/KcP/KnP/KoCRdi/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KE/KnP/KoCRdE /KnP /KCPdKrPACdKu  /KlP/KvP/KoCRdE-/KlP/KvP /KcP/KHP/KBP/KoCRdE /KpP/KcP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdE-/KtP/KoCRdE \n/KpP/KoCRdAP/KtP /KoCRdh.l/KtP/KvP/KpP/KoCRdAP /KoCRdh.l/KoP/KcP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP /Ki /Ki/Kh-/Ki/Kh /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KtP/KsP/KoCRdAP/KBP/KDP/KoCRdE/KHP /KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP, /KAP \n/KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KpP /KDP/KoCRdi/KoP/KcP-/KnP/KoCRdE/KoP/KcP /Ki/Kh /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KoP/KHP/KrP/KoCRdi/KGP/KoCRdhC /KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP, /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KsP/KoCRdAC/KCP/KoCRdAP/KoCRdh.v/KcP/KpP \n/KlP/KnP/KBMP/KoCRdE/KDP/KpP /KucP/KoMvP/KpP /KtP/KoCRdh/KDKKMP/KE /KvP/KoCRdE /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP  \n/KAP/KvP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KlP/KoCRdE /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu /KGP/KoCRdg/KlP/KoCRdAP-/KGP/KoCRdg/KlP/KoCRdhC /KvP/KoCRdh/KHP /KtP/KoCRdE, /KoCRdh/KpP/KrP/KoCRdi /KpP /KoCRdE /KpP/KcP/KoCRdi \n/KpP/KoCRdAP/KtP /KBP/KoCRdg/KtMP/KBP/KoCRdE /KvP/KoCRdE /KpP/KcP/KnP/DPdKP /KuP/KoCRdi/KpMP/KoCRdE/KcP/KpP /KuP/KoCRdAP/KoCRdh/KvP /KtP/KpP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu /KtP/KoCRdE/KHP/KvP/KoCRdE /KGMP/KoCRdAP/KntP /KuP/KcP/KpP /KnP/KoCRdE/KHP/KvP/KoCRdE \n/KtP/KoCRdAP/Kh/KntMP /KaP/KGP/KpP.../DPdKP  \n../KA/KuP/KvP/KoCRdAP /KDKMP/KAdusvPrP/KGP/KpP /KoCRdh.l/KtP/KvP/KGP/KoCRdhC /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KGP/KoCRdAP/KlP/KlP/KoCRdE /KcP/KoCRdh/KHP/KnP/KoCRdi \n/KGP/KoCRdAu/KAdusvPrP/KAP/KCPdKrPACdKu/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu /KHP/KoCRdh/KntP, /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu /KoP/KoCRdh/KntP /KAP /KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu-/KpP /KoCRdE /KnP/KoCRdAu /KHP/KoCRdh/KntP-/KoP/KoCRdh/KntP /KpP/KAvPRrPMP \n/KA/KuP/KvP/KoCRdi /KCP/KoCRdh.l/KaP /KcP/KHP/KaP/KoCRdAP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KAP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KoCRdi /KCP/KoCRdh.l/KaP /KcP/KHP/KaP /KCMP /KoCRdAC /KvP/DPdKP /KHP/KntP/KaP /KpP /KoCRdE /KcP /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE \n/KBMP/KoCRdE/KaP /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KvP/KoCRdi/KpP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdi /KAP /KBP/KHP/KcP/KsP/KoCRdAC/KrP/KoCRdi 5  /KA/KuP/KvP /KpMP/KoCRdE/KnP/KlP/KoCRdE /Ki/KHP/KvP-/Ki/KHP/KvP \n/KBP/KoCRdi/KvP-/KtMP/KoCRdAP/KDKKMP /KaP/KGP/KoCRdAu/KvP/KoCRdE /KCMP /KoCRdAC /KnMP, /KtP/KoCRdE/KpP/KcP (/KaP/KpP/KDKKMP/KoCRdhC/KpP) /KuP/KoCRdAP/Kh/KpP /KlP/KoCRdi/KaP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KA/KoCRdh.l/KCMP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP \n/KuMP/KaP-/KuMP/KaP/KHP/KcP/KoCRdhC/KpP /KlP/KoCRdi/KaP /KvP/KoCRdh/KHP /KA/KoCRdh.l/KCMP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoP/KoCRdE /KvP/KoCRdAC /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  \n                                                           \n5 बाहर जा कऽ नोकरी केिनहार  \n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /30  \n/KoCRdh/KBP/KoP/KsP/KoCRdAP/KoP /KBP/KvP/KaP /KCMP /KoCRdAC /KvP /KtP/KoCRdE /KBP/KCCP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KlP/KoCRdAP/KvP/KoCRdE /KoCRdh/KsP/KDrP/KoCRdAP/KnMP/KoCRdhCcDpM/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KpP/KoCRdAP/KGP/KtP-/KpP/KaP/KlP \n/KoCRdh/KpP/KnP/KoCRdAP/KBP/KpP /KpMP/KGP/KnP/KoCRdAP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KAC/KCMP /KoCRdE , /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KpP /KoCRdE /KHP/KoCRdE/KvP /KoCRdh.l/KaP/KpMP/KoCRdh/KvP/KHP/KoCRdAP/KcP-/KuP/KcMP/KoCRdh/KvP/KHP/KoCRdAP/KcP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KpP /KoCRdE /KHP/KoCRdE/KvP \n/KpP/KaP/KlP /KpP/KoCRdAP/KGP/KtP /KAP /KpP /KoCRdE /KHP/KoCRdE/KvP /KoCRdh/KpP/KnP/KoCRdAP/KBP/KpP /KpMP/KGP/KnP/KoCRdAP /KA/KoCRdh.l/KCMP, /Ki/Kh /KA/KvP/KoCRdg/KpP /KoCRdgu /KaP \n/Ki/KpP/KcP/KoCRdAP /KHP/KoCRdE/KBP/KoCRdAP /KCP/KoCRdAP/KHP/KoCRdhC/DPdKP /KhC /KvP/Kh /KtP/KoCRdE /KBP/KCP/KpP/KoCRdAP/KvP/KoCRdhC /KBP/KCCP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KHP/KtP/KoCRdAP/KcP /KcP_KoCRdgu/KuP/KoCRdAC/KAP/KBP/KaP/KoCRdAP \n/KpP/KaP/KlP /KAP /KAP/KvP-/KAP/KvP /KDP/KoCRdE/KoMP/KpP /KoCRdh/KDKP/KtP/KoCRdE/KvP/KGP/KcP /KoCRdh/KpP/KnP/KoCRdAP/KBP /KDP/KAvPRrPMP /KoCRdh/KDP/KAC/DPdKP /KE/KHP/KvP/KoCRdE /KoP/KoCRdi/KCP \n/KcP/KHP/KvP/KoCRdE /KGP/KoCRdAP/KlP/KlP/KoCRdE /KoMP/KoCRdhC/KoMP/KoCRdi-/KoP/KpMP/KoCRdg/KAP-/KoP/KoCRdAP/KGP/KsP/KoCRdAP/KvP/KpP /KBP/KoCRdi/KvP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KAP/KlP, /KpP/KntP/KHP/KcP, \n/KaP/KnP/KoCRdAP/KlP, /KBP/KoCRdE/KaP, /KDMP/KoCRdAP/KncP/KoCRdhC/KpP /KBP/KoCRdi/KvP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KAP /KDP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC/KlP, /KvP/KoCRdE/KBP/KoCRdi /Kh/KnrP/KoCRdAP/KoCRdh/KDP/KpP /KtMP/KoCRdAP/KDKKMP/KoCRdi \n/KA/KoCRdh.l/KCMP/KE/DPdKP  \n/KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KDP/KoCRdgu/KntP/KoCRdAP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP, /KoCRdh/KsP/KaP/KoCRdAP/KoP /KAP /KoCRdh/KsP/KpP/KoCRdAP/KoP/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KoCRdh/KsP/KaP/KoCRdAP/KoP \n/KtP/KoCRdE/KntMP, /KoCRdh/KsP/KpP/KoCRdAP/KoP /KCMP/KoCRdi/KntP /KA/KoCRdh.l/KCMP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KDP/KoCRdg/KvP/KoCRdgu /KvP/KBP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP/KpP /KoCRdE /DPdKP /KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KoP/KBMP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KlP/KoCRdE \n/KBP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP/KpP /KBMP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP /KoCRdh/KuP/KnP/KoCRdAP/KpP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KlP/KoCRdE /KA/KBP/KoCRdAC/KnP /KAP /KvP/KBP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP/KpP /KcP/KHP/KvP/KoCRdE /KlP/KoCRdAP/Kh/KpP \n/KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KlP/KoCRdE /KcP/KHP/KoCRdAC/KnP /KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoP/KoCRdi /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KcP/KHP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP  \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KAC-/KBP/KoCRdE/KcP/KpP /KBMP/KoCRdi/KCPdKrPACdKu/KntP/KcP /KoCRdh.l/KaP/KontP/KlP/KoCRdE /KvP/KoCRdAP/Ki/KAdusvPrP /KAP/KoCRdh/KBP /KGP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KoCRdh/KsP/KaP/KoCRdAP/KoP /KBP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP/KpP \n/KBMP/KAvPRrPMP /KGP/KoCRdE/KaP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KoCRdh/KuP/KnP/KoCRdAP/KpP /KBP/KoCRdAP/KnP-/KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KlP/KoCRdE /KvP/Kh /KAC/KvP/KoCRdE /KoCRdh/KuP/KnP/KoCRdAP/KpP /KvP/KtP/KoCRdAC/KcP/KlP/KoCRdE /KoCRdh/KsP/KaP/KoCRdAP/KoP \n/KvP/KBP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP/KpP /KoCRdE  /KCMP/KaP, /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KpP/KoCRdAP/KtP/KpP /KBMP/KoCRdAP/KcP /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KoCRdh/KsP/KaP/KoCRdAP/KoP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KvP/Kh \n/KDP/KoCRdE/KvP/KoCRdE/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KaP/KoCRdAP/KtP/KpP /KuP/KCCMP/KoCRdE /KBP/KoCRdg/KtMP/KoCRdgu /KAP/KoCRdh/KpP /KaP/KoCRdgu/KoCRdh.v/KcP/KpP /KuP/KCCMP/KoCRdE , /KpP/KvP/KoCRdhC-/KlP/KvP/KoCRdhC /KoCRdh/KsP/KaP/KoCRdAP/KoP \n/KoCRdh/KuP/KnP/KoCRdi/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KpP/KoCRdAP/KtP/KlP/KoCRdE /KuP/KoCRdg/KoCRdh.v/KcP/KnP/KoCRdE /KA/KoCRdh.l/KCMP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KBP/KoCRdAP/KnP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP/KlP/KoCRdE /KlP/KoCRdAP/Kh/KrP/KoCRdE/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KBP/KoCRdE/KoP/KoCRdhC \n/KcP/KHP/KoCRdAC/KE/DPdKP /KucP/KoMvP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KlP/KoCRdE /KtP/KoCRdh/KntP/KaP /KAC/KCMP /KoCRdE  /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KoCRdh/KuP/KnP/KoCRdAP/KpP /KlP/KvP /KDP/KoCRdgu/KcP /KDP/KoCRdE/KoMP/KlP/KoCRdE \n/KBP/KoP/KsP /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAC/KvP /KnP/KoCRdAC/KntMP/KoCRdAP/KlP /KlP/KoCRdAP/Kh/KpP /KlP/KvP /KDP/KoCRdgu/KcP-/KoCRdh/KDP/KvP /KBP/KoCRdhC/KnP/KoCRdAP/KE/KBP /KCMP /KoCRdE /KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP  \n/KHP/KsP/KoCRdAP/KpP /KtMP/KoCRdi/KAdusvPrP/KpP/KlP/KoCRdE /KoCRdh/KpP/KoP/KoCRdAP/KvP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP /KoP/KBMP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KpMP/KoCRdE/KnP/KoCRdhC /KpP/KcP/KoCRdAC/KaP/KoCRdE /KBP/KoCRdACAdusvPrP/KpP-/KpP/KtP/KcDpM/KpP \n/KGMP/KoCRdi/KosP/KvdP/KoCRdAP /KpP /KoCRdE /KaP/KpP/DPdKP /KGMP/KoCRdi/KosP/KvdP/KoCRdAP /KhC/KHP/KoCRdi /KpP /KoCRdE /KaP/KpP /KtP/KoCRdE /KtP/KoCRdE/KpP/KcP /KvP/KoCRdAP/Ki/KAdusvPrP /KBMP/KoCRdi/KCPdKrPACdKu/KntP/KcP /KoCRdh.l/KaP/KontP/KlP/KoCRdE \n/KAP/KoCRdh/KBP /KGP/KoCRdE/KaP, /Ki/KpP/KcP/KoCRdAP /KpP/KtP/KcDpM /KBMP/KoCRdE/KntP /KoP/KpP /KoCRdAC  /KCMP/Kh/DPdKP /Ki/KvP/KoCRdAP /KAC /KBP/KoCRdAP/KnP/KpP /KGMP/KoCRdi/KosP/KvdP/KoCRdAP/KpP \n/KBMP/KvP/KpP /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoP/KoCRdi /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KaP/KGP/KaP/KoCRdAC/KvP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KA/KuP/KvP /KoP/KlP/KntP/KaP /KpMP/KoCRdE/KnP/KoCRdhC, /KoP/KlP/KntP/KaP \n/KaP/KoCRdgu/KoCRdh.v/KcP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KoP/KlP/KntP/KaP /KoMcP/KlP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KGP /KCP/KoCRdh.l/KaP/KE /KcP/KHP/KaP /KCMP /KoCRdAC /KvP /KnP /KCPdKrPACdKu /KE /KBP/KoCRdACAdusvPrP/KpP/KpP /KaP/KoCRdAu/KvP/KpP \n/KpMP/KGP/KnP/KoCRdAP /KvP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KCPdKrPACdKu /KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KtMP /KuP/KDKKMP/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KoP /KAdusvPrP /KGP/KoCRdE /KlP/KvP/KlP/KoCRdE /KhC/KHP/KoCRdi /KcP/KHP/KBP/KoCRdE /KpP/KcP/KoCRdAC/KvP /KtP/KoCRdE /KlP/KoCRdAP/KnP/KoCRdAP-\n \n \n \n31 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n/KoCRdh/KuP/KnP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KuP/KoCRdAP/KcP-/KGMP/KoCRdAP/KntP /KaP/KGP/KoCRdAP /KpP/KtP/KcDpM /KCP/KoCRdg/KpP/KoCRdAP/Kh/KE /KCP/KoCRdg/KpP/KaP /KCMP/KoCRdhC.l, /KuP/KnvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdi/KvP/KoCRdi /KpP/KcP/KtP/KoCRdE /KvP/KoCRdE \n/KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdhC, /KnP/KpMP/KvP /KBP /KCPdKrPACdKu /KCP/KaP /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP-/KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdhC/KpP /KpP/KtP/KcDpM/DPdKP /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KnP /KCPdKrPACdKu  /Ki/KpP/KoCRdAP/Kh/KnP /KBMP/KoCRdh.v/KcP /KpP/KoCRdAP/Kh/KE \n/KcP/KHP/KaP /KCMP/KoCRdhC.l, /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KoCRdh/KDP/KvP/KpP /KuP/KCMP/KoCRdAP/Kh/KnP /Ki/KHP/KoCRdi /KoP/KoCRdh.l/KDMP/KrP/KoCRdE /KtP/KoCRdAP/KE/KnP/DPdKP /KnP/KpMP/KvP /KA/KvP/KoCRdE/KcP/KoCRdE /KtP/KoCRdE \n/KDP/KoCRdE/KoMP-/KoCRdh/KsP/KDP/KoCRdE/KoMP/KpP /KpP/KtP/KoCRdAP/KcDpM /KaP/KAvPRrPMP /KpP/KAvPRrPMP /KA/KuP/KvP/KoCRdi /KAP /KA/KuP/KvP /KaP/KoCRdgu/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdi/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KtP/KoCRdE /KpP/KtP/KcDpM/KpMP/KoCRdAu/KAdusvPrP/KpP \n/KBP/KvP/KoCRdAP /KDP/KoCRdE/KBP /KoP/KoCRdE /Kg/KoCRdh.l/KCP/KnP /KvP/KoCRdh/KHP/DPdKP /KuP/KoCRdh.l/KoP/KvvP /KaP/KoCRdi/KpP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KA/KuP/KvP-/KA/KuP/KvP /KHP/KoCRdi/Kh /KCMP /KoCRdAC  /KAP \n/KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP /KA/KuP/KvP-/KA/KuP/KvP /KCP/KaP/KoCRdAC /KCMP /KoCRdAC .../DPdKP  \n/KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KuP/KoCRdh.v/KcP/KsP/KoCRdAP/KcP/KlP/KoCRdE /KBMP/KoCRdhC/KnP/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP /KcP/KoCRdi/KGP /KuP/KoCRdAC/KoCRdh.l/KoP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KBMP/KoCRdi/KCPdKrPACdKu/KntP/KcP /KoCRdh.l/KaP/KontP/KlP/KoCRdE /KvP/KoCRdAP/Ki/KAdusvPrP \n/KAC/KvP/KoCRdE /KA/KuP/KvP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KBP/KoCRdAP/KoCRdh.l/KaP/KpP /KBP/KoCRdg/KoCRdh.l/KtMP /KoCRdh/KsP/KaP/KoCRdAP/KoP /KpMP/KoCRdE/KnP/KoCRdhC/KpP /KvP/KoCRdAP/Ki/KAdusvPrP/KuP/KcP /KaP/KoCRdAu/KvP /Kg/KntMP/KoCRdAP /KntP/KoCRdhC./KsP/KoCRdhC. \n/KpP/KoCRdhC.m/KoCRdh/KvP /KaP/KoCRdE/KaP/KpP..!  \n../KBP/KoCRdACAdusvPrP/KpP/KoP /KCPdKrPACdKu  /KaP/KoCRdAu/KvP /Kg/KntMP/KoCRdAP /KoCRdh/KsP/KaP/KoCRdAP/KoP /KBP/KtP/KoCRdAP/KcP/KoCRdE/KoP /KCPdKrPACdKu  /KntP/KoCRdhC./KsP/KoCRdhC. /KpP/KoCRdhC.m/KvP/KvP/KoCRdE /KDP/KoCRdi/KoP/KcP-/KnP/KoCRdE/KoP/KoCRdAC/KcP \n/KoP/KoCRdAP/KCPdKrPACdKu/KtMP /KGMP/KcP /KAP/KE/KaP/DPdKP /KGMP/KcP/KuP/KcP /KAP/KoCRdh/KBP /KlP/KoCRdAP/KE/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KpP/KHP/KaP/KpP-  \n“/KlP/KoCRdAP/KE, /KntP/KoCRdhC./KsP/KoCRdhC. /KpP/KoCRdhC.m/KoCRdh/KvP/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP /KHP/KoCRdE/KvP/DPdKP”  \n/KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KoP/KBMP /KlP/KoCRdAP/KE, /KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdAP-/KBP/KoCRdE/KntP/KoCRdhC/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KvP/KoCRdhC/KpP /KpMP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/Kh, /KvP/KoCRdhC/KpP /KpP/KuP/KDKKMP/KoCRdAP-/KaP/KnnP/KoCRdAP, \n/KoP/KoCRdAP/KtP-/KoMcP/KoCRdsoEPyCEc /KAdusvPrP /KGP/KoCRdAP/KcP /KDP/KoCRdE/KpMP /KpMP/KoCRdg/KoMP/KoCRdhC /KHP/KoCRdi/Kh/KnP /KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KDP/KoCRdg/KcP/KoCRdh/KDP/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KoP/KoCRdE/KHP/KoCRdi /KBMP/KoCRdE/KaP/KoCRdhC/DPdKP /KA/KuP/KvP/KoCRdAP \n/KoP /KAdusvPrP /KGP /KuP/KDKKMP/KoCRdi/KoCRdh.l/KoP/KrP/KoCRdi-/KuP/KDKKMP/KoCRdi/KoP/KvP/KoCRdhC/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KntP/KoCRdhC./KsP/KoCRdhC. /KDP/KoCRdE/KpMP/KoCRdAC/KpP /KHP/KpP/KoCRdAP/KcP /KoCRdh/KBP/KaP/KoCRdAC/KHP /KE/KaP/KoCRdhC/DPdKP /KE/KpP /KoCRdE -\n/KDP/KoCRdg/Kh/KE /KDP/KoCRdE/KpMP/KoCRdh/KvP/KHP/KoCRdAP/KcP /KA/KBP/KAvPRrPMP /KaP/KGP/KaP /KtP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KcP/KoCRdAP/KoCRdh/KnP/KpP /KDP/KoP /KBP/KoCRdh.l/KtP /KGP/KoCRdE/KaP/DPdKP /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP \n/KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KA/KuP/KvP /KoCRdh/KDP/KvP/KCP/KrP/KoCRdAP/KcDpM/KvP/KoCRdg/KoP/KoCRdAP/KcP /KA/KuP/KvP/KoCRdE/KlP/KoCRdE /KGMP/KoCRdg/KoCRdh.v/KcP/KrP/KoCRdAP/Kh/KnP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KnP /KcP/KHP/KaP/KoCRdAP, /KtP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  \n/KBP/KoCRdg/KtMP/KBP/KoCRdE /KvP/KoCRdE /KpP /KoCRdE /KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP  \n/KBMP/KoCRdi/KcP/KoCRdE-/KBMP/KoCRdi/KcP /KDP/KoCRdg/KcP/KoCRdh/KDP/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KntP/KoCRdhC./KsP/KoCRdhC. /KvP/KoCRdE/KvP/KoCRdE /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP/KpP /KoCRdE/KCPdKrPACdKu  /KDP/KoCRdE/KpMP/KBP/KAvPRrPMP \n/KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdhC/DPdKP /KntP/KoCRdhC./KsP/KoCRdhC. /KDP/KoCRdE/KpMP/KnP/KoCRdE /KtP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KvP/KcP/KoCRdh.l/KoP/KAdusvPrP/KHP /KE /KCPdKrPACdKu /KDKKMP/KoCRdhC/KoP /KCPdKrPACdKu  /KoCRdh/KntP/KpP/KoCRdAP/KoP/KvP \n/KCP/KoCRdh/KcMP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KucP/KBMP/KoCRdAP/KnP/KsP/KoCRdE/KaP/KoCRdAP /KDP/KoCRdg/KAP/KcP/KoCRdE /KlP/KoCRdg /KCPdKrPACdKu /KHP/KlP/KoCRdE /KnP/KoCRdAP/KaP/KoCRdAP /KaP/KGP/KoCRdAu/KvP/KoCRdE /KcP/KHP/KaP/KoCRdAP/DPdKP  \n/Ki/KvP/KoCRdAP /KAP/KCPdKrPACdKu/KoCRdh.m/KpMP/KpP /KcP/KAdusvPrP/KGP /KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoCRdAP/KoP/KoCRdAP /KpP/KppP/KoCRdAP/KpP /KpP/KoCRdAP/KcP/KoCRdhC/KoP /KCPdKrPACdKu  /KaP/KaP/KoCRdAu/KvP /KHP_KoCRdg/KA \n/KaP/KGP/KaP/KoCRdAC/KvP, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KaP/KoCRdi/KpP /KA/KuP/KvP /KaP/KHP_KoCRdgu/KpP /KGMP/KoCRdi/KCPdKrPACdKu/KntP /KA/KuP/KvP/KoCRdE /KuP/KoCRdhC/KBP /KaP/Kh/KE /KnP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP \n/KDP/KoCRdg/KcP/KsP/KoP/KoCRdi /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdAP /KuP/KoCRdhC/KBP/KoCRdAC/KnP /KBP/KtP/KaP/KoCRdAP-  \n“/KAC/KoP /KCPdKrPACdKu  /KvP/KoCRdhC/KpP /KcP/KoCRdE/KDKP/KoCRdhC /KHP/KoCRdi/Kh/KnP/KoCRdAC, /KtP/Kh/KlP/KoCRdE /KBP/KoCRdAP/KnP /KnP /KCPdKrPACdKu  /KoP/KBP /KAC/KBP/KnP/KoCRdAC /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KA/KvP/KpP/KcP /KcP/KAdusvPrP/KGP-\n \n \n \n/KuP/KoP/KoCRdE/KvP/KoCRdAP/KpP /KDMP/KcP/KlP /32  \n/KcP_KoCRdgu/KuP /KvP/Kh /KDP/KoCRdE/KpMP/KvP/KoCRdE /KA/KuP/KvP /KcP/KAdusvPrP/KGP-/KcP_KoCRdgu/KuP/KlP/KoCRdE /KoP/KlP/KntP/KaP /KcP/KHP/KoCRdAC/KnP/DPdKP”  \n/KuP/KoCRdh/KnP/KpP /KoCRdh/KsP/KCP/KoCRdAP/KcP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KDP/KoCRdg/KcP/KoCRdh/KDP/KvP/KoCRdhC /KpP/KoCRdAP/KpP/KoCRdhC.m /KBP/KtP/KaP/KoCRdhC /KoCRdh/KpP/KCMP /KoCRdg  /KvP/KoCRdE /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP /KlP/KvP \n/KpP/KaP/KHP/KoCRdAC/Kv.MPyH /KnP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAC/KvP/DPdKP  \n  \n/KoCRdh/KnP/KoCRdh.l/KnMP : 18 /KlP/KoCRdAP/KCP/KcDpM 2015, /KoMP/KBDP /KoP /KAdusvPrP /KpMrP/KoCRdAP : 1103   \n \n \n33 //KtP/KGP/KDP/KoCRdhC/KoMP /KucP/KoP/KoCRdAP/KDP /KlP /KvdDKP/KaP \n \n \n/KHP /KCPdKrPACdKu /KoP/KoCRdhC/KE/KlP/KoCRdE /Kg/KoCRdh/KDKKMP /KGP/KoCRdE/KaP/KoCRdAu/KAdusvPrP  \n/KtP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdAP /KoP/KoCRdAP/KnP/KoCRdE /KBP/KpMP/KcDpM/KpP /KcP/KHP/KoCRdhC /KnP/KoCRdh/KHP/KrP/KoCRdE/KpP /KBP/KoCRdAP/KnP /KCMP/KoCRdhC.l/DPdKP /KuMP/KoCRdAP/KGP/KoCRdg/KvP /KlP/KoCRdAP/KoP /KcP/KHP/KoCRdAC, \n/KDMP/KoCRdg/KlP/KoP/KoCRdAP/KHP/KoCRdhC /KaP/KG.MPyH /KvP /KCP/KaP/KoCRdAC/KnP /KcP/KHP/Kh/DPdKP /KE/KpP /KnP /KCPdKrPACdKu  /Ki/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KaP/KoCRdi/KpP/KpP /KoP /KAdusvPrP /KpMrP/KoCRdAP /KBP/KcMP/KvP/KoCRdE \n/KpP/KoCRdAP/KtP/KlP/KoCRdE /KBP/KcMP/KoCRdi/KnP/KcP/KoCRdhC /KBMP/KoCRdE/KaP /KnP/Kh/KoP /KCPdKrPACdKu  /KtP/KoCRdE /KpP/KoCRdAP/KtP /KBP/KoCRdE/KoCRdh.l/KoP/KrP/KoCRdAP/KE/KaP /KoP/KoCRdE /KDMP/KoCRdg/KlP/KoP/KoCRdAP/KHP/KoCRdhC, /KlP/KoCRdg/KDP/KoCRdAP \n/KnP/KoCRdE/KnP/KBP/KoCRdE /KvP/Kh /KcP/KHP/KoCRdAC /KBP/KoCRdAP/KoCRdh/KcMP/KpP /KAP/KGP/KlP /KoP/KoCRdg/KoCRdh/KvP /KtP/KoCRdh/KHP/KvP/KoCRdAP /KaP/KoCRdi/KpP /KvP/KoCRdgu/KvP /KAP /K","size_mb":2.27,"has_text":true},"Videha 242.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 242.pdf","name":"Videha 242.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Iसाद मJ डलक  ३ टा लघुकथा संRह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच_कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचfक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकjइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृqक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत1मान मैिथली सािहtय\" िवषयक िवशेषuक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nvी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषuकमे नेपालक वत1मान मैिथली सािहtय केर मूxयuकन रहत। अइ िवशेषuक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीzा-समालोचना आिद I{तािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Iयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषuक आिब जाए। उमेद अिछ िवदेहक ई Iयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंि_त रचनापर आमंि_त आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि_त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम1तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमvजीक आमंि_त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिxदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Iकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतj मधुकuत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषuक तीन सािहtयकारपर Iकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषuक जीिवत सािहtयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहtयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहtयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषuक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषuक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मfगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग1त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषuक परमेर कापिड़, वीरे मिxलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Iयास रहत जे ई िवशेषuक सभ 2018 मे Iकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ1र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आRह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह समान  \nिवदेह समानातर सािहtय अकादेमी समान  \n१.िवदेह समानातर सािहtय अकादेमी फेलो पुर{कार २०१० -११   \n२०१० vी गोिवद झा (समR योगदान लेल) \n२०११ vी रमानद रेणु (समR योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहtय अकादेमी पुर{कार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुर{कार- vी जगदीश Iसाद मJडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संRह) \n२०११ बाल सािहtय पुर{कार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संRह) \n२०११ युवा पुर{कार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुर{कार- vी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बuला- मािनक बंोपायाय, उपयास \nबuलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिxपक सािहtय अकादेमी पुर{कारक पमे Iिस  ) \n1. िवदेह समानातर सािहtय अकादेमी फेलो पुर{कार  2012  \n2012 vी राजनदन लाल दास (समR योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिxपक सािहtय अकादेमी पुर{कारक पमे Iिस  ) \n२०१२ बाल सािहtय पुर{कार - vी जगदीश Iसाद मJडल क “तरेगन ” बाल Iेरक िवहिन कथा संRह \n२०१२ मूल पुर{कार - vी राजदेव मJडलक \"अबरा\" (किवता संRह) लेल। \n2012 युवा पुर{कार- vीमती £योित सुनीत चौधरीक “अिच1स ” (किवता संRह) \n2013 अनुवाद पुर{कार- vी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उपयास vी िव¥णु सखाराम खाJडेकर) \nिवदेह भाषा समान २०१३ -१४ (वैकिxपक सािहtय अकादेमी पुर{कारक पमे Iिस  ) \n२०१३ बाल सािहtय पुर{कार – vीमती £योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संRह) लेल। \n२०१३ मूल पुर{कार - vी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संRह) लेल। \n२०१३ युवा पुर{कार- vी उमेश मJडलक “िन§तुकी” (किवता संRह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर{कार- vी िवनीत उtपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास vी उदय Iकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा समान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहtय अकादेमी समान ) \n२०१४ मूल पुर{कार- vी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संRह) \n२०१४ बाल पुर{कार- vी जगदीश Iसाद मJडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुर{कार - vी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संRह) \n२०१५ अनुवाद पुर{कार - vी शभु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृtय , मूित1कला, िशxप आ िच_कला zे_मे िवदेह समान २०१२  \nअिभ  नय - मु©य  अिभनय  , \nसुvी िश x पी कुमारी, उª- 17 िप ता vी ल« मण झा \nvी शोभा का त महतो, उª- 15 िप ता- vी रामअवतार महतो, \nहा{ य -अिभनय  \nसुvी िI यंका कुमारी, उª- 16, िप ता- vी वैनाथ साह \nvी दुगjनंद ठाकुर, उª- 23, िप ता- { व. भरत ठाकुर \nनृt य  \nसुvी सुलेखा कुमारी, उª- 16, िप ता- vी हरेराम यादव \nvी अमीत रंजन, उª- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  _कला \nvी पनकलाल मJडल, उमेर- ३५, िपता- {व. सुदर मJडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nvी रमेश कुमार भारती, उª- 23, िप ता- vी मोती मJ डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \nvी परमान द ठाकुर, उª- 30, िप ता- vी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \nvी बुलन राउत, उª- 45, िप ता- { व. िच x टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nvी बहादुर राम, उª- 55, िप ता- { व. सरजुग राम \nिशxपी-व{तुकला \nvी जगदीश मिxलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित1-मृिqका कला \nvी यदुनंदन पंिड त, उª- 45, िप ता- अशफ® पंिड त \nका¯ -कला \nvी झमेली मुिखया,िपता {व. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आtमिनभ1र सं{कृित  \nvी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता {व. vी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प_कािरता समान  \n-२०१२ vी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृtय , मूित1कला, िशxप आ िच_कला zे_मे िवदेह समान २०१३    \nमु©य अिभनय -  \n(1)  सुvी आशा कुमारी सुपु_ी vी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु_ मो. ईषा आलम , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुvी अपणj कुमारी सुपु_ी vी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि« म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा{ य –अिभनय - \n(1) vी ²³दवे पासवान उफ1 रामजानी पासवान  सुपु_- { व. ल« मी पासवान, पता- गाम+पो{ ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु_ मो. मु{ ताक आलम , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृtय , मूित1कला, िशxप आ िच_कला zे_मे िवदेह समान  (मuगिन खबास समR योगदान \nसमान ) \nशा{ _ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nvी रामवृz िस ◌ ंह सुपु_ vी अिन    िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो{ ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमuगिन   खबास स मान: िमिथला लोक सं{कृित संरzण : \nvी राम लखन साहु पे. { व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो{ ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृtय , मूित1कला, िशxप आ िच_कला zे_मे िवदेह समान  (समR योगदान समान ):  \nनृt य  -  \n(1)  vी हिर   नारायण मJ ड ल सुपु_- { व. न दी मJ डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुvी संगीता कुमारी सुपु_ी vी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  _कला-  \n(1)  जय Iकाश मJ ड ल सुपु_- vी कुशेर मJ डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो{ ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  vी च द न कुमार मJ ड ल सुपु_ vी भोला मJ डल, पता- गाम- खड़गपुर, पो{ ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संIित , छा_ { नातक अंित म वष1, कला एवं िश x प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यf / हारमोिनयम   \n(1) vी महादेव साह सुपु_ रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड1- नं. ०९, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) vी जागेर Iसाद राउत  सुपु_ { व. राम{ वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) vी अनुप सदाय  सुपु_ { व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पो{ ट- मनोहर प¶ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) vी कx ल र राम  सुपु_ { व. ख¶र राम, उमेर- ५०, गाम- लि« म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरस नचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु_ { व. अनुप राम, गाम+पो{ ट- ि◌ नम1ली, वाड1 न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशxपी-व{तुकला-  \n(1)  vी बौकू मिx ल  क सुपु_ दरबारी मिx ल क, उमेर- ७०, गाम- लि« म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  vी राम िव  लास धिर  कार  सुपु_ { व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित1कला-मृित1कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु_ - vी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पो{ ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) vी Iभु पंिड  त सुपु_  { व .   , पता- गाम+पो{ ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका¯ -कला-  \n(1) vी जगदेव साहु सुपु_ शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम1ली-पुरवjस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) vी योगे   ठाकुर सुपु_ { व . बु ू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आtमिनभ1र सं{कृित -   \n(1)  vी राम अवतार  राउत सुपु_ { व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  vी रौशन यादव  सुपु_ { व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पो{ ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ·ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु_ मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो{ ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \nvी ब च न मJ ड ल सुपु_ { व. सीताराम मJ डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी रामदेव ठाकुर सुपु_ { व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Iभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  vी सुकदेव साफी \nसुपु_ vी   , \nपता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- ि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Iभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु_ { व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले·ु दास  सुपु_ { व. सनक मJ डल पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु_ अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु_...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) vी जगत नारायण मJ ड ल सुपु_ { व. खुशीलाल मJ डल, उमेर- ४०, गाम+पो{ ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  vी देव नारायण यादव  सुपु_ vी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पो{ ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) vीमती फुदनी देवी प¸ी vी रामफल मJ डल, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुvी सुिव  ता कुमारी सुपु_ी vी गंगाराम मJ डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पो{ ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) vी सीताराम राम  सुपु_ { व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि« म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  vी ल« मी राम  सुपु_ { व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकfरनेट -  \n(1) vी च द र राम  सुपु_- { व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि« म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  vी राज कुमार महतो सुपु_ { व. ल« मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम1ली वाड1 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  vी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो{ ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  vी जीबछ यादव  सुपु_ { व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  vी श भु मJ ड ल सुपु_ { व. लखन मJ डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो{ ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  { स कर - (िख  { सा कहैबला)-  \n(1)  vी छुतह यादव उफ1 राजकुमार , सुपु_ vी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पो{ ट- मनोहर \nप¶ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ1 टहल मुिख  या- \n(2) सुपु_ { व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो{ ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच_कला- \n(1)  सुvी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु_ी vी रामदेव Iसाद मJ डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पो{ ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  vीमती वीणा देवी प¸ी vी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  vी िक  शोरी दास  सुपु_ { व. नेबैत मJ डल, पता- गाम- रसुआर, पो{ ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nvी उपे   चौधरी सुपु_ { व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी देवनाथ यादव  सुपु_ { व. सव1जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झfझप¶ी, पो{ ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यf, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) vी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) vी कु द न कुमार कण1 सुपु_ vी इ  कुमार कण1 पता- गाम- रेबाड़ी, पो{ ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) vी राम खेलावन राउत  सुपु_ { व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \nvी रामच   Iसाद मJ ड ल सुपु_ vी झोटन मJ डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो{ ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nvी िव  भूित   झा सुपु_ { व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nvी रिव     यादव  सुपु_ सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पो{ ट- मनोहर प¶ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nvी िप  चकुन  सदाय  सुपु_ { व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \nvी रामपित   मJ ड ल सुपु_ { व. अजु1न मJ डल, पता- गाम- रसुआर, पो{ ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  vी किप  लेर दास सुपु_ { व . सुºर दास , उमेर- ७०, गाम- लि« म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  vी खखर सदाय  सुपु_ { व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  vी रामिव  लास यादव  सुपु_ { व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो{ ट- सuिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nvी जोगे   राम  सुपु_ { व. िब x टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी राजे   राम  सुपु_ कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा{ ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \nvी सैनी राम  सुपु_ { व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी जनक मJ ड ल सुपु_ { व. उिच त मJ डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो{ ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यf/ Rुम बाजा  \nvी परमेर मJ ड ल सुपु_ { व. िब हारी मJ डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयf बजबै छिथ । \nvी जुगाय साफी सुपु_ { व. vी vीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nvी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- ि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nvी योगे   राम  सुपु_ { व. िब x टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nvी जRनाथ चौधरी उफ1 िध  यानी दास  सुपु_ { व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी महे   पो»ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \nvी राम Iसाद राम सुपु_ { व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषuक :- \n१) हाइकू िवशेषuक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषuक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषuक ६७ म अंक , १ अ¾टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहtय िवशेषuक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषuक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषuक ७७ म अंक ०१ माच1 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषuक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग{त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि¾त गजल िवशेषuक १२६ म अंक , १५ माच1 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीzा िवशेषuक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकuत िमv मधुप िवशेषuक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषuक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषuक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह समान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अIैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अxबम  गीत  संगीत  िवशेषuक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि_त  रचनापर  आम ंि_त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पuच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि_काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव1vे¯  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Iबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÁय उtसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उtसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Iबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÃय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' २४ २ म अंक  १५ जनवरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२१  अंक  २४२ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहtय आदोलन \n (c)2004-18. सवjिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Iथममैिथली पािzक ई-पि_का ISSN 2229-547X VIDEHA \nसपादक: गजे ठाकुर। सह-सपादक: उमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मुºाजी (मनोज कुमार कण1)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिच_- बेचन ठाकुर। \nसपादक- सूचना-सपक1-समाद- पूनम मंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उtपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अIकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण1 उqरदाियtव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचमेJटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÆटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिzत पिरचयआ अपन {कैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Iकाशनक हेतु \nिवदेह (पािzक) ई पि_काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Iकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संRहकqj लोकिनक लगमे रहतिह, मा_ एकर Iथम \nIकाशनक/ िIंट-वेब आकjइवक/ आकjइवक अनुवादक आ आकjइवक ई-Iकाशन/ िIंट-Iकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि_काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयxटीक/ पािरvिमकक Iावधान नै \nछै। त रॉयxटीक/ पािरvिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आRह। ऐ ई पि_काक vीमित ल«मीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Iकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सवjिधकार सुरिzत। िवदेहमे Iकािशत सभटा रचना आ आकjइवक सवjिधकार रचनाकार आ \nसंRहकqj लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृqसँ Iारभ इंटरनेटपर मैिथलीक Iथम उपि{थितक या_ा “’िवदेह’- Iथम \nमैिथली पािzक ई पि_का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Iकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृq 'िवदेह' ई-पि_काक Iव¾ताक संग मैिथली भाषाक जालवृqक \nएRीगेटरक पमे Iयु¾त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि_का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि र{तु    \n \n \n1/)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n)GBa)GifCnAa)GLa )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa  \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /2  \n)GBa)GifCnAa)GLa )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa  \n \n \n \n \n)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n \n \n \n \n \n)Gaa)GLLa)Gca)GifCnIf )Gava)GKa)GifCnAa)Giea)Gta  \n)GifCnI)Gta)Gha)GvOpe)GLa)GifCnIf  \n \n \n \n3/)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /4 \n \n      \n)GKa)Guea)GifCnAa )GBa)GifCnAu)GDDea )GifCnI.h)Gia)GDDea )Gha)GifCnE)GHa)Guea)Gaa)GifCnAa \n- )Gia)G.a)Gva )Gva)GifCnAa)GifCnI)Gua )GDa)GifCnIf)Gaa )GJa)Gva)Gga')GKa \n \n)GBa)GifCnAa)GLa )Gia)GifCnAa)GifCnI)GHa)Gu.eadP )Gga \n )GKa )GifCnE\n)GifCnI.o)GtDva \n )Gua )G.a)GifCnp)Gisutea)GifCnIf \n- \n)Gha)GifCnEAnusvara)GHa)Guea ()GJea )GAnusvara )GJea)GifCnAa)Gva)Gaa)GifCnb)Gva) )GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu\n \n)Gia)Gha)Gva)GifCnI)Gaa)Gua   \n \nleiZ.k    \n \n \n5/)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n \nISBN :  978-93-87675-09-4  \n \n)GDa)GifCnAa)Gha :  `251/-  \n \n)Gia)Gca)GifCnAa)GvOpe)GifCnI.h)GDea)GKa)GifCnAa)Gva  )Gia)GifCnb)Gva)GifCnI.h)GKisa )Gua ©  )Gieva)GifCnIf )GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n \n)Gaa)GifCnI)GHa)GLa )Gia )GAnusvara )GiKa)Gva)Gtna : 2014 \n)GCa)GifCnAa )GifCnI.t)Gva)Gha  )Gia )GAnusvara )Gi.eadP )GKa )Gva)Gtna :  2017   \n \n)Gava)GKa)GifCnAa)Giea)GKa :  )Gaa)GLLa)Gca)GifCnIf )Gava)GKa)GifCnAa)Giea)Gta   \n)Gua)GifCnb)GLa)Gia)GifCnIf )GBea)Gca)Gta, )GJa)GifCnE.)GE)GLa.)Gta)GifCnE)GHa)Gva_GifCnbu )Gha)GifCnAa)G.a)GvOpe, )Gca)GifCnAa)GDGa)GvOpe )Gta )GAnusvara . 06, )GifCnI)Gta)Gha)GvOpe)GLa)GifCnIf, )GifCnI.h)GJa)GLa)GifCnAa- )Gia)GifCnb)Gaa)GifCnAu)GLa,   \n)GifCnI)GBa)GHa)GifCnAa)Gva : 847452  \n \n)Gca)GifCnE)GBa)Gia)GifCnAa)GI)Guta :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n)GIf-)Gha)GifCnE)GLa : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n)Gha)GifCnp)GBa)GifCnAa)GI)GLa :  8539043668, 9931654742 \n   \n \n)GifCnI)Gava)Gtuta :  )Gha)GifCnAa)Gta)Gca )GAa)Guta)GvOpe, )GifCnI)Gta)Gha)GvOpe)GLa)GifCnIf ()Gia)GifCnb)Gaa)GifCnAu)GLa)  \n)GAa)Gca)Gva)Gtna :  )GDa)GifCnIf )Gia)GifCnAa)GHa_GifCnb )GifCnI)Gava)GifCnI.o)Gtuta)G.a )Gava)GifCnE)Gia. )GifCnI)Gta)Gha)GvOpe)GLa)GifCnIf ()Gia)GifCnb)Gaa)GifCnAu)GLa) )GifCnI)Gaa)Gta : 847452   \n \nBAL GOPAL    \nCollection of Short Stories by Sh. Jagdish Prasad Mandal.   \n \n)GAf )Gaa)GifCnp)Guea)GifCnIf)GKa )Gia)Gca)GifCnAa)GvOpe)GifCnI.h)GDea)GKa)GifCnAa)Gva )Gia)GifCnb)Gva)GifCnI.h)GKisa)Gua )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )Gava)GKa)GifCnAa)Giea)GKa )GA)Guea)Gca)GifCnAa )GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)Gaa)GifCnIf)Gva)GifCnAa)GI)Guta )GDea)GifCnAa)Gva)GKa)GKa \n)GifCnI.h)GLa)GifCnI.o)GKea)Gua )GA)Gta)GifCnb)Gha)GifCnI)Gua)GKa )GifCnI)GBa)Gta)GifCnAa )Gaa)GifCnp)Guea)GifCnIf)GKa )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )GA)GAnusvara)Giea)GKa )GCea)GifCnAa)Gga)GifCnAa )Gava)GifCnI)Gua )GE)Gca )GAnusvara  )GifCnI.t)Gva)GKa)GifCnCanGrap)GifCnI)GDGa)GAnusvara)G.a )Gia)GifCnI)GHa)Gua \n)GI)GLa)GifCnE)GK.eadP )Guta)GvaJar)GifCnCanGrap)GifCnI)Gta)GKa )GA)Guea)Gca)GifCnAa )Gga)GifCnAa)GAnusvara)GifCnI)Guva )GKa, )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )Gha)GifCnAa)GDega)Gha)Gia )GCanGraAfnGu  )GA)Guea)Gca)GifCnAa )GJtya)GifCnAa)Gta)GKa )Gia )GAnusvara )G.va)GHa)Gtna )Gca)GifCnAa \n)Gaa)GifCnb)Gta)Gava)GvOpe)Gga)GifCnp)G.a)GKa )Gava)Gtna)GifCnAa)GLa)GifCnIf )GDca)GifCnAa)Gva)GifCnAa )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )Gva_GifCnbu)Gaa)Gha)GifCnE )Gaa)GifCnb)Gta)Gva_GifCnb)Guaa)GifCnAa)GifCnI)GDa)Gua )GA)Guea)Gca)GifCnAa )Gia )GAnusvara )GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva)Gua-)Gava)Gia)GifCnAa)GifCnI.t)Gva)Gua )Gta)GifCnI)GHa \n)GKa)GE)GLa )GJa)GifCnAa )Gia)GKa )GifCnAf )Gua )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa   \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /6  \n \n)GKa)Guea)GifCnAa)GKa )Gia)Guua)GifCnAf)Gva  \n)GifCnI.t)Gva)GJa)GL.eadP )Guta /8 \n)Gia)GifCnb)Gha)GifCnI)Gua /20  \n)Gaea )GifCnE )Gva )Gaa)GifCnb)GCea)GBa)GifCnAf)Gta /37 \n)GBea)GifCnp)GCanGraAfnGu)Guta)GKa )G.a)GHa)Gha)GifCnIf /40  \n)GifCnI.h)Gia)Gva)Gha)GifCnAa /43  \n)GJea)GKa)GifCnAa)Gia/ 48  \n)Gia)GJa)Gha)GifCnAf)GifCnI)Gta)Gga)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GAa)Gha /57  \n)G.a)Gva)GDa)GifCnAf)Gta   )GKa)Gututa)GifCnAa )GBa)GifCnE)Guta)GifCnAa /60  \n)Gaa)GLa  )GBea)GifCnI.t)Gva /6 4 \n)GCa)GifCnp)Gva)GKa )GCa)GifCnp)Gva)GBa)Gua)GifCnIf /70  \n)Gia)Gta)GifCnE)Gia /75  \n)Gaa)GifCnb)Gva)Gi.eadP )GKa)GifCnAa )Gva/88  \n)G.a)GifCnAa)Gca)GifCnIf)Gia )Gha)GifCnp)GI)Gia /100   \n)G.a)GLa)Gua)GifCnIf )GA)Gaa)Gta)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa /10 4 \n \n \n \n7/)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /8 \n \n \n)GifCnI.t)Gva)GJa)GL.eadP )Guta  \n)Gaa)GifCnI)GHa)GLa )GJa)Gta)Gca)Gva)GifCnIf)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gva)GifCnI)GBa )GifCnI)GDa)Gta )Gva)GHa)Gta)GifCnE )GDa)GifCnp)Gia)Gva )GifCnI)GDa)Gta )GiKa )GifCnbu )GLa)GifCnp )GKea)GifCnb)GJa)Gua )GAa \n)GBa)GDGGea)GifCnAa )GifCnI)GDa)Gta)GKa )GCea )GifCnb )Gututa)GifCnIf)Gia )GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa )Gaa)Gva)GifCnIf)GKisa)GifCnAa)GKa )GifCnI.t)Gva)GJa)GL.eadP )Guta)GifCnp )GifCnI)Gta)GKa)GLa)Gua)DanGa )Gp)Gta)GifCnAa \n)GifCnI.h)Giea)GKisa)GKa )GA)GifCnI.h)GBea)GBea)GifCnAa)Gca)GKa )GAa )GifCnI)Gca)GDga)GifCnAa)Guea)GifCnIfvOpe)GKa )GBa)GifCnIf)GCa )Gta)Gca )GBa)GKea)GvOpe)GKa )Gb)Gaa)GHa)GifCnAa)Gva)GKa )Gia)Gha)Gga \n)Gva)GHa)Gta)GifCnE )GKea)GifCnb)Giea)GifCnIf)GKa )Gca)GifCnAa)Gua)GifCnAa)Gca)Gva)Gtna )Gaa)Gia)Gva)GLa)GifCnE )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )Gta)GifCnAf )Gaa)Gia)Gva)GifCnAu! )GDa)GifCnb)G.a)GifCnAa)GvOpe)Gaa)GifCnbu)GJa)GifCnAa )GA)GBa)GifCnAf)Gia )GCanGraAfnGu  \n)Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE )GJa)GifCnE )GKea)GifCnb)Giea)GifCnIf )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)Gha)GKa )GifCnAf )Gua )Gp )Gua )GCanGraAfnGu  )Gia)Ga.eadP )Gua)Gha)GifCnIf )Gaa)GifCnbu)GJa)GifCnAa )GDea)GifCnI.t)Gva )Gva)GHa)GBa)GifCnE )GKa)Gva)GifCnAf)Gua)DanGa )Gutea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)Gb \n)GKa)Gva)GBa, )Gaea )GifCnbu )GLa-)Gaa)GifCnAa)Gua)Gia )GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnbu)GJa)GifCnAa )GKa)Gva)GBa, )GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GCa )Gha)GifCnAa)GifCnI)Guta)GKa )GifCnI)GDa)Gga)GifCnAa)Gva)GifCnIf)Gia )GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GJea )GDa)GifCnE)GBa, )Gi.eadP )Gua)GifCnb)GifCnI)Gua \n)GKa)Gva)GBa )GI)Gu.eadP )Gga)GifCnAa)GifCnI)GDa.., )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GifCnI)GDGa)Gh.eadP )GHa)GifCnAa )Gaa)GDGGea)GLa)GifCnAa )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua   )GJa)GifCnE )Gb)Guia)Gca)GKa )Gha)GifCnE)GLa)GifCnAa )Giea)GifCnb)Gva_GifCnbu \n)GHa)GifCnp)GI)GE )Gua)GifCnE)GKa)Gva )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua)GifCnE )Gta)GifCnE )GKea)G.a)GLa-)GBea)Gva)GLa )GHa)GifCnAa)Guea)GKa )Gca)GifCnp)GDea )GHa)GifCnp)GI)GE)DanGa  \n)G.a)GifCnAa)Gha)GifCnE)GKa )GHa)GifCnAa)GI )GiKa )GifCnbu )GLa)GKa )Gta)GA)Gha )GKa)GKisa)GifCnAa)Gha)GifCnE )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )Gaa)Gvea)GifCnAf)Gua)DanGa \n)Gp)GKa)Gva)GifCnp )GifCnI.t)Gva)GJa)GL.eadP )Guta )GifCnI)Gta)GKa)GLa)Gua)DanGa )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GAa)Gta-)GAa)Gta )GifCnI)Gca)GDga)GifCnAa)Guea)GifCnIfvOpe)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GKea)GifCnb)Giea)GifCnIf )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa \n)Gp)GKa)Gva)GifCnp)DanGa )GE)GKa )Gua )GCanGraAfnGu  )Gaa)Gva)GifCnIf)GKisa)GifCnAa )GDa)GifCnE)GLa)GifCnAa )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua  )GBa)GDGGea)GifCnAa )GifCnI)GDa)Gta)GKa )GCea )GifCnb )Gututa)GifCnIf)GKa )Gb)GCea)GifCnAa)GHa)GifCnIf )Gua)GifCnAf)Gaa)Gva \n)GAa)G.a)GifCnbu )GBa)Gvea)GifCnAf)GKa )GA)Gca)Gia)Gva)GifCnp, )GifCnI)GKa)GE )Gta)GifCnE )Gva)GHa)Gua)GifCnAf)DanGa )Gp)Gta)GifCnAa )GCea )GifCnb )Gututa)GifCnIf)GKa )Gb)GCea)GifCnAa)GHa)GifCnIf )Gia)GBea )GCea )GifCnb )Gututa)GifCnIf)Gha)GifCnE \n)GHa)GifCnp)GI )GCea )GifCnAf  )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gia)GifCnE )GBa)GDGGea)GifCnAa )GifCnI)GDa)Gta)GKa )GCea )GifCnb )Gututa)GifCnIf)Gha)GifCnE )Gta)GifCnI)GHa)Gga)GifCnE)GCanGraAfnGu )Gva)GHa)GifCnAf, )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb )Gp )Gua )GCanGraAfnGu  )GJa)Gva_GifCnbu)Gva \n)Gva)GHa)GI)DanGa )Gia)GifCnAa)GLa)Gha)GifCnE )GKa )GifCnE )Gua)GifCnE)GKa)GifCnp )GCea )GifCnb )Gututa)GifCnIf )GifCnI)Gca)GDga)GifCnAa)GLa)Gga)Gha)GifCnE )GHa)GifCnp)GI)GE, )GJa)GI)Gha)GifCnE )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Giuea)GifCnAa)GI)Gga)GifCnp )GAa \n)GA)Giuea)GifCnAa)GI)Gga)GifCnp )GHa)GifCnp)GI )GCea)GI)DanGa )Gp)Gta)GifCnAa )GBa)GifCnAa)GBa)Gta-)GifCnI)Gua)Gva)Gaa)Gta)Guta)GifCnAa )Gva)GifCnI)GBa )GA)Gaa)Gta )GA)Gutea)GBa)GifCnAa)Gva)GifCnE \n)GifCnI)GHa)Gi.eadP )Gia)GifCnAa )GLa)GI)Gga)GifCnE )GLa)GifCnE)Gta)GifCnE )GA)GifCnI.h)GCea, )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gua )GCanGraAfnGu )GE )GifCnI)GKa )GAa)Gta-)GAa)Gta)GKa )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )Gia)GifCnIf)Gha)GifCnAa-)Gia)Gva)GHa)GDa \n)Gta)GifCnAf )GCea )GifCnAf ? )GCea)GI)GHa)GifCnE)DanGa )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gaa)GifCnAa)GBa)GifCnAf)Gta -)GifCnI)Gua)GHa)GifCnAa)Gva)GKa )Gta)GifCnAa)Gha)GifCnE )GA)GifCnI.h)GCea, )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gha)GifCnAu)Gia)Gha)GKa )Gta)GifCnAa)Gha)GifCnE \n)GA)GifCnI.h)GCea )Gua )GCanGraAfnGu  )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gia)Gha)GifCnAf)GKa )Gta)GifCnAa)Gha)GifCnE)DanGa )GKea)GifCnAa)GE)Gva )GJa)GifCnE )GHa)GifCnAu)Gb, )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )G.ea)Guta)Gta)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GBa)Gvea)Gta   \n \n \n9/)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n)GKa)GHa)GLa )GJa)GifCnAa)GI )GCea )GifCnAf  )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GCea)GifCnp)Guta )GifCnI)GDa)Gta)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnAf)G.ea )GifCnI)GDa)Gta )GA)Guea)GifCnAa)GvOpe)Gua)GHadant )GBa)GDGGea)GifCnAa)GifCnI)GDa)Gta )GKa)GifCnI)GHa \n)GAa)Gva)GifCnAa)Gha )GKa)Gva)GifCnAf)GKa )GA)Gca)Gia)Gva)GifCnp )GDa)GifCnE)GLa)GifCnE )GJa)GifCnAa)GI )GCea )GifCnAf !  \n)GKa )GifCnE )Gua)GBa)GifCnp )GDea)GDGGea)Gaea)GDGGea )GKa )GifCnE )GLa)GKa )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )Gua)GifCnAf)Gga)GifCnp )Gia)GifCnAa)Gvea)GifCnE )GDa)Gia )GBa)GifCnAa)GifCnI.h)GJa)Gga)GifCnE \n)G.a)GifCnE)GLa)GI)DanGa )GE)GKa )Gua )GCanGraAfnGu  )GiKa )GifCnbu )GLa)GifCnp )GJa)GifCnE)GBa)GifCnAa)Gha)GifCnE )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )GifCnI)GBa)GLa)Gha )GBea)GifCnAa)GI)GE )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAf, )Gua)GifCnAf)Gaa)Gva )GifCnI.t)Gva)GJa)GL.eadP )Guta)GKa \n)GKea)GifCnb)Giea)GifCnIf)GKa )GHa)GKa)GifCnAa)Gva )Gta)GifCnE )GBa )GCanGraAfnGu )Guta)GBa)GifCnE )Gva)GHa)GE, )Gua )GCanGraAfnGu )GE )GifCnI)Gca)GDga)GifCnAa)GLa)Gga )GJa)GifCnAa)GI)Gia )GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE )GHa)GKa)GifCnAa)Gva )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp \n)GBa )GCanGraAfnGu )Guta)GifCnAf)GKa )GCea)GI)GHa)GifCnE...)DanGa  \n)GifCnI)Gca)GDa)GifCnAa )GHa)GifCnp)GI)Gia )GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa )GLa)G.a )GJa)GifCnAa )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa, )GAa)GI )GifCnI.t)Gva)GJa)GL.eadP )Guta )GifCnI)Gta)GKa)GLa)Gua)DanGa”  \n)Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )GKea)GifCnb)Giea)GifCnIf)GKa )GHa)GKa)GifCnAa)Gva )Gaa)GifCnAa)GifCnI)GBa )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GKa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )GKea)GifCnb)Giea)GifCnIf \n)Gb)Gaa)GKa)GLa)GifCnAf)Gta  )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GBa)GJa)GLa)GifCnAa )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gta)GifCnE)DanGa )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GKea)GifCnb)Giea)Gta)GifCnAa)Gha)GifCnAa)GKa )GA)Gia)GifCnIf)Gva)Gca)GifCnAa)GDa )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnI)GHa \n)GDa)GifCnE)GifCnI.h)Guea)Gta, )GBa)Gva)GHa)GBa)Gututa)GifCnb.adt )Guea)GifCnp)GDGGea)GifCnE )GCea )GifCnAf )Guea  )GJa)GifCnE )GDa)GifCnIf)GKisa)GifCnAa )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE )GAa )GifCnI.h)Giea)GKisa)GifCnAa )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua  \n)GDa)GifCnE)GifCnI.h)Guea)Gta...)DanGa  \n)G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GifCnp)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GifCnI)Gca)GDga)GifCnAa)GLa)Gga)GKa )Gaea)GLa)GKa )GAa)Giea)GifCnAa )Gua )GCanGraAfnGu )GE )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa \n)GA)Gia)GifCnIf)Gva)Gca)GifCnAa)GDa)GKa )Gava)GifCnI)Gua)GKisa)GifCnAa )GCea)GifCnp)GifCnI)GDGGea )GifCnI)Gca)GDa)GifCnAa )GBea)GAvaCraea )G.a)GifCnE)GLa)DanGa  \n)Gha)GifCnAa)Guea)GKa )Gia)GifCnb)Gva_GifCnbu)GJa )Gaa)GifCnI.o)GC.eadP )GCea)Gha-)GBea)Gva )GLa)Guta)GKa)GE )GLa)G.a)GLa)GifCnAa, )GA)GKea)Gta )GDea)GifCnI.t)Gva )G.a)GifCnp)GBa)Gva \n)G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GifCnI)GKa)GE )Gta)GifCnE )GAa)GE)GLa? )Gaa)Gvea)GifCnAu)Gta)GifCnIf )GifCnI)GDa)Gta )Guea)GifCnp)GDGGea)GifCnE )GifCnI.h)GCea)GAf )GJa)GifCnE )GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf )Gia)Gha)Gga )GLa)G.a )Gua)GifCnAf, \n)GifCnI.t)Gva)GJa)GL.eadP )Guta)GKa )GifCnI)GDa)Gta )GCea)GifCnIf.h)DanGa )GJa)GifCnE )Gaa)GifCnAa)Gia )GKa)Gva)Gua )GHa )GCanGraAfnGu )Gia)GifCnAf)Gua )G.ea)GifCnbu)Gha)Gua )GAa )GJa)GifCnE )Gaea )GifCnE )GLa )GKa)Gva)Gua )Gp \n)GA)Gaa)Gta)GifCnp )GKa)GifCnAa)Gta)Gua )GAa )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva)GifCnp)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GKa)Gta)GifCnAu)Gua)DanGa )Gia)Gha)Guta)GLa )Gha)Gta )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )GAa)Gva)GifCnp )Gia)Gha)Guta)GifCnAa \n)G.a)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta)DanGa )GJa)GifCnE)GBa)GifCnE)GKa)GifCnAa)GLa )Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa )GKa)GifCnI)GHa )G.a)GifCnE)GLa ‘)GifCnI.t)Gva)GJa)GL.eadP )Guta )GifCnI)Gta)GKa)GLa)Gua)DanGa’  \n)GCa)GifCnAu)GKa)GifCnIf.o)Gaa)Gva )Gia )GCanGraAfnGu  )Gb)GifCnI)Gutea )Gva)Gi.eadP )Gua)GifCnAa)Gaa)Gva )GJa)GifCnAa )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna )GifCnI)Gca)GDga)GifCnAa)GLa)Gga )GifCnI)GDa)Gia )GifCnI)GHa)Gga)GifCnAa \n)GKa)GAvaCraea )Gua)GKa)GLa)GifCnAf)Gta )DanGa )GJa)GifCnE)Gua)GifCnE )GDa)GifCnbu)Gva )Gta)GJa)GifCnAf)Gva  )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta  )Gua)GifCnAf)GBa)GifCnIf)GCa )GKa )GifCnE )Gua)GifCnAu )Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GA)GBa)GifCnAf)Gua )Gta)GifCnAf \n)GDa)GifCnE)GKea)GLa)GifCnAf)Gta)DanGa )G.ea)GifCnb)GifCnI.h)Gha )GKa)GAvaCraea )GDa)Gva)GBa)GJ.eadP )GJa)GifCnAa)Gaa)Gva )GAa)GifCnI)GBa )GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva)GE )GLa)G.a)GLa)GifCnAa)DanGa )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )Gaea)GLa \n)Gaa)GifCnAu)GLa )Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )GA)G.a)Gca)GifCnAa)Gta)GifCnIf )GCea)GifCnp)GifCnI)GDGGea )GA)Gaa)Gta)GifCnE )GDa)GifCnp)Gia)Gva )GKa)GifCnAa)GJa)Gha)GifCnE )GLa)GifCnAa)G.a)GBa)DanGa )GAu)GJea)GifCnb.adt)GKa )GifCnE  \n)GA)G.a)Gca)GifCnAa)Gta)GifCnIf )Gta)GifCnE )Gca)GifCnAa)G.a)Gca)GifCnAa)Gta)GifCnIf )GBa)Gta)GifCnAu)Gua)DanGa )GA)Gaa)Gta)GifCnAa )GAa)GCanGraAfnGu)GifCnI.o)GKea)Gga)GifCnE )Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GDa)GifCnE)GKea)GBa )GAa \n)GA)Gaa)Gta)GifCnAa )GKa)GifCnAa)Gta)GifCnE )Gp)GKa)Gva )Gaea)GLa)GifCnp)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnb)Gta)GBa )GCea)GifCnp)GifCnI)GDGGea )GKa)GAvaCraea )GJa)GifCnAa)GE)GBa )Gta)GifCnIf)GKa )Gta)GifCnI)GHa)DanGa )GBa)GifCnAf)Gia)Gua)GifCnE \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /10  \n)Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gta)GifCnIf)GKa)GKa )GAa)Giea)GifCnAa )Gta)GifCnAa)GCa)GE )GLa)G.a)GLa)GifCnAf)Gta)DanGa )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )G.a)GifCnAa)Gha-)G.ea)Gva)GKa )GBa)GifCnIf)GCa )Gta)Gca-)Gta)Gca \n)GA)GifCnI)Gca)Gis.eadP )GKa)GifCnAa)Gva )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )GLa)GifCnp)GKa)GKa )Gha)Gta )Gta)GCa)GBa)GifCnp )GKa)Gva)GifCnAf)GE )GAa )G.a)GifCnIf)Gua)GifCnp )G.a)GBa)GifCnAf)GE )GJa)GifCnE )GAa)GBa )GKa)GifCnIf.o \n)GJa)Gta)GKa )GJa)GifCnIf)GKa )Gua)GifCnIf)Gta-)GifCnI)GBa)GifCnI)Gua)Gga)GifCnAa )GHa)Gva)GKa )GKa)GifCnAa)GJa )GHa)GE)Gua, )GBa)GDGGea)GKa)GifCnAa-)GBa)GDGGea)GKa)GifCnAa )GHa)Gva)GJa)GifCnp)Gua)GifCnAa \n)Gia)GBea )GAa)GifCnI)GBa )Gva)GHa)GLa )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )GE)GKa )GifCnE  )GifCnI)GDa)Gta)Gha)GifCnE )Gia)GifCnAa)GifCnI)Gutea )GBa)GKea)GvOpe)GKa )GifCnI.h)GJa)Gta)G.a)GifCnIf)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gua)GifCnIf)Gia )GBa)GKea)GvOpe \n)GBa)Gta)GifCnAa )GDa)GifCnE)Gua)DanGa )GDa)GifCnbu )GifCnI)GDa)Gta )Gua )GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnAu)GAnusvara)Gia)GifCnE )GifCnI.h)GJa)Gta)G.a)GifCnIf)GKa )GBea)GifCnE)GLa...)DanGa  \n)G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)Gaa)Gva )Gia )GCanGraAfnGu  )Gta)GJa)GifCnAf)Gva )GHa)GifCnI)Guta)Gua)GifCnE )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )Giea)GifCnb)GBea)GifCnE-)Giea)GifCnb)GBea)GKa \n)Gia)Gaa)Gta)GifCnAa )Gb)Gutea)GE )GLa)G.a)GLa)GifCnAf)Gta )DanGa )GifCnI)GBa)Gia)GifCnAf)Gva  )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAa )GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )Gia)GifCnAa)GLa)Gia )GCanGraAfnGu  )Gaea )GifCnE )GLa )GHa)GifCnp)GI)Gua )GAa)GE)GLa \n)G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu )DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GifCnI)GBa)Gia)Gva)GifCnAf)GKa )Gaa)GifCnAa)GCea )GifCnbu  )GKa)GifCnAa)GJa)GKa )Gaea)GLa)GifCnp )GHa)GifCnp)GI )GCea)GI)DanGa )GifCnI)GKa)Gga)GifCnp \n)GKa)GifCnAa)GJa)GKa )Gaea)GLa )G.a)GifCnI)Gta )Gaea)GLa )GBa)GifCnb)GJea)GifCnAf)GE )GAa )GifCnI)GKa)Gga)GifCnp )Gaea)GLa)GifCnE)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gaea)GLa )GBa)GifCnb)GJea)GifCnAf)GE)DanGa \n)Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GKa )Gha)Gta)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )GKa)GifCnAa)GJa )GA)GDea)GLa)GifCnAa )GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva)GKa )GBa)GifCnAa)Guta)Gaa)Gva )Gutea)GifCnAa)Gvea \n)GBea)GAvaCraea )GAa)G.a)GifCnbu )GA)GBa)GifCnAf )Gta)GifCnE )GDa)GifCnI.o)GtHa , )GJa)GI)Gia )GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gia)GifCnAu)Gta)GKa )GHa)GifCnI.t)Gva)Gga)Gva)GifCnIf)GE )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea \n)Gaa)GDGGea)GifCnAf)Gta)DanGa )Gp)Gta)GifCnAa )Gaa)GifCnAf)GCea)GLa)GifCnAa )Gia)GifCnAa)GLa)GKa )GHa)GifCnI.t)Gva)Gga)Gva)GifCnIf )GBa)GifCnAa)GifCnI)Gvea)Gha)GifCnE )Gua)GifCnE)Gta)GifCnAa )GBea)GAvaCraea )GKa)GAvaCraea )GDea)GifCnb)GAa)GE)GLa )GJa)GifCnE \n)GLa)GifCnp)GKa )Gia)GifCnAu)Gta-)GBea)GifCnAa)GDa)GifCnp )GifCnI)GBa)Gia)GifCnAf)Gva  )GJa)GifCnb)GLa)GifCnAa)GIf-)GA)G.a)Gi.eadP )Gua )GBa)GifCnb)GJea)GE )GLa)GifCnAa)G.a)GLa, )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gva)GHa)GBa)GifCnE \n)GKa)Gva)GifCnAf)Gta )DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GLa)G.a)GLa)GifCnE )Gha)Gta )GifCnI)GBa)Gta)GifCnI)GBa)Gta)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta )DanGa )GifCnI)GBa)Gta)GifCnI)GBa)Gta)GifCnAa)GI)Gua)GifCnE )GCa)GifCnAu)GKa)GifCnIf.o)Gaa)Gva )Gia )GCanGraAfnGu  )Gb)GifCnI)Gutea  \n)Gva)Gi.eadP )Gua)GifCnAa)Gaa)Gva )Gaa)GHa_GifCnb )GCanGraAfnGu )GCa )GiKa )GifCnbu )GLa)GKa )GBa)GifCnAa)Guta )GifCnI)GHa)Gga)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )GifCnI)GHa)Gga)GifCnE)GLa)GifCnAa... )DanGa \n)Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GKa )GifCnE )Gua)GifCnAu )Gta)GifCnAf )GDa)GifCnE)GKea  )Gha)Gta )Gutea)Gha)GifCnAf)GKa  )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta )DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GLa)G.a)GLa)GifCnE )Gb)Gutea)GLa)GifCnAf)Gta  )GJa)GifCnE \n)GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )GDa)GifCnbu)Gva )GAa)G.a)GifCnbu )GBa)GifCnI)Gvea )GDa)GifCnE)GifCnI.o)GKea)GAf, )GJa )GCanGraAfnGu  )GKa)GHa)GifCnIf)GAnusvara )Gia )GAnusvara )G.a)GifCnIf-)Gia)GifCnAa)Guea)GifCnIf )Gia )GAnusvara )G.a )GifCnI.t)Gva)GJa)GL.eadP )Guta)GKa )GKea)GifCnb)Giea)GifCnIf)Gha)GifCnE \n)Gca)GifCnAu)GDGGea)GifCnAa )G.a)GifCnE)GLa )GHa_GifCnb)GA)GE)DanGa )Gha)Gta)GifCnp )G.a)Gca)GifCnAa)GHa)GifCnIf )GDa)GifCnE)GLa)GKa )GifCnAf )Gta )DanGa )Gia)GE)GHa )GBea)GifCnE)GLa, )GBea)GifCnI.t)Gva)Gia)GKa )GKa )GifCnE )Gua)GifCnAu \n)Gca)GifCnAu)GDGGea)GifCnAa )G.a)GifCnE)GLa )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnE )Gta)GifCnAf )Gva)GifCnI)GHa)Gua)GifCnAf )Gua )GCanGraAfnGu  )GKa)GifCnp)Gta )GBa)GifCnE)Guta)GifCnAa-)GBa)GifCnE)Guta)GifCnIf )GLa)GifCnAa)GKea)GifCnp )GBa)GifCnE)Gva )Gia)Ga.eadP )Gaa)Gua \n)GKea)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnAa)GJa)GLa )GHa)GE)Gua )GJa)GifCnE )Gha)GifCnAa)GE-)GBa)GifCnAa)Gaa)GKa )Gia)GifCnE)Gca)GifCnAa )GHa)Gha)Gva )GDea)Gha)GifCnEvOpe )Gta)GifCnAf )GKa)Gua)GvOpe)Gc.eadP )Gga)GifCnp )GCea)GifCnIf.h)DanGa \n)GE)GKa)Guta)GifCnAa )GJea)GifCnbu)Gutea )GBa)GJa)Gta)GifCnE )GLa)GifCnp)GKa )GKa)GifCnp)Guta-)GKa)GCa)GHa)Gva)GifCnIf)GKa )GKea)GifCnbu)Gta)GifCnIf )GKa )GifCnE )Gia)Gia )GCanGraAfnGu  )GBa )GCanGraAfnGu )GifCnI.h)GCa )GJa)GifCnAa)GI)GE )GAa \n)GJa)GifCnAf)Gutea)GifCnAa)Gha )GHa)GJa)GifCnAa)Gva)GifCnp-)GLa)GifCnAa)GKea)GifCnp)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )GCea)GI)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf)GKa)GifCnAa)GLa )Gha)Gta )GAf)Gutea)GifCnAa)Gha )Gta)GifCnAf \n)GA)GCanGraAfnGu)Guta)GKa)GLa)GifCnAf)Gta )DanGa )GAa)G.a)GifCnbu )GBa)GifCnI)Gvea)Gua)GifCnE )Gha)Gta )Gaa)GDGGea)GLa)GifCnAf)Gta - )GJa)GKea)Gta  )G.a)GifCnp)GBa)Gva)GDea)Gta )GifCnI)G.a )GifCnI.t)Gva)GDea)GifCnAa)Gva)GifCnIf \n)G.a)GifCnp)GBa)Gva)GDea)Gta )Gaa)GHa)GifCnAa)GDGGea )Gb)Gutea)GifCnAa )GI)Gt.eadP )GDva)GKa )GDea)GifCnAa)Gva)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gva)GifCnp)GifCnI)GKa )GDa)GifCnE)GLa)GKa )Gua)GKea)Gta  )GHa)Gha)Gva )G.a)GifCnp)GBa)Gva \n)G.a)Gtna)GifCnE)Giea )Gta)GifCnE )GifCnI)GKa)GE )GKa)Gva)Gua)DanGa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)GifCnI)Gutea )Gua)GifCnE )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )Gia)GifCnAu)Gta)GKa )GKa)GJa)Gva)GifCnAa)GifCnI.t)Gva)GKa )GCea)Guta)GifCnAa )GCea)Guta-\n \n \n \n11 /)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n)GCea)Guta)GifCnAa )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta )DanGa )GDGa)GifCnE)G.a)GifCnE-)GDGa)GifCnE)G.a )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )GDGa)GifCnE)G.a )GJa)GKea)Gta  )GAa)G.a)GifCnbu )GBa)GifCnI)Gvea )Gta)GJa)GifCnAf)Gva  )Gb)Gutea)GifCnAu)GLa)GifCnAf)Gta  )Gua)GKea)Gta \n)GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GDGGea)GLa)GifCnAf)Gta  )GJa)GifCnE )Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa )GAa)GifCnI)GBa )Gva)GHa)GLa )GA)GifCnI.h)GCea...)DanGa  \n)G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)Gaa)Gva )Gta)GJa)GifCnAf)Gva )Gaa)GifCnI)GDGGea)Gua)GifCnE )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa )GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GI-)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GI )Gaa)GifCnAa)GCea )GifCnbu  )G.ea)GifCnb)GifCnI.h)Gha, )GAa)Gaa)Gia)GifCnIf \n)G.ea)Gva )GifCnI)GDa)Gia )GifCnI)Gca)GDa)GifCnAa )GBea)GifCnE)GLa)GifCnAa)DanGa )GA)Gaa)Gta )GifCnI.h)Gia)GAnusvara)G.a)GDa)GifCnb)GAa)GifCnI.t)Gva)Gha)GifCnE )Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )GA)G.a)Gca)GifCnAa)Gta)GifCnIf )GKa)Gva)GBa)GKa \n)GKea)GifCnb)Giea)GifCnIf )Gha)Gta)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GBea)GifCnI.t)Gva )GDa)GifCnE)GLa)GKa )GifCnAf )Gta )DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gava)GifCnI)Gua)GKisa)GifCnAa)GKa )G.ea)GDGGea)GifCnIf )GA)Gia)GifCnI.h)Guea)Gva)Gia )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnAf \n)GCa)GifCnI.h)GLa )Gb)GKa)GDGGea)GifCnbu.adt )GCa)GifCnAa)GifCnI.h)GLa)Gga)GifCnE  )GCa)GLa)GE )GLa)G.a)GifCnAf)GE, )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GifCnp)GKa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gb)Gutea)GLa)GifCnAf)Gta)DanGa \n)GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )GBa)GKea)GvOpe)Gia )GCanGraAfnGu  )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )Gaea )GifCnE )GLa )GKa)Gva)GifCnAf)Gua )GAa)GE)GLa )GA)GifCnI.h)GCea )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GA)Gaa)Gta )Gha)Gta )GKa)GHa)GifCnAf \n)GCea )GifCnAf  )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )GifCnI.h)GJa)Gta)G.a)GifCnIf)Gha)GifCnE )GE)GKa)GifCnp)GBa)GifCnE)Gva )Gta)GifCnE )Gaea )GifCnE )GLa )GKa )GifCnE )GLa)GifCnAu)GAnusvara )GHa)GifCnE)Gta)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnE )Gva)GifCnI)GHa)Gua)GifCnAf )Gua )GCanGraAfnGu  )GKa)GifCnp)GifCnI)Gvea)Gga)GifCnAa \n)GBa)Gva)GDa )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )Gaa)GifCnAa)GLa)GifCnp )GDa)GifCnE)GKea  )Gua)GifCnE )GKa)GifCnAa)Gta )GJea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GifCnI)GKa )GDa)GI)Gua)DanGa )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )Gua )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnI)GHa)Gga)GifCnE)GCanGraAfnGu )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GDGGea)GifCnAf)GE)DanGa \n)Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gia)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GA)GifCnI.h)GCea )GIf )Gua )GCanGraAfnGu  )Gp)GKa)Gva)GifCnE)Gia )GCanGraAfnGu  )GBea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GJa )GLa)G.a)Gua)DanGa )GifCnI)GKa)Gga)GifCnp )Gva)GCa)Gta)GifCnAa)GKa)GifCnAa)Gva \n)Gha)GifCnI.t)Gva )GKa)GAvaCraea )Gta)GifCnAf )Gha)GifCncoLadfLv)Gu.eadP )Gga)GifCnb)GKa )GCa)GCa)GvOpe )GKa)Gva)GifCnAf )GCea )GifCnAf )Guea  , ‘)Gha)GifCncoLadfLv)Gua)Gaa)GDGGea)GifCnAa)Gga’ )GifCnI.h)GJa)Gta)G.a)GifCnIf )GDa)GifCnE)GKea   )Gha)GifCncoLadfLv)Gu.eadP )Gga)GifCnb)GKa \n)GCa)Gva)GCa)GifCnAa )GKa)Gva)GifCnAf )GCea )GifCnAf )Guea  ...)DanGa  \n)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa )Gaea )GifCnE )Gva )GKa)Gta)G.a)GifCnb)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnAa )GAa)GCanGraAfnGu)G.a)GifCnb)Gva)Gaa)Gva )GifCnI)GHa)Gia)GifCnAa)GBa )GJa)GifCnp)GDGGea)GE )GLa)G.a)GLa)GifCnAa)DanGa )Guta)Guta)GKa)GifCnAa \n)Gaa)Gvea)GLa)GifCnAa)GHa)GifCnAa )Gta)GifCnE )Guta)Guta)GKa)GifCnAa )Gava)Gieta)GKa )Gb)Guua)Gva )Guta)Guta)GKa )GifCnE  )GifCnI.h)GLa)GifCnI.o)GKea )GDa)GifCnE)Gua )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gia)GifCnE )Gua )GCanGraAfnGu  )G.a)GifCnp)GBa)Gva \n)G.a)Gtna)GifCnE)Giea)Gha)GifCnE )Gta)GifCnAf )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )GifCnI.t)Gva)GAa)GE)GLa-)GifCnI.o)GKea)GAa)GE)GLa )Gaa)GifCnAa)GI )Guea)GifCnp)GDGGea)GifCnE )GKa)GifCnAa)Gva)GifCnp)GBa)GifCnAa)Gva)Gha)GifCnE )GAu)Gua)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  \n)GKa)GifCnI)Gta)Gga)GifCnp)GCanGraAfnGu-)GKa)GifCnI)Gta)Gga)GifCnp)GCanGraAfnGu )GifCnI)GBa)Gia)Gva)GifCnAf)Gua )G.a)GifCnE)GLa )GHa)GE)Gua )Gua)GifCnAf)Gga)GifCnp )GE)GKa )Gia)GifCnAa)GLa)GKa )Gaa)Gvea)GifCnAa)GI )Gua)GifCnIf)Gta )Gia)GifCnAa)GLa)Gha)GifCnE \n)GifCnI)GBa)Gia)GifCnAf)Gva)GifCnE )G.a)GifCnE)GLa )GHa)GE)Gua)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnE)GifCnI.h)Gia)Gga)GifCnAa)GE)GLa )Gva)GifCnI)GHa)Gua)GifCnAf )Gua )GCanGraAfnGu  )GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )G.a)GifCnb)Gtna)GifCnAa )GBa)GifCnE)GifCnI.h)Gia)Gga)GifCnAa )GJa)GifCnAa)GI)Gua \n)GifCnI)GKa)Gta)GifCnE)DanGa )Gua)GKea)Gta )Gua )GCanGraAfnGu  )GDa)GifCnp)Gia)Gva)GifCnE )Gia)GifCnAa)GLa)Gha)GifCnE )GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf )Gaa)GifCnI)GBa)Gua)GifCnE )Gaa)GifCnAa)Gia )GKa )GifCnE )Gta)GifCnE )Gva)GifCnI)GHa)Gua)GE, )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )Gua )GCanGraAfnGu  \n)Gta)GifCnI)GHa)Gga)GifCnE)GCanGraAfnGu )GKa )GifCnE )GLa)GKa...)DanGa  \n)Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GKa )Gha)Gta )G.ea)GifCnp)Gva-)Gha)Gututea)GifCnAa )GHa_GifCnb)GA )GLa)G.a)GLa)GifCnAf)Gta )DanGa )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GA)GifCnI)GBa)Gua)GifCnE \n)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )G.a)GifCnp)GDGGea )GLa)GifCnAa)GifCnI)G.a )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa, )GifCnI.t)Gva)GJa)GL.eadP )Guta )GifCnI)Gta)GKa)GLa)GLa)DanGa”  \n)G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GKa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)Gutea)GLa)GifCnAf)Gta , )GKa)GifCnIf.o \n)GifCnI)Gta)GKa)GLa)GLa? ‘)Gaa)GifCnAa)Gia )GKa )GifCnE )GLa)GKa )GAa)GifCnI)GKa )Gaea )GifCnE )GLa’ )Gia)GifCnE )GKa)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GifCnE)GifCnI.h)GLa)GAf? )Gta)GJa)GifCnAf)Gva  )Gb)Gutea)GifCnAa \n)GifCnI)GHa)Gga)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )Gha)GifCnb )GCanGraAfnGu )GHa)Gaa)Gva )GDa)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta )DanGa )Gha)GifCnb )GCanGraAfnGu )GHa)GKa )Gva_GifCnbu)GifCnI.o)GKea )Gha)GifCnI.h)GLa)Gta )Gta)GifCnI)GHa)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /12  \n)GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )Gaa)GifCnb)GCea)GBa)GifCnAf )GJa)GifCnE )GBa)GifCnAu)GAa )Gaa)GifCnAa)Gia )GKa )GifCnE )GLa)GifCnE)GCanGraAfnGu )GAa)GifCnI)GKa )Gaea )GifCnE )GLa)DanGa ‘)Gaa)GifCnAa)Gia-)Gaea )GifCnE )GLa’ )Gua )GCanGraAfnGu  )GLa)GifCnp)GKa \n)GifCnI.h)GJa)Gta)G.a)GifCnIf)GKa )GifCnI)GKva)Gga)GifCnAa)Gha)GifCnE )GKa)Gva)GifCnAf)GE)DanGa )GJa)GifCnE )GBa)GC.eadP )GCa)GifCnE)Gia )GCanGraAfnGu  )Gava)Gca)GifCnAa)GifCnI)GHa)Gua )GHa_GifCnb)GA )GLa)G.a)GifCnAf )GCea )GifCnAf  )GAa \n)GHa)GAnusvara)Gia)Gca)GifCnAa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnIf )Gha)GifCnI)Gua)Gga)GifCnp )GCa)GLa)GE )GLa)G.a)GifCnAf )GCea )GifCnAf ...)DanGa  \n)GAa)GCanGraAfnGu)GifCnI.o)GKea)Gaa)Gva )GAa)GCanGraAfnGu)GifCnI.o)GKea )GCa)Gvea)GLa )GDa)GifCnE)GKea  )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )G.a)GifCnE)GLa )GJa)GifCnE )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa \n)Gha)Gta)Gha)GifCnE )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gava)Gieta )GCea )GifCnAf )Gta)DanGa )GHa)GLa)Gia)GifCnAf)Gua )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GA)GHa_GifCnbu)GBa)GifCnE)Gva )Gta)Gha)GifCnE)Gha)GifCnE )Gva)GHa)GBa)DanGa”  \n)Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GKa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)Gutea)GLa)GifCnAf)Gta , )GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )Gia)GifCnAa)GLa)Gia )GCanGraAfnGu  \n)Gaea )GifCnE )GLa )GKa)Gva)GifCnAf)Gua )GAa)GE)GLa )GA)GifCnI.h)GCea )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )GifCnI.h)Gha)GifCnI.h)Gia)Gga)GifCnp )GBea)GifCnI.t)Gva )G.a)Gha )Gta)GifCnAf )GCea )GifCnAf ! )GifCnI.h)Gia)Gga)GifCnAa)GHa)GifCnIf)GKa \n)GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )Gva)GifCnE)GKea )Gta)GifCnAf )GDa)GifCnE)GKea   )Gaa)GBa)GifCnAf )GCea)GifCnIf.h! )GA)Gia)Gha )GAnusvara )GJa)Gia)Gha)GifCnE )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gaa)GDGGea)GLa )GDa)GifCnE)GKea   )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea \n)GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )G.a)GifCnE)GLa )GJa)GifCnE )GBea)GifCnI.t)Gva)Gia)GKa )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa )GifCnI)GBa)Gia)GifCnAf)Gva  )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAa)DanGa )Gia)GE)GHa )Gha)Gta )Gaa)GifCnAa)GDGGea)GifCnAf)GLa)GifCnE )GKa)GifCnI)GHa )Gva)GHa)GLa)GifCnAa \n)GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gutea)GifCnE)GKa)Gta)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )Gha)Gta )Gaa)GifCnAa)GifCnI)GDGGea )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)Gaa)GifCnI)GHa)GLa)GifCnE )Gia)GifCnAa)GLa )GJa)GifCnE )Gaea )GifCnE )GLa )GKa )GifCnE )Gta)GifCnE )Gva)GHa)GifCnIf )Gia)GifCnE )GifCnI)GBa)Gia)GifCnAf)Gva  )G.a)GifCnE)GifCnI.h)GLa)GAf )GJa)GifCnE )GifCnI)GKa)GE )GKa )GifCnE )Gta)GifCnE \n)Gva)GHa)GifCnIf?”  \n)Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )Gava)Gieta )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna )GA)Gia)Gha )GAnusvara )GJa)Gia)Gha)GifCnE )Gaa)GifCnI)GDGGea )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAa )GJa)GifCnE )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa ‘)GHa )GCanGraAfnGu ’ \n)GKa)GHa)GBa)GifCnAf )GAa )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa ‘)Gta)GifCnAf’ )GKa)GHa)GBa)GifCnAf)DanGa )GHa )GCanGraAfnGu  )GJa )GCanGraAfnGu  )GKa)GHa)GBa)GifCnAf )Gua)GKea)Gta  )GJa )GCanGraAfnGu  )GKa)GHa)GifCnIf)GAnusvara )GAa)G.a)GifCnbu)GKa )GBa)GifCnAa)Gua \n)Gaa)GifCnb)GifCnI.h)GCea )GifCnI)GDa)GA)GE )GAa )GJa )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnAf )GKa)GHa)GBa)GifCnAf )Gua )GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnb)GJea)GLa)GifCnp )GBa)GifCnAa)Gua )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnb)GJea)GBa )GKa)GifCnI)GHa )GJea)GifCnb.adt)Gututea)GifCnAa )GBea)GAvaCraea \n)GJa)GifCnAa)GE)GBa)DanGa )GCa)GifCnb)Gaa)GifCnE )Gva)GHa)GLa)GifCnAa)DanGa )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva )GKa)GifCnIf.o )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )GKa)GifCnp)Guta-)GKa)GCa)GHa)Gva)GifCnIf )GifCnI.h)GCea)GAf )GJa)GifCnE )GBa)GifCnAa)Gua)GifCnAa-\n)GBa)GifCnAa)Gua)GifCnIf )GHa)GE)Gua, )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva )Gua )GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva )GifCnI.h)GCea)GAf)DanGa )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GifCnI)GBa)Gta)GifCnb )Gaa)GifCnb)GCea)Gta)GifCnAu)GAnusvara \n)GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )GKa)GHa)GifCnAf)GKa )GA)GifCnI.h)GDea )GKa)GifCnAa)Gva )Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)Gaa)Gva )GHa)GifCnp)GI)Gua )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gta)GifCnE )Gaa)GifCnp)Gua)GifCnp)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)Gaa)Gva)DanGa \n)GA)Gaa)Gta)GifCnE )Gaea )GifCnb )Gva)Gta)GifCnE )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)Gaa)GifCnI)GHa)GLa )Gia)GifCnAa)GLa )GJa)GifCnE )GifCnI.h)Giea)GKisa)GKa )Gaa)Gvea)GifCnAu)Gta)GifCnE )Gva)GHa)GifCnAf)Guea , )GHa_GifCnb)Gta)GKa)Gva )GBa)GDa)GifCnI.h)GLa)Gga)GifCnp )GBea)GAvaCraea )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta  \n)GAa )GifCnI)Gca)Gisa)GifCnAf)Gga)GifCnp )GBa)GDa)GifCnAf)GLa  )G.a)GifCnE)GLa)DanGa”  \n‘)Gaa)Gvea)GifCnAu)Gta)GifCnIf’ )GAa ‘)Gaa)Gvea)GifCnAu)GifCnI)Gta)GHa)GifCnAa)Gva’ )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gaa)GifCnb)GCea )GifCnAf )GKa )Gha)Gta )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  \n)GBea)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta , )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GA)Gaa)Gta)GifCnE )Gaea )GifCnb )Gva)Gta)GifCnE )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )Gaea )GifCnE )Gva )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-    \n \n \n13 /)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n“)Gaa)GifCnI)GHa)GLa )Gia)GifCnAa)GLa )GJa)GifCnE )GifCnI.h)Giea)GKisa)GKa )GifCnI)Gca)Gisa)Gga )Gaa)Gvea)GifCnAu)GLa)GifCnAf)Gta  )Gp )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )Gua)Gva )Gaa)GifCnI)GDGGea )G.a)GifCnE)GLa)DanGa”  \n)G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna )Gp)GJea)Gva)GifCnAa )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAa)DanGa )GDGa)GifCnp)Gva)GifCnAa)GKa \n)Gaa)GifCnp)GLa)GifCnAa )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )Gp)Gva-)GCea)GifCnp)Gva )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GifCnAa)GifCnI)GBa )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )GifCnI)GBa)GC.eadP )GCa)GifCnE)Gha)GifCnE )Gp)GJea)Gva)GifCnIf )GLa)GifCnI)G.a  )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta )DanGa \n)Gp)GJea)Gva)GifCnIf )GLa)GifCnI)G.a )Gua)GifCnE )GE)GKa)Guta)GifCnAa )Gp)Gva )GDa)GifCnE)GKea)GifCnAf)Guea )Gua )GCanGraAfnGu  )GDa)GifCnp)Gia)Gva )GHa)GifCnE)Gva)GifCnAa )GJa)GifCnAa)GI)Gta  )GAa )GBa)GifCnIf)GHa)Gga)GBa)GifCnAf)Gua \n)GJa)GKea)Gta )GDa)GifCnp)Gia)Gva )GBea)GifCnE)Guta)GifCnAf)Gta )Gua )GCanGraAfnGu  )GBea)GifCnE)Guta)GLa)GifCnAa)GHa)GifCnAa )GHa)GifCnE)Gva)GifCnAa )GJa)GifCnAa)GI)Gta )DanGa )Guta)GifCnIf)GKa)Gha)GifCnE )GLa)G.a)GLa )GifCnI.h)GCa)GDGGea)GifCnI.h)GCa)GDGGea)GifCnIf \n)GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GBea)GAvaCraea )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta )DanGa )GE)GKa )Gua )GCanGraAfnGu  )GAa)GCanGraAfnGu)GifCnI.o)GKea)GKa )Gaa)GCea )GifCnb )GAf)Gua)Gha)GifCnE )Guta)GifCnIf)GKa )Gva)GHa)Gta)GifCnE )Gia)GifCnp)GJea)GHa)GifCnAa-)Gia)GifCnp)GJea)GHa)GifCnIf \n)GA)Gaa)Gta)GifCnp )Gta)GifCnAf )GDa)GifCnE)GKea  )Gaa)GBa)GifCnAf)Guea )GDa)GifCnp)Gia)Gva )GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )GHa)GifCnAa)Guea)GKa )GAa)GCanGraAfnGu)G.a)GifCnb)Gva )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )Gp)GJea)GDGGea)GifCnAa)GI)GE \n)GJa)GifCnAa)GI)Gta...)DanGa  \n)Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)Gutea)GLa)GifCnAf)Gta, )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GifCnI)GKa)Gga)GifCnp )GAa)Gta )GCea)GifCnIf.h )GJa)GifCnE )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp \n)GBa)GifCnAa)Gua )Gaa)GifCnb)GCea )GifCnAf )Gha)GifCnE )Gia)GtCKa)GifCnp)GCa )GHa)GE)Gua)DanGa )Gaa)GifCnb)GCea)GLa)GifCnI.o)GKea)Gta-  \n“)GBa)GifCnAu)GAa, )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara )GJa)GifCnE )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )Gaa)Gvea)GifCnAu)GifCnI)Gta)Gga)GifCnp)GCanGraAfnGu )GAa )Gaa)Gvea)GifCnAu)GifCnI)Gta)GHa)GifCnAa)Gva)GifCnp )GBa)GDa)GifCnAf)GLa  \n)G.a)GifCnE)GLa)GHa)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnI)GHa)GLa )Gia)GifCnAa)GLa )GBa)GDa)GifCnI.h)GLa)Gga)GifCnE )G.a)GifCnE)GLa)GHa )Gua)GifCnAf)Gga)GifCnp )GDa)GifCnp)Gia)Gva-)Gua)GifCnE)Gia)Gva-)GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva)Gha )Gia)GifCnAa)GLa )Gua)GCanGraAfnGu  \n)GBa )GCanGraAfnGu )GCa)GLa)GHa )GifCnI)GKa)Gta)GifCnE?”  \n)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )Gava)Gieta )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta, )Gia)GifCnAa)GCanGraAfnGu)Gaa)GKa )GBa)GifCnIf)GKea )GJea)GifCnAa)GDGGea)GifCnI)Gta)GHa)GifCnAa)Gva )Gha)Gta)Gua)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnAa )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu \n)G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GDea)GifCnb)Gva)GJea)GifCnAa)GDGGea )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gaa)GifCnI)GHa)GLa )Gia)GifCnAa)GLa )GBa)GDa)GLa)GLa )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GDa)GifCnp)Gia)Gva)GifCnp )Gia)GifCnAa)GLa )GBa)GDa)GLa)GLa)DanGa”  \n‘)GDa)GifCnp)Gia)Gva )Gia)GifCnAa)GLa’ )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta)Gua)GifCnE )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna )GifCnI)GBa)GC.eadP )GCa)GifCnE)Gha)GifCnE )Guta)GifCnp)GifCnI)GKa )GDa)GifCnE)GLa)GifCnI.o)GKea)Gta-  \n“)GE)Gta)GifCnAa )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnAa)GJa)GHa )GJa)GifCnE )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gaa)GifCnI)GHa)GLa )GBa)GDa)GLa)GLa )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GDa)GifCnp)Gia)Gva)GifCnp-)Gua)GifCnE)Gia)Gva)GifCnp-\n)GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva)Gha)GifCnp )Gia)GifCnAa)GLa )GBa)GDa)GLa)GLa)DanGa )Gaea )GifCnb )Guta)GifCnAa-)Gaea )GifCnb )Guta)GifCnAa )GKa)GHa)GAvaCraea )GJa)GifCnE )Gaa)GifCnI)GHa)GLa )Gia)GifCnAa)GLa )GKa)GifCnIf.o )GBa)GDa)GLa)GLa)GHa \n)GAa )GDa)GifCnp)Gia)Gva-)Gua)GifCnE)Gia)Gva-)GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva)Gha )Gia)GifCnAa)GLa )GKa)GifCnIf.o?”  \n)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )Gava)Gieta )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta, )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GifCnI)GKa)Gga)GifCnp )GI)Gt.eadP )Guta)Gva)GBe.eadP )Gga)GifCnbu)Gha)GifCnE )Gva)Gi.eadP )Gua)GifCnAa)GKa )Gaa)Gvea)GLa- \n)GBa)GifCnb)GJea)GLa )GBa)GifCnAa)Gua )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gava)Gieta)GKa )Gaa)GifCnb)GCea)Gva)GifCnIf )Gaa)GKa )GifCnAf )GDGGea  )GDea)GDGGea-)GDea)GDGGea)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )Gb)Guua)Gva )GifCnI)GDa)GA )GLa)G.a)GifCnAf)Gua \n)Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)Gaa)GifCnI)GHa)GLa)GifCnb)GKa )Gia)GifCnAa)GLa )Gaa)Gvea)GLa)GifCnAu)GAnusvara )GJa)GifCnE )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GifCnI)GKa)Gga)GifCnp )G.a)GifCnAa)GCea)Gaa)Gva )GCa)GifCnI)Gvea )GAa)Gha )Gua)GifCnp)GDGGea)GifCnAf)GE \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /14  \n)GAa )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )Gha)GifCnAa)GifCnI)Guta)GKa )Gaa)GifCnI)GHa)Gga)GifCnAa)GKa )G.a)GifCnAa)GDGGea)GifCnIf )GBa)Gta)GifCnAa )Gha)GifCnAa)GifCnI)Guta )Gb)G.ea)GifCnAf)GE)DanGa”  \n)Gp)Gta)GifCnAa )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )Gb)Guua)Gva )Gia)GifCnb)Gta)GLa )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GDGGea)GLa)GifCnAf)Gta , )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa \n)GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf )GifCnI)GDa)Gta)GKa )Gia)GifCnb)Gta)GLa )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf )GifCnI)GBa)Gia)Gva)GifCnAa)GI)GE )G.a)GifCnE)GLa )Gva)GHa)GifCnAf)Gta)DanGa )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )GA)Gaa)Gta)GifCnp \n)Gha)Gta)Gaa)Gva )GBea)GifCnAa)Gva )GDa)GifCnI.h)Guea )GAa )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )GKea)GifCnp)GifCnI.h)GDea-)GKea)GifCnAa)GifCnI.h)GDea )G.a)GifCnp)GBa)Gva)GifCnp )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )Gha)GifCnb)GHa)Gia )GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnb)Gta)GE \n)GCa)GifCnAa)GHa)GifCnAf)Guea...)DanGa )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )G.a)GifCnE)GLa )GJa)GifCnE )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gva)Gia )GBea)GifCnE)Guta )Gva)GHa)GLa )GCea )GifCnAf )Gta )DanGa )Gha)Gta)Gha)GifCnE \n)Gb)Gutea)GLa)GifCnAf )GJa)GifCnE )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva)Gha)GifCnE )GBa)GifCnb)Gvea-)GBa)GCCa)GifCnAa)GKa )GBa)GifCnIf)GCa )Gia)Gh.eadP )GBa)Gt.eadP )GDea )GBa)Gta)Gua )Gua )GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnIf)GCa)GLa)GifCnAa )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE \n)Gia)GifCnp)GJea)Gva)GifCnAa)GE)GLa )Gva)GHa)Gua)DanGa  \n)GE)GKa )GifCnI)GDa)Gia )Guta)GifCnIf)GKa)GifCnAa)Gia)Gta)GKa )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa )Gua )GCanGraAfnGu  )GDa)GifCnp)Gia)Gva )GifCnI)GDa)Gia )G.a )GAnusvara )G.a)GifCnAa )Gaa)GifCnAa)Gva )GKa)Gva)GifCnAf)GKa )Gta)GifCnAa)GHa \n)Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)DanGa )Gha)GifCnb)Gi.eadP )GKa)GifCnIf.o )GDa)GifCnAf)Gua )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GKa)GHa)GLa)GKa )GifCnAf )Gta-  \n“)GDa)GLa)GifCnAa)Gta)GKa )GKea)GifCnb)Gututa)GifCnIf)Gaa)Gva )GJa)GifCnE )GLa)GLa)GKa)GifCnAa )GKa)Gaa)GDGGea)GifCnAa)Gha)GifCnE )Gva)GifCnAa)Gha)GifCnAa)Gga)Gtna )GBa)GifCnAa)GifCnI.o)GtHa  )GKa)GAvaCraea )Gva)GKea)Gta)GifCnE \n)GCea)GifCnIf.h )Gp )Gaa)GifCnb)Gva)Gta)GifCnAa )G.a)GifCnE)GLa)DanGa )Gaa)GifCnI)GHa)GLa )GBa)GKea)GvOpe)GKa )GKa)GifCnp)Gia)GvOpe)Gha)GifCnE )Gva)GHa)GE)DanGa”  \n)G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )GA)GJa)G.a)GifCnb)Gua )GJa)Gca)GifCnAa)GBa )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GKa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta  \n)GJa)GifCnE )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GDea)Gga)GifCnE )Gta)GifCnE )Gua )GCanGraAfnGu  )G.ea)GifCnb)Gia)GifCnAf)GKa )G.a)GifCnE)GLa)GI)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GLa)G.a)GLa)GifCnE )Gaea )GifCnE )Gva )GBea)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta  )GJa)GifCnE )GKa )GifCnE )Gha)GHa)Gva )G.ea)GifCnbu)Gia)GKa)GLa \n)Gia)GifCnE )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GBa)GifCnb)GJea)GBa)DanGa )GE)GHa)GifCnE)Gta )Gava)Gieta )Gaa)GifCnb)GCea)GBa)GifCnp )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GKa)Gva)GBa)GifCnAf)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  )GKa)GHa)GifCnIf)GAnusvara )GAa)G.a)GifCnbu-)Gha)GifCnb)GHa)GifCnE)GCanGraAfnGu \n)G.ea)GifCnb)Gia)GifCnAf)GKa  )G.a)GifCnE)GLa )GHa)GifCnE)Gua)GifCnAf )Gua)GKea)Gta )GA)GifCnI)G.a)Gga)GifCnAa)GE)GLa )GBa)GifCnAa)Gua )GBa)GifCnAa)GJa)Gua)DanGa )Gua)GifCnE)Gua)GBa)GifCnE )Gta)GifCnI)GHa, )GJa )GCanGraAfnGu  )GKa)GHa)GifCnIf)GAnusvara \n)GA)G.a)Gca)GifCnAa)Gta)GifCnIf)GKa )GCa)GifCnAa)GifCnI.h)GLa )GDea)GifCnE)GLa)GKa )Gua )GCanGraAfnGu  )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE )GA)Gta)Gia)GifCnp)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)Gua)GifCnp )GLa)GifCnAa)G.a)Gua)DanGa )Gia)GifCnE )Gta)GifCnAf )Gua )GCanGraAfnGu  \n)GCa)GifCnb)GCa)GKa)GifCnAa)Gva)GifCnIf )GDa)GAvaCraea )GA)Gaa)Gta)GifCnE )Gha)GifCnb)GHa)Gia )GCanGraAfnGu  )GBa)GJa)GifCnAa)GE)GBa )Gta)GifCnIf)GKa )GHa)GE)Gua...)DanGa  \n)Gaa)GifCnb)GCea)GLa)GifCnI.o)GKea)Gta-  \n“)GBa)GifCnAu)GAa, )Gua)GifCnbu )GCanGraAfnGu  )GJea)GBa-)GJea)GBa )GBa)GifCnAa)GifCnI.h)GJa )GJa)GifCnAa)GI )GCea)GHa, )GKa)Gta)GifCnIf )GA)Gia)GifCnI.h)Guea)Gva)Gia )GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnAa)GJa)GHa)DanGa \n)GAa)GBa )GifCnI)GKa )GA)Gaa)Gta )Gp )GAa)GCanGraAfnGu)GifCnI.o)GKea-)GKa)GifCnAa)Gta )Gva)GHa)GLa )GJa)GifCnE )Gieva)Gca)Gtna)GKa )GifCnb )Gha)GifCnAa)Gva)GKa )Gaa)GifCnAa)GifCnI)Gta)GKa \n)GA)Gca)GifCnAa)GJa )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gua)GifCnIf)Gva )GCa)GLa)GifCnAa)GE)GBa)DanGa”  \n)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )Gava)Gieta )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )Gha)Gta )Gha)G.ea)GifCnAf)Gga)GifCnAa )GKea)GifCnE)Gua)GKa )GKea)GifCnE)Gia)GifCnAa)Gva)GifCnIf, \n)Gia)GifCnE)Gva)Gia)GifCnp )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )G.a)GDa-)G.a)GDa)GifCnAa )G.a)GifCnE)GLa)DanGa )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa, )Gva)Gi.eadP )Gua)GifCnAa-)Gaa)GifCnE)Gva)GifCnAa )GE)GHa)GifCnE)Gta )Gia)Gca)GifCnAa)GLa-)GJa)Gca)GifCnAa)GBa)GKa )GJa)G.a)GHa )Gta)GifCnAf )GCea)GifCnIf.h)DanGa )GKa)GKea)Gta)GifCnp \n \n \n \n15 /)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n)GKa )GifCnb )Guua)GifCnAa-)GifCnI)GBa)GLa)GifCnAa)GI )GifCnI.h)GDea )Gga)GifCnAa)Gta )Gua)GifCnp)GDGGea)Gua )Gua )GCanGraAfnGu  )GKa)GKea)Gta)GifCnp )GBa)GifCnAa)Gt.eadP )GHa)Gaa)Gva )GKea)GifCnE)GLa)GifCnAa)GI)Gua )GifCnI.h)GDea )Gga)GifCnAa-)Gaa)GifCnb)Gua)GifCnAa)DanGa \n)Gp)GKa)Gva)GifCnAa )Gha)Gta)GifCnAa)GifCnI)GHa)Gga)GifCnp)GCanGraAfnGu )Gua )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnAf )GKa)Gva)GBa)GifCnAf)DanGa )GJa)GifCnE)GKa)Gva)GifCnAa )Gua)GifCnIf)GifCnI)Gta)Gga)GifCnE)GCanGraAfnGu )GBa)GifCnIf)Gua)GKa )G.ea)Gva-)G.ea)Gva)GifCnAa)GDGGea)GifCnIf )GCea )GifCnAf \n)Gp)GKa)Gva )GifCnI.h)GDea )Gga)GifCnAa-)Gaa)GifCnb)Gua)GifCnAa )Gva)Gi.eadP )Gua)GifCnAa-)GBa)GifCnAa)Guta)Gaa)Gva )Gta)GifCnAf )GKea)GifCnE)GLa)Gua)GifCnAf )Gua )GCanGraAfnGu  )GKea)GifCnE)GLa)Gua )GKa )GifCnE )Gua)GE)DanGa )Gia)GifCnE )Gta)GifCnAf )Gua )GCanGraAfnGu  )GCa)GLa)GifCnbu \n)GDa)Gva)GBa)GJ.eadP )GJa)GifCnAa)Gaa)Gva, )GA)Gia)GifCnI.h)Guea)Gva)Gia )GCanGraAfnGu  )GKa)GHa)GBa)DanGa”  \n)Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna )GBa)GJa)GLa)GifCnAa-  \n“)GJa)GifCnE)Gua)GE )GBa)Gia)GifCnIf )Gca)GE)GHa )Gia)GifCnb)Gt.eadP )GDa)Gva )GDa)GifCnE)Giea )GBea)GifCnE)GLa)DanGa )GJa)GifCnE )Gaa)GifCnAf)Gua)Gaa)GifCnAa)GLa )GKa)Gva)GE )Gca)GE)GHa )Gva)GifCnAa)GJa)GifCnAa \n)GBea)GifCnE)GLa)DanGa )GIf)GHa)GifCnp )GJa)G.a)GHa )GifCnI)GKa )GA)GDea)GLa)GifCnAa )GA)GifCnI.h)GCea, )GDa)GifCnb)GAa)Gva)GifCnE-)GDa)Gva)GBa)GJ.eadP )GJa)GifCnAa)GKa )Gta)GifCnE )Gha)GifCnb)GHa)Guea)GifCnAf)Gva  )GCea)GifCnIf.h)DanGa \n)GA)Gaa)Gta )G.ea)Gva-)GDa)GifCnb)GAa)Gva )GCea)GifCnIf.h, )GA)GKa)GifCnAa)Gia)Gha)GifCnE )GifCnI.h)GCa)GDGGea)GifCnAf-)GCa)GifCnb)Gta)Gha)GifCnb)Gta)GifCnIf )Gb)GDGGea)GBa)GifCnE )GKa)Gva)Gua, )GKa )GifCnb )Guua)GifCnAa-\n)GifCnI)GBa)GLa)GifCnAa)GI, )Gha)GifCnAa)GLa-)GJa)GifCnAa)GLa )GCa)GLa)GBa)GifCnE-)GE)GBa)GifCnE-)GJa)GifCnE)GBa)GifCnE )GKa)Gva)Gua )Gua)GI)Gia )GCanGraAfnGu  )GifCnI)GKa )G.a)Gaa-)Gia)Ga.eadP )Gaa)Gha)GifCnE )GBa)GifCnAa)GDea)GifCnAa \n)Gaa)GDGGea)Gua)DanGa”  \n)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnIf)GKa )GLa)G.a)GLa)GifCnAf)DanGa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )GE)GLa)GifCnAf )G.a)GifCnAa)GE-\n)G.a)GifCnp)Gva_GifCnbu)GKa )GifCnI.h)Gha)GLa)GifCnAa)Gta )Gutea)GifCnE)GHa_GifCnb)Gta)GifCnp )Gaa)GifCnAa)GifCnI)Gta )GDa)GifCnb)GHa)GifCnAa)Gta...)DanGa  \n)GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa, )Gva)GKea)GLa)GifCnAa)GHa)GifCnAa )Gaa)GifCnp)Guea)GifCnIf)Gha)GifCnE )GKa)Guea)GifCnIf )Gva)GifCnAa)GKea)GLa )GA)GifCnI.h)GCea )Gia)GifCnE )GifCnI)GBa)Gia)GifCnAf)Gva  )G.a)GifCnE)GifCnI.h)GLa)GAf)DanGa”  \n)Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna )GKa)Gta)GifCnIf )Gaa)GifCnAa)GCea )GifCnbu  )G.ea)GifCnb)Gia)GKa )GifCnAf )Gua )GBa)GJa)GLa)GifCnAa-  \n“)Gia)GifCnp)GLa)GHa)Gtta)GifCnIf )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GifCnI)GBa)Gia)GifCnAf)Gva  )GJa)GifCnAa)GE)GBa, )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )GJea)GLa )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )Gua )GCanGraAfnGu  )GBea)GI)GE \n)G.a)GifCnE)GLa )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa”  \n‘)GJea)GLa’ )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )GJea)GLa)GJea)GLa)GifCnAa)GI)Gua )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GCa)GifCnAa)Gva_GifCnbu )GJa)GifCnb)G.a)GKa )GCa)GCa)GifCnAa)GvOpe )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa”  \n‘)GCa)GifCnAa)Gva_GifCnbu )GJa)GifCnb)G.a’ )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GKa )Gha)Gta )Gia)GKa)Gaa)GKa )GifCnE )GLa)GifCnAf)Gta)DanGa )Gia)GKa)Gaa)GKa)GifCnAa)GI)Gua)GifCnE \n)GBa)GJa)GLa)GifCnAa-  \n“)GBa)GifCnAu)GAa, )GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )GJa)GifCnb)G.a)GKa )GCa)GCa)GifCnAa)GvOpe )Gta)GifCnE )Gaa)GifCnp)Guea)GifCnIf-)Gaa)GifCnb)Gva)GifCnAa)Gtna)Gha)GifCnE )GA)GifCnI.h)GCea, )GJa)GifCnb)G.a )Gua )GCanGraAfnGu  \n)GKa )GifCnE )Gua)GifCnE)GKa)GifCnp )GAa)GE)GLa-)G.a)GifCnE)GLa )GAa )GA)GBa)GifCnAf)Gua-)GJa)GifCnAa)GI)Gua )Gva)GHa)Gua)DanGa )GJa)GifCnb)G.a)GifCnp)GKa )GifCnI)GKa )Gutea)GifCnE)GKa)GifCnAa)Gta )GA)GifCnI.h)GCea, \n)GJa)GKea)Gta )GDa)GifCnbu)Guta)GifCnAa )GifCnI.h)GCa)GtHa)GifCnAa)Gva)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GBea)GifCnE)GCanGraAfnGu)Guta )GHa)GifCnp)GI )GCea )GifCnAf  )Gua)GKea)Gta)GifCnp )GKa)GHa)GifCnAf )GCea )GifCnAf  )GJa)GifCnb)G.a)GifCnp )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua  )GBea)GifCnE)GCanGraAfnGu)Guta \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /16  \n)GBea)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )GAa)GBa )Gua)GifCnp)GHa)GifCnIf)GAnusvara )GKa)GHa)GAvaCraea )GJa)GifCnE )GE)GKa )GJa)GifCnb)G.a)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GKa )GifCnE  )GKa)GHa)GE )GJa)GifCnE )GKa )GifCnE )Gua)GifCnE )GBea)GAvaCraea )GJa)GifCnAa)GI)GE..!”  \n)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GJa )GCanGraAfnGu )GCa)GLa)DanGa )GBa)GifCnAa)GJa)GLa )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gta)GifCnE )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa \n)GDGa)GifCnp)Gva)GifCnIf)Gha)GifCnE )GBa)GifCnAa)Gt.eadP )GHa)GLa )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )Gca)Gi.eadP )Gua)GifCnb )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )Gha)GifCnb)GDGGea)GifCnIf )GDGa)GifCnp)GLa)GBa)GE )GLa)G.a)GLa)DanGa  \n)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAa )GJa)GifCnE )GBea)GifCnI.t)Gva)Gia)GKa )GAa)Gva)GifCnp )GBa)GifCnAa)Gua )Gia)GifCnb)Gta)GE )GCa)GifCnAa)GHa)GifCnAf)GE)DanGa \n)GKa)GHa)GLa)GifCnI.o)GKea)Gta-  \n“)GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GifCnI.h)GCa)GtHa)GifCnAa)Gva)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )GKa)GHa)GifCnI.h)GLa)Gga)GHa )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GBa)GifCnAa)Gva)GHa )GBa)GKea)GvOpe)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp \n)GJa)GifCnb)G.a )GKa)GHa)GLa )GJa)GifCnAa)GI )GCea)GI)DanGa”  \n)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gb)GDGGea)GifCnAf)Gua )GDa)GifCnE)GKea  )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa, )GKa)GifCnp)Gta )GJa)GifCnb)G.a-)GJa)Gha)GifCnAa)Gta)GifCnAa)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )Gb)Gutea)GifCnAa )GDa)GifCnE)GifCnI.h)GLa)GAf)DanGa )GAa)GBa )Gta)GifCnE )Gp )GJa)GifCnb)G.a \n)Gva)GHa)GLa )GAa )Gta)GifCnE )GJa)Gha)GifCnAa)Gta)GifCnAa)DanGa )GA)GKea)Gta )GJa)GifCnE )GJa)GifCnb)G.a )GA)GifCnI.h)GCea )Gua)GHa)GifCnIf)Gia )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnE )GA)Gaa)Gta)GifCnAa )Gia)GBa)GHa)GKa \n)GifCnI.h)GJa)Gta)G.a)GifCnIf )GCa)GLa)Gua)DanGa )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE )Gha)G.a)GJa)Gha)GifCnAa)Gva)GifCnIf )GKa )GifCnE )Gta)GifCnE )Gha)Gta)GifCnp )GifCnI.h)GCea)GifCnI)GDGGea)Gga)GifCnAa)GE)Gua)DanGa”  \n)GJa)GifCnE )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GBa)GifCnAa)GJa)GLa )GHa_GifCnb)GA)GE )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GBea)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta )GJa)GifCnE \n)GBea)GifCnI.t)Gva)Gia)GKa )GJa)GifCnE )GKa)GHa)GifCnI.h)GLa)GAf )Gp )GHa_GifCncoLadfLv)GDa)GifCnAf)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnE)GDea)GLa)GKa )GifCnAf  )GHa)GifCnE)Gta)DanGa )Gta)GifCnIf)GKa )GHa)GE)Gua )GJa)GifCnE )GAa)Gva)GifCnp )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb \n)GKa)GifCnI)GHa )GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva)GKa )Gva)Gi.eadP )Gua)GifCnAa )GBa)GDa)GLa)GBa...)DanGa  \n)GBa)GJa)GLa)GifCnAa-  \n“)GBa)GifCnAu)GAa, )GJa)GKea)Gta )GE)Gua)GifCnE )GBa)GifCnAa)GifCnI.h)GJa)Gga)GifCnE )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara )Gua)GKea)Gta )GKa)GifCnI)Gta)Gga)GifCnE)GCanGraAfnGu )GAa)Gva)GifCnp )Gva)GHa)GLa \n)GA)GifCnI.h)GCea, )Gp)GKa)Gva)GifCnp )Gia)Gutea)GifCnAa)GI)GE )GLa)GifCnE)GBa )Gta)GifCnIf)GKa )GHa)GE)Gua)DanGa )GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )GJa)GifCnb)G.a )GJa)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa )Gia)Gua)Gga)GifCnb)G.a, \n)Guva)GifCnE)Gua)GifCnAa, )GDca)GifCnAa)Gaa)Gva )GAa )GKa)GLa)Gga)GifCnb)G.a )Gia)GifCnE )GifCnI)GKa )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )GE)GKKa )GifCnE  )Gva)GAnusvara)G.a )GBea)GifCnE)GLa)DanGa )GJa)GifCnE)GKa)Gva)GifCnAa )GJa)GifCnE)Gua)GifCnE )Gaea)GBa)GLa)GifCnAf \n)Gia)GifCnE )Gua)GifCnE)Gua)GifCnE )GDa)Gaea)GifCnAa)GI)Gta )GLa)GifCnE)GLa)GKa)DanGa”  \n)G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GDa)Gaea)GifCnAa)Gta)GifCnAf)GKa )Gha)GifCnAa)Gta)GifCnE )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnb)GJea)GLa)GKa)DanGa )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GKa)GifCnIf.o )GDa)Gaea)GifCnAa)GI)Gta )GLa)GifCnE)GLa)GKa?”  \n)Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )GifCnI.h)GJa)GJtya)GifCnAa)Gia)GifCnAa )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna )GBa)GJa)GLa)GifCnAa-  \n“)GDa)GifCnE)GKea)GHa)GKa )GJa )GCanGraAfnGu  )GCa)GifCnAa)Gva_GifCnbu )GJa)GifCnb)G.a)Gha)GifCnE )Gia)Gha)GifCnAf)GKa )GBa )GCanGraAfnGu )Guta)GBa)GifCnAa)Gva)GifCnAa )GBea)GifCnE)GLa )Gua )GCanGraAfnGu  )GE)GKa )Gva)GAnusvara)G.a)GKa )Gta)GifCnE \n)GHa)GifCnp)GI)Gua, )Gia)GifCnE )GKa)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )GCa)GifCnAa)Gva_GifCnbu )GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )Gva)GAnusvara)G.a )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )GKea)GifCnAa)GE)Gva )GJa)GifCnE )GHa)GifCnAu)Gb )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa   \n \n \n17 /)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n)GE)GKa)Guta)GifCnAa )GAa)Gva)GifCnp )GBa)GifCnAa)Gua )GKa)GifCnI)GHa )GDa)GI )GifCnI.h)GCea)GA)DanGa )Gia)Gua)Gga)GifCnb)G.a)GKa )GHa)GifCnI.t)Gva)GieCa)Gt.eadP )GDva )GBa)GDGGea )GDa)GifCnAa)Gta)GifCnIf )GCea)GLa)GifCnAa)DanGa \n)Gva)GifCnAa)GJa)GifCnAa )GCea)GLa)GifCnAa, )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GDa)GifCnAa)Gta )GDa)GifCnE)GBa)GifCnAa)GKa)GifCnAa)GLa )GifCnI)GBa)Gia)GifCnAf)Gva  )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAa )GJa)GifCnE )GHa)Gha )Gva)GifCnAa)GJa)GifCnAa )GCea)GifCnIf.h, )Gva)GifCnAa)GJa)GKa \n)GBea)GifCnAa)Gva )Gbu)Gaa)Gva)Gha)GifCnE )GA)GifCnI.h)GCea, )GA)Gaa)Gta)GifCnAa )Gaea )GifCnb )Gva)Gta)GifCnE )GJa )GCanGraAfnGu  )GE)GKKa )GifCnE  )G.a)GifCnp)Gva)GifCnE)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gia)GBea)Guta)GifCnAa )GDa)GAvaCraea )GDa)GifCnE)GBa)GifCnAf )Gua )GCanGraAfnGu  \n)GKa)Gva)GifCnp)GDGGea)GKa-)GKa)Gva)GifCnp)GDGGea )GLa)GifCnp)GKa-)GLa)GifCnE )GKa)Guea)GifCnIf )Gva)GHa)Gua)GifCnAf)DanGa”  \n)GifCnI)GDa)Gta )GBea)GifCnI.t)Gva)GKa )GJa)GifCnb)GDGGea)GifCnAa)GE)GLa )Gha)Gta )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa, )Gaa)GifCnE)Guta)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )Gb)Gaea )GifCnAf )Gta-\n)Gb)Gaea )GifCnAf )Gta )GBa)GHa)Gva)GifCnAa)GE )GCa)GifCnAa)GHa)GifCnAf, )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa)GKa )GifCnI)Gca)Gva)GifCnAa)Gha)GKa )Gaa)GifCnAa)GCea )GifCnb )GE )Gta)GifCnE )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )GBa)GifCnAa)GJa)Gua)DanGa \n)Gva)GifCnp)GKa)GLa)GifCnp )Gua )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnAf )GJa)GifCnAa )Gia)GKa )GifCnAf )GE)DanGa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)Gutea)GLa)GifCnAf, )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )Gaea )GifCnb )GLa)GKa )G.a)GifCnAa)GCea )GAa)GifCnI)GKa \n)GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )GLa)Guua)GifCnIf )GifCnI)G.a )Gva)GHa)GifCnE-)GifCnI)G.a)Gva)GHa )Gha)GifCnb)GifCnI)GDGGea)Gga)GifCnp-)Gaea )GifCnb )GLa)GifCnp )GAa )GBa)GifCnI)Gua)Gga)GifCnp )GDa)GI)GE )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GJa)GKea)Gta)GifCnE \n)GBa)GJa)Gua)GifCnAa )GAa)GifCnI)GKa )GifCnI)GBa)GC.eadP )GCa)GifCnE)Gha)GifCnE )Guta)GifCnp)GifCnI)GKa )Gha)GifCnb)GifCnI)GDGGea)Gga)GifCnAa)Gva)GifCnIf )GDa)GifCnE)GBa)GifCnAf)Gta)DanGa )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE )GA)GK.eadP )GCea)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )GCa)GifCnb)Gaa \n)GBea)GAvaCraea )GJa)GifCnE)Gua)GifCnAa...)DanGa )GBa)GifCnAa)GJa)GLa- \n“)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa, )GA)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )GJa)GifCnb)G.a)GKa )GCa)GCa)GifCnAa)GvOpe )GKa)Gva)GifCnAf )GifCnI.h)GCea)GAf, )Gha)GifCnAa)Gi.eadP )Guta)Gva )Gia)GifCnAa)GHa)GifCnAf)GBa )GKa)GHa)GLa)GifCnAf)Gta \n)GJa)GifCnE )Gaa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GCa)Gha )GJa)GifCnb)G.a )GCea)GifCnIf.h)DanGa )GE)GKa)Guta)GifCnAa )GKa )GifCnE )Gua)GE )GHa)GifCnE)Gva)GifCnAa )G.a)GifCnE)GLa?”  \n‘)GHa)GifCnE)Gva)GifCnAa)GE)GLa’ )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna )Gutea)Gha)GKa)GLa)GifCnAa)DanGa )Gutea)Gha)GifCnAf)GKa)Gua)GifCnE )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea \n)G.a)GifCnE)GLa )GJa)GifCnE )GBea)GifCnI.t)Gva)Gia)GKa )GBa)GJa)GifCnAf)GLa)GifCnE )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb )GKa)GHa)GifCnAf )GCea )GifCnAf )Guea )DanGa )Gia)GifCnb)Gta)GifCnAf)GKa )Gava)GifCnI)Gua)GKisa)GifCnb.adt )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )Gha)GifCnb )GCanGraAfnGu )GHa )GLa)G.a)GifCnAf \n)GCea )GifCnAf )Gta...)DanGa )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa, )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GA)GDa)GifCnAu)Gha)GifCnE )GAa)Gha)GKa )Gaea)GDGGea )GKea)GifCnAa)GI )GCea)GLa )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GA)GKea)Gta)GifCnp \n)GKea)GifCnAa)GI )GCea)GifCnIf.h)DanGa )Gta)GifCnIf)GKa )GBea)GifCnp)GJga )Gaa)GDa)GifCnAa)Guea)GvOpe )GifCnI.h)GCea)GAf)GHa)GifCnE)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gava)Gieta )Gua )GCanGraAfnGu  )GE)GKa)Guta)GifCnAa )Gb)Gutea)GBa)GifCnE )GKa)Gva)Gua \n)GifCnI)GKa)Gta)GifCnE )GJa)GifCnE )Gta)Gha)GHa)Gva )G.a)GifCnAa)GCea)GKa )Gaea)GLa )GCea)GifCnIf.h, )GJa )GCanGraAfnGu  )GA)Gaa)Gta)GifCnE )Guta)GifCnb)GifCnI)Guta )GKa)GAvaCraea )GKea)Gia)GifCnAf)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )Gia)GifCnp)GCa)GBa)GifCnAf \n)Gua )GCanGraAfnGu  )GCea)GifCnp)Guta)GKa)GifCnAa )GBea)GLa)GifCnE)GCanGraAfnGu )GKea)Gia)GLa)GifCnp)Gaa)Gva )GDa)Gva)GHa)GifCnE )Gva)GHa)GifCnAf)GE )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gta)Gha)GHa)Gva, )GKa)GifCnp)Gha)GLa )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )Gva)GHa)Gua)DanGa \n)Gua)GKea)Gta )Gp)GKa)Gva)GifCnAa )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )Gb)Gaa)Gga)GifCnp)G.a )GKa)GE)GLa )GJa)GifCnAa)GE)Gua?”  \n)G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GJa )GCanGraAfnGu )GCa)GLa)GifCnAf)Gta)DanGa )GBa)GJa)GLa)GifCnAa-  \n“)GE)GKa)Gva )Gb)Gaa)GE )Gua )GCanGraAfnGu  )Gga)GE)GHa )Gta)GifCnE )GHa)GE)Gua )GJa)GifCnE )GJa )GCanGraAfnGu  )GCea)GifCnp)Guta )G.a)GifCnAa)GCea )Gva)GHa)Gua )Gua )GCanGraAfnGu  )GifCnI)Gta)GC.eadP )GCa)GifCnp)Gia )GCanGraAfnGu  \n)Gutea)GifCnAa)Gvea )GBea)GAvaCraea )GHa)GifCnAa)Guea)Gia )GCanGraAfnGu  )Gua)GifCnp)GifCnI)GDGGea )GLa)GifCnE)GBa, )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gta)Gha)GHa)Gva)Gha)GifCnE )Gua )GCanGraAfnGu  )GLa)G..eadP )G.a)GifCnIf-)GBa)Guua)GifCnIf)Gia )GCanGraAfnGu  )Gua)GifCnp)GDGGea)GLa \n)GJa)GifCnAa)GE)Gua )Gga)GifCnAa )G.a)GifCnp)GLa)GifCnAa-)GDGea)GifCnE)Gaa)GifCnAa)Gia )GCanGraAfnGu  )Gua)GifCnp)GDGGea)GLa )GJa)GifCnAa)GE)Gua)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GIf )Gua )GCanGraAfnGu  )Gua)GKa )GvOpe  )GBea)GifCnE)GLa)DanGa )GAa)GJa)GifCnb)GKa \n)Gia)Gha)GifCnAf)Gha)GifCnE )GBea)GLa)GifCnE)GCanGraAfnGu )G.a)Gha)GLa)GifCnp)Gha)GifCnE )GAa)Gha )Gaea)GDGGea)GE, )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gta)Gha)GHa)Gva )G.a)GifCnAa)GCea)GKa )Gaea)GLa )GCea)GifCnIf.h, )GE)GKa)Gva)GifCnp )Gua )GCanGraAfnGu  \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /18  \n)Gta)GKa)GifCnAa)Gva)GLa )Gta)GifCnI)GHa)Gga)GifCnE)GCanGraAfnGu )GJa)GifCnAa )Gia)GKa )GifCnAf )GE)DanGa )GJa)GL.eadP )GDa)GifCnIf-)GJa)GL.eadP )GDa)GifCnIf )GA)Gaa)Gta )GBa)GifCnAa)Gua )GKa)GHa)GAvaCraea)DanGa )GCa)GifCnAa)GHa)GifCnp \n)Gaa)GifCnIf)GBa)GifCnAf)GKa )Gha)Gta )GHa)GifCnp)GI)GE)DanGa”  \n)GCa)GifCnAa)GHa)GKa )Gta)GifCnAa)Gp)GAnusvara )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta)Gua)GifCnE )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )Gaa)Giea)GifCnE )GBa)GDa)GifCnAf)GLa  )G.a)GifCnE)GLa)DanGa \n)GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa, )G.a)Gaa-)Gia)Ga.eadP )Gaa )GKa )GifCnE )Gua)GifCnAu )Gaa)GDGGea)GifCnAa)GE)GLa )GJa)GifCnAa)GI )GCea )GifCnAf , )Gp )Gua )GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnI)GDa)GKa)GifCnAa)GLa )Gb)GifCnI)GDGGea)Gua)GifCnE \n)Gva)GHa)GifCnAf)GE )GAa )Gb)GifCnI)GDGGea)Gua)GifCnE )Gva)GHa)Gua)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gp)GKa)Gva)GifCnAa )GJa)GKea)Gta )GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva )GBa)Gta)GifCnAa )GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )GKa)GAvaCraea )Gta)GifCnAf \n)GifCnI)Gca)GCa)Gva)Gtna )GKa)Gva)GBa)GifCnAf )Gua)GKea)Gta  )GDea)GifCnAa)Gva)GKa )Gha)GifCnb )GCanGraAfnGu )GHa )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GBa)Gta)Gua)GifCnAf)DanGa )GA)GKea)Gta )GE)Gua)GBa)GifCnE )Gva)GHa)GE )GifCnI)GDa)Gga)GifCnAu)DanGa \n)GifCnI.t)Gva)GJa)GL.eadP )Guta)GKa )GifCnI)GDa)Gta )GCea)GifCnIf.h, )GA)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GA)GCanGraAfnGu)Guta)GKa)GifCnAa )GLa)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )GDa)GifCnAa)GDa)GifCnIf-)Gha)GifCnAa)GE )Gia)GBea )GA)GCanGraAfnGu)G.a)Gta)GifCnAa)Gha)GifCnE )Guta)GifCnAa)Guta)GKa \n)GBea)GifCnb)Gva)GKa)GifCnIf.o )GDa)Gta)GifCnE )Gua)GKa )GifCnAf )GE)DanGa )GBea)Gta)GifCnE )GCa)GifCnAa)GHa)GifCnp )GBa)Gta)GBa)GifCnAa )GLa)GifCnE)GBa )GAa )GKa )GifCnb )Giea)GLa)GifCnp-)GCea )GifCnE )Gha )Gia)GifCnb)Gta)GifCnAa )GDa)GifCnE)GBa)GI)DanGa”  \n)G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)GKa )GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva )Gie.eadP )Gga)GifCnAa)Gha)GCa)Gva)Gtna)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GJa )GCanGraAfnGu )GCa)GLa)GifCnAf)Gta)DanGa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)Gutea)GLa)GifCnAf)Gta )GJa)GifCnE \n)GBea)GifCnI.t)Gva)Gia)GKa )GHa)Gha)GHa_GifCnbu )GCanGraAfnGu  )Gia)GBea 1 )GA)GifCnI)Gua)GKva)Gha)Gtna )GKa)Gva)GifCnAf )GCea)GifCnIf.h)DanGa )Gia)GifCnE )Gta)GifCnAf )Gua )GCanGraAfnGu  )GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )G.a)GifCnp)Gva)GifCnE)GKa 2  )GifCnI)GDa)Giea)GifCnAa )GDa)GifCnbu \n)GifCnI)GKa)GE )GBea)GAvaCraea )GJa)GifCnAa)GI)GE? )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva)GKa )GBea)GifCnIf)Gua)Gva )GJa )GCanGraAfnGu  )Gca)GifCnAf)GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva)GKa )Gia)Gha)Gva_GifCnbu)Gaa)Gua)GifCnAa )Gva)GHa)Gua )Gua )GCanGraAfnGu  \n)Gha)Gua)GBea)GifCnE)GDa )GifCnI)GKa)GE )GHa)GE)Gua)DanGa )Gia)GBea )Gua )GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnAa)GLa)GifCnp-)GBa)GCCa)GifCnAa )GAa )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva)GifCnp)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnIf)GKKa )GifCnE  )GCa)GifCnAa)GHa)GifCnAf \n)GifCnI.h)GCea)GAf)DanGa  \n)GAa)GCanGraAfnGu)G.a)Gta )Gaa)GHa_GifCnb )GCanGraAfnGu )GCa )GDa)GifCnAa)GDa)GifCnIf)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )G.a)GifCnp)GDGGea )GLa)GifCnAa)GifCnI)G.a  )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )Gaa)GifCnAa)Giea)GifCnAa )GBa)GDa)GLa)GifCnAf)Gua \n)GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GDa)GifCnAa)GDa)GifCnIf, )Gaa)GifCnAa)Gia )GKa )GifCnE )GifCnI.h)GLa)GAf)DanGa )Gua)GifCnE)Gua)GifCnE )Gta)GifCnE )GBa)GifCnAf)Guta)Gva)GifCnIf)GBa)GLa)GifCnAa )Gaa )GAnusvara )GKea)GifCnAa, )GBa)Guua)GifCnIf, )GCea)GifCnp)Guta)GKa)GifCnAa \n)GBa)GDGGea)GKa)GifCnAa )GKa)Gh.eadP )Ga.eadP )Gga)GifCnbu)Guta)Gva, )GAa)Gva)GifCnp )GifCnI)GKa )GKa)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GAa)GifCnI)GBa )G.a)GifCnE)GLa )GA)GifCnI.h)GCea )GJa)GifCnE )G.ea)Gva)GifCnE )GBa)GifCnAf)Gia)GLa \n)GI)GAnusvara)GJa)GifCnIf)GifCnI)Gta)Gga)Gva-)GDGa)GifCnAa)GK.eadP )Guta)Gva )GBa)GifCnI)Gta )GJa)GifCnE)GBa)GifCnAu)DanGa”  \n)Gaa)GifCnp)Gua)GifCnAa)GKa )GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )GDa)GifCnAa)GDa)GifCnIf )GE)Gua)GifCnE )GA)GHLa)GifCnAa)GifCnI)GDa)Gua )GBea)GAvaCraea )G.a)GifCnE)GLa)GifCnIf )GJa)GifCnE )GLa)GifCnAa)GKea \n)Gia)Gh.eadP )GHa)GifCnAa)Gva)GLa)GifCnAa )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua)GifCnp )Gha)GifCnb)GHa)Gia )GCanGraAfnGu  )GKea)GifCnI.h)Gia)Gga)GifCnE )Gaa)GDGGea)GLa)GifCnAf)Gta-  \n“)Gva)GifCnAu )G.a)GifCnp)GBa)Gva)GifCnAa, )Gia)GBea )GifCnI)GDa)Gta )Gua)GifCnbu )GCanGraAfnGu  )G.a)GifCnp)GBa)Gva)GifCnE )Gva)GHa)Gha)GifCnE)GCanGraAfnGu)DanGa”  \n                                                           \n1 )Gaa)GifCnb)Gva_GifCnb)Gisa )Gaa)GifCnAa)Guva  \n2 )Gaa)GifCnI)Gua-)Gaa)Guta)GifCnIf  \n \n \n \n19 /)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n)GDa)GifCnAa)GDa)GifCnIf)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GifCnAu)GLa)GKa)DanGa )GA)Gaa)Gta)GifCnAa)Gaa)Gva )Gia)GifCnb)Gta)GifCnAf)GKa )Giea)GtCKa)GifCnAa \n)GBea)GifCnE)GLa)GI)DanGa ‘)Gia)GifCnb)Gta)GifCnAf)GKa )Giea)GtCKa)GifCnAa’ )GIf )GJa)GifCnE )G.a)GifCnp)GBa)Gva)GifCnAa)GE)GLa )GKa)GHa)GLa)GKa )GAa)GifCnI)GKa )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea)DanGa \n)Gia)GBea )Gua )GCanGraAfnGu  )G.a)GifCnp)GBa)Gva )G.a)Gtna)GifCnE)Giea )GKa)GHa)GifCnAf)GE? )Gaea )GifCnE )Gva )GBea)GifCnE)GLa)GifCnAf- )GBea)GAvaCraea )Gia)GKa )GifCnAf  )GCea )GifCnAf  )GifCnI)GBa)Gta)GifCnb )GDa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)Gua)GKa )GBa)GifCnb)Gvea )Gha)GifCnb)GCanGraAfnGu )GHa \n)GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )GBa)GJa)GifCnAa)GI)GE )G.a)GifCnE)GLa )GHa)GifCnp)GI)DanGa )GKa )GifCnE )GHa)GifCnE)Gta-)GKa )GifCnE )GHa)GifCnE)Gta )GBa)GifCnIf)GKea)GDea)Gva)GKa )Gua )GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnIf)GKea )GifCnI)GBa)Gta)GifCnb )GDa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)Gua)GifCnE \n)GifCnI)Gta)GKa )GifCnAf )GLa)Gua)GifCnE )Gta)GifCnE )GCea )GifCnAf , )GDa)GifCnAa)GDa)GifCnIf )Gua )GCanGraAfnGu  )Gia)GHa)GJa)GifCnE )GBa)GifCnb)Gvea )GDa)GifCnAa)GDa)GifCnIf)GE )GBea)GifCnE)GLa)GifCnIf)DanGa )GBa)GifCnAa)GJa)GLa )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gta)GifCnE )GKea)GifCnAa)GLa)GifCnIf \n)GCa)GifCnAa)GHa)GKa )GifCnI)G.a )GLa)GifCnAa)Gia )Gta)GifCnE)Gta)GifCnE )GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa )GLa)G.a )Gaa)GHa_GifCnb )GCanGraAfnGu )GCa, )GHa)GifCnAa)Guea)Gha)GifCnE )Gaa)GKa)GDGGea)GBa)GifCnAf)Gua )GKa)GHa)GLa)GKa )GifCnAf )Gta-  \n“)GBa)GifCnAa)GBa)GifCnAa, )GA)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GKea)GifCnb)Giea)GifCnIf )GBea)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara )GifCnI)GKa)Gta)GifCnE?”  \n“)GBa)GifCnAu)GAa, )GJa )GCanGraAfnGu  )Gua)GifCnbu )GCanGraAfnGu  )GKea)GifCnb)Giea)GifCnIf )Gua )GCanGraAfnGu  )GHa)Gha)GHa_GifCnbu )GCanGraAfnGu  )GKea)GifCnb)Giea)GifCnIf)DanGa”  \n \n  \n)GifCnI)Gua)GifCnI.h)Guea : 16 )GJa)Gta)Gca)Gva)GifCnIf 2014, )Giea)GB.eadP )GDa )Gia )GAnusvara )GKe.eadP )Gga)GifCnAa : 2343 \n \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /20  \n \n \n)Gia)GifCnb)Gha)GifCnI)Gua \n)Gua)GifCnIf)Gta )Gha)GifCnAa)Gia)Gia )GCanGraAfnGu  )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf)GE )GifCnI)GDa)Gta)Gaa)Gva )GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)Gga )GBea)GifCnE)Guta)GLa)GifCnAa)DanGa )Gp)Gta)GifCnAa \n)Gb)Gha)GifCnE)Gva)Gha)GifCnE )GBea)GifCnI.t)Gva)Gia)GKa )GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva-)Gaa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GCa )Gha)GifCnAa)Gia )GCea)GifCnp)Guta)GifCnE )GHa)GifCnE)Gua)GifCnAa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gua)GifCnE)GHa)GifCnE)Gta )GLa)GCea)Gta-)GKa)Gva)Gha )GCea )GifCnAf )Gta \n)GJa)GifCnE )GCea)GifCnp)Guta)GKa )GKa)GifCnp)Gta )GBa)GifCnAa)Gua )GJa)GifCnE )GJa)GifCnE)Gutea)GifCnp)GJa)Gta )Gia)GBea ‘)GBea)GifCnAa)Gga’ )GKa)GHa)GifCnAf )GCea )GifCnAf )Gta, )GHa)Gha)GHa_GifCnbu )GCanGraAfnGu  )Gia)GE)GHa )GKa)GHa)GifCnAf \n)GifCnI.h)GCea)GAf)Gta )DanGa )Gta)GifCnAf )GBea)GifCnE)GCanGraAfnGu)Guta )GHa)GifCnp)GI)GKa )GKa)GifCnAa)Gva)Gtna )GIf )Gta)GifCnAf )GA)GifCnI.h)GCea )GJa)GifCnE )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva)GKa )Gp)GJea)Gva)GifCnIf)Gha)GifCnE \n)GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)Gga )Gp)GJea)Gva)GifCnAa )G.a)GifCnE)GLa )GCea )GifCnAf)Guea  )GAa)GifCnI)GKa )GBa)GifCnE)Gha)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnAa)GHa)GifCnE )GBea)GAvaCraea )G.a)GifCnE)GLa )GCea )GifCnAf )Guea )DanGa )GAa)Gta \n)GBea)GifCnAf)Gga)GifCnAa)Gva)GifCnIf )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )Gta)GifCnI)GHa)Gga)GifCnE)GCanGraAfnGu )GCea )GifCnAf )Gta  )GJa)GifCnE )GBa)Gaa)GifCnAu)Gua)GifCnIf )GifCnI)GHa)Gi.eadP )Gia)GifCnAa-)GBa)GKea)Gva)GifCnAa )GLa)GifCnE)GLa )GKa)GtHa)GifCnAa)Gha)GifCnE \n)GJea)GifCnp)Gva)GifCnAa )GLa)Guta)GKa)GifCnAa )Gia)Gva)GKa)GifCnAa)Gva)GifCnIf )GDa)GifCnb)GAa)GifCnI.t)Gva 3 )GDea)GifCnE)Gta)GifCnE )Gva)GHa)Gua)GifCnAa)DanGa  \n)GBea)GifCnE)GLa )GIf )GCea )GifCnAf )Gta )GJa)GifCnE )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva)GKa )GDa)GifCnAa)GBa 4 )GKa)Gha )GBea)GifCnE)Gta)GifCnE )Gta)Gca-)Gta)Gca )GKa)GifCnAa)GJa)GifCnp )GAa \n)GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva)GifCnp )Gua)GifCnE)Gta)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )Gaa)GKa )GifCnAf )GDGGea  )GLa)GifCnE)GLa)GKa )GifCnAf )Gta )GJa)GifCnE )Gaa)GifCnAf)GCea)GLa)GifCnAa  5 )Gia)GBea )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gua)GifCnI.t)Gva)GAf )GLa)G.a)GLa)GifCnAf)Gta \n)GA)GifCnI.h)GCea, )GJa)GI)Gia )GCanGraAfnGu  )G.ea)GifCnb)Gha)GBa)GifCnp-)Gaea)GifCnIf.o)GDGGea)GBa )GKa)Gha )GBea)GAvaCraea )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )GKa)Gha )GBea)GifCnE)Gta)GifCnE )GBea)GifCnE)GCanGraAfnGu)Guta-)G.ea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)Guta \n)GKa)Gha)GBa )Gia)GifCnp)GBea)GifCnAa)GifCnI)Gca)GKa )GifCnE  )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )GDa)GifCnp)Gia)Gva )GIf)GHa)GifCnp )GJa)GifCnE )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gta)Gca-)GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva )GifCnI)Gca)GCa)Gva)Gtna-)GLa)GifCnE \n)Gia)Gha)Gga )Gha)G.a)GifCnAf)GE )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gta)Gca )GKa)GifCnAa)GJa)GifCnp )Gua )GCanGraAfnGu  )Gha)GifCnAa)GAnusvara)GifCnI)G.a)Gua)GifCnE )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa  \n)GDa)GifCnp)GHa)Gva)GifCnIf )Gha)GifCnAa)GAnusvara)G.a )GBea)GifCnE)Gta)GifCnE )Gva_GifCnbu)GifCnI)Guta)GAnusvara)G.a)GifCnp )GBa)GDa)GLa)GBa)GifCnE )GKa)Gva)Gua)DanGa )Gia)GE)GHa )GBea)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta)DanGa )GBea)GifCnE)Guta)Gua)GifCnE \n)Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)Gutea)GLa )GJa)GifCnE )GAa)Gta)GifCnE )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )Gua )GCanGraAfnGu  )Gp)GHa)GifCnp )GBea)GifCnAf)Gga)GifCnAa)Gva)GifCnIf)GKa )GBa)GifCnIf)GCa )GCea )GifCnAf )Guea)GifCnE, )Gua )GCanGraAfnGu )GE )Gva)GifCnAa)Gha)GifCnAa-\n)GKa)Gutea)GifCnp)GLa)GifCnAa )GHa)GifCnE)GBa)GifCnE )GKa)Gva)Gua)GifCnAf)Gta)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gha)GifCnb )GCanGraAfnGu )GHa)GKa )Gia)GifCnb)Gva)GKea)GifCnIf )Gia)GifCnE )Gta)GifCnAf )GKa)GHa)GifCnAf )GCea )GifCnAf)Gta)DanGa )GAa)Giea)GifCnAa)GKa \n                                                           \n3 )GKa)GifCnp)Guta-)GKa)GCa)GHa)Gva)GifCnIf \n4 )GBea)GifCnAa)Gva \n5 )GifCnI.h)GJa)Gta)G.a)GifCnIf)Gha)GifCnE )Gaa)GifCnI)GHa)GLa)GifCnb)GKa)GifCnAa    \n \n \n21 /)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n)Gp)Gia)GifCnAa)GE)GLa )Gp)Gia)GKa )GBa)GifCnbu)Gta )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )Guta)Gaa-)Guta)Gaa )GKa)Gva)GifCnAf )GCea )GifCnAf )Gta)DanGa )Gp)Gta)GifCnAa )GE)GHa)Gta)GifCnp )Gua )GCanGraAfnGu  )GHa)GifCnp)GI)Gua)GifCnE \n)GA)GifCnI.h)GCea )GJa)GifCnE )GA)Gaa)Gta )Gha)Gta)GKa )GBa)GifCnE)Guea)GifCnAa-)GKa)Guea)GifCnAa )GA)Gta)GKa)GifCnAa )GLa)G.a )GBa)GJa)Gta)GifCnI)GHa )GKa)GifCnIf.o! )Gua )GCanGraAfnGu )GE )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE \n)Gha)GifCnb)GHa)GifCnp)GCanGraAfnGu )GLa)Guta)GKa)GifCnAa)GE)GBa )Gta)GifCnIf)GKa )Gta)GifCnI)GHa)Gga)GifCnE)GCanGraAfnGu )GHa)GifCnp)GI)GE)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gia)GifCnE )GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)Gga)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnAf )Gva)GHa)GifCnAf)Gta)DanGa \n)GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )Gva)Gia)GifCnE-)Gva)Gia)GifCnE )GBa)GifCnE)GifCnI.h)Gia)Gga)GifCnAa)GE)GLa)GifCnE )GJa)GifCnAa)GI)Gua )Gva)GHa)GifCnAf)Gta)DanGa )GE)GHa)GifCnE)Gta )GifCnI.o)Gi.eadP )Guea)GifCnI)Gua)Gha)GifCnE )GA)G.a)GifCnb)Gva)Gca)GifCnAa)Gva )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  \n)GBa)GifCnAa)GJa)GBa )Gb)GifCnI.h)GCa)Gua )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GifCnb)GCea)GLa)Gga)GifCnAf)Gta-  \n“)GHa)Gva)GifCnIf )GBea)GifCnAa)Gga, )GBa)GHa_GifCnb)Gua )GifCnI)GDa)Gta)Gaa)Gva )GBea)GifCnE)Guta)GLa)GifCnAu)GAnusvara )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )GKa)GifCnIf.o )Gha)GifCnAa)Gga)GifCnAa-)GJa)GifCnAa)GLa)Gha)GifCnE )GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf \n)Gp)GJea)Gva)GifCnAa )G.a)GifCnE)GLa )GCea)GifCnIf.h?”  \n)GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GHa)GL.eadP )GLa)GifCnb)GKa )Gaea )GifCnbu )GLa)Gha)GifCnE )Gaea)GL.eadP )GLa)GifCnb)GKa )Gaea)GDGGea )Gaea)GDGGea)GifCnAf)GE )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gp)GHa)GifCnp \n)GifCnI)Gta)GifCnI)Gca)GvOpe)GKa)GifCnAa)Gva )Gb)Guua)Gva )GDa)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta-  \n“)G.ea)Gva )GAa)GCanGraAfnGu)G.a)Gta)Gha)GifCnE )Gua)GifCnE)Gua)GifCnE )Gta)Gca)GKa)GifCnAa-)Gta)Gca)GKa)GifCnAa )GA)GifCnI)Gua)GifCnI.h)Guea-)GA)GifCnI.h)GBea )Gga)GifCnAa)G.a)Gua )Gia)GBea \n)GAa)GBa)GE )GLa)G.a)GLa)GifCnAa )GA)GifCnI.h)GCea )GJa)GifCnE )GE)GKKa)GifCnp-)G.ea)GDGGea)GifCnIf )GCea )GifCnb )Gututa)GifCnIf)GE )Gta)GifCnE )GHa)GifCnp)GI)GE )GJa)GifCnE )GKa )GifCnE )Gua)GifCnAu )Guta)GHa)GLa)GBa)GifCnp-\n)GBa)GifCnb)GLa)GBa)GifCnp )GKa)Gva)GBa)DanGa )Gua )GCanGraAfnGu )GE )GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf )GifCnI)GDa)Gta)Gaa)Gva )GDa)GifCnE)GKea)GLa)GHa)DanGa”  \n)GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)GI)GKa )GifCnI.h)GCa)GKKa)GifCnAa)Gva)GifCnIf 6  )GBa)GifCnAa)Gua )Gta)GifCnIf)GKa )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa \n)GDa)GifCnp)GHa)Gva)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )Gaa)GifCnb)GCea)GBa)GifCnp )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GKa)GifCnI.t)Gva)GifCnI)Gua)GAf)Gta)DanGa )GA)GKea)Gta )Gua )GCanGraAfnGu  )GBea)GifCnE)GCanGraAfnGu)Guta)GKa )Gbu)Gaa)Gva)GKa )GifCnE  )Gia)GifCnIf)Gvea)GifCnIf)Gaa)Gva \n)GCea)GifCnIf.h, )GCa)GifCnAa)GHa)GifCnE )Gp )GBea)GifCnbu)GifCnI.h)Gha)GKa)GifCnAa )GHa)GifCnp)GI )GAa)GifCnI)GKa )GKa )GifCnb )Giea)GLa-)GCea )GifCnE )Gha)DanGa )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )G.a)Gh.eadP )GBea)GifCnIf)Gva )GBa)GifCnAa)Gua )Gua )GCanGraAfnGu \n)Gva)GifCnAa)GJa)Gia)GifCnIf )Gutea)GifCnAa)Gutea-)GBa)GifCnAa)Gutea)Gha)GifCnE )GCa)GLa)GifCnAf)GE, )GAa)G.a)GifCnbu-)Gaa)GifCnAa)GCea )GifCnbu  )Gia)Gva-)GifCnI.h)Gia)Gaa)GifCnAa)GHa)GifCnIf )Gva)GHa)GifCnAf )GCea)GI)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GIf)GHa)GifCnp \n)Gua )GCanGraAfnGu  )Gha)Gta)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GHa)GifCnAu)GAnusvara)Gva)GBa)GifCnE )GKa)Gva)Gua )GJa)GifCnE )GJa)GKea)Gta )GKa )GifCnb )Giea)GLa)GifCnE-)GCea )GifCnE )Gha )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara )Gua)GKea)Gta  )GAf)G.a)GLa)GifCnAa \n)GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GifCnAa)GE)GBa)DanGa )GKa)Gva)GHa)Gva )Gia)GifCnAu)Gva)GKea)GifCnIf)GKa )G.a)GifCnAa)GCea )GHa)GifCnp)GI )GAa)GifCnI)GKa )Gha)GKea)GifCnAa)Gta)GKa )G.a)GifCnAa)GCea \n)GifCnI)GBa)Gta)GifCnb )Gaa)GifCnAa)Gua )Gaa)GKa)GDGGea)Gta)GifCnE )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )Gp)GKa)Gva )G.a)GifCnAa)GCea )Gaa)GKa )GifCnAf )GDGGea   )Gia)GKa )GifCnAf  )GCea)GifCnIf.h)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  )G.a)GifCnAa)GCea )GifCnE  )Gta)GifCnAf \n)Gaa)GKa)GDGGea)GifCnAa)GE)Gua )Gua )GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnAa)GifCnI)Gta)GKa )GifCnI)Gta)GC.eadP )GCa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GKa)GifCnIf.o)GCa)GKa )GJa)GifCnI)GDGGea )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )Gaa)GKa)GDGGea)GifCnAa)GE)Gua, )GJa )GCanGraAfnGu  )GJa)GifCnI)GDGGea)Gga)GifCnE )Gta)GifCnAf \n)Gaa)GKa)GDGGea)GifCnAa)GE)Gua )Gua)GKea)Gta )GifCnI)GBa)GC.eadP )GCa)GifCnIf )Gb)GKea)GifCnAa)GifCnI)GDGGea )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )Gia)GKa )GifCnAf  )GCea)GifCnIf.h)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  )GifCnI)GBa)GC.eadP )GCa)GifCnIf)GE )Gta)GifCnAf )Gb)GKea)GDGGea)Gua \n)Gua )GCanGraAfnGu  )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE )Gp)GI )GifCnI)GDa)Gia )Gua)GifCnAa)GifCnI)GKa)Gga)GifCnE )GKa)GAvaCraea )GKa)GifCnIf.o )GLa)GifCnAa)GBea? )Gaa)GifCnp)GKea)GifCnAf)Gva-)GDGa)GifCnAa)GBa)Gva)Gha)GifCnE )Gua )GCanGraAfnGu  )Gaa)GDGGea)GLa)GifCnE \n)GCea)GI)DanGa  \n                                                           \n6  )GA)GLa)GtCKa)GifCnAa)Gva)GifCnIf \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /22  \n)Gua)GifCnIf)Gta-)GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )Gha)GifCnAa)Gia)GKa )GBa)GifCnIf)GCa )GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)Gga )GBea)GifCnE)Guta)GLa)GifCnAa, )GE)Gua)GifCnE )GifCnI)GDa)Gta)Gha)GifCnE )Gia)GifCnAa)GLa)GKa \n)Gha)GifCnAu)Gia)Gha)GifCnp )GBa)GDa)GifCnAf)GLa  )GJa)GifCnAa)GI)GE)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )G.a)Gaa-)Gia)Ga.eadP )Gaa)Gha)GifCnE )Gua)GifCnE)GHa)GifCnE)Gta )G.ea)GifCnb)GC.eadP )GCa)GifCnIf )GBa)GifCnI)Gta )G.a)GifCnE)GLa )GJa)GifCnE )GKea)Gia)GifCnAf)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  \n)GKa )GifCnE  )GKa)GHa)GE )GJa)GifCnE )Gaa)GifCnAf)Gva)GKa )GKa)Gta)G.a)GifCnb)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnAa )GAa)GCanGraAfnGu)G.a)GifCnb)Gva)GKa )GifCnI.h)Gia)Gva )Gua)GKa )GifCnI.h)GCea)Guta)GKa)GifCnAa )GDa)GifCnE)Gua...)DanGa  \n)Gha)Gta )Gha)GifCnp)GifCnI)GDGGea )GKa)GHa)GLa)Gga)GifCnAf)Gta -  \n“)GBea)GifCnAa)Gga, )GBa)GifCnAa)Gva)GHa )Gha)GifCnAa)Gia)GKa )Gia)GifCnAa)GLa)Gha)GifCnE )Gua)GifCnIf)Gta)Guta)GifCnAa )Gha)GifCnAu)Gia)Gha )GBa)GDa)GifCnAf)GLa )GJa)GifCnAa)GI)GE )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa \n)GE)Gua)GifCnE )GifCnI)GDa)Gta)GKa )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua)GifCnp )GA)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GKa )Gha)GifCnb )GCanGraAfnGu )GHa)GKa )GCa)GifCnb)GHa)GCa)GifCnb)GHa)GifCnIf )Gta)GifCnAf )GifCnI.h)GCa)GHa)GKa)GLa?”  \n)GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )GifCnI)Gta)GifCnI)Gca)GvOpe)GKa)GifCnAa)Gva )GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)Gga )Gva)GHa)GifCnAf)Guea )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GBa)GJa)GLa)GifCnAa-  \n“)Gha)GifCnb )GCanGraAfnGu )GHa)GKa )GCa)GifCnb)GHa)GCa)GifCnb)GHa)GifCnIf )GifCnI)GKa)GE )GBa)GDa)GLa)Gua, )GA)Gaa)Gta )GJa)GifCnE )GDa)GifCnAa)GifCnI)Gga )Gu.eadP )Gca )GBa)GifCnb)GJea)GifCnAf )GCea)GifCnIf.h )Gua)GI \n)Gaa)GifCnAa)GCea )GifCnbu  )GLa)G.a)GLa )GCea)GifCnIf.h)DanGa )GJa)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GDea)GifCnI.t)Gva )Gia)Gh.eadP )GBea)Gca )GBea)GAvaCraea )Gia)GKa)Gua)GifCnAf, )GHa)GifCnE)Gua)GI)DanGa )Gua)GI)GLa)GifCnE )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE \n)GifCnI.h)GCa)Gtua)GifCnAa)Gia )GCanGraAfnGu  )GCa)GifCnIf)Gua )GBea)GAvaCraea )GifCnI.h)GCa)Gua)GifCnAa)Gha)GifCnE )GCa)GifCnI.h)GLa )GJa)GifCnAa)GI )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )GKa )GifCnE )GHa)GifCnE)Gta )GHa)GE)Gua)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )GKa)GifCnAa)GJa \n)GA)GifCnI.h)GCea )Gua )GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnE )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GHa)GE)Gua, )Gp)GKa)Gva )GifCnI.h)GCa)Gt.eadP )Gua)Gta-)Gha)Gta)Gta )GKa)Gva)GifCnAf)Gua )GifCnI.h)GCa)Gt.eadP )Gua)GKa )GBa)GifCnI)Gta \n)Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva)Gha)GifCnE )Gutea)GifCnAa)Gvea )GHa)GE)GBa, )Gua)GKea)Gta)GifCnE )Gta)GifCnE )GifCnI.h)GCa)Gtua)GifCnAa)Gha)GifCnb)GK.eadP )Gua )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva )GBa)Gta)Gua)DanGa )Gia)GifCnE )GifCnI)GBa)Gta)GifCnAa )GKa )GifCnE )Gta)GifCnE \n)Guea)GifCnp)GDGGea)GifCnE )GHa)GE)Gua)DanGa”  \n)Gp)Gta)GifCnAa )GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)GI)GKa )GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )GKa )GifCnE )Gua)GifCnE)GKa)GifCnp )GBa)GifCnAa)Gua )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)Gutea)GLa \n)Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gaea )GifCnE )Gva )GBea)GifCnE)GLa )GJa)GifCnE )GBea)GifCnAf)Gga)GifCnAa)Gva)GifCnIf)GKa )Gia)Gh.eadP )GBa)Gt.eadP )GDea )GBa)GifCnb)GJea)GifCnAf)GKa )GA)GifCnI.h)GCea, )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE )GDa)GifCnp)Gia)Gva-)Gua)GifCnE)Gia)Gva \n)GBa)GifCnAa)Gua)Gha)GifCnE )Gca)GifCnAu)GAa)GE)GBa )Gta)GifCnIf)GKa )Gta)GifCnAf...)DanGa  \n)Gaa)GifCnb)GCea)GLa)Gga)GifCnAf)Gta-  \n“)Gia)Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva )Gta)GifCnIf)GKa )GifCnE  )GCea)GifCnIf.h )GifCnI)GKa)Gta)GifCnE?”  \n)Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva)GKa )Gta)GifCnAa)Gp)GAnusvara )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta)Gua)GifCnE )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)Gga )GCa)GifCnAu)GAnusvara)GKa)GLa)GifCnAa )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa \n)GHa)GLa)Gia)GifCnAf)Gua )GKa)GHa)GLa)GifCnAf)Gta-  \n“)GBea)Gta)GifCnE )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva)GKa )GKa )GifCnb )Giea)GLa )Gaa)GifCnb)GCea)GLa)GHa, )Gia)GifCnb)Gt.eadP )GDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )GAa)GE)GLa )GA)GifCnI.h)GCea, \n)G.a)GifCnAa)Gha)GifCnE)Gaa)Gva )GCa)GLa)GHa )GKa)GLa)GKa)GifCnI)Gua)Gga)GifCnAa )GifCnI)GBa)Gi.eadP )GKa )GifCnb )Guta)GifCnp )GKea)GifCnb)GE)GBa)GHa, )GCa)GifCnAa)GHa)GifCnp )Gaa)GifCnIf)GifCnI)Gca)GHa)GAvaCraea )GAa )G.a)Gaa)GifCnp-\n)Gia)Ga.eadP )Gaa )GHa)GifCnE)Gua)GI)DanGa”  \n)GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)GI)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)Gutea)GLa )GBea)Gta)GifCnE )GKa)GHa)GBa)GifCnp )GKa )GifCnE )GLa)GifCnAf)Gta )GAa \n \n \n \n23 /)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n)GBa)GHa_GifCnb)Gua )GifCnI)GDa)Gta)Gia )GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnb)Gt.eadP )GDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)Gia )GCanGraAfnGu  )GBea)GifCnE)GCanGraAfnGu)Guta)GifCnp )Gta)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa, )GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )GBea)GAvaCraea )GJa)GifCnAa)GE)Gua)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gta)Gha)GHa)Gva \n)Gta)GCa)GifCnI)Gta)Gga)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GKa )Gaea)GifCnIf.o)Gia )Gua)GKea)Gta)GifCnE )Gta)GifCnE )Gta)Gha)GHa)Gva )GHa)GifCnp)GI )GCea )GifCnAf  )GJa)GKea)Gta )Gcga)Gi.eadP )Gua)Gua)GifCnAa )GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf \n)GDa)GifCnE)GKea)GBa)GifCnAf)GE)DanGa )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GHa)Gha)GHa_GifCnbu )GCanGraAfnGu  )GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara-  \n“)GBea)GifCnAa)Gga, )GE)GKa)Guta)GifCnAa )GKa)GifCnAa)GJa)GifCnE )GDa)GifCnI.h)GCea)Gta)Gca)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )Guta)GifCnp)GLa )GJa)GifCnAa)GI )GCea)GifCnIf.h )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gia)GifCnb)Gt.eadP )GDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa \n)GBa)GHa)Gva)Gca)GifCnAf)Gga)GifCnAa )GBea)GifCnE)GLa, )Gaa)Gva)GDa)GifCnE)Giea)GKa )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gia)Gha)GifCnAa)GCa)GifCnAa)Gva )Gia)GifCnb)Gta)GBa )GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf )Gha)GHa)Gua )Gva)GKea)GifCnAf)GE)DanGa )GA)Gaa)Gta \n)GKa)GifCnAa)GJa )Gua )GCanGraAfnGu  )GA)Gaa)Gta)GifCnAa )GHa)GifCnAa)Guea)GKa )GCea)GifCnIf.h, )GJa)GKea)Gta)GifCnE )Gia)Gha)GifCnAf)GKa )G.a)Gva )GLa)GifCnAa)G.a)Gua )Gua)GKea)Gta)GifCnE )Gia)Gia)GifCnAa)GifCnI.t)Gva \n)GLa)GifCnE)GBa)DanGa”  \n)GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea)GKa )G.ea)Gva )GifCnI)GDa)Gia )GDGa)GifCnE)G.a)GifCnp )GBa)Gvea)GifCnAf)Gua )Gva)GHa)GE )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )G.a)Gaa)GifCnp-)Gia)Ga.eadP )Gaa \n)GDGa)GifCnE)G.a)GifCnE-)GDGa)GifCnE)G.a )GBa)Gvea)GE )GLa)G.a)GLa...)DanGa  \n)GKa)GHa)GLa)Gga)GifCnAf)Gta-  \n“)GJa)GKea)Gta )Gia)GifCnb)Gt.eadP )GDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )Gha)GHa)GifCnAa)Gta)G.a)Gva)GKa )Gva)GifCnAa)GJa)GDea)GifCnAa)Gta)GifCnIf)Gha)GifCnE )Gva)GHa)GifCnAf)GE )Gua)GKea)Gta )Gua )GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnAa)GLa-\n)GBa)GCCa)GifCnAa )Gia)GBea)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gp)Gua)GifCnAf )Gaa)Gvea)GBa)GifCnAf)Gua )GHa)GE)GBa?”  \n)GAf)G.a)GLa)GifCnAa )GBa)GifCnAa)Gua )GKa)GHa)GifCnAf)GLa)GifCnE )Gaa)GCea )GifCnb )GAa)GE)GLa)GifCnE )Gva)GHa)GE )GAa)GifCnI)GKa )GifCnI)GBa)GC.eadP )GCa)GifCnE)Gha)GifCnE )GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)Gga \n)Guta)Gaa)GKa)GLa)GifCnAa-  \n“)Gia )GAnusvara )G.a)Gua)GifCnb)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnAa )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )Gua)GifCnp)Gva)GifCnAa )GBa)GifCnb)GJea)GifCnAf )GCea)GifCnIf.h, )Gua)GKea)Gta )GifCnI)GKa)GE )GE)Gta)GifCnAa )GA)Gta)GifCnAa)GDGGea)GifCnIf )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu \n)GBa)GJa)GifCnAf )GCea)GHa?”  \n)GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)GI)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gaea )GifCnE )Gva )Gha)Gta )Gp)GJea)Gva)GifCnAa )G.a)GifCnE)GLa)DanGa )GKa )GifCnE )GHa)GifCnE)Gta )Gia)GifCnb)Gtta)Gva \n)GBa)GifCnAa)Gua )GKa)GHa)GLa)Gga)GifCnAf)Gta )Gua)GKea)Gta )GifCnI)GKa)GE )Gua)Gha)Gia)GifCnAa )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAa)DanGa )Gua)Gha)Gia)GifCnAa)GI)GKa )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )GA)Gva)Guea)GifCnE )Gta)GifCnE \n)GLa)G.a)GLa)DanGa )Gaea )GifCnE )Gva )Gia)GifCnp)GCa)GLa)GifCnAu)GAnusvara )GJa)GifCnE )GDa)Gva)GBa)GJ.eadP )GJa)GifCnAa)Gaa)Gva )Gaa)GHa_GifCnb )GCanGraAfnGu )GCa)GifCnAf)Gia )GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE )GKea)Guta)Gaa)Guta)GifCnAa)GE)GBa )Gta)GifCnIf)GKa \n)Gta)GifCnI)GHa)DanGa )GKea)Guta)Gaa)Guta)GHa)GifCnIf )G.a)GifCnAa)GE )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GDa)GifCnb)GHa)GifCnAf)Gia )GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE )GLa)Guea)GifCnAa)Gva)Gia )GCanGraAfnGu  )GDGa)GifCnAa)GBa)GifCnAa )Gaea)GifCnp)GDGGea)GifCnAa )GLa)GifCnE)GBa \n)Gua)GKea)Gta )GDa)GifCnbu)GHa)GBa )GKa)Guea)GifCnIf)Gha)GifCnE)DanGa )Gha)GifCnb)Gi.eadP )GKa)GifCnIf.o )GDa)GifCnAf)Gua )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Giea)GifCnb)GBea-)Giea)GifCnb)GBea )GifCnI)GKa)Gga)GifCnp )GKa )GifCnE )Gua)GifCnAu )Gaa)GHa_GifCnb )GCanGraAfnGu )GCa \n)GBa)GJa)GifCnAf)GE )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara-  \n“)GBea)GifCnAa)Gga, )GifCnI)GBa)Gi.eadP )GKa )GifCnb )Guta )Gua )GCanGraAfnGu  )GKa)GLa)GKa)GifCnI)Gua)Gga)GifCnAa )Gta)GifCnIf)GKa )GHa)GE)Gua )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GCa)GifCnAa)GHa)Gha)GifCnE )Gaa)GifCnAu)GDGa)Gva)GBa)GLa)GifCnAa \n)GDa)GifCnbu)GDea )Gha)Gta)GifCnAa)GHa)GifCnIf )GKa)GAvaCraea )GDa)GifCnE)GBa)GifCnAf, )G.a)GifCnAf)Gia)GKa )GifCnI.h)Giea)GKa)GifCnAa)GI)Gua )Gva)GHa)GifCnAf)GE)DanGa”  \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /24  \n)GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)Gga)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gutea)GifCnp)Gva)GifCnE)Gaa)Gva )GBa)Gva)GifCnIf )Gaa)GKa )GifCnAf )Gua )GHa)GifCnp)GI)Gta )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GJa)Gca)GifCnAa)GBa \n)GDa)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta-  \n“)G.ea)Gva)Gca)GifCnAf)Gga)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GJa)GifCnb)GDGGea)Gua )Gha)Gva_GifCnbu)GAa )Gva)GifCnp)Guta)GifCnIf )Gua )GCanGraAfnGu  )GKea)GifCnIf)Gva )GKa )GifCnE )Gua)GE-)Gia )GCanGraAfnGu  )GAa)Gta)Gua)DanGa”  \n)G.a)Gva )GBea)GifCnE)Guta)GLa)DanGa )GKa)GHa)GLa)Gga)GifCnAf)Gta-  \n“)GKa)GHa)GLa)GifCnAu)GAnusvara )Gua )GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnE)Gia )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GIf)GHa)GifCnp )GKa )GifCnE )GHa)GifCnE)Gta )GHa)GE)Gua )GJa)GifCnE )Gta)GifCnAf )Gaa)GCa)GifCnAf)GE )Gia)GE)GHa \n)GKea)GifCnb)GAa)GE)GBa)DanGa”  \n)GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gp)GHa)GifCnp )GLa)GifCnp)GI)GKa )GLa)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta-  \n“)GKea)GifCnb)GE)GBa)GAvaCraea )GifCnI)Gca)Gi.eadP )GKa )GifCnb )Guta, )GCa)GifCnAa)GHa )Gua )GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnIf)GBa)GifCnAf)GKa )Gca)Gi.eadP )Gua)GifCnb )GCea)GifCnIf.h)DanGa )GKea)GifCnE)GLa)GifCnAa )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua  )Gta)GifCnE \n)Gaa)GifCnIf)GA)GLa )GJa)GifCnAa)GI )GCea )GifCnAf  )Gaa)GifCnIf)GLa)GifCnAa )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua  )GKea)GifCnAa)GE)GLa )Guea)GifCnp)GDGGea)GifCnE )GJa)GifCnAa)GI )GCea)GI)DanGa”  \n)G.a)Gaa)GKa )Gva)Gia )Gaa)GifCnAa)GifCnI)GBa )GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara-  \n“)GKea)GifCnE)Gta)GifCnAa)GI-)Gaa)GifCnIf)Gta)GifCnAa)GI )GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )Gia )GAnusvara )G.a)GifCnIf )GCea)GifCnIf.h)DanGa )GE)GKa)Gutea)GifCnAa)Gha )GBa)GifCnI)Gta-)Gutea)GifCnI)Gta )GBea)GifCnI.t)Gva )GifCnI)GDa)Gta \n)GKa )GifCnE )Gua)GE )Gca)GifCnAu)GAa)GI)GE )Gua)GifCnE)GKa)Gva )GKea)GifCnp)GJa-)GKea)GBa)GifCnAf)Gva )Gva)GHa)GifCnAu )GAa)GifCnI)GKa )Gta)GifCnAf )Gva)GHa)GifCnAu )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GBa)Gta)GifCnAf-)Gutea)Gta)GifCnAf )GBa)GifCnE)Gva \n)Gua )GCanGraAfnGu  )GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )GE)GKa)Gutea)GifCnAa)Gha )GHa)GifCnp)GI)Gua)GifCnE )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa”  \n)G.ea)Gva )GLa)G.a )GE)Gta)GifCnE )Gha)Gta)Gha)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa )GJa)GifCnE )Gva)Gi.eadP )Gua)GifCnAa)GKa )G.a)Gaa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GifCnI)Gca)Gva)GifCnAa)Gha )GDa)GifCnE)GBa )Gta)GifCnIf)GKa )GHa)GE)Gua)DanGa \n)Gua)GHa_GifCnbu)Gha)GifCnE )GLa)GtC.a)GifCnp)GifCnI)Guta)Gga)GifCnAa )Gia )GAnusvara )G.a)GifCnIf)GKa )GBa)GifCnIf)GCa)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )GCea)GifCnIf.h, )GJa )GCanGraAfnGu  )GKa)GHa)GifCnIf)GAnusvara )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva)GKa )GDa)GifCnp)Gia)Gva)GifCnAa)GI)Gua \n)Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )GLa)GifCnE)Gua )Gua )GCanGraAfnGu  )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE )GA)Guea)GvOpe)GKa )GA)Gta)Guea)GvOpe )GBea)GAvaCraea )GJa)GifCnAa)GE)Gua...)DanGa  \n)GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara-  \n“)Gia)Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva )Gia)GifCnb)Gt.eadP )GDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GE)GLa)GifCnAa )GA)GifCnI.h)GCea )GAa)GifCnI)GKa )GA)Gia)G.a)Gva)GifCnE?”  \n)GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea-  \n“)GAf)GBa)GifCnE)Gva )Gua )GCanGraAfnGu  )Gia)Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva )GAa)GE)GLa )GA)GifCnI.h)GCea )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf)GKa)GifCnAa)GLa )GA)Gia)G.a)Gva)GifCnE \n)GA)GBa)GifCnAf)GE)DanGa”  \n)GA)Gia)G.a)Gva )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gaa)GifCnb)GifCnI.h)GCea )GDa)GifCnE)GifCnI.h)GLa)GAf)Gta-  \n“)GE)Gta)GifCnAa )GifCnI)GKa)GE )GDa)GifCnbu-)Gva)GAnusvara)G.a)GifCnAa )G.a)Gaa )GKa)GHa)GifCnAf )GCea)GifCnIf.h?”    \n \n \n25 /)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n‘)GDa)GifCnbu-)Gva)GAnusvara)G.a)GifCnAa’ )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gha)Gta)Gha)GifCnE )GKa)GCa)GifCnp)Guta )GBea)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gia)GifCnp)GJea)GifCnE )Gha)GifCnb)GHa)GifCnE)GCanGraAfnGu )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnAa)GifCnI.h)GJa \n)GKa)Gta)GifCnI.h)GCea)Gga)GifCnAa)GI)Gua )GBa)GJa)GLa)GifCnAa-  \n“)Gta)GifCnp)GKa)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnp )GifCnI)GKa )GE)GKa )Gva)GAnusvara)G.a)GKa )GHa)GifCnp)GI)GE )GJa)GifCnE )GE)GKa )GCa)GifCnAa)GifCnI.h)GLa)Gga)GifCnE )Gia)GBea )GCa)GLa)Gua)DanGa \n)Gva)G.ea)GifCnb)Gca)GifCnIf)Gva)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GDa)GifCnE)GKea)GifCnAf )GCea)GifCnIf.h )GE)GJa)GifCnEAnusvara)Gia)GifCnIf)GKa )Gta)GifCnp)GKa)Gva)GifCnIf )GCea )GifCnAf , )GifCnI)GKa)Gh.eadP )GHa)Gva)GifCnp)Gia )GCanGraAfnGu  )GifCnI)GKa)Gh.eadP )GHa)Gva)GifCnp )Gha)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa)Gha)GifCnE \n)GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva-)Gaa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GCa )GKea)GifCnE)Gaa )GCa)GifCnI.h)GLa )GA)GBa)GifCnAf)GE)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gia)GBea )GifCnI)GKa )Gva)G.ea)GifCnb)Gca)GifCnIf)Gva)GifCnE )GCea)GifCnIf.h, )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )GBa)GifCnAa)Gua )Gta)GifCnAf \n)GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )GE)GHa)Gta)GifCnp )Gua )GCanGraAfnGu  )GHa)GifCnp)GI)Gua)GifCnE )GA)GifCnI.h)GCea )GJa)GifCnE )GifCnI)GKa)Gga)GifCnp )Gia)GifCnAa)GLa)GKa )Gha)GifCnAa)Gia )GifCnI)GDa)Gta)GKa )GCea )GifCnb )Gututa)GifCnIf )GE)GKa )GifCnE )GBa)GifCnE)Gva \n)G.a)GifCnAa)Gha)Gha)GifCnE )GifCnI)GBa)Gua)GBa)GifCnAf)GE, )Gua )GCanGraAfnGu  )GifCnI)GKa)Gga)GifCnp )Guta)GifCnb)GKa)GDGGea)GifCnIf )GKa)GifCnAa)GifCnI)Guta-)GKa)GifCnAa)GifCnI)Guta )Gaa)GifCnAa)Gta-)Gia)GifCnAa)Gua )GBa)GifCnE)Gva )Gia)GifCnAa)GLa)Gha)GifCnE \n)GCa)GifCnI.h)GLa )GAa)GBa)GifCnAf)GE)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gia)GifCnb)Gt.eadP )GDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GA)Gaa)Gta )GDGea)GifCnAa)Gutea)GifCnIf )GCea)GI)DanGa )GDa)Gia )GifCnI)GDa)Gta)GKa )GDa)GifCnb)G.a)GifCnAa)GvOpe \n)Gaa)GifCnbu)GJa)GifCnAa)GKa )GCea )GifCnb )Gututa)GifCnIf)Gha)GifCnE )Gia)GBea)Gua)GifCnbu)Gva )GA)GBa)GifCnAf)GE )GAa )GA)Gta)GifCnI)GDa)Gta)GifCnAa )GA)Gia)G.a)Gva)GifCnE )GA)GBa)GifCnAf)GE)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GAf)GBa)GifCnE)Gva \n)Gua)GI )Gia)GBea)Gia )GCanGraAfnGu  )GA)GLa)G.a )GBea)GAvaCraea )Gia)Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva )GAa)GE)GLa )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa”  \n)Gaa)GifCnE)Guta)Gha)GifCnE )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GBea)GifCnbu)GKea)GLa )GifCnI)GBa)GLa)GifCnAa)GI )GifCnI)GBa)GLa)GifCnAa)GI)Gua )Gva_GifCnbu)Gaa)Gha)GifCnE )GKa )GifCnb )GDa)GifCnAf)Gua )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gaa)GifCnE)Guta)Gha)GifCnE \n)GDa)GifCnbu )GBea)GifCnAf)Gga)GifCnAa)Gva)GifCnIf)GKa )Gva)GifCnAa)Gha)GifCnAa-)GKa)Gutea)GifCnp)GLa)GifCnAa )Gia)GifCnb)Gta)GifCnAf)GLa)GifCnE )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )GKa )GifCnb )GDa)GifCnAf)Gua )Gva)GHa)GE)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GKa)Gtn.eadP )Gutea)Gia )GCanGraAfnGu  )Gbu)Gaa)Gva \n)GHa_GifCnb)GA )Gta)GifCnAf )GifCnI)GDa)GA )GCa)GifCnAa)GifCnI)GHa)GAf)DanGa )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE )GA)Gta)GKa)GifCnAa )GCa)GifCnAa)Gva )Gaa)Gva)GHa)GKa )GKa )GifCnb )Gha)GHa)Gva )G.a)Gta)GBa)DanGa )G.a)Gta)GBa)GifCnAf \n)GKa )GifCnb )Gha)GHa)Gva )GAa )GJa )GCanGraAfnGu  )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )GBa)GifCnI)Gua)Gga)GifCnAa )Gia)GifCnI)GDGGea )GJa)GifCnE)Gua)GifCnAf )Gua )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnAa)Gp)GAnusvara )GLa)G.a)GifCnAu)Gua )GJa)GifCnE )Gaea )GCanGraAfnGu )GL.eadP )GLa)GifCnE)GCanGraAfnGu )GAa)GCanGraAfnGu)G.a)GifCnb)Gva \n)GBa)Gua)GifCnAu)Gta)GifCnE )Gva)GHa)GE...)DanGa  \n)Gaea )GifCnE )Gva )Gha)Gta )GHa_GifCnb)GA)GE )GJa)GifCnE )GJa )GCanGraAfnGu  )GKa)GHa)GifCnIf)GAnusvara )GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )GBea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GI)GKa )GifCnI)GBa)GC.eadP )GCa)GifCnE)Gha)GifCnE )Gia)Gh.eadP )GBa)Gt.eadP )GDea)GKa )Gava)Gieta \n)Gva)GifCnI.o)GKea )GifCnI)GDa)GAf )Gua )GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnE )GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf )Gta)GifCnIf)GKa )GHa)GE)Gua)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gaea )GifCnE )Gva )GHa_GifCnb)GA)GE )GJa)GifCnE )Gia)GBa)GHa)GKa )GKa)GifCnIf.o)GDa)GifCnAf)Gta \n)Gva_GifCnbu)Gaa)GifCnAf)GAa )GKa)Gva)GE)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  )GKa)GHa)GifCnIf)GAnusvara )Gaa)GifCnAa)GI-)GKa)GifCnAu)GDGGea)GifCnIf)GKa )GCa)GCa)GvOpe )GBea)GifCnE)GLa )GAa )GifCnI)Gca)Gca)GifCnAa)GDa )Gaea )GCanGraAfnGu )Gia)GLa )Gua )GCanGraAfnGu  \n)GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE )GDa)GifCnp)GKea)GifCnIf )GHa)GE)GBa )GJa)GifCnE )Gaea )GCanGraAfnGu )GL.eadP )GLa)GifCnE)GCanGraAfnGu )GAa)GifCnI)GBa )GKa)GAvaCraea )GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )GBea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GI)Gha)GifCnE )Gha)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )GKa)Gva)GifCnAa )GDa)GifCnE)GLa)GKa)DanGa \n)Gha)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )GKa)Gva)Gua )GA)Gaa)Gta)GifCnAa )GCa)GifCnAa)GifCnI.h)GLa)Gga)GifCnE )GAa )GDa)GifCnp)GKea)GifCnIf )GBa)Gta)GifCnAu)Gua )GHa)Gha)Gva)GifCnAa )GJa)GifCnE )Gaea )GCanGraAfnGu )GL.eadP )GLa)Gha)GifCnAa )G.ea)Gva)GifCnE )Gaea)GifCnp)GifCnI)GDGGea \n)GDa)GifCnE)GLa)GKa..!  \n)GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )G.a)Gva)GifCnE )Gta)GifCnE )GA)GCanGraAfnGu)Guta)GE )GJa)GifCnE )GA)Gaa)Gta )GBa)GifCnAa)Gua)GKa )GJa)GifCnI)GDGGea )Gaa)GKa)GDGGea)GBa)DanGa )GJa)GifCnAa)GBa)GifCnE )GJa)GifCnI)GDGGea )Gta)GifCnAf \n)Gaa)GKa)GDGGea)GifCnAa)GE)Gua )Gua)GifCnAa)GBa)GifCnE )Gia)Gua)GHadant )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GAu)Gua, )GJa)GifCnAa)GBa)GifCnE )Gia)Gua)GHadant )Gta)GifCnAf )GAu)Gua )Gua)GifCnAa)GBa)GifCnE )GCa)GifCnE)Gua)Gta)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GCa)GifCnE)Gua)Gta \n)GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GKa)GHa)GBa)GifCnAf, )Gua)GifCnAa)GBa)GifCnE )Gua)GKa )Gua )GCanGraAfnGu  )Gp )GBa)GifCnAa)GLa)GifCnE-)GBa)GifCnp)GLa )Gva)GHa)Gua)DanGa )GBa)GifCnAa)GLa-)GBa)GifCnp)GLa)GKa )GAa)Gta)Gt.eadP )GDa)GifCnE \n)GKa)GifCnIf.o? )GKisa)GifCnI.h)Gtna)GKa! )Gha)Gta )Gua)GifCnE)Gta)GifCnAa )Gha)GKa)GDGGea)GJa)GifCnAa)GLa)Gha)GifCnE )Gp)GJea)Gva)GifCnAa )G.a)GifCnE)GLa )GJa)GifCnE )GHa)GifCnI.t)Gva)Gta)GifCnAa)Guea )GBea)GifCnAa)GI)GKa \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /26  \n)Gva)Gi.eadP )Gua)GifCnAa)GKa )GBa)GifCnAa)Gua)GifCnp )GA)GDa)GHa)GifCnE-)GifCnI.h)GCea)GDa)GHa)GifCnE )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gaa)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )GDa)Gva)GBa)GJ.eadP )GJa)GifCnAa)Gaa)Gva )Gaa)GHa_GifCnb )GCanGraAfnGu )GCa)Gua)GifCnE )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa \n)G.ea)GifCnp)GDGGea)GifCnAa)GE)GLa )Gha)GK.eadP )GKea)Gta )GAa)GifCnI)G.a )Gaa)Gva )GCa)GifCnI)Gvea )G.ea)GifCnIf )GBa)Gta)GE )GLa)G.a)GifCnAf)GE )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GBea)GifCnE)GLa)DanGa  \n)GDa)Gva)GBa)GJ.eadP )GJa)GifCnAa )Gp)Gia)GifCnAa)Gva)GKa )GCa)GifCnI.t)Gva)GJa)GifCnI)Gta)Gga)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GA)GKea)GDGGea)GifCnE )GCa)GifCnAu)GKa)GifCnIf.o)Gaa)Gva )Gia)GifCnb)Gt.eadP )GDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa \n)Gia)GBea)Guta)GifCnAa )GifCnI.h)GDea )Gga)GifCnAa-)Gaa)GifCnb)Gua)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gha)GifCnAa)Gta)GifCnE )GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )GBea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GI)GKa )GBa)GifCnE)Guta)GifCnAa-)GBa)GifCnE)Guta)GifCnIf)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )G.a)GifCnp)GLa-)Gha)GifCnp)GLa )GBa)GifCnAf)Gia)GifCnAa \n)GA)Gaa)Gta)GifCnp )GBa)GifCnAf)Gia)GLa )Gva)GHa)GE)DanGa )Gva_GifCnbu)Gha)GifCnAa)GLa )GCa)GifCnp)Gva )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )G.a)GifCnp)GLa)GKa)GifCnAa )Gha)GifCnAa)GLa)GifCnAa )GBa)Gta)GifCnAu)Gta)GifCnE )Gva)GHa)GE )GAa \n)Gia)GBea)Gia )GCanGraAfnGu  )GCea)GifCnp)Guta )GBea)Gua)GifCnIf)GJa)GifCnIf)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnb)GCea )GifCnAf )Gua )Gva)GHa)GI-  \n“)GBa)GifCnb)GC.eadP )GCa)GifCnIf, )Gua)GifCnp)GHa)Gva )Gta)GifCnAa)Gp)GAnusvara )GKa)GifCnIf.o )GifCnI.h)GCea)Gga)GifCnAu?”  \n)GAa)GCanGraAfnGu)GifCnI.o)GKea )Gb)Gutea)GifCnAa )GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )GBa)GKea)GvOpe)GKa )Gva)GifCnAa)Gta)GifCnIf )Gha)Gta)GifCnE-)Gha)Gta )G.a)Gva )GLa)G.a)GBa)GE )GLa)G.a)GLa)DanGa )Gha)GifCnAa)GE \n)GKa)GHa)GifCnAf)GE-  \n‘)Gva)GifCnAa)Gta)GifCnIf’, )GifCnI)Gaa)Gua)GifCnAa )GKa)GHa)GifCnAf )GCea )GifCnAf )Guea - ‘)Gia)GDGGea)GLa)GifCnAa)GHa)GifCnIf’, )GBa)GDGGea)GKa)GifCnAa )GBea)GifCnAf)Gga)GifCnAa )GKa)GHa)GifCnAf )GCea )GifCnAf )Guea- \n‘)GLa)GCea)Gha)GifCnIf’ )GAa )GKa)GifCnAa)GKa)GifCnAa )GA)Gaa)Gta)GifCnE )GKa)GHa)GifCnAf )GCea )GifCnAf )Guea - ‘)GifCnI)Guva)Gca)GifCnE)Gtna)GifCnIf’ )GAa )GCa)GifCnAa)GCa)GifCnIf ‘)GJa)Gha)GifCnb)GifCnI)Gta)Gga)GifCnAa)GCanGraAfnGu \n)Gia)Gva)GifCnp)Gia)Gua)GifCnIf)DanGa’ )GJa)GifCnE)Gua)GE )GLa)GifCnp)GKa)GKa )Gta)GifCnAa)Gp)GAnusvara )Gua )GCanGraAfnGu  )GE)GKa)Guta)GifCnAa )GHa)GifCnp)GI )GCea )GifCnAf  )Gua)GifCnAf)Gutea)GifCnAa)Gha )GHa)Gha)Gva)GifCnAa )GDGea)GifCnE)Gva)GifCnIf \n)GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )Gua)GKea)Gta )GKa)GifCnIf.o )GKa)GHa)GBa)GifCnAf)Gta, )Gga)GE)GHa )Gta)GifCnE )GKa)GHa)GBa)GifCnAf)Gta )GifCnI)Guva )Gca)GifCnE)Gtna)GifCnIf)DanGa )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GifCnI)Guva)Gca)GifCnE)Gtna)GifCnIf)DanGa”  \n)Gia)GifCnb)Gt.eadP )GDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GBa)GCCa)GifCnAa )Gia)GBa)GHa)GKa )GBa)GifCnIf)GCa )G.a)Gaa-)Gia)Ga.eadP )Gaa )GKa)Gva)GifCnAf)Gua )GDa)GifCnE)GKea  )GDGa)GifCnE)Gvea)GifCnIf)GE )GLa)G.a \n)GKa)Gta)GifCnIf )GDGa)GifCnE)G.a )GCea)GifCnp)Guta )GKa)GAvaCraea )GLa)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )Gp)Gta)GifCnAa, )Gia )GAnusvara )Gga)GifCnp)G.a)GifCnp )Gta)GifCnIf)GKa )Gva)GHa)GE )GJa)GifCnE )Gia)GifCnb)Gt.eadP )GDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa \n)Gaa)GifCnIf)Gutea )GifCnI)GDa)Gia)Gia )GCanGraAfnGu  )GA)GBa)GifCnAf)Gua )Gva)GHa)GifCnIf)DanGa  \n‘)GifCnI)Guva)Gca)GifCnE)Gtna)GifCnIf’ )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gia)GifCnb)Gt.eadP )GDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GJa)GifCnE)Gutea)GKa)GifCnIf.o )GBa)GifCnI)GHa)Gta)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GDa)GifCnE)GKea)GBa)GifCnAf)Gua )Gaa)GifCnb)GCea)GLa)GKa-  \n“)GIf )GKa )GifCnE  )GBea)GifCnE)GLa)GKea)GifCnb)Gta?”  \n“)GDa)GifCnIf)GDa)GifCnIf)DanGa”  \n“)GHa)Gha?”  \n“)GKa)GLa)GKa)GifCnI)Gua)Gga)GifCnAa )GKa)GifCnAa)GKa)GifCnAa)DanGa”  \n)Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GBa)GCCa)GifCnAa )Gia)GBa)GHa)GKa )GBa)GifCnIf)GCa )GDa)GifCnE)GKea  )Gha)Gta )G.ea)GifCnIf)Gca)GifCnAa)GHa )GBea)GAvaCraea )G.a)GifCnE)GLa)DanGa \n)GAa)GifCnI)G.a)Gaa)Gva )GCa)Gvea)GLa )G.ea)GifCnIf)GBa)GKa )Gia)GifCnb)G.a)Gt.eadP )GDea)Gia )GCanGraAfnGu  )GDa)Gva)GBa)GJJa)GifCnAa )Gia)GifCnb)G.a)GifCnI.o)Gt.eadP )GDea )Gua )Gaa)GifCnAa)GifCnI)GBa )Gutea)GifCnAa)Gvea )GBea)GAvaCraea \n \n \n \n27 /)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n)G.a)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gia)GifCnE )GHa)GifCnI.t)Gva )GBea)GifCnAa)Gga )GBea )GAnusvara )G.a )GKa)GAvaCraea )GDa)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta)DanGa )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Guta)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GifCnI)GHa )GDa)GifCnE)GLa)GifCnI.o)GKea)Gta-  \n“)GBa)GifCnAu)GAa, )Gaa)GifCnb)Gva)GifCnAa)Gta )Gia )GAnusvara )G.a)GifCnIf )Gva)Giua)GifCnAa)Gaa)Gva )GBea)GifCnE)Guta)GLa)GifCnAa, )GBa)GCCa)GifCnAa )Gia)GBea)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GCea)GifCnp)GDGGea)GHa )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE \n)GJa)GLa)GKea)GifCnAf-)GCa)GifCnAa)GHa)GKa )Gp)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnAa)Gta )GKa)Gva)GHa)DanGa” \n)GDea)GDGGea)Gaea)GDGGea)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )Gb)GifCnI)Gutea )GBa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GifCnI)GHa )Gaa)GKa )GifCnAf )GDGGea  )GKa )GifCnb )Gva)Gia)GifCnIf)Gaa)Gva )GBa)GifCnAf)Gia)GBa)GifCnAf)Gua \n)GBea)GifCnAa)Gua)GifCnIf)GJa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GKa)GHa)GLa)GKa- \n“)GBa)GifCnAu)GAa, )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE )GJa)GLa)GKea)GifCnAf )Gta)GifCnE)Gta)GifCnE )GAa)GBa)GHa, )Gua)GifCnAa)GBa)GifCnE )GCa)GifCnAa)GHa)GifCnp )GBa)Gta)Gua)GifCnE)DanGa” \n)GKa)GifCnI)GHa )GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )GBea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GI )GCa)GifCnAu)GKa)GifCnIf.o)Gaa)Gva )GBa)GifCnAf)Gia)GLa)GifCnAa)DanGa )Gia)GifCnE)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )Gia)GBea )GBa)GifCnAf)Gia)GLa)GifCnp )Gta)GifCnE )Gva)GHa)GifCnIf \n)GAa)GifCnI)GKa )Gua)GifCnIf)Gta-)GCa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva )Gva)GAnusvara)G.a)GKa )GifCnI)GBa)GiKa )GifCnb )Guta )GAa )GDa)GifCnbu)Guta)GifCnAa )GLa)GifCnAa)GLa)Gha)GifCnp)GHa)Gta )Gia)GJa)GLa )GaLa)GifCnE)Guta )GHa)GifCnAa)Guea)Gha)GifCnE \n)GAa)GifCnI)GBa )G.a)GifCnE)GLa)DanGa )Gua)GifCnE)GJa )GKa)GifCnAa)GJa)GKa )Gva_GifCnbu)Gaa )GDa)GifCnE)GKea  )Gha)Gta)Gha)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE)Gia )GCanGraAfnGu  )GaLa)GifCnE)Guta )Gia)GJa)GLa \n)GHa)GifCnp)GI)DanGa )Gua)GifCnIf)Gta)GifCnbu )G.a)GifCnp)Gva)GifCnE)GKa )GHa)GifCnAa)Guea)Gha)GifCnE )GaLa)GifCnE)Guta )GAa)GifCnI)GBa )G.a)GifCnE)GLa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GHa)GifCnAa)Guea )Gua)GifCnIf)Gta)GifCnbu)GKa )GBa)GifCnAa)GDGGea)GLa)DanGa )Gp \n)GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )GBea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GI )GBa)GifCnAa)GDGGea)Gta)GifCnE )GJa)GifCnE )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE, )Gp )Gha)GifCnb )GCanGraAfnGu )GHa)Gha)GifCnE )GLa)GifCnE)Gua)GifCnAa )Gua)GKea)Gta )Gta)GifCnE )GHa)Gha )Gia)GBea )GLa)GifCnE)GBa)DanGa )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa \n)GBea)GifCnp)GJa)GifCnp )GKa)GifCnAa)GJa)Gha)GifCnE )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE )GBa)GifCnb)Gvea-)GBa)GifCnb)Gvea)GifCnAa)Gta)GifCnb)Gia )GKa)GifCnAu)Gva )Gb)Gutea)GBa)GifCnAf )GCea )GifCnAf )Guea  )Gua)GifCnE)GKa)Gva )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua)GifCnE )Gta)GifCnE \n)Gia)GBea )Gb)Gutea)GBa)GifCnAf)GE)DanGa )GBea)GLa)GifCnE)GCanGraAfnGu )GifCnI.h)GDea)Gga)GifCnAa-)Gaa)GifCnb)Gua)GifCnAa )Gaa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnE )GifCnI)GKa)GE )Gta)GifCnE )GKea)GifCnE)Gta)GifCnAa)GI )Giea)GifCnb)Gva_GifCnbu )GKa)GAvaCraea )GLa)GI)GE)DanGa \n)GA)Gaa)Gta )GA)G.a)GifCnb)GAa)GE)GBa )Gta)GifCnIf)GKa )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )GE)GKa)Guta)GifCnAa )GifCnI)GBa)GiKa )GifCnb )Guta )Gua)GifCnp)GifCnI)GDGGea )Gha)GifCnb )GCanGraAfnGu )GHa)Gha)GifCnE )GLa)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )Gp)GHa)GifCnp \n)GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )GBea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GI )GKea)GifCnAa)GE )GLa)G.a)GLa)GifCnAa)DanGa )GBa)GifCnE)Gca)GHa)GifCnAa)Gva )GDa)GifCnE)GKea  )GBeva)GifCnI.h)Gha)Gua )Gha)Gta )Gia)GHa)GifCnAf)Gha )G.a)GifCnE)GLa)DanGa )GA)Gaa)Gta)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  \n)GifCnI.h)GCea)Gaa)GBa)GifCnAf)Gua )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnb)GCea)GifCnI.h)GLa)GAf-  \n“)GBa)GifCnAu)GAa, )GKa )GifCnE )Gua)GifCnE )GifCnI)GDa)Gta)Gaa)Gva )G.a)GifCnAa)Gha )GE)GLa)GHa )GHa)GifCnE)Gta?” \n)Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GKa)GHa)GLa)GKa-  \n“)GDGa)GifCnE)Gvea )Gha)GifCnAa)Gia)Gaa)Gva)DanGa” \n‘)GDGa)GifCnE)Gvea )Gha)GifCnAa)Gia’ )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gha)Gta )GAa)Gva)GifCnp )GBea)Gva)GifCnAf)Gha )G.a)GifCnE)GLa)DanGa )GDGa)GifCnE)Gvea )Gha)GifCnAa)Gia)Gaa)Gva )GKa)GLa)GKa)Guua)GifCnAa)Gia )GCanGraAfnGu  \n)GAa)GE)GLa, )Gua)GKea)Gta )GKa)Gha)GifCnAa)GE)GLa )GKa)Guea)GifCnIf )GHa)GE)Gua! )Gp )GKa)Gha)GifCnAa)GI )Gua )GCanGraAfnGu  )G.a)GifCnAa)GifCnI)GDGGea)Gga)GifCnE)GKa )GBea)GifCnAa)GDGGea)GifCnAa-\n)GBea)GifCnb)GDGGea)GifCnIf)Gha)GifCnE )GCa)GifCnI.h)GLa )G.a)GifCnE)GLa )GHa)GifCnE)Gua)GI)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gaa)GifCnb)GCea)GBa)GifCnp )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GKa)Gva)GBa)GifCnAf )GJa)GifCnE )GBea)GifCnAa)GDGGea)GifCnE-)GBea)GifCnb)GDGGea)GifCnIf)Gha)GifCnE )Gia)GBea \n)Gaa)GifCnAa)GI )GCa)GifCnI.h)GLa )GJa)GifCnAa)GI)Gua )GHa)GifCnE)Gua)GHa, )Gua)GKea)Gta )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GCa)GLa)Gua)GHa...)DanGa  \n)GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gha)GifCnp)GDGGea)GifCnAf)Gua )GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara-  \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /28  \n“)GDGa)GifCnE)Gvea )Gha)GifCnAa)Gia)Gaa)Gva )GifCnI)GKa)GE )GE)GLa)GHa, )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )GifCnI)Gca)Giea)GifCnE)Gisa )GKa)GifCnAa)GJa )GKa)GifCnIf.o?”  \n‘)GifCnI)Gca)Giea)GifCnE)Gisa )GKa)GifCnAa)GJa’ )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GifCnI)Gca)Giea)GifCnE)Gisa )GKa )GifCnE )GKa)Gva)GifCnAa )GKa)GHa)GBa)GifCnAf )GAa )Gia)GifCnAa)GDea)GifCnAa)Gva)Gtna )GKa )GifCnE )GKa)Gva)GifCnAa )GKa)GHa)GBa)GifCnAf?” \n)Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa )Gava)Gieta )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )Gha)Gta)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GDa)GifCnAa)GifCnI)GBa )GDa)GifCnE)GLa)GKa, )GDa)GifCnAa)GifCnI)GBa  )GIf )GDa)GifCnE)GLa)GKa )GJa)GifCnE \n)GifCnI)Gca)Giea)GifCnE)Gisa )GAa )Gia)GifCnAa)GDea)GifCnAa)Gva)Gtna )Gua )GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnE)GKa)Gua)GifCnAa-)GBa)GifCnE)GKa)Gua)GifCnIf )GHa)GifCnp)GI)GE)DanGa )Gp)Gta)GifCnAa )Gia)Gha)GifCnAa)GifCnI.h)GJa)GKa )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp \n)GHa)GifCnp)GI)Gua)GifCnE )GA)GifCnI.h)GCea, )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gia)Gha)GifCnAa)GJa )GA)Gaa)Gta )GCa)GifCnAa)GifCnI.h)GLa )GBa)GDa)GifCnAf)GLa )GKa )GifCnb )GCa)GifCnAa)GifCnI.h)GLa)GKa )GBa)GifCnAa)Guta \n)Gaa)GKa )GifCnAf )GDGGea  )GLa)GifCnE)GLa)GKa )GA)GifCnI.h)GCea )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gta)GifCnE )GBa)GifCnE)GifCnI.o)GK.eadP )Gua)GKa )Gia)GifCnAa)GDea)GifCnAa)Gva)Gtna )GAa )GifCnI)Gca)Giea)GifCnE)Gisa )GKa)GifCnAa)GJa)GifCnp)GKa \n)GCa)GifCnAa)GifCnI.h)GLa )GBa)GDa)GifCnAf)GLa )G.a)GifCnE)GLa )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )Gp)Gta)GifCnAa )GBa)GifCnE)GKa)Gua)GifCnAa-)GBa)GifCnE)GKa)Gua)GifCnIf )GifCnI.h)GJa)Gta)G.a)GifCnIf)GKa )GDa)Giea)GifCnAa-\n)GifCnI)GDa)Giea)GifCnAa)Gta)GifCnb)Gia)GifCnAa)Gva )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )GBa)GDa)GLa)GifCnAf)Gua )GCa)GLa)GifCnAf )GCea )GifCnAf ...)DanGa  \n)GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )G.a)Gva)GifCnE )Gta)GifCnE )Gaea )GifCnb )Gva)GE )GJa)GifCnE )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gia)Gca)GifCnb)Gva)G.a)Gva 7 )GJa)Gca)GifCnAa)GBa )GDa)GAvaCraea )Gia)GKa)GBa)DanGa \n)Gha)Gta )Gutea)Gha)GKa)GLa)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GLa)G.a)GLa)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa )GJa)GifCnE )GJa)GKea)Gta )Gaa)GifCnIf.)GJa)GifCnIf. )GifCnI)GKa)GLa)GifCnAa)Gia)Gha)GifCnE )GifCnI)Gca)Gisa)Gga )GDea)GifCnAa)Gva)GifCnAa \n)Gaa)GKa )GifCnAf )GDGGea  )GCa)GLa)GBa)GifCnE )Gta)GifCnE )GKa)Gva)GifCnAf)GE, )Gua)GKea)Gta )G.a)GifCnAa)Gha )G.ea)Gva)GKa )Gua )GCanGraAfnGu  )GDa)GLa)GifCnAa)Gta )GDa)GLa)GifCnAa)Gta)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  \n)GKea)GifCnE)Gua)GifCnIf-)GifCnI)G.a)Gva)GHa)Giua)GifCnIf)GKa )GKva)GifCnAa)Gga)GvOpe)GKva)Gha)Gha)GifCnE )GBea)G.a)Gca)Gua)GifCnIf)GKa )G.a)GifCnIf)Gua )GBa)GifCnIf)GCa)Gha)GifCnE )Gta)GifCnAf )G.a)GifCnAa)GE)GBa )Gua )GCanGraAfnGu  )GKa)GifCnIf.o \n)G.a)GifCnAa)GE)GBa)DanGa )Gta)GifCnE )GKea)GifCnE)Gua)GifCnIf)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GA)Gaa)Gta )Gb)Gaa)GJa)GifCnAa)GKa )Gutea)GifCnE)GKa)GifCnAa)Gta )GCea )GifCnAf  )GAa )Gta)GifCnE )GifCnI)G.a)Gva)GHa)Gua)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  \n)GifCnI)G.a)Gva)GHa)Giua)GifCnIf)GKa)DanGa )Gua)GKea)Gta )GHa)Gha)Gva)GifCnE )GifCnI)GKa)GE )Gva)GHa)Gua)DanGa )Gaa)GifCnAa)Giea)GifCnAa )GBa)GDa)GLa)GifCnAf)Gua )GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara-  \n“)GBa)GifCnAu)GAa, )G.a)GifCnAa)Gha)Gha)GifCnE )Gta)GifCnIf)GKa )GLa)G.a)GifCnAf )GCea)GHa?” \n)Gava)Gieta )Gua )GCanGraAfnGu  )GAf )GifCnI)GHa)Gia)GifCnAa)GBa)Gia )GCanGraAfnGu  )Gva)GKea)GLa)GifCnAu)GAnusvara )GJa)GifCnE )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GBa)GJa)Gva_GifCnbu)GAa )GLa)GifCnp)GKa )GifCnI.h)Gia)Gta)GifCnE)Gha)GifCnAa-\n)GKa)GLa)GifCnAa)GKa)GifCnAa)Gva)GKa )Gia)GifCnAa)Gua )Gaa)GifCnb)Gieua )Gua)GKa )GJa)Gta)GifCnAf)GE )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GA)Gaa)Gta )Gca )GAnusvara )Giea)GKa )Gua)GifCnIf)GifCnI)Gta)Gga)GifCnp)GCanGraAfnGu )Gaa)GifCnb)Gieua )Gta)GifCnAf \n)GJa)GifCnAa)GifCnI)Gta )Gaa)GBa)GifCnAf)GE)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gia)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa )Gta)GifCnI)GHa)DanGa )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )Gutea)GifCnE)GKa)Gta)GifCnAa)GE)GLa)GifCnE )Gva)GHa)GifCnAf )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa \n)GKa)GHa)GLa)GKa- \n“)GBea)GifCnAf)Gga)GifCnAa, )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GA)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GBea)GifCnAa)Gga )Gia)GifCnAa)GHa)GifCnAf)GBa)GKa )Gia )GAnusvara )G.a)GifCnIf )GifCnI.h)GCea)GAf)Gta  )Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GHa)Gha)Gva)GifCnp \n)GBea)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )Gua )GCanGraAfnGu )GE )GA)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GLa)G.a )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )GBa)GifCnAa)Gua )GBa)GifCnb)GJea)GifCnAf)GLa)GifCnE )Gva)GifCnI.o)GKea )Gia)GKa )GifCnAf  )GCea)GifCnIf.h)DanGa )G.a)GifCnAa)Gha)Gha)GifCnE )GifCnI)GKa)GE )Gta)GifCnE \n)Gta)GifCnIf)GKa )GLa)GifCnAa)G.a)GLa? )GBa)GifCnp)Gta )Gva)GifCnAa)GKea)GE )GifCnI.h)Gia)GAnusvara)GHa )GAa )GifCnI.h)Gia)GAnusvara)GHa )Gva)GifCnAa)GKea)GE )GBa)GifCnp)Gta)DanGa” \n                                                           \n7)Gia)Gt.eadP )Gua)GifCnp)Gisa)Gava)GDa   \n \n \n29 /)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n)GKea)GifCnp)GifCnI.h)GLa )GKa)GAvaCraea )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gta)GifCnE )GBa)GifCnAa)GJa)GLa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gua)GifCnE)GHa)GifCnE)Gta )G.a)GDGGea)GifCnbu.adt)G.a)Gva )Gava)Gieta \n)Gva)GifCnI.o)GKea )GDa)GifCnE)GLa)GKa, )GJa)GifCnE )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gaea )GifCnb )Gva)GBa)GifCnE )Gta)GifCnE )GKa)GE)GLa)DanGa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)Gutea)GLa )GJa)GifCnE )GJa)GKea)Gta )GDea)GifCnAa)Gva)GifCnp-\n)GDea)GifCnb)Gva)GKa )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )Gutea)GifCnE)GKa)GifCnAa)Gta )Gta)GifCnAf )GA)GifCnI.h)GCea )GJa)GifCnE )GJa)GI )GKa)GifCnp)Gia)GifCnIf-)GKa)Gha)GLa)GifCnAa)GKa )G.a)GifCnIf)Gua )GLa)GifCnp)GKa )GJea)GifCnAa)GifCnI.h)GLa-\n)GifCnI.h)Gha)Gva)GDa)GAnusvara)G.a)Gaa)Gva )G.a)GBa)GifCnAf)GE )GBea)GLa)GifCnE)GCanGraAfnGu )GDGea)GifCnp)GLa)GKa-)GJea)GifCnAa)GifCnI.h)GLa)GKa )GJa)G.a)GHa)GifCnE )GifCnI)GKa)GE )Gta)GifCnE )GBa)GDa)GifCnAf)GLa )G.a)GifCnE)GLa )GHa)GifCnAu)Gb)DanGa \n)Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GJa)GI)Gia )GCanGraAfnGu  )GKea)GifCnb)Giea)GifCnIf )GHa)GifCnp)GI)Gua )Gp)GHa)GifCnp )GKa)GifCnp)Gia)GifCnIf-)GKa)Gha)GLa)GifCnAa )G.a)GifCnAa)Gha)GKa-)G.a)GifCnAa)Gha)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gb)GJa)GifCnAa)GDGGea)GBa)GifCnp \n)GKa)Gva)GifCnAf)GE )GAa )Gha)GifCnAa)GifCnI)Guta)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnE)GHa)GifCnp )Gb)GJa)Gva)GBa)GifCnAf)GE! )Gua)GifCnAf)Gutea)GifCnAa)Gha )Gha)Gta)GifCnb)GKea )Gua )GCanGraAfnGu  )Gha)Gta)GifCnb)GKea)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa)DanGa )GJa)GifCnE \n)Gha)Gta)GifCnb)GKea)GifCnAa)GHa)GifCnp )GBa)Gta)GifCnAf)GE )GAa )Gha)Gva)GKea)GifCnAa)GHa)GifCnp...)DanGa  \n)Gaa)GifCnAa)Giea)GifCnAa )GBa)GDa)GifCnAf)GLa )GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara-  \n“)GBea)GifCnAa)GI)Gga)GifCnp )Gia)GifCnAa)GHa)GifCnAf)GBa)GKa )GifCnI.h)GDea)Gga)GifCnAa-)Gaa)GifCnb)Gua)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gp)Gua)GE )GLa)GAvaCraea )GJa)GifCnAa )Gta)GifCnIf)GKa )GiKa )GifCnbu )GLa \n)GKa)GifCnAu)GLa)GifCnE)GJa)Gha)GifCnE )Gaa)Gvea)GBa)GifCnAf )GCea)GHa_GifCnb)Gta )GifCnI)GKa)Gta)GifCnE?” \n)GLa)GifCnE )GBa)GLa)GifCnAf)Gga)GifCnAa! )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GCa)GifCnb)Gaa)GifCnE )Gva)GHa)GLa )GAa )GifCnI)GBa)GC.eadP )GCa)GifCnE)Gha)GifCnE )GHa)Gva)GifCnIf )GBea)GifCnAa)Gga )GBa)Gha)GifCnAf)GKa \n)Gb)Gutea)GLa)GifCnAa- \n“)GA)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GBa)GifCnb)GJea)GifCnAf )GCea)GHa)GKa)DanGa )GHa)Gha )GifCnI)GKa )GA)Gaa)Gta)GifCnAa )GBa)GifCnE)Guta)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GKa)GifCnAa)Gva)GKea)GifCnAa)Gta)GifCnAa)GKa )GLa)GifCnbu)GifCnI.t)Gva \n)Gia)GifCnIf)GKea)GifCnAa )GKa)GifCnAa)Gva)GKea)GifCnAa)Gta)GifCnAa)GBa)GLa)GifCnAa)GKa )GBa)GifCnE)Guta)GifCnAa )GBa)Gta)GifCnAa )GDa)GifCnE)GBa)DanGa )GJa)GI )GifCnI)GDa)Gta )GA)Gaa)Gta)GifCnAa )Gaa)GifCnbu)GJa)GifCnIf-)Gaa)G.a)GHa)GifCnAa \n)GHa)GE)Gua )Gua)GI )GifCnI)GDa)Gta )GA)Gaa)Gta)GifCnAa )Gha)Giea)GifCnIf)Gta)Gaa)Gva )GLa)GifCnbu)GifCnI.t)Gva )GifCnI.h)Gia)GKea)Gua)DanGa” \n)GHa)Gva)GifCnIf )GBea)GifCnAa)GI)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )GKea)GifCnAa)Gia )GBa)GifCnAa)Gua )Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)Gutea)GLa )Gia )GAnusvara )G.a)GifCnE )Gha)Gta)Gha)GifCnE \n)GIf)GHa)GifCnp )Gb)Gutea)GLa )GJa)GifCnE )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE )GA)Gta)GKa)GifCnAa )GDa)Gva)GBa)GJJa)GifCnAa)Gaa)Gva )Gha)GifCnb )GCanGraAfnGu )GHa)GCa)GifCnb)Gva_GifCnbu )GHa)GifCnp)GI )GCea)GifCnIf.h )Gua)GI)Gia )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnIf)GKa )GJa)GifCnE \n)GHa)Gva)GifCnIf)GE )GBea)GifCnAa)Gga)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnb)GifCnI.h)GCea )Gca)GKua)GifCnAa )GBa)Gta)GifCnAa )GA)Gaa)Gta )Gta)GifCnAa)GtCa )GifCnAf )Gva )Gia)Gha)GifCnE)Guta )GLa)GifCnE)GBa )Gta)GifCnIf)GKa)DanGa )GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara-  \n“)GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GA)Gaa)Gta )GBa)GifCnE)Guta)GifCnAa )GA)Gta)GKa)Gva )GBea)GAvaCraea )GJa)GifCnAa)GE)Gua?” \n)GHa)Gva)GifCnIf )GBea)GifCnAa)Gga )GBa)GJa)GLa)GifCnAa-  \n“)GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GBea)GAvaCraea )GJa)GifCnAa)GE)Gua, )Gia)GifCnE )Gua)GifCnbu )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnb)GJea)GifCnAf )GCea)GHa)GKa)DanGa” \n)GA)Gaa)Gta)GifCnAa )GifCnI)GDa)Gia )Gava)Gieta )GA)GBa)GifCnAf)Gua )GDa)GifCnE)GKea  )Gaea )GifCnE )Gva )Gaa)GifCnAa)Giea)GifCnAa )GBa)GDa)GLa)GLa)GifCnAu)GAnusvara-  \n“)GBa)GifCnAu)GAa )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa, )Gua)GifCnp)GHa)Gva )GBa)GifCnAa)Gua )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara )GJa)GifCnE )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GBa)GifCnp)Gta )GifCnI.h)Gia)GAnusvara)GHa \n)Gva)GKea)GifCnAf)GE )GAa )GifCnI.h)Gia)GAnusvara)GHa )GKa )GifCnE )Gta)GifCnAa )GBa)GifCnp)Gta?” \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /30  \n)G.a)Gh.eadP )GBea)GifCnIf)Gva )GHa)GifCnp)GI)Gua )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)GBea)GifCnAf)Gga)GifCnAa, )GifCnI)GKa)GE )GHa)Gha )Gaa)Gva)GDa)GifCnE)Giea )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara, )GA)GHa)GifCnIf)GAnusvara )GKa)Gta)GifCnIf )GBa)GifCnb)GJea)GifCnAa )GifCnI)GDa)GA)DanGa )GiKa )GifCnbu )GLa)Gha)GifCnE \n)Gta)GifCnIf)GKa )GifCnI)Gca)GDga)GifCnAa)Guea)GifCnIfvOpe)GKa )GifCnI)G.a)Gta)Gua)GifCnIf)Gha)GifCnE )GHa)Gha)GHa_GifCnbu )GCanGraAfnGu  )GCea )GifCnE )GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )GE)Gha.)GBa)GifCnIf.)GE. )GKa )GifCnE )GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )GA)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GKa \n)G.a)GifCnAa)Gha)Gha)GifCnE )GHa)Gha)Gva )GKa)GifCnp)Gta )GKa)GifCnAa)GJa )Gva)GHa)GLa)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnI)Gvea-)GifCnI.h)GLa)GifCnI.o)GKea )GKa)GifCnAa)GJa )GBa)GDa)GifCnAf)GLa )GKa)GifCnI.t)Gva)Gua)GifCnAu)GAnusvara )Gua )GCanGraAfnGu  \n)GA)GHa)GifCnIf)GAnusvara )GBa)GifCnI.h)GJa)Gua)GifCnAu)GAnusvara )GJa)GifCnE )Gaa)Gvea)GifCnAf )Gaea)GifCnAa)Gva)Gia)GifCnIf )GBa)GifCnE)GCa)GifCnAf )Gua)GifCnE)GLa, )GDa)GifCnE)GKea)GifCnbu )GBea)GifCnAa)Gga )GKa)Gva)Gha)GKa )GKea)GifCnE)GLa)DanGa \n)Gua)GKea)Gta?” \n)Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa )Gava)Gieta )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )Gha)Gta)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GAa)Gva)GifCnp )GBea)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnAa )GDa)GifCnE)GLa)GKa)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GJa)GI \n)GDa)Gva)GBa)GJJa)GifCnAa)Gaa)Gva )GBa)GifCnAf)Gia   )GJa)GLa)GKea)GifCnAf )GKa )GifCnE )GLa)GifCnAu)GAnusvara, )GCa)GifCnAa)GHa )Gaa)GifCnIf)GLa)GifCnAu)GAnusvara )Gua)GifCnAf)Gutea)GifCnAa)Gha)Gia )GCanGraAfnGu  )Gha)GifCnb)GDGGea)GifCnIf )G.a)GifCnAu)GAnusvara)GifCnI)Gua )GJa)GifCnAa)GI )Gp \n)Gta)GifCnIf)GKa )Gta)GifCnI)GHa)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gha)GifCnb)GDGGea)GifCnIf )Gb)Gutea)GifCnAa)GE)GBa)GifCnp )GA)Gia)GifCnAa)Gta )Gua )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnI)GHa)Gga)GifCnE)GCanGraAfnGu )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )Gha)Gta)Gha)GifCnE )GE)GKa)Guta)GifCnAa \n)G.a)Gva )Gb)Gutea)GLa)DanGa )G.a)Gva )GIf )Gb)Gutea)GLa )GJa)GifCnE )GJa)GI )Gava)Gieta)Gaa)Gva )GHa)Gva)GifCnIf )GBea)GifCnAa)Gga )GBa)Gha)GKa)GLa)GifCnAa )Gua)GHa)GifCnIf )Gava)Gieta)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  \n)GifCnI)GKa)GE )Gta)GifCnE )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GDa)GifCnp)GHa)Gva)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )Gaa)GifCnb)GifCnI.h)GCea )GifCnI)GDa)GAf)DanGa )GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara-  \n“)GBa)GifCnAu)GAa )GHa)Gva)GifCnIf)GBea)GifCnAa)Gga)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GKa)GifCnp)Gta )GBa)GifCnAa)Gua)GKa )GKa )GifCnb )Gca)GifCnAa)Guea )GBea)GAvaCraea )G.a)GifCnE)GLa )GCea )GifCnAf )Gta )GJa)GifCnE )GE)Gta)GifCnAa \n)GKa)GDGGea)GifCnb.adt)GAa)GE)GLa )GCea )GifCnAf )Guea ?” \n)Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GHa_GifCnbu)Gia)GLa)DanGa )GHa_GifCnbu)Gia)GLa )GIf )GJa)GifCnE )GA)Gaa)Gta )Gaa)GifCnAf)GCea)GLa)GifCnAa )GBa)GifCnAa)Gua )GDa)GifCnp)GHa)Gva)GBa)GifCnAf)Gua \n)GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)Gha)Gta)Gha)GifCnE )Gb)Gutea)GLa )Gva)GHa)GE )GJa)GifCnE )GJa)GKea)Gta )GBea)GifCnAf)Gga)GifCnAa)Gva)GifCnIf)Gha)GifCnE, )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva)Gha)GifCnE )GJa)GifCnAa)GBa)GifCnE )Gua)GKa \n)GKa)GifCnAa)GJa)GKa )Gia)GhBa)GtDea )Gta)GifCnAf )GBa)Gta)Gua )Gua)GifCnAa)GBa)GifCnE )Gua)GKa )GE)GKa )GDa)GBa)GifCnAa)GI)Gua )Gva)GHa)Gua )GDa)GifCnp)Gia)Gva )Gb)Gutea)GifCnAf)Gua )Gva)GHa)Gua)DanGa \n)Gga)GHa)GE )Gia)GifCnp)GifCnI.h)GCa )GBea)GifCnAf)Gga)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GKa)GHa)GLa)Gga)GifCnAf)Gta )GJa)GifCnE )GBea)GifCnAa)Gua)GifCnIf)GJa-)GBea)Gua)GifCnIf)GJa)GifCnIf)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GKa)GLa)GKa)Gua)GifCnE )GJa)GifCnAa)GE \n)GifCnI)GDa)Gga)GifCnAu, )Gp)Gua)GifCnAf )Gta)GifCnIf)GKa )GiKa )GifCnbu )GLa-)GKa)GifCnAu)GLa)GifCnE)GJa)Gha)GifCnE )Gaa)Gvea)GifCnAa)GE)GBa)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa..?” \n‘)Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa’)GKa )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua  )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )Gva_GifCnbu)GifCnI)GKa )G.a)GifCnE)GLa)DanGa )Gp)Gta)GifCnAa )GifCnI.h)GJa)Gta)G.a)GifCnIf)GKa )G.ea)GifCnI)Guta)Gua \n)G.ea)Guta)Gta)GifCnAa )Gva)GHa)GifCnAf, )GBea)GifCnAa)GI)GKa )Gia)GifCnp)GJea)GHa)GifCnAa)Gha)GifCnE )Gaa)GKisa )Gva)GifCnAa)GKea)GBa )Gta)GifCnIf)GKa )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnb)GJea)GLa)GKa, )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GHa)Gva)GifCnIf \n)GBea)GifCnAa)Gga)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )Gaa)GifCnAf)GCea)GLa)GifCnp )GBa)GifCnAa)Gua )Gp)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gua)GJa)G.a)Gva)GifCnE )GCea )GifCnE )GLa)GifCnAf)Gta)DanGa )Gua)GHa_GifCnbu )GCanGraAfnGu )Gha)GifCnE )GBa)GJa)GifCnAf)GKa )GKva)Gha)GifCnp )Gua )GCanGraAfnGu  \n)GA)GifCnI)G.a)Gga)GifCnAa)GAf )G.a)GifCnE)GLa )Gva)GHa)GifCnAf)Gta)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gha)Gta)GifCnb)GKea )Gua )GCanGraAfnGu  )GBea)G.a)Gca)GifCnAa)Gta)GifCnp)Gia )GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GDea)Gga)GifCnAa)Gva )GHa)GifCnp)GI)Gua)GifCnE )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa \n)GAa)GifCnI)G.a )GBea)GLa)GifCnE)GCanGraAfnGu )Gaa)GifCnAa)GifCnI)Gta )Gta)GifCnAf )GBea)GAvaCraea )Gia)GKa)GE )GAa )Gta)GifCnE )Gaa)GifCnAa)GifCnI)Gta )GAa)GifCnI)G.a )GBea)GAvaCraea )Gia)GKa)GE )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gha)Gta)GifCnb)GKea \n)Gua )GCanGraAfnGu  )GBea)GAvaCraea )Gia)GKa )GifCnAf )GE)DanGa )GAa)GifCnI)G.a )Gaa)GifCnAa)GifCnI)Gta)GKa )GBa)Gta)GLa )Gha)Gta)GifCnb)GKea, )GKa)GKea)Gta)GifCnp )GAa)GifCnI)G.a )GKa )GLa)GHa)GifCnAa)Gia \n \n \n \n31 /)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n)GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GBea)GAvaCraea )GJa)GifCnAa)GI)GE )Gua )GCanGraAfnGu  )GKa)GKea)Gta)GifCnp )GKa )GifCnAf )GLa)GifCnAa)Giea)GKa )GBa)Gva)Gaea )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)DanGa )GHa)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnp )GBea)GifCnAa)Gga)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  \n)Gia)GHa)GE )GBea)GifCnE)GLa)GifCnAf)Gta...)DanGa )Gia)GifCnb)Gt.eadP )GDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa )GifCnI)Gca)GCa)GifCnAa)Gva)Gaa)Gva )Gaa)GifCnAa)GifCnI)Gta )Gaea )GifCnE )GDGGea)GifCnAf)Gua )Guta)Guta)GKa)GifCnAa )Gava)Gieta )GBa)Gta)GBa)GifCnAf)Gua \n)GBa)GJa)GLa)GifCnAa-  \n“)Gua)GifCnp)Gva)GifCnE)Gia )GCanGraAfnGu  )Gaa)GifCnb)GCea )GifCnAf  )GifCnI.h)GCea)GA )GJa)GifCnE )GJa)GifCnE )GBa)GCCa)GifCnAa )GBa)GCCa)GifCnE)Gia )GCanGraAfnGu  )Gha)GifCnAa)GE-)GBa)GifCnAa)Gaa )GLa)G.a)Gia )GCanGraAfnGu  )GHa)GifCnI)Guta \n)GJa)GifCnAa)GI)GE )Gp )Gia)GKa)Gua)GifCnAa)GI)Gua-)Gia)GKa)Gua)GifCnAa)GI)Gua )Gaa)GifCnAa)GKa)GLa )GBa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)Gia )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )Gta)GifCnAf )Gia)GKa)Gua)GifCnAa )GJa)GifCnAa)GE)Gua, \n)Gp )Gha)GifCnAa)GE-)GBa)GifCnAa)Gaa)GKa )GDa)GifCnE)GLa )GKa)GifCnp)Gta )GifCnI)GKa)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnAa-)GKa)Gva)Gha )Gha)Gta )Gaa)GifCnAa)GifCnI)GDGGea )GA)Gaa)Gta )GifCnI)GKa)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnAa \n)GKa)Gva)Gha)Gia )GCanGraAfnGu  )GJa)GifCnp)GifCnI)GDGGea )GKa)Gva)Gua?” \n)GHa)Gva)GifCnIf)GBea)GifCnAa)GI)GKa )Gava)Gieta)GKa )Gb)Guua)Gva )Gb)GKa)GDGGea)GifCnbu.adt )GCea )GifCnE )GLa)GifCnAf)Gta)DanGa )Gb)GKa)GDGGea)GifCnbu.adt )GKa)GifCnAa)GJa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gia)GifCnb)GKa)GDGGea)GifCnbu.adt \n)GBa)Gta)GifCnAa)GE)GBa )GifCnI.h)GDea)Gga)GifCnAa-)Gaa)GifCnb)Gua)GifCnAa)GKa )GKea)GifCnE)GLa )Guea)GifCnp)GDGGea)GifCnE )GCea)GifCnIf.h)DanGa )Gua)GHa_GifCnbu)Gha)GifCnE )GKa )GifCnE )GHa)GifCnE)Gta )Gb)GKa)GDGGea)GifCnbu.adt)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GKa )GifCnE )GHa)GifCnE)Gta )Gia)GifCnb)GKa)GDGGea)GifCnbu.adt \n)GBa)Gta)GifCnAu)GLa )GJa)GifCnAa)GE)DanGa )GIf)GHa)GifCnp )GE)GKa )GA)GLa)G.a )Gia)Gha)Gi.eadP )Gga)GifCnAa )GBea)GifCnE)GLa)DanGa )GE)GHa)GifCnE)Gta )Gua )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnAf )Gta)GifCnE )GJa)GifCnE )GJa)GI \n)GBa)GifCnAa)GCanGraAfnGu)Gia)GKa )Guta)GifCnp)Gta)Gia )GCanGraAfnGu  )GDGea)GifCnEAnusvara)G.a )Gb)Gta)Guta)GifCnAa)GBa)GE )GJa)GifCnAa)GE)GBa )GAa )Gca)GE)GHa )Guta)GifCnb)GifCnI)Guta )GJa)GifCnAa)GE, )Gua)GKea)Gta )Gua )GCanGraAfnGu  )GAa)Gva)GifCnp \n)Gb)GKa)GDGGea)GifCnbu.adt )GHa)GE)Gua)DanGa )Gua)GI)Gia )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnIf)GKa )GJa)GifCnE )GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )GBea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GI)GKa )GBa)GifCnIf)GCa)GKa )GBa)GifCnAa)Gua )GCea)GifCnIf.h )Gua )GCanGraAfnGu )GE )GifCnI)GKa)GE )Gta)GifCnE \n)Gp)GHa)GifCnIf )G.a)Gva)GifCnE )Gb)Gta)Guta)GifCnAa )GifCnI)GDa)GAf...)DanGa  \n)GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara-  \n“)GHa)Gva)GifCnIf )GBea)GifCnAa)Gga, )GBa)GifCnAa)Gua)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GKa)Gta)GifCnIf )Gaea)GifCnI.t)Gva)GCea)GifCnAa )GKa)GAvaCraea )GKa)GifCnI)GHa)Gga)GifCnAu)DanGa )Gta)GifCnAf )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GJea )Gaa)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara )GJa)GifCnE \n)GA)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GKa)GifCnIf.o )GKa)GHa)GifCnAf )GifCnI.h)GCea)GAf)DanGa” \n)GJa)GifCnE)GHa)Gta)GifCnE )GifCnI.h)GDea)Gga)GifCnAa)Gta)Gia )GCanGraAfnGu  )GHa)Gha)Gva )GBa)GifCnAa)Gua )GHa)Gva)GifCnIf )GBea)GifCnAa)Gga )Gia)GifCnb)Gta)Gta)GifCnE )Gva)GHa)GifCnAf)Guea )Gua)GifCnE)GHa)Gta)GifCnE )GA)Gaa)Gta \n)GJa)G.a)GHa )Gutea)GifCnE)GKa)Gta)GBa)GifCnAf)Gua )GBa)GJa)GLa)GifCnAa- \n“)GHa)Gha)GHa)GifCnIf)GAnusvara )GDa)GifCnbu )GBea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GI )GCea)GifCnIf.h)DanGa )GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )GBea)GifCnAa)GCanGraAfnGu)GI)GKa )GBa)GifCnIf)GCa )GKa )GifCnE )GHa)GifCnE)Gta )Gha)GifCnE)GLa-)GifCnI.h)Gha)GLa)GifCnAa)Gta )GA)GifCnI.h)GCea \n)GJa)GifCnE )Gia)GBea )GDa)GifCnE)GKea)GifCnAf)GE, )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GifCnI.h)Gha)GLa)GifCnAa)Gta )Gva)GHa)GLa)GifCnp )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua  )GHa)Guta)GLa )GKa )GifCnE )Gua)GifCnE )GCea)GifCnIf.h)DanGa )GJa )GCanGraAfnGu  \n)GKa)GLa)GKa)Guua)GifCnAa)Gha)GifCnE )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GifCnI)GBa)Gha)GifCnAa)Gva )Gaa)GDGGea)GE )GAa)GifCnI)GKa )G.a)GifCnAa)Gha)Gha)GifCnE )GHa)Gha)GHa)GifCnIf)GAnusvara )Gaa)GDGGea)GifCnIf, \n)GBea)GifCnAf)Gga)GifCnAa)Gva)GifCnIf)GKa )Gia)GifCnE)Gca)GifCnAa )GKa)Guea)GifCnIf )GHa)GE)Gua?” \n)GHa)Gva)GifCnIf)GBea)GifCnAa)GI)GKa )GA)GKa)GifCnAa)Guta )GBa)GifCnAa)Gua )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )GifCnI)GKa)GCea )GifCnb  )Gaea )GifCnb )Gva)GBa)GifCnE )Gta)GifCnE )GKa)GE)GLa, )GifCnI.o)GKea)Giia)GifCnAa \n)Gia)GifCnb)GifCnI)Gta)GifCnI)Gta)GHa)GifCnAa)Gva )GJa )GCanGraAfnGu  )GHa_GifCnbu )GCanGraAfnGu )GHa)GKa)GifCnAa)Gva)GifCnIf )Gta)GifCnAf )GDa)GifCnE)Gua )Gua )GCanGraAfnGu  )GifCnI.o)GKea)Giia)GKa)Gva )GA)Gaa)Gta)GifCnAa)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GKa)GifCnIf.o )GBa)GifCnb)GJea)Gua)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa \n)GHa_GifCnbu )GCanGraAfnGu )GHa)GKa)GifCnAa)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnp )Gua )GCanGraAfnGu  )GHa_GifCnbu )GCanGraAfnGu )GHa)GKa)GifCnAa)Gva)GifCnIf )GCea)GifCnIf.h)DanGa )GKa )GifCnE )GHa)GifCnE)Gta )GHa_GifCnbu )GCanGraAfnGu )GHa)GKa)GifCnAa)Gva)GifCnIf )Gaa)GDGGea)Gua )GIf)GHa)GifCnp )Gua )GCanGraAfnGu  )GA)GDa)Gta)GifCnAa )GBa)GifCnAa)Gua \n \n \n \n)GBa)GifCnAa)GLa  )G.a)GifCnp)Gaa)GifCnAa)GLa /32  \n)Gta)GifCnI)GHa)Gga)GifCnE)GCanGraAfnGu )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )Gp)Gta)GifCnAa )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GDGa)GifCnE)Gvea )Gha)GifCnAa)Gia)Gaa)Gva )GAa)GE)GLa )GCea)GLa, )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GBa)GifCnb)GJea)GLa)GifCnp \n)GBa)GifCnAa)Gua)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GA)Gta)Gutea)GBa)GifCnAf)Gua )Gaea )GifCnE )Gva )Gaa)GifCnAa)Giea)GifCnAa )GBa)GDa)GifCnAf)GLa )GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara- \n“)GBa)GifCnAu)GAa, )G.a)GifCnAa)Gha)GKa )GAa)Gca)GifCnAa)GJa)GifCnAa)GHa)GifCnIf )GKa )GifCnE )GHa)GifCnE)Gta )Gva)GKea)Gta)GifCnE )GCea)GHa?” \n)GA)Gaa)Gta )GBea)GifCnAa)Gva )GHa)Guta)GifCnAf)Gua )GDa)GifCnE)GKea  )GHa)Gva)GifCnIf )GBea)GifCnAa)Gga )Gp)Gia)GifCnAa)Gva)GKa )GDa)GifCnE)Gca)GifCnAa)GLa)Gha)GifCnE )Gp)GtCa )GifCnAf )Gutea  )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAa)DanGa \n)Gp)GtCa)Gutea)GifCnAf)Gua )GDa)GifCnE)GKea  )Gha)Gta )GHa)GLLa)GifCnb)GKa )GBea)GifCnE)GLa)DanGa )GJa)GI )Gta)GJa)GifCnI.t)Gva)Gga)GifCnE )GHa)Gva)GifCnIf )GBea)GifCnAa)Gga)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GDa)GifCnE)GKea)GifCnAf )GifCnI.h)GCea)GAf)Gta  \n)Gua)GI )Gta)GJa)GifCnAf)Gva-)GJa)GifCnp)GKa)Gva )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )Guea)GifCnp)GDGGea)GifCnE )GA)GifCnI.h)GCea)DanGa )GAa)GCanGraAfnGu)GifCnI.o)GKea )Gb)Gutea)GifCnAa )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa \n)GAa)GCanGraAfnGu)GifCnI.o)GKea)Gha)GifCnE )G.a)GifCnAa)GDGGea)GLa)GifCnAu)GAnusvara )GAa)GifCnI)GKa )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GBa)GifCnAa)GJa)GLa- \n“)GBea)GifCnAf)Gga)GifCnAa, )Gta)GifCnp)GKa)Gva)GifCnIf)GKa )Giea)GifCnb)Gva_GifCnbu)GAa)Gua)Gha)GifCnE )GDa)Gia )GBa)GKea)GvOpe )Gia)GifCnp)GLa)GHa)Gtta)GifCnIf )G.a)GifCnAa)Gha )GCea )GifCnb )GifCnI)Guta )G.a)GifCnE)GLa)DanGa \n)GCea )GifCnb )Guta)GifCnAf)GKa )GKa)GifCnAa)Gva)Gtna )Gta)GifCnp)GKa)Gva)GifCnIf )Gva)GHa)GE)DanGa )GJa)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )Gia)GBea )GifCnI.h)GJa)Gta)G.a)GifCnIf)Gha)GifCnE )GAa)G.a)GifCnbu )GBa)Gvea)GE )GCa)GifCnAa)GHa)GifCnAf)GE \n)Gua)GifCnI)GHa)Gta)GifCnAa )GCa)GifCnAa)GHa)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )GJa)GI)Gia )GCanGraAfnGu  )GDGga)GifCnbu)Guta)GifCnIf)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gha)GJa)G.a)GifCnbu)Gua)GifCnIf)Gia )GCanGraAfnGu  )Gaa)GKa)GDGGea)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )Gta)GifCnE )GKa)GifCnI)GHa)Gga)GifCnp )GA)Gta)Guta-\n)GifCnI)GBa)Gta)Guta )GCea )GifCnb )Gututa)GifCnIf )GLa)GifCnIf )GAa )Gta)GifCnE )GKa)GifCnp)Gta)GifCnp )GLa)GifCnAa)Gaa)Gva)Gca)GifCnAa)GHa)GifCnIf )GKa)Gva)GifCnIf)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GBa)GCCa)GifCnAa)GKa )Gaa)Gvea)GifCnAa)GI-\n)GifCnI.h)GLa)GKea)GifCnAa)GI )GAa )Gaa)Guta)GifCnIf)GKa )GBa)Gva-)GifCnI)GBa)Gha)GifCnAa)Gva)GifCnIf )GKea)GifCnb)GDa)Gva)GifCnp-)GKea)GifCnb)GDa)Gva)GifCnIf )GE)Gua)GifCnE )GBea)GifCnAa)GI)GE )GJa)GifCnAa)GE )GJa)GifCnE \n)Gia)GifCnAa)GLa)GKa )GBa)GifCnIf)Gia )GifCnI)GDa)Gta)GKa )GCea )GifCnb )Gututa)GifCnIf )GHa)GifCnE)Gva)GifCnAa )GJa)GifCnAa)GE)DanGa )GCea )GifCnb )GifCnI)Gututa)Gga)GifCnp )Gta)GifCnE )GHa_GifCnb)GA)GE )GJa)GifCnE )G.a)GifCnAa)Gha )GAf)GBa)Gua)GifCnAu)GAnusvara)DanGa \n)GDa)Gia )GBa)GKea)GvOpe)GKa )Gaa)GCea)GifCnAa)GI)Gua  )Gha)Gta)Gha)GifCnE )GBea)GifCnE)GLa )GJa)GifCnE )GAa)GBa )GBa)GCCa)GifCnp )GKa)Gta)GifCnIf )GCa)GifCnE)Gisuta)G.a)Gva )GBea)GifCnE)GLa )GAa \n)Gaa)GifCnI)Guta)Gga)GifCnp)GCanGraAfnGu )GKa)Gta)GifCnIf )GifCnI)Gta)GDea)GifCnp)GKea )GBea)GifCnE)GLa)GifCnIf, )GJa)GI)Gia )GCanGraAfnGu  )GDa)GifCnb)Gta)GifCnbu )GKa)GifCnAa)GJa )GA)Gia)GifCnAa)Gta )GBea)GifCnE)GLa)DanGa )GA)Gia)GifCnAa)Gta )GifCnI)GKa \n)GBea)GifCnE)GLa )GJa)GifCnE )GA)Gaa)Gta )GKa)GifCnAa)GJa)GifCnE )Gta)GifCnE )Gva)GHa)GLa)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )Gaea )GifCnE )Gva )GDa)GifCnp)Gia)Gva )GifCnI)GBa)GHa)GAnusvara)G.a)Gva)GifCnAa )Gutea)GifCnAa)Gvea )GBea)GAvaCraea )G.a)GifCnE)GLa?” \n‘)GifCnI)GBa)GHa)GAnusvara)G.a)Gva)GifCnAa’ )Gia)GifCnb)GifCnI)Gta )GBa)GJa)GLa)GifCnAu)GAnusvara-  \n“)GKa)GifCnIf.o )GifCnI)GBa)GHa)GAnusvara)G.a)Gva)GifCnAa?” \n)Gha)GifCnb )GCanGraAfnGu )GHa )GifCnI)GBa)GJa)GKa)GBa)GifCnAf)Gua )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)Gua)GifCnE)Gua)GifCnE )Gta)GifCnE )GifCnI)GHa)Gua-)GA)Gaa)GifCnE)GifCnI.h)GCea)Gua )GBea)GAvaCraea )G.a)GifCnE)GLa )GA)GifCnI.h)GCea )GJa)GifCnE )Gta)GifCnAu)Gua)GifCnE-)GHa)GKa)GifCnAa)Gva )Gaa)GifCnb)GDGGea)GifCnAf)Gha)GifCnE )GCea )GifCnb )Gututa)GifCnIf \n)GHa)GifCnE)Gva)GifCnAa )GLa)G.a)GLa)DanGa )GHa)GifCnE)Gva)GifCnE)GBa)GifCnE )Gta)GifCnAf )GKa)GE)GLa )GJa)GifCnE )GKa )GifCnE )Gua)GifCnE)Gutea)GifCnAa)Gha)Gia )GCanGraAfnGu  )Gb)Gaa)Gva)GifCnAa)G.a)GifCnp )GAa)GBa)GE )GLa)G.a)GLa )GJa)GifCnE )GA)GHa)GifCnAa)GCanGraAfnGu \n)Gta)GifCnAf )GE)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa” \n)GBa)GifCnAa)GifCnI.h)GJa )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa )GCa)GifCnb)Gaa )GBea)GAvaCraea )G.a)GifCnE)GLa)DanGa )Gaa)GifCnb)GCea)GifCnI.h)GLa)GAf-  \n“)GCa)GifCnb)Gaa )GifCnI)GKa)GE )GBea)GifCnE)GLa)GHa?”   \n \n \n33 /)GJa)G.a)GDa)GifCnIf)Giea )Gava)Gia)GifCnAa)GDa )Gha)GtnDGa)GLa  \n)GJa)GifCnE)Gta)GifCnAa )Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa)GKa )GAa)GCanGraAfnGu)GifCnI.o)GKea)Gha)GifCnE )GCa)GifCnb)Gha)GKa)GifCnIf.o )GE)GLa)GifCnAf! )GBa)GifCnAa)GJa)GLa-  \n“)Gia)GBea )GCea)GifCnp)GifCnI)GDGGea )GDa)GifCnb)G.a)GifCnAa)GvOpe)Gaa)GifCnbu)GJa)GifCnAa)Gha)GifCnE )Gia)Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva )G.a)GifCnAa)Gha )GAa)GBa)GE )GLa)G.a)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GJa)GifCnE \n)Gha)Gta)Gha)GifCnE )GCea)GLa )Gia)GifCnE )GA)GHa_GifCnbu)Gia )GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnAf )GBea)GifCnE)GLa)DanGa” \n)GifCnI.h)GJa)GJtya)GifCnAa)Gia)GifCnAa )GJa)G.a)GLa )Gaa)GifCnb)GCea)GifCnI.h)GLa)GAf-  \n“)GKa)GifCnIf.o )Gha)Gta)Gha)GifCnE )GCea )GifCnE )GLa)GHa?” \n)Gia)GifCnb)GtDa)Gva)GLa)GifCnAa)GLa-  \n“)Gha)Gta)Gha)GifCnE )GAa)GE)GLa )GJa)GifCnE )GKa)Gha-)Gia )GCanGraAfnGu -)GKa)Gha )Gha)GifCnAa)Gia)GifCnE-)Gha)GifCnAa)Gia )G.a)GifCnAa)Gha )GAa)GBa)GifCnIf)DanGa )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa \n)Gua)GHa_GifCnbu)Gha)GifCnE )GBa)GifCnAa)GDea)GifCnAa )GAa)GBa)GE )GLa)G.a)GLa)DanGa )GKa)GifCnI)GHa)Gga)GifCnp )Gaa)Guta)GifCnIf )Gta)GifCnAf)GHa)Gva)GKa )GLa)GifCnAa)Guta)Gha)GifCnE )Gta)GifCnAu)Gua )Gaa)GifCnbu)Gva)GE )GJa)GifCnE)Gua)GifCnIf \n)Gua )GCanGraAfnGu  )GKa)GifCnI)GHa)Gga)GifCnp )GBa)GCCa)GifCnAa-)Gia)GBa)GHa)GKa )Gaa)Gvea)GifCnAa)GI )GBa)GifCnAa)GifCnI.h)GDea)Gua )GHa_GifCnb)GA)GE)DanGa” \n“)Gua)GKea)Gta?” \n“)Gua)GKea)Gta )Gga)GE)GHa )GKa )GifCnE )GLa)GifCnAu)GAnusvara )Giea)GifCnI)Gta-)Gva)GifCnI)GBa)GKa )Gb )Gaa)Gga)GifCnp)G.a )GKa )GifCnE )GLa)GifCnAu)GAnusvara, )Gaa)GifCnI.t)Gva)Gca)GifCnAa)Gva)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GCea)GifCnp)GifCnI)GDGGea \n)G.a)GifCnAa)Gha )GAa)GBa)GE )GLa)G.a)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa” \n)G.a)GifCnAa)Gha )GA)GBa)GifCnAf)GKa )GLa)GifCnAa)Guta )GDa)GifCnE)GKea  )GKa)GHa)GifCnI.h)GLa)GAf- \n“)GHa)Gva)GifCnIf )GBea)GifCnAa)Gga)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )G.a)GifCnAa)Gha-)G.a)Gha)GifCnAa)GI)Gua )GKa)Gva)GifCnAf)GLa)GifCnE )GE)GKa)Guta)GifCnAa )G.a)GifCnAa)GDGGea)GifCnIf )GKa)GifCnIf.o)GifCnI)Gta )GDa)GHa_GifCnb)Gta? )GE)GKa \n)Gua )GCanGraAfnGu  )Gb)Gha)GifCnE)Gva)G.a)Gva)GifCnp )GBea)GifCnE)GLa)GifCnAa )GAa )GA)Gaa)Gta )Gta)GifCnAa)Gha)GifCnp-)GifCnI)Gta)Giea)GifCnAa)Gta )Gva)GHa)Gua)GHa?” \n)GBa)GJa)GifCnAf)GKa)GifCnAa)GLa )Gua )GCanGraAfnGu  )GBa)GifCnAa)GifCnI.h)GJa )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAu)GAnusvara )Gha)GifCnb)GDa)GifCnAa )GHa)Gva)GifCnIf )GBea)GifCnAa)Gga)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )Gta)GifCnIf)GKa )Gta)GifCnAf )GLa)G.a)GLa)GifCnAf)Gta)DanGa \n)GBa)Gha)GifCnAf)GKa )G.a)GifCnE)GLa)GifCnAa-  \n“)GBa)GDGGea )GBa)GifCnb)GifCnI.h)GDea)Gga)GifCnAa)Gva )GBea)GAvaCraea )G.a)GifCnE)GLa)GHa, )GifCnI)Guta)Guta)GHa)GifCnIf )GJa)GKa)GifCnAa)GCanGraAfnGu )GHa)Gha)Gva)GifCnAa )GifCnI)Guta)GKa)GifCnI)Guta)GifCnI)GKa)Gga)GifCnAa \n)GKa)Gaa)GifCnAa)Gva)Gaa)Gva )GCa)Gvea)GLa )GA)GifCnI.h)GCea )GJa)GifCnE )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE )Gva)GifCnp)GDGa)Gha)GifCnE )GHa)GifCnAa)Guea-)Gaa)GE)Gva )Gua)GifCnp)GDGGea)GifCnAa )GKa)GifCnAa)GifCnI)GHa )GKa)GifCnAa)Guta)GBa)DanGa \n)GHa)GifCnAa)Guta-)GBa)GJa)GifCnAa)Gva)GKa )GJa)GifCnE )GKa)GifCnAa)GJa )GA)GifCnI.h)GCea )Gp )GJa)GKea)Gta )G.a)GifCnAa)Gha)GifCnE)Gha)GifCnE )GBea)GifCnE)Guta )GJa)GifCnAa)GI)GE )Gua)GKea)Gta )GA)Gta)GifCnE)Gva)GifCnE \n)GifCnI)GKa)GE )Gca)GifCnAu)GAa)GE)GLa )G.ea)GifCnb)Gha)GBa)DanGa” \n )Gia)GifCnb)GJa)GvOpe)GKa )GifCnE)GCanGraAfnGu  )GifCnI.h)Gia)Gva)GCa)Gvea)GifCnbu.adt )GHa)GifCnp)GI)Gua )GDa)GifCnE)GKea  )Gb)Gutea)GifCnAf)GKa )G.a)Gva )GA)GCanGraAfnGu)Guta)GBa)GE )GLa)G.a)GLa)GifCnAu)GAnusvara)DanGa )GBa)GHa_GifCnb)Gua \n)GBa)GifCnE)Gia)GifCnIf )GKa)GHa)GifCnAa-)G","size_mb":2.33,"has_text":true},"Videha 243.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 243.pdf","name":"Videha 243.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Jसाद मK डलक  ३ टा लघुकथा संRह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच`कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचeक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकiइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृpक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत1मान मैिथली सािहsय\" िवषयक िवशेषtक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nuी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषtकमे नेपालक वत1मान मैिथली सािहsय केर मूwयtकन रहत। अइ िवशेषtक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीyा-समालोचना आिद Jzतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Jयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषtक आिब जाए। उमेद अिछ िवदेहक ई Jयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंि`त रचनापर आमंि`त आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि`त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम1तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमuजीक आमंि`त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिwदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Jकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतi मधुकtत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषtक तीन सािहsयकारपर Jकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषtक जीिवत सािहsयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहsयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहsयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषtक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषtक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मeगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग1त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषtक परमेर कापिड़, वीरे मिwलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Jयास रहत जे ई िवशेषtक सभ 2018 मे Jकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ1र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आRह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha @gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह समान  \nिवदेह समानातर सािहsय अकादेमी समान  \n१.िवदेह समानातर सािहsय अकादेमी फेलो पुरzकार २०१० -११   \n२०१० uी गोिवद झा (समR योगदान लेल) \n२०११ uी रमानद रेणु (समR योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहsय अकादेमी पुरzकार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुरzकार- uी जगदीश Jसाद मKडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संRह) \n२०११ बाल सािहsय पुरzकार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संRह) \n२०११ युवा पुरzकार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुरzकार- uी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बtला- मािनक बंोपायाय, उपयास \nबtलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिwपक सािहsय अकादेमी पुरzकारक पमे Jिस  ) \n1. िवदेह समानातर सािहsय अकादेमी फेलो पुरzकार  2012  \n2012 uी राजनदन लाल दास (समR योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिwपक सािहsय अकादेमी पुरzकारक पमे Jिस  ) \n२०१२ बाल सािहsय पुरzकार - uी जगदीश Jसाद मKडल क “तरेगन ” बाल Jेरक िवहिन कथा संRह \n२०१२ मूल पुरzकार - uी राजदेव मKडलक \"अबरा\" (किवता संRह) लेल। \n2012 युवा पुरzकार- uीमती £योित सुनीत चौधरीक “अिच1स ” (किवता संRह) \n2013 अनुवाद पुरzकार- uी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उपयास uी िव¥णु सखाराम खाKडेकर) \nिवदेह भाषा समान २०१३ -१४ (वैकिwपक सािहsय अकादेमी पुरzकारक पमे Jिस  ) \n२०१३ बाल सािहsय पुरzकार – uीमती £योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संRह) लेल। \n२०१३ मूल पुरzकार - uी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संRह) लेल। \n२०१३ युवा पुरzकार- uी उमेश मKडलक “िन§तुकी” (किवता संRह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरzकार- uी िवनीत उsपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास uी उदय Jकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा समान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहsय अकादेमी समान ) \n२०१४ मूल पुरzकार- uी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संRह) \n२०१४ बाल पुरzकार- uी जगदीश Jसाद मKडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुरzकार - uी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संRह) \n२०१५ अनुवाद पुरzकार - uी शभु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृsय , मूित1कला, िशwप आ िच`कला yे`मे िवदेह समान २०१२  \nअिभ  नय - मु©य  अिभनय  , \nसुuी िश w पी कुमारी, उª- 17 िप ता uी ल« मण झा \nuी शोभा का त महतो, उª- 15 िप ता- uी रामअवतार महतो, \nहाz य -अिभनय  \nसुuी िJ यंका कुमारी, उª- 16, िप ता- uी वैनाथ साह \nuी दुगiनंद ठाकुर, उª- 23, िप ता- z व. भरत ठाकुर \nनृs य  \nसुuी सुलेखा कुमारी, उª- 16, िप ता- uी हरेराम यादव \nuी अमीत रंजन, उª- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  `कला \nuी पनकलाल मKडल, उमेर- ३५, िपता- zव. सुदर मKडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nuी रमेश कुमार भारती, उª- 23, िप ता- uी मोती मK डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \nuी परमान द ठाकुर, उª- 30, िप ता- uी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \nuी बुलन राउत, उª- 45, िप ता- z व. िच w टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nuी बहादुर राम, उª- 55, िप ता- z व. सरजुग राम \nिशwपी-वzतुकला \nuी जगदीश मिwलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित1-मृिpका कला \nuी यदुनंदन पंिड त, उª- 45, िप ता- अशफ® पंिड त \nका¯ -कला \nuी झमेली मुिखया,िपता zव. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आsमिनभ1र संzकृित  \nuी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता zव. uी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प`कािरता समान  \n-२०१२ uी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृsय , मूित1कला, िशwप आ िच`कला yे`मे िवदेह समान २०१३    \nमु©य अिभनय -  \n(1)  सुuी आशा कुमारी सुपु`ी uी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु` मो. ईषा आलम , पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुuी अपणi कुमारी सुपु`ी uी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि« म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाz य –अिभनय - \n(1) uी ²³दवे पासवान उफ1 रामजानी पासवान  सुपु`- z व. ल« मी पासवान, पता- गाम+पोz ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु` मो. मुz ताक आलम , पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृsय , मूित1कला, िशwप आ िच`कला yे`मे िवदेह समान  (मtगिन खबास समR योगदान \nसमान ) \nशाz `ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nuी रामवृy िस ◌ ंह सुपु` uी अिन    िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोz ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमtगिन   खबास स मान: िमिथला लोक संzकृित संरyण : \nuी राम लखन साहु पे. z व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोz ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृsय , मूित1कला, िशwप आ िच`कला yे`मे िवदेह समान  (समR योगदान समान ):  \nनृs य  -  \n(1)  uी हिर   नारायण मK ड ल सुपु`- z व. न दी मK डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुuी संगीता कुमारी सुपु`ी uी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  `कला-  \n(1)  जय Jकाश मK ड ल सुपु`- uी कुशेर मK डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोz ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  uी च द न कुमार मK ड ल सुपु` uी भोला मK डल, पता- गाम- खड़गपुर, पोz ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संJित , छा` z नातक अंित म वष1, कला एवं िश w प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यe / हारमोिनयम   \n(1) uी महादेव साह सुपु` रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड1- नं. ०९, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) uी जागेर Jसाद राउत  सुपु` z व. रामz वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) uी अनुप सदाय  सुपु` z व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पोz ट- मनोहर प¶ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) uी कw ल र राम  सुपु` z व. ख¶र राम, उमेर- ५०, गाम- लि« म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरस नचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु` z व. अनुप राम, गाम+पोz ट- ि◌ नम1ली, वाड1 न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशwपी-वzतुकला-  \n(1)  uी बौकू मिw ल  क सुपु` दरबारी मिw ल क, उमेर- ७०, गाम- लि« म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  uी राम िव  लास धिर  कार  सुपु` z व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित1कला-मृित1कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु` - uी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पोz ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) uी Jभु पंिड  त सुपु`  z व .   , पता- गाम+पोz ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका¯ -कला-  \n(1) uी जगदेव साहु सुपु` शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम1ली-पुरवiस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) uी योगे   ठाकुर सुपु` z व . बु ू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आsमिनभ1र संzकृित -   \n(1)  uी राम अवतार  राउत सुपु` z व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  uी रौशन यादव  सुपु` z व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पोz ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ·ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु` मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोz ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \nuी ब च न मK ड ल सुपु` z व. सीताराम मK डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी रामदेव ठाकुर सुपु` z व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Jभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  uी सुकदेव साफी \nसुपु` uी   , \nपता- गाम इटहरी, पोz ट- बेलही, भाया- ि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Jभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु` z व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोz ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले·ु दास  सुपु` z व. सनक मK डल पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु` अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु`...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) uी जगत नारायण मK ड ल सुपु` z व. खुशीलाल मK डल, उमेर- ४०, गाम+पोz ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  uी देव नारायण यादव  सुपु` uी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पोz ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) uीमती फुदनी देवी प¸ी uी रामफल मK डल, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुuी सुिव  ता कुमारी सुपु`ी uी गंगाराम मK डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोz ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) uी सीताराम राम  सुपु` z व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि« म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  uी ल« मी राम  सुपु` z व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकeरनेट -  \n(1) uी च द र राम  सुपु`- z व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि« म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  uी राज कुमार महतो सुपु` z व. ल« मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम1ली वाड1 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  uी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोz ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  uी जीबछ यादव  सुपु` z व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोz ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  uी श भु मK ड ल सुपु` z व. लखन मK डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोz ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  z स कर - (िख  z सा कहैबला)-  \n(1)  uी छुतह यादव उफ1 राजकुमार , सुपु` uी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पोz ट- मनोहर \nप¶ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ1 टहल मुिख  या- \n(2) सुपु` z व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोz ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच`कला- \n(1)  सुuी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु`ी uी रामदेव Jसाद मK डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पोz ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  uीमती वीणा देवी प¸ी uी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  uी िक  शोरी दास  सुपु` z व. नेबैत मK डल, पता- गाम- रसुआर, पोz ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nuी उपे   चौधरी सुपु` z व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी देवनाथ यादव  सुपु` z व. सव1जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झeझप¶ी, पोz ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यe, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) uी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) uी कु द न कुमार कण1 सुपु` uी इ  कुमार कण1 पता- गाम- रेबाड़ी, पोz ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) uी राम खेलावन राउत  सुपु` z व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \nuी रामच   Jसाद मK ड ल सुपु` uी झोटन मK डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोz ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nuी िव  भूित   झा सुपु` z व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nuी रिव     यादव  सुपु` सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पोz ट- मनोहर प¶ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nuी िप  चकुन  सदाय  सुपु` z व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \nuी रामपित   मK ड ल सुपु` z व. अजु1न मK डल, पता- गाम- रसुआर, पोz ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  uी किप  लेर दास सुपु` z व . सुºर दास , उमेर- ७०, गाम- लि« म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  uी खखर सदाय  सुपु` z व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  uी रामिव  लास यादव  सुपु` z व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोz ट- सtिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nuी जोगे   राम  सुपु` z व. िब w टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी राजे   राम  सुपु` कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाz ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \nuी सैनी राम  सुपु` z व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी जनक मK ड ल सुपु` z व. उिच त मK डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोz ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यe/ Rुम बाजा  \nuी परमेर मK ड ल सुपु` z व. िब हारी मK डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयe बजबै छिथ । \nuी जुगाय साफी सुपु` z व. uी uीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nuी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोz ट- बेलही, भाया- ि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nuी योगे   राम  सुपु` z व. िब w टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nuी जRनाथ चौधरी उफ1 िध  यानी दास  सुपु` z व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी महे   पो»ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \nuी राम Jसाद राम सुपु` z व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषtक :- \n१) हाइकू िवशेषtक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषtक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषtक ६७ म अंक , १ अ¾टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहsय िवशेषtक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषtक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषtक ७७ म अंक ०१ माच1 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषtक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगzत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि¾त गजल िवशेषtक १२६ म अंक , १५ माच1 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीyा िवशेषtक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकtत िमu मधुप िवशेषtक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषtक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषtक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह समान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अJैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अwबम  गीत  संगीत  िवशेषtक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि`त  रचनापर  आम ंि`त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पtच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि`काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव1uे¯  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Jबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÁय उsसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उsसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Jबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÃय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' २४ ३ म अंक  ०१  फरबरी २०१८  (वष1 ११  मास  १२ २ अंक  २४ ३)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहsय आदोलन \n (c)2004-18. सवiिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Jथममैिथली पािyक ई-पि`का ISSN 2229-547X VIDEHA \nसपादक: गजे ठाकुर। सह-सपादक: उमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मुºाजी (मनोज कुमार कण1)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिच`- बेचन ठाकुर। \nसपादक- सूचना-सपक1-समाद- पूनम मंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उsपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अJकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण1 उpरदाियsव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेKटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÆटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिyत पिरचयआ अपन zकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Jकाशनक हेतु \nिवदेह (पािyक) ई पि`काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Jकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संRहकpi लोकिनक लगमे रहतिह, मा` एकर Jथम \nJकाशनक/ िJंट-वेब आकiइवक/ आकiइवक अनुवादक आ आकiइवक ई-Jकाशन/ िJंट-Jकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि`काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयwटीक/ पािरuिमकक Jावधान नै \nछै। त रॉयwटीक/ पािरuिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आRह। ऐ ई पि`काक uीमित ल«मीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Jकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सवiिधकार सुरिyत। िवदेहमे Jकािशत सभटा रचना आ आकiइवक सवiिधकार रचनाकार आ \nसंRहकpi लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2 004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृpसँ Jारभ इंटरनेटपर मैिथलीक Jथम उपिzथितक या`ा “’िवदेह’- Jथम \nमैिथली पािyक ई पि`का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www. videha.co.in/ पर  ई Jकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृp 'िवदेह' ई-पि`काक Jव¾ताक संग मैिथली भाषाक जालवृpक \nएRीगेटरक पमे Jयु¾त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि`का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि रzतु    \n \n \n1//mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn  \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /2 \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn   \n \n \n \n \n/mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn/mNP:mn/mLn  \n \n \n \n \n \n/mPn/mLLn/mhn/mSi@PIi /mPRn/m©n/mSi@PSn/mShn/mNn  \n/mSi@PI/mNn/mMn/mReTh/mLn/mSi@PIi  \n \n \n \n3//mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /4  \n \n      \n/mPRn/mSTn/mSi@PU/mTn /m©n/mThn/mSi@PSn /mPn/mSi@PU/mSR.hnlr /mPn/mMn/mSi@PSn/mLn /m0/mI /m©n/mThn/mSi@PSn /mPRn/mSi@P9/mMn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mSn/mMn/mRn/mSi@PI/mPn/mTn  /mJn/mSi@P9 /m©n/mTh.hnlr /man-/m©n/mThn/mNn /m©n/mThn/mSi@PSn/m©n /mMn/mMn/mReTh/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mPn/m©n /mSi@PSi /m:mmhn  /m©n/mThn/mSi@PSn/mPn/mSi@PSn/mNn /m©n/mRn/mSi@PSi /mNhn /mSi@PSi /mThn .../:nPmn  \n/mS/m8hn/mTCn/mMn/mSi@P9 /m©hn/mSn/mLn /m0/mI /mPhn /mSi@PUe /mLn /mSn/m:ncmSi@PhAsnlisR/mShn /m©n/mThn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m©n/mThn/mSi@P9-/mPRn/mSi@P9/mMn/mSi@PIi /mNn/mSi@P9 /m©n/mSi@P0/mMn/mLn /mPn /mSPeRfnHn /m©hn/mSi@PU/mRn /mPn/m©n /mSi@PSi /m:mmhn  /mJn/mLn/m8n /mSPeRfnHn /m8n/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /mSNn/mSi@PSn/mNn /m©n/mRn/mSi@PSn, /mPn/mSi@PI/mhn/mTRn /mPn/m8n /mPn/mSi@PI/m6n/mRn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/mhn /mSi@PI.M/mSn/mRn /mNn/mRhn/mSi@PSi /mSn/m:ncmSi@PhAsnlisR/mShn \n/mBn/mNn/mBn/mSi@PSi /mNhn /mSi@PSi /mThn.../:nPmn  \n/m0/mI /mMn/mMn/mReTh/mBhn/mSi@P9/m:n/mSi@PIi /mSi@PI.M/mShn/m©n/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mTn/m6n/mSi@P9/mSi@PI/m:n/mLn /mSn/mMn/mRn/mSi@PI/mPn/mTn.../:nPmn   \n \n••• \n•• \n•  \n \nleiZ.k  Hkko    \n \n \n5//mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n \nISBN :  978-93-87675-12-4  \n \n/m:n/mSi@PSn/mMn :  `251/-  \n \n/mSn/mhn/mSi@PSn/mReTh/mSi@PI.M/m:hn/m©n/mSi@PSn/mRn  /mSn/mSi@PU/mRn/mSi@PI.M/m©SRn/mTn  ©  /mShRn/mSi@PIi /mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn/mNP:mn/mLn  \n \n/mPn/mSi@PI/m6n/mLn /mSn /mSPeRfnHn /mS©n/mRn/mNPn : 2014  \n/mNn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn/mMn  /mSn /mSPeRfnHn /mS.hnlr /m©n /mRn/mNPn :  2017   \n \n/mPRn/m©n/mSi@PSn/mShn/m©n : /mPn/mLLn/mhn/mSi@PIi /mPRn/m©n/mSi@PSn/mShn/mNn   \n/mTn/mSi@PU/mLn/mSn/mSi@PIi /mBhn/mhn/mNn, /mJn/mSi@P9./m9/mLn./mNn/mSi@P9/m6n/mRncmSi@PUe /mMn/mSi@PSn/m8n/mReTh, /mhn/mSi@PSn/m:mn/mReTh /mNn /mSPeRfnHn . 06, /mSi@PI/mNn/mMn/mReTh/mLn/mSi@PIi, /mSi@PI.M/mJn/mLn/mSi@PSn- /mSn/mSi@PU/mPn/mSi@PSe/mLn,   \n/mSi@PI/mBn/m6n/mSi@PSn/mRn : 847452  \n \n/mhn/mSi@P9/mBn/mSn/mSi@PSn/mI/mTCn :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/mIi-/mMn/mSi@P9/mLn : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/mMn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mI/mLn :  8539043668, 9931654742 \n   \n \n/mSi@PI/mPRn/mNTCn :  /mMn/mSi@PSn/mNn/mhn /mSn/mTCn/mReTh, /mSi@PI/mNn/mMn/mReTh/mLn/mSi@PIi (/mSn/mSi@PU/mPn/mSi@PSe/mLn)  \n/mSn/mhn/mRn/mNPn :  /m:n/mSi@PIi /mSn/mSi@PSn/m6ncmSi@PU /mSi@PI/mPRn/mSi@PI.t/mNTCn/m8n /mPRn/mSi@P9/mSn. /mSi@PI/mNn/mMn/mReTh/mLn/mSi@PIi (/mSn/mSi@PU/mPn/mSi@PSe/mLn) /mSi@PI/mPn/mNn : 847452   \n \nPATJHAR    \nCollection of Short Stories by Sh. Jagdish Prasad Mandal.   \n \n/mSi /mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi/m©n /mSn/mhn/mSi@PSn/mReTh/mSi@PI.M/m:hn/m©n/mSi@PSn/mRn /mSn/mSi@PU/mRn/mSi@PI.M/m©SRn/mTn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mPRn/m©n/mSi@PSn/mShn/m©n /mS/mThn/mhn/mSi@PSn /m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mPn/mSi@PIi/mRn/mSi@PSn/mI/mTCn /m:hn/mSi@PSn/mRn/m©n/m©n \n/mSi@PI.M/mLn/mSi@PI.t/m©hn/mTn /mS/mNn/mSi@PU/mMn/mSi@PI/mTn/m©n /mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PSn /mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi/m©n /m©n/mSi@P0/mNn/mSi@P0 /mS/mSPeRfnHn/mShn/m©n /mNhn/mSi@PSn/man/mSi@PSn /mPRn/mSi@PI/mTn /m9/mhn /mSPeRfnHn  /mSi@PI.N/mRn/m©n/mSi@PNnPmHn0/mSi@PI/m:mn/mSPeRfnHn/m8n /mSn/mSi@PI/m6n/mTn \n/mI/mLn/mSi@P9/m©.hnlr /mTCn/mRn)nH/mSi@PNnPmHn0/mSi@PI/mNn/m©n /mS/mThn/mhn/mSi@PSn /man/mSi@PSn/mSPeRfnHn/mSi@PI/mTRn /m©n, /m©n/mSi@P0/mNn/mSi@P0 /mMn/mSi@PSn/m:han/mMn/mSn /mNnPmHngiPme  /mS/mThn/mhn/mSi@PSn /mJNMn/mSi@PSn/mNn/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8Rn/m6n/mNPn /mhn/mSi@PSn \n/mPn/mSi@PU/mNn/mPRn/mReTh/man/mSi@P0/m8n/m©n /mPRn/mNPn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi /m:hn/mSi@PSn/mRn/mSi@PSn /m©n/mSi@P0/mNn/mSi@P0 /mRncmSi@PUe/mPn/mMn/mSi@P9 /mPn/mSi@PU/mNn/mRncmSi@PU/mTPn/mSi@PSn/mSi@PI/m:n/mTn /mS/mThn/mhn/mSi@PSn /mSn /mSPeRfnHn /mNn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn/mTn-/mPRn/mSn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn/mTn /mNn/mSi@PI/m6n \n/m©n/m9/mLn /mJn/mSi@PSn /mSn/m©n /mSi@PSi /mTn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn   \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /6  \n \n/m©n/mThn/mSi@PSn/m©n /mSn/mTTn/mSi@PSi/mRn  \n/mPn/mSi@PSn/mI/m©n /mMn/mSi@P0/mLn/ 8   \n/mNn/mSi@P0/mRncmSi@PUe/m©©n/mSi@PSn /mJhn/m8n/m:mmhn/mSi@PSn/ 20  \n/mS/mPn/mSn/mSi@P0/mNn/ 23 \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn/ 26  \n/mJhn/mSi@PIi/mSn/mSi@PIi/m©n /mMn/mJn/mSi@PSn/ 38  \n/mMn/mSi@PI/mTn -/m8n/mSi@PI/mTn/ 4 1 \n/mS/mPn/mNn /mSn/mNn /mMn/mSi@PU /mNnPmHngiPme /m6n/ 51  \n/mMn/mSi@PSn/m8hn/m©n /m8hn/mSi@PUe/mRn/ 78  \n/m©hn/mNn/mReTh/ 86  \n/mS/m©hn/mRn/mSi@PSn -/m:n/mSi@P0/m©hn/mRn/mSi@PSn/ 88  \n/mPn/mSi@P9/mTCn/m8n/mNn/mSi@PSn/m6n/ 91  \n/mBn/m:mmhn/m©n/mSi@PIi.t /mMn/mSi@PSn/mTn/mSi@PSn/ 95  \n/m:hn/mRn/mTn/mSi@PIi -/mS/m©n/mSi@PSn/mSn/ 102  \n/mBn/m©n/mTChn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mI/ 104  \n/mNn/mSi@PSi/mNn -/mBn/mSi@P9/mNn/mSi@PSi/mNn/ 109   \n/mS/mLn/mPn/mSi@PU/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn /mBn/mRn/mSi@PIi/ 114   \n \n \n \n7//mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /8 \n \n \n/mPn/mSi@PSn/mI/m©n /mMn/mSi@P0/mLn  \n/m6n/mSi@PI.M/mThn/man/mSi@PSn /mNn/mSi@PSi /mBn/mRn/mSn/mNn/mSi@P9 /mBn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi-/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi/m©n /m©n/mSi@PSn/mJn /mS/m8n/mTn/mSi@P9 /mShn/mSi@PU/mRncmSi@PUe /mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn/:nPmn \n/m©n/mSi@PSn/mSi@PI.t/mL6n  /m©n/mSi@P0/mJn/m8n/mRn/mSi@PSn /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn /m0/mNn/mSi@PSn /mSn/mMn/m9 /mRn/mSi@PSe/mSi@PI/m:n/man/mSi@PSn/m6n /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn \n/mSn/mMn/mSi@PSi/man/mSi@P0/m©n /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn /m8n/mSi@PU/mNPn-/m:hn/mMn/mReTh /m6n/mSi@P0/mI /mNhn/mI/:nPmn  \n/mNn/mTCn/mSi@PSn/m9/mLn /m0/mSn /mRn/mSi@PI/m6n/mTn/mSi@P0 /mJn/mMn/mSi@PIi/mNn/mMn/mSi@P9 /mTChn/mNP.hnlr /m:mhn /mTn /mNnPmHngiPme  /mPn/mSn/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@P9 /m8n/mSi@P9/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn \n/mBhn/mSi@P0/mRncmSi@PU/m©n/mSi@PSn /mSn/mSi@PU/mRncmSi@PUe/mJn/m©n /mJn/mSi@P9 /mSn/mSi@P0/m6n/mNn/m8n/mRn/mTn/mSi@PSn /m9/mBn/mSi@PSn /mNn/mSi@PSn/m6n/mSi@PIi /mSn/mSi@P9 /mTn /mNnPmHngiPme  /mSn/mSi@PI/mBn/man/mSi@P9 /m8n/mSi@P9/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn \n/mBn/mSi@PSn/m:hn-/mBn/mSi@P0/mNn/mMn/mSi@P9 /mBhn/mLn/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mRn/mSi@PSe/m:n/mSi@PIi /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /mPn/m:mmhn/mSi@PSi/m9, /mMn/mRn/m6n/mNNn/mSi@P9-/mMn/mRn/m6n/mNNn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/m©hn   /mPn/m:mmhn/mSi@PSi/m9, /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn \n/mBn/mSi@P0/mNn-/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn/m©n /mRncmSi@PUe/mPn /mTn /mNnPmHngiPme  /m0/mTn/mSi@P9 /mNn/mSi@PI/m6n/man/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mSi@PI/mBn/m8n/m:mmhn/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mTn/m6ncmSi@PUe/mMn/mSi@P9 /mJn/mSi@PSn/m:mmhn/m©n /mU/mSn/mRn/mNn \n/mThn/mSi@P0/m:mmhn/mSi@P9 /mNhn/mSi@PIi.M /mJn/mSi@P9 /mPn/mSi@PSn/mLn/mSi@PSn/m©n /mPn/mLLn/mSi@PSn /mPn/mSi@PI/m:mmhn /mSi@PI/mTChn/mTChn/mSi@PU/mRn/mLn /mRn/m6n/mTn, /mhn/mRn/mSn/mSi@PSn/mTn/m©n /mNn/mSi@P9 /mU/mNn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi /mNhn/mSi@PIi.M! \n/mSn/mRn/mLn/mSi@P0 /mBhn/mSi@PU/mNNn/mSi@PSn /mTn /mNnPmHngiPme  /mRn/m6ncmSi@PU/m©n /m:n/mSi@PU/mNn/mSi@PSn! /mLn/mSi@PI.M/mTTn/man/mSi@P0-/mPhn/mTTn/mSi@PIi /mSn/mSi@PI/m©n /mJhn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@P0-/mJhn/mSi@PUe/m:mmhn /mJn/mSi@P9 /mS/m8n/mTn/mSi@P9 \n/mS/mThn/mSi@PSn/mReTh/mTn/m6nlnPC /mhn/mRn/mSn/mSi@PSn/mTn/mSn /mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@P9 /mPn/mSi@PU/mRn/mNn/mSi@PSn /mhn/mSTRn /mBn/m:n/mSi@PSi/mLn  /mNn/mhn /mhn/mSTRn/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mNn/mhn \n/m©n/mLn/mShn/m©n /mNn/mhn /mMn/mSi@PU/m:mmhn/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /mNn/mhn /mPhn /mSi@PUe /mLn/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mNn/mhn /mPhn/mLn/mSi@P0/m©n /mJn/mSi@P0/mRn/mNn /mTn /mNnPmHngiPme  /mJn/mSi@P0/mRn/mNn/mSi@PSn/mI/m9 \n/m8n/mSi@P9/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn  \n/mNn/mhn /mSn/mSi@PU/mRncmSi@PUe/mJn/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mNn/mhn /mSi@PI/m:n/mNn/m©n /mNn/mhn /m©n/mSi@PSn/mJn /mSi@PI/m:n/mSn /mNn/mJn/mSi@PSi/mRn  \n/mU/mTChn/mSi@PSe/mLn/mSi@PSi/mNn  /mTn /mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@P9/m©hn   /mPn/m:mmhn/mLn/mSi@PSi/mNn  /mJn/mSi@P9 /m:n/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi/mMn/m©n /mBn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi /mJn/mSi@PSn/m9/mBn /mJn/mRncmSi@PUe/mRn/mSi@PIi /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /m©n/mSi@P9 /mTn/mSi@P9 \n/mRn/mSPeRfnHn/m8n/m©n /m©n/mSi@PIi.t/m:mmhn/mSi@PIi-/mMn/m©n/mSi@PSe/m:mmhn/mSi@PIi, /mU/mPn/m:Rn/mhn /mShn/mSi@PU/mRncmSi@PUe /m©n/mSfn@Hnhn /m:n/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /m6n/m9/mTn/:nPmn /mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PSn /m©n /mSi@P9 /mM6n/mRn/mSi@P0 /mTn/m©n/mNn/mSi@P9 \n/m0 /m:n/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi/mMn/m©n /mBn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi /mSi@PI/mhn/m:n/mSi@PSn /mBhn/mSi@P9/mLn/mSi@PSn/:nPmn /mBn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi/m©n /mMn/mSi@PU/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn/mSi@PIi/mBn/mLn/mSi@PSn /m8n/mSi@PSn/mNhn/mPn/mRn /mNn/mJn/mSi@PSi/mRn  \n/mPn/mSi@PI/m:mmhn/mTn/mSi@P9 /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mSi@PI.M/mNn/mTCTChn/mSi@PIi /mMn/mNn /mPn/m:mmhn/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mMn/mNn /mPn/m:mmhn/mLn/mSi@PSi/mNn  /m:n/mSi@PU/m8n/mSi@PSn/mReTh/mPn/mSi@PUe/mJn/mSi@PSn/m©n /mNhn /mSi@PU /mTCTCn/mSi@PIi/mMn/mSi@P9   \n \n \n9 //mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n/mSn/m9/mLn /mSi@PI.M/mSn/mNn/mSi@P9/m6n/m©n/mSi@PSn/mNTn/:nPmn /m©n/mLn/mShn/mThn/mSi@PSn/mPn/mNn/mSi@P9 /mSi@PI/m:n/mNn /mSi@PI.M/mNn/mTCTChn/mSi@PIi /m:n/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /mNhn/mLn/:nPmn /mJn/mI/mMn/mSi@P9 /mSi@PI.M/mLn/m©hn/mLn \n/mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSi /mJn/mSi@P9 ‘/mBn/mSi@PIi/mSn/mMn /mSi@PI/m:n/mNn /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn/m©n /mPhn/mSi@PSn/mRn/mMn /mBhn/mRn/mSi@PSn/m9/mTn, /m©n/mSi@PSe/mLn/mSi@P9/mJn/m©n /mPn/mSi@PSi/mNhn/mLn/mSi@P0 /mBn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n/mSi@PIi.t \n/mJn/mSi@P9 /mS/mSi@PI.M/mNhn /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /mLn/mSi@PSn/m8n/mTn/:nPmn’ /mNn/mSi@PSn/m0/mSPeRfnHn /mSi@PI.M/mLn/m©hn/mSi@PSe/mLn/mSi@PSn /mPn/mNhn/mSi@PSn/mI/mTn   /m9/m©n/mSi@P0-/mPn/mSi@PSn/mI /m:n/mSi@P9/mNn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /mNn/mSi@P9 \n/mNhn /mSi@P9 /mSi@PI.M/mLn/mSi/:nPmn  \n/m:n/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi/mMn/m©n /mBn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi/mSn /mNnPmHngiPme  /mNn/mSi@P0/mTCn/mSi@P9 /m8hn/mSi@PU/mSi@PI.M/mMn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /m:n/mRn/mBn/mJJn/mSi@PSn/m©n /mNn/mSi@PSn/mRn/m©n \n/m0/mLn/mTn/mSi@PIi/m©n /mBn/mTTn/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /m©hn/mSi@P0/mSPeRfnHn/mSn/mLn /mSi@PI.M/mNn/mTCTChn/mSi@PIi /mSi@PI/mNn/m©n/mSi@PSn/mSi@PI.M/mLn /m:n/mSi@P0/m6n/mRn/mSi@PSn /m©n/mSfn@Hnhn /mPn/mRhn/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn/m©n \n/mPhn/mSi@PSn/mRn/mMn /mBhn/mRn/mSi@PSn/m9/mTn /mTn/mI/mLn/mSi@P9 /mPn/mSi@PSn/mI/m©n /m0/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn/mNn /m©n/mRn/mBn /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mIi/m6n/mSi@P0 /mSi@PI.M/mLn/m©hn/mLn /mNhn /mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn  \n/mJn/mSi@P9 /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /m8n/mSi@PSn/mMn /mSn/mSi@PI/mBn /mMn/mSi@PSn/mSi@PI/mTRn /m©n/m©n /m©n/mSi@P0/mJn/m8n/mRn/mSi@P0 /mPn/mSi@PUe/mSi@PI.N/mRn /mLn/mSi@P9/mTn /mSn /mTn/mSi@P9/mSn/mRn /mSi@PI/m:n/mNn \n/mSn/mPn/mSn/mSi@P0 /mBhn/mSfn@Hnhn  /mJn/mSi@PSn/m9/mTn/:nPmn /m0/mNn/mSi@PSn /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P9 /mPn/mSi@PSn/mI/m©n /m0/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn/mNn /m©n/mRn/mBn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mSn/mSi@P9 /mSPn/mSRTCn \n/mNn/mSi@PI/m6n/man/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mS/mSi@PI.M/mNhn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn/m©n /mPn/mRhn/mSi@PSn/mI/m©n /mS/mSi@PI.t/mNTn/mMn /m8hn/m:mmhn/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mBn/mJn/mLn/mSi@P0 /mTn /mNnPmHngiPme  /mNn/mSi@PI/m6n/man/mSi@P9/mNnPmHngiPme \n/mJn/mSi@PSn /mSn/m©n /mSi@PSi /m9/:nPmn /mTn/m6ncmSi@PUe/mMn/mSi@P9 /m©n/mSi@PSe/mLn/mSi@P9/mJn/m©n /mSn/mSi@PI.t/m©hn/mRn/mSi@PIi /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn /mSi@PI.M/mNhn/mSi/:nPmn /mS/mSi@PI.t/mNTn/mMn /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn \n/mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /mS/mSi@PI/mBn/mTn/mSi@P9 /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m©hn/mSi@PU/mShn/mSi@PIi /mU/mPn/m©n/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn  \n/mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn/m©n /mSNn/mSi@PSn/mTn/m©n /mBhn/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /mPn/mSi@PI.N/mRn/mhn/mSi@PSn/mRn/m©n /mSi/m8n/mLn/mSi@PSn /mSn/mSi@PIi/mRhn/mSi@PIi/m©n /m9/m©n/mTCn/mSi@PSn /mPn/mJn/mSi@P9/mBn/mSi@PSn \n/mJn/mSi@P0/m:mmhn/mSi@PSn/m9/mTn/:nPmn /m9/m©n /mPn/mJn/mSi@P9/mBn/mSi@PSn /mJn/mSi@P0/m:mmhn/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /m9/m©n /mSn/mSi@PIi/mRhn/mSi@PIi/m©n /mRncmSi@PUe/mPn /mBn/mSi@PI/mNn /mJn/mSi@PSn/mI/m9/:nPmn /mTn/mSi@P9/mTn/mBn/mSi@P9 \n/mSi@PI/m©n/m9, /mIi /m©n/mSi@PIi.t /mNn/mSi@PSi /mBhn/mSi@P9/mLn /mJn/mSi@P9 /mSn/mSi@PSn/m:hn/mSi@PSn/mRn/mNPn /mPn/mRhn/mLn-/mSi@PI.M/mLn/m©hn/mLn /mBn/mSi@PSn/mPn, /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mSNn/mSi@PSn/mTn/m©n \n/mBn/mNn/mSi@PSn /m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn /mTChn/mSi@PSn/mRhn /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /m©n/mRn/mTn/:nPmn /mSNn/mSi@PSn/mTn/m©n /mTn /mNnPmHngiPme  /mSNn/mSi@PSn/mTn/m©n /m6n/mSi@P0/mI/m9/:nPmn /mJn/mSi@P9/m©n/mRn/mSi@PSn \n/mRn/mSi@PSn/mJn-/m©n/mSi@PSn/mJn /mNn/mLn/mBn/mSi@PSi/m©n /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/m:hn /mBhn/mSfn@Hnhn /mJn/mSi@PSn/mI /mNhn/mI/:nPmn /m©hn/mSi@PSn/m9/mRn /mJn/mSi@P9 /m6n/mSi@PSe/mU, /mJn/mSi@P9/m6n/mSi@P9/mNn /mMn/mNn \n/mPn/m©n /mSi@PSi /m:mmhn /mMn/mSi@P9/m6n/mNn/mTn  /m©n/mRn/mTn /mTn/mSi@P9/m6n/mSi@P9/mNn /mBn/mNn/mTn/:nPmn /mS/mPn/mNn /mJn/mSi@P9 /m©n/mMn/mReTh/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m©n/mLPn /m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n \n/mNhn/mLn /mSn/mSi@P9 /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mBn/mSSn/mSi@P9 /mPn/mSi@PUe/mSi@PI/mTn/mReTh /m6n/m9/mTn/:nPmn /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /mSn/mBhn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn-/mS/mPn/mNn /m:n/mSi@PSn/mSi@PI/man/mThn \n/m6n/mSi@P0/mI /mNhn /mSi@PSi , /mTn/mSi@P9/m©n/mRn/mSi@PSn /mJn/mSi@P9 /mJn/mSi@P9/m6n/mSi@P9/mNn /mSn /mSPeRfnHn /m©n/mLPn/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mPn/mSi@PUe/mSi@PI/mTn/mReTh /m©n/mRn/mSi@PSi/m9 /mSn/mSi@P9 /mTn/mSi@P9/m6n/mSi@P9/mNn /mBn/mSi@PI/mNn /mTChn/mSi@PSn/mRhn \n/m6n/mSi@P0/mI/m9/:nPmn  \n/m©n/mSi@P0/mJn/m8n/mRn/mSi@PSn /mSi@PI/m:n/mNn/m©n /mSn/mSi@PU/mRncmSi@PUe/mJn /mU/mSi@PI/mTChn /m©n/mSfn@Hnhn /m9/m©n /mBn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mSn /mUe/mPn/mRn /mBhn/mSi@P9/mLn/mSi@PSn, /m©n/mRn/mSi@PIi/mBn \n/mSn/mTChn /mBn/mJn/mSi@PSi/mTn/:nPmn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n /mRn/mSi@P9/mLn/mBn/mSi@P9 /mSTCn/mSi@P9/mShn/mNn/mSn /mNnPmHngiPme  /m8n/mSi@PSn/mMn/mPn/mRn /mPn/m6ncmSi@PU /mNnPmHngiPme /mNn/mLn/:nPmn /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n \n/mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /mTn/mSi@P9/mLn-/mBn/mSi@PSn/mTn/mSi@PIi/m©n /mJn/mSi@P0/m8n/mSi@PSn/m:mmhn/m©n /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn /mMn/m:mmhn/mSi@PSn/mReTh/mI/mTn /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn/mSi@P0/m©n /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 \n/m0/m6n/mSi@PIi /mTn/mSi@P9/mLn-/mBn/mSi@PSn/mTn/mSi@PIi/m©n /mSi@PI.M/mNn/m:mmhn/mSi@PSi /mNn/m©n/mBhn/mSi@PSe/mRn /mLn/mSi@PSi/mTn /mRn/m6n/mSi@PSi/mNn /:nPmn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@P9/m©hn/mTn/mSi@P9 /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /10  \n/mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/mBn/mSi@PSn/mU, /mTn/mSi@P0/mRn/mSi@P9 /mBn/mSi@PSn/mTn /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /m8hn/mSi@PU/mSi@PI.N/mRn-/mPhn/mSi@PIi.t/mSi@PI.N/mRn /mRn/m6n/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mBn/m6ncmSi@PU/mTn /mSi@PI/m:n/mNn \n/mJn/mSi@PIi/mBn/m6n/:nPmn”  \n/m0/mNn/mSi@PSn /mSi@PI/mPn/mTn/mSi@PSn/m©n /mS/mSn/mSi@PIi/mRn/mhn/mSi@PSn/m:n/mSn /mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /mSi@PI.M/mMn/mSi@PI.M/mSn/man/mSi@P0 /mBhn/mSi@PI.N/mRn /m6n/mLn/mNn/mLn \n/mNn/mSi@PSi /mU/mTChn/mLn, /m©n/mSi@PSn/mRn/mNPn/mSi@P0 /mSPn/mSRTCn/mSi@P9 /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mShn/mB:n/mhn/mSi@PSn/mNPn /mS/m©n/mSi@PSn/mSn /mMn/mSi@PSn/m8n/mReTh/mSn /mNnPmHngiPme  /mNhn/mSi@P0/m:mmhn/mLn /mJn/mSi@PSn \n/mSn/m©n /mSi@PSi /m9 /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m©n/mMn/mReTh/mhn/mSi@PSn/mNPn /mTn /mNnPmHngiPme  /m:hn/mRn/mTn/mSi@PIi/m9 /mPn/m©n /mSi@PSi /m:mmhn  /mNn/mLn/mTn/:nPmn /mPn/m9/mRn /mNhn /mSi@PU /mSi@PI/mBn /mPRn/mNPn/mSi@PSn/mMn /m©n/mRn/mBn \n/mTn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PSn /mSPn/mShn/mReTh /mBhn/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /mNn/mSi@PI/m6n/man/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mBhn/mSfn@Hnhn /mSn/m©n/mTn/:nPmn /m0/mNn/mSi@PSn /m:n/mSi@PU/mNn/mSi@PUe /m6n/mSi@PSn/mThn /mJn/mSi@P0/mSi@PI/m:mmhn /mShn/mB:n/mhn/mSi@PSn/mNPn/mSi@P0 \n/mNn/mLn/mSi@PSi/mTn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m0 /mS/mPn/mNn/mSi@PSn /mSn/mSi@PIi/mMn/mSi@PSn/mMn/mSi@P9/:nPmn /mSi@PI/mPn/mTn/mSi@PSn-/mPn/mSi@PU/mTRn/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn/m©n /mJn/mSi@P9 /mSn/mSi@PIi/mMn/mSi@PSn \n/m6n/mSi@P0/mI /mNhn /mSi@PSi  /m0 /mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PSn /mSPn/mShn/mReTh /mBhn/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /mJn /mNnPmHngiPme  /m6n/m9/mTn /mTn /mNnPmHngiPme  /m6n/mSi@PSn/mThn/m©n /mSn/mNnPmHngiPme/m8n/mSi@PU/mRn/m©n /mS/mSi@PI.M/m:hn/m©n/mSi@PSn/mRn/m©n \n/m6n/mNn/mNn /m6n/m9/mTn/:nPmn /mSn/mNnPmHngiPme/m8n/mSi@PU/mRn/mSi@P0/m©n /mS/mPn/mNn /m©n/mMn/mReTh/mBhn/mSi@PUe/mSi@PI.M/mMn /mNhn /mSi@PSi  /mJn/mSi@P9 /mRn/mNPn/mBhn/mSi@PUe/mSi@PI.M/mMn/mSn /mNnPmHngiPme  /mRn/mSPeRfnHn/m8n/mBhn/mSi@PUe/mSi@PI.M/mMn /m:hn/mSi@PI.N/mRn \n/mPn/m6ncmSi@PU /mNnPmHngiPme /mNn/mBn/mSi@PSi/mTn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn  \n/mLn/m8n /mS/mSi@PI/mBn/mTn/mSi@P9 /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n /mSi@PI/mPn/mTn/mSi@PSn-/mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m8n/mSi@P0/m:mmhn /mLn/mSi@PSn/mSi@PI/m8n, /mBn/mSi@PSn/mJn/mLn-  \n“/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PUe, /m©n/mSi@PSn/mSi@PI.t/mL6n  /mNn/mSi@PI.M/mLn /mJn/mSi@PSn/m9/mBn/:nPmn /mPn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn/mSi@P9 /mSi@PI/m:n/mNn /mPhn/mSi@PSn/mRn/mMn /mBhn/mRn/mSi@PSi/m©n /mBn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n/mSi@PIi.t /mS/mSi@PI.M/mNhn \n/mSn /mSPeRfnHn /m8n/mSi@P9..?”  \n/mPn/mSi@PIi/mTChn/mPn/mRn /m6n/mSi@PSn/mThn /m:n/mSi@PSi/mTn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/m9/mNn/mSi@PSn /mSi@PI/m©n/m9 /mS/m:n/m6n/mSi@P9 /mMn/mSi@PU/m6n/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mBn/mJn/mLn/m6n/:nPmn /mJn/mSi@P9 /m©hn/m8n/mTn/mSi@PSn /mTn/mSi@P0/mRn/mSi@PSn /m6n/mSi@P9/mTn/m6n, /m0/m©n/mRn \n/mPn/mSi@PUe/mSi@PI/mTn/mReTh /mJn/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /m:hn/mSi@PI.N/mRn /mSn/mMBhn/mhn /m6n/m9/mTn /mSn/mSi@P9 /m©n/mRn/mNn/mSi@PSn/mI /mS/mPn/mNn /mSn /mSPeRfnHn /m©n/mLPn/m©n /mS/mSPeRfnHn/m8n /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PSi /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn \n/mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m6n/mMn /mTn /mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PIi/mTChn/mSi@P9/mPn/mRn /mNn/mSi@P9 /mRn/m6n/mBn/m6n, /mS/mSn/mLn /m©n/mSi@PSn/mJn /mTn /mNnPmHngiPme  /mTn/mSi@P0/mRn/mSi@P9 /m6n/mSi@PSn/mThn /mRn/m6n/mTn/m6n/:nPmn /mTn/mI/mLn/mSi@P9 \n/mJn/mSi@P9 /mSn/mMBhn/mhn /m6n/m9/mTn /mTn/mI/mMn/mSi@P9 /mPn/mSi@PSn/mNhn /mSi@PUe  /mNn/mSi@PSi /m6n/m9/mBn, /mTn/mSi@P9/mTn/mBn/mSi@P9 /mSn/mShn /mNn/mSi@P9 /m6n/mMn/mRn /m©n/mRn/mBn/m6n/:nPmn \n/mS/mNNhn/mSi@PSn /mIi /m©n/m6n/mSfn@Hnhn /mJn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn-/m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /m©n/mSi@PSn/man/mReTh/m©Rn/mMn /mBn/mNn/mSi@PSn /mSn/m9/mLn /mNhn/m6n?”  \n/m:n/mSi@PIi/mPn/m©n-  \n“/mMn/mSi@PSn/mMn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn /mPn/mSi@PI.N/mRn/mhn/mSi@PSn/mRn/mMn/mSi@P9 /m©n/mSi@PSn/mJn /mNn/mSi@PI/m6n/man/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mNhn/mSi@PIi.M, /mhn/m9/m6n /m6n/m©n/mSi@PSn/mRn /m:n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn , \n/mTn /mNnPmHngiPme /m9 /m6ncmSi@PU/mNn/m©n/mSi@PSn /mRn/mSi@PSn/mSi@PI/mTn/mMn/mSi@P9 /mPn/mSi@PUe/mSi@PI.N/mRn /m©n/mSi@PSn/mSi@PI.t/mL6n  /mBhn/mSi@P0/mRn/mSi@P9 /m8n/mSi@PSn/mMn /mNn/mSi@PI.M/mLn /mSn/m9/mBn, /mBhn/mSi@PI.N/mRn /mSi@PI/m:n/mNn /m8n/mSi@PSn/mMn/mMn/mSi@P9 \n/mRn/m6n/mBn, /mPn/mRn/mSn/mSi@PU/m©n/mSi@PSn /m8n/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi /mPn/m©n /mSi@PSi /m:mmhn  /mLn/mSi@P9/mBn/:nPmn /mTn/mSi@PIi/mNn/mSi@P9 /mMn/mSi@PSn/mSn /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn/m©n /mS/mSi@PI.M/mNhn, /mS/m©hn/mNn  \n \n \n \n11 //mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n/m9/mMn/m6n/mRn-/m0/mMn/m6n/mRn/mMn/mSi@P9 /mSn/mMn/m9 /m8n/mSi@PSn/mMn/mSi@PSn/m9/mBn /mNn/mSi@PIi/m©n /mNn/mSi@PSi /m6n/m9/mTn?”  \n/m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/mBhn/mNn/mSi@P9 /m9/m©n /mSi@PI/m:n/mNn /mPn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@P9 /mSn/mSi@PI/mBn /m8n/mSi@P9/mLn/m6n/:nPmn /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mPn/mSi@PSn/mI /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn/mSi@PSn /m6n/mSi@PSn/mThn/mMn/mSi@P9 \n/mS/mSi@PI.M/mNhn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mTn/mSi@P0/mRn/mSi@PSn /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSn/m6n/mSi@PIi, /mSn/mSi@P9 /mTn /mNnPmHngiPme  /m©hn/mSi@P0/mSi@PI.M/mLn /m©n/mSfn@Hnhn /m©n/m6n/mBn/m6n, /mTn/m©hn/mNn/mSi@P9 /mNn/mSi@P9 /mSn/mRn/mSi@P0 \n/m0/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn/mNn /m©n/mRn/mBn/:nPmn”  \n/mSi@PI/mPn/mTn/mSi@PSn/m©n /mPRn/mShNn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n /mTChn/mMn/mSi@PSi/m©n  /m8n/mSi@P9/mLn/:nPmn /mTChn/mMn/m©n /mSi@PSi /m©n /m©n/mSi@PSn/mRn/mNPn /mBhn/mSi@P9/mLn /mJn/mSi@P9 \n/mPhn/mSi@PSn/mRn/mMn /mBhn/mRn/mSi@PSi/m©n /mSi@PI/m6n/mSn/mSi@PSn/mBn /mTn /mNnPmHngiPme  /mBn/mSi@PU/mJhn/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mNn/mhn /mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi /m©n/mSi@PIi.t/mNn/mSi@PSi/m©n /mNn/mSi@P9 \n/mTChn/mSi@P9/m©n/mSi@PSn/mNn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mSn /mNn/mSi@P9 /mSn/mBn/m6n/m©n /m:n/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /mBn/mSi@PU/mJhn/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mS/m©hn/mNn  /m:hn/mSi@PI.N/mRn /mTn /mNnPmHngiPme  /m9/m©n /mSi@P9  /mSn/mSi@P9/mTCn \n/mSi@PI/m©n/mTn/mSi@PSn/mBn/mSn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@PSn/mJn /mNn/mLn/mSi@P9/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn, /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn /mTn /mNnPmHngiPme  /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn /m6n/mSi@P0/mI /mNhn/mI/:nPmn /mTn/mI/mLn/mSi@P9 /mSn/mSi@PIi/mSi@PI.M/mMn/mTn \n/m:n/mSi@PSn/man/mRn/mSi@PSn/mSn /mNnPmHngiPme  /mBn/mSi@PSn/m6n/mRn /m6ncmSi@PU/mS /mPn/m:mmhn/mSi@PSi /mNhn/mI/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mLn/m8n/mLn/mSi@P9 /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /mSn /mSPeRfnHn /mTn/mSi@P0/m©hn /mU/mSi@PI/mTChn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi, \n/mBn/mSi@PSn/mJn/mLn-  \n“/mTn/mSi@PIi/mNn /mMn/mSi@PSn/mSn /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /mShn/mSi@P9/mSRn /mS/mSi@PI.M/mNhn /m©n/mSi@P0/mSn/mReTh/m©n /mJn/mSi@P9 /m9/m©n /mLn/mSi@P9/m©hn/m©n/m©n /mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi \n/mS/mSi@PI.M/mNhn /m0 /mTn /mNnPmHngiPme  /mSi/mNhn /mSi@P9  /mTn/mI/mSn /mNnPmHngiPme  /mBn/mSi@P9/mSn/mSi@PIi /mPn/mRhn/mLn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P9 /mJn/mSi@PSn /mSn/m©n /mSi@PSi /m9, /mTn/mSi@PSi/man/mSi@P0 /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /m©n/mSi@PIi.t/mNn/mBn/:nPmn”  \n/mNn/mhn /mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi/m©n /mNn/mSi@PSn/m0/mSPeRfnHn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn/m©n /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /mU/mTChn/mLn/mSi@PSi/mNn , /m©n /mSi@P9 /m6n/mSi@P9/mNn /m6n/m9/mTn \n/mJn/mSi@P9 /mBhn/mSi@P0/mJn/m©n /mBn/mSi@P9/mRn /m©n /mSi@PU /mMn/m6n/mRn /mRn/mSi@P0/mPn/mLn /mJn/mSi@PSn/m9/mTn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m:hn/m:mmhn/mPhn/m:mmhn/mMn/mSi@P9 /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mBn/mSi@PSn/mJn/mBn/mSi@P0 \n/mU/mSi@PI.M/mNn/mTn /mNn/mSi@PSi /m6n/m9/mTn/:nPmn /mJn/mSi@P9 /m©n/mSi@PSn/mJn /mJn/mSi@P9 /m©n/mRn/mSi@PSi/m9 /mhn/m9/m6n /mNn/mSi@P9 /m0/m©n/mRn /mBhn/mSi@PUe/mTn/mSn /mNnPmHngiPme  /mBhn/mSi@PI/mhn/mSn /m:hn/mSi@PI.N/mRn \n/m8n/mSi@PSe/mRn /m©n/mRn/mTn/:nPmn /m:n/mSi@P0/mSn/mRn /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mNn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi/m9 /mBhn/mSi@P9/mLn/:nPmn /mS/mNn/mSi@PSn/mSi@PI/m:mmhn/man/mSi@P0 /mTn /mNnPmHngiPme  /m9/m©n /mSi@P9  /mRn/mSPeRfnHn/m8n/m©n /mNn/mSi@PI/m6n/man/mSi@P9/mNnPmHngiPme \n/m6n/mSi@P0/mI/mTn/:nPmn /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /mBn/mSi@PU/mJhn/mLn-/m8n/mMn/mLn /mS/mNn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi /mTn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PU /mBn/mSi@PU/mJhn/mLn-/m8n/mMn/mLn /m6n/mSi@P9/mBn/mSi@P9 \n/m©n/mRn/mSi@PSi/mTn/:nPmn /m0/mNn/mSi@PSn /mS/mPn/mNn/mSi@P0 /mSn/mSi@PSn/m©SRn/mRn /mNhn/mSi@PIi.M /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mSNn/mSi@PSn/mTn/m©n /m:hn/mSi@PI.N/mRn /mTn /mNnPmHngiPme  /mNn/mSi@PSi /mJn/mNn/mSi@PSi /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn /mTn /mNnPmHngiPme /m9 \n/mBn/mSi@PU/mJhn/mLn-/m8n/mMn/mLn /mNn/mSi@PSi /mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PU /mBn/mSi@PU/mJhn/mLn-/m8n/mMn/mLn /mBhn/mSi@P9/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn/:nPmn /m0/m6n! /mS/mNn/mSi@P9/mRn/mSi@P9 /mMn/mNn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mSe/mNn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSi \n/mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /mSn/mNn /mNhn/mSi@PIi.M, /mSi@PI/m©n/m9 /mNn/mSi@P9 /mSn/mBhn /mBn/mSi@PSn/mTn /mPn/mSi@PU/mSi@PI.M/mNhn/mSi /m©n/mSfn@Hnhn /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /mLn/mSi@PIi/:nPmn \n/mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/mBn/mSi@PSe/mSn, /m6n/mMn /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn/mSi@P0 /m©n /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /mSn /mS/mNn/m©n/mSi@P0 /m:n/mSi@P9/m©hn/mSi@PSi/mTn /m9/mSi@PI.M/mLn/mSi /mJn/mSi@P9 /mPn/mRhn/mSi@PSn/mI \n/mShn/mSi@PU/mRncmSi@PUe /m6n/mSi@P0/mI/mTn/mSi@P9 /mSn/mMn/mSi@PSi/mMn/mSi@P9 /mSn/mBn /mSi@PI/m©n/mTn/mSi@PSn/mPn-/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mPn/mSi@PIi /m©n/mSi@PIi.t/mSi@PI/mNn /mLn/mI /mNhn /mSi@P9/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /mSn /mBhn/mSi@PI.N/mRn /mSn/mSi@PSn/mLn \n/mPn/mSi@PI/mRhn /m©n/mSfn@Hnhn /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn /m:n/mI /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn, /mTn/mSi@PUe /mNnPmHngiPme  /mSi@PI/m©n/m9..?”  \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /12  \n/mSi@PI/mPn/mTn/mSi@PSn/m©n /mPn/mShNn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@PU/m©hn /mNn/mSi@PSi /mBhn/mSi@P9/mLn /m9/m©n /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /mU/mTChn/mLn/:nPmn \n/mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn /mIi /mJn/mSi@P9 /m©n/mSi@P0/mSn/mReTh/mMn/mSi@P9 /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi /mShn/mSi@PSn/mSn/mNn /mPn/m::hn/mSi@PI/mTn/m©n /mS/mNn/mSi@PU/mSn/mSi@PSn/mRn /mNn/mLn/mSi@PSi/mTn /mSn \n/mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mS/mLn/m8n/:nPmn /mSi@PI/mhn/mSRn/man /m9/m©n /mRn/mSi@PI/m6n/mTn/mSi@P0 /mSi@PI.M/mBhn/mNNn-/mSi@PI.M/mBhn/mNNn /mLn/mSi@P9/m©hn/m©n/m©n /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn/m:hn/mSi@PSn/mRn/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 \n/mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /m:n/mSi@PUe/mRn/mSi@PIi /mRn/m6n/mNn/mSi@P9 /mSi@PI/mhn/mSRn/man/m©n /mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /m:n/mSi@PUe/mRn/mSi@PIi /mBn/mSi@PI/mNn /mJn/mSi@PSn/mI /mNhn /mSi@PSi , /mTn/mSi@PSi/mSn /mSPeRfnHn /m8n \n/mSi@PI.M/mShn/m©SRn/m©n/mSi@P0/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU-/mNn/mSi@P9-/mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mRncmSi@PUe/mPn/mMn/mSi@P9 /mPn/mRhn/mSi@P9/mBn/mSi@PSn /mSn/mMn/m9 /mS/mPn/mNn /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn \n/mPRn/mS.hnlr /mPhn /mSi@PU /mSi@PI/mTCn/mTn /m6n/mSi@P0/mI/mTn/mSi@P9 /mRn/m6n/mSi@PSi /mNhn /mSi@PSi , /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mPn/mRhn/mSi@PI/mNn/m6n/mSi@PSn/mRn /mTn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@P0/mRn/mSi@PSn /m©n/mSi@PSn/m8n/mTn /mRn/m6n/mSi@PSi/m9 /mJn/mI/mSn/mNnPmHngiPme  /mMn/mNn-\n/mMn/mSi@PI.t/mS.hnlr /mTn /mSR.hnlr /m©n/mMn/mSi@P9 /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU -/mNn/mSi@P9-/mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mSi@PI.M/mBhn/mNNn/mTn/mSi@PSn /mSn/mSi@PI/mBn/mSi /mJn/mSi@PSn/mI/mTn /mS/mSi@PI.M/mNhn, /mTn/m6ncmSi@PUe/mMn/mSi@P9 \n/mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn/m©n /mSi@PI.M/mBhn/mNNn/mTn/mSi@PSn /m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mPn/mSi@PIi /mJn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn /m©n/mRn/mBn/mSi@PSn /mSn/mMn/m9 /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /mMn/mSi@PU/mSi@PI/m:mmhn/man/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi /m:n/mI/mTn/mSi@P9 /mRn/m6n/mSi@PSi/m9 \n/mJn/mI/mSn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mPRn/mBhn/mSi@PSn/mhn /mPn/mSi@PI/m:mmhn/mTn/mSi@P9 /mNhn /mSi@PSi , /mTn /mNnPmHngiPme /m9 /mSn/mNn/mSi@P0-/mSn/mNn /mLn/mSi@P9/m©hn/m©n/m©n /mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn \n/mLn/mSi@P9/mLn /mJn/mRncmSi@PUe/mRn/mSi@PIi /mBhn/mSfn@Hnhn /mJn/mSi@PSn/mI/m9/:nPmn  \n/mSi@PI/mhn/m:an/mSi@PSn/mThn/mSi@PIiReTh /mTn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI/mNn/mSR.hnlr /mPn/m©SRn /m:mhn/mSPeRfnHn/m8n /man/m9/m6n /mNn/mSi@P9 /m©n/mSfn@Hnhn /mSn/m©n /mSi@PSi /m9 /mJn/mSi@P9 /mPhn /mSi@PU /mTCn/mSi@PSn-/mPhn /mSi@PU /mTCn/mSi@PSn \n/mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn/m©n /mh.hnlr /man/mSi@PSn/m©han/mSi@PSn /m©n/mRn/mTn/:nPmn /mTn/mI/mLn/mSi@P9 /mSn/mNn/mSi@P0-/mSn/mNn /mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi /mPn/mRhn/mBn /mSi/mNhn /mSi@P9  /mTn/m©hn/mNn  /mNn/mSi@P9 \n/mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn/m©n /mTn/mSi@PSi/man/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi /mBhn/mSi@P9/mLn/:nPmn /mSi@PI/m©n/m9 /mNn/mSi@P9 /mSi@PI/mPn/mTn/mSi@P0/mJn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn /mSn/mSi@PU/mNn/mSi@PSn /mSi@PI/m:n/mSi/mNn /:nPmn \n/mBn/mSi@PSn/mJn/mLn-  \n“/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PUe/mJn/mSi@PIi, /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mSn/mNn/mSi@P0-/mSn/mNn /mLn/mSi@P9/m©hn/m©n/m©n /mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /m:n/mSi@P9/m©hn/mBn \n/mJn/mRncmSi@PUe/mRn/mSi@PIi /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /mPn/m:mmhn/mSi@PSi/m9, /mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mNn/mSi@P9/m©n/mSi@P0 /mLn/mSi@P9/m©hn/m©n/m©n /mS/mNn/mSi@P9/m©n/mSi@P0 /mNhn /mSi@PSi  /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mJn/mSi@P9 \n/mNn/mLn/mSi@PSi/mNn/mMn/mSi@P9 /mS/mSi@PI.M/mNhn /mTn/mSi@P9/m©n/mRn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/m©hn   /mLn/mSi@P9/mBn /mTn /mNnPmHngiPme  /mJn/mRncmSi@PUe/mRn/mSi@PIi/m9 /mS/mSi@PI.M/mNhn /mSi@PI/m©n/mNn/mSi@P9, /mTn /mNnPmHngiPme /m9 /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mNn/mhn \n/mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi /m©n/mSi@PIi.t/mNn/mBn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn”  \n/m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m©n/mMn /mPn/mSi@PSn/mI/mBn/mLn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  \n/mS/mSi@PI.M/m:hn/m©n /mPn/mSi@PSn/mI/m©n /m©hn/mNn/mReTh/mBn/mLn/mSi@PSn /m©n/mSi@PSn/mJn /m8n/mRncmSi@PUe/m8n/mRn /mBhn/mSi@PSn/mI/m9 /mJn/mSi@PSn/mI /mNhn /mSi@PSi , /mJn/mSi@P9 /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn/mSi@P0/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  \n/mBhn/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn/mSi@P0/m©n /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn /mSn/mMn/mSi@PU/m:Rn /mNhn /mSi@PSi  /mJn/mI/mMn/mSi@P9 /mRn/mSPeRfnHn/m8n-/mRn/mSPeRfnHn/m8n/m©n /mSi@PI/m6n/mLn/m©n/mSi@P0/mRn \n/mU/mSi@PI/mTChn/mTn/mSi@P9 /mRn/m6n/mSi@PSi /mNhn/mI/:nPmn /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /m:n/mSi@P0/mSn/mRn /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn /mU/mSi@PI/mTChn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mU/mSi@PI/mTChn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn  /mIi /mJn/mSi@P9 /mTn/m©hn/mNn  \n/m0/m©n/mRn/mSi@P9 /mI/mMn/mSi@PSn/mNn /mBn/mSi@PU/mJhn/mTn/mSi@PSi /mJn/mSi@P9 /mBhn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m8n /mPn/mRhn/mSi@PSi /mNhn/mSi@PIi.M /mSn/mSi@PI/m©n /mBn/mThn/mSi@PU/mSn/:nPmn /mS/mPn/mNn /m©n/mSi@PSn/mJn /m9/mTn/mBn/mSi@P9 \n/mBhn/mSi@P9/mLn /mJn/mSi@P9 /mJn/mSi@P9 /m©hn/mNn/mReTh /m©n/m6n/mTn /mSn/mSi@P9 /m:n/mSi@P9/mBn/mI/:nPmn /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /mh.hnlr /man/mSi@PSn/man/mSi@PSn/mMn /mSn/mSi@PI/m©n /mMn/mNn/mSi@P0/mRn/mSPeRfnHn/mJn/mNn/m©n \n/mSi@PI/mhn/mNan/mSi@PSn/mSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mJn/mSi@PIi/mSi@PI/mhn/m©n /mSi@P9  /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /mLn/mSi@P9/mTn /mTn/mSi@P9/m©n/mRn /m6n/mMn /m©n/mSi@PIi.t /m©n/mRn/mBn/mSi@PSi/:nPmn /mSn/mMn/m8n/mMn /m6n/mSi@P0/mI/mTn   \n \n \n13 //mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n/mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/mBn/mSi@PSe/mSn, /mPhn /mSi@PU /mTCn/mSi@PSn-/mPhn /mSi@PU /mTCn/mSi@PSn /m©n/mSfn@Hnhn /mSn/mBhn /m©n/mSi@PSn/mJn/m©n /m©hn/mNn/mReTh /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PSn /m:n/m9/m6n, /mTn/mI \n/mSi@PI/m6n/mSn/mSi@PSn/mBn/mSn /mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PSn/mI/m©n /m0/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn/mNn /m©n/mSfn@Hnhn /m:n/mSi@P9/mBn/m6n/:nPmn /mIi /mNn/mSi@PSi /mJn/mSi@P9 /mJhn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mPn/mLn-/mTn/mSi@P0/mPn/mLn /mTn/m6ncmSi@PUe /mNnPmHngiPme  \n/mBn/mSi@PSn/mJn/m6n /mSn /m6n/mMn/m6ncmSi@PUe /mNnPmHngiPme  /mSi@PI/m:n/mS/:nPmn /mTn/mI/mSn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@PSn/mJn/mMn/mSi@P9 /mBn/mSi@P9/mhn/m:hn/mSi@PSn/mNn /m6n/mSi@P9/mTn/m6n/:nPmn /m8hn/mTCn/mSi@PIi-/mBn/mRhn/mSi@PIi /mBhn/mSfn@Hnhn \n/mJn/mSi@P9/mTn/m6n/:nPmn /mSn/m8n/mSi@PUe/mSn /mNnPmHngiPme  /mJn/mSi@P9 /m©n/mSi@PSn/mJn /m©n/mRn/mBn/m6n /m0 /mBn/mSi@PI/mRhn /mJn/mSi@P9/mTn/m6n /mSn /mPn/mSi@PSi/mNhn/mLn/mSi@PSn /mNhn /mSi@PU /mSi@PI/mTCn /mJn/mSi@P9/mTn/m6n/:nPmn \n/mJn/mI/mSn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@PSn/mJn/mMn/mSi@P9 /m©hn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn /mSe/mTn/m6n/:nPmn /m©n/mSi@PSn/mJn/mSi@P9/m©n /m©hn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m©hn /mNnPmHngiPme /mNn/mSi@PSn/m6n /mBn/mNn/mBn/mSi@PSi/m9/:nPmn”  \n/mSi@PI/mPn/mTn/mSi@PSn/m©n /mPRn/mShNn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n /mS/mSn/mMn/mNn/mJn/mSn/mMn/mSi@P9 /mPn/mSi@PI/m:mmhn /m8n/mSi@P9/mLn /mJn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSn/mPn/mLn-\n/mJn/mSi@P0/m©hn/mLn /m©n/mSi@PSn/mJn /mS/mSi@PI.M/mNhn /m0/m©n/mRn/mSi@PSn /mTn /mNnPmHngiPme  /mSPn/mSRTCn /mBn/mSi@PSn/mSi@PI.M/mJn /mSn/m©n /mSi@PSi  /mNhn/mSi@PIi.M /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PU /mNn/mPn/mLn/mSi@P0-\n/mJn/mSi@P0/m©hn/mLn /m©n/mSi@PSn/mJn /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mSi@PI.M/mNhn/m9/:nPmn /mTn/m©hn/mNn ? /mTn/m©hn/mNn  /m©n/mSi@PIi.t, /m:n/mSi@PUe /mShRn/mSi@P9/mNPn/mSi@PIi/m©n /m©n/mSi@PSn/mJn /mBn/mNn/mSi@PSn \n/mBn/mSi@PSn/mJn/mLn-  \n“/m©n/mSi@PSe/mLn/mSi@P9/mJn/mMn/mSi@P9 /mTn/mSi@PIi/mNn /m6n/mJn/mSi@PSn/mRn /mLn/m8n/mTn, /mMn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn/m©n /m©hn/mNn/mSi@PSn/mReTh /mBn/mSi@PU/mJhn/mLn/mSi@P9 /mS/mSi@PI.M/mNhn /mTn/m©hn/mNn  \n/mNn/mhn /mPn/mSi@P0/mThn/mSi@PIi /mLn/mSi@P9/mLn /mS/mN.hnlr /m:n/mSi@PSn/mJn/mSi@P9/mSn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@PSn/mJn /mNn/mLn/mSi@PSn /mLn/mSi@P9/mBn/:nPmn”  \n/m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mJn /mNnPmHngiPme /mNn/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/mNhn/m6n-/mSn/mSi@PSn/mTn /m6n/mJn/mSi@PSn/mRn/mSn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@PSn/mJn /mNn/mSi@PI.M/mLn /mJn/mSi@P9/mBn/mSi@PSn /mNn/mSi@PSn/m6n/mSi@PIi?”  \n/mU/mTSn/mSi@PSn/mSi@PI/m6n/mTn /m6n/mSi@P0/mI/mTn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n /mBn/mSi@PSn/mJn/mLn-  \n“/mJn /mNnPmHngiPme  /m©n/mNn/mSi@PIi-/mMn/mNn/mSi@PIi /m8hn/mTCn/mBn/mSi@P9 /m©n/mRn/mTn /mTn /mNnPmHngiPme  /mMn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mI/mLn/mSn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@PI/m6n /m:n/mSi@P9/mBn /mS/m6ncmSi@PUe /mNnPmHngiPme  \n/m9./mTCn/mSi@PIi./m9/mMn./mMn/mSi@P9 /mPn/mTChn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/mBn/:nPmn”  \n/mSn/mSi@P0/mJhn-/mSn/mSi@PSn/mJhn /mRn/mSTn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/m©hn   /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn/m©n /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /m©n/mSi@PSn/mJn/m©n /mS/mNnPmHngiPme/mTCn/m©n/mSi@PSn/mRn /mTn /mNnPmHngiPme  /mBhn/mSfn@Hnhn \n/m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn  /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m6n/mSi@PSn/mThn/mMn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P9 /mS/mSi@PI.M/mNhn /mSn /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P9 /m0/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn/mNn /m©n/mRn/m9 /mPn/m:mmhn/mTn /mSn/mSi@P9 /mS/mNnPmHngiPme/mTCn/m©n/mSi@PSn/mRn \n/mLn/m8n/mBn/mSi@PSi/m©n /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn /mU/mTChn/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn \n/mMn/mNn/mSi@P9-/mMn/mNn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /m©hn/mNn/mReTh/m©n /mS/mNnPmHngiPme/mTCn/m©n/mSi@PSn/mRn /mLn/m8n/mSi@PSi/mBn/mTn/mSi@P9 /mRn/m6n/mSi@PSi/mThn /mSn/mSi@PI/m©n /mPn/mTNn/mSi@PIi-\n/mNn/mN:Rn/mSi@PSn/mhn/mTn/mSi@PIi /mSn/mSi@PI/mBn /mJhn/mTCn/mSi@PSi/m©n /mBn/mJn/mLn/mSi@PIi-  \n“/mRn/mSTn/mSi@PSn-/mPn/mSi@P9/mRn/mSi@PSn/m©n /mThn/mSi@PSn/m©n/mLn-/mTChn/mSi@PI/m6n/man/mSi@PSn/m9/mLn /mBn/mN.hnlr /mNn/mSi@PSn /mSn/m9/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mPn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@P9 \n/mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mMn/mSi@PU /mNnPmHngiPme /m6n/mMn/mSi@P9 /m©n/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mSn /mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@PSi/mTn /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn /mRn/mMn/mSi@PSn-/m©n/mTChn/mSi@P0/mLn/mSi@PSn /mSn/mSi@PU/mNn/mBn/m9 /mLn/m8n/mSi@PI.M/mLn/mSi/:nPmn /mBn/mSi@PSn/mTn/mSi@P0 \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /14  \n/m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@PSe /mPn/m:mmhn/mSi@PSn/m9/mLn /mJn/mSi@PSn/mI /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSi /mJn/mSi@P9 /mPn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@P9 /mSn/m9/m6n /mPn/mSn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn /m:n/mSi@P9/mSi@PI.M/mLn/mSi/:nPmn”  \n/mNn/mN:Rn/mSi@PSn/mhn/mTn/mSi@PIi/m©n /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn/m©n /mMn/mSi@P0/m:mmhn /m©n/mNn/mSi@PIi /mSn/m8n/mSi@PUe/m9 /mRn/m6n/mSi@PSi/mNn  /mTn/mSi@PSi/mBn/mSi@PIi/mNn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n \n/mSi@PI/mNn/m6ncmSi@PU/mSi@PI.N/mRn /m©n/mSfn@Hnhn /mPn/m9/mRn /mNhn /mSi@PU /mSi@PI/mBn /m8n/mSi@P0/m:mmhn /mLn/m8n/mLn/m©n /mSi@PSi /mNn /:nPmn /mPn/mSi@PSi/mNhn/mLn/mSi@PSn /mBn/mSi@PSn/mTn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mBRn/mSi@P9/m©n /mLn/mSi@P9/mLn \n/mSn/mSi@PSn/mI/mSi@PI/m©n/mLn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /m9/m©n/mSi@PSn/m9/m©n /mRn/mSi@P0/mSi@PI/m©n, /mS/mSn/mSi@PIi/mRn/mhn/mSi@PSn/m:n/m©n /mPRn/mMn/mSi@PU/m©hn/mTn/mSi@PSn /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PSi/mTn /mBn/mJn/mLn/mSi@PIi-  \n“/mS/m©hn/mNn  /m6n/mSi@PSn/mThn/mSi@PIi /mSn/mNn /m:n/mSi@PU/mNn/mSi@PUe /mPn/mRn/mSi@PSn/mNn/mSi@PIi /mJn/mSi@PIi/mSi@PI/mhn/mTn/mSi@P9 /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn”  \n/mMn/mSi@PSn/mI/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mU/mTSn/mSi@PSn/m6n /mBhn/mRn/mLn/m©n /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn \n/mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn/m©n /mU/mTSn/mSi@PSn/m6n/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m:n/mBn/mLn/m©n/:nPmn /m:n/mBn/mLn/m©n /mIi /mJn/mSi@P9 /mJn/mI /m©n/mSi@PSn/mJn/mSn /mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n \n/mSn/mShn/mSi@PSn /mBn/mSi@PSn/mSi@PI.t/mN6n  /mSn/m9/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn /m0/m©n/mRn/mSi@PSn /mSn/m8n/mSi@PUe /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /mJn/mSi@PIi/mSi@PI/mhn/mTn /mRn/mSi@PSn/m©hn/mLn /mJn/mSi@PSn/m9 /m0 \n/mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PSn /mBn/mSi@PU/mJhn/mNn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /m6n/m9/mTn? /mBn/mSi@PU/mJhn/mLn /mRn/m6n/mTn /mTn/m©hn/mNn /mNn/mSi@P9 /mS/m©hn/mNn/mSi@P9/mSn /mNnPmHngiPme  /mLn/mSi@PSn/mSi@PI/m8n /m0/m©n/mRn/mSi@PSn \n/mPn/mSi@PU/mRn/mBn/mSi@PSi/m©n /mPn/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn/mSn /m©n/mRn/mBn /mSn/mSi@PI/m©n /m8n/mSi@PU/mMn/mSi@P9-/m8n/mSi@PU/mMn /mRn/mSi@PI/m6n, /mJn/mSi@P9/mBn/mSi@PSn/m©n/mSi@PSn/mLn /mBn/mSi@PSn/mJn/mTn /mJn/mSi@P9 /m9/mTn/mSi@P9 \n/mPn/mSi@PSn/mI/m©n /m©n/mSi@PSn/mJn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /m©n/mSi@P0/mNn/mSi@P0 /mSi@PI/m©n /mS/mPn/mNn/mSi@PSn /m6n/mSi@PSn/mThn/mMn/mSi@P9 /m©n/mSi@PSn/m8n/mTn/m©n /mRncmSi@PUe/mPn/mSi@PSi/mSn /mNhn/mPn/mSi@PSi/m©n \n/mMn/mShn/mSi@PIi/mNn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mJn/mSi@P9 /mBn/mTCn/mMn /m:n/mSi@PSn/mSi@PI/mBn /m:n/mSi@P9/mBn/mSi@PSi /mSn /m6n/mRn/m6n/mRn/mSi@PSn /m©n/mSfn@Hnhn /m©hn/mSn/mTn/:nPmn /mS/mPn/mNn/mSi@PSn /m6n/mSi@PSn/mThn/m©n \n/mTn /mNnPmHngiPme  /m0/m6n/mNn /mMn/mShn/mSi@PIi/mNn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mJn/mSi@P9 /m©n/mSi@PSn/mJn /mRncmSi@PUe/mPn/mMn/mSi@P9 /mJn/mN.hnlr /mMn /mLn/mSfn@Hnhn /mSn/mMn/mSi@PSi/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mNn/mLn/mSi@PSi/mTn \n/mSn/mMn/man/mSi@PSn/mNn/mSi@PU/mSn/mSi@PSn/mRn /m:n/mI/mTn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mIi /mTn /mNnPmHngiPme  /mBhn/mSi@P9/mLn /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PI/mNn/m6n/mSi@PSn/mRn /mLn/mSi@P9/mLn, /m©n/mMn /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PI/mNn/m6n/mSi@PSn/mRn \n/mSn/mSi@PI/m©n /mNn/mSi@PSi /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PI/mNn/m6n/mSi@PSn/mRn /mLn/mSi@P9/mLn /mTn /mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@P0/mSn/mRn /mU/mPn/m9 /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn /mSn/mSi@P0/mJhn/m6n/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /mJn /mNnPmHngiPme  /m0 \n/mBn/mJn/mLn/mSi@PIi /mTn /mNnPmHngiPme  /mU/mSi@PI.M/mNn/mTn/mSi@P9 /mBn/mJn/mLn/mSi@PIi, /mS/mPn/mNn /mS/mSi@PI.M/m:hn/m©n/mSi@PSn/mRn/m©n /mPRn/man/mSi@P0/m8n /m©n /mSi@P9 /mLn/mSi@PIi/:nPmn  \n/mS/mPn/mNn /mS/mSi@PI.M/m:hn/m©n/mSi@PSn/mRn /mIi /mJn/mSi@P9 /mJn/mN.hnlr /mMn/mSi@P9/mSn /mNnPmHngiPme  /mBn/mN.hnlr /mNn/mSi@PSn/m©n /m©hn/mSi@P9/mBn/mSi@PSn-/mPn/mSi@PIi/mBn/mSi@PSn/m©n /mMn/mSi@PSn/mNn/mSi@P9 /mPn/mSi@P9/mTCn-\n/mBhn/mRn/mSi@PSi/m©n /mBhn/mSi@PSn/mRn /m6ncmSi@PU/mNn/m©n /mSi@P9  /mUe/mPn/mRn /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSi/mNn , /mJn/mI/mSn /mNnPmHngiPme  /mBhn/mSi@PUe/m©hn /mS/mBn/mSi@PSi-/mJn/mSi@PSn/mI/m©n /mBn/mSi@PSn/mTCn /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PSi \n/mNhn/mSi@PI.M/mThn/mNn/:nPmn /mTChn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9  /m©n/m6n/mLn/mSi@PSi/mNn  /mJn/mSi@P9 /mMn/mSi@PU/mJn/mPhPhn/mRn/mPn/mSi@PU/mRn/mSn /mNnPmHngiPme  /mS/mBn/mSi@PSi/mMn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn-/mPn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn /m8hn/mNTCn/mSi@PSn/m©n \n/mSn/mMn/m9 /mLn/m8n/mLn/mSi@P9 /m6n/mSi@P9/mTn/mSi@PSi, /mTn/m6ncmSi@PUe/mMn/mSi@P9 /mNn/mSi@PU/mSi@PI.t/mL6n /m©n /m0/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn/mNn/m©n /mSn/m:n/mSi@PI/mTn /mLn/m8n/mLn/mSi@P9 /mNhn /mSi@PSi /mNn  /:nPmn \n/mSn/m:n/mSi@PI/mTn /mIi /mJn/mSi@P9 /mBhn/mSi@PSn/mNn/mSn/m©n /mBn/mSi@P9/mRn /mU/mNn/m6n/mLn /mJn/mSi@PSn/mI/m9 /m8hn/mRn/mMn/mSi@P9 /mNn/mSi@PUe/mNn /mNn/mSi@PSi /mS/mSi@PI.M/mNhn /mSn /mS/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme \n/mS/mPn/mNn/mSi@PSn /mTn/mSi@PSn/mLn/mMn/mSi@P9 /mBn/mSi@P9/mTn/mSi@PSn/mLn /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn /m©hn/mSi@PSn/m9/mRn /mJn/mSi@P9 /m6n/mSi@PSe/mU, /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mIi /mBn/mSi@PSn/mTn /m:n/mSi@PSn/mSi@PI/mBn/man/mSi@P0 /m©n/mSfn@Hnhn \n/mRn/mSi@PSn/m©hn/mBn /mPn/mSi@PI.N/mRn/mhn/mSi@PSn/mRn /mLn/mSi@P9/mLn /mNn/mSi@PIi/m©n /mNn/mSi@PI/m6n/man/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mBhn/mSi@P9/mLn/:nPmn /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/m:n/mSi@PIi/mPn/m©n /m©n /mSi@P9 /mTn/m9 /mSn/m9/mLn, /mSi@PI/m©n/m9 /mSn/m9/mLn /mSn/mSi@P9 /mJn /mNnPmHngiPme  /mS/mSi@PI/mBn/mTn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSi /mPn/mSi@PU/mSi@PI.M/mNhn /mLn/mSi@P9/mSi@PI/mTn/mSi, \n/mTn/m©hn/mNn /mSn/mMn/mSi@PSi/mPn/mRn /m0/m©n/mRn /m0/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn/mNn /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /m6n/mSi@P0/m9/mTn?”  \n \n \n \n15 //mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n/mPn/mSi@PI/mTn/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /mNn/mN:Rn/mSi@PSn/mhn/mTn/mSi@PIi /mTChn/mMn/m©n/mLn/mSi@PIi/:nPmn /mMn/mNn /mPn/m:mmhn/mLn/mSi@PSi/mNn  /mPn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSi/mNn/m©n \n/mU/mPn/mSi@PSn/mSn/:nPmn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m©hn/mSi@PSn/mI/mMn/mSi@P9 /m©n/mNn/mSi@PIi /mS/mBn/mSi@P9/mRn /mBhn/mSi@P9/mLn /m6n/mSi@P9/mTn/mSi@PSi, /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mS/mPn/mNn/mSi@P0 /mTn /mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSi/mNn/m©n \n/mhRn/mTn /mBhn/mSi@PI.N/mRn-/mBhn/mSi@PI.N/mRn /mSi@PI/m:n/mNn /mSn/mSi@PI/m6n /m©n/mSfn@Hnhn /m©n/mSi@PI.N/mRn/mTn/mSi@P9 /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn /m©n/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mPn/mRn/mSi@PSn/mNPn /mNhn /mSi@PU /mSi@PI/mTCn /mJn/mSi@PSn/mI/m9/:nPmn \n/mTn/m6ncmSi@PUe/mMn/mSi@P9 /m©n/mSi@PIi.t /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mRn/mSTn/mSi@PSn-/mBn/mSi@PSn/mTCn/m©n /m:n/mSi@P0/m©n/mSi@PSn/mNn-/m:n/mSi@PSe/mRn/mSi@PIi /mSn/mSi@PI/m©n /mI/mNn/mSi@PSn/mRn-/m©n/mLn /mBn/mNNn \n/mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn /mNhn /mSi@P9/mLn/mI/:nPmn /mRn/mSTn/mSi@PSn-/mBn/mSi@PSn/mTCn/mMn/mSi@P9 /mTn /mNnPmHngiPme  /mLn/mSi@P0/m©n/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /mSn/mShn/mSi@PSn/mPn/mRn /mNn/mSi@P9 /mNn/mLn/m9 /mPn/m:mmhn/mSi@PSi \n/mNhn/mI/:nPmn /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /mJn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@PSe /mJn/mSi@PSn/mI/m9 /mTn/mSi@PSi/mTChn/mSi@PSn/mMn /mJn /mNnPmHngiPme  /mSn /mSPeRfnHn /m8n/mBn/mSi@P9 /mRn/m6n/mLn /mTn /mNnPmHngiPme  /mTn/mSi@P9/m©n/mRn /mSn/mShn/mSi@PSn /mBhn/mSi@P9/mLn \n/mJn /mNnPmHngiPme  /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /mNn/mSi@PSi /mRn/m6n/mLn /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /mSn/mShn/mSi@PSn /m©n/mSi@PI.N/mRn /m©n/mSfn@Hnhn /mNn/mSi@P9 /mNn/mLn/m9 /mPn/m:mmhn/mSi@PSi /mNhn/mI/:nPmn /m9/mNn/mSi@PSn /mMn/mSi@PU /mNnPmHngiPme /m6n \n/mJhn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn /mSn/m8n/mSi@PUe /mBn/mSi@PSn/mJn/mBn /mNn/mSi@PIi/m©n /mNn/mSi@PSi /mBhn/mSi@P9/mLn/:nPmn  \n/mNn/mN:Rn/mSi@PSn/mhn/mTn/mSi@PIi/m©n /mMn/mNn/m©n /m8.hnlr /mLn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSn/:nPmn /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /m9/mNn/mSi@PSn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSn \n/mJn/mSi@P9 /mMn/mSi@PU /mNnPmHngiPme /m6n/m©n /mTChn/mSi@P0/mRn /mSi@PI.M/mSn/m©n /mSi@PU /m:mmhn/m9 /mLn/m8n/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn /mSn/mSi@P0/mJhn/m6n/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mS/mNn/m8n/mReTh/mLn \n/mBn/mSi@PSn/mJn/mBn/mSi@P0 /mU/mSi@PI.M/mNn/mTn /mNn/mSi@PSi /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn, /mBn/mSi@PSn/mTn /mBn/m:n/mLn/mSi@PSi/mTn /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/mPn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn /m6n/mJn/mSi@PSn/mRn /mRncmSi@PUe/mPn/mSi@PSi/mSn /mJn/mSi@P9 /mRn/m©hn/mSi@PSi/mLn/mSi@P9 /m:n/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /mRn/m6n/mSi@PSe/mSPeRfnHn, /mSn/mSi@P9 /mTn /mNnPmHngiPme  /m6n/mSi@P9/mBn/mSi@P9 /m©n/mRn/mTn /mSi@PI/m©n/mNn/mSi@P9? \n/mBn/mN.hnlr /mNn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m6n/mJn/mSi@PSn/mRn-/mPn/mSi@PSn/mNn /mSn/mSi@PSn/m9 /mSn/m8n/mRn /m©n/mSi@PI.N/mRn /m©n/mSfn@Hnhn /mNn/mSi@PSi /m:n/mSi@P9/mBn/mSi@PSi /mTn /mNnPmHngiPme  /mSn/mNn/mTChn/mSi@PSn/mMn /m©n /mSi@P9 /m©n/mRn /mMn/mSi@PU/mNnPmHngiPme /m6n \n/mTn/mSi@PSn/m©n/mTn?”  \n/mRncmSi@PUe/mPn/mSi@PSi/mSn/m©n /mSi@PI/m6n/mSn/mSi@PSn/mBn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /mNn/mN:Rn/mSi@PSn/mhn/mTn/mSi@PIi /mSn/m©n/mPn/m©n /mSi@P9 /mLn/mSi@PIi/:nPmn /mS/m©hn/mNn  /m:hn/mSi@PI.N/mRn /mJn/mSi@P9 \n/m©hn/mNn/mReTh /mPn/mSi@PI/mTn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m©n/m6n/mSi@PSi /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PI.t/m©hn/mNn, /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /m8hn/mRn/m©n /m©hn/mNn/mReTh /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /mTCn/mSi@P0/m©n-/mNn/mSi@PSn/mLn /mNn/mSi@PSi \n/m©n/mRn/mSi@PSi /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PI.t/m©hn/mNn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mSn/mI! /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn/m©n /mPn/mRhn/mSi@PSi/m©n /m0/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn/mNn /m©n/mRn/mBn /mS/mSi@PI.M/mNhn, /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn \n/mPn/mSi@PSn/mI-/mPn/mSi@PSn/mI/m©n /m©hn/mNn/mReTh /m6n/m9/mTn /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mNn/mSi@P9 /mPn/mSi@PSn/mI-/mPn/mSi@PSn/mI/m©n /m0/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn/mNn/mSi@P0 /m©n/mRn/mBn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn \n/mBn/mJn/mLn/mSi@PIi-  \n“/m9/m©n /m6n/mJn/mSi@PSn/mRn /mTn /mNnPmHngiPme  /m©hn/mNn/mReTh /mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn?”  \n/mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /m©hn/mNn/mReTh /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mTChn/mMn/mSi@PSi/m©n /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSn/:nPmn /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /mU/mTChn/mLn/mSi@PSi/mNn  /mJn/mSi@P9 \n/mJn/mSi@PI/m6n/man/mSi@P9 /mMn/mSi@PSn/mTn/mSi@PhAsnlisR/mNn/mhn/mMn/mSi@PIi-/mSi@PI/mPn/mTn/mSi@PhAsnlisR/mPn/m©SRn (/mSn/mSn/mSi@PIi/mNn/m©n /mPn/mSi@PI/m6n/mLn /mPn/m©hn) /mNn/mRhn/mLn /mTn/m6n/mSi@PIi /mSi@PI/m:n/mNn \n/mBn/mJn/mSi@PSn/mRn/mSn /mNnPmHngiPme  /mMn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@P0 /mSi@PI/m:n/mNn/m©n /mSn/mBhn /m©hn/mNn/mReTh/m©n /m0/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn/mNn /m©n/mI/m9 /m:n/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /mNhn /mSi@P9 /mSi@PI.M/mLn/mSi/mNn , \n/mTn/m©hn/mNn  /m©hn/mNn/mReTh /m©n /mSi@P9 /mTn/m9 /m©n/mSfn@Hnhn /mLn/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mPn/mNn/mSi@PSn/mSn /mRncmSi@PUe/mPn/mSi@PSi/mSn /mPhn /mSi@PU /mTCn/mSi@PSn /m©n/mSfn@Hnhn /m:n/mSn/mMn/mSi@PIi /mMn/mSi@P9/mLn/mSi@PSn \n/m:n/mSi@P9/m©hn/mSi@PSi/mLn/mSi@P9 /m:n/mSi@P9/mNn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /mRn/mSi@PI/m6n/mSi/mNn /:nPmn /mTn/m©hn/mNn? /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /16  \n“/m©n/mThn/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /m©hn/mNn/mReTh /mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn?”  \n/mU/mTSn/mSi@PSn/mSi@PI/m6n/mTn /m6n/mSi@P0/mI/mTn /mNn/mN:Rn/mSi@PSn/mhn/mTn/mSi@PIi /mBn/mJn/mLn/mSi@PIi-  \n“/m:n/mSi@PU/m8n/mSi@PSn/mReTh-/mPn/mSi@PUe/mJn/mSi@PSn/m©n /mNn/mhn/mMn/mSi@PIi/m9 /mSi@PI/m:n/mNn/m©n /mMn/mSi@P9/mLn/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /m9/m©n /m6n/mJn/mSi@PSn/mRn /mU/mSi@PI/mTChn /m8n/mSi@P9/mLn/:nPmn”  \n/mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/mS/m©hn/mNn /mNhn/mSi@PI/mTChn /mPn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSi/mNn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mBn/mSi@PIi/mSn/mSi@P0 /mSi@PI/m:n/mNn/mSn /mNnPmHngiPme  /mUe/mPn/mRn/mSi@P9 /mS/mSi@PI.M/mNhn /mTn/m©hn/mNn  /m9/mTn/mSi@P9 \n/mS/m8n/mSi@PU/mRn/mhn/mSi@PSn/mRn /mIi /mSn/mBn /mSi@PI/m©n/m9 /m©n/mSi@PIi.t/mSi@PI/mNn /mLn/mSi@P9/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn? /mS/mNNhn/mSi@PSn /mIi /m©n/m6ncmSi@PUe /mJn/mSi@P9 /m©n/mSi@PIi.t /mSn/mBhn /m©n/mSi@PIi.t/mNn/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn?”  \n/mNn/mN:Rn/mSi@PSn/mhn/mTn/mSi@PIi-  \n“/mNn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn/mTCn/mSi@PSn /m©n/mSi@P0/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme, /mSn/mSi@PUe/mPn, /m:mn/m8n/mRn/mSi@PIi, /mSi@PI.M/mNhn/mTCTCn/mSi@PSn, /m©n /mSi@PUe /mRn, /m6n/mSi@PSn/mThn/mSi@PIi /mI/mTan/mSi@PSn/mSi@PI/m:n /mNn/mSi@P9 \n/m©n/mSi@PIi.t/mSi@PI/mNn /mLn/mSi@P9/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn/:nPmn”  \n/mMn/mNn/mSi@P9-/mMn/mNn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mSi@PI/m6n/mSn/mSi@PSn/mBn /mJn/mSi@P0/mSi@PI/m:mmhn /mS/mNnPmHngiPme/mTCn/m©n/mSi@PSn/mI/mRn  /mLn/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn , /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mS/mNn/mSi@P9/m©n/mSi@P0 \n/mPRn/mShNn /m9/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mU/mSi@PI/mTChn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mSn/mSi@P0/mJhn/m6n/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn-/m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@P9/m©hn   /mBn/mSi@PSn/mJn/mBn /mU/mSi@PI.M/mNn/mTn \n/mBn/mSi@PU/mJhn/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/m9/m©n /mTn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@P0/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n /m©n/mSi@PSn/mJn /mSn/mSi@PUe/mPn/mSi@P9/mSn /mNnPmHngiPme  /m6n/mSi@P0/mI /mNhn /mSi@PSi  /mTn/m6ncmSi@PUe/mMn/mSi@P9 /m9/m©n/mTCn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mMn/mSi@PSn/mNn/mLn/mSi@P0 \n/mJn/mSi@PSn /mSn/m©n /mSi@PSi /m9, /mSi /mJn/mSi@PU/m8n/mMn/mSi@P9 /mMn/mSi@PSn/mSi@PI/mTCn/m©n /m6n/mSi@PSn/mThn/mSi@PIi/m©n /m©n/mSi@P0/mNn /m©n/mSi@PSn/mJn /mNhn /mSi@PSi  /mSn /mSn/mBn /m©n /mSi@P9 /mTn/m9 \n/m8hn/mSi@PSi/mLn/m©n /m©n/mSi@PSn/mJn /mNn/mLn/mSi@PSi/m9 /mJn/mSi@P9 /mS/mNn/mSi@P9/mRn/mSi@P9 /mPn/mSi@PSn/mI/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn/mMn/mSi@P9 /mPhn /mSi@P9 /m©n /m:n/mSi@P9/mSi@PI.M/mLn/mSi?”  \n/mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn/mMn/mSi@P9 /mPhn /mSi@P9 /m©n/mBn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /mNn/mN:Rn/mSi@PSn/mhn/mTn/mSi@PIi /mU/mMn/mSi@PSi/m©n  /mBn/mJn/mLn/mSi@PIi-  \n“/mPn/mSi@PU/mRncmSi@PU/m©hn-/mPn/mSi@PSn/mTRn /mS/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mPn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSi/mNn /m©n /mhn/mSTn/mSi@PU/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@PU/mSn/mSi@PSi /mNhn /mSi@PSi !”  \n/mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /mBn/mSi@P9/mSn/mSi@PIi /mTn/mSi@PSn/mMn/mSn /m©n/mRn/mBn /mU/mSi@PI.M/mNn/mTn /mNn/mSi@PSi /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn \n/mMn/mNn/mSi@P9-/mMn/mNn /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn/m9 /mLn/m8n/mLn/mSi@PSn /mJn/mSi@P9 /m©n/mSi@PSn/mJn/mSi@P0 /mTn/mSi@P9/m6n/mSi@P9/mNn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mJn/mSi@P9 /mNhn/mSi@P0/m:mmhn/mBn /mBn/mSi@P9/mBn/m©n /mSi@PUe /mPhn/mSi@PIi.t \n/m6n/m9/mTn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mJn /mNnPmHngiPme  /mS/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mMn/mSi@PSe/m©n/mSi@PSn /mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mBn /m6n/mSi@P0/mI/mTn /mRn/m6n/mLn /mTn/m©hn/mNn  /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /m8n/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi \n/m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /mSn/mSn/mRn/mTn?  \n/mLn/m8n/mLn/mSi@P9 /m:n/mSi@P0/mSn/mRn /mPRn/mShNn /mMn/mNn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m8hn/mSi@P9/mRn /m©n/mSfn@Hnhn /mPn/m©n /mSi@PSi /m:mmhn  /mLn/mSi@P9/mLn/m©n /mSi@PSi /mNn /:nPmn /m8hn/mSi@P9/mRn /m©n/mSfn@Hnhn /mIi \n/mPn/m©n/m:mmhn/mLn/m©n /mSi@PSi /mNn  /mJn/mSi@P9 /m9/m©n /mPn/mSi@PI.N/mRn/mhn/mSi@PSn/mRn /m9/m©n /mPn/mSi@PU/mRncmSi@PU/m©hn-/mNn/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn /mTChn/mSi@PSn/mRhn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mTn/mSi@PSi/mBn/mSi@PIi/mNn \n/m:n/mSi@PUe /mRn/mSPeRfnHn/m8n/m©n /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn /mSi@PI/m©n/m9 /mNn/mSi@PI.M/mLn /mRn/m6n/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mJn/mSi@P9 /m:hn/mSi@PSn/mRn/mSi@PSn /mNn/mSi@PI.M/mLn /mRn/m6n/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn   \n \n \n17 //mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n/m0/m6n/mSi@P0 /mTn /mNnPmHngiPme  /mBn/mRn/m©hn/mSi@PSn /mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn/m©n /m:hn/mSi@PSn/mRn/mSi@PSn /mNn/mSi@PSi, /mSThn/mSi@PSn/man/mSi@PIi /m:hn/mSi@PSn/mRn/m©n /m:hn/mSi@PSn/mRn/mSi@PSn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mS/mSi@PI.M/mNhn! /mMn/mNn \n/mTChn/mMn/mSi@PSi/m©n  /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mTn/mSi@PIi/mNn/mSi@PUe /m8n/mSi@P0/mRn/mSi@P9 /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n, /mNn/mN:Rn/mSi@PSn/mhn/mTn/mSi@PIi /mSn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mTn/mSi@PIi/mNn/mSi@PUe /mTn/mSi@PIi/mNn /mSi@PI/m:n/mSn \n/mTn/m©n /mSi@PSi /mTn, /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mMn/mSi@PU /mNnPmHngiPme /m6n/m©n /mBn/mSi@P0/mLn /mSn/mBn/m6n/m©n /m6n/mRn/mSi@PSn/m9/mLn/:nPmn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn/m©n /mMn/mNn /mSe/mNn/mSi@PSn/mI/mTn \n/mJn/mSi@P9, /mJn/mSi@P9 /m©n/mSi@PSn/mJn /mSn/mSi@PSn/mLn/mTn/mNn/mSi@PIi /mNhn/mSi@PIi.M /mS/m:n/mSi@PSe/mSn /mNnPmHngiPme  /m6n/mSi@P0/mI/mTn /mSn/m9/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn /m0 /m©n/mSi@PSn/mJn \n/mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /m8n/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mRn/mSi@P0/mSi@PI/m©n /m:n/mSi@P9/mTn, /mIi /m©n /mSi@P9 /m6n/mSi@P9/mNn /mBhn/mSi@P9/mLn?  \n/mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi /mNn/mLn/mBn/mSi@PSi/m©n /m©n/mSi@PSn/mJn /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m9 /mRn/mSi@P0/mSi@PI/m©n /m:n/mSi@P9/mTn /mTn/m©hn/mNn  /mSn/m8n/mSi@PUe /mMn/mSi@PU/m6n/mSi@P9/mNnPmHngiPme /m8n/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi \n/mSn/mSn/mRn/mTn /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn? /mLn/m8n/mLn/mSi@P9 /mSn/m8n/mSi@PUe/mMn/mSi@P9 /mTChn/mSi@PSn/mRhn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/mPn/mRn /mNn/mJn/mSi@PSi/mRn  /mPn/m6ncmSi@PU /mNnPmHngiPme /mNn/mTn/mSi@P9 /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /mU/mTChn/mLn/mSi@PSi/mNn , \n/m©n/mSi@PSn/mSi@PI.t/mL6n/m9 /mBhn/mSi@PI.N/mRn /mSn/mMn/m9 /mS/mSi@PI.M/mNhn /mTn/mSi@PSi/mBn/mSi@PIi/mNn /m:n/mSi@P0/mSn/mRn /m©n/mSi@PSn/mJn/mMn/mSi@P9 /mSn/mMn/m9 /m8n/mMn/mSi@PSn/m9/mBn /mU/mSi@PI.M/mNn/mTn \n/mNn/mSi@PI/m6n/:nPmn /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /mBn/m6ncmSi@PU/mTn /mPn/mSi@PSi/m8hn /m©n/mSi@PSn/mJn/m©n /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn /m©n/mSi@PSn/mSi@PI.t/mL6n  /mSi@PI/m:n/mNn /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn/m©n /mMn/mSi@PU/m6n/mSi@P9/mNnPmHngiPme \n/mSn/mSi@PU/mNn/mBn /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P9 /m8.hnlr /mLn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /m6n/m9/mTn /mJn/mSi@P9 /m©n/m6n/mTn /mPn/mRhn/mSi@PSi/m©n /m©hn/mNn/mReTh /mSi@PI/mPn/mTn/mSi@PSn/mJn/mSi@PIi /mNn/mSi@PSi /mJn/mSi@PU/mMn/mSi@PSn \n/mSn/m©n/mLn/mSi@PSn /mTn /mNnPmHngiPme /m9 /mSn/m8n/mSi@PUe /mBn/mRhn/mSi@PSi/mMn/mSi@P9 /mBn/mSi@PSn/m:hn/mSi@PSn /mBhn/mSi@P9/mLn/:nPmn /m0/mNn/mSi@PSn /mJn/mSi@P9/m©n/mRn /mSi@PI/mPn/mTn/mSi@PSn /mSn/mMn/mSi@PSi/mSn /mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@P9 \n/mMn/mSi@PI.N/mRn /mJn/mSi@PSn/mI /mNhn/mSi@PI.M/mThn/mNn, /m0 /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /mPn/mSi@PI/mRhn /mPn/mSi@PSe/mTn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /mTn /mNnPmHngiPme  /mNn/mSi@PI/m6n/man/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn \n/mSi@PI.M/mJn/mBn/mTChn /mBn/mSi@PSn/mSi@PI.t/mN6n  /mPn/mRhn/mSi@PI/mNn/m6n/mSi@PSn/mRn /mTn /mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PI/mRhn/man/mSi@P9 /mLn/mSi@PSi/mTn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /m©hn/mSi@PSn/m9/mRn /mJn/mSi@P9 /m6n/mSi@PSe/mU, /mJn/mSi@PSi/mTChn/mSi@PSn/mMn \n/m9/m6n/mSi@P9/mNn /mPn/mSi@PI.N/mRn/mSi@PI.t/mSThn /mSi@PI/mTn /mBn/mNn/mSi@PSi/m9 /mTn/mSi@PSi/mTChn/mSi@PSn/mMn/m©n /mPRn/mShNn /mIi /mBhn/mSi@P9/mLn/:nPmn /mSi/mTChn/mSi@PSn/mMn /mTn /mNnPmHngiPme  /mSn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSi /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn \n/mS/mPn/mNn /mMn/mNn/m©n /mS/mSi@PI.M/mBhn/mLn/mSi@PSn/mSRn/mSi@PSn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mJn/mSi@P9 /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mSNn/mSi@PSn/mTn/m©n /mBn/mNn/mSi@PSn /m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn \n/mTChn/mSi@PSn/mRhn /m©n/mRn/mSi@PIi/:nPmn /mSn/m8hn/mNn /mBn/mSi@P0/mNn/mMn/mSi@P9 /m6n/mRn/mSi@PSn/m9/mLn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mMn/mSi@PSn/mI/m©n /mMn/mSi@PU /mNnPmHngiPme /m6n /m:n/mSi@P9/m©hn   /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n /mBn/mSi@PSn/mJn/mLn-  \n“/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PUe/mJn/mSi@PIi, /mSn/mI /mJn/mSi@P9/mTn/mSi@P9 /m©hn/mNn/mReTh/m©n /mPn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSi/mNn  /mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn, /m0/m6n/mSi@P9/mNn /m©hn/mNn/mReTh/m©n \n/mPn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSi/mNn  /mPn/mSi@PUe/mhn/mReTh/mJn /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /mBn/mNn/mSi@PSe/mLn/mSi@PSi/mNn  /mJn/mSi@P9 /mPn/mSi@PI.N/mRn/mhn/mSi@PSn/mRn-/mLn/mSi@P0/m©n /mTn /mSPeRfnHn /m8n /m6n/mSi@P0/mI/mTn /mRn/m6n/mSi@PSi/m9/:nPmn”  \n/m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mPRn/mShNn/m©n /m8n /mSPeRfnHn /mBhn/mSi@PIi/mRn/mTn/mSi@PSn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn/m©n /mMn/mNn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m0/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /m8hn/m©n /mSi@P9 /mLn \n/m:n/mSi@P9/mLn/m©n /mSi@PSi /mNn  /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /m8hn/mSi@PSn/mRn/m©n /mMn/m6n/mSi@PSn/mRn/mPn/mRn /mSn /mNnPmHngiPme  /mBn/m6n/mSi@PSi/mTn /mBn/mSi@PIi/mNn /m:hn/mSi@PSn/mRn/mMn/mSi@P9 /m:hn/m©n /mSi@P9 /mLn /m:n/mI \n/mNhn/mI/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mS/mPn/mNn /m8n/mSi@PU/mRncmSi@PU/mTn/mRn /mBhn/mSi@PSn/mRn /m:n/mSi@P9/m©hn   /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/mBn/mSi@PSe/mSn, /mTn/mSi@P0/m6n/mRn /mPRn/mShNn /m0/m6n/mSi@P9/mNn /mNhn/m6n /mJn/mSi@P9/m6n/mSi@P9/mNn /mMn/mNn/mSi@PU/m©hn /mSn /mMn/mNn/mSi@PU/m©hn/m©n /mNhn/mSi@PSn/mPn/mLn \n/m©n/mSi@PSn/m8n/mTn/m©n /mSi@PI.M/mNn/mTRn /m6ncmSi@PU/mS/:nPmn /mS/m:n/mSi@PSe/mSn /mNnPmHngiPme  /mRn/m6n/mLn /mJn/mSi@P9 /mSn/mJn/mSi@PU/m©n /mShRn/mMn/m©n /mPhn/mLn /mSn/mJn/mSi@PU/m©n \n/mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P9 /mPhn/mSi@PI.M/mLn/mTn /m©n /mSi@P9 /mLn/m©n/:nPmn /mTn /mNnPmHngiPme /m9 /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mBn /mNnPmHngiPme /mNn/mSi@PSn /m©n/mSfn@Hnhn /m©n/mSi@PSn/mSi@PI.t/mL6n  /mLn/mSi@P9/mLn /mRn/mSi@PSn/m©hn/mBn \n/mS/mNn/mSi@PU/mSi@PI.M/mNn/mTn /mBhn/mSi@P9/mLn, /m9/m6n/mSi@P9/mNn/mTChn/mSi@PSn/mMn /mPn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSi/mNn -/mSi@PI/mTn/m6n/mSi@PSn/mRn /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /m6n/m9/mTn? /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn.../:nPmn”  \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /18  \n/mSi@PI/mhn/mSi@PI.t/mS.hnlr /mMn /mTn /m6n/mSi@P0/mI/mTn /mSi@PI/mPn/mTn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@P9/m©hn   /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n /mBn/mSi@PSn/mJn/mLn-  \n“/mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m©n/mSi@PIi.t?”  \n/m9/m©n /mSi@PI/m:n/mSn /m©n/mSi@PSn/mJn /m:n/mSi@P0/mSn/mRn /mSi@PI/m:n/mSn /mSn/mRn/mSi@PSn/mMn /m©n /mSi@PU /mSn/mSi@PIiReTh/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 \n/mTChn/m©n /mSi@PU /mSn /mJn/mSi@PSn/mI/mTn /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mTChn/m©n /mSi@PU /mSn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSn/:nPmn /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn/m©n /mSi@PI.M/mJn/mJNMn/mSi@PSn/mSn/mSi@PSn /mBhn/mRn/mLn \n/mPRn/mShNn /mS.hnlr /mhn/mSi@PSn/mTn/mSi@PIi /mNn/m©SRn/mTRn/m©n /mS/mMn/mSi@PhAsnlisR/mTn /mBn/mSi@PUe/mNn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn, /mJn/mI/mSn /mNnPmHngiPme  /m9/m©n /mSi@PI/m:n/mSn /mMn/mSi@P0/mTn/mSi@PIi \n/mBn/mNn/mSi@PSi/mTn /mTn /mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@P0/mSn/mRn /mSi@PI/m:n/mSn /mSi@PI/mBn/mSRn /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /mBn/mNn/mSi@PSi/mTn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /m0/mNn/mSi@PSn /m©n /mSi@P9 /m©n/mRn/mSi@P0 /mPRn/mShNn/m©n /mU/mTTn/mRn \n/mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mBn /mJn/mSi@P9 /mSn /mSPeRfnHn /mTn/mSi@P0/m©hn /m6n/mSi@P0/mI /mNhn /mSi@PSi  /m0 /mhn/m9/m6n /mU/mTTn/mRn /mLn/m:n/mLn/mSi@PSn/mSn /mNnPmHngiPme  /m©n/mMn /m6n/mSi@P0/mI /mNhn /mSi@PSi , /mTn /mNnPmHngiPme /m9 \n/m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/mBn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mJn/mRncmSi@PUe/mRn/mSi@PIi /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PSi/mThn  /mTn /mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@P0/mSn/mRn /mSi@PI/m:n/mSn /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /m9/m©n \n/mSn/mSi@PIi/mRhn/mSi@PIi /mTCn/mPn/mSi@PSi/m©n /m©n/mSi@PSn/mJn /m:n/mSi@P9/m©hn/mSi@PSi/mThn /:nPmn /m:n/mSi@PU/mNn/mSi@PUe/mMn/mSi@P9 /mSn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@P0/mNn/mSi@P0 /mNhn/mSi@P0/m:mmhn/mBn/mSi@PSi/mBn/mLn/mSi@PSn /mNn/mSi@PI/m6n/:nPmn /m©n/mSi@PSn/mRn/mNPn, /mJn /mNnPmHngiPme  \n/mSn/mMn/mSi@PSi/mPn/mRn /mPn/mSi@PSn/mI/m©n /m0/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn/mNn /mNn/mSi@PSi /m6n/m9/mTn, /mPhn/mSi@PSn/mRn/mMn /mNn/mSi@PSi /mBhn/mRn/mSi@PSn/m9/mTn /mTn /mNnPmHngiPme  /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/mTn? \n/mTn/m6ncmSi@PUe/mMn/mSi@P9 /mS/mPn/mNn/mSi@PSn /m6n/mSi@PSn/mThn/mMn/mSi@P9 /mPn/mSi@PSn/mI /m©n/mMn /mS/mSi@PI.M/mNhn /m©n/mSi@P0/mNn/mSi@P0 /mB.hnlr /man/mSi@PSe/mSPeRfnHn/mTn /m©n/mRn/m9 /mPn/m:mmhn/mTn/:nPmn /mS/mNn/m©n/mSi@PSn \n/m6n/mSi@PSn/mThn/m©n /m©n/mSi@PSn/mJn/m©n /mTChn/mSi@P9/m©n/mSi@PSn/mNn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P9/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/mSi@P0 /mTn /mNnPmHngiPme  /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /mBn/mSi@PSi/mSn/mSi@PSi/mBn/mLn/mSi@PSn /mSi@PI/mhn/m:an/mSi@PSn/mThn/mSi@PIiReTh \n/mNhn/mSi@PIi.M, /mS/m©hn/mNn  /mJn/mSi@P9/mTn/mSi@P9 /m0/m©n/mRn/mSi@PSn /mBn/mRn/mSi@PSn/mhn/mRn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mBhn/mRn/mLn /mJn/mSi@P9/mTn/mSi@PSi, /mTn/mSi@P9/mTn/mSi@P9 /mNn/mSi@P9 /mPn/mRn/mSi@PIi/m©SRn/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /mS/mSn/mSi@PSn/mNn \n/m6n/mSi@P9/mTn/mI/:nPmn /mTn/mSi@PSn/mLn-/mMn/mSi@P9/mLn /mBn/mSi@PSi/mSn/mBn/mSi@PSi/mTn /mRn/mSi@PI/mhn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/mBn/mSi@PSe/mSn, /mSi@PI/m©n/mSn/mSi@PSn/mNn/mSi@PIi /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /mSi@PI/m©n/mSn/mSi@PSn/mNn/mSn /mNnPmHngiPme  /mLn/mSfn@Hnhn /m©n/mSfn@Hnhn /m©n/mSi@PSn/mJn /m©n /mSi@P9 /mSi@PI/mNn/m6n/mSi@PSn/mRn \n/m:hn/mSi@PI.N/mRn /mS/m8n/m6n/mNn/mMn/mSi@P9 /m:hn/mSi@PSn/mNn /m8hn/mRn /mS/mNn/mSi@PSi/m9/:nPmn /mNn/mSi@PSn/m6n/mSi@P9 /m©hn/mSi@P9/mTn/m©n /mU/mPn/mJn/mSi@PSn /m6n/mSi@P0/mI /mSn/mSi@PI/m©n /mBn/mSi@P0/mI/mNn \n/mSn/mSi@PI/m©n /mSn/mRn/mSi@P0-/mSn/mRn/mSi@P0 /mU/mPn/m9, /mJn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn-/mJn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn /mS/m8n/m6n/mNn/m©n /mPn/mNhn/mSi@PSn/mI/mTn   /mSn/mMn/m9 /mSn/m8n/mSi@PUe \n/mBn/mRhn/mSi@PSi/m9 /mTn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn-/mTn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn /m©hn/mNn/mReTh /m6n/mSi@P0/mI/mTn /mJn/mSi@PSn/mI /mNhn/mI/:nPmn /m8hn/mTCn/mBn/mSi@PIi /m6n/mSi@P0/mI /mNhn/mI/:nPmn /mBhn/m:n/mBn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn/mMn/mSi@P9 /mJn/mSi@P9 \n/mBhn/m:n/mI-/m:hn/mSi@PSn/mNn /mSn/mSi@PI/m©n /mMn/mRncmSi@PUe/mSn /m6n/mSi@P0/mI /mNhn /mSi@PSi  /m0/m©n/mRn/mSi@PSn /mPn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSi/mNn -/mSi@PI/mTn/m6n/mSi@PSn/mRn/mMn/mSi@P9 /mS/mShn/mSi@PU/m::hn /mMn/mSi@PSn/mNn/mLn \n/mJn/mSi@PSn/mI /mNhn /mSi@PSi ! /m:n/mSi@P0/mSn/mRn /mSi@PI/m:n/mSn /mSn/mSn/mSi@PIi/mNn/m©n /mPn/mNn/mRn/m6n /mSi@PI/m:n/mNn /m©hn/m9/mNn-/mPn/mSi@PIi/mS/mSi@PI/mNn /m6n/mSi@P0/mI /mNhn /mSi@PSi  /mSn \n/mSi/m8n/mLn/mSi@PSn /mPn/mNn/mRn/m6n /mSi@PI/m:n/mNn /m:n/mSi@PU/m8n/mSi@PSn/mReTh/mPn/mSi@PUe/mJn/mSi@PSn/mSn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@P0/mJn/m8n/mRn/mSi@PSn /m:hn/mSi@PI.N/mRn /m6n/mSi@P0/mI /mNhn/mI/:nPmn /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn \n/m©n/mSi@P0/mJn/m8n/mRn/mSi@PSn /mPRn/mSi@PSn/mTn /mJn/mSi@P9 /m©n/mSi@PSn/mSi@PI/mTn/m©n /mNn/mRhn/mSi@PSi/m9, /m0/m©n/mRn/mSi@PSn /m:hn/mMn/mReTh/mMn/mSi@PSn/mSn /mMn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn /mS/mNn/mSi@P9/m©n/mSi@P0 /mTn/mSi@PIi/mThn/mReTh-\n/mhRn/mTn /mSn /mPn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSi/mNn -/mSi@PI/mTn/m6n/mSi@PSn/mRn /m6n/mSi@P0/mI /mNhn/mI/:nPmn /m9/m6n/mSi@P9/mNn /mSi@PI.t/mSThn /mSi@PI/mTn/mMn/mSi@P9 /m©n/mSi@PIi.t /m©n/m9/mLn /mJn/mSi@PSn/m9/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn \n/mS/m©hn/mNn  /mBn/mSi@P9/mSn/mSi@PIi /m©n/m6n/mSi@PSi/m©n /mSn/mMn/m9 /mNn/mSi@PSi /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /m©n /mSi@P9 /m©n/mRn/mSi@P0 /m6n/mSi@PSn/mThn/mSi@P9 /mBn/mNNhn/mSi@PSn /mBn/mSi@P9/mNn /mPn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@P9 /mTn/mSi@P0/m6n/mRn \n/m©n/mSi@PSn/mJn /mSn/m8n/mSi@PUe /mBn/mRhn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/mBn/m6n /mPn/mNhn/mSi@PSn/mI/mTn   /m©n/mSi@PI/m6n/man/mSi@P0 /mSi@PI/mNn/mNn/mSi@P9/mNn/mSn /mNnPmHngiPme  /mSn/m8n/mSi@PUe/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /m©n/m6n/mBn/m6n/:nPmn”  \n \n \n \n19 //mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n/mPn/mSi@PI/mTn/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn/mTn/mSi@P9 /mNn/mN:Rn/mSi@PSn/mhn/mTn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mJn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn /m©n/mSi@P0/mJn/m8n/mRn/mSi@PSn/m©n /mPn/mSi@PU/mNn/mSi@P0/mNn/mSi@PSn/mNn /mSn \n/m:n/mSi@PIi/mPn/m©n/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mSi@PI/m:n/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi/m©n /mJ.hnlr /man/mSi@P0/mSi@PI/mTn /mJn/mSi@PI/m8n /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn \n  \n /mSi@PI/mTn/mSi@PI.M/mThn : 22 /mSi@PI/m:n/mSn/mM.hnlr /mBn/mRn 2013, /mShn/mB:n /mSn /mSPeRfnHn /m©han/mSi@PSn : 2412  \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /20  \n \n \n/mNn/mSi@P0/mRncmSi@PUe/m©©n/mSi@PSn /mJhn/m8n/m:mmhn/mSi@PSn \n/mSn/mNn/mSi@P9 /mSi@PI/m:n/mNn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mSi@PI.M/mBhn/mNn/mSn/mSi@PU/mRn/m©n/mSi@PSn /mNn/mSi@PSn/m6n /mPn/mSi@PIi/mSi/mLn/mSi@P9 /mSi@PI.M/mShn/mhn/mShn /mSPeRfnHn /m©n/mRn, /mSi@PI/m©n/mSn/mSi@PU/mNn/m:n/mSi@P9/mhn, \n/mSi@PI.M/mSn/mSPeRfnHn/m6n/mSi@P9/mShhn/mRn, /mRn/mSi@PSn/m:hn/mSi@PSn/m©n/mSi@PSn/mNTn /mSn /mMn/mNn/mSi@P0/m6n/mRn /m9/m©©n /mSi@P9 /mBn/mSi@P9/mRn /mNn/mSi@PSn/m6n/m©n /m:n/mSi@P0/m©n/mSi@PSn/mNn/mPn/mRn /mPn/m6ncmSi@PU /mNnPmHngiPme /mNn/mLn/mSi@PSn/:nPmn \n/mPn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn/mSi@P0/m©n /mJn/mSi@P9/m6n/mNn/mSi@P9 /mSi@PI.M/mMn/mLn/mSi@PSn/mNn /mNn/mSi@PSn/m6n /m:n/mSi@P0/m©n/mSi@PSn/mNn/m©n /mTn/mSi@P9/m6n/mNn/mSi@P9 /mSi@PI.M/mMn/mLn/mSi@PSn/mNn /mBn/mSi@PSn/mTn-/mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn/m©n /mSn \n/mTn/mSi@P9/m6n/mNn/mSi@P9 /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /m©n/mSi@PSn/mJn/mSi@P0/m©n/:nPmn /m0/mNn/mSi@PSn /mPn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn/mSi@P0 /mPn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn /mTCn/mSi@P0/mLn/m©n, /mPn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn /mJn/mSi@PSn/mSi@PI/mTn/m©n /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn \n/mNn/mSi@PSn/m6n/m©n /m:n/mSi@P0/m©n/mSi@PSn/mNn/m©n /m9/m©©n /mSi@P9  /mSi@PI/mNn/mS/mMn /mBn/mNn/mSi@PSe/mNn/mSi@P9 /mJn/mSi@P9 /mS/mPn/mNn/mSi@P9-/mS/mPn/mNn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSn/m6n/m©n /m©hn/mRn/mNn/mSi@P9 \n/mS/mPn/mNn/mSi@P0 /mPn/mSi@PIi/mBn /mSn /mSn/mMn/mSi@PSn/mJn/mSi@P0/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mSi@PI/mPn/mSn/m9/mBn/:nPmn /mBhn/mSi@P0/mJn /m6n/mSi@P9/mTn/mI/:nPmn /mSi@PI/m6n/mSn/mSi@PSn/mBn/mSi@P0 /mSn/mSi@P0/mJhn/mRn/mSi@PSn/m9/mLn/mSi@P9, \n/mPn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn/mSi@P0 /m8n/mSi@P0/mRn/mSi@P9 /mNhn/m6n-/mNhn/m6n /mSi@PI/m:n/mNn/m©n /mBhn/mSi@P0/mJn/m©n /m©hn/mNn/mSi@PSn/mReTh/m©n /mSi@PI/m6n/mSSn/mSi@PSn /mTn/mSi@PIi/mSn /mSi@PI/m8n/mLn/mSi@PSn/mSn /mNn/mSi@PSn/m6n/m©n \n/m:n/mSi@PSn/mMn /m9/m©©n /mSi@P9 /mTChn/mSi@PSn/mMn /mJn/mMn/mSi@PSn /m©n/mRn/mSi@PSi/mTn /mRn/m6n/mSi@PSi/mThn /:nPmn /mJn/mI/mSn /mNnPmHngiPme  /mTn/mSi@PIi/mSn/mSi@P0 /mSi@PI/m8n/mLn/mSi@PSn/mSn/m©n /m:n/mSi@PSn/mMn/mMn/mSi@P9 /mS/mPn/mNn/mSi@P0 \n/mTn/mSi@PIi/mSn/mSi@P0 /mSi@PI/m:n/mNn /mPn/mSi@PIi/mBn/mSi@PSi/mTn /mSn /mNn/mSi@PSn/mRncmSi@PUe /mSn /mSPeRfnHn /mSi@PI/m8n/man/mSi@P0/mSPeRfnHn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PIi/mS/mBn/mSi@PSi/mTn/:nPmn /mSi /mBn/mSi@PIi/mNn/mMn/mSi@P9 /m9/m©n/mTCn/mSi@PSn /mShn /mSPeRfnHn /m©n/mSi@PSn \n/mNn/mSi@PSi /m©n/mRn/mBn /mJn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9  /m©n/mSi@PI/m6n/man/mSi@PSn /mPn/mSi@PIi/mSe/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mBn/mSi@P0/m6n/mSi@PIi-/m©hn/mTn/mSi@PSn/mBn/mLn/mSi@PSn /m:n/mSi@P0/m©n/mSi@PSn/mNn/m:n/mSi@PSn/mRn /mPn/mSi@PSn/mSi@PI/m6n \n/mLn/m8n/mSi@PSn /m©n/mSfn@Hnhn /mNn/mSi@PSn/mMn /mBn/mJn/mSi@PSi/mTn /mJn/mSi@P9 /mSn/mI /mPhn/mLLn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n /mBhn/mSi@P0/mJn /mSi@PI.M/mNhn/mSi/mNn /:nPmn  \n/m0/mNn/mSi@PSn /mNn/mSi@PSn/m6n/m©n /m:n/mSi@P0/m©n/mSi@PSn/mNn /mBn/mJn/mSi@PSn/mRn/m©n /mNn/mSi@PSi /m8n/mSi@PSn/mMn/m©n /mNn/mSi@PSe/m©n /mPn/mRn/m6n/m©n/:nPmn /mBn/mJn/mSi@PSn/mRn/m©n \n/m:n/mSi@P0/m©n/mSi@PSn/mNn/mMn/mSi@P9 /mSi@PI.M/mSn/mSi@PI.N/mRn/mPhn /m©n/mSi@PSn/mRn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mRn/m©n /m8n/mPn-/mSn/mPPn /mNn/mLn/mSi@PSi/mTn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m8n/mSi@PSn/mMn/m©n /mNn/mSi@PSe/m©n \n/mS/mNTn/mRn/mSi@PSn/mReTh/mSR.hnlr /mTCn/mRn)nH/mSi@PIi/man /m6n/mSi@P0/mI/mTn/:nPmn /mJn/mSi@PSi/mTChn/mSi@PSn/mMn /mSn/mSn/mSi@PSi/man/mSi@P0 /mRn/mSPeRfnHn/m8n/m©n /m8n/mPn /mNn/mLn/mSi@PSi/mTn/:nPmn /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P0 /mNn/mSi@PIi/mLn/mMn/m©n \n/mNn/mSi@PSe/m©hn/m:mmhn/mSi@PIi /mTn /mNnPmHngiPme  /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@PSe /mTn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi-/m:n/mSi@PSn/mRncmSi@PUe/m©n, /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P0 /m©hn/mSi@P9/mTn/mSi@PIi-/mPn/mThn/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi/m©n /mTn /mNnPmHngiPme  /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P0 /mShn/mSi@PSn/mSTRn-\n/mPn/mSi@PU/mRn/mSi@PSn/mNPn/m©n/:nPmn /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P0 /mPn/mSi@PSn/mSi@PI.M/mLn/mReTh/man/mSi@PSn/mMn/mSi@P9/mNTCn /mTn /mNnPmHngiPme  /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P0 /man/mSi@PU/mSi@PI/mNn/mhn/mRn/mSi@PI.M/mSn/mTCn/mSi@PIi/m©n/:nPmn  \n/mTn/mSi@PIi/mNn /mSi@PI/m:n/mNn/mSn /mNnPmHngiPme  /m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mSi@PI/mTn/man/mSi@PSn /m:n/mSi@PU/mNn/mSi@PUe /mPn/mRn/mSi@PSn/mNn/mSi@PIi /mSn/mSi@PSe/mSPeRfnHn/mSn/mSi@P9 /m8n/mSi@PSn/mMn /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@PSn /mBn/mSi@P9/mRn /mBhn/mSi@PSe/m:mmhn/mSi@PIi /m:n/mSfn@Hnhn   \n \n \n21 //mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n/m:n/mSi@P9/mLn/m©n/:nPmn /mBhn/mSi@PSe/m:mmhn/mSi@PIi/m©n /m:n/mI/m©n /m©n/mSi@PSn/mRn/mNPn /mRn/m6n/mSi@PSi /mJn/mSi@P9 /mShn/mSi@PU/mRncmSi@PUe/m6n/mSi@P9/m©n /mJn/mSi@P9/mTChn/mSi@PU/mSn /mLn/m8n/mNn/mMn/mSi@P9 /m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mSi@PI/mTn/man/mSi@PSn \n/m©n/mBn/mSi@PU/mTn/mRn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mMn/mSi@P9/mLn/mSi@PSn/mSn /mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PI/mTCn/man/mSi@PSn /m©n/mSfn@Hnhn /mSi@PI/mBn/mSn/m6n /m©n/mSfn@Hnhn /mLn/mSi@P9/mLn/m©n/:nPmn /m©n /mSi@PU /mMn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn /m©n/mNan/mSi@PSn \n/m©n/mBn/mSi@PU/mTn/mRn/mSi@PIi /mNn/mSi@PSi /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /mSn/m©n/mLn/mSi@PIi /mJn/mSi@P9 /m:n/mSi@P0/mTn/mSi@PIi /mBn/mRn /m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mTn/mSi@PIi /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mJn/m©hn/mNn  /m©n/mBn/mSi@PU/mTn/mRn/mSi@PIi \n/mSn/mSi@PSn/mSn/mSi@PU/mRn /mSn/m9/mLn /mTn /mNnPmHngiPme  /mSn/mSi@PSn/mSn/mSi@PU/m©n /mJn/m8n/m6n /mSn/mSi@PSe/mTn/mSi@PIi/mNn/m©n /m8n/mSi@PSn/mRn/mJn/mNn/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /mPhn /mNnPmHngiPme /mSi@PI.M/mSn /m8n/mSi@P9/mLn/:nPmn /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn \n/mPn/m:mmhn/mBn/mSi@PSn /mNn/mhn-/mPn/mSi@PU/mRn/mSi@PSn/mNn /m©hn/mSi@P0/mPn /mNn/mSi@PSi /mNn/mSi@PIi/mSi@PI.t/mN6n  /mNn/m6n/mRn/mSi@P9/mMn/mSi@P9 /mLn/mSi@P0/mBhn/mSi@PSn /mJn/mSi@PSn/mI/m9 /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn/:nPmn \n/mSn/mSi@PSe/mTn/mSi@PIi/mNn/m©n /m8n/mSi@PSn/mRn/mJn/mNn/mSi@PIi /m©n/mBn/mSi@PU/mTn/mRn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PI.M/mSn/mNn /mSi /m:n/mSi@PU/mSn/mRn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSi /m6n/mSi@P0/mI /mJn/mSi@P9 /mJn/m©hn/mNn  /m9/m©n /mSi@P9  \n/m8hn/mRn/mBn/mLn/mSi@PSn/m©n /m:n/mSi@PU/mNn/mSi@PUe /m8hn/mRn/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi /mSi@PI.M/mNhn/mSi /mTn/m©hn/mNn  /m0/m©n/mRn /m6ncmSi@PU/m©n /mSi@PU /mMn /mSi@PI/m©n/m9 /mMn/mSi@PSn/mNn/mBn/mSi@PSi/:nPmn /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn \n/m0/m©n/mRn /m8hn/mRn /mSi@PI.M/mNhn/mSi /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mNn/mSi@P9 /m6n/mMn/mRn/mSi@P0 /mNhn/mSi@PIi.M /mSn /mJn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn /mNn/mSi@PIi/m©n /m:n/mSi@PU/mSn/mRn/mSi@P9 /m6n/mMn/mRn/mSi@PSn/mSn /mNnPmHngiPme  \n/m©n/mSi@PSn/mJn /m©n/mRn/mSi@PSn /mSi@PI.M/mLn/mS/m9 /mTn/m©hn/mNn  /mS/mPn/mNn/mSi@PSn /m©n/mSi@PIi.t /mRn/m6n/mTn/:nPmn  \n/m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mSi@PI/mTn/man/mSi@PSn /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /mPn/mSTn /mRn/m6n/m9/:nPmn /m6n/mSi@P0/mI /mJn/mSi@P9 /m©n/m6ncmSi@PU/mNn/mSi@PSn /mSn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mPn/mSi@P0 /mMn/mSi@PI.N/mRn /mJn/mSi@PSn/m9 /mSn \n/mLn/mSi@PSn/mSi@PI/mTChn/man/mSi@P0 /mNn/mSi@P9 /mTCn/mSi@PU/mTCn/m9/:nPmn /mJhn/m8n/m:mmhn/mSi@P0 /mPhn/mSi@PI.N/mRn/mNhn/mSi@PSn /mJn/mSi@PSn/m9 /mSn /m:n/mSi@PU/mNn/mSi@PUe /m8hn/mRn/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi/mSn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI.M/mMn/mLn/mSi@PSn/mNn/mSi@P0 /mRn/mSi@PI/m6n \n/mJn/mSi@PSn/m9/:nPmn /mMn/mNn/mSi@P9-/mMn/mNn /mSn/mSi@P0/mNn/m9 /mJn/mSi@P9 /mBn/mSi@PSn/mPn-/mMn/mSi@PSn/mI/m©n /mSi@PI/mBn/mSn/m6n /m©n /mSi@P9 /mLn/m6n/mSi@PSn /mPn/mSi@PI/m6n/mLn/mSi@PU/m©n/mSi@PSn \n/m8hn/mRn/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi /mNhn/mSi@PIi.M, /mJn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@P0/mNn/mSi@P0 /mTn/mRn/m6n/m©n /m:n/mSi@PU/m©hn /m6n/mSi@P9/mTn/mSi@PSi /mSn /mhn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi /m©n/mLn/mPn/mTn /mTn /mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PI/m:mmhn \n/mJn/mSi@PSn/m9/mTn/:nPmn /m6n/mSi@P0-/mNn-/m6n/mSi@P0 /m6n/mSi@PSn/mThn/mSi@P9-/mPn/m9/mRn /mLn/mSi@PU/mL6n /mBhn/mSfn@Hnhn /mJn/mSi@PSn/m9 /mTn/m©hn/mNn  /m©n/mSi@PIi.t /m:n/mSi@P0/mSn/mRn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m:hn/mSi@P0/mI-\n/m:hn/mSi@P0/mI /mNn/mSi@PSn/mTCn/mBn/:nPmn /mTn /mNnPmHngiPme /m9 /mSi@PI/mBn/mSn/m6n/mSi@PIi /m8hn/mRn/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi/m©n /m:mn/mRn /m6n/mSi@P0/mI /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m:n/mSi@P0/mSn/mRn/mSn /mNnPmHngiPme  /mSi /m:n/mSi@PU/mSn/mRn/mSi@P9 \n/m:mn/mRn/mSi@PSn/mI/mTn /mRn/m6n/m9 /mJn/mSi@P9, /m8hn/mTCn/m©n /mSi@PSi /mTn/mSi@PIi/m©n/mSi@PSn/mLn /m8hn/mRn/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi /mLn/m8n /mBn/mSi@PSn/mSi@PI.M/mJn /m8n/mSi@P9/mLn /mRn/m6n/m9 /mJn/mSi@P9 \n/mSi@PI/mBn/mSn/m6n-/mSi@PI/mTn/mSn/m6n /mNn/mSi@PSi /mBhn/mSi@P9/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mRn/mS.hnlr /mTn/mSi@P9-/mRn/mS.hnlr /mTn/mSi@P9 /m©n/mBn/mSi@PU/mTn/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@P0 /mBhn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mJn /mLn/m8n/mSi@PSn /mNn/mSi@P9/mNn/mSi@P9 \n/mRn/m6n/m9 /mJn/mSi@P9 /mS/mNnPmHngiPme/m8n/mNn/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /m9/m©n/mTCn/mSi@PSn /mSTRn/mSi@PIi/m8n/mNPn /mNhn/mI/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mIi /mBhn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mJn /mNn/mSi@PSi /mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mBn /mSn/m©n/mLn /mJn/mSi@P9 \n/mSn/mSi@PSn/mSn/mSi@PU /m6n/m9/mTn /mSn/mSi@PI/m©n /mSn/mSi@PSe/mTn/mSi@PIi/mNn/:nPmn  \n/m8n/mSi@PSn/mMn/m©n /mLn/mSi@P0/m©n /m:n/mSi@PU/mNn/mSi@PUe/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn/mSi@P0 /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /mSi@PI.M/mLn/mS/m9 /mSn /mS/mNn/mTChn/mSi@PSn/mI/man/mSi@P0 /mSi@PI/m:n/mS/m9/:nPmn \n/mS/mNn/mTChn/mBn/mSi@PSi/m©n /m©n/mSi@PSn/mRn/mNPn /mRn/m6n/mSi@PSi /mJn/mSi@P9 /mSn/mBhn /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PSi/mTn /mJn/mSi@P9 /mSn /mNnPmHngiPme /m9-/mBn/m6ncmSi@PU/m©n /mJhn/m8n/m:mmhn/mSi@PSn /mSi@PI/m©n/m9 /m6n/mSi@P0/mI \n/mNhn/mI/:nPmn /m0/mNn/mSi@PSn /m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mSi@PI/mTn/man/mSi@P0 /mSn /m©n/mBn/mSi@PU/mTn/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@P0/mMn/mSi@P9 /mSn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /mPn/mSi@PSn/mNhn /mSi@PUe  /m6n/mTCn/mSi@PSi/mLn/mSi@P9 /mTn/mSi@PSi/man/mSi@PSn/mRn/mSi@P0 \n/mNn/mSi@PI/m6n/:nPmn /mMn/mRn/m:n/mSi@P9 /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mSi@PI/mTn/man/mSi@P0 /mLn/mSi@P0/m©n /mLn/m8n /mBn/mSi@PSn/mJn/mSi@P9 /mSn /mMn/mSi@PI/m6n/mLn/mSi@P9 /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme \n/m©n/mBn/mSi@PU/mTn/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@P0/:nPmn  \n/mTn/mSi@PIi/mNn /mSi@PI/m:n/mNn /m8n/mSi@PSn/mMn/m©n /mBhn/mSi@PSe/m:mmhn/mSi@PIi /m©n /mSi@P9 /mLn/mSi@PSn /mPn/mNhn/mSi@PSn/mI/mTn   /mNn/mSi@PSn/m6n/m©n /m:n/mSi@P0/m©n/mSi@PSn/mNn/mPn/mRn \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /22  \n/m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mSi@PI/mTn/man/mSi@PSn /mPn/m6ncmSi@PU /mNnPmHngiPme /mNn/mLn/:nPmn /m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mSi@PI/mTn/man/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@P9/m©hn/mTn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSn/m6n/mBn/mLn/mSi@PSn /mBn/mSi@PSn/mJn/mLn-  \n“/mS/m©hn/mNn  /m8n/mSi@PSn/mMn/mMn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9 /m©n/mRn/mSi@P0 /mNn/mLn/mTn/mSi@PIi /mNhn /mSi@PSi  /mTn /mNnPmHngiPme  /m0 /m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mTn/mSi@PIi /mBhn/mSi@PSn/man/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn”  \n/mBn/mSi@P9/mN.hnlr /mNn/mPn/mRn /mBn/mSi@PSi/mSn/mLn /mSi@PI.M/mShn/mhn/mShn /mSPeRfnHn /m©n/mRn /mTCn/mSi@P0/mNn/mLn/m©n-  \n“/m©n/mSi@PIi.t /mNn/mLn/mTn/mSi@PIi /m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mTn/mSi@PIi /mBhn/mSi@PSn/man/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mNhn /mSi@PSi /mNn   /m6n/mSi@PSe?”  \n/mMn/mSi@PU /mNnPmHngiPme /m6n-/mBn/mNn/mBn/mSi@PSi/mTn /m:n/mSi@P0/m©n/mSi@PSn/mNn/m:n/mSi@PSn/mRn /mBn/mSi@PSn/mJn/mLn-  \n“/mS/mRn/mSi@P9 /mBn/mSi@PSn, /mNn/mLn/mTn/mSi@PIi! /mTn/mSi@P9/m6n/mSi@P9/mNn /m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mTn/mSi@PIi /mBhn/mSi@PSn/man /mNhn /mSi@PSi /mThn   /mJn/mSi@P9 /mMn/m6n/mSi@PSn/mBhn/mSi@PSn/mRn/mTn/m©n /mTn/mSi@PIi/mRn/mSi@P0 \n/mNhn/mSi@P0/m:mmhn/mSi@PSi /mNhn /mSi@PSi /mThn   /mSn /mMn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn-/mPn/mSi@PSe/m:mmhn/m©n/mSi@PIi.t /mMn/mSi@PSn/mRn/mSi@PSi/mBn/mLn/mSi@PSn /m8n/mSi@PU/mLLn/mSi@PIi/m0/:nPmn”  \n/mNn/mSi@PSn/m6n/m©n /m:n/mSi@P0/m©n/mSi@PSn/mNn/mPn/mRn /mBn/mSi@PSi/mSn/mLn /mSn/mBhn /m:n/mSi@P0/m©n/mSi@PSn/mNn/m:n/mSi@PSn/mRn/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /mS/m©n/mSi@PSn/mNn/mSi@PSi/mTn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn \n/mS/mThn/mSi@P9ReTh /mNn/mSi@P9 /mSi@PI/m©n/mNn/m©n/mSi@P0 /mBhn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mTn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PSi/mTn/:nPmn  \n/mTn/m6n/mSi@PIi /mBn/mSi@PIi/mNn /m©n/mBn/mSi@PU/mTn/mRn/mSi@PIi /mPn/m6ncmSi@PU /mNnPmHngiPme /mNn/mLn/:nPmn /m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mSi@PI/mTn/man/mSi@PSn/m©n /mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PSn /mRn/mSi@P0/mNn /mRn/m©hn/mNn/mSi@P9 \n/mBn/mSi@PSn/mJn/mLn-  \n“/mSi /mMn/mRn/m:n/mSi@PSn/mBn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PU/mSi@PI.M/mNhn/man/mSi@PSe /mJn/mSi@P9 /mS/mPn/mNn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m©n /mSi@PU /mMn/mSi@PSn/mRn /m©n/mSi@PI/m6n /mSi@PI/m©n/m9 /mSi@PI/mBn/mSn/mSi@PI/m6n \n/mS/mNn/mLn/m©n/:nPmn”  \n/mSn/mBhn /mNn/mSi@PU/mPn/:nPmn /mNn/mSi@PU/mPn/mSi@P0 /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /mNn/mSi@PSi /mRn/m6n/mTn/mSi@PSn/:nPmn /mJn/m©hn/mNn/mSi@P9 /mMn/mSi@PU/m::n/mSi@P9-/mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn/mLn/m6n /mSn/mSi@P0/mJhn/m6n/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 \n/mSn/mhn/mSi@PSn/mLn-/mJn/mhn/mSi@PSn/mBn /m©n/mRn/mTn /mTn /mNnPmHngiPme  /mPn/mNn/mNn/mSi@PSi/mSi@PI/mTn/man/mSi@P0 /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /m©n/mSfn@Hnhn /mLn/mSi@P9/mTn /mTn/mI/mLn/mSi@P9 /mPn /mSPeRfnHn /mNn/m©n /m©n/mSi@P0/mNn \n/m©n/mSi@PSn/mJn /mNhn/mI/:nPmn /mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /mPRn/mShNn/m©n /mU/mTTn/mRn /m:n/mSi@PSi/mTn /m8n/mSi@PU/mLn/mSi@P9/mSi@PI/mTn/man/mSi@PSn /mBn/mSi@PSn/mJn/mLn-  \n“/mIi /mJhn/mSi@PUe/mTChn /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /mBhn/mSi@P9/mLn/:nPmn /mJn/mSi@PSi/mTChn/mSi@PSn/mMn /mTn/mSi@PIi/mSn-/mTn/mSi@PIi/mSn, /mNn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi/mSn-/mNn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi/mSn/mTCn/mSi@PSn /mLn/mSi@P0/m©n \n/mSi@PI/mBn/mSn/m6n /m©n/mRn/mSi@PSi/m9 /mTn/mSi@PSi/mTChn/mSi@PSn/mMn /mTn /mNnPmHngiPme  /m6n/mMn /m:n/mSi@PU/mI/man/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn /m©n /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn, /mTn/mI/mLn/mSi@P9 /m9/m©n/mRn/mSi@PSn /mLn/m8n/mSi@PSi /mSi@PI/m©n/m9 /mNhn/mI/:nPmn \n/m©n/mSi@P0/mNn/mSi@P0 /mSi@PI/m©n /m6n/mMn/m6n/mSi@PIi/mSPeRfnHn/mTCn/mSi@PSn /mS/mPn/mNn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m©n /mSi@PU /mMn/mSi@PSn/mRn /m©n/m6n/mSi@PI.M/mLn/mSi /mSn/mSi@PI/m©n /mSn/mBhn /m©n/m6n/mNn/mSi@P9 /m6n/mSi@P9/mTn/mSi@PSi?” \n  \n  \n/mSi@PI/mTn/mSi@PI.M/mThn : 24 /mSi@PI/m:n/mSn/mM.hnlr /mBn/mRn 533, /mShn/mB:n /mSn /mSPeRfnHn /m©han/mSi@PSn : 538  \n \n \n \n23 //mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n \n \n/mS/mPn/mSn/mSi@P0/mNn \n/mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /mS/mSi@PI.t/mNTn/mMn /mSn/mSi@PIi/mRhn/mSi@PIi/mPn/mRn /mPn/m6ncmSi@PU /mNnPmHngiPme /mNn/mLn/mSi@PSn /mPn/mNhn/mSi@PSn/mI/mTn   /mJn/m©hn/mNn  /mPn/mSi@PSn/mNhn /mSi@PUe  /mU/mNn/mSi@PSi/mTCn  \n/mTn/m©n /mSi@PSi  /mNhn/mSi@PIi.M /mTn /mNnPmHngiPme  /mRn/mSPeRfnHn/m8n-/mSi@PI/mBn/mRn/mSPeRfnHn/m8n/m©n /m©n/mSi@PSn/mJn/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mS/mPn/mNn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@P9/m©hn/mSi@PSi /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn /mNn/mSi@PIi/m©n/mSi@P0 /mSn /m©hn/mSi@PUe/mBn \n/mNn/mSi@PIi/m©n/mSi@P0 /mSn /mS/m:hn/mLn/mSi@P0 /mSn /m©hn/mSi@PUe/mBn /mS/m:hn/mLn/mSi@P0/:nPmn /mTn/m©hn/mNn  /m©n/m6n/mBn /mJn/mSi@P9 /m6n /mNnPmHngiPme /mSi@PI.M/mSn/mTn/mSi@P0 /m0/mTn/mBn/mSi@P9 \n/m6n/m9/mBn /mJn/mSi@P9/mTn/mSi@P9 /m©n/mNn/mSi@PSi/mTn /m6n/m9/mBn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mS/mPn/mNn /mPn/mNn/mNn/mSi@PSi/mTn/mSi@PIi /mJn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSi /m©n/mRn/mBn /mTn /mNnPmHngiPme  \n/m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mMn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9 /m©n/mRn/mSi@PSn /m9/mTn/mSi@P9 /mPhn /mSi@PU /mRn/mSn/mTn  /mNhn /mSi@PSi  /mJn/mSi@P9 /m9/m6n/mSi@P9/mNn /m8hn/mSi@P0/mRn-/mMn/mTCTChn/mSi@PSn /mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mBn/mSi@P9/mRn/mSi@PSe/mTn/:nPmn \n/mPn/mNn/mNn/mSi@PSi/mTn/mSi@PIi /m©n /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn, /mMn/mNn /mMn/mSi@PSn/mSi@PI/mPhn/mTn /mPn /mSPeRfnHn /mNn/mSi@PSi/mTn/mSi@PIi /m©n /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn,  /mPn/mSi@PSi/mNhn/mLn/mSi@PSn /mSn/mBhn /mSn/mMn-/m8n/mMn /mBhn/mSfn@Hnhn \n/mBn/mRn/mSi@PSn/mBn/mRn/mSi@PIi/mPn/mRn /mMn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn /mLn/mSi@P9/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn/:nPmn  \n/mTn /mNnPmHngiPme /m9 /mSi@PI.M/mMn/mSi@PI.M/mSn/man/mSi@P0 /mBhn/mSi@PI.N/mRn /mSn/mSi@P0/m8n-/mPn/mSi@PIi/m:mmhn/mSi@PSn /mPn/mSi@PSi/mNhn/mLn/mSi@PSn /mNn/mSi@PSi /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m©n/mNn/mSi@PIi/m9 /m©hn/mSi@P0/mSPeRfnHn/mNn \n/mRn/mSi@PI/m6n /m8n/mSi@P9/mLn /mTn/mSi@PSi/mPn/mRn /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn /m©n/mRn/mSi@PSi /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn /m©n/m6n/mBn /mJn/mSi@P9 /mJn/m©hn/mNn  /mSn/mBhn /m©n/mSi@PSn/mI/m9 /mLn/mSi@P9/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /mTn/m©hn/mNn  \n/m©hn/mSi@P0/mSPeRfnHn/mNn /m©n/mNn/mSi@PIi /mSi@PI/m©n/m9 /mRn/mSi@PI/m6n /m8n/mSi@P9/mLn/:nPmn /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mPhn/mLn/m©n /m©hn/mSi@P0/mSPeRfnHn/mI/mNn/mSi@PSn /mPhn/mLn/mSi@P9 /mSn /mSPeRfnHn /m8n \n/mJn/mSi@PIi/mhn/mNn-/mMn/mRn/mNPn /mSi@PI/mBn/mTn/mBn/mSi@PSi/m9, /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mPhn/mLn /mTn /mNnPmHngiPme  /m0/m6n/mNn/mSi@P0 /mSi/mNhn /mSi@P9  /mJn/mSi@P9/m©n/mRn/mSi@PSn /mNhn/mSi@PIi.M/mSi@PI.M/mLn \n/m©n/mSfn@Hnhn /mSn/mSi@PI/m©n /mSn/mSi@P0/mSi@PI/m6n /m©n/mSfn@Hnhn /m©n/mSi@PSn/mTn /m©n/mSi@PI.N/mRn /m:n/mSi@P9/mLn /mJn/mSi@PSn/mI /mNhn/mI/:nPmn /m6n/mMn/mRn /mSn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSi /mS/mSi@PI.M/mNhn, \n/mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/m6n/mMn/mSi@P9 /mNn/mMn/m6n/mRn /m8hn/mSi@PSn /mRn/m6n/mNn/mSi@P9 /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /m0/m©n/mRn /mI/mLn/mSi@PSn/mJn /m©n/mRn/mTn /mSn/mSi@PI/m©n /m©n/m:mmhn/mNn/mSi@PIi-\n/mTn/m:mmhn/mNn/mSi@PIi/m©n /m©hn/mSi@P0/mSPeRfnHn/mNn/m©n /m:n/mBn/mSi@PSn/mI /m©n/mRn/mTn/:nPmn /man/mSi@PSn /mTn /mNnPmHngiPme  /mBn/m:mmhn/m©n /mSi@P9  /m8hn/mSi@PSn/m©n /m:n/mBn/mSi@PSn/mI/mSn /mNnPmHngiPme  /mNhn /mSi@PU /mSi@PI/mTCn /mJn/mSi@PSn/m9/mTn \n/mSn /mNn/mSi@PSi /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mSi@PI/m:n/mNn /mPn/m6ncmSi@PU/mNn/mSi@PSn/mI /m©n/mSfn@Hnhn /mNn/mSi@PI.M/mLn /mJn/mSi@PSn/m9/mTn/:nPmn  \n/m©hn/mSi@P0/mSPeRfnHn/mNn /mIi /mS/mSi@PI.M/mNhn /mJn/mSi@P9 /mNn/mSi@PIi/m©n/mSi@P0 /m©n /mSi@P9 /mLn/m6n/mSi@PSn /mS/m:hn/mLn/mSi@PSn /mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn/:nPmn /m©hn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi /mJn /mNnPmHngiPme  \n/mS/mPn/mNn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn /mNn/mSi@PIi/m©n /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn/mTn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /mSn /m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n /mLn/mSi@P0/m©n /mS/m:hn/mLn/mSi@PSn /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn/mTn/m9 /mTn/mSi@PSi/man/mSi@P0 /mS/mPn/mNn \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /24  \n/m8n/mLn/mTn/mSi@PIi /mMn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn /mLn/mSi@P9/mTn/mSi@PSe/mSPeRfnHn, /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /mNn/mSi@PSi /mBhn/mSi@P9/mLn/:nPmn /mS/mPn/mNn/mSi@P0/mSn /mNnPmHngiPme  /mBn/mSi@P9/mSn/mSi@PIi /m:n/mSi@P0/mSn/mRn-/mTn/mSi@P9/mSn/mRn /mNn/mSi@PIi/m©n \n/mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn/mTn/m9/:nPmn /mSn/mNn/mMn/mSi@PU/mNn /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /mSn/mSi@PSi/man/mSi@P0/mSn /mNnPmHngiPme  /mUe/mPn/mRn /mLn/m:mmhn/m©n/mSi@PSn-/mLn/mSi@PI/m:mmhn/mSi@PI/m©n/m©n /mhn/mSi@PSi/mhn/mSi@PSn/mSi@PI/m6n/m©n \n/mSn/mM.hnlr /mBn/mN.hnlr /m:hn /mSThn/mSi@PSn/mSi@PI/mPn/mTn /m©n /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn/:nPmn /mNn/mSi@PIi/m©n /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /m©n /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn, /mS/m©hn/mNn/mSi@P0 /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PSi /mNhn/mSi@PIi.M /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mTn/m©hn/mNn  \n/mBhn/mSi@P0/mRn/mSi@P9-/mBhn/mSi@P0/mRn /m:n/mSi@PU/mLn/mSi@PSn/mRn/mPn/mSi@PU/mRn/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi /mSi@PI/m©n/m9 /m8n/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSe/mLn/mSi@PSi/mNn ? /mIi /mTn /mNnPmHngiPme  /m8n/mSi@PU/mNPn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mJn/mSi@P9 /mLn/mSi@P0/m©n \n/mSn/mSi@P0/mJhn/m6n/mSi@P0/mMn/mSi@P9 /mS/m:hn/mLn/mSi@PSn /m©n/mRn/mSi@PSi/mTn /mRn/m6n/mSi@PSi/m9, /m:n/mSi@P9/m©hn/mSi@PSi/mTn /mRn/m6n/mSi@PSi /mNhn/mSi@PIi.M, /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mJn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI.M/m:hn/man/mSi@PSn-/mPn/mSi@PU/mTn/mSi@PSn /mJn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn \n/mNn/mSi@PSi /mBn/mJn/mSi@PSi /mNhn/mSi@PIi.M /mTn /mNnPmHngiPme  /mUe/m6n/mSi@P0 /mSn/mBhn /mBn/mSi@PU/mRhn/m6n/mSi@PSn/m9/mLn /mShn/mRn/mSi@PIi/mRn /m:n/mSi@P9/m©hn   /mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PU /m:n/mSi@P9/m©hn  /mSi@PI/mNn/m6n/mSi@PSn/mRn/mSi@P9 /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PSi/m9/:nPmn \n/m0/mNn/mSi@PSn /mTn/mI/mSn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn/mSi@P0 /mPhn /mSi@P9 /m:n/mSi@P9-/mPhn /mSi@P9 /m:n/mSi@PSn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mS/mNn/mSi@P9/mRn/mSi@P9 /mMn/mSi@PSe/mSi@PI/m8n/man/mSi@PSn/m6n/mSi@PIi /m8n/mPn/mSi@P0 /mSn \n/m©n/mSi@PSn/mJn/mSi@P0/mSn /mNnPmHngiPme  /m6n/mTCn/mLn /mRn/m6n/mSi@PSi /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn  \n/m:n/mSi@PU/mLn/mSi@PSn/mRn/mPn/mSi@PU/mRn/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi/m©n /m8n/mSi@PI.N/mRn/man/mBn/mSi@PSi/m©n /m©n/mSi@PSn/mRn/mNPn /m©n/mSi@PIi.t?  \n/m:n/mSi@PU/mLn/mSi@PSn/mRn/mPn/mSi@PU/mRn/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi/m©n /mSi@PI/mPn/mTn/mSi@PSn /mSn /mSPeRfnHn /m8n/mSi@P9 /mNn/mSi@P0/m©n/mRn/mSi@PIi /m©n/mRn/mSi@PSi /mNhn/mLn/mSi@PSn/:nPmn /mhn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn/mRn/mSi@PSn /mSn/mSi@PSn/mSi@PI.t/mThn /m©n \n/mLn/mSi@P0/m©n/:nPmn /mBhn/mLn/mMn/mNn/mSn/mSi@PSn/m6n/mTn/m©n /mNn/mLn/mSi@PSi/mTn /m:n/mSi@PUe-/mNn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn /mSi@PI/m:n/mNn/m©n /m:n/mRn/mMn/mSi@PSn/m6n/mSi@PSn /mBn/mSi@PIi./m:mn/mSi@PIi./m0./mSn /mNnPmHngiPme  \n/m©n/mTCn/mBn/mSi@PSn /mLn/mI /mNhn/mLn/mSi@PSn/:nPmn /m6ncmSi@PU/mNn/m©n/mSi@PSn /mSn/mNn /mPn/mN.hnlr /mNn/mSi@PIi/mSn-/mTn/mSi@PIi/mSn /m8n/mSi@P0/mRn/mSi@P9 /mJn/mSi@P9 /mPn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn /mSi@PI/m:n/mNn/m©n \n/m:n/mRn/mMn/mSi@PSn/m6n/mSi@PSn /m©n/mTCn/mBn/mSi@PSn/mI/man/mSi@P0 /m©n/mSfn@Hnhn /mS/mPn/mNn/mSi@PSn /mBhn/mLn/mMn/mNn/mSn/mSi@PSn/m6n/mTn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mNn/mSi@PSi /mNhn/mSi@P0/m:mmhn/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /m©n/mSi@PI/m6n/man/mSi@P0 \n/mBn/mSi@PIi./m:mn/mSi@PIi./m0. /mSn/mSi@PSn/m6n/mSi@PSi/mBn /mLn/m8n /mS/mPn/mNn /mSn/mPhn/mSi@PSn/mI /mNn/mSi@PSi /m:n/mSi@P9/mLn/mSi@PI.t/m©hn/mNn/:nPmn /m9/m©n /mMn/m:n/m©n /m©hn/mNn/mReTh \n/mBn/mSi@PIi./m:mn/mSi@PIi./m0. /mSn/mSi@PSn/m6n/mSi@PSi/mBn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mNn/mLn/mSi@PSi /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn  \n/mBn/m8n/m9-/mhn/mSi@PSn/mSi@PI.M/mNPn , /mBn/mSi@P0/mLn/mSi@PIi-/mNn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi /m:n/mSi@PU/mLn/mSi@PSn/mRn/mPn/mSi@PU/mRn/mhn/mLn/mSi@PSn-/mMn/m6n/mSi@P9/mN:Rn/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PUe/m©n /m9/m6n/mSi@P9/mNn /mJn/mSi@P9 \n/mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /mS/mPn/mNn /mU/mPn/mSi@PI.t/mSThn /mSi@PI/mTn /m6ncmSi@PU/mNn/m©n/mSi@PSn /m:mn/mSi@PSn/man/mRn/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /mNn/mSi@P0/mTCn /m©n/mRn/mBn/m9 /mNn/mSi@PSn/m6n/mSi@PSi/mTn/:nPmn /mU/mPn/m©n /mSi@PSi /mRn /m©n/mSfn@Hnhn \n/m©n/m6n/mLn/man/mSi@PSi/mNn-  \n“/mBhn/mSi@PSn/man /mSn/mSi@PSn/m6n/mSi@PSi/mBn, /mS/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PIi/m©n /mSi@PI/mBn/mSn/m6n /m0/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mMn/mSi@PSn/mNn/mSi@P9 /mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PU /mLn/mSi@P9/mNn/mSi@P9-/m:n/mSi@P9/mNn/m©n \n/m©n/mRn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/mBn/:nPmn”  \n/mS/mPn/mNn /mU/mPn/m©n/mSi@PSn/mRn /mS.hnlr /mhn/mSi@PIi/m©n/mSi@PSn/mRn/mSi@PSi/mTn /mMn/m6n/mSi@P9/mN:Rn/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PUe /m©n/m6n/mLn/mSi@PSn-  \n“/mJn/m©hn/mNn  /mMn/mNn/mSi@PU/m©hn /mBn/mSi@PI/mNn /m:hn/mRn/mTn/mSi@PIi/mPn/mRn /mJn/mN.hnlr /mMn /mLn/mSi@P9/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /mTn/m©hn/mNn  /mJn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mSn/mSi@P9/mhn/mSi@PSn /mNn/mSi@PSi \n/m©n /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /mTn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m9 /m©n/mSi@PIi.t!”  \n/m9/m©n /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/m6ncmSi@PU/mNn/mSi@PSn /mSn/mMn/mSi@PSn/mJn/mMn/mSi@P9 /m©n/mThn/mSi@PSn-/m©n /mSi@PU /mTCn/mSi@PU/mMn/mSi@PSi/mTn/mSi@PIi /mJn/mSi@P0/m:mmhn/mSi@PSi/mMn/mSi@P9 /mNn/mSi@PIi/m©n /mLn/m8n/mSi@PSi/m9 /mSn \n/m©n/mNan/mSi@PSn/m:n/mSi@PSn/mNn/mSn /mNnPmHngiPme  /mJn/mSi@PU/m:mmhn/mLn /mMn/mSi@PU/m©h.hnlr /man /mPRn/mSi@PI/m©Rn /man/mSi@PSn /mJn /mNnPmHngiPme  /m©n/mRn/mSi@PSi /mNhn/mSi@PIi.M /mTn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@PIi.t /m©n/mNan/mSi@PSn/m:n/mSi@PSn/mNn/m©n   \n \n \n25 //mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n/mSn/mSi@PU/mPhn/mLn/m©n /mBhn/mSi@PSn/m8n/mSi@PIi /m6n/mMn /mNn/mSi@PSi /mBhn/mSi@P9/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn/:nPmn /mJn/mRncmSi@PUe/mRn /mBhn/mSi@P9/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mPhn /mSi@P9 /mRn /m8n/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn /mSi@PI/m©n/m9? /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /mTn /mNnPmHngiPme  \n/mS/mPn/mNn/mSi@P9 /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn/m9 /mPn/m:mmhn/mTn/:nPmn /mBhn/mSi@P9/mLn /mIi /mJn/mSi@P9 /m8n/mSi@PSn/mMn/mSi@P9/m©n /m9/m©n/mTCn/mSi@PSn /mNhn/mSi@PSe/m:mmhn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mBn/mSi@PSn/mPn-/mMn/mSi@PSn/m9 /mMn/mSi@PI.N/mRn \n/m8n/mSi@P9/mLn/mI/:nPmn /mMn/mSi@PSi/mTCn/mRn)nH/mSi@PIi/m©n /mPn/mSi@PSn/mSn /m©n/mSfn@Hnhn /mNn/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /mRn/m6n/m9/:nPmn /mS/m©hn/mSi@PU/mNn/m©n/mSi@PSn /m6n/mhn/mSi@PSn /mTn /mNnPmHngiPme  /mU/mTChn/mLn /mNn/mSi@PSi /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSi /mJn/mSi@P9 \n/mPn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@P9 /mNn/mSi@P0/m©n/mRn/mSi@PIi /mPn/mSi@PSn/mNhn /mSi@PUe  /mSi@PI/mBn/mSn/m6n/:nPmn /mSi@PI/mBn/mSn/m6n/mSi@P0/m©n /mPn/mNhn/mSi@PSn/mI/mTn   /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P9 /m8n/mSi@P0/mRn/mSi@P9 /mPn/mRhn/mBn/mSi@P0 /m©n /mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn  \n/mSn /mNn/mSi@P0/m©n/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@P0 /m©n /mSi@P9 /mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /m0/mI /mNhn/mSi@PSe/m:mmhn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mSi@PI/mBn/mSn/m6n /m©n/mRn/mSi@PSn /m©n/m6n/mSi@PI.M/mLn/mSi-  \n“/mSn/mBhn /mSi@PI/m:n/mL.hnlr /mLn/mSi@PIi /mNn/mSi@PSe/m©n/mRn/mSi@PIi /m©n/mRn/m9 /mJn/mSi@PSn/mI/m9, /mTn/m6ncmSi@PUe /mNnPmHngiPme  /mNn/mSi@PI.M/mLn /mJn/mSi@P0/:nPmn /m©n/mMn/mSi@P9/mBn/m6n/mSi@PIi /mTn/m©hn/mNn  \n/mNn/mSi@P9 /mPn/mSi@PI.N/mRn/mhn/mSi@PSn/mRn /mBn/mNn/mTn/mSi@PSe/:nPmn”  \n/mBn/mSi@PSn/mTn /mMn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn /m8n/mSi@P9/mLn /mNn/mSi@PI.M/mLn /m8n/mSi@P9/mLn /mSi@PI/m:n/mL.hnlr /mLn/mSi@PIi/:nPmn /mBn /mSPeRfnHn /m8n/mLn/mSi@P0/mRn, /mNn/mSi@P9/mNNn/mSi@PSi/mI /mTn /mNnPmHngiPme  /mNhn/mSi@PIi.M /mNn/mSi@PSi /mJn/mSi@P9 \n/mS/mNn/mTCn/mRn)nH/mSi@P9SPeRfnHn/m:mn /mBhn/mNn/mSi@PI.M/mSn/man/mSi@PSn /m6n/m9/mTn/:nPmn /m9/m©n/mTCn/mSi@PSn /m©n/mSi@P0/mTChn/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /mBhn/mNn/mSi@PI.M/mSn/man/mSi@PSn/m©n /m©n/mSi@PSn/mJn /m:hn/mSi@P9/mLn/m©n/:nPmn \n/mSn/mSi@PSn/mLn/mSi@P9 /mBhn/mSi@PI.N/mRn/mMn/mSi@P9 /mPhn /mSi@PU /mSi@PI.M/mLn /m©n/mSfn@Hnhn /mMn/mSi@P0/m©n/mNn/mSi@PSn /m6n/mSi@PSn/mThn/mSi@PIi /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn/:nPmn /m8hn/mRn/mSi@P0/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi-/mLn/mSi@P9 \n/mRn/mSi@P9/mSi@PI/m:mn/man/mSi@P0, /m©n /mSi@PSi /mMn/mRn/mSi@PSn, /mRn/mSPeRfnHn/m8n-/mRn/mSPeRfnHn/m8n/m©n /m8n/m6n/mNn/mSi@PSn, /mSn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi /mNn/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /mSn/m9/mLn/:nPmn /mSn/mSi@PI/mBn /m©n/mSfn@Hnhn /m©n/m6n/mBn/mSi@P0 \n/m©n /mSi@P9 /mLn/m©n/:nPmn  \n/mLn/mSi@P9-/mBn/mLn/mSi@PSi/man/mSi@PSn /mS/mPn/mNn /m8hn/mRn/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi /m8hn/mRn /m9/mLn/mSi@PSi /mSn /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /mSn/mSi@PIi/mRn/mSi@PSn-/mSn/m8n/mSi@PUe/m©n \n/mBhn/mNn/mSi@PI.M/mSn/man/mSi@PSn /mSi@PI/m:n/mL.hnlr /mLn/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /mBn/mSi@PI/mNn /m8n/mSi@P9/mLn/:nPmn /m8n/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /mSn/m9/mBn /mNhn/mSi@P0/mSi@PI/m:mmhn /m:n/mSi@P9/mLn/m©n/:nPmn /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn \n/m©n /mSi@P9 /m©n/mRn/mSi@P0 /mBhn/m8n/mBn/mSi@PSi /m:n/mSi@PU/mSn/mRn/mSi@P9 /mLn/mSi@P0/m©n /m©hn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn/mI-/mPn/mSi@PIi/mNn/mSi@PSn/mI /mBn/mNNn /m©n/mSfn@Hnhn /m:n/mI /mNhn /mSi@PSi  /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn \n/m:n/mSi@PU/mLn/mSi@PSn/mRn/mPn/mSi@PU/mRn/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /m0 /mNhn/mSi@PSe/m:mmhn/mSi@PSn /m©hn/mRn/mNn/mSi@P0-/mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn /mBn/mNNn /m©n/mSfn@Hnhn /m:n/mSi@P9/mLn/m©n! /mSn/mSi@P9 /m©n/mSi@PIi.t \n/m©n/mSi@P0/mNn/mSi@P0 /mS/mPn/mNn/mSi@PSn /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9 /mLn/m©n /mSn/mSi@PI/m©n /m:n/mSi@P0/mSn/mRn /mMn/mSi@PSe/m8n/mSi@PIi/m©n /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn/mSn /mNnPmHngiPme /:nPmn  \n/mhn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi /m:n/mSi@PU/mLn/mSi@PSn/mRn/mPn/mSi@PU/mRn/mhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi/m©n /mSi@PI/mPn/mTn/mSi@PSn /mJn/mSi@PIi/mSi@PI/mhn/mTn /mNn/mSi@PSi /mNhn /mSi@PSi /mNn   /mJn/mSi@P9 /mSn/mSi@PI/mBn /mU/mPn/mRn/mSi@PSn/m8n \n/m:n/mSi@P9/mTn/mSi@PSn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m6n/mMn/m6ncmSi@PUe /mNnPmHngiPme  /mTn /mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@P0/m©hn/mSi@PIi /mBhn/mSi@P9/mBn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9 /mSi@PI.M/mLn/mSi /mJn/mSi@P9 /m9/m©n/mTCn/mSi@PSn /mNn/mSi@PIi/m©n /mPn/mSi@PI.N/mRn/mhn/mSi@PSn/mRn/m©n \n/m©n/mNan/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m8n/mSi@PU /mNnPmHngiPme /m6n-/m©hn/mTTn/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /mBn/mSi@P0/mSi@PI/m:mmhn /m:n/mSi@P9/mSi@PI.M/mLn/mSi/:nPmn  \n  \n/mSi@PI/mTn/mSi@PI.M/mThn : 26 /mSi@PI/m:n/mSn/mM.hnlr /mBn/mRn 2013, /mShn/mB:n /mSn /mSPeRfnHn /m©han/mSi@PSn : 548  \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /26  \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn \n/mPn/mLn /mSPeRfnHn /m8n/mPn/mRn /mPn/m:mmhn/mLn /mRn/mSi@PSn/m8hn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSn/m©n /mSn/mNnPmHngiPme/mSi@PI.t/m©hn /mMn/mSi@PU/mNn/mSi@PSn/mI/mTn/mSi@P9 /mTn/mSi@PSn/m:mmhn/m©n /mNhn/mSi@P0/mTCn/m©n/mSi@PSn /mPn /mSPeRfnHn /m©hn/mSi@PSn \n/m6n/mSi@PSn/mThn/mSn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI/mNn/mN.hnlr /mNn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /m©hn/mSn/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mPn /mSPeRfnHn /m©hn/mSi@PSn /m©hn/mSi@PI.M/mSn/mTn/mSi@P9 /mPn/mSn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn/m©n /mTCn/m8hn/mSi@PSn/mRn/mSn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@P0/mSi@PI/mRhn/man/mSi@PSn/m9/mLn \n/mNn/mSi@PIi/mNn /mS/m©n/mNn/m©n/mSi@PSn /m©n/mSfn@Hnhn /mTCn/mSi@PU/mSi@PI/mTCn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn/:nPmn /mBn/mNNn/mSi@P9 /mSn/mNnPmHngiPme/mSi@PI.t/m©hn/man/mSi@P9 /m:n/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /m6n/mSi@PSn/mThn/mSn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI.M/mSn/mRn/mMn/mSi@PSn/m©n \n/mBn/m8n/mLn/mMn/mSi@P9 /mPn /mSPeRfnHn /m©hn/mSi@PSn /m6n /mNnPmHngiPme /mThn/mSi@P0/m:mmhn/m9 /mLn/m8n/mLn/mSi@PSn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mSi@PI/mNn/mN.hnlr /mNn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /m©hn/mSn/mLn /mPn /mSPeRfnHn /m©hn/mSi@PSn /mNn/mSi@PSi /mS/mBhn/mRn/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn \n/mSn/mNnPmHngiPme/mSi@PI.t/m©hn /m©hn/mSi@P0/mSi@PI.M/mLn /mSi@PI.M/mSn/mRn/mMn/mSi@PSn/mPn/mRn /mSi@PI.M/mSn/mRn /mSn/mSi@P9/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn /mPn/mJn/mRn/mSi@PSn/m©n /mMn/mSn/mLn/mNn/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn /m:n/mSi@P9/m6n \n/mSn/mSi@P9/mSi@PI.N/mRn/man/mBn/mSi@PSi/mTn /mMn/mSi@PU/m:mmhn/mSi@PIi /mU/mTChn/mSi@PSn /mSi@PI/mNn/mN.hnlr /mNn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /m:n/mSi@P9/m©hn/mSi@PSi/m©n /m©n/mSi@P0/mSi@PI.M/mShn/mShn /m©n /mSi@P9 /mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mNn/mSi@PIi/mNn/mSi@PIi/mPn/mTCTCn/mSi@PSn /mSn/mNn /mPn/mSi@P9/mTCn, \n/mPhn/mSi@PIi.t/mLn/mPn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mhn /mPn/m9/mRn, /mSn/m:mmhn/mLn /mSn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mPn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /m:n/mSi@PU/mNn/mSi@PUe /mBn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mSi@PI/m6n/m©n /m8n/m:mmhn /mLn/m8n/mSi@PSi/mBn/mTn/mSi@P9 /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/m©n/mSi@PIi.t /mSn/mMn/m9 /mNhn/mLn, /m©n/mSi@PIi.t /mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn /mSn /m©n/mSi@PIi.t /m6n/m9/mTn /mTn/mSi@P9/m©n/mRn /m©n/mSi@P0/mNn/mSi@P0 /mTChn/mSi@P9/m©n/mSi@PSn/mNn \n/mNn/mSi@PI/m6n/:nPmn”  \n/mMn/mSi@PI/m:mmhn/man/mSi@PSn/m9/mLn /mPn/mSi@PI/mTn/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn, /mBn/m8n/mLn/m©n /mNn/mSi@PSe/m©n/mSi@PIi.t/mPn/mRn /mPn/m:mmhn/mLn /mSn/mSi@PU/mSi@PI.M/mMn/mTRn/mSi@PSn \n/mSi@PI/mBn/mS/mSi@PI/mNn /m6n/mSi@PSe/mSPeRfnHn/m©n /mSi@PSi /mTn /mBn/mJn/mLn/mSi@PIi-  \n“/mSn/mBhn /m©n/mMn/mReTh/m©n /mPhn/mLn /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn /mJn/mSi@P9/m6n/mNn/mSi@P9 /mPn/mSi@PIi/mSn/mBn /mTn/mSi@P9/m6n/mNn/mSi@P9 /mNn/mSi@P9 /mU/mTChn/mSi@PSn/m9/mBn/:nPmn”  \n/m©n/mSi@PI/m6n /m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mI-/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mI /mSi@PI/mBn/mS/mSi@PI/mNn /m6n/mSi@PSe/mSPeRfnHn/m©n/m9 /mLn/m8n/mLn/mSi@PIi/:nPmn /mNn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn-/mPn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mNn /m6n/mSi@PSn/mThn /m6n/mTCn/mLn \n/mNn/mSi@PSe/m©n/mSi@PIi.t /mTn /mNnPmHngiPme /m9 /mRn/mSi@PSn/m8hn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m6n/mhn/mSi@PSn /mNn/mSi@PSi /mLn/m8n/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /mBn/mSi@P0/mLn /mJn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn /m0/mLn \n/mSn/mNn /m©n/mBn/m©n/mBn/mSi@PSn /m©n/mSfn@Hnhn /mLn/mSi@PI/m8n /m8n/mSi@P9/mLn /m6n/mSi@P0/mI/mNn  , /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /mBhn/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /m6n/mSi@PSn/mRn/mLn /mNn/mTCn/mSi@PU/mSn \n/mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mS/mPn/mNn /m©n/mLn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m6n/mSi@PSn/mRn/mSi@PSi/mTn /m:n/mSi@P9/m©hn   /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /m6n/mSi@PSn/mRn /m©n/mBn/mSi@PUe/mLn /m©n/mRn/m9 /mLn/m8n/mSi@PSi/mTn \n/mS/mSi@PI.M/mNhn /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mJhn/m:mmhn/mSi@PSi/mTn /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi /m:n/mSi@P9/m©hn   /mRn/mSi@PSn/m8hn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSn /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /m6n/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn /mMn/mSi@PSn/mNn/mSi@PSi/m©n /m©Rn/mMn/mMn/mSi@P9 \n \n \n \n27 //mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n/m©Rn/mSi@PI.M/mMn/m©n /m8n/mSi@PI/mTn/man/mSi@P9 /m©Rn/mMn/mSi@P9-/m©Rn/mMn /mJhn/mSi@PI/m:mmhn /mRn/m6n/mLn /mNhn/mLn/mSi@PSn/:nPmn /mJn/mSi@PIi/mSi@PI/mhn/mTn /m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n /mPRn/mSi@P9/mMn/mSi@PIi /mPn/mSi@PI/mTn-\n/mPn/mTNn/mSi@PIi /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn /m0/mNn/mSi@PSn /mSi@PI/mhn/m8n/mTn /m:n/mSn /mBn/m©hn/mReTh/mSn /mNnPmHngiPme  /mSn/mSi@PU/mSi@PI.M/mMn/mTRn/mSi@PSn /mPn/mSi@PI/mTn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mJhn/mSi@PUe/mTChn/m©©n/mRn /mMn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn /mRn/m6n/mLn \n/mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PIi, /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mPn/mSi@PI/mTn-/mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn/m©n /mSn/mM.hnlr /mBn/mN.hnlr /m:hn /mSn/mSi@PUe/mTRn /mJn /mNnPmHngiPme  /m0/m6n/mNn /m6ncmSi@PU/mS/m9 /mJn/mSi@P9 /mPn/mSi@PI/mTn/m©n \n/m6n/mSi@PSn/mThn/mMn/mSi@P9 /mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /mNhn/mSi@P0/mRn /mPn/m©n/m:mmhn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/mLn /mJn/mSi@PSn/m9 /mSn /mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PSn /mNhn/mSi@P0/mRn/m©n /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi \n/mBn/mNn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/mLn /mJn/mSi@PSn/m9 /mTn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@PIi.t /m0 /mPn/mTNn/mSi@PIi /mPn/mSi@PI/mTn/m©n /mBn/mRn/mSi@PSn/mBn/mRn/mSi@PIi /m©n/mSfn@Hnhn /mSn/m©n/mTn? /mNn/mSi@PIi/mNn /m©n/mMn/mReTh \n/m©n /mSi@P9 /mSi@PI/mNn/m6n/mSi@PSn/mRn /mPn/mSi@PU/mRncmSi@PU/m©hn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mUe/mPn/mRn /mRn/mSi@PI.t/m©hn /mSn/m©n/mTn? /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn..?  \n/m9/m6n/mSi@P9/mNn /mSi@PI.t/mSThn /mSi@PI/mTn/mMn/mSi@P9 /mSn/mSi@PU/mSi@PI.M/mMn/mTRn/mSi@PSn, /mTn /mNnPmHngiPme /m9 /mMn/mSi@PU /mNnPmHngiPme /m6n /mJhn/mSi@PSn/mSi@PI/m:mmhn /mTn /mNnPmHngiPme  /mNn/mSi@PSi /mBn/mSi@PSn/mSi@PI.M/mJn /mPn/mBn/mSi@PSi /mNhn /mSi@P9/mLn/mSi@PIi /mTn/mSi@PSi/man/mSi@P0 \n/mU/mSi@PI.M/mNn/mTn /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /mLn/m8.hnlr /m8n/mSi@PIi /mLn/m8n/mSi@PSn /mTn /mNnPmHngiPme  /m©n/m6n/mBn/mSi@P9 /m©n/mRn/mSi@PSi /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PI.t/m©hn/mNn/:nPmn /mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn \n/mPn/mLn /mSPeRfnHn /m8n/m©n /mSi@PI/mNn/mN.hnlr /mNn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /m©hn/mSn/mLn /mPn /mSPeRfnHn /m©hn/mSi@PSn /mU/mTChn/mSi@PSn /mRn/mSi@PSn/m8hn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSn /m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mI-/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mI /mMn/mSi@PU /mNnPmHngiPme /m6n/mPn/mRn /mPn /mSPeRfnHn/m©hn/mSi@PSn \n/m6n/mSi@PSe/mSPeRfnHn/m©n/m9 /mLn/m8n/mLn/mSi@PSn/:nPmn /mPn/mSn/mSi@PIi/mNn/mSi@PSn/mSn /mNnPmHngiPme  /mBhn/mSi@PIi/mJn/mLn /m:n/mSi@P9/m6n /m6n/mhn/mSi@PSn/m©n /mSi@PI.M/mSn/m6n/m©n/mSi@PIi.t /mPn/mSi@PSi/mBn/mTn/mSi@P9 /mMn/mNn /mSi@PI.M/mSn/m6n/mSi@PSi/m©n  \n/m©n/mLn/mShn/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mSi@PI.M/mJn/mJNMn/mSi@PSn/mSn/mSi@PSn /m©n/mRn/mSi@PSi/mTn /mBn/mJn/mLn/mSi@PSn-  \n“/mSn/mSi@P9 /m©n/mSi@PIi.t? /mSn/mSi@P9 /m©n/mSi@PIi.t?”  \n/mPn/mSi@PI/mTn/m©n /mSi@PI.M/mJn/mJNMn/mSi@PSn/mSn/mSi@PU /mPRn/mShNn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn/mTn/mSi@P9 /mSn/mSi@PU/mSi@PI.M/mMn/mTRn/mSi@PSn/m©n /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /mU/mTChn/mLn/mSi@PSi/mNn , /m©n/mSi@PIi.t /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi \n/mNhn/mLn /mSn /mSn/mI /m©n/mSi@PIi.t /mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn/:nPmn /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mPn/mSi@PU/mRn/mSi@PSn/mNn /m:n/mSi@P9/m6n /mS/mPn/mNn /mBhn/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn  /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mNn/mSi@P9 \n/m6n/mMn/mRn/mSi@P0 /mBhn/mSi@P9/mLn/:nPmn /mTn/m©hn/mNn /mTn /mNnPmHngiPme  /m6n/mL.hnlr /mLn/mSi@PU/m©n-/mPhn/mL.hnlr /mLn/mSi@PU/m©n /m:n/mSi@P9/m6n /mS/mSi@PI.M/mNhn, /mSn/mSn/m©n /mSi@PSi /mTn  /mNn/mSi@PSi /mLn/m8n/mSi@PSi/m9, \n/mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mJn/mSi@P9 /mJn/mSi@PIi/mTn/mSi@PSn /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi /mS/mPn/mNn/mSi@P0 /mPhn /mSi@PU /m6n/mRn/mSi@PSn/mMn /mBhn/mSfn@Hnhn /mU/mSi@PI/mTChn-/mBn/mSi@PSi/mSn   /mNn/mSi@PSi /mSn/m©n /mSi@PSi /m9 /mTn /mNnPmHngiPme  /m©n /mSi@P9  \n/m©n /mSi@P9 /m©n/mRn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/m©hn/mTn/:nPmn /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn-/mPn/mSi@PU/mTn/mSi@P0/m6ncmSi@PU /mSn/m6n/mJn/mSi@P9 /mSn/mSi@PSn/mTn /mSn/mSi@PSn/m8n/mRn /m:n/mSi@PUe/mRn /mNn/mSi@PI.M/mLn /m8n/mSi@P9/mLn, /m0/m©n/mRn \n/m©n/mSi@P0/mNn /mSn/mShn, /mTn/m©hn/mNn? /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mU/mPn/mSi@PSn/mI/m9 /m©n/mSi@PIi.t?  \n/mNn/mSi@PIi/m©n /mSn/mSi@PI/m©n /mS/m:hn/mLn/mSi@PSn /mPn/mSi@PI/mTn /mTn /mNnPmHngiPme  /man/m9/m6n /mNhn /mSi@PSi /mThn  , /mSi@PI/m6n/mNn/m©n /mSi@P9  /mSn/mShn/mSi@PSn /mNn/mSi@P9 /m©n/mRn/m9 \n/mPn/m:mmhn/mTn/:nPmn /m0/mNn/mSi@PSn /mTn/mSi@PIi/mTn-/mMn/mSi@PIi/mTChn /mBn/mSi@PSn/mTn /mSn/mBhn /mSi@PI/m:n/mNn/mSn /mNnPmHngiPme  /m6n/mSi@P0/mI/mTn /mSn/m9/mLn, /m6n/mSi@P0/mI/mTn /mRn/m6n/mTn/:nPmn \n/mLn/m8n/mLn/mSi@P9 /mMn/mNn /mPn/mSi@PSn/mNhn /mSi@PUe  /m8hn/mSi@PU/mSn/mSi@PSi/m©n /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /m:n/mSn /mBn/m©hn/mReTh /mPn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@P9 /m©n/mSi@PIi.t /mRn/mSi@P0/mBn /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSi/mNn , /m©n/mSi@PIi.t /mBn/mSi@PU/mJhn/mSi@PSi \n/mNhn /mSi@P9 /mSi@PI.M/mLn/mSi/mNn  /mSn /mSn/mI /m©n/mSi@PIi.t /mNhn /mSi@PSi /mNn   /mSn /m©n/mSi@PIi.t /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /mRn/m6n/mLn /mSi@PI.M/mNhn/mSi/mNn /:nPmn  \n/mSi /m:n/mSn /mBn/m©hn/mReTh/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn, /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /m8n/mSi@PSn/mNhn/m©n /mPn/mSi@PSn/mTn /m9/m©n/mSi@PSn-/m9/m©n/mSi@PIi.t /mJhn/m:mmhn/m9 /mLn/m8n/mSi@PSi/mTn \n/mS/mSi@PI.M/mNhn /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mRn/mSi@PSn/m8hn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSn /m6n/mSi@PSn/mRn/mSi@PSi/mTn /mSi@PI/mNn/mN.hnlr /mNn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mU/mTn/mSi@PSi/mRn  /mRn/m6n/mLn /mNhn/mLn/mSi@PSn/:nPmn /mSn/mSi@PU/mSi@PI.M/mMn/mTRn/mSi@PSn /mJn/mSi@PIi/mTn/mSi@PSi/mTn \n/mUe/mPn/mRn /mNn/mSi@PI/mRhn /mRn/m6n/mLn /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PIi/:nPmn /m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn /mNn/mSi@PSi /mPn/mSi@PI/mTn-/mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn/:nPmn /mBn/mJn/mLn/mSi@PIi-  \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /28  \n“/mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mNn/mSi@P9, /mBn/mSi@PU/mSi@PI/mRhn/man/mSi@PSn /mPhn /mSi@PUe /mSi@PI.M/mSn/:nPmn”  \n/mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /mJhn /mNnPmHngiPme /mSn/mSi@PSn/m9/mLn /mBn/mSi@PSn/mTn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn /mRn/mSi@PSn/m8hn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSn/m©n /mMn/mNn /mJhn/m:mmhn/mJhn/m:mmhn/mSi@PSn /m©n/mSfn@Hnhn /mU/mSi@PI/m:mmhn \n/m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mU/mSi@PI/m:mmhn /m©n/mSfn@Hnhn /mSMn/mSi@PhAsnlisR/mSi@PI/mTn/m©n /m0/mI /m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mMn/mSi@P9 /mPn/m6ncmSi@PU /mNnPmHngiPme /mNn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn  /mJn/mSi@P9/mTn/m9 /m8n/mSi@PU/mLn/mSi@PSn/mhn/m©n \n/mPhn /mSi@PUe /mLn /mSn/mNn /mLn/mSi@PI.M/mLn/mNn/m8n/mRn /mSn /m©n/mSi@P0/mI/mLn/mSi@PIi/m©n /mhn/mSn/mN.hnlr /mTn/mSi@PIi /mMn/m:n/mMn/mSTn /mBhn/mRn/mLn /mBn/mSi@P0/mLn /mSn/mNn \n/mBn/mSi@P0/mLn/mSi@PIi /mSn/mSi@PU/mSi@PI.M/mMn/mTRn/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /mPn/mBn/mSi@PSi /mNhn/mLn/mSi@PSn, /mTn/mSi@P9/mTn/m9 /mSn/mI /m©n/mSi@PSe/mSn/m©n /mBn/mSi@P0/mLn /mSn /m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mTCn/m©n /m8n/mSi@PSn/mNhn \n/m8n/mSi@PU/mLn/mSi@PSn/mhn /m:n/mSi@P9/m©hn   /mRn/m6n/mLn /mNhn /mSi@PSi /mThn  /:nPmn /m:n/mSi@P9/m©hn   /mRn/m6n/mLn /mNhn /mSi@PSi /mThn   /mSi@PI/mBn/mNn/mSi@PU /mPn/mTn/mhn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn/m©n /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /mNn/mSi@PSn/m6n, \n/mJn/mSi@P9 /mPn/mTn/mhn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn /mNhn/mSi@P0/mSi@PI/m:mmhn /m:hn/mSi@PSn/mRn/mMn/mSi@P9 /mBhn /mNnPmHngiPme /mSi@PI.M/mSn /mRn/m6n/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /mJn/mSi@PSn/mLn/mMn/mSi@P9 /mS/mPn/mNn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  \n/m0/mJhn/mRn/mSi@PSn/mI/mTn /mJn/mSi@PSn/mLn/m©n /m9/m©n-/m9/m©n /mSn/mSi@PUe/mTn /m:n/mSi@P9/m©hn/m9 /mLn/m8n/mLn/mSi@PSn/:nPmn /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /mNhn/mSi@P0/mTCn /m©n/mSi@P0/mTChn/mLn/mSi@PIi \n/mBn/mNn/mLn /mNn/mSi@PSn/mRncmSi@PUe/m©n/mSi@PSn/mTn /m8n/mSi@PIi/mRn/m6n/mSn /mNnPmHngiPme  /m8n/mSi@PIi/mRn/m6n/mSi@PSn/m9/mLn /mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn  \n/m©hn/mSi@PIi/mSPeRfnHn/mNn/mSi@PSn/mI/mTn /mJn/mSi@PSn/mLn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mRn/mSi@PSn/m8hn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSn/m©n /mMn/mNn /m©hn/mSi@PIi/mSPeRfnHn/mNn/mSi@PSn /m©n/mSfn@Hnhn /m:n/mSn /mBn/m©hn/mReTh /mPn/mSi@PSn/mNhn /mSi@PUe  \n/m©hn/mSi@PIi/mSPeRfnHn/mNn/mSi@PSn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mNn/mSi@PSn/mI/mSi@PI/mNn/m©n /mPn/mSn/mSi@PIi/mNn/mSi@PSn /mSn/mNnPmHngiPme/m8n/mSi@PU/mRn/mSn /mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@PSn/mSi@PI.M/mNhn /mSi@PI/mNn/mN.hnlr /mNn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mPhn /mSi@P9 /m©n/mTn/mSi@P9 /mRn/m6n/mSi@PSi/mThn  \n/mSn/mSi@PI/m©n /mMn/mNn /mUe/mPn/mRn /mTn/m©n/mLn/m©n /mSi@PSi /mNn /:nPmn /man/m9/m6n /m8hn/mRn /mNhn/mSi@PIi.M /mJn/mI/mMn/mSi@P9 /mPn/mSi@PSn/mLn /mPn /mSPeRfnHn /m©hn/mSi@PSn 1 /mNn/mLn/mSi@PSi/mTn /mRn/m6n/mSi@PSi \n/mNhn/mLn, /mNhn/mTn/mMn/mSi@P9 /mI/mJn/mSi@P0/mTn/m©n /mJhn/mSi@PSn/mLn/mSi@PSi/m:mmhn/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn /m:n/mSi@PU/mNn/mSi@PUe /mBn/mSi@P9/m©n/mTn/mSi@PIi /mSn/mSi@PSe/mNn/m©n /m6n/mSi@PI.N/mRn/mS/mRn /mSn/mSi@PSn/m:mmhn/mSi@PIi/m©n \n/mBn/mSi@PIi/mNn /mLn/mTCn/mPn/mTCn/mSi@PSn/mI/mTn /mTCn/m6n/mLn/mSi@PSi /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn, /mTCn/m6n/mLn/mSi@PSi /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /m0/mI /mSi@PI/mhn/mRncmSi@PUe/m:n/mSi@PSn/mhn/mLn/mSi@PIi /mhn/mNn/mMn/mSi@P9 \n/mJn/mSi@PSi/mTChn/mSi@PSn/mMn /mMn/mN.hnlr /m:n-/mMn/mN.hnlr /m:n /m6n/mhn/mSi@PSn /mS/mPn/mNn /mMn/mS.hnlr /mTn/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /mNn/mNn/mSi@PSi/mTn, /mPn/mSi@PU/mRn/mS.hnlr /m©n/mSi@PSn/mRn /m:n/mSi@P9/mLn /mNn/mTn/mReTh/m©n/mSi@PIi.t /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme \n/m:n/mSi@P9/m6n/mMn/mSi@P9 /mLn/mTCn/mPn/mTCn/mSi@PSn /m8n/mSi@PU/m:n/m8n/mSi@PU/m:n/mBn/mSi@PSi /mNhn/mLn, /m©n /mSi@P9 /mTn/m9 /m8n/mSi@P9/mLn! /mLn/mSi@P0/m©n /m©n/m6n/mSi@PSi/mTn /m:hn/mNn /m:n/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /m:hn/mNn \n/mBn/mRhn/mBn/mSi@P9 /m©n/mRn/mSi@PSi /mNhn /mSi@PSi , /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mSn/mSi@P9 /m©n/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mBhn/mSi@P9/mLn, /mU/mNn/mSi@PSi/mTCn  /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /m8n/mSi@P9/mLn! /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /m8hn/mTCn/mLn \n/m8hn/mTCn/mNn/mSi@PSn /mSn/mNn /mNn/mSi@PSi /mBn/mSi@PU/mJhn/mLn/m©n /mTn /mNnPmHngiPme  /mNn/mSi@PSi /mBn/mSi@PU/mJhn/mLn/m©n, /m©n/mSi@P0/mNn /mJn/mRncmSi@PUe/mRn/mSi@PIi /mNhn /mSi@PSi  /mS/mNn/m©n/mSi@PSn /mBn/mSi@PUe/mJhn/mBn, \n/mS/mPn/mNn/mSi@PSn/mSn /mNnPmHngiPme  /mU/m8n/mSi@PSn/mRn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSi /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mNn/m©n/mSi@PSn /m©n/mSi@PIi.t /m:n/mSi@P9/m©hn/mSi@PSi/mTn, /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mS/mPn/mNn /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn /mNhn/mLn, /mSn/mSi@P9 /m©n/mSi@P9  \n/mBn/mSi@PUe/mJhn/mTn, /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mS/mPn/mNn/mSi@P0 /m©n/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mBn/mSi@PU/mJhn/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn..?  \n/mMn/mNn /m9/m©n/mMn/mSi@PSn/mTRn /mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn/mPn/mRn /mPn/m:mmhn/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /m0/m©n/mRn /m©n/mSi@P0/mNn /mSn/mShn/mSi@PSn, /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m0/m©n/mRn/mSi@P0 \n/m8n/mLn/mTn/mSi@PIi /m©n/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /m:n/mSi@P9/m©hn/mSi@PSi /mSi@PI.M/mNhn/mSi, /mBn/mRhn/mSi@PSi/mTn /mSn/mMn/m9, /mBn/mRhn/mSi@PSi/mTn /mPn/mSi@PI.N/mRn/mhn/mSi@PSn/mRn /mSn /mBn/mRhn/mSi@PSi/mTn /mPn/mSi@PIi/mRhn/mSi@PIi/m©n /mTn /mNnPmHngiPme  \n/mU/mSi@PI.M/mNn/mTn/mSi@P9 /m6n/m©n /mBn/mNn/mSi@PSi /mNhn /mSi@PSi  /mSi@PI/m©n/mNn/mSi@P9 /mJn/mSi@P9 /mPn/mSi@PSi/mNhn/mLn/mSi@PSn/mSn /mNnPmHngiPme  /mBn/mSi@P9/mSn/mSi@PIi /mSn/mSi@PU/m©hn-/mBhn/mSi@P0/m8n/m©n /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi \n                                                           \n1 धरैनमे कपड़ाक नमहर हवा पसारैबला   \n \n \n29 //mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n/mJn/mSi@PIi/mBn/m9/:nPmn /mJn/mSi@PSi/mTChn/mSi@PSn/mMn /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /mNn/mSi@P0/m©n/mRn-/mNn/mSi@PSn/m©n/mRn, /mJn/mNn-/mBn/mSi@P0/mSi@PI/mNn/m6n/mSi@PSn/mRn/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mRn/mSi@PIi/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme2 /mSn /mNnPmHngiPme  \n/m8hn/mSi@P9/mRn/mLn /mRn/m6n/mSi@PSi /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /mTn/mSi@PSi/mTChn/mSi@PSn/mMn /mJn /mNnPmHngiPme  /m0 (/mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSn) /mS/mPn/mNn /mSn/mMPn/mSi@PSi/mTn  /mU/mTChn/mSi@PSn /mSi@PI/mhn/m:n/mSi@P9/mShn /mJn/mSi@PSn \n/m©n/mSi@PSn/mRn/m©hn/mSi@PSn/mNn/mSi@PSn /mBn/mSi@PSi/mSn/mSi@PSn /mNn/mSi@P0/m©n/mRn-/mNn/mSi@PSn/m©n/mRn/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn/m©n /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi /mBn/mNn/mSi@PSn /mLn/mSi@P9/mLn/m©n /mTn /mNnPmHngiPme  /mU/mSi@PI.M/mNn/mTn/mSi@P9 \n/m©n /mSi@P9 /mLn/m©n /mSi@PI/m©n/mNn/mSi@P9/:nPmn /mSn/m8n/mSi@PUe /m8hn/mSi@PU/mSn/m©n /mSi@PSi /mTn /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /mMn/m6n/mSi@PSn/mJn/mNn/mSi@PIi /m9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mBn/mSi@P0/mRn/mSi@PSn /mLn/mSfn@Hnhn /mLn/mSfn@Hnhn \n/mLn/mSi@P0/m©n/m©n /m:mhn/mBn/mSi@PSn/mSi@PI/m6n /mLn/m8n/mLn /mRn/m6n/mSi@PSi /mNhn/mLn, /mBn/m©hn/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi/mSn /mNnPmHngiPme  /m:hn/mSi@PSn/mNn /mSi@PI/mNn/m©n/mSi@PSn/mSi@PI.M/mLn /mNn/mSi@P0/m©n/mRn /mTn/mSi@PSe/mLn \n/m©n/m6n/mSi@PSi /mNhn/mLn /mSn /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /mBRn/m6Mn/mSi@PSn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mSi@PI.M/mLn/m©hn/mSi@PSi /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn/:nPmn /mNn/mSi@PSn/m6n/mSi@P9 /mTn/mSi@PIi/mNn /mSn/mSi@P9/mRn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mTn/mSi@PIi/mNn \n/mPn/mSn/mSi@P9/mRn/mSi@PIi /mSi@PI.M/mLn/m©hn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /mSn/mSi@PI/m©n /mTn/mSi@PIi/mNn /mPn/mSn/mSi@P9/mRn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mTn/mSi@PIi/mNn /mMn/mNn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mIi/m6n/mSi@P0 /mTn /mNnPmHngiPme  /mBhn/mSfn@Hnhn /mSn/m©n /mSi@PSi  /mNhn/mLn \n/mJn/mSi@P9 /mTn/mSi@PIi/mNn /mMn/mNn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mTn/mSi@PIi/mNn /mPn/mSn/mSi@P9/mRn/mSi@PIi /mSn /mTn/mSi@PIi/mNn /mPn/mSn/mSi@P9/mRn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mTn/mSi@PIi/mNn /mSn/mSi@P9/mRn /mSi@PI.M/mLn/m©hn /mSn/m©n /mSi@PSi  /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /mSn/mSi@P9 \n/m©n/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mSi@PI.M/mLn/m©hn/mSi@PSn/mI /mNhn/mLn/:nPmn /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /mSi@PI.M/mLn/m©hn/mSi@PSn/mI/mTn? /mS/mPn/mNn /mBRn/m6Mn/mSi@PSn /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /mNhn /mSi@P9/mLn/mSi@PSe/mSPeRfnHn /mSi@PI/m©n/mNn/mSi@P9, /mJn /mNnPmHngiPme  \n/mShn/mRn/mSi@PSn/mBn/mSi@PIi, /mJn/mSi@PU/mSn/mRn/mSi@PIi /mS/mNn/m©n/mSi@PSn /mBn/m6ncmSi@PU-/mBn/mSi@P9/mTCn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mNn/mSi@PSi /m8n/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn /mS/mPn/mNn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m8n/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSe/mTn /mTn /mNnPmHngiPme  \n/m0/m©n/mRn /mBn/m:n/mNn/mLn/mSi@PSi/mNn  /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P9 /mSi@PI/m:n/mNn /mNn/mLn/mTn/mSi@PSi/:nPmn /man/m9/m6n /m8n/mSi@PSn/mMn /mNhn/mSi@PIi.M, /mTn/mSi@PIi/mNn /mMn/mNn/m©n /mU/mPn/mJn/mSi@PSn \n/mSn/mSi@PSn/mRhn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn /mMn/mNn /m:n/mI /mNhn/mLn/:nPmn /mTn/mSi@PSi/mPn/mRn /m©hn/mSi@P9/mTn/m©n /mU/mPn/mJn/mSi@PSn/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/m:hn/man/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi/m©n /mMn/mSi@PSn/mNn/mSi@P9 \n/mLn/mSi@P9/mNn-/m:n/mSi@P9/mNn/m©n /mBn/mSi@P9/mI/mMn/mSi@PSn/mNn/mSi@PIi/mBn/mLn/mSi@PSn /mSn/mMn/m:n/mNn/mSi@PIi /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /mNhn/mLn/:nPmn /m©n /mSi@P9 /mTn/mBn/mSi@P0 /mNn/mSi@P0/m©n/mRn-/mNn/mSi@PSn/m©n/mRn \n/mJn/mNn-/mBn/mSi@P0/mSi@PI/mNn/m6n/mSi@PSn/mRn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m:n/mI /mNhn /mSi@P9 /mSi@PI.M/mLn/mSi /mTn/mSi@PSi/man/mSi@P0 /m©n/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /m8hn/mTCn/mSi@PSi /mNhn/mLn, /mSn/mBhn /mSi@PI/m©n/mNhn /mSi@PU  /mNn/mMn/m©n /mSi@PSi  \n/mNhn/mLn.../:nPmn  \n../mS/mPn/mNn/mSi@PSn /mPn/mSi@PI.N/mRn/mhn/mSi@PSn/mRn/mMn/mSi@P9 /m©n/mSi@PI/m6n/man/mSi@PSn /mMn/mSi@PSn/mNhn-/mMn/mSi@PSn/mSn/mSi@PU /mTn/m6ncmSi@PUe/mMn/mSi@P9 /mSi@PI.M/mMn/mSi@PI.M/mThn/mLn/mSi@PSn/mSPeRfnHn/mNn/mLn/m©n \n/mLn/mLn/mMn/mSi@PU/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mRn/mSi@P0/m6ncmSi@PUe /mSn /m©hn/mS.hnlr /mSn/mSi@PIi/m©n /m©n/mLn/mSi@P9/mJn/mSi@PIi /mSn/mSi@PI/m©n /m:n/mSi@PUe/m:hn/mSi@P9-/m:n/m6n/mSi@PIi-/mNhn/mSi@PSn/mLn/m6n/mSi@PIi/m©n /mS/mBhn/mSi@PSn/mhn \n/mRn/m6n/mLn/:nPmn /mBhn/mSi@P0/mLn/mSi@P0 /mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mMn/mSi@PSn/mNn/mSi@P9 /mBhn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m8n/mMn/mSi@P9 /m:n/mSi@PUe/m:hn-/mPn/mRn/mSn/mSi@PSn/m9/mLn /m8n/mSi@PSe/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn /m©n /mSi@P9 /mRn/mSi@PSn, /mMn/mSi@PU/mNn/m©©n/mSi@PSn-\n/mSi@PI/m©n/mShn/mSi@PI.M/mMn/mShn, /mSi@PI.M/mMn/mSn/mRn/mSi@PIi /mTn /mNnPmHngiPme  /mNn/mRhn/mSi@PSi/mBn/mTn/mSi@P9 /mRn/m6n/mLn/man/mSi@PSi/mNn , /mTn/m©hn/mNn  /mSi@PI/m©n/m9 /mSn/mI /mSn/mBhn /mBn/mSi@P9/mPn/mSi@PSn/mTCn \n/mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PSn/:nPmn /m©n/mSi@PIi.t /mSn/mSi@PU/mRncmSi@PUe/mJn/mSi@P9 /mBhn/m8n/mhn/mSi@PSn/mNn /m8n/mSi@PSn/mNhn/mMn/mSi@P9 /mTCn/mSi@PU/mSi@PI.M/mSn/man/mSi@PSn /m6n/mSi@PI.N/mRn/mS/mRn-/m6n/mSi@PI.N/mRn/mS/mRn /m:mn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn-\n/mPn/mSi@PSn/mTn, /mPhn/m:mmhn-/mPhn /mSi@PU /mLn/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /m:n/mSi@P9/mBn/mSi@P0 /m©n/mRn/mSi@PSi /mNhn/mSi@PI.M/mThn/mNn /mSn /mSn/mMn/m9 /mSn/mSi@PI/mNn /mSn/mBhn/mTCn/mSi@PSn /m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  \n/mJhn/mSi@PSn/mSi@PI/m:mmhn/man/mSi@P0 /m:n/mI /mNhn/mSi@PI.M/mThn/mNn/:nPmn /m©n /mSPeRfnHn /mTChn/mMn/mSi@P9 /mSn/mSi@PU/m©hn/mSi@PSe/mNn/m©n /mSn/mBhn/mSi@PSn/mSn /mBhn/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn/m©n /mTn/mSi@PhAsnlisR/mSR.hnlr /mNPn/mSi@PSn \n/mBhn/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mTn/mSi@P9/m6n/mSi@P9/mNn /mJn/mNn/mMn/mSi@PSn/mRn/mSi@PSn /mRn/mSi@PSe/m:n /mS/mSi@PI.M/mNhn /mJn/mSi@P9 /m8hn/mSi@PSi/mLn/mSi@P0-/mBn/mSi@PSn/mL.hnlr /mTCn/mSi@PIi/mNn/m©n /mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn /mI/mN6n/mSi@P0/mRn/mSi@PSn /m8n/mSi@P9/mLn \n/m6n/m9/mTn, /mJn/mRn/mLn /mLn/mSi@P9/mLn /mTChn/mNP.hnlr /m:mhn-/mShn/mSi@PIi/mTn/mLn /mNn/mSi@PSn/m6n/mSi@PIi, /mJn /mNnPmHngiPme  /mJn/mRn/mLn/mPn/mRn /mJn/mRn/mLn /mPn/m:mmhn/mTn /mTn /mNnPmHngiPme  /mSn/mRn/mSi@P0 \n                                                           \n2 खौदका, कज लेिन हार  \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /30  \n/mJn/m:mmhn/mSi@PSn /m©n/mSfn@Hnhn /mJn/mSi@PI/m:mmhn/man/mSi@PSn /mJn/mSi@PSn/m9/mTn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn..? /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@PSn /mLn/m8n/m©n /mBn/mSi@PSn/mL.hnlr /mTCn/mSi@PIi/mNn /mNhn/mSi@P0/mSi@PI/m:mmhn \n/m©n/mLn/mPn/mRn /mSn/mNn/m9 /mJn/mSi@PSn/m9/mBn/:nPmn /mSn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSi /mTn /mNnPmHngiPme  /mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@PI/m6n/mSi/mNn  /mJn/mSi@P9 /mSi@PI/mPn/man/mSi@PSn/mSn /mLn/mSi@PSn/m8n/mLn \n/mS/mSi@PI.M/mNhn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mLn/m8n/mLn/mSi@P9 /mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /m9/mLn/mSi@PSi/mNn  /mJn/mSi@P9 /mJn /mNnPmHngiPme  /m©n/m6n/mSi@PIi/mSPeRfnHn, /mJn/mSi@P9/mNn/mSi@PSn /mNn/mSi@PSn/m6n /mPn/mSi@PIi/mBn/mSi@PSi/m©n/mSi@PSn/mLn \n/mSi@PI/m8n/mLn/mSi@PSn/mSn /mNn/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /mSn/mBn/m9 /m©n/m6n/mSi@PSi /mNhn /mSi@PSi /mThn  /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /m©n/mSi@PI/m6n /m:n/mSi@PSi/mThn  /mJn/mSi@P9 /mBn/mSi@PSn/mL.hnlr /mTCn/mSi@PIi/mNn/mMn/mSi@P9 /mS/mSi@PI.M/mNhn, /mLn/mSfn@Hnhn \n/m©n/mSfn@Hnhn /mPn/mSi@PIi/mBn /mSi@PI.M/mLn/mS, /mTn/m©hn/mNn ? /mPn/mLn /mSPeRfnHn /m8n/mPn/mRn /mBn/mSi@PSi/mSn/mLn /mRn/mSi@PSn/m8hn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSn /mNn/mSi@P9 /mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn /mPn/mSi@PIi/mBn/m9 /mU/mSi@PI/mTChn \n/mRn/m6n/mLn/mSi@PSn /mS/mSi@PI.M/mNhn /mSn /mNn/mSi@P9 /mPn/mTNn/mSi@PIi/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m©n/mSi@PI/m6n /mRn/m6n/mLn /mNhn /mSi@PSi /mThn  /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mNn/mJn/mSi@PSi/mRn  /mPn/mTNn/mSi@PIi/m9/m©n /mNn/mSi@PSe/m©n/mSi@PIi.t/mPn/mRn \n/mNn/mSi@PSn/mSi@PI.M/mNn /mRn/m6n/mLn /mNhn /mSi@PSi /mNn /:nPmn /m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n /mBn/mSi@P0/mNn/mSn /mNnPmHngiPme  /m6n/mSi@PSn/mThn /mPn/m©n /mSi@PSi /m:mmhn  /mSi@PI.M/mSn/mRn/mJn/mNn/m©n /m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme \n/mBn/mSn/mBn/mSi@PSi/m©n /mhn/mNn/mNn /m:n/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /mSi@PI.M/mNhn/mSi/mNn , /mRn/mSi@P0/m8n-/mSi@PI/mhn/man/mSi@PSn/mSi@PI.M/m:hn/m©n /mBn/mSi@PIi/mNn /mSn/m6n/man/mSi@P0/m8n/mSi@PIi/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mPn/mSi@PU/mRn/mSi@PSi/m©n \n/mhn/mSi@PSn/m:n/mSi@PSn /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@P9 /mSi@PI.M/mNhn/mSi/mNn  /mJn/mSi@P9/m©n/mRn /mBn/m:n/mLn/mSi@PSn /mUe/m6n/mSi@P0 /mS/mPn/mNn /mSi@PI/m:n/mNn-/mRn/mSi@PSn/mSi@PI/mTn/m©n /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi \n/mSn/mMn/mRn/mSi@PI/mPn/mTn /m©n /mSi@P9 /mNn/mSi@P9 /mNhn /mSi@PSi /mThn  , /mTn/mSi@PSi/mTChn/mSi@PSn/mMn /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mS/mPn/mNn /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mNn/mSi@P9 /m6ncmSi@PU/mNn/m©n/mSi@P0 /mBhn/mSi@PUe/m©hn-\n/mSi@PI/mPn/man/mSi@PSn/mSn/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mMn/mNn-/mMn/mNn/mSi@P0/mRn/mThn /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /mNhn /mSi@PSi /mNn /:nPmn /mSn/mSi@P9 /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P9 /m:hn/mSi@PI.N/mRn /mPn/mSi@PU/mRn/mSi@PSn /mRn/m6n/mLn/man/mSi@PSi/mNn  /mS/mSi@PI.M/mNhn?  \n/mPhn /mSi@P9 /mRn /mMn/mNn /mTChn/mMn/m©n/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mTChn/mMn/m©n/mLn/mSi@PSi/mNn  /mIi /mJn/mSi@P9 /mPn/mSi@PU/mRncmSi@PU/m©hn /m6ncmSi@PU/mS/m9 /mSn/mSi@PI/m©n /mNn/mSi@PSn/mRn/mSi@PIi, \n/m:n/mSi@PU/mNn/mSi@PUe /mShn/mSi@PI.t/m©Tn  /mSn/mM.hnlr /mPn/mNNn /m6n/mSi@P0/mI/mTn/mSi@P9 /mS/mSi@PI.M/mNhn /mTn /mNnPmHngiPme /m9 /m0/mSPeRfnHn/m8n/mTChn/mBn/mSi@P0 /mNn/mSi@PIi/m©n /mNn/mSi@PI/m6n/:nPmn /m0/mSPeRfnHn/m8n/mTChn/mLn/mSi@P0 /mNn/mSi@PSi \n/mJn/mSi@PSn /mSn/m©n /mSi@PSi /m9 /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mRn/mSi@P0/m8n-/mSi@PI/mhn/man/mSi@PSn/mSi@PI.M/m:hn, /mBhn/mSi@PUe/m©hn-/mSi@PI/mPn/man/mSi@PSn/mSn /mTn /mNnPmHngiPme  /mShn/mSi@PI.t/m©Tn /m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mSi@PI/m6n/mLn/mSi@PSn-/mSi@PI/m6n/mLn/mSi@PSn \n/m:n/mSi@P0/mSn/mRn/mSi@PSn/m©n /mSn/m6n/man/mSi@P0/m8n/m©n /mS/mPn/mSi@P9/mNhn/mSi@PSn /m©n/mRn/mSi@PSn/mI/m9 /m:n/mI /mNhn/mI/:nPmn /mTn/m6n/mSi@PIi/mLn/mSi@P9 /mNn/mSi@P9 /mSn /mSPeRfnHn /m8n/mSi@PIi/m©n \n/mPRn/man/mSi@P0/mJn/mNn /m6n/mSi@P0/mI /mNhn/mI/:nPmn /mS/m©hn/mNn  /mTn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /mSn/mNn /mNn/mSi@PSi /mS/mSi@PI.M/mNhn, /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /m:n/mSi@PU/mNn/mSi@PUe /mBn/mSi@P9/m©n/mTn/mSi@PIi \n/mNhn/mSi@PIi.M, /m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mLn/mSi@P0/m©n/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mNhn/mLn-/mPRn/mPn /mSPeRfnHn /mNn /m©n/mRn/m9 /mPn/m:mmhn/mSi@PSi /mNhn /mSi@PSi , /m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mNhn/mLn-\n/mPRn/mPn /mSPeRfnHn /mNn/mSi@PIi/m©n /mNhn/mSi@PIi.M/:nPmn /mS/mPn/mNn/mSi@PSn /mLn/mSi@P9/mLn /mTn /mNnPmHngiPme  /mhn/m9/m6n /mNn/mSi@P9 /mNn/mSi@PIi/m©n /mJn/mSi@P9 /mJn/mSi@P9/m6n/mSi@P9/mNn /mBn/mSi@P9/mhn/m6n/mSi@PSn/mRn /m©n/mRn/mTn, \n/mSn/mM.hnlr /mBn/mN.hnlr /m:hn /mBn/mNn/mSi@PSe/mTn /mTn/mSi@P9/m©n/mRn/mSi@PSn /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mTn/mSi@P9/m6n/mNn/mSi@P9 /mBn/mSi@P9/mhn/m6n/mSi@PSn/mRn /m©n/mRn/mSi@PIi/:nPmn /mJn /mNnPmHngiPme  /mSn/mSi@P9 /mNn/mSi@PSi /m©n/mRn/mBn /mTn /mNnPmHngiPme  \n/m:n/mSi@PU/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@PSe /mSn/mSi@PI/m:n-/mS/mNTn /mNhn /mSi@PSi  /mJn/mSi@P9 /mJn/mSi@PI/m:mmhn /mPn/m©n /mSi@PSi /m:mmhn  /mTChn/mSi@PSn/mRhn /m6n/m9/mBn/:nPmn  \n/m9/m6n/mNn/mSi@P0 /mLn/mSi@P0/m©n /mTn /mNnPmHngiPme  /mNhn /mSi@PSi /mThn/mSi@P9 /mJn/mSi@P9 /mSn/mTan/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mSn /mSPeRfnHn /m©n/mLPn-/mTn/mSi@PIi/mRn /mBn/mNn/mSi@PSn /mNn/m:n/mSi@PIi/mMn/mSi@P9 /mTn/mSi@PSi/mRn /mRn/m6n/mLn/mSi@PSn \n/mS/mSi@PI.M/mNhn /mSn /mShn/mB:n–/mhn/mSi@PSn/mNPn /mNhn/mSi@P0/m:mmhn/mSi@PSi/mTn /mRn/m6n/mLn/mSi@PSn /mS/mSi@PI.M/mNhn, /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mTn /mNnPmHngiPme /m9 /mSi@PI/m©n /mJhn/mSi@PUe/mTChn /mNhn/mSi@PIi.M /mJn/mSi@P9 \n/m9/m6n/mNn/mSi@P0 /mLn/mSi@P0/m©n /mTn /mNnPmHngiPme  /mSi/mNhn /mSi@P9  /mJn/mSi@P9 /mBn/mJn/mSi@PSi/m©n/mSi@PSn/mLn /mhn/mSi@P9/mLn/m8n/mSi@PSn/mMn /m8hn/mSi@P0/m:mmhn/mSi@PSn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mSn/mTan-/mPhn /mSi@PUe /mSi@PI.M/mSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /m9/m©n /mSi@P9  \n/mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /m:n/mSi@PUe/m:hn/mPn/mSi@PI/mNn/man/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mPn/mSi@PIi/mBn/mSi@PSi/m9/:nPmn /m0/m6n! /mS/mNn/mSi@P9/mRn/mSi@P9 /mMn/mNn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mBn/mSi@PSe/mS/mBn/mSi@PSi /mNhn/mSi@PIi.M, /mS/mPn/mNn /mBn/mSi@PSn/mTn \n/mS/mPn/mNn/mSi@PSn /mLn/mSi@PUe/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@P9-/mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/m:hn/man/mSi@P9 /mNn/mSi@PSi /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /mPn/mSi@P9/mNn/mSi@P9 /mLn/mSi@P0/m©n /mPn/mSi@PSe/mLn /mJn/mSi@PSn/mI/m9/:nPmn /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn/mSi@P0 \n \n \n \n31 //mJn/m8n/m:n/mSi@PIi/mShn /mPRn/mSn/mSi@PSn/m:n /mMn /mNP:mn/mLn \n/mBhn/mSi@P9/mLn! /mMn/mNn /mTChn/mMn/m©n/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /m:n/mSn /mBn/m©hn/mReTh /mPn/mSi@PUe/mhn/mReTh /man/m9/m6n /mPn/mTNn/mSi@PIi /mNhn /mSi@P9 /mLn/mSi@PIi /mSi@PI.M/mJn/mNn/m©n/mSi@PSn \n/mS/mPn/mRn/mSi@PSn/mSi@PI.M/mJn/mTn /m©n/mLn/mSi@PIi /mSn/mNn /mSn/mNnPmHngiPme/mSi@PI.t/m©hn/m©n  /mNn/mJn/mSi@PSi/mRn  /mSi@PI.M/mMn/mSi@PI.M/mLn/mTn/mSi@P9 /mPRn/mSi@P9/mMn/mSn /mNnPmHngiPme  /mU/mPn/mSi@P0/mU/mPn /mBhn/mSfn@Hnhn /mJn/mSi@PSn/mI \n/mNhn/mLn /mSn /man/m9/m6n /mSn/mI /m©n/mSi@PSn/mRn/m©n/mSi@PSe/mSn /mSn/mNn /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/mJhn /mPn/mSi@PI/m:mmhn /mRn/m6n/mLn /mNhn /mSi@PSi /mThn  , /mSn/mSi@PI.t/m©hn/mRn /m9/mNn/mSi@PSn \n/mSi@PI/m©n/m9 /mBhn/mSi@P9/mLn? /mLn/mSi@P0/m©n /mBn/mJn/mSi@PSi/m9 /m0/mL.hnlr /m:mn /mBn/mSi@P9/mTCn/mLn /m0/mL.hnlr /m:mn /mhn/mSi@PSn/mI/mNn /mSn /m0/mL.hnlr /m:mn /mhn/mSi@PSn/mI/mPhn \n/mU/mTTn/mMn /m6n/mSi@P0/mI/m9 /mS/mThn/mSi@PSn/mReTh/mTn/m6nlnPC /mPn/mSi@PU/mRn/mSi@PSn/mNn /mPn/mSi@PSn/mNn /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mPn/mSi@PU/mRn/mSi@PSn/mNn /mShn/mRn/mSi@PSn/mBn /mS/mPn/mNn /mSn/m6n/man/mSi@P0/m8n/mSi@PIi/m©n \n/mSn /mSPeRfnHn /m8n /m8hn/mSi@PU/mLn/mSi@PSi/mTn-/mSi@PI.M/mMn/mLn/mSi@PSi/mTn /m9/m©n /mRn/mSn /mBhn/mSfn@Hnhn /mJn/mSi@PSn/mI/mTn /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn/mhn/mSi@PSn/mNn /mPn/mTNn/mSi@PIi /mSn/mSi@PhAsnlisR/mJn/mNn/mSn /mNnPmHngiPme  \n/mPn/mSi@PI/mTn/mPn/mSi@PSn/mLn/m©n /mBhn/mSi@PSn/mRn /mU/mTChn/mSi@PSn /mNn/mLn/mSi@PSi/mTn, /mSn/mSi@P9 /m©n/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mBhn/mSi@P9/mLn? /m©n/mSi@PIi.t /mIi /mJhn/mSi@PUe/mTChn /mJn/mSi@P9 /mPRn/mSi@P9/mMn/mSi@PIi /mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mBn \n/mPRn/mSi@P9/mMn /mPRn/mSi@P9/mMn/mSi@PSn/mSPn/m:n/m©n /mSn/mSi@PIi/mMn/mSi@PSn /mPn/m©n /mSi@PSi /m:mmhn  /m©n/m:n/mMn/m©n /m8n/mSi@PSn/mNhn/mMn/mSi@P9 /mRn/mSi@PSn/m:hn/mSi@PSn-/m©n /mSi@PhAsnlisR /mSRNPn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /man/mMn/mSi@PU/mNn/mSi@PSn \n/mSi@PI/m©n/mNn/m6n/mSi@PI.N/mRn/m©n /m8n/mSi@PSn/mNhn/m©n /m:mn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn/mMn/mSi@P9 /mJhn/mSi@PUe/mLn/mSi@PSn /mJhn/mSi@PUe/mSi@PI.M/mLn /mBn/mRn/m6n/mMn/mSi@PSn/mSn/mSi@PSn /m8n/mBn/mSi@PSi/mTn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /m9/m6n/mSi@P9/mNn /mPRn/mSi@P9/mMn \n/mBhn/mSfn@Hnhn /m©n/m6n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mPn/m9/mLn /mJn/mSi@P9 /m6n/mSi@P0/mI/mTn! /mS/mPn/mNn /m:n/mSn /mBn/m©hn/mReTh /mPn/mSi@PI/m6n/mLn/mSi@PU/m©n/mSi@PSn /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi /m©n /mSi@P9 /m6n/mSi@P9/mNn /mRn/m6n/mLn \n/mJn/mSi@P9 /m6n/mSi@P0/mI/mTn/:nPmn /m©n/mSi@PIi.t /mPn/mSi@PI.N/mRn/mhn/mSi@PSn/mRn /mNhn/mLn, /m©n /mSi@P9 /mTn/mSi@P9 /mSn/mSi@P9/mhn/mSi@PSn /m©n/mRn/mSi@PSi /mNhn /mSi@P9 /mSi@PI.M/mLn/mSi/mNn /:nPmn /m8hn/mRn/m©n /mBhn/mSi@PSn/mRn \n/mBhn/mNn/mSi@PI.M/mSn/man/mSi@PSn, /mPn/mSi@PSi/mNn/mBhn/mRn/mNn/mSi@PIi /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mSi@PI.M/mJn/mNn/m8n/mSi@PIi/m©n /m©n/mSi@P0/mNn/mSi@P0 /m©n/mSi@PSn/mJn /mBn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/m©n/mSi@PIi.t /mNn/mSi@PSi /mNhn/mLn  /mJn/mI/mMn/mSi@P9 \n/mSn/m6n/man/mSi@P0/m8n/mSi@PIi /mNn/mSi@PSi /mNhn /mSi@P9 /mSi@PI.M/mLn/mSi/mNn /:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mSn/mI? /mSn/mI /mTn /mNnPmHngiPme  /m0/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mNn/mSi@P9 /mTChn /mSi@PUe /mTChn /m8n/mSi@PSn/mNhn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme \n/mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn /mNhn /mSi@PSi /mThn   /mJn/mI/mMn/mSi@P9 /m9/m©n/mSi@P0/mTCn/mSi@PSn /mPn/mSi@PSn/mTn /mNn/mSi@PI/m6n/:nPmn /mSn/mBhn/mTCn/mSi@PSn /mJhn/mSi@PI/m:mmhn /m8n/mSi@P9/mLn/:nPmn /mPn/mSi@PSn/mTn/m©n-\n/mSn /mSPeRfnHn /m8n/mBn/mSi@P9 /mNhn /mSi@PUe /mTCn/mNn/mSi@P9 /mMn/mSi@PU/m:mmhn/mSi@PIi/m©n /mTCn/mSi@PU/mSSn/mSi@PSn/m©n /mSn /mSPeRfnHn /m8n /mTChn/mSi@PSe/m6n/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@P0 /mSn/mSi@PU/mSi@PI.t/m©hn /m©hn/mSi@PI.M/mSn /mPn/m:mmhn/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn /mJn/mSi@P9 \n/mSn/mJn/mLn /mSn/mJn/mSi@PSn/m9/mLn /m8n/mSi@PSn/mNhn /mNn/mSi@PSi /mSn/mSi@PU/m©hn/mLn-/mTCn/mTCn/mSi@PSn/m9/mLn /mTChn /mSi@PUe /mTChn /m8n/mSi@PSn/mNhn /mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn /mNhn /mSi@PSi /mNn  /:nPmn \n/mI/mJn/mSi@P0/mTn/mMn/mSi@P9 /mBhn/mLn/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mLn/mSi@P0/m©n /mBhn/mSi@PUe/mTn-/mPRn/mSi@P9/mTn /mNn/mSi@PSi /m:n/mSi@P9/m©hn/m6n /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mS/mN.hnlr /m6n/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn /mRn/mSi@PSn/mSi@PI/mTn /m6ncmSi@PU/mS/m9 /mSn/mSi@PI/m©n \n/mJhn/mLn/mPhn/mLn/mSi@PSn/m9/mLn /mI/mJn/mSi@P0/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn, /mTChn /mSi@PUe /mTChn /m8n/mSi@PSn/mNhn /mBhn/mSi@PUe/mTn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mTn /mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@P9/m©hn/mSi@P9 /mPn/m:mmhn/mSi@PSi/mTn/:nPmn /mMn/mNn \n/m8hn/mSi@PU/mMn/mLn/mSi@PSi/mNn , /mJn /mNnPmHngiPme  /m0 -/mPn/mTNn/mSi@PIi- /mTChn /mSi@PUe /mTChn /m8n/mSi@PSn/mNhn /mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mBhn/mSfn@Hnhn /m8n/mSi@P9/mLn/mSi@PIi /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn/mSi@P9 /m©n/mSi@PIi.t /mRn/m6n/mLn/:nPmn \n/mRn/m6n/mLn /m©hn/mSi@PSn/mLn/mSi@PIi /m9/m©n /m©.hnlr /mhn/mSi@PIi/mN.hnlr /mTCn/mLn /mSn/mTn/mSi@PSn/mI/mSn /mSi@PI/m©n/mLn/mSi@P0/m©n /m:n/mSi@P9/m6n/:nPmn /m:n/mSi@P9/m6n/mPn/mRn /mNn/mJn/mSi@PSi/mRn  /mPn/mSi@PI/m:mmhn/mTn/mSi@P9 \n/mMn/mNn/mMn/mSi@P9 /m©hn/mSi@PU/mShn/mSi@PIi /mU/mPn/m©n/mLn/mSi@PSi/mNn /:nPmn  \n/mSn/mSi@PSn/mSi@PI/mTChn-/mSn/mTTn/mSi@PSi/mRn  /mSi@PI/m©n/mLn/mSi@P0/mBn/mLn/mSi@PSn /m:n/mSi@P9/m6n /mJn/m©hn/mNn  /m©.hnlr /mhn/mSi@PIi/mNn/mTCn/mSi@PI.M/mLn/man/mSi@PSn /mBn/mSi@P0/mRn/mSi@PSn /mPn/mSi@PIi/mTChn \n/mSn/mSi@PI/m©n /mMn/mSi@PSn/mThn/mPn/mRn /mU/mTChn/mSi@PSn /mLn/mI/m9, /mTn/mSi@PSi/mTChn/mSi@PSn/mMn /m0/mI/mSn /mNnPmHngiPme  /m:n/mSi@P0/mBn/mRn /mU/mTChn/mBn/mSi@PSi/m©n /mTn/mSi@PSn/m8n/mTn /mTn /mNnPmHngiPme  /mS/mPn/mNn/mSi@P0 \n/m:n/mSi@P9/m6n/mMn/mSi@P9 /mS/mSi@PI.M/mNhn/m9/:nPmn /m6ncmSi@PUe/mBn/mSi@PSn /mJn/mSi@PI/m8n/mTn/mSi@P9 /mRn/mSi@PSn/m8hn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSn /mU/mSi@PI/mTChn /m©n/mSfn@Hnhn /mJhn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mPn/mLn /mBn/mSi@PSn/mL.hnlr /mTCn/mSi@PIi/mNn /mU/m8hn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn \n/mLn/mSi@P0/mTCn/mSi@PSn/mMn/mSi@P9 /mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn /m:mhn/mSi@PSn/mSi@PI.N/mRn /mSi@PI/m8n/mLn/mSi@PSn/mSn/mSn /mNnPmHngiPme  /mPn/mSi@PIi/mBn/m9 /mLn/m8n/mLn/mSi@PSn/:nPmn /m9/m©n /mSi@PI/m8n/mLn/mSi@PSn/mSn /mPn/mSi@PIi/mSi@PI/mhn/mTn/mSi@P9 /m©n/mSi@PSe/mSn \n/mJn/m©n/mSi@PSn/mNnPmHngiPme /mMn/mNn /m©n/m:mmhn/m©n/m:mmhn/mSi@P9/mLn/mSi@PSi/mNn/:nPmn /mJn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /mBhn/mSi@PI.N/mRn /mSi@PI/m:n/mNn /mNn/mRn/mSi@PSe/m:mmhn /m©n/m9/mLn /m©n/mSi@PSe/mSn /mSn/mSi@PSn/mNnPmHngiPme/mJhn/mMn/mSi@P9 \n \n \n \n/mPn/mTn/mJhn/mSi@PSn/m:mmhn /32  \n/m9/m©n/mTChn/mSi@PSn/mMn /mBhn/mSi@P9/mLn/mSi@PSn /mPn/mNhn/mSi@PSn/mI/mTn   /mSi@PI/mNn/mS/mMn /mBn/mNn/mBn/mSi@PSi/mTn /mJn/mSi@P9, /m:n/mSi@P9/m©hn /m©n/mSi@PSn/mSi@PI.t/mL6n /mSn /mNnPmHngiPme  /mSi@PI/m©n/man/mSi@P0 /mNn/mSi@P9 \n/mS/m:hn/mLn/mSi@PSn /mhn/mSi@PhAsnlisR/mSi@PI.M/mTTn  /m©n/mSi@PI.N/mRn/m6n/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mSn /mNn/mSi@P9 /mS/m:hn/mLn/mSi@PSn /mBn/mSi@PSe/mSn /m©hn/mI/m6n/mSi@P9/mNnPmHngiPme/:nPmn /mJn/mSi@P9/m6n/mSi@P9/mNn /m©hn/mSi@P9/mMn/mSi@P9 /mTn/mSi@P9/m6n/mSi@P9/mNn /mBn/mSi@PU/mSi@PI.M/m:hn \n/m6n/mSi@P9/mTn/mSi@PSe/:nPmn /mNn/mSi@PIi/m©n /mBn/mSi@PSn/mTn /mRn/m6n/mNn/mSi@P9 /m9/m©n/mMn/mSi@PU/m6n/mRn/mSi@PIi /mSn/mBhn /mMn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn /mLn/mI/mTn/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mS/m:hn/mRn/mSi@PI/mTn/man/mSi@PSn/m©n \n/mS/m:hn/mPn/mSi@P9/mSi@PI/mTCn/man/mSi@PSn /mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PSn/mRn/mSi@P0 /mNn/mSi@P9 /mS/m:hn/mSi@PI/mhn/mNn/mSi@PI.N/mRn/man/mSi@PSn /m6n/mSi@P0/mI/mTn/:nPmn /mSn/mSi@PSe/mSPeRfnHn/mJhn/mSi@PU.nlC/m©n/mSi@PSn /mSi@PI/mNn/mS/mMn /mBn/m:n/mSi@PSi/mLn  \n/mSn /mSPeRfnHn /mShn/mSi@P0/mSi@PI.M/m:hn/mTn /mSi@PI/mNn/mS/mMn /mBn/mNn/mBn/mSi@PSi/mTn /mJn/mSi@P9 /mS/m:n/m6n/mSi@PSn /mNn/mSi@PIi/m©n /m©n/mSi@PI.N/mRn/m6n/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mSn /mS/m:n/m6n/mSi@PSn /mS/m:hn/mLn/mSi@P0 \n/m©hn/mI/m6n/mSi@P9/mNnPmHngiPme/:nPmn /mMn/mSi@PU/m:n/mSi@PSn /mhn/m9/m6n /m©n/mSi@PSe/mSn /mBhn/mSi@P0/mRn/mMn/mSi@P9 /m0/m6ncmSi@PUe /mSi@PI/mNn/mS/mMn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mBn/m:n/mSi@PSi/mLn  /mSi@PI/mNn/mS/mMn /mBn/mNn/mBn/mSi@PSi/mTn /mJn/mSi@P9 \n/m©hn/mSi@PSn/mI-/mJn/mSi@P0/m©n/mRn /mJn/mSi@P9 /mBhn/mSi@P9/mTCn/mSi@PSe /mSn/mSi@P9 /m©hn/mSi@PI/m6n/m6n/mSi@P9/mNnPmHngiPme /mSn /mJn/mSi@P9 /mMn/mNn /mMn/mSi@PSn/mNn/mSi@P0 /mSn/mSi@P9 /m©n/mSi@PI.N/mRn/m6n/mSi@P9/mNnPmHngiPme/:nPmn /mTn/mSi@PI/m6n/mNn/mSi@PSn /m9/m©n \n/mSi@PI/m8n/mLn/mSi@PSn/mSn /mPn/mSi@PSn/mSi@PI/mNn /mPn/mSi@PIi/mLn/mSi@PSn /mPn/mNhn/mSi@PSn/mI/mTn  /mRn/mSi@PSn/m8hn/mSi@P0/mBn/mSi@PSn/mBn/mSi@PSn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  /mSn/mSi@P9/m6n/mSi@P0 /mSi@PI/mhn/mhn/mSi@P9/m©n /mSn/m8n/mSi@PUe /mBn/mSi@PI/mRhn /mMn/mNn/m©n /mSi@P9/mNnPmHngiPme  \n/m©n/m6n/mLn/m©n /mSi@PSi /mNn /:nPmn /mSn/mSi@PU/mSi@PI/mNn/mTn/mSi@P9 /mSi@PI/mNn/mNPn","size_mb":2.39,"has_text":true},"Videha 244.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 244.pdf","name":"Videha 244.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Hसाद मI डलक  ३ टा लघुकथा संQह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच_कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचdक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकhइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृoक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत1मान मैिथली सािहrय\" िवषयक िवशेषsक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \ntी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषsकमे नेपालक वत1मान मैिथली सािहrय केर मूvयsकन रहत। अइ िवशेषsक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीxा-समालोचना आिद Hyतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Hयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषsक आिब जाए। उ~मेद अिछ िवदेहक ई Hयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंि_त रचनापर आमंि_त आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि_त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम1तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमtजीक आमंि_त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिvदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Hकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतh मधुकsत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषsक तीन सािहrयकारपर Hकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषsक जीिवत सािहrयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहrयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहrयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषsक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषsक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मdगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग1त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषsक परमेर कापिड़, वीरे मिvलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Hयास रहत जे ई िवशेषsक सभ 2018 मे Hकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ1र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आQह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha @gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह स~मान  \nिवदेह समानातर सािहrय अकादेमी स~मान  \n१.िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार २०१० -११   \n२०१० tी गोिवद झा (समQ योगदान लेल) \n२०११ tी रमानद रेणु (समQ योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी पुरyकार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुरyकार- tी जगदीश Hसाद मIडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संQह) \n२०११ बाल सािहrय पुरyकार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संQह) \n२०११ युवा पुरyकार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुरyकार- tी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बsला- मािनक बंोपायाय, उपयास \nबsलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा स~मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक पमे Hिस ) \n1. िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार  2012  \n2012 tी राजनदन लाल दास (समQ योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा स~मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक पमे Hिस ) \n२०१२ बाल सािहrय पुरyकार - tी जगदीश Hसाद मIडल क “तरेगन ” बाल Hेरक िवहिन कथा संQह \n२०१२ मूल पुरyकार - tी राजदेव मIडलक \"अ~बरा\" (किवता संQह) लेल। \n2012 युवा पुरyकार- tीमती ¢योित सुनीत चौधरीक “ अिच1स ” (किवता संQह) \n2013 अनुवाद पुरyकार- tी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मर ाठी उपयास tी िव¤णु सखाराम खाIडेकर) \nिवदेह भाषा स~मान २०१३ -१४ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक पमे Hिस ) \n२०१३ बाल सािहrय पुरyकार – tीमती ¢योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संQह) लेल। \n२०१३ मूल पुरyकार - tी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संQह) लेल। \n२०१३ युवा पुरyकार- tी उमेश मIडलक “िन¦तुकी” (किवता संQह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरyकार- tी िवनीत उrपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास tी उदय Hकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स~मान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहrय अकादेमी स~मान ) \n२०१४ मूल पुरyकार- tी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संQह) \n२०१४ बाल पुरyकार- tी जगदीश Hसाद मIडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुरyकार - tी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संQह) \n२०१५ अनुवाद पुरyकार - tी श~भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित1कला, िशvप आ िच_कला xे_मे िवदेह स~मान २०१२  \nअिभ  नय - मु¨य  अिभनय  , \nसुtी िश v पी कुमारी, उ©- 17 िप ता tी लª मण झा \ntी शोभा का त महतो, उ©- 15 िप ता- tी रामअवतार महतो, \nहाy य -अिभनय  \nसुtी िH यंका कुमारी, उ©- 16, िप ता- tी वैनाथ साह \ntी दुगhनंद ठाकुर, उ©- 23, िप ता- y व. भरत ठाकुर \nनृr य  \nसुtी सुलेखा कुमारी, उ©- 16, िप ता- tी हरेराम यादव \ntी अमीत रंजन, उ©- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  _कला \ntी पनकलाल मIडल, उमेर- ३५, िपता- yव. सुदर मIडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \ntी रमेश कुमार भारती, उ©- 23, िप ता- tी मोती मI डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \ntी परमान द ठाकुर, उ©- 30, िप ता- tी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \ntी बुलन राउत, उ©- 45, िप ता- y व. िच v टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \ntी बहादुर राम, उ©- 55, िप ता- y व. सरजुग राम \nिशvपी-वyतुकला \ntी जगदीश मिvलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित1-मृिoका कला \ntी यदुनंदन पंिड त, उ©- 45, िप ता- अशफ­ पंिड त \nका® -कला \ntी झमेली मुिखया,िपता yव. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आrमिनभ1र संyकृित  \ntी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता yव. tी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प_कािरता स~मान  \n-२०१२ tी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित1कला, िशvप आ िच_कला xे_मे िवदेह स~मान २०१३    \nमु¨य अिभनय -  \n(1)  सुtी आशा कुमारी सुपु_ी tी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु_ मो. ईषा आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुtी अपणh कुमारी सुपु_ी tी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाy य –अिभनय - \n(1) tी ²³दवे पासवान उफ1 रामजानी पासवान  सुपु_- y व. लª मी पासवान, पता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु_ मो. मुy ताक आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित1कला, िशvप आ िच_कला xे_मे िवदेह स~मान  (मsगिन खबास समQ योगदान \nस~मान ) \nशाy _ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \ntी रामवृx िस ◌ ंह सुपु_ tी अिन   िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोy ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमsगिन   खबास स~ मान: िमिथला लोक संyकृित संरxण : \ntी राम लखन साहु पे. y व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोy ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित1कला, िशvप आ िच_कला xे_मे िवदेह स~मान  (समQ योगदान स~मान ):  \nनृr य  -  \n(1)  tी हिर   नारायण मI ड ल सुपु_- y व. न दी मI डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुtी संगीता कुमारी सुपु_ी tी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  _कला-  \n(1)  जय Hकाश मI ड ल सुपु_- tी कुशेर मI डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोy ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी च द न कुमार मI ड ल सुपु_ tी भोला मI डल, पता- गाम- खड़गपुर, पोy ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संHित , छा_ y नातक अंित म वष1, कला एवं िश v प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यd / हारमोिनयम   \n(1) tी महादेव साह सुपु_ रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड1- नं. ०९, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) tी जागेर Hसाद राउत  सुपु_ y व. रामy वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) tी अनुप सदाय  सुपु_ y व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर प¶ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) tी कv ल र राम  सुपु_ y व. ख¶र राम, उमेर- ५०, गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरस नचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु_ y व. अनुप राम, गाम+पोy ट- ि◌ नम1ली, वाड1 न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशvपी-वyतुकला-  \n(1)  tी बौकू मिv ल  क सुपु_ दरबारी मिv ल क, उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  tी राम िव  लास धिर  कार  सुपु_ y व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित1कला-मृित1कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु_ - tी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पोy ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) tी Hभु पंिड  त सुपु_  y व .   , पता- गाम+पोy ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका® -कला-  \n(1) tी जगदेव साहु सुपु_ शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम1ली-पुरवhस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) tी योगे   ठाकुर सुपु_ y व . बुू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आrमिनभ1र संyकृित -   \n(1)  tी राम अवतार  राउत सुपु_ y व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  tी रौशन यादव  सुपु_ y व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पोy ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ·ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु_ मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोy ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \ntी ब च न मI ड ल सुपु_ y व. सीताराम मI डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी रामदेव ठाकुर सुपु_ y व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Hभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  tी सुकदेव साफी \nसुपु_ tी   , \nपता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Hभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु_ y व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले·ु दास  सुपु_ y व. सनक मI डल पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु_ अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु_...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) tी जगत नारायण मI ड ल सुपु_ y व. खुशीलाल मI डल, उमेर- ४०, गाम+पोy ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी देव नारायण यादव  सुपु_ tी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पोy ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) tीमती फुदनी देवी प¸ी tी रामफल मI डल, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुtी सुिव  ता कुमारी सुपु_ी tी गंगाराम मI डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोy ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) tी सीताराम राम  सुपु_ y व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी लª मी राम  सुपु_ y व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकdरनेट -  \n(1) tी च द र राम  सुपु_- y व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  tी राज कुमार महतो सुपु_ y व. लª मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम1ली वाड1 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  tी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोy ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  tी जीबछ यादव  सुपु_ y व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी श~ भु मI ड ल सुपु_ y व. लखन मI डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोy ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  y स कर - (िख  y सा कहैबला)-  \n(1)  tी छुतह यादव उफ1 राजकुमार , सुपु_ tी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पोy ट- मनोहर \nप¶ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ1 टहल मुिख  या- \n(2) सुपु_ y व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच_कला- \n(1)  सुtी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु_ी tी रामदेव Hसाद मI डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पोy ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  tीमती वीणा देवी प¸ी tी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  tी िक  शोरी दास  सुपु_ y व. नेबैत मI डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \ntी उपे   चौधरी सुपु_ y व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी देवनाथ यादव  सुपु_ y व. सव1जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झdझप¶ी, पोy ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यd, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) tी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) tी कु द न कुमार कण1 सुपु_ tी इ  कुमार कण1 पता- गाम- रेबाड़ी, पोy ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) tी राम खेलावन राउत  सुपु_ y व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \ntी रामच   Hसाद मI ड ल सुपु_ tी झोटन मI डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \ntी िव  भूित   झा सुपु_ y व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \ntी रिव     यादव  सुपु_ सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर प¶ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \ntी िप  चकुन  सदाय  सुपु_ y व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \ntी रामपित   मI ड ल सुपु_ y व. अजु1न मI डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  tी किप  लेर दास सुपु_ y व . सुºर दास , उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यd, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी खखर सदाय  सुपु_ y व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  tी रामिव  लास यादव  सुपु_ y व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोy ट- सsिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \ntी जोगे   राम  सुपु_ y व. िब v टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी राजे   राम  सुपु_ कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाy ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \ntी सैनी राम  सुपु_ y व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी जनक मI ड ल सुपु_ y व. उिच त मI डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम1ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यd/ Qुम बाजा  \ntी परमेर मI ड ल सुपु_ y व. िब हारी मI डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयd बजबै छिथ । \ntी जुगाय साफी सुपु_ y व. tी tीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \ntी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम1ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \ntी योगे   राम  सुपु_ y व. िब v टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \ntी जQनाथ चौधरी उफ1 िध  यानी दास  सुपु_ y व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी महे   पो»ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \ntी राम Hसाद राम सुपु_ y व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषsक :- \n१) हाइकू िवशेषsक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषsक २१ म अंक ,  १ नव~बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषsक ६७ म अंक , १ अ¾टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहrय िवशेषsक ७० म अंक , १५ नव~बर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषsक ७२ म अंक १५ िदस~बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषsक ७७ म अंक ०१ माच1 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषsक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगyत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1  \n८) भि¾त गजल िवशेषsक १२६ म अंक , १५ माच1 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीxा िवशेषsक १४२ म, अंक १५ नव~बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकsत िमt मधुप िवशेषsक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषsक १८९ म अंक १ नव~बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषsक १९१ म अंक १ िदस~बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह स~मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अHैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अvबम  गीत  संगीत  िवशेषsक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि_त  रचनापर  आम ंि_त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पsच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि_काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव1tे®  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Hबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÁय उrसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उrसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Hबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÃय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 244  म अंक  15  फरबरी 2018  (वष1 11  मास  122  अंक  244 )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहrय आदोलन \n (c)2004-18. सवhिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अ िछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Hथममैिथली पािxक ई-पि_का ISSN 2229-547X VIDEH A \nस~पादक: गजे ठाकुर। सह-स~पादक: उमेश मंडल। सहायक स~पादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मुºाजी (मनोज कुमार कण1)। स~पादक- नाटक-रंगमंच-चलिच_- बेचन ठाकुर। \nस~पादक- सूचना-स~पक1-समाद- पूनम मंडल। स~पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उrपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अHकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण1 उoरदाियrव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेIटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÆटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिxत पिरचयआ अपन yकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Hकाशनक हेतु \nिवदेह (पािxक) ई पि_काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Hकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संQहकoh लोकिनक लगमे रहतिह, मा_ एकर Hथम \nHकाशनक/ िHंट-वेब आकhइवक/ आकhइवक अनुवादक आ आकhइवक ई-Hकाशन/ िHंट-Hकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि_काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयvटीक/ पािरtिमकक Hावधान नै \nछै। त रॉयvटीक/ पािरtिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आQह। ऐ ई पि_काक tीमित लªमीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Hकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सवhिधकार सुरिxत। िवदेहमे Hकािशत सभटा रच ना आ आकhइवक सवhिधकार रचनाकार आ \nसंQहकoh लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृoसँ Hार~भ इंटरनेटपर मैिथलीक Hथम उपिyथितक या_ा “’िवदेह’- Hथम \nमैिथली पािxक ई पि_का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Hकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृo 'िवदेह' ई-पि_काक Hव¾ताक संग मैिथली भाषाक जालवृoक \nएQीगेटरक पमे Hयु¾त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि_का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसिरyतु    \n \n \n1/.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v  \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /2  \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v  \n \n \n \n \n.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA.UinDUA.UlA  \n \n \n \n \n \n.UbA.UllA.UmA.UnJfntJ .UboA.UaA.UnJfnAA.UnyA.UiA  \n.UnJfnt.UiA.UvA.UoCpy.UlA.UnJfntJ  \n \n \n \n3/.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /4 \n \n      \n \n.UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UBA.UnJfntJ.U,A-.UBA.UnJfntJ.U,A.UvA.UnJfnE .UvA.UnJfnu.UDUUyA .UA.UBA.UnJfnAJ.UE .UpA.UnJfnE .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UnA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.UAnusvArA.UaA.UnJfnAA.UiA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UE.DAnUA .UA.UhA.UnJfntJ \n.UnA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.UAnusvArA.UaA.UiA.UaA .UbA.U,yA.UnJfnAA.Ut.UgA .UiA.UmA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UnA.UnJfnsu.UgoA.UbA.UnJfnAA.UgA .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu .UhA.UnJfnu.Ut.UE....DAnUA  \n  \n••• \n•• \n•  \n \nleiZ.k  Hkko    \n \n \n5/.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n \n \n \nISBN :   978-93-87675-04-9 \n \n \n \n.UDA.UnJfnAA.UvA :  `251/-  \n.UnA.UmA.UnJfnAA.UoCpy.UnJfnt.v.UDyA.UaA.UnJfnAA.UoA  .UnA.UnJfns.UoA.UnJfnt.v.UansA.UgA  ©  .UnyoA.UnJfntJ .UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA.UinDUA.UlA  \n.U,A.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA.UvA  .UnA.UAnusvArA .Un.yAle .UaA .UoA.UinA :  2017   \n \n.UboA.UaA.UnJfnAA.UnyA.UaA :  .UbA.UllA.UmA.UnJfntJ .UboA.UaA.UnJfnAA.UnyA.UiA   \n.UgA.UnJfns.UlA.UnA.UnJfntJ .UByA.UmA.UiA, .UpA.UnJfnE..UE.UlA..UiA.UnJfnE.UhA.UoA_UnJfnsu .UvA.UnJfnAA.UGA.UoCpy, .UmA.UnJfnAA.UDUA.UoCpy .UiA.UAnusvArA. 06, .UnJfnt.UiA.UvA.UoCpy.UlA.UnJfntJ, .UnJfnt.v.UpA.UlA.UnJfnAA- .UnA.UnJfns.UbA.UnJfnAu.UlA,   \n.UnJfnt.UBA.UhA.UnJfnAA.UoA : 847452  \n \n.UmA.UnJfnE.UBA.UnA.UnJfnAA.Ut.UgtA :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n.UtJ-.UvA.UnJfnE.UlA : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n.UvA.UnJfnu.UBA.UnJfnAA.Ut.UlA :  8539043668, 9931654742 \n   \n \n.UnJfnt.UboA.UigtA :  .UvA.UnJfnAA.UiA.UmA .UAA.UgtA.UoCpy, .UnJfnt.UiA.UvA.UoCpy.UlA.UnJfntJ (.UnA.UnJfns.UbA.UnJfnAu.UlA)  \n.UAA.UmA.UoA.UinA :  .UDA.UnJfntJ .UnA.UnJfnAA.UhA_UnJfns .UnJfnt.UboA.UnJfnt.W.UigtA.UGA .UboA.UnJfnE.UnA. .UnJfnt.UiA.UvA.UoCpy.UlA.UnJfntJ (.UnA.UnJfns.UbA.UnJfnAu.UlA) .UnJfnt.UbA.UiA : 847452   \n \nMADHUMACHHI   \nCollection of Short Stories by Sh. Jagdish Prasad Mandal.   \n \n.UAJ .UbA.UnJfnu.UgyA.UnJfntJ.UaA .UnA.UmA.UnJfnAA.UoCpy.UnJfnt.v.UDyA.UaA.UnJfnAA.UoA .UnA.UnJfns.UoA.UnJfnt.v.UansA.UgA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UboA.UaA.UnJfnAA.UnyA.UaA .UA.UgyA.UmA.UnJfnAA .UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UbA.UnJfntJ.UoA.UnJfnAA.Ut.UgtA .UDyA.UnJfnAA.UoA.UaA.UaA \n.UnJfnt.v.UlA.UnJfnt.W.UayA.UgA .UA.UiA.UnJfns.UvA.UnJfnt.UgA.UaA .UnJfnt.UBA.UiA.UnJfnAA .UbA.UnJfnu.UgyA.UnJfntJ.UaA .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UA.UAnusvArA.UnyA.UaA .U,yA.UnJfnAA.U@A.UnJfnAA .UboA.UnJfnt.UgA .UE.UmA.UAnusvArA  .UnJfnt.i.UoA.UaA.UnJfn,AnUrAu.UnJfnt.UDUA.UAnusvArA.UGA .UnA.UnJfnt.UhA.UgA \n.Ut.UlA.UnJfnE.Ua.yAle .UgtA.UoAPAr.UnJfn,AnUrAu.UnJfnt.UiA.UaA .UA.UgyA.UmA.UnJfnAA .U@A.UnJfnAA.UAnusvArA.UnJfnt.UgoA .UaA, .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UvA.UnJfnAA.UDy@A.UvA.UnA.U,AnUrADJnUu .UA.UgyA.UmA.UnJfnAA .UpiyA.UnJfnAA.UiA.UaA .UnA.UAnusvArA.UGoA.UhA.UinA .UmA.UnJfnAA \n.UbA.UnJfns.UiA.UboA.UoCpy.U@A.UnJfnu.UGA.UaA .UboA.UinA.UnJfnAA.UlA.UnJfntJ .UDmA.UnJfnAA.UoA.UnJfnAA .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UoA_UnJfnsu.UbA.UvA.UnJfnE .UbA.UnJfns.UiA.UoA_UnJfns.UgbA.UnJfnAA.UnJfnt.UDA.UgA .UA.UgyA.UmA.UnJfnAA .UnA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA.UgA-.UboA.UnA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA.UgA .UiA.UnJfnt.UhA \n.UaA.UE.UlA .UpA.UnJfnAA .UnA.UaA .UnJfnAJ .UgA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA   \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /6  \n \n.UaA.UgyA.UnJfnAA.UaA .UnA.UggA.UnJfnAJ.UoA  \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v/08 \n.UDA.UiA.UGA.UoA .UGyA.UnJfnAA.UnA/18 \n.UnA.UnJfnt.v.UpyA.U@A.UnJfnAA .UayA.UnJfnE.UgA.UnJfntJ/32 \n.UvA.UnJfns.UbyA.UnJfnt.UgA.U@A.UnJfnAA .UvA.UnJfnAA.UlA/47 \n.UvA.UgyA.UnJfnAA.UhA.UnJfnAA.UgyA/64 \n.UbA.UhA.UbA.UnJfnAJ.UgtA/79 \n.Ut.UpA.UnJfnu.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnAA .UoA.UnJfnAA.UnJfnt.UgA/86 \n.UgA.UnJfntJ.UiA .UpA.UnJfns.UnJfnt.UGA.U@A.UnJfnAA .UByA.UnJfnAA.U@A/94 \n.UA.U,AnUrADJnUu.UGA.UiA.UnJfnE.UvA.UnJfnE .UhA.UnJfnE.UoA.UnJfnAA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAu.UAnusvArA/104 \n.BAnE \n \n \n \n7/.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /8 \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v  \n.UpA.UnJfnE.UgtyA .UvA.UnJfnAA.UnA.UaA .UnJfnt.v.U,A.UlA.UnJfnt.v.U,A.UlA.UnJfnAA.Ut.UgA .UoA.UnJfnAu.UDA.UvA.UnJfnE .UnJfnt.v.U,yA.UlA.UnJfnt.v.UvA.UlA.UnJfnAA.Ut.UgA .UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA \n.UnA.UvA.UnJfnsu.UhA .UgA.UoA.UnA.UnJfnAJ.UgA-.UgA.UlA.UbA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UlA.UGA .UpA.UnJfnAA.UE .UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA  \n.UnA.UnJfnAu.UiA.UaA .UnA.UnJfns.UhA.UnJfnAA.UmA.UiA .UAA .UAA.UnJfnt.v.UnA.UiA.UaA .UvA.UiA.UByA.UnJfnAA.UmA.UiA .UnA.UvA.UnJfnAJ.UaA .UnJfnt.UmA.UbA.UoA.UnJfntJ.UgA .UvA.UnJfnAA.UnA \n.UA.UnJfnt.v.U,yA.UE.DAnUA .Uu.UiA.UnJfnAA .UvA.UnJfnAA.UGyA.UaA .UGA.UnJfns.UppA.UoA, .UbyA.UnJfnAA.UGA.UnJfns.UiA.UaA .UvA.UnJfnu.UpA.UoA, .U,A.UnJfnAJ.UgA.UaA .UnJfnt.UgtA.UaA .UnJfns .UlA.UnJfnAA .UAA \n.UBA.UnJfnAJ.UnyA.UnJfnAA.UayA.UaA .UaA.UnJfnu.UnsA.UnJfnAA .UbA.UnJfnAA.UnJfnt.UBA .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UGA.UnJfns.UlA.UnJfnAA.UBA.UayA.UnJfnAA.UnA.UnJfnu, .UBA.Uv.yAle .UBA.UnJfnAJ.U@A.UnJfnu .UAA .UnJfnt.v.UnA.UiA.UnJfns.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnu .UAA.UvA \n.UA.UbA.UiA .UaA.UDUUyA.UaA.UDUUyA.UnJfnAA.Ut.UgA .UpA.UnJfns.UAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnE .UoA.UAnusvArA.UGA-.UoA_UnJfnsu.UbA-.UoA.UnA .UByA.UoA.UnJfnAJ.UaA .UbyA .UnJfnE .UDUUyA.UvA.UnJfnE .UoA.UhA.UnJfnAJ.UE .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA \n.UpA.UvA.UnJfns.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UpA.UnJfnAA.UvA.UnJfns.UiA.UnA.U,AnUrADJnUu .UGA.UnJfns.UlA.UpA.UnJfnAA.UvA.UnJfns.UiA .UDyA.UnJfnt.i.UoA .UaA.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnAA.UE.UlA-.UlA.UnJfnt.v.UlA.U@A.UnJfnAA.UE.UlA .UoA.UAnusvArA.UGA.UnA.U,AnUrADJnUu .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu \n.UA.UbA.UiA .UvA.UnJfns.UhA.UnJfnu.U,AnUrADJnUu-.UaA.UnJfnAA.UiA .UAA .UDA.UnJfnE.UhA.UnJfnu-.UDA.UnyA.UnJfnAA .UoA.UAnusvArA.UnJfnt.UGA-.UoA.UAnusvArA.UGA.UnJfnAA .UoA.UnA-.UoA.UnA.UnJfnAA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnE .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UnJfnt.UaA \n.UbA.UnJfnu.UayA.UnJfnAJ.UoA-.UpyA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UayA.UnJfnAJ.UoA .UA.UbA.UiA .UnJfnt.UDA.UiA-.UDA.UnJfns.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu-.UlA.UnJfnE .UvA.UggyA.UnJfnAA.UhA.UnJfnAA.UgyA .UDA.UAvAfrAyA .UiA.UnJfnt.UhA .UpyA.UnJfnt.W.UayA-.UpyA.UnJfnt.W.UayA \n.UpyA.UvA.UnJfnAA.UiA .UhA.UnJfnu.UE.UgA .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu .UBA.UnJfnAA.UgA .UgA.U,AnUrADJnUu .UiA.UnJfnt.UhA.U@A.UnJfnE.U,AnUrADJnUu .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UAA.UnJfnt.v.UnA.UiA.UaA .UAA.UnA .UbA.UnJfnAJ.UBA.UgA.UnJfnE .UpA.UnJfnE \n.UbA.UnJfnu.UayA.UnJfnAJ.UoA-.UpyA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UayA.UnJfnAJ.UoA .UByA.UnJfnAA.UDA.UnJfnu.UvA.UnJfnE .UpA.UlA.UpA.UlA.UnJfnAu .UhA.UnJfnu.Ut.UgA .UpA.UnJfnAA.UnJfnt.UgtyA-.UnA.U,AnUrADJnUu-.UGyA.UnJfnAA.UgtA .UDyA.UnJfnt.i.UoA .UnA.UvA.UGA.UvA .UBA.UnJfnt.UiA \n.UGyA.UnJfnAA.UgtA.UaA .UnyA.UnJfnu.UByA.UnJfnAA-.UnA.UnJfns.UiDA.UoA.UnA.U,AnUrADJnUu .UbA.UnJfnt.UmA.UgoA .UiA.UhA.UnJfnAA.UiA-.UGyA.UnJfnAA.UgtA .UnJfnt.UgoA.UmA.UnJfnE.UinA.UnJfntJ .UBA.UiA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UlA, .UnA.UnJfnE .UAA.UBA \n.UA.UbA.UiA .UhA.UhA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UnA.U,AnUrADJnUu .UayA.UnA.UnJfnAJ.UgA-.UayA.UnA.UnJfnAJ.UgA .UvA.UnJfns.UDA.UoCpy.UGyA.UnJfnAA.UgtA .UBA.UnJfnt.UiA .UBA.UnJfnAA.UlA.UnJfns.UaA .UgA.UoA .UbA.UnJfnt.UDUUyA \n.UhA.UnJfnE.UoA.UnJfnAA.UE.UlA .UpA.UnJfnAA .UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UA.UgyA.UnJfnAA.UhA.UvA.UnJfnE .UGA.UDUUyA.UlA .UpA.UnJfnAA.UnJfnt.UgtyA.UaA .UDA.UnyA.UnJfnAA .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu \n.UnJfnt.UBA.UGA.UDUUyA.UlA.UnJfnE .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UpA.UnJfnE .UpA.UnJfnAA.UnJfnt.UgtyA .UpA.UnJfnAu.UvA.UnJfns.UnJfnt.UgtyA.UnA.U,AnUrADJnUu .UnA.UAnusvArA.UlA.UGiA .UlA.UBA.UnJfnAA.UlA.UBA .UoA.UhA.UnJfnAJ .U,yA.UlA .UnA.UnJfnE .UAA.Ut \n.UDyA.UnJfns.UoA .UDA.UnA.UnJfnE.UaA .U,AnUrAu.UAnusvArA.UgtA-.UbA.UnJfnE.UgtA.UaA .UaA.UnJfnAA.UDA-.UaA.UnJfnAA.UDA.UnJfnu.UvA.UnJfnE .UnJfnt.v.UnA.UvA.UnJfnAJ.UgtA .UGA.UnJfnE.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UAA .UAA.UoA.UnJfnu \n.UnJfnt.v.UnA.UvA.UgtA.UlA .UpA.UnJfnAA .UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA..! .UnA.UnJfnu.UByA.UnJfnAA.UnJfnt.UmA.UaA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UpA.UnJfnE .UpA.UnJfnE .UbA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA .UA.UbA.UiA.UnJfnE .UaA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA \n.UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA .Uu .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UvA.UiA.UnJfns.UayA.UnA.U,AnUrADJnUu .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UDyA.UnJfnt.i.UoA.UaA .UbA.UnJfnE.U@A .UByA.UAvAfrAyA .UnA.UaA .UnJfnAJ .UE.DAnUA .UpA.UnJfnE .UmA.UnA.Ui.yAle .UgA.UnJfntJ-  \n \n \n9/.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.UGA.UnJfns.UlA.UnJfnAA.UBA .UmA.UnA.Ui.yAle .UgA.UnJfntJ-.UoA.UnA .UbA.UnJfntJ.UBA .U,A.UvA.UnJfnAJ.UaA .Us.UgtyA.UlA .U,yA.UlA, .U,A.UvA.UaA .UnJfnAJ .UgA .UoA.UhA.UnJfnAJ .U,yA.UlA, .UAA.Ut \n.Uu.UaA.UoA .UE.UhA.UnJfnE.UiA .UnJfnt.UDA.UiA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA .UpA.UnJfnE .UA.UbA.UiA.UnJfnE .UoA.UnA .UnJfnt.UmA.UhA.UnJfntJ.UiA .UByA.UnJfnE.UlA .UA.UnA.UnJfnu.UgyA.UnJfnt.UaA.UgA \n.UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UvA.UnJfnAA.UiA.UnJfnE .UtJ .UpA.UnJfnE .UvA.UnJfnAA.UnJfnt.UgtA.UaA .UBA.UnJfnE.UoA.UnA.UgA.UnJfnAA.UnA.U,AnUrADJnUu .UGA.UnJfnAA.U,yA.UaA .UA.UbA.UiA .UA.UAnusvArA.UGA-.UA.UAnusvArA.UGA .UBA.UnJfnE.UoA.UnA \n.UhA.UnJfnu.Ut.UgA-.UhA.UnJfnu.Ut.UgA .UbyA .UnJfnsu .UlA-.UaA.UnJfnu.UoyA.UnJfntJ .UDyA.UnJfnt.i.UoA .UE.UhA.UnJfnE.UiA .UBA.UnJfnE.UoA.UnA .UBA.UnJfnt.UiA .UGA.UnJfnE.UlA .UpA.UnJfnE..! \n.UpA.UnJfnE.UaA.UoA .UA.UbA.UiA.UnJfnE .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA-.UgtyA.UnJfnu.UoA .UpyA.UDUUyA.UnJfnAJ.UaA-.UpyA.UDUUyA.UnJfnAJ.UaA .UpyA.UnJfnsu.UDUUyA .UByA.UnJfnE.UlA .U,yA.UnJfnAJ, .Uu .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UoA.UnA .UDA.UAvAfrAyA .UnA.UaA .UnJfnAJ .UE!  \n.UnJfnt.UDA.UiA .UByA.UnJfnt.i.UoA.UaA .UgyA.UnJfnAA.UaA.UlA-.UgtyA.UnJfnE.UnJfnt.UhA.U@A.UnJfnAA.UE.UlA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnA.UvA.UnJfnsu.UhA .UE.UaA .UoA.UnJfnAA.U@A .UBA.UiA.UnJfnAA- \n.UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UlA.UGA .UbA.UhA_UnJfns.U,AnUrADJnUu.U,A .UA.UbA.UiA .UnJfnt.UiA.UmA.UnJfnE.UDA.UiA .UnJfnt.UiA.UmA.UnJfnE.UnJfnt.UDA.UgA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UaA.UnJfnAA.UlA .UiA.UnJfnt.UhA .UvA.UhA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA.UlA, .UvA.UhA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA.UlA .UiA.UnJfnt.UhA .UDA.UnJfns.UoA.UaA.UnJfnAA.UlA, .UDA.UnJfns.UoA.UaA.UnJfnAA.UlA.UnJfnu .UiA.UnJfnt.UhA \n.UA.UaA.UnJfnAA.UlA.UaA .UnJfnt.W.UngyA.UnJfnt.UgA.UvA.UnJfnE .UbA.UnJfnt.UDUUyA .UGA.UnJfnE.UlA .U,yA.UnJfntJ.v! .UbyA .UnJfnsu .UlA.UaA .UoA.UnA .UnA.UAnusvArA.U,A.U@A .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UvA.UDyA.UnJfns.UoA.UnA \n.UBA.UiA.UBA.UnJfnAJ-.UnJfnt.v.UnA.UoA.UpA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnE.UlA.UnJfnAu.UAnusvArA, .UoA.UnJfnAu.UDA.UaA.Ul.yAle .UlA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .UbA.UnJfnt.UDUUyA .UaA.UgA.UoCpy.Um@A.UhA.UnJfntJ.UiA .UByA.UAvAfrAyA .UoA.UhA.UlA .U,yA.UnJfntJ.v, .UgA.U,AnUrADJnUu.UE..?”  \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnJfnt.v.U,A.Ui.yAle .Ug.yAle .U@A .UvA.UiA.UaA .UBA.UnJfnE.UgyA.UnJfnAA.UnA.U,AnUrADJnUu .UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnJfnt.v.U,A.Ui.yAle .UgA.UnJfnAA.UnA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.v.U,A.UnJfnt.W.UigA.UgA \n.UaA .UnJfnE .UlA.UaA.DAnUA .UnJfnt.v.U,A.UnJfnt.W.UigA.UgA .UhA.UnJfnu.Ut.UgA.UnJfnE .UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnJfnt.v.U,A.UigA.UiA .U,A.UnJfnE.UgA.UiA .UpA.UGA.UnJfnAu.UlA.UaA.DAnUA .UpA.UnJfnt.UGA.UgA.UnJfnE \n.U,A.UnJfnE.UgA.UiA .UvA.UiA .UnJfnt.UBA.U,A.UDUUyA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA.DAnUA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UiA.UnJfnt.UhA .UbA.UnJfns.U,yA.UlA.UaA-  \n“.UAA.UoA.UnJfnu .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UaA.UhA.UnJfnAJ.UaA .U,yA.UhA?”  \n.UAA.UiA.UnJfnE .UnA.UvA.UnJfnsu.UhA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.UnJfnt.v.U,yA.U@A.UnJfnu .UE.UaA-.UvA.UnJfns.UhA.UoA.UnJfntJ .U,yA.UlA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UhA.UmA.UnJfnAA.UaA \n.UnJfnt.UmA.UnsA.U@A.UvA.UnJfnE .U,A.U,A.UoCpy .UaA.UoA.UBA .U,yA.UnJfns.UnJfnt.UgtA .UGA.UnJfnE.UlA .U,yA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .Uu 1 .UA.UpA.UnJfntJoCpy.UnA.U,AnUrADJnUu .UbyA.UpA.UnJfntJoCpy .UoA.UhA.UlA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA \n.UnA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA .UiA.UnJfnt.UhA.DAnUA .UnA.UvA.UnJfnsu.UhA.UnJfnE.UaA .UE.UaA.UgtA.UnJfnAA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UgA.UiA.UlA.DAnUA .Uu.UiA.UnJfnAA .UnA.UvA.UnJfnsu.UhA.UnJfnu .Uu.UaA.UoA.UnJfnAA \n.UBA.UnJfnAA.UgA.UbA.UoA .UboA.UnJfnt.UgA.UoA.UnJfnu.UDyA .UgtyA.UnJfnAA.UoyA .UiA.Ut .UaA .UnJfnE .UlA.UaA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UE.UgA.UnJfnE .U,A.UnJfnE.UgA.UnJfnAA.UmA.UiA.UnJfntJ .UgA.U,AnUrADJnUu .UDA.UnJfnAA.Ut.UE .UDA.UnJfnE.UlA.UaA .UnJfnAJ  .UpA.UnJfnE \n‘.U,A.U,A.UoCpy.UvA.UnJfnE .UAA.UE.UlA .UboA.UnyiA .UDA.UnJfnu.UhA.UoA.UnJfnAu.UlA .UiA.Ut .UpA.UnJfnAA.UE.DAnUA’ .Uu.UiA.UnJfnAA .Uu.UaA.UoA .UboA.UnyiA .Us.UgtyA.UBA.UnJfnAJ.UaA \n.UaA.UnJfnAA.UoA.UinA .UByA.UnJfnE.UlA .UpA.UnJfnE .UpA.UayA.UiA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnA.UvA.UnJfnsu.UhA ‘.UnA.UBA.UpA.UiA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA’ .UBA.UiA.UBA.UnJfnAJ .U,yA.UlA .UgA.UayA.UiA \n.Uu.Ut .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UvA.UiA .UnJfnt.UmA.UDUUyA.UnJfnuoCpy.UvA.UnJfnE .Us.UDUUyA.UlA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE .UDUA.UnJfns.UnJfnt.v.UvA .UGA.UnJfnE.UlA .U,yA.UnJfnE.UlA.Ut.DAnUA .UByA.UnJfnE.UlA .UtJ .U,yA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ \n.UpA.UnJfnE .UbyA .UnJfns .UgtA-.UbyA .UnJfns .UgtA .UnA.UByA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .U,A.UoA.UnJfnAu.UoA .UaA.UoA.UE .UGA.UnJfnE.UlA .UoA.UhA.UE, .UgA.UhA.UnJfntJ.UaA.UnJfnAA.UlA .UByA.UnJfns.UoA.UaA.UnJfntJ.W .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu \n                                                           \n1 हवा  \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /10  \n.UhA.UmA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .UByA.UnJfnsu.UoA .UByA.UnJfnE.UlA .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UmA.UDUUyA.UnJfnuoCpy .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .Us.UgtyA.UlA, .UpA.UnJfnE .UnA.UnJfns.UoA.UaA .UnJfns .UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UvA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA .UA.UaA.UnJfnAA.UnA.UvA.UnJfnE \n.UbA.UhA_UnJfns.U,AnUrADJnUu.U,A .UGA.UnJfnE.UlA, .Uu.UhA.UnJfntJ .UnJfnt.UmA.UDUUyA.UnJfnuoCpy.UvA.UnJfnE .UmA.UnJfnE.U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UbA.UnJfnt.UDUUyA .UGA.UnJfnE.UlA .U,yA.UlA.DAnUA .UpA.UnJfnE .UBA.UnJfnAA.UgA .UvA.UiA.UvA.UnJfnE \n.Us.UgtyA.UlA.UnJfnAJ.DAnUA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UpA.UayA.UiA .UhA.UmA.UnJfnAA .UgA.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UDA.Ut.UlA.UnJfnE .UiA.Ut .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UnA.UnJfnt.UDA.UaA.UnJfnAA.UlA .UnJfnt.UmA.UnsA-.UmA.UnsA.UoCpy.UiA \n.UaA.UoA.UnJfnAJ.UE, .UgA.UayA.UiA .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UpA.UnJfntJ.UBA .UAA .UA.UbA.UiA .UaA.UnJfnAA.UpA.UaA .UbA.UnJfns.UoA.UnJfnAu.UiA.UnJfntJ .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UaA.UoA.UBA?”  \n.Uu.UiA.UnJfnAA .UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UnA.UvA.UnJfnsu.UhA.UaA .UBA.UnJfnE.UgyA.UnJfnAA-.UaA.UgyA.UnJfnAA .UnA.UnJfns.UiA.UlA.UaA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns \n.UiA.UnJfnE.DAnUA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA .UE.UgA.UBA.UnJfnE-  \n“.UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UlA .UpA.UnJfnAA.UE.UgA.DAnUA”  \n.UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UbA.UoA .UA.UbA.UiA.UnJfnu .UnA.UhA.UvA.UnJfnAJ.UgA .UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnA.UvA.UnJfnsu.UhA .UDA.UnJfnE.UlA.UaA.DAnUA .UgA.UgaA.UnJfnAA.UlA \n.UnA.UByA .UnyA.UnJfnAA.UigA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UnyA.UnJfnAA.UigA.UnJfnu .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UiA.UnJfnE .UhA.UnJfnu.Ut.UgA, .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UnJfnt.UaA .UGA.UnJfnAA.UvA-.UGA.UnJfnAA.UvA.UaA \n.UpA.UggyA.UnJfnAA-.UpA.UnJfns.UlA.UnJfnsu.UnA .UgyA.UnJfnu.UDUUyA.UnJfnE .U,yA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ .UpA.UnJfnE .UoA.UnJfnAA.UpA.UDyA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ .UGyA.UnJfnE.UoA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA .U,yA.UlA, .UE.UaaA .UnJfnE .UgtyA.UnJfnAA.UvA .U,yA.UggA.UnJfnAA.UaA \n.UnA.UvA.UnJfnsu.UhA .U,yA.UnJfnAJ .UpA.Ut.UvA.UnJfnE .UnA.UByA .UBA.UnJfnAA.UnA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UE.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UA.UbA.UiA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA, .UDyA.UiA- \n.UnA.UvbA.UnJfnAJ.UgA.UaA .UoA.UansA.UnJfnAA.UaA .Us.UbA.UnJfnAA.U@A .UiA.Ut .UaA.UoA.UgA .UgA.U,AnUrADJnUu .UmA.UAnusvArA.UnyA.UnJfnu .UiA.UnJfnAA.UnyA .UhA.UnJfnE.UgA.UnJfnAJ .UAA .UnA.UvbA.UnJfnAJ.UgA.UnJfnu.UaA .UansA.U@A \n.UhA.UnJfnE.UgA.Ut, .UgA.UhA.UnJfntJ .UDUA.UoA.UnA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA .UaA.UnJfnAA.UpA.UnJfnu .UaA.UoA.UBA .UgA.U,AnUrADJnUu .U,yA.Ut.UhA.UnJfnE.DAnUA  \n.UnA.UayA.UnJfntJ-.UnA.UhA.UnJfnE.UlA.UnJfntJ.UaA .UBA.UnJfntJ.U,A .UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UByA.UoA.UvA.UE .UlA.UGA.UlA.DAnUA .UbA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnE .UA.UbA.UiA \n.UnA.UayA.UnJfntJ .UnA.UBA.UhA.UaA .UBA.UnJfntJ.U,A .UnJfnt.UBA.U,A.UDUUyA.UlA.DAnUA .UnA.UayA.UnJfntJ .UByA.UnJfnE.UlA .UpA.UnJfnE .UpA.UnJfnE .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UvA.UDyA.UnJfns .UBA.UiA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UAA \n.UnA.UhA.UnJfnE.UlA.UnJfntJ .Uu .UByA.UnJfnE.UlA .UpA.UnJfnE .UByoA.UvA.UinA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UnA .U,A.UnJfnsu.UnJfnt.v.UnA-.U,A.UnJfnsu.UnJfnt.v.UnA .UbA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UgA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UvA.UDyA.UnJfns .UnA.UAnusvArA.U,A.U@A \n.UiA.UnJfnt.UhA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA.DAnUA  \n.UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnyA.UaA.UlA-.UnA.UnJfnsu.UoA.UgA .UoA.UnJfnt.UhA.UgA.UnJfnu .UnJfnt.UmA.UnsA-.UmA.UvA.UiA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UE .UnA.UAnusvArA.UGA.UnJfnE \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UaA.UlA.UAnusvArA.UnJfnt.UaA.UgA .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu .UaA.UoA.UnJfnAJ.UE.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UgA.UnJfnAJ.U@A.UnJfnu .UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .Uu.UaA.UoA.UnJfnAA \n.UnJfnt.UBA.UoyA.UiA.UnJfntJ-.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnyoA.UnJfnE.UinA.UnJfntJ.UvA.UnJfnE .UoA.UnJfnt.W.UayA.UgA.UnJfnu .UnA.UAnusvArA.UGA.UnJfnE .UoA.UnJfnt.W.UayA.UgA.UnJfnE .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA  \n.UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UnJfnt.UaA .Uu .UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UoA.UansA.UaA .UiA.Ut .U,yA.UnJfntJ.v .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu .UBA.UnJfnAA.UgA .UiA.UnJfnt.UhA.U@A.UnJfnE.U,AnUrADJnUu .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA \n.Uu.UaA.UoA.UnJfnE .U,A.UlA.UnJfnAJ.UgA .U,yA.UggA.UnJfnu.UaA .UoA.UansA.UnJfnAA .UhA.UnJfnu.Ut .U,yA.UnJfnAJ .UAA .UvA.UnJfnAA.UnJfnt.v.U,yA.U@A.UnJfnu.UaA.DAnUA .UiA.Ut .UgA.U,AnUrADJnUu .UgA.UnJfnE.UhA.UnJfnE.UiA \n.UBA.UnJfntJ.UpA.UaA.UnJfnAA.UgtyA.UnJfntJ .UlA.UnJfnu.UaA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UpA.UnJfnE .UvA.UDyA.UnJfns.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UvA.UnJfnAA.UnJfnt.v.U,yA.U@A.UnJfnu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .Us.UlA.UnJfnAA-.UbA.UaA.UnJfnAA \n.UaA.UAvAfrAyA .UayA.UnJfnAA .UpA.UnJfnAA.UE.UgA.DAnUA   \n \n \n \n11 /.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UA.UbA.UiA .UnA.UayA.UnJfntJ .UnA.UBA.UhA.UaA .UBA.UnJfnAJ.UnA.UnJfnAA.UoA .UaA.UAvAfrAyA .UBA.UnJfnAJ.UnA.UaA.UvA.UnJfnE .UboA.UngA.UnJfnAA.UmA \n.UoA.UayA.UlA.UaA-  \n“.UhA.UvA .UnA.UByA .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UpA.UnJfntJ.UBA, .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UDyA.UoA.UgA.UnJfntJ.UbA.UoA .UA.UbA.UiA .UmA.UAnusvArA.UnyA.UnJfnu .UoA.UhA.UgA .UAA \n.UvA.UDyA.UnJfns.UnA.U,AnUrADJnUu .UpA.UiA.UnA.UnJfnE.UmA.UnJfnu .UpA.UnJfntJ.UnJfnt.UBA.UgA .UoA.UhA.UgA.DAnUA”  \n.UBA.UnJfns.UoyA-.UbA.UnJfns.UoA.UnJfnAA.UiA .UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UBA.UnJfnAJ.UnA.UnJfnAA.UoA .UaA.UoA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA .UAA \n.UpA.UnJfns.UAA.UiA-.UpA.UhA.UnJfnAA.UiA .UAA.UiA-.UAA.UiA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA.DAnUA .UE.UaA.UnA.U,AnUrADJnUu .UE.UaA .U@A.UnJfnu.UDDyA.UnJfnAA.UaA .UBA.UnJfntJ.U,A \n.UBA.UnJfnAJ.UnA.UnJfnAA.UoA .UGA.UoA.UvA.UnJfnAA-.UGA.UoA.UvA.UnJfntJ.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UnyA.UnJfns.UoA_UnJfnsu .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UE.UaA.UgtA.UnJfnAA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UoA.UnJfnAA.UpA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UoA.UnJfnAA.UpA.UaA .UbyA.UnJfntJ.W.UnJfnt.UaA.UoA .UoA.UhA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnAJ .UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnJfnt.UaA.UE .UiA.UnJfnE .UoA.UhA.UgA.UnJfnAJ.DAnUA”  \n.UaA.UnJfnt.UhA .UmA.UnJfnE.U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnAA .U,A.UnJfns.UbA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UAA.UGA.UnJfnsu .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UBA.UpA.UBA.UnJfnE .UiA.UnJfnE .UaA.UE.UlA .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu \n.UnA.UvA.UnJfnsu.UhA.UaA .UBA.UnJfntJ.U,A .UboA.UnyiA-.UbA.UoA-.UboA.UnyiA .UlA.UDA.UnJfnAA .UGA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UByA.UnJfnAA.U@A, .UoA.UnJfnAA.UpA.UnJfnAA-.UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UvA.UnJfnE .UnJfnt.UaA .UbyA.UoA.UaA .U,yA.UnJfnAJ, \n.UoA.UnJfnAA.UpA.UnJfnAA.UaA .UbA.UgiA.UnJfntJ .UpA.UnJfntJ.UnJfnt.UBA.UgA.UvA.UnJfnE .UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ .UByA.UnJfnE.UlA .UAA .UvA.UnJfns.Ut.UlA.UnJfnAA .UbA.U,yA.UnJfnAA.Ut.UgA .UvA.UnJfnAA.UiA.UnJfnE .UnJfnt.UmA.UDyA.UmA.UnJfnAA .UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAA \n.UbA.U,yA.UnJfnAA.Ut.UgA .UoA.UnJfnAA.UpA.UnJfnAA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UnA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA .UiA.UnJfnt.UhA, .UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UboA.UnyiA .Us.UgtyA.UnJfnAA .UboA.UnyiA.UaA.UgA.UnJfnAA.UoCpy .U,A.UnJfns.UbA .UByA.UAvAfrAyA \n.UGA.UnJfnE.UlA .U,yA.UlA.DAnUA .U,A.UnJfns.UbA .UnJfnt.UaA .Uu.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UByA.UnJfnE.UlA .UAA.UnJfnt.UaA .UA.UbA.UiA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UbA.UnJfns.UoA.UnJfnAA .UaA.UAvAfrAyA .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA \n.UnA.UvA.UnJfnsu.UhA.UvA.UnJfnE .UnA.UByA .UoA.UAnusvArA.UGA.UaA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UoA.UhA.UBA.UnJfnE .UaA.UoA.UE.DAnUA .UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UboA.UnyiA.UaA .UnA.UvA.UgyA.UoCpy.UiA.UvA.UnJfnE .UDA.UnJfnu.UnA.UoA \n.UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UhA.U,AnUrADJnUu .UaA .UnJfnE .UhA.UnJfnE.UiA .UBA.UnJfnt.UoyA.U@A.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UgA.U,AnUrADJnUu .UboA.UnyiA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UboA.UnyiA.UaA.UgA.UnJfnAA.UoCpy .UA.UbA.UiA .UvA.UiA.UaA .UmA.UnJfnE.UGA .UiA.Ut \n.UBA.UhA.UnJfnAu.UgA .UgA.U,AnUrADJnUu .UA.UiA.UaA.UnJfnAA .UmA.UnJfnE.UGA.UnJfnE .UaA.UnJfnAA.UpA .U,A.UlA.UgA.UnJfnAJ.DAnUA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA.UnJfnt.UiA.UhA.UnJfnAA.UoA .UnA.UnJfns.UiA.UlA.UaA .UnJfnt.UaA .UiA.Ut \n.UnA.UnJfns.UiA.UlA.UaA, .UAA.UnJfnt.UaA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UaA.UAvAfrAyA .UA.UiA.UgtyA.UnJfnAu.UlA.UaA .UgA.UnJfnE.UaA.UoA .UDA.UnJfnu.UayA.UnJfntJ .UboA.UnyiA.UaA.UgA.UnJfnAA.UoCpy .UgyA.UnJfnu.UDUUyA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA!”  \n.UE.UaA .UgA.U,AnUrADJnUu .Uu.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UDA.UnJfnu.UnA.UoA.UnJfnAA.UaA .UBA.UlA.UnJfnE .UBA.UlA .UA.UBA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnAJ, .UgA.UnJfnAJ.UbA.UoA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA.UBA.UnJfnE \n.UgA.U,AnUrADJnUu .UAA.UoA.UnJfnu .UoA.UAnusvArA.UGA .UbA.UaA.UDUUyA.UnJfnAA .UDA.UnJfnE.UlA.UaA .UnJfnAJ .DAnUA .UboA.UnyiA.UbA.UoA .UnJfnt.UmA.UmA.UnJfnAA.UDA .Us.UnJfnt.UgtyA .UaA.UAvAfrAyA .UgtyA.UnJfnAA.UoyA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA.DAnUA \n.UByA.UnJfnAA.U@A, .UBA.UnJfnAJ.UnA.UnJfnAA.UoA .UnJfnt.v.U,yA.UAJ, .UE.UaA .UnJfnE  .UAA.UDA.UvA.UnJfntJ .UGyA.UoA.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UA.UbA.UiA.UnJfnAA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnE .UA.UbA.UiA \n.UpA.UnJfntJ.UmA.UiA-.UvA.UoA.UinA .UDA.UnJfnE.UayA.UnJfnAJ.UgA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UE, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UmA.UE.UhA .UpA.UayA.UiA .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UnA.UvA.UnJfnAA.UnJfnt.v.UpA.UaA .UBA.UnJfnAJ.UnA.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE \n.UpA.UnJfnAA.Ut.UE .UgA.UayA.UiA .Uu .UnA.UvA.UnJfnsu.UhA .UBA.UnJfnt.UiA .UnA.UvA.Un.yAle .U@A.UnJfnAA.UaA .UnA.UvA.UnJfnsu.UlA .UgA.UaA .UnJfnAJ .UE.DAnUA .UpA.UnJfnAA.UBA.UnJfnE .UnA.UvA.UnJfnsu.UlA .UiA.Ut \n.UByA.UnJfnE.UgtA.UgA .UgA.UnJfnAA.UBA.UnJfnE .UpA.UnJfnE .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UhA.UE.UgA .Uu.Ut.UvA.UnJfnE .UaA.U,A.UDUUyA.UnJfnAA .UoA.UhA.UBA.UnJfnE .UaA.UoA.UgA....DAnUA  \n.UDA.UnJfnE.UayA.UgA.UnJfnE-.UDA.UnJfnE.UayA.UgA.UnJfnE .UBA.UnJfnAJ.UnA.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE .UGyA.UnJfnu.UlA-.UbyA.U,A.UaaA.UnJfnAA .UnyA.UnJfns.UoA_UnJfnsu .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UiA.UnJfnE .UaA .UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnu .UBA.UnJfnAA.UgA \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /12  \n.UnJfnt.UaA.U@A.UnJfnu .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA.UnJfnt.UiA.UhA.UnJfnAA.UoA .UoA.UhA.UlA .UAA .UiA.UnJfnE .UE.UaA.UnJfnu .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .U,A.UnJfns.UbA .UoA.UhA.UlA.DAnUA .UnA.UByA .UA.UbA.UiA.UnJfnE .UnA.UnJfnsu.UoA.UnJfnE \n.UA.UiA.UDyA.UnJfns.UiA .UBA.UpA.UnJfnAJ.UgA.DAnUA .UnJfnt.UaA.U@A.UnJfnu .UnA.UnJfns.UoA.UnA.UnJfnAA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UnA.UnJfns.UoA.UnA.UnJfns.UoA.UnJfnAA.Ut.UgA .UgA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UaA.U@A.UnJfnu .UGA.UBA.UDA.UnJfntJ .UvA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA \n.UayA.UnJfns.UoA.UayA.UnJfns.UoA.UnJfnAA.Ut.UgA.DAnUA .UnA.UByA .UA.UbA.UiA-.UA.UbA.UiA .UgA.UnJfnAA.UaA.UaA .UgA.UnJfnt.UaA.U@A.UnJfnAA .UBA.UiA.UnJfnAA .UGyA.UoA.UaA .UgA.UnJfnAA.UayA .UnJfnt.UDA.UnA \n.UiA.UpA.UnJfnAJ.UoA .UGA.UDUUyA.UnJfnAu.UiA.UnJfnE.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UBA.UnJfnAJ.UnA.UnJfnAA.UoA.UnJfnu .UnJfnt.UaA .UBA.UnJfnAJ.UnA.UnJfnAA.UoA .UByA.UnJfnE.UlA, .UvA.UhA.UnJfnAA.UDA.UnJfnE.UmA.UaA .UBA.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnAA.UgA.UnJfntJ .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu \n.UnA.UByA .UoA.UAnusvArA.UGA.UaA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UBA.UnJfnAJ.UnA.UiA.UnJfnE .UDA.UnJfnE.UmA-.UDA.UnJfnAA.UiA.UmA .UE.UaA.UnJfnt.UgoA.UgA .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UDA.UnJfnE.UmA .UvA.UnJfnt.W.Ui.yAle .UDA.UoA.UvA.UnJfnE .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA \n.UhA.UpA.UnJfnAA.UoA.UnJfnu-.UlA.UnJfnAA.UayA.UnJfnu-.UaA.UoA.UnJfnu.UDUUyA.UnJfnu .UA.UbA.UiA-.UA.UbA.UiA .UBA.UnJfnE.UgyA.UnJfnAA .UAJ .UAA.UnyA.UnJfnAA.UnA.U,AnUrADJnUu .UaA.UhA.UnJfnAJ.UgA .UpA.UnJfnE .UnA.UnJfns.UbyA.UlA \n.UbA.UE.UBA, .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA.DAnUA  \n.UnA.UByA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UA.UbA.UiA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ .UA.UbA.UiA .UByA.UnJfnt.UmA.UnA .U,yA.Ut.DAnUA .UnA.UnJfnAA.UvA.UAnusvArA.UpA.UnA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UE.UaA.UgtA.UnJfnAA \n.UA.UDyA.UmA.UnJfnE.UnA.UnJfnsu .UnJfnt.UBA.UoyA.UiA.UnJfntJ .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UByA.UnJfnAA.U@A, .UnA.UByA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UA.UbA.UiA-.UA.UbA.UiA .UDUyA.UnJfnu.UlA.UnJfnu .UAA .UGyA.UnJfnE.UGyA.UnJfnu .UA.UbA.UiA.UnJfnAA-.UA.UbA.UiA.UnJfnAA \n.UGA.UoA.UDA.UnJfnE.UiA.UvA.UnJfnE .UlA.UgtA.UaA.UlA .U,yA.UhA, .UaA .UnJfnE .UaA.UoA .UaA .UnJfnE  .UnA.Uv.yAle .UhA.UnJfnAA.UoA.UBA.UhA.UaA! .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UnA.UByA .UvA.UnJfntJ.UnJfnt.v.UlA .UE.UhA.UnJfnE.UiA \n.UBA.UnJfnAA.UgtA .UBA.UiA.UnJfnAA.UBA.UhA .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UnA.UByA .UBA.UgtA.UnJfnu.UhA.UnJfntJ .UBA.UnJfnt.UiA .UBA.UgtA.UGA.UmA.UiA.UnJfntJ .UGA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UA.UbA.UiA.UnJfnAA .UGyA.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE \n.UnyA.UnJfnAA.UigA-.UnJfnt.v.U,A.UggA .UpA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UnJfntJ.DAnUA”  \n.UgA.UnJfnE.UnA.UoA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UAJ .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UnA.U,AnUrADJnUu .UGA.UnJfns.UlA.UGA.UnJfns.UlA.UnJfnAA.Ut.UgA .UnyA.UnJfnu.UoA .UnyA.UnJfnAA.UigA .UnJfnt.UDA.UnA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgtA \n.UbA.UaA.UDUUyA.UlA.UaA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UBA.UnJfntJ.U,A-.UBA.UnJfntJ.U,A.UvA.UnJfnE .UgA.UnJfnAJ.U@A.UnJfnu .Uu.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .Us.UnJfnt.UgtyA .UpA.UnJfnAA.Ut .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UpyA.UGA.UDUUyA.UnJfnAA.UaA \n.UbA.U,yA.UnJfnAA.Ut.UgA .UGA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA-.UGA.UoA.UnJfnAu.UBA.UnJfnAJ.UlA .UhA.UnJfnu.Ut .U,yA.Ut.DAnUA .UByA.UnJfnAA.U@A, .UGA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA-.UGA.UoA.UnJfnAu.UBA.UnJfnAJ.UlA .U,A.UlA.UnJfnAJ.UgA .UvA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA-\n.UvA.UoA.UnJfnAu.UBA.UnJfnAJ.UlA .UByA.UnJfnE.UlA, .UvA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA-.UvA.UoA.UnJfnAu.UBA.UnJfnAJ.UlA .UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAA .UbA.U,yA.UnJfnAA.Ut.UgA .UbyA.UnJfnt.i.UoA.U,yA.UnJfnAA .UGA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UpA.UnJfnE .UpA.UnJfnE.UoA.UGA.UoA \n.U,yA.UnJfnE.UlA.UhA .UnA.UnJfnE .UbA.UgtA.UaA.UnJfnAA .UvA.UnJfnAA.UoA.UlA.UhA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UpA.UnJfnE .UGA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA-.UGA.UoA.UnJfnAu.UBA.UnJfnAJ.UlA.UaA .UbA.UnJfnAA.U,yA .UnJfnsu  .UbA.UnJfnt.UDUUyA .UGA.UnJfnE.UlA .UgA.UnJfnE.UaA.UoA.UnJfnAA \n.U,yA.UggA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .UnJfnt.UaA.UE .UayA.UnJfnu.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnAJ .U,yA.UhA.UaA .UAA.UnJfnt.UaA .UGA.UnJfnu.UlA.UnJfnAA .UvA.UnJfnAA.UoA.UnJfnAJ .U,yA.UhA.UaA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UnA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA \n.UGA.UnJfns.UlA.UGA.UnJfns.UlA.UnJfntJ .UGA.UnJfns.UinA.UGA.UnJfns.UinA.UnJfntJ .UnJfnt.UDA.UnA .UBA.UoyA.UlA.DAnUA .UnA.UByA .UA.UbA.UiA-.UA.UbA.UiA .UBA.UnJfnE.UgyA.UnJfnAA-.UaA.UgyA.UnJfnAA .UA.UbA.UiA.UnJfnE-\n.UA.UbA.UiA.UnJfnE .UGA.UnJfns.UinA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .Uu.UpyA.UoA.UnJfntJ .UgA.UnJfnE.UhA.UnJfnE.UiA .UoA.UhA.UnJfnAJ .UpA.UnJfnE .UnA.UnJfnu.UpyA.UoA.UnJfnE.UBA.UnJfnE .UiA.UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnAJ, .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu \n.UGA.UnJfns.UinA-.UGA.UnJfns.UinA.UnJfntJ .UaA.UayA.UiA.UnJfnu-.UaA.UayA.UiA.UnJfnu .UGA.UnJfns.UlA.UGA.UnJfns.UlA.UnJfntJ .UnJfnt.UDA.UnA .UBA.UnJfnt.UoyA .UpA.UnJfnAA.Ut .UgA.U,AnUrADJnUu .UaA.UayA.UiA.UnJfnu-.UaA.UayA.UiA.UnJfnu \n.UnA.UnJfns.UiA.UnA.UnJfns.UiA.UnJfntJ .UnJfnt.UDA.UnA.DAnUA .UbA.UnJfnu.UayA.UnJfnAJ.UoA.UaA .UbA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UgyA.UnJfntJ.UoA .UhA.UnJfnu.Ut.UgA .UA.UmA.UnJfnAA.UpA .UDA.UnJfnE.UayA .U,A.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA.UvA \n.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UByA.UnJfnAA.U@A, .Uu.UiA.UnJfnAA .Uu.UpyA.UoA.UnJfntJ .UiA.Ut .U,yA.UnJfns.UgtA.UgA.UnJfnAu.DAnUA .U,yA.UnJfns.U,yA.UnJfns.UiA.UnJfnt.i.UoA.UaA .UvA.UAnusvArA.UgoA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .Us.UiA.UgtA.UnJfnAA   \n \n \n13 /.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.UnJfnt.UGA.UiA.UgA.UnJfntJ .UaA.UoA.UE .UbA.UDUUyA.UgA.UnJfnAu.DAnUA”  \n.UaA.UnJfnt.UhA .U,A.UnJfns.UbA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UgA.UnJfnE.UaA.UoA .UA.UnA.UnJfnAJ.UoA .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UByA.UnJfnE.UlA .UtJ .UpA.UnJfnE .UA.UnJfnt.v.UDyA.UpA.UiA \n.Uu.UhA.UiA.UnJfnE .UoA.UhA.UnJfnAJ .UpA.UnJfnE.UaA.UoA.UnJfnAA .UnA.UnJfnAA.UE .UgA.UaA .UGA.UiA.UAvAfrAyA .UA.UBA.UnJfnAJ.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UA.UBy.yAle .U@A.UnJfnAA.UnA .UiA.Ut .UoA.UhA.UiA.UnJfnE .UgyA.UnJfnu.UDUUyA.UnJfnE-\n.UgyA.UnJfnu.UDUUyA.UnJfnE .UDyA.UaA.UvA.UaA .UnJfnE .UBA.UnJfnu .UaA.UoA.Ut.DAnUA .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UpA.UnJfnE .UA.UBy.yAle .U@A.UnJfnAA.UnA .UoA.UhA.UnJfnAJ .Uu .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu .UhA.UnJfnAA.UgyA.UnJfnE .UgyA.UnJfnu.UbA.UDUUyA.UnJfntJ \n.UBA.UpA.UnJfnAA .UDA.UnJfnE.UlA.UaA.DAnUA .UpA.UnJfnE.UaA.UoA.UnJfnAA .UnA.UnJfnAA.UE .UgA.UaA .UGA.UiA.UlA .UA.UBA.UnJfnAJ .Uu .UnA.UhA.UpA.UnJfnE .UaA.UiA.UnJfntJ .UDyA.UaA.U,A.UnJfns.UaA.UnJfnAA \n.UGA.UnJfnE.UlA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UpA.UnJfnE.UaA.UoA.UnJfnAA .UnA.UnJfnAA.UbyA .UnJfnE  .UiA.Ut .UGA.UiA.UAvAfrAyA .UA.UBA.UnJfnAJ, .Uu .UoA.UnJfnAA.UvA.UDyA.UnJfns.UiA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UgyA.UnJfnu.UbA.UDUUyA.UnJfntJ .UBA.UpA.UBA.UE \n.UlA.UGA.UlA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .U,A.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA.UvA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UpA.UnJfnE .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA .U,yA.UlA ‘.U,yA.UnJfns.U,yA.UnJfns.UiA.UnJfnt.i.UoA.UaA .UvA.UAnusvArA.UgoA’ .Uu.UaA.UoA.UnJfnAA \n.UBA.UnJfns.UpyA.UnJfnAJ.UvA.UnJfnE .UA.UbA.UiA.UnJfnE .UDyA.UaA.UvA.UaA.UnJfntJ.W .UAA.UnJfnt.UBA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ .UpA.UnJfnE .UgyA.UnJfnu.UbA.UDUUyA.UnJfntJ.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UgA.U,AnUrADJnUu .UDA.UnJfnsu-.UnJfnt.UDA.UnJfnt.v.UnA.U@A.UnJfnAA .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .UhA.UnJfnu.Ut \n.U,yA.UnJfnAJ! .UiA.UnJfntJ.UaA.UnJfnu .UaA.UnJfnAA.UpA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UlA.UnJfnu.UaA .UgyA.UnJfnu.UbA.UDUUyA.UnJfntJ.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UnA.UnJfns.UAA.UGA.UgA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UE .UAA .UA.UDyA.UlA.UnJfnu.UaA \n.UnA.UAnusvArA.UGA .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu .UgyA.UnJfnu.UbA.UDUUyA.UnJfntJ .UBA.UpA.UnJfnAA .UnJfnt.W.UayA.Ul.yAle .UlA.UnJfntJ .Us.UDUUyA.UBA.UnJfnAJ.UE! .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE .UnJfnt.UmA.U,A.UDUUyA.UiA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .U,A.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA.UvA \n.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UoA.UAnusvArA.UGA-.UoA_UnJfnsu.UbA .UDA.UnJfnE.UayA .UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v, .UpA.UnJfnE.UaA.UoA .UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UnA.UBA.UnJfnAA.UlA .U,yA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ, .UmA.UE.UhA \n.UnA.UvA.UnJfnAJ.UaA .UnJfnt.UaA.Ul.yAle .UlA.UgA.UaA .UDA.UnJfnu.UayA .UlA.UGA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UByA.UnJfnAA.U@A, .UDA.UnJfns.UayA.UnJfnE .UnJfnt.UaA .UnA.UnJfns.UayA.UnJfnE .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UByA.UnJfnt.i.UoA .UnJfnt.UDA.UiA.UaA .UgyA.UnJfnAA.UaA.UlA-.UgtyA.UnJfnE.UnJfnt.UhA.U@A.UnJfnAA.UE.UlA .UnA.UByA \n.U,yA.UhA, .UnA.UnJfns.UgA.UnJfnAJ .UBA.UnJfnE.UoA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UnA.UnJfns.UgA.UiA.UnJfnt.UhA .UnA.UByA .UDA.UnJfns.UayA .UnJfnt.UBA.UnA.UoA.UBA.UhA.DAnUA .UAJ.UGA.UlA.UnJfnAA .UnJfnt.UDA.UiA.UaA \n.UAA.UGA.UnJfnsu.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UaA .UnA.UvA.UE .UoA.UnJfnAA.UayA.UhA.DAnUA”  \n.UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UBA.UnJfnE.UDA.UvA .UByA.UnJfnE.UlA .UvA.UnJfns.UoA.UpA.UiA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UnA.UByA .UnA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UnA \n.U,yA.UnJfnu.UDUUyA.UlA.UaA.DAnUA .UhA.UoA.UnJfnE-.UhA.UoA.UnJfnE .UaA.UAvAfrAyA .UBA.UnJfnAJ.UnA.UnJfnAA.UoA.UnA.U,AnUrADJnUu .Us.UnJfnt.UgtyA .UnA.UByA .UA.UbA.UiA-.UA.UbA.UiA .UnyA.U@A.UiA.UaA.UansA .UnJfnt.UDA.UnA \n.UnJfnt.UmA.UDA.UnJfnAA .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UnA.UByA .UA.UbA.UiA-.UA.UbA.UiA .UhA.UiiA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .UbA.UhA_UnJfns.U,AnUrADJnUu.U,A .UvA.UiA.UvA.UiA.UnJfnAA .UGA.UnJfnE.UlA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UgA.UnJfntJ.UiA.UgtA.UnJfnAA \n.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UiA.UnJfnAJ .UvA.UiA.UvA.UiA.UnJfnAA.UE.UlA.DAnUA .UA.UbA.UiA-.UA.UbA.UiA .UhA.UiiA.UnJfnAA .U,yA.UnJfnu.UnJfnt.UDUUyA .UgA.UnJfntJ.UiA.UnJfnsu .UnJfnt.UiA.UaA.UlA.UlA.DAnUA \n.UnJfnt.UiA.UaA.UlA.UBA.UnJfnu .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UiA.UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA, .UpA.UnJfnE.UgtyA .UvA.UnJfnAA.UnA.UaA .UpA.UoA.UiA.UnJfntJ .UaA.UnJfnAA.UpA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA .UiA.Ut .UiA.UnJfnE .UpA.UoA.UBA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnAJ, \n.UbA.UnJfnE.UgtA.UnJfnu .UpA.UoA.UBA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnAJ .UAA .UnA.UnJfns.UgA.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnu.U,AnUrADJnUu .UpA.UoA.UBA.UnJfnAJ .U,yA.Ut.DAnUA .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UBA.UnJfnAA.UgtA-.UGyA.UnJfnAA.UgtA.UvA.UnJfnE .UiA.UmA.UaA.UnJfnu \n.U@A.UnJfnAA.UgoA.UnJfntJ .UAA .UbA.UnJfns.UoA.UiA.UnJfnu .U@A.UnJfnAA.UgoA.UnJfntJ.UaA .UAA .UnA.UAnusvArA.UnJfnt.UGA.U@A.UnJfnu.U,AnUrADJnUu .UnA.UnJfnAA.UgyA.UnJfntJ.UaA .UByA.UnJfnE.U,AnUrADJnUu.UgtA .UhA.UnJfnu.Ut.UgA .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UgA.UnJfntJ.UiA.UnJfnsu.UaA \n.UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UbA.UnJfnt.i.UoA.U,A.U@A .UhA.UnJfnu.Ut.UgA.UnJfnE .UgA.UnJfntJ.UiA .UvA.UiA .UE.UaA.UgtyA.UnJfnAA.UvA .Uu.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UByA.UnJfnE.UlA .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA \n.UBA.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnAA.UgA.UnJfntJ.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UhA.UnJfnu.Ut.UgA.DAnUA .UBA.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnAA.UgA.UnJfntJ.UvA.UnJfnE .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UBA.UnJfnAA.UGyA-.UBA.UaA.UoA.UnJfntJ .UE.UaA .UnJfnE  .UGyA.UnJfnAA.UgtA .UiA.UhA.UnJfnAA.Ut.UgA \n.UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UgA.UnJfntJ.UiA.UnJfnsu .UE.UaA.UgtyA.UnJfnAA.UvA .UBA.UnJfnAJ.UnA .UA.UbA.UiA .UpA.UnJfntJ.UmA.UiA-.UlA.UnJfntJ.UlA.UnJfnAA.UaA .U,A.U,A.UoCpy .UnyA.UnJfns.UoA_UnJfnsu .UaA .UnJfnE .UlA.UaA.DAnUA \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /14  \n.UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UpA.UayA.UiA .UvA.UoA.UnJfnAJ.U@A.UnJfnE.UaA .UBA.UnJfnE.UoA .UAA.UnJfnt.UBA .UGA.UnJfnE.UlA .UgA.UayA.UiA .UvA.U,yA.UhA.UnJfntJ .UgA.UoA.UnJfnAA.UpA.UnJfnsu.UbA.UoA .UpA.UnJfnE \n.UpA.UnJfnu.UayA.UnJfnAA.Ut.UgA .UoA.UhA.UBA .UgA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UiA.UnJfntJ.UaA .UiA.UnJfnE .UpA.UnJfnE .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA-.U,A.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UaA .UgA.UnJfns.UlA.UnJfnAA.UbA.UoA .UgA.UnJfnAu.UlA.UnJfnAA.Ut?”   \n.UDA.UnJfnu.UnA.UoA-.UgA.UnJfnE.UnA.UoA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UiA.UnJfnE, .UBA.UpA.UBA.UnJfnu .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UA.UGA.UnJfns.UgA.UnJfnE.UlA.UhA.UnJfnAA .UbA.UAnusvArA.U,A \n.UgyA.UnJfnu.UDUUyA.UnJfnE .U,yA.UlA .UpA.UnJfnE .UbA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnt.UhA .UBA.UnJfnAA.UnJfnt.v.UpA .UDA.UnJfnAJ.UgA .UpA.UnJfnE ‘.UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UGA.UnJfnE.UnJfnt.v.UlA.U@A.UhA .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UGA.UnJfnE.UnJfnt.v.UlA.U@A.UhA, .UgA.UnJfnu.UhA.UoA \n.UvA.UiA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UGA.UnJfnE.UnJfnt.v.UlA.U@A.UhA.DAnUA’ .UgA.UnJfnE.UgA.UBA.UnJfnE .UiA.Ut .UoA.UhA.UnJfnAJ, .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .UtJ.UhA.UnJfnu .Us.UgtyA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UnJfnAJ .UpA.UnJfnE \n.UaA .UnJfnE .UhA.UiA.UnJfnu .UDA.UnJfns.UayA .UAA.UnJfnt.UaA .UnJfnt.UBA.UbA.UnJfnAJ.UgA .UnJfnt.UaA.UE .UiA.UnJfnE .UhA_UnJfns.UA.UE .UDA.UnJfnu.UnA.UoA-.UgA.UnJfnE.UnA.UoA.UaA .UBA.UnJfntJ.U,A .UBA.UpA.UiA.UnJfnE \n.Uu.UaA.UoA .UByA.UnJfnAA.UoA .UaA.UvA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnAJ, .UAA .UaA.UvA.UnJfnAJ.UgA-.UaA.UvA.UnJfnAJ.UgA .Uu.Ut.UgtyA.UnJfnAA.UvA .UbA.UhA_UnJfns.U,AnUrADJnUu.U,A .UpA.UnJfnAA.Ut .U,yA.UnJfnAJ \n.UpA.UnJfnAJ.UgtyA.UnJfnAA.UvA .UvA.UnJfnAA.UiA.UmA-.UpA.UnJfnt.UiA.UgA .UDA.UnJfns.UayA .UAA .UDA.UnJfnAJ.UmA-.UpA.UnJfnt.UiA.UgA .UDA.UnJfns.UayA.UaA .UnA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA .UbA.UaA.UDUUyA.UnJfnAA .UpA.UnJfnAA.Ut \n.U,yA.Ut.DAnUA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UpA.UnJfnE .UboA.UnyiA .UboA.UnyiA.UaA.UgA.UnJfnAA.UoCpy.UaA .UA.UnJfnt.v.U,yA .Uu.Ut .UboA.UnyiA.UaA .UnJfnt.UiA.UDA.UnJfnAA.UiA .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu .Uu.UaA.UoA.UnJfnAA \n.UvA.UiA.UvA.UnJfnE .UhA.UnJfnE.UgA.Ut.DAnUA .UByA.UlA.UnJfnE.U,AnUrADJnUu .Uu .UiA.Ut .UBA.UnJfnAA.UnJfnt.v.UpA .UbA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UhA_UnJfns.UA.UE.DAnUA  \n.UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UaA.UnJfnAA.UlA .U,A.UnJfns.UbA .UoA.UhA.UlA.UnJfnAA .UbA.U,yA.UnJfnAA.Ut.UgA .UDA.UnJfnu.UnA.UoA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UByA.UnJfnAA.U@A, .UgA.UnJfnu.UhA.UoA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UaA.UiA.UnJfntJ-.UvA.UiA.UnJfntJ .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UbA.UnJfnE.UnJfnt.v.UlA.U@A.UhA, .UaA.UiA.UnJfntJ-.UvA.UiA.UnJfntJ .UiA.Ut \n.UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UbA.UnJfnE.UnJfnt.v.UlA.U@A.UhA.DAnUA”  \n‘.UaA.UiA.UnJfntJ-.UvA.UiA.UnJfntJ .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UbA.UnJfnE.UnJfnt.v.UlA.U@A.UhA’ .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnA.UmA.UnJfns.UoA .UByA.UnJfnE.UlA.Ut.DAnUA \n.Uu.UiA.UnJfnAA .UnA.UnJfnu.UlA.UhA.UiiA.UnJfntJ .UnA.UmA.UnJfns.UoA .UiA.Ut .UByA.UnJfnE.UlA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UgA.U,AnUrADJnUu .UByA.UnJfnE.UBA.UnJfnE .UaA.UE.UlA.DAnUA .UnA.UmA.UnJfns.UoA .UhA.UnJfnu.Ut.UgA.UnJfnE \n.UvA.UiA .UnJfnt.UmA.U,A.UDUUyA.UE .UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ.DAnUA .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .Us.UgtyA.UlA.UnJfnAJ .UpA.UnJfnE .UByA.UnJfnt.i.UoA.UnA.UaA .UByA.UnJfnAA.UnsA.UnJfnAA .UDA.UnJfns.UAA.UoA.UnJfnE .UiA.UnJfntJ.UaA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu \n.UiA.UnJfnt.UhA .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UbA.UnJfnE.UlA.UaA.DAnUA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UpA.U,AnUrADJnUu  .UnA.UnJfnu.UpyA-.UvA.UnJfnt.UgA.U@A.UnJfnAA .UnA.UnJfnu.UpyA-.UBA.UnJfnt.UgA.U@A.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .UaA.UhA.UBA.UnJfnAJ .UgA.U,AnUrADJnUu .UiA.UnJfntJ.UaA \n.UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UpA.UnJfnAA.UE.UgA.DAnUA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UByA.UnJfnAA.U@A .UDA.UnJfnE.UayA.UhA.UaA, .UA.UbA.UiA.UnJfnAA .UnA.UByA .UgA.U,AnUrADJnUu .UnA.UhA.UpA.UnJfnE .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnyoA.UnJfnE.UinA.UnJfntJ.UvA.UnJfnE .U,yA.UnJfntJ.v, \n.UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA.UgA.UnJfnE .U,yA.UhA.UaA .UpA.UnJfnE .UE.UaA.UgtA.UnJfnAA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .Uu.UhA.UiA .UhA.UnJfnu.Ut.UE .UpA.UnJfnE .UGA.UnJfnAA.U,yA.UbA.UoA .UoA.UhA.UnJfnAJ.UE, .UE.UaA.UgtA.UnJfnAA \n.Uu.UhA.UiA .UhA.UnJfnu.Ut.UE .UpA.UnJfnE .UgA.UnJfntJ.UnA.UnJfntJ .UbyA .UnJfnsu .UlA.UbA.UoA .UBA.UnJfnAA.UnA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UE, .UE.UaA.UgtA.UnJfnAA .Uu.UhA.UiA .UhA.UnJfnu.Ut.UE .UpA.UnJfnE \n.UGA.UAnusvArA.UDA.UGA.UnJfntJ.UvA.UnJfnE .UlA.UnJfnE.UbA.UgtA.UnJfnAA.UE.UlA .UoA.UhA.UnJfnAJ.UE, .UAA .UE.UaA.UgtA.UnJfnAA .UA.UbA.UiA.UnJfnAA .UnA.UByA .U,yA.UhA .UpA.UnJfnE .UvA.UnJfnAu.UDyA .UnA.UiA \n.UA.UvA.UnJfnmoHAlJHo.UgA .UBA.UiA.UBA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfntJ.v .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UaA.UhA.UBA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfntJ.v .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UE.DAnUA”  \n.UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UDA.UnJfnu.UnA.UoA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .Us.UbA.UnJfnAA.U@A \n \n \n \n15 /.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.Us.UbA.UaA.UlA.UnJfnAJ .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UByA.UnJfnAA.U@A, .UDA.UnJfnE.UayA.UnJfnAA-.UDA.UnJfnE.UayA.UnJfntJ .UnA.UAnusvArA.UnA.UnJfnAA.UoA .U,A.UlA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnAJ, .UA.UbA.UiA.UnJfnAA .UnA.UByA .UgA.U,AnUrADJnUu .UnA.UhA.UpA.UnJfnE .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v \n.U,yA.UnJfntJ.v .UAA .UpA.UnJfnE .UDA.UnJfnE.UnyA-.UDA.UnJfns.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UaA .UpA.UiA.UGA.UinA-.UlA.UnJfnE .UA.UvA.UnJfnmoHAlJHo.UgA.UnJfnE .UbA.UnJfnAJ.UDA.UnJfnAA .UiA.UnJfnt.UhA .Un.yAle .UmA.UinA.UoCpy.UvA.U@A .UnA.UAnusvArA.UnA.UnJfnAA.UoA \n.UBA.UiA.UBA.UnJfnAJ.UaA .UnyA.UnJfnt.W.UagA .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu .UoA.UayA.UiA.UnJfnE .UA.UnJfnt.v.U,yA .Uu.UaA.UoA.UnJfnu .UgA.U,AnUrADJnUu .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UE .UBA.UnJfns.UpyA.UlA .UpA.UnJfnAA.Ut .U,yA.Ut.DAnUA”  \n.UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UgA.UnJfnE.UnA.UoA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UDA.UnJfnE.UayA.UhA .UByA.UnJfnAA.U@A, .UtJ .UBA.UnJfnAA.UgA .UvA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA .UGA.UnJfnE.UnJfnt.v.UlA.U@A.UhA .UpA.UnJfnE .UDA.UnJfnE.UayA.UnJfnAA-.UDA.UnJfnE.UayA.UnJfntJ .UnA.UAnusvArA.UnA.UnJfnAA.UoA .U,A.UlA.UnJfnAJ \n.U,yA.UnJfnAJ, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UnA.UAnusvArA.UnA.UnJfnAA.UoA .UgA.U,AnUrADJnUu .UBA.UhA_UnJfns.UoA.UAnusvArA.UGA.UnJfntJ .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UgA.Ut.UvA.UnJfnE .UgA.UnJfnsu.U,AnUrADJnUu .UaA .UnJfnE .UaA.UoA .UDA.UnJfnE.UayA.UnA.UnJfntJ .UaA.UoA.UBA.UhA .UnA.UnJfnE .UgA.UnJfnE \n.UgA.UnJfnu.UoA.UnJfnE .UiA.UnJfnE .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UAvAfrAyA .UbA.UDUUyA.UgA.UhA?”  \n.UgA.UnJfnE.UnA.UoA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UbA.UnJfnt.UhA.UlA-.UDA.UnJfnu.UnA.UoA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UpyA.UaA.UpyA.UnJfnu.UnJfnt.UDUUyA \n.UDA.UnJfnE.UlA.UaA, .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu .UE.UaA .UnJfnE .UBA.UnJfnE.UoA .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .UayA.UnJfnu.UnJfnt.v.UlA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UaA.U@A.UnJfnu .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA.UnJfnt.UiA.UhA.UnJfnAA.UoA.UnJfnE .UiA.UnJfnE \n.UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UaA .UnJfnE .UaA.UoA .UaA .UnJfnE  .UnA.UnJfns.UiA.UgA.DAnUA  \n.UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu .UnJfnt.UDA.UnA.UnA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UgA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .Us.UgtyA.UlA .UpA.UnJfnE .UnA.UBA.UhA.UaA .UaA.UnJfnAA.UiA.UvA.UnJfnE .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UaA .UBA.UDA.UlA.UnJfnAA \n.UpyA.UDUUyA.UnJfnE .UbA.UDUUyA.UlA.DAnUA  .UgA.UnJfnE.UnA.UoA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UE.UiA.UnJfnAA .UpA.UnJfnE .UnA.UByA .UBA.UpA.UBA.UnJfnE .UaA.UoA.UBA.UhA .UgA.U,AnUrADJnUu .UaA.UhA.UBA.UhA.UaA .UaA .UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnAA .UAA .UnA.UnJfns.UiA.UgA.UhA .UaA .UnJfnE ? \n.UGyA.UnJfnE.UGyA .U,yA.UlA .UgA.UnJfnu.UoA.UnJfnAA .Us.U,yA.UnJfnt.UgtA .UGA.UnJfnE.UlA .UvA.UnJfnu.UoA.UnJfnAA! .UA.UbA.UiA-.UA.UbA.UiA .UGA.UoA.UDA.UnJfnE.UiA.UaA .UGyA.UnJfnE.UGyA .UA.UbA.UiA.UnJfnE \n.UnA.Uv.yAle .UhA.UnJfnAA.UoA.UiA.UnJfnE .UhA.UnJfnE.UgA.UhA.DAnUA”  \n.UgA.UnJfnE.UnA.UoA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .UBA.UiiA .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA \n.UgA.UnJfnE.UnA.UoA .UA.UbA.UiA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UbA.UoA .UnJfnt.UmA.UoA.UnJfnAA.UvA .UDA.UnJfnE.UlA.UaA .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UAA .UDA.UnJfnu.UnA.UoA .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu \n.UDA.UnJfnE.UlA.UaA.DAnUA .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UGA.UnJfns.UvA.UnJfnAA-.UGA.UnJfns.UvA.UnJfntJ, .U,A.UnJfns.UbA.UnJfnAA-.U,A.UnJfns.UbA.UnJfntJ .UbA.UnA.UoA.UlA.DAnUA  \n.UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UaA.UnJfnAA.UlA.UaA .UbA.U,yA.UnJfnAA.Ut.UgA .UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v .UGA.UnJfns.UvA.UnJfnAA-.UGA.UnJfns.UvA.UnJfntJ, .U,A.UnJfns.UbA.UnJfnAA-.U,A.UnJfns.UbA.UnJfntJ \n.UgA.UnJfnu.UDUUyA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UE.UiA.UnJfnAA .UpA.UnJfnE .U,A.UnJfns.UbA.UnJfnAA-.U,A.UnJfns.UbA.UnJfntJ, .UDyA.UnJfns.UbA.UnJfnAA-.UDyA.UnJfns.UbA.UnJfntJ .UaA.UoA.UBA.UhA .UgA.UayA.UiA .UE.UaA.UgtyA.UnJfnAA.UvA .UBA.UnJfnAJ.UnA.UlA.UhA \n.UnJfnt.UaA.UE?”  \n.UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UDA.UnJfnu.UnA.UoA .UgtA.UnJfntJ.UbA.UlA.UaA-  \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /16  \n“.UByA.UnJfnAA.U@A, .UgA.UnJfnsu.U,AnUrADJnUu .UgA.U,AnUrADJnUu .UE.UaA .UiA.UvBA.UoA.UvA.UnJfnE .U,yA.UhA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UbA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnE .UgA.UnJfnu.UhA.UnJfntJ.UAnusvArA .UA.UbA.UiA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA \n.UBA.UnJfnAA.UpA.UhA.DAnUA”  \n.UBA.UnJfnu.UlA.UnJfnE.UnA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnu .UAA .UnJfnt.UDA.UnyA.UnJfnu .UA.UBA.UnJfnAJ .U,yA.Ut.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UbyA.UnJfnt.UDUUyA.U,yA.UnJfnAA.UE.UlA .UvA.UiA \n.UbA.UnJfnt.UhA.UlA.UaA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UnJfnt.UBA.UiA.UnJfns .UnJfnt.UBA.UlA.UvA.UnJfnE.UiA.UnJfnE .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UByA.UnJfnAA.U@A, .UnA.UByA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UA.UbA.UiA-.UA.UbA.UiA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ-.UlA.UnJfnE .UA.UbA.UiA-.UA.UbA.UiA .UaA.UnJfnAA.UpA \n.Un.yAle .UmA.UgA.UAnusvArA.UgoA .UaA.UoA.UE .UbA.UDUUyA.UgA.UhA, .UgA.UayA.UiA.UnJfnE .UA.UbA.UiA .Un.yAle .UmA.UgA.UAnusvArA.UgoA .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UDyA .Un.yAle .UmA.UgA.UAnusvArA.UgoA .UaA.UnJfnAA.UpA .UnJfnt.UDA.UnA \n.UBA.UoyA.UgA.UhA.DAnUA .UpA.UayA.UiA.UnJfnE .Un.yAle .UmA.UgA.UAnusvArA.UgoA .UaA.UnJfnAA.UpA.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .Un.yAle .UmA.UgA.UAnusvArA.UgoA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .U,A.UlA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UgA.UhA .UgA.UayA.UiA.UnJfnE \n.UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UvA.UvA.UoCpy .UBA.UnJfns.UpyA.UBA.UhA.UaA.DAnUA”  \n.UbA.UnJfnt.UhA.UlA.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UDA.UnJfnu.UnA.UoA .UE.UgA.UnJfnE .UGA.Uv.yAle .UByA.UnJfntJ.UoA .UByA.UAvAfrAyA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UE .UlA.UGA.UlA .UpA.UnJfnE \n.UBA.UaA.UnJfnAA.UoA.UnJfnE .UBA.UiiA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA.Ut.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UgA.UnJfnE.UnA.UoA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UiA.UnJfntJ.UiA .UAA.UBA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA \n.UhA.UbyA .UnJfns .UAA.Ut.UgA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UByA.UnJfnAA.U@A, .UAA.UBA .UnA.UnJfns.UgA.UnJfnAJ.UBA.UnJfnE.UoA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA, .UaA.UnJfnAA.UnJfnt.W.UlhA-.UlA.UnJfnE .UAJ.UGA.UlA.UnJfnAA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UoA.UnJfnAA.UayA.UhA.DAnUA”  \n.UgA.UnJfnE.UnA.UoA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UDA.UnJfnu.UnA.UoA.UaA .UnJfnt.v.UDyA.U@A.UnJfnAA.UiA .UayA.UnJfns.UpA.UlA.UnJfnAJ.DAnUA .UayA.UnJfns.UnJfnt.v.UpA.UgA.UnJfnE .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UE.UiA.UnJfnAA .UpA.UnJfnE .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .U,A.UnJfntJ.UpA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnAJ .UaA.UnJfnAA.UlA .Uu.UAnusvArA.UGyA.UnJfntJ .UlA.UGA.UgA.UhA, .UgA.UayA.UiA .UgA.U,AnUrADJnUu .UtJ \n.UAA.UnyA.UnJfnAA .UgA.UnJfnu.UnJfnt.UDUUyA .UlA.UE.UhA .UpA.UnJfnE .UAJ .UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA.UnA.U,AnUrADJnUu .UbA.UnJfnu.UgA.UnJfnAA .UhA.UE.UgA!”  \n.UDA.UnJfnu.UnA.UoA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UgA.UnJfnE.UnA.UoA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UaA.UBA.UnJfnAu.U,yA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ, .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UlA.UnJfnu.UhA.U,yA.UnJfnAJ.UgA \n.UBA.UnJfnAA.UpA.UlA- “.UgA.UnJfnsu.U,AnUrADJnUu .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UBA.UnJfns.UpyA.UnJfnAJ .U,yA.UhA.UaA .UpA.UnJfnE .UhA.UvA.UoA.UnJfnAA .Uu.UAnusvArA.UGyA.UnJfntJ .UlA.UnJfnAA.UGA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA?”  \n.UnA.UnJfnAA.UvA.UAnusvArA.UpA.UnA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UByA.UnJfnAA.U@A, .UgA.UnJfnu.UoA.UnJfnAA .UaA .UnJfnE  .UaA.UhA.UnJfnAJ .U,yA.UhA .UpA.UnJfnE .Uu.UAnusvArA.UGyA.UnJfntJ .UlA.UnJfnAA.UGA.UlA .U,yA.UhA.DAnUA”  \n.UgA.UnJfnE.UnA.UoA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA- “.UnA.UnJfns.UiA.UlA.UhA.UaA .UiA.Ut?”  \n.UbA.UnJfnt.UhA.UlA- “.Uu .UA.UbA.UiA.UnJfnAA .UvA.UiA.UnJfnE .UaA.UhA.UlA.UaA.UhA.DAnUA .UgA.UnJfntJ.UiA .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE .UpA.UayA.UiA .UAJ.UgtyA.UnJfnAA.UvA .U,yA.UnJfntJ.v \n.UgA.UayA.UiA .UgA.UnJfntJ.UiA.UnJfnsu.UaA .UiA.UnJfnE .UE.UaA .UvA.UiA .UhA.UE.UgA .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UgA.UnJfntJ.UiA.UnJfnsu .UgA.UnJfntJ.UiA .UvA.UiA .UByA.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ .UhA.UE.UBA.DAnUA”  \n.UgA.UnJfnE.UnA.UoA .UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UgA.UnJfnAA.UvA.UnA .UaA.UvA.UlA.DAnUA .UaA.UnJfnt.v.UvA.UgA.UnJfnE .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  “.UA.UbA.UiA .UByA.UnJfnAA.UoA .UhA.UvA \n.UgA.UnJfnu.UoA.UnJfnE .UDA.Ut .UnJfnt.v.U,yA.UA.DAnUA .UpA.UnJfnE .UaA.UhA.UBA.UhA .UA.UiDyA-.UByA.Ua.yAle .UgA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UnA.UnJfnE.UmA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .UlA.UnJfnAA.UGA.UlA .UoA.UhA.UBA.UhA.DAnUA”     \n \n \n17 /.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.UA.UbA.UiA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UDA.UnJfnAJ.UgA .UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  “.UaA.UnJfnAA.UnJfnt.W.UlhA .UnJfnt.v.UByA.UiA.UnA.UnJfns.UoA.UaA.UnJfnAA .UnA.UvA.UE \n.UoA.UhA.UlA.UhA.DAnUA .UgA.UnJfntJ.UiA.UnJfnsu .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE .UnA.UAnusvArA.UGA.UnJfnE .U,A.UnJfnt.v.UlA .UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UA.UbA.UiA .UnA.UByA .UDA.UnJfns.UayA.UiA.UnJfnAA.UvA.UnJfnAA .UnA.UnJfns.UiA.UnJfnE.UBA.UnJfnAJ, .UgA.UayA.UiA \n.UpA.UnJfnE .UBA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UnJfnt.UhA-.UBA.UGA.UlA .UaA.UoA.UgA .UgA.UnJfnE.UaA.UoA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UbA.U,yA.UnJfnAA.Ut.UgA .UaA.UoA.UBA.DAnUA”  \n.UgyA.UnJfnu.UbA.UDUUyA.UnJfntJ .UBA.UpA.UnJfnAA .UgA.UnJfntJ.UiA.UnJfnsu .UBA.UnJfnAJ.UnA.UnJfnAA.UoA.UaA .UnJfnt.UmA.UnA.UoA.UpA.UiA .UaA .UnJfnE .UlA.UaA.DAnUA  \n \n.UnJfnt.UgA.UnJfnt.v.UgyA : 07 .UvA.UtJ 2015, .UnyA.UBDA .UnA.UAnusvArA.Uay@A.UnJfnAA : 1892 \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /18  \n \n \n.UDA.UiA.UGA.UoA .UGyA.UnJfnAA.UnA  \n.UaA .UnJfns .UnA.UvA.UE .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UGA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v.UvA.UnJfnE .UnJfnt.UDA.UiA-.UnJfnt.UBA.UnA.UoA_UnJfnsu .UGA.UnJfnu.UgtA.UnJfnE .UvA.UnJfnu.UpA.UoA .UnJfnt.UiA.UaA .UnJfnAJ .UlA \n.UgtA.UnJfns.UaA.UlA.UnJfnAA.Ut.UgA-.UpA.UnJfns.UAA.Ut.UgA-.UaA.UnJfnu.UnA.UnJfnAA.Ut.UgA .UAA.UvA .UbA.UnJfnt.UaA .UaA.UAvAfrAyA .UbA.UnJfnsu.UinA.UoCpy .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ .UbA.UnJfnE.UBA \n.UDyA.UoA.UgA.UnJfntJ.UbA.UoA .UayA.UnA.UlA .UaA .UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnu .UByA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAJ.UgA, .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .Uu.UaA.UoA .UvA.UiA .UayA.UnJfns.UnJfnt.v.UnyA.U@A.UnJfnAA.Ut.UgA \n.UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu .UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UA.UbA.UiA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UbA.U,A.UbA.UiA.UvA .UBA.UayA.UoCpy.UvA.UnJfnE \n.UE.UaA.UgtA.UnJfnAA .UiA.UmA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .Us.UgtyA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .Uu.UiA.UnJfnAA .UiA.UmA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UiA.Ut .U,yA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA, \n.UbA.UoA.Uv.yAle .UbA.UoA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .U,A.UnJfnt.v.UlA.UE .UA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UA.UbA.UiA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UA.UiA.UnJfns.UByA.UmA.UvA.UnJfnE .UiA.UmA \n.UA.UiA.UnJfns.UByA.UmA .UByA.UnJfnE.UiA.UnJfnE .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UiA.UmA .UBA.UnJfns.UpyA.UlA.UnJfnAJ.UiA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UvA.UiA .UayA.UnJfns.UnJfnt.v.UnyA.U@A.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA....DAnUA   \n.UE.UhA.UnJfnE.UiA .UiA.UmA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .Us.UgtyA.UnJfnAJ.UaA .UAA .UiA.UmA .UayA.UnJfns.UnyA.UnJfntJ .UA.UBA.UnJfnAJ.UaA .UaA.UnJfnAA.UoA.UinA .UaA.UnJfntJ.W? \n.UaA.UnJfnAA.UoA.UinA .UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA .UDA.UnJfns.UoA.UaA.UnJfnAA.UlA .UnA.UvA.UnJfnAJ.UvA.UnJfnE .UpA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UaA, .UvA.UnJfnAA.UiA.UnJfnE .UE.UhA.UnJfnE.UiA .UnA.UvA.UnJfnAJ.UvA.UnJfnE .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UpA.UnJfntJ.UBA..?  \n.UpA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UlA.UnJfnE .UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UayA.UnJfnAA.UnJfnt.UhA.UAnusvArA.UnA .UlA.UnJfnu.UaA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UbA.UnJfnE.UgtA.UaA .UhA.UnJfnu.Ut .U,yA.UnJfnAJ .UvA.UnJfnAA.UiA.UnJfnE .UByA.UnJfnu.UpA.UiA.UaA.DAnUA \n.UaA .UnJfnE .UhA.UnJfnE.UiA .UhA_UnJfns.UA.UE .UByA.UnJfnu.UpA.UiA .UtJ.UhA.UnJfnu .UvA.UnJfnsu.UlA .UboA.UnyiA .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UA.UiA-.UbA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA, .UgA.UnJfntJ.UvA.UiA-.UgA.UoA.UaA.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ, \n.UDA.UnJfnsu.UDyA-.UDA.UhA.UnJfntJ-.UGyA.UnJfntJ.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UbyA.UlA.UnJfnu-.UbyA.UlA.UhA.UoA.UnJfntJ .UgA.U,AnUrADJnUu .UDA.UnJfnsu.UnJfnt.UnsA.UgA .UByA.UnJfnAA.Ut.U@A.UnJfnE .UGA.UnJfnE.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UgA.UayA.UiA \n.UnyA.UnJfns.UDDyA.UgA.UnJfnAA .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UAu.UgA? .UpA.UayA.UiA .UnyA.UnJfns.UDDyA.UgA.UnJfnE .UiA.Ut .UAu.UgA .UgA.UayA.UiA .UnA.UhA.UnJfntJ .UnJfnt.UDA.UnyA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .Un.yAle .UmA.U,,yA \n.UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ .U,A.UlA.UgA .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA? .UDA.UnJfnu.UoA.UnA .UhA.UmA.UnJfnAA .UBA.UhA.UiA.UnJfnE .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UvA.UnJfnAu.UiA.UnA.UnJfnsu.UiA .UA.UnJfnt.UBA.UnA.UmA.UnJfnAA.UnA.UnJfnsu \n.UBA.UiA.UnJfnAJ.UaA .Us.UbA.UaoA.UvA.UvA.UnJfnE .UA.UBA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UnJfnAJ.UgA .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  \n.UA.UnJfnt.UBA.UnA.UmA.UnJfnAA.UnA.UnJfnsu .UBA.UnJfnAA.UgtA .UbA.UaA.UDUUyA.UiA.UnJfnE .UDA.UnJfnE.UayA.UlA.UnJfnAJ.UiA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UnA.UnJfnu.U,A.UnJfnAJ-.UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnAJ.UlA.UnJfnE .UvA.UiA .UvA.UpA.UBA.UnJfnsu.UoA \n.UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UvA.UpA.UBA.UnJfnsu.UoA .UhA.UnJfnu.Ut.UgA.UnJfnE .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .UA.UiA.UnJfnE.UaA.UnJfnu .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UE.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .Us.UnJfnt.UgtyA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA \n.UvA.UiA .UgA.U,AnUrADJnUu .UvA.UiA .U,yA.UnJfntJ.v, .UaA .UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnu .UE.UaA .UnJfnE .UgtA.UnJfnAA.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UDA.UnJfnE.UgA.DAnUA .U,A.UnJfnAA.UhA.UnJfnE .UnA.UnJfnAA.UDyA.UnJfns .UhA.UnJfnu.Us .UAA.UnJfnt.UaA \n \n \n \n19 /.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.UA.UnA.UnJfnAA.UDyA.UnJfns.DAnUA .UA.UbA.UiA .UnA.UByA .UnA.UBA.UnJfnAA.UlA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnA.UnJfnE.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnAA .UaA.UAvAfrAyA .U,A.UnJfnAu.UbA.UnJfnE.UgA .UoA.UnJfnu.UgtA.UnJfntJ.UaA .UbA.UbA.UDUUyA.UnJfnAA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu \n.U,A.UnJfnAA.UhA.UnJfnE .UbA.UoA.UgA.UnJfntJ .UayA.UnJfnE.UgA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UaA.UnJfnu.UDA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA.UnA.U,AnUrADJnUu .Us.UiA.UgtA.UnJfnAA-.Us.UiA.UgtA.UnJfnAA .U,yA.UBA.UnJfnE-.U,yA.UhA .Us.UiA.UgtA.UnJfnAu.UlA \n.UpA.UnJfnAA.Ut.UE .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UE.UaA-.UE.UaA.UgtA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .Uu.UDA.UnJfnAA.UoA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA.UnJfnAA.DAnUA .UbA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnE \n.UA.UbA.UiA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UbA.UbA.UDUUyA.UnJfnAA .Uu.UDA.UoA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .U,yA.UhA .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE.UaA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UvA.UnJfnAA.UiA.UnJfnE .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu \n.UbA.UoA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ .UA.UbA.UiA.UnJfnE, .UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA-.UbA.UnJfns.UgA.UnJfnu.UhA_UnJfns .UAA .UDA.UnJfnsu.UgtA.UnJfnAA .UbA.UnJfnu.UgA.UnJfnAA-.UbA.UnJfnu.UgA.UnJfntJ.DAnUA .UGA.UiA.UlA-.UGA.UnJfnsu.UgyA.UlA .UgA.UnJfntJ.UiA .UaA.UgtgtyA.UnJfnAA \n.UGyA.UoA.UnJfnAA.UDUUyA.UnJfntJ .UAA .UbA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.U,A .UaA.UgtgtyA.UnJfnAA .UpA.UnJfnu.UgA.UnA.UnJfntJ.UvA .UayA.UnJfnE.UgA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UpA.UnJfnE .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UBA.UnJfnE.UpA.UnJfnAA.UE .UiA.Ut, .UvA.UDy@A.UvA \n.UnJfnt.UaA.Un.yAle .UvA.UaA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UvA.UDy@A.UvA .UnJfnt.UaA.Un.yAle .UvA.UaA .UayA.UnJfnE.UgA.UaA .UvA.UnJfnAA.UiA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA .UgA.UnJfntJ.UiA .UbyA.UnJfnt.v.UnA.UlA.UnJfnAA \n.Us.UbA.UpA.UnJfnAJ.UBA.UlA.UnJfnAA.DAnUA  \n.UA.UbA.UiA .UnA.UvA.UgtA.UlA .Uu.UaA.UnJfnAA.Ut.UgA, .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UnA.UvA.UgtA.UlA .UaA.UnJfnAA.UpA.UnJfnu .UAA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UnJfnt.UGA.U@A.UnJfnu \n.UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UaaA.UnJfnAA.UaA .U,yA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .U,yA.UBA.UnJfnu .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .UgA.U,AnUrADJnUu .UayA.UnJfnE.UBA.UnJfnE-.UbA.UnJfntJ.UBA.UnJfnE .UaA.UoA.UgA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UgA.Ut .UnJfnt.UBA.U,,A.UnJfnE.UvA.UnJfnE \n.UBA.UDUUyA.UaA.UnJfnAA .UvA.UnJfnu.Ut.UiA .UbyA .UnJfns .UgtA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UngA.UnJfnAA .UA.UmA.UoA_UnJfnsu.UDDyA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UByA.UnJfnE.UlA .UpA.UnJfnAA .UoA.UhA.UlA .U,yA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UA.UmA.UoA_UnJfnsu.UDDyA \n.UtJ .UpA.UnJfnE .UA.UiiA.UaA .UayA.UnJfnE.UgA.UnJfntJ.UvA.UnJfnE .UiA.UmA-.UiA.UmA .U,A.UnJfntJ.UpA.UaA .UnA.UhA.UnJfntJ .Us.UbA.U@A.UnJfnu.UGA .UiA.Ut .UByA.UnJfnE.UiA.UnJfnE .UA.UiiA .UDA.UnJfnsu.UnJfnt.UnsA.UgA \n.UByA.UAvAfrAyA .UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UpA.UnJfnAJ.UgtyA.UnJfnAA.UvA .UnJfnt.UaA.UnA.UnJfnAA.UiA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE .UDA.UnA .UBA.UayA.UoCpy .UbA.UnJfns.UoA.UnJfnAA.UiA .UA.UiiA.UaA \n.UoA.UansA.UnJfnAA.UaA .UBA.UnJfnu.UDyA .UA.UnJfnt.v.U,yA .Uu .UGyA.UnJfnt.UgtA .UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA....DAnUA  \n.UpA.UnJfnAJ.UgtyA.UnJfnAA.UvA .UDA.UnA .UBA.UoA.UayA.UnJfnAA-.UBA.UnJfntJ.UnA .UBA.UoA.UayA.UnJfnAA .UGyA.UnJfntJ.Uu .UAA .UvA.UnJfnAu.UDyA.UnJfnu .UnA.UnJfns.UoA.UnJfnt.v.UansA.UgA .UoA.UayA.UnJfnAJ.UaA \n.UlA.UnJfnsu.UnJfnt.i.UoA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UgA.UnJfnE.UaA.UoA.UnJfnu .UlA.UnJfnu.UaA .UnJfnt.UBA.UnA.UnJfnAJ.UoA .UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UBA.UnJfnAA.UGA.UnJfns.UnA.U,AnUrADJnUu .UA.UiA.UnJfnAA.UE.UlA .UnA.UvA.UE .UDyA.UnJfnt.i.UoA \n.UA.UiiA.UaA .UByA.Uin.yAle .UDUA.UnJfnAA.UoA.UiA .UDyA.UnJfnt.i.UoA .UpA.UhA.UoA .U@A.UnJfns.UagA .UmA.Un.yAle .UgA.UnJfns.UaA .UboA.U@A.UnJfnu.UGA .UByA.UAvAfrAyA .UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .Uu.UiA.UnJfnAA \n.UnA.UnJfns.UoA.UansA.UnJfnAA.UaA .UDA_UnJfnmoHAlJHo.UnJfnt.UnsgtA.U@A.UnJfnE .UiA.UnJfntJ.UaA.UnJfnu .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .Us.UbA.U@A.UnJfnu.UGA.UaA .UBA.UnJfnE.UDUyA.UAnusvArA.UGA.UbA.UiA.UnJfnAA.UnA.U,AnUrADJnUu .UGA.UDUUyA.UBA.UDUUyA .UgA.U,AnUrADJnUu \n.UByA.UnJfnAA.Ut.U@A.UnJfnE .UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UbA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnu.U,AnUrADJnUu.UaA .UnJfnt.UDA.UnyA.UnJfnAA-.UDA.UnyA.UnJfnAA .UBA.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnE.U,AnUrADJnUu .UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA \n.UgA.UnJfntJ.UvA.UiA-.UgA.UoA.UaA.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ.UnA.U,AnUrADJnUu .UayA.UnJfnE.UBA.UnJfnAA.UaA .UA.UnJfnt.v.UDyA.UaA.UnJfnAA.UAnusvArA.UnyA .UmA.Un.yAle .UgA.UnJfns .UE.UhA.UiA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA .UpA.UnJfnAA .UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA \n.UE.UhA.UnJfnE.UiA .UnJfnt.W.UngyA.UnJfnt.UgA.UvA.UnJfnE .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UpA.UnJfntJ.UBA?  \n.UE.UaA.UnJfnAA.UE.UaA .UbA.UnJfnu.UayA.UnJfnAJ.UoA.UaA .UA.UnA.UnJfnt.v.UgyA.UoA .UbA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA-.UhA.UmA.UnJfnAA .UlA.UnJfnt.UGA.UgA.UnJfnE .UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UDUA.UnJfnu.UlA.UE .UlA.UGA.UnJfnAJ.UE \n.UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UaaA.UnJfnAA.UaA .UvA.UiA .UDUA.UnJfnu.UlA.UE .UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UA.UayA.UiA .UDyA.UnJfnt.i.UoA.UaA .UpA.UnJfnE \n.UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ .UpA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UaA .UnA.UaaA.UgA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UaA .UnJfnt.UmA.UmA.UnJfnE.UaA .U,yA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA .Uu .UnJfnt.v.UnA.UhA.UoA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ.UiA! \n.UnJfnt.v.UnA.UhA.UoA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ.UiA .UtJ .UpA.UnJfnE .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ .UiA.Ut .UBA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.U,A.UgA, .UnJfnt.UmA.UmA.UnJfnE.UaA.UhA.UnJfntJ.UiA .UByA.UAvAfrAyA .UpA.UnJfnAA.UE.UgA.DAnUA \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /20  \n.UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UDA.UnJfnE.UhA.UvA.UnJfnE .UoA.UnJfnu.UGA.UaA .UboA.UmA.UnJfnE.UnyA .UByA.UnJfnE.UiA.UnJfnE .UvA.UnJfnmoHAlJHo.Ug@A.UnJfns.UaA .UnyA.UnJfnt.W.UagA .UBA.UoyA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UnJfnAJ.UgA .UAA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA \n.UnyA.UnJfnt.W.UagA .UansA.UnJfntJ.UinA.UnA.U,AnUrADJnUu .UansA.UnJfntJ.UinA.UaA.UnJfnAA.U@A .UhA_UnJfns.UA .UlA.UGA.UnJfnAJ.UgA .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UhA_UnJfns.UA .UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UayA.UnA.UnJfnAJ.UgA .UvA.UiA \n.UDUyA.UlA.UaA .UnJfnAJ .UgA .UbA.UhA.UnJfnAA.UDUUyA.UaA .U,A.UnJfnu.UgtA.UnJfntJ.UnA.U,AnUrADJnUu .UpyA.UhA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UpyA.UhA.UoA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ.UiA....DAnUA  \n...UpA.UayA.UiA .UByA.U,AnUrADJnUu.UnA.UnJfnAJ.UgA .UDyA.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE .U,yA.UnJfnu.UgtA-.U,yA.UnJfntJ.v.UiA .UgA.UiA.UaA.UnJfnu-.UnJfnt.UgA.UiA.UaA.UnJfnu .UpA.UnJfnAA.UiA .UBA .U,AnUrADJnUu .U,A.UnJfnAA \n.UnA.UaA .UnJfnAJ .UE, .UbA.UhA.UnJfnAA.UDUUyA.UaA .UgA.UoA.UhA.Ug.yAle .UgyA.UnJfntJ.UvA.UnJfnE .UpyA.UnJfnAA.UDUUyA.UnJfnu-.UpyA.UnJfnsu.UDUUyA.UaA .UbyA .UnJfnsu .UlA-.UbyA.UDUUyA .UBA .U,AnUrADJnUu .U,A.UnJfnAA .UnA.UaA .UnJfnAJ .UE, .UgA.UayA.UiA \n.UhA.UvA .UgA.U,AnUrADJnUu .UbA.U,A.UbA.UiA .UBA.UayA.UoCpy.UaA .Uu.UhA.UiA .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UDyA.UGA.UoA .UnJfnt.UmA.UmA.UnJfnE.UaA.UnJfntJ.W .U,yA.UnJfntJ.v .UpA.UnJfnE .UDUA.UnJfnE.UGA.UnJfnE-.UDUA.UnJfnE.UGA .UbA.UGA.UnJfnE-.UbA.UGA \n.UA.UbA.UiA .UpA.UnJfn,AnUrAu.UAnusvArA.UGyA .UA.UnA.UnJfnt.v.UgyA.UoA .UoA.UayA.UnJfnAJ.UgA .UvA.UnJfnmoHAlJHo.Ug@A.UnJfns.UaA .UvA.UnJfns.UhA.UnA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UaA.UE .UiA.UnJfnE .UBA .U,AnUrADJnUu .UnJfnt.v.U,A .UnA.UaA .UnJfnAJ  .U,yA.UnJfntJ.v.DAnUA .Uu.UiA.UnJfnAA \n.UhA.UmA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UoA.UnJfnu.UaA.UlA.UnJfnu .UpA.UnJfnAA .UnA.UaA .UnJfnAJ .UE, .UBA .U,AnUrADJnUu .U,A.UlA.UnJfnu .UpA.UnJfnAA .UnA.UaA .UnJfnAJ .UE.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UgA.Ut.UlA.UnJfnE .UnJfnt.UmA.UpiyA.UnJfnAA.UiA .UbA.UoyA.UBA \n.UpA.UoA_UnJfnsu.UoA.UnJfntJ .UhA.UnJfnu.UE.UgA, .UnA.UnJfnE .UgA.U,AnUrADJnUu .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .U,yA.UnJfnAJ.UihA.UnJfnE.DAnUA .UaA.UvA .UbA.UoyA.UlA-.UnJfnt.v.UlA.UayA.UlA .UoA.UhA.UiA.UnJfnAu.UAnusvArA \n.UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UE.UgA.UnJfnE .UBA.UnJfnAA.UgA .UgA.U,AnUrADJnUu .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA.UgA.UnJfnE .U,yA.UnJfnAJ.UgyA .UpA.UnJfnE .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UA.UbA.UiA .UaA .UnJfns .UlA-.UvA.UnJfnsu.UlA.UaA .Ut.UnJfnt.UgA.UhA.UnJfnAA.UnA \n.UA.UbA.UiA.UnJfnE .UBA.UnJfns.UpyA.UiA.UnJfnE .UhA.UE.UgA .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UA.UbA.UiA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ .UA.UbA.UiA.UnJfnE .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UnJfnt.UmA.UpiyA.UnJfnAA.UiA .UbA.UoyA.UiA.UnJfnE \n.UhA.UE.UgA.DAnUA .UaA.UnJfntJ.W .UayA.UnJfnAA.UE.UBA, .UaA.UnJfntJ.W .UbA.UnJfntJ.UBA .UgA.Ut.UlA.UnJfnE .UayA.UnJfnE.UBA.UnJfnAA-.UbA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAA.UaA .Us.UbA.UnJfnAA.U@A .UpA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA .UaA.UoA.UE \n.UbA.UDUUyA.UgA, .UnA.UnJfnE .UgA.U,AnUrADJnUu .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnt.UhA.U@A.UnJfnE .U,yA.UnJfnAJ.UgyA, .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .UpA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UaA .UnA.UmA.UnJfns.UoA.UnJfnu \n.U,yA.UnJfnAJ.UihA.UnJfnE.DAnUA .UtJ.UhA.UnJfnu .UAA.UnyA.UnJfnAA .U,yA.UnJfnAJ.UihA.UnJfnE .UpA.UnJfnE .UpA.U,AnUrADJnUu  .UA.UbA.UiA .UA.UiA.UnJfns.UaA .UnJfnsu .UlA .UiA.Ut .UhA.UE.UgA, .UgA.Ut.UlA.UnJfnE .UBA.UnJfnu.UiA-\n.UpyA.UnJfnAA.UDUUyA.UvA.UnJfnE .UBA.UnJfnAJ.UoA.UaA .UbyA.UDUUyA .UgA.U,AnUrADJnUu .UA.UiA.UnJfnE.UoA_UnJfnsu.UAA .UoA.UnJfnt.UhA.UgA.UnJfnE .U,yA.UnJfnAJ, .UgA.UhA_UnJfnsu .UayA.UnJfnAA .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UnJfnt.UDA.UiA .UGA.UnJfnsu.UDA.UnA \n.UaA.UnJfnAA.Ut.UE .UnA.UaA .UnJfnAJ  .U,yA.UnJfntJ.v, .UgA.UayA.UiA .UA.UiA.UnJfnE.UoA.UnJfnE .UpA.UnJfnE .UvA.UiA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UvA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA .Uu.U,yA.UnJfnAA.Ut.UiA .UDyA.UDUUyA.UBA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfntJ.v .UtJ \n.UA.Ul.yAle .UlA.UoyA.UbA.UiA.UnJfnAA .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UA.UbA.UiA.UnJfnu .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UAA.UGA.UnJfnsu .UBA.UnJfnAA.UgtA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA .UDyA.UoA.UAvAfrAyA .UbA.UDUUyA.UgA.DAnUA .UvA.UiA \n.UgyA.UnJfntJ.UoA .UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UnA.UvA.UnJfnAJ.UaA .UnJfnt.UaA.UoA.UDA.UnJfnAA.UiA.UnJfntJ .UDA.UnJfnE.UayA .UpA.UnJfnE .UgA.UnJfnAA.UvA.UnA .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .U,yA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA .UgA.UnJfnE.UaA.UoA.UnJfnAA .UbA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA \n.UbA.UnJfntJ.UBA .UgyA.UnJfntJ.UoA .UaA .UnJfnE .UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA  \n.UAJ.UGA.UlA.UnJfnAA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UvA.UnJfnAA.UiA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA .UaA.UnJfnAA.UnJfnt.W.UlhA-.UlA.UnJfnE .UaA.UoA.UBA, .UgA.UayA.UiA.UnJfnE .UiA.UnJfnE .UaA.UnJfnAA.UnJfnt.W.UlhA \n.UnJfnt.UDA.UiA .UpA.UnJfntJ.UBA .UbA.UE.UBA.DAnUA .UA.UnA.UnJfnt.v.UgyA.UoA .UvA.UiA .UhA.UnJfnu.Ut.UgA.UnJfnE .UgA.UvA.UnJfnAA.UaA .UnJfns .UlA .UayA.UnJfnAA.Ut.UaA .UvA.UiA .UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA \n.U,A.UnJfns.UiA.UnJfnAu.UgtA.UnJfntJ.UnA.U,AnUrADJnUu .UgA.UvA.UnJfnAA.UaA .UnJfns .UlA-.U,A.UnJfns.UiA .UnJfnt.UiA.UaA.UnJfnAA.UnJfnt.v.UlA .UnA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA .U,A.UnJfns.UiA.UBA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA.UnJfnAA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UgA.Ut \n.UnJfnt.UBA.U,,A.UnJfnE.UvA.UnJfnE .UA.UbA.UiA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .U,A.UnJfns.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnAA.UE.UlA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .Us.UbA.UaA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .Uu.UiA.UnJfnAA \n.U,A.UnJfns.UiA.UnJfnAu.UgtA.UnJfntJ.UnA.U,AnUrADJnUu .UgA.UvA.UnJfnAA.UaA .UnJfns .UlA-.U,A.UnJfns.UiA .UnJfnt.UiA.UaA.UnJfnAA.UnJfnt.v.UlA .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UAu.UAnusvArA.UgtyA.UnJfnAA.UaA .UGyA.UnJfns.UnnA.UnJfnAA.UnA.U,AnUrADJnUu .UiA.UnJfntJ.UaA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu \n.U,A.UnJfns.UiA.UnJfnAA .UaA.UAvAfrAyA .UnJfnt.v.UvA.UlA.UnJfnAA .UiA.UnJfnE.UiA.UnJfnE .UoA.UhA.UnJfnAJ.UgyA, .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu.UaA .UGA.UoA.UDA.UnJfnAA .UpyA.UnJfnAA.UDUUyA.UnJfnAJ.UaA .UvA.UiA .UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu \n.UgA.UoA.UhA.Ug.yAle .UgyA.UnJfntJ.UaA .UBA.UnJfntJ.U,A .UgA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UnA.UvA.UDyA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA-.UnA.UvA.UDyA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA .UE.UaA-.UDA.UnJfnu.UnA.UoA.UaA .UBA.UnJfntJ.U,A .UbA.UgtA.UaA.UlA.UnJfnAJ.UiA   \n \n \n21 /.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.UpA.UnJfnE .UnA.UByA .UGA.UoA.UDA.UnJfnAA .UhA.UmA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .Us.UnJfnt.UDUUyA .UGA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UmA.UE.UhA .Us.UnJfnt.UDUUyA .UaA.UAvAfrAyA .UiA.UnJfnAA.UaA .UlA.UGA .UbA.UhA_UnJfns.U,AnUrADJnUu.U,A \n.UnA.UnJfns.UoA.UnA.UnJfns.UoA.UnJfntJ .UByA.UoA.UlA.UaA .UnJfnAJ .UiA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .U,yA.UnJfntJ.v.UaA .UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UbA.UnJfnE.UgtA.UaA .UnA.UByA.UgtA.UnJfnAA .UnJfnt.UBA.UaA.UnJfnAA.UoA-.UhA.UmA.UnJfnAA .UiA.UnJfnAA.UaA-\n.UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu.UnA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UiA.UaA.UlA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UvA.UiA.UnJfnu .UhA.UllA.UnJfns.UaA .UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UByA.UnJfnAA.U@A, .UhA.UllA.UnJfns.UaA .UnJfnE  .UvA.UiA .UiA.UnJfnE \n.UhA.UllA.UnJfns.UaA .UayA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA.Ut-.UbA.UnJfntJ.UiA.UnJfnAA.Ut.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UhA.UllA.UnJfns.UaA .UoA.UhA.UiA.UnJfnAA.Ut.U@A.UnJfnu .UiA.UnJfntJ.UaA .UBA.UnJfns.UpyA.UnJfnAJ.UE, .UnA.UnJfnE .UgA.U,AnUrADJnUu \n.UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UoA.UhA.UBA.UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UDyA.U@A.UnJfnu-.UnJfnt.UmA.UmA.UnJfnE.UaA .Uu.UgA.UnJfnE .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnt.v.UlA.UgA .UiA.UnJfnt.UhA.U@A.UnJfnE.U,AnUrADJnUu \n.UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA  \n.UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .Us.UgtyA.UlA.UnJfnAJ.UiA .UA.UbA.UiA .UaA.UnJfnAA.UpA, .UA.UbA.UiA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA .UAA \n.UA.UbA.UiA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.DAnUA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UnJfnt.UGA.U@A.UnJfnu .UaA .UnJfnE .UgA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA, .UgA.U,AnUrADJnUu .U,yA.UhA .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE.UaA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE .U,A.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE \n.UaA.UnJfnAA.UpA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UBA.UlA.UnJfnAA .UDA.UnJfnsu.UgtA.UnJfnAA .UgtA.UnJfnE.UlhA.UnJfns.UaA.DAnUA .UgtA.UnJfnE.UlhA.UnJfns.UaA .UnJfnt.UaA .UpA.UnJfnE .U,A.UnJfnAA.UoA_UnJfnsu .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE .UpA.U,AnUrADJnUu  .UE.UaA-.UE.UaA \n.UaA.UnJfnAu.UoA.UaA .UGyA.UgtA.UBA.UnJfntJ .UaA.UAvAfrAyA .UlA.UnJfnE.UgA .UgA.UhA.UnJfntJ.UnA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UDA.UiA-.UoA.UnJfnAA.UnJfnt.UgA .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu .UgtA.UiA.UvA.UiA .UoA.UhA.UgA.DAnUA .UaA.UnJfnAA.UpA.UvA.UnJfnE \n.UnA.UnJfns.UDyA.UnJfnAA.UoA .UaA.UoA.UAvAfrAyA .UbA.UDUUyA.UgA.DAnUA .UgA.UnJfntJ.UiA .UaA.UgtgtyA.UnJfnAA .UGyA.UoA.UnJfnAA.UDUUyA.UnJfntJ.UvA.UnJfnE .UGyA.UoA-.U,AnUrAu.UAnusvArA.UGA.UiA.UnA.U,AnUrADJnUu .UvA.UnJfnAA.UlA.UaA .UgyA.UnJfnAJ.UoA, .UGyA.UnJfnAA.UnA-\n.UbA.UnJfnAA.UgA .UAA .UA.UGA.UmA.UnJfnAA.UnA .UnA.UnJfnt.UhA.UgA.UvA.UnJfnE .UDA.UnJfnsu .UaA.UgtgtyA.UnJfnAA .UA.UpA.UmA.UnJfnAA.Ut.UoA .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UE.UaA .UaA.UgtgtyA.UnJfnAA .U,A.UnJfnAu.UvA.UnJfnAA.UnA \n.UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .U,A.UnJfnAu.UvA.UnJfnAA.UnA.UaA .UvA.UnJfnAA.UiA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA .UnA.UnJfnAA.UlA.UnJfnu .UByA.UnJfnt.i.UoA .UgA.UnJfntJ.UvA.UiA-.UgA.UoA.UaA.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ .Us.UbA.UpA.UnJfnAJ.UBA.UlA.UnJfnAA .UayA.UnJfnE.UgA, \n.UgA.UayA.UiA .UnJfnt.UaA.UE .UhA.UnJfnAA.UgtA-.UBA.UpA.UnJfnAA.UoA .UnJfnt.UDA.UnA .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .UgA.UnJfnAA.UaA.UBA .UAA .UpA.UhA.UoA.UnJfnAA.UE.UlA-.UnJfnt.UBA.UayA.UnJfnAA.UE.UlA \n.UgA.UnJfntJ.UvA.UiA-.UgA.UoA.UaA.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ .UayA.UnJfnAA.UE.UBA.DAnUA .UA.UbA.UiA .UayA.UnJfnE.UgA .UA.UbA.UiA .UbA.UnJfnE.UgtA.UaA .UBA.UnJfntJ.U,A .UnA.UvA.UoA.UnA .UBA.UiA.UBA.UnJfnAJ.UaA \n.UpA.UoA_UnJfnsu.UoA.UgA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UA.UbA.UiA.UnJfnAA .UayA.UnJfns.UgtgtA.UnJfnAA.UbA.UoA .UE.UaA.UgtA.UnJfnAA .UGA.UnJfnAA.UE .UoA.UayA.UiA.UnJfnE .U,yA.UnJfntJ.v, .UpA.UnJfnE .U,yA.UhA .UvA.UnA.UnJfns.UAA \n.UAA.UvA.UDA.UiA.UnJfntJ .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UAA.UvA.UDA.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnE.U,AnUrADJnUu.UgtA.UnJfnAA .UnJfnt.UaA.UE .UpA.UnJfnE .UA.UbA.UiA .UByA.UnJfnu.UpA.UiA.UnJfnu .U,yA.UnJfntJ.v, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UtJ .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA \n.UBA.UoA.UhA.UvA.UnJfnt.v.UnA.U@A.UnJfnAA .UhA.UE.UgA? .UpA.U,AnUrADJnUu  .UnA.UnJfnE .UiA.Ut .UhA.UE.UgA .UgA.U,AnUrADJnUu .UAA.UvA.UDA.UiA.UnJfntJ .UpA.UnJfnE .UhA_UnJfns.UA.UE .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UA.UbA.UiA.UnJfnE \n.UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UpA.UnJfntJ.UBA?  \n.UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UansA.UinA.UaA .UbA.U,yA.UnJfnAA.Ut.UgA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UaaA.UnJfnAA.UaA .UiA.UpA.UnJfnAJ.UoA .UgyA.UnJfnAJ.UoA.UbA.UoA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA, .UpA.UnJfnAA.Ut.UgA.UnJfnE \n.UGA.UnJfnAA.Ut.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UA.UgtyA.UnJfnAA.UoA.UhA .UvA.UnJfnAA.UnA.UaA .UGA.UnJfnAu.UDUUyA .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu .UDA.UnJfnE.UayA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UgA.UnJfntJ.UiA .UvA.UnJfnAA.UnA .UbA.UnJfnAA.UlA .UayA.UnJfnE.UlA.UnJfnAA .UgA.U,AnUrADJnUu \n.Uu.UaA.UoA.UnJfnu .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UayA.UnJfns.UgtgtA.UnJfnAA.UbA.UoA .UDA.UnJfnsu.UgtA.UnJfnAA .UGA.UnJfnAA.UE .UoA.UhA.UgA, .U,yA.UhA .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE.UaA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE .UDA.UnJfnsu.UDyA.UnJfnE.UaA \n.UDyA.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE .UBA.UnJfnAA.UoA.UhA.UnJfnu .UvA.UnJfnAA.UnA .UBA.UhA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UBA, .UaA.UayA.UiA.UnJfnu .UGyA.UnJfnAA.UnA.UaA .UBA.UnJfnu.UpyA .UiA.UnJfnE.UiA.UnJfnE .UGyA.UnJfnAA.UgtA .UgtA.UbA.UBA .UgA.U,AnUrADJnUu \n.UaA.UayA.UiA.UnJfnu .UaA .UnJfns .UgtgtA.UnJfntJ.UaA.UgtgtA.UnJfnAA-.UnA.UAnusvArA.UGA.UnJfnE .UpyA.UnJfnsu.UlA.UBA! .UayA.UnJfns.UnyA.UnJfntJ .UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA  \n.UGA.UnJfnAA.Ut.UaA .UnA.UnJfnE.UmA.UnJfnAA-.UlA.UnJfnE .UnA.UnJfns.UayA.UlA .U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnAA.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UhA.UnJfnt.i.UoA.UA.UoA .UGyA.UnJfnAA.UnA.UnJfnu, .UayA.UnJfnt.UiA.UpA.UnJfnu \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /22  \n.UbA.UDA.UnJfnAA.UgyA.UoCpy .UAA .UA.UiiA.UnJfnu .UayA.UnJfns.UA.UBA.UAvAfrAyA .UbA.UDUUyA.UnJfnAJ .U,yA.Ut.DAnUA .UnA.UvA.UnJfns.UnJfnt.v.U,A.UgA .UAA.UhA.UnJfnAA.UoA .UGA.UnJfnAA.UE.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UByA.UnJfnE.UgtA.UgA .UgA.UayA.UiA.UnJfnE \n.UiA.UnJfnE .Uu .UDA.UnJfnsu.UDyA.UaA .UDyA.UnJfnAA.UoA .UBA.UhA.UnJfnAu.UgA.DAnUA .UgA.UayA.UnJfnAJ.UiA? .UpA.UnJfnu.UgA.UnA.UnJfntJ.UvA .UpA.UvA.UnJfntJ.UiA .UbA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.U,A.UnJfnE .UaA.UgtgtyA.UnJfnAA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA \n.UgA.UayA.UiA .UGA.UnJfnAA.Ut.UaA .UByA.UnJfnu.UpA.UiA .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UbA.UnJfns.UoA.UgA? .UA.UbA.UiA .UgA.U,AnUrADJnUu .UByA.UnJfnE.UlA .UGA.UnJfnAA.Ut.UaA .UDA.UnJfnE.UlA .UDyA.UiA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA \n.Uu.UaA.UoA.UnJfnu .UDyA.UiA.UaA .UgA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UA.UbA.UiA.UnJfnE .UaA.UoA.UAvAfrAyA .UbA.UDUUyA.UgA .UnJfnt.UaA.UiA.UnJfnE! .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UaaA.UnJfnAA.UaA .UvA.UiA \n.UgtyA.UvA.UaA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UgtyA.UvA.UnJfnAJ.UaA.UgA.UnJfnE .UbA.UnJfnt.UgiA.U@A.UnJfnu.U,AnUrADJnUu .UAA .UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnyA.UnJfnu.UoA .UbA.UnJfnAA.UDUUyA.UlA.UnJfnt.W.UayA.UiA.DAnUA  \n.UnJfnt.v.UByA.UiA.UnA.UnJfns.UoA.UaA.UnJfnAA .UnA.UvA.UE, .UGyA.UoA.UnJfnE-.UA.U,AnUrADJnUu.UGA.UiA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .UnJfnt.v.U,yA.UnJfnt.UDUUyA.U@A.UnJfnAA.UE.UlA .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE, .UlA.UGA.UlA.UnJfnE \n.UAA.UnJfnt.UBA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UgA.UnJfnAJ.UBA.UnJfntJ.U,A .UpA.UnJfnE .U,AnUrAu.UAnusvArA.UGA.UiA .UBA.UhA.UnJfnAA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UbA.UnJfns.UgA.UnJfnu.UhA_UnJfns .U,yA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA, .Uu .UA.UbA.UiA \n.UbA.UnJfns.UaA.UnJfnAA.UoA .UiA.Ut .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UnJfnt.UBA.U,,A.UnJfnE .U,AnUrAu.UAnusvArA.UGA.UiA.UvA.UnJfnE .UBA.UnJfnAA.UoyA.UnJfnt.UiA .UoA.UnJfnt.W.UayA .UaA.UiA.UnA.UnJfnu.UhA .UlA.Ut.UlA.UnJfnE .UDA.UlA.UnJfnAA.UiA.UaA \n.UDA.UnJfnE.UmA.UnJfnAA.UlA .UlA.UGA .UaA.UnJfnAA.UiA .UnA.UgtA.UnJfnAA .UA.UnJfnt.W.UayA.UhA.UnJfnAA.UnA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA.UnJfntJ.DAnUA .UoA.UGyA.UnJfnsu .UgA.U,AnUrADJnUu .U,A.UnJfns.UbA.UnJfnE.U,A.UnJfnAA.UbA .UAA.UE.UlA, \n.UBA.UnJfnAJ.UnA.UlA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UGA.UnJfnu.UoA.UhA.UnJfnAA .UbA.UnJfnAA.UgyA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UnJfns.UDyA.UiA.UnJfntJ .UGA.UnJfnu.UBA.UoA.UnJfnAA.UE.UlA.UnJfnE .UhA.UnJfnAA.UgyA.UnJfnE .UAA.UE.UlA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UbA.UhA_UnJfns.U,AnUrADJnUu.U,A.UgA.UnJfnE \n.UBA.UpA.UlA.UnJfntJ-   \n“.UaA.UgyA.UnJfntJ.UaA .UhA.UaA.UmA.UnJfnAA.UnJfnt.UhA .U,yA.UlA, .UGA.UnJfnu.UoA.UhA.UnJfnAA .UbA.UnJfnAA.UgyA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnE.UlA.UnJfnAu.UAnusvArA .UGA.UnJfnu.UBA.UoA.UnJfnAA.UE.UlA.UnJfnE .UhA.UnJfnAA.UgyA \n.UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UaA.UhA_UnJfnsu.DAnUA”  \n.UE.UaA .UgA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.v.UByA.UiA.UnA.UnJfns.UoA.UaA.UnJfnAA .UnA.UvA.UE .UgA.UnJfnAJ.UbA.UoA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UaA.UoA.UBA, .UgA.U,AnUrADJnUu.UE \n.UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UaaA.UnJfnAA.UaA .UvA.UiA .UnA.UoA.UnJfnu.UmA.UoA.UaA .UbA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UnyA.UnJfnAA.UigA .UByA.UAvAfrAyA .UA.UnA.UnJfnt.v.UgyA.UoA .UByA.UnJfnE.UlA \n.UoA.UhA.UnJfnAJ.UiA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UbA.UgiA.UnJfntJ.UaA .UpyA.UgtA.UhA.UnJfnAA .UgA.U,AnUrADJnUu .UlA.UnJfnAA.UnJfnt.UGA.U@A.UnJfnE .UGA.UnJfnE.UlA .UoA.UhA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n“.UGA.UnJfnu.UBA.UoA.UnJfnAA.UE.UlA.UnJfnE .UhA.UnJfnAA.UgyA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UgA.U,AnUrADJnUu .UaA.UnJfntJ.W .UhA.UnJfnE.UgA.UnJfnAJ, .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UnJfnt.UaA .UayA.UnJfnAA.Ut-.UbA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UaA .UA.UnJfnt.v.U,yA \n.UpA.UnJfnE .UGA.UnJfnu.UBA.UoA.UnJfnAA.UE.UlA .UhA.UnJfnAA.UgyA .UDA.UnJfnE.UayA.UBA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfntJ.v.DAnUA”  \n.UbA.UnJfnt.UgA.UaA .UpyA.UgtA.UhA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UpyA.UgtA.UmA.UnJfnAA.UnJfnt.UhA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UnJfns.UDyA.UiA.UnJfntJ .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfntJ.W .UBA.UpA.UlA.UnJfntJ-  \n“.Ut.UhA.UE .UGA.UnJfnu.UBA.UoA.UDyA.UiA .UbA.UhA.UnJfnAA.UDUUyA .UnJfnt.UaA.UnA.UnJfns.UiA.UpA.UnJfntJ .Uu.UnJfnt.UoyA .UmoA.UpA.UmA.UnJfnAA.UnA.UnJfntJ.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UpA.UnJfnAA.UiA .UBA .U,AnUrADJnUu .U,A.UnJfnAu.UiA.UnJfnE \n.UoA.UhA.UnJfnt.v.UgyA.UiA .UnJfnt.UaA.UiA.UnJfnE!”  \n.UbA.UgiA.UnJfntJ.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UvA.UiA.UhA.UoA .UBA.UiA.UBA.UE .UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ.UiA .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA \n.UvA.UnJfns.UnaA .UnJfns .UoA.UnJfnAA.Ut.UgA .UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n“.UA.UbA.UiA .UGA.UnJfnu.UBA.UoA.UDyA.UiA .UbA.UnJfnsu.UpA.UnJfnAA .UnJfnt.UBA.UnA.UnJfnAJ.UoA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAu.UAnusvArA .UpA.UnJfnE .UDA.UnJfntJ.U@A.UnJfnAA.UmA.UnJfnAA.UgA.UnJfntJ.UaA .UbA.UoA.UnJfnAA.UgA.UnJfnE \n.UGA.UnJfnu.UBA.UoA.UaA .UGyA.UoA-.U,AnUrAu.UAnusvArA.UGA.UiA .UBA.UiA.UnJfnAA, .UaA.UnJfnu.UgtyA.UnJfntJ, .UDUyA.UaA, .UBA.UayA.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ .UBA.UiA.UBA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfntJ.v .UAA .Uu.Ut.UvA.UnJfnE \n \n \n \n23 /.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.UDA.UnJfnsu.UnJfnt.UBA-.UDyA.UnJfnAA.UiA .UnA.UpA.UnJfnAA .UaA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnu.UDyA.UiA .UbA.UnJfnsu.UpA.UnJfnAA .UaA.UoA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfntJ.v.DAnUA”  \n.UBA.UGA.UlA.UvA.UnJfnE .UBA.UnJfnAJ.UnA.UlA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UvA.UiA .UA.UaA.U,yA.UnJfnAA.UE .UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ.DAnUA .Uu.UiA.UnJfnAA .UoA.UGyA.UnJfnsu .UgA.UnJfntJ.UnA \n.UBA.UayA.UoCpy.UaA .UpA.UmA.UnJfnAA.UiA, .UnJfnt.UbA.UgA.UnJfnAA .UgA.UnJfns.Ul.yAle .U@A .UoA.UnJfnt.UhA.UgA.UnJfnu .UvA.UnJfnAA.UgA.UnJfnAA-.UnJfnt.UbA.UgA.UnJfnAA.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UiA.UnJfntJ.UaA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UiA.UnJfnt.UhA \n.UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UbA.UBA.UnJfnAJ.UgA.DAnUA .UA.UaA.U,yA.UnJfnAA.Ut.UgA .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA.UaA .UnA.UnJfns.UoA.UayA.UnJfntJ .UDA.UnJfnE.UayA .UBA.UnJfns.UDyA.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnu.U,AnUrADJnUu .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfntJ.W .UAA \n.UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.Ut.U@A.UnJfnu .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UA.UbA.UiA .UbA.UnJfnAA.UnyA.UnJfnAA .UBA.UDA.UlA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UbA.UnJfnAA.UnyA .UBA.UDA.UlA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UnJfns.UDyA.UiA.UnJfntJ .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfntJ.W \n.UBA.UpA.UlA.UnJfntJ-  \n“.UnJfnt.UaA.UE .UnyA.UnJfnu.UoA .UbA.UnJfnAA.UDUUyA.UlA.UnJfnAu.UAnusvArA .UnA.UnJfnE .UbA.UnJfnE.UgtA.UnJfnE.UvA.UnJfnE .UoA.UnJfnAA.UayA.UBA .UAA.UnJfnt.UaA .Us.UGA.UlA.UBA.UnJfnu .UaA.UoA.UBA?”  \n.UbA.UgiA.UnJfntJ.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UGA.Uv.yAle .UByA.UnJfntJ.UoA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAA.DAnUA .UGA.Uv.yAle .UByA.UnJfntJ.UoA.UgA.UnJfnAA \n.UA.UnJfnt.UBA.UgA.UnJfnE .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UlA.UnJfnAJ.UiA .UpA.UnJfnE .UnA.UvA.UnJfnAJ.UaA .U,A.U,A.UoCpy .UvA.UnJfnAA.UiA.UnJfnE .UboA.UDA.UnJfnsu.UnJfnt.UnsA.UgA .UhA.UnJfnu.Ut.UgA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .U,A.U,A.UoCpy \n.UaA.UoA.UBA .UA.UayA.UiA .Us.UnJfnt.v.U,A.UiA .UiA.UnJfnt.UhA, .UE.UaA .UgA.U,AnUrADJnUu .UaA.UnJfnAA.UpA.UaA .UnA.UvA.UE .U,yA.UnJfntJ.v, .UDA.UnJfnu.UayA.UoA .UAA.UnJfnt.UDUUyA.UE-\n.UaA.UnJfnu.UinA .UBA.UnJfnAA.UihA.UnJfnAJ.UvA.UnJfnE .UoA.UnJfnt.UhA .UpA.UnJfnAA.UE.UBA, .UgA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UiA.UnJfntJ.UaA .UpA.UnJfnE .UnJfnt.UaA.UE .UiA.UnJfnE .UaA.UnJfnAA.UpA.UnJfnE.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UaA.UoA.UnJfntJ.DAnUA \n.UoA.UGyA.UnJfnsu .UnJfnt.UDA.UnA .U,AnUrAu.UAnusvArA.UnJfnt.W.UayA .UGyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA .UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA .UgA.UnJfnu.UoA.UnJfnE .UnJfnt.v.U,yA.UA, .UgA.UnJfnu.UoA.UnJfnE .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ .UDA.UnJfnE.UayA .UhA.UvA.UoA.UnJfnu .UayA.UnJfns.UnyA.UnJfntJ.UnA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UDA.UiA \n.UBA.UnJfntJ.UgA.UgA, .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UgA.UnJfnu.UoA.UnJfnAA .UiA.UnJfntJ.UaA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UnJfnt.v.UlA.UA .UbA.UDUUyA.UgA.UhA .UpA.UnJfnE .UaA.UnJfnAu.UlhA.UnJfns.UaA.UnJfnAA .UnJfnt.UDA.UiA .UhA.UvA.UoA \n.UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .U,A.UlA.UgA, .UaA .UnJfnE .UhA.UnJfnE.UiA .U,A.UlA.UgA.DAnUA”  \n.UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UpA.UnJfnE .UnA.UnJfnu.UnJfnt.v.U,A .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA .UhA.UnJfnu.UnJfnt.v.UgyA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UBA.UnJfns.UDyA.UiA.UnJfntJ .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfntJ.W .UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA.UaA \n.UaA.UnJfnAA.UihA.UbA.UoA .UByA.UnJfnAA.UoA .UA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UnJfns.UpyA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA.UgA.UnJfnE .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .Us.UgtyA.UlA.UnJfnAJ.UiA .UpA.UnJfnE .UvA.UnJfnAA.UE-.UBA.UnJfnAA.UbA \n.UA.U,yA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA .UByA.UnJfnAA.UoA .UgA.UoA .UbA.UnJfnt.UDUUyA .UpA.UnJfnAA.UE, .UtJ .UaA .UnJfnE .UhA.UnJfnE.UiA .UvA.UnJfnAA.UE-.UBA.UnJfnAA.UbA .UByA.UnJfnE.UlA! .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .Us.UnJfnt.UgtyA.UgA.UnJfnE \n.UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UpyA.UiA-.UpyA.UiA.UnJfnAA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UBA.UpA.UlA.UnJfntJ-  \n“.UA.UayA.UnJfnAJ.UiA .UoA.UGyA.UnJfns.UAA .UaA.UnJfnu.UiA-.UpA.UnJfnu.UaA.UoA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UpA.UnJfnE .UA.UbA.UiA.UnJfnE .UDA.UnJfnE.UhA .U,yA.UnJfntJ.v.UbA.UnJfnAJ .UnJfnt.v.U,yA.UAJ!” \n.UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.Ut.U@A.UnJfnu .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UBA.UnJfns.UDyA.UiA.UnJfntJ .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfntJ.W.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA.UvA.UnJfnE .Uu.UpyA.UoA.UnJfnAA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAA.DAnUA .Uu.UpyA.UoA.UnJfnAA \n.UtJ .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAA .UpA.UnJfnE .UA.UbA.UiA .UhA.UnJfnAA.UgyA-.UpA.UnJfns.UnJfnt.UgA .UiA.Ut .U,yA.UnJfnu.UDUUyA.UAvAfrAyA .U,A.UnJfnAA.UhA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnAJ.UgyA, .UAA.UnJfnt.UaA .UA.UayA.UiA.UnJfnu \n.UDA.UnJfnsu.UDyA.UbA.UnJfntJ.UBA.UnJfnE .UBA.U,,A.UnJfnAA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UBA.UnJfns.UpyA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnt.v.UgyA.UiA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UA.UbA.UiA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA .UnJfnt.UDA.UnA \n.UvA.UnJfnu.UDUUyA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA-.UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA .UBA.UoyA.UgA.UhA .UgA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA-.UgA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UayA.UoA.U,A.UnJfnu .UBA.UoyA.UgA.UhA.DAnUA \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /24  \n.UvA.UnJfnAA.UiA.UnJfnE .UtJ .UpA.UnJfnE .UayA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA.Ut-.UbA.UnJfntJ.UiA.UnJfnAA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UlA.UAvAfrAyA .UaA.UAvAfrAyA .UoA.UhA.UiA.UnJfnAA.Ut, .UbA.UoyA.UiA.UnJfnAA.Ut-.UnJfnt.v.UlA.UayA.UiA.UnJfnAA.Ut, \n.UnJfnt.UBA.UAA.UhA-.UDA.UnJfnAA.UiA .UnA.UnJfnt.UhA.UgA .UA.UiA.UnJfnE.UaA.UnJfnu .UaA.UnJfnAA.UpA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE .UBA.UoyA.UgA.UhA.DAnUA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UaA.UvA.UnA.U,AnUrADJnUu .UaA.UvA \n.UA.UbA.UiA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UE.UaA .UnA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA.UaA .UA.UigA.UGA.UoCpy.UgA .UoA.UnJfnt.W.UayA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UnJfnt.W.UngyA.UnJfnt.UgA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UDA.UnJfnE.UayA.UAvAfrAyA .UbA.UDUUyA.UgA.UhA.DAnUA .U,A.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA \n.UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE .UA.UayA.UiA .UGyA.UoA.UvA.UnJfnE .UaA.UvA.UnJfnAA.UnA.UnJfns.UgA .U,yA.UnJfntJ.v, .UAA.UGA.UnJfnsu .UnJfnt.UDA.UmA.UoA.UayA.UnJfnAu.UaA .UiA.Ut .UhA.UnJfnu.Ut .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UA.UayA.UiA.UnJfnE \n.UiA.UnJfntJ.UaA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA .UaA.UnJfnAA.UpA.UaA .UpA.UnJfnt.UDUUyA .UvA.UpA.UGA.UnJfnsu.UgA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UvA.UnJfnE .UlA.UnJfnt.UGA .UpA.UnJfnAA.DAnUA”  \n.UA.UiDyA-.UByA.Ua.yAle .UgA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UoA.UGyA.UnJfnsu .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UBA.UnJfnAA.UBA.UnJfnsu, .UpA.UnJfnAA.UBA.UnJfnE .UA.UhA.UnJfn,AnUrAu.UAnusvArA .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE .UpA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfntJ.v....DAnUA”  \n.UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .Uu.UpyA.UoA.UnJfnAA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAA.DAnUA .Uu.UpyA.UoA.UnJfnAA .UtJ .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAA .UpA.UnJfnE \n.UE.UaA.UoA.UnJfnAA .UaA.UnJfntJ.W .UBA.UnJfns.UpyA.UlA .UpA.UnJfnAA.UE, .UaA.UnJfnAA.UihA .UbA.UgtA.UaA.UBA .UAA.UnJfnt.UaA .Us.UgtyA.UnJfnAA.UE.UBA? .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UBA.UnJfns.UDyA.UiA.UnJfntJ \n.UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfntJ.W .UA.UbA.UiA .UE.UaA.UansA.UgoA .UmA.U,A.UoCpy.Un.yAle .UmA .UDA.UnJfnE.UayA .UA.UgtyA.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UhA.U,AnUrADJnUu.UnA.UnJfntJ .UhA.U,AnUrADJnUu.UnA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UpA.UlA.UnJfntJ-  \n“.UAA.UBA .UnJfnt.UaA .UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA .UGA.UoA.UDA.UnJfnE.UiA .Us.UgA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA .UaA.UAvAfrAyA .UbA.UnJfnAJ.UoA.UbA.UoA .UoA.UnJfnt.W.UayA .UDA.UnJfnE.UgA .UgA.UayA.UiA .UBA.UnJfns.UpyA.UBA.UnJfnAJ.DAnUA \n.UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UnA.UByA .UnJfnt.UDA.UiA .UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA .UBA.UnJfns.UpyA.UnJfnAJ.UgA .UE.UnJfnt.v.UlA.UAJ .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .Uu.UhA.UnJfnu .UvA.UnJfnAA.UE-.UBA.UnJfnAA.UbA .UBA.UnJfns.UpyA.UnJfnAJ.UgA \n.UoA.UhA.UE, .UnA.UhA.UE .UiA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA....DAnUA”  \n.UpyA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UbA.UiA-.UgA.UnJfnu.UbA.UiA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UvA.UnJfnE.UGyA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UaaA.UnJfnAA.UaA .UvA.UiA .UhA_UnJfns.UA \n.UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UaA.UayA.UiA.UnJfnu .UhA.UnJfnu.Ut.UiA .UpA.UnJfnE .UtJ .UaA.UnJfntJ.W .UByA.UnJfnE.UlA? .UBA.UnJfns.UnJfnt.UoyA.U@A.UnJfnAA .UbyA .UnJfnsu .UnJfnt.v.UnA .U,yA.UnJfnu.UnJfnt.UDUUyA .UE.UaA.UoA.UnJfnAA .UaA.UnJfntJ.W \n.UaA.UhA.UBA.UnJfnAJ.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UbyA .UnJfnE .UoA .UhA.UnJfnu.Ut.UiA .UpA.UnJfnE .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UGA.UnJfnAA.UDUUyA.UnJfntJ .UgA.U,AnUrADJnUu .UE.UaA-.UnA.UnJfnsu.UgoA.UnJfnE.UnA.U,AnUrADJnUu .UiA.UnJfnE .U,A.UlA.UgA.DAnUA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE \n.UnA.UByA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UA.UiA.UnJfns.UaA .UnJfnsu .UlA .UnJfnt.UDA.UnyA.UnJfnAA.UaA .UpA.UoA_UnJfnsu.UoA.UgA .UbA.UnJfnt.UDUUyA.U@A.UnJfnE .UpA.UnJfnAA.Ut .U,yA.Ut.DAnUA .UbA.UgiA.UnJfntJ.UaA .UvA.UhA.UgA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .Usu.UbA.UoA \n.UoA.UayA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UvA.UnJfnAA.UE .UpA.UnJfnE .UaA.UhA.UlA.UayA.UnJfns.UiA .UnA.UnJfnE .UiA.UnJfntJ.UaA .UnJfnE -.UlA.UnJfnE .UaA.UhA.UlA.UayA.UnJfns.UiA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UGyA.UoA-\n.UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA .Uu.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UiA.Ut .U,A.UlA.UnJfnAJ .U,yA.Ut.DAnUA .UGyA.UoA-.UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .U,A.UlA.UnJfnAJ.UaA .UA.UbA.UiA .UoA.UngA.UnJfnAA .U,yA.Ut.DAnUA \n.UoA.UngA.UnJfnAA.UaA .UDA.UnJfnsu.UgtA.UnJfnAA .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UE.UaA.UgtA.UnJfnAA .UA.UnJfnt.v.U,yA ‘.UBA.UnJfns.UpyA.UBA’ .UDA.UnJfnu.UnA.UoA .UA.UnJfnt.v.U,yA ‘.UaA.UoA.UBA’.DAnUA \n.UgA.U,AnUrADJnUu.UE....DAnUA”  \n.UnJfnt.UbA.UgA.UnJfnAA.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UiA.UnJfntJ.UaA .UlA.UGA.UlA.UnJfnAJ.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UBA.UnJfns.UDyA.UiA.UnJfntJ .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfntJ.W \n.UvA.UhA.UnJfnAA.UByA.UnJfnAA.UoA.UgA.UaA .UmA.UmA.UoCpy.UoA.UnJfntJ .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UGA.UoA.UDA.UnJfnE.UiA .UaA.UgtA.UnJfnAA .UbA.UhA.UnJfnAA.UDUUyA.UbA.UoA .UpA.UnJfnAA .UBA.UnJfnAJ.UnA.UlA.UnJfntJ.DAnUA .UnyA.UnJfnAA.UigA \n.UmA.UnJfnAA.UgA.UnJfnAA.UmA.UoA.UinA .UDA.UnJfnE.UayA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UlA.UGA.UvA.UnJfnE .UBA.UnJfnAJ.UnA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UA.UbA.UiA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA.UaA   \n \n \n25 /.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.UnJfnt.W.UngyA.UnJfnt.UgA .UBA.UnJfns.UpyA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UaA.UhA.UlA.UnJfnt.W.UayA.UiA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UAA.UBA .UgA.UnJfnu.UhA_UnJfnsu .UGyA.UnJfntJ.UGA.UoA-.UbA.UnJfnsu.UgA.UGA.UoA .UByA.UnJfnE.UlA.UhA, .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UA.UbA.UiA.UnJfnAA .UGA.UnJfns.UpA.UoA-.UpA.UnJfnu.UaA.UoA \n.UlA.UnJfnsu.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnu-.UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UDyA .UAA .UBA.UnJfnAA.UgA.UnJfnu-.UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UiA.Ut .UoA.UhA.UgA.UhA, .UgA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ .UBA.UnJfnE.UgtyA.UnJfnE.UaA.UnJfnAA.UiA .UBA.UnJfnt.UiA \n.UpA.UnJfnE.UgA.UhA.DAnUA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UA.UayA.UnJfnAJ.UiA .UgA.UaA .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UaA .UmA.UnJfnAA \n.UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UmA.UnJfnAA.UiA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA .UBA.UiA.UnJfnAA .UpA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UgA .UE.UlA.UnJfnAu.UAnusvArA, .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UAA.UGA.UnJfnsu.Uu .UpA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UnJfntJ, \n.U@A.UE.UhA .UByA.UnJfnE.UlA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UDyA.UnJfnAA.UoA.DAnUA .UE.UaA.UoA.UnJfnAA .UBA.UnJfns.UpyA.UAvAfrAyA .UbA.UDUUyA.UgA.UhA.DAnUA”  \n.UnJfnt.UbA.UgA.UnJfnAA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UoA.UGyA.UnJfnsu .UgtyA.UvA.UnJfnAJ.UaA .UGA.UnJfnE.UlA.DAnUA .Uu.UiA.UnJfnAA .UnA.UByA .UBA.UnJfnAA.UgA .UoA.UGyA.UnJfnsu .UiA.Ut .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA \n.UbA.UnJfnE.UlA.UaA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UnA.UnJfnu.UlA.UhA.UiiA.UnJfntJ .UiA.Ut .UBA.UnJfns.UpyA.UlA.UaA, .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu .UgA.U,AnUrADJnUu .UiA.UnJfnt.UhA.U@A.UnJfnE.U,AnUrADJnUu .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UhA.UnJfnu.Ut.UgA.UnJfnu \n.UA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .U,yA.UnJfnAJ, .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UGA.Uv.yAle .UByA.UnJfntJ.UoA .UnJfnt.UmA.UnsA.U@A.UaA .UnJfnt.UaA.U@A.UnJfnu .UiA.UnJfnAA.UifA.UnJfnAJ.UoA .UbA.UaA .UnJfnAJ .UDUUyA .UiA.U,A.UnJfnAJ.UE .UgA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UaA.U@A.UnJfnu \n.UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .UbA.UaA .UnJfnAJ .UDUUyA.DAnUA .UE.UhA.UnJfnE.UiA .UnJfnt.W.UngyA.UnJfnt.UgA.UvA.UnJfnE .UaA .UnJfnE  .UaA .UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnAA .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UaA.UhA.UgA.DAnUA .UnA.UmA.UnJfnt.UhA.UAnusvArA .UiA.U,A.UnJfnAA.UBA.UnJfnE .UoA.UnJfnAA.UvA \n.UGA.UnJfnu.UnA.UnJfn,AnUrAu.UAnusvArA.Ut, .UiA.UoA .UiA.UnJfnAA.U,A.UnJfnE .UvA.UoA.UaA.UgtA .UaA.UnJfntJ.W .UvA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UhA.UnJfntJ.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UnA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA .UiA.UnJfnt.UhA, .UbA.UhA.UnJfnAA.UDUUyA.UnJfnE.UbA.UoA .UnA.U,AnUrADJnUu \n.UBA.UnJfns.UDyA.UiA.UnJfntJ .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfntJ.W .UBA.UpA.UlA.UnJfntJ-  \n“.UGA.UnJfnAA.UvA.UvA.UnJfnE .UaA .UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnAA.UnA.U,AnUrADJnUu .UhA.UvA.UoA .UGyA.UoA-.UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA .UA.UDA.UnJfnsu.UnA .UoA.UhA.UlA .UpA.UnJfnE .UnJfnt.UaA.U@A.UnJfnu .U,AnUrAu.UAnusvArA.UnJfnt.W.UayA \n.UDA.UnJfnE.UayA.UnJfnAu.UgA.DAnUA”  \n.Uu.UiA.UnJfnAA .UBA.UnJfns.UDyA.UiA.UnJfntJ .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfntJ.W.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UaaA.UnJfnAA.UaA .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .UaA .UnJfns .UmA.UnJfnAA.UgyA \n.UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UnA.UBA.UhA.UaA .UgA.U,AnUrADJnUu .UnA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA .U,yA.Ut.DAnUA .UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA .UAA.UGA.UnJfnsu .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA.UbA.UoA .UbA.UgiA.UnJfntJ.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  \n.UDUA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UgtA.UBA.UnJfnu .Uu.UgA.UnJfnE .UiA.UnJfntJ.UaA .UiA.UnJfnt.UhA, .UpA.UnJfnE.UgA.UnJfnE .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UvA.UnJfnu.UnJfnt.UDUUyA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UA.UiA.UnJfns.UaA .UnJfnsu .UlA \n.UBA.UiA.UnJfnAA.UE.UBA .UhA.UE.UgA.DAnUA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UvA.UiA.UaA .UgA.UnJfnAA.UvA.UnA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UA.UbA.UiA .UayA.UnJfnsu.UiA .UA.UbA.UiA.UnJfnE .UvA.UiA.UnJfnE-.UvA.UiA .UbA.UnJfntJ.UBA .UoA.UGyA.UnJfnsu \n.UnJfnt.UDA.UnA .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .UGyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA .UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UvA.UnJfnAA.UE .UaA.UnJfntJ.W .UaA.UhA.UlA.UayA.UnJfns.UiA '.UA.UDA.UnJfnsu.UnA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA' .UnA.UnJfnE .UBA.UnJfns.UpyA.UlA.UhA.UaA?”  \n.UoA.UGyA.UnJfnsu .U,A.UnJfns.Ub.yAle .UbA.UnJfnE .UoA.UhA.UlA.DAnUA .UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .U,A.UnJfns.UbA .UDA.UnJfnE.UayA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UnJfnt.v.UpA.UpiyA.UnJfnAA.UnA.UnJfns .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA \n.UBA.UnJfns.UpyA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UaA.UhA.UlA.UnJfnt.W.UayA.UiA- “.UA.UDA.UnJfnsu.UnA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA .Uu .UByA.UnJfnE.UlA .UpA.UnJfnE.UaA.UoA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UDA.UnJfnu.UayA .UiA.Ut \n.U,yA.UnJfnAJ, .UnA.UnJfnE .UnJfnt.UiA.UvA.UnJfnAA.UhA.UBA....DAnUA”  \n‘.UnJfnt.UiA.UvA.UnJfnAA.UhA.UBA’ .UaA.UnJfnt.UhA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UaaA.UnJfnAA.UaA .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .Uu.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UBA.UiiA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA \n.UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UnJfnt.UBA.UpA.UlA.UnJfntJ .UGA.UnJfnE.UiA.UnJfnE .UmA.UggA.UnJfntJ.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UhA.UnJfnu.Ut .U,yA.Ut.DAnUA .UnJfnt.UbA.UgA.UnJfnAA.UaA .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .UBA.UiiA .UhA.UnJfnu.Ut.UgA .UDA.UnJfnE.UayA .UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /26  \n.UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UvA.UiA.UaA .UbyA.UDUUyA.UaA.UnJfntJ.W .UayA.UnJfns.UpA.UlA.DAnUA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UBA.UnJfnAA.UBA.UnJfnsu, .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .UnJfnt.UaA.UE .UBA.UiiA .UByA.UnJfnE.UlA?”  \n.UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA.UaA .UnJfnt.v.UpA.UpiyA.UnJfnAA.UnA.UnJfnAA .UAA .UnA.UvA.UnJfnAJ.UaA .UGA.UnJfnt.UgA-.UnJfnt.UmA.UnJfnt.v.UDyA .UDA.UnJfnE.UayA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UaaA.UnJfnAA.UaA .UvA.UiA \n.UgA.UDUUyA.UnJfnAJ.UbA .Us.UgtyA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .Us.UgtyA.UlA.UnJfnAJ.UiA .UpA.UnJfnE .UpA.UnJfnE.UhA.UnJfnE.UiA .UnA.UvA.UE .UByA.UnJfnE.UlA .UpA.UnJfnAA .UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA .Uu \n.UE.UhA.UnJfnE.UiA .UDA.UnJfns.UoA.UaA.UnJfnAA.UlA .UBA.UiA.UlA .UpA.UnJfnAA .UoA.UhA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UpA.UnJfnAJ.UgtyA.UnJfnAA.UvA .UE.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UA.UihA.UoA-.UnJfnt.UBA.UhA.UnJfnAA.UnJfnt.UDUUyA, \n.UpyA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UgtA-.UBA.UoA.UayA.UnJfnAA, .Uu.UlA.UnJfnAA-.UbA.UnJfnAA.UgyA.UoA.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UgtyA.UiA.UaA.UnJfnu .UayA.UnA.UnJfnAJ-.UayA.UnA.UnJfnAJ.UbA.UoA .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UgA.UnJfnAJ.UgtyA.UnJfnAA.UvA .UpA.U,AnUrADJnUu  \n.UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnA.UByA .UBA.UnJfnAA.UgA .UaA.UnJfnt.UhA .UDA.UnJfnE.UBA.Ut .UgA.U,AnUrADJnUu .UvA.UiA .Us.UnJfnt.UBA.UA.UE .UlA.UGA.UgA.UnJfnAJ, .UgA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UiA.UnJfntJ.UaA .UpA.UnJfnE .UpA.UnJfnE \n.UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UA.UnJfnt.v.U,yA .Uu .UaA .UnJfnE .UhA.UnJfnE.UiA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UAA .UaA .UnJfnE .UhA.UnJfnE.UiA .UBA.UiA.UlA.UnJfnAA .UbA.U,yA.UnJfnAA.Ut.UgA .Uu .UnA.UvA.UnJfnAJ.UaA \n.UnA.UAnusvArA.UGA .U,A.UlA.UgA.DAnUA  \n.UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UpA.UayA.UiA .UnA.UvA.UnJfnAA.UpA.UvA.UnJfnE .U,yA.UnJfntJ.v .UgA.UayA.UiA .UBA.UhA_UnJfns.UgA .UBA.UnJfnAA.UgA .UBA.UnJfns.UpyA.UAvAfrAyA .UDA.UnJfnE.UayA.UAvAfrAyA \n.UbA.UDUUyA.UgA.UhA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UnA.UnJfnE .UiA.Ut, .UlA.UnJfnu.UaA .UnJfnE -.UlA.UnJfnu.UaA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA .UBA.UiA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnAJ, .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UnJfnE-.UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA \n.UnA.UvA.UnJfnAA.UpA .UBA.UiA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnAJ .UAA .UnA.UvA.UnJfnAA.UpA.UnJfnE-.UnA.UvA.UnJfnAA.UpA .UDA.UnJfnE.UnyA-.UBA.UiA.UnJfnAJ .U,yA.Ut.DAnUA .UtJ .UByA.UnJfnE.UlA .UA.UbA.UiA \n.UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UaA .UBA.UnJfnAA.UgtA-.UGyA.UnJfnAA.UgtA.DAnUA .UA.UhA.UnJfntJ .UBA.UnJfntJ.U,A .UA.UbA.UiA.UnJfnu .UpA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UgA .U,A.UlA.UBA.UhA .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu \n.UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UnJfnu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ .UByA.UnJfnE.UgtA.UgA.UhA .UAA .Uu.UhA.UnJfnu .UpA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UgA .U,A.UlA.UgA.UhA.DAnUA”  \n.UnJfnt.UbA.UgA.UnJfnAA.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UpA.UnJfnE.UgtyA.UnJfns.UAA .UBA.Uv.yAle .UBA.UnJfnAJ .UAA.UvA.UaA .UBA.UnJfnu.UiA.UnJfnE.UlA.UhA.UnJfnAA \n.UnA.UnJfns.UAA.UDA .UByA.UnJfnE.UgtA.UlA .UhA.UnJfnu.Ut .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UnJfnt.UBA.UhA_UnJfns.UnJfnt.v.UnA .Us.UgtyA.UlA-  \n“.UBA.UnJfnAA.UBA.UnJfnsu, .UA.UhA.UnJfn,AnUrAu.UAnusvArA .UayA.UnJfnAA.UlA.UnJfntJ .UDA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UhA.UnJfnAA.UgyA.UaA .Uu.UAnusvArA.UGA.UoA.UnJfntJ.UaA .Ut.UnyA.UnJfnAA.UoA.UnJfnAA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UiA.UnJfnE .U,A.UlA.UnJfnsu, \n.UpA.UnJfnE.UgA.UnJfnE .UDA.UnJfnE.UhA.UvA.UnJfnE .UDA.UvA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UgA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UbA.UnJfnAA.U,yA .UnJfnsu  .UiA.UnJfnAJ .UhA.UgtA.UBA.DAnUA”  \n.UnA.UnJfnAu.UiA.UaA .UbA.UnJfnt.UhA.UlA .UbyA .UnJfns .UhA.UnJfnAA.UoA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UaaA.UnJfnAA.UaA .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .UbA.UDUUyA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA \n.U,AnUrAu.UAnusvArA.UnJfnt.W.UayA .Us.UgtyA.UnJfnAA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .U,AnUrAu.UAnusvArA.UnJfnt.W.UayA.UbA.UoA .UDA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UE.UaA.UnJfnAA.UE.UaA .UnA.UvA.UnJfnAJ.UvA.UnJfnE .UByA.UnJfns.UvA.UaA.UvA .UAA.UnJfnt.UBA .UGA.UnJfnE.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA! .UA.Ut.UvA.UnJfnE .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA \n.UgyA.UnJfntJ.UoA .UByA.UAvAfrAyA .UaA.UAvAfrAyA .UoA.UhA.UBA.UhA, .UE.UaA.UoA .UbA.UoA.UnJfntJ.UansA.UnJfnAA.UaA .UaA.UnJfnt.UgtyA.UiA .UnA.UvA.UE .UAA.UnJfnt.UBA .UGA.UnJfnE.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA”  \n.UoA.UGyA.UnJfnsu .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n \n \n \n27 /.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n“.UtJ .UgA.U,AnUrADJnUu .UByA.UnJfnE.UlA .UnA.UAnusvArA.UaA.UgtA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UE.UaA.UoA .UvA.UnJfnu.U,A.UiA .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UhA.UE.UgA .UnA.UnJfnE .UgA.UnJfnE .UA.UhA.UnJfntJ.UAnusvArA .UiA.UnJfnE \n.UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA .UaA.UAvAfrAyA .UaA.UhA.UBA.DAnUA”  \n.UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgtA .UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UbA.UaA.UDUUyA.UnJfnAJ.UgA .UDA.UnJfnE.UayA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UaaA.UnJfnAA.UaA .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .Un.yAle .UmA.UnJfnAA.UgA.UnJfntJ \n.UiA.UansA.UgoA.UaA .UBA.UnJfnsu.UiA .UBA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UnA.UvA.UnJfnE .UbA.UnJfnt.UDUUyA .UGA.UnJfnE.UiA.UnJfnE .UpA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .UmA.UAnusvArA.UnyA.UlA.UnJfnu.U,A.UiA .UBA.UnJfnt.UiA .UpA.UnJfnAA.Ut .U,yA.UnJfnAJ .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA \n.UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UbA.UDUUyA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .U,yA.UnJfnAA.UgA.UnJfntJ .Us.UGyA.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA .UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UAA.UgtyA .UaA.UgtgtyA.UnJfnAA .UpA.UvA.UnJfntJ.UiA.UBA.UlA.UnJfnAA .UnJfnt.UaA.U@A.UnJfnu .UA.UbA.UiA .UvA.UnJfnu.UlA .UBA.UnJfns.UpyA.UnJfnAJ.UE! .UA.UbA.UiA.UnJfnE \n.UnA.UByA .UnJfnt.UBA.UaA.UnJfnAA.UE .U,A.UnJfnAA.UhA.UnJfnAJ.UE! .UaA.UnJfntJ.W.UnJfnt.UiA.UnJfnt.UiA.UhA.UnJfnAA.UoA.UnJfnu.UaA .UaA.UvA.UnJfntJ .U,yA.UnJfnAJ, .UpA.UnJfnE .UiA.Ut .UaA.UnJfntJ.W.UiA.UgA.DAnUA .UA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA \n.UvA.UiA.UnJfns.UayA.UaA .UayA.UoA.UnJfntJ.UDA-.UnJfnt.UBA.UaA.UoA.UnJfntJ .UDA.UnJfns.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UvA.UnJfnE .UhA.UnJfnu.Ut .U,yA.UnJfnAJ! .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UDA.UnJfns.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu-.UDA.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA \n.U,yA.UnJfnu.UDUUyA.UhA.DAnUA”  \n.UBA.UnJfnAA.UgA .U,yA.UnJfns.UgtA.UnJfnAJ.UgA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA .UpA.UnJfnE .UpA.UayA.UiA.UnJfnE .UBA.UnJfnAA.UgA .U,yA.UnJfns.UgtA.UgA .UgA.UayA.UiA.UnJfnE \n.UaA.UnJfnAA.UpA .U,yA.UnJfns.UgtA.UgA, .UpA.UayA.UiA.UnJfnE .UaA.UnJfnAA.UpA .U,yA.UnJfns.UgtA.UgA .UgA.UayA.UiA.UnJfnE .UGyA.UoA.UaA .UGA.UnJfnt.UgA .U,yA.UnJfns.UgtA.UgA .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu \n.UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UiA.UnJfnu.UaA.UnA.UnJfnAA.UiA .UhA.UE.UgA....DAnUA  \n.UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UtJ .UiA.Ut .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UbA.UnJfnE.UlA.UaA .UpA.UnJfnE .UGA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE.UaA .UBA.UnJfnAA.UDyA.UaA .UayA.UnJfnE.UgA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE \n.U,yA.UnJfnu.UgtA-.UbA.UnJfnAJ.UGyA, .UiA.UnJfntJ.U,A-.Usu .U,AnUrADJnUu .U,A, .UDyA.UnJfnAA.UoA-.UDyA.UnJfnsu.UoA .UnA.UByA .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UoA.UhA.UnJfnAJ .U,yA.Ut.DAnUA .UgA.UhA.UnJfntJ.UvA.UnJfnE .UpA.U,AnUrADJnUu  .Ut.U,A.UiA.UnJfnAA \n.UvA.UnJfnAA.U,yA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .Uu.UpyA.UoA.UnJfnAA .UpA.UnJfnAA.UE.UBA .UgA.UayA.UiA .UnA.UvA.UnJfnAA.UpA.UaA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UBA.UiA.UgA?  \n.UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA.UaA .UpA.UnJfnE .UnJfnt.UDA.UnyA.UnJfnAA .UA.UnJfnt.v.U,yA .Uu .UaA.UnJfnAA.UpA.UaA .UnJfnt.UDA.UnyA.UnJfnAA.UaA .UA.UiA.UnJfns.UaA .UnJfnsu .UlA .U,A.UlA.UnJfnAJ.UE.DAnUA \n.UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UAJ.UgtyA.UnJfnAA.UvA .UBA.UnJfnu.UnJfnt.UiA.UhA.UnJfnAA.UoA.UaA .Uu.UaA.UnJfnAA.Ut.UgA.UBA.UlA.UnJfnAA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UA.UbA.UiA .Un.yAle .UmA.UnJfnAA.UmA.UlA.UAnusvArA.UBA.UnJfntJ \n.UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ .UBA.UiA.UnJfnAA .UpA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UgA .UE.UlA.UnJfnAA .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UAA .UAA.Ut.UaA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UnJfnt.W.UngyA.UnJfnt.UgA.UvA.UnJfnE .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UgtyA.UnJfnAA.UoyA \n.UoA.UhA.UgA.UnJfnAA, .U@A.UE.UhA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UvA.UiA.UaA .UvA.UnJfnu.Ut.UiA .UBA.UnJfnt.UiA .UbyA .UnJfns .UgtA.UAvAfrAyA .U,A.UnJfnAA.UhA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnAJ.UiA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UDyA.UaA.UvA.UaA.UnJfnAA \n.UoA.UhA.UlA.UnJfnAA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UDyA.UaA.UvA.UaA.UnJfnAA .UAJ .UDA.UnJfns.UAA.UoA.UnJfnE .UoA.UhA.UlA.UnJfnAA .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UpA.UnJfnE .UDA.UnJfnsu.UgtA.UnJfnAA .UBA.U,,A.UnJfnAA .UnaA .UnJfnsu .UlA \n.UpA.UnJfnAA.Ut.UBA.UlA.UnJfnAA .UA.UnJfnt.v.U,yA .Uu.UaA.UoA.UnJfnAA .UboA.UnJfnAA.Ut.UmA.UnJfnE.UgtA .UnaA .UnJfnsu .UlA .UpA.UnJfnAA.UE .UDA.UnJfnE.UBA .UAA.UnJfnt.UaA .UnA.UoA.UaA.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ.DAnUA \n.UnA.UnJfnAA.UmA.UoCpy.UpA.UnJfnt.UiA.UaA .UnJfnt.UmA.UD@A.UnJfnAA.UlA.U@A.UvA.UnJfnE .UaA .UnJfnE .UgA.UnJfnAu .UvA.UaA.UnJfnAA.UiA .UiA.Ut .U,yA.UnJfnAJ, .UgA.U,AnUrADJnUu .UaA .UnJfnE .UgA.UnJfnAu .UnJfnt.v.UnyA.UansA.UaA .UiA.UnJfnt.UhA, \n.UaA .UnJfnE .UgA.UnJfnAu .UnJfnt.v.UnyA.UansA.UaA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UgA.U,AnUrADJnUu .UbA.UoyA.UnJfnAu.UnJfnt.UiA.UhA.UnJfnAA.UoA .UiA.UnJfnt.UhA....DAnUA  \n...UE.UhA.UnJfnE.UiA .UnJfnt.W.UngyA.UnJfnt.UgA.UvA.UnJfnE .UnA.UvA.UnJfnAJ.UnA.U,AnUrADJnUu .UvA.UnJfns.UaA.UnJfnAA.UBA.UlA.UnJfnAA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UaA .UnA.UAnusvArA.Un.yAle .UaA.UnJfnAA.UoA .UbA.UnJfnu.UgA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA \n.UAu.UgA? .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UlA.UGA.UlA.UnJfnE .UvA.UiA .UGyA.UnJfnsu.UnJfnt.v.UvA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UnJfnE.UaA .UBA.UnJfntJ.U,A .UAA.UnJfnt.UBA .UGA.UnJfnE.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /28  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UpA.UnJfnE.UgA.UBA.UnJfnE .UayA.UnJfnE.UgA-.UbA.UgyA.UnJfnAA.UoA .U,yA.UhA .UgA.UnJfnE.UaA.UoA.UnJfnE .UiA.UnJfntJ.UaA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UbA.UoA.UnJfnE.UayA.UhA.DAnUA .UaA .UnJfnE .UhA.UnJfnE.UiA \n.UaA.UnJfnAA.UpA .UAA .UaA .UnJfnE .UgA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA .UaA.UnJfnAA.UpA .UnA.Uv.yAle .UhA.UnJfnAA.UoA.UnJfnAJ.UaA .UnyA.UnJfnt.W.UagA .U,yA.UhA.DAnUA .UgA.Ut .UnJfnt.UhA.UnA.UnJfnAA.UBA.UnA.U,AnUrADJnUu .UA.UbA.UiA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  \n.UA.UnA.UnJfnt.v.UgyA.UoA .UoA.UayA.UnJfnAJ.UgA .UAA.UGA.UnJfnsu .UBA.UoyA.UnJfnAJ.UaA .UaA.UnJfnu.UnJfnt.v.UnyA.UnyA .UaA.UoA.UhA.DAnUA”  \n.UnJfnt.UBA.U,,A.UnJfnE.UvA.UnJfnE .UoA.UGyA.UnJfnsu .UgtA.UnJfnu.UiA.UnJfnAJ.UgA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UBA.UnJfnAA.UBA.UnJfnsu, .UpA.UnJfnAA.UBA.UnJfnE .UA.UhA.UnJfn,AnUrAu.UAnusvArA .UvA.UnJfnE.UhA.UnJfnAu.UgA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE .U,yA.UnJfntJ.v, .UgA.UnJfnAA.UBA.UnJfnE .UhA.UvA .UnA.UByA \n.UbA.UnJfnAA.Ut.UgtA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAu.UAnusvArA .UnJfnt.UaA.UiA.UnJfnE, .UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA-.UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UA.UhA.UnJfn,AnUrAu.UAnusvArA .UGyA.UnJfns.UvA.UBA .UgA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA-.UgA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UhA.UvA.UhA_UnJfnsu.U,AnUrADJnUu .UnA.UByA .UGyA.UnJfns.UvA.UBA.DAnUA”   \n.UBA.UpA.UnJfnAJ.UaA .UBA.UnJfnE.UGA.UvA.UnJfnE .UoA.UGyA.UnJfnsu .UBA.UnJfnAA.UnJfnt.v.UpA .UGA.UnJfnE.UlA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UtJ .UiA.Ut .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UpyA .UbA.UnJfnE.UlA.UaA .UpA.UnJfnE .UtJ .UByA.UnJfnE.UlA \n.UA.UiDyA-.UByA.Ua.yAle .UgA.DAnUA .UA.UhA.UnJfntJ.UgtyA.UnJfnAA.UvA .UA.UnJfnt.UBA.UnA.UmA.UnJfnAA.UnA .UAA .UnJfnt.UBA.UnA.UmA.UnJfnAA.UnA.UaA .UGyA.UnJfnAA.UgtA .U,yA.UnJfnAJ, \n.UA.UnJfnt.UBA.UnA.UmA.UnJfnAA.UnA.UaA .UGyA.UnJfnAA.UgtA.UbA.UoA .UA.UiDyA.UnJfnt.UBA.UnA.UmA.UnJfnAA.UnA .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu .UBA.UnJfnAJ.UnA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA....DAnUA  \n.UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UaaA.UnJfnAA.UaA .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .UtJ.UhA.UnJfnu .UiA.U,A.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UnJfnAJ.UiA .UpA.UnJfnE .UBA.UnJfns.UnJfnt.v.UDyA.U@A.UnJfnAA.UoA.UaA .UaA.UnJfnAA.UpA \n.UBA.UnJfns.UnJfnt.UDUUyA.UBA.UaA.UaA .UayA.UnJfnE.UlA.UnJfnu .UgA.U,AnUrADJnUu .UhA.UnJfnu.Ut.UgA.UnJfnE .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UayA.UnJfns.UoA.UbA.UnJfntJ.UaA .UaA.UnJfnAA.UpA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UvA.UnJfnAA.UgA.UnJfnAA-\n.UnJfnt.UbA.UgA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UDA.UnJfnE.UayA .UBA.UnJfnAA.UlA.UnJfnu-.UBA.UnJfnu.UDyA .UA.UbA.UiA.UnJfnu .UhA.UnJfnAA.UgyA.UvA.UnJfnE .UayA.UnJfns.UoA.UbA.UnJfntJ .UlA.UnJfnAJ.UgA .UayA.UnJfnAA.UnJfnt.v.UDyA .UayA.UnJfns.UiA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UnJfnAJ.UE.DAnUA \n.UA.UbA.UiA.UnJfnAA .UBA.UnJfns.UpyA.UiA.UnJfnE .UgA.U,AnUrADJnUu .UaA.UnJfnAA.UpA.UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnAJ.UE .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .Uu.UaA.UoA.UnJfnAA .UayA.UnJfnE.UlA.UBA .U,yA.UnJfnu.UnJfnt.UDUUyA .UaA.UnJfntJ.W .UaA.UhA.UBA.UnJfnAJ.DAnUA \n.UaA.UhA.UBA.UnJfnu .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UiA.UnJfnE .UaA.UoA.UBA.UnJfnAJ, .UvA.UnJfnAA.UgA.UnJfnu-.UnJfnt.UbA.UgA.UnJfnAA.UaA .UnA.UnJfnu.UByA.UnJfnAA.UmA.UnJfnu .UgA.U,AnUrADJnUu .UaA.UnJfnAA.UpA.UaA .UiA.UnJfnt.UhA.U@A.UnJfnE.U,AnUrADJnUu .U,yA.UnJfnAJ.UiA, \n.UBA.UnJfnAA.UlA-.UBA.UnJfnu.UDyA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UBA.UnJfnu.UDyA.UBA.UnJfnE .UoA.UhA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfnAJ.UiA....DAnUA  \n.UvA.UiA.UaA .UnA.UByA .UaA.UnJfnAA.UhA.UnJfnu-.UaA .UnJfnsu .UhA .UAA .UpA.UnJfnAA.UlA.UnJfnu-.UnA.UvA.UnJfnAA.UoyA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UbyA.UnJfnt.i.UoA.U,A .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A \n.UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UGA.UnJfnAA.UvA.UvA.UnJfnE .UpA.U,AnUrADJnUu  .UlA.UnJfnu.UaA .UpA.UnJfnE.UoA.UGA.UoA .UGA.UnJfnAA.UE .UbA.UnJfnu.UnA.UnJfnAu .U,A.UnJfnAA.UhA.UgA .UgA.U,AnUrADJnUu .UiA.Ut .UByA.UAvAfrAyA .UnA.UaA .UnJfnAJ  \n.U,yA.Ut.DAnUA .Uu.UiA.UnJfnAA .UGA.UnJfnAA.UE .UA.UiA.UvA.UnJfnu.UlA-.UoA.UgiA .U,yA.UnJfntJ.v, .UDA.UnJfnsu.UDyA .UnA.UiA .UmA.Un.yAle .UgA.UnJfns .UbA.UnJfnAJ.UDA.UnJfnAA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UE, .UayA.UnJfnE.UgA.UnJfntJ-\n.UbA.UgyA.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ.UnA.U,AnUrADJnUu .UpA.UnJfns.UDUUyA.UlA .Us.UD@A.UnJfnu.UGA .U,yA.UnJfntJ.v, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UGA.UnJfnAA.UvA .UAA .UnyA.UhA.UoA-.UBA.UpA.UnJfnAA.UoA.UaA .UDA.UnJfnsu .UbA.UnJfnt.i.UoA.UnJfnt.W.UngyA.UnJfnt.UgA \n.UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UpA.UayA.UiA .UnyA.UhA.UoA.UvA.UnJfnE .UiA.Ut .U,yA.UnJfntJ.v, .UgA.UayA.UiA .UnyA.UhA.UoA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UBA.UnJfns.UpyA.UiA.UnJfnAu.UAnusvArA .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UlA.UnJfnAA.UByA \n.UiA.UnJfnt.UhA.U@A.UnJfnE.U,AnUrADJnUu .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA”  \n.UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UgA.UnJfnAA.UvA.UnA .UBA.UpA.UnJfnAA.UoA.UmA.UnJfnAA.UDA.UbA.UoA .Us.UgtyA.UlA .UhA.UnJfnu.Ut .UgA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnAA .Uu.UhA.UnJfntJ \n.UpyA.UnJfnu.UAnusvArA.UaA.UnJfntJ.W.UvA.UnJfnE .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UhA.U,AnUrADJnUu-.UhA.U,AnUrADJnUu .U,yA.UnJfnu.UDUUyA.UnJfnsu.Alt .UnyA.UhA.UoA-.UBA.UpA.UnJfnAA.UoA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu , .UA.UbA.UiA .UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UBA.UnJfns.UpyA.UnJfnAA .UnJfnt.UDA.UA.DAnUA”    \n \n \n29 /.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UAA .UA.UbA.UiA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA, .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu.UaA .UDA.UnJfnsu .UnA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA .U,yA.Ut.DAnUA \n.UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UnA.UnJfntJ.UvA.UnJfnAA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .U,AnUrAu.UAnusvArA.UgtA-.UbA.UnJfnE.UgtA.UnA.U,AnUrADJnUu .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .U,AnUrAu.UAnusvArA.UgtA-\n.UbA.UnJfnE.UgtA.UnA.U,AnUrADJnUu.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UGA.UnJfnAA.UvA.UvA.UnJfnE .UoA.UhA.UnJfnAJ .U,yA.UnJfntJ.v, .UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UiA.Ut .UBA.UnJfns.UpyA.UBA.UnJfnAJ .UgA.U,AnUrADJnUu .UGA.UnJfnAu.UAnusvArA.UAA.U,AnUrADJnUu .UByA.UnJfnE.UnJfnt.v.UlA.UAJ \n.UaA.UgyA.UnJfntJ.UaA.DAnUA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UoA_UnJfnsu.UbA.UvA.UnJfnE .UAA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UaA.UnJfnAA.UpA \n.UoA_UnJfnsu.UbA.UvA.UnJfnE .U,A.UlA.UBA .UiA.UnJfntJ.UaA .UhA.UE.UgA.DAnUA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UBA.UnJfns.UpyA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UaA.UhA.UlA.UnJfnt.W.UayA.UiA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UvA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA .UlA.UnJfnAA.UE .UnJfnt.UaA.U@A.UnJfnu .UGA.UnJfnAA.UvA.UvA.UnJfnE .UDA.UnA.UgtA.UnJfnAA .UGA.UnJfnAA.UE .UbA.UnJfnu.UnJfnt.v.UnA .Us.UD@A.UnJfnu.UGA .UgtyA.UnJfnAA.UoyA \n.UaA.UoA.UE .U,A.UnJfnAA.UhA.UnJfnAJ.UE, .UgA.UnJfnE.UaA.UoA.UnJfnAA-.UlA.UnJfnE .UDA.UnA.UgtA.UnJfnAA .UGA.UnJfnAA.Ut.U@A.UaA .UpA.UGA.UhA.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UhA.UnJfnt.i.UoA.UA.UoA .U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnAA-.UlA.UnJfnE \n.UGyA.UnJfnAA.UnA.UaA .UayA.UnJfnE.UgA.UnJfntJ.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UnA.UByA .UaA.UgyA.UnJfns.UaA .UpA.UoA_UnJfnsu.UoA.UgA .UbA.UDUUyA.UgA.UnJfnAJ.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UA.UnJfnt.v.UDyA.UaA.UnJfnAA.UAnusvArA.UnyA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA \n.UA.UnJfnt.v.U,yA .UaA .UnJfnE .UhA.UnJfnE.UiA? .UaA .UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnu .UGyA.UoA-.UgyA.UnJfnAJ.UoA .UBA.UiA.UBA.UnJfnAJ.UaA .UpA.UGA.UhA .UiA.Ut .U,yA.UnJfnAJ, .UgA.U,AnUrADJnUu .UaA .UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnu .UGyA.UnJfnAA.UnA \n.Us.UbA.UpA.UBA.UnJfnAJ.UaA .UayA.UnJfnE.UgA.DAnUA .UnyA.UhA.UoA .UGA.UnJfnAA.UvA.UvA.UnJfnE .UtJ .UA.UigA.UoA .UnA.UnJfnu.UpyA.UnJfnAA-.UnA.UnJfnu.UpyA.UnJfntJ .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UGA.UnJfnAA.UvA.UvA.UnJfnE \n.UGyA.UnJfnAA.UnA.UaA .UnJfnt.UBA.UaA.UoA.UnJfntJ .UiA.Ut .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UnyA.UhA.UoA.UvA.UnJfnE .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UgA.UnJfnAJ.UnA.UAnusvArA.UGA .UtJ.UhA.UnJfnu .UA.UnJfnt.v.U,yA .UpA.UnJfnE .UpA.UnJfnE.UaA.UoA.UnJfnAA \n.U,A.UnJfntJ.UpA .U,yA.UnJfnAJ .UgA.U,AnUrADJnUu .UaA.UoA.UgA.UnJfnAA.Ut.UgA .UiA.Ut .U,yA.UnJfnAJ .UAA .UpA.UnJfnE.UaA.UoA.UnJfnAA....DAnUA”  \n.UnJfnt.UbA.UgA.UnJfnAA.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UBA.UnJfnE.UlA.UaA .UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UgtA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .UGA.UDUUyA.UlA.DAnUA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UBA.UnJfnAA.UBA.UnJfnsu, .U,yA.UnJfnu.UDUUyA.UnJfnsu.Alt .UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .UGA.UbA.DAnUA .UpA.UnJfnAA.UiA.UE .UpA.UA .UAA .UpA.UnJfnAA.UiA.UE .UpA.UggA.UnJfnAA.DAnUA .UA.UbA.UiA \n.UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UayA.UnJfnAA.UlA.UnJfntJ .UBA.UnJfns.UpyA.UnJfnAA .UnJfnt.UDA.UA .UpA.UnJfnE.UgA.UnJfnE .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UBA.DAnUA”  \n.UE.UaA.UnJfnAA.UGoA.UgA.UnJfnAA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgtA .UBA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UbA.UaA.UDUUyA.UnJfnAJ.UgA .UDA.UnJfnE.UayA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UiA.UmA.UaA.UnJfnAA \n.UBA.UBA.UnJfnAA.UpA.UnJfntJ .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UoA.UnJfnAA.UvA.UDyA.UnJfns.UiA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UgA.UnJfnu.UnJfnt.UbA .UDA.UnJfnE.UBA .UiA.UnJfntJ.UaA .UBA.UnJfns.UpyA.UlA.UnJfnAJ.UiA.DAnUA .Uu .UtJ .UpA.UnJfnE .UnA.UnJfnAA.Ut.U@A.UnJfnu \n.UaA.UnJfnAA.UpA .UAA.UGA.UnJfnsu.UvA.UnJfnE .UoA.UhA.UgA.UnJfnAJ, .UgA.Ut.UvA.UnJfnE .UpA.UnJfnE.UgA.UnJfnE .UaA.UE.UlA .UhA.UnJfnE.UgA.UnJfnAJ .UgA.UnJfnE.UgA.UnJfnE .UBA.UnJfntJ.UnJfnt.v.U,yA-.UBA.UnJfntJ.UnJfnt.v.U,yA .UaA.UoA.UgA.DAnUA \n.UaA.UhA.UlA.UnJfnt.W.UayA.UiA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UnJfnt.UhA.UnA.UnJfnAA.UBA.UnA.U,AnUrADJnUu .UA.UbA.UiA.UnJfnAA .UnA.UByA .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu \n.Us.UbA.UnJfnAA.UpA.UoCpy.UiA.UaA .UansA.UnJfnE.UgoA .UBA.UiA.UnJfnAA .UayA.UnJfnAA.UlA.UnJfntJ .U,A.UlA.UnJfnAJ.UaA .UA.UnJfnt.v.U,yA .UpA.Ut.UnA.U,AnUrADJnUu .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA .U,A.UlA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UgA.DAnUA”  \n.UnJfnt.UbA.UgA.UnJfnAA.UaA .UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UpA.U,AnUrADJnUu .U,A.UlA.DAnUA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UayA.UnJfnE.UgA.UnJfntJ-.UpA.UnJfnu.UaA.UoA .UayA.UnJfnE.UgA .UiA.Ut .UA.UnJfnt.v.U,yA, .UgA.UhA_UnJfnsu.UvA.UnJfnE .UoA.UnJfnAu.UDA.UnJfntJ-.UDA.UnJfnAA.UhA.UnJfntJ.UaA .UAA.UbyA.UDA .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu \n.UAJ.U,yA.UnJfnE! .UgA.UayA.UiA?”  \n.UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UBA.UnJfns.UpyA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UaA.UhA.UlA.UnJfnt.W.UayA.UiA-  \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /30  \n“.UaA.UgtgtyA.UnJfnAA .UByA.UnJfnt.i.UoA .UpA.UnJfnE .UmA.UnJfnAA.UDUUyA.UnJfntJ .UA.UnJfnt.v.U,yA .UpA.Ut.UvA.UnJfnE .UDUA.UnJfnE.UnJfnt.UoyA.U@A.UnJfnAA .UbA.UoA.UhA.UaA .UaA.UlA.UnA.U,AnUrADJnUu .UbA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA.U@A.UnJfnu.U,AnUrADJnUu.UaA \n.UaA.UnJfnAA.UpA .UByA.UAvAfrAyA .UpA.UnJfnAA.Ut.UE, .Uu.Ut.UvA.UnJfnE .UBA.UoA.UhA.UvA.UnJfnt.v.UnA.U@A.UnJfnAA .UgA.UnJfntJ.UvA.UiA .UgA.UoA.UaA.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ.UaA .UayA.UnJfnE.UgA.UnJfntJ .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnE \n.UBA.UpA.UnJfnAA.UoA.UaA .UpA.UhA.UoA.UnJfnE.UlA.UhA.UnJfnAA .UgA.UnJfntJ.UvA.UiA-.UgA.UoA.UaA.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ .UiA.Ut .UaA.UnJfntJ.W.UiA.UE .UbA.UDUUyA.UgA.DAnUA .UnA.UAnusvArA.UGA.UnJfnE .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UvA.UnJfnE \n.UpA.UnJfnE.UgA.UnJfnE .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE .U,yA.UnJfntJ.v, .UgA.Ut .UnJfnt.UhA.UnA.UnJfnAA.UBA.UnJfnE .UDA.UnJfnsu.UgtA.UnJfnAA .UGA.UnJfnAA.UE .UbA.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnAA.Ub.yAle .UgA .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UiA.UvA.UhA.UoA .UaA.UnJfnAA.UpA.UnA.U,AnUrADJnUu \n.UiA.UvA.UhA.UoA .UAA.UvA.UDA.UiA.UnJfntJ .UhA.UnJfnE.UBA.UnJfnE .UaA.UoA.UgA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UgA.Ut.UlA.UnJfnE .UiA.UvA.UhA.UoA .UayA.U,A.UoCpy.UaA .UnA.UAnusvArA.UGA .UnA.UvA.UnJfnAJ.U@A.UnJfnu.UaA .UgA.U,AnUrADJnUu \n.UE.UaA.UByA.UGA.UnJfnAA.UhA .UayA.U,A.UoCpy .U,A.UnJfnAA.UhA.UBA.UnJfntJ .UaA.UoA.UnJfntJ....DAnUA”  \n.UnJfnt.UbA.UgA.UnJfnAA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UvA.UiA .UpA.UnJfnE.UiA.UnJfnAA .UgyA.UnJfntJ.UoA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UvA.UiA.UnJfnE-.UvA.UiA \n.UnJfnt.UhA.UnA.UnJfnAA.UBA .UpA.UnJfnu.UDUUyA.UE .UlA.UGA.UlA .UpA.UnJfnE .UDA.UnJfnsu.UgtA.UnJfnAA .UGA.UnJfnAA.UE.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UayA.UnJfns.UA.UBA.UnJfnAJ-.UbA.UnJfntJ.UA.UBA.UnJfnAJ, .UDA.UnJfns.UhA.UnJfnAJ-.UGA.UnJfnAA.UDUUyA.UnJfnAJ .UAA .UgyA.UnJfnAJ.UoA-\n.UGA.UnJfnu.UBA.UoA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UpA.UnJfnE.UgA.UnJfnE .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE .U,yA.UnJfntJ.v, .UnA.UBA.UhA.UaA .UnJfnt.UDA.UiA .UayA.UnJfnt.UgtA .UpA.UnJfnAA.Ut.UE.DAnUA .U,yA.UBA.UnJfnE \n.UvA.UnJfnAA.UnA .UiA.Ut .UiA.UnJfnE .UgA.UnJfnE.UaA.UoA .UbA.U,yA.UnJfnAA.Ut.UgA .UgA.U,AnUrADJnUu .UDA.UnJfnsu.UgtA.UnJfnAA .UDA.UnJfnsu.UDyA.UnJfnAA.UoA_UnJfnsu .UGA.UnJfnAA.UE .UayA.UnJfns.UgtgtA.UnJfnAA.UbA.UoA .UByA.UnJfnAA.Ut.U@A.UnJfnE .UpA.UnJfnAA.UE.UgA.DAnUA \n.UoA.UGyA.UnJfnsu.UaA .UvA.UiA .UA.UnA.UnJfnt.v.UgyA.UoA .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA.DAnUA  \n.UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UbA.UnJfnt.i.UoA.UmA.UnJfnAA.UoA.UaA .UlA.UnJfnu.UaA.UaA .UnA.UvA.Un.yAle .U@A.UnJfnAA .UnA.UvA.UnJfnAA.UDyA.UnJfnAA.UiA.UaA .Us.UbA.UnJfnAA.UE .UByA.UAvAfrAyA .UGA.UnJfnE.UlA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UpA.UnJfnE \n.Us.UbA.UnJfnAA.Ut.U@A.UaA .UnA.UnJfnAA.UDyA.UiA .UByA.UnJfnE.UlA .UgA.UnJfnE.UaA.UoA .UnA.UvA.UnJfnAA.UDyA.UnJfnAA.UiA.UaA .Us.UbA.UnJfnAA.U@A .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UhA.UE.UgA?”  \n.U@A.UnJfnu.UpA.UiA.UnJfnAA.UBA.UDDyA .UDUyA.UAnusvArA.UGA.UnA.U,AnUrADJnUu .UA.UbA.UiA.UnJfnAA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .U,A.UlA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UAA.UnJfnt.UBA .UoA.UhA.UlA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA \n.UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UGA.UnJfnAA.UE .UbA.UnJfnu.UnA.UnJfnAJ.UlA.UnJfnE .UgyA.UnJfnAJ.UoA-.UGyA.UoA .U,yA.UhA.UnJfnE, .UnA.UnJfns.UayA.UlA .U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnAA-.UlA.UnJfnE .UGA.UhA_UnJfns.UvA.UaA .UByA.UnJfnsu.UnA.UnJfntJ \n.UaA.UnJfntJ.W.UnJfnt.UiA .UlA.UnJfnE.UBA, .UDA.UmA.UnJfnAA.Ut-.UDA.UnJfnAA.UoA_UnJfnsu .UBA.UpA.UnJfnAA.UoA.UnJfnE.UvA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UgtA.UnJfnAJ.UE .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA, .UhA.UnJfnt.i.UoA.UA.UoA .U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnAA.UaA .UpA.UnJfnu.UGA.UnJfnAA.UoA \n.UnJfnt.UBA.UnA.UmA.UnJfnAA.UnA.UnJfnsu .UDUyA.UAnusvArA.UGA.UnA.U,AnUrADJnUu .UaA.UoA.UE .UbA.UDUUyA.UgA.UhA.DAnUA”  \n.UnJfnt.UbA.UgA.UnJfnAA.UaA .UBA.UnJfnAA.UgA .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UoA.UGyA.UnJfnsu .UgtA.UbA.UnJfnAJ.UaA .UbA.UDUUyA.UlA- “.UnA.UnJfnE .UaA .UnJfnE .UiA.UnJfnAA .UaA.UoA.UBA?”  \n.UhA.UnJfnt.i.UoA.UA.UoA .U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnAA.UaA .U,A.U,A.UoCpy .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UnA.UnJfnu.UiA.UnJfnAA.U@A .UaA.UnJfnAA.UaA.UnJfnAA .UBA.UpA.UlA.UnJfnAA-  \n“.UBA.UnJfnAu.UAA, .UhA.UnJfnt.i.UoA.UA.UoA .U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnAA .UE.UaA.UgtA.UnJfnAA .UByA.UnJfnE.UlA .UGyA.UnJfnAA.UnA, .UDA.UnJfnu.UnA.UoA .UByA.UnJfnE.UlA .UDA.UnJfns.UnJfnt.v.UDyA.U@A.UnJfnAA \n.UGyA.UnJfnAA.UnA.DAnUA .UDA.UnJfns.UnJfnt.v.UDyA.U@A.UnJfnAA .UGyA.UnJfnAA.UnA .UDA.UiA.UGA.UoA .U,A.UnJfnAA.UoA.UnJfnAA .UhA.UnJfnu.Ut.UE.DAnUA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UiA.UnJfntJ.UaA .UhA.UnJfnE.UgA.UhA .UpA.UnJfnE .UvA.UaaA .UnJfnAJ  .UDA.UnJfns.UnJfnt.v.UDyA.U@A.UnJfnAA \n.UGyA.UnJfnAA.UnA .U,yA.UnJfntJ.v .UpA.UnJfnE .UBA.UnJfnAA.UoA.UhA.UnJfnu .UvA.UnJfnAA.UnA .Us.UbA.UpA.UnJfnAJ.UBA.UlA.UnJfnAA .UGyA.UnJfnAA.UnA .U,yA.UnJfntJ.v.DAnUA .UgA.UnJfntJ.UiA .UayA.UlA.UvA.UnJfnE .UbA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.U,A.UnJfnu .UaA.UgtgtyA.UnJfnAA.UaA.UnJfnE.U,AnUrADJnUu  \n.UBA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu.UnJfnt.UgtA .UgA.UnJfntJ.UiA.UnJfnsu .UnA.UvA.UnJfnAJ.UaA .UGyA.UnJfnAA.UnA .U,A.UaoA.UmA.UgA .UaA.UoA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UBA, .UDA.UnJfnsu.UDyA.UnJfnAA.UoA_UnJfnsu .UGyA.UnJfnAA.UnA .Us.UbA.UpA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UBA, \n \n \n \n31 /.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.UDA.UnJfnsu.UDyA.UnJfnAA.UoA_UnJfnsu .UGA.UnJfnAA.UE .UDA.UnJfns.UhA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UBA, .UDA.UnJfns.UnJfnt.v.UDyA.U@A.UnJfnAA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ .UpA.UnJfntJ.UBA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UBA, .UDA.UnJfnsu.UDyA.UayA.UnJfnAu.UaA.UnJfnAA .UDA.UnJfnsu.UDyA.UnJfnAA-\n.UmA.UnJfnAJ.Uns.yAle .UinA.UmA .UaA.UhA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UoA.UhA.UBA.DAnUA”  \n \n.UnJfnt.UgA.UnJfnt.v.UgyA : 13 .UvA.UtJ 2015, .UnyA.UBDA .UnA.UAnusvArA.Uay@A.UnJfnAA : 2775 \n \n \n \n.UvA.UDyA.UnJfns.UvA.UnJfnAA.U,yA.UnJfntJ.v /32  \n \n \n.UnA.UnJfnt.v.UpyA.U@A.UnJfnAA .UayA.UnJfnE.UgA.UnJfntJ  \n.U,yA.UnJfnu.UgtA-.U,yA.UnJfntJ.v.UiA .UGA.UnJfnAA.UvA .UnJfnt.UaA.UnA.UnJfns.UiA.UbA.UnJfns.UoA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .U,yA.UnJfnu.UgtA-.U,yA.UnJfntJ.v.UiA .Uu.UhA.UiA .UiA.UnJfnt.UhA .UpA.UnJfnE \n.UE.UaA.UGyA.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnAA .UhA.UnJfnu.Ut.DAnUA .UE.UaA.UGyA.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnAA.UaA .UvA.UnJfnAA.UiA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA .UpA.UnJfnE .UaA .UnJfnE .UgA.UnJfnAu .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UGA.UnJfnAA.UvA.UvA.UnJfnE .UE.UaA \n.UvA.UnJfnAJ.UiA.UpA.UiA.UnJfntJ.UaA .UAA.UnJfnt.UaA .UpA.UmA.UnJfnAA.UoA.UnJfnE.UaA .UBA.UnJfntJ.U,A .UByA.UnJfnu.UpA-.UByA.UnJfnAA.UgA.UvA.UnJfnE .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UGA.UnJfnAA.UvA.UvA.UnJfnE .UpA.U,AnUrADJnUu  .UE.UaA.UnJfnu .UGyA.UoA \n.UoA.UhA.UlA .UgA.U,AnUrADJnUu .Uu.UaA.UoA.UnJfnu .UnJfnt.UhA.UnA.UnJfnAA.UBA .UByA.UnJfnu.UpA.UaA .UGA.UnJfnAA.UvA.UvA.UnJfnE .UByA.UnJfnAA.Ut.U@A.UnJfnE .UpA.UnJfnAA.Ut .U,yA.Ut.DAnUA .UgA.UhA_UnJfnsu.UvA.UnJfnE .UpA.U,AnUrADJnUu \n.UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UaA.UnJfnAA.UoA.UinA.UnJfnE .UE.UaA.UGyA.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnAA .UE.UaA.UpA.UiA.UnJfnAA .UoA.UhA.UlA.UnJfnAA .UAA .UByA.UnJfnu.UpA.UvA.UnJfnE .Us.UbA.UnJfnt.W.UngyA.UnJfnt.UgA .UiA.Ut \n.UByA.UnJfnE.UlA.UnJfnAA, .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .UByA.UnJfnu.UpA.UnJfnAJ.UgA .UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .UnA.UnJfnu.UlA.UhA.UiiA.UnJfntJ .UayA.UnJfnE.UnJfnt.UiA.UhA.UnJfnAA.UoA.UaA .UnJfnt.UhA.UnA.UnJfnAA.UBA .UiA.Ut .UaA.UoA.UgA, .UnA.UnJfnE.UhA.UnJfnu \n.UgA.U,AnUrADJnUu .Us.UnJfnt.v.U,A.UgA .UiA.UnJfnt.UhA.U@A.UnJfnE.U,AnUrADJnUu .UhA.UE.UgA.DAnUA .UByA.UlA.UnJfnE.U,AnUrADJnUu .UA.UbA.UiA .Us.UGA.UoA.UlA .UmA.UnJfnAu.UnA.UaA .UDUyA.UnJfnu.UlA .UiA.Ut .UbA.UnJfntJ.UgtA.UnJfnAJ.UgyA .Uu \n.UbyA.UoA.UnJfnAA.UaA .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .U,A.UnJfnAA.UhA.UnJfnE .UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .UnJfnt.UaA.U@A.UnJfnu .UayA.UnJfnE.UiA.UnJfnE .UhA.UnJfnu.UnJfnt.v.UgyA .UAA.UnJfnt.UaA .UiA.UnJfnt.UhA.DAnUA  \n.UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UnA.UnJfnE .UiA.UnJfnt.UhA, 1952 .Ut.UnmA.UnJfntJ.UnA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UaA.UnA.UnJfns.UiA.UbA.UnJfns.UoA .UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA .UoA.UhA.UlA, .Uu.UhA.UiA \n.UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA .UiA.Ut .UoA.UhA.UlA .UpA.UnJfnE .UE.UaA .UGA.UnJfnAA.UvA.UvA.UnJfnE .UDA.UnJfnsu.UgtA.UnJfnAA, .UgA.UnJfntJ.UiA.UgtA.UnJfnAA .UAA.UnJfnt.UaA .U,A.UnJfnAA.UnJfnt.i.UoA.UgtA.UnJfnAA .UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA \n.UE.UaA .UnJfnE  .UGA.UnJfnAA.UvA.UvA.UnJfnE .UhA_UnJfns.UA.UE.DAnUA .Uu.UhA.UiA .UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA .UgA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UaA.UnA.UnJfns.UiA.UbA.UnJfns.UoA .UaA.UnJfnt.UhA.U@A.UnJfnu .UiA.UnJfnE .UByA.UnJfnE.UlA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA \n.UE.UgA.UnJfnE .UgA.U,AnUrADJnUu .UByA.UnJfnE.UBA.UnJfnE .UaA.UE.UlA .UpA.UnJfnE .UhA.UoA.UnJfnE.UlA.UhA.UnJfnAA-.UByA.UnJfns.UnJfnt.UgA.U@A.UnJfnE.UlA.UhA.UnJfnAA .UgtA.UnJfnu.UlA-.UgtA.UbA.UoA.UnJfnAA .UnA.UnJfnt.UhA.UgA .UnA.UnJfnAA.UgA.UgtA.UnJfnAA .UGA.UnJfnAA.UvA \n.UnJfnt.v.UvA.UlA.UnJfnAA .UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA .UgA.U,AnUrADJnUu .UBA.UiA.UBA.UnJfnE .UaA.UE.UlA.DAnUA  \n.Uu.UiA.UnJfnAA .UpA.Ut .UnJfnt.UhA.UnA.UnJfnAA.UBA.UaA .UvA.UnJfnAA.UiA.UnJfnE .UpA.Ut .UgA.UoA.UhA.UaA .UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA.UaA .UnA.UAnusvArA.Uay@A.UnJfnAA .UBA.UoyA.UAvAfrAyA \n.UlA.UGA.UlA .UgA.Ut .UnJfnt.UhA.UnA.UnJfnAA.UBA.UnJfnE .UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA.UaA .UGA.UnJfnAA.UvA .UnA.UByA .UaA.UgtA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA, .UA.UBA.UnJfnAJ.UgA-.UA.UBA.UnJfnAJ.UgA .UDA.UnJfnsu \n.UGA.UnJfnAA.UvA .UnJfnt.v.UvA.UlA.UnJfnAA .UnJfnt.UaA.UnA.UnJfns.UiA.UbA.UnJfns.UoA .UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA .UBA.UiA.UlA.UnJfnE .UoA.UhA.UlA.DAnUA  \n.Uu.UiA.UnJfnAA .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu .UGA.UnJfnAA.UvA .UnA.UvA.UaA.UnyA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UnyA.UnJfns.UoA_UnJfnsu.UnA.U,AnUrADJnUu .UpA.UnJfnE .UnJfnt.UaA.UnA.UnJfns.UiA.UbA.UnJfns.UoA .UiA.UnJfnAA.UvA .UoA.UhA.UlA .UnA.UnJfnE \n.UoA.UhA.UBA.UnJfnE .UaA.UE.UlA.DAnUA .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UgtA.UnJfnu.UlA-.UgtA.UbA.UoA.UnJfnAA .UgA.UnJfnAJ.UBA.UnJfntJ.U,A .UE.UaA-.UDA.UnJfnsu-.UgA.UnJfntJ.UiA .UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA .UgtA.UhA.UnJfnAJ.UlA   \n \n \n33 /.UpA.UGA.UDA.UnJfntJ.UnyA .UboA.UnA.UnJfnAA.UDA .UvA .UinDUA.UlA \n.UAA.UE.UlA.DAnUA  \n.UmA.UE.UhA .U,yA.UnJfnu.UgtA-.U,yA.UnJfntJ.v.UiA .UGA.UnJfnAA.UvA .UpA.UnJfnE .UGA.UnJfnAA.UvA .UgA.U,AnUrADJnUu .UGA.UnJfnAA.UvA.UnJfnE .UoA.UhA.UlA .UpA.UnJfnE .UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA .UGyA.UgtA.UnJfnAJ.UgA-\n.UGyA.UgtA.UnJfnAJ.UgA .UDA.UnJfnsu .UGA.UnJfnAA.UvA.UbA.UoA .U,A.UnJfnt.v.UlA .UAA.UE.UlA .UAA .UAA.UBA .UDA.UnJfns.UiA.UnJfnsu .UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .UnA.UnJfnt.v.UpyA.U@A.UnJfnAA .UiA.UnJfnAA.UvA \n.UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA.UaA .UhA.UnJfnu.Us, .UgA.Ut.UlA.UnJfnE .UBA.UayA.UnJfnE.UDUUyA.UnJfnAA .UgtyA.UnJfnAA.UoyA .UByA.UnJfnE.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .U@A.UE.UhA .UDA_UnJfnmoHAlJHo.Uny.yAle .U@A .UnA.UnJfns.UBA.UlA, \n.UnA.UnJfns.UvA.UgA .UAA .UnA.UnJfns.UaA .UnJfnmoHAlJHo .UnJfnt.v.UggA.UaA .UBA.UnJfntJ.U,A .UgA.UnJfntJ.UiA .UnJfnt.UDA.UiA.UnA.U,AnUrADJnUu .Us.UgtyA.UlA .UA.UnJfnt.v.U,yA.DAnUA .UgA.UnJfntJ.UiA .UnJfnt.UDA.UiA .UbA.UnJfnt.UhA.UiA.UnJfnE \n.UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA.UaA .UiA.UnJfnAA.UvA.UaA.UoA.UinA.UaA .UAA.UmA.UnJfnE.UDA.UiA .U,AnUrAu.UnJfnt.UbyA.UnA.UvA.UnJfnE .UbA.UnJfnt.UDUUyA .UGA.UnJfnE.UlA, .UgA.U,AnUrADJnUu.UE .U,yA.UnJfnu.UgtA-.U,yA.UnJfntJ.v.UiA \n.UGA.UnJfnAA.UvA .UnJfnt.UaA.UnA.UnJfns.UiA.UbA.UnJfns.UoA .UgA.UnJfntJ.UiA.UnJfnsu .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE.UaA .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .Us.UgtyA.UAvAfrAyA .UlA.UGA.UlA.DAnUA  \n.UAA.UiA.UnJfnE .UnJfnt.UDA.UiA .UpA.UaA.UnJfnAA.U,AnUrADJnUu .UDA.UnJfnu.UnA.UnJfnAJ.UoA .UnA.UnJfn,AnUrAu.UAnusvArA.UpyA.UvA.UnJfnE .UgA.UnJfntJ.UiA.UnJfnsu .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE- .UnA.UnJfns.UBA.UlA, .UnA.UnJfns.UvA.UgA .UAA \n.UnA.UnJfns.UaA .UnJfnmoHAlJHo .UnJfnt.v.UggA-.UaA .UpA.UnJfns.UgtA.UnJfnAA.UiA .UByA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .UgtA.UgtA.UaA.UnJfnAA .UGyA.UgtA.UiA.UnJfnAA, .UDA.UnJfnsu .UnJfnt.UDA.UiA .UgA.UnJfntJ.UiA.UnJfnsu .UGA.UnJfnu.UoA.UnJfnE \n.UAA.UmA.UnJfnE.UDA.UiA.UaA .UnJfnE.U,AnUrADJnUu  .UnA.UnJfnE.UnJfnt.i.UoA.U@A.UnJfnAA .UaA.UAvAfrAyA .UBA.UnJfns.UpyA.UnJfnAJ.UvA.UnJfnE .UlA.UGA.UnJfnAu.UlA.UaA.DAnUA .UgA.UnJfnE.UnA.UoA .UnJfnt.UDA.UiA .UpA.UayA.UiA .UoA.UAnusvArA.UGA-.UoA.UAnusvArA.UGA.UaA \n.U,A.U,A.UoCpy .UvA.UiA.UvA.UnJfnE .UGyA.UnJfnu.UAnusvArA.UnJfnt.v.UnA.U@A.UnJfnAA.UE.UlA .UgA.UayA.UiA .UgA.UnJfntJ.UiA.UnJfnsu.UaA .UvA.UiA .UbyA .UnJfns .UoA.UbyA .UnJfns .UoA.UnJfnAA.UE.UlA, .UpA.UnJfnE .UiA.Ut .UA.UiA.UaA.UnJfnAA-\n.UlA.UnJfnE .UgA.U,AnUrADJnUu .UaA.UvA-.UnA.U,AnUrADJnUu-.UaA.UvA .UA.UbA.UiA.UnJfnu .UnJfnt.UhA.UgA-.UA.UbA.UnJfnE.UnJfnt.v.U,yA.UgA, .UGA.UnJfnAu.UAnusvArA.UAA.U,AnUrADJnUu-.UnA.UvA.UnJfnAA.UpA-.UlA.UnJfnE .UgA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UaA.U,yA.UnJfns \n.UnJfnt.UmA.U,A.UnJfnAA.UoA .UaA.UoA.UBA.DAnUA .UnA.UnJfns.UBA.UlA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA-  \n“.UByA.UnJfnAJ.U@A.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ, .UGA.UnJfnAA.UvA .UBA .U,AnUrADJnUu .UgtA.UnJfnE.UiA.UnJfnE .UgA.U,AnUrADJnUu .UnA.UvA.UnJfnAA.UpA.UnJfnu .UBA .U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UgtA .UpA.UnJfnAA.UE.UgA!”  \n.Uu.UiA.UnJfnAA ‘.UByA.UnJfnAJ.U@A.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ’ .UnA.UnJfns.UnJfnt.UiA .UnA.UnJfns.UaA .UnJfnmoHAlJHo .UnJfnt.v.UggA.U@A.UnJfnu .UaA.UnJfnAA.UiA .UgtyA.UnJfnAA.UoyA .UaA .UnJfnE .UlA.UaA, .UvA.UnJfns.UDA.UnJfnAA .UnA.UnJfns.UvA.UgA.UaA \n.UlA.UnJfns.UnA.UbyA .UnJfns .UnA.UnJfnAA.Ut.UgA .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .UDA.UnJfnE.UayA .UA.UbA.UiA .UvA.UnJfns.U,AnUrADJnUu.UhA .U,A.UnJfns.UbA.UnJfnE .UoA.UayA.UlA.UaA.DAnUA  \n.Uu.UiA.UnJfnAA .UnA.UnJfns.UmA.UlA.UnJfnu.UaA .UiA.UpA.UnJfnAJ.UoA .UnA.UnJfns.UaA .UnJfnmoHAlJHo .UnJfnt.v.UggA.UbA.UoA .UnA.U,AnUrADJnUu .UnA.UnA.UnJfnAJ.UoA .UnA.UnJfns.UvA.UnJfnt.UgA.U@A.UnJfnE .UnJfnt.UDA.UnA .UBA.UnJfnt.UoyA \n.UGA.UnJfnE.UlA.DAnUA .UiA.UpA.UnJfnAJ.UoA .UnJfnt.v.UvA.UnJfnt.v.UlA.UgA.UnJfnE .UnA.UnJfns.UvA.UgA .UBA.UnJfnAA.UpA.UlA- “.UByA.UnJfnAJ.U@A.UnJfnAA.UoA.UnJfntJ, .UGA.UnJfnAA.UvA .UBA .U,AnUrADJnUu .UgtA.UnJfnE.UiA.UnJfnE .UnA.UvA.UnJfnAA.UpA .UiA.Ut \n.UBA .U,AnUrADJnUu .UgtA.UnJfnAA.Ut .U,yA.UnJfnAJ, .UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .UnA.UvBA.UiDyA .UvA.UnJfnAA.UnJfnt.UgtA-.UbA.UnJfnAA.UnJfnt.UiA, .UGA.UnJfnAA.U,yA-.UnJfnt.UBA.UoA.UnJfntJ.U,yA .Ut.Ug@A.UnJfnAA.UnJfnt.UDA.UnA.U,AnUrADJnUu .UnJfnt.UiA.UoA.UnJfnt.v.UvA.UgA \n.UhA.UnJfnu.Ut .U,yA.UnJfnAJ .UAA .UnA.UvA.UnJfnAA.UpA .UvA.UiA.UnJfns.UayA .UnJfnt.UiA.UoA.UnJfnt.v.UvA.UgA .UnJfnt.v.UpA.UiA.UGA.UnJfntJ.UnA.U,AnUrADJnUu.DAnUA”  \n.Uu.UiA.UnJfnAA .UGA.UnJfnAA.UvA.UaA .UgtA.UgtA.UaA.UnJfnAA .UnA.UvA.UnJfnAA.U,A.UnJfnAA.UoA- .UbA.UAnusvArA.U,A.UnJfnAA.U@A.UgA.UaA .UiA.UnJfnAA.UvA.UaA.UoA.UinA- .UA.UnJfnt.v.U,yA .UgA.U,AnUrADJnUu.UE \n.UpA.UnJfnE.UgA.UE-.UgA.UnJfnE.UgA.UE .UoA.UAnusvArA.UGA-.UnJfnt.UBA.UoA.UAnusvArA.UGA.UaA .U,A.U,A.UoCpy .UA.UhA.UnJfntJ.UbA.UoA .U,A.UlA.UE .UlA.UGA.UlA.DAnUA .UaA.UnJfnu.UiA.UnJfnu .UnA.UvA.UnJfnAA.U,A.UnJfnAA.UoA \n.UbA.UgoA.UvA.UnJfnE .U,yA.UbA.UlA-  \n‘.UpA.UnJfnE.UgA.UnJfnE .UDyA.UiA.UnJfntJ.UaA.UGA.UoA .UA.UnJfnt.","size_mb":3.11,"has_text":true},"Videha 245.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 245.pdf","name":"Videha 245.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Gसाद मH डलक  ३ टा लघुकथा संPह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच^कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचeक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकiइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृpक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत,मान मैिथली सािहsय\" िवषयक िवशेषtक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nuी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषtकमे नेपालक वत,मान मैिथली सािहsय केर मूwयtकन रहत। अइ िवशेषtक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीyा-समालोचना आिद Gzतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Gयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषtक आिब जाए। उमेद अिछ िवदेहक ई Gयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंि^त रचनापर आमंि^त आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि^त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम,तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमuजीक आमंि^त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिwदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Gकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतi मधुकtत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषtक तीन सािहsयकारपर Gकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषtक जीिवत सािहsयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहsयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहsयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषtक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषtक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मeगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग,त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषtक परमेर कापिड़, वीरे मिwलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Gयास रहत जे ई िवशेषtक सभ 2018 मे Gकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ,र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आPह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha @gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह समान  \nिवदेह समानातर सािहsय अकादेमी समान  \n१.िवदेह समानातर सािहsय अकादेमी फेलो पुरzकार २०१० -११   \n२०१० uी गोिवद झा (समP योगदान लेल) \n२०११ uी रमानद रेणु (समP योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहsय अकादेमी पुरzकार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुरzकार- uी जगदीश Gसाद मHडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संPह) \n२०११ बाल सािहsय पुरzकार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संPह) \n२०११ युवा पुरzकार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुरzकार- uी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बtला- मािनक बंोपायाय, उपयास \nबtलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिwपक सािहsय अकादेमी पुरzकारक पमे Gिस  ) \n1. िवदेह समानातर सािहsय अकादेमी फेलो पुरzकार  2012  \n2012 uी राजनदन लाल दास (समP योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिwपक सािहsय अकादेमी पुरzकारक पमे Gिस  ) \n२०१२ बाल सािहsय पुरzकार - uी जगदीश Gसाद मHडल क “तरेगन ” बाल Gेरक िवहिन कथा संPह \n२०१२ मूल पुरzकार - uी राजदेव मHडलक \"अबरा\" (किवता संPह) लेल। \n2012 युवा पुरzकार- uीमती £योित सुनीत चौधरीक “अिच,स ” (किवता संPह) \n2013 अनुवाद पुरzकार- uी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उपयास uी िव¤णु सखाराम खाHडेकर) \nिवदेह भाषा समान २०१३ -१४ (वैकिwपक सािहsय अकादेमी पुरzकारक पमे Gिस  ) \n२०१३ बाल सािहsय पुरzकार – uीमती £योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संPह) लेल। \n२०१३ मूल पुरzकार - uी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संPह) लेल। \n२०१३ युवा पुरzकार- uी उमेश मHडलक “िन¦तुकी” (किवता संPह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरzकार- uी िवनीत उsपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास uी उदय Gकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा समान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहsय अकादेमी समान ) \n२०१४ मूल पुरzकार- uी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संPह) \n२०१४ बाल पुरzकार- uी जगदीश Gसाद मHडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुरzकार - uी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संPह) \n२०१५ अनुवाद पुरzकार - uी शभु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृsय , मूित,कला, िशwप आ िच^कला yे^मे िवदेह समान २०१२  \nअिभ  नय - मु¨य अिभनय  , \nसुuी िश w पी कुमारी, उ©- 17 िप ता uी लª मण झा \nuी शोभा का त महतो, उ©- 15 िप ता- uी रामअवतार महतो, \nहाz य -अिभनय  \nसुuी िG यंका कुमारी, उ©- 16, िप ता- uी वैनाथ साह \nuी दुगiनंद ठाकुर, उ©- 23, िप ता- z व. भरत ठाकुर \nनृत्  य \nसुuी सुलेखा कुमारी, उ©- 16, िप ता- uी हरेराम यादव \nuी अमीत रंजन, उ©- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  ^कला \nuी पनकलाल मHडल, उमेर- ३५, िपता- zव. सुदर मHडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nuी रमेश कुमार भारती, उ©- 23, िप ता- uी मोती मH डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \nuी परमान द ठाकुर, उ©- 30, िप ता- uी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \nuी बुलन राउत, उ©- 45, िप ता- z व. िच w टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nuी बहादुर राम, उ©- 55, िप ता- z व. सरजुग राम \nिशwपी-वzतुकला \nuी जगदीश मिwलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित,-मृिpका कला \nuी यदुनंदन पंिड त, उ©- 45, िप ता- अशफ® पंिड त \nका¯ -कला \nuी झमेली मुिखया,िपता zव. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आsमिनभ,र संzकृित  \nuी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता zव. uी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प^कािरता समान  \n-२०१२ uी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृsय , मूित,कला, िशwप आ िच^कला yे^मे िवदेह समान २०१३    \nमु¨य अिभनय -  \n(1)  सुuी आशा कुमारी सुपु^ी uी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु^ मो. ईषा आलम , पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुuी अपणi कुमारी सुपु^ी uी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलिª म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाz य –अिभनय - \n(1) uी ³´दवे पासवान उफ, रामजानी पासवान  सुपु^- z व. लª मी पासवान, पता- गाम+पोz ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु^ मो. मुz ताक आलम , पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृsय , मूित,कला, िशwप आ िच^कला yे^मे िवदेह समान  (मtगिन खबास समP योगदान \nसमान ) \nशाz ^ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nuी रामवृy िस ◌ ंह सुपु^ uी अिन    िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोz ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमtगिन   खबास स मान: िमिथला लोक संzकृित संरyण : \nuी राम लखन साहु पे. z व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोz ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृsय , मूित,कला, िशwप आ िच^कला yे^मे िवदेह  समान  (समP योगदान समान ):  \nनृs य  -  \n(1)  uी हिर   नारायण मH ड ल सुपु^- z व. न दी मH डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुuी संगीता कुमारी सुपु^ी uी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  ^कला-  \n(1)  जय Gकाश मH ड ल सुपु^- uी कुशेर मH डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोz ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  uी च द न कुमार मH ड ल सुपु^ uी भोला मH डल, पता- गाम- खड़गपुर, पोz ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संGित , छा^ z नातक अंित म वष,, कला एवं िश w प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यe / हारमोिनयम   \n(1) uी महादेव साह सुपु^ रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड,- नं. ०९, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) uी जागेर Gसाद राउत  सुपु^ z व. रामz वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) uी अनुप सदाय  सुपु^ z व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पोz ट- मनोहर प·ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) uी कw ल र राम  सुपु^ z व. ख·र राम, उमेर- ५०, गाम- लिª म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु^ z व. अनुप राम, गाम+पोz ट- ि◌ नम,ली, वाड, न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशwपी-वzतुकला-  \n(1)  uी बौकू मिw ल  क सुपु^ दरबारी मिw ल क, उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  uी राम िव  लास धिर  कार  सुपु^ z व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित,कला-मृित,कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु^ - uी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पोz ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) uी Gभु पंिड  त सुपु^  z व .   , पता- गाम+पोz ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका¯ -कला-  \n(1) uी जगदेव साहु सुपु^ शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम,ली-पुरवiस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) uी योगे   ठाकुर सुपु^ z व . बु ू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आsमिनभ,र संzकृित -   \n(1)  uी राम अवतार  राउत सुपु^ z व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  uी रौशन यादव  सुपु^ z व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पोz ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ¸ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु^ मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोz ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \nuी ब च न मH ड ल सुपु^ z व. सीताराम मH डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी रामदेव ठाकुर सुपु^ z व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Gभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  uी सुकदेव साफी \nसुपु^ uी   , \nपता- गाम इटहरी, पोz ट- बेलही, भाया- ि◌ नम,ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Gभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु^ z व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोz ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम,ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले¸ु दास  सुपु^ z व. सनक मH डल पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु^ अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु^...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) uी जगत नाराय ण मH ड ल सुपु^ z व. खुशीलाल मH डल, उमेर- ४०, गाम+पोz ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  uी देव नारायण यादव  सुपु^ uी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पोz ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) uीमती फुदनी देवी प¹ी uी रामफल मH डल, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुuी सुिव  ता कुमारी सुपु^ी uी गंगाराम मH डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोस्  ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) uी सीताराम राम  सुपु^ z व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लिª म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  uी लª मी राम  सुपु^ z व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकeरनेट -  \n(1) uी च द र राम  सुपु^- z व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लिª म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  uी राज कुमार महतो सुपु^ z व. लª मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम,ली वाड, नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  uी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोz ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  uी जीबछ यादव  सुपु^ z व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोz ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम,ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  uी श भु मH ड ल सुपु^ z व. लखन मH डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोz ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम,ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  z स कर - (िख  z सा कहैबला)-  \n(1)  uी छुतह यादव उफ, राजकुमार , सुपु^ uी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पोz ट- मनोहर \nप·ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ, टहल मुिख  या- \n(2) सुपु^ z व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोz ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच^कला- \n(1)  सुuी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु^ी uी रामदेव Gसाद मH डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पोz ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम,ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  uीमती वीणा देवी प¹ी uी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  uी िक  शोरी दास  सुपु^ z व. नेबैत मH डल, पता- गाम- रसुआर, पोz ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम,ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nuी उपे   चौधरी सुपु^ z व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी देवनाथ यादव  सुपु^ z व. सव,जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झeझप·ी, पोz ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यe, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) uी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) uी कु द न कुमार कण, सुपु^ uी इ  कुमार कण, पता- गाम- रेबाड़ी, पोz ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) uी राम खेलावन राउत  सुपु^ z व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \nuी रामच   Gसाद मH ड ल सुपु^ uी झोटन मH डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोz ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम,ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nuी िव  भूित   झा सुपु^ z व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nuी रिव     यादव  सुपु^ सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पोz ट- मनोहर प·ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nuी िप  चकुन  सदाय  सुपु^ z व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \nuी रामपित   मH ड ल सुपु^ z व. अजु,न मH डल, पता- गाम- रसुआर, पोz ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम,ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  uी किप  लेर दास सुपु^ z व . सु»र दास , उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यe, पोz ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  uी खखर सदाय  सुपु^ z व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  uी रामिव  लास यादव  सुपु^ z व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोz ट- सtिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nuी जोगे   राम  सुपु^ z व. िब w टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी राजे   राम  सुपु^ कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाz ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \nuी सैनी राम  सुपु^ z व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी जनक मH ड ल सुपु^ z व. उिच त मH डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोz ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम,ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यe/ Pुम बाजा  \nuी परमेर मH ड ल सुपु^ z व. िब हारी मH डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयe बजबै छिथ । \nuी जुगाय साफी सुपु^ z व. uी uीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nuी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोz ट- बेलही, भाया- ि◌ नम,ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nuी योगे   राम  सुपु^ z व. िब w टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nuी जPनाथ चौधरी उफ, िध  यानी दास  सुपु^ z व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nuी महे   पो¼ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोz ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \nuी राम Gसाद राम सुपु^ z व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पोz ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषtक :- \n१) हाइकू िवशेषtक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषtक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषtक ६७ म अंक , १ अ¿टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहsय िवशेषtक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषtक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषtक ७७ म अंक ०१ माच, २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषtक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगzत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि¿त गजल िवशेषtक १२६ म अंक , १५ माच, २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीyा िवशेषtक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकtत िमu मधुप िवशेषtक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषtक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषtक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह समान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अGैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अwबम  गीत  संगीत  िवशेषtक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि^त  रचनापर  आम ंि^त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पtच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि^काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव,uे¯  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Gबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÂय उsसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उsसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Gबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÄय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘िवदेह ' 24 5 म अंक  01  माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 5)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहsय आदोलन \n (c)2004-18. सवiिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Gथममैिथली पािyक ई-पि^का ISSN 2229-547X VIDEHA \nसपादक: गजे ठाकुर। सह-सपादक: उमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मु»ाजी (मनोज कुमार कण,)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिच^- बेचन ठाकुर। \nसपादक- सूचना-सपक,-समाद- पूनम मंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उsपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अGकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण, उpरदाियsव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेHटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÇटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिyत पिरचयआ अपन zकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Gकाशनक हेतु \nिवदेह (पािyक) ई पि^काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Gकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संPहकpi लोकिनक लगमे रहतिह, मा^ एकर Gथम \nGकाशनक/ िGंट-वेब आकiइवक/ आकiइवक अनुवादक आ आकiइवक ई-Gकाशन/ िGंट-Gकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि^काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयwटीक/ पािरuिमकक Gावधान नै \nछै। त रॉयwटीक/ पािरuिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आPह। ऐ ई पि^काक uीमित लªमीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Gकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सवiिधकार सुरिyत। िवदेहमे Gकािशत सभटा रचना आ आकiइवक सवiिधकार रचनाकार आ \nसंPहकpi लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2 004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृpसँ Gारभ इंटरनेटपर मैिथलीक Gथम उपिzथितक या^ा “’िवदेह’- Gथम \nमैिथली पािyक ई पि^का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www. videha.co.in/ पर  ई Gकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृp 'िवदेह' ई-पि^काक Gव¿ताक संग मैिथली भाषाक जालवृpक \nएPीगेटरक पमे Gयु¿त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि^का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि रzतु    \n \n \n1//d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa  \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /2 \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa  \n \n \n \n \n/d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa/dNeDda/d.a  \n \n \n \n \n \n/dta/d..a/dua/dlYAeIY /dtaa/d,a/dlYAe7a/dlHa/dNa  \n/dlYAeI/dNa/dMa/daeyH/d.a/dlYAeIY  \n \n \n \n3//d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /4  \n     \n/dGHa/daa/dlYAe©-/dGHa/daa/dlYAe© /d0.HaMD /doa/dlYAeh/dlYAeI/dva  /dDa/dlYAeIY/dta \n/dGa/dlYAe7a/dMa /d7/dN.HaMD /dHa/dlYAe7a/daa /dta/dDddHa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y \n/dGHa/daa/dlYAe©-/dGHa/daa /dla/dMa/dlYAe7a/d0a /d,a/dlYAeI/dHa/87l© -/d,a/dlYAeI/dHa  \n/d7/dDHa-/dMa/daa/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /dta/dDddHa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y \n/dI/dlYAeI/dva /dHa/dlYAe7a/dla /dlYAeI.M/dMa /dlYAeI.M/dvHa /d.a/dlYAe7a /d,a/dlYAeI/dHa-/dla/dlYAei/dlYAeI/dNa  \n/dta/dlYAei/daa /d0a/dNa/d,a /dDHa/dlYAe7a/dMa /d8a/dNa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y \n/dua/d,aa /d7a/dvtHa /dGa/dlYAeIY/dva /dGa/dlYAeI/d8a/dva/dlYAe© \n/d0.HaMD /doa/dlYAeh/dlYAeI/dva /daa/dMa/dlYAe7a/dNa /d0a/dGa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y \n/d8a/dlYAeI/dNa/87l© -/d,a/dlYAeI/dNa /doa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu-/dta/dlYAei/dva/daa/dlYAe7a-/dta/dlYAei/dva/daa/dlYAeIY \n/dMa/dlYAeiu/d,a /dNa/dlYAe7a/d6a /dNa/d6a/dlYAe7Y/dva /daa/dHa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y \n/daa/dlYAe7a/dlYAeI/dva/87l© -/dlYAeI/dDa /dNa /d©/d,a/d8a/dvta /d8a/daa/dHa/d8a/dvta /d8a/dlYAeI/dNa  \n/dNa/dlYAe7a/dlYAeI.M/d6a  /dNa/dlYAe7a/d6a /dNa/d6a/dlYAe7Y/dva /daa/dHa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y \n/dGHa/daa/dlYAe©-/dGHa/daa/dlYAe© /d0.HaMD /doa/dlYAeh/dlYAeI/dva  /dDa/dlYAeIY/dta \n/dGa/dlYAe7a/dMa /d7/dN.HaMD /dHa/dlYAe7a/daa /dta/dDddHa/d.a /d6Ha/dI/Daeda  \n \n••• \n•• \n•  \n \nleiZ.k Hkko    \n \n \n5//d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n \n \n \nISBN :  978-81-936422-7-6 \n \n \n/dDa/dlYAe7a/dMa :  `251/-  \n/dla/dua/dlYAe7a/daeyH/dlYAeI.M/dDHa/d,a/dlYAe7a/daa  /dla/dlYAei/daa/dlYAeI.M/d,lPa/dva  ©  /dlHaa/dlYAeIY /d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa/dNeDda/d.a  \n/dva/dlYAe©/dla/daa  /dla /d7euPvada /dl.HaMD /d,a /daa/dNea :  2017  \n \n/dtaa/d,a/dlYAe7a/dlHa/d,a :  /dta/d..a/dua/dlYAeIY /dtaa/d,a/dlYAe7a/dlHa/dNa  \n/dva/dlYAei/d.a/dla/dlYAeIY /d8Ha/dua/dNa, /d0a/dlYAe©./d©/d.a./dNa/dlYAe©/dHa/daardlYAeiu /dMa/dlYAe7a/dGa/daeyH, /dua/dlYAe7a/dDda/daeyH /dNa /d7euPvada . 06, /dlYAeI/dNa/dMa/daeyH/d.a/dlYAeIY, /dlYAeI.M/d0a/d.a/dlYAe7a- /dla/dlYAei/dta/dlYAe7u/d.a,  \n/dlYAeI/d8a/dHa/dlYAe7a/daa : 847452  \n \n/dua/dlYAe©/d8a/dla/dlYAe7a/dI/dvta :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/dIY-/dMa/dlYAe©/d.a : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/dMa/dlYAeh/d8a/dlYAe7a/dI/d.a :  8539043668, 9931654742 \n  \n \n/dlYAeI/dtaa/dNvta :  /dMa/dlYAe7a/dNa/dua /d7a/dvta/daeyH, /dlYAeI/dNa/dMa/daeyH/d.a/dlYAeIY (/dla/dlYAei/dta/dlYAe7u/d.a)  \n/d7a/dua/daa/dNea :  /dDa/dlYAeIY /dla/dlYAe7a/dHardlYAei /dlYAeI/dtaa/dlYAeI.b/dNvta/dGa /dtaa/dlYAe©/dla. /dlYAeI/dNa/dMa/daeyH/d.a/dlYAeIY (/dla/dlYAei/dta/dlYAe7u/d.a) /dlYAeI/dta/dNa : 847452  \n \nDABHIYAL GAM   \nCollection of Short Stories by Sh. Jagdish Prasad Mandal.  \n \n/d7Y /dta/dlYAeh/dvHa/dlYAeIY/d,a /dla/dua/dlYAe7a/daeyH/dlYAeI.M/dDHa/d,a/dlYAe7a/daa /dla/dlYAei/daa/dlYAeI.M/d,lPa/dva /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dtaa/d,a/dlYAe7a/dlHa/d,a /d7/dvHa/dua/dlYAe7a /d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/dta/dlYAeIY/daa/dlYAe7a/dI/dvta /dDHa/dlYAe7a/daa/d,a/d,a \n/dlYAeI.M/d.a/dlYAeI.b/d,Ha/dva /d7/dNa/dlYAei/dMa/dlYAeI/dva/d,a /dlYAeI/d8a/dNa/dlYAe7a /dta/dlYAeh/dvHa/dlYAeIY/d,a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /d7/d7euPvada/dlHa/d,a /d6Ha/dlYAe7a/doa/dlYAe7a /dtaa/dlYAeI/dva /d©/dua /d7euPvada  /dlYAeI.N/daa/d,a/dlYAe6aeddah/dlYAeI/dDda/d7euPvada/dGa /dla/dlYAeI/dHa/dva \n/dI/d.a/dlYAe©/d,.HaMD /dvta/daaGad/dlYAe6aeddah/dlYAeI/dNa/d,a /d7/dvHa/dua/dlYAe7a /doa/dlYAe7a/d7euPvada/dlYAeI/dvaa /d,a, /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /dMa/dlYAe7a/dDHoa/dMa/dla /d6aedda(Yedu  /d7/dvHa/dua/dlYAe7a /d0Nya/dlYAe7a/dNa/d,a /dla /d7euPvada /dGaa/dHa/dNea /dua/dlYAe7a \n/dta/dlYAei/dNa/dtaa/daeyH/doa/dlYAeh/dGa/d,a /dtaa/dNea/dlYAe7a/d.a/dlYAeIY /dDua/dlYAe7a/daa/dlYAe7a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /daardlYAeiu/dta/dMa/dlYAe© /dta/dlYAei/dNa/daardlYAei/dvta/dlYAe7a/dlYAeI/dDa/dva /d7/dvHa/dua/dlYAe7a /dla /d7euPvada /d6a/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa/dva-/dtaa/dla/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa/dva /dNa/dlYAeI/dHa \n/d,a/d©/d.a /d0a/dlYAe7a /dla/d,a /dlYAe7Y /dva /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda   \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /6  \n \n/d,a/dvHa/dlYAe7a/d,a /dla/dvva/dlYAe7Y/daa  \n/dGa/d.a/dtHa /dlYAeiu /d.a/dlYAeiu/8  \n/dlYAeI/d8a/dvta/dGa/daa/dHa/dlYAe7a/18 \n/d7a/d8a /dNa/dI /d7a/dlYAeI/dGa /d.a/dGa/dlYAe7Y/d©?/28 \n/d,a/dvta/dlYAe7u/d0a/37 \n/d8a/dlYAe7a/d.a /d8a/dlYAeh/dDHa/47 \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa/60 \n/d©/d,a/d8a/dlYAeh/dlYAeI.M/d.a/doa/dlYAe7a /dDa/dlYAe7a/dDa/dlYAeIY/72  \n/dMa/dlYAeI.N/daa/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dMa/dNa/82  \n/dvaa/dlYAe7a/dlYAeI/dHa-/d,a /dlYAeuf)aMY)a /dlP.HaMD /dNea/91 \n \n \n \n7//d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /8  \n \n \n/dGa/d.a/dtHa /dlYAeiu /d.a/dlYAeiu  \n/dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/d,a /d7a/dI /dNa/dMa/dMa /dlYAeI/dDa/dNa /d6Ha/dlYAeIY.M/Daeda /dta/dla/dlYAe7a/daa/dlYAeIY-/di/dla/dlYAe7a/daa/dlYAeIY/dMa/dlYAe© \n/d,Ha/dlYAe7a/d.a/dlYAeIY /d,a /dlYAei /dMa/dHa/dlYAe7Y/dNa /dta/d6Ha /dlYAei /d7a/d©/d.a /d6Ha /dlYAe©/d.a/dlYAeIY, /d,a/dlYAe7a/dlYAeI.b/d.Ha/d,Ha/dNa /dHardlYAei/dNa/d,a/dlYAeh /dla/dlYAe7a/dDddHa/dlYAeIY /dta/dlYAeI/dHa/daa/dlYAe7a /dlYAeI/dua/dDa/dlYAe7a/dI \n/dDa/d7vaAdaHa /dDa/dlYAe©/d.a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /dta/dla/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa/doa/dlYAeh-/dta/dla/dlYAe7a/daa/dlYAeIY/d,a /d7/dta/dNa-/d7/dta/dNa /d.a/dlYAeIY/d.a/dlYAe7a/dDHa/dlYAe7a/dMa \n/d6Ha/dI/Daeda /d©/d,a /dta/dla/dlYAe7a/daa/dlYAeIY /dNa/dlYAe7a/dIY /d8Ha/dlYAe©/d.a /d0a/dlYAe© /d7/dHa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/d,a /dDda/dlYAe7a/d.a/dlYAeIY /dGHa/daa /d,a/daa/dlYAe7Y/dva /d7/dta/dNa /dDda/dlYAe7a/d.a/dlYAeIY \n/dla/d0a/d8a/dlYAe7Y/dva /dla/d8a/dlYAe©/daa-/dla/d,a/dlYAe7a/d.a /dGHa/daa-/dMa/dlYAei/dHa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /dHa/dlYAeh/dI/dva /dva /d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAeh/dla/daa /dlYAeI/dDa/dla /dta/dla/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa/d,a /di/dla/dlYAe7a/daa/dlYAeIY \n/doa/d0Nya/d,a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva/dlYAeh /dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /dDa/daa/d8a/d00a/dlYAe7a/dta/daa /d8a/dlYAe7Y/dla/d.a \n/d,a/dlYAe7a/d0a/d,a /di/dla/daa/dNa/dta/daa /dNa/d0a/dlYAe7Y/daa /dlYAeI.b/d,Ha/dDddHa/dlYAe7u/d.a/dlYAe7Y/dNa /dva /d6aedda(Yedu  /dta/dla/dlYAe7a/daa/dlYAeIY/d,a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /dta/daa/dla/dlYAei/d,a/dlYAe7a /d8Ha/dlYAe7a/dDddHa/dta/daa \n/dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d8Ha/dlYAe7a/dDddHa/dta/daa /dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a/dva/dlYAe© /dMa/dNa /dNa/dMa/dla /d6aedda(Yedu  /dla/dMa /dlYAeI/dDa/dla /d8a/daHa/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d8a/dlYAeI/daHa/dva/dlYAe© /d0a/dlYAe©/dNa/dlYAe7a \n/dMa/dNa /dHa/d..HaMD /d.a/dlYAei/d,a /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dta/dDddHa/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dHa/d..HaMD /d.a/dlYAei/d,a /dIY /d0a/dlYAe© /d8Ha/dNa/dlYAe© /d©/d,a /dlYAe©  /dla/dlYAe7a/dGa/dlYAe©-/d8Ha/dlYAe7a/dGa/dlYAe© /d,a/dlYAe7a/d0a/d,a \n/dlYAeI.M/dla/dMa/dlYAe7a/dNa /dvta/dlYAeI/dta /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada/Daeda /d,a/dlYAe7a/d0a/d,a /dlYAeI.M/dla/dMa/dlYAe7a/dNa /dvta/dta/dlYAe7Y/d,a /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /d8Ha/dlYAe©/d.a /d©/d,a /d,a/dlYAe7a/d0a/dla /d6aedda(Yedu  \n/dlYAeI/dNa/dua/dlYAeuf)aMY)a/dlYAeI.M/dvva /dHa/d©/d8a/Daeda /d7/dta/dNa/dlYAe7a /d7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/d,a /dla/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAeI.N/daa/d,a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu \n/dta/d,lPa/dla /d6aedda(Yedu  /d8a/dlYAe©/daa/dlYAe7a-/d8a/dlYAe©/daa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7a/dDddHa /d8a/dNa/d.a/dlYAe© /daa/dHa/dlYAe7Y/d©, /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /d8a/dlYAe7Y7euPvada/d,a/d,a /d,a/d0a/dlYAe7a/daeyH /d0a/d,a/dlYAe6aeddah/d7euPvada /dMa/dlYAeiu/daa \n/d.a/dlYAeI/dGa/d6a/dlYAe7a/dI/doa/dlYAeh /d0a/dlYAe7a/dI/d© /dva/dlYAe7Y/doa/dlYAeh /dla/dlYAei/dI/dDa /d6a/dlYAeI.M/d.a/dva/dlYAe© /daa/dHa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y , /dva /d6aedda(Yedu /d© /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/d,a \n/dlYAeI/dHa/dla/dlYAe7a/d8a/dMa/dlYAe© /dla/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAeI.N/daa/d,a /d8Ha/dlYAe7a/daa/dlYAeh/d,a /dlYAeI/dHa/dla/dlYAe7a/d8a /d7/dlYAeI/d8a/dva/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/dMa/dlYAe© \n/dMa/dlYAeuf)aMY)a/dvoa/dlYAei /d8Ha/dlYAe©/dNa/dlYAe© /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /dlYAeI.M/dla/dtHa /daeyH  /dva/dlYAe©/daa/dHa/dlYAe© /dlYAeI/dDa/dNa/d,a /dva/dlYAe©/daa/dHa/dlYAe©-/d,a/dMa/daeyH/dvta/dlYAe7a /dNa/dI /dNa/dlYAe© /d6Ha/dlYAeIY.M, /d0Ha/dMa/dlYAe©/dlYAeI.M/d.a/doa/dlYAe7a \n/dlYAeI/d8a/d7a/dHa/d,a /dNa/dlYAe© /d8a/dlYAeI.N/daa/doa/dlYAe7a/dva/dlYAeIY /d6Ha/dlYAeIY.M, /dNa/dI /dlYAeI/d,a/d6Ha /dva /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe© /d7/dNeDda/dlYAe7a /d8Ha/dlYAe©/d.a /d7a/dlYAeI/d,a \n/d8a/d66a/dlYAe7a, /dva/dHardlYAeiu /d,a/dHa/dlYAe7a-/d,a/dHa/dlYAeIY-/d.a/dlYAe© /d0Ha/dMa/dlYAe©/d.a /dvtHa/dlYAe7a/daHa /d8Ha/dlYAe7a/dI/doa/dlYAe© /d0a/dlYAe7a/dI/d©/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAe© /dNa/dI, \n/d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dlYAeI/d8a/d7a/dHa/d,a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /dla/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAeI.N/daa /d8Ha/dlYAe7a/dDddHa /dDa/dlYAe7u/dDddHa/dlYAe7Y/dva /daa/dHa/dlYAe7Y/d© /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dMa/dlYAeuf)aMY)a/dvoa/dlYAei/d,a   \n \n \n9//d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n/dva/dlYAe©/daa/dHa/dlYAe7a-/d,a/dMa/daeyH/d,a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /d7/dDHa/dMa/dlYAe7a/dla/dlYAeIY/dla /d6aedda(Yedu  /d6Ha/dlYAe7a/doa/dlYAe7a /dlHa/dlYAei/daardlYAeiu /d8Ha/d7vaAdaHa /dMa/dlYAe7a/dla/dlYAe©-/dMa/dlYAe7a/dla/dlYAe© /dla/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAeI.N/daa \n/dh/dHa/dlYAeh /dDa/dlYAe7u/dDddHa/dva/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /d0a/dlYAe© /d8a/d,Ha/dlYAeIYaeyH /d.a/dGa /dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a/dlYAe7a /d7/dta/dNa /daa/dlva/dlYAe7a /dlYAeI/d8a/dla/daa/d0a/dNa /d,a/daa/dlYAe7Y/d©/Daeda \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dla/dlYAeh/d.a/dHa/dNNa/dlYAeIY /dlYAeI/d8a/dla/daa/d0a/dNa /dNa/dI /d,a/daa/dlYAe7Y/d©, /d7/dta/dNa /daardlYAeiu/dta /d8a/dDa/dlYAe7Y/d.a /dMa/dlYAe7a/dva/dlYAeuf)aMY)a/dNa/dua/dMa/dlYAeIY /dua/dlYAe7a \n/dlYAeI/dta/dva/dlYAeuf)aMY)a /d©/d,a/dlYAe7a/dDa/dlHa/dlYAeIY, /d0a/dlYAe©/d,a/daa/dlYAe7a /dlYAeI/dta/dva/dlYAeuf)aMY)a/dta/d,lPa /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d,a/dHa/d.a /d0a/dlYAe7a/dI/d©, /dva/dI /daardlYAeiu/dta/dMa/dlYAe© /d6a/dlYAeI.M/d.a/dva/dlYAe© \n/daa/dHa/dlYAe7Y/d©/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dva/dlYAe©/d,a/daa /dlYAeI/dHa/dla/dlYAe7a/d8a /d8a/d,Ha/dlYAeIYaeyH/dMa/dlYAe© /dNa/dI /dHa/dlYAeh/dI/d©/Daeda /d8a/d,Ha/dlYAeIYaeyH /d7/dta/dNa/dlYAe7a /d6a/dlYAe7a/dlYAeI.M/d.a/doa/dlYAe© \n/dla/dlYAe7a/d.a/dlYAe©-/dla/dlYAe7a/d.a /d6a/dlYAeI.M/d.a/dva/dlYAe© /daa/dHa/dlYAe7Y/d© /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /dta/dlYAeI/dHa/d.a /d8a/d,Ha/dlYAeIYaeyH/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dla/daa/dlYAe7a/dDHa/d,a /dla/dMa/d,a/d,lPa /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh \n/dMa/dlYAe7a/dNa/d.a/dlYAe© /d0a/dlYAe7a/dI/d©/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAe© /dla/d8Ha /dNa/dI, /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /d,a/dlYAe7a/d0a /d6Ha/dlYAeIY.M, /dva /d6aedda(Yedu /d© /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/dlYAe© \n/dDHa/dlYAeI.N/daa/d,a.../Daeda  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /d8a/dlYAe©/daardlYAei/d,a/dlYAe7a /d6a/dlYAe7a/dHa /dta/dlYAeIY/d8a/dlYAe7Y/d,a /d8a/dlYAe©/daa /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a \n/daa/dHa/dlYAe7Y/dNa /dva /d6aedda(Yedu /d© /dMa/dNa/dlYAe©-/dMa/dNa /d6a/dlYAe7a/dHa/d,a /dlYAeI/dHa/dla/dlYAe7a/d8a /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d0a/dlYAeh/dDddHa/dlYAe7Y/dva /daa/dHa/dlYAe7Y/dvHa/Daeda /d6a/dlYAe7a/dHa/d,a /dlYAeI/dHa/dla/dlYAe7a/d8a \n/dMa/dNa/dMa/dlYAe© /d7/dlYAeI/d8a/dva/dlYAe© /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /dDa/dlYAe©/dHa/dMa/dlYAe© /dtHa /dlYAei /dNa/dtHa /dlYAei /dNa/dlYAeIY /d0a/dGa/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dtHa /dlYAei /dNa/dtHa /dlYAei /dNa/dlYAeIY /dIY \n/d0a/dlYAe© /d6a/dlYAe7a/dHa/dlYAe7Y /dva /d6aedda(Yedu  /dla/d8Ha /dlYAeI/d,a/d6Ha /dlYAei  /dla/d8Ha /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d©/d,a /d,a/dta /d6a/dlYAe7a/dHa/dlYAeh /d,a/dlYAeIY.b /dlYAeI/d8a/dNa/dlYAe7a /d7/dta/dNa/dlYAe7a \n/d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe© /dHa/dlYAeh/dI/d©? /d0a /d6aedda(Yedu  /dHa/dlYAe©/d8a/dlYAeh /d,a/daa/dva /dva /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/d,a /dh /d7/dta/dNa/dlYAe7a /dlYAeI/dNa/doa/dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAei/dla/dlYAe7a/daa /dHa/d©/dva? /dh /dva /d6aedda(Yedu  \n/dHa/d©/dva /d,a/dva/dlYAe7a/daeyH/d,a /d,a/dMa/dlYAe7a/daeyH/dNa/dlYAei/dla/dlYAe7a/daa/Daeda /dva /d6aedda(Yedu /d© /dlYAeI/dNa/dla/dlYAeI.M/d6a/dva /d,a/dHa/d8a /d,a/dlYAeI/dvtHa/dNa /d7/dlYAeI.M/d6Ha/d©/Daeda  \n/d6a/dlYAe7a/dHa/d,a /d,a /dlYAe© /dva/d.a/dlYAeIY /d7a /d.a/dlYAeh/dvta/dlYAe7a /dNa/dlYAe©/dNa/dlYAe© /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d,a/d.a /dlYAeI/dDa/dla, /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© \n/d7/d6aedda(Yedu/dGa/dNa/dlYAe7a/d,a /dta/d6Ha /dlYAei /d7a/daa /d7a /dMa/dlYAe7a/d.a-/d0a/dlYAe7a/d.a/d,a /d,Ha/dlYAeI.N/daa/dHa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/dNa/d,a /d7a/dGa/dlYAeiu/dMa/dlYAe© /d,a/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha, \n/d6a/d.a/d.a/dlYAe7a/Daeda /dDa/daa/d8a/d00a/dlYAe7a/dla /d6aedda(Yedu  /d7a/dGa/dlYAeiu /d8a/dlYAeI/daHa/dva/dlYAe© /dta/dvNa/dlYAeIY/dta/daa /dNa/d0a/dlYAe7Y/daa /dta/dDddHa/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, \n/dta/dlYAeI/dvNa/doa/dlYAeh/d6aedda(Yedu/d,a /dNa/d0a/dlYAe7Y/daa /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa/dta/daa /dta/dDddHa/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu/d,a /d7/dta/dNa-/d7/dta/dNa \n/dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/d,a /dDa/dlYAei/dlYAeI/dNa/doa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/Daeda /dta/dvNa/dlYAeIY /dIY /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha/dva/dlYAe© /d0a/dlYAe© /dla/d8Ha /dlYAeI/dDa/dNa /dta/dlYAeI/dva /d6a/dlYAe7a/dHa /d8a/dNa/dlYAe7a /dta/dlYAeIY/d8a/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa, \n/dva /d6aedda(Yedu /d© /dvta/dlYAeIY/d,a/dlYAe7a-/dlYAeI/dvta/dtta/dNea/dlYAeIY/d,a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /dtaa/dlHNa/dlYAe© /dNa/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe©/dlHa/dlYAeh /dva /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe©/dlHa /d6Ha/dlYAeIY.M/Daeda \n/dvta/dvta/d,a/dlYAe7a /d0a/dlYAe© /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/dla /d6aedda(Yedu  /di/d8a/daa/d.a /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAeIY! /dva/dHardlYAeiu/dMa/dlYAe© /d7/dta/dNa/dlYAe7a /dHa/dlYAe7a/dvHa/dlYAe© /d,a/dNoa/dlYAe7a /dla/dNa \n/dla/dMta/dlYAe7Y/dva /d0a/dlYAe© /dDa/dlYAe7a/dNa /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe© /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAeIY! /dva/dlYAe©/d,a/daa /di/d,Ha/dMa/d0a /d,a/dlYAeIY.b /dNa/dI /daa/dHa/dva/dlYAe7Y/dNa?  \n/dDa/dlYAeiu-/dva/dlYAeIY/dNa /d.a/dG.HaMD /dGa/dlYAe7a /dtHa/dlYAeI.N/daa/d,,a /dlYAe© /dla /d6aedda(Yedu  /dta/dvNa/dlYAeIY /dvta/dlYAeh/d,a /dDa/dlYAe©/d.a/dlYAeI.b/d,Ha/dNa» \n“/dla/d8Ha /dlYAeI/dDa/dNa/d,a /d6Ha/dlYAeIY.M/d6Ha/dlYAe7a-/d8a/dlYAeIY/d6Ha/dlYAe7a /d©/d,a /dlYAe©  /daa/d7euPvada/dGa /daa/dHa/d.a! /d7/d6aedda(Yedu/dGa/dNa/dlYAe7a/dMa/dlYAe© /d©/dva/dlYAe© /d.a/dlYAeh/d,a \n/d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dva/dlYAe©/d,a/daa/dlYAe7a /d,a/dHa/d8a/dlYAe7Y /dla/dlYAe© /dNa/dI?”  \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /10  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dta/dvNa/dlYAeIY/d,a /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/d,a /dta/dlYAei/d6Ha/daa/dlYAeIY /dta/d,a /dlYAe7Y /dDddHa /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /dMa/dNa/dMa/dlYAe© \n/di/dvtHa/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d,a/dlYAeI/dHa/d7Y/dNa- /d0a/d,Ha/dNa /dla/d8Ha-/dlYAeI/dDa/dNa/dlYAe7a /d,a/dlYAe7a/d0a /d6Ha/dlYAeIY.M, /dva/d,Ha/dNa /dla/d8Ha /dlYAeI/dDa/dNa \n/d,a/dHa/d.a /d0a/dlYAe7a/d©, /dIY /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe© /di/dlYAeI.M/d6a/dva /d8Ha/dlYAe©/d.a? /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d7/dta/dNa/dlYAe© /d6a/dlYAe7a/dHa/dMa/dlYAe© /dh/dva/dlYAe© /dlYAeI/d8a/d.a/dMa /dHa/d©/dva, \n/dva /d6aedda(Yedu /d© /dNa/dlYAeI/dHa/doa/dlYAe©/d6aedda(Yedu /d8a/dlYAe7a/d0a/d8a /dNa/dlYAeIY/d,a /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /d,a /dlYAe© /dva/d.a/dlYAeIY /d7/d,Ha/dlYAe7a/daa/dlYAe7Y-/dDHa/dlYAeh/dI/d.a/dlYAe© /d7a/dGa/dlYAeiu /d8a/dlYAeI/daHa /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7a/Daeda  \n/d,a /dlYAe© /dva/d.a/dlYAeIY /d7/d,Ha/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa /d.a/dlYAeh/dvta/dlYAe7a/dMa/dlYAe© /dta/dlYAe7a/dlYAeI/dNa /d8Ha/dlYAeI.N/daa /d7/dta/dNa /dMa/dlYAei /d6aedda(Yedu /dHa-/d7a/d6aedda(Yedu/dlYAeI.b/d,Ha-/d,a/dlYAe7a/dNa \n/dDHa/dlYAeh/dI/dva, /dta/dlYAe7a/dlYAeI/dNa /dta/dlYAeIY/d8a /d6a/dlYAe7a/dHa /d8a/dNa/d8a/d© /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /dDa/daa/d8a/d00a/dlYAe7a /dlYAeI/dDa/dla \n/d8a/daHa/d.a/dlYAe7a/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /dta/dvNa/dlYAeIY/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7/d,Ha/dNa/dlYAeh /dh/dla/dlYAe7a/daa/dlYAe©/dta/daa /d8a/dlYAe7Y/dla/d.a /dDa/dlYAe©/d,Ha /d,a/dNa/dDda/dlYAe©/daa /d7a/d6aedda(Yedu/dlYAeI.b/d,Ha \n/dDa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa /dva /d6aedda(Yedu  /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dta/dDddHa/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /dMa/dNa/dlYAe©-/dMa/dNa /dlYAeI/d8a/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /dlYAeI.M/dla /daa/dHa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /dlYAeI/d8a/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /dla/dlYAe7Y/d,a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh \n/dva/dlYAe7a/daa/dva/dMa/dlYAe© /dNa/dlYAe© /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /dlYAeI/d,a/d© /dlYAeI/d8a/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /dlYAeI.M/dla /daa/dHa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /d,a/dlYAeIY.b /d6a/dlYAei/dlYAeI.b/d.Ha /d.a/dGa/d.a /d,a/dlYAe7a/d0a \n/dDa/dlYAe©/d,Ha /dMa/dNa /dtHa /dlYAei /d.a/dlYAe7a /daa/dHa/d.a/dlYAe7Y/dNa /d7/dlYAeI.M/d6Ha? /d0a/dlYAe© /d6a/dlYAei/dlYAeI.b/d.Ha /d.a/dGa /d,a/dlYAe7a/d0a /d,a /dlYAe© /dlYAeI/dNa/dHa/dlYAe7a/daa/dlYAe© /dNa/dlYAe© \n/d6a/dlYAei/dlYAeI.b/d.Ha/doa/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa /d,a/dHa/d8a/dlYAe7Y/d©/Daeda /d0a/d,Ha/dNa/dlYAe© /dta/dlYAei/daardlYAei/d,Ha /d6a/dlYAei/dlYAeI.b/d.Ha/doa/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa /d8a/dNa/dva /dva/d,Ha/dNa/dlYAe© /dlvaa/dlYAeIY/dGa/dNea/d,a \n/dh/dva/dlYAe© /d8Ha/dlYAe7a/daa /d,a/dMa/dva/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAe© /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /d©/dva/d8a/dlYAe© /dva/d,a /daa/dHa/d.a/dlYAe7Y/dNa, /d.a/dGa/d.a/dlYAe© /dDa/dlYAeh/dla/daa \n/dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /di/dta/dlYAe7Y/d,a /d©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /di/dta/dlYAe7Y/d,a /dIY /d©/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d0a/d,Ha/dNa /dla/d8Ha-/dlYAeI/dDa/dNa/dlYAe7a /d,a/dlYAe7a/d0a \n/d7/dta/dNa /d7Y/d6Ha /dlYAe© , /d0a/dlYAe© /dta/dlYAeI/dvNa/doa/dlYAeh/d6aedda(Yedu /dDa/dlYAe©/d,Ha/dva/dlYAe© /d7a/dlYAeI/d8a /daa/dHa/d.a/dlYAeIY, /dva/d,Ha/dNa /d0a /d6aedda(Yedu  /d7a/dGa/dlYAeiu /d8a/dlYAeI/daHa /d8a/d0a/d.a/dlYAeIY, \n/dva /d6aedda(Yedu  /d0a/daardlYAeiu/daa /dlYAeI/d,a/d6Ha /dlYAei  /dDa/dlYAeh/dla/daa /d,a/dlYAe7a/daa/dNea /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAe© /d8a/dlYAei/d0Ha/d8a /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe7a? /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a \n/d6a/dlYAei/dlYAeI.b/d.Ha/dMa/dlYAe© /d0a/dlYAe7a/daa/dNa /d7a/dlYAeI/dGa /dlYAeI/dDa/dla /d,Ha/dlYAeh/d7euPvada/daa/dNa/dlYAeIY/dla /d6aedda(Yedu  /dGHa/dlYAei/dla/d,a/dlYAe7u/d.a /d0a/dlYAe7a/dI/d©, /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a \n/d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d,Ha/dlYAeh/daa/dlYAe7Y/d.a/dlYAe© /d,Ha/dlYAeh/d7euPvada/daa/dNa/dlYAeIY /d6a/d.a/dlYAe7u/d.a/dlYAe7Y/dNa» \n“/dla/dlYAeh/d0Ha/dlYAe© /d6a/dlYAe7a/dHa/dlYAe© /d8a/dNa/d8a/dlYAe7Y/d,a /d8Ha/dlYAe7a/daa /d.a/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada /d7a/dlYAeI/d,a /d,a /dlYAe© /dva/dlYAeI.M/d.a/doa/dlYAeh /d7/d,Ha/dlYAe7a/daa/dlYAe7Y/d,a?”  \n/dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d0a/dlYAe©/dNa/dlYAe7a /dHa/dlYAe7a/daa/dlYAe7Y/dva /dHa/dlYAeh/dlYAeI.M/dvHa /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dMa/dlYAei /d6aedda(Yedu /dHa /d8a/dNa /daa/d,Ha/d.a/dlYAe7Y/dNa, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAe7u/dNa/d,a \n/d,a/dlYAeI.N/daa/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dMa/dlYAe©/dGHa /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /dNa/d0a/dlYAeI.N/daa/doa/dlYAeh /d7a /d7a/d6aedda(Yedu/dlYAeI.b/d,Ha/doa/dlYAeh /dlNa/dlYAe©/dlYAeI/dHa/d.a /dNa/dlYAeIY/daa/dla /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/dNa/daa/dlYAe7a/d©/d.a \n/dvta/dta-/dvta/dta /d,a/daa/dlYAe7Y/dva /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d8Ha/dlYAeI.N/daa/dla/d,a /dva/dHa/dlYAeIY /dlYAeI/dNa/daa/dlYAe7a/di/dMa/dlYAe© /dta/dlYAeI/dva/d,a /d8a/dlYAe7a/dva /dHa/dlYAe©/daa/dlYAe7a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda \n/d7/dta/dNa /d8a/dlYAe7a/dva/d,a /d0a/dua/dlYAe7a/d8a /dta/dvNa/dlYAeIY-/dMa/dlYAei/dHa/dlYAe©/d6aedda(Yedu /dla/dlYAei/dNa/dlYAe7Y/d.a/dlYAe© /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa, /dh/dNa/dlYAe7a, /d6a/dlYAeI.M/d.a/dva/dlYAe© \n/daa/dHa/dlYAe7Y/dvHa, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dDda/dlYAe©/dGa /d6Ha/dlYAeh/dvta /d0a/daardlYAeiu/daa /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d7a/d6aedda(Yedu/dlYAeI.b/d,Ha /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /di/dvtHa/dlYAe7a /d8a/dlYAe©/daa-/d8a/dlYAe©/daa \n/dta/dvNa/dlYAeIY/dta/daa /dDa/dlYAe7Y/dva /daa/dHa/dlYAe7Y/dvHa/Daeda /d0a/dlYAe©/dNa/dlYAe7a /dta/dvNa/dlYAeIY/d,a /d0a/dua/dlYAe7a/d8a/d,a /dtaa/dva/dlYAeIY/d,lPa/dlYAe7a /d,a/daa/dlYAe7Y/dva /dHa/dlYAeh/dlYAeI.M/dvHa/Daeda  \n/d8a/dlYAe©/daa-/d8a/dlYAe©/daa /dta/dlYAeI/dva/d,a /d7a/d6aedda(Yedu/dlYAeI.b/d,Ha /d7/dta/dNa/dlYAe7a /dlYAeI/dDa/dla /d7/d8a/dlYAe7Y/dva /dDa/dlYAe©/d,Ha /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY/d,a \n \n \n \n11 //d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n/dMa/dNa/dMa/dlYAe© /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d8Ha/dlYAeI.N/daa/dla/d,a /dlYAeI/d,a/d6Ha /dlYAei  /d6a/dlYAe7a/dHa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d,a/dHa/d8a/dlYAe7Y/dNa /d,a/dlYAeIY.b? /dMa/dNa/dlYAe©-/dMa/dNa \n/d7/dlYAeI.b/d,Hoa/dlYAe7a/dla/d© /d.a/dGa/d.a/dlYAeIY /d0a/dlYAe© /d8a/dlYAe7a/d0a/d.a /d,a/dlYAeIY.b /d6Ha/d.a/dlYAe7a/Daeda /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /dta/dlYAeI/dva /d,a/dlYAeIY.b /d8a/dlYAe7a/d0a/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a/Daeda \n/dMa/dNa/dMa/dlYAe© /d©/d8a/dlYAe© /dNa/dlYAe© /d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d6a/dlYAe7a/dHa/d,a /d,a /dlYAe© /dva/d.a/dlYAeIY /d7/d,Ha/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa-/dDHa/dlYAeh/dI /d7/dNa/dlYAe7Y/d.a/dlYAe© /d8a/dlYAe7a/d0a/d.a \n/d6Ha/d.a/dlYAe7a/Daeda /dMa/dNa/dlYAeh /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe7a /daa/dlYAeI/dHa/dva/dlYAe7Y/dNa /d0a/d,Ha/dNa /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d8a/dlYAe7a/d0a/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a /dva/d,Ha/dNa \n/dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /d7/dta/dNa /dta/dlYAeI/dua/dvaa /doa/d0Nya/d,a /d8a/dlYAeIY/d6a /dlYAeI/dua/d6a/daa/dNea /d,a/daa/dlYAe7Y/dva /dh/dI /d0a/dGa/dHa/dta/daa \n/dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAeIY, /d0a/dlYAe©/dva/d© /d7/dta/dNa/dlYAe7a /dHa/dlYAe7a/dvHa/dlYAe© /d7/dta/dNa /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa /d,a/daa/dlYAe7Y/dva \n/d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAeIY/Daeda /d0a/dlYAe7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /d7/dta/dNa/dla /d6aedda(Yedu  /d7a/dNa/dlYAeh/d,a /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dDHa/dMa/daeyH/d,a /dlYAeuf)aMY)a /dlYAeI.M/dvva-/dua/dlYAeuf)aMY)a/dlYAeI.M/dvva /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha \n/dMa/dlYAeI/dHa/d.a/dlYAe7a /dtHa /dlYAeiu /d.a/dla /d6aedda(Yedu  /dtHa /dlYAeiu /d.a/d,a /dMa/dlYAe7a/d.a/dlYAe7a /d8a/dNa/dlYAe7a /dHardlYAeuf)aMY)a/dDa/doa/dMa/dlYAe© /d.a/dGa/d8a/dlYAe7Y/d,a /dMa/dNa/d,a/dlYAe7a/dMa/dNa/dlYAe7a /daa/d,Ha/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa, \n/dva/dlYAe7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /dNa/d8a/dlYAe© /dlYAeI/dDa/dNa /dta/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe© /d0a/dlYAe© /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe© /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAeIY, /dh /d.a/dGa/d.a/dlYAe© \n/d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe7a /dMa/dNa/dla /d6aedda(Yedu  /dta/dDddHa/dlYAe7a /d0a/dlYAe7Y/dva/dlYAe7Y/dNa /d7a /d7a/dNa-/d7a/dNa /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d8a/dlYAe7a/dla /dHardlYAei/d7 /dDa/dI/dva/Daeda \n/d7/dta/dNa/dlYAe7a /dHa/dlYAe7a/dvHa/dlYAe© /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa /d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7u/d7euPvada, /d7Y /d,Ha/dlYAei/dlHa/dlYAeIY/dMa/dlYAe© /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /dDa/dHa/d.a/dlYAe7a/dI-\n/d8Ha /d6aedda(Yedu /dlYAeI.M/dla/doa/dlYAe7a/dI /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAeIY/Daeda /d,a/d,Ha/dNa/dlYAeh /dHa/dlYAe7a/dvHa /dlYAeI/dNa/dHa/dlYAe7a/daa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAeIY /d0a/dlYAe© /doa/d©/dHa /dHa/dlYAe7a/dvHa /d6Ha/dlYAeIY.M /d0a/dlYAe© \n/d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa /d,a /dlYAe© /d.a/d,a! /dva /d6aedda(Yedu  /d,a/d,Ha/dNa/dlYAeh /d7a/d6aedda(Yedu/dlYAeI.b/d,Ha /dlYAeI/dNa/dHa/dlYAe7a/daa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAeIY /d0a/dlYAe© /doa/d©/dHa /d7a/d6aedda(Yedu/dlYAeI.b/d,Ha /d6Ha/dlYAeIY.M /d0a/dlYAe© \n/d7/dta/dNa/dlYAe7a /d7a/dGa/dlYAeiu/dMa/dlYAe© /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa /dDa/dlYAe©/d,Ha/d.a/d,a! /d7a /doa/d©/dHa /dMa/dlYAei /d6aedda(Yedu /dHa /d6Ha/dlYAeIY.M /d0a/dlYAe© /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/d,a \n/dMa /d7euPvada /dvaa /d8a/dlYAe7a/d0a/d.a..! \n/dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d7/dta/dNa /d,a/dlYAe7a/d0a/dMa/dlYAe©1 /dlYAeI/d8a/d.a/dMa /dNa/dlYAeIY/d,a /dNa/dlYAeI/dHa /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha \n/dDa/daa/d8a/d00a/dlYAe7a /dlYAeI/dDa/dla /d8a/daHa/d.a/dlYAe7a/Daeda  \n/dDa/daa/d8a/d00a/dlYAe7a/d,a /dMa/dlYAei/dHa/dvHa/dlYAe7Y/daa /d.a/dGa /d7/dlYAeI/d8a/dva/dlYAe© /dta/dlYAe7a/d6Ha /dlYAeiu /dla /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /d,a/dHa/d.a/dlYAeI.b/d,Ha/dNa» \n“/dHa/dMa/dHardlYAeiu /d6aedda(Yedu  /d7/d8a/dlYAe7Y /d6Ha/dlYAeIY.M, /d,a /dlYAe© /dva/d.a/dlYAeIY-/d.a/dlYAeh/dvta/dlYAe7a /daa/d,Ha/dlYAeiu/Daeda”  \n/d,a/dlYAeI/dHa /d0Ha/dvta/d,a/d.a /d7/d6aedda(Yedu/dGa/dNa/dlYAe7a/d,a /dh/dla/dlYAe7a/daa/dta/daa /dla /d6aedda(Yedu  /di/dlYAeI/dvtHa /dDa/daa/d8a/d00a/dlYAe7a/d,a /dh/dla/dlYAe7a/daa \n/dlYAeI/dDa/dla /d8a/daHa/d.a/dlYAeIY/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dvtHa/dHa/dlYAe7Y/d,a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /dlYAeI/d,a/d6Ha /dlYAei \n/d,a/dHa/d© /d6a/dlYAe7a/dHa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /dlYAeI/d8a/dNa/dlYAe7a /d,a/dlYAe7a/daa/dNea/dlYAe© /dlYAeI/dvta/dvta/dHa/dlYAeIY /dvHa/dlYAeh/dDddHa/dlYAe© /d.a/dGa/dlYAe7Y/d©/Daeda /dlYAeI/d8a/dNa/dlYAe7a /dlYAeI/d,a/d6Ha /d8a/d0a/dNa/dlYAe©-\n/d8Ha/dlYAei/d,a/dNa/dlYAe© /d6a/dlYAei/dlYAeI.b/d.Ha /d.a/dGa /d,a /dlYAe© /dva/dlYAeI.M/d.a/doa/dlYAeh /d7a /d.a/dlYAeh/dvta/dlYAeh /daa/d,Ha/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dva/dlYAe7Y/d8a/dlYAeIY/d6a /dta/dlYAeI/dua/dlYAeI/dvaa/doa/dlYAeh /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY \n/dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAeIY/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dIY/dHa/dlYAeh /dvtHa/dHa/d,a/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© \n                                                           \n1 चाह बनबैमे \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /12  \n/dlYAeI/dHa/dNa/d,a/dlYAe7a/dla /d6aedda(Yedu  /di/dta/d,a/dlYAe7a/daa/dlYAe© /d,a /dlYAe© /dva/d© /dHa/d©/dva! /d,a /dlYAe© /dva/d© /d0a/dlYAe7a/daa/dNa /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d7a /d,a /dlYAe© /dva/d© /dlYAeI/dGa/d.a/dlYAe7a/dla? \n/d,a /dlYAe© /dva/d© /d6a/dlYAe7a/dHa-/dta/dvva/dlYAeIY /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d7a /d,a /dlYAe© /dva/d© /d6a/dlYAeIY/dNa/dlYAeIY/d,a /dlYAeI/dDda/d8a/dHaMaet  /d8a/dlYAe7a /dla/dlYAe© /dvHa/dlYAeh/dDddHa/dlYAe© /dDa/dlYAe©/d,Ha/d.a-/d8a/dlYAei/d0Ha/d.a \n/d6Ha /dlYAe7Y /dNa? /dh /dva /d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa/dlYAe© /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe© /dHa/d©/dva/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dva/dlYAe7Y/doa/dlYAeh ‘/d0a/dva /d.a/dua/dDHa /d7euPvada  /dva/dva /d.a/dua/dDHa /d7euPvada /Daeda’ \n/d6a/dlYAei/dlYAeI.b/d.Ha/doa/dlYAe© /dta/d0a/dlYAe7a/daa/dva/dlYAeIY..!  \n/d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY /dHa/dlYAe7a/dvHa /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY/d,a /d8a/dlYAeI/dNa /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa, /d8a/dNa/d8a/dlYAeh /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe7a /dNa/dlYAe© \n/d,a/dlYAeI.N/daa/dva/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dNa/dlYAe7a/daa/dlYAeIY/d,a /dNa/dlYAe7a/daa/dlYAeIY/dvua/d,a /dva /d6aedda(Yedu  /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dla/dNva/dlYAeI/dva /d0a/dNa/dNa/d,a /dlHa/dlYAei/d8Ha /dMa/dlYAei/dHardlYAei/dva/daeyH /d7/dlYAeI.M/d6Ha \n/dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dNa/dlYAe© /dla/dMa/dlYAe7a/d0a/dlYAeh /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dlHa/dlYAei/d8Ha /dMa/dlYAe7a/dNa/d8a/dlYAe© /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe© /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /dva/dHardlYAeiu/dMa/dlYAe© /d7a/dI/d,a \n/dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe©/dlHa/dMa/dlYAe© /dva /d6aedda(Yedu  /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa /d6Ha/dlYAeh/dvta /d6Ha/dlYAeIY.M/dNa /doa/d0Nya /dNa/dlYAeI/dHa/doa/dlYAe©/d6aedda(Yedu /daa/dHa/d.a/Daeda /dh /dva /d6aedda(Yedu  /dla/dMa/dlYAe7a/d0a/dlYAeh/d,a \n/doa/d0Nya (/dta/dlYAe7Y/dGHa /doa/d0Nya)/dla /d6aedda(Yedu  /dNa/dMa/dHa/daa /d8a/dNa/d.a /d0a/dlYAe7a/dI/d©, /doa/d0Nya/d,a /dta/dua/daeyH /d7a /doa/d0Nya/d,a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva \n/dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/dlYAeh /d7a /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY/d,a /dlYAeI/d,aa/doa/dlYAe7a/dMa/dlYAe© /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /di/dNNa/dva /dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /d0a/dlYAe© /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY \n/d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY/dMa/dlYAe© /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d7a/dlYAeI/d8a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda  \n/d6a/dlYAei/dlYAeI.b/d.Ha /dta/d0a/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dta/dlYAei/d6Ha/d.a/d,a /dlYAe7Y /dNa» \n“/d,a /dlYAe© /dHa/dlYAe©/dNa /d6a/dlYAe7a/dHa /dta/dlYAeIY/d8a/dlYAe7Y/d,a /dMa/dNa /dHa/dlYAeh/dI/d©?”  \n/dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY/d,a /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /dla/dlYAei/dlYAeI/dNa /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d6a/dlYAe7u/d7euPvada/d,a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7a/Daeda /d6a/dlYAe7a/dHa \n/dva /d6aedda(Yedu  /d6a/dlYAe7a/dHa /d6Ha/dlYAeIY.M! /dh/dI/dMa/dlYAe© /dNa/dlYAeIY/d,a-/d8a/dlYAe©/d0a/dlYAe7a /d,a/dlYAeIY.b? /d.a/dGa/d.a/dlYAe© /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dvtHa/dHa/d,a/d.a/dlYAe7Y/dNa /d6a/dlYAe7a/dHa /dva /d6aedda(Yedu  \n/dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY/d,a /d8Ha/dlYAeiu/d,Ha /d6Ha/dlYAeIY.M, /d0a/dlYAe© /dla/d8Ha/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d.a/dGa/d8a/dlYAe© /d,a/daa/dva, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d6a/dlYAe7a/dHa/dlYAeh /dva /d6aedda(Yedu  /d6a/dlYAe7a/dHa /d6Ha/dlYAeIY.M, \n/d,a /dlYAe© /dHa/dlYAe©/dNa /d6a/dlYAe7a/dHa..?  \n/dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /dva/dlYAe©/dNa/dlYAe7a /dGHa/dlYAei/dlYAeI.N/daa/doa/dlYAe7a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe7a /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /d6a/dlYAe7a/dHa \n/d8a/dNa/dlYAe7u/d.a/dlYAe7Y/dNa /dla/dlYAe© /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /dDa/dlYAe©/d,Ha/d8a/dlYAe© /dNa/dlYAe© /d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda  \n/d7/d,Ha/dNa /dDHa/dlYAeI.N/daa /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /d7a/dI /dDHa/dlYAeI.N/daa /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a \n/dla/dlYAeh/d0Ha/dMa/dlYAe© /d,a/dlYAeI/dHa/doa/dlYAeh /d6a/dlYAe7a/dHa /dNa/dI /dta/dlYAeIY/dNa/dlYAe© /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAeIY, /d©/d,a/daa /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /dIY /dNa/dI /d0a/dlYAe© /dh /d6a/dlYAe7a/dHa /dNa/dI \n/dta/dlYAeIY/d8a/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /d7/d,Ha/dNa/dlYAeh /dGa/dlYAe7a/dMa-/dGHa/daa/dMa/dlYAe© /d©/dHa/dlYAe©/dNa /d7Y/d6Ha /dlYAe©  /d0a/dlYAe© /dMa/dlYAe7a/dva/dlYAe7a-/dlYAeI/dta/dva/dlYAe7a/dla /d6aedda(Yedu  /d6a/dlYAeh/daa/dlYAe7a /dlYAeI/d,a/doa/dlYAeh \n/dva/dMa/dlYAe7a/d,a /dlYAei /d.a/dlYAeh /d,Ha/dlYAe7a/dI /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa /d7a /dlYAeI.M/dla/dGa/daa/dlYAe©/dvta/dlYAeh /dta/dlYAeIY/d8a/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa, /dva /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/d,a/doa/dlYAeh /dDa/dlYAe©/d,Ha/dlYAe7a/dI/doa/dlYAeh /d,a/d7vaAdaHa \n/d,Ha/dlYAe7a/dI/dva/dlYAe©-/dlYAeI/dta/d8a/dva/dlYAe© /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d©/dNa/dlYAe7a /dlYAeI/d,a/d©? /d©/dNa/dlYAe7a /d7Y /dDa/dlYAei/d7a/daa/dlYAe© /d0a/dlYAe© /d8a/dlYAe©/dua/dHa/dlYAe7a/daa/d,a /dta/dlYAe7a/d6Ha /dlYAeiu  \n/d0a/dlYAe© /dlHa/d8Da /d7/dlYAeI.M/d6Ha /dh /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u-/d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u /d7/dta/dNa /d6a/dlYAe7a/dlYAeI.M/d.a /d8a/dDa/dlYAe7Y/d.a /d.a/dI/d© /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /d,a/dlYAe7a/d0a/d,a   \n \n \n13 //d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n/daardlYAeiu/dta/dMa/dlYAe© /d8a/dDa-/d8a/dDa/dlYAeIY /d7a/dlYAeI/d8a /d0a/dlYAe7a/dI /d6Ha /dlYAe7Y , /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u-/d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u /d8a/dDa/dlYAeI.M/d.a/doa/dlYAeh /d0a/dlYAe7a/dI/d©/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a \n/dla/dlYAe© /dNa/dI /d7a/dI /dlYAeI/dNa/dDHa/dlYAeh/d,Ha /d8Ha/d7vaAdaHa /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /d6a/dlYAe7a/dHa /dlYAeI/dta/d8a/d© /d8a/dlYAe7Y/dla/d.a/dlYAeIY/Daeda /dlYAeI/dNa/dDHa/dlYAeh/d,Ha/d,a \n/dta/dlYAe7a/d6Ha /dlYAeiu  /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY/d,a /d7/dta/dNa /d0a/dlYAe© /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /daa/dHa/d.a /dHa/dlYAeh/dI/dNa, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d©/dva/dlYAe© /dva /d6aedda(Yedu  \n/d7a/d6aedda(Yedu/dlYAeI.b/d,Ha/dla /d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAe©/d,Ha/d8a/dlYAe© /d,a/daa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAeIY /d0a/dlYAe© /dla/dlYAe7a/dlYAeI/dvtHa /d8a/d,Ha/daeyH/dla /d6aedda(Yedu  /diu/dta/daa /di/dMa/dlYAe©/daa /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a, /d,a/dMa/dla /d6aedda(Yedu  \n/d,a/dMa /d©/dva/dlYAe© /dlYAeI/dDa/dNa /dva /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeI/dva/d,a /dDHa/dlYAe7a/d,a /dMa/dlYAe7a/dNa/d.a/doa/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d7a/dI /dva /d6aedda(Yedu  /dh/dHa/dNa /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe©/dlHa/dlYAe© /d8a/dlYAeI/dNa \n/dGa/dlYAe©/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d0a/dlYAe© /dla/d8Ha /dlYAeI/dNa/dDHa/dlYAeh/d,Ha/dla /d6aedda(Yedu  /d6a/dlYAe7a/dHa /dta/dlYAeIY/d8a/dlYAe7Y/d©/Daeda /d7a/dlYAeI/d,a /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dIY /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /di/dvtHa/d.a \n/daa/dHa/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /dNa/dlYAe7a/daa/dlYAeIY/d,a /dta/dlYAeI/dHa/d.a /daardlYAeiu/dta /dla/dNva/dlYAe7a/dNa /d0a/dNa/dNa/d,a /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /d0a/dlYAe© /d0a/dlYAeIY/dua/dNa/d,a /dta/dlYAeI/dHa/d.a \n/dla /d7euPvada /dl.HaMD /d,a/daa/dNea /d8Ha/dlYAe©/d.a, /dDa/dlYAeh/dla/daa /dla /d7euPvada /dl.HaMD /d,a/daa/dNea /dva /d6aedda(Yedu  /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /d7a /d8a/daa/dDa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /dNa/dlYAe© /d6Ha/dlYAeIY.M, /d0a/dlYAe© \n/dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /dtaa/dlYAe7a/dt.HaMD /dva /d,a/d7vaAdaHa /d.a/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /di/dMa/dlYAe©/daa/d,a /dlYAeI/dHa/dla/dlYAe7a/d8a/dla /d6aedda(Yedu  /d8a/dlYAe©/dla/dlYAeIY /di/dMa/dlYAe©/daa/dMa/dlYAe© \n/d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAe© /d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa /d7/dta/dNa/dlYAe7a /d,a/dNoa/dlYAe7a /dNa/dI /daa/dHa/dNa/dlYAe©.../Daeda  \n/d7a/dMa/dNa/dlYAe©-/dla/dlYAe7a/dMa/dNa/dlYAe© /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a/dlYAeh /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d7a /dta/dlYAeI/dua/dlYAeI/dvaa/doa/dlYAeh /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /d8a/dlYAe7Y/dla /d,a/d7vaAdaHa \n/d6a/dlYAe7a/dHa /dta/dlYAeIY/d8a /daa/dHa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dlYAeI/d,a/doa/dlYAeh /dlYAeI/d,a/d6Ha /dlYAei  /d8a/d0a/dlYAe7Y/dva /dNa/dI/Daeda /d7/dta/dNa/dlYAe7a-/d7/dta/dNa/dlYAe7a /dMa/dNa/dMa/dlYAe© \n/d0a/dlYAe© /daa/dHa/d.a /dHa/dlYAeh/dI/dNa /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d©/d,a-/dDa/dlYAeh/dla/daa/d,a /dMa/dlYAei/dHa/dlYAe©/d6aedda(Yedu /dlYAeI/d,a/d6Ha /dlYAei  /dla/dlYAei/dNa/d© /d6a/dlYAe7a/dlYAeI/dHa /daa/dHa/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a/Daeda \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu/d,a /dMa/dNa /d7/dta/dNa-/d7/dta/dNa /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/d,a /dla/dlYAe7a/dGa/daa/dMa/dlYAe© /dlYAeI.M/d0Ha/d.a/dHa/dlYAeh/dlYAeI.N/daa /d,Ha/dlYAe7Y/d.a/dlYAe7Y/dva /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a \n/dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu /dDa/dlYAeiu /dla/dlYAe7a/dGa/daa/dMa/dlYAe©/Daeda /d©/d,a/d,a /dla/dlYAei/d,Ha/dla/dlYAe7a/dGa/daa/dMa/dlYAe© /dva /d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAeh/dla/daa/d,a /dlYAeI.M/dMa/dlHaa/dla/dlYAe7a/dGa/daa/dMa/dlYAe©/Daeda /dva/dlYAe©/d,a/daa \n/d,a/dlYAe7a/daa/dNea/dlYAeh /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu/d,a /dDa/dlYAeiu /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa, /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY/d,a /d,a/dlYAe7a/daa/dNea /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh \n/daa/d6a/dNa/dlYAe7a/d,a/dlYAe7a/daa/d,a /daa/d6a/dNa/dlYAe7a/d,a /dta/dlYAeI/dHa/d.a /dla /d7euPvada /dl.HaMD /d,a/daa/dNea /dlYAeI/d8a/dNa/dlYAei /dGa/dua/dlYAe7a/dHa/dlYAeIY/d,a /dMa/dlYAe7a/dMa/d.a/dlYAe7a /d8Ha/dlYAe©/d.a \n/dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY/d,a /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/dla /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeiu/dua/daeyH/d,a /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dh/dHa/dlYAeIY \n/daa/d6a/dNa/dlYAe7a/d,a /d0a /d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAeh/dla/daa /dla /d7euPvada /dl.HaMD /d,a/daa/dNea /dlYAeI/dNa/d,a /dlYAe7Y /d.a /d0a/dlYAe7a/dI /d6Ha /dlYAe7Y  /dva/d,Ha/dNa /dva /d6aedda(Yedu  /daa/d6a/dNa/dlYAe7a/d,a/dlYAe7a/daa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d©/dva/dlYAe© \n/dlYAeI/d8a/dla/dua/dlYAe7a/dla /dva /d6aedda(Yedu  /d8Ha/dlYAe©/dlYAeI/dvta/doa/dlYAe© /d0a/dlYAe7a/dI/d© /d0a/dlYAe© /dta/dlYAeI/dHa/d.a /daa/d6a/dNa/dlYAe7a/d,a /d0a/dlYAe©/dva/dlYAe© /d,aa/dMa /dla /d7euPvada /d,Hoa/dlYAe7a, /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© \n/d6Ha/dta/dlYAe7a/dI/d,a /dla /d7euPvada /d,Hoa/dlYAe7a /d6Ha/d.a, /dh/dva/dlYAe© /dGa/dua/dlYAe7a/dHa/dlYAeIY /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7a, /d8Ha/d.a/dlYAe©/d6aedda(Yedu /dh/dGa/daa/dua/dlYAe7a/dHa /d8a/dNa/dlYAe7Y/dNa /dua/dlYAe7a \n/dNa/dI/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d©/dHa/dNa/dlYAeh /dva /d6aedda(Yedu  /d7Y/d6Ha /dlYAe©  /d0a/dlYAe© /d0a /d6aedda(Yedu  /daa/d6a/dNa/dlYAe7a/d,a/dlYAe7a/daa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dGa/dua/dlYAe7a/dHa/dlYAeIY/d,a /d0a/daardlYAeiu/daa/dva/dlYAe© /dNa/dlYAe© /dHa/dlYAeh/dI/dNa? \n/dva/dlYAe7Y/doa/dlYAeh /d7/dta/dNa /dMa/dNa/d,a /dGa/dua/dlYAe7a/dHa /dva /d6aedda(Yedu  /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /d8a/dNa/d.a/dlYAe© /daa/dHa/dva /dlYAeI/d,a/dNa/dlYAe© /d0a/dlYAe© /dIY /d,a/dlYAe7a/d0a /d8Ha/dlYAe©/d.a \n/d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/d,a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY/d,a /dDa/dlYAeh/dla/daa /dla /d7euPvada /dl.HaMD /d,a/daa/dNea/d,a \n/d,Ha/dlYAei/dlHa/dlYAeIY /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dNa/dlYAeI.M/d6a/dva/dlYAe© /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dNa/d6a/dlYAe7Y/d,a /dta/dlYAe7a/d6Ha /dlYAeiu  /dIY/dHa/dlYAeh /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /dNa/d6a/dlYAe7Y/dva /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /dlYAeI/d,a/d6Ha \n/d6Ha /dlYAe7Y /dvHa /dva /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /dlYAeI.M/dla/daa/d0a/dNa /dva /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeI/dva/doa/dlYAe© /dNa/dlYAe© /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa, /dva /d6aedda(Yedu /d© /dlYAeI/dHa/dNa/d,a/dlYAe7a /dMa/dlYAei/dHa/dlYAe©/d6aedda(Yedu /dla/dlYAei/dNa/dlYAeIY../Daeda  \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /14  \n/dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAe© /d©/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d6Ha /dlYAe7Y  /d0a/dlYAe© /dMa/daa/d0a/dlYAe7a/dDa /d8Ha/dlYAeh/d0a/d,a /d0a/dlYAe© /d8a/daa-/d8a/daa/dlYAeIY /d8a/dNa/dlYAe7u/dlYAeI/dNa/dHa/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa /daa/dHa/dlYAe7Y \n/d6Ha /dlYAe7Y /dvHa /dh /d8a/daa-/d8a/daa/dlYAeIY /d8a /d6aedda(Yedu /dvta/dlYAe7Y/d,a /d8a/dlYAe©/daa/d,a /dvta/d,a /d.a/dGa/dlYAe7u/dNa/dlYAeI/dHa /daa/dHa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa /d0a/dlYAe© /d,a/d,Ha/dNa /d,Ha/dlYAe©/dlYAeI/dNa/dHa/dlYAe7a/daa \n/d,Ha/dlYAe7a /d,a/d7vaAdaHa /dHa/dMa/daa/dlYAe7a /dlYAeI/dDa/dla /dva/d,a/dva/dlYAe7a/Daeda /dva/dlYAe©/dHa/dNa/dlYAe© /dvta/d,a/dvta/d,a/dlYAeIY.b /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY/d,a /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa/Daeda \n/dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dlYAeI/d8a/d7a/dHa/d,a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /dHa/d.a/d6a/d.a /dNa/dI /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa, /dh \n/dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /doa/d0Nya /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d0a/dNa/dlYAe©/d,a /dHa/dlYAe7a/dvHa/dlYAe© /dla/dM.HaMD /dta/dNNa /d8Ha/dlYAe©/d.a /d,a/dlYAe7a/d0a /d8a/dlYAei/d0Ha/dlYAe7Y/dvHa, /dva /d6aedda(Yedu /d© \n/d,a/dlYAeI/dNa/doa/dlYAeh/d6aedda(Yedu /dHa/d.a/d6a/d.a /dNa/dI /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa/Daeda /doa/d©/dHa /d6Ha/dlYAeIY.M /doa/d0Nya-/dla/dlYAeiu/dvaa/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu /dGa/dlYAeh/daa/dlYAe© /d6a/dlYAe7a/dHa \n/dta/dlYAeIY/d8a /d.a/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d8a/dlYAeIY/d6a/dMa/dlYAe© /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /doa/d0Nya/d,a /dvta/dlYAeIY/d,a/dlYAe7a-/dlYAeI/dvta/dtta/dNea/dlYAeIY /dNa/dI /d8Ha/dlYAe©/d.a/Daeda /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a \n/d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /daa/d7euPvada/dGa-/daardlYAeiu/dta/dla /d6aedda(Yedu  /d7a/d6aedda(Yedu/dlYAeI/d,a /dNa/dlYAe©/dNa/dlYAe© /d6Ha/d.a/dlYAe7a /d0a/dlYAe© /d0a/dlYAe©/dvtHa/dlYAei/d7a \n/dtHa /dlYAei /d.a/dlYAe7a/d©/d.a /dDHa/dlYAe7a/daa /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/d,a /dDHa/dlYAe7a/daa/dlYAe7a /d8a/dlYAeI/dHa /daa/dHa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dNa/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a \n/d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/d,a /dva /d6aedda(Yedu  /d.a/dlYAe©/d,Ha/dlYAe7a-/d0a/dlYAeh/d,Ha/dlYAe7a /d,a/dlYAe7a/dI/doa/dlYAe© /d.a/dlYAe©/d8a /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /d0a/dlYAe© /d,a/dlYAeIY.b /dNa/dlYAeIY/d,a /d8Ha/dlYAe©/d.a /d7a \n/d,a/dlYAeIY.b /d7/dDHa/d.a/dlYAe7a/Daeda /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /dla/dlYAeiu/dvaa-/dua/dva /d8Ha/dlYAe©/d.a /dlYAeI/d,a /dla/dlYAeiu/dvaa-/d8Ha /d7euPvada /dGa/Daeda /dva/dHardlYAeiu/dMa/dlYAe© /dla/dMa/d© /dMa/dlYAeh/dDddHa/dta/daa \n/d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dva /d6aedda(Yedu /d© /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe© /dNa/dua /dla/dM8a/dNDHa /d0a/dlYAei/dDddHa/dva /d7a /dta/dlYAei/daa/dlYAe7a/dNa /dla/dM8a/dNDHa /d6Ha /dlYAei /dvta/dva.../Daeda /dva/dlYAe7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa \n/dva /d6aedda(Yedu  /dh /dDa/dHa/d.a/dlYAe7a /daa/dHa/d.a/dlYAeIY /d7/dlYAeI.M/d6Ha! /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe7a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /d,a/dlYAe7a/d0a /dla/dMa/dGa/dMa /dHa/dlYAeh/dI/dva /d6a/d.a/dva? /dva /d6aedda(Yedu /d© \n/dlYAeI/d,a/d6Ha /dlYAei  /dGa/dta /d,a/daa/dlYAe7Y/d,a /d7a/dlYAeI/d,a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /d,a/daa/dlYAe7Y/d,a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /dGa/daa/dlYAe© /dNa/dlYAe© /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a \n/d8Ha/dlYAe7a/doa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7/d6aedda(Yedu/dvta/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla /d7euPvada /d0a/dlYAeh/dGa /dNa/dlYAeIY/d,a /daa/dHa/d.a/Daeda /dla /d7euPvada /d0a/dlYAeh/dGa /dIY /d0a/dlYAe© /d6a/dlYAe7a/dHa /dta/dlYAeIY/d.a/dlYAe7a \n/dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /dta/dlYAe7a/dNa/d,a /d,Ha/dGa/dva/dlYAe7a /dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dNa/dI /dva /d6aedda(Yedu  /dMa/dNa/dlYAeh /d7a /dMa/dlYAei/dHa/dlYAeh/d6aedda(Yedu /dlYAeI/d8a/d.a-\n/dlYAeI/d8a/d.a/dlYAe7a/dI/dva /dlYAeI/d8a/d.a/dlYAe7a/dI /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /dHa/dlYAeh/dI/dva /daa/dHa/dva.../Daeda  \n/dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d8a/d0a/d.a/dlYAe7a» \n“/d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dMa/dNa-/d8Ha/dlYAeI.N/daa /d6a/dlYAe7a/dHa /dta/dlYAeIY/doa/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d0a /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAe7a/dNa/dlYAeh /d,Ha/dlYAei/d7Y/d8a/dva/dlYAe7u/d7euPvada..?”  \n/d8a/dDa/d.a/d.a /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY, /dHa/dlYAeI.N/daa/d7a/d©/d.a /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY, /dta/dlYAeI/dva/d,a /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  \n/d.a/dta/dlYAe7Y/d,a /dta/d,a /dlYAe7Y /dDddHa /d8a/d0a/d.a/dlYAeIY» \n“/dva/dlYAe©/dva/dlYAe© /dta/dlYAe7a/dNa /di/dGa/dlYAe7Y/daa /dGa/dlYAe©/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d0a/dlYAe© /dMa/dlYAe7a/dla/dlYAeh /dlYAeI/dDa/dNa /d,Ha/dlYAe7a/d©/d8a /dva/dlYAe7Y/doa/dlYAeh /dNa/dlYAe© /dla/dvtHa/dva/Daeda \n/dNa/dlYAe©/dNa/dlYAe© /d7/d8a/dlYAe7Y /d6Ha/dlYAeIY.M/Daeda”  \n/d,a/dlYAeI/dHa /di/dlYAeI/dvtHa /d8a/daHa/d.a/dlYAeIY/Daeda  \n/dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /dMa/dNa/dlYAe©-/dMa/dNa /dva/dlYAe7a/daa/dva/dMa /d,a/daa/d© /d.a/dGa/d.a/dlYAe7a /d0a/dlYAe© /d8Ha/dlYAeI.N/daa/dla/d,a \n \n \n \n15 //d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n/d7/d,Ha/dNa/dlYAeh /dta/dvNa/dlYAeIY/d,a /dMa/dNa /di/dlYAeI.M/dDHa/doa/dlYAe7a/dI/dva/dlYAe© /d6Ha /dlYAe7Y /dNa, /d0a /d6aedda(Yedu  /dla/dlYAe© /dNa/dI, /dva/d,Ha/dNa /dlYAeI/d,a/d© /dDHa/dlYAe7a/dNa-/d6a/dlYAe7a/di/daa \n/d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /dta/dlYAe7a/dNa/dlYAeh/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dMa/dlYAe7a/dla /dlYAeI/dDa/dNa/d,a /d8a/dlYAe7a/dva /d,a/dHa/d.a/dlYAe7Y/dNa? /d7a/dI /dNa/d7 /dlYAeI/dDa/dNa /d8Ha/dlYAe©/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha, \n/dGa/dlYAeh/dvta/dlYAe© /d7a/dDHa/dlYAe© /dNa/dlYAeIY/d,a /dHa/d©/dva /dNa/dI /dva /d6aedda(Yedu  /dla/d8Ha/dvta/dlYAe7a /dla/dlYAeI/dDddHa /dGa/dlYAe©/d.a /dHa/d©/dva, /dva/dlYAe7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /d7a/dGa/dlYAeiu/dh \n/dMa/dlYAe7a/dla/d,a /d8a/dlYAe7a/dva /d8a/d0a/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa..!  \n/dta/dlYAe7a/dNa/d,a /dDda/dlYAe7a/d.a/dlYAeIY, /d6a/dlYAei/dNa/d,a /dlYAeI/dDda/d8.HaMD /d8a/dlYAe7a /d7a /d,Ha/d©/daa-/dla/dlYAei/dta/dlYAe7a/daa/dlYAeIY /d0a/dlYAe© /di/dGa/daa/d.a /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa /dla/dlYAe© \n/dla/d8Ha /dlYAeI/d,a/d6Ha /dlYAei  /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /d7a/dlYAeI/dNa /d7a/dGa/dlYAeiu/dMa/dlYAe© /daa/d,Ha/d.a/d,a /dlYAe7Y /dNa/Daeda /d,a /dlYAe© /daa/dlYAe7a/d,a /dta/dlYAe7a/dva/dMa/dlYAe© /dMa/dlYAeh/dDddHa/d.a \n/dta/dlYAe7a/dNa /d0a/d,Ha/dNa /d,Ha/dlYAeh/d.a/d.a/dlYAeIY, /dva /d6aedda(Yedu  /d7/dDa/dHa/dlYAe7a/dla /d6aedda(Yedu  /d8a/dlYAe©/dla/dlYAeIY /dla/dDddHa/d.a/dlYAe© /dDa/dlYAe©/d,Ha/d.a/dlYAeIY/Daeda /d6Ha /d6aedda(Yedu /dlYAeI/dvta/doa/dlYAe7a /d,a/d7vaAdaHa \n/dlYAeI/dNa/dMMa/dNa /dta/dlYAe7a/dva /dlYAeI/dNa/d,a/dlYAe7a/dlYAeI.M/d.a /d©/d,a /d8Ha/dlYAe7a/dGa /d,a/daa/dlYAe7Y/dva, /dta/dlYAe7a/dNa /d.a/dGa/dlYAe7a /dta/dlYAeI/dva/d,a /dHa/dlYAe7a/dvHa/dMa/dlYAe© \n/dDa/dlYAe©/d.a/dlYAeI.b/d,Ha/dNa/Daeda  \n/dMa/dlYAei /d6aedda(Yedu /dHa/dMa/dlYAe© /d0a/daa/dDa/dlYAe7a /d.a/dI/dva/dlYAe© /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /dMa/dNa /dtHa /dlYAei /daa/dtHa /dlYAei /daa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda \n/dtHa /dlYAei /daa/dtHa /dlYAei /daa/dlYAe7a/dI/dva/dlYAe© /d8a/d0a/d.a/dlYAe7a» \n“/d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY /d,a/dlYAeIY.b /dla/d8Ha /d8Ha/dlYAe©/dvta/d.a /dla/dlYAe© /d,a/dHa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /dDa/dlYAe©/d,Ha/d© /dDa/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada?”  \n‘/d,a/dNoa/dlYAe7a/dDa/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY’ /dla/dlYAei/dlYAeI/dNa/dva/dlYAe© /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY/d,a /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dGa /d7euPvada /dGa/dlYAe7a/d,a /dta/dHa/d.a/dlYAe©/d0a/dlYAe7a /dGHa/dlYAe7a/dvta \n/dNa/dlYAeI/dHa, /dHa/dlYAeI.N/daa/dDua/dlYAe7a/daa/d,a /dGHa/dlYAe7a/dvta /d8Ha/dlYAe©/dvta /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d8Ha/dlYAe©/dvta/d8a/dlYAeh /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe7a /dNa/dlYAe© /d,a/dlYAeI.N/daa/dva/dlYAe7Y/dNa, /d©/d,a /dva /d6aedda(Yedu  \n/dh/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /doa/d0Nya/d,a /d6a/dta/d6a/dta/dlYAeIY /daa/dHa/d8a/dlYAe© /d,a/daa/dlYAe7Y/dNa /d7a /dva/dlYAe7Y/dta/daa /dla /d6aedda(Yedu  /dtHa/d.a/dlYAeh /d7a/dGa/dlYAeiu/dMa/dlYAe© /d7a/dlYAeI/d8a /dGa/dlYAe©/dNa/dlYAe© \n/d0a/dlYAe©/dHa/dlYAe©/dNa /dHa/dlYAeh/dI /d6Ha /dlYAe7Y  /dva/dlYAe©/dHa/dNa/dlYAe© /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dtHa /dlYAei /daa/dtHa /dlYAei /daa/dlYAe7a /d,a/d7vaAdaHa /di/dlYAeI/dvtHa /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /d7/dta/dNa \n/daa/dlYAe7a/d,Ha/d.a-/di/dla/dlYAe7a/daa/d.a /dua/dlva/dlYAei-/d0a/dlYAe7a/dva /d7a/dNa/d© /dlYAeI/dua/dDa/dlYAe7a /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAeIY.../Daeda  \n/dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /dNa/dMa/dHa/daa /dla/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/dla /d6Ha/dlYAeh/dDddHa/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d8Ha/dNa/dlYAe© /d,a/d0a/d8Ha/dlYAei/dva/dNa/dlYAeIY /dHa/dvta/d.a!  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/dMa/dlYAe© /dlYAeI.M/dla/daa/d0a/dNa /dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAeh /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d7Y /d,a/dlYAe7a/d0a/dMa/dlYAe© \n/dGa/d.a/dtHa /dlYAeiu /d.a/dlYAeiu /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /d6a/dlYAe7a/di/daa/d,a /d8Ha/dlYAe7a/dva/dlYAeh /dGa/d.a/dtHa /dlYAeiu /d.a/dlYAeiu /dHa/dlYAeh/dI/d© /d7a \n/dDa/dlYAe7a/dlYAeI.M/d.a /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAe© /dNa/dI, /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/d,a /dGa/d.a/dtHa /dlYAeiu /d.a/dlYAeiu/Daeda  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dGa/d.a/dtHa /dlYAeiu /d.a/dlYAeiu /d8Ha/dlYAe7a/dva /d7a/dlYAeI/d,a /dDa/dlYAe7a/dlYAeI.M/d.a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAe7a/dHa /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d,a/dHa/d.a /d0a/dlYAe7a/dI /d6Ha /dlYAe7Y  \n/dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /dNa/dI, /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /dMa/dNa/dtHa /dlYAeiu /d.a/dlYAeiu /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /16  \n/d,a/dlYAe7a/d0a/d,a 2 /dla/dlYAeiu/dvaa/dMa/dlYAe© /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /dtHa /dlYAeiu /d.a /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /d,a /dlYAei /dMHa/d.a/dlYAe7a /dGa/dlYAe©/d.a /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a \n/dlYAeI.M/dla/daa/d0a/dNa /d,a/dlYAe7a/d0a/dMa/dlYAe© /d0a/dlYAe© /d,a/dva/daeyH/duoa /dlYAeI.M/dla/daa/d0a/dNa/d,a /dHa/dlYAe©/d8a/dlYAe7a /d6a/dlYAe7a/dHa/dlYAeIY /dva/dI/dMa/dlYAe© /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a \n/d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAe7a/dHa /dNa/dI /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7a/Daeda /dla/dlYAeI/dDa/d,a/dlYAe7a/d.a /dla/dMa/dva/d.a /dMa/dNa /dla/dMa/dva/d.a /d8a/dlYAe7a/dvta \n/dta/d,a /dlYAe7Y /dDddHa /d6a/d.a/dlYAe7Y/d,a /dta/dlYAeI.N/daa/doa/dlYAe7a/dla /d,a/daa/dlYAe7Y/dva /daa/dHa/d.a/dlYAe7a.../Daeda  \n/dMa/dNa/dtHa /dlYAeiu /d.a/dlYAeiu /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva/dlYAeh /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d7Y /dlYAeI/d8a/dla/dua/dlYAe7a/dla/d,a /dla /d7euPvada /dGa \n/doa/d0Nya/dMa/dlYAe© /d0a/dlYAei/dvta/d.a /daa/dHa/d.a/dlYAe7a /d0a/dlYAe© /d0a/d,Ha/dNa/dlYAe© /dlYAeI/d8a/dla/d8a/dlYAe7a/dla/dlYAeiu /daa/dlva/dlYAe7a /dta/d,a /dlYAe7Y /dDddHa /d,a/dlYAe7a/d0a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7a/dGa/dlYAeiu \n/d8a/daHa/dlYAe7a/d©/d8a /dva/d,Ha/dNa/dlYAe© /dh/dI/dMa/dlYAe© /dl.HaMD /dua/dva: /d8a/d.a /d7a/d8a/d© /d.a/dGa/dva /d7a /dHa/d.a/dla/dlYAe7Y/dva-/d,a/d.a/dlHa/dlYAe7Y/dva \n/dla/dM.HaMD /dta/dNNa /dHa/d©/dva/Daeda /dva /d6aedda(Yedu /d© /dGa/d.a/dtHa /dlYAeiu /d.a/dlYAeiu /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAeh /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /dMa/dNa/dMa/dlYAe© \n/dh/dHa/dNa /d,a /dlYAei /dua/dlYAe7a/dvHa /dNa/dI /dta/dNa/dta/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dva/dlYAe©/d,a/daa /d,a/dlYAe7a/daa/dNea /d8a/dDa/d.a/dlYAe7Y/dva /dla/dMa/dlYAe7a/dlYAeI.M/d0a/d,a /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe©/dlHa/dlYAeh \n/d6Ha/d.a/Daeda  \n/d8Ha/dlYAe©/d.a /d©/dNa/dlYAe7a /d0a/dlYAe© /d0a/dI /dlYAeI/dDa/dNa /dla/dM8a/dNDHa/d,a /dla/dlYAeiu/dvaa /d8a/dNa/d.a, /dva/dI /dlYAeI/dDa/dNa /d,a/dlYAe7a/d0a/d,a \n/dla /d7euPvada /d6a/dlYAe7a/d.a/dNa/dMa/dlYAe© /d7/d,Ha/dlYAe7a/dDoa /dta/dDa/dlYAe7a/dvHa/daeyH /d8Ha/dlYAeh/d0a/dNa/dMa/dlYAe© /dlHa/dlYAe7a/dlYAeI.M/dMa/d.a /d,a/d7vaAdaHa /d.a/dlYAe©/d.a /dGa/dlYAe©/d.a, /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  \n/dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /dMa/dNa /dlYAeI.M/d8Ha/dNa-/dlYAeI.M/d8Ha/dNa/dlYAe©/dNa/dlYAe© /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/dMa/dlYAe© /dlYAeI.M/d8Ha/dNNa/dva/dlYAe7a /d7a/dlYAeI/d8a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda \n/dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /dIY /d0a/dlYAe© /dlYAeI/d8a/d7a/dHa/dMa/dlYAe© /dMa/dlYAe7a/d6Ha /d8Ha/dlYAeh/d0a/dNa /dHa/dlYAe©/d8a/dlYAe7a /d6a/dlYAe7a/dHa/dlYAeIY/Daeda /d7/d,Ha/dNa/dlYAeh /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a \n/d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /dMa/dNa /d7Y /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/dta/daa /d,a/dlYAe7a/doa/dMa /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d0a/dlYAe© /dlYAeI.M/dMa/dlYAeI.M/dvHa/d.a/dlYAe7a/d7euPvada/d6a/d.a/dMa/dlYAe© /dta/dlYAe7a/dNa-/dMa/dlYAe7a/d6Ha /d7a \n/dMa/d,Ha/dlYAe7a/dNa/d,a /dtaa/dlHa /d7euPvada /dla/dlYAe7a /d7/dDa/dlYAe7u/dla /d6aedda(Yedu  /dHa/dlYAeh/dI/dva /daa/dHa/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /d0a/dlYAe© \n/dla/dMa/dlYAe7a/dlYAeI.M/d0a/d,a /dlva/daa/d,a /d8Ha/dlYAeh/d0a-/d8Ha/dlYAe7a/dva /dHa/dlYAeh/dI /d6Ha/d.a /dh/dI/dMa/dlYAe© /dMa/dlYAe7a/d6Ha /d8a/dlYAeI.M/d0a/daeyH/dva /dlYAeI/d,a/d© /d6Ha/d.a? \n/dHa /d6aedda(Yedu , /dlYAeI/d,a/d6Ha /dlYAei  /dlYAeI/dDa/dNa/dla /d6aedda(Yedu  /d©/dHa/dlYAe©/dNa /dua/dlva/dlYAei/d,a /dtaa/dua/dlYAe©/dlHa /d8Ha/dlYAe©/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dDa/dlYAeh/dla/daa /d8a/dlYAe7a/dva /dIY /d0a/dlYAe© \n/d8a/dlYAe©/dvta/dlYAeIY/d,a /dtaa/dua/dlYAe©/dlHa /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/dMa/dlYAe© /dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAe© /dMa/dlYAe7a/d©-/d8a/dlYAe7a/dta/d,a /dua/dlYAe7a/doa/dlYAei /dGa/dlYAei /d7euPvada /dGa/dlYAei/d7Y /d.a/dGa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dNa, /dva/dlYAe©/d,a/daa \n/doa/d©/dHa /dNa/dlYAe© /d,a/dlYAe7a/daa/dNea /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d0a/dlYAe© ‘/d8a/dlYAe©/dvta/dlYAeIY /dlYAeI/d8a/d7a/dHa’ /d8Ha/dlYAe7a/daa/dlYAeIY /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d,a/dlYAeIY.b \n/d8Ha/dlYAe7a/daa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe©/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe7a /dIY /dHa/d..HaMD /d.a/dlYAei/d,a /dHa/d©/dva /d0a/dlYAe© /d8Haa/dlYAeiu/dNea /dHa/dvoa/dlYAe7a/dla /d6aedda(Yedu  /d.a/d7vaAdaHa /d,a/d7vaAdaHa /dDa/dHa/dlYAe©/d0a \n/dHa/dvoa/dlYAe7a /dDHa/dlYAeI.N/daa /d8a/dNNa /dHa/d©/dva?  \n/dva/dHa/dlYAeIY /d8a/dlYAeIY/d6a /dHa/d.a/dla/dlYAe7Y/dva-/dtHa /dlYAei /d.a/dla/dlYAe7Y/dva /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY, /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dlYAeI/dua/dDua/dva/d0a/dNa \n/dla/dM.HaMD /dMa/dlYAe7a/dlYAeI/dNa/dva /d8Ha/dlYAe©/d.a /d7/dta/dNa /dua/dlva/dlYAei-/d0a/dlYAe7a/dva /dNa/dlYAe©/dNa/dlYAe© /dvtHa/dlYAe7a/daHa /dHa/dlYAeh/dI/dva /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu /dHa/dlYAe7a/dvHa/dlYAe© \n                                                           \n2 यक   \n \n \n17 //d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n/dta /d6aedda(Yedu /dlYAeI.M/d0a/doa/dlYAe7u/dNa/dlYAe© /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY /dua/dlva/dlYAei-/d0a/dlYAe7a/dva /dta/dlYAeI/dva/d,a /d7a/dGa/dlYAeiu/dMa/dlYAe© /daa/d,Ha/dlYAe7Y/dva /dMa/dlYAei /d6aedda(Yedu /dHa/dta/daa /dMa/dlYAei /d6aedda(Yedu /dHa /daa/dlYAeI.b/d,Ha \n/dMa/daa/d0a/dlYAe7a/dDa/d,a /d8a/daa-/d8a/daa/dlYAeIY /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /dDa/dlYAe©/d,Ha/d© /d.a/dGa/d.a/dlYAeIY/Daeda  \n/d7/d,Ha/dNa /dDHa/dlYAeI.N/daa /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d,a/dlYAe7a/d0a/d,a /dla/dMa/dlYAeIY/d,lPa/dlYAe7a/d,a /dDa/dlYAe7u/dDddHa/dMa/dlYAe© /dh/dva/d© \n/dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a /d0a/dlYAe© /d,a/dlYAe7a/d0a /d,a/daa/dlYAe7Y-/d,a/daa/d8a/dlYAe7Y/d,a /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe©/dlHa /dNa/dlYAeIY/d,a /dDdHa/d7euPvada/dGa/dla /d6aedda(Yedu  /d8a/dNa/d.a/Daeda /d0a/dlYAe© \n/d,a/dlYAe7a/d0a/d,a /dla/dtHa/d.a/dva/dlYAe7a/d,a /dDoa/dlYAeh/dva/d,a /d6Ha/dlYAeIY.M.../Daeda  \n/dMa/dlYAei/dl,a/dlYAeIY.b /dDa/dlYAe7Y/dva /dlHa/dlYAei/d8Ha/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d8a/d0a/d.a/dlYAe7a» \n“/d©/dva/dlYAe© /d.a/d7vaAdaHa /d,a/d7vaAdaHa /d,a/dlYAeIY.b /d,a/daa/d8a?”  \n/d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d8Ha/daa/d.a /dGHa/dlYAe7Y/d.a/d,a /dta/dlYAe7a/dlYAeI/dNa/dMa/dlYAe© /diu/dta/daa/dla /d6aedda(Yedu  /d7a/daa/dlYAeh /dta/dlYAe7a/dlYAeI/dNa /dDa/dlYAe©/dNa/dlYAe© /dGHa/dlYAe7Y/d.a/dMa/dlYAe© /dNa/dI \n/dtaa/dua/dlYAe©/dlHa /d,a/d7vaAdaHa /diu/dta/daa/dlYAe©-/diu/dta/daa /d,Ha/dla/dlYAe7Y /d.a/dGa/dlYAe7Y/d© /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dta/dlYAeI/dua/dvaa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7u/d0a/dlYAeIY/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh \n/d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa.../Daeda  \n/d8a/d0a/d.a/dlYAeIY» \n“/dla/dHa/d© /dva /d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa/dlYAeh /dla/dlYAeh/d6a/dlYAe7Y /d6Ha/dlYAeIY.M/Daeda” \n/87l©  \n/dlHa/d8Da /dla /d7euPvada /d,Hoa/dlYAe7a : 2117, /dlYAeI/dva/dlYAeI.M/dvHa : 14 /dMa/dIY 2016 \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /18  \n \n \n/dlYAeI/d8a/dvta/dGa/daa/dHa/dlYAe7a  \n/dHa/dMa/daa /d0a/dNMa /dMa/dlYAe7a/dlYAeI/dvaa/d,a/dMa/dlYAe© /d8Ha/dlYAe©/d.a/Daeda /d0a/dNMa/d,a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /d0a/dlYAe© /dlYAeI.M/dlHa/d,lPa/dlYAe7a-/dDa/dlYAeIY/d,lPa/dlYAe7a \n/d8Ha/dlYAe©/dvta/dlYAe7Y/d© /dva/dI/dMa/dlYAe© /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /dMa/dlYAe7a/d©/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dGHa/daa/dla /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/dua/dDa/dlYAe7a/dI /dlYAeI/dDa/dNa /d,Ha/dlYAeh/d7euPvada/dlYAeI.M/d6Ha /d8Ha/daa/dlYAe7Y/dva /d,a/dlYAe7a/d.a /d,a/dlYAeI/dHa \n/dDa/dlYAe©/d.a/dlYAeI.b/d,Ha/dNa» \n“/dta/dlYAeI/dHa/d.a /d0a/dlYAe© /d8Ha/dlYAe7a/dGa/dlYAeIY/dNa /dHa/d©/dva /dh/d,a/daa/dlYAe7a /d7-/d7a/dla /d6aedda(Yedu  /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /dh/dNa/dlYAe7a-/dMa/dlYAe7a/dla/dlYAeIY 3/dla /d6aedda(Yedu  \n/dlYAeI/d8a/dvta/dGa/daa/dHa/dlYAe7a /d,Ha/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/dva /dva/d,a /dta/daHa/dlYAe7a /dDa/dlYAe©/d8a/dlYAe7Y, /dva/d,Ha/dNa /d0a/dlYAe© /dMa/dNa /dtHa /dlYAei /daa/dva/dlYAe7Y /dla/dlYAe© /d7/dta/dNa /d,a/daa/dva/Daeda”  \n/doa/d©/dHa /dva /d6aedda(Yedu  /d8Ha/dlYAe©/d.a /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY, /d0a /d6aedda(Yedu  /d8Ha/dlYAeh/d0a/dNa/dla /d6aedda(Yedu  /d.a/d7vaAdaHa /d,a/d7vaAdaHa /dlYAeI.M/dlHa/d,lPa/dlYAe7a-/dDa/dlYAeIY/d,lPa/dlYAe7a /dDHa/dlYAeI.N/daa/d,a \n/d8Ha/dlYAe7a/daa /dHa/d..HaMD /d.a/dlYAei/d,a /dHa/dlYAeh/dI/dva /di/dva/dlYAe7Y/daa /d0a/dlYAe7a/d© /dva /d6aedda(Yedu  /dMa/dNa/dlYAei/d,Ha /dMa/dNa/dlYAei/d,Ha /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /dlYAeI/d,a/d© /dNa/dlYAe© /daa/dHa/dva/Daeda \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dMa/dlYAe7a/dI/d,a /dlYAeI/d8a/d7a/dHa /dHa/dlYAeh/dI/dla /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAeI/dHa, /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /d0a/dlYAeI/dHa/doa/dlYAe7a /dMa/dlYAe7a/dI/doa/d,a /dlYAeI/d8a/d7a/dHa/d,a \n/dGa/dta-/dla/dtta /di/dvtHa/d.a /dva/dlYAeI/dHa/doa/dlYAe©, /dNa/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY /d7a/d6aedda(Yedu/dGa/dNa/dMa/dlYAe© /d7/dN.HaMD /dDa/dlYAeh/d.a/dNa /dMa/d6a/dlYAe7a /d0a/dlYAeh/daa-/d0a/dlYAeh/daa/dla /d6aedda(Yedu  \n/dNa/dlYAe7a/dNa/dlYAe7a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d,a/dlYAeI/dHa /dDa/dlYAe©/d.a/dlYAeI.b/d,Ha/dNa»  \n“/d8a/dlYAe©/dvta/dlYAeIY /dlYAeI/d8a/d7a/dHa /d6Ha/dlYAeIY.M, /dva /d6aedda(Yedu /d© /dla/d8Ha /daa/dlva/dlYAe7a /d0Ha/dlYAe7a/dlYAeI/dDddHa-/dh/dla/dlYAe7a /d6a/d.a/d8a /d8a/dlYAe©/dla/dlYAeIY /dNa/dlYAeIY/d,a \n/dHa/d©/dva/Daeda”  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dNa/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY /d7/dta/dNa /dta/dlYAe©/dvta/d,a /d8a/dlYAe7a/dva /dva /d6aedda(Yedu  /dNa/dlYAe7Y /d,Ha/dlYAeh/d.a/d.a/dlYAe7Y/dNa /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a \n/d©/d,a/daa/dlYAe7a/daa/dNa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/dta/daa /dNa/dlYAe7a/dNa/dlYAe7a/dla /d6aedda(Yedu  ‘/dHa /d6aedda(Yedu ’ /d,a/dHa/dlYAe7a /dNa/dlYAe©/dNa/dlYAe© /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAeIY, /dNa/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY/d,a /dla/dlYAeh/d0Ha-/dla/dlYAe7a/d0Ha /d8a/dlYAe7a/dva/dMa/dlYAe© \n/dNa/dlYAe7a/dNa/dlYAe7a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u /d,Ha/dlYAeh/d7euPvada/d6a-/d,Ha/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/d6a /dNa/dI /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dta/dDddHa/d.a/dlYAe7Y/dNa, /d8a/d0a/d.a/dlYAe7a» \n“/d©/d,a/daa/dlYAe7a /d,a /dlYAe©  /d,a/dlYAe7a/dvta/dva/Daeda”  \n                                                           \n3 ओम नम: सधम \n \n \n \n19 //d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n/dh/dNa/dlYAe7a, /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAeIY /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dMa/dlYAe7a/dI/d,a /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dlYAeI/dta/dva/dlYAeh/d,a, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY /dDa/dlYAe©/d,Ha/dlYAe7Y/d,a \n/d7/dta/dNa-/d7/dta/dNa /dNa/d0a/dlYAe7Y/daa /dHa/dlYAeh/dI /d6Ha/dI/Daeda /dNa/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY/d,a /dNa/d0a/dlYAe7Y/daa/dMa/dlYAe© /dMa/dlYAe7a/d© /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAeIY /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAeIY, /d0a/dlYAe© \n/dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAeI.N/daa /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAeIY/d,a /daardlYAeiu/dta/dMa/dlYAe© /dDa/dlYAe©/d,Ha/d© /d6a/dlYAe7a/dHa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe©/d.a/dlYAeIY, /d0a/d,Ha/dNa /dlYAeI/d,a /dlYAeI/dta/dva/dlYAe7a/d,a /dNa/d0a/dlYAe7Y/daa \n/d8a/dlYAe©/dvta/dlYAeIY /dlYAeI/d8a/d7a/dHa /dva/d,a/d,a /d8Ha/dlYAe7a/daa /di/dva/daa/d8a/dta/daa /dMa/dlYAe7a/dvaa /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAeh /d7/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d6Ha /dlYAe7Y  /d0a/dlYAe© \n/d0a/dlYAe©/dva/dlYAe© /d.a/dGa /daa/dHa/dva /dh/d,a/daa/dlYAe7a/dla /d6aedda(Yedu  /dh/dva/dlYAe© /dlYAeI.M/dla/dNa/dlYAe©/dHa /daa/dHa/dva /d7a /d0a/dlYAe© /d0a/dlYAe©/dva/dlYAe© /dDa/dlYAeiu/daa /daa/dHa/dva \n/dh/d,a/daa/dlYAe7a/dla /d6aedda(Yedu  /dh/dva/dlYAe© /dDa/dlYAeiu/daa/dlYAeIY /d8a/dlYAeI/dNa/dva/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dva /d6aedda(Yedu /d© /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/dMa/dlYAe© /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAeIY/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dla/dlYAe7a/dla/dlYAei/daa /dlYAeI/dDa/dla \n/d8a/daHa/dlYAe7Y/dva /d7a /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAe7a-/dta/dlYAeh/dva/dlYAe7a/d,a /d.a/dGa/d,a /dua /d7euPvada /dlHa /dHa/dlYAeh/dI/dva /d©/d,a/dvta/dlYAe7a /dla/dlYAeIY/dDdHa/dlYAeIY /d8a/dNa/dlYAe7Y/d© /d0a/dlYAe© \n/dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /dla /d7euPvada /d6a/dlYAe7a/d.a/dNa /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d,a/dlYAeI.N/daa/dva/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dNa/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY /d7/d6aedda(Yedu/dGa/dNa/dlYAe7a/d,a /dta/daa/dDa/dlYAe7a /dva/dlYAeh/dlYAeI/dDddHa /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /d©/dva/dlYAe©-/d©/dva/dlYAe© /d0a/dlYAeh/daa/dla /d6aedda(Yedu  /d8a/d0a/d.a/dlYAeIY \n/d0a/dlYAe© /dNa/dlYAe7a/dNa/dlYAe7a /d7/d,a /dlYAe7Y /d6Ha /d,a/d7vaAdaHa /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /dla/dlYAei/dNa/dlYAe7Y/d.a/dlYAe© /dva/dlYAe7Y/doa/dlYAe7a/daa /d8Ha/dlYAe©/d.a /daa/dHa/dlYAe7Y/dvHa/Daeda /d©/d,a/daa/dlYAe7a/daa/dNa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/dta/daa \n/dla/dHa/dMa/dva /dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAe© /dNa/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY /d8a/d0a/d.a/dlYAeIY» \n“/d8a/dlYAe©/dvta/dlYAeIY/d,a /dta/dlYAeI/dHa/d.a /dla/dNva/dlYAe7a/dNa /d7/dta/dNa/dlYAe7a /d7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /dHa/d©/dva /d7a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dlYAeI/dva/d,a \n/dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /d8a/dlYAei/d0Ha/d.a /d0a/dlYAe7a/d©/dva, /dva /d6aedda(Yedu /d© /d0a/d,Ha/dNa /dla/dNva/dlYAe7a/dNa/dlYAeh/dv.HaMD /dta/dlYAeI.M/dvva/dMa/dlYAe© /dla/dlYAe7a/dva /dMa/dlYAe7a/dla /dta/dlYAeiu/dlYAeI.N/daa /d0a/dlYAe7a/d© \n/dva/d,Ha/dNa /dh /d7/dta/dNa/dlYAe7a /dh/dva/d© /d7a/dlYAeI/d8a /d0a/dlYAe7a/d©/dva /d7a /d0a/d,Ha/dNa /d6Ha/dHa /dMa/dlYAe7a/dla/d,a /d8a/d66a/dlYAe7a \n/dHa/dlYAe©/dva/dI, /dva/d,Ha/dNa /dtHa /dlYAe© /daa /dh /dla/dlYAe7a/dla/dlYAei/daa /d8a/dla/dva/Daeda”  \n/dMa/dlYAe7a/dI/d,a /dlYAeI/d8a/d7a/dHa/dlYAe© /dHa/dlYAeh/dI /d,a/dlYAe7a/d.a /dIY /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a/Daeda  \n/d0a/d,Ha/dNa /dHa/dMa/daa /d0a/dNMa /d8Ha/dlYAe©/d.a /dva/d,Ha/dNa /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAeh/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7a /dMa/dlYAe7a/dI/doa/dlYAeh/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d0a/dlYAe©/dNa/dlYAe7a /dMa/dNa \n/dta/dDddHa/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dMa/dlYAe7a/d© /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAe7a/d,a /dta/daHa/d8a /dDHa/dlYAeI.N/daa/d,a /d8Ha/dlYAe7a/daa /di/dva/daa/d.a /d8a/dlYAei/d0Ha/d.a/dlYAe7Y/dNa /d7a /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  \n/dlYAeI/d8a/dvta/dGa/daa/dHa/dlYAe7a /dva/d,a /dta/daHa/dlYAe7a/d©/d8a /dMa/dNa /dta/dDddHa/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d0a/dNMa /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /d0a/d,Ha/dNa /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a \n/d7a /dMa/dlYAe7a/d© /d©/d,a/dvtHa/dlYAe7a/dMa /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAeIY /dva/d,Ha/dNa /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dMa/dlYAe7a/dI/d,a /dMa/dNa/d,a /d6a/dlYAei/dHa/d6a/dlYAei/dHa/dlYAeIY /dHa/dlYAeI.N/daa/doa/dlYAe7a/d©/d.a \n/dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAeh/d,a /dMa/dNa /dHa/dlYAeI.N/daa/doa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/d,a /dMa/dNa /dlYAeI/d,a/d© /dHa/dlYAeI.N/daa/doa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa /dla/dlYAe© /dva /d6aedda(Yedu  /dh \n/d0a/dlYAe7a/dNa/dlYAe7Y/dvHa, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dta/dDddHa/d.a /d0a/dlYAe© /d0a/dlYAe©/dNa/dlYAe7a /dla /d7euPvada /dGa /d6a/d.a/dlYAe7Y/d8a/d.a/dlYAe7a /d©/d,a/d0a/dNa /d8Ha/dlYAe©/dvta /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda \n/dMa/dlYAe7a/dI/d,a /dMa/dNa /d7Y /dDa/dlYAei/d7a/daa/dlYAe© /d6a/dlYAei/dHa/d6a/dlYAei/dHa/dlYAe7a/dI/dva /d0a/dlYAe© /dMa/dlYAe7a/dva/dlYAeuf)aMY)a/dvua /dNa/dlYAe7Y/dHa/daa/dMa/dlYAe© /dtaa/dlYAe7a/dt.HaMD /dva /d8Ha/dlYAe©/d.a/Daeda \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dDa/dlYAei/dlYAeI/dNa/doa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /d8a/dDddHa /d8Ha/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa/doa/dlYAeh /d7a /d0Ha/dMa/dvta/dGa/daa/dlYAeh /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d7/dta/dNa \n/dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY /dva /d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa /dHa/dlYAe7a/dvHa/d,a /d6Ha/dlYAeIY.M, /dva /d6aedda(Yedu /d© /d,a /dlYAe© /dva/d8a/dlYAeh /d8Ha/dlYAe7a/daa/dlYAeIY /d7/dlYAeI.M/d6Ha /dva /d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa/dlYAe7a-/d.a/dlYAe© \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /20  \n/dHa/d..HaMD /d.a/dlYAei/d,a /dlYAe©  /d7/dlYAeI.M/d6Ha /dlYAeI/d,a/dNa/dlYAe©/Daeda /daa/d7euPvada/dGa-/daa/d7euPvada/dGa/d,a /dHa/dua/dlYAe7a-/dlYAeI/d8a/dHa/dlYAe7a/dlYAeI/dDddHa /dDa/dlYAei/dlYAeI/dNa/doa/dlYAe6aeddah/d7euPvada/dMa/dlYAe© /d8a/dHa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y  /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a \n/d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u-/dNa/dlYAe©-/d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u /dva /d6aedda(Yedu  /d.a/dlYAeh/d,a/dlYAeh /dvtHa/dlYAe7a/daHa/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dva/dHa/dlYAeIY /d8a/dlYAeIY/d6a /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAeh/d,a /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY /d6Ha /dlYAe7Y /dNHa/dlYAe©/Daeda \n/d7/dta/dNa /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY /d7/dta/dNa /dMa/dNa/dlYAeh/dNa/dlYAei/d,a /dlYAeiu /d.a /d8a/dNa/d8a/dlYAe7Y/dva /d6a/dlYAeI.M/d.a /daa/dHa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda  \n/d0a/dI /dlYAeI/dDa/dNa /d8a/dlYAeI/dHa/dNa/d,a /dlYAeI/d8a/d7a/dHa /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /dHa/dMa/daa/dlYAe7a /dMa/dlYAe7a/dI/d,a, /dva/dI /dlYAeI/dDa/dNa \n/dva/d,a /dh /d7/dta/dNa /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /dlYAeI/dHa/dla/dlYAe7a/d8a-/dlYAeI/d,a/dva/dlYAe7a/d8a /dNa/dlYAeIY/d,a /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a/Daeda \n/d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a /d0a/dlYAe© /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d©/d,a /dlYAeI/dDa/dla /d7/dta/dNa /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAe7a /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d7a /dDa/dlYAeh/dla/daa /dlYAeI/dDa/dla \n/d8a/dlYAeI/dHa/dNa/d,a /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAe7a, /d0a/dlYAe© /d7/dta/dNa /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAe7a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /duaa/dva /daa/d,lPa/d,a /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dla/dlYAe©/dua/dlYAe7a /d,a/daa/dlYAe7Y/dva /d7/dlYAeI.M/d6Ha /dva /d6aedda(Yedu  \n/dDa/dlYAeh/dla/daa /dlYAeI/dDa/dla /d8Ha/dlYAe7a/dGa/dlYAeIY/dNa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7/dlYAeI/d8a/dla/dua/dlYAe7a/dla/dlYAeiu /d8a/dlYAei/d0Ha/dlYAe7Y/d©/Daeda /d8Ha/dlYAe7a/dlYAeI/dGa/dNa/dlYAe© /dlYAeI/d,a/d© /d8a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAeh/d,a /dla /d7euPvada /dGa \n/dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dva /d6aedda(Yedu /d© /d8Ha/dlYAe7a/dGa/dlYAeIY/dNa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d,a /dlYAei /d.a/dta/dlYAeiu/d0a /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dlYAeI.M/dla/daa /dNa/dI /d6a/daHa/d8a/dlYAe7Y/d©, /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh \n/d8a/dlYAe7a/dva /dNa/dlYAeI/dHa/doa/dlYAe©/d6aedda(Yedu /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/d8Ha/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa-/d7/dta/dNa /dvtHa/dlYAe7u/daa /d6Ha /dlYAe7Y, /dvtHa/dlYAe7u/daa/dla /d6aedda(Yedu  /d6a/d.a/d.a/dlYAe7a \n/dta/d6Ha/dlYAe7a/dlYAeI/dva/doa/dlYAe© /dNa/dlYAe© /dvtHa/dlYAe7u/daa /d8Ha/dlYAe©/dvta/dlYAe7Y /d6Ha/dI/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/d,a /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dIY/dHa/dlYAeh /dtaa/dlHNa /d8a/dlYAe©/daa-/d8a/dlYAe©/daa /di/dvtHa/dlYAe7Y/dva \n/daa/dHa/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d©/d,a /dlYAe©  /d8a/dlYAe7a/dta-/dMa/dlYAe7a/dI/d,a /dla/dNva/dlYAe7a/dNa /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAe7a-/d8a/dlYAe©/dvta/dlYAeIY /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu /d6Ha/dlYAeIY.M, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu/d,a \n/d8a/dlYAe©/dua/dHa/dlYAe7a/daa/dMa/dlYAe© /d©/dva/dlYAe© /d7/dNva/daa /dlYAeI/d,a/d© /d7a/dlYAeI/d8a /dGa/dlYAe©/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha?  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /d©/d,a /dHa/daa/d,a /d0a/dlYAeh/dva/d,a /dlYAeI/dGa/daa/dHa/dlva /dva/dlYAeI/dHa/doa/dlYAeh /d6Ha/d.a/dlYAe7a /d7a \n/d7/d,Ha/dNa/dlYAeh /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dva/dlYAeI/dHa/doa/dlYAe7a /d7a /d7/d,Ha/dNa/dMa/dlYAe© /dDa/dlYAeiu/daa/dlYAeIY /dva /d6aedda(Yedu  /d8a/dlYAeI/dNa/doa/dlYAe©/d6aedda(Yedu /dGa/dlYAe©/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /d©/d,a \n/dHa/daa/d,a /dlYAeI/dGa/daa/dHa/dlva/d,a /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /d8Ha/dlYAe©/d.a /d7a/dvtHa /d8a/dlYAeIY/dGHa/dlYAe7a /d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY /d,a/daa/dlYAe7Y/d8a/d.a/dlYAe7a /dlYAeI/d,a/dla/dlYAe7a/dNa/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a \n/dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa /d,Ha/dlYAeI/dva/d7u/dNa/dlYAeIY /dDa/dla /d8a/dlYAeIY/dGHa/dlYAe7a /d0a/dMa/dlYAeIY/dNa /d6Ha /dlYAe7Y /dNa /d0a/dI/dMa/dlYAe© /dDa/dla /d,a/dvtvtHa/dlYAe7a /dGa/dlYAe7a/d6Ha/dlYAeIY.M-\n/d,a/d.a/dMa /d7a /dta/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/d6a /d,a/dvtvtHa/dlYAe7a/d,a /d7/daa-/d7/dGa/dua/dlYAe7a/dla /d.a/dGa/dlYAe7a /dGHa/daa/dlYAe7a/dDddHa/dlYAeIY, /dla/d8a/dlYAe7a /d8a/dlYAeIY/dGHa/dlYAe7a /d,Ha/dlYAe©/dva \n/d6a/dlYAe7a/daardlYAeiu /d0a/dNa /d7a /dta/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/d6a/dMa /dHa/daa/d8a/dlYAe7a/dHa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d8a/dvta/dlYAe7a/dI /dDa/dlYAe©/dNa/dlYAe© /d6Ha/dlYAeI.M/dvHa/dNa /d7a /d7a/dvtHa /d8a/dlYAeIY/dGHa/dlYAe7a /d7/dta/dNa/dlYAe© \n/d,a/daa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /d0a/dI /dlYAeI/dDa/dNa /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY /d,a/daa/d8a /dlHa/dlYAei/daardlYAeiu /d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa /dva/dI /dlYAeI/dDa/dNa/dMa/dlYAe© /d,a/dlYAe7u/d.a/dlYAe©/d0a \n/d6Ha/dlYAeh/dlYAeI/dDddHa /d,a/d7vaAdaHa /d7a/d©/d.a/dlYAe© /d6Ha/d.a/dlYAe7a/Daeda /d,a/dlYAe7u/d.a/dlYAe©/d0a/dlYAe© /d0a/dlYAeIY/dua/dNa/dMa/dlYAe© /dNa/dlYAeh/d,a/daa/dlYAeIY/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7/dDHa/d.a/dlYAe7a /d8a/dlYAei/d0Ha/d© \n/d.a/dGa/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a/Daeda /d7/dDHa/d.a/dlYAe7a /dlYAeI/d,a /dNa/dlYAeIY/d,a, /dtaa/dlHNa /dla/dlYAe© /dNa/dI /dtaa/dlHNa /d©/dva/d8a/dlYAe© /d0a/dlYAe© /dlYAeI/d,a/dla/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY \n/dla /d7euPvada /dl.HaMD /d,a/dlYAe7a/daa/d,a /dGa/dlYAeIY/dva /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dva/dlYAe©/dNa/dlYAe7a /dla /d7euPvada /d,aa/dMa/dNea /d,a/dlYAeI.N/daa /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /dDa/dlYAeh/dla/daa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7/d,Ha/dNa/dlYAeh /dva/d,a \n/d8a/dlYAe7a/dla /dNa/dI /dHardlYAei/d7 /dDa/dlYAe©/d.a/d,a /dlYAe7Y /dNa/Daeda /dh /dla /d7euPvada /dl.HaMD /d,a/dlYAe7a/daa /dGa/dlYAeIY/dva /d6Ha/dlYAeIY.M, /di/dvva/dMa /d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY/Daeda /d,Ha/dlYAe©/dva /di/dvva/dMa \n/dHardlYAei/d7/d© /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /dh/d,a/daa /d0a/dlYAe© /di/dta/d0a/dlYAeh /dHa/d©/dva /dh /di/dvva/dMa /dHa/d©/dva, /di/dvva/dMa /d7/dNa/dlYAe©-/dtHa/d.a \n/d7a /dva/dlYAeIY/dMa/dNa/dlYAe©-/dva/daa/d,a/dlYAe7a/daa/dlYAeIY /dNa/dlYAe© /di/dvva/dMa /dlHa/daa/dlYAeIY/daa/dlYAeh /dlYAeI/dNa/daa/dMa/dlYAe7u/dva/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dva/dlYAe©/dva/d8a/dlYAe© /dlYAeI/d,a/d©,   \n \n \n21 //d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n/d,Ha/dlYAe©/dva/d8a/d.a/dlYAe7a /d0a/dlYAe© /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa /d7/dlYAeI.M/d6Ha /dh/dI /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /dva /d6aedda(Yedu  /dua/d©/dHa /dla/dMta/dlYAe7Y/dva /dNa/dlYAe© /dh/dI \n/dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /d0a/dlYAeIY/dua/dNa-/dta/dlYAeh/dlPa/d,a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /d7a/dlYAeI/d,a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /dlHa/dHa/daa-/d8a/d0a/dlYAe7a/daa/d,a /daa/d7euPvada/dGa-\n/dvta/dlYAeIY/dta..!  \n/d7a/dI/d,a /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe©/dlHa/dMa/dlYAe© /d,a /dlYAeuf)aMY)a /dlYAeI/dlPa /d8a/dHardlYAei/d7a/doa/dlYAe7a/dMa/dlYAeIY /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY/d,a /dla /d7euPvada /dGa \n/dta/dlHa/dlYAei/dta/dlYAe7a/d.a/dNa /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dMa/dlYAe7a/d6Ha /dta/dlYAe7a/d.a/dNa /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dMa/dlYAe7a/d6Ha /dta/dlYAe7a/d.a/dlYAe7Y/d,a /d7a/dDHa/dlYAe7a/dla /d6aedda(Yedu  /d8a/dlYAe©/dla/dlYAeIY \n/d0a/dMa/dlYAeIY/dNa/dlYAeh /d7Y/d6Ha /dlYAe©, /d0a/dlYAe© /d6a/dlYAe7u/daa-/d6a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/d6a/daa/dla /d6aedda(Yedu  /d.a/d7vaAdaHa /d,a/d7vaAdaHa /dta/dlYAeh/d,Ha/dlYAe7Y/daa-/d8a/dlYAeIY/daa/dI /d7a /dMa/daa/d.a /dDHa/dlYAe7a/daa-/dDHa/dlYAeiu/daa \n/dla/d8Ha/dMa/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAe© /dNa/dI, /d0a/dI /dlYAeI/dDa/dNa /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /d,a/dlYAe7u/d.a/dlYAe©/d0a /d6Ha/dlYAeh/dlYAeI/dDddHa /d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY /d,a/daa/d© \n/d.a/dGa/d.a/dlYAe7a /dva/dI /dlYAeI/dDa/dNa/dMa/dlYAe© /dNa/dlYAe© /d7/dta/dNa/dlYAe7a /d8a/dlYAeh/dlYAeI.N/daa/d7euPvada/dGa /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa /d7a /dNa/dlYAe© /dta/dlYAeh/d,Ha/dlYAe7Y/daa, /dMa/dlYAe7a/dvaa /dta/dlYAei/dlH.HaMD /dva/dlYAe7Y/dNa/dlYAeIY \n/dI/dNa/dlYAe7a/daa /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY/d,a /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /dta/dlYAei/dlH.HaMD /dva/dlYAe7Y/dNa/dlYAeIY /d8a/dlYAe©/dua/dHa/dlYAe7a/daa /daa/dHa/d8a/dlYAe© /d,a/daa/dlYAe7Y/dNa/Daeda  \n/dta/dlYAei/dlH.HaMD /dva/dlYAe7Y/dNa/dlYAeIY /d8a/dlYAe©/dua/dHa/dlYAe7a/daa/d,a /d7/dvHa/daeyH /d7/dta/dNa-/d7/dta/dNa /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/dlYAe© /d.a/dlYAeh/d,a /d8a/dlYAei/d0Ha/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda \n/d7/dDHa/d.a/dlYAeh/d,a /dta/daa/dM.HaMD /dta/daa/dlYAe7a /daa/dHa/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d7a /dNa/dlYAeIY/d,a/dlYAeh/d,a /dta/daa/dM.HaMD /dta/daa/dlYAe7a /daa/dHa/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dh \n/daa/dHa/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d0a/dlYAe© /d0a/dlYAe©/dHa/dlYAe©/dNa /dla/dMa/dlYAe7a/d0a /d7/dta/dNa /dla/dMa/dlYAe7a/dlYAeI.M/d0a/d,a /dDdHa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/d6a/dlYAe7a /d8a/dNa/dlYAe7a /d8a/dlYAe7a/dla /d,a/daa/dlYAe7Y /d6Ha/d.a \n/dh/dI /d7/dNa/dlYAei/d,a /dlYAeiu /d.a/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /d,a/dlYAe7u/d.a/dlYAe©/d0a/dlYAe©/d,a /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY/d,a /d8a/dlYAeIY/d6a /d0a/dlYAeI/dHa/doa/dlYAe7a /dMa/dNa/dMa/dlYAe© \n/daa/dlYAeh/dta/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d,a /dlYAeuf)aMY)a /dlYAeI/dlPa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d0a/dlYAeIY/dlYAeI/dua/d,a/dlYAe7a /d8a/dNa/dlYAe7a/d©/d8a, /dva/dlYAeI/dHa/doa/dlYAe©/dla /d6aedda(Yedu  /d7/dDHoa/doa/dNa/d,a /dlYAeI/dDa/dlHa/dlYAe7a/dMa/dlYAe© /dMa/dlYAeh/dDddHa \n/d©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dMa/dlYAeh/dDddHa /dIY /d©/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY-/dta/dvHa/dlYAe7a/daa/dlYAeIY /dla/dM8a/dlYAeI.b/dN.HaMD /dDHa/dva /d7/dDHoa/doa/dNa /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d,a/daa/d© \n/d.a/dGa/d.a/dlYAe7a/Daeda /d©/dva/dlYAe© /d7/dDHoa/doa/dNa /d0a/daardlYAeiu/daa /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /dMa/dNa /dMa/dlYAe7a/dlYAeI/dNa /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa- \n‘/d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY/dla /d6aedda(Yedu  /d0a/dlYAeIY/dua/dNa/d,a /d8Ha/daa/dNea-/dta/dlYAeh/dlPa/dNea /d8Ha/d7vaAdaHa /dla/d,a /dlYAe7Y /d©/Daeda’ /dva/dlYAe©/d,a/daa /dDa/dlYAeh/dla/daa /d,a/dlYAe7a/daa/dNea /dIY/dHa/dlYAeh \n/dMa/dNa/dMa/dlYAe© /daa/dHa/d8a/dlYAe© /d,a/daa/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d0a/d,Ha/dNa /dlYAeI/dta/dva/dlYAe7a/d0a/dlYAeIY /dHa/dMa/daa/dlYAe7a /d,a/dlYAe7u/d.a/dlYAe©/d0a /dva/d,a /dh/dHa/dlYAeIY /d,Ha/dlYAe©/dva /d7a \n/d,Ha/dlYAe©/dva/d,a /di/dta/d0a/dlYAe©/dla /d6aedda(Yedu  /dta/daHa/dlYAe7u/d.a/dlYAe7Y/dNa, /dva/d,Ha/dNa /d7/dta/dNa /d0a/dlYAe© /dlYAeI.M/dDHa/doa/dlYAe7a-/dta/dlYAei/dva/dlYAe7a /dHa/d©/dva /dva/dlYAe©/d,a/daa/dlYAe7a /dlYAeI/d,a/d© \n/dNa/dlYAe© /dta/daHa/dlYAe7a /dla/d,a /dlYAe7Y  /d6Ha/dlYAeIY.M/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /d0a/dlYAeIY/dua/dNa-/dlYAeI/dua/d0Nya/dlYAe7a/dNa/d,a /dlYAeI/dDa/dlHa/dlYAe7a/dMa/dlYAe© /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/d,a \n/d7/dDHoa/doa/dNa /d0Ha/dlYAei.aMt/dlYAeI/d,a /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa /dlYAeI/dua/d,a/dlYAe7a/dla/d,a 4 /dlYAeI/dDa/dlHa/dlYAe7a/d,a /d8a/dlYAeh/dDHa /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh \n/d7a/d8a/d© /d.a/dGa/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d7a/dvtHa /d8a/dlYAeIY/dGHa/dlYAe7a /d©/d,a /dHa/daa/d,a /d0a/dlYAeh/dva /dh/dI /dlYAeI/d,a/dla/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY/d,a \n/dta/dlYAeI.N/daa/d6a/dlYAe7a/doa/d,a /d6Ha/dlYAeIY.M, /d0a/dI /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY/dMa/dlYAe© /dlYAeI/d,a/dla/dlYAe7a/dNa /dla/dlYAeh/d.a/dHa/dNNa/dlYAeIY /dtaa/d,a /dlYAeuf)aMY)a /dlYAeI/dva/dta/daa /dlYAeI/dNa/d8Ha/daeyH/daa /d6Ha/d.a/dlYAe7a, \n/d8a/daa/d,Ha/dlYAe7a /d8Ha/dlYAe©/d.a, /d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe©/d.a, /dNa/dI /d8Ha/dlYAe©/d.a /dNa/dI /d8Ha/dlYAe©/d.a/Daeda /d8a/dlYAe7a/dlYAeI/daHa /d7a/d©/d.a /dDa/dHa/dlYAe7a /dGa/dlYAe©/d.a, \n                                                           \n4 उनतैक \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /22  \n/daa/dlYAe7u/dDa/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe©/d.a /d0a/dlYAeI.N/daa /dGa/dlYAe©/d.a! /doa/d©/dHa /dva /d6aedda(Yedu  /d6Ha/d.a /dlYAeI/d,a/dla/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY/d,a /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/Daeda  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dDHa/dlYAe7a/daa-/dDHa/dlYAeiu/daa/d,a /dI/d.a/dlYAe7a/d,a/dlYAe7a /daa/dHa/dNa/dlYAe© /dGa/dlYAe7a/dMa/d,a-/dGa/dlYAe7a/dMa /di/dta/dvta/dlYAe7a/dNa /d7a /d8a/dla/dlYAe7a/dNa \n/dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /dla/d8Ha /dlYAeI/dDa/dNa/dla /d6aedda(Yedu  /dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAe© /d7a/dlYAeI/d8a /daa/dHa/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dDHa/dlYAe7a/daa/dMa/dlYAe© /d,a/dlYAeI/dvta /dGa/dlYAe©/dNa/dlYAe© /dGa/dlYAe7a/dMa/d,a \n/di/dta/dvta/dlYAe7a/dNa /d8Ha/dlYAe©/d.a, /d7/d,Ha/dNa/dlYAeh /dHa/dlYAeh/dI/d©, /d7a /d0a/dlYAe©/dva/d© /d0a/dlYAe7a /d,a/d7vaAdaHa /d8a/dla/d.a/dlYAe7u/d7euPvada /dh /d8a/dla/dlYAe7a/dNa /d8Ha/dlYAe©/d.a \n/dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAeh/d0Ha/dlYAe© /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u /d8a/dlYAeI.M/dla /d0a/dlYAe7a/d©/d8a /d7a /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u /d,Ha/dlYAe©/dva-/dta/dvHa/dlYAe7a/daa/d,a /dla /d7euPvada /dGa /d8a/dla/d.a /d6Ha/dlYAeIY.M, /d0a/dlYAe© \n/d0a/dlYAeIY/dlYAeI/dua/d,a/dlYAe7a/d,a /dla/dlYAe7a/dDHa/dNa /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d6Ha/dlYAeIY.M, /dva/dlYAe7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /d0a /d6aedda(Yedu  /d0a/dlYAeIY/dlYAeI/dua/d,a/dlYAe7a-/dla/dlYAe7a/dDHa/dNa /dla/dMa/dlYAe7a/dt.HaMD /dva /d8Ha/d7vaAdaHa \n/d0a/dlYAe7a/d©/dva, /dva/d,Ha/dNa /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe7a /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY /dvtHa/dlYAe7a/daHa /daa/dHa/dva? /dIY /d7a/dI/doa/dlYAe© /dNa/dI /dla/d8Ha /dlYAeI/dDa/dNa/dla /d6aedda(Yedu  /dtaa/dlHNa \n/d8a/dNa/d.a/dlYAe© /d7a/dlYAeI/d8a /daa/dHa/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dla/dMa/dlYAe©/dNa/dlYAei/d,a /dlYAeiu /d.a /dla/dlYAeh/d6a /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/d,a /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d0a/dlYAeI/dGa/doa/dlYAe© /dGa/dlYAe©/d.a /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa \n/d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /d0a/dlYAeI/dHa/doa/dlYAe©/dla /d6aedda(Yedu  /d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY /d,a/daa/d© /d.a/dGa/d.a/dlYAe7a /dva/dlYAeI/dHa/doa/dlYAe©/dla /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/d,a/d6Ha-/dNa/dlYAe©-/dlYAeI/d,a/d6Ha /dNa/d8a /d,a/dlYAe7a/d0a \n/dla/dva/dlYAe7Y/dva /dvtHa/dlYAe7a/daHa /d,a/dlYAeI.N/daa/dva/dlYAe© /d7a/dlYAeI/d8a /daa/dHa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /dua/d©/dHa /dta/dlYAei/dlH.HaMD /dva/dlYAe7Y/dNa/dlYAeIY /dDa/dla /d8a/dlYAeIY/dGHa/dlYAe7a/d,a \n/d,Ha/dlYAe©/dva/dMa/dlYAe© /d©/dva/dlYAe© /d7/dNa/dlYAeh /di/dta/d0a/dlYAe7a /d.a/dI /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa, /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /d0a/dlYAe7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /d,Ha/dlYAe©/dva/d,a /di/dta/d0a/dlYAe7a/d,a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh \n/dvtHa/dlYAe©/d,a/dlYAe7a/dNa /dNa/dlYAe7Y /d6Ha/d.a /dva/dlYAe7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /d,Ha/d6a/daeyH/d,a /dvtHa/dlYAe©/d,a/dlYAe7a/dNa /d8Ha/d7vaAdaHa /d0a/dlYAe7a/dI /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /d8a/dlYAeIY/dla-\n/dta/d6.HaMD /d6a/dlYAeIY/dla /dGa/dlYAeh/daa/dlYAe©/d,a /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa /d6a/dlYAeI.M/d.a /d0a/dlYAe7a/dI/dva /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dva/dlYAe7Y/dla /d7euPvada /dGa /dDa/dlYAeiu /dta/dlYAeIY/daHa/dlYAeIY/d,a /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/dMa/dlYAe© \n/d7/d,Ha/dNa/dlYAeh /dh/dHa/dNa /dla/dlYAe7a/dMa /d7euPvada /d0a/dla /d6Ha /dlYAe7Y/dNHa/dlYAe© /d0a/dlYAe© /dla/d8Ha /dla/d8Ha/dla /d6aedda(Yedu  /d0a/dlYAe©/dva/dlYAe© /dla/dvta/d.a/dlYAeh /d6Ha /dlYAe7Y /dNa /dh/dva/dlYAe© \n/dHa/dvta/d.a/dlYAeh /d6Ha /dlYAe7Y /dNa/Daeda  \n/d7a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /dva/dlYAeIY/dla /d8a/d,Ha/daeyH /dta/dlYAeiu/d8a/daeyH, /d,a/dlYAe7u/d.a/dlYAe©/d0a /d6Ha/dlYAeh/dDddHa/d.a/dlYAe7a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /dta/dlYAei/dlH.HaMD /dva/dlYAe7Y/dNa/dlYAeIY \n/dla/dMta/dlYAe7Y/dva/dta/daa /d,a/dlYAe7a/dlYAeI/d8a/d0a /d8Ha/d7vaAdaHa /dDa/dlYAei/dlYAeI/dNa/doa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/d,a /d8a/dlYAeIY/d6a /d7/dta/dNa /dlYAeI/dHa/dl.HaMD /dla/dlYAe7a /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY /dlHa/dlYAei/daardlYAeiu \n/d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dMa/dlYAe7a/dva/dlYAe7a-/dlYAeI/dta/dva/dlYAe7a/d,a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /d8Ha/dlYAe7a/d©-/d8a/dlYAeI/dHa/dlYAeI/dNa/d,a /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /d,Ha/dlYAe7a/daHa/dlYAeIY \n/d7/d8a/dlYAe7Y/d©/Daeda /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAeiu-/dva/dlYAeIY/dNa /dva/daa/dHa/d,a /dMa/dNa/dlYAei/d,Ha/d,a /d8a/dlYAeIY/d6a /dla/dM8a/dNDHa/d,a /dla/dM8a/dNDHa /d7/d8a/dlYAe7Y/d©/Daeda \n/dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /d8Ha/dlYAe7a/d©-/d8Ha/dlYAe7a/d©/d,a /d7a /d8Ha/dlYAe7a/d©-/d8a/dlYAeI/dHa/dlYAeI/dNa/d,a /d7a /d8a/dlYAeI/dHa/dNa-/d8a/dlYAeI/dHa/dlYAeI/dNa/d,a /d8a/dlYAeIY/d6a.../Daeda  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /d7/d,Ha/dNa /dDHa/dlYAeI.N/daa /doa/d©/dHa /dHa/dlYAeh/dI/dva /d7a/dlYAeI/d8a /daa/dHa/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d0a/dlYAe© /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u-/d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u \n/d8Ha/dlYAe7a/d©-/d8Ha/dlYAe7a/d©/d,a /d8a/dlYAeIY/d6a /daa/dlYAe7a/dMa-/d.a/d,lP.HaMD /dMa/dNea /dla/dNa /dla/dM8a/dNDHa /d7/dlYAeI.M/d6Ha /dva /d6aedda(Yedu  /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u /d,a/dlYAe7u/daa/dua-\n/dta/dlYAe7a/dNeDda/dua /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/Daeda /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /d©/d,a /dlYAe©  /dla/dMa/dlYAe7a/d0a/dMa/dlYAe© /daa/dlYAe7a/dMa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d8a/dNa/dGa/dMa/dNa/d,a /d8a/dlYAeIY/d6a /d,a/dlYAeh/d.a-\n \n \n \n23 //d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n/d8Ha/dlYAeIY/d.a/d,a /dla /d7euPvada /dGa /duf)aMY)a/dlYAeuf)aMY)a/dlYAeI/dlPa-/dMa/dlYAei/dNa/dlYAeIY/d,a /dla/dM8a/dNDHa /d8a/dNa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dNa /dva /d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAeh/dla/daa /dlYAeI/dDa/dla /dMa/dHa/dlYAe7a/d8Ha/dlYAe7a/daa/dva/dlYAeh \n/dMa/dlYAeI.M/d6a/dva/dlYAe© /daa/dHa/dlYAe7Y/d©/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAe© /dNa/dI /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dla/dlYAe7u/d7euPvada/dla/dlYAe© /daa/dlYAe7a/d,lPa/dla/d,a /d.a /d7euPvada /d,a/dlYAe7a/dMa/dlYAe© /d©/d,a/dvta/dlYAe7a \n/dlYAeI/dua/d8Ha/dlYAeIY/dlPa/dNea/dlYAe©/dvta/dlYAe7a /dlHa/dlYAe©/dlPa /d6Ha/d.a/dlYAe7a, /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d7/dta/dNa /dGa/dlYAe7a/dMa/dlYAeh-/dla/dMa/dlYAe7a/d0a/dMa/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /d0a/d,Ha/dNa \n/dGa/dlYAe7a/dMa-/dla/dMa/dlYAe7a/d0a/d,a /d.a/dlYAeIY/d.a/dlYAe7a /dDa/dlYAe©/d,Ha/d8a /dva/d,Ha/dNa /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dta/dDddHa/dva /d0a/dlYAe© /d.a /d7euPvada /d,a/dlYAe7a/dMa/dlYAe© /d,a/dMa-/dla /d6aedda(Yedu -/d,a/dMa \n/dlYAeI/dua/d8Ha/dlYAeIY/dlPa/dNea/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa /dta/dvNa/dlYAeIY /d7a /dlYAeI.M/dDHa/doa/dlYAe7a-/dta/dlYAei/dva/dlYAe7a /dva /d6aedda(Yedu  /dla /d7euPvada /dGa /dDa/dI/dMa/dlYAe© /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d7/dta/dNa \n/dla/dMa/dlYAe7a/d0a /dva/dHardlYAeiu/dla /d6aedda(Yedu  /diu/dta/daa/d,a/dlYAe7a /d.a /d7euPvada /d,a/dlYAe7a /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d0a/dlYAe7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /d7/dta/dNa /dDHa/daa/dlYAeh/dua/dlYAe7a/d.a/dlYAeIY /d7a /dlYAeI.M/dDHa/doa/dlYAeh-\n/dta/dlYAei/dva/dlYAeh /d,a/dNe.HaMD /dvtHa /dMa/dlYAeh/d,a /dlYAe7Y /d.a/dlYAe© /dva/dlYAe7Y/doa/dlYAe7a/daa /daa/dHa/dlYAe7Y/d©/Daeda /d8Ha/dlYAe7a/d©-/d8a/dlYAeI/dHa/dlYAeI/dNa/d,a /d8a/dlYAeIY/d6a /d8a/dlYAe7a/dta/d,a /dla/dMta/dlYAe7Y/dva/dMa/dlYAe© \n/dHa/d,a-/dlYAeI/dHa/dl.HaMD /dla/dlYAe7a/d,a /d0a/dlYAe© /dtaa/dlHNa /d7/dlYAeI.M/d6Ha /dh /d8a/dlYAe©/dua/dHa/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa/d,a /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY/dla /d6aedda(Yedu  /dla/dvta/d.a /dla/dua/dlYAe7a/d.a \n/d7/dlYAeI.M/d6Ha, /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u /d8Ha/dlYAe7a/d©-/d8a/dlYAeI/dHa/dlYAeI/dNa/d,a /dh/dHa/dNa /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d0a/dlYAe7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /d8Ha/dlYAe7a/dlYAeI/dGa/dNa/dlYAe© \n/dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /dMa/dlYAei/d,Hoa /d,a/dva/dlYAe7a/daeyH-/dDHa/dva/dlYAe7a/daeyH /d8a/dNa/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dva /d6aedda(Yedu  /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe7u /d8Ha/dlYAe7a/d©-/d8a/dlYAeI/dHa/dlYAeI/dNa/d,a /d8a/dlYAeIY/d6a \n/di/d66a /d,a/dlYAeh/dlYAeI/dvta/d,a /d7/dlYAeI/d8a/dla/dua/dlYAe7a/dla /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d8a/dNa/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dva /d6aedda(Yedu /d© /dIY/dHa/dlYAeh /dNa/dI /d,a/dHa/d.a /d0a/dlYAe7a \n/dla/d,a /dlYAe7Y /d© /d0a/dlYAe© /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAe7a /d7a /d8Ha/dlYAe7a/dGa/dlYAeIY/dNa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d©/d,a /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha/dlYAeI/dNa/dHa/dlYAe7a/daa /d.a/dlYAeh/d,a /dNa/dI /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /d©/d,a \n/dua/dlYAeuf)aMY)a/dlYAeI.M/dvva 5 /dla/d8Ha/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dh/dHa/dlYAeIY /dua/dlYAeuf)aMY)a/dlYAeI.M/dvva/dMa/dlYAe© /d7a/dua/dlYAeuf)aMY)a/dlYAeI.M/dvva /d8Ha/dlYAe©/dNa/dlYAe© /dua/dlYAeuf)aMY)a/dlYAeI.M/dvva/d,a /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu /daardlYAeiu/dta \n/dta/dlYAeh/dNa/dGa/dlYAe7Y/d©/Daeda /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /dNa/dlYAeIY/d,a-/d8a/dlYAe©/d0a/dlYAe7a/dI/d,a /dh/dI /dua/dlYAeuf)aMY)a/dlYAeI.M/dvva/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d0a/dlYAe© /d0a/dlYAe©/dHa/dlYAe©/dNa /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /d6a/d.a/dlYAeI/dNa/dHa/dlYAe7a/daa /dla/dlYAe© \n/dva/dlYAe©/dva/dlYAe© /dh/dI/dla /d6aedda(Yedu  /d7a/dla/d,.HaMD /dva /d8Ha/d7vaAdaHa /d0a/dlYAe7a/dI /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa, /d0a/dlYAe© /d8Ha /d6aedda(Yedu /dlYAeI.M/dla/doa/dlYAe©/d8a/dlYAeh /d,a/daa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa /d7a /di/d8a/dDddHa/d8a/dlYAeh \n/d,a/daa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /dta/d6a/dlYAe7a/dla-/dta/d6a/dta/dNa /d8a/d,Ha/daeyH/d,a /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a, /dh/dNa/dlYAe7a /dNa/dlYAe7a/dNa/dlYAe7a-/dNa/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY /dMa/dlYAeI.N/daa /dGa/dlYAe©/d.a \n/d6Ha /dlYAe7Y /dvHa, /d7/dta/dNa /dva/dlYAeIY/dla /d8a/d,Ha/daeyH/d,a /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY/dMa/dlYAe© /di/dta/dlYAe7Y/dva /d,a/daa/dlYAe7Y/dva /d©/dva/dlYAe© /diu/dta/daa /d7a/dlYAeI/d8a /dGa/dlYAe©/d.a \n/d6Ha /dlYAe7Y /dvHa /d0a/dlYAe© /dla/dMa/dlYAe7a/d0a/d,a /d8a/dlYAeIY/d6a /d7/dta/dNa/dlYAeh /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/d,a /dMa/dHa/dva /daa/d,Ha/dNa/dlYAe© /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /dta/dlYAei/daa/dlYAe7a/dNa /dta/daa/dM.HaMD /dta/daa/dlYAe7a/dNa/dlYAei/dla/dlYAe7a/daa /d0a/dlYAe© /d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY/d,a /dva/daa/dlYAeIY/d,a/dlYAe7a /d6Ha/d.a, /dta/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe© \n/dla/d©/dHa /d7/dta/dNa/dlYAe7u/d.a/dlYAe7Y/dNa, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dMa/dlYAe©/dNa/dlYAei/dla/dlYAe7a/daa /d7/dta/dNa /dta/daa/dM.HaMD /dta/daa/dlYAe7a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAe©/d,Ha-/dDa/dlYAe©/d,Ha /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa \n/d,a/daa/dlYAe7Y/dva /dlYAeI/d,aa/doa/dlYAe7a-/daardlYAeiu/dta /dDa/dlYAe7Y/dva /d7a/dlYAeI/d8a /daa/dHa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa, /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY/d,a /dlYAeI/d,aa/doa/dlYAe7a/dta/daa \n/d©/dva/dlYAe© /dlYAeI/d8a/dla/dua/dlYAe7a/dla /d8a/dlYAeI/dNa /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dNa /d0a/dlYAe© /dlYAeI/d8a/dla/dua/dlYAe7a/dla/dlYAeiu /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY /d0a/dlYAeIY/d8a /daa/dHa/d.a/dlYAe7a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda \n/dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dva/dlYAe7Y/doa/dlYAeh /dh /d7/dta/dNa/dlYAe7a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dGa/dlYAe7a/dMa/dla /d6aedda(Yedu  /dHa/dvta/d.a /d,a/dHa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /d8a/dlYAei/d0Ha/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /dGa/dlYAe7a/dMa /dva /d6aedda(Yedu  /dh/dHa/dNa \n/dGa/dlYAe7a/dMa /d6Ha/dlYAeIY.M, /d0a/dlYAe© /d0a /d6aedda(Yedu  /d7/dHa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /d7/dta/dNa /d,Ha/dlYAe©/dva/dMa/dlYAe© /dGa/dlYAe7a/d6Ha/dlYAeIY.M-/d,a/d.a/dMa /daa/dlYAeh/dta/dlYAe7Y /d6Ha/dlYAeIY.M /dva /d6aedda(Yedu  /d7a/dlYAeI/dDddHa/d,a \n                                                           \n5 मनुखक वृ \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /24  \n/d,a/dlYAe7a/dva/dMa/dlYAe© /dta/dlYAeI/dva/d7a/dNa/dlYAeIY /d.a/dGa/dlYAe7a /daa/dlYAeh/dlYAeI/dta /dDa/dI /dlYAeI.M/d6Ha/d7Y, /d©/dva/d8a/dlYAeh /dNa/dlYAe© /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/dlYAe7Y /dlYAeI.M/d6Ha/d7Y /d0a/dlYAe© /dh \n/dGa/dlYAe7a/d6Ha /d,a /dlYAe© /dva/dlYAe© /dta/dla/daa/dva/dlYAe7Y /d7a /d7a/dNa /d,Ha/dlYAe©/dva/d8a/d.a/dlYAe7a/d,a /di/dta/d0a /dtaa/d8Ha/dlYAe7a/dlYAeI/dua/dva /d,a/daa/dva/dlYAe7Y/Daeda /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a \n/di/dta/daa/dlYAe7u/d7euPvada/d0Ha/dlYAeh /d,a /dlYAe© /dlYAeI/dNa/dHa/dlYAe7a/daa/d,a /d,a/dMa/dlYAeIY /dvHa/dlYAeh/dDddHa/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /d7/dHa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /d7a/dMa/d,a /dGa/dlYAe7a/d6Ha /daa/dlYAeh/dta/d8a /dva /d6aedda(Yedu  /dh \n/dHa/daa/dlYAeh/dvHa /d8a/dlYAe6aeddah/d7euPvada/dla/dlYAe© /d7/dta/dNa/dlYAe7a/dMa/dlYAe© /daa/dlYAeh/dlYAeI/dta /dDa/dlYAe©/dva/dlYAe7a/Daeda  \n/dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d0a/dlYAe©/dva/d© /d0a/dlYAe© /dHa/dlYAe7u/di, /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dGa/dlYAe7u/d7euPvada/d7a/d6aedda(Yedu/d,a /dla /d7euPvada /dGa /dla/dvta/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa \n/dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dHa/dvta/d.a/dlYAeh /dva /d6aedda(Yedu  /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/dlYAe©/Daeda /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAe7a/d,a /d8a/dlYAeIY/d6a /d©/d,a-/d©/d,a /d,a/dlYAe7a/daa/dlYAeh/d8a/dlYAe7a/daa /d8a/daHa/dlYAe7a /d.a/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda \n/dta/d6a/dlYAe7a/dla-/dta/d6a/dta/dNa /d8a/d,Ha/daeyH/d,a /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/d,a /dDa/dlYAe©/dHa/dMa/dlYAe© /dh/dHa/dNa /diu/dlYAeI/dHa /d7/d,Ha/dNa/dlYAeh /d6Ha /dlYAe7Y/dNHa/dlYAe© /d0a/dlYAe© /dla/dva/dlYAe7Y/dva \n/d,a/dlYAe7a/d0a/dla /d6aedda(Yedu  /dla/dvta/d.a /d6a/d.a/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /d7/dta/dNa /d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY/d,a /daa/d,a/d8a/dlYAe7a, /d0a/dlYAe©/dva/dlYAe©/dMa/dlYAe© /d,Ha/dlYAe©/dva/dlYAeIY /d,a/daa/dlYAe7Y \n/d6Ha/d.a/dlYAe7a, /d,a/dMa /d,a/d7vaAdaHa /d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d0a/dlYAe©/dva/dlYAe© /d,a/dMa /d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa /di/dta/d0a/dlYAe7a /dva/dlYAe©/dva/dlYAe© /d8a/dlYAe©/dla/dlYAeIY /d8a/dlYAeI/daHa /dGa/dlYAe©/d.a \n/d6Ha /dlYAe7Y /dNa/Daeda /dlYAeI.M/d0a/d0Nya/dlYAe7a/dla/dlYAei /dlYAeI/d,a/dla/dlYAe7a/dNa /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /dla/dva/dlYAe7Y/dva /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dlYAeI.M/d0a/d0Nya/dlYAe7a/dla/dlYAe7a /d8a/dNa/d.a/dlYAe© /daa/dHa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dNa /d0a/dlYAe© \n/dMa/dlYAe7a/dlYAeI/dvta/d,a /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY-/d.a/dlYAe© /dta/dlYAe7a/dlYAeI/dNa/d,a /d,Ha/dGa/dva/dlYAe7a /d7Y/d6Ha /dlYAe©  /d7a /daa/dHa/d8a/dlYAe© /d,a/daa/dva/Daeda /dDa/dlYAeiu /d8a/dlYAeIY/dGHa/dlYAe7a /d,Ha/dlYAe©/dva/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  \n/d0a/dlYAe© /d7/dta/dNa/dlYAe© /d6a/daa/dNa/dlYAei/dMa/dlYAe7a /dGa/dHa/dlYAeIY/d7euPvada/daa /d6Ha/d.a, /dh/d,a/daa/dlYAe7a /d7a/daa/dlYAeh /dGa/dHa/dlYAeIY/d7euPvada/daa /d,a/d7vaAdaHa /dh/dI /dMa/dlYAe7a/dlYAeI/dvta/dla /d6aedda(Yedu  \n/dta/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/d6a /d,a/dvtvtHa/dlYAe7a /diu /d6aedda(Yedu /d6a/dGa/daa /d8a/dlYAe7a/dDddHa/dlYAeIY /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d8a/dNa/dlYAe7a /d.a/dlYAe©/d.a/dlYAe7a, /d0a/dI /dta/dlYAe7a/d6Ha /dlYAeiu  /d0a/dlYAe©/dvtHa/d,a/dlYAe7a /dta/daHa/d.a-\n/dlYAeI.M/d.a/d,Ha/d.a /d8a/dlYAe©/dvta/dlYAe7a /d8Ha/dlYAeI.N/daa /dlYAeI/dDa/dNa /dHa/dlYAe©/daa/dlYAe7a/d©/d.a /daa/dHa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y /dNa/Daeda /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dGa/dlYAe7a/dI/doa/d,a /dta/dlYAe7a/d6Ha /dlYAeiu  \n/d6Ha/dlYAeh/dvta/d,a/dlYAe7a/Daeda /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d,a/dlYAe7a/daa/d,Ha/dlYAe7a/dNa/dlYAe7a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa /d,Ha/dlYAe7a/dNa /daa/dHa/dNa/dlYAe© /d7a /d7/dta/dNa /d,Ha/dlYAeI/dNa/d0a \n/d8a/dNa/d8a/dlYAe7Y/d,a /dh/d0a/dlYAe7a/daa /daa/dHa/dNa/dlYAe© /dDdHa/dlYAe7a/d.a/dNa/dlYAei/dMa/dlYAe7a /dDa/dlYAe7u/dDddHa/dlYAe7Y/dva /daa/dHa/dlYAe7Y/d© /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/d,a /dlYAeI/d,a/dla/dlYAe7a/dNa \n/dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /dDa/dlYAe7u/dDddHa /daa/dHa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dNa/Daeda  \n/d0a/dNMa /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /dMa/dlYAe7a/dI/d,a /dla /d7euPvada /dGa /dla/dlYAe7a/d.a/dMa/dlYAe© /d©/d,a /d8a/dlYAe©/daa, /dDa/dlYAeiu /d8a/dlYAe©/daa /dMa/dlYAe7a/dlYAeI/dvaa/d,a \n/d7/dlYAeI/d8a/dva/dlYAe©-/d0a/dlYAe7a/dI/dva/dlYAe© /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7u/d7euPvada, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d0a/d,Ha/dNa /d6a/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa /d8a/d,Ha/daeyH/d,a /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada /dva/d,Ha/dNa /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /d7/dta/dNa/dlYAe7a \n/d7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /dGHa/dlYAe©/daa/dlYAe7Y/d,a /d0a/dlYAe7a/d.a /d.a/dGa/dlYAe7u/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d0a/dlYAe7a/d.a /dIY /d.a/dGa/dlYAe7u/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /dMa/dlYAe7a/dI/d,a /dla /d7euPvada /dGa /d7/dta/dNa/dlYAeh \n/dh/dva/d© /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada, /dtHa/dlYAe7a/dGa/dlYAei/dNa /dMa/dlYAe7a/dla /daa/dHa/dlYAe7Y, /dlYAeI.M/dDHa/doa/dlYAe7a-/dta/dlYAei/dva/dlYAe7a/d,a /dla /d7euPvada /dGa /d,Ha/dlYAeiu/d8a /dtHa/dGa/dlYAei/dh-/d0a/dlYAeh/dlYAeI/dGa/dDddHa/dlYAe7a \n/dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada /d7a /dlYAeI/dvta/d,a /dlYAei /d.a/dlYAe©/dla /d6aedda(Yedu  /d7a/dMa/d,a /dGa/dlYAe7a/d6Ha/dlYAeIY.M /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/d,a /dla /d7euPvada /dGa /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d0a/dlYAe7a/d©-/d7/d8a/d© \n/d.a/dGa/d.a/dlYAe7u/d7euPvada/Daeda /dGa/dlYAe7a/d6Ha/d,a /dlYAeI/dNa/d6.HaMD /d6a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/dMa/dlYAe© /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /d6Ha/dlYAeIY.M/dlYAeI.M/d.a-/d6Ha/dlYAe7a/dlYAeI.M/d.a /d,a/d7vaAdaHa /d6a/dlYAe7u/daa/dla /d8a/dNa/dlYAe7a /dMa/d6a/dlYAe7a/dNa-\n/d,Ha/dlYAeh/dta/dDddHa/dlYAeIY /d8a/dNa/dlYAe7u/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dta/dlYAe7a/daa/d,Ha/dlYAeIY /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a! /dva /d6aedda(Yedu /d© /dNa/dlYAe© /d©/d,a/d6Ha/dlYAe7a/dHa/dlYAe7a /d,a/d.a/d,a/dlYAeI/dva/doa/dlYAe7a /d7a/dMa/d,a \n/d7a /dNa/dlYAe© /d©/d,a/d6Ha/dlYAe7a/dHa/dlYAe7a /dla/dta/dlYAe©/dva/dlYAe© /d7a/dMa/d,a /dGa/dlYAe7a/d6Ha/dlYAeIY.M /d.a/dGa/dlYAe7u/dNa/dlYAe© /d6Ha/d.a/dlYAe7a, /dla/d8Ha /dMa/dlYAe©/d.a/d,a /d7a/dMa/d,a \n/dGa/dlYAe7a/d6Ha/dlYAeIY.M /d.a/dGa/dlYAe7u/dNa/dlYAe© /d6Ha/d.a/dlYAe7a/Daeda /d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAeiu-/dva/dlYAeIY/dNa /dMa/dlYAe7a/dla /d7a/dMa /d,Ha/dlYAe7a/dlYAeI.M/dvHa/Daeda /d7/dNa/d,a/dlYAe7a /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu   \n \n \n25 //d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n/dNa/dI /d0a/dlYAe© /d©/d,a /dlYAe©  /daa/d7euPvada/dGa/d,a /d7a/dMa /d.a/dGa/dlYAe7u/dNa/dlYAe© /d6Ha/dlYAeIY.M /d7a /dta/dNa/daa/dHa/dlYAe©-/d8a/dlYAeIY/dla /dlYAeI/dDa/dNa/dMa/dlYAe© /dla/dvtHa/dlYAe7a /d.a/dlYAe©/d8a/Daeda \n/d7a/dMa /dla/dNa /dtHa/d.a /d0a/dlYAe© /d7a/dMa /d0a/dNa/d,a /d6Ha/dlYAeIY.M, /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /dlYAeI/d,a /dla/dlYAe©/dua-/d7/d7euPvada/dGa/dlYAeiu/daa /d6Ha/dlYAeIY.M /d0a/dlYAe© \n/dDa/dlYAei/d,Ha/dva/dlYAe7a/dHa/dlYAe©/dvta/dlYAe7a /d,Ha/dlYAe7a/d©/dva, /dva /d6aedda(Yedu /d© /d7a/dMa/dlYAe©/d0a/dNa /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /dDa/dlYAeiu-/dva/dlYAeIY/dNa /dMa/dlYAe7a/dla /d,Ha/dlYAe©/d8a/dlYAeh-/dta/dlYAeIY/d8a/dlYAeh /dNa/dlYAe© \n/d,a/daa/d8a/Daeda  \n/d7a/dDHa/dlYAe7a /d0a/dlYAe©/dvtHa /d8a/dlYAeIY/dva /dGa/dlYAe©/d.a/Daeda /dva/dlYAe7a/d8a/dlYAe© /d7-/d7a/dla /d6aedda(Yedu  /doa-/daa-/d.a-/dua /dva/d,a /dla/dlYAeIY/d,Ha /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh \n/d.a/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada, /d7/dta/dNa/dlYAeh /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dHardlYAei/d7 /d.a/dGa/d.a /d0a/dlYAe© /d,a/dNa/dlYAeIY /d7a/daa/dlYAeh /dla/dlYAeIY/d,Ha/dlYAeIY/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /d7-/d7a \n/dla/dlYAeIY/d,Ha/d8a/dlYAe7Y/dla /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe© /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /dlYAeI.M/dla/d,Ha/dlYAe7a /dDa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d7/d,lPa/daa /d8aa/dHMa /d6Ha/dlYAeIY.M, /dva /d6aedda(Yedu /d© /d©/d,a/daa/dlYAe7a /dGa/dlYAeI/dHa \n/d,a/d7vaAdaHa /dta/d,a /dlYAe7Y /dDddHa /d6a/d.a/dlYAeIY/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dh /dla/dlYAeIY/d,Ha/d8a/dlYAe7Y /d,a/dlYAe7a/d.a /d8a/dlYAe7a/d0a/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a \n/dHa/dMa/dHardlYAeiu /d6aedda(Yedu  /dla/dlYAeIY/dva/dlYAe7a-/daa/dlYAe7a/dMa /dla/dlYAeIY/dva/dlYAe7a-/daa/dlYAe7a/dMa /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /dla/dlYAeIY/dlYAeI.b/d,Ha/doa/dlYAeh /d.a/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /d7/d,Ha/dNa/dlYAeh \n/dva/d,a /dNa/dlYAe© /d8a/dlYAei/d0Ha/dlYAe7Y /d6Ha/dlYAeIY.M/Daeda  \n/d6a/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa /d8a/d,Ha/daeyH/d,a /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /dHa/dMa/daa /d8a/dlYAeh/dlYAeI.M/d.a/doa/dlYAeh /dNa/dlYAeIY/d,a /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu6 /dtHa /dlYAei /dlYAeI/dvta /dGa/dlYAe©/d.a \n/d6Ha /dlYAe© /d.a/d© /d7a /d7/dta/dNa/dlYAe© /dta/d©/daa/dlYAe© /d,Ha/dlYAeiu/d8a /dDa/dlYAe7u/dDddHa/dlYAe7u /d.a/dGa/d.a /daa/dHa/dlYAeIY/Daeda /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh-/d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh \n/dlYAeI.M/dlHa/d,lPa/d,a /d7/dta/dNa /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY/d,a /d7/dNa/dlYAei/d,a /dlYAeiu /d.a /d8a/d66a/dlYAe7a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d8a/dNa/d8a/dlYAe7Y /dDa/dlYAei/d7a/daa/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/dDHa/d,a-/dla /d6aedda(Yedu -\n/d7/dlYAeI.M/dDHa/d,a /dla/dMa/d© /d7/dta/dNa/dlYAe7a /dla /d7euPvada /dGa/dlYAe© /daa/dlYAeI.b/d,Ha /d7/dta/dNa /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY/d,a /d8a/dlYAe©/dua/dHa/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa/d,a /d8a/dlYAeh/dDHa /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh \n/dDa/dI /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /dHa/dMa/daa/dlYAeh /dlYAeI/dDa/d7 /d.a/dGa/d.a/dlYAe7a/Daeda /doa-/daa-/d.a-/dua /dva/d,a /d7a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva \n/d,a/d,a/dHa/dlYAe7a/daa/dlYAe7a /dlHa/dlYAei/daardlYAeiu /dHa/d©/dva/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d7/d,lPa/daa /dva /d6aedda(Yedu  /d8a/dlYAeh/dDHa /d8Ha/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d7/d7euPvada/d,a/d,a /dva /d6aedda(Yedu  /d8Ha/dlYAe©/d6aedda(Yedu/dvta/dlYAeh \n/dNa/dlYAe© /d8Ha/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a/Daeda /dlYAeI/d,a /dMa/dNa /dtHa /dlYAei /daa/d.a/dlYAe7Y/dNa /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dla/dlYAe© /dva /d6aedda(Yedu  /dh /d0a/dlYAe7a/dNa/dlYAe7Y/dvHa, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d©/d,a-/dDa/dlYAeiu/dla /d6aedda(Yedu  \n/dGa/dNa/d8a/d© /d.a/dGa/d.a/dlYAe7a/Daeda /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d7-/d7a /dlYAeI.M/d.a/d,Ha/d8a/dlYAe7Y/dla /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe© /dMa/dlYAei/dHa/d0a/dlYAei/d7a/dNa/dlYAeIY /dla/dlYAeIY/d,Ha/dlYAe7u/d.a/dlYAe7Y/dNa \n/dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d©/d,a/dlYAe7a/d©/d,a /dlYAeI.M/d.a/d,Ha/d8a/dlYAe7Y/dla /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe© /dGa/dNa/d8a /dlYAeI.M/dla/d,Ha/d8a/d© /d.a/dGa/d.a/dlYAe7a/Daeda /dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAe© /d7/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a \n/d6Ha /dlYAe7Y  /d0a/dlYAe© /dlYAeI.M/d.a/d,Ha/d8a /d7a /dta/dlYAeI/daHa /d,a/d7vaAdaHa /d8a/dlYAe7a/d0a/d8a /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu /dDa/dlYAeiu /d8Ha/dlYAe©/d.a/Daeda /d0a /d6aedda(Yedu  /d©/d,a/daa/dlYAe7a /d©/d,a /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dlHa/dlYAei/daardlYAeiu \n/d,a/daa/d8a /dva /d6aedda(Yedu  /d,a/dNa/dlYAeIY /d8a/dlYAe©/dla/dlYAeIY /d8Ha/dlYAe7a/dI/doa/dlYAe© /d0a/dlYAe7a/d©/dva, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d0a /d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAeiu /d,Ha/dNeDda /d,a/d7vaAdaHa /dDa/dlYAeiu /d8a/dlYAe©/daa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  \n/dla/dlYAeIY/d,Ha/d8a /dva /d6aedda(Yedu  /dh /d,a/dNa/dlYAeIY /d8a/dlYAe©/dla/dlYAeIY /dHa/d..HaMD /d.a/dlYAei/d,a /dHa/dlYAe©/d8a/dlYAe© /d,a/daa/dva, /dla/d©/dHa /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAeh /d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda  \n/d7a/dMa /dta/d,a /dlYAe7Y /dta/daa /d7a/dlYAeI/d8a /dGa/dlYAe©/d.a, /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /d,Ha/dlYAeiu/d8a /dDda/dMHa/dlYAe7a /dGa/dlYAe©/d.a, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dua/dlYAeh/dNa/dlYAe7a/d©/d.a /dNa/dI \n/d6Ha/d.a/Daeda /dMa/dlYAe7a/d©/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa/dlYAe7a /dh/dva/d©, /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /dla/dlYAe7a/dla/dlYAei/daa /d0a/dlYAe7a/dI/d,a /dlYAeI/dDa/dNa /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda \n                                                           \n6 (माने श ुध उ चरण) \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /26  \n/d,a/dlYAe7a/dlYAeI.b/d.Ha /dh /d0a/dlYAe©/dva/dlYAeIY/Daeda /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/d,a /dla /d7euPvada /dGa /dGa/dlYAe7a/d6Ha/dlYAeIY.M/d,a /dMa/d6a/dlYAe7a/dNa/dta/daa /d8a/dlYAe7Y/dla/d.a /daa/dHa/dlYAeIY/Daeda /d7a/dMa/d,a \n/dGa/dlYAe7a/d6Ha/d,a /d.a/dDa-/d.a/dDa/dlYAeIY /dDa/dlYAe©/d,Ha /dMa/dNa /d,Ha/dlYAeiu/d8a /d,Ha/dlYAei/dlHa/dlYAeIY /daa/dHa/d©/Daeda /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /d8a/d0a/d.a/dlYAe7a» \n“/d8a/dlYAe7u/d7a, /d,a/dlYAe7a/dlYAeI.b/d.Ha /dGa/dlYAe7a/dMa /d0a/dlYAe©/d8a/dHa/d,a?”  \n/dHa/dMa/daa/dlYAe7a /dlYAeI/d,a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /dlYAeI/dDa/dNa-/d8a/dlYAe©/daa/dlYAe7a/dGa/dNa /d8a/dlYAei/d0Ha/d.a /daa/dHa/d© /d0a/dlYAe© /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha/dlYAeI/dva/d7Y /d,a/dlYAe7u/d.Ha/dlYAei/d,a /dlYAe©  \n/dlYAeI/dDa/dNa /d0a/dlYAe7a/dI/d,a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a /dlYAeI/dDa/dNa /dMa/dlYAe7a/dI/doa/d,a /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa, /dlYAeI.M/dDHa/doa/dlYAe7a-/dta/dlYAei/dva/dlYAe7a/d,a /d,a/dlYAeh/dNa /dlYAeI/dDa/dNa! \n/d8a/d0a/d.a/dlYAe7u/d7euPvada»  \n “/dNa/dI/Daeda”  \n/dva/d,Ha/dNa /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /d,Ha/dlYAeh/d.a/d.a/dlYAe7Y/dNa» \n“/dMa/dlYAe7a/d© /d,a/dlYAe7a/dlYAeI.b/d.Ha /d7/dta/dNa/dlYAe7a /dGa/dlYAe7a/dMa /d0a/dlYAe©/dvHa/dlYAei/dNa/Daeda”  \n/dlYAeI.M/dDHa/doa/dlYAe7a-/dta/dlYAei/dva/dlYAe7a/d,a /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/dDHa, /d8a/d0a/d.a/dlYAe7u/d7euPvada» \n“/dh /d7/dta/dNa/dlYAe7a /dGa/dlYAe7a/dMa /d0a/dlYAe7a/d©/dva /dHa/dMa /d7/dta/dNa/dlYAe7a /dGa/dlYAe7a/dMa/dMa/dlYAe© /daa/dHa/d8a/Daeda /d7a/dMa /dla/dvtHa/dlYAe7a /d,a/d7vaAdaHa \n/d0a/dlYAe7a/d©/d8a/Daeda”  \n/d0a/dlYAe©/dNa/dlYAe7a /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAeh/d,a /dMa/dNa /dDa/dHa/dlYAe7Y/d.a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d8a/d0a/d.a/dlYAe7a» \n“/dva/dlYAe7a/d8a/dlYAe© /dva/dlYAe© /dva/dlYAeh/daa/dlYAe7a /dlYAeI/d8a/dvta/dGa/daa/dHa/dlYAe7a /dva/d,a /d,Ha/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/dva/dlYAeh /d7a /dlYAeI/d8a/dvta/dGa/daa/dHa/dlYAe7a /d7/d,lPa/daa/dlYAeh /dla/dlYAeIY/d,Ha/dlYAe7a \n/dDa/dlYAe©/d8a/dHa/Daeda”  \n/d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d,a/dlYAe7u/d7a-/dMa/dlYAe©/dNa/dlYAe7a /d7/dta/dNa /d.a/dlYAeh/d.a /d8a/d66a/dlYAe7a/d,a /d.a/dlYAeh/d.a/dMa/dlYAe© /dlYAeI.M/dMa/d.a/dlYAe7a /d8a/dlYAeh/d.a/d,a \n/dGHa/dlYAeh/d.a /dlYAeI/dta/d7/d8a/dlYAe7Y/dva /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dHa/dMa/daa/dlYAeh /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /dlYAeI/dta/d7a/d8a/d© /d.a/dGa/d.a/dlYAe7a/Daeda /dta/dlYAei/d6Ha/d.a/doa/dlYAe7Y/dNa» \n“/dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a, /dlYAeI/d8a/dvta/dGa/daa/dHa/dlYAe7a /d,Ha/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/dva /d7a /dlYAeI/d8a/dvta/dGa/daa/dHa/dlYAe7a /d7/d,lPa/daa /d,a/dlYAeIY.b /d8Ha/dlYAe©/d.a?”  \n/dMa/dlYAei/dl,a/dlYAeIY.b /dDa/dlYAe7Y/dva /dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a /d8a/d0a/d.a/dlYAe7a» \n“/d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d7/d7euPvada/d,a /d©/d,a/dHa/dlYAe7a/daa/dlYAe7a/dla /d6aedda(Yedu  /dlHa/dlYAei/daardlYAeiu /dHa/dlYAeh/dI/dva /dDa/dlYAeh/dHa/dlYAe7a/daa/dlYAe7a /dva/dlYAe©/dHa/dlYAe7a/daa/dlYAe7a/dla /d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAeh/dHa/daa/dlYAe7a/dI/dva-\n/dva/dlYAe©/dHa/daa/dlYAe7a/dI/dva /d7a/dGa/dlYAeiu /d8a/daHa/dlYAe7Y/d© /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dta/dlYAe7u/d7a, /d,a/dNa/dMa/dlYAe7a /d0a/d,a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /dta/dlYAe7a/d6Ha /dlYAeiu /dh /dGHa/dlYAei/dla/d,a /dlYAe7Y /d©, \n/dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dlHa/d8Da/dlYAeh/d,a /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d7a /d.a/dlYAeh/d,a/dlYAeh/d,a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda”  \n/dta/dlYAei/d6Ha/d.a/doa/dlYAe7Y/dNa» \n \n \n \n27 //d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n“/d.a/dlYAeh/d,a/d,a /d,a/dlYAeIY.b /d8Ha/dlYAe©/d.a?”  \n/d8a/d0a/d.a/dlYAe7a» \n“/dua/d©/dHa /dlYAeI/d8a/dvta/dGa/daa/dHa/dlYAe7a /dla/dMa/dlYAe7a/d0a /d8Ha/dlYAe©/d.a, /d0a/dlYAe©/dHa/dlYAe©/dNa /d8a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/dla /daa/dlYAeh/dta/d8a /dva/dlYAe©/dHa/dNa/dlYAe© /dh/d,a/daa \n/d,a/dlYAeh/d7euPvada/dta/daa /dHa/d©/dva/Daeda” \n/87l©  \n/dlHa/d8Da /dla /d7euPvada /d,Hoa/dlYAe7a : 1992, /dlYAeI/dva/dlYAeI.M/dvHa : 19 /dMa/dIY 2016 \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /28  \n \n \n/d7a/d8a /dNa/dI /d7a/dlYAeI/dGa /d.a/dGa/dlYAe7Y/d©?  \n/dDa/dla /dla/dlYAe7a/d.a /d0a/dHa/d.a /d,a/dvta/d.a/dlYAe7a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /dla/dlYAei/daardlYAeiu/d0a /d8Ha/dlYAe7a/doa /dGa/dlYAe7a/dMa /d©/d.a/dlYAe7a/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, \n/d8a/dlYAei/d0Ha/d.a /daa/dHa/d© /d0a/dlYAe© /d8a/daa/dla/dta/dlYAe7Y/dva /dlYAeI/dDa/dNa /d8Ha/dlYAe7a/doa /dGa/dlYAe7a/dMa /d7u/dva/dlYAe7a, /dlYAeI/d,a/d©/d,a /dva /d6aedda(Yedu  /d8a/dlYAei/dDHa/dlYAe© /dlYAeI/dDa/dNa \n/d,a /dlYAe© /dla/d,a /dla/d0a/dlYAe7a /dta/dlYAeiu/dlYAeI.N/daa /d0a/dlYAe©/dva/dlYAe7Y/dNa, /d0a/dHa/d.a/dla /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/dNa/d,a /dlYAe7Y /d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a/dlYAe7Y/dMa/dlYAe© /d©/d,a /dlYAeI/dDa/dNa /d.a/dGa/d8a/dlYAe© \n/d,a/daa/dva/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dva /d6aedda(Yedu /d© /d8a/daa/dlta/dlYAe7Y/dva /dlYAeI/dDa/dNa /d©/d8a/dlYAe© /d,a/daa/dva/dlYAe7a, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a/dva/dlYAe7a /d,a/d,Ha/dNa /dla/dlYAe© /dlYAeI/dNa/dla/dlYAeI.M/d6a/dva \n/dNa/dI /d6Ha/d.a/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /d6a/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa /d8a/d0a/dlYAe©/dMa/dlYAe© /d8Ha/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/d0a /d.a/dGa/dlYAe©/dNa/dlYAe© /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7u/d7euPvada, /dva /d6aedda(Yedu  /dva/d,Ha/dNa /dNa/dI /d7/d8a/dlYAe7Y/d,a \n/d0a/dlYAe7a/dNa/d,a/dlYAe7a/daa/dlYAeIY /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a /daa/dHa/d©/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dMa/dNa /dva /d6aedda(Yedu  /d6Ha/dNa/dGa/d.a/dlYAe© /daa/dHa/d© /d0a/dlYAe© /d,a/d,Ha/dNa /d8Ha/dlYAe7a/doa \n/d7u/dva/dlYAe7a /d7a /d8Ha/dlYAe©/d6aedda(Yedu/dvta /dHa/dlYAe©/dva/dlYAe7a/Daeda /dMa/dlYAei /d6aedda(Yedu /dHa/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a/dlYAeIY /d,a /dlYAe© /dHa/dlYAe©/dNa /d6Ha /dlYAe7Y /dNa /dla/dlYAe© /dlYAeI/d8a/dNa/dlYAe7a /d©/d,a/dvtHa/dlYAe7a/dMa /d8Ha/dlYAe©/dNa/dlYAe© \n/dvHa/dlYAeh/dDddHa/dlYAe© /d8a/dlYAei/d0Ha/d8a/Daeda  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /d.a/dlYAe7a/dlYAeI.M/d.a/doa/dlYAeh /dlYAeI/d,a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /d©/d,a /dlYAe©  /daa/d7euPvada/dGa/d,a /dHa/dlYAeh/dI/d©/Daeda /dta/dlYAeh/daa/dlYAeh/d,a /dta/dlYAe7a/d,a/d.a \n/dtHa/dDddHa/dMa/dlYAe© /d.a/dlYAe7a/d.a/dlYAeIY /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /dHa/dlYAeh/dI/d© /d7a /d7/dN.HaMD /dHa/dlYAe7a/daa /daa/dlYAe7a/dlYAeI/dva/d,a /dGa/dlYAei/d.a/dlYAeI/d8a/doa/dlYAe7a /d6a/dlYAe7a/dNa/dMa/dlYAe© /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh \n/dHa/dlYAeh/dI/d©, /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dta/dlYAe7a/d,a/d.a /dtHa/d.a/dMa/dlYAe© /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /dHa/dlYAeh/dI/d© /d7a /d.a/dlYAe7a/d.a /daa/d7euPvada/dGa /dtHa /dlYAei /dvta/dlYAe7a /d,a/d7vaAdaHa /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh \n/dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAe© /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dh/dNa/dlYAe7a, /d.a/dlYAe7a/d.a/dlYAeh /daa/d7euPvada/dGa /dva/dlYAeIY/dNa /daa/d7euPvada/dGa/d,a /dHa/dlYAeh/dI/d©, /dHa/d..HaMD /d.a/dlYAei/d,a /d.a/dlYAe7a/d.a, /dGa/dlYAe7a/daHa \n/d.a/dlYAe7a/d.a /d7a /d7a/d.a /d.a/dlYAe7a/d.a/Daeda  \n/dlYAeI/d,a/dlYAeI.N/daa/dNea /dDda/dlYAei/dMa/dlYAe7Y/dta/daa /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a/Daeda /d7a/dDHa/dlYAe7a /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /dDda/dlYAei/dlYAeI.M/dMa /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a /d7a /d7a/dDHa/dlYAe7a \n/diu/dta/daa /di/dGa/d.a /d6Ha/d.a/Daeda /d7/dta/dNa /d,a/dlYAe7a/d0a /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /dMa/dlYAe7a/d.a-/d0a/dlYAe7a/d.a/d,a /dvHa/dlYAe7Y/daa-/dGa/dlYAeh/d8a/daa /d,a/daa/dlYAe7Y/dva, \n/dh/d6Ha/daa/dlYAe7a /dDa/dlYAe7Y/dva /dGHa/dlYAeiu/daa/dlYAeh/d,a /d0a/dlYAeh/dGa/dlYAe7a/daa /d,a/daa/dlYAe7Y/d,a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dIY/dHa/dlYAeh /dDHa/dDddHa/dtHa/dDddHa/dlYAeIY /daa/dHa/d© /d0a/dlYAe© \n/d7/dta/dNa /d,a/dlYAe7a/d0a /dlYAeI/dNa/d8a/dvta/d.a /daa/dHa/dva /dva/d,Ha/dNa /d0a/dlYAe© /d8Ha/dlYAe7a/doa /d7u/dva/dlYAe7a /dva /d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu /d8Ha/dlYAe6aeddah/d7euPvada/dI /d6a/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa/doa/dlYAeh \n/dGHa/dNvta/dlYAe7a /d0a/dlYAe© /d©/d,a/dvtHa/dlYAe7a/dMa /d8a/dlYAe7Y/dla/d8a/dlYAeh /d0a/dlYAe© /dNa/dI    \n \n \n29 //d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n/d,a/daa/d8a /dva /d6aedda(Yedu  /d©/dva/dlYAe© /dlYAeI/dDa/dNa/d,a /d8a /d6aedda(Yedu /dlYAeI/d,a/doa/dlYAe7u/dva/dlYAe7a /dGa/dta/dlYAeh /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe7a /dHa/d©/dva/Daeda /dva /d6aedda(Yedu /d© /dDHa/dDddHa/dtHa/dDddHa \n/d,a/daa/dlYAe7Y/dva /d,a/dlYAe7a/d0a/dMa/dlYAe© /d.a/dlYAe7a/dGa/d.a /daa/dHa/dlYAeIY/Daeda /dGHa/dlYAeiu/daa /d6Ha/dlYAeh/dlYAeI/dDddHa/doa/dlYAeh /dla/d,a /dlYAe7Y  /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7u/d7euPvada, /dlYAeI/d,a/d© /dva /d6aedda(Yedu  /dMa/dlYAe7a/d.a-\n/d0a/dlYAe7a/d.a/d,a /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY/dla /d6aedda(Yedu  /dh/d,a/daa /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /dla/dM8a/dNDHa /dNa/dI /d6Ha/dI/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dDHa/dNa /dla/dlYAeh/d0Ha/dlYAe© /dDHa/dNa/dlYAe©/dvta/dlYAe7a \n/dNa/dI /dNa/dlYAe© /d6Ha/dlYAeIY.M, /dh/d,a/daa/dlYAe7a /d0a/dlYAeh/dGa/dlYAe7a-/d0a/dGa/dlYAe7a /d,a/d7vaAdaHa /daa/d,Ha/dlYAe7u /dta/dDddHa/dlYAe7Y /d6Ha /dlYAe7Y  /dlYAeI/d,a/dNa/dlYAe©/Daeda /dh/dHa/dlYAeIY /d0a/dlYAeh/dGa/d8a/dlYAe7Y \n/dDa/dlYAei/d7a/daa/dlYAe© /dGHa/dlYAeiu/daa/dlYAeh /d0a/daardlYAeiu/daa/dlYAeIY /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha/Daeda /dva/dlYAe©/dva/dlYAe© /dNa/dlYAe© /d8a/dDddHa/d,a/dlYAe7a-/d8a/dDddHa/d,a/dlYAe7a /dvta/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/dGa/d8a/d.a/dlYAe7a \n/dMa/d66Ha/daa /dtHa/dlYAeI/dDddHa /dGa/dlYAe©/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d0a/dlYAe© /dNa/dlYAe© /d8Ha/dlYAeI.N/daa /daa/dlYAe7a/dlYAeI/dva /dMa/dlYAe7a/d.a-/d0a/dlYAe7a/d.a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d6a/dlYAe7Y/dNa/dla /d6aedda(Yedu  /daa/dHa/d© /dDa/dlYAe©/dva \n/d7a /dNa/dlYAe© /dDa/dlYAeiu/dHa/d©-/dGa/dlYAe7a/dDddHa/d© /dDa/dlYAe©/dva/Daeda  \n/dlYAeI/d,a/dlYAeI.N/daa/dNea /dDda/dlYAei/dMa/dlYAe7Y/dva-/dDda/dlYAei/dMa/dlYAe7Y/dva /d7/dta/dNa /dla/d8Ha /d,a/dlYAe7a/d0a /dlYAeI/dNa/d8a/dvta/dlYAe7a /dlYAeI/dNa/d6a/dlYAe©/dNa /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada /dva/d,Ha/dNa \n/dMa/dNa/dMa/dlYAe© /d8Ha/dlYAe©/d.a /d0a/dlYAe© /d7a/d8a /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /d7/d8a/dlYAe7Y/d,a /d8a/dlYAe©/daa /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a, /d8Ha/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/d0a /d.a/dlYAe7a/dGa/dva \n/dva/d,Ha/dNa /d0a/dlYAe7a /d,a/d7vaAdaHa /d8Ha/dlYAe©/d6aedda(Yedu/dvta /d,a/daa/d8a/dlYAe7Y/dNa /dva/dI/dla /d6aedda(Yedu  /dNa/dlYAeIY/d,a /dNa/dlYAe© /dHa/d©/dva /d0a/dlYAe© /d0a/d,Ha/dNa /d7/dta/dNa /dla/dMa/d© \n/dh/dHa/dlYAeIY /d,a/dlYAe7a/d0a/dlYAe© /d8a/dNa/dlYAe7a /dNa/dlYAe©/dNa/dlYAe© /d6Ha/dlYAeIY.M /dva/d,Ha/dNa /dta/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAeI/dHa /dlYAeI/d,a/d© /dNa/dlYAe© /dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a /d0a/dlYAe7a/dI/Daeda /dla/d©/dHa \n/d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7u/d7euPvada, /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /dlYAeI/dua/dDa/dlYAe7a /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada/Daeda /dHa/dMa/daa/dlYAe7a /dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a/dlYAe7Y/dla /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAeI/dHa /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a \n/d8Ha/dlYAe7a/doa /dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a/Daeda /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /d8Ha/dlYAe©/d.a /d0a/dlYAe© /dta/dlYAei/dlYAeI.M/d6Ha/d7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d,a/dva/dlYAeIY /d,a/dlYAe7a/d.a /d©/dNa/dlYAe7a /d8Ha/dlYAe©/d.a/Daeda \n/d0a/dI/dla /d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa /d0a/dlYAe© /d8Ha/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/d0a /d.a/dGa/dlYAe7u/d.a /d6Ha/d.a, /dh/dI/dla /d6aedda(Yedu  /d8Ha /d6aedda(Yedu /dlYAeI.M/d0a/doa/dlYAe7a /d0a/dlYAe7a/d©/dva/Daeda /dtHa /dlYAe© /daa /d8Ha/dlYAe©/d.a /d0a/dlYAe© \n/dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/doa /dlYAeI/d,a/doa/dlYAeh /d7a/dNa /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa, /d0a/dlYAe© /d©/dva/dlYAe© /dGHa/dlYAei/dMa/dlYAe7a-/dlYAeI/dtHa/daa/dlYAe7a /d,a/d7vaAdaHa /dGa/dta /d,a/daa/d8a/Daeda /dla/dlYAei/dta/dlYAei/dvta/dlYAe© \n/dlYAeI/d,a/d© /dNa/dlYAe© /d,a/dlYAeI/dHa /dDa/dlYAe©/d8a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© /d8Ha/dlYAe7a/doa /dGHa/dlYAeiu/daa-/dGHa/dlYAei/d7a/d6aedda(Yedu /d,a/daa/dlYAe7Y/dMa/dlYAe© /d,a/dNa/dlYAeIY /dDa/dlYAe©/daa/dlYAeIY /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a/Daeda /dMa/dNa \n/dMa/dlYAe7a/dlYAeI/dNa /dGa/dlYAe©/d.a /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d.a/dGa/d.a/dlYAe© /dDa/dlYAeh/dla/daa /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /di/dlYAeI/dvtHa /d,a/d7vaAdaHa /dvtHa/dlYAe7a/daHa /d8Ha/d7vaAdaHa /dGa/dlYAe©/d.a/Daeda /dvtHa/dlYAe7a/daHa \n/dIY /d8Ha/dlYAe©/d.a /d0a/dlYAe© /d7/d,Ha/dNa /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d0a/dHa/d.a/dla /d6aedda(Yedu  /d7a/d©/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa /d7a /d7/dta/dNa/dlYAe© /d,a/dlYAeI/dHa/doa/dlYAeh \n/d0a/dHa/d.a/d,a /dMa/dlYAei /d6aedda(Yedu /dHa /d7a/d6aedda(Yedu/dlYAeI.b/d,Ha /dNa/dI /dDa/dlYAe©/d,Ha/d.a/dlYAe7u/d7euPvada, /dva/d,Ha/dNa /dta/dlYAei/d6Ha/d8a/dlYAe7Y/dNa /d,a/dlYAeIY.b?  \n/dlYAeI/d,a/d6Ha /dtHa /dlYAei /daa/d8a/dlYAe© /dNa/dlYAe© /d,a/daa/d© /d0a/dlYAe© /d,a/dlYAeIY.b /dta/dlYAei/dlYAeI.M/d6Ha/d7Y/dNa/Daeda /dtHa /dlYAe© /daa /d.a/dGa/d.a/dlYAe© /d8Ha/dlYAe©/d.a /d0a/dlYAe© /d0a/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a \n/dla/d8Ha /d8Ha/dlYAe©/d6aedda(Yedu/dvta /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7a/dta/daa /d8a/d0a/dlYAe7Y/d© /d0a/dlYAe© ‘/dNa/dlYAeIY/d,a /dlYAe© -/dNa/dlYAe7a /d6Ha/dlYAeIY.M /dlYAeI/d,a/dNa/dlYAe©’, /dla/d©/dHa /d,a/dHa/d8a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dtHa /dlYAe© /daa \n/d8Ha/dlYAe©/d.a /d0a/dlYAe© /dla/dlYAe© /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe7a /dta/dlYAei/d6Ha/d8a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /dlYAeI/d,a /dla/dlYAe7a/dla/dlYAei/daa/dla /d6aedda(Yedu  /d©/d.a/dlYAe7a /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d7a/dlYAeI/d,a /dGa/dlYAe7a/dMa-\n/dGa/dlYAe7a/dMa/dlYAe7a/dI/dva/dla /d6aedda(Yedu , /d0a/dHa/d.a/dla /d6aedda(Yedu  /d7a/d©/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /d,a/dHardlYAeiu /d0a/dlYAe© /d©/dHa/dNa/dlYAeh /dta/dlYAei/d6Ha/d8a /dHa/d©/dva! /dva/dlYAe©/daa/dHa/dlYAeh \n/d,a/daa/dMa /d,a/daa/d8a/dlYAe7Y/d.a/dlYAe© /dva /d6aedda(Yedu  /d.a/dlYAeh/d,a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d.a/dlYAeh/d,a /d0a/dHa/d.a /dlYAeI/dDa/dla /dvtHa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/d© /dva/dlYAe7Y/dvtHa/dlYAe7a/dMa /dNa/dlYAeIY/d,a /dlYAe© -/dNa/dlYAe7a /d,a/dlYAeIY.b! \n/dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAe7a /dta/dlYAei/d6Ha/d8a/dlYAe7Y/dNa?  \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /30  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/doa /d8a/dHardlYAei/dva /di/dMa/dlYAe©/daa/dGa/daa /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /d0a/dI /dlYAeI/dDa/dNa /dHardlYAei/dNa/d,a/dlYAe7a \n/d7/dlYAeI/dGa/d.a/dGGa/dlYAeIY /d,a /dlYAe© /dla/dMa/dlYAe© /dtHa /d6aedda(Yedu /dla/dlYAe7u/d.a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa, /dva/dI /dlYAeI/dDa/dNa/dMa/dlYAe© /d8a/d66a/dlYAe© /daa/dHa/dlYAeIY/Daeda /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a \n/dla /d7euPvada /dGa /d©/dGa/dlYAe7a/daa/dHa /dGa/dlYAeh/daa/dlYAe© /dMa/dlYAei/dDDa/dlYAe7a/d.a/dHa /d8Ha/dlYAe©/d.a/dlYAe7a /d7a /dHa/dMa /dla/d8Ha /dDa/dlYAe©/d,Ha/dlYAeI/dNa/dHa/dlYAe7a/daa/dlYAe© /d8a/dNa/d.a /daa/dHa/d.a/dlYAe7u/d7euPvada/Daeda \n/dDa/dla/dlYAeh /dla /d7euPvada /dGa/dlYAeIY /d0a/dlYAe© /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /dla /d7euPvada /dGa /d7/dlYAeI/dGa/d.a/dGa/dlYAeIY /d,a /dlYAe© /dla/dMa/dlYAe© /dtHa /d6aedda(Yedu /dla/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a, /dh /dla/d8Ha \n/d8a/dlYAe©/daa/dlYAe7a-/d8a/dlYAe©/daa/dlYAeIY, /dlYAeI/d,a/doa/dlYAeh /dDa/dlYAeiu /dMa/dlYAe7a/dla/d,a /dta/d6Ha/dlYAe7a/dI/dva /dva /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/d,a/doa/dlYAeh /d6a/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa /dMa/dlYAe7a/dla-/d6Ha/dHa /dMa/dlYAe7a/dla \n/dlYAeI/d8a/dva/dlYAe7Y/dva-/dlYAeI/d8a/dva/dlYAe7Y/dva /d0a/dHa/d.a/dla /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/dNa/d,a /dlYAe7Y /d.a /d,a/d7vaAdaHa /d7a/dlYAeI/d8a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7a, /d,Ha/dlYAe7a/d.a/dlYAeIY /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a/dlYAe© /d8Ha/dlYAe7a/doa/dvta/dlYAe7a \n/daa/dlYAeI/dHa /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a/Daeda /dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAeh /d7/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d6Ha /dlYAe7Y , /d©/d,a /dlYAe©  /d,a /dlYAe© /dla/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /daa/d7euPvada/dGa-/daa/d7euPvada/dGa/d,a /dDa/dtHa/dlYAe7a /d.a/dGa/dlYAe7a \n/dvtHa/dlYAe7a/daHa /d,a/d©/d.a /d0a/dlYAe7a/dI/d©/Daeda /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d8Ha/dlYAe©/d.a /daa/dHa/dI.../Daeda  \n/dHa/dMa/daa/dlYAe7a /dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a/dlYAe7Y/dla /d6aedda(Yedu  /dta/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAeI/dHa /d©/dGa/dlYAe7a/daa/dHa/dlYAeh /dGa/dlYAeh/daa/dlYAe© /dGa/dta/dlYAeh-/dla/dtta /d,a/daa/dlYAe7Y/dva /daa/dHa/dlYAe7Y/dvHa, /d6a/dlYAe7a/dHa/dlYAeh \n/dta/dlYAeIY/d8a/dlYAe7Y/dva /daa/dHa/dlYAe7Y/dvHa /d7a /d8a/dlYAeIY/d6a-/d8a/dlYAeIY/d6a/dMa/dlYAe© /dvtHa/dHa/d,,a/dlYAe7a /dMa/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa /dHa /d6aedda(Yedu /dla/d8a/dlYAeh /d,a/daa/dlYAe7Y/dvHa/Daeda  \n/d.a/dGa/dMa/dlYAe© /dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a/dva/dlYAe© /dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu /dHa/dlYAe7a/dvHa /d0a/dlYAeh/dlYAeI/dDddHa /d7a/d6aedda(Yedu/dlYAeI.b/d,Ha/d,a /dI/dlHa/dlYAe7a/daa/dlYAe7a/dMa/dlYAe© /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/doa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  \n/dtaa/dNea/dlYAe7a/dMa/dlYAeh /d,a /dlYAe© /dlYAeI.M/d.a/d7Y/dNa /d7a /dta /d6aedda(Yedu /d0a/daa/dlYAe7a /dDa/dlYAeI/d8a /d,a/d7vaAdaHa /d.a/dGa/dMa/dlYAe© /d8a/dlYAe7Y/dla/d8a/dlYAeh /d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7u/d7euPvada/Daeda /d0a/dlYAe©/dNa/dlYAe7a /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh \n/di/dvla/dua /dta/dlYAeI.N/daa/dua/dlYAe7a/daa/dMa/dlYAe© /d8Ha/dlYAe©/d.a /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa /dva/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /dta/dHardlYAei /d6aedda(Yedu /d6a/dva/dlYAe© /d©/d,a /dlYAeI/dGa/d.a/dlYAe7a/dla /dta/dlYAe7a/dlYAeI/dNa /d7a /d6a/dlYAe7a/dHa \n/d7a/dlYAeI/d8a /dGa/dlYAe©/d.a/Daeda /dta/dlYAe7a/dlYAeI/dNa /dta/dlYAeIY/d8a /d6a/dlYAe7a/dHa/dlYAeh /dlYAeI/dta/d8a/d© /d.a/dGa/d.a/dlYAe7u/d7euPvada /d7a /d7a/d6aedda(Yedu/dlYAeI.b/d,Ha /dDa/dlYAe7a/dlYAeI/d8a /d,a/dlYAe7a/dNa /di/dvtHa/dlYAe7a \n/d,a/d7vaAdaHa /dGa/dta/dlYAeh /dla/d8Ha /dla/dlYAei/dNa/d© /d.a/dGa/d.a/dlYAe7u/d7euPvada/Daeda /dGa/dta-/dla/dtta/d,a /d,aa/dMa/dla /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/dNa/d,a /dlYAe7Y /d.a /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/doa \n/dlYAeI/d8a/d66a/dlYAe©/dMa/dlYAe© /dta/dlYAei/d6Ha/d.a/dlYAe7Y/dNa» \n“/d8a/dlYAe7u/d7a, /d7a/d8a /dNa/dI /d7a/dlYAeI/dGa /d.a/dGa/dlYAe7Y/d©?”  \n/dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /d8a/dlYAe7a/dva /dla/dlYAei/dlYAeI/dNa /d7/d,a/d8a/d,a/dlYAe7a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dta/dlYAei/d6Ha/dNa/dlYAe© /dva /d6aedda(Yedu  /dHa/dMa/daa/dlYAe© \n/d6Ha/d.a/dlYAe7a, /dva /d6aedda(Yedu /d© /dlYAeI/d,a/d6Ha /dlYAei -/dNa/dlYAe©-/dlYAeI/d,a/d6Ha /dlYAei  /d0a/dua/dlYAe7a/d8a /dva /d6aedda(Yedu  /d7/dta/dNa/dlYAe© /dlYAeI/dDa/d7 /dta/dDddHa/dva/Daeda /dva/dlYAe7Y/d8a/dlYAeIY/d6a /d8a/dlYAe7a/d6aedda(Yedu/d,a/dlYAeIY.b \n/dGa/dlYAeh/daa/dlYAe© /d0a/dlYAe© /dh/dva/d© /d8a/dlYAe7Y/dla/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a, /dh/dHa/dlYAeh /dla/d8Ha /d7/dta/dNa /dMa/dlYAei /d6aedda(Yedu /dHa /d8a/dNNa /d,a/d7vaAdaHa /dHa/dMa/daa/dlYAe© /dlYAeI/dDa/dla \n/d7/d6aedda(Yedu/dlYAeI.b/d,Ha/doa/dlYAe©/d8a/dlYAeh /d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa /d7a /d,a/dlYAeI/dNa/doa/dlYAe©/d8a/dlYAeh /d,a /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dta/dDddHa/d.a /dla/d8Ha /dHa/dMa/daa/dlYAe© /d8a/dlYAe7a/dva \n/dla/dlYAei/dNa/dlYAe7Y/d.a/dlYAe© /d,a/dNa/d,Ha/dDddHa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d.a/dGa/d.a/dlYAe© /daa/dlYAe©/dlYAeI/dDda/doa/dlYAeh-/d7/d,Ha/d8a/dlYAe7a/daa/d,a /dla/dMa/dlYAe7a/d6a/dlYAe7a/daa /dMa/dNa/dMa/dlYAe© \n/d7a/dlYAeI/d8a /dGa/dlYAe©/d.a/Daeda /d,a/dHa/d.a/doa/dlYAe7Y/dNa» \n“/d8Ha/dlYAe7a/doa, /d7/dHa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /d0a/dHa/d.a/dMa/dlYAe© /d8a/dNNa /daa/dHa/d.a/dlYAe7u/d7euPvada /dva /d6aedda(Yedu /d© /dlYAeI/d,a /d8a/dlYAei/d0Ha/dlYAe7Y /dlYAeI.M/d6Ha/d7Y /d0a/dlYAe© /d7a/dlYAeI/dGa/doa/dlYAe© \n/dlYAeI.M/dMa/d0Ha/dlYAe7a /dGa/dlYAe©/d.a? /dGa/dlYAe7a/dMa-/dGa/dlYAe7a/dMa/d,a /dGa/dHardlYAei/dMa/d,a /dta/dlYAe7a/d,a/d.a /d6a/dlYAe7a/dla/dMa/dlYAe© /d7a/dlYAeI/dGa /d.a/dGa/dlYAe7Y/d©! /dGa/dlYAe7a/dMa/d,a-\n \n \n \n31 //d0a/dGa/dDa/dlYAeIY/dlHa /dtaa/dla/dlYAe7a/dDa /dMa /dNeDda/d.a \n/dGa/dlYAe7a/dMa /d7a/dlYAeI/dGa/dMa/dlYAe© /d0a/dlYAeI.N/daa /d0a/dlYAe7a/dI/d© /d7a /d7/dHa/dlYAe7a/d6aedda(Yedu /d8a/dlYAei/d0Ha/dlYAe7Y /dlYAeI.M/d6Ha/d7Y /d0a/dlYAe© /d7a/d8a /d7a/dlYAeI/dGa/doa/dlYAe© /dNa/dlYAe© \n/d.a/dGa/dlYAe7Y/d©?”  \n/dHa/dMa/daa/dlYAe7a /d8a/dlYAe7a/dva/d,a /d7/dvHa/daeyH /d8Ha/dlYAeI.N/daa/dla/d,a /dla/d8Ha/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dla/d8Ha /daa/d7euPvada/dGa /d.a/dGa/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dva /d6aedda(Yedu /d© \n/dlYAeI/d,a/dNa/d,a/dlYAeh /dMa/dlYAei /d6aedda(Yedu /dHa /d,a/dla/dlYAe7a/dI/dNa /d8Ha/dlYAe©/d.a /dlYAeI/d8a/d0a/d,a/d.a/dlYAe7Y/dNa, /dva /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/d,a/dNa/d,a/dlYAeh /dlYAeI/d8a/dla/dlYAe7a/dI/dNa /d8Ha/dlYAe©/d.a \n/dlYAeI.M/dla/d,a /dlYAei /dDddHa/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/doa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d,a /dlYAe© /dHa/dlYAe©/dNa /d.a/dGa/d.a/dlYAe7Y/dNa /dla/dlYAe© /dva /d6aedda(Yedu  /dh /d0a/dNa/dva/dlYAe7a /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a \n/dMa/dlYAei /d6aedda(Yedu /dHa/d,a /daardlYAeiu/dlYAeI.b/d,Ha/dla /d6aedda(Yedu  /d8a/dlYAei/dlYAeI.M/d0Ha /dta/dDddHa/d.a /d0a/dlYAe© /dMa/dNa/dlYAe©-/dMa/dNa /dMa/dlYAei/dlYAeI.b/dl,a/doa/dlYAe7a /daa/dHa/d.a /d6Ha /dlYAe7Y /dvHa/Daeda /d0a/d,Ha/dNa/dlYAe© \n/dlYAeI/d,a/doa/dlYAeh /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa/dlYAe© /d,a/dlYAeh/dNa/dlYAeh /d,a/dlYAe7a/d0a /d,a/daa/dlYAe7Y/d.a/dlYAe© /d7/dGa/dlYAei/d7a/dI/d© /dva /d6aedda(Yedu  /dh/dvva/dlYAe7Y/dla /d6aedda(Yedu  /d7a/dlYAeI/dGa /dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh \n/di/dvtHa/dlYAe7Y/d©/Daeda /d0a/dlYAe©/d,a/daa/dlYAe7a /dlYAeI/d,a/doa/dlYAeh /d7/dlYAeI/dGa/doa/dlYAe7a, /dva /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/d,a/doa/dlYAeh /d7/dlYAeI/dGa/d.a/dHa, /dva /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/d,a/doa/dlYAeh /d7/dlYAeI/dGa/d.a/dGa/dlYAe7u/dNa \n/dla/dlYAe©/dHa/dlYAeh /d,a/dlYAeI/dHa/dva/dlYAe© /d6Ha/dI/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d8Ha/dlYAeI.N/daa/dla/d,a /dla/dlYAe© /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/dI/d,a /dMa/dNa/dMa/dlYAe© /dNa/dI /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa/Daeda \n/dMa/dNa/dMa/dlYAe© /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa /d7/dlYAeI/dGa/d.a/dGGa/dlYAeIY /d,a /dlYAe© /dla /d7a /dh/d,a/daa /dla/dMa/d©/Daeda  \n/d0a/d,Ha/dNa /d8Ha/dlYAeiu/dlYAeI.M/dMa /d7a/dNa/dHaMaet  /dDa/dlYAeh/d.a/dNa /dMa/dlYAe7a/dNa/dlYAe© /d0a/dMa/dlYAeIY/dNa/d,a /d.a/dDddHa/dlYAe7a/dI /dlHa/dlYAei/daardlYAeiu /d8Ha/dlYAe©/d.a /dva/d,Ha/dNa \n/d7/dlYAeI/dGa/d.a/dGGa/dlYAeIY /d,a /dlYAe© /dla /d0a/dlYAeh/daa /dta/d,a/dDddHa/d.a/d,a/Daeda /dla/dlYAe©/dlHa/dNa /d,a /dlYAe© /dla/d,a /dDa/dtHa/dlYAe7a, /d0a/dlYAe©/d,a/daa /dla/dlYAe7a/dDHa/dlYAe7a/daa/dNea \n/d,a/dlYAeh/dvta/dMa/dlYAe© /dh/d,a/daa /dla/dlYAei/dNa/d8a/dlYAe7a/dI /dNa/dI /d8Ha/dlYAe©/dNa/dlYAe©, /d7/dlYAeI/dGa/d.a/dGGa/dlYAeIY /d,a /dlYAe© /dla/dMa/dlYAe© /dtHa /d6aedda(Yedu /dla/dlYAeI/dNa/dHa/dlYAe7a/daa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dva/dlYAe7a-\n/d0a/dMa/dlYAe7a/dNa/dva /d0a/dHa/d.a /d0a/dlYAe7a/dI/doa/dlYAe© /dta/dDddHa/dlYAe7Y/d©/Daeda /d8Ha/d.a/dlYAe©/d6aedda(Yedu /dGHa/daa/d,a /d7/dlYAeI/dGa/d.a/dGGa/dlYAeIY /d,a /dlYAe© /dla /dHa/dlYAe7u/di /d6a/dlYAe7a/dHa/dlYAe© \n/d8a/dNa/dlYAe7u/di/d© /dlYAeI/d,a/d© /dNa/dlYAe© /dHa/dlYAe7u/di/Daeda /d©/dHa/dNa/dlYAeh /d,a /dlYAe© /dla/d,a /d,a/dMa/dlYAeIY /dNa/dlYAeI/dHa/doa/dlYAe©/d6aedda(Yedu /daa/dHa/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha /d0a/dlYAe© /d©/d,a \n/d8a/dlYAeh/d0Ha /dNa/dlYAe7a/daa/dMa/dlYAe© /d.a/dlYAeh/d,a /d7a/dlYAeI/dGa /d.a/dGa/dlYAe7a /dGa/dlYAe7a/dMa/d,a-/dGa/dlYAe7a/dMa /d.a/dlYAeh/d,a/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /dMa/dlYAeh/d,a/dDa/dMa/dlYAe7a/dMa/dlYAe© \n/dtHa /d6aedda(Yedu /dla/dlYAe7u/d.a/d,a/Daeda /d,a/dHa/dlYAeI/d8a/doa/dlYAeh /d6Ha /dlYAe7Y  ‘/dI/dNa/dlYAeiu-/dI/dNa/dlYAeiu-/dI/dNa/dlYAeiu /d©/d,a /dlYAe©  /dMa/dHa/d,a /dva/dlYAeIY/dNa/dlYAeiu, /d,a /dlYAe© /dla /dvtHa/dlYAe7a/daHa \n/d,a/daa/dlYAe7Y/d8a/d.a/dlYAe7a /dla /d6aedda(Yedu  /d.a/d7vaAdaHa /d,a/d7vaAdaHa /d,a /dlYAe© /dla/d,a /dtHa /dlYAe7Y /dla/d.a/dlYAe7a /d,a/daa/dlYAe7Y/d8a/d.a/dlYAe7a /dva/d,a /d©/d,,a /dlYAe©  /dGa/dlYAe7a/d6Ha/d,a /dDda/dlYAe7a/dlYAeI.N/daa \n/dva/dlYAeIY/dNa/dlYAeiu/Daeda’  \n/dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/doa /dva/dlYAe©/dla/daa /d8a/dlYAe©/daa/d,a /d,a /dlYAe© /dla/dMa/dlYAe© /d0a/dHa/d.a /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a, /dh/dNa/dlYAe7a /dta/dlYAeI/dHa/d.a/dlYAei/d,a/dlYAeh \n/dDa/dlYAei/dNa/dlYAeiu /d,a /dlYAe© /dla/dMa/dlYAe© /d0a/dHa/d.a /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha/d.a/dlYAe7a, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dh /d0a/dHa/d.a/d,a /dMa/dDDa/dlYAeIY /dNa/dI /d8Ha/dlYAe©/d.a /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa, /dh \n/dHa/d0a/dlYAeI/dva/doa/dlYAe7a /dlYAeI/dHa/dla/dlYAe7a/d8a/dMa/dlYAe© /daa/dlYAeI/dHa /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha /dlYAe©/d.a/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dta/dlYAeI/dHa/d.a /d8a/dlYAe©/daa /d0a/d,Ha/dNa /d7/dlYAeI/dGa/d.a/dGGa/dlYAeIY /d,a /dlYAe© /dla/dMa/dlYAe© \n/dtHa /d6aedda(Yedu /dla/dlYAe7u/d.a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7a /dva /d6aedda(Yedu  /dHardlYAei/dNa/d,a/dlYAe7a /dla /d7euPvada /dGa /dDa/dla-/d8a/dlYAe7a/daa/dHa /dGa/dlYAeh/daa/dlYAe© /dGa/dlYAe7u/dh/d7euPvada /dla /d7euPvada /dGa/dlYAeIY /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a \n/d0a/dMa/dlYAe7a/dNa/dva/dta/daa /d0a/dlYAe© /dHa/dlYAe7a/d0a/dva/dla /d6aedda(Yedu  /dlYAeI/dNa/d,a/d.a/d.a/dlYAe7a /dla/dlYAe© /dtHa /dlYAe© /daa /dDa/dlYAeh/dHa/daa/dlYAe7a /d,a/d7vaAdaHa /d0a/dHa/d.a /dNa/dI /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7a/Daeda \n/dh/dNa/dlYAe7a /d8a/dlYAe7a/daa/dHa-/d6a/dlYAe7u/dDa/dHa /d8a/d,Ha/daeyH /d,a/dlYAeh/dvta-/d,a/d6a/dHa/daa/dlYAeIY/d,a /d6a/d,,a/daa /d.a/dGa/d8a/d© /dta/dDddHa/d.a /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dla/dlYAe© \n \n \n \n/dDda/dlYAeI.M/d8Ha/doa/dlYAe7a/d©/d.a /dGa/dlYAe7a/dMa /32  \n/dMa/dNa/dla /d6aedda(Yedu  /dHa/dlYAeI/dvta /dGa/dlYAe©/d.a /d6Ha /dlYAe© /d.a/dlYAe7Y/dNa, /dHa/dlYAeh/dI/dva/dlYAe© /d7/dlYAeI/dHa/dNa/dlYAe7a /d6Ha /dlYAe7Y  /d0a/dlYAe© /d,a/dlYAeh/dvta-/d,a/d6a/dHa/daa/dlYAeIY/d,a /d.a/dDddHa/dlYAe7a/dI/d,a \n/dtHa/d.a /d0a/dHa/d.a/dlYAe© /d6Ha/dlYAeIY.M/Daeda /d0a /d6aedda(Yedu  /dla/d0a/dlYAe7a /dta/dlYAe©/d8a /d0a/dHa/d.a /d6a/dlYAeI.M/d.a /dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada /dva /d6aedda(Yedu  /dHa/dlYAe7a/daa/d8a /d8Ha/dlYAe©/d.a, /d0a /d6aedda(Yedu  /dNa/dI \n/dGa/dlYAe©/d.a/dlYAe7u/d7euPvada /dva /d6aedda(Yedu  /d0a/dlYAeIY/dva/d8a /d8Ha/dlYAe©/d.a/Daeda  \n/dh/dNa/dlYAe7a, /dta/dlYAeI/dHa/d.a /d,a /dlYAe© /dla/dMa/dlYAe© /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/doa /dh/dHa/dNa /dla/d0a/dlYAe7a /dNa/dI /dta/dlYAe7u/d.a/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© \n/d0a/dHa/d.a /d0a/dlYAe7a/d© /dta/dlYAeI/dDddHa/dva/dlYAe7Y/dNa, /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /d©/dva/dlYAe© /dva /d6aedda(Yedu  /d6a/dlYAe©/dva/dlYAe7a/dua/dNa/dlYAeIY /d,a/dlYAeh/dvta/daeyH/dla /d6aedda(Yedu  /dDa/dlYAe7Y/doa/dlYAe© /dDa/dlYAe©/d.a /dGa/dlYAe©/d.a /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa /d0a/dlYAe© \n/d©/d8a/dlYAe©/daa /d6Ha/dlYAeh/dDddHa/d.a /d0a/dlYAe7a /daa/dHa/d.a /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dDa/dlYAeh/dla/daa /d8a/dlYAe©/daa /d0a/dHa/d.a/d,a /dla/d0a/dlYAe7a /dHa/d©/dva..! /d8Ha/dlYAe7a/doa! \n/dMa/dlYAe7a/daa/d.a /d.a/dHa/dlYAe7a/dlHa /di/dvtHa/d8a/dlYAe7Y/dMa/dlYAe© /d0a /d6aedda(Yedu  /d7a/dNa/dlYAe7a-/d,a/dlYAe7a/dNa/dlYAeIY /d,a/daa/d8a /dva/d,Ha/dNa /dh/dI /d.a/dHa/dlYAe7a/dlHa/d,a \n/dla/dDa/dGa/dlYAeI/dva /dHa/d©/dva /d7a/dlYAeI/d,a /d7a/daa/dlYAeh /dMa/dlYAei/dI/d.a/dlYAeh/dta/daa /dDa/dlYAei/daa/dGa/dlYAeI/dva/doa/dlYAe© /dHa/d©/dva? /doa/d©/dHa /dla/dDa/dGa/dlYAeI/dva /d7a \n/dDa/dlYAei/daa/dGa/dlYAeI/dva/d,a /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/doa/d,a /dlYAe©/d6aedda(Yedu  /d7/dlYAeI/dGa/d.a/dGa/dlYAe7u/dNa /d8a/dNa/dlYAe7a /dDa/dlYAe©/dNa/dlYAe© /daa/dHa/dlYAe7Y/dNa/Daeda /dMa/dlYAei/dDa/dlYAe7a /dla/dlYAe© /dla/d8Ha \n/dla/dlYAei/daardlYAei/d0a /d8Ha/dlYAe7a/doa-/d.a/dlYAe© /dDHa/dlYAe7Y/dNa/dla/dNa/Daeda /d0a/d,Ha/dNa /dlYAeI.M/d0a/dNa/dGa/dlYAeIY /d0a/dlYAeIY/d8a/dlYAe7Y/d,a /d7/dlYAeI.M/d6Ha, /dva/d,Ha/dNa /dNa/dlYAeIY/d,a-\n/d7/dDHa/d.a/dlYAe7a/d,a /dlYAeI/dua/d6a/dlYAe7a/daa /d,a /dlYAe© /dNa/dlYAeI/dHa /d0a /d6aedda(Yedu  /d0a/dlYAeIY/d8a /d.a/dlYAe©/d8a /dla/dlY","size_mb":2.09,"has_text":true},"Videha 246.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 246.pdf","name":"Videha 246.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Hसाद मI डलक  ३ टा लघुकथा संQह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच_कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचfक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकjइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृqक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत,मान मैिथली सािहtय\" िवषयक िवशेषuक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nvी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषuकमे नेपालक वत,मान मैिथली सािहtय केर मूxयuकन रहत। अइ िवशेषuक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीzा-समालोचना आिद H{तािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Hयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषuक आिब जाए। उमेद अिछ िवदेहक ई Hयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंि_त रचनापर आमंि_त आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि_त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम,तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमvजीक आमंि_त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिxदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Hकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतj मधुकuत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषuक तीन सािहtयकारपर Hकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषuक जीिवत सािहtयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहtयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहtयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषuक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषuक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मfगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग,त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषuक परमेर कापिड़, वीरे मिxलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Hयास रहत जे ई िवशेषuक सभ 2018 मे Hकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ,र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आQह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह समान  \nिवदेह समानातर सािहtय अकादेमी समान  \n१.िवदेह समानातर सािहtय अकादेमी फेलो पुर{कार २०१० -११   \n२०१० vी गोिवद झा (समQ योगदान लेल) \n२०११ vी रमानद रेणु (समQ योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहtय अकादेमी पुर{कार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुर{कार- vी जगदीश Hसाद मIडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संQह) \n२०११ बाल सािहtय पुर{कार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संQह) \n२०११ युवा पुर{कार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुर{कार- vी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बuला- मािनक बंोपा याय, उपयास \nबuलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिxपक सािहtय अकादेमी पुर{कारक पमे Hिस¡ ) \n1. िवदेह समानातर सािहtय अकादेमी फेलो पुर{कार  2012  \n2012 vी राजनदन लाल दास (समQ योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिxपक सािहtय अकादेमी पुर{कारक पमे Hिस¡ ) \n२०१२ बाल सािहtय पुर{कार - vी जगदीश Hसाद मIडल क “तरेगन ” बाल Hेरक िवहिन कथा संQह \n२०१२ मूल पुर{कार - vी राजदेव मIडलक \"अबरा\" (किवता संQह) लेल। \n2012 युवा पुर{कार- vीमती ¤योित सुनीत चौधरीक “अिच,स ” (किवता संQह) \n2013 अनुवाद पुर{कार- vी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उपयास vी िव¥णु सखाराम खाIडेकर) \nिवदेह भाषा समान २०१३ -१४ (वैकिxपक सािहtय अकादेमी पुर{कारक पमे Hिस¡ ) \n२०१३ बाल सािहtय पुर{कार – vीमती ¤योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संQह) लेल। \n२०१३ मूल पुर{कार - vी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संQह) लेल। \n२०१३ युवा पुर{कार- vी उमेश मIडलक “िन§तुकी” (किवता संQह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर{कार- vी िवनीत उtपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास vी उदय Hकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा समान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहtय अकादेमी समान ) \n२०१४ मूल पुर{कार- vी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संQह) \n२०१४ बाल पुर{कार- vी जगदीश Hसाद मIडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुर{कार - vी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संQह) \n२०१५ अनुवाद पुर{कार - vी शभु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृtय , मूित,कला, िशxप आ िच_कला zे_मे िवदेह समान २०१२  \nअिभ  नय - मु©य अिभनय  , \nसुvी िश x पी कुमारी, उª- 17 िप ता vी ल« मण झा \nvी शोभा का त महतो, उª- 15 िप ता- vी रामअवतार महतो, \nहा{ य -अिभनय  \nसुvी िH यंका कुमारी, उª- 16, िप ता- vी वैनाथ साह \nvी दुगjनंद ठाकुर, उª- 23, िप ता- { व. भरत ठाकुर \nनृत्  य \nसुvी सुलेखा कुमारी, उª- 16, िप ता- vी हरेराम यादव \nvी अमीत रंजन, उª- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  _कला \nvी पनकलाल मIडल, उमेर- ३५, िपता- {व. सुदर मIडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nvी रमेश कुमार भारती, उª- 23, िप ता- vी मोती मI डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \nvी परमान द ठाकुर, उª- 30, िप ता- vी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \nvी बुलन राउत, उª- 45, िप ता- { व. िच x टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nvी बहादुर राम, उª- 55, िप ता- { व. सरजुग राम \nिशxपी-व{तुकला \nvी जगदीश मिxलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित,-मृिqका कला \nvी यदुनंदन पंिड त, उª- 45, िप ता- अशफ® पंिड त \nका¯ -कला \nvी झमेली मुिखया,िपता {व. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आtमिनभ,र सं{कृित  \nvी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता {व. vी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प_कािरता समान  \n-२०१२ vी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृtय , मूित,कला, िशxप आ िच_कला zे_मे िवदेह समान २०१३    \nमु©य अिभनय -  \n(1)  सुvी आशा कुमारी सुपु_ी vी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु_ मो. ईषा आलम , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुvी अपणj कुमारी सुपु_ी vी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि« म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा{ य –अिभनय - \n(1) vी ³´दवे पासवान उफ, रामजानी पासवान  सुपु_- { व. ल« मी पासवान, पता- गाम+पो{ ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु_ मो. मु{ ताक आलम , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृtय , मूित,कला, िशxप आ िच_कला zे_मे िवदेह समान  (मuगिन खबास समQ योगदान \nसमान ) \nशा{ _ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nvी रामवृz िस ◌ ंह सुपु_ vी अिन  ¡ िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो{ ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमuगिन   खबास स मान: िमिथला लोक सं{कृित संरzण : \nvी राम लखन साहु पे. { व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो{ ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृtय , मूित,कला, िशxप आ िच_कला zे_मे िवदेह  समान  (समQ योगदान समान ):  \nनृt य  -  \n(1)  vी हिर   नारायण मI ड ल सुपु_- { व. न दी मI डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुvी संगीता कुमारी सुपु_ी vी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  _कला-  \n(1)  जय Hकाश मI ड ल सुपु_- vी कुशेर मI डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो{ ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  vी च द न कुमार मI ड ल सुपु_ vी भोला मI डल, पता- गाम- खड़गपुर, पो{ ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संHित , छा_ { नातक अंित म वष,, कला एवं िश x प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यf / हारमोिनयम   \n(1) vी महादेव साह सुपु_ रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड,- नं. ०९, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) vी जागेर Hसाद राउत  सुपु_ { व. राम{ वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) vी अनुप सदाय  सुपु_ { व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पो{ ट- मनोहर प·ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) vी कx ल र राम  सुपु_ { व. ख·र राम, उमेर- ५०, गाम- लि« म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु_ { व. अनुप राम, गाम+पो{ ट- ि◌ नम,ली, वाड, न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशxपी-व{तुकला-  \n(1)  vी बौकू मिx ल  क सुपु_ दरबारी मिx ल क, उमेर- ७०, गाम- लि« म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  vी राम िव  लास धिर  कार  सुपु_ { व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित,कला-मृित,कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु_ - vी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पो{ ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) vी Hभु पंिड  त सुपु_  { व .   , पता- गाम+पो{ ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका¯ -कला-  \n(1) vी जगदेव साहु सुपु_ शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम,ली-पुरवjस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) vी योगे   ठाकुर सुपु_ { व . बु¡ू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आtमिनभ,र सं{कृित -   \n(1)  vी राम अवतार  राउत सुपु_ { व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  vी रौशन यादव  सुपु_ { व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पो{ ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ¸ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु_ मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो{ ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \nvी ब च न मI ड ल सुपु_ { व. सीताराम मI डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी रामदेव ठाकुर सुपु_ { व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Hभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  vी सुकदेव साफी \nसुपु_ vी   , \nपता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- ि◌ नम,ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Hभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु_ { व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम,ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले¸ु दास  सुपु_ { व. सनक मI डल पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु_ अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु_...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) vी जगत नाराय ण मI ड ल सुपु_ { व. खुशीलाल मI डल, उमेर- ४०, गाम+पो{ ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  vी देव नारायण यादव  सुपु_ vी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पो{ ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) vीमती फुदनी देवी प¹ी vी रामफल मI डल, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुvी सुिव  ता कुमारी सुपु_ी vी गंगाराम मI डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोस्  ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) vी सीताराम राम  सुपु_ { व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि« म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  vी ल« मी राम  सुपु_ { व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकfरनेट -  \n(1) vी च द र राम  सुपु_- { व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि« म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  vी राज कुमार महतो सुपु_ { व. ल« मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम,ली वाड, नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  vी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो{ ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  vी जीबछ यादव  सुपु_ { व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम,ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  vी श भु मI ड ल सुपु_ { व. लखन मI डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो{ ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम,ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  { स कर - (िख  { सा कहैबला)-  \n(1)  vी छुतह यादव उफ, राजकुमार , सुपु_ vी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पो{ ट- मनोहर \nप·ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ, टहल मुिख  या- \n(2) सुपु_ { व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो{ ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच_कला- \n(1)  सुvी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु_ी vी रामदेव Hसाद मI डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पो{ ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम,ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  vीमती वीणा देवी प¹ी vी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  vी िक  शोरी दास  सुपु_ { व. नेबैत मI डल, पता- गाम- रसुआर, पो{ ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम,ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nvी उपे   चौधरी सुपु_ { व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी देवनाथ यादव  सुपु_ { व. सव,जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झfझप·ी, पो{ ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यf, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) vी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) vी कु द न कुमार कण, सुपु_ vी इ  कुमार कण, पता- गाम- रेबाड़ी, पो{ ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) vी राम खेलावन राउत  सुपु_ { व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \nvी रामच   Hसाद मI ड ल सुपु_ vी झोटन मI डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो{ ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम,ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nvी िव  भूित   झा सुपु_ { व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nvी रिव     यादव  सुपु_ सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पो{ ट- मनोहर प·ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nvी िप  चकुन  सदाय  सुपु_ { व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \nvी रामपित   मI ड ल सुपु_ { व. अजु,न मI डल, पता- गाम- रसुआर, पो{ ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम,ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  vी किप  लेर दास सुपु_ { व . सु»र दास , उमेर- ७०, गाम- लि« म िन यf, पो{ ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  vी खखर सदाय  सुपु_ { व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  vी रामिव  लास यादव  सुपु_ { व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो{ ट- सuिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nvी जोगे   राम  सुपु_ { व. िब x टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी राजे   राम  सुपु_ कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा{ ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \nvी सैनी राम  सुपु_ { व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी जनक मI ड ल सुपु_ { व. उिच त मI डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो{ ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम,ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यf/ Qुम बाजा  \nvी परमेर मI ड ल सुपु_ { व. िब हारी मI डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयf बजबै छिथ । \nvी जुगाय साफी सुपु_ { व. vी vीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nvी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो{ ट- बेलही, भाया- ि◌ नम,ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nvी योगे   राम  सुपु_ { व. िब x टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nvी जQनाथ चौधरी उफ, िध  यानी दास  सुपु_ { व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nvी महे   पो¼ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो{ ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \nvी राम Hसाद राम सुपु_ { व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पो{ ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषuक :- \n१) हाइकू िवशेषuक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषuक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषuक ६७ म अंक , १ अ¿टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहtय िवशेषuक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषuक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषuक ७७ म अंक ०१ माच, २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषuक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग{त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि¿त गजल िवशेषuक १२६ म अंक , १५ माच, २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीzा िवशेषuक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकuत िमv मधुप िवशेषuक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषuक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषuक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह समान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अHैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अxबम  गीत  संगीत  िवशेषuक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि_त  रचनापर  आम ंि_त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पuच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि_काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव,vे¯  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Hबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÂय उtसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उtसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Hबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÄय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 6 म अंक  15 माच, 2018  (वष, 11  मास  12 3 अंक  24 6)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहtय आदोलन \n (c)2004-18. सवjिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Hथममैिथली पािzक ई-पि_का ISSN 2229-547X VIDEHA \nसपादक: गजे ठाकुर। सह-सपादक: उमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मु»ाजी (मनोज कुमार कण,)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिच_- बेचन ठाकुर। \nसपादक- सूचना-सपक,-समाद- पूनम मंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उtपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अHकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण, उqरदाियtव लेखक गणक म य \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचमेIटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÇटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिzत पिरचयआ अपन {कैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Hकाशनक हेतु \nिवदेह (पािzक) ई पि_काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Hकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संQहकqj लोकिनक लगमे रहतिह, मा_ एकर Hथम \nHकाशनक/ िHंट-वेब आकjइवक/ आकjइवक अनुवादक आ आकjइवक ई-Hकाशन/ िHंट-Hकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि_काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयxटीक/ पािरvिमकक Hावधान नै \nछै। त रॉयxटीक/ पािरvिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आQह। ऐ ई पि_काक vीमित ल«मीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Hकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सवjिधकार सुरिzत। िवदेहमे Hकािशत सभटा रचना आ आकjइवक सवjिधकार रचनाकार आ \nसंQहकqj लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृqसँ Hारभ इंटरनेटपर मैिथलीक Hथम उपि{थितक या_ा “’िवदेह’- Hथम \nमैिथली पािzक ई पि_का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Hकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृq 'िवदेह' ई-पि_काक Hव¿ताक संग मैिथली भाषाक जालवृqक \nएQीगेटरक पमे Hयु¿त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि_का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि¡र{तु    \n \n \n1//YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n/YpcR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR  \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /2 \n/YpcR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR  \n \n \n \n \n/YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR/YvMDYR/YaR  \n \n \n \n \n \n/YuR/YaaR/YsR/YofCMhf /YucR/YpR/YofCMAR/YoeR/YvR  \n/YofCMh/YvR/YlR/YcOpe/YaR/YofCMhf  \n \n \n \n3 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /4 \n     \n \n/YGR/YnR-/YlR/YnR /YlR/YofCMhf/YnR /YlR/YvR/YofCMg/YtR /YlR/YvR  \n/YlR/YvR-/YlR/YofCMh.m/Yv.eRdG /YDR/YcR /Y0eR/YsR /Y0eR/YsR/YvR /Y0eR/YsR/YofCMAf /Y,eR/Yh/DRMYR  \n/YnR/YpeR/YvR/YofCME /YlR/YvR /Y0eR/YsR/YvR /Y0eR/YsR  \n/YDR/YofCME/YsR-/YDR/YvR/YofCMg/YtR /YlR/YofCMhf/YofCMh.l/YaR /YnR/YofCMAR/YvR /YnR/YvR/YofCMAf /Y,eR/Yh/DRMYR  \n/YDR/YofCME/YsR-/YDR/YvR/YofCMg/YtR.../DRMYR  \n/Y0eR/YofCMh/YsR/YnR/YofCME /Y0eR/YsR /Y0eR/YsR/YvR /YofCMh.m/YpeR/YaR-/YofCMh.m/YpeR/YaR  \n/Y0R/YofCMAR/Yh/YvR /YsR/YofCMAR/YvMR/YofCMhf /YofCMh/Y0R/Y,R/YDYYeR /YofCMh/Y0R/Y,R/YDYYeR/YofCMAf /Y,eR/Yh/DRMYR  \n/YsR/YofCMAR/YvMR/YofCMhf /YsR/YofCMh.l/YvMR/YpR /YpR/YcR/YofCMAf/YvMR /YuR/YpR /YofCMAf /YDYYeR  \n/YpR/YcR/YofCMAf/YvMR-/YDeR/YcR/YofCMAf/YvMR /YDeR/YofCMh/YDYYeR /YDeR/YDYYeR/YofCMAf /Y,eR/Yh/DRMYR  \n/YpR/YcR/YvMR/YofCMhf-/YDeR/YcR/YvMR/YofCMhf /YDeR/YofCMhf/YcR /YDeR/YDYYeR/YofCMAf /Y,eR/Yh/DRMYR  \n/YofCMh/YsR/YsR/YofCME/YpR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YofCMh/YsR/Y,R/YcR/YvMR /YpR/YcR/YofCMAf /Y,eR/Yh/DRMYR  \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAf/YDYYeR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YofCMh/YsR/YsR/YofCME/YpR /Y0R/YofCMh/YvR  \n/YuR/YofCMAR/YuR-/YuR/YofCMg/YvR/YpR /YuR/YofCMg/YaR /Y0R/YvR/YofCMAf /Y,eR/Yh/DRMYR  \n/YuR/YofCMAR/YuR-/YuR/YofCMg/YvR/YpR.../DRMYR  \n \n••• \n•• \n•  \n \nleiZ.k Hkko    \n \n \n5//YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n \n \n \nISBN :  978-81-936422-5-2 \n \n \n \n/YDR/YofCMAR/YlR :  `251/-  \n/YoR/YsR/YofCMAR/YcOpe/YofCMh.l/YDeR/YpR/YofCMAR/YcR  /YoR/YofCMg/YcR/YofCMh.l/YposR/YnR  ©  /YoecR/YofCMhf /YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR/YvMDYR/YaR  \n/YuR/YofCMh/YHR /YaR /YoR /YAMusvRrR /YopR/YcR/YvMR : 2017  \n \n/YucR/YpR/YofCMAR/YoeR/YpR :  /YuR/YaaR/YsR/YofCMhf /YucR/YpR/YofCMAR/YoeR/YvR  \n/YnR/YofCMg/YaR/YoR/YofCMhf /Y0eR/YsR/YvR, /YtR/YofCME./YE/YaR./YvR/YofCME/YHR/YcR_YofCMgu /YlR/YofCMAR/YGR/YcOpe, /YsR/YofCMAR/YDYR/YcOpe /YvR /YAMusvRrR . 06, /YofCMh/YvR/YlR/YcOpe/YaR/YofCMhf, /YofCMh.l/YtR/YaR/YofCMAR- /YoR/YofCMg/YuR/YofCMAu/YaR,  \n/YofCMh/Y0R/YHR/YofCMAR/YcR : 847452  \n \n/YsR/YofCME/Y0R/YoR/YofCMAR/Yh/YntR :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/Yhf-/YlR/YofCME/YaR : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/YlR/YofCMi/Y0R/YofCMAR/Yh/YaR :  8539043668, 9931654742 \n  \n \n/YofCMh/YucR/YvntR :  /YlR/YofCMAR/YvR/YsR /YAR/YntR/YcOpe, /YofCMh/YvR/YlR/YcOpe/YaR/YofCMhf (/YoR/YofCMg/YuR/YofCMAu/YaR)  \n/YAR/YsR/YcR/YvMR :  /YDR/YofCMhf /YoR/YofCMAR/YHR_YofCMg /YofCMh/YucR/YofCMh.m/YvntR/YGR /YucR/YofCME/YoR. /YofCMh/YvR/YlR/YcOpe/YaR/YofCMhf (/YoR/YofCMg/YuR/YofCMAu/YaR) /YofCMh/YuR/YvR : 847452  \n \nKRATIYOG  \nCollection of Short Stories by Sh. Jagdish Prasad Mandal.  \n \n/YAf /YuR/YofCMi/YneR/YofCMhf/YpR /YoR/YsR/YofCMAR/YcOpe/YofCMh.l/YDeR/YpR/YofCMAR/YcR /YoR/YofCMg/YcR/YofCMh.l/YposR/YnR /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YucR/YpR/YofCMAR/YoeR/YpR /YA/YneR/YsR/YofCMAR /YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/YuR/YofCMhf/YcR/YofCMAR/Yh/YntR /YDeR/YofCMAR/YcR/YpR/YpR \n/YofCMh.l/YaR/YofCMh.m/YpeR/YnR /YA/YvR/YofCMg/YlR/YofCMh/YnR/YpR /YofCMh/Y0R/YvR/YofCMAR /YuR/YofCMi/YneR/YofCMhf/YpR /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YA/YAMusvRrR/YoeR/YpR /Y,eR/YofCMAR/YrR/YofCMAR /YucR/YofCMh/YnR /YE/YsR /YAMusvRrR  /YofCMh.v/YcR/YpR/YofCM,RMYrRi/YofCMh/YDYR/YAMusvRrR/YGR /YoR/YofCMh/YHR/YnR \n/Yh/YaR/YofCME/Yp.eRdG /YntR/YcRJRr/YofCM,RMYrRi/YofCMh/YvR/YpR /YA/YneR/YsR/YofCMAR /YrR/YofCMAR/YAMusvRrR/YofCMh/YncR /YpR, /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YlR/YofCMAR/YDerR/YlR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YneR/YsR/YofCMAR /YtvyR/YofCMAR/YvR/YpR /YoR /YAMusvRrR /YGcR/YHR/YvMR /YsR/YofCMAR \n/YuR/YofCMg/YvR/YucR/YcOpe/YrR/YofCMi/YGR/YpR /YucR/YvMR/YofCMAR/YaR/YofCMhf /YDsR/YofCMAR/YcR/YofCMAR /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YcR_YofCMgu/YuR/YlR/YofCME /YuR/YofCMg/YvR/YcR_YofCMg/YnuR/YofCMAR/YofCMh/YDR/YnR /YA/YneR/YsR/YofCMAR /YoR /YAMusvRrR /Y,R/YofCMAR/YofCMh.v/YcR/YnR-/YucR/YoR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR/YnR /YvR/YofCMh/YHR \n/YpR/YE/YaR /YtR/YofCMAR /YoR/YpR /YofCMAf /YnR /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR   \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /6 \n \n/YpR/YneR/YofCMAR/YpR /YoR/YnnR/YofCMAf/YcR  \nᮓाि᭠तयोग / 08 \nउिचतवᲦा / 22 \nखेतक बँटबारा / 38 \nिवघटन / 55 \nटुटल मनक जुटान / 71 \nबाबा बेले᭫ वरनाथ/ 86 \n \n \n \n \n7 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /8 \n \n \n/YpcR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR  \n/YGR/YofCMAR/YlR/YpR /YHR/YsR/YofCMAR-/YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YpeR/YofCMAR-/YuR/YofCMhf/Y0R /YpR/YAvRCrReR /YntR/YHR/YofCMAf/YaR-/Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YaR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR \n/YDR/YcR/Y0R/YttR/YofCMAR/YuR/YcR /YA/YofCMh/Y0R/YnR/YofCME /YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /Y,R/YofCMAu/YpR /YofCMAf /YnteR /YaR/YofCMAR/YGR/YaR /YnteR/YofCMAR/YceR /YDR/YofCME/YpeR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR /YlR/YvR/YlR/YofCME \n/YuR/YofCMh/YHR/YvR/YofCME /Yhf /Yg/YnteR/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /Y0R/YofCMAR/YnR /YuR/YofCMh.v/YcR/YsR/YofCMAR/YcR/YpR /YtR/YcR_YofCMgu/YcR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YtR/YofCME /YuR/YnvR/YofCMhf /YpR /YofCME /Y0R/YofCMAR/YDYYeR/YpR \n/Y,R/YofCMAu/YpR /YofCMAf /YnteR /YaR/YofCMAR/YGR/YaR /YnteR/YofCMAR/YceR /Y,eR /YofCMAf /YneR, /YvR/YofCMh/YHR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YpeR/YvR /YA/Y,RMYrRAfMYu/YGR/YvR/YofCMAR-/YGeR/YcR/YpR /YpR/YofCMAR/YtR/YpR /Y0R/YofCME/YcR /Y,eR/YofCMhf.l, \n/YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YpR/YofCMAR/YtR/YlR/YofCME /YaR/YofCMAR/YGR/YaR /YcR/YofCMh/YHR/YnR/YofCMAf/YneR.../DRMYR  \n/YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YaR/YGR/YaR/YofCME /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /Y0R/YDR/YofCMAf/YaR /YGR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR, /Y0R/YDR/YofCMAf/YaR /YAf /YDR/YofCMg/YAR/YcR/YofCME /YGR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR \n/YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YvR/YsR /Y,R/YofCMhf/YtR /Y0eR/YofCME/YntR/YaR/YofCMAR/YuR/YcR /YpeR/YofCMg/YoeR/YofCMhf /YHR/YofCMi/Yh /Y,eR /YofCMAf /YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YcR/YAMusvRrR/YGR-/YcR/YAMusvRrR/YGR/YpR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YlR/YvR: \n/YofCMh.m/YoneR/YofCMh/YnR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YpeR/YofCMg/YofCMh.l/YoeR/YrR/YofCMAR-/YpeR/YofCMg/YofCMh.l/YoeR/YrR/YofCMAR /YA/YuR/YvR/YofCMAR /YcR/YAMusvRrR/YGR/YlR/YofCME /YcR/Y,RMYrRAfMYu/YGR/YofCMAf/YnR /YcR/YHR/YofCMAf/YE, /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR \n/YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /Y0eR/YAvRCrReR /YGR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YDR/YcR/Y0R/YttR/YofCMAR/YpR /Yi/YoR/YofCMAR/YcR/YuR/YcR /Y,R/YofCMh/YceR/YnR/YofCME /Y0R/YtR/YaR/YofCMAR-  \n“/YuR/YofCMh/YHR/YvR/YofCME /YE/YpR /YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YofCMh/YuR/YAR/Yg, /YuR/Y,eR/YofCMAR/Yh/YnR /Y,R/YofCMAR/YHR /YuR/YofCMhf/Y0R/DRMYR /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YcR/Y0R/YofCMAR/YpR /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR”  \n‘/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YcR/Y0R/YofCMAR/YpR /YA/YofCMh.l/Y,eR’ /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /YlR/YvR /YuR/YofCMh/YHR/YvR/YofCME \n/YnteR/YlR/YpR/YaR/YofCMAf/YvR /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YnteR/YHR/YpR/YaR/YofCMAf/YvR, /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YaR/YGR/YaR/YofCME /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /Yg/YvR/YofCMAf/YntR /YnR/YpR/YaR/YofCMhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR \n/YuR/YDYYeR/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /Y0R/YofCMAR/YnR /YtR/YcR_YofCMgu/YcR /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YAR/YvR /YofCMh/YDR/YvR /YA/YuR/YvR/YofCMAR /YlR/YvR/YofCME /YpR/YofCMhf.m /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR \n/YpR/YcR/YofCMAf /Y,eR/YaR/YofCMAR /YpR/YofCMhf.m /YvR/Yh /YpR/YcR/YofCMAf /Y,eR/YaR/YofCMAR /YoR/YofCME /YpR/YHR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YpR/YofCMh/YHR/YrR/YofCMi /YpR/YHR/YofCMAf /Y,eR/YaR/YofCMAR/DRMYR /YrR/YHR/YE /YvR/YofCME /YHR_YofCMg/YpR /YofCMg /YlR \n/YDR/Yh /Y,eR/YaR/YofCMAR /YtR/YofCME /YA/YlR/YofCMg/YpR /YpR/YofCMAR/YtR /YpR/YcR_YofCMgu /YsR/YofCMAR /YA/YlR/YofCMg/YpR /YpR/YofCMAR/YtR/YpR /YpR/YofCMhf.m /Y0eR/YofCME/YaR /YoR/YofCME /YpR/YHR_YofCMgu/DRMYR \n/YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR ‘/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YcR/Y0R/YofCMAR/YpR /YA/YofCMh.l/Y,eR’ /YpR/YHR/YaR/YofCMAf/YvR /YHR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu..!  \n/YpeR/YofCMg/YoeR/YofCMhf/YlR/YofCME /YofCMh/YsR/YvR/YofCMi/YDR /YGeR/YofCMi/YofCMh.v/YcR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-    \n \n \n9//YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n“/YHR/YlR /YpR/YofCMi/YvR /YtR/YofCMi/YpR/YcR/YpR /Y,eR/YofCMhf.l /YtR/YofCME /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YcR/Y0R?”  \n/YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YpR/YvR/YofCMhf /YpR/Y,R/YofCMi/YntR /YtR/YcR_YofCMgu/YcR /Y0eR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR \n/YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /Y,R/YofCMi/YntR /YaR/YGR/YaR/YofCMAR/YuR/YcR /YtR/YofCME/YHR/YofCME/YvR /YlR/YvR /Y,R/YofCMi/YntR/YofCMAR/Yh/YE /YoR/YofCME /YvR/YofCMh/YHR /Y0eR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YA/YuR/YvR/YofCMi /YlR/YvR \n/YGR/YsR/YofCMAR/YHR/YofCMhf /YDR/YofCME/YaR/YpR /YofCMAf /YvR /YtR/YofCME /YA/YpeR/YvR /YnR/YpR/YpR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YlR/YofCME /YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YsR/YofCMAR/YvR /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YofCMhf/YE /YpR/YofCMh/YHR/YrR/YofCMAR /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR /YofCME /YaR/YofCMAu/YAMusvRrR? /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YuR/YnvR/YofCMhf /YtR/YofCME /Y0R/YtR/YaR/YofCMhf /YoR/YofCME \n/YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YA/YvR/YofCMh.l/Y,R/YnR/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YvR/YofCMh/YHR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu /Y0R/YtR/YaR/YofCMhf /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR  \n/YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YlR/YofCME /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMh.v/YcR/YnR /YpR/YcR/YofCMAf/YnR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAR-  \n“/YtR/Yh-/YtR/YofCMi/YpR/YcR /Y,eR/YofCMhf.l /YoR/YE/YHR /YvR/YofCME /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu /YuR/YcR/YofCMAR/YvR/YofCMhf /YlR/YofCMhf/YofCMh.l/YaR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YcR/Y0R/DRMYR”  \n/YA/YuR/YvR /Yg/YnteR/YofCMAf/YnR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /YcR/YAMusvRrR/YGR /YAR /YuR/YofCMh/YnR/YpR /YaR/Y0R/YofCMAf/YnR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /Y0eR /YAMusvRrR /YGR /YDR/YofCME/YpeR \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /YA/YvnR/YlR/YcOpe/YvR /YofCMh/Y0R/YHR_YofCMg/YofCMh.l/YoR /Yg/YnteR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YofCMh/Y0R/YHR_YofCMg/YofCMh.l/YoR/YnR/YofCME /YAR/Y,RMYrRAfMYu/YofCMh.m/YpeR /Yg/YnteR/YofCMAR \n/YuR/YofCMh/YnR/YpR /YAR/Y,RMYrRAfMYu/YofCMh.m/YpeR/YlR/YofCME /YGR/YofCMAR/YDYYeR/YofCMAf/YnR /YlR/YvR /YofCMh.l/YlR/YaR/Y0R/YofCMAf/YnR /Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/Y,R/YofCMAR/YHR/YpR /Yi/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCMAR/YvR /YpR/YofCMh.v/YcR /YpR/YAvRCrReR /YoR/Y0eR /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /Y,R/YofCMg/YofCMh.m/YaHR /YaR/YGR /YcR/YpeR/YvR/YofCME /Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR \n/YaR/YofCMi/YntR/YofCMAR/YlR/YofCME /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YAR/YofCMh/YvR /YpR/YAvRCrReR /YcR/YpeR/YvR/YofCME /Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR /Y0R/YofCMAf/YoR/YofCMgu /YaR/YGR/YaR/YofCME /YvR/YofCME/YvR/YofCME /YA/Y0R/YofCMAf /Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR /YtR/YofCMAR/Y0R/YofCME \n/YA/YHR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YuR/YofCMhf/Y0R /YnR/YofCMAR/Y0R/YofCME /Y,R/YofCMAR/YHR/YofCMi /Y0R/YofCMh/YvR /YtR/YofCMAR/YE/YnR/DRMYR”  \n/YvR/YHR/YaR/YofCMAR/YuR/YcR /YDR/YHR/YaR/YofCMAR /YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YueR /YofCME /YpR/YaR /YtR/YofCMAR/Yh/YE /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YoR/YofCMi/YaR/YHR/YvvR/YofCMhf/YuR/YcR \n/Y0R/YnnR/YofCMhf/YoR/YA/YvvR/YofCMhf /YueR /YofCME /YpR /YofCMAf /YnR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAR-  \n“/YoeR/YofCMg/Y0eR /YpR/YofCMAR/YtR/YlR/YofCME /YofCMh/Y0R/YaR /YAMusvRrR /YlR /YpR/YcR/Y0R /YlR/YofCMgu/YpeR/YcOpe/YnR/YofCMAR /YHR/YE/YnR/DRMYR /YuR/YofCMh/YHR/YvR/YofCME /YaR/YofCMi/YntR/YofCMAR-/YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR \n/YvR/YofCME/YvR/YofCME /YAR/Yg, /YtR/YofCMAR/Y0R/YofCME /YHR/YlR /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YuR/YofCMhf/Y0R /Yi/YpR/YcR /YoR/YofCMg/YAR/YDR /Y0R/YofCMg/YteR/Y0R-/YuR/YcR/YpeR/Y0R /YnR/YofCMAR/Y0R/YofCME \n/YA/YHR_YofCMgu /Y,RMYrRAfMYu /YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /Y,R/YofCMAR/YHR /Y0R/YofCMh/YvR /YtR/YofCMAR/YE/YnR/DRMYR”  \n/YA/YuR/YvR /YpR/YofCMAR/YtR/YlR/YofCME /YofCMh/Y0R/YoR/YsR/YofCMAR/YoR/YpR /YcR/YAMusvRrR/YGR /Y,R/YceR/Y0R/YofCMAf/YnR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/YoR/YofCME /YofCMh/YpR/YE /YvR/YofCME /Y0R/YvR/YnR, /Y0eR/YofCME/YaR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YDR/YofCMgu /YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR /YDR/YofCMgu/YDeR-/YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YAu/YAMusvRrR/YntR/YofCMAf/YpR /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR”  \n/YpR/YofCMh/YHR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /Y,RMYrRi/YAMusvRrR/YGR/YvR /YofCMh/YDR/YoR /Y0R/YceR/YaR/YofCMhf/DRMYR /Y,R/YofCMg/YofCMh.m/Ya.eRdG /YHR /YaR/YGR /YaR/YofCMi/YntR/YofCMAR/YlR/YofCME \n/YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YcR/YpeR/YaR/YofCME /YcR/YHR/YofCMAf/YvR, /YaR/YofCMi/YntR/YofCMAR-/YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR /YvR/YofCME/YvR/YofCME /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YDR/YcR/Y0R/YttR/YofCMAR/YuR/YcR /YuR/YHR_YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /Y,R /YuR/YofCMh/YnR/YpR \n/YAR/YGR/YofCMgu/YlR/YofCME /YcR/YofCMh.m/YpeR /YDR/YofCME/YaR/YofCMh.m/YpeR/YvR/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR, /YlR/YvR/YlR/YofCME /YvR/YsR-/YvR/YsR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YtR/YcR_YofCMgu/YcR /Yg/YnteR/YofCMAf/YnR /YcR/YHR/YofCMAf/YvR \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /10  \n/YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /Y,R/YofCMAR/YHR /Y0R/YvR/YofCMAR/YE/Y0R/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YcR_YofCMgu/YcR/YofCMhf /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /YvR/YofCME /Y0R/YofCMAR/YofCMh.l/YtR /Y,R/YofCMi/YntR/YofCME /Y,RMYrRi/YAMusvRrR/YGR/YvR /YGeR/YofCMg/YofCMh.l/YlR \n/YGR/YofCME/YaR/YofCMhf/DRMYR  \n/YA/YDR/YHR/YofCMAR /YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YuR/YofCMhf/Y0R/YofCMAf/YnR-/YuR/YofCMhf/Y0R/YofCMAf/YnR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR \n/YnR/YcR/YAMusvRrR/YGR /YnR/YofCME/YvR/YofCMAR /YnR/YcR/YAMusvRrR/YofCMh/YGR/YnR /YpR/YE /YDR/YofCME/YaR/YpR /YofCMAf /YvR /YtR/YofCME /YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR /Y,R/YofCMAu/YpR/YofCMhf.m/YuR/YcR /YcR/YofCMh.m/YpeR/YnR/YofCME /YuR/YofCMAf/Y,eR/YaR/YofCMAR \n/YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YofCMh/YDR/YoR /YlR/YvR /YHR_YofCMg/YlR/YofCMAf/YDYYeR /YpR/YAvRCrReR /YGeR/YofCMg/YlR/YofCMAf/YDYYeR /YuR/YDYYeR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YlR/YvR/YlR/YofCME /Yg/YnteR/YaR/YofCMAf/YvR- /YA/YuR/YvR \n/YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YAR /YA/YuR/YvR/YofCMAR /YoR /YAMusvRrR /YGR /YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YAR /YnR/YofCMAf/YoR /YAMusvRrR /YGR /YuR/YofCMh.v/YcR/YsR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR/YpR \n/YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf.../DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YA/YvnR/YHR/YofCMhf/YvR /YcR/Yo.eRdG /YnR/YofCMAR/YpR /YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /Yi/YcR-/Y,eR/YofCMi/YcR /YvR/YofCMh/YHR /YHR/YofCMi/Yh/YE /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR \n/YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /Yg/YnteR/YE /YaR/YGR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu /YuR/YcR/YofCMAR/YvR/YofCMhf/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R /YnR/YofCMhf/YoR /Y0R/YpeR/YcOpe/YpR \n/YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YA/YvnR/YHR/YofCMhf/YvR/YofCMi /YcR/Yo.eRdG /YnR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YaR/YofCMi/YpR /YpeR /Y,RMYrRAfMYu /YofCMh/YnR/YrR/YofCMAR /YpR/YAvRCrReR /YpeR/YofCMg/YofCMh/YntR/YrR/YofCMAR \n/YA/YuR/YvR-/YA/YuR/YvR /YcR/Yo.eRdG /YnR/YofCMAR/YpR /YoR/YofCMhf/YlR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YnR/YrR /YpR /YofCMAf /YrR/YofCME /YaR/Yh/YE/DRMYR  \n/YA/YpeR/YvR /YnR/YpR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YuR/Y,R/YofCMAR/YoR /Y0R/YpeR/YcOpe/YpR /YA/YsR/YoneR/YofCMAR /YDeR/YofCMh.v/YcR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /YsR/YE/YHR \n/YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YDeR/YofCMAR/YcR/YvMR /YpR /YofCME /YvR/YofCME /YAR/YofCMh/Y0R /YcR/YHR/YaR/YofCMAR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YtR/YofCME /YGR/YofCMAR/YlR-/YoR/YlR/YofCMAR/YtR/YpR /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR \n/Yi/YvR/YofCMAR, /YlR/YvR/YlR/YofCME /Yhf /Y0R/YofCMAR/YnR /YtR/YcR_YofCMgu/YcR /Yg/YnteR/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YA/YDR/YHR/YofCMAR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YcR/YofCMhf/Y0R-/YcR/YofCMhf/Y0R/YofCME1/YlR/YofCME /Y,R/YofCMh.l/YaR \n/YGR/YofCME/YaR/DRMYR /YofCMh.l/YlR/YcR/Y,R/YofCMAR/Yh/YrR/YofCME/YpR /YGR/YofCMg/YvMR-/YoR/YofCMi/Y0eR/YofCMAR/YsR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YvR/YofCME /YlR/YvR/YofCMg/YpeR/YofCMi/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YuR/YvR /YGR/YofCMg/YvMR-\n/YoR/YofCMi/Y0eR/YofCMAR/YsR /YHR/YofCMi/Yh/YnR/YofCME /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YtR/YofCME /YlR/YvR/YofCMg/YpeR /YpR /YofCME /YaR/YpR-/YDeR/YofCME/YaR/YpR /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /YvR/YofCME /YAR \n/YpeR/YofCMAR/Yh/YnR-/YuR/YofCMhf/Y0R/YofCMAf/YnR, /YoR/YofCMg/YnR/YofCMAf/YnR-/YuR/YDYYeR/YofCMAf/YnR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /Y0R/YofCMhf/YnR/YofCMAR /YaR/YofCME/YaR/YpR /YsR/YE/YHR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YvR/YofCME /YcR/YofCMhf/Y0R-\n/YcR/YofCMhf/Y0R/YofCMAR/YE/YaR/YofCME /YcR/YofCMh/YHR /YGR/YofCME/YaR/DRMYR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi /YvR/YofCME /Y0eR/YofCME/YaR /YtR/YofCME /YA/YuR/YvR /Y0eR/YcR/YvMR-/YuR/YofCMi/YosR/YvMR /YpR/YcR/YofCMAf/YnR \n/YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /YAR/YGR/YofCMgu /YDeR/YofCMh.v/YcR /YDYR/YofCME/YGR /Yg/YnteR/Y0R/YofCMAf/YnR /Y,R/YaR/YE/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR /YDYR/YofCME/YGR/YofCMi-/YDYR/YofCME/YGR/YofCMi/YpR /YA/YuR/YvR-/YA/YuR/YvR \n/YGR/YofCMg/YvMR /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YtR/YofCME/YvR/YofCMAR /YE/YpR /Y0eR/YofCME/YaR /YAR/YGR/YofCMgu /YofCMh/YDR/YoR /Yg/YofCMh.l/Y,R/YnR /YDYR/YofCME/YGR /Y0R/YceR/YofCMAR/YE/Y0R /YAR /YDR/YofCMi/YoR/YcR \n/Y0eR/YofCME/YaR /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YoR/YoR/YcR/Y0R/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /Y0R/YofCMhf/Y,R/YlR/YofCME /YnR/YofCME/YoR/YcR/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YAf/Y,eR /YofCME  /YtR/YofCME /YvR/YofCME /YAR/YGR/YofCMgu /YofCMh/YDR/YoR /Y0R/YceR/YaR /YAR \n/YvR/YofCME /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YofCMh/YDR/YoR /YoR/YoR/YcR/YaR /Y0R/YofCMhf/Y,R/YlR/YofCME /YnteR/YlR/YpR/YaR /Y,R/YaR/YofCMAf/YnR /YcR/YHR/YaR/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR, /YAR/YGR/YofCMgu /YofCMh/YDR/YoR \n/YDYR/YofCME/YGR /Y0R/YceR/YofCMAR/YE/Y0R /YAR/YofCMh/YpR /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YofCMh/YDR/YoR /YoR/YoR/YcR/Y0R/YpR /YpR/YofCMAR/YcR/YvMR /YA/YuR/YvR-/YA/YuR/YvR /YoR/YofCME/YHR/YofCMi \n/YA/YofCMh.l/Y,eR, /YE/YpR /YofCME  /YpR/YofCMAR/YcR/YvMR /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu/YpR /YvR/YofCMh/YHR /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YAR/YGR/YofCMgu /YofCMh/YDR/YoR /Y0R/YceR/YofCMAf/YpR /YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu \n                                                           \n1 /YcR/YofCMhf/Y0R-/YcR/YofCMhf/Y0R/YpR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /Y0eR/YofCME/YaR- /YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YofCMh.l/YlR/YcR/Y,R/YofCMAR/Yh/YpR /YGR/YofCMg/YvMR /YpR/YDYYeR/YofCMgu.Rdt/YuR/YvR /YHR/YofCMi/Yh /Y,eR /YofCMAf /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi/Yh/YlR/YofCME /YpR/YDYYeR/YofCMgu.Rdt/YuR/YvR /YvR/Yh \n/YAR/YE/YaR /YcR/YHR/YaR /YsR/YofCMAR /Yi/Yh/YlR/YofCME /YpR/YDYYeR/YofCMgu.Rdt/YuR/YvR /YcR/YHR/Y0R/YofCME /YvR/YofCME /YpR/YE/YaR /YoR/YE/YHR /Y0eR/YofCME/YaR /YcR/YofCMhf/Y0R-/YcR/YofCMhf/Y0R/DRMYR  \n \n \n \n11 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n/YpR/YofCMAR/YcR/YvMR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YofCMh/YDR/YoR /YoR/YoR/YcR/Y0R/YpR /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YDR/YofCMgu/YntR/YofCMAR /YpR/YofCMAR/YcR/YvMR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YofCMh.l/Y,eR/YE/DRMYR \n/YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /Yhf /YtR/YofCME /YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YAR/YGR/YofCMgu /YofCMh/YDR/YoR /Yg/YofCMh.l/Y,R/YnR /YDYR/YofCME/YGR /Y0R/YceR/Y0R/YofCMAf/YpR /YE/YpR /YpR/YofCMAR/YcR/YvMR /Y0eR/YofCME/YaR /YtR/YofCME \n/Yi/YHR/YvR /YDYR/YofCME/YGR /YtR/Yh/YlR/YofCME /YA/YuR/YvR/YofCMAR /YoR /YAMusvRrR /YGR /YuR/YofCMh.v/YcR/YsR/YofCMAR/YcR/YofCMi-/YoR/YlR/YofCMAR/YtR/YpR /YlR /YAMusvRrR /YGR/YaR /YpR/YofCMAR/YlR/YvR/YofCMAR /YofCMh/YvR/YofCMh/YHR/YnR \n/YA/YofCMh.l/Y,eR /YAR /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YA/YofCMh.l/Y,eR- /YtR/Yh/YlR/YofCME /YpR /YofCME /YpR/YcR/YofCMi /YlR /YAMusvRrR /YGR/YaR /YpR/YofCMAR/YlR/YvR/YofCMAR /YvR/YofCMh/YHR /Y0eR/YAvRCrReR /YA/YlR /YAMusvRrR /YGR/YaR/YofCME \n/Y0eR/YofCME/YaR/DRMYR /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YofCMh/YDR/YoR /YoR/YoR/YcR/Y0R/YpR /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YDR/YofCMgu /YpR/YofCMAR/YcR/YvMR /YA/YofCMh.l/Y,eR/YE/DRMYR /YuR/YofCMh/YHR/YaR /Y0eR/YofCME/YaR \n/YofCMh/Y0R/YvR/YofCMAR /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /YpR /YofCME /YvR/YofCME-/YDeR/YofCME/YvR/YofCME /YnteR/YofCMAR/YceR /Y,eR/YofCMhf.l /YAR /YoR/YlR/YE /YofCMh/YvR/YpR /YofCMAf /YaR /YpR/YAvRCrReR /YAR/YGR/YofCMgu /YofCMh/YDR/YoR /Y0R/YofCMh/YceR \n/YGR/YofCME/YaR /YAR /YA/YuR/YvR/YofCME /YuR/Y,eR /YofCMg /YAR/YE/YaR /YlR/YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /YHR /YnR/YpR /YofCMAf /YnR /YcR/YHR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR/DRMYR /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YpR/YofCMAR/YcR/YvMR /Yhf/YHR/YofCMi \n/YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YAf/Y,eR /YofCME  /YtR/YofCME /YoR/YlR/YofCMAf/YpR /YoR /YAMusvRrR /YGR /Y,R/YaR/YofCMAf/YlR/YofCME /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR-/YuR/YofCMAR/YneR/YcR /YAR /YofCMh/Y0R/YHR/YofCMAR/YofCMh/YDYYeR/YpR /YE/YnR/YofCME/YpR /Y,R/YofCMi/YntR \n/YuR/YDYYeR/YaR /YtR/YofCME /YaR/YofCMAR/YpeR/YofCMi /Y,R/YofCME/Yos.eRdG /YntR/YofCMAR /YpR /YofCME /YaR/YofCMAR /YuR/Y,eR/YofCMAR/Yh/YnR/YofCMi /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /YDYR/YofCME/YGR /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu /YE /YlR/YofCMg/YHR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu /YGeR/YofCMg/YoR/YofCMAf/YpR \n/YGR/YofCME/YaR/DRMYR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /Yhf /YtR/YofCME /YtR/Yh /YoR/YofCMAR/YDeR/YvR/YpR /YoR /YAMusvRrR /YGR /YDYR/YofCME/YGR /YAR/YGR/YofCMgu /Y0R/YceR/YofCMAR/YE/Y0R /Yi /YoR/YofCMAR/YDeR/YvR/YofCME /Y,eR/YofCMhf.l/YvR/YofCMAR \n/YGR/YofCME/YaR /YAR /YoR/YlR/YofCMAf/YpR /YneR/YuR/YofCME/YcR /Yi/YpR/YcR/YofCMAR /YneR/YofCMi/YuR/YcR/YofCMAR /YpR/YAvRCrReR /YofCMh/YvR/Y,,R/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /Yg/YnR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR /YDR/YofCME/YaR/YpR.../DRMYR /YnR/YHR/YofCMhf \n/Y0R/YofCMhf/Y,R /Y,R/YofCMAR/YHR /YvR/YofCME/YvR/YofCME /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YuR/YHR_YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /Y,R/YaR/YofCMhf/DRMYR /YuR/YHR_YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /Y,R/YnR/YofCME /YDR/YofCME/YpeR/YaR/YofCMhf /YtR/YofCME /YuR/YofCMh/YnR/YpR /YlR/YvR \n/Yg/YpeR/YDYYeR/YaR-/Yg/YpeR/YDYYeR/YaR /YofCMh/YsR/YcR/YHR/YofCMhf/YvR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YofCMh/YsR/YcR/YHR/YofCMAR/YE/YaR /Y,eR /YofCMAf /YvR/DRMYR  \n/YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YaR/YGR/YaR/YofCME /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YE/YpR/YntR/YofCMAR /YvR/YsR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /Yg/YnteR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /Yg/YnteR/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YlR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR /YpeR/YofCMAR/YE/YaR /YsR/YofCMAR /Y,R/YofCMi/YntR/YofCMAR/YE/YaR /YuR/YofCMh/YnR/YpR /YuR/YnvR/YofCMhf/YE /YE/YHR/YofCME/YvR \n/YAu/YosR/YofCMh.l/YDeR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YtR/YofCME /Y,R/YofCMi/YntR/YpR /YA/YvR/YofCMg/YcR_YofCMgu/YuR /YA/YuR/YvR /Y0eR/YofCMAR/YsR /YucR/YDR/YofCMh.l/YoeR/YcOpe/YnR /YpR/YcR/YofCMAf/YnR /Yi/Yh/YuR/YcR \n/YlR/YaR/YHR/YlR-/YuR/YntntR/YofCMhf /YtR/YofCME/YHR/YofCME/YvR /YpR/YE /YoR/YpR /YofCMAf /YE, /YofCMh/YpR/YrR/YofCMi /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi/Yh /YnR/YcR/YHR/YpR /YvR/YofCMh/YHR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu /YpR/YE \n/YoR/YpR /YofCMAf /YE/DRMYR /YpR/YofCMi/YofCMh.m/YpeR/YpR /YtR/YvR/YlR/YofCMAu/YaR /YlR/YofCMAR/Yh/YrR/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YlR/YofCMAR/YncR /Y0R/YofCME/YntR/YofCMAR/YpR /Y0R/YofCME/YneR/YofCMAR /YDR/YofCME/YpeR /YA/YuR/YvR \n/YvR/YrR/YvR/YDeR/YofCMAR/YcR/YlR/YofCME /YlR/YofCMi/YofCMh/YvR /YueR/YofCMi/YofCMh/YDYYeR /Y0R/YofCME/YneR/YofCMAR /Y0R/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/YntR/YofCMAf /Y,R/YofCMAR/YHR/YofCMAf /Y,eR /YofCMAf /YneR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YnR/YofCMhf/YnR /YcR/YofCMi/YGR/YpR /YDR/YsR/YofCMAR/Yh \n/YnR/YofCMhf/YnR/YofCME/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y,eR/YofCMi/YDYYeR/YofCMAR/YE/YaR /YtR/YofCMAR/YE /YsR/YofCMAR /YnR/YofCMhf/YnR/YpR /YofCMh/YsR/YuR/YcR/YofCMhf/YnR /YlR/YofCMhf/YnteR/YofCMi/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y,eR/YofCMi/YDYYeR/YofCMAR/YE/YaR /YtR/YofCMAR/YE /Yhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YoR/YofCMi/YaR/YHR/YvvR/YofCMhf /YoR/Yl0R/YvDeR/YuR/YcR /YofCMh/YvR/Y0eR/YcOpe/YcR /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR  \n/Y,R/YofCMAR/YHR/YpR /YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YHR/YofCMAR/YneR/YlR/YofCME /YuR/YpR/YDYYeR/Y0R/YofCMAf/YnR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m \n/Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/YAR/YvR /YofCMh/YDR/YvR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YpR/YvR/YofCMhf /Y0R/YofCME/YoR/YofCMhf /Y,R/YofCMhf/YofCMh/YvR/YrR/YofCMi/Y,RMYrRAfMYu, /Y,R/YofCMAR/YHR/YofCMi /YuR/YnnR/YofCMhf /YAR /YDR/YofCMgu/YDeR/YofCMi /YDR/YofCME/YaR /Y,R/YofCMAR/YHR \n/YA/YvR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YHR/YofCME/YvR, /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YpR/YvR/YofCMhf /YoR/YofCMg/YAR/YofCMh/YDR-/YoR/YofCMg/YAR/YofCMh/YDR /YuR/YofCMhf/Y0R/YofCMi /YpR/YcR/Y0R /YAR /YcR/YofCMh.l/YoR/YpR /YtR/YvR \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /12  \n/YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YcR/YoR/YofCMi /YGcR/YHR/YvMR /YpR/YcR/Y0R/DRMYR”  \n/YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /YA/YuR/YvR /YlR/YvR/YpR /Y0R/YofCME/YneR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YlR/YvR/YofCME/YpR /YlR/YvR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YlR/YvR/Y0R/YofCMAf/YnR /YlR/YofCMg/YofCMh.m/YopR/YrR/YofCMAR/Yh/YnR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAR-  \n“/YA/YHR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YHR/YofCMAR/YneR/YpR /Y,R/YofCMAR/YHR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YofCMg/YAR/YofCMh/YDR-/YoR/YofCMg/YAR/YofCMh/YDR /YvR/Yh /YuR/YofCMhf/Y0R /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YE/YHR/YofCME/YvR /YoR/YofCMg/YAR/YDR/YofCME \n/YpR /YofCME /YpR/YcR/YofCMAR /YHR/YofCMAR/YneR/YpR /Y,R/YofCMAR/YHR/YlR/YofCME /Y0eR/YofCME/YntR/YnR /YtR/YofCME /YcR/YoR /YvR/Yh /Y0R/YofCMg/YteR/Y0R/YofCMAf/DRMYR”  \n/YA/YuR/YvR /YoR/YofCMg/YnR/YcR/YaR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YsR/YofCMAR/YvMR /YDR/YofCME/YpeR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /YlR/YvR /YHR/YaR/YofCMAf/YoR /YpR/YAvRCrReR \n/YHR/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCMAR /YGR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR, /YHR/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCMAR/Yh/YnR/YofCME /Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/YA/YuR/YvR/YofCMi /YlR/YvR /YHR/YofCMi/Yh/YE /YtR/YofCME /YtR/YofCMi/YDYYeR/YofCMi/YtR/YvR /YE/YpR/YnteR/YofCMAR/YlR /Y0R/YofCMAf/YoR /YoR /YAMusvRrR /YGR/YofCME-/YoR /YAMusvRrR /YGR /Y,R/YofCMAR/YHR \n/YuR/YofCMhf/YofCMh/Y0R/YnR/YofCMAu/YAMusvRrR/DRMYR”  \n/YofCMh/YsR/Y,R/YcR/YvMR/YpR /YDR/YofCMg/YofCMh/YvR/YrR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/YlR/YofCME /YofCMh/YsR/Y,R/YDYYeR/YofCMAf/YnR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR /YcR/YHR/Y0R/YofCME /YpR/YcR/YofCMAf/YvR, \n/Y0R/YtR/YaR/YofCMAR-  \n“/YE/YHR/YofCME/YvR /YofCMh/YDR/YvR /YpR/YofCMh/YHR/YrR/YofCMAR /YuR/YofCMAR/YE/Y0R /YtR/YofCME /YtR/YofCMi/YDYYeR/YtR/YvR/YpR /Y,R/YofCMAR/YHR/YofCMi /YE/YpR/YcR/YAMusvRrR/YGR /YcR/YHR/YnR /YAR \n/YtR/YofCMi/YDYYeR/YofCMhf /Y0R/YofCMh/YvR /YoR/YofCMg/YAR/YofCMh/YDR-/YoR/YofCMg/YAR/YofCMh/YDR /Y,R/YofCMAR/YHR/YofCMi /YuR/YofCMhf/Y0R /YAR /YcR/YoR/YofCMAR/YE/YaR /YGR/YuR/YofCMi-/YoR/YuuR /YpR/YcR/Y0R/DRMYR”  \n/YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YoR/YoR/YcR/YofCMAf/YnR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YoR/YoR/YofCMAR/YcR/YofCMAf/YnR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m \n/Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/YA/YuR/YvR/YofCMAR /YoR/YofCMi/YHR/YAMusvRrR/YnR/YGR/YcR /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YuR/YDYYeR/YofCMAf/YE?”  \n‘/YA/YuR/YvR/YofCMAR /YoR/YofCMi/YHR/YAMusvRrR/YnR/YGR/YcR’ /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /Y0R/YofCMAR/YofCMh/YvR /YoR/YofCMg/Y0R/YofCMAR/YofCMh/YvR \n/Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YuR/YDYYeR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAR-  \n“/YofCMh/YpR/YE /YvR/YofCME /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YuR/YDYYeR/YnR/DRMYR”  \n/YvR/YHR/YaR/YofCMAR/YuR/YcR /YDR/YHR/YaR/YofCMAR /YueR /YofCME /YpR /YofCMAf /YnR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/YA/YuR/YvR/YofCMAR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YucR/YofCME/YlR/YsR/YoeR /YpR/YvR/YofCMhf-/YlR/YvR/YofCMhf /YvR/YofCMhf/YpR/YofCMi /YaR/YofCMAR/YGR/YnR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMh.v/YcR/YsR/YofCMAR/YcR/YofCMi /YAR \n/YoR/YlR/YofCMAR/YtR/YofCMi /YDeR/YofCMg/YcR-/Y,eR/YofCMhf.l /YpR/YHR/Y0R/YofCME /YpR/YcR/YnR /YofCMh/YpR/YvR/YofCME?”  \n/YDYR/YlR/YHR/YofCMAR/YE/YaR-/YpR/YofCMi/YoeR/YofCMAR/YE/YaR /YAR/YlR /YHR/YofCMAu/Yg /YAR/YofCMh/YpR /YaR/YnR/YofCMAR/YlR /YsR/YofCMAR /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YAR/YvR/YofCME \n/YueR/YaR /YDYR/YlR/YHR/YofCME/YaR/YofCMAR /YuR/Y,eR/YofCMAR/Yh/YnR /Yi /YuR/YofCMg/YvR: /YofCMh.m/YpeR/Y,,R/YofCMAR /YvR/YofCMh/YHR /Y0R/YofCMh/YvR /YAR/YGR/YofCMgu /YofCMh/YDR/YoR /Y0R/YofCMh/YceR   \n \n \n13 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n/Y0R/YofCMi/YvR/YofCME/Y0R/YofCME-/YuR/YpR/Y0R/YofCME /YpR/YcR/YofCMAf/YE/DRMYR /YnR/YofCMAf/YnteR/YofCMAR/YlR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMh.v/YcR/YsR/YofCMAR/YcR/YofCME /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YuR/YofCMh.v/YcR/YsR/YofCMAR/YcR/YofCME/YpR /YaR/YofCMi/YpR /YAR/YofCMh/YpR \n/YoR/YlR/YofCMAR/YtR/YofCME /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YvR/YofCME/YvR/YlR/YofCMAf/YnR /YsR/YofCMAR /Y0R/YaR/Yg/YlR/YpR/YofCMhf.m /YpR/YHR/Y0R/YofCME /YpR/YcR/YnR /YtR/YofCME /YAR/YGR/YofCMgu /YofCMh.m/YpeR/Y,,R/YofCMAR /Y0R/YvR/YnR, \n/YAR/YofCMh/YpR /YE/YHR/YofCME/YvR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YDeR/YofCMg/YcR-/Y,eR/YofCMhf.l/YHR/YofCME /YpR/YHR/YnR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi/YpR/YcR/YofCMAR /YlR/YofCMAR/YvR/Y0R/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YofCMhf/YsR/YvR \n/YcR/YofCME/YpeR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YofCMh/YDR/YoR /YlR/YofCMi/YDYYeR/Y0R /Y0eR/YofCME/YaR /YofCMh/YpR/YvR/YofCME..? /YuR/YofCMh.v/YcR/YuR/YpsR /YHR/YofCMi/Yh/YnR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YueR /YofCMg /YofCMh/YntR /YuR/YDYYeR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YueR /YofCMg /YofCMh/YntR/YnR/YofCME /YlR/YofCMg/YHR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YHR/YcR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR-  \n“/YuR/YofCMh.v/YcR/YsR/YofCMAR/YcR/YofCME /YAR/YofCMh/YpR /YoR/YlR/YofCMAR/YtR/YofCME /YtR/YofCME/YpR/YcR/YofCMAR /YDeR/YofCMg/YcR-/Y,eR/YofCMhf.l /YpR/YofCMh/YHR /YHR /Y,RMYrRAfMYu /YoR/YofCMAf/YE, /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi/YpR/YcR \n/YGR/YofCMg/YvMR-/YDR/YofCMi/YosR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YcR/YpeR/YvR/YofCME /YofCMh/YpR/YrR/YofCMi /YA/YuR/YvR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YaR/YofCMi/YpR-/YaR/YofCMAR/YtR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YaR/YofCMh.m/Yt.eRdG /YtR/YnR /Y0R/YofCMg/YteR/YnR /YnR/YpeR/YvR \n/YE/YpR/YofCMi /YDYR/YofCME/YGR /YAR/YGR/YofCMgu /YoR/YoR/YofCMAf/YcR /YoR/YpR /YofCMAf /YE/DRMYR”  \n/Yi/YvR/YofCMAR /YtR/YofCME/YHR/YofCME/YvR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YnR/YcR/YAMusvRrR/YofCMh/YGR/YnR /YHR/YofCMi/Yh /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMAf/YvR \n/YnR/YofCME/YpR/YcR /YnteR/YofCMhf/YpR /YofCMh/YsR/YuR/YcR/YofCMhf/YnR /YuR/YofCMh/YnR/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR /YlR/YvR /YDYR/YGR/YlR/YGR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YDYR/YGR/YlR/YGR/YofCMAR/Yh/YpR \n/YpR/YofCMAR/YcR/YvMR /Y0eR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR- /YE/YpR /YofCMh/YDR/YoR /YuR/YofCMh/YnR/YpR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YtR/YofCME /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YoR/YofCMAR/YneR/YofCMhf/YpR /YcR_YofCMgu/YuR/YlR/YofCME /YHR/YofCMAR/YneR \n/YuR/YpR /YofCMAf /YDYYeR /YlR/YofCMAR/YnR/YofCMAR-/YofCMh/YuR/YnR/YofCMAR/YpR /YaR/YGR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YvR/YvR/YofCME /Y,eR /YofCMAf /YneR /YAR /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YofCMh/YDR/YoR /YA/YuR/YvR /YlR/YvR/YpR \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YoR/YofCME /Yg/YvR/YofCMAf/YntR /YcR/YHR/YaR /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YlR/YofCMAR/Yh/YrR/YofCMi-/Y0R/YofCMAR/YuR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yo.eRdG /YsR/YofCME/Y,,eR/YofCMAR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YDR/YofCMAR/YvR-/YoR/YcR_YofCMgu/YuR \n/YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YDR/YofCMAR/YvR /YDR/YofCME/YvR/YofCME /Y,eR /YofCMAf /YneR, /YnR/YofCMAf/YnteR/YofCMAR/YlR /YuR/YofCMh/YnR /Y,eR/YofCMi/YofCMh/YDYYeR /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YpR /YofCME  /YA/YofCMh.l/Y,eR, /YofCMh.l/YtR/YvR/YpR/YcR \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YvR/YofCMh/YHR /YlR/YofCMAR/YofCMh/YvR, /YDR/YofCMi/YoR/YcR/YofCMAR/YpR /YHR /Y,RMYrRAfMYu /YoR/YofCMhf-/Y,R/YofCMAu/YaR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YaR/YofCMi/YpR-/YaR/YofCMAR/YtR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YA/YuR/YvR \n/YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /YaR/YofCMAR/YtR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YA/YuR/YvR/YofCME /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YvMR/YofCME /YofCMh/Y0R/YvR/YofCMAR /YlR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YcR_YofCMgu/YpR/Y0R/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YDeR/YofCMi/YpeR/YofCMAR \n/Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR /YHR/YlR/YcR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YoR/Y0eR /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /YrR/YE/YHR /YvR/YofCME /Y,eR /YofCMAf /YneR/DRMYR /YofCMh/YvR/YDeR/YofCMi/YpR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YDYR/YofCME/YGR /Yg/YnteR/YofCMAR/YE/Y0R /YnR/YpeR/YvR /YvR/YofCME \n/YHR/YE/YnR /YtR/YpeR/YvR /YA/YuR/YvR /YAf/YGR/YaR/YofCMAR /YoR/YlR/YE /YaR/YofCME/YaR /YA/YuR/YvR /YAR/YGR/YofCMgu/YpR /Yi/YHR/YvR /YDYR/YofCME/YGR /YnR/YofCME/YvR/YofCMAR \n/Yg/YnteR/YofCMAR/Y0R/YofCMhf /YtR/YofCME /YGR/Y,eR/YofCMAR/YcR/YaR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YnteR/YofCME/YaR/YofCMAf/YnR-/YnR/YofCMi/YDYYeR/YofCMAf/YnR /YsR/YofCMAR /YpR /YofCMg /YofCMh/YDR /YpR/YAvRCrReR /YntR/YofCMh/YuR /YtR/YofCMAR/Yh/DRMYR  \n/YlR/YvR/YpR /YpR/YaR/YoeR/YofCMAf/YnR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YlR/YofCME /YofCMh/YsR/Y,R/YDYYeR/YofCMAf/YnR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/YtR/YpeR/YvR /YE/YnR/YofCME /YucR/YofCME/YlR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y,R/YofCMAR/YHR /Y0R/YvR/YofCMAu/YvR/YofCME /Y,eR/YofCMhf.l, /YnR/YofCMAf/Y0R/YofCMhf/Y,R /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YpR/YofCMh/YsR/YpR/YofCMAR/YnteR/YofCMhf \n/YueR /YofCME /YpR /Y,R/YofCMAR/YHR /YuR/YofCMhf/Y0R/YofCMAf/YpR /YlR/YvR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YDR/YofCMg/YofCMh.v/YcR /YpR/YE /YofCMh/YDR/YAf, /Yhf /YHR/YlR/YcR/YofCMAR /YoR/YvR /YaR/YofCMi/YpR/YpR /YaR/YofCME/YaR /YpR /YofCME /YHR/YofCME/YvR \n/YHR/YE/YnR?”  \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /YoR/YHR/YGR/YcR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YDR/YofCME/YpeR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAR-  \n“/YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YGR/YuR/YofCME-/YoR/YuuR/YlR/YofCME /Y,R/YofCMAR/YHR/YpR /Y,R/YofCMAR/YHR /YAR /Yi/YpR/YcR /YGR/YofCMg/YvMR-/YoR/YofCMg/YAR/YDR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /Y0R/YvR/YofCMAR \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /14  \n/YDR/YofCME/Y0R /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YpR /YofCME /YHR/YofCME/YvR /YHR/YE/YnR?”  \n/Yi/YvR/YofCMAR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YAR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R /YA/YpeR/YvR /YDeR/YofCMh.v/YcR/YpR /YtR/YofCME \n/YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YcR/YHR/YaR/YofCMAf/YvR /Yi /YvR/YofCME /YnR/YofCMhf/YnR/YofCME /YcR/YHR/YaR/YofCMAf/YvR /YAR /YvR/YofCME /YlR/YofCMhf/YnteR/YofCME /Y0R/YofCMh.m/Ya.eRdG /YpR /YnR/YofCMhf/YnR-/YlR/YofCMhf/YnteR /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu \n/YcR/YHR/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YE/YpR /YsR/YonR/YofCMg/YpR /YGR/YofCMg/YvMR /YtR/YofCME /YHR/YtR/YofCMAR/YcR/YofCMi-/YaR/YofCMAR/YpeR/YofCMi/YpR /YoR /YAMusvRrR /YperR/YofCMAR/YlR/YofCME /YofCMh/YpR/YE /YvR/YofCME \n/YHR_YofCMg/YA/YE /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /Yi/YpR/YcR /YcR_YofCMgu/YuR/YofCMi, /YGR/YofCMg/YvMR/YofCMi /YAR /YoR/YofCMg/YAR/YDR/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YE/YpR /YofCME  /YcR/YAMusvRrR/YGR /YvR/YofCME /YHR/YofCMi/Yh/YE/DRMYR /YtR/YofCME/YvR/YofCMAR \n/YlR/YofCMAR/YaR/YDR/YHR /YAR/YlR /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YE/YpR /YGR/YofCMAR/Y,eR/YpR /Y,eR/YofCMhf.l, /YoR /YAMusvRrR /YperR/YofCMAR/YlR/YofCME /YuR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/Y,R /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /Yi/Yh/YlR/YofCME /YoR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YE/YpR/YntR/YofCMAR /YofCMh.l/YlR/YofCMh.l/YneR/YaR/YofCMAR/YAMusvRrR/Y,R/YaR/YlR/YofCME /YpeR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR, /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YA/YoR/YofCMAR/YlR/YlR/YofCME /YpeR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR, /YnR/YofCME/YoR/YcR /YlR/YDcR/YofCMAR/YoR /YsR/YofCMAR \n/YpR /YofCME /YcR/YaR/YlR/YofCME /YpeR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR, /Y,R/YofCMAR/YofCMh.v/YcR/YlR /YGR/YofCMg/YtR/YcR/YofCMAR/YnR /YsR/YofCMAR /YcR/YofCMAR/YtR/YoneR/YofCMAR/YvR/YlR/YofCME /YpeR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YAR /YuR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/Y,R/YlR /YuR /YAMusvRrR /YtR/YofCMAR/Y0R \n/YsR/YofCMAR /YpR/Yoe.eRdG /YlR/YofCMhf/YcR/YlR/YofCME /YpeR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR, /YpR/YofCMhf.m /Yi/YpR/YcR /YGR/YofCMg/YvMR-/YoR/YofCMg/YAR/YDR /YtR/YGR/YHR /Y0R/YDR/YaR/YvR/YofCME /Y0R/YceR/YofCMAf/YnR /YneR/YofCMi/YDYYeR/YofCME \n/YtR/YofCMAR/YE/YnR /YAR/YofCMh/YpR /YsR/YE/YHR /YcR/YHR/YnR /YtR/YofCME /YofCMh.l/YlR/YofCMh.l/YneR/YaR/YofCMAR/YAMusvRrR/Y,R/YaR/YlR/YofCME /Y,eR/YaR/DRMYR /YE/YpR/YcR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /Yhf/YHR/YofCMi /YvR/YofCMh/YHR \n/YtR/YofCME /YofCMh.l/YlR/YofCMh.l/YneR/YaR/YofCMAR/YAMusvRrR/Y,R/YaR/YofCME/YpR /YlR/YofCMAR/YaR/YDR/YHR/YlR/YofCME /Yhf /YGR/YofCMg/YvMR /Y,eR/Yh/DRMYR /Yhf /YGR/YofCMg/YvMR /YoR/Y0eR /YnteR/YofCMAR/YlR/YpR /YoR/Y0eR \n/YsR/YonR/YofCMg/YlR/YofCME /YA/YofCMh.l/Y,eR.../DRMYR  \n/Y,R/YofCMAR/YHR/YpR /YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR /YnteR/YofCMi/YcR/YlR/YofCME /YoR/YntR/YofCMAu/YvR/YofCME /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /YaR/YGR \n/YuR/YHR_YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /Y,R/YaR/YofCMhf/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /Y,R/YofCMAR/YHR/YpR /YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR/YlR/YofCME /YlR/YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /YHR /YoR/YntR/YofCMAu/YvR/YofCME /YDR/YofCME/YpeR \n/YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YneR/YofCMi/YDYYeR/YofCME/YpR /YpR /YofCMg /YsR/YofCMAR/YneR /Y0eR/YofCME/Y0R/YofCME /YpR /YofCME /YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YpR /YofCMg /YsR/YofCMAR/YneR /Yhf /YtR/YofCME /Y,R/YofCMAR/YHR /YofCMh/YpR \n/YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /Y,eR/YofCMhf.l /YtR/YofCME /Y,R/YofCMg/YofCMh.m/Ya.eRdG /YHR /YaR/YGR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMhf/Y0R/YofCMAf/YnR-/YuR/YofCMhf/Y0R/YofCMAf/YnR /YDR/YcR/Y0R/YttR/YofCMAR /YDeR/YofCMh.v/YcR /Y0eR/YofCMh.v/YcR /YuR/YofCMi/YpeR \n/YuR/YofCMhf/Y0R /YaR/YofCME/YnR/YofCMhf/DRMYR /Yhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Y,R/YofCMAR/YHR /Y,eR/YofCMhf.l, /YE/YpR /YGeR/YofCMi/YAMusvRrR/YntR /YuR/YofCMhf/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /Yi/YpR/YcR /YoR/YofCMg/YAR/YDR /Y0R/YofCMg/YteR/YofCMh.l/YaR/YAf, \n/YnR/YofCMAR/Y0R/YofCME /Y,R/YofCMAR/YHR /YoR/YoR/YofCMAf/YcR /YpR/YAvRCrReR /YuR/YofCME/YntR/YlR/YofCME /YGR/YofCME/YaR /YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YlR/YvR/YlR/YofCME /YueR /YofCMg /YHR/YcR/YofCMAR/YlR/YofCMhf /YtR/YofCMAR/YGR/YE /YaR/YGR/YaR/DRMYR \n/YueR /YofCMg /YHR/YcR/YofCMAR/YlR/YofCMhf/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YofCMh/YGR/YnR/YofCME /YlR/YvR/YlR/YofCME /YueR/YcR/YHR/YcR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /Yg/YnteR/YE /YaR/YGR/YaR/DRMYR  \n/Yi/YvR/YofCMAR /YpR/YvR/YofCMhf-/YlR/YvR/YofCMhf /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR /YpR/YDYYeR/YofCMg.Rdt/YE/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YcR_YofCMgu/YcR /YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YpcR/YofCMi/YDeR/YpR /YofCMh/Y0R/YvR/YofCMh/Y0R/YvR/YofCMhf /YtR/YGR/YaR/YofCMAf/YvR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YlR/YvR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YueR /YofCMg /YHR/YcR/YofCMAR/YlR /YcR/YHR/Y0R/YofCME /YpR/YcR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YpcR/YofCMi/YDeR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  \n/YGeR/YofCMi/YuR/YofCMAf/YpR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YcR/Y0R /YlR/YvR/YlR/YofCME /YueR /YofCMg /YntR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YueR /YofCMg /YofCMh/YntR/YnR/YofCME /YlR/YvR /YofCMh/YsR/Y,R/YcR/YvMR /YpR/YcR/YE \n/YaR/YGR/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YpcR/YofCMi/YDeR /YpR/YcR/Y0R /YvR/YofCMhf/YpR /YofCMh/YpR /YA/YDeR/YaR/YofCMAR? /YpcR/YofCMi/YDeR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YpR /YofCME /YnR/YofCMAu /Y0R/YofCMAR/YHR/YcR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YaR/YofCMi/YpR/YlR/YofCME \n/YvR/Yh /YA/Y0R/YofCMAf/YE, /Yhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YaR/YofCMi/YpR/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YoR/YDR/YofCMAf/YnR /YtR/YGR/YaR /YcR/YHR/YofCMAf/YE /YtR/YofCME /YoR/Y0eR/YlR/YofCME /YcR/YHR/Y0R/YofCME /YpR/YcR/YnR \n/YAR /YcR/YofCMh/YHR/YnR/YofCME /YA/YofCMh.l/Y,eR/YE/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YnR/YofCMAf/Y0R/YofCMhf/Y,R /YE/YpR/YntR/YofCMAR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YvMR/YofCMhf/YrR /YucR/YoevR/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YAf/Y,eR /YofCME  /YtR/YofCME /YtR /Y,RMYrRAfMYu  \n \n \n \n15 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n/YpcR/YofCMi/YDeR /YoR/YofCMi/Ya.eRdG /YHR/YofCMi/YA/YvR/YofCMAR /YA/YDeR/YaR/YofCME /Y,eR/YofCMhf.l /YnR/YpeR/YvR /YaR/YofCMi/YpR /YofCMh/YpR/YE /YvR/YofCME /Yi/YpR/YcR/YofCMAR /YoR/YofCMAR/YlR/YofCMg/YofCMh/YHR/YpR \n/YcR_YofCMgu/YuR/YlR/YofCME /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /Y0R/YHR/YofCMAf/YpR /YvR/YofCMAR/YaR/YofCMhf/YlR/YofCME /YsR/YofCMAR /YpR/Y,R/YDYYeR/YofCMAR/YlR/YofCME /YueR /YofCME /YpR /YDR/Yh/YE? /YucR/YoevR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YpcR/YofCMi/YDeR/YpR \n/YcR_YofCMgu/YuR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YDR/YofCME/YpeR/Y0R/DRMYR /YlR/YvR/YpR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YofCMh/YHR/YrR/YofCMAu /YAR/YofCMh/YpR /YoeR/YcR/YofCMhf/YcR/YpR /Ygu/YtR/YcOpe-/YoeR/YofCMh.m/YpnR/YpR \n/Yg/YuR/YtR /YpR/YofCMh/YHR/YrR/YofCMAu /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YpcR/YofCMi/YDeR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Y,eR/YofCMhf.l /YtR/YcR_YofCMgu/YcR/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /Yi/YpR/YcR /YoR/YofCMhf/YlR/YofCMAR-/YoR/YcR/YHR/YDR /YpR/YofCMhf.m \n/YA/YofCMh.l/Y,eR /YAR /YpR /YofCME /YnR/YofCME /YA/YofCMh.l/Y,eR /YnR/YofCME/YpR/YcR/YofCMAR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YDR/YofCME/YpeR/YofCMAf/YrR/YofCME /YuR/YDYYeR/YnR/DRMYR /YE/YpR /YofCMh/YDR/YoR /YpcR/YofCMi/YDeR /YlR/YvR/YpR \n/YoR /YAMusvRrR /YpR/YauR /YoeR/YofCMh.m/YpnR/YpR /YucR/YHR/YcR/YofCMhf /Y,eR/YofCMhf.l /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YofCMh/YDR/YoR /YuR/YofCMi/YpeR/YofCMAf/YcR-/YteR/YofCM,RMYrRi/YAMusvRrR/YpeR/YofCMAf/YcR /YAR/YofCMh/YpR /YDeR/YofCMAR/YcR-\n/YoR/YlR/YofCMg/YDcR/YlR/YofCME /YDYR/YofCMg/YlR/Y0R/YofCMAf/Y0R/YaR/YofCMAR /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Y,eR/YofCMhf.l/YHR/YofCME/DRMYR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YpcR/YofCMi/YDeR /YA/YtvyR/YofCMAR/YvR/YofCMhf/YpR /YA/YtvyR/YofCMAR/YvR /YuR/YofCMAf/YDR/YofCMAR \n/YpR/YcR/YofCMAf/Y0R/YaR/YofCMAR /Y,eR/YofCMhf.l /YAR /YtvyR/YofCMAR/YvR/YofCMhf/YpR /YtvyR/YofCMAR/YvR /YoR /YAMusvRrR /YpR/YauR/YpR /YoR /YAMusvRrR /YGR/YofCMhf /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /Y,eR/YofCMhf.l/YHR/YofCME/DRMYR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YpcR/YofCMi/YDeR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YpcR/YofCMi/YDeR/YofCMhf /YvR/YofCMh/YHR /Y0R/YofCMh/YvR, /YpcR/YofCMi/YDeR/YofCMhf /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YDeR/YofCMAR/YcR/YvMR /YpR/YcR/Y0R, /YtR/YofCME /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /YuR/YneR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YofCME/YHR/YofCMi \n/YucR/YDR/YofCMh.l/YoeR/YcOpe/YnR /YpR/YcR/YofCMAf/YE/DRMYR  \n/YcR/YoR/YofCME-/YcR/YoR/YofCME /YlR/YvR/YpR /YpR /YofCMg /YsR/YofCMAR/YneR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YofCME /YpcR/YofCMi/YDeR /Y,R/YofCMh/YceR /YcR/YHR/YaR /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMAf/YvR /YoR/YofCME /YoR/YlR/YvR /YHR_YofCMg/YA \n/YaR/YGR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YoR/YlR/YvR /YHR/YofCMi/Yh/YnR/YofCME–/YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YpcR/YofCMi/YDeR /YpR/YofCMh.l/YlR/YnR/YofCME–/YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /Yg/YnteR/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME \n/YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YtR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/YnR/YlR/YofCME, /YtR/Yh/YlR/YofCME /YnR/YcR-/Ygu/YuR/YcR /YDR/YofCMgu/YntR/YofCMAR /Y,R/YppR/YofCMhf.m /YHR/YofCMi/Yh /Y,eR /YofCMAf , /YDR/YofCMgu /Y,R/YppR/YofCMhf.m /YcR/YofCMh/YHR/YnR/YofCMi \n/Y0R/YofCMhf/Y,R/YpR /YtR/YofCME /YpR/YofCMhf.m/YaR /YHR/YofCMi/Yh/YE /Yi /YE/YpR/YntR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YppR/YnR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YpR/YDYYeR/YvR/YofCME /YcR/YHR/YofCMAf/YE /YAR /YDR/YofCMi/YoR/YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  \n/YDYeR/YofCMhf/YaR /YcR/YofCMh.m/YpeR /YueR /YofCMg /YHR /YpeR/YofCME/YaR/YofCMAR/Yh-/YaR/YofCME /Y,eR/YofCMi/YofCMh/YDYYeR /YDR/Yh/YE/DRMYR /YnR/YHR/YofCMhf /Y0R/YofCMhf/Y,R/YlR/YofCME /YvR/YofCME /YuR/YofCMhf/YoR/YofCMh/YvR/YHR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR /YsR/YofCMAR \n/YuR/YofCMhf/YoR/YofCMh/YvR/YHR/YofCMAR/YcR /Y0R/YofCMAR/YlR /YHR/YofCMAR/YneR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YHR/YneR/YcR/YofCMAR /Y,R/YaR/Y0R/YofCMAf/YnR /YDR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YHR/YofCMAR/YneR/YofCME /Yi/Yh/YlR/YofCME /YteR/YofCMhf/YpR /YDR/Yh/YE/DRMYR \n/YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /Yi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YcR/YHR/YofCMAf/YE /YA/YvvR/YpR /YteR/YofCMhf/YpR /YnR/YpeR/YvR /YHR/YlR/YcR/YofCMAR /YtR/YofCME /YteR/YofCMhf/YpR /YofCMAf /YE, /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YHR/YofCMAR/YneR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YofCME \n/YteR/YofCMhf/YpR /YpR/YAvRCrReR /YHR/YneR/YcR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /Y,R/YaR/Y0R/YofCMAf /Y,eR/YofCMhf.l /Yi /YpR/YofCMhf.m /Y0eR/YofCME/YaR? /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YaR/YGR/YaR/YofCME /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR \n/YlR/YvR /YlR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YaR/YofCME/YaR/YpR /YofCMAf /YvR /YtR/YofCME /YE/YnR/YofCME/YntR/YofCMAR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf-/YaR/YofCME /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YofCMAR/YnR/YpR /YteR/YofCMhf/YpR/YofCMAR-/YofCMh.l/YteR/YpR/YofCMhf.m/YlR/YofCME /YaR/YofCMh/YGR \n/YtR/YofCMAR/YE/Y0R /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YoR/YoR/YofCMAf/YcR /YpR/YAvRCrReR /YuR/YHR/YofCMAR/YDYYeR/YuR/YcR /YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YvR/Y,,R/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YpeR/YofCMAR/YofCMh.l/YDeR/YlR/YofCME /YpeR/YofCMh.l/YoR /YuR/YDYYeR/YnR/DRMYR \n/YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YDR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YHR/YofCMAR/YneR/YofCME /YteR/YofCMhf/YpR /YDR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YAR/YofCMh/YpR /Y0R/YofCMAR/YlR/YofCMAR /YHR/YofCMAR/YneR/YofCME, /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YtR/YofCMAR/YnR/YlR/YofCME /YA/YvvR /YDR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR, \n/YE/YHR/YofCME/YvR-/YE/YHR/YofCME/YvR /YpeR/YofCMi/YAMusvRrR/Y,R-/YpeR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/Y,R/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YofCME/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YofCME/YofCMh.v/YcR/YrR/Y0R/YofCMAf/YnR /Y,R/YaR/Y0R /YvR/YofCMhf/YpR/DRMYR /YtR/YpeR/YvR/YofCME \n/YE/YHR/YofCME/YvR-/YE/YHR/YofCME/YvR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YofCME/YofCMh.v/YcR/YrR/Y0R/YofCMAf/YnR /Y,R/YaR/Y0R /YnR/YpeR/YvR/YofCME /Y0eR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /YlR/YofCMAR/Y,eR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu \n/YoR/YofCMg/YcR/YpR /YofCMg /YofCMh/YvR/YrR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YlR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR /Y,R/YofCMh.l/YaR /YoR/YpR /YofCMAf  /Y,eR/YofCMhf.l, /YvR/YofCMh/YHR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Y,eR/YofCMi/YntR-/Y,eR/YofCMhf.l/YvR /YcR/YofCMh/YHR/YnR/YofCMi /Yh/Y,R/YvR/YofCMAR /YlR/YofCMAR/Y,eR \n/YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YpeR/YceR/YofCME-/YuR/YofCMAR/YnR/YlR/YofCME /YnR/YofCME/YvR/YofCMAR /Yi/YteR/YcR/YofCMAR /YtR/YofCMAR/YE/Y0R /YtR/YofCME /YtR/YofCME/YnR/YE-/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y,R/YaR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YnR/YofCME/YnR/Yh /YcR/YofCMh/YHR \n/YtR/YofCMAR/YE/Y0R..!  \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /16  \n/YlR/YvR/YofCME-/YlR/YvR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /YoR/YofCMAR/YlR /YAMusvRrR /YtR/YoR /YpR/YofCMh.v/YcR/YnR/YofCME /Y,eR/YaR/YofCMAR /YofCMh/YpR /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu /YGR/YofCMi/YcR/YofCME/YpR \n/YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR/YpR /Y,R/YofCMAR/YHR /YoR/YofCMh/YnteR /YGR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /Y,R/YofCMAR/YHR /YoR/YofCMh/YnteR/YnR/YofCME /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf \n/YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /YHR/YofCMAR/YneR/YlR/YofCME /YpeR/YofCMAR/YaR/YofCMhf /YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR /YuR/YpR/YDYYeR/Y0R/YofCMAf/YnR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAR- \n“/YA/YHR/YofCMhf/YAMusvRrR/YpR /YaR/YGR/YofCMAR/YE/YaR /YuR/YofCMAR/YvR/YofCMi /YpeR/YofCMAR/YE/Y0R/DRMYR”  \n‘/YuR/YofCMAR/YvR/YofCMi /YpeR/YofCMAR/YE/Y0R’ /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YofCMg/YnR/YcR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/YoR/YofCMAR/YoR/YofCMg/YcR/YlR/YofCME /YvR/Yh /YpR/YofCMh/YHR/YrR/YofCMi /YuR/YofCMAR/YvR /YaR/YGR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YpR/YofCMhf.m /Y0R/YofCMg/YteR/YofCMAf /Y,eR/YofCMhf.l /YtR/YofCME /YuR/YofCMAR/YvR /YvR/Yh \n/YaR/YGR/Y0R/YE /YA/Y0R/YofCMAf/YE/DRMYR”  \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi/YnR/YofCME /YpR/YntR/YofCMg/YGR/YcR /YvR/Yh /YcR/YHR/YofCMAf/YvR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YlR/YvR/YpR /YtR/YofCME \n/YAR/YsR/YofCME/YGR /YcR/YHR/YofCMAf/YvR–/YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /Y0R/YtR/YofCMAf/YpR /YtR/YofCME /YucR/YsR/YofCMAR/YHR /YcR/YHR/YofCMAf/YvR–/YnR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YuR/YDYYeR/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME \n/YucR/YsR/YofCMAR/YofCMh/YHR/YnR /YtR/YcR_YofCMgu/YcR /Y,eR /YofCMAf /YneR/DRMYR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YucR/YsR/YofCMAR/YofCMh/YHR/YnR /YucR/YsR/YofCMAR/YHR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YA/YuR/YvR/YofCMAR /YofCMh/YDR/YoR /YlR/YofCMi/YDYYeR/YofCMAf/YnR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR \n/YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAR-  \n“/YA/YvR/YofCME/YcR/YofCME /YvR/YofCME /YA/YHR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YlR/YofCMhf/YnteR/YofCMi/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YnR/YofCMhf/YnR /Y0R/YvR/Y0R/YE /YaR/YGR/YofCMAf /Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR /YHR/YlR/YcR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YA/YofCMh.l/Y,eR \n/YtR/YofCME /YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YHR/YlR /YuR/YofCMAR/YvR /YaR/YGR/YofCMAR /YpeR/YofCMAR /YlR/YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /YHR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YaR/YofCMAR/YaR /Y0R/YvR/YofCMAR /YlR/YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /YHR/YpR /YaR/YofCMAR/YaR/YofCMhf /Y0R/YvR/YofCMAu/YvR/YofCME /Y,eR/YofCMhf.l \n/YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YA/YHR_YofCMgu /Y,RMYrRAfMYu  /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YvR/YofCMAR /YaR/YofCME/Y0R /YnR/YpeR/YvR/YofCME /YvR/YofCME /YnR/YofCMi/YnR/YofCMAR-/YnR/YofCMi/YnR/YofCMhf /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YaR/YofCMAR/YaR-/YaR/YofCMAR/YaR /YaR/YofCMi/YaR/YpR \n/YofCMh.l/YlR/YaR/YofCMAR/YvR/YofCMhf /YpR/YcR/YofCMAf/YnR /YaR/YaR/YpR/YofCMAR /YofCMh/YnR/YaR/YpR/YofCMi/YcR /YnR/YofCMAR/YpR/Y0R/YofCMi /YpR/YcR/Y0R /YAR /YDR/YofCME/YpeR-/YDR/YofCME/YpeR /YpeR/YofCME/Y0R/YofCMi \n/YpR/YcR/Y0R/DRMYR”  \n/Yi/YvR/YofCMAR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /YA/YuR/YvR/YofCMAR /YoR/YofCMg/YofCMh/YceR/YrR/YofCME /Y0R/YtR/YofCMAf/YnR /YcR/YHR/YofCMAf/YneR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf \n/YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /YlR/YvR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR ‘/YuR/YofCMAR/YvR /YaR/YGR/YofCMAR/YE/Y0R’ /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR /YlR/YofCMi/YcR/YvR/YofCMhf /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YlR/YofCMg/YofCMh/YDYYeR \n/YGR/YofCME/YaR /YcR/YHR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YlR/YvR/YofCME-/YlR/YvR /YoR/YofCMi/Y,R/YE /YaR/YGR/YaR/YofCMhf /YtR/YofCME /YvR/YofCMAf/YHR/YcR/YlR/YofCME /YuR/YofCMAR/YvR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YcR_YofCMgu/YcR /YaR/YGR/Y0R/YofCMAf \n/Y,eR /YofCME /YaR/YofCMAu/YAMusvRrR/DRMYR /YDR/YofCME/YsR /YosR/YcR_YofCMgu/YuR /YofCMh/YuR/YnR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YofCMg/YteR/YofCMAf /Y,eR /YofCME /YofCMh.l/YaR/YAf/YvR, /YtR/YvlR/YDR/YofCMAR/YnR/YofCMAR /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /Y,eR/YaR/YofCMAR, /YHR_YofCMg/YvR/YpR/YofCMAR \n/YuR/YofCMAR/YvR /YaR/YGR/YofCMAR /YpeR/YofCMg/YA/Y0R/YofCMAf /Y,eR /YofCME /YofCMh.l/YaR/YAf/YvR, /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YAf/YnteR/YofCMAR/YlR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu /YuR/YcR/YofCMAR/YvR/YofCMhf /YlR/YofCMhf/YofCMh.l/YaR /YvR/YofCME /YnR/YofCME/YoR/YcR/YpR \n/YtR/YvlR/YDR/YofCMAR/YnR/YofCMAR /Y,eR/YofCMhf.l /YnR/YofCMAf/YnteR/YofCMAR/YlR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YvR/YofCMAR/YDYYeR/YofCMhf /Y,eR/YofCMhf.l/YHR/YofCME/DRMYR /YA/YvR/YofCMAR/YDYYeR/YofCMhf /Yhf /YtR/YofCME /Yi/YHR/YvR /YuR/YnvR/YofCMhf /YtR/YofCME /YvR/YofCME \n/YuR/YofCMAR/YvR /YaR/YGR/Y0R/YofCMAf /Y,eR /YofCMAf /YneR /YAR /YvR/YofCME /YpeR/YofCMAR/Yh /Y,eR /YofCMAf/YneR.../DRMYR  \n/Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/YofCMh/YpR/YE /YvR/YofCME /YuR/YofCMAR/YvR /YaR/YGR/YofCMAR /YpR/YAvRCrReR /YpeR/YofCMg/YAR/YE/Y0R/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YaR/YGR/YofCMAR/YE/Y0R /YoR/YofCMi/YteR/YHR/YofCMAR/YlR/YofCME/DRMYR   \n \n \n17 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n/YuR/YofCMh/YHR/YvR/YofCME /YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR /YAR/Y,RMYrRAfMYu/YGR/YvR/YlR/YofCME /YcR/YpeR/YvR/YofCME /YA/Y0R/YofCMAf /Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR”  \n/Yi/YvR/YofCMAR, /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YnteR/YHR/YpR/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YuR/YnvR/YofCMhf /YoR/YofCMi/YteR/YHR/YofCMAR/YlR/YofCME /YuR/YofCMAR/YvR \n/YaR/YGR/YofCMAu/YnR/YofCMhf /YAR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YE/YppR /YofCME  /YofCMh.m/YpeR/YaaR/YofCMhf /YHR/YlR/YcR/YofCME/YntR/YofCMAR-/YaR/YofCME /YaR/YGR/Y0R/YofCMAf/YneR /YnR/YpeR/YvR /YpR/YofCMhf.m /YpR/YcR/Y0R? /Yi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YuR/YofCMAR/YvR /YvR/Yh /YpeR/YofCMAR/Yh /Y,eR /YofCMAf /YneR..! /YlR/YvR /YAR/YGR/YofCMgu /Y0R/YofCMh/YceR /YA/YpeR/YofCMAR/YceR /YlR/YofCMAR/YoR/YuR/YcR /YGR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /YDeR/YofCMg-\n/YDeR/YofCMg /YtR/YcR/YaR /YtR/YofCME/YnteR/YpR /YcR/YofCMAu/YDR/YlR/YofCME /YnR/YuR/YaR /YDeR/YcR/YnR/YofCMhf /YA/YpeR/YofCMAR/YceR/YpR /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR/YpR /YueR /YofCMg /YHR/YofCMAR/YcR /YuR/YofCMh/YDYYeR/YnR/YofCME \n/YueR /YofCMg /YHR/YcR/YofCMAR/YlR /Y0eR/YAvRCrReR /YoR/YofCMsoTRdfTc/YtR/YvR /YoeR/YofCMh.m/YpnR /YofCMh.l/YoR/YcR/YtR/Y0R/YofCMAf/YnR /YoR/YofCMsoTRdfTc/YtR/YvR /YpR/YcR/YE /YaR/YGR/YofCMAf/YE /YAR /YtR/YcR/YofCMAf/YnR /YDeR/YcR/YnR/YofCMhf \n/YHR/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCMAR/YE /YaR/YGR/YofCMAf/YE/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR /YnR/YofCMhf/YvR /YlR/YofCMAu/YoR/YlR/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R /YDeR/YcR/YnR/YofCMhf/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /Y,eR/YHR /YcR_YofCMgu/YuR/YpR /YcR_YofCMgu/YuR/YofCMi /YAR \n/YcR/Y,RMYrRAfMYu/YGR/YofCMi /Y0R/YvR/YofCMAf/YE, /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /Y,eR/Y0R/YofCMi/YpR /YA/YuR/YvR-/YA/YuR/YvR /YGR/YofCMg/YvMR /YDeR/YcR/YlR/YofCMi /Y,eR /YofCMAf  /YAR /YcR_YofCMgu/YuR /YDeR/YcR/YlR/YofCMi \n/Y,eR/Yh/YHR/YofCME/DRMYR /YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YcR/YAMusvRrR/YGR-/YcR_YofCMgu/YuR /YE/YpR /YcR/YofCMh/YHR/YnR/YofCMi /YGR/YofCMg/YvMR-/YcR_YofCMgu/YuR/YlR/YofCME /YA/YvnR/YcR /YAR/YofCMh/Y0R/YrR/YofCME /YtR/YofCMAR/Yh /Y,eR/Yh/DRMYR \n/YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YtR/YofCMAR/YDYYeR/YpR /YlR/YofCMAu/YoR/YlR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YvR/YofCMh/YlR/YcOpe/YnR /YGR/YcR/YlR/YofCMhf /YlR/YofCMAR/YoR/YpR /YuR/YofCMh/YHR/YaR /YcR_YofCMgu/YuR /YAR /YA/YuR/YvR \n/YofCMh/Y0R/YnR/YofCMAu/YaR /YuR/Y,eR/YofCMAR/YofCMh/YnR/YpR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /YcR_YofCMgu/YuR/YlR/YofCME /YA/YvnR/YcR /YAR/YofCMh/Y0R/YrR/YofCME /YtR/YofCMAR/Yh/YE, /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR \n/YGR/YcR/YlR/YofCMhf/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YcR/YoR/YofCMAR/YnR /YAR /YGR/YcR/YlR/YofCMhf-/Y0R/YcR/YoR/YofCMAR/YnR/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R/YpR /YtR/YofCME /YlR/YDeR/YofCMg/YlR/YofCMAR/YoR /YA/YofCMh.l/Y,eR, /Y0eR/YaR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu \n/Yi /YtR/YofCMAR/YDYYeR-/YGR/YcR/YlR/YofCMhf/YpR /YlR/YDeR/YofCMg/YcR/YoR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh.l/Y0eR/YvvR /YuR/YofCMh.v/YcR/YofCMh.m/YoneR/YofCMh/YnR/YlR/YofCME /YofCMh/YpR/YE /YvR/YofCME /YuR/YofCMAf/YDR/YofCMAR /Y0eR/YofCME/YaR /YHR_YofCMg/YA/YE \n/YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /Y,eR/YofCMhf.l /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi/YHR/YofCMi /YlR/YDeR/YofCMg/YlR/YofCMAR/YoR/YofCME/DRMYR /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YtR/YofCMAR/YDYYeR-/Y0R/YcR/YoR/YofCMAR/YnR/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R/YpR /YoR/YofCME/YHR/YofCMi \n/YA/YofCMh.l/Y,eR/YE.../DRMYR  \n/YofCMh/YGR/YaR/YofCMAR/YoR /YDeR/YofCMi/Yh /YpR/YAvRCrReR /YcR/YofCMh.m/YpeR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YaR/YueR/YcR/YaR /YAR/Y,RMYrRAfMYu/YGR/YvR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YDR/YcR/Y0R/YttR/YofCMAR/YuR/YcR /YAR/YofCMh/Y0R /YDeR/YlR/YpR/YaR/YofCMhf-  \n“/YaR/YofCMAR/Yg /YpR/YHR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YA/YofCMh.l/Y,eR /YuR/YofCMAR/YvR/YpR /YoR/YlR/Y,R/YofCMAR/DRMYR”  \n/YGR/YlR/Y,eR/YofCMAR/YpR /YpeR/YofCMgu/YntR/YlR/YofCME /Y0R/YofCMAR/YofCMh.m/YvHR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /YuR/YofCMAR/YvR/YpR /YoR/Y0eR /YoR/YlR/YofCMAR/YvR /YcR/YpeR/YvR/YofCME \n/YcR/YHR/YofCMAf/YneR, /YpR/Yv.eRdG /YHR/YofCMAR/YuR/YcR /YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YGR/YlR/Y,eR/YofCMAR /Yg/YnR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR, /YpeR/YofCMgu/YntR/YlR/YofCME /Y0R/YofCMAR/YvHR/YaR /YuR/YofCMi/YntR/YcR/YofCMhf /YpeR/YofCMi/YofCMh.l/YaR /YAR/YGR/YofCMgu/YlR/YofCME \n/Y,R/YofCMAu/YpR/YofCMhf.m/YuR/YcR /YcR/YofCMh.m/YpeR /YDR/YofCME/YaR/YofCMh.m/YpeR/YvR /YAR /YA/YuR/YvR/YofCME /YpR/YvR/YofCMhf /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YDeR/YofCMg/YoR/YofCMAf/YpR /YDR/YofCME/YsR/YofCMAR/YaR/YlR/YofCME /Yi/YAMusvRrR/YGR/YofCMAf/YnteR \n/YGR/YofCME/YaR/YofCMAR/DRMYR  \n/YAR/YGR/YofCMgu/YlR/YofCME /YuR/YofCMAR/YvR/YpR /YoR/Y0eR /YoR/YlR/Y,R/YofCMAR /YcR/YofCMh.m/YpeR /YoR/YofCMi/YteR/YofCMAR-/YoR/YofCMi/YteR/YofCMhf /Y0R/YofCMAf/YoR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf \n/YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YuR/YofCMAR/YvR/YpR /YuR/YvvR/YofCMhf /YpeR/YofCMi/YofCMh.l/YaR /YuR/YofCMAR/YvR /YofCMh/YvR/YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YaR /YE/YpR /YofCMh.m/YpeR/YaaR/YofCMhf /YuR/YofCMAR/YnR/YpR /Y0R/YofCMAf/YoR/YofCMAR/YcR \n/YpR /YofCME /YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR /YlR/YvR/YlR/YofCME /Yhf /YtR/YcR_YofCMgu/YcR /YcR/YHR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YDR/YofCME/YofCMh.m/YpeR/YAf /YA/YuR/YvR/YofCME /YpR/YofCMhf.m /Y0R/YofCMAR/YofCMh.l/YtR /YcR/YHR/YaR/YofCMAR \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /18  \n/YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YuR/YofCMAR/YvR/YpR /YofCMh.m/YpeR/YaaR/YofCMhf /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YuR/YofCMAR/YnR /Y0R/YofCMAf/YoR/YofCMAR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YtR/YofCME/YvR/YofCMAR /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg \n/YofCMh/Y0R/YoR/YofCMAf/YcR /YGR/YofCME/YaR /YHR/YofCMi/YofCMh.l/YneR /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YuR/YofCMAR/YvR /Y,eR/YofCMi/YofCMh/YDYYeR /Yg/YofCMh/YnteR /YpR/YAvRCrReR /YAR/Y,RMYrRAfMYu/YGR/YvR /YofCMh/YDR/YoR /Y0R/YceR/YaR/YofCMhf/DRMYR  \n/YDR/YofCME/YsR/YofCMAR/YaR/YlR/YofCME /Yi/YAMusvRrR/YGR/YnteR/YaR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /YAR/YGR/YofCMgu/YlR/YofCME /YuR/YoR/YofCMAR/YcR/YaR /YuR/YofCMAR/YvR/YpR /YuR/YofCMAR/YnR /YDR/YofCME/YpeR \n/YlR/YvR/YofCME-/YlR/YvR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YcR/YE /YaR/YGR/YaR/YofCMAR /YtR/YofCME /YtR/YpeR/YvR /YuR/YofCMh/YnR-/YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R /YofCMh/YsR/YosR/YlR/YnR/YofCMAR \n/YcR/YHR/YnR, /YtR/YofCME /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YoR /YAMusvRrR /YofCMh/YGR/YvR/YofCMhf /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /Y,eR /YofCMAf /YneR, /YnR/YpeR/YvR /YDR/YofCMi/YoR/YcR-/YnR/YofCME/YoR/YcR/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /YvR/Yh \n/YcR/YHR/YnR/DRMYR /YE/YHR/YofCME/YvR /YpeR/YofCMAR/Yh 2 /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /YofCMh/YpcR/YrR/YofCMAR/YlR/YofCME /YA/YvR/YofCME/YpR/YofCMi /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YtR/YofCMAR/Y0R/YofCME /YnR/YpR \n/YE/YHR/YofCME/YvR-/YE/YHR/YofCME/YvR /YpeR/YofCMAR/Yh /Y0R/YvR/YaR /YcR/YHR/YnR /YnR/YofCMAR/Y0R/YofCME /YnR/YpR /Y,R/YofCMAu/YlR/YofCMAR/YoR /YpeR/YofCME/YnR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YoR/YlR/YnR/YaR \n/YoR/YlR/Y0eR/YofCMgu/YlR /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /Y0R/YvR/YnR? /YAR /YtR/YofCMAR/Y0R/YofCME /YoR/YofCME /YvR/Yh /Y0R/YvR/YnR /YnR/YofCMAR/Y0R/YofCME /YoR/YlR/YcR_YofCMgu/YuR /YoR/YlR/Yg/YuR/YtR \n/YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /Yg/YuR/YofCMAf/YtR /YoR/YpR /YofCMAf /YE/DRMYR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /Yhf /YtR/YofCME /YtR/YofCMAR/Y0R/YofCME /YnR/YpR /YE/YpR-/YDR/YofCMi/YoR/YcR/YofCMAR/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R/YpR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR \n/YoR/YlR/YnR/YaR /YvR/Yh /YHR/YE/YnR, /YE/YpR /YGR/YHR/YcR/YofCMAR/Yh /YvR/YofCMh/YHR /Y0R/YvR/YnR, /YnR/YofCMAR/Y0R/YofCME /YnR/YpR /YoR/YlR/YcR_YofCMgu/YuR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR \n/YlR/YvR/YlR/YofCME /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /Yg/YnteR/YnR /YAR /Yi/YpR/YcR /YoR/YlR/YcR_YofCMgu/YuR /YofCMh/YvR/YvMR/YcOpe/YrR /YpR/YcR/YofCMAf/YnR /YoR/YlR/YnR/YaR /Y0R/YofCMAR/YntR /YuR/YpR /YofCMAf /YDYYeR \n/YAR/YGR/YofCMgu /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /Y0R/YofCMh/YceR /YoR/YpR/Y0R? /YoR /YAMusvRrR /YGR/YofCME-/YoR /YAMusvRrR /YGR /YAR/YGR/YofCMgu /Y0R/YceR/YofCMAf/YaR/YofCME /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YE/YpR/YcR_YofCMgu/YuR/YnR/YofCMAR/YpR /YpeR/YGR/YnR/YofCMAR \n/YA/YofCMh.l/Y,eR/YE/DRMYR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YofCME /YvR/YofCMh/YHR /YHR/YE/YnR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YvR/Y0eR/YofCMg/YAR/YcR /YtR/YGR/YHR/YlR/YofCME /YAR/YofCMh/YpR /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YoR/YlR/YorR/YofCMAR \n/YE/YaR/YofCMAR/YuR/YcR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YE/YpR/YcR_YofCMgu/YuR /Y0eR/YofCMAR/Yh/YrR/YofCMi /YoR/YpR /YofCMAf  /Y,eR/YofCMhf.l /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi/YHR/YvR /YA/YuR/YofCMh.v/YcR/YofCMh.l/Y,R/YnR /YtR/YGR/YHR/YlR/YofCME /YnR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YE/YpR/YcR_YofCMgu/YuR/YnR/YofCMAR /Y0eR /Y,RMYrRAfMYu /YGR /Y0eR/YofCMAR/Yh/YrR/YofCME /YtR/YofCMAR/YE/YnR /YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YoR /YAMusvRrR /YGR/YuR/YvR/YofCMAR/YlR/YofCME /YofCMh/YsR/YGe.eRdG /YvR-/Y0R/YofCMAR/YDeR/YofCMAR /Yg/YnteR/Y0R/YofCME \n/YpR/YcR/YnR/DRMYR /YtR/YpeR/YvR /Y,R/YaR/YofCMAf/YpR /Y0R/YofCMAR/YntR/YlR/YofCME–/YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /YoR /YAMusvRrR /YGR /Y,R/YaR/YofCMAf/YlR/YofCME–/YofCMh/YsR/YGe.eRdG /YvR-/Y0R/YofCMAR/YDeR/YofCMAR \n/Yg/YuR/YofCMh.m/YoneR/YnR /YHR/YE/YnR /YnR/YpeR/YvR /Y,R/YaR/Y0R /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YDR/YofCMg/Yos.eRdG /YpR/YcR /Y0eR/YofCMAR/Yh/YrR/YofCME /YtR/YofCMAR/YE/YnR/DRMYR /YA/YoR/YpR/YcR /Y,R/YaR/Y0R, \n/YDR/YofCMi/YoR/YpR/YcR /YsR/YofCMAR /YDR/YoR/YpR/YcR /Y,R/YaR/Y0R /YAR /YDR/YofCMg/Yos.eRdG /YpR/YcR /Y,R/YaR/Y0R/YlR/YofCME /YA/YvnR/YcR /YA/YofCMh.l/Y,eR/YE.../DRMYR  \n/YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YaR/YGR/YaR/YofCME /Yg/YnteR/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YA/YpeR/YvR /YtR/YofCME /YuR/YofCMh.v/YcR/YofCMh.m/YoneR/YofCMh/YnR \n/YAR/YGR/YofCMgu/YlR/YofCME /Yg/YuR/YofCMh.m/YoneR/YnR /Y0eR/YAvRCrReR /YGR/YofCME/YaR /YA/YofCMh.l/Y,eR /Yi/YpR/YcR/YofCMAR /YoR/YofCMi/YaR/YHR/YvvR/YofCMhf /YlR/YofCMAR/YofCMh/YvR/YrR/YofCMi/Y,RMYrRAfMYu /YaR/YofCME/Y0R \n/YDeR/YDYYeR/YueR/YDYYeR/YofCMhf /YHR/YE/YnR/DRMYR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMAR/YvR/YpR /YuR/YofCMAR/YnR /YuR/YoR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR /Y,R/YofCMgu/YvR /YaR/YGR/YofCMAu/YvR/YofCME /YcR/YofCMh/YHR/YnR/YofCMAf/YneR /YnR/YpeR/YvR /YneR/YofCMi/YDYYeR-\n/YneR/YofCMAR/YDYYeR /YlR/YofCMAR/YvR/YaR/YofCMi /YtR/YofCMAR /YoR/YpR /YofCMAf  /Y,eR/YaR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YA/YpeR/YvR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMh/YHR/YaR/YofCMg/YpR /YofCME  /YDYR/YofCME/YGR /Yg/YnteR/YofCMAu/YaR/YofCMAf/YvR /YA/YofCMh.l/Y,eR, \n/YtR/Yh/YlR/YofCME /YA/YsR/YoR/YcR/YofCMi /YA/YofCMh.l/Y,eR, /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YofCMh.m/YpeR/YaaR/YofCMhf /YuR/YoR/YofCMAR/YcR/YofCMAf/YpR-/Y0R/YofCMAf/YoR/Y0R/YofCMAf/YpR, /YnR/YpeR/YvR \n/YofCMh/YpR/YE /YvR/YofCME /YuR/YofCMh/YnvR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YuR/YcR /YA/YpeR/YvR /YcR/YHR/YE /YofCMh/YDR/YAf/YvR /YtR/YofCME /YAR/YGR/YofCMgu /YpR/YofCMhf.m /YpR/YE /YcR/YHR/YaR/YofCMhf /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  \n                                                           \n2 /YpeR/YofCMAR/YofCMh.l/YDeR  \n \n \n \n19 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n/YoR/YofCMg/YHR/YcR/YDR/YofCME /YGR/YofCMh/YnR/YrR/YofCME /YDR/YofCMi/YoR/YcR/YofCMi /YofCMh.m/YpeR/YaaR/YofCMhf /Y0R/YofCMAf/YoR/YofCMAu/YnR/YofCMhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YDYYeR/Y0R/YofCMh/YceR/YrR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/DRMYR /YtR/YpeR/YvR /Y,R/YofCMAR/YHR /YoR /YAMusvRrR /YGR/YofCME \n/YuR/YofCMhf/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YnR/YpeR/YvR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMAR/YvR/YofCME /YpeR/YofCMAR/YE/Y0R /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yhf /YpR/YofCMi/YvR /Y0R/YDYYeR/YpR/YofCMAR /YlR/YnR/YHR/YofCMAR/YofCMh/YvR /Y0eR/YofCME/YaR /YtR/YofCME /YlR/YvR/YHR/YofCMAR/YofCMh/YvR \n/YHR/YE/YnR/DRMYR  \n/YlR/YvR/YofCME-/YlR/YvR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /YA/YuR/YvR /YHR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR-/YtR/YofCMhf/YnR/YpR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YcR/YofCMAf/YnR /Y,R/YofCMg/YuR-\n/Y,R/YofCMAR/YuR /YAR/Y,RMYrRAfMYu/YofCMh.m/YpeR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YA/YuR/YvR /Y,eR/YofCMi/YntR /YpR/YcR/YofCMAf/YnR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu /YuR/YofCMhf/YuR/YvR/YofCMhf/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YnR/YcR/YofCMh.l/Y,eR/YrR/Y0R/YofCMAf/YnR \n/YofCMh.l/Y,R/YvnR/YpR /YcR_YofCMgu/YuR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YDR/YofCME/YsR/YofCMAR/YaR/YlR/YofCME /Yi/YAMusvRrR/YGR/YnteR/YaR /YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /YucR/YnR/YofCMhf/YposR/YofCMAR /YpR/YcR/YE /YaR/YGR/YaR/YofCMAR/DRMYR \n/YnR/YofCMAf/Y0R/YofCMhf/Y,R /Y,RMYrRi/YAMusvRrR/YGR/YvR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YuR/YHR_YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /Y,R/YaR/YofCMhf/DRMYR /YuR/YHR_YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /Y,R/YnR/YofCME /YA/YuR/YvR /YtR/YGR/YHR \n/YuR/YpR/YDYYeR/YaR/YofCMhf–/YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YuR/YofCMh/YHR/YvR/YofCME /YtR/YofCME/YvR/YofCMAR /Y0R/YofCMAf/YoR/YaR /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMhf /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /Y0R/YofCMAf/YoR/YaR/YofCMhf/DRMYR /Y0R/YofCMAf/YoR/YnR/YofCME /YtR/YofCME/YvR/YofCMAR \n/YoR/Y0eR /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /YofCMh/Y0R/YoR/YofCMAf/YcR /YGR/YofCME/YaR/YofCMhf /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YuR/YofCMAR/YvR/YpR /YuR/YvvR/YofCMhf/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YHR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/Yh-/YHR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/Yh /YlR/YofCMi/YDYYeR/YE /YaR/YGR/YaR/YofCMhf/DRMYR \n/Yi/YvR/YofCMAR, /YlR/YvR/YlR/YofCME /Yhf /Y0R/YofCMAR/YnR /YtR/YcR_YofCMgu/YcR /YvR/Y,R/YofCMAf/YnR /YcR/YHR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YDR/YofCME/YofCMh.m/YpeR/YAf, /YA/YuR/YvR/YofCMAR /Y0R/YofCME/YcR/YlR/YofCME /YuR/YofCMh/YnR /YpR /YofCME /YnR/YofCME \n/Yh/YlR/YofCMAR/YvR/YDR/YofCMAR/YcR /Y,eR /YofCMAf /YneR/DRMYR /YA/YvR/YpR/YofCMAR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YoR/Y0eR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YoR/Y0eR /YpR/YHR/YofCMAf/YE/DRMYR /YpR/YHR/YaR/YofCMi /YGR/YofCME/YaR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YtR/YofCME \n‘/YuR/YofCMh.m/YvM.eRdG /YDYR/YnR /YHR/YofCMi/Yhf /YtR/YofCMi /YGR/YofCMAR/YaR /Y0R/YtR/YofCMAR/Y0R/YofCMAR/DRMYR’ /YGR/YofCMAR/YaR /Y0R/YtR/YofCMAR/YE/Y0R /YA/YaR/YGR /Y0eR/YofCME/YaR /YAR /YGR/YofCMAR/YaR \n/Y0eR/YcR/Y0R /YA/YaR/YGR /Y0eR/YofCME/YaR/DRMYR /YuR/YofCMAR/YvR /YaR/YGR/YofCMAR /YuR/YofCMh/YnR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YDR/YofCME/Y0R/YofCMAf/YvR, /Yi /YHR/YlR/YcR/YofCME /YaR/YGR/YofCMAu/YaR/YHR/YofCMAR /YuR/YofCMAR/YvR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YA/YuR/YvR /YGR/YofCMAR/YaR /Y0eR/YofCMh.v/YcR /YaR/YofCME/YnR/YofCMAR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YHR/YlR/YcR /YGR/YofCMAR/YaR..?  \n/Yi/YvR/YofCMAR, /YtR/YofCMhf/YsR/YvR/YofCMi /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /YGR/Y0R/YofCMAf/YDR /YpR/YAvRCrReR /YGR/Y0R/YofCMh/YDR/YrR/YofCMAR/Yh/YnR /YGR/Y0R/YDR/YofCMhf /Y0eR/YofCMh.v/YcR /YuR/YnvR/YofCMhf/YpR \n/YaR/YofCMhf/YaR/YofCMAR/Y0eR/YofCMgu/YofCMh.l/YlR /YDR/YofCME/YpeR/YE /Y,R/YofCMAR/YHR/YofCMAf /Y,eR/YaR/YofCMAR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YofCMh/YvR/YrR/YofCMi/Y,RMYrRAfMYu /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YnR/YofCME/YHR/YvR/YofCME /YofCMh.l/YoeR/YpR/YofCMAR/YcR/YofCMhf \n/YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YofCMh.l/YoeR/YpR/YofCMAR/YcR /YuR/YoR/YofCMAR/YcR/YaR/YofCMhf /YtR/YofCME /YofCMh.l/YoeR/YpR/YofCMAR/YcR /YpR /YofCME /YpR/YcR /Y,eR/YofCMhf.l /YAR /YofCMh.l/YoeR/YpR/YofCMAR/YcR/YofCMhf /YpR /YofCME  /YA/YofCMh.l/Y,eR /Yhf \n/Y0R/YofCMg/YteR/Y0R /YpR/YofCMh/YnteR/YvR /YHR_YofCMg/YA /YaR/YGR/YaR/DRMYR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YDR/YofCMgu/YntR/YofCMAR /YofCMh.l/YoeR/YpR/YofCMAR/YcR/YofCMhf /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YE/YpR/YntR/YofCMAR \n/YofCMh.l/YoeR/YpR/YofCMAR/YcR/YuR/YcR /YsR/YofCMAR/YvMR /YueR /YofCME /YpR/YE /YAR /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu /YnR/YofCMhf/YcR/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R /YofCMh/YnR/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCMAR/Yh/YnR /YofCMh.l/YoeR/YpR/YofCMAR/YcR /YpeR/YoR/YE /YnR /Y,RMYrRAfMYu  \n/Yi/Yh/YnteR/YofCMAR/YlR /YofCMh/YvR/YvMR/YcOpe/YrR /YpR/YcR/Y0R /YpR/YofCMh/YnteR/YvR /Y0eR/YofCMAR/Yh/YrR/YofCME /YtR/YofCMAR/Yh/YE/DRMYR /YtR/YofCME/YvR/YofCMAR /YcR/YofCMAR/YvMR/YofCMAR /YucR/YnR/YofCMAR/YuR /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu \n/Y0eR/YofCMAR/Yh/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R /Y0eR/YofCME/YaR /YcR/YHR/YofCMAf/YvR.../DRMYR /YnR/YofCMAf/Y0R/YofCMhf/Y,R /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YsR/YofCMAR/YvMR /Y,eR/YofCMi/YDYYeR/YofCMAf/YnR \n/Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/YuR/YofCMAR/YvR/YlR/YofCME /YDR/Yh/YaR/YofCME /YtR/YofCME /Y,R/YofCMgu/YvR /YcR/YpeR/YvR/YofCME /Y,eR/YofCMhf.l, /Yi /YnR/YofCME/YHR/YofCME/YvR /YlR/YcR/Y,R/YofCMgu/YvR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /Y0R/YofCMh/YvR /YGR/YofCME/YaR \n/YA/YofCMh.l/Y,eR /YtR/YofCME /YuR/YofCMAR/YnR/YlR/YofCME /YaR/YofCMAR/YGR/Y0R/YofCMi /YpR/YofCMh/YnteR/YvR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YpR/YvR/YofCMhf /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YDR/YofCME/YvR/YofCME /YAR/Y,RMYrRAfMYu/YGR/YvR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/Y0R/YofCMAf \n/Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR”  \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /20  \n/YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /Yg/YnteR/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /Y0R/YofCMAR/YtR/YofCMhf/DRMYR \n/Y0R/YofCMAR/YtR/YofCMhf /Yhf /YtR/YofCME /YpR/YofCMh/YHR/YAf/YvR /Y,R/YofCMAR/YHR /Y0eR/YofCME/YaR /Yh/Y,,eR/YofCMAR /YAR /YuR/YofCMAR/YvR /Y0eR/YofCME/YaR /YuR/YofCME/YvR/YofCMAR/Yh, /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /Yh/Y,,eR/YofCMAR/YpR \n/YuR/YofCMgu/YofCMh/YnR/YcOpe/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YueR /YofCME /YcR /YaR/YGR/YaR/YofCME /YlR/YvR /YlR/YvR/YofCMAR/YHR/YofCMhf /YpR /YofCME /YaR/YpR /YofCMAf /YvR /YtR/YofCME /YA/YpeR/YvR /YuR/YcR/YofCMhf/YposR/YofCMAR/YpR /YGeR/YDYYeR/YofCMhf \n/YA/YofCMh.l/Y,eR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YcR/YofCMAR/YtR/YofCME/Yv.eRdG /YDcR /Y0R/YofCMAR/Y0R/YofCMgu /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YcR/Yo.eRdG /YnR/YofCMAR/YlR/YofCME /YvR/YofCMAR/Y,R /YDR/YofCME/YpeR/Y0R /YoR/YlR/YE /YvR/YofCMi/YpR/YoR/YofCMAR/YvR /YpR/YcR/Y0R \n/YHR/YE/YnR/DRMYR /Y0eR/YofCMAR/YrR /YtR/YpeR/YvR /YuR/YcR/YofCMhf/YposR/YofCMAR /YDR/Yh/YaR/YofCME /YofCMh/YsR/YDR/YofCMAR /Y0eR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YnR/YpeR/YvR /YoR/YlR/YofCMAf/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMh/YHR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YvR/YofCMh/YHR /YuR/YHR_YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /Y,R/Y0R /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YuR/YvR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YnR/YofCMAf/YrR/YofCMAR/YcR /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /Y0R/YofCMg/YteR/Y0R/DRMYR /Yhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YvR/YofCMh/YHR /YtR/YofCME /YtR/YofCME/YvR/YofCMAR /YaR/YofCMi/YpR \n/Y0R/YtR/YofCMAf/YE /YtR/YofCME ‘/Y0eR/YofCMi/YtR/YpR /Y0R/YofCME/YcR /YpR /YofCMg /YlR/YHR/YcR /YcR/YofCMi/YuR/YvR/YofCME /YpR/YofCMAR/YtR /YneR/YofCMi/YDYYeR/YofCME /Y,R/YaR/YnR/DRMYR’ /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YHR/YofCMhf \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YAf /YcR_YofCMgu/YuR/YofCME /YcR/YofCMAR/YpeR/YaR /YtR/YofCMAR/YE /YtR/YofCME /Y0eR/YofCMi/YtR/YlR/YofCME /YpR /YofCMg /YlR/YHR/YcR/YpR /YnR/YcR/YpR/YofCMAR/YcR/YofCMhf /YsR/YofCMAR /YnR/YofCMhf/YlR/YvR \n/Y0R/YofCMh/YvR/YnR/YofCME /YvR/YofCME /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YnR/YpeR/YvR /YvR/YofCME /YpR /YofCMg /YlR/YHR/YcR/YpR /YoR /YAMusvRrR /YGR /Yv.eRdG /YrR/YofCMAR/YrR /Y0eR/YofCME/YaR, /YoR/YofCME /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YvR/YofCMh/YHR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu \n/YA/YofCMh.l/Y,eR.../DRMYR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /Y0R/YofCMi/YvR/YlR/YofCME /YnR/YofCME/YvR/YofCMAR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /Yi/YteR/YcR/YofCMAR /YGR/YofCME/YaR /Y,eR/YaR/YofCMAR /YtR/YofCME \n/YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR /YA/YvR/YoR/YofCMg/YofCMh/YvR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu /YcR/YofCMh/YHR /YGR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YlR/YvR/YofCME-/YlR/YvR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCME /YcR/YHR/YaR /Y,eR/YaR/YofCMAR /YnR/YofCMAf/Y0R/YofCMhf/Y,R /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /Y,R/YofCMgu/YvR/YlR/YofCME /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YDR/Yh/YaR/YofCME /YAR/Y,RMYrRAfMYu/YGR/YvR \n/Y,R/YofCMh.l/YaR /YGR/YofCME/YaR/YofCMhf/DRMYR  \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YcR/YofCMi/Y,eR /Y0eR/YofCME/YvR/YofCME /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YDR/YcR/Y0R/YttR/YofCMAR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YAR/Y,RMYrRAfMYu/YGR/YvR /YofCMh/YDR/YoR /Y0R/YceR/YvR/YofCME \n/YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YueR /YofCMg /YvR/YueR /YofCMg /YvR/YofCMAR /YpR/YAvRCrReR /YueR /YofCMg /YvR/YpR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YueR /YofCMg /YvR/YofCMAf/YpR/YnR/YofCME \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YE /YaR/YGR/YaR/YofCMAR /YtR/YofCME /YuR/YofCMAR/YvR/YpR /YtR/YofCME /YoR/YcR/YAMusvRrR/YtR/YofCMAR/YlR /YA/YofCMh.l/Y,eR–/YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YuR/YofCMAR/YnR, /Y,R/YofCMgu/YvR, /YpeR/YE/YcR, \n/YoR/YofCMg/YuR/YofCMAR/YcR/YofCMhf, /YtR/YDR/YofCMAR/YcOpe /Yh/YnrR/YofCMAR/YofCMh/YDR–/Yi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMh.v/YcR/YsR/YofCMAR/YcR/YpR /YAR/YlR/YDR/YvR/YofCMhf/YpR /YpeR/Y,R/YcOpe /Y0eR/YofCME/YaR, /YtR/YofCME /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu \n/YuR/YcR/YofCMAR/YvR/YofCMhf/YpR /Y0eR/YofCME/YaR, /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YpeR/YofCME/Y0R/YofCMAR/YpR/YofCMAR/YaR /YHR/YlR /YpeR/YofCMAR/YE/Y0R /YAR /YuR/YnvR/YofCMhf /YvR/Yh /YpeR/YofCME/YnR/YofCMhf, /Yhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YoR/YofCMi/YteR/YofCMAR-/YoR/YofCMi/YteR/YofCMhf /YA/YvR/YofCMg/YofCMh.l/Y,R/YnR /Y0eR/YofCME/YaR/DRMYR /YuR/YofCMAR/YvR /YofCMh/YpR /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YDR/YsR/YofCMAR/Yh /Y,eR/YofCMhf.l /YtR/YofCME /YcR/YofCMi/YGR/YofCMhf /YpeR/YofCMAR/YE/YnR \n/YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YcR/YofCMi/YGR /Y0eR/YGR/YnR/YofCMAf /YAR /YofCMh/YvR/YcR/YofCMi/YGR /YpeR/YofCMAR/YE/YnR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YcR/YofCMi/YGR /Y0R/YceR/YnR/YofCMAf/DRMYR  \n/YnR/YofCMAf/Y0R/YofCMhf/Y,R /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /Y,R/YofCMgu/YvR/YlR/YofCME /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YDR/YofCME/YvR/YofCME /YDR/YcR/Y0R/YttR/YofCMAR/YuR/YcR /YuR/YHR_YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /Y,R/YaR/YofCMhf/DRMYR \n/YDR/YcR/Y0R/YttR/YofCMAR/YuR/YcR /YuR/YHR_YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /Y,R/YnR/YofCME /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /YpR/YvR/YDYR/YofCME/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCME /YAR/Y,RMYrRAfMYu/YofCMh.m/YpeR /YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /YlR/YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /YHR/YpR \n/Y,R/YofCMg/YHR/Y,R/YofCMg/YHR/YofCMhf/YuR/YcR /YDR/YofCME/YaR/YofCMh.m/YpeR/YvR/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR, /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YpR/YofCMAR/YtR /YpR/YcR/YofCMAf/YpR /YnR/YofCMhf/YvR /YA/YsR/YoneR/YofCMAR /YHR/YofCMi/Yh/YE \n/YAR /YnR/YofCMhf/YvR/YofCMgu /YA/YsR/YoneR/YofCMAR/YpR /Y,R/YofCMg/YHR/Y,R/YofCMg/YHR/YofCMhf /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YnR/YofCMhf/YvR /YcR/YAMusvRrR/YGR/YpR /YHR/YofCMi/Yh/YE/DRMYR /YuR/YofCMh/YHR/YaR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YpR/YofCMAR/YtR \n/YoR/YueR/YaR/YuR/YofCMgu/YsR/YcOpe/YpR /YHR/YofCMi/Yh/YpR /YoR /YAMusvRrR /Y0eR/YofCMAR/YsR/YvR/YofCMAR /YcR/YHR/YaR /YnR/YpeR/YofCMg/YvR/YpR/YofCMAR /Y,R/YofCMg/YHR/Y,R/YofCMg/YHR/YofCMhf, /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YpR/YofCMAR/YtR \n/YoR/YueR/YaR-/YA/YoR/YueR/YaR /YHR/YofCME/Y0R/YofCMAR/YpR /YoR /YAMusvRrR /Y0eR/YofCMAR/YsR/YvR/YofCMAR /YtR/YofCMAR/Y0R/YofCME /YvR/Yh /Y0R/YvR/YaR /YcR/YHR/YaR /YnR/YpeR/YofCMg/YvR/YpR/YofCMAR   \n \n \n21 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n/Y,R/YofCMg/YHR/Y,R/YofCMg/YHR/YofCMhf /YAR /YtR/YpeR/YvR /YpR/YofCMAR/YtR /YoR/YueR/YaR /YvR/Yh /YHR/YofCMi/Yh/YpR /YoR /YAMusvRrR /Y0eR/YofCMAR/YsR/YvR/YofCMAR /Yo.eRdG /YuR/YosntR /Y0eR/YAvRCrReR /YGR/YofCME/YaR \n/YcR/YHR/YaR /YnR/YpeR/YofCMg/YvR/YpR/YofCMAR /Y,R/YofCMg/YHR/Y,R/YofCMg/YHR/YofCMhf.../DRMYR \n/Yi/YvR/YofCMAR, /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m/YpR /Y,R/YofCMg/YHR/Y,R/YofCMg/YHR/YofCMhf /YDR/YofCME/YpeR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YGR/YofCME/YaR/YofCMAR \n/YtR/YofCME /YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /Y,R/YofCMg/YHR/Y,R/YofCMg/YHR/YofCMhf/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YofCMAR/YueR /YteR/YaR/YofCMAf/YpR /YcR/YHR/YaR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YtR/YofCME /YofCMh.l/YoeR/YpR/YofCMAR/YcR /YHR_YofCMg/YvR/YpR/YofCMAR /YHR/YofCMAR/YneR \n/Y,eR /YofCMAf /YvR/DRMYR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /YoR/YueR/YaR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /Y,eR /YofCMAf /YvR/DRMYR  \n/YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YaR/YGR/YaR/YofCME /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YtR/YGR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR \n/YtR/YofCMh/YGR/YnR/YofCME /YofCMh/Y0R/YoR/YsR/YofCMAR/YoR /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YtR/YGR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YofCMh/Y0R/YoR/YsR/YofCMAR/YoR /Yhf /YtR/YGR/YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /Y,R/YofCMAR/YHR/YofCMi \n/YuR/YofCMhf/Y0R/YofCMAf/YpR/YofCMAR/YaR /YpR/YHR/YvR/YofCME /Y,eR /YofCME /YofCMh.l/YaR/YAf/YvR /YtR/YofCME /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu /YGR/YofCMi/YcR/YofCME /YoR /YAMusvRrR /YGR/YofCME-/YoR /YAMusvRrR /YGR /YE/YpR/YnteR/YofCMAR/YlR /Y0R/YofCMAf/YoR /Y,R/YofCMAR/YHR /YuR/YofCMhf/Y0R/DRMYR \n/YtR/YpeR/YvR /YE/YpR/YcR_YofCMgu/YuR/YnR/YofCMAR/YpR /YucR/Yo.eRdG /YnR/YofCMAR/YsR /YcR/YofCMh.m/YpeR /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu /YGR/YofCMi/YcR/YofCME /YoR /YAMusvRrR /YGR/YofCME /Y,R/YofCMAR/YHR /YuR/YofCMhf/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR, /YnR/YpeR/YvR \n/Y,R/YofCMAR/YHR/YpR /YuR/Y,eR/YofCMAR/YofCMh/YnR/YpR /YvR/YofCME /YuR/YofCMAR/YvR /Y0eR/YofCME/YaR/DRMYR /YtR/YpeR/YvR /YHR_YofCMg/YvR/YpR/YofCMi /Y0R/YofCMg/YteR/YaR/YofCME /Y0R/YofCMAR/YnR /Y,eR /YofCMAf /YvR /YnR/YpeR/YvR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YuR/YofCMAR/YvR/YlR/YofCME /YpR/YntR/YofCMAu/YnR/YofCMhf /YpR/YcR/YnR/YofCMhf, /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YHR/YlR/YcR/YofCMAR-/YaR/YofCME /YaR/YGR/YofCMAu/YnR/YofCMhf /YAR /YA/YuR/YvR/YofCMAR-/YaR/YofCME /YvR/Yh /YaR/YGR/YofCMAu/YnR/YofCMhf, \n/YnR/Yh/YlR/YofCME /YHR/YlR/YcR /YpR/YofCMi/YvR /YDR/YofCMi/YpeR/DRMYR /YofCMh/YpR/YE /YvR/YofCME /YHR/YlR/YHR/YofCMhf/YAMusvRrR /Y,eR/YofCMAR/YnR/YofCMhf/YuR/YcR /Y,R/YofCMh/YceR /YueR/YntR/YpR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR /YpR/YAvRCrReR \n/YpR/YHR/Y0R/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME ‘/YrR/YE/YHR /YA/YHR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/YpR /Yh/YlR/YofCMAR/YvR /Y,eR/YofCMhf.l, /YtR/YofCME /YA/YuR/YvR/YofCMi /YHR/YpR /YofCMh/YHR/YooR/YofCMAR /Y,eR/YofCMi/YofCMh/YDYYeR /YpR/YAvRCrReR \n/Y0eR/YofCMAR/YofCMh/YGR /YcR/YHR/YaR /Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR /YtR/YpeR/YvR /YA/YuR/YvR/YofCME /YHR/YpR-/YofCMh/YHR/YooR/YofCMAR /Y,eR/YofCMi/YofCMh/YDYYeR /YofCMh/YpR/YrR/YofCMi /YuR/YDYYeR/YofCMAR /YtR/YofCMAR/YE/YnR \n/YnR/YpeR/YvR /YDR/YofCMi/YpeR /YpR /YofCME /YpR/YcR/DRMYR  \n/YA/YuR/YvR /YoR/YofCMg/YnR/YcR/YaR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /YlR/YneR/YvR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR /YpR/YofCMh.l/YaR/YE/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR \n/YpR/YofCMh.l/YaR/YrR/YofCMAR/Yh/YnR/YofCME /YlR/YvR/YpR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YlR/YvR/YofCME/YlR/YofCME /YcR/YoR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YcR/YoR/YcR/YoR/Y0R/YofCMAf/YnR /YGR/YofCMg/YDYYeR-/Y,R/YofCMAR/Yg/YcR /YueR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/YpR/YE \n/YaR/YGR/YaR/YofCMAR/DRMYR  \n/YuR/YofCMAR/YvR/YlR/YofCME /Y,R/YofCMgu/YvR /YaR/YGR/Y0R/YofCMAf/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMh/YHR/YvR/YofCME /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /YofCMh/YDR/YoR \n/YAR/Y,RMYrRAfMYu/YofCMh.m/YpeR /Yg/YnteR/YofCMAR /YpR/YAvRCrReR /YnR/YpR/YaR/YofCMAR /YtR/YofCME /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /Y0R/YofCMAR/YofCMh.l/YtR /YcR/YHR/YaR/YofCMAR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YofCMh/YpR /YvR/YofCMh/YHR/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR, \n/YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR /YlR/YvR/YofCME/YlR/YofCME /YlR/YvHR/YofCMg/YAR /YpR/YAvRCrReR /YlR/YofCMg/YcR/YteR/YofCMAR/YE /YaR/YGR/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR /YE/YpR/YntR/YofCMAR /Y,R/YofCMgu/YpR \n/YA/YuR/YvR/YofCMi /YtR/YofCMhf/YsR/YvR/YlR/YofCME /YtR/YcR_YofCMgu/YcR /Y0eR/YofCME/YaR /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /Yi /Yhf /YtR/YofCME /YA/YpeR/YvR /YDeR/YofCMh.v/YcR/YpR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YlR/YofCME \n/YAR/YDR/YofCME/YoeR /YDR/YofCMAf/YnR /YcR/YHR/YaR/YrR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YA/YlR/YofCMg/YpR /YpR/YofCMAR/YtR /YpR/YcR_YofCMgu, /YA/YlR/YofCMg/YpR /YpR/YofCMAR/YtR /YvR/Yh /YpR/YcR_YofCMgu/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR \n/YA/YuR/YvR/YofCMAR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YlR/YofCME /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /YE/YHR/YofCME/YvR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR-/YofCMh/YsR/Y,R/YcR/YvMR /YA/YofCMh/Y0R/YnR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YA/YuR/YvR/YofCME /Yhf /Y0R/YofCMAR/YnR \n/Y0R/YofCMg/YteR/YE /YaR/YofCMh/YGR/YnR/YofCMAf/YneR /YtR/YofCME /YA/YlR/YofCMg/YpR /YpR/YofCMAR/YtR /YpR/YcR/YofCMAf/YpR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YAR /YA/YlR/YofCMg/YpR /YpR/YofCMAR/YtR /YvR/Yh /YpR/YcR/YofCMAf/YpR \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /22  \n/YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /Yhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh.l/Y,R/YvnR/YvR/YpR /YA/YnR/YaR /YnR/YaR /YvR/YofCME /Y0eR/YofCME/YaR /YtR/YofCME /YA/YpeR/YvR /YnR/YpR /Y,eR /YofCMg /YntR/YaR /YcR/YHR/YaR! \n/YpeR/YofCMAR/YE/YcR /YtR/YofCME /YcR/YHR/YaR, /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /Yg/YvR/YofCMAf/YntR /YDR/YofCME/YpeR/YE /YaR/YGR/Y0R /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YueR /YofCME /YcR /YoR/Yl0R/YvDeR /YuR/Y,eR /YofCMg/YAR /YtR/YofCMAR/YE/YnR/DRMYR \n/YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YvR/YofCMhf/YpR /YHR/YE/YnR /YtR/YofCME /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /Yg/Yn.eRdG /YoR /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YcR/YofCMi/YofCMh/YuR /YofCMh/YDR/YAf/YvR /YtR/YofCME \n/YosR/YrR /YAMusvRrR  /Yi /YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /YcR_YofCMgu/YuR/YlR/YofCME /YnteR/YofCMAR/YceR /Y0eR/YAvRCrReR /Y,R/YaR/YE /YaR/YGR/YnR/YofCMhf/DRMYR /YA/YGR/YcR /YuR/YofCMh/YnR /YA/YuR/YvR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  \n/YuR/YofCMh/YnR/YnsR/YpR /YcR_YofCMgu/YuR /YDeR/YofCMh/YDYYeR-/YuR/YpR /YofCMAf /YDYYeR /Y,R/YaR/YofCMAf/YneR /YAR /YuR/YnvR/YofCMhf /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YuR/YvR /YuR/YnvR/YofCMhf/YnsR/YpR /YcR_YofCMgu/YuR/YpR \n/YDeR/YofCMh/YDYYeR-/YuR/YpR /YofCMAf /YDYYeR /Y,R/YaR/YofCMAf/YneR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YlR/YofCME /YDR/YofCMi/YosR/YofCMAR/YcR/YofCMi/YuR/YvMR /YpR /YofCME /YnR/YE /YHR/YE/YnR/DRMYR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YE/YpR-\n/YDR/YofCMi/YoR/YcR/YofCMAR/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R /YDR/YofCMi/YosR/YofCMAR/YcR/YofCMi/YuR/YvMR /YvR/Yh /YHR/YE/YnR /YnR/YpeR/YvR /YDR/YofCMg/YofCMh/YosR/YnR /YlR/YvR /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /Y0R/YvR/YnR/DRMYR /YAR \n/YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YDR/YofCMg/YofCMh/YosR/YnR /YlR/YvR /YvR/YofCMh/YHR /Y0R/YvR/YnR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YDR/YofCMgu/YofCMh/YosR/YnR /Y0eR/YAvRCrReR /YDR/YofCMg/YofCMh.m/YpeR/YnR /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /YHR/YE/YnR..!  \n/YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YlR/YvR /YpR/YaR/YoeR/YaR/YofCMAf/YvR, /YpR/YaR/YofCMAf/YoeR/YnR/YofCME /Y0R/YtR/YaR/YofCMAR-  \n“/Y,R/YofCMAR/YHR/YofCME-/YuR/YofCMAR/YvR/YlR/YofCME /YofCMh/YDR/YvR /YofCMh/Y0R/YnR/YofCMAR /YaR/YofCME/Y0R /YnR/YpeR/YvR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0eR/YofCME/YaR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /YlR/YofCMi/YntR/YofCMAR \n/Yg/YnteR/YofCMAR/YE/Y0R /YAR /YlR/YofCMi/YntR/YofCME/YpR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YcR/Y0R/DRMYR /YpR /YofCME /YnR/YofCME/YpR/YofCMAR/YaR /Y0eR/YAvRCrReR /YGR/YofCME/YaR /YpR/YHR/YvR/YofCMAR /YtR/YofCME /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YcR/Y0R /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR”  \n/YuR/YofCMh/YnR/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YA/YuR/YvR /YDR/YofCME/YHR/YpR /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YtR/YGR/Y0R/YofCMAf/YnR \n/Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/YAR/Y0R /YuR/YofCMAR/YvR/YpR /YpeR/Y,R/YofCMAR/YcOpe /Y0R/YofCMh/YceR /YtR/YofCMAR/YE/YnR/DRMYR”  \n/YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAR-  \n“/YtR/YofCMAR/Y0R/YofCME /YuR/YofCMAR/YvR/YpR /YpeR/Y,R/YcOpe /YvR/YofCMh/YHR /Y0R/YceR/YofCMAR/YE/Y0R /YnR/YofCMAR/Y0R/YofCME /YlR/YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /YHR/YlR/YofCME /YaR/YofCMAR/YaR/YofCMhf /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /YAu/YnR/DRMYR \n/YAR /YtR/YofCMAR/Y0R/YofCME /YlR/YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /YHR/YlR/YofCME /YaR/YofCMAR/YaR/YofCMhf /YvR/Yh /YAu/YnR /YnR/YofCMAR/Y0R/YofCME /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /Y0R/YofCMg/YteR/Y0R/YofCMAf/DRMYR”  \n/Yi/YvR/YofCMAR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YppR/YofCMAR/YpR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /YvR/YofCMhf/YpR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YvR/Yh \n/Y0R/YofCMg/YteR/YaR/YofCMhf /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /Y0eR/YGR/YsR/YofCMAR/YvR/YpR /YlR/YofCMh.m/Yv.eRdG /YDR/YcR/YpR /YuR/YofCMg/YtR/YofCMAR/YcR/YofCMhf /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YA/YuR/YvR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YlR/YofCMh/YuR/YcOpe/YnR /YpR/YcR/YofCMAf/YnR \n/YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YofCMh/YnR/YrR/YofCMAR/YGR/YpR /YuR/YcR/YofCMAR/YpR/YofCMAR/Yos.eRdG /YntR/YofCMAR /YDR/YofCME/YpeR/Y0R/YofCMAf/YnR /Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/YA/YHR/YofCMhf/YAMusvRrR /YvR/YofCME /YHR/YlR/YcR /YoR/Y0eR /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg /Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR /YA/YHR/YofCMhf/YAMusvRrR/YpR /YAR/YoecR/YrR/YlR/YofCME /YvR/YofCME /YHR/YlR/YHR_YofCMgu /Y,RMYrRAfMYu  \n/Y0R/YoR/Y0R/DRMYR”  \n/YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /YofCMh.l/YoR/YvR/YofCME/YHR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YofCMi/YofCMh.l/YteR/YaR /Y0R/YDR/YaR/YofCMAR/YE/YaR /Y0R/YofCMAR/YDR/YaR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /YcR_YofCMgu/YuR \n \n \n \n23 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n/YDR/YofCME/YpeR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMAR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAR-  \n“/YtR/YofCMAR/YE /YofCMh/YDR/YrR/YofCMAu, /YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YoR/YlR/YofCMAf/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YnR/YofCMhf/YnR-/YlR/YofCMhf/YnteR /YoR/YofCMg/YAR/YDR /YvR/YofCMh/YHR /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YGR/YofCME/YlR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR \n/YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR/YrR/YofCMAu /YtR/YofCME /YofCMh.l/YtR/YvR/YofCMh/YGR/YrR/YofCMi /YGR/YofCME/YaR/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YAR/Y0R /YoR/YofCME /YvR/YofCMh/YHR, /YAR/Yh /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YlR/YofCME \n/YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /YE/YHR/YofCME/YvR /YpR/YofCMAR/YtR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YoR /YAMusvRrR /YpR/YofCMh.m/Ya.eRdG /YuR/YnR /YHR/YofCME/Y0R/YofCMAR/YpR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMh/YnR-/YuR/YnvR/YofCMhf/YpR /YuR/YHR/Y,R/YofCMAR/YvR \n/Y0R/YvR/YE/DRMYR”  \n/YHR /Y,RMYrRAfMYu /YoR/YofCMAf/YnR /YpR/YofCMAR/YofCMh.l/YlR/YvR/YofCMhf /YpR/YofCMAR/YpR/YofCMhf.m /Y0R/YtR/YaR/YofCMhf-  \n“/YnR/Yh/YaR/YofCME /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YHR/YofCMAR/YneR /YneR/YofCMi/YDYYeR/YofCME /YuR/YpR/YDYYeR/YofCMAf /Y,eR/YofCMhf.l, /YoR/YofCMh/YDR/YpR/YofCMAR/YaR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YHR/YofCMAR/YneR /YuR/YpR/YofCMh/YDYYeR/YrR/YofCME \n/Y,R/YaR/YE /Y,R/YofCMAR/YHR/YofCMAf /Y,eR/YofCMhf.l /YofCMh/YpR/YvR/YofCME, /YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YlR/YofCMAR/YnR/YofCMAR-/YofCMh/YuR/YnR/YofCMAR /YHR/YofCMAR/YneR /YuR/YpR/YDYYeR/YofCMAR /YA/YuR/YvR/YofCMAR /YGeR/YcR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YofCMh/YsR/YDR/YofCMAR /YpR /YofCME /YvR/YofCME /Y,eR/YaR/YofCMAR /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YuR/YpR/YDYYeR/YvR/YofCMh/YHR /Y,eR/YofCMhf.l /YAR /YuR/YpR/YDYYeR/YvR/YofCMh/YHR /YcR/YHR/Y0R/DRMYR”  \n/0AoE  \n/YoeR/Y0DR /YoR /YAMusvRrR /YperR/YofCMAR : 3432, /YofCMh/YnR/YofCMh.l/YneR : 13 /YlR/Yhf 2017 \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /24  \n \n \n/Yg/YofCMh.l/Y,R/YnR/YsR/YpnR/YofCMAR  \n/Y,R/YofCMAR/YofCMh.v/YcR/YlR /YofCMh/YDR/YvR /Y0R/YofCME/YcR_YofCMgu/YuR/YHR/YcR /YtR/YofCME /YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR /Yi/Y,eR/YofCMAR/Yh/YvR/YuR/YcR /YpeR/YoR/YaR/YofCMAR /YoR/YofCME \n/YpeR/YoR/YaR/YofCME /Y,eR /YofCMAf /YneR/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR /YoR/Y0eR /YofCMh/YDR/YvR /YvR/YtR/YofCMAf/YcR/YuR/YcR /YuR/YofCMh/YDYYeR/YnR/YofCME /Y,eR/YaR/YofCMAR /YAR /YGR/YofCMAR/YlR/YpR /YvR/YofCMhf/YpR-\n/Y0R/YofCME/YtR/YofCMAR/YE /YGR/YuR/YofCMi-/YoR/YuuR /YHR/YofCMi/Yh/YnR/YofCME /YAR/YofCMh/Y0R /YcR/YHR/YaR /Y,eR/YaR, /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YnR/YofCMhf/YvR /YofCMh/YDR/YvR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YvR/Yh /Y0eR/YofCME/YntR/YaR \n/Y,eR/YaR/YofCMAR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YlR/YvR/YlR/YofCME /Y0eR/YofCME/YaR /YtR/YofCME /YGeR/YcR/YofCME/YuR/YcR /YtR/YofCMAR /YpeR/YofCMi/YtR-/YuR/YofCMg/Y,eR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR /YpR/YofCMh.v/YcR/YAf/YvR /YtR/YofCME /YpR /YofCME /YnR/YofCMAu /Y0R/YofCMAR/YHR/YcR \n/YGR/YofCME/YaR /Y,eR /YofCMAf /YneR /YAR/YofCMh/YpR /YlR/YvR-/YnR/YvR /YpeR/YcR/YofCMAR/YuR /Y0eR/YAvRCrReR /YGR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR/DRMYR  \n/YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0eR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YntR /YpR/YcR/YofCMAf/YpR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YuR/YppR/YofCMAR /Y0eR/YAvRCrReR /YGR/YofCME/YaR/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR \n/YaR/YGR/YaR/YofCME /Yg/YofCMh/YnteR /YGR/YofCME/YaR /YtR/YofCME /YGR/YofCMAR/YlR/YofCME/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR /Y,eR/YofCMhf.l /YnR/YHR_YofCMgu/YlR/YofCME /YE/YppR /YofCME  /YntR/YofCMi/YaR/YpR, /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YnR/YofCME/YHR/YofCME/YvR \n/YcR/YofCMi/YGR/YofCME-/YofCMh/YsR/YrR/YofCMAR/YofCMh.l/YDeR /YAR/YofCMh/YpR /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YnR/YofCME/YHR/YofCME/YvR /YpR/YofCMAR/YtR/YofCME/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YofCMAR/YHR/YcR/YofCMi /YGR/YofCME/YaR /YcR/YofCMh/YHR/YnR/YofCMAf/YneR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  \n/Yg/YDYYeR/Yv.eRdG /YnR/YofCMhf/YrR/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YofCMg/YvR/Y0R/YofCME /YpR /YofCME /YvR/YofCME /YcR/YofCMh/YHR/YnR/YofCMAu/YAMusvRrR, /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YvR/YofCMh/YHR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu /YoR/YofCMg/YvR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR.., /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /Y0R/YHR_YofCMg/YnR \n/YofCMh/YsR/YosR/YofCMAR/YpnR /YofCMh.m/YoneR/YofCMh/YnR /YvR/YofCMh/YHR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu /YA/YofCMh.l/Y,eR /YtR/YofCME /YofCMh.l/YtR/YtvyR/YofCMAR/YoR/YofCMAR/YpR /YcR_YofCMgu/YuR/YlR/YofCME /Y0eR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YntR /YpR/YcR/YE /YtR/YofCMAR/YE/Y0R/DRMYR \n/Y0eR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YntR/YofCMi-/YGeR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/YntR /YpR/YcR/YofCMAf/YpR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YuR/YvR /YoR/YofCMhf/YlR/YofCMAR /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YlR/YvR /YAR/YGR/YofCMgu-/YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YpR/YcR/YE /YaR/YGR/YaR/DRMYR \n/YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YppR/YofCMAR /Y0R/YofCMh/YvR /YGR/YofCME/YaR /Y,eR/YaR /YtR/YofCME /YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0eR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YntR /YpR/YcR/YE \n/YtR/YofCMAR/YE/Y0R/DRMYR /YueR /YofCME /YcR /YaR/YGR/YaR/YofCME /YlR/YvR /Y0R/YDR/YaR/YE /YaR/YGR/YaR/DRMYR /Y0R/YDR/YaR/YofCMAf/YnR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /YcR/Yo.eRdG /YnR/YofCMi \n/Y0R/YDR/YaR/YE /YaR/YGR/YaR/DRMYR /YcR/Yo.eRdG /YnR/YofCMAR /Y0R/YDR/YofCMAf/YaR/YnR/YofCME /YlR/YvR /Y0R/YDR/YofCMAf/YaR /YGR/YofCME/YaR /YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YofCMi /Y0R/YDR/YofCMAf/YaR /YGR/YofCME/YaR/DRMYR \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YDR/YofCMAf/YaR/YnR/YofCME /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR /YofCME /YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YtR/YofCME /YoR/YofCMi/YteR/YofCME /YDYR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCME /Y0eR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YntR /YpR/YcR/YE /YvR/Yh /YtR/YofCMAR/YE/Y0R, \n/Yi/YlR/YHR_YofCMg/YcR/YpR/YofCMAR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YpR/YofCMAR/YtR /YHR/YE/YnR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YpR/YAvRCrReR /YaR/YofCME/Y0R /YAR /YcR/Yo.eRdG /YnR/YofCME-/YcR/Yo.eRdG /YnR/YofCME /Y0eR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YntR/YofCMi \n/YpR/YAvRCrReR /YaR/YofCME/Y0R/YofCMAf/YvR/DRMYR /YoR/YE/YHR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YofCMh.v/YcR /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu /YHR /Y,RMYrRAfMYu /YoR/YofCMgu/YAR /YaR/YAvRCrReR /YDeR/YofCMAR/YcR /YpR/YcR/Y0R/YofCMAf/YaR/YofCME /YpR/YlR/YcR/YoR/YofCMAR/Yh/YcR \n/YofCMh/YsR/YDR/YofCMAR /Y0eR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR/DRMYR    \n \n \n25 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n/YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YGR/YofCMAR/YlR/YpR /YaR/YofCMi/YpR /YpR /YofCME /YnR/YofCME/YpR/YofCMi /YvR/YofCMAR/Yi/YAMusvRrR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YvR/Y0R/YofCMi /YpR/YcR/YofCMAf /Y,eR /YofCMAf /YvR /YAR \n/YA/YuR/YvR-/YA/YuR/YvR /YoR/Yl0R/Yv.eRdG /YDeR/YofCME /YvR/YofCMAR/Yg/Yi/YAMusvRrR /YaR/Yh /Y,eR /YofCMAf /YvR/DRMYR /YtR/YofCME/YvR/YofCMAR /YpR/YE /YGR/YofCMi/YcR/YofCME /YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  \n‘/YaR/Y0R/YDYYeR/YofCMAR’ /YpR/YHR/YofCMAf /Y,eR /YofCMAf /YvR, /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /YGR/YofCMi/YcR/YofCME ‘/YaR/YofCME/Y0R/YDYYeR/YofCMAR’ /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YpR/YHR/YofCMAf /Y,eR /YofCMAf /YvR, /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg /YGR/YofCMi/YcR/YofCME \n‘/YueR/YntR/YHR/YofCMAR’ /YpR/YHR/YofCMAf /Y,eR /YofCMAf /YvR, /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /YGR/YofCMi/YcR/YofCME ‘/Yg/YofCMh.l/Y,R/YnR/YsR/YpnR/YofCMAR’ /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YpR/YHR/YofCMAf /Y,eR /YofCMAf /YvR/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR \n/YHR/YlR /YAR/Yh/YrR/YofCME /YvR/YofCMh/YHR /YtR/YpeR/YvR /YHR/YofCMAR/Yh/YrR/YofCME /YopR /YofCMgu /YaR/YlR/YofCME /Yi /YDR/YoR/YlR/YofCMAR/YlR/YofCME /YAR /YA/YuR/YvR/YofCME /YA/YnteR/YlR/YofCMAR/YlR/YofCME \n/YuR/YceR/YofCMAf/YnR /YcR/YHR/YofCMhf /YnR/YofCMh/YHR/YrR/YofCME/YoR /Y,RMYrRAfMYu  ‘/YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR’ /YpR/YHR/YofCMAf /YofCMh.l/Y,eR/YAf/YvR/DRMYR /YofCMh/YsR/YDrR/YofCMAR/YneR/YofCMhfcOpe /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi/YnR/YofCME /YvR/YofCMhf/YpR \n/YvR/YofCMh/YHR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu /Y,eR/YaR/YofCMAR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YuR/YofCMAR/Yh/Y0R/YaR/YofCMAR /Y0R/YofCMAR/YuR/YpR /Y0R/YofCME/YntR/YofCMAR /YcR/YHR/YvR/YofCME /YofCMh/YpR/YnR/YofCMAR/Y0R /Y0R/YofCME/YoR/YofCMhf /YpR/YofCMhf.m/YvR/YofCMAf /Y,eR/YaR/YofCMAR, \n/YoR /YAMusvRrR /YGR-/YoR /YAMusvRrR /YGR /Yhf/YHR/YofCMi /YGR/YofCMg/YvMR /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMAf/YvR /YtR/YofCME /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YpR/YrR/YofCMi /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YofCMh/YpR/YnR/YofCMAR/Y0R /YuR/YceR/YofCMAf/YaR/YofCME /YlR /YAMusvRrR /YGR/YofCMAf /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMAf/YvR /YnR/Y,RMYrRAfMYu  \n/YtR/YcR_YofCMgu/YcR /YDR/Yh /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMh.m/YpeR/YvR/DRMYR /YoR/YofCME /Y,R/YofCMAR/YHR/YofCME /Yi /YuR/YceR/YaR /YHR/YofCMi/YofCMh/YvR /YsR/YofCMAR /YvR/YofCMh/YHR/DRMYR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /Yhf /YtR/YofCME \n/YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR /YtR/YpeR/YvR /YofCMh/YpR/YnR/YofCMAR/Y0R /YofCMh/YpR/YvR/YofCMAf/YaR/YofCME /YDR/YofCMi/YpR/YofCMAR/YvR/YuR/YcR /YtR/YofCMAR/Yh /Y,eR/YaR/YofCMAR /YnR/YpeR/YvR \n/YDR/YofCMi/YpR/YofCMAR/YvR/YDR/YofCMAR/YcR/YofCMi/YpR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YAR /YDR/YofCMi/YpR/YofCMAR/YvR/YuR/YcR /YtR/YofCME /YofCMh/YpR/YnR/YofCMAR/Y0R /YpR/YofCMhf.m/YofCMh/YvR/YofCMh/YvR/YHR/YofCMAR/YcR /YGR/YofCMh/YHR/YAMusvRrR/YpR/YofCMhf.m \n/YoR/Y0eR /YcR/YHR/YofCMAf /Y,eR/YaR /YofCMh/YnR/YvR/YpR/YofCMi/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YaR/YofCMAf/YnR /YE/YpR-/YE/YpR /YofCMh/YsR/YosR/YrR/YpR /Y,R/YofCMh.v/YcR-/Y,R/YofCMh.v/YcR-/YuR /Y,RMYrRAfMYu /Y,R-\n/YuR /Y,RMYrRAfMYu /Y,R/YntR/YofCMAR /YofCMh/YpR/YnR/YofCMAR/Y0R /YpR/YofCMhf.m/YvR/YofCMAf /Y,eR/YaR/YofCMAR/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YuR/YceR/YofCMAf/YpR /YvR/YofCMAR/YlR/YuR/YcR /YofCMh/YpR/YnR/YofCMAR/Y0R/YpR /YvR/YofCMAR/Yi/YAMusvRrR, \n/YaR/YofCME/YpeR/YpR/YpR /YvR/YofCMAR/Yi/YAMusvRrR /YAR /YofCMh/YpR/YnR/YofCMAR/Y0R/YpR /YDR/YofCMAR/YlR /YcR/YofCMh/YntR /YaR/YofCMAf/YneR /Y0R/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/YpR/YofCMhf.m /YofCMh/YpR/YnR/YofCMAR/Y0R/YofCME/YlR/YofCME /Y,eR/YofCMi/YofCMh/YDYYeR /YDR/Yh \n/Y,eR /YofCME /YaR/YofCMh.m/YpeR/YvR/DRMYR /YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YofCME/YpR/YcR/YofCMAR /YofCMh/YpR/YnR/YofCMAR/Y0R /YpR/YofCMhf.m/YvR/YofCMAf/YpR /YuR/YofCMAR/Yh /YvR/Yh /YcR/YHR/YofCMAf /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMAf /Yi/YpR/YcR/YofCMi /YneR/YofCMi/YDYYeR/YofCME \n/YoR/YHR_YofCMg/YofCMh.l/YaR/YrR/YnR /Y0eR/YofCME/YntR /YtR/YofCMAR/Yh /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMAf, /YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YvR/Y,R/YaR/YofCMi /YofCMh/YpR/YaR/YofCMAR/YoR/YpR /YofCMh/YsR/YDrR/YofCMAR/YneR/YofCMhfcOpe /YAR /YA/YuR/YvR/YofCMi \n/YofCMh/YpR/YaR/YofCMAR/YoR/YpR /YoR /YAMusvRrR /YGR/YofCMhf /YoR/Y0eR ‘/Y0eR/YofCMAR/Yh/YrR/YofCME’ /YpR/YHR/YofCMAf /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMAf/YvR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME ‘/YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR’/DRMYR /Yi/YHR/YofCMhf \n/YoR/Yl0R/Yv.eRdG /YDeR/YofCME /YHR/YlR/YHR_YofCMgu /Y,RMYrRAfMYu  ‘/YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR’ /YpR/YofCMh/YHR/YnR/YofCME /YAR/YofCMh/Y0R /YcR/YHR/YaR /YofCMh.l/Y,eR/YAf/YvR/DRMYR /YpR/YlR/YcR/YoR/YofCMAR/Yh/YcR \n/YuR/YHR_YofCMg /Y,RMYrRAfMYu /Y,R/YnR/YofCME /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMg/Y,eR/YofCMh.l/YaR/YAf-  \n“/YaR/YpeR/YvR, /YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR /YGR/YofCMAR/YlR/YlR/YofCME /Y,eR /YofCMAf /YneR /YpR/YofCMhf.m /YvR/YofCMh/YHR?”  \n/YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /YcR/YoR/YGR/YcR /YaR/YofCMi/YpR, /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YGR/YofCMAR/YlR/YpR /YlR/YvR/Y,R/YofCMi/YofCMh.l/Y0eR/YrR/YofCMAR /YvR/YofCMAR/Y,R/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YaR/YAvRCrReR \n/YpR/YAvRCrReR /YpR/YofCMhf.m/YnR/YcOpe/YvR /YlR/YvMDYR/YaR/YofCMhf /YnR/YpR/YpR /YcR/YofCME/YHR/YaR-/YpeR/YofCME/YHR/YaR/DRMYR /YoR/Y0eR /YpR/YluR/YvR/YofCMhf /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YGR/YofCMAR/YlR/YpR \n/YtR/YofCME/YnR/YofCME/YpR /YGR/YofCMhf/YnR-/YoR /YAMusvRrR /YGR/YofCMhf/YnR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YofCMg/YDYYeR/YaR /YoR /YAMusvRrR /YGR/YnteR/YvR /YA/YofCMh.l/Y,eR, /YoR/Y0R/YHR/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R /YcR/YHR/YofCMh/YvR/YHR/YofCMAR/YcR \n/YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR/DRMYR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YoR/YofCMh/YDR/YpR/YofCMAR/YaR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YpR/YpeR/YvR/YofCMi /YoR/YofCMg/YuR/YofCME/YvR /YDeR/YofCMAR/YcR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YpR/YpeR/YvR/YofCMi \n/YGR/YHR_YofCMg/YlR/YofCMAR, /YpR/YpeR/YvR/YofCMi /Y0eR/YofCMg/YnR/YHR/YofCMhf-/Y0R/YaR/YofCMAR/YvR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YpR/YpeR/YvR/YofCMi /YpR/YlR/YaR/YofCMAR /YDeR/YofCMAR/YcR /Y0R/YofCMh/YHR/YnR/YofCME /YcR/YHR/YofCMAf /Y,eR /YofCMAf  \n/YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YlR/YvR /YuR/YofCMhf/YnR/YofCMAR/YE/YaR /YpR/YlR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YucR/YofCMhf/YnR/YofCMAR/YE/YaR /Y0R/YofCME/YoR/YofCMhf /YcR/YofCMh/YHR/YnR/YofCME /Y,eR/Yh/DRMYR  \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /26  \n/YHR/YlR/YcR /Y0R/YofCMAR/YnR /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR/YnR/YofCME /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /YpR/YvR/YDYR/YofCME/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCME /YAR/Y,RMYrRAfMYu/YofCMh.m/YpeR/YrR/YofCME /YnR/YpR/YaR/YpR/DRMYR \n/Y0eR/YaR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu /Yi/YpR/YcR/YofCMAR /YvR/YtR/YofCMAf/YcR/YlR/YofCME /YGR/YHR_YofCMg/YlR/YofCMAR-/YpR/YofCMi/YoR/YofCMhf /Y0R/YHR/YofCMAf/YnR /YHR/YofCMAu/Yg /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YA/YuR/YvR/YofCMAR /YvR/YtR/YofCMAf/YcR/YlR/YofCME /YnR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YGR/YofCMAR/YlR/YpR /YosR/Y,,eR /YuR/YofCMi/YpeR/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCME-/YoR/YcR/YofCMi/YsR/YcR /Y,eR/YaR/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR, /YDR/YofCME/YpeR/YofCMAf-/YDR/YofCME/YpeR/YofCMAf/YpR /YA/YuR/YvR-/YA/YuR/YvR \n/YvR/YtR/YofCMAf/YcR /YA/YuR/YvR-/YA/YuR/YvR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /YDeR/YofCMAR/YcR/YlR/YofCME /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YHR/YofCMi/Yh/YnR/YofCME /Y,eR/Yh/DRMYR /YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/Yh/YpR \n/YuR/YofCMh.v/YcR/YsR/YofCMAR/YcR/YpR /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YoR/YlR/YofCMAR/Y,R/YofCMAR/YcR 3 /YpR /YtR/YofCMAR/YvR/YpR/YofCMAR/YcR/YofCMhf /YvR/Yh /Y,eR/YaR, /YoR/YlR/YofCMAR/YofCMh.l/YtR/YpR /YcR_YofCMgu/YuR/YlR/YofCME \n/YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMg/Y,eR/YvR/YofCME /Y,eR /YofCME /YofCMh.l/YaR/YAf/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /YofCMh.l/YoeR/YpR/YofCMAR/YcR/YofCMhf /YaR/YofCMi/YpR, \n/Yi/YpR/YcR/YofCMAR /YuR/YnR/YofCMAR /YaR/YofCMh/YGR /Y,R/YofCMg/YpR/YaR /Y,eR /YofCME /YaR/YofCMAf /YtR/YofCME /YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/Yh/YpR /YtR/YofCME/YnteR /Y0R/YofCME/YntR/YofCMhf–/YtR/YofCME /YpR/YofCMAu/YaR/YofCME/YtR/YlR/YofCME \n/Y0R/YofCMhf./YE. /Y,RMYrRi/YvR/YoR/YcOpe/YpR /YnR/YofCME/YoR/YcR /YuR/YofCMAR/YntR/YcOpe/YlR/YofCME /YuR/YceR/YofCMAf/YE–/Y,R/YofCMAR/YofCMh.v/YcR/YlR/YofCME /YofCMh/YDR/YvR /YE/YpR/YntR/YofCMAR /YpR/YofCMAu/YaR/YofCME/YtR/YofCMhf/YE \n/YaR/YDYYeR/YpR/YofCMAR/YpR /YoR /YAMusvRrR /YGR /YGR/YofCMAR/YlR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YDYYeR/YofCMAR /YGR/YofCME/YaR/DRMYR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YHR/YlR/YcR/YofCMAR /Y0R/YofCMAR/YnR/YpR \n/YofCMh/YsR/YoeR/YofCME/YosR /YA/YneR/YcOpe /YaR/YGR/YaR/YofCMAf/DRMYR /YofCMh/YsR/YoeR/YofCME/YosR /YA/YneR/YcOpe /YaR/YGR/YvR/YofCME /YofCMh/YsR/YoeR/YofCME/YosR /Y0eR/YofCMAR/YosR/YofCMAR/YlR/YofCME /Y0R/YofCMAR/YtR/YaR-  \n“/Y0eR/YofCMAR/YrR /YoR/YofCMAR/YHR/YofCMAf/Y0R, /YofCMh/Y0R/YvR/YofCMg /YpeR/YcR/Y,R/YofCME /Y0R/YofCME/YntR/YofCMhf /YGeR/YcR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh/YsR/YDR/YofCMAR /YHR_YofCMg/YA/YE /YAR/YofCMh/YpR /YpeR/YofCME/YnR/YofCME/YlR/YofCME \n/YpR /YofCMg /YofCMh.l/YoeR/YrR/YofCMAR/YcR /YofCMh/Y0R/YpR/YofCMAR /YtR/YofCMAR/YE /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi /YnR/YofCME/YaR/YofCMi/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh.l/Y,R/YppR/YvR /Y0eR/YofCME/YaR /YofCMh/YpR/YvR/YofCME!”  \n/Yi/YvR/YofCMAR /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YHR/YlR/YHR_YofCMgu /Y,RMYrRAfMYu  /YofCMh.l/Y,R/YvHR/YnR/YofCME /Y,eR/YofCMhf.l /YtR/YofCME /YcR/YofCMh.l/YoR/YpR /YofCME  /YvR/YofCMh/YHR \n/YlR/YpeR/YofCMi/YofCMh.l/YaR/YrR/YofCMAR /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YA/YofCMh.l/Y,eR, /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /Yi/YpR/YcR/YofCMAR /YGR/YuR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /Yi/YHR/YofCMhf /Y0eR/YofCMAR/YsR/YlR/YofCME /YHR/YlR/YHR/YofCMhf/YAMusvRrR/YntR/YofCMAR /YvR/YofCMh/YHR \n/YAR/YvR/YofCMi-/YAR/YvR /YDR/YofCME/YpeR/Y0R/YofCME /YpR/YcR/YofCMAf/YE/DRMYR /YE/YpR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YoR/YofCMAR/YcR/YofCMhf /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /YtR/YofCME/YpR/YcR/YofCMAR \n/YDR/YofCMi/YpR/YofCMAR/YvR/YuR/YcR /YDR/YofCMgu-/Y,R/YofCMAR/YofCMh.v/YcR /YAR/YDR/YlR/YofCMhf /YA/YuR/YvR-/YA/YuR/YvR /YpR/YofCMAR/YtR/YofCME /YcR/YofCMh/YHR/YnR/YofCME /Y,eR /YofCMAf , /YnR/YofCMAf/Y0R/YofCMhf/Y,R /YvR/YofCME /Y0eR/YofCMh.v/YcR \n/YofCMh/YDR/YvR /YaR/YofCMi/YpR /YofCME /YpR /YoR /YAMusvRrR /YGR /YofCMh/Y0R/YnR/Y0R/YofCMAf/YE/DRMYR /YaR/YofCMi/YpR/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R /YtR/YofCME/YpR/YcR /YtR/YofCMhf/YsR/YvR /Y,R/YaR/YofCMAf /Y,eR /YofCMAf  /Yi /YtR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YpR/YpR /YcOpe /YoeR /Y0R/YofCMh/YvR /YlR/YpR /YcOpe /YoeR /Y0R/YvR/YaR /YcR/YHR/YnR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0eR/YofCMh.v/YcR /YofCMh/YDR/YvR /YcR/YppR /YofCME -/YntR/YofCMi/YpR/YofCMhf.m /YAR /YteR/YGR/YDYYeR/YofCME-/YteR /YAMusvRrR /YteR/YntR \n/YHR/YofCMi/Yh/YnR /YcR/YHR/YnR/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi/YHR/YvR /Y0R/YofCMh/YvR /YGR/YofCME/YaR /YcR/YHR/YofCMAf/YE, /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YaR/YofCMi/YpR/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R \n/YnR/YpeR/YvR/YofCME /YaR/YofCMi/YpR /Y0R/YofCMh.l/YoR /YoR/YpR /YofCMAf /YE /YtR/YpeR/YvR /Y0R/YofCME/YpR/YnR/YofCMhf/YGR/YnR /YoR/Y0eR /YrR/YofCMi/YGR/YpR /YofCMh/YpcR/YrR/YofCMAR /YrR/YofCMAR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YoR/YluR/YvvR /YpR /YofCME /YaR/YofCMAR /YuR/Y,eR/YofCMAR/Yh/YnR /YsR/YofCMAR /Y,eR/YofCMi/YofCMh/YDYYeR/YrR/YofCME /YpR/YAvRCrReR /YoR/YHR/YrR/YofCMi/YGR /YofCMh/YpcR/YrR/YofCMAR/YlR/YofCME /YaR/YofCMAR/YGR/YnR/DRMYR /YtR/YpeR/YvR/YofCME \n/YaR/YofCMi/YpR/YpR /Y0R/YofCMhf/Y,R /Y0R/YoR/Y0R /YnR/YpeR/YvR /YoR/YHR/YrR/YofCMi/YGR /YofCMh/YpcR/YrR/YofCMAR/YpR /YoR/Y0eR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YofCME/YoR/YofCMhf /YpeR/YGR/YnR/YofCMAR /YHR/YofCMi/Yh/YnR/YofCME \n/Y,eR/Yh/DRMYR /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /YA/YuR/YvR /Y0R/YofCMi/YaR/YofCMhf-/YsR/YofCMAR/YvMR/YofCMhf/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YvR/YofCMAR/Y,R/YpR /YlR /YAMusvRrR /Y,R /YuR/YcR/YHR/YpR /YtR/YofCME /YA/YofCMh.l/Y,eR \n/Yi/YpR/YcR/YofCME /Y0eR/YofCMh.v/YcR /YofCMh/YDR/YvR /YaR/YofCMAR/YDYYeR/YofCMAf/YnR-/Y,R/YofCMAR/YDYYeR/YofCMAf/YnR /YcR/YHR/YofCMAf/YE/DRMYR /YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YnR/YlR/YoR/YofCMAR/YE/YaR/YofCMi /YaR/YofCMi/YpR/YpR /YnR/YofCMAR/YlR/YoR \n                                                           \n3 /YGeR/YntR/YvR/YofCMAR  \n \n \n \n27 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n/YpR/YlR/YpR/YlR/YofCMAR/Yh/YnR /YpR/YofCMh.l/YlR/YrR/YofCME /YtR/YofCMAR/Yh /Y,eR/Yh/DRMYR /YpR/YlR/YcR/YoR/YofCMAR/Yh/YcR/YlR/YofCME /YDR/YofCMg/Yh/YE /YGR/YofCMi/YcR/YofCME /YcR/YHR/YofCMhf/DRMYR /YnR/YofCMAf/YoR /YAMusvRrR /YGR \n/YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /YoR/Y0eR /YofCMh/YDR/YvR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YofCME/YnteR /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YDeR/YofCMAR/YpR /YpR/YofCMh.v/YcR/YnR/YofCME /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR /YGR/YuR-\n/YoR/YuuR/YpR /YpcR/YlR/YlR/YofCME /YpR/YpeR/YvR /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /YAf/YAMusvRrR/YDYYeR/YofCMhf /Y,R/YofCMh/YceR /YAf/YAMusvRrR/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCMAR /YaR/YGR/YnR /YAR/YofCMh/YpR /YofCMh/YntR/YpR \n/Y,R/YofCMh/YceR /YofCMh/YntR/YofCMh/YpR/YrR/YofCMAR /YaR/YGR/YnR /Yhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YofCMAR/YcR/YpeR/YofCMhf/YE /YuR/YcR/YofCME/YpeR /YoR/YpR /YofCMAf /YE, /YoR/Y0eR /YvR/YofCMh/YHR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu /YuR/YcR/YofCME/YpeR \n/YoR/YpR /YofCMAf /YE/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /YA/YuR/YvR/YofCME /YA/YuR/YvR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YcR/YofCME/YpeR /YcR/YHR/YaR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YsR/YofCMAR /YvR/YofCMh/YHR \n/Yhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi /YtR/YofCMAR/YvR/YE /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YtR/YofCME /YpR/YofCMh/YnteR/YvR /YoecR/YlR/YpR /YoR/YlR/YE–/YGeR/Yv.eRdG /YntR/YofCMAR/YlR/YofCME /YofCMh/YvR/YDeR/YofCMAR/YcOpe/YofCMh.v/YcR/YnR–/YA/YofCMh.l/Y,eR \n/YnR/Yh/YlR/YofCME /Yi/YpR/YcR /Y0R/YofCME/YoR/YofCMhf /YoR/YlR/YE /YtR/YofCMAR/Yh /Y,eR /YofCMAf  /YnR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YuR/YDYYeR/YofCMAf/YE /YtR/YofCME /Y0eR/YofCMh.v/YcR/YoR/YpR /Yi \n/YA/YuR/YvR/YofCME /YA/YuR/YvR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR /YvR/YofCMh/YHR /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YuR/Y0R/YofCMAf/YE/DRMYR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR-  \n“/YaR/YpeR/YvR, /YE/YvR/YofCMAR /YofCMh.l/Y,eR/YofCMh/YDYYeR/YrR/YofCMAR/YE/YaR /YlR/YofCMAu/YGR/YofCMhf/YpR /YGR/YuR /YofCMh/YpR/YE /YpR/YcR/YofCMAf /Y,eR/YHR/DRMYR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YAR/YvR \n/YcR/YHR/YofCMAf/YnR /YnR/YpeR/YvR /YoR/YofCMi/YHR/YAMusvRrR/YnR/YGR/YcR/YofCMi /YHR/YofCMi/Yh/YnR/DRMYR”  \n/YHR/YlR/YcR /Y0R/YofCMAR/YnR /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR/YnR/YofCME /YaR/YpeR/YvR /YA/YpR/Y,R/YpR/YofCMAR /YGR/YofCME/YaR/DRMYR /Y0R/YofCMAR/YtR/YaR-  \n“/Y0eR/YofCMAR/YrR /YoR/YofCMAR/YHR/YofCMAf/Y0R, /YHR/YlR/YcR/YofCMAR /YnR/YofCME /Y0eR/YofCME/YaR /YtR/YofCME /YA/YHR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YaR/YpeR/YvR/YofCMAR /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /YaR/YofCME/YpeR \n/YofCMh.l/YaR/YpeR /YcR/YHR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YHR/YofCME/YvR, /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE.../DRMYR”  \n/YlR/YvR/YlR/YofCME /Y0eR/YofCME/YaR /YA/YvR/YofCME/YcR/YofCME /YAR/YaR/YnR/YofCMgu-/YueR/YofCMAR/YaR/YnR/YofCMgu /YGR/YuR-/YoR/YuuR/YlR/YofCME /YoR/YlR/YrR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YGR/YlR/YofCMAR/YE/Y0R \n/Y0R/YofCMg/YofCMh/YDYYeR/Y0R/YpR/YofCMhf.m /YHR/YE/YnR/DRMYR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YuR/YofCMAR/YofCMh/YHR /YaR/YGR/YofCMAR /YuR/YofCMh/YHR/YaR/YofCMg/YpR /YofCME  /YtR/YofCME /YGR/YuR /Y,eR/YaR ‘/YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR \n/YGR/YofCMAR/YlR/YlR/YofCME /Y,eR /YofCMAf /YneR /YpR/YofCMhf.m /YvR/YofCMh/YHR’ /YnR/YHR/YofCMhf/YuR/YcR /YAR/Y0R/YofCMhf /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YDR/YofCMi/YHR/YcR/YofCMAR /YDR/YofCME/YofCMh.l/YaR/YAf/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR /YGR/YuR-\n/YoR/YuuR/YlR/YofCME /YuR/YofCMhf/Y,eR/YcR/YofCMAR/YHR /YaR/YofCMi/YpR /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /YA/YofCMh.l/Y,eR/YE/DRMYR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YE/YppR /YofCME  /Y0R/YofCME/YcR/YofCME /YDeR/YcR/YnR/YofCMhf /YvR/Yh \n/YuR/YpR/YDYYeR/YaR/YpR/DRMYR /YuR/YofCMhf/Y,eR/YDYYeR/YofCMAf/YnR /Y0R/YofCMAR/YtR/YaR-  \n“/Y0eR/YofCMAR/YrR /YoR/YofCMAR/YHR/YofCMAf/Y0R, /YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR /YGR/YofCMAR/YlR/YlR/YofCME /Y,eR /YofCMAf /YneR/YofCMi /YAR /YvR/YofCMh/YHR/YrR/YofCMi/Y,RMYrRAfMYu /Y,eR /YofCMAf /YneR/DRMYR”  \n/YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR/YpR /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YA/YcR/YneR/YofCME /YvR/YofCME /YaR/YofCMAR/YGR/YaR/DRMYR /YGR/YofCMg/YlR /Y0eR/YofCME/YaR /YlR/YvR/YofCME-/YlR/YvR \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /YpR/YcR/YE /YaR/YGR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YtR/YofCME /Yhf /YpR/YofCMhf.m /YpR/YHR/YaR/YpR! /YueR /YofCME /YcR /YlR/YvR/YlR/YofCME /Yg/YnteR/YaR /YtR/YofCME /YHR/YofCMAR/YneR/YpR /Y,R/YofCMgu/YDYYeR/YofCMhf \n/YDR/YofCME/YpeR/YofCMAf/YaR/YofCME /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /YaR/YofCMi/YpR /YAf/YvR/YofCMAR /YnR/YofCMAR/YpR/YE /YaR/YofCMAR/YGR/YE /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi /YpR/YofCMAR/YaR/YofCMhf/YE-/YDR/YofCMAR/YoR /YoR/YvR /YpR/YofCMAR/YofCMh/Y0R/YaR /YvR/YofCME \n/Y0eR/YofCME/YaR/DRMYR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR-  \n“/YoR/YofCME /YpR/YofCMhf.m /YaR/YpeR/YvR?”  \n/YGR/YofCMAfAMusvRrR/Y,R/YofCMhf /YlR/YofCMAR/Y,eR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YaR/YpeR/YvR /YuR/YofCMhf/Y,eR/YcR/YofCMAR/YHR/YpR /YoR /YAMusvRrR /YGR /YGR/YofCMAfAMusvRrR/YofCMh.l/Y,R/YrR/YofCMAR/YHR/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YofCMh.l/Y,eR/YE/DRMYR \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /28  \n/YoR/YlR/YofCMAR/YtR/YlR/YofCME /YAf/YHR/YofCME/YvR /YE/YpR/YntR/YofCMAR /YDeR/YofCMAR/YcR/YofCME /Y0R/YHR/YofCMAf/YE /YtR/Yh/YlR/YofCME /YGR/YofCMAfAMusvRrR/Y,R/YofCMhf/YE /YlR/YofCMAR/Y,eR /YA/YofCMh.l/YDeR/YpR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YtR/YofCME \n/YoR/YofCMi/YteR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YntR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YceR /YpR/YcR/YofCMAf/YnR-/YpR/YcR/YofCMAf/YnR /YnR/YofCME/YvR/YofCMAR /YntR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YceR /YpR/YAvRCrReR /YDR/YofCME/YnR /YtR/YofCME /Yi/YpR/YcR /YcR_YofCMgu/YuR/YofCME /YofCMh/Y0R/YGR/YofCMAR/YofCMh/YDYYeR /YDR/YofCME/YnR/DRMYR \n/YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YntR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YceR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YnR/YofCME/YvR/YofCMAR /YofCMh.l/YaR/Y0R/YofCMAR-/YofCMh.l/YaR/Y0R/YofCMAR /Yi/Yh/YuR/YcR /YtR/YA-/YofCMh/YnR/YaR /YueR /YofCME /YpR /YofCMAf /YnR /YvR/YofCMgu/YvR-/YofCMh.l/YlR/YcR/Y,R/YofCMAR/Yh \n/YofCMh.l/YlR/YaR/Y0R/YofCMAf/YnR /YntR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YceR/YofCMi/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YoR/YofCMi/YteR /YDeR/YofCMAR/YcR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /Y0R/YHR/Y0R/YE /YaR/YGR/YofCMAf/YE/DRMYR /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /Y0R/YofCMAR/YtR/YaR-  \n“/Y0eR/YofCMAR/YrR /YoR/YofCMAR/YHR/YofCMAf/Y0R, /YA/YHR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YnR/YofCME /YA/YuR/YvR/YofCME /Yi/YHR/YvR /YpeR/YofCME/YaR/YofCMAR/YDYYeR/YofCMhf /Y,eR/YofCMhf.l /YtR/YofCME /YGR/YofCMAR/YlR/YpR /Yg/YDYYeR/YofCMAf/YnR \n/YoR/Y0eR /YpR/YofCMAu/YAR/YpR /YofCMh/YpR/YDR/YofCMAf/YvR /YDR/YofCME/YpeR/YofCMAf /Y,eR/YofCMhf.l, /YnR/YpeR/YvR /YA/YvR/YofCME/YcR/YofCME /YHR/YlR/YcR /YlR/YvR /YntR/YofCMi/Y0R/YofCMAf /Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR”  \n/Yi/YvR/YofCMAR /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /YA/YuR/YvR/YofCMAR /YtR/YvR/YofCMAf/YnR /YGeR/YofCMg/YlR/YofCMAR-/YofCMh/YueR/YcR/YofCMAR /YpR/YAvRCrReR /YoR/Y0eR /Y0R/YofCMAR/YnR /YpR/YofCMh/YHR \n/YDR/YofCME/YaR/YpR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YofCMh/YvR/YrR/YlR/YpR /Y0eR/YofCMAR/YosR/YofCMAR/YlR/YofCME /YvR/YofCMh/YHR /YpR/YofCMh/YHR /YoR/YofCMAR/YofCMh/YHR/YofCMh.m/Yn.eRdG /YrR/YpR /Y0eR/YofCMAR/YosR/YofCMAR/YlR/YofCME /Y0R/YofCMAR/YtR/YaR, /YnR /Y,RMYrRAfMYu/YE \n/YlR/YvR /YpR/YvR/YofCMhf /YAR/YGR/YofCMgu-/YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YpR/YcR/YE /YaR/YGR/YaR/DRMYR /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YHR/YofCMi/Yh/YnR/YofCME /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR /Yg/YnteR/YaR /YtR/YofCME /YofCMh/YpR/YE /YvR/YofCME \n/YaR/YpeR/YvR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YA/YuR/YvR /Y,R/YofCME/YHR/YcR/YofCMAR /YDR/YofCME/YpeR/YofCMAR /YofCMh/YDR/YAf/DRMYR /YtR/YpeR/YvR /Yi /Y,R/YofCME/YHR/YcR/YofCMAR /YDR/YofCME/YpeR/YnR /YnR/YpeR/YvR /YA/YuR/YvR/YofCME \n/YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YofCMh.v/YcR /YaR/YofCME/YnR/DRMYR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR-  \n“/YaR/YpeR/YvR /YnR/YofCMi/YcR/YofCMAR /YHR/YlR /Y,eR/YofCMi/YntR /Y0eR/YofCMAf/YrR/YofCMAR/YcR/YofCMhf /Y0R/YofCMg/YteR/YofCMAf /YofCMh.l/Y,eR/YA, /YE/YpR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi/YHR_YofCMg/YvR/YofCMAR /YpR /YofCME /YpR/YcR/YofCMi \n/YaR/YGR /YteR/YofCMgu/YnteR /YvR/Yh /Y0R/YofCMAR/YtR/YofCMhf /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YpR /YofCME /YnR/YofCMAu-/YpR /YofCME /YnR/YofCMAu /YoR/YlR/YofCMAf/YrR/YpR /YA/Y,RMYrRAfMYu/YntR/YofCMAR/YsR/YofCME/YoeR /YpR/YcR/YofCMAf/YaR/YofCME /Y0eR/YofCMAR/YosR/YofCMAR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  \n/YlR/YofCMi/YDYYeR/YE /YuR/YDYYeR/YofCMAf /Y,eR /YofCMAf, /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YnR/YofCMi/YcR/YofCMAR /YaR/YGR /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /Y0R/YofCMAR/YnR /YofCMh.l/Y,eR/YuR/YofCMAR /YpR/YAvRCrReR /YneR/YofCMi/YDYYeR/YofCME /YcR/YofCMAR/YpeR/Y0R/DRMYR”  \n/YHR/YlR/YcR /Y0R/YofCMAR/YnR /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR/YnR/YofCME /YaR/YpeR/YvR /YtR/YofCME/YvR/YofCMAR /YuR/YofCMAf/Y,eR/YaR/YofCME /YDYR/YofCME/YGR/YofCME /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /YDR/YofCMAu/YDYYeR/YE /YaR/YGR/YaR/DRMYR \n/YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YneR/YofCMi/YDYYeR/YofCME/YpR/YofCMAR/YaR/YpR /YuR/Y,eR/YofCMAR/Yh/YnR /YnteR/YofCMAR/YceR /YHR/YofCMi/Yh/YnR/YofCME /Y0R/YofCMAR/YtR/YaR-  \n“/YAf /Y0R/YofCMhf/Y,R/YlR/YofCME /YGR/YofCMAR/YlR/YlR/YofCME /YpR/YofCMhf.m /YoR/Y0eR /Y0eR/YofCME/YaR /YHR/YofCME/YvR /YoR/YofCME /YvR/Yh /Y0R/YofCMg/YteR/YofCMh.l/YaR/YAf?”  \n/YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YAR/YGR/YofCMgu /Y0R/YofCMh/YceR /YaR/YpeR/YvR /YGR/YofCMAR/YlR/YofCME/YpR /Y0R/YofCMAR/YnR /Yg/YnteR/YofCMAR /YDR/YofCME/YaR/YpR/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR \n/YpeR/YofCMh/YceR/YrR/YofCMAR/YpR /YofCMh.l/YoeR/YpR/YofCMAR/YcR /YpR /YofCME /YofCMh/YvR/YHR/YofCMAR/YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YpeR/YofCMh/YceR/YrR/YofCMAR/YE/YaR/YofCME /Y,R/YofCMAR/YofCMh.l/YaR /YuR/YpR /YofCMAf /YDYYeR /YvR/YofCME /YDR/YofCMAu/YDYYeR/YE /YuR/YDYYeR/YofCMAf \n/Y,eR /YofCMAf , /Y0R/YtR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR-  \n“/YGR/YofCMAR/YlR /YpR/YofCMhf.m /YpR/YofCMh/YvR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YntR/YofCMAR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YtR/YofCME /YGR/YofCMAR/YlR/YpR /YoR/Y0eR /Y0R/YofCMAR/YnR /Y0R/YofCMg/YteR/Y0R/YofCMAf, /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  \n/Y0R/YofCMAR/YnR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YofCMg/YteR/Y0R/YofCME /YpR/YcR/Y0R/YofCMAf /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YA/YofCMh.l/Y,eR/YE”  \n/YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /Y0R/YofCMAR/YtR/YaR-  \n“/Yg/YofCMh.l/Y,R/YnR/YsR/YpnR/YofCMAR /Y0eR/YofCMAR/YrR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /YoR/Y0eR /Yg/YofCMh.l/Y,R/YnR/YuR/YvR/YofCMAR /YGeR/YofCMi/YAMusvRrR/YoR/YofCMAf/YcR /YGR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR!”    \n \n \n29 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n/Yi/YvR/YofCMAR /Yg/YofCMh.l/Y,R/YnR/YsR/YpnR/YofCMAR /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR /YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YGR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR, /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YoR/Y0eR \n/Yg/YofCMh.l/Y,R/YnR/YuR/YvR/YofCMAR /YGeR/YofCMi/YAMusvRrR/YoR/YofCMAf/YcR /YGR/YofCME/YaR/YofCMAf/YvR /YoR/YofCME /Y0R/YofCMg/YteR/Y0R/YofCME /YvR/YofCME /YpR /YofCME /YaR/YofCMAu/YAMusvRrR/DRMYR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR-  \n“/YpR/YofCMhf.m /Yg/YofCMh.l/Y,R/YnR/YsR/YpnR/YofCMAR/YpR /Yg/YofCMh.l/Y,R/YnR/YuR/YvR/YofCMAR /YaR/YpeR/YvR?”  \n/YAf/YGR/YaR/YofCMAR /Y0eR/YofCMAu/YpR/YofCMhf.m /YlR/YofCMAR/YofCMh.v/YcR /YaR/YpeR/YvR /Y0R/YofCMAR/YtR/YaR-  \n“/YA/YuR/YvR/YofCMAR/YuR/YcR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YE/YHR/YofCME/YvR /YpeR/YofCMi/YDR/YofCMAR /YofCMh.l/YlR/YrR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YpR /YofCME /YpR/YcR/YofCMi /YvR/YofCME /YpR/YcR/DRMYR”  \n/YE/YpR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Yi/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YtR/YofCME /Y0R/YofCMAR/YnR /Y0R/YofCMg/YteR/YE /Y,R/YofCMAR/YHR/YofCMAf /Y,eR/YofCMhf.l, /YnR/YofCME/YpR/YcR /Y,R/YofCMAR/YcR_YofCMgu/YpR/YofCMAR/YnR/YpR \n/Y,R/Y0R/YofCMg/YnR/YcR/YofCME /YaR/YpeR/YvR /YnR/YofCME/YvR/YofCMAR /YvR/YofCME /YtR/YofCMi/YofCMh/YDYYeR /YDR/Yh/YE /YtR/YofCME /YA/YuR/YvR/YofCMi /YpR/YofCMAR/YnR/YofCME-/YpR/YofCMAR/YnR /YGeR/YofCMg/YlR/YofCMAf /Y,eR/YofCMhf.l /YtR/Yh/YoR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YaR/YGR/YlR/YofCME /YGR/YofCME/YaR/YofCME /YvR/YofCME /YHR/YofCMi/Yh/YE/DRMYR /YoR/YofCMi/Y,R/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YE/YvR/YofCMAR /YvR/YofCMh/YHR /YHR/YE/YnR /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YcR/Yo.eRdG /YnR/YofCMAR /YDeR/YDYYeR/YE /YuR/YDYYeR/YnR/DRMYR \n/YlR/YvR/YofCME-/YlR/YvR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YE /YaR/YGR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YtR/YofCME /YAR/Y0R /YpR/YofCMhf.m /YpR/YcR/YofCMhf/DRMYR /YlR/YvR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /Y,R/YofCMAR/YcR_YofCMgu /YofCMh/YDR/YoR /YDR/YofCMAu/YDYYeR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR/DRMYR \n/YE/YpR/YntR/YofCMAR /YrR/YofCMg/YofCMh.m/YpnR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YAR/YE/YaR/DRMYR /YA/YofCMh/Y0R/YnR/YofCME /Y0R/YtR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR-  \n“/YaR/YpeR/YvR, /YDR/YofCMg/YvR/YofCMgu /YHR /Y,RMYrRAfMYu /YoR/YofCMg/YAR/YlR/YofCME /YDeR/YofCMAR/YcR/YofCMi /Y0eR/YofCMAR/Yh/YrR/YofCME /YGR/YofCME/YaR /YAR/Y0R /YtR/YofCMAR/Yh /YofCMh.l/Y,eR/YA/DRMYR”  \n/YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YpR/YofCMi/YvR/YofCMi /YpR/YneR/YofCMAR/YpR/YofCMAR/YcR /YA/YuR/YvR /YpR/YneR/YofCMAR/YpR /YvR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/YGR/YofCMAf/YcR /YuR/YpR /YofCMAf /YDYYeR /Y0R/YofCME/YoR/YofCMhf /YAR/YGR/YofCMgu \n/Y0R/YofCMh/YceR /YtR/YofCMAR/Yh /Y,eR /YofCMAf /YneR /YAR /YuR/YofCMAR/Y,eR /YofCMgu  /Yg/YvR/YofCMAf/YntR /YtR/YpeR/YvR /YnR/YpR /YofCMAf  /Y,eR /YofCMAf /YneR /YAR /Y0R/YofCMg/YofCMh.l/YteR /YuR/YDYYeR/YofCMAf /Y,eR /YofCMAf /YvR /YtR/YofCME \n/YGeR/YcR/YpR /YvR/YlR/YnR/YofCMhf /YvR/YlR/YHR/YcR /Y0eR/YofCME/YaR /YtR/YofCMAR/Yh/YE /YnR/YpeR/YvR /YpR/YofCMi/YofCMh/YvR/YrR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /Y,eR/YuR/YofCMAf/YntR /YtR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YGeR/YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  \n/Y,eR/YofCMi/YntR /YGeR/YcR/YsR/YofCMAR/YHR /YpR/YcR/YofCMAf/YE /YnR/YofCMh/YHR/YvR/YofCMAR /YvR/YofCME /Yi/YHR/YofCMi /YpR/YofCMh.v/YcR/YnR/YofCME /Y,eR /YofCMAf /YneR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YoR/YofCME /YcR/Y,,eR /YcR/YHR/YaR /YtR/YofCME \n/YHR/YlR/YcR /Y0R/YofCMAR/YnR /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR/YnR/YofCME /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /Y0R/YofCMAR/YtR/YaR-  \n“/Y0eR/YofCMAR/YrR /YoR/YofCMAR/YHR/YofCMAf/Y0R, /YE/YpR /Y0eR/YofCMi/YcR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/YoR/YofCMAR/YcR /YaR/YGR/YofCMAu/YvR/YofCME /Y,eR/YofCMhf.l, /YaR/YofCMi/YHR/YofCMAR /YuR/YofCMhf/YntR/YofCMAf/YnR-/YuR/YofCMhf/YntR/YofCMAf/YnR \n/YDYR/YofCME/YvR-/YHR/YofCMAR/YneR /YDR/YofCMg/YpeR/YofCMAR /YGR/YofCME/YaR /YAR /YA/YpeR/YvR /YnR/YpR /YtR/YaR/YpeR/YofCMAf/YrR/YofCMi /YvR/YofCME /YpR /YofCME /YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YHR/YofCME/YvR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YE/YpR /YofCME  \n/YofCMh.l/YlR/YvR/YntR /YAR/YcR/YofCMi /YneR/Yl.eRdG /YHR_YofCMgu /YoR/Y0eR /YpR/YofCMh/YHR /YDR/Yh /Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR”  \n/YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR/YpR ‘/YE/YpR /YofCMh.l/YlR/YvR/YntR’ /YGeR/YDYYeR/YofCMhf/Y0R/YaR/YofCMAR /Y,eR/YofCMhf.l /YofCMh/YpR /YoR/YlR/YofCMAf/Y0R/YaR/YofCMAR /YAR/YofCMh/YpR \n/YpR/YofCMAR/YtR/Y0R/YaR/YofCMAR /YoR/YofCME /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YuR/Y,eR/YofCMAR/Yh/YnR /Y0R/YofCMg/YteR/Y0R /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YlR/YvR/YlR/YofCME /YE/YnR/YofCME /YtR/YcR_YofCMgu/YcR /Y0eR/YofCME/YaR /YtR/YofCME /YA/YvnR/YHR/YofCMhf/YvR \n/YoR/YlR/YE /YE/YpR /YofCMh.l/YlR/YvR/YntR/YuR/YcR /YAR/YE/YaR/DRMYR /YtR/YpeR/YvR/YofCME /YpR /YofCME /YpR/YcR/YofCMi /YlR/YvR /YofCMh.l/YlR/YvR/YntR/YpR /YlR/YHR/YnR/YHRdRMt   /Y0R/YofCMg/YteR/YE \n/YaR/YGR/YaR /YnR/YpeR/YvR/YofCME /Yi/YpR/YcR /YGeR/Yv.eRdG /YntR/YofCMi-/YofCMh/YDR/YvR/YpR /YoR /YAMusvRrR /YGR /YofCMh.l/YtR/YvR/YGR/YofCMhf/YpR /YlR/YHR/YnR/YHRdRMt   /Y0R/YofCMh/YceR/YrR/YofCME /YtR/YofCMAR/Yh/YE/DRMYR \n/YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YE/YHR/YofCME/YvR /YvR/YofCMh/YHR /YA/YofCMh.l/Y,eR /YtR/YofCME /YofCMh.l/YlR/YvR/YntR/YpR /YlR/YofCMAR/YvR/YofCME /YGeR/Yv.eRdG /YntR/YofCMi /YAR /YofCMh/YDR/YvR/YofCMi /YvR/Yh /YHR/YofCMi/Yh/YE/DRMYR \n/YE/YpR /YofCMh.l/YlR/YvR/YntR/YpR /YtR/YofCME /YpR/YofCMAR/YtR /YcR/YHR/YofCMAf/YE /Yi /YofCMh/YDR/YvR/YpR-/YofCMh/YDR/YvR /YofCMh/YpR /YlR/YofCMAR/YoR/YpR-/YlR/YofCMAR/YoR/YofCMi /YuR/Y,eR /YofCMg /YAR \n \n \n \n/YpR/YofCMAR/YofCMh.m/YvnR/YrR/YofCMi/YGR /30  \n/YvR/Yh /YtR/YofCMAR/Yh/YE /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YvR/YofCMh/YHR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu /YpR/YHR/YaR /YtR/YofCMAR /YoR/YpR /YofCMAf /YE/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR, /Yi/YnR/YofCME /YAu/YGR/YnR/YofCMAR/YE/YaR \n/YA/YuR/YvR/YofCMi /YvR/YofCMh/YHR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu /YcR/YHR/YofCMhf /YofCMh/YpR/YE/YpR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YofCMAR/YofCMh/YvR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu /YpR/YAvRCrReR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/Yh/YpR /YoR/YlR/YofCMAR/Y,R/YofCMAR/YcR \n/Y0R/YofCMg/YteR/YE /YGR/YofCME/YaR /YcR/YHR/YofCMhf /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YHR/Y0R/YofCMAR/YofCMh.v/YcR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /Y0R/YHR/YofCMAf/YnR /YofCMh/YsR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR /YofCME/Y,RMYrRAfMYu \n/YuR/YpR/YDYYeR/YofCMAf /YDR/YofCMg/YAR/YcR/YofCME /Y0R/YofCMAR/YtR/YaR /YcR/YHR/YofCMhf/DRMYR /YA/YpR/Y,eR/YofCMhf.l/YuR/YvR /YDR/YofCME/YpeR/Y0R/YofCMAf/YnR /Y0R/YtR/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR-  \n“/YA/YpeR/YvR /YtR/YofCMAR/YE /YDR/YE/YHR /YaR/YpeR/YvR, /YDR/YofCMi/YoR/YcR /YofCMh/YDR/YvR /Y0R/YofCMg/YteR/YaR /YtR/YofCME/YnR/Yh/DRMYR /Y0R/YDYYeR/YofCMhf/YpR/YofCMAR/YaR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  \n/Y,R/YofCMAR/YHR /YvR/Yh /YuR/YofCMhf/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YHR/YofCME/YvR /YoR/YofCME /YlR/YvR /Y,eR /YofCMg/Y,eR /YofCMg /YAR/Yh/YE/DRMYR”  \n/Y,R/YofCMAR/YHR/YpR /YvR/YofCMAR/Yi/YAMusvRrR /YoR/YofCMg/YofCMh/YvR/YnR/YofCME /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /Y0R/YofCMAR/YtR/YaR-  \n“/Y0eR/YofCMAR/YrR /YoR/YofCMAR/YHR/YofCMAf/Y0R, /Y0eR/YvR/YofCME /YlR/YvR /YuR/YofCMAR/YofCMh/YDYYeR /YDR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR /YHR/YlR/YHR_YofCMgu /Y,RMYrRAfMYu  /YtR/YaR/YpeR/YofCMAf /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR/Yh /Y,eR/YofCMi/YofCMh/YDYYeR /YDR/Yh \n/YofCMh.l/Y,eR/YAf, /YE/YppR /YofCME  /Y0R/YofCME/YcR /YvR/YHR/YofCMAR /YpR/YAvRCrReR /YpeR/YofCMAR/YE/Y0R/DRMYR /YpR/YofCMh/YvR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/YpR/YofCMAR/YaR/YpR /YpR/YofCMAR/YtR/YofCMi /YuR/YoR/YofCMAR/YcR/YlR/YofCME /YcR/YofCMh/YHR /YGR/YofCME/YaR \n/YA/YofCMh.l/Y,eR, /Yi/YpR/YcR/YofCMAR /YpR/YofCMAR/Yh/YrR/YofCME /YpR/YAvRCrReR /Yg/YnteR/Y0R/DRMYR /Y0eR/YofCMAR/YneR/YofCMhf /YuR/YcR/YpR /Y,R/YofCMAR/YHR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YvR/YofCMh/YHR /YuR/YofCMhf/YvR/YofCME /YHR/YE/Y0R, \n/YA/YHR/YofCMhf/YnteR/YofCMAR/YlR /Y0R/YvR/Y0R/YofCMAf /Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR”  \n/YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR/YpR /YuR/YoR/YofCMAR/YcR /YDR/YofCME/YpeR /YA/YuR/YvR/YofCME /YlR/YvR/YlR/YofCME /YHR_YofCMg/YA /YaR/YGR/YaR /YtR/YofCME /YA/YvR/YofCME/YcR/YofCME \n/Y,R/YofCMAR/YHR/YpR /Y0R/YHR/YofCMAR/YvR/YofCMAR /Y0R/YvR/YofCME/YaR/YofCMAu/YAMusvRrR/DRMYR /YtR/YofCME /YGR/YuR /YpR/YHR/YofCMAf/YpR /YoR/YlR/YE /YaR/YpeR/YvR /YE/YpR /YofCMh.l/YlR/YvR/YntR /Y0R/YnR/YofCMAu/YvR/YofCME \n/Y,eR/YaR /YoR/YofCME /YAR/Y0R /YAR/YDeR/YofCMAR /YGeR/Yv.eRdG /YntR/YofCMAR/YlR/YofCME /Y,R/YofCMAR/YHR/YofCME /Y0R/YvR/YofCMAR/YE/YnR/DRMYR /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YlR/YvR/YlR/YofCME /Y0eR/YofCME/YaR /YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR \n/Y0eR/YofCMAR/Yh/YpR /YoR/YlR/YofCMAR/Y,R/YofCMAR/YcR/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YofCMg/YteR/Y0R/YofCME /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YAR/Yh /YvR/YofCME /YlR/YofCMi/Y0R/YofCMAR/Yh/YaR, /YcR/YofCME/YofCMh/YDYR/YrR/YofCMi, /YntR/YofCMhf./YsR/YofCMhf./YoR /Y,RMYrRAfMYu  \n/YaR/YofCMi/YpR /YoR/YlR/YofCMAR/Y,R/YofCMAR/YcR /Y0R/YofCMg/YteR/YofCMAf/YE /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YGR/YofCMAR/YlR/YpR /YuR/YoR/YofCMAR/YcR/YofCMi/YpR /YtR/YGR/YHR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YGR/YofCMAR/YlR/YpR /YoR/YlR/YofCMAR/Y,R/YofCMAR/YcR/YpR \n/YcR/YofCME/YofCMh/YDYR/YrR/YofCMi-/YontR/YofCME/YoeR/YvR/YofCME /Y,eR/YofCMhf.l/DRMYR /YcR/YAMusvRrR/YGR-/YcR/YAMusvRrR/YGR/YpR /YaR/YofCMi/YpR /YAR/YofCMh/Y0R /YA/YuR/YvR-/YA/YuR/YvR /YoR/YlR/YofCMAR/Y,R/YofCMAR/YcR /YE/YnR/YE \n/Y0R /Y,RMYrRAfMYu /YofCMh/YntR/YnR/YofCME /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR, /Y0eR/YofCMAR/YneR/YofCMhf/YuR/YcR /Y,R/YofCMAR/YHR /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /YoR/Y0eR /YofCMh/YDR/YvR /Y0R/YvR/Y0R/YofCMAf/YE, /YtR/YofCME \n/YoR/YofCMi/Ya.eRdG /YHR/YofCMi/YA/YvR/YofCMAR /Y,R/YofCMAR/YlR/YofCME/YpR /Y0R/YvR/YaR /YA/YofCMh.l/Y,eR/DRMYR /YnR/YofCME/YpR/YcR /Y,R/YofCMg/YofCMh.m/Ya.eRdG /YHR /Y0R/YvR/YofCMAR /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR /Y,R/YofCMAR/YHR \n/Y0R/YvR/YofCMAu/YnR, /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YpR/YvR/YofCMhf /YlR/YvR/YlR/YofCME /Yg/Yn.eRdG /YoR/YofCMg/YpR/YnR/YofCMAR /YAR/YofCMh/Y0R/YrR/YofCME /YGR/YofCME/YaR /YcR/YHR/YE/DRMYR /Yg/Yn.eRdG /YoR/YofCMg/YpR/YnR/YofCMAR/YpR \n/YpR/YofCMAR/YcR/YvMR /Y0eR/YofCME/YaR /YtR/YofCME /YtR/YpeR/YvR /YpR/YaR 4 /YGR/YDYYeR/YofCMAu/YvR/YofCME /YcR/YHR/YofCMhf /YnR/YpeR/YvR /YGR/YofCMAR/YlR/YlR/YofCME /YGeR/YGeR/YofCMAu/YAMusvRrR/YtR /Yg/YnteR/Y0R/YofCME \n/YpR/YE/YaR /YtR/YofCME /Y,R/YlR/YDYYeR/YofCMAR/YpR /Y0R/YvR/YaR /YsR/YofCMAR/YoR/YcR/YpR /YpR/YaR/YpR /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YA/YoeR/YofCMg/YDDeR /Y0eR/YofCME/YaR /YnR /Y,RMYrRAfMYu /YE /YaR/YofCMi/YpR \n/YvR/YHR/YofCMAR /YoR/YpR /YofCMAf /YE, /YDR/YofCMi/YGR/YofCMAR-/YDR/YofCMi/YGR/YofCMhf /YuR/YofCMhf/YofCMh/Y0R/YrR/YofCMi /YoR/YpR /YofCMAf /YE /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YuR/YofCMgu/YtR/YofCMAR-/YuR/YofCMAR/YnteR /YpR /YofCME /YvR/YofCMAR /YHR/YE/YnR/DRMYR \n/Yi/YvR/YofCMAR /YnR/YcR/YpR/YofCMAR/YcR/YofCMhf /YAR/YofCMh/YpR /YnR/YofCMhf/YlR/YvR/YlR/YofCME /YtR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YofCME/YcR/YofCMAR/Y0R/YofCME/YcR/YofCMhf /YoR/YofCMAR/YlR/YofCMAR/YvR /YvR/Yh /YDR/YE /YE/YppR /YofCME  /Y0R/YofCME/YcR /YoR/Y0eR \n                                                           \n4 चापाकल \n \n \n \n31 //YtR/YGR/YDR/YofCMhf/YoeR /YucR/YoR/YofCMAR/YDR /YlR /YvMDYR/YaR \n/YofCMh/YpR/Y,eR /YofCMg  /YDR/YAvRCrReR /YDR/YofCME/Y0R /YnR/YpeR/YvR /Yi /Yg/YoR/YvR/YaR/YHR/YofCME /Y0eR/YofCME/YaR /YofCMh/YpR/YvR/YofCME, /Y,R/YntR/YpR/YDR/YofCMAR/YcR /YAR/YofCMh/YpR \n/YoR/YofCMg/YA/YDR/YGR/YcR /YneR/YofCMi/YDYYeR/YofCME /Y0R/YvR/YnR/DRMYR /YtR/YpeR/YvR /YaR/YofCMi/YpR /YpR/YaR/YuR/YcR /YvR/YHR/YofCME/Y0R/YofCME /YpR/YcR/YnR, /YuR/YofCMAR/YofCMh/YvR /YuR/YofCMhf/Y0R/YofCME \n/YpR/YcR/YnR /YnR/YpeR/YvR /YuR/YofCMgu/YtR/YofCMAR/YpR /Y0R/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu/YpR/YofCMhf.m/YE /YpR/YofCMhf.m /YcR/YHR/YaR /YtR/YofCME /YnR/Yh/YaR/YofCME /YA/YvR/YofCME/YcR/YofCME /YaR/YofCMi/YpR /YlR/YneR/YofCMAR/YuR/Y,R/YofCMhf \n/YpR/YcR/YnR/DRMYR /YaR/YofCMi/YpR /YofCME /YlR/YofCME /YvR/YofCME /YDR/YofCME/YsR /YAR /YDR/YofCME/Y0R/YofCME/YlR/YofCME /YvR/YofCME /YaR/YofCME/Y0R /YoR/YofCME/YHR/YofCMi /YA/YofCMh.l/Y,eR/YE/DRMYR /Yi/YvR/YofCMAR /YA/YuR/YvR/YofCMi \n/YoR /YAMusvRrR /YopR/YofCMAR/YcR 5 /YDYR/YofCMi/YaR-/YuR/YnnR/YofCMAR /YHR_YofCMg/YA /YaR/YGR/YaR/DRMYR /YE/YpR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /Y,R/YlR/YDYYeR/YofCMAR/YpR /Y0eR/YofCMAR/YneR/YofCMhf /YnR/YofCMAf/YoR /YAMusvRrR /YGR /YAR/YGR/YofCMgu/YlR/YofCME \n/Y,R/YofCMg/YofCMh.m/Ya.eRdG /YHR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /YvR/YofCMhf/YuR/YofCMAf/YvR-/Y0R/YofCMAR/YceR/YofCMAf/YvR /YvR/YofCMh/YHR, /YlR/YofCMg/YDR/YofCMAR /YaR/YGR/YaR/YofCME /Y0eR/YofCME/YaR /YtR/YpeR/YvR /YaR/YpeR/YvR /YnteR/YofCMAR/YpR /YofCMg /YcR \n/YoR/Y0eR /YofCMh/YDR/YvR /Y,R/YofCMAR/YHR /Y0R/YvR/YofCMAR /YuR/YofCMhf/YofCMh/Y0R/YnR/YofCME /YA/YofCMh.l/Y,eR /YnR/YpeR/YvR /YHR/YlR/YcR/YofCME /YpR/YofCMi/YvR /Y,eR /YofCMg /YofCMh/YnR/DRMYR /YAR /YtR /Y,RMYrRAfMYu  \n/Y,eR /YofCMg /YofCMh/YnR/YrR/YofCMi /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YE/YpR/Y0R/YofCME/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCME /YvR/YofCME, /Y0R/YHR_YofCMg/Y0R/YofCME/YofCMh.v/YcR/YrR/YofCMAR /YnR /Y,RMYrRAfMYu  /YvR/YofCMh/YHR/YrR/YofCME/Y,RMYrRAfMYu/DRMYR /YvR/YofCMhf/YpR /YtR/YpR/YofCMAR/Y,RMYrRAfMYu /Y0R/YofCMg/YteR/YofCMAf/YaR/YofCME /YlR/YofCMg /Y,RMYrRAfMYu/YHR \n/Y,eR/YofCMi/YHR/YofCMAf/YvR /YpR /YofCME /YaR/YofCMAu/YAMusvRrR-  \n“/YaR/YpeR/YvR, /Y,R/YofCMAR/YHR/YlR/YofCME /Y0R/YDYYeR /YDR/YofCME/YcR/YofCMhf /YaR/YGR/YnR/YHR, /YA/YpeR/YvR /YtR/YofCMAR/YE /YDR/YE/YHR/DRMYR”  \n/Yi/YvR/YofCMAR /YGR/YuR-/YoR/YuuR/YpR /YpcR/YlR/YlR/YofCME /YueR/YntR/YofCME/YoR/YcR /Y0eR/YofCMAR/YrR/Y0R/YaR/YofCMAR /Y0R/YofCMAR/YnR /YlR/YvR/YoR /Y,RMYrRAfMYu  /Y0R/YHR/YofCMAf/YntR /YGR/YofCME/YaR \n/Y,eR/YaR/DRMYR /YAR/YGR/YofCMgu/YlR/YofCME /YAR/YofCMh/Y0R /YGR/YofCME/YaR /Y,eR/YaR /Y0eR/YofCMAR/Yne","size_mb":2.6,"has_text":true},"Videha 247.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 247.pdf","name":"Videha 247.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n‘िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश )साद मH डलक  ३ टा लघुकथा संOह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच^कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचeक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकiइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृpक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत/मान मैिथली सािहrय\" िवषयक िवशेषsक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \ntी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषsकमे नेपालक वत/मान मैिथली सािहrय केर मूvयsकन रहत। अइ िवशेषsक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीxा-समालोचना आिद )yतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा )यास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषsक आिब जाए। उ~मेद अिछ िवदेहक ई )यास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंि^त रचनापर आमंि^त आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि^त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम/तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमtजीक आमंि^त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिvदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई )कािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतi मधुकsत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषsक तीन सािहrयकारपर )कािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषsक जीिवत सािहrयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहrयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहrयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषsक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषsक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मeगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग/त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषsक परमेर कापिड़, वीरे मिvलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक )यास रहत जे ई िवशेषsक सभ 2018 मे )कािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ/र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आOह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह स~मान  \nिवदेह समानातर सािहrय अकादेमी स~मान  \n१.िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार २०१० -११   \n२०१० tी गोिवद झा (समO योगदान लेल) \n२०११ tी रमानद रेणु (समO योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी पुरyकार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुरyकार- tी जगदीश )साद मHडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संOह) \n२०११ बाल सािहrय पुरyकार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संOह) \n२०११ युवा पुरyकार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुरyकार- tी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बsला- मािनक बंोपायाय, उपयास \nबsलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा स~मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक पमे )िस ) \n1. िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार  2012  \n2012 tी राजनदन लाल दास (समO योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा स~मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक पमे )िस ) \n२०१२ बाल सािहrय पुरyकार - tी जगदीश )साद मHडल क “तरेगन ” बाल )ेरक िवहिन कथा संOह \n२०१२ मूल पुरyकार - tी राजदेव मHडलक \"अ~बरा\" (किवता संOह) लेल। \n2012 युवा पुरyकार- tीमती ¢योित सुनीत चौधरीक “अिच/स ” (किवता संOह) \n2013 अनुवाद पुरyकार- tी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उपयास tी िव¤णु सखाराम खाHडेकर) \nिवदेह भाषा स~मान २०१३ -१४ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक पमे )िस ) \n२०१३ बाल सािहrय पुरyकार – tीमती ¢योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संOह) लेल। \n२०१३ मूल पुरyकार - tी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संOह) लेल। \n२०१३ युवा पुरyकार- tी उमेश मHडलक “िन¦तुकी” (किवता संOह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरyकार- tी िवनीत उrपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास tी उदय )काश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स~मान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहrय अकादेमी स~मान ) \n२०१४ मूल पुरyकार- tी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संOह) \n२०१४ बाल पुरyकार- tी जगदीश )साद मHडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुरyकार - tी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संOह) \n२०१५ अनुवाद पुरyकार - tी श~भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित/कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स~मान २०१२  \nअिभ  नय - मु¨य अिभनय  , \nसुtी िश v पी कुमारी, उ©- 17 िप ता tी लª मण झा \ntी शोभा का त महतो, उ©- 15 िप ता- tी रामअवतार महतो, \nहाy य -अिभनय  \nसुtी ि) यंका कुमारी, उ©- 16, िप ता- tी वैनाथ साह \ntी दुगiनंद ठाकुर, उ©- 23, िप ता- y व. भरत ठाकुर \nनृत्  य \nसुtी सुलेखा कुमारी, उ©- 16, िप ता- tी हरेराम यादव \ntी अमीत रंजन, उ©- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  ^कला \ntी पनकलाल मHडल, उमेर- ३५, िपता- yव. सुदर मHडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \ntी रमेश कुमार भारती, उ©- 23, िप ता- tी मोती मH डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \ntी परमान द ठाकुर, उ©- 30, िप ता- tी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \ntी बुलन राउत, उ©- 45, िप ता- y व. िच v टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \ntी बहादुर राम, उ©- 55, िप ता- y व. सरजुग राम \nिशvपी-वyतुकला \ntी जगदीश मिvलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित/-मृिpका कला \ntी यदुनंदन पंिड त, उ©- 45, िप ता- अशफ® पंिड त \nका¯ -कला \ntी झमेली मुिखया,िपता yव. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आrमिनभ/र संyकृित  \ntी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता yव. tी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प^कािरता स~मान  \n-२०१२ tी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित/कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स~मान २०१३    \nमु¨य अिभनय -  \n(1)  सुtी आशा कुमारी सुपु^ी tी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु^ मो. ईषा आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुtी अपणi कुमारी सुपु^ी tी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलिª म िन यe, पोy ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाy य –अिभनय - \n(1) tी ³´दवे पासवान उफ/ रामजानी पासवान  सुपु^- y व. लª मी पासवान, पता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु^ मो. मुy ताक आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित/कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स~मान  (मsगिन खबास समO योगदान \nस~मान ) \nशाy ^ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \ntी रामवृx िस ◌ ंह सुपु^ tी अिन   िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोy ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमsगिन   खबास स~ मान: िमिथला लोक संyकृित संरxण : \ntी राम लखन साहु पे. y व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोy ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित/कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह  स~मान  (समO योगदान स~मान ):  \nनृr य  -  \n(1)  tी हिर   नारायण मH ड ल सुपु^- y व. न दी मH डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुtी संगीता कुमारी सुपु^ी tी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  ^कला-  \n(1)  जय )काश मH ड ल सुपु^- tी कुशेर मH डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोy ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी च द न कुमार मH ड ल सुपु^ tी भोला मH डल, पता- गाम- खड़गपुर, पोy ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) सं)ित , छा^ y नातक अंित म वष/, कला एवं िश v प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यe / हारमोिनयम   \n(1) tी महादेव साह सुपु^ रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड/- नं. ०९, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) tी जागेर )साद राउत  सुपु^ y व. रामy वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) tी अनुप सदाय  सुपु^ y व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर प·ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) tी कv ल र राम  सुपु^ y व. ख·र राम, उमेर- ५०, गाम- लिª म िन यe, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु^ y व. अनुप राम, गाम+पोy ट- ि◌ नम/ली, वाड/ न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशvपी-वyतुकला-  \n(1)  tी बौकू मिv ल  क सुपु^ दरबारी मिv ल क, उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यe, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  tी राम िव  लास धिर  कार  सुपु^ y व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित/कला-मृित/कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु^ - tी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पोy ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) tी )भु पंिड  त सुपु^  y व .   , पता- गाम+पोy ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका¯ -कला-  \n(1) tी जगदेव साहु सुपु^ शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम/ली-पुरवiस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) tी योगे   ठाकुर सुपु^ y व . बुू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आrमिनभ/र संyकृित -   \n(1)  tी राम अवतार  राउत सुपु^ y व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  tी रौशन यादव  सुपु^ y व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पोy ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ¸ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु^ मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोy ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \ntी ब च न मH ड ल सुपु^ y व. सीताराम मH डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी रामदेव ठाकुर सुपु^ y व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती ()भाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  tी सुकदेव साफी \nसुपु^ tी   , \nपता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम/ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती ()भाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु^ y व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम/ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले¸ु दास  सुपु^ y व. सनक मH डल पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु^ अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु^...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) tी जगत नाराय ण मH ड ल सुपु^ y व. खुशीलाल मH डल, उमेर- ४०, गाम+पोy ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी देव नारायण यादव  सुपु^ tी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पोy ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) tीमती फुदनी देवी प¹ी tी रामफल मH डल, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुtी सुिव  ता कुमारी सुपु^ी tी गंगाराम मH डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोस्  ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) tी सीताराम राम  सुपु^ y व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लिª म िन यe, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी लª मी राम  सुपु^ y व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकeरनेट -  \n(1) tी च द र राम  सुपु^- y व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लिª म िन यe, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  tी राज कुमार महतो सुपु^ y व. लª मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम/ली वाड/ नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  tी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोy ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  tी जीबछ यादव  सुपु^ y व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम/ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी श~ भु मH ड ल सुपु^ y व. लखन मH डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोy ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम/ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  y स कर - (िख  y सा कहैबला)-  \n(1)  tी छुतह यादव उफ/ राजकुमार , सुपु^ tी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पोy ट- मनोहर \nप·ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ/ टहल मुिख  या- \n(2) सुपु^ y व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच^कला- \n(1)  सुtी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु^ी tी रामदेव )साद मH डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पोy ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  tीमती वीणा देवी प¹ी tी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  tी िक  शोरी दास  सुपु^ y व. नेबैत मH डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \ntी उपे   चौधरी सुपु^ y व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी देवनाथ यादव  सुपु^ y व. सव/जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झeझप·ी, पोy ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यe, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) tी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) tी कु द न कुमार कण/ सुपु^ tी इ  कुमार कण/ पता- गाम- रेबाड़ी, पोy ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) tी राम खेलावन राउत  सुपु^ y व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \ntी रामच   )साद मH ड ल सुपु^ tी झोटन मH डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \ntी िव  भूित   झा सुपु^ y व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \ntी रिव     यादव  सुपु^ सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर प·ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \ntी िप  चकुन  सदाय  सुपु^ y व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \ntी रामपित   मH ड ल सुपु^ y व. अजु/न मH डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  tी किप  लेर दास सुपु^ y व . सु»र दास , उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यe, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी खखर सदाय  सुपु^ y व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  tी रामिव  लास यादव  सुपु^ y व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोy ट- सsिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \ntी जोगे   राम  सुपु^ y व. िब v टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी राजे   राम  सुपु^ कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाy ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \ntी सैनी राम  सुपु^ y व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी जनक मH ड ल सुपु^ y व. उिच त मH डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम/ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यe/ Oुम बाजा  \ntी परमेर मH ड ल सुपु^ y व. िब हारी मH डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयe बजबै छिथ । \ntी जुगाय साफी सुपु^ y व. tी tीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \ntी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम/ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \ntी योगे   राम  सुपु^ y व. िब v टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \ntी जOनाथ चौधरी उफ/ िध  यानी दास  सुपु^ y व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी महे   पो¼ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \ntी राम )साद राम सुपु^ y व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषsक :- \n१) हाइकू िवशेषsक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषsक २१ म अंक ,  १ नव~बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषsक ६७ म अंक , १ अ¿टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहrय िवशेषsक ७० म अंक , १५ नव~बर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषsक ७२ म अंक १५ िदस~बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषsक ७७ म अंक ०१ माच/ २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषsक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगyत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि¿त गजल िवशेषsक १२६ म अंक , १५ माच/ २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीxा िवशेषsक १४२ म, अंक १५ नव~बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकsत िमt मधुप िवशेषsक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषsक १८९ म अंक १ नव~बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषsक १९१ म अंक १ िदस~बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह स~मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अ)ैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अvबम  गीत  संगीत  िवशेषsक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि^त  रचनापर  आम ंि^त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पsच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि^काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव/tे¯  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली )बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÂय उrसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उrसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली )बध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÄय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal िवदेह ' 24 7 म अंक  01  अ)ैल 2018  (वष/ 11  मास  12 4 अंक  24 7)\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहrय आदोलन \n (c)2004-18. सवiिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- )थममैिथली पािxक ई-पि^का ISSN 2229-547X VIDEH A \nस~पादक: गजे ठाकुर। सह-स~पादक: उमेश मंडल। सहायक स~पादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मु»ाजी (मनोज कुमार कण/)। स~पादक- नाटक-रंगमंच-चलिच^- बेचन ठाकुर। \nस~पादक- सूचना-स~पक/-समाद- पूनम मंडल। स~पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उrपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ)कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण/ उpरदाियrव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेHटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÇटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिxत पिरचयआ अपन yकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल )काशनक हेतु \nिवदेह (पािxक) ई पि^काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ )कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संOहकpi लोकिनक लगमे रहतिह, मा^ एकर )थम \n)काशनक/ ि)ंट-वेब आकiइवक/ आकiइवक अनुवादक आ आकiइवक ई-) काशन/ ि)ंट-)काशनक अिधकार ऐ \nई-पि^काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयvटीक/ पािरtिमकक )ावधान नै \nछै। त रॉयvटीक/ पािरtिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आOह। ऐ ई पि^काक tीमित लªमीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई )कािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सवiिधकार सुरिxत। िवदेहमे )कािशत सभटा रचना आ आकiइवक सवiिधकार रचनाकार आ \nसंOहकpi लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृpसँ )ार~भ इंटरनेटपर मैिथलीक )थम उपिyथितक या^ा “’िवदेह’- )थम \nमैिथली पािxक ई पि^का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई )कािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृp 'िवदेह' ई-पि^काक )व¿ताक संग मैिथली भाषाक जालवृpक \nएOीगेटरक पमे )यु¿त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि^का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसिरyतु    \n \n \n1//dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr  \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /2 \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr  \n \n \n \n \n/dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr/d.U9dr/d0r  \n \n \n \n \n \n/dPr/d00r/dvr/dpTgU©T /dPtr/dKr/dpTgUBr/dpEr/d.r  \n/dpTgU©/d.r/dMr/dt(CE/d0r/dpTgU©T  \n \n \n \n3//dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /4  \n     \n/dKr /dpTgUl /dvr/dpTgUvHcrATct/dpTgU©.M/daar /dvr/dpTgUvHcrATct/dpTgU©.M/daar /dpTgU©.M/d:r/datr /dNr/dpTgU©/d.r-/dNr/dpTgU©/d.r \n/dtrmdpTgUld/dPr /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr /dpr/dJr/dpTgUBT/d7/9rUdr \n/d9rmdpTgUvHcrATct/dpE.ErA) /dbr-/dB/d9rmdpTgUvHcrATct/dpE.ErA) /dbr, /dB/d9rmdpTgUvHcrATct/dpE.ErA) /dbr /d9rmdpTgUvHcrATct/dpTgU©.i/dpy.ErA) /daJr/dKr \n/dtrmdpTgUld/dPr /d9Er/dpTgUBr/dtr /d9Er/dpTgUBr/dtr/d.Ur /dKr/dtr/dpTgUBT/d7/9rUdr \n/d9Er/dpTgU©../dtr/dar/dpTgU7 /dtrmdpTgUld/dPr /d9Er/dpTgUBr/dtr /d9Er/dpTgU©../dtr/dbr/dpTgUBr \n/d9rmdpTgUvHcrATct/dpE.ErA) /dbr /dMr/dHr/dpTgUBr/dtr /dpr/dJr/dpTgUBT/d7/9rUdr \n/d9Er/dpTgUBr/dtr-/dMr/dHr/dpTgUBr/dtr /dMr/dHr/dpTgUBT/dtr-/dMr/dpTgU©/dHr \n/dtr/dBUdyMrfr/d6r /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr /d:r/dtEr/d7 /d0r/d6r/dpTgUBT/d7/9rUdr \n/d:r/dpTgU©/dtEr/dar/dpTgU7 /dtr/dBUdyMrfr/d6r /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr /dpr /dBUdyMrfr /d6r \n/dpTgU©/d.r/dKEr/dpTgUBr/d©/dtr /dtrmdpTgUld/dPr /dpTgU©/d.r/dtr/dKEr/dpTgUBT/d7/9rUdr \n/dPr/dtr/dKEr/dpTgU©/d.r/dHr/dpTgUBr/dtr/dpTgUO /dpTgU©/d.r/dKEr/dpTgUBT/dtr-/dPr/dtr/dpTgUBT/dKEr \n/d6r/dpTgU©/dar-/dpTgU©/dvr/dpTgU©.M/d9Er /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr /d9r/dpTgU7/dKEr/dpTgUBT/d7/9rUdr \n/dJr/dpTgU7/dHr/d.r/dpTgU7 /d6r/dpTgU©/dar-/dpTgU©/dvr/dpTgU©.M/d9Er /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dKr \n/dar/dpTgU7/dHr/d.r/dpTgU7 /dpEr/dpTgU©T/d0r/dpTgUO-/dpEr/dpTgUld/d0r /dNr/d.r/dpTgUBT/d7/9rUdr  \n/dMr/d.r /dMr/dpTgU©.i/d..ErA) /d9r/dtr /dNr/dpTgUBT/dpr /dPr/dpTgUl/dJr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T  \n/dPr/dpTgUld/dJr/dpTgUBr /dbr/dJ.yr/dKr /dPr/dpTgUld/dpTgU©/dar/dt(CE /dKr/dtr/dpTgUBT/d7/9rUdr  \n \n••• \n•• \n•  \nleiZ. k Hkko    \n \n \n5//dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n \n \n \nISBN :   978-81-936422-4-5 \n \n \n \n/d9r/dpTgUBr/dMr :  `251/-  \n/dpr/dvr/dpTgUBr/dt(CE/dpTgU©.M/d9Er/dKr/dpTgUBr/dtr  /dpr/dpTgUl/dtr/dpTgU©.M/dKpyr /dar ©  /dpEtr/dpTgU©T /dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr/d.U9dr/d0r  \n/dPr/dpTgU©/dHr/d0r /dpr /dBUdyMrfr /dpKr/dtr/d.Ur : 2017  \n \n/dPtr/dKr/dpTgUBr/dpEr/dKr :  /dPr/d00r/dvr/dpTgU©T /dPtr/dKr/dpTgUBr/dpEr/d.r  \n/dar/dpTgUl/d0r/dpr/dpTgU©T /dNEr/dvr/d.r, /dJr/dpTgU7./d7/d0r./d.r/dpTgU7/dHr/dtrmdpTgUld /dMr/dpTgUBr/d6r/dt(CE, /dvr/dpTgUBr/d9dr/dt(CE /d.r /dBUdyMrfr . 06, /dpTgU©/d.r/dMr/dt(CE/d0r/dpTgU©T, /dpTgU©.M/dJr/d0r/dpTgUBr- /dpr/dpTgUl/dPr/dpTgUBd/d0r,  \n/dpTgU©/dNr/dHr/dpTgUBr/dtr : 847452  \n \n/dvr/dpTgU7/dNr/dpr/dpTgUBr/d©/daJr :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/d©T-/dMr/dpTgU7/d0r : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/dMr/dpTgUO/dNr/dpTgUBr/d©/d0r :  8539043668, 9931654742 \n  \n \n/dpTgU©/dPtr/d.aJr :  /dMr/dpTgUBr/d.r/dvr /dBr/daJr/dt(CE, /dpTgU©/d.r/dMr/dt(CE/d0r/dpTgU©T (/dpr/dpTgUl/dPr/dpTgUBd/d0r)  \n/dBr/dvr/dtr/d.Ur :  /d9r/dpTgU©T /dpr/dpTgUBr/dHrmdpTgUl /dpTgU©/dPtr/dpTgU©.i/d.aJr/d6r /dPtr/dpTgU7/dpr. /dpTgU©/d.r/dMr/dt(CE/d0r/dpTgU©T (/dpr/dpTgUl/dPr/dpTgUBd/d0r) /dpTgU©/dPr/d.r : 847452  \n \nBETIK PAIRUKH  \nCollection of Short Stories by Sh. Jagdish Prasad Mandal.  \n \n/dBT /dPr/dpTgUO/daEr/dpTgU©T/dKr /dpr/dvr/dpTgUBr/dt(CE/dpTgU©.M/d9Er/dKr/dpTgUBr/dtr /dpr/dpTgUl/dtr/dpTgU©.M/dKpyr/dar /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dPtr/dKr/dpTgUBr/dpEr/dKr /dB/daEr/dvr/dpTgUBr /dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dPr/dpTgU©T/dtr/dpTgUBr/d©/daJr /d9Er/dpTgUBr/dtr/dKr/dKr \n/dpTgU©.M/d0r/dpTgU©.i/dKEr/dar /dB/d.r/dpTgUl/dMr/dpTgU©/dar/dKr /dpTgU©/dNr/d.r/dpTgUBr /dPr/dpTgUO/daEr/dpTgU©T/dKr /dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /dB/dBUdyMrfr/dpEr/dKr /d:Er/dpTgUBr/dbr/dpTgUBr /dPtr/dpTgU©/dar /d7/dvr /dBUdyMrfr  /dpTgU©../dtr/dKr/dpTgU:rUdfrO/dpTgU©/d9dr/dBUdyMrfr/d6r /dpr/dpTgU©/dHr/dar \n/d©/d0r/dpTgU7/dK.ErA) /daJr/dtrPrf/dpTgU:rUdfrO/dpTgU©/d.r/dKr /dB/daEr/dvr/dpTgUBr /dbr/dpTgUBr/dBUdyMrfr/dpTgU©/datr /dKr, /dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /dMr/dpTgUBr/d9Ebr/dMr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dB/daEr/dvr/dpTgUBr /dJ.yr/dpTgUBr/d.r/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6tr/dHr/d.Ur /dvr/dpTgUBr \n/dPr/dpTgUl/d.r/dPtr/dt(CE/dbr/dpTgUO/d6r/dKr /dPtr/d.Ur/dpTgUBr/d0r/dpTgU©T /d9vr/dpTgUBr/dtr/dpTgUBr /dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /dtrmdpTgUld/dPr/dMr/dpTgU7 /dPr/dpTgUl/d.r/dtrmdpTgUl/daPr/dpTgUBr/dpTgU©/d9r/dar /dB/daEr/dvr/dpTgUBr /dpr /dBUdyMrfr /d:r/dpTgUBr/dpTgU©../dtr/dar-/dPtr/dpr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr/dar /d.r/dpTgU©/dHr \n/dKr/d7/d0r /dJr/dpTgUBr /dpr/dKr /dpTgUBT /dar /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr   \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /6  \n \n/dKr/daEr/dpTgUBr/dKr /dpr/daar/dpTgUBT/dtr  \n/dB/dPr/d.r /d6r/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dB/dPr/d.r /d9r/dpTgUl/dBr/dpTgU©../dtr/ 8 \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr/ 19 \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dKr /dpTgUl /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBr/ 31 \n/dB/dPr/d.r /dtr/dpTgUO/dPr/d0r /d6r/dpTgUBr/d:Er/dpTgU©T.M /dNEr/dpTgUl/dar/dpTgUBr/dpTgU©/dHr/ 44 \n/dNr/d0r/d9Er/dKr /dpTgU7 /d0r /dKr/daJr/dpTgUBd/dJr/ 56 \n/dJr/dpTgUBr/dtr/dpTgUBT/d.r/dKr /d9r/dpTgUl/dKEr /dMr/dpTgU7/daJr/dpTgUBr /d6r/dpTgU7/d0r/ 65 \n/dPr/dtEr/d0r /dpr/dpTgUl/d6r/dpTgUBr /dNr/dpTgUBd/dKr/ 75 \n/dHr/dtr/dvr/dpTgUBr/dpTgU©/dHr/ 91 \n \n \n \n \n7//dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /8  \n \n \n/dB/dPr/d.r /d6r/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dB/dPr/d.r /d9r/dpTgUl/dBr/dpTgU©../dtr  \n/dPEr/d6r/dpTgUl/dBr/dKr /dPtr/dpTgUBr/dar/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr /d:Er/d0r /dPEr/d6r/dpTgUl/dBr/dKr /dPr/dtr/dpTgUBr/dar/dpTgU7 /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dJr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dMr/dpTgUBr/dpr/dKr \n/dB/d.ar /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dpr/dpTgUBr/d0r/dpTgUO/dKr /dB/d.ar /dar /d:rUdfr@TUdd  /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/dHr/dpTgU7/9rUdr /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /d©T /dJr/dpTgU7 /dPEr/dpTgUBr/d6r/dpTgUl/d.r /dpr/dpTgUBr/d0r/dKr \n/dB/dpTgU©.i/d..ErA) /dar/dMr /dMr/dpTgUBr/dpr /d:Er/dpTgU©T.M /dBr /d:r/dpTgUBT/dar /dpr/dpTgUBr/d0r/dKr /dPr/dpTgU©/dHr/d0r /dMr/dpTgUBr/dpr/9rUdr /dPEr/d6r/dpTgUl/dO /d7/dHr/dpTgU7/d.r /dPr/dpTgUBr/dNr/dpTgUBT/d.r /d:Er/dpTgU©T.M \n/dJr/dpTgU7 /dMr/dpTgUBr/dpr/dKr /dB/dpTgU©.i/d..ErA) /dar/dMr /dpTgU©/d9r/d.r /dPr/dpTgUl/dtr/dpTgU©/d.r/dMr/dpTgUBr-/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dHr/dpTgUO/d©/d7/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /dpr/dpTgUBr/d0r/dMr/dpTgU7 /dNr/dHrmdpTgUl/dar/dpTgUO /dPr/dpTgUBr/dNr/dpTgUBT/d.r \n/dHr/dpTgUO/d©/d7 /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dPEr/d6r/dpTgUl/dBr /dpr/d.r /d9Er/dMr/d6r/dJJr/dtr /d9r/dpTgUO/dpr/dtr/dMr/dpTgU7 /d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /dHr/dpTgUO/d©/d7/9rUdr  \n/dBr/d.r /dpr/dpTgUBr/d0r /dJr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dKr /dpTgU7 /dar/dpTgU7 /d6r/dpTgUO/dtr/dpTgU7/dKr /dKr /dpTgUl /dtr/dpr/dpTgU©T-/dNtr/dpTgU7BUdyMrfr/d:r, /dBr/dpTgU©/d6r/dMr/dpTgU7–/dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dpr/dM.ErA) /dMr/dar \n/dJr/dtr/dpTgUBT/dMr/dpTgU7–/dp.ErA) /dvr/dpTgUBr/dHr/dpTgUBr /dHr/dpTgUO/d© /d:Er/d0r /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dKr /dpTgU7 /dar/dpTgU7 /d6r/dpTgUO/dtr/dpTgU7/dKr /daJr/dpTgUBr/daJr/dpTgUO-/dPEr/dtr/dKr /dHr/dpTgUO/d©/dar/dpTgU7 /d:Er/d0r/9rUdr /dar/d:rUdfr@TUdd /d7 \n/dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dpTgU©.M/dJr/dJ.yr/dpTgUBr/dpr/dpTgUBr /dtr/dHr/dNr/dpTgU7 /dKr/dtr/d7 /dJr/dpTgU7 /dBT /dNr/dpTgU7/dtr /dKr/dpTgU©T.i /dpr/dNEr /dNEr/dpTgU7/d0r /dpr/dpTgU7 /dar /d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgUl/dJEr/dNr/dpTgU7 /dB/dpTgU©.M/d:Er, \n/dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dpr/dNr/dpTgU7/dtr/dpTgU7-/dpr/dKr/dpTgUBr/d0r /d:r/dpTgUBd/dKr/dPr/dtr /dPr/dHrmdpTgUl /d:rUdfr@TUdd /d:r/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr/9rUdr  \n/dO/d.r/dpTgUBr, /d:r/dpTgUBd/dKr/dKr /dtr/dpTgUO/dHr/dpTgUBr/d.r/dpTgU©T /dBr/d.r /dpr/dpTgUBr/d0r /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /d:Er/d0r, /dar/dpTgU7/dKr/dtr \n/dKr/dpTgUBr/dtr/d.Ur /dNEr/dpTgU7/d0r /dJr/dpTgU7 /dBr/d.r /dpr/dpTgUBr/d0r /dJr/dpTgU7/d.r/dpTgUBr /d0r/dpTgUO/dKr /dNEr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/d6r-/d6r/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dJr/dpTgUBr, /dar/dpTgUBr/d9ddEr/dpTgU©T-/d9r/dpTgUBr/dtrmdpTgUld /dPr/dpTgU©T/dNr \n/dJEr/dpTgUl.rAJ/dMr/dNr/dpTgUO /dKr/dtr/dpTgUBT /d:Er/d0r, /dPEr/d6r/dpTgUl/dO-/dJr/dpTgUO/dpTgU©/d6r/dtr/dpTgUBr /d6r/dNr/dpTgUBT /d:Er/d0r /dBr /d0r/dpTgUO/dKr/dKr /dKr /dpTgUl /dtr/dpTgU©.M/dpr/dbr/dpTgUO-/dNtr/dpTgU7BUdyMrfr/d:r \n/dJr/dtr/dNr/dpTgUBT /d:Er/d0r /dpr/dpTgU7 /dBT /dNr/dpTgU7/dtr /d.r/d© /dNEr/dpTgU7/d0r/9rUdr  \n/d:r/dpTgUBr/dHr /dPr/dpTgU©T/dNr /dPr/dpTgUBr/d.r /dKEr/dpTgUBr /d6Er/dtr/dMr/dpTgUl/dHr/dpTgU:rUdfrO/dBUdyMrfr /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr/9rUdr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dl/daJEr/d0r- /dBT /dNr/dpTgU7/dtr/dKr /dPEr/d6r/dpTgUl/dBr \n/dtr/dpTgU©T/dNr-/dtr/dpTgU©T/dNr/dpTgU7/dMr/dpTgU7 /d:r/dpTgU©.M/d0r /d6r/dpTgU7/d0r, /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /d.r/dpTgU©T/dKr /dNEr/dpTgU7/d0r /dpTgU©/dKr /dB/d9Er/d0r/dpTgUBr, /dpr/dpTgU7 /dar/dpTgUBTBUdyMrfr/dbr/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dKr/dBMrgfrEr /dPr/dNr/dpTgUBT \n/d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr/9rUdr /dJr /d:rUdfr@TUdd  /d.r/dpTgU©T/dKr /dNEr/dpTgU7/d0r /dar /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dpTgUl/dpE.ErA) /dar/dpTgUBT/d.r/dpTgU©T /dPr/dtr/dMPr/dtr/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 /daJEr/dpTgU7BUdyMrfr/dpr /dPr/dHrmdpTgUl /d:rUdfr@TUdd /d:r/dpTgUBT /d:Er/d0r, /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dB/d9Er/d0r/dpTgUBr \n/dNEr/dpTgU7/d0r /dar/dKEr/d.r /dar /d:rUdfr@TUdd  /d9Er/dpTgU©T/dtr/dpTgU7-/d9Er/dpTgU©T/dtr/dpTgU7 /dPr/dpTgUBr/dNr/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /dMr/dpTgU7/daJr/dpTgUBr /dJr/dpTgUBr/d7/dar..!  \n/dO/d.r/dpTgUBr /dPEr/d6r/dpTgUl/dBr /dtr/dBUdyMrfr/d6r-/dB/dNr/dpTgU©T/dtr/dKr /dPr/dpTgUBr/dNr/dpTgUBT/d.r/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /d9dEr/dpTgUO/d0r/dKr-/d9dr/dM.ErA) /dPEr/dpTgUBr/dPr/dtr /d.r/dpTgUBr/d:r/dpTgUO-  \n \n \n9 //dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n/d6r/dpTgUBr/d.r/dKr /dar /d:rUdfr@TUdd  /d:Er/dpTgU©T.M/dHr/dpTgU7/9rUdr  \n/d9r/dtr/dNr/dJ.ErA) /dJr/dpTgUBr/dPr/dtr /dB/dpTgU©/dNr/dar/dpTgU7 /dpr/dpTgUl/d.r/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr /dJr/dpTgU7 /dBr/d:rUdfr@TUdd/d6r/d.r/dMr/dpTgU7 /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /dJr/dpTgU7/daJEr/dKr/dpTgU©T.i \n/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dKr/dHr/dpTgUBr-/dKr/dHr/dpTgU©T /dKr/dBMrgfrEr /dtr/dHr/d0r/dpTgU©T /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr  \n/dB/dtEr /d9r/dpTgU©/dNr /dKr/dBMrgfrEr /d:r/dpTgUBd/dKr/dpTgU©T.i/dPr/dtr /dNr/dpTgUBT/dpr /dB/d:rUdfr@TUdd/d6r/d.r/dpTgU7 /dpTgU©/d9r/dpr /dKr/dpTgUBr/d.r /dPr/dpTgUBr/dpTgU©.M/daEr /d9r/dpTgU7/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr/9rUdr \n/dO/d.r/dpTgUBr, /dPEr/d6r/dpTgUl/dBr/dKr /dKEr/dpTgUl/dMr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dMr/d.r/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d.r/d© /dHr/daJr/d0r /d:Er/d0r/9rUdr /dKEr/dpTgUl/dMr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /d©T /dJr/dpTgU7 /dPEr/d6r/dpTgUl/dBr /dar /d:rUdfr@TUdd  \n/dtr/dBUdyMrfr/d6r-/dB/dNr/dpTgU©T/dtr/dKr /dl/da.ErA) /dpr/dpTgUBr/dHr /d:Er/dpTgU©T.M/9rUdr /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dJr/dpTgU©T/dvr/d.r/dKr /dtr/dBUdyMrfr/d6r/dKr /dl/da.ErA) /dpr/dpTgUBr/dHr/dKr /dPr/dpTgUBr/dNr/dpTgUBT/d.r.../9rUdr  \n/d9r/dtr/dNr/dJ.ErA) /dJr/dpTgUBr/dPr/dtr /dB/dNr/dpTgUBT/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgU7 /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld /d6r/dpTgUO/dtr/dpTgU7–/dPr/da.r/dpTgU©T /dBr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl–/dMr/dpTgU7 /dKr/dpTgU©T.i /dpr/dNEr \n/dKr/dHr/dpTgUBr-/dKr/dHr/dpTgU©T /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r /dpr/dpTgU7 /dar /d:rUdfr@TUdd  /dHr/d0.ErA) /d0r/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /d.r/dpTgU©T/dKr /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dpr/dpTgUl/dpTgU©/d.r /dPr/dpTgU7/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr /dBr /d.r/dpTgU7 /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr/dbr/dpTgU7 \n/dPr/dpTgU7/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr, /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dJr/dKEr/d.r /dKr/dpTgUBr/d.r /daJEr/dpTgUBr/dtEr /dKr /dpTgU7 /d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr /dar/dKEr/d.r /dpr/dpTgUl/d.r/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr, /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/dHr/dpTgUBT/dar \n/dtr/dHr/dpTgU©.M/daEr/d.r-  \n“/dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /dpr/dpTgUl/dKEr /d.r/dpTgU©/dHr /dNEr/dpTgU7/d0r/9rUdr”  \n‘/dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /dpr/dpTgUl/dKEr /d.r/dpTgU©/dHr /dNEr/dpTgU7/d0r’ /dpr/dpTgUl/dpTgU©/d.r /dPr/da.r/dpTgU©T /dpTgU©/d.r/dtrmdpTgUl/daar/dtr /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgU©T /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 \n/dNr/dKr/dpTgUBr/dtr /dNr/d..r /dtr/dHr/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /dKr/dpTgUO/d.r /d7/dHr/dpTgU7/d.r /dPtr/dpE.r /dB/dpTgU©.M/d:Er /dJr/dpTgU7/dKr/dtr /d.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU©/dKr /dB/d9Er/d0r/dpTgUBr \n/dl/daar/dtr /d.r/d© /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /d7/dHr/d.r/dpTgUO /dl/daar/dtr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dBT/d:Er /dpTgU7  /dJr/dpTgU7 /dtr/dpTgU©/dHr/dar/dpTgUO /dar/daKr/dpTgUBr/d0r /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 \n/d7/dNr/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUBT/d7/9rUdr /dNEr/dpTgU©../dtr/dpr/dKr /dpr/d7/dHr /dPr/dpTgU©/da.r/dbr/dpTgUO/dBUdyMrfr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr  \n/dpTgU©/d.r/dtrmdpTgUl/daar/dtr /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgU7/dKEr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dBr/dtr/dpTgUO /dpr/dHr /dNEr/dpTgU7/daJr/d0r/dpTgUBT/d.r /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dtr/dBUdyMrfr/d6r-/dpTgU©/dNr/dtr/dBUdyMrfr/d6r/dKr \n/dPtr/dpE.r /dl/daJEr/dpTgUBr-/dl/daJEr/dpTgUBr /dMr/dpTgUl/dHr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd-/dKr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dar/dpTgUO/dpTgU©/dPr /dtr/dHr/d0r /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgU©T.../9rUdr  \n/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /d7/dKr/dNEr/d66r/dpTgUl /dB/dvr/dpTgUBr/dJr /dpr/dpTgUl/dpTgU©/d.r /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dNEr/dpTgU7/d0r /dJr/dpTgU7 /dNEr/dpTgU©../dtr/dpr/dKr /dPr/da.r/dpTgU©T \n/dPr/d:Er /dpTgUBT /dtr /dtr/dHr/d0r/dpTgU©T /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr /d:Er/dpTgU©T.M, /dJr/dKEr/d.r/dpTgU7 /d7/dKr /dpTgU©/d9r/d.r /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgUBr/dpTgU©/dNr \n/d9r/dpTgU7/dar/dpTgU©T /dar /d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgUO/dpr/dtr/dpTgUO-/dar/dpTgU7/dpr/dtr/dpTgUO /dpTgU©/d9r/d.r /dKr/dpTgU©T.i /dJr/dpTgU7 /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T /dNEr/dpTgU©../dtr /d9r/dpTgUBr/dpTgU©/dNr/dar/dpTgU7 /dtr/dHr/dar/dpTgU©T/9rUdr /dJr/dKEr/d.r/dpTgU7 \n/dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl /d9r/dpTgU©/dNr /dJr/dpTgU7/dar/dpTgU©T /dBr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dl/dpTgU©/daJEr /dJr/dpTgU7/dar/dpTgU©T /dar/dKEr/d.r/dpTgU7 /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dMr/dpTgU7 /dB/dtr/dpTgUBr/dJr/dKr/dar/dpTgUBr/dKr \n/dpTgU©.i/dpaEr/dpTgU©/dar /dNr/dpTgU©/d.r /dJr/dpTgUBr/d7/dar..!  \n/d9r/dtr/dNr/dJ.ErA) /dJr/dpTgUBr/dPr/dtr /dpr /d:rUdfr@TUdd  /dl/dpTgU©/daJEr /dBr/d:rUdfr@TUdd/d6r/d.r /dpTgU©/d9r/dpr /dpTgU©/dvr/d9r/dpTgUBr /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr/9rUdr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dPr/dpTgUl/dvr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr \n/dNEr/dpTgUBr/d6r/dMr/dpTgU7 /dtr/dHr/dpTgUBT/daEr /dBr /dPr/da.r/dpTgU©T /dPr/d:Er/dvr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dNEr/dpTgUBr/d6r/dMr/dpTgU7/9rUdr /d9r/dtr/dNr/dJ.ErA) /dJr/dpTgUBr/dKr /dO/dpr/dpTgUBr/dtr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dJr/dKEr/d.r/dpTgU7 \n/dBr/d6r/dpTgUld /dNr/dtEr/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr /dpTgU©/dKr /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /d.r/dJr/dpTgUBT/dtr /dHr/dMr/dtr/dpTgUBr/dPr/dtr /dPr/d9ddEr/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /d.r/dJr/dpTgUBT/dtr /dPr/dpTgU©/d9ddEr/dar/dpTgU7 /dPr/da.r/dpTgU©T \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /10  \n/d9r/dtr/dNr/dJ.ErA) /dJr/dpTgUBr /dpTgU©/d9r/dpr /dB/dPr/d.r /dNr/dpTgUBr/dar /dKr/dHr/d7 /dBr/d6r/dpTgUld /dNr/dtEr/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/dtr/dNr/dJ.ErA) /dJr/dpTgUBr /dpTgU©/d9r/dpr \n/dNr/dtEr/dpTgUBT/dar /d9r/dpTgU7/dKEr /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /dO/dpr/dpTgUBr/dtr/dKr /dpTgU©/d.r/d:.ErA) /d:r/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd/dMr/dpTgU7 /dB/d:rUdfr@TUdd/daJr/dpTgUBT/dKr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr/9rUdr /dB/d:rUdfr@TUdd/daJr/dKr /dpTgUBT /dKr /dKr/dpTgUBr/dtr/d.Ur /dNEr/dpTgU7/d0r \n/dJr/dpTgU7 /dNEr/d.r/dpTgU7 /dNr/dpTgU7/dtr/dpTgUBr-/dNr/dpTgU7/dtr/dpTgU©T /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld /d6r/dpTgUO/dtr/dpTgU7 /dB/dPr/d.r-/dB/dPr/d.r /dNr/dpTgUBr/dar /dKr/dHr/dar/dpTgU©T /dJr/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dNEr /dNr/dpTgUBr/dar \n/d.r/dpTgU©T/dKr /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dNr/dpTgUl/dJEr/dpTgUBT/dMr/dpTgU7 /dBr/dpTgU©/dNr /dJr/dpTgUBr/d7/dar/9rUdr  \n/d0r/d6r /dB/dpTgU©/dNr/dar/dpTgU7 /dPr/da.r/dpTgU©T /dKr/dHr/d0r/dpTgU©T-  \n“/d7/d.r/dpTgUBr /dJr/dpTgU7 /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dKr/dHr/dpTgUBT /d:Er /dpTgUBT /daEr /dJr/dpTgU7 ‘/dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /dpr/dpTgUl/dKEr /d.r/dpTgU©/dHr /dNEr/dpTgU7/d0r’ /dpr/dpTgU7 \n/d7/dHr/dpTgU7/d.r /dHr/dpTgUO/d©?”  \n/dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dNr/dpTgUBr/dar /dpr/dpTgUl/dpTgU©/d.r /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dNEr/dpTgU7/d0r ‘/d7/dHr/dpTgU7/d.r /dHr/dpTgUO/d©’ /dBr/dpTgU©/dKr ‘/dO/dHr/d.r /dHr/dpTgUO/d©’ /d©T \n/dar /d:rUdfr@TUdd  /dNEr/dpTgU7/d0r /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dKr /d9r/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dKr /dNr/dpTgUBr/dar, /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dJr/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /dJEr/d6r/d9ddEr/dpTgUBr /dHr/dpTgUO/d©/d7 /dar/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /dJr /d:rUdfr@TUdd  \n/dMr/dpTgUl /d:rUdfr@TUdd /dHr /dNr/d..r /dNEr/dBMrgfrEr /d6r/dpTgU7/d0r /dar /d:rUdfr@TUdd  /dvr/d7/dHr /d.r/dpTgU7 /dHr/dpTgUBr/dtr/dNr /d:Er/dpTgU©T.M, /dpr/dpTgU7 /dar /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl /dHr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr/dbr/dpTgU7 /dtr/dHr/d0r /d:Er /dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr \n/dHr/dpTgUO/d©/dar/dpTgU7 /d:Er /dpTgUBT  /dpTgU©/dKr/d.r/dpTgU7 /dJr/dpTgU7 /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/d9Er/dKr /dPr/dpTgU7BUdyMrfr/d:r-/dPr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/d:r /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/d9Er/dbr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T/dKr /dHr/dpTgUO/d©/d7 /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dKr /dpTgUl /dpE.ErA) /dar/dpTgU©T/dKr \n/dPr/dpTgU7BUdyMrfr/d:r-/dPr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/d:r /dar /d:rUdfr@TUdd  /dar/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©.M/dNEr/d..r /dHr/dpTgUO/d©/d7 /dpTgU©/dKr/d.r/dpTgU7/9rUdr /dKr /dpTgUl /dpE.ErA) /dar/dpTgU©T/dKr/dpTgUBr/d0r /dar /d:rUdfr@TUdd  /dJr/dMr/dpTgU©T/d.r/dPr/dtr /dKEr/dpr/dpTgUBr/d7/dNr/dpTgU7 \n/d.r/dpTgU7 /dHr/dpTgUBr/dtr-/dJr/dpTgU©T/dar/dKr /dPEr /dpTgUBT /dpr/d0r/dpTgUBr /dKr/dtr/dpTgUBT/d7.../9rUdr /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/dHr/d0r/dbr/dpTgUBT/d.r-  \n“/dB/dHr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr /dBr /dO /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dJr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dO /dKr/dHr/d0r/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 \n/dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /dpr/dpTgUl/dKEr /d.r/dpTgU©/dHr /dNEr/dpTgU7/d0r, /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dB/dHrmdpTgUld /d:rUdfr@TUdd  /d.r/dpTgU7 /dl/d.r/daJr/dpTgUBr /dKr/dBMrgfrEr /dKr/dpTgU©/dHr/dpTgU©/dar/dBT/d.r /dJr/dpTgU7 \n/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dO/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /dpr/dpTgUl/dKEr /d.r/d© /dNEr/dpTgU7/d0r/9rUdr”  \n/dPtr/dpE.r/dKr /dJr/dvr/dpTgUBr/dNr /dPtr/dpE.ErA) /d.r/dpTgU7 /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dpr/dpTgUl/dpTgU©/d.r /dPr/da.r/dpTgU©T /dJEr/dpTgUl.rAJ/dJEr/dpTgUl.rAJ/d7/d0r/dpTgU©T, /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /daJEr/dMr/dpTgUBT/dKr /dKr/dBMrgfrEr \n/d:r/dpTgUl/dPr/d:r/dpTgUBr/dPr /daJEr/dpTgUBr/dtEr/dpTgU7 /dtr/dHr/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /dNr/dpTgUBr/dJr/dpTgUBT/daEr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /d.r/dpTgU7 /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /d©T /dJr/dtrmdpTgUld/dtr /dHr/dpTgUO/d©/dar \n/dtr/dHr/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /d7/dHr/dpTgU7/d.r /dKr/daJr/d6r/dtr /dJr/dvr/dpTgUBr/dNr /dNEr/dpTgU7/daJr/dpTgUBT /dJr/dpTgU7 /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgUBr/daJr /dKr/dtr/dpTgUBT/dar \n/dHrmdpTgUl/dB/d7.../9rUdr  \n/dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /daJEr/dMr/dKr/d0r /d9r/dpTgU7/dKEr /dB/dPr/d.r/dpTgUBr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dNEr/dpTgU7/d0r /dJr/dpTgU7 /dJr/d.r/dpTgUl /dtrmdpTgUld/dpTgU©.M/d:r/d6r/dtr /dl/daar/dtr \n/d.r/dpTgU©/dHr /dNEr/dpTgU7/daJr/d0r/dpTgUBT/d.r /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dB/dKr/dNr/dKr/dpTgUBr/d7/d0r /d:Er /dpTgUBT /daEr/9rUdr /dB/dPr/d.r/dpTgUBr /dJr/d.r/dpTgUBT/dar /dar /d:rUdfr@TUdd  /dKr/daJr/d6r/dtr/dpTgU7 /dJr/dvr/dpTgUBr/dNr \n/dpTgU©.M/dpr/dKEr/dpTgUBd/d0r/dbr/dpTgUBT/d.r /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dNEr/dpTgU©../dtr/dpr/dKr /dO /dJr/dvr/dpTgUBr/dNr/dKr /dtr/dHr/dpbr /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr/dbr/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dPr/dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dJr/dpTgUBr/dNr/dpTgU7 \n/dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dKr /dtr/dBUdyMrfr/d6r-/dtr/dHr/dpbr /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr/dMr/dpTgU7 /d.r/dpTgU©/dHr /dBd/dar /dar/dpTgUBr/dNr/dpTgU7 /dtr/dBUdyMrfr/d6r-/dtr/dNEr/dpr /dKr /dpTgU7 /d.r/dpTgUBr /dHr/d7/dar/9rUdr \n/dBr/d:rUdfr@TUdd/dpTgU©.i/dKEr/dKr /d©/dpEr/dpTgUBr/dtr/dpTgUBr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d0r/d6r/dMr/dpTgU7 /dpEr/dpTgUO/dtr /dPr/dpTgUBr/d9ddEr/d0r/dbr/dpTgUBT/d.r /dBr /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /dO/dpr/dpTgUBr/dtr/dKr \n \n \n \n11 //dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n/d:r/dpTgUBd/dKr/dpTgU©T.i /dpTgU©/d9r/dpr /dNr/dtEr/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr/9rUdr  \n/dO/d.r/dpTgUBr, /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dHr/dMr/dtr/dpTgUBr /d.r/dpTgU©/dHr /d9r/dpTgU7/dKEr/d.r/dpTgU7 /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgU©T /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dar /d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgU7/dKEr/d.r/dpTgU©/dHr \n/d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgU©T /dJr/dpTgU7 /dHr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dKr/dBMrgfrEr /dHr /d:rUdfr@TUdd /dpr/dpTgU7/dtr/dpTgU©T /dBr/d.r/d7 /d6r/dpTgUBr/dMr /dpTgU©/d9r/dpr /dNEr/d6r/d0r/dpTgU©T, /dBr/d:rUdfr@TUdd/d6r/d.r/dKr /dJr/dpTgU©T/dar /dar /d:rUdfr@TUdd  \n/dNEr/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgU7 /d6r/dpTgU7/d0r /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dJr/dpTgU©T/dar/dKr /dKEr/dpTgUl/dpEr/dpTgU©T/dMr/dpTgU7 /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /d9r/dMr /dKr/dpr/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /d9r/dMr \n/dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dpTgU7 /d.r/d© /dKr/dpr/d0r/dpTgUBT/d.r, /dar/dpTgU7/dpr/dtr /dpTgU©/dKr/dbr/dpTgUO /d:rUdfrO/dBUdyMrfr/d6r/d.r/dMr/dpTgU7 /d.r/dpTgU©/dHr /d:Er/d0r /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dKr /dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUBr \n/dKr/dpTgU©/dHr/dar/dpTgU©.M/daEr/d.r /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dMr/dpTgUl /d:rUdfr@TUdd /dHr /dNr/d..r /dKr/dBMrgfrEr /d0r/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dKEr/dpTgUBr/d7/dtr /dJr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7/d.r/dpTgUBr /dNEr/dpTgU7/d0r /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dpEr/dpTgUBr/d.ar /dar /d:rUdfr@TUdd  \n/dNEr/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgU7 /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr  \n/d:r/dpTgUBd/dKr/dpTgU©T.i/dPr/dtr /dNr/dpTgUBT/dpr/dar/dpTgU7 /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dNEr/dpTgU7/d0r /dJr/dpTgU7 /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgUl/dJEr/dpTgUBr /dpTgU©/d9r/dBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dMr/dpTgU7 \n/dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dKr /dB/dPr/d.r /dpr/dpTgU©T/dMr/dpTgUBr /dB/dpTgU©.M/d:Er /dBr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dB/dPr/d.r, /dbr/d7/dHr /dpr/dpTgU©T/dMr/dpTgUBr/d0r/dpTgUBr/dBUdyMrfr/d6Er/d.r \n/dB/dpTgU©/dar/dKtr/dMr/d.Ur /dNEr/dpTgU7/d0r, /dJr/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgU7/dvr/dHr/dpTgUBr/dtr /d9Er/dpTgU©../dtr/dKr /dB/dpTgU©/dar/dKtr/dMr/d.Ur /dHr/d7/dar/9rUdr \n/dB/dHr/dpTgU©T /dB/dpTgU©/dar/dKtr/dMr/d.Ur/dKr /dtr/dKpyr/dpTgUBr /dKr/dtr/dNr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dKr /dpTgU©.M/dpr/dtr/dJr/d.r/dKr 1 /dKr/dpTgUBr/dJr /dNEr/dpTgU7/d0r/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr \n/dB/dKEr/d.r /dar /d:rUdfr@TUdd  /d9dr/dBUdyMrfr/dKr/dpTgUBr/dKr /dB/dKEr/d9ddEr/dpTgUBr/dHr/dpTgUBr /d:Er/dpTgU©T.M, /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dKr /dB/dKEr/d9ddEr/dpTgUBr/dHr/dpTgUBr /d.r/dpTgU©/dHr, /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dKr \n/dKr/d0r-/dPr/dpTgUl/dtr/dJr/dpTgUBr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /daEr/dpTgUO/d9ddEr/dpTgU7 /dKr/dpTgUBr/dJr /d:r/d0r/dar/9rUdr /dB/dKEr/d.r /dar /d:rUdfr@TUdd  /dKr /dpTgUl /dpE.ErA) /dar/dpTgU©T/dKr /dKr/d0r-/dPr/dpTgUl/dtr/dJr/dpTgUBr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d.r/dpTgU7 \n/dKr/dpTgUBr/dJr /d:r/d0r/dar, /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dKr/dHr/d0r/dbr/dpTgUBT/d.r-  \n“/d9r/dpTgU7/dKEr/dpTgUld, /dJr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9dr/dpTgU7/dtEr /dpr/dpTgUBr/d0r /d7/d.r/dpTgUBr /d.r/dpTgU©/dHr /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r /dpTgU©/dKr /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dpr /d:rUdfr@TUdd  \n/dpTgU©/dHr/dp.ErA) /dpr/dpTgUBr /dPr/dpTgUl/d:Er/d7 /d0r/d6r/d0r/dpTgU©T /dJr/dpTgU7 ‘/dB/dHr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgU©T.i /dpr/dpTgUl/dKEr /dNEr/dpTgU7/d0r?’ -/dpTgU©.M/dJr/d.r/dKr/dpTgUBr /d7/dar/dNr/dpTgUO /dHr/dpTgUO/dpEr \n/d.r/d© /d:Er /dpTgUBT /d.r /dJr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7 /dHr/dpTgUBr/daEr /dPr/dKr /dpTgUBT /d9ddEr /dJr/dpTgU©T/dvr/d.r/dKr /dNEr/dpTgUBr/dtr /dl/daJEr/dpTgUBr /dB/d.r/d0r/dpTgUBr, /dO/dKr/dtr /dJr/d..ErA) /dMr/dpr /d:rUdfr@TUdd  \n/dB/dKEr/d.r /d9Er/dpTgU©../dtr/dKr /dJr/dpTgU7 /dNr/dpTgU©T/dpr /dNr/dtr/dKEr /dpr/dpTgU7/dvr/dpTgUBr /dKr /dpTgU7 /dpTgU©.M/d0r/dBT /dar/dpTgU7/dKr/dtr /dNr/d9r/d0r/dpTgUBr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl-/d0r/d6r \n/dpTgU©/dHr/dpr/dpTgUBr/dNr /d:Er /dpTgUBT /d.r/9rUdr”  \n/dHr/dMr/dtr /dNr/dpTgUBr/dar /dpr/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dar/dpTgU7 /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /d9r/dpTgU7/dHr/dMr/dpTgU7 /dPEr /dpTgUl /d.r/dPEr /dpTgUl /d.r/dpTgU©T /dJr/dpTgUBr/d6r/d7 /d0r/d6r/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr \n/dNEr/dpTgU©../dtr/dpr/dKr /d.r/dB /dMr/dpTgUBr/dpr/dKr /dPr/dpTgU7/daJr/dKr /dpr/dpTgU7/dvr/dpTgUBr /dMr/d.r /dPr/d9ddEr/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dJr/dpTgU7/dKr/dtr/dpTgUBr /dpTgU©.M/d:r/d9ddEr/dpTgUBT/dKr /dB/d.U.ErA) /d9dr/dpTgUBr \n/dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dtrmdpTgUld/dPr /d6r/dpTgU©/dtEr /dO/dar/dpTgU7 /dpr/dpTgUl/d.9r/dtr /dNr/d.r/dpTgUBr /d9Er/dtr/dar/dpTgU©T/dPr/dtr /dl/dar/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dBr/d© /d9Er/dpTgU©../dtr /dpr/dpTgU7/dvr/dpTgUBr \n/dKr /dpTgU7 /dpTgU©.M/d0r/dBT, /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T/dKr /dPr/d:r/dpTgUBr/dpr /dNr/dKEr/dt(CE /dJr/d© /d9Er/dtr/dar/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dJr/d..ErA) /dMr/dNEr/dpTgUld/dpTgU©.M/dMr /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dtr/dBUdyMrfr/d6r-/dtr/dBUdyMrfr/d6r/dKr \n/d6Er/dtr-/d9r/dpTgUl/dBr/dtr, /dMr/dpTgUBr/d0r-/dJr/dpTgUBr/d0r, /d6r/dpTgUBr/d:Er-/dpTgU©/dNr/dtr/dpTgU©T/d:Er /dtr/dpTgUO/dpTgU©/dPr /dpEr/dpTgUO/dNEr/dpTgUBr /dpr/dpTgUl/d.9r/dtr /dNr/dtEr/dNr/dpTgUBT/dar /dtr/dHr/dpTgU©.M/d0r/dBT \n                                                           \n1 /dpEtr/dpTgU7/dpyaJEr/dJr/d.r/dKr  \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /12  \n/dar/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /d9dr/dpTgU7/dtEr /dNr/dKEr/dt(CE /dPr/dpTgUld/dvr/dt(CE /d7/dpTgU©/d.r/dHr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dNEr/d6r/dpTgUBr /d9r/dpTgU7/dar, /d©T/dHr/dpTgUO /dar /d:rUdfr@TUdd  /d0r/dpTgUBr/dpTgU©.M/dJr/dMr/dpTgU©T /d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /dHr/d7/dar/9rUdr  \n/dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dMr/d.r /dKEr/d.r/dHr/d.r /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dPr/d9ddEr/d0r /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dPr/dpTgUl/d.r: /d9r/dpTgUO/dHr/dtr/dpTgUBr /dKr/dBMrgfrEr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr \n/dPtr/dpE.r/dKr /dl/daar/dtr /d9r/d©/dar/dpTgU©.M/daEr/d.r /dpr/dpTgU7 /dpr/dpTgUBr/dHr/dpr/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dHr/dpTgUO/d©/d.r/9rUdr /dB/dPr/d.r/dpTgUBr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dNEr/dpTgU7/d0r /dJr/dpTgU7 /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl-\n/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dJEr/d6r/d9ddEr/dpTgUBr /d:Er/dpTgU©T.M, /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dpTgUO /dO/dar/dpTgU7 /dNr/dpTgU7/dKr /dpTgUld /dPEr /d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /d:Er /dpTgUBT /daEr /dJr/dpTgU7 /dKr /dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUO /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl-\n/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dtr/dKKr/dpTgUBr-/daJr/dpTgUO/dKr/dpTgU©T.i/dKr /dPr/d.r/d:r/dpTgUBT/dar/dpTgU©T /dKr/dtr/d7 /d:r/dpTgU©.M/d0r /dBd/dar/dpTgUBr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dpr/dpTgUl/d.r/d0r/dpTgUBr/dPr/dtr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl \n/d.r/dpTgU7 /dNr/dJr/dar/dpTgUBr, /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /dar /d:rUdfr@TUdd  /d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /dKr/dHr/d0r /dJr/dpTgUBr /dpr/dKr /dpTgUBT /d7/9rUdr /d7/dar/dpTgU7 /dar /d:rUdfr@TUdd  /dNr/dJr/dpTgUBT/dKr /dB/dpTgU©.M/d9Er/dKr/dpTgUBr/dtr \n/d:Er /dpTgUBT /d.Hr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7 /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dMr/dpTgU7 /dpr/dNr/dHr/dKr /dB/dPr/d.r-/dB/dPr/d.r /d9r/dpTgUBr/dpTgU©/dbr/davr /dNr/d.r/dpTgUBT/d7 /dJr/dpTgU7 /dB/dPr/d.r-/dB/dPr/d.r \n/dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d7/dKr/dMr/dpTgUl/dHr/dtr/dpTgU©T /dpr/dMr/dpTgU7/daJr /dB/dPr/d.r /dPtr/d9r/dpEr/dt(CE/d.r/dpTgUO /dKr/dtr/dpTgUBT/daEr /dBr /dpr/dMr/dpTgUBr/dpTgU©.M/dJr/dKr /d9r/dpTgUBr/dpTgU©/dbr/davr \n/dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /dpTgU©/d.r/dMr/dpTgUBr/dHr/dpTgUBT/daEr/9rUdr /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr-/dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dMr/dpTgU7 /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr /dO/dJEr/dtr/dpTgUBr/d7/dar /dar /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dMr/dpTgUBr/dpTgU©.M/dJr/dKr \n/dpTgU©/dKtr/dbr/dpTgUBr-/dKr/d0r/dpTgUBr/dPr/dMr/dpTgU7 /dNr/dpTgUBr/d9Er/dpTgUBr /dPr/dHrmdpTgUl /d:rUdfr@TUdd /d:r/dNr/dpTgU7 /dKr/dtr/dar/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dPr-/d:Er /dpTgUl /d:Er /dpTgUl /d.r/dpTgUBT/dtr/dKr /dPtr/dpE.r \n/dB/dpTgU©.M/d:Er /dJr/dpTgU7 /dJr /d:rUdfr@TUdd  /d6r/dpTgU©T/dtr /dJr/dpTgUBr/d7/dar /dar /d:rUdfr@TUdd  /dMr/dpTgU©../dtr /dJr/dpTgUBr/d7/dar /dBr /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dl/d6r/dpTgUBT/d0r /d9r/dpTgU7/dar /dar /d:rUdfr@TUdd  /dBr/d.Hr/dtr /dNEr/dBMrgfrEr \n/dJr/dpTgUBr/d7/dar..!  \n/dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dPEr /dpTgUl /dtr/dNr/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dKr/dtr/d7/9rUdr /d7/dKr /dpTgU©/d9r/dpr /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©/dar/d0r/dpTgU7-/dpTgU©/dar/d0r/dpTgU7 /dpTgU©/dar/d0r/dpTgU©.M/dMr/d0r/dpTgUBr/d©/dar \n/d9r/dpTgU7/dpTgU©.i/dKEr/dBT/d.r /dar /d:rUdfr@TUdd  /dMr/d.r /daEr/dtr/daEr/dtr/dpTgUBr/d7 /d0r/d6r/d7 /dBr /d9r/dpTgUO/dpr/dtr /dpTgU©/d9r/dpr /dpEr/dpTgUBr/d.ar /dNEr/dpTgU7/d0r /dJEr/d6r/d9ddEr/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 \n/dKEr/dpTgUO/dtr/d.r/dpTgU©T /d:r/d0r/dpTgUBr /dNEr/dpTgUl/dMr/dHrmdpTgUl/dtr/dKr /dBr/dpTgU©/d6r/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dPEr /dpTgU7 /dtr /dJr/d6r/dpTgUBr/dNr/dpTgU©T /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /d.r/dpTgU©T/dKr /d.r/dpTgU©/dHr /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr \n/dPr/d9ddEr/d7/9rUdr  \n/dO/d.r/dpTgUBr, /dHr/dpTgUBr/dtr/d0r /dpTgU©.M/dpr/dPr/dpTgUBr/dHr/dpTgU©T /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9dr/dpTgU7/d6r /dBr/d6r/dpTgUld-/dMr/dpTgUl/dHr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /d.r/dpTgU©/dHr /dl/daJEr/dpTgUBT/d.r \n/dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /d©T /dJr/dtrmdpTgUld/dtr /dtr/dHr/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dJr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dNr/dpTgUO/d0r/dKr /dPr/daJr/dKr/dpTgUBr /dHr/dMr/dtr/dpTgUBr /dMr/dpTgUBr/dtr/d0r/dpTgUBT/d.r /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr \n/dar/dpTgU7/dHr/dpTgU7/d.r /dKr/daJr/dpTgUl/d6r/dtr /dJr/dvr/dpTgUBr/dNr /dpTgU©/d9r/dBT/d.r /dJr/dpTgU7 /d9Er/dtr/dar/dpTgU©T/dPr/dtr /dKEr/dpTgU©.M/dpr /dMr/dpTgUl /d:rUdfr@TUdd /dHr /dtr/d6r/d9ddEr/dar/dpTgU©T/9rUdr  \n/dB/dPr/d.r/dpTgUO /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dHrmdpTgUl/dB/d7 /dJr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7 /d9r/dpTgU7/dpEr/dKr /dpr/daar/dpTgUBr/d9Er/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /d:Er /dpTgUBT /daEr, /dJr/d©/dMr/dpTgU7 /dBT/dMr/d0r/dpTgUBr-\n/dPEr /dpTgUBT /dMr/d0r/dpTgUBr, /dpr/dtr-/dpTgU©.M/dpr/dPr/dpTgUBr/dHr/dpTgU©T, /dKr/dpTgUO/daJr-/dKr/d:r/dHr/dtr/dpTgU©T/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /dJr/dHr/d0r/dpTgUO /dB/dpTgU©.M/d:Er /dar/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /dar /d:rUdfr@TUdd  \n/dpr/dpTgU©/d9r/dKr/dpTgUBr/d0r /d7/dKr/dNEr/d6.ErA) /d6r/dpTgUl/d7 /dPr/d.r/d:r/dpTgUBT/dar/dpTgU©T /dHr/dpTgUO/d©/d7 /dBr /dHr/dMr/dtr/dpTgUBr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /d.r/dpTgU7 /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dar/dHrmdpTgUld/dMr/dpTgU7 \n/dJr/dpTgU7 /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r/dpTgU©T /d:Er /dpTgUBT /daEr, /dBr/dpTgU©/d6r-/dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /dpr/dNEr/dMr/dpTgU7 /dJr/dpTgUBr/d©/d0r/dpTgU7 /dar/dpTgUBT/dbr/dpTgUBr/dtr/dKr /dpTgU©.M/dJr/dM.ErA) /dMr/dpTgUBr /d.r/dpTgU7/d.r/dpTgU7 \n/d:Er /dpTgUBT /daEr, /dO/dHr/dpTgUO /dPr/daJr/dKr/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgU7 /d6r/dpTgU7/d0r /d:Er /dpTgUBT/daEr, /dar/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /dJr /d:rUdfr@TUdd  /d9Er/d9ddEr/dPEr/d9ddEr/dpTgUBr /dKr/dBMrgfrEr /dBr/d6r/dpTgUld /dNr/dtEr/dNr /dBr \n/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /d9r/dpr/daJr/dpTgUBr /dpr/dpTgUO/dKEr/dtr /dpr/dpTgUl/dpTgU©/d.r /d0r/dpTgU7/dNr /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /dKr /dpTgU7 /dHr/dpTgU7/d.r /dHr/d7/dar/9rUdr    \n \n \n13 //dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n/dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld/dKr /dNr/dpTgU©T/d:r /dpr/dpTgUBr/dMr /dBUdyMrfr /dJr/dpr /dKr/dtr/dNr /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /d.r/dpTgUBr/dpTgU©.i/d.Hr/daJr/dpTgUBr /dNr/dpTgUBr/dar /d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd \n/dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /d.r/dpTgUBr/dpTgU©.i/d.Hr/daJr/dpTgUBr /dNr/dpTgUBr/dar /d©T /dJr/dpTgU7 /dJr/dKEr/d.r/dpTgU7 /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dO/dKr \n/dpTgU©.M/d:Er/dBT/d.r /dar/dKEr/d.r/dpTgU7 /dpr/dNr/dHr/dKr /dpr/dpTgU©.M/dJEr/dbr/dpTgUBr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr /d:Er/dpTgU©T.M/dHr/dpTgU7/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /d0r/d6r/d0r/dpTgU7 /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dl/dpTgU©/daJEr \n/d6r/dpTgU7/d0r /dJr/dpTgU7 /dJr/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /d7/dKr/daJr/dpTgUBr /dPr/daJr/dKr/dpTgU©/d.r/dHr/dpTgUBr/dtr /dBr /d9r/dpTgUO/dpr/dtr /dPr/daJr/dKr/dpTgUBr/d7/d0r /dtr/dHr/dar /dar/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr \n/dl/dpTgU©.M/d:r/dar /dNr/dpTgUBr/dar/dKr /dMr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /daEr/dpTgUO/d9ddEr/dpTgU7 /dHr/d7/dar..!  \n/dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dKr /dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dNr/dpTgU©/d.r/dar/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dtr/dHr/d7/9rUdr /dB/d..ErA) /dar/dpTgUO-/dB/d.ar /dbr/d7/dHr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr /dNEr/dpTgU7/d0r \n/dJr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7 /dPr/da.r/dpTgU©T /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /dNr/dpTgUBr/dar /d.r/d© /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dPr/dpTgU7/dNr /dtr/dHr/d0r/dpTgU©T /dB/dpTgU©.M/d:Er /dpTgU©/dar/d.r/dKr/dpTgUBr /dMr/d.r/dMr/dpTgUBr/dpTgU©/dPEr/dar \n/dNr/dpTgUBr/dar /dNr/dpTgUl/dJEr/dpTgUBr /dpTgU©/d9r/dBT/d.r /dJr/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dO /dJEr/d6r/d9ddEr/dpTgUBr/dKr /dMr/dpTgUl/dHr/dtr/dpTgU©T /dPr/dKr/d9ddEr/dar/dpTgU©T /dBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dNr/dpTgU©T/d:r/dMr/dpTgU7 \n/dPr/dpTgU©/d9ddEr /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dB/dPr/d.r-/dB/dPr/d.r /dNr/dpTgUBr/dar /dNr/dpTgUl/dJEr/dpTgUBr /d9r/dpTgU7/dNr/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dMr/dpTgUBr/d.r/dar/dpTgU©T /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /dNr/dpTgU©/dtEr/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /d.r/d© \n/dMr/dpTgUBr/d.r/dar/dpTgU©T /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /dNr/dpTgU©/dtEr/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /d0r/dpTgUO/dKr/dKr /d7/dHr/dpTgU7/d.r /d9Er/dpTgUBr/dtr/d.Ur/dpTgUBr/dKr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgU7/dpEr /dNr/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd \n/d6r/dpTgU7/d0r /dB/dpTgU©.M/d:Er /dJr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7/dtr/dMr/dpTgU7 /dtr/dHr/d© /d.r/dpTgU7 /d:r/dpTgUBr/dpTgU©/dHr /dtr/dHr/d0r /d:Er /dpTgUBT /daEr, /dpTgU©/dKr /dJr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /dpr/dpTgUO/dpTgU©.M/d:r /dtr/dHr/d0r /d:Er /dpTgUBT/daEr \n/dpr/dpTgU7 /dar /d:rUdfr@TUdd  /dO /dJr/dpTgUBr/d.r/dpTgUBT/daEr, /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dMr/d.r/dpTgUl/dKEr /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dMr/d.r/dpTgUl/dKEr/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /d.r/dpTgU©/dHr /dtr/dHr/dar, /dar /d:rUdfr@TUdd  /dO/dKr/dtr/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 \n/dMr/d.r/dpTgUl/dKEr/dPr/d.r /dKr /dpTgU7 /d.r/dpTgUBr /dBd/dar /dBr /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dMr/d.r/dpTgUl/dKEr/dPr/d.r /d.r/d© /dBd/dar /dar/dKEr/d.r /dO /dKr /dpTgU7 /dar/dpTgU7 /dMr/d.r/dpTgUl/dKEr \n/dNEr/dpTgU7/d0r?  \n/dJr/dpTgU7 /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/d9Er/dKr /dBr/dtr /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /dBr/dpTgU©/d9ddEr-/d9Er/dpTgUld/dtr /dpr/dpTgU©T/dMr/dpTgUBr-/dpr/dtr/dHr/d9r /dNr/d.r/dpTgUBr /d9r/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dMr/dpTgU7 /d.r/d© \n/d:r/d0r/dar /dO /dKr /dpTgU7 /dar/dpTgU7 /d9r/dpTgUld/dtr /d©/d:r/d.r/dpTgUBr /dMr/dpTgUBr/d:Er /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /d:r/dpTgU©.M/d0r/dbr/dpTgU7 /dpr/dKr /dpTgUBT /d7 /dBr/dpTgU©/dKr /d.r/dpTgUO/d.r/dpTgU©T /dpr/dpTgUBr/d6r \n/dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /d:r/dar/dpTgU©/d9ddEr/dbr/dpTgU7 /dpr/dKr /dpTgUBT /d7/9rUdr /dO /dar /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dpTgUO/d0r/dHr/d..r/dpTgU©T /dar/dpTgUBr/d9ddEr/dKr /d6r/dpTgUBr/d:Er /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dpTgU©/dNr/d.r/dpTgUl /d9dr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr-\n/dPr/dpTgUBr/dar/dKr /d6r/dpTgUBr/d:Er /dpTgU7  /d.r/dpTgU7 /dNr/d.r/d0r /dtr/dHr/dar/9rUdr /dJr/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d.r/dpTgU7 /dpTgU©.M/d:r/d9ddEr/dpTgUBT/dbr/dpTgU7/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d:Er/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dHr /dNEr/dpTgU7/daJr/dar /dBr /d.r/dpTgU7 \n/d0r/dpTgUO/dKr /dpTgU7 /dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dPEr/d0r/9rUdr /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dtrmdpTgUld/dPr /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dPr/d9ddEr/dpTgUBT/dar /dtr/dHr/d7, /dar/dHrmdpTgUld/dMr/dpTgU7 /dBr/d6r/dpTgUld/dMr/dpTgU7 /daJEr/dpTgUBr/dtEr \n/dNEr/dpTgU7/d0r /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgU©T/9rUdr /dMr/d.r /dPr/dpr/dpTgU©T/dJr /d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr /dNr/dpTgUl/dJEr/dNr/dpTgUBT/dar /dNr/dJr/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr-  \n“/dJr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dKr/dHr/d0r/dpTgU©T /dJr/dpTgU7 ‘/dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /dpr/dpTgUl/dKEr /d.r/d© /dNEr/dpTgU7/d0r’, /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr \n/dJr /d:rUdfr@TUdd  /dB/dHrmdpTgUld /d:rUdfr@TUdd  /dl/d.r/daJr/dpTgUBr /dKr/dBMrgfrEr /dKr/dHr/dNr/dpTgUBT/d.r /dar/dKEr/d.r /d.r/dpTgU7 /dO /dNr/dpTgUl/dJEr/dar/dpTgU©T /dJr/dpTgU7 /dB/dPr/d.r /d6r/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dB/dPr/d.r/dpTgUBr \n/d9r/dpTgUl/dBr/dpTgU©../dtr /dKr /dpTgU7 /d.r/dpTgUBr /d6r/d9ddEr/d0r /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr”  \n/dJr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dO/dpr/dMr/dpTgU7 /dO/dpr/dpTgUBr/d7/d0r /dvr/dpTgUBr /dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r/dMr/dpTgU7 /d.r/dHr/dpTgUBr/d7/d0r /dpTgU©.M/d:r/d9ddEr/dpTgUBT /dB/dPr/d.r /dPr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dpTgU©.i/dKEr \n/dJEr/dpTgUBr/dpTgU©/d9ddEr /dPEr/d9ddEr/dPEr/d9ddEr/dpTgUBr/d©/d7 /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dPr/da.r/dpTgU©T /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dPr/d9ddEr/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dMr/dpTgUl /d:rUdfr@TUdd /dHr /dJEr/dpTgUBr/dpTgU©/d9ddEr /dNr/dJr/d0r/dpTgU©T-  \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /14  \n“/dJr /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dPr/dpTgUl/dpTgU©.M/d:Er /d9r/dpTgUBT/daEr /dar/dKEr/d.r /d9r/dpTgUO/dHr/dtr/dpTgUBr /dKr/dBMrgfrEr /dKr/dpTgU©T.i /dNr/dpTgUBr/dJr/dNr?”  \n/dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dNr/dpTgUBr/dar /dpr/dpTgUl/dpTgU©/d.r /dMr/d.r /dMr/dMr/dar/dpTgUBr/d7 /d0r/d6r/d0r, /dBr/dpTgU©.i/dKEr/dtr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /d:Er /dpTgUBT /daEr /dar/dpTgUBT/dbr/dpTgUO \n/dld/dPr/dtr/dKr /dpr/dpTgU©T/dtEr/dpTgU©T/dKr /dar /d:rUdfr@TUdd  /d:Er/dpTgU©.M/daEr/d7/9rUdr /dJr/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dNr/dpTgU7/dpr/dpTgU©T /dHr/dKr-/dpTgU©/dHr/dp.ErA) /dpr/dpTgUBr /dNr/dpTgU©/d.r/dar/dpTgU7 /d:Er /dpTgUBT /d.r/9rUdr \n/dJr /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dMr/dpTgU7 /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dJr/d.r/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dl/dpTgU©.M/d:r/dar /dpaEr/dpTgUBr/d.r /d.r/d© /dNEr/dpTgU7/daJr/dpTgUBd /dar /d:rUdfr@TUdd  /dB/dtr/dpTgUBr/dJr/dKr/dar/dpTgUBr/dKr \n/dpTgU©.i/dpaEr/dpTgU©/dar /d0r/dpTgUBr/dpTgU©.M/dJr/dMr/dpTgU©T/d7/9rUdr /dNr/dJr/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr-  \n“/d9r/dpTgU7/dKEr/dpTgUld /dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgU7 /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgUBr /dar/dKEr/d.r /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/9rUdr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dO/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /dpr/dMr/dpbr/dpTgUBr \n/d:Er /dpTgUBT /d.r /dar /d:rUdfr@TUdd  /dO /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dMr/dpTgU7 /dPr/dpTgU©/dar/dKr /dMr/dpTgUBr/d9Ebr/dMr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dtr/dpTgUBr/dKEr/dpTgUBT/daEr, /dO/d© /dpr/dMr/dpbr/dpTgUBr/dPr/dtr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dNr \n/dpr/dNr/dHr/dKr /d9r/dpTgUBr/dpTgU©/dbr/davr /dB/dpTgU©.M/d:Er, /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dO /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/d9Er/dpTgUBr/dtr/dpTgUBr/dKr /dtrmdpTgUld/dPr/dMr/dpTgU7/9rUdr”  \n/dHr/dMr/dtr /dNr/dpTgUBr/dar /dpr/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dar/dpTgU7 /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dJr/dpTgU7/d.r/dpTgUBr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dHrmdpTgUld/dNr/dpTgUBr /dJr/d6r/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dHrmdpTgUld/dNr/dpTgUBr /dJr/dpTgU©/d6r/dar/dpTgU7 \n/dMr/d.r/dpr/dpTgUl/dBr/d©/dar /dl/d.r/dpTgUBT/daJr /dKr/dBMrgfrEr /dBr/d:rUdfr@TUdd/d6r/d.r /dpTgU©/d9r/dpr /dNr/dtEr/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dar/dHr/dpTgU©T /dNr/dpTgU©T/d:r /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dO /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  \n/dPr/d:Er /dpTgUl /dB/dNr/dpTgUBT/dar, /dKr/d.r/dpr/dpTgUO/dHr /d0r/dpTgUBT/dar /dNr/dtEr/d0r/dpTgU©T/9rUdr  \n/dar/dpTgU©T/d.r /dKr/dpTgUO/d.Ur /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dar/dpTgU©T/d.r/dpTgUld /d6r/dpTgUO/dtr/dpTgU7 /dNEr/dBMrgfrEr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr /dO /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld /d6r/dpTgUO/dtr/dpTgU7 /daJEr/dpTgUBr/dtEr \n/d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgU©T /dBr /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /dNr/dpTgUBT/dpr/d0r /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr, /dar/dpTgU©T/d.r /dKr/dpTgUO/d.Ur /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/9rUdr /dar/dpTgU©T/d.r/dpTgUld/dKr \n/dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dB/dPr/d.r-/dB/dPr/d.r /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr /d.r/dpTgU©.M/d:r/dar/dpTgU7 /d:Er/d0r/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgU7/dKEr /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl /daEr/dpTgUO/d9ddEr/dpTgU7 \n/dpr/dHr/dMr/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dBr/d6r/dpTgUld/dMr/dpTgU7 /dNr/dpTgUBT/dpr/d0r /d9r/dpTgU7/dKEr /dHrmdpTgUld/dNr/dpTgUBr /dNr/dpTgU©/dtEr/dar/dpTgU7 /dtr/dHr/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dHr/dpTgUO/d©/dar/dpTgUO /dB/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr \n/d:Er /dpTgUBT  /dJr/dpTgU7 /dJr /d:rUdfr@TUdd  /d6r/d0r/dar/dpTgU©T /dKr/dpTgUBr/dJr /dKr /dpTgU7 /d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dpTgU©/dKr/dbr/dpTgUO /dKr /dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUO /dHr/dpTgUBr/daEr/dpTgU7 /dMr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dKEr/dpTgUBr /d.r/dpTgU7/d.r/dpTgU7 \n/dtr/dHr/dpTgUBT/d7, /dar/dpTgU7/dKr/dtr/dpTgUBr /d9r/dpTgU7/dKEr/dar/dpTgU7 /d.r/dJr/dpTgUBT/dtr /dKr/d.r/dpTgU©T /dpTgU©/d.r/d::r/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dNEr/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgU7 /dJr/dpTgUBr/d© /d:Er/d©/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /dKr /dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUO \n/dHr/dpTgUBr/daEr/dpTgU7 /dMr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dKEr/dpTgUBr/d7/dNr /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld /dtr/dBUdyMrfr/d6r/dKr /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dl/dpTgU©.M/d:r/dar/dpTgUO/dPr/dtr /dB/dpTgU©.M/d:Er /dBr /d6r/dtr/dl/dpTgU©.M/d:r/dar/dpTgUO/dPr/dtr \n/dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dl/dpTgU©.M/d:r/dar/dPr/dtr /d6r/d0r/dar/dpTgU©T /dKr/dpTgUBr/dJr /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dHr/dpTgUO/d©/d7 /dBr /d6r/dtr/dl/dpTgU©.M/d:r/dar /dO \n/dNEr/dpTgU7/d0r /dJr/dpTgU7 /dNr/d0r/dl/dMr/dKr/dpTgU©T.i /dvr/dpTgUBr /dNr/d0r/d9Er/dKr /dpTgU7 /d0r /dHr/dpTgUO/d©/d7/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dMr/dpTgUBr/datr /dvr/dpTgUBT/d:r/dpTgUBr/dpTgU©../dtr/dKr \n/dB/dpTgU©.M/d:Er, /dJr/dpTgU7 /dar/dpTgU7/dpr/dtr /dar/dtr/dHr/dKr /dpr/dMr/dpbr/dpTgUBr /dNEr/dpTgU7/d0r/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dpTgUO/dKr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dB/dPr/d.r /dl/daJEr/dpTgUBr-\n/dPr/daJr/dKr /dB/dpTgU©.M/d:Er/d7/9rUdr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /d7/dHr/dpTgU7/d.r /dB/dpTgU©.M/d:Er /dJr/dpTgU7 /dPr/daJr/dKr/dpTgUBr/d©-/dJr/dpTgUO/dKr/dtr /dB/dpTgU©.M/d:Er /dBr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl \n/dl/daJEr/dpTgUBT-/dJr/dpTgUO/dKr/dtr /dB/dpTgU©.M/d:Er/d7/9rUdr /dO/dHr/dpTgU©T/dMr/dpTgU7 /dKr/d0.ErA) /dbr/dpTgUBr/d.Ur-/dB/dKr/d0.ErA) /dbr/dpTgUBr/d.Ur /dKr /dpTgU7 /dar/dpTgUBd /d.r/dpTgUl/dKr/dpTgUBr/d7/d0r /dB/dpTgU©.M/d:Er \n/dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dO/dKr/dtr/dpTgUBr /dKr /dpTgU7  /d9r/dpTgU7/dKEr/dar/9rUdr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dB/dpTgU©/dNr/dar/dpTgU7 /dl/da.ErA) /dKr /dBUdyMrfr /daJEr/dpTgUBr /dJr/d6r/d0r/9rUdr /dJr/dpTgU©/d6r/dar/dpTgU7 /dMr/dpTgUl/dpKr/dpTgU©T.i /d9r/dpTgUBT/dar \n/dPr/da.r/dpTgU©T /dpTgU©/d9r/dpr /dar/dKr/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr/9rUdr /dHr/dMr/dtr/dpTgUBr /dMr/dpTgUl/dpKr/dpTgU©T.i/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgU©T.i /dNEr/dpTgU7/daJr/d0r/dpTgUBT/d.r, /dpr/dpTgU7 /dar /d:rUdfr@TUdd  /dO /dJr/dpTgUBr/d.r/dpTgUBT/daEr \n \n \n \n15 //dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n/dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dB/dPr/d.r/dpTgUBr /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dPr/d9ddEr/d0r /dJr/dpTgU7 /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dMr/d.r/dKr /dHrmdpTgUld/dNr/dpTgUBr /dHrmdpTgUld/dNr/d6Er/daJr/dpTgUld/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dHrmdpTgUld/dNr/dNr/dtEr/dpTgUld.rAJ /dNEr/dBMrgfrEr \n/dtr/dHr/d0r /d:Er /dpTgUBT /d.r/9rUdr  \n/dO/d.r/dpTgUBr /d6r/dHrmdpTgUl/dMr/d.r/dKr /dPr/dpTgUO/dBr /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /d0r/dHr/d0r/dHr/dpTgUBr/d©/dar /dtr/dHr/dpTgUBT/daEr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr \n/d7/dar/dpTgU7 /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dtr/dHr/dNr/dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dNr/dpTgUl/dtEr/dpTgU©T /dPr/dtr/dpTgUO/d:Er/dMr/dpTgU7 /dNr/dpTgUl/d9ddEr/dHr/dpTgUBr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgU©T.i /dpr/dNEr /dKr/dpTgUBr/d.r /dNEr/dtr/d.r/dpTgU7 /d:Er /dpTgUBT /daEr \n/dpr/dpTgU7 /dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgU7 /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /d0r/dpTgU7/dNr, /dar/dKEr/d.r /dl/daar/dtr /d9r/dpTgU7/dNr /d.r/dpTgU©T/dKr /dHr/d7/dar/9rUdr  \n/dB/dPr/d.r/dpTgUBr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr /dl/daJEr/dpTgUBT/dar /dtr/dHr/d7 /dJr/dpTgU7 /dJr/dKEr/d.r /dBr/d6r/dpTgUld /dNEr/dBMrgfrEr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dNr/dJr/dar/dpTgU©T, /dar /d:rUdfr@TUdd  \n/dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgUl/dJEr/dpTgUBr-/dpr/dpTgUl/dJEr/dpTgUBr /d9r/dpTgU7/dNr/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dJr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dB/dPr/d.r /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dPr/dtr/dpTgUBr/dbr/dpTgUBr/dKr /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T, \n/dJr /d:rUdfr@TUdd  /dB/dPr/d.r /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T /d7/dHr/dpTgU7/d.r /d6r/d0r/dar/dpTgU©T /dKr /dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dtr/dHr/dpTgUBT/dar /dar/dKEr/d.r /dKr/dpTgU©T.i /dKr/dpTgU©../dtr/dpTgU©/dar/dBT/9rUdr /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr \n/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dO /dB/dKEr/d.r /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dB/dpTgU©.M/d:Er /dar /d:rUdfr@TUdd  /d9dr/dpTgU7/dtEr/dpTgU7 /dpr/dpTgUBr/d0r/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d.r/dpTgU7 /dBT /d6Er/dtr-/d9r/dpTgUl/dBr/dpTgU©../dtr/dMr/dpTgU7, /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl-\n/dpr/dpr/dpTgUl/dtr/dKr /dNr/dpTgU©T/d:r /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /d©T /dar /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dNEr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d.r/dpTgU7 /dNr/dpTgUl/dJEr/d7 /dPr/d9ddEr/dar /dJr/dpTgU7 /dMr/dpTgUBr/d7-/dNr/dpTgUBr/dPr/dKr /d6Er/dtr \n/dpTgU©.M/dpr/dpTgU©../dtr/dPEr /dMr/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgU7-/dNr/dpTgUBr/dPr /dar/dKr /dpr/dMr/daJr/d0r /d.r/d© /dB/dpTgU©.M/d:Er, /dO/d© /d6r/dpTgUBr/dMr/dKr /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dKr \n/d0r/dpTgUO/dKr, /dPr/dpTgUBr/dNr/dpTgUBT/d.r-/dpTgU©/dar/dHr/dpTgUBr/dtr, /dBr/d:r/dpTgUBr/dtr-/dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr, /dKEr/dpTgUBr/d.r-/dPr/dpTgUBr/d.r, /dKr/dpTgUBr/dJr /dl/d9br/dMr /dpr/dNEr \n/dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /d.r/dpTgU7 /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr /dNr/d9r/d0r/d.r/dpTgU7 (/d6r/dpTgUBr/dMr /dNr/d9r/d0r/d.r/dpTgU7) /dPtr/dNEr/dpTgUBr/dpTgU©/dvr/dar /dHr/dpTgUO/d©/d7/9rUdr /dar/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /d.r/dvr \n/d6r/dpTgUBr/dMr/dKr /dNr/dpTgUBr/dpr, /d.r/dvr /d0r/dpTgUO/dKr/dKr /d:r/dpTgUBr/dpr /dBr /d.r/dvr-/d.r/dvr /dpr/dNEr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dNEr/dpTgU7/d.r/dpTgU7 /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl -/d.r/dpTgU7-\n/dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO-/d.r/dpTgU7-/dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /dtrmdpTgUld/dPr/dMr/dpTgU7 /dNEr/dpTgU7/daJr/dNr/dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUBT /d:Er /dpTgUBT , /dar/dpTgUBT/dNr/dpTgU©T/d:r /dpr/dpTgUBr/dMr /dBUdyMrfr /dJr/dpr /dKr/dtr/dNr /dNr/dpTgUBr/d0r-\n/dPr/dpTgUO/daEr/dpTgU©T/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgUBr/dJr /d.r/d© /d.r/dpTgU7 /d:r/d0r/dar/9rUdr /dPr/dpTgUO/daEr/dpTgU©T /dar /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dpTgUO/daEr/dpTgU©T /d:Er/dpTgU©T.M, /d0r/dpTgUO/dKr /dNr/dpTgUl/dJEr/dpTgUBT/d7- /d0r/dpTgUl/dK.ErA) /dKEr/dpTgU©T \n/dBr /dPr/dpTgUO/daEr/dpTgU©T /dNr/dpTgUl/dJEr/dpTgUBT/d7- /dpTgU©/d6r/d0r/dHr/dtr/dpTgU©T/9rUdr /dar/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /d.r/dpTgU7 /dNr/dpTgUBr/d0r-/dNr/dpTgUO/d9Er/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgUl/dJEr/dpTgUBr/d7/dNr /dB/dpTgU©.M/d:Er /dJr/dpTgU7 \n/dNr/dpTgUBd/dBr /d9r/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /d9r/dpTgU7/dKEr/dpTgUBT/dMr/dpTgU7 /dNEr/dpTgUBr/dpyr/dpTgU7 /dar/dpTgU7/dar/dpTgU7/dKr /dB/dpTgU©.M/d:Er, /dJr/dpTgU7/dKr/dtr/dpTgUO /dNr/dpTgUl/dJEr/dNr /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dPEr/dpTgUBr/dpTgU©.M/dJr/d0r \n/dB/dpTgU©.M/d:Er, /dar/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /d9r/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgU7/dKEr/dNr /dO/dar/dpTgU7 /dB/dpr/dpTgUBr/d.r /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr  \n/dO/d.r/dpTgUBr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dMr/d.r/dKr /dar/dHr/dMr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7 /dtr/dHr/d0r /dHr/dpTgUO/dpTgU©/d.r /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dB/dPr/d.r /dMr/d.r /dKr/dHr/dpTgUBT/dar \n/dtr/dHr/d7 /dJr/dpTgU7 /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dKr /dtr/dpTgUO/d:r /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dMr/dpTgU7 /dJr/dtrmdpTgUld/dtr /d:Er /dpTgUBT /d.r/9rUdr /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dMr/dpTgUl /d:rUdfr@TUdd /dHr /dNr/d..r /dKr/d7 \n/dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dpr/dpTgUl/d.r/d7 /d:r/dpTgUBr/dpTgU©/dHr /dtr/dHr/d0r/dpTgU©T /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr  \n/dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dB/dPr/d.r/dpTgUO /dKr/dpTgU©T.i /dNr/dpTgUBr/dJr/dNr /dpr/dpTgU7 /dPEr /dpTgUl /dtr/dNr/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dKr/dtr/d7/9rUdr /dpTgU©/dKr/d7/dKr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dMr/d.r /daJr/d6Er/dpTgUBT/dtr \n/dKr/dBMrgfrEr /dJEr/d6r/d9ddEr/dpTgUBr/dKr /dJr/dpTgU©/d9ddEr /dpTgU©/d9r/dpr /d6Er/dpTgUl/dpr/dpTgUBT/dKr /d6r/dpTgU7/d0r /d:Er /dpTgU7 /d0r/d7, /dJr/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dKr /dpr/dNEr /dMr/dpTgUl /d:rUdfr@TUdd /dHr \n/d7/dKr/dMr/dpTgUl/dHr/dtr/dpTgU©T /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dNEr/dBMrgfrEr /d6r/dpTgU7/d0r, /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dtr/dHr/dNr/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dKr/dtr/d7/9rUdr /dPEr /dpTgU7 /dtr /dHrmdpTgUl/dB/d7 /dJr/dpTgU7 \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /16  \n/dKr/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgU7 /dB/d:rUdfr@TUdd/d6r/d.r/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 /dBr/dpTgU©/d6r /d9Er/d9Er/dKr /dpTgUBT  /d:Er/d0r /dBr /d0r/d6r/d0r/dpTgU7 /d7/d.r/dpTgUBr /dPr/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgUBr /dKr /dpTgU7 /d.r/dpTgUBr \n/d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr /dKEr/dtEr/dpTgUO-/d.r/dpTgUBr/dtr/dKr /d:Er/dpTgUBr/dtr/dKr /d6Er/dtr/dMr/dpTgU7 /dBr/dpTgU©/d6r /d0r/d6r/dpTgUBT /d:Er /dpTgUBT /dar/dpTgUBT/dbr/dpTgUO /dO/dKr/dtr /dKEr/dpTgUl/daJaJr/dpTgUBr-/dKEr/dpTgUBr/dM.ErA) /dHr/dpTgU©T \n/dpr/dpTgUBr/dar /dpTgU©/d9r/d.r /dar/dKr /dBr/dpTgU©/d6r /dJr/dpTgUO/d6r/dpTgUBd/d.r/dpTgU7 /dtr/dHr/dpTgUBT/d7 /dBr /dBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dMr/d.r/dpTgUl/dKEr/dKr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dKr \n/dBr/dpTgU©/d6r /d:Er/dpTgU©T.M/9rUdr /dJr/dpTgU7/dKr/dtr /dBr/dpTgU©/d9r/dbr/dpTgU7 /dB/d.ar /d.r/dpTgU7 /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dar/dKEr/d.r /dar /d:rUdfr@TUdd  /d0r/dpTgUO/dKr /dHr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dKr/dBMrgfrEr \n/dbr/d7/dHr /d.r/dpTgU7 /dKr/dtr/dar /dJr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7/dar/dpTgU7 /dpTgU©/d9r/d.r /dJr/dpTgU©T/dNr/dpTgUBT /d:Er/dpTgU©T.M /dar/dpTgU7/dar/dpTgU7 /dpTgU©/d9r/d.r/dKr /dB/dPr/d.r /dNEr/dpTgUBr/dtr /dB/dpTgU©.M/d:Er, /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 \n/dO/dKr/dtr/dpTgUBr /dNEr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /dNr/d.r/dpTgUBr /d.r/dpTgU©/dHr, /dNEr/dpTgUBr/dtr/dPr/d.r /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dpTgU©/d.r/dMr/dpTgUBr/dHr/dpTgUBT/dar /d:r/d0r/dpTgUBT/dKr /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr \n/d0r/d6r/d0r/dpTgU7 /d7/dKr/daJr/dpTgUBr /dJr/dpTgUl/dpTgU©.i/dKar /dPEr /dpTgUl /dtr/d0r/9rUdr /dPEr /dpTgUl /dpTgU©../dtr/dar/dpTgU7 /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/dHr/d0r/dbr/dpTgUBT/d.r-  \n“/d:r/dpTgUBd/dKr /dPr/dtr /dar/dpTgU7/dHr/dpTgU7/d.r /d.r/dpTgU7 /d:r/dpTgUBr/dHr/dNr/d0r/dpTgUBr /d:r/dpTgUBr/dHr /dpTgU©/dPr/dBd/d0r/dKr /dJr/dpTgU7 /dMr/d.r /dB/dKEr/d.r/dpTgUO \n/dNEr/dNEr/dpTgUBr/d©/dar/dpTgU7 /dB/dpTgU©.M/d:Er, /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgU7 /d:r/dpTgUBr/dHr /dpTgU©/dPr/dBr/dl/9rUdr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dpTgU7 /d:Er/dpTgU©T.M /dNEr/dpTgU©../dtr /dpTgU©/d9r/d.r /d0r/dpTgUBr/d6r/d0r \n/dtr/dHr/dNr /dar/dpTgUBT/dbr/dpTgUO /d.r/dpTgU7 /dB/d.ar /d0r/dpTgU7/dar/9rUdr”  \n/dKEr/d6r /dJr/dpTgUBr/d.r/d7 /dKEr/d6r/dKr /dNEr/dpTgUBr/dpyr/dpTgUBr, /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T /dJr/dpTgU7 /dPEr/d6r/dpTgUl/dBr /d9r/dpTgUl/dBr/dtr/dpTgU7 \n/d9r/dpTgUld/d9Er/dNr/d0r/dpTgUBr /dBr/d7/d0r /d.r/d© /dHr/dpTgU7/dar/d©, /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dpTgU©/dNr/d.r/dpTgUl /d9r/dpTgUld/d9Er/dpTgU7/dKr /d:r/dpTgUBr/dHr /dNEr/dpTgU7/d0r /dHr/dpTgU7/dar/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dJr /d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgUld/d9Er/dNr/d0r/dpTgUBr \n/dPr/dpTgU©T/d.r/dpTgU7 /dtr/dpTgU©/dHr/dar/dpTgUBT/daEr /dar/dKEr/d.r /d.r/dpTgU7 /dPEr/dpTgUO/dKr/dtr/dpTgUBr/d©/d.r /dKr/dpTgU©/dHr/dar/dpTgUBT/daEr/9rUdr /dJr/dKEr/d.r /dMr/d.r/dpTgU7 /dNEr/dNEr/dpTgUBr/d7/d0r /d:Er /dpTgUBT /d.r \n/dar/dKEr/d.r /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dpTgUO /d.r/dpTgU7 /dar/dpTgU7/dHr/d.r/dpTgU7 /dHr/dpTgU7/dar/dpTgUBT/d.r/9rUdr  \n/d9r/dtr/dNr/dJ.ErA) /dJr/dpTgUBr/dPr/dtr /dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dpr/dpTgUBT/dtr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dBr/d:rUdfr@TUdd/d6r/d.r /dpTgU©/d9r/dpr /d:r/dpTgUBr/dHr /dNr/d.r/dNr/d7 /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr  \n/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dHr/dpTgU©/daJr/dar/dpTgU7 /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/dHr/d0r/dbr/dpTgUBT/d.r-  \n“/dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgU7 /dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /dpTgU©/dPr/dBr/dl /dJr/dpTgU7 /dMr/d.r /dpEr/dpTgUBr/d.ar /dtr/dHr/dar /dar /d:rUdfr@TUdd  /d:r/dpTgUBr/dHr/dpTgUO /dPr/dpTgU©T/dNr/dpTgUBT/dMr/dpTgU7 /d.r/dpTgU©T/dKr \n/d0r/dpTgUBr/d6r/dar/9rUdr”  \n/dHr/dMr/dtr /dNr/dpTgUBr/dar /dpr/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dar/dpTgU7 /dPr/da.r/dpTgU©T /dBr/d6r/dpTgUld /dNr/dpTgU©/dtEr /dpTgU©/dHr/dbr/dpTgUBr /dKr/dBMrgfrEr /d:r/dpTgUBr/dPr/dpTgUBr/dKr/d0r /dpTgU©/d9r/dpr \n/d9r/dpTgU7/dKEr/d0r/dpTgU©T /dJr/dpTgU7 /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dKr /dpTgU7 /dar/d0r/dpTgU©T-/dpTgU©/d6r/d0r/dpTgUBr/dpr /d9Er/dpTgUO/d© /dB/d.r/d0r/dpTgU©T /dKr/dpTgU©T.i /d.r/dpTgU©/dHr/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /d:r/dpTgUl/dpTgU©.i/d0Hr \n/dPr/dJr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /d:r/dpTgUBr/dHr /dNr/d.r/dNr/dpTgUBT /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgU©T, /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dPr/dpTgU©/da.r/dbr/dpTgUO/d:rUdfr@TUdd /dB/dPr/d.r /d9r/dpTgU7/dHr/dMr/dpTgU7 /dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /dBr/dpTgU©/d.r \n/dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /dBr/d.r/d7 /dKr/d0r /dpTgU©/d9r/dpr /dNr/dtEr/d0r/dpTgU©T/9rUdr  \n/d9r/dpTgUld/daJr/dpTgUBr /dpTgU©/d6r/d0r/dpTgUBr/dpr/dMr/dpTgU7 /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /d:r/dpTgUBr/dHr /d.r/dpTgU7/d.r/dpTgU7 /d9r/dtr/dNr/dJ.ErA) /dJr/dpTgUBr/dPr/dtr /d7/d0r/dpTgU©T/9rUdr /d:r/dpTgUBr/dHr /d9r/dpTgU7/dKEr \n/dB/dPr/d.r /dMr/d.r /dHr/dpTgU©../dtr/dbr/dpTgUBr /d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr /dHr/dpTgU©../dtr/dbr/dpTgUBr/d©/dKr /dKr/dpTgUBr/dtr/d.Ur /dNEr/dpTgU7/d0r /dJr/dpTgU7 /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl \n/dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dBr/d9r/dtr /dKr /dpTgUBT /dbr/dpTgU7 /dtr/dHr/d0r/dpTgU©T /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dMr/d.r /d6Er/dpTgUl/dtr-/dNr/dHrmdpTgUld/dtr /dKr/dtr/d7   \n \n \n17 //dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n/d0r/d6r/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /d6Er/dpTgUl/dtr-/dNr/dHrmdpTgUl/dtr /d©T /dJr/dpTgU7 /dpTgU©/dNr/d.r/dpTgUl /dJEr/d6r/d9ddEr/dpTgUBr /dPEr/dpTgU©../dtr/d:Er /dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dpTgU©/dNr/d.r/dpTgUl /dKr/dHr/dpTgUBr-/dKr/dHr/dpTgU©T /dNEr/dpTgU7/d.r/dpTgU7 \n/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dHr/dpTgUBr/daEr/dKr /d:r/dpTgUBr/dHr /d.r/dpTgU©/dHr /dPr/dpTgU©T/dNr/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /d0r/d6r/d0r/dpTgU7 /d©T/dHr/dpTgUO /dHr/dpTgUO/dpTgU©/d.r /dJr/dpTgU7 /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dar /d:rUdfr@TUdd  \n/d:r/dpTgUBd/dKr/dpTgU©T.i/dPr/dtr /d:r/dpTgUBr/dHr /dPr/dpTgU©/dar/dKr /dBr/d6r/dpTgUld/dMr/dpTgU7 /dtr/dpTgU©.i/dKEr /d9r/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dB/dPr/d.r/dpTgUBr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dpTgU7 /d.r/d© /dl/daJEr/dpTgUBr/d7/dNr \n/dBr /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dpTgU©/dar /dKr/dHr/dpTgUBT/daEr, /dar/dKEr/d.r /dHr/dpTgUBr/dtr/d0r /d.r/daJr/dpTgUl/dBr/dKr /dJEr/dpTgUl.rAJ/daJr/dKr/dpTgUBr /dNr/dpTgU©T/d:Er/dNr /dHr/d7/dar/9rUdr /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 \n/d.r/dpTgU©T/dKr /dHr/d7/dar /dJr/dpTgU7 /dJr/dKEr/d.r/dpTgU7 /d:r/dpTgUBr/dHr/dKr /dpTgU©/d6r/d0r/dpTgUBr/dpr, /d:r/dpTgUBr/dHr /dPr/dpTgU©T/dNr/dpTgUBT/d0r/dpTgU7 /dPr/dpTgU©/dar /dl/daJEr/dpTgU7/dar/dpTgUBr /dar/dKEr/d.r/dpTgU7 \n/dHr/dMr/dHrmdpTgUld /d:rUdfr@TUdd  /dl/daJEr/dpTgUBr /d0r/dpTgU7/dNr/9rUdr /dbr/d7/dHr /dNEr/dpTgU7/d0r/9rUdr /d9r/dpTgUld /d6Er/dpTgUO/dBUdyMrfr/daJr /d:r/dpTgUBr/dHr /dpTgU©/dPr/dNr/dar/dpTgU7 /dNr/dJr/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr-  \n“/dNr/d9ddEr /dpTgU©/d.r/dMMr/d.r /d:r/dpTgUBr/dHr /dNr/d.r/d0r /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /d:r/dpTgUBr/dHr-/dpTgU©.M/d:r/d..r/dpTgU©T /dBr /d9r/dpTgUld/d9Er-/dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /dpTgU©.M/dMr/d0r/dpTgUBr \n/d0r/dpTgUO/dKr /d:r/dpTgUBr/dHr /dNr/d.r/dpTgUBT/dNr/dar/dpTgU7 /dB/dpTgU©.M/d:Er, /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dJr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7/dHr/dpTgU7/d.r /dar/dKr/dpTgU©/dar/dbr/dpTgUBr/d.r /dKr /dpTgU7 /dpTgU©/d.r/dHr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dB/dpTgU©.M/d:Er /dO \n/dO/dHr/dpTgU7/d.r /dar/dpTgUBr/dKr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dPr/dKr /dpTgUBT /d9ddEr /dNr/d.r/dNr/dpTgUBT /d:Er /dpTgUBT /daEr /dBr /dJr/dpTgU7 /dar/dKr/dpTgU©/dar/dbr/dpTgUBr/d.r /dKr /dpTgU7 /dpTgU©/d.r/dHr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /d.r/dpTgU©/dHr /dB/dpTgU©.M/d:Er \n/dO /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl /dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dKr/d7 /d:r/dpTgUBr/dHr/dKr /dpr/dpTgU7/dpTgU©.i/dKEr/dbr/dpTgU7 /dl/dar/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /d9r/d©/d7/9rUdr”  \n/dNr/dpTgUBr/dpTgU©.M/dJr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dpTgU©/d9r/dpr /d.r/dJr/dpTgUBT/dtr /dl/daJEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dKEr/dpTgUl/dpEr/dpTgU©T /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr \n/dPr/d9ddEr/d0r/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dMr/d.r /dpr/dpTgUl/dKr-/dPr/dpTgUBr/dKr /dKr/dtr/dpTgUBT/dar /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dPr/d9ddEr/d0r/9rUdr /dpr/dpTgUl/dKr-/dPr/dpTgUBr/dKr/dKr \n/dKr/dpTgUBr/dtr/d.Ur /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dJr/dpTgU7 /dtr/dHr/d0r /dHr/dpTgUBd/d.r/dpTgUl /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dB/dPr/d.r/dpTgUBr /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dPr/d9ddEr/d0r /dJr/dpTgU7 /dO /d:r/dpTgUBr/dpTgU©/dHr /dtr/dHr/d0r/dpTgU©T \n/dB/dpTgU©.M/d:Er /dJr/dpTgU7 /dPr/dpTgU©/dar /d:r/dpTgUBr/dHr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgUl/dpTgU©.M/dpr /d9r/dpTgU7/daEr/dpTgUl/d.r/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /dB/dPr/d.r/dpTgUBr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /d©T/dHr/dpTgUO /dHr/dpTgUO/d©/dar /dtr/dHr/d7 \n/dJr/dpTgU7 /dBr/d.r/dpTgU7 /dNEr/d.r/dpTgU©.M/dpr/dbr/dpTgUBr /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dO /d:r/dpTgUBr/dHr /d:r/dpTgU©T/dKEr /d.r/dpTgU7/d.r/dpTgU7 /dHr/dpTgUO/dpTgU©.M/daEr /dBr/dpTgU©/dKr \n/dPr/d:Er/dpTgUBr/dpTgU©/dar/dbr/dpTgU7 /dPr/dpTgU©T/dNr/dpTgUBT/daEr, /dar /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgU©T.i /dO /d.r/dpTgUBT /dNr/dpTgUl/dJEr/dar/dpTgU©T? /dNr/dpTgUl/dJEr/dNr/dpTgU7 /dKr/dtr/dar/dpTgU©T/9rUdr /dHrmdpTgUl/d.r/dKr/dpTgUBr /dpTgU©/dKr /dMr/dpTgUl /d:rUdfr@TUdd /dHr-\n/dKr/dpTgUBr/d.r /d.r/d© /d:Er /dpTgUBT /d.r /dJr/dpTgU7 /d.r/dpTgU©T/dKr /dBr/dpTgU©/dKr /dB/d9Er/d0r/dpTgUBr /dKr/dpTgU©T.i /dNEr/dpTgU7/d0r /dpr/dpTgU7 /dNr/dpTgUl/dJEr/dar/dpTgU©T/9rUdr  \n/d:r/dpTgUBr/dHr /dPr/dpTgU©T/dNr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dHr/dpTgUBr/daEr/dMr/dpTgU7 /dpTgU©/d6r/d0r/dpTgUBr/dpr /daEr/dMr/dpTgUBr /d9r/dpTgU7/dpTgU©.M/d0r/dBT/d.r/9rUdr /dpTgU©/d6r/d0r/dpTgUBr/dpr /d.r/dpTgU7/d.r/dpTgU7 \n/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dBr/d:rUdfr@TUdd/d6r/d.r /dpTgU©/d9r/dpr /dNr/dtEr/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dar/dpTgUBT/dNr/dpTgU©T/d:r /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /dHr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/d©-/dHr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/d© /dKr/dBMrgfrEr /dPr/dpTgUBr/d.r /d0r/d6r/dpTgUBr \n/dKEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr/9rUdr /dMr/dpTgUl /d:rUdfr@TUdd /dHr/dMr/dpTgU7 /dPr/dpTgUBr/d.r /dPEr /dpTgUl /d0r/dpTgUBr/d7/d0r/dpTgUO /d.r/dpTgU7 /d:Er/d0r, /dKr/dpTgUO/dpTgU©/dtEr/dbr/dpTgUBr/d7/d0r/dpTgU7 /d:Er/d0r, /dpTgU©/dKr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO \n/dBr/d:rUdfr@TUdd/d6r/d.r/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dHrmdpTgUl /d:rUdfr@TUdd /d:r /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /dar/dpTgU©T/d.r /dKr/dpTgUO/d.Ur /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dar/dpTgU©T/d.r/dpTgUld /d6r/dpTgUO/dtr/dpTgU7 /dtr/dHr/dpTgU©T /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dar/dpTgU©T/d.r/dpTgUld/dMr/dpTgU7 \n/dpTgU©/dKr/dbr/dpTgUO /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dNr/dJr/dpTgUBT/dar /d.r/d© /dtr/dHr/dpTgU©T/9rUdr /dpr/dNEr /dpr/dNr/dHr/dKr /dNr/dpTgUBr/dar /dpr/dpTgUl/d.r/dpTgUBT/d0r/dpTgU7 /dpr/dNr/dHr/dKr /dMr/dpTgUl/dHr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd \n/dar/dKr /dpTgUBT /dar /dtr/dHr/dpTgU©T.../9rUdr  \n/dpr/dMr/d6r/dMr /dvr/dpTgUBr/dar/dpTgUBr/dvr/dtr/d.Ur /d9r/dpTgU7/dKEr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dl/daJEr/d0r /dJr/dpTgU7 /dJr/d© /dNr/dpTgUBr/dar-/d0r/dpTgU7 /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld /d6r/dpTgUO/dtr/dpTgU7/dMr/dpTgU7 \n/dtr/dKKr/dpTgUBr-/daJr/dpTgUO/dKr/dpTgU©T.i /dNEr/dpTgU7/d0r /dar/dpTgU7/dKr/dtr/dpTgUBr /d:Er/dpTgUO/dpTgU©/d9ddEr /dB/dPr/d.r/dpTgUO /dBr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dpTgUO/dJr/d.r/dKr /dpr/dpTgU©T/dMr/dpTgUBr-/dpr/dtr/dHr/d9r \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /18  \n/dB/dPr/d.r/dpTgU7 /dJr/dpTgU7 /dNr/dpTgUl/dJEr/dpTgUBT /d:Er/dpTgU©T.M /dpr/dpTgU7 /dpTgU©/dHr/d.r/dKr/dpTgUO /dpr/dNEr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgUl/dJEr/dpTgUBr /dpTgU©/d9r/dBT/d.r/9rUdr /dKr /dpTgU7 /dar/dpTgU7 /d9r/dpTgUld/dtr /dar/dKr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr \n/dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /d6r/d9ddEr/dpTgUBT /d:Er /dpTgUBT /d.r /dBr /dpTgU©/dKr /d.r/d© /d6r/d9ddEr/dpTgUBT /d:Er /dpTgUBT /d.r /dpr/dpTgU7 /dar /d:rUdfr@TUdd  /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /d.r/dpTgU7 /dNr/dpTgUl/dJEr/dNr, /dar/dpTgU7/dKr/dtr \n/dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dNr/dpTgUl/dJEr/d0r /dJr/dpTgUBr/d7/dar/9rUdr  \n/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dpTgU©/d9r/dpr /dar/dKr /dpTgUBT /dar /dNr/dJr/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr-  \n“/d9r/dpTgU7/dKEr/dpTgUld, /dB/dKEr/d.r /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dKr /d.r/dpTgU©T/dKr-/dNr/dpTgU7/dJr/dpTgUBr /dNr/dJr/dpTgUBT/dKr /dpr/dpTgUO/d0.ErA) /dHr/dpTgUO/dB/d.r/dpTgUBr /dNEr/dpTgUBr/dtr \n/dHr/dMr/dtr/dpTgUBr /dld/dPr/dtr /dB/dpTgU©.M/d:Er, /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dpTgUO/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/dHr/dNr/dpTgUBT/d.r /dar /d:rUdfr@TUdd  /dO/dHr/dpTgUO /dKr/dHr/dar/dpTgUBr /dJr/dpTgU7 /d6Er/dtr/dKr /dJr/dpTgU7 \n/d6r/dpTgUBr/dJr/dt(CE/d.r /d:Er /dpTgUBT /daEr /dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgU7 /dO /d.r/dpTgU7 /dB/dPr/d.r /dNEr/dpTgUBr/dtr /dpTgU©/d.r/dMr/dpTgUBr/dHr/dar/dpTgUBr, /dJr/dKEr/d.r /dB/dPr/d.r/dpTgUBr /dNr/dpTgUl/dar/dpTgU7 /d.r/d© \n/dHr/dpTgU7/dar/dpTgUBT/d.r /dar/dKEr/d.r /d9r/dtr-/dpTgU©/d9r/dbr/dpTgUBr/d9r /dBr /dB/d9ddEr/dpTgUO/dpTgU©.M/dpr/dbr/dpTgUBr-/dPr/d9ddEr/dpTgUO/dpTgU©.M/dpr/dbr/dpTgUBr/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /d.r/dpTgU7 /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr \n/dB/dNr/dpTgUBT /d:Er /dpTgUBT /daEr, /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dKr /dNr/dpTgUBr/dar /d:Er/dpTgU©T.M /dpr/dNEr /dB/dPr/d.r-/dB/dPr/d.r /dB/dpTgU©.M/d6Er/dKr/dpTgUBr/dtr /dBr \n/dKr/dar/dt(CE/dvbr /dNr/dpTgUl/dJEr/dNr /dar/dKEr/d.r/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr /d:r/dpTgUBT/d.r/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d:r/d0r/dar/9rUdr”  \n/dO/d.r/dpTgUBr, /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dKr/d.r/dpTgU©T /dKr/d:Er/dMr/d:Er/dpTgU©T.M /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dPr/dpTgU©/d9ddEr/dar/dpTgU7 /d:Er/d0r /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl \n/dpEr/dpTgUBr/d.ar/dpTgU©.M/d:r/daar /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dPr/d9ddEr/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dB/dPr/d.r /d.r/dJr/dpTgUBT/dtr /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /d.r/dJr/dpTgUBT/dtr/dPr/dtr /dB/d:rUdfr@TUdd/daJr/dpTgUBT/dKr \n/d6r/dpTgU7/d0r /dJr/dpTgU7 /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dO /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dNr/dJr/d0r/dpTgU©T-  \n“/dHr/dMr /dKr/dHr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /d:r/dpTgUBr/dHr/dpTgUBT /d:Er/dpTgU©T.M /dJr/dpTgU7 /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dMr/dpTgU7 /dB/daJaJEr/dpTgUBr-/dNr/dJJr/dtr /dKEr/dpr/d7..?”  \n/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dNr/dpTgUBr/dar /dpr/dpTgUl/dpTgU©/d.r /dMr/d.r /dpEr/dpTgUBr/d.ar /dNEr/dBMrgfrEr /d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr /dpEr/dpTgUBr/d.ar /dHr/dpTgUO/d©/dar/dpTgU7 /dNr/dJr/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr-  \n“/d9r/dpTgU7/dKEr/dpTgUld /d9r/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dMr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7/dar/dpTgU7 /dMr/d.r/dpTgUl/dKEr /dBT /d9Er/dtr/dar/dpTgU©T/dPr/dtr /dB/dNr/dpTgUBT/d7, /dpr/dNEr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dB/dPr/d.r-\n/dB/dPr/d.r /dKr/dpTgUBr/d0r/dNr/d99Er /dpr/dpTgU©T/dMr/dpTgUBr /d:Er/d©/9rUdr /dNr/d::r/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 /dJr/d..ErA) /dMr /d0r/d©/d7, /dMr/dpTgUBr/dar/dpTgUBr-/dpTgU©/dPr/dar/dpTgUBr/dKr \n/dBr/dpEtr/dbr/dMr/dpTgU7 /dO /daJEr/dpTgUBr/dtEr /dHr/dpTgUO/d©/d7, /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dpTgU©/dNr/dBr/dHr-/d9r/dpTgUBr/d.r /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBr/dPr/dtr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dKr \n/dJr/dvr/dpTgUBr/dNr/d9r/dpTgU7/dHr /d0r/dpTgUO/dKr /dNr/d.r/dpTgUBT/d7/9rUdr  \n/dJr/dvr/dpTgUBr/dNr/d9r/dpTgU7/dHr /d0r/dpTgUO/dKr /dNr/d.r/d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /d7/dKr /dpTgU©/d9r/dpr /dvr/dpTgUvHcrATct/d99Er /dMr/dpTgUBr/d7-/dNr/dpTgUBr/dPr/dKr /dpr/dpTgU7/dvr/dpTgUBr \n/dBr /d9r/dpTgUO/dpr/dtr /dpTgU©/d9r/dpr /dNr/dpTgUBr/d0r-/dNr/d::r/dpTgUBr/dKr /dpr/dpTgU7/dvr/dpTgUBr/dKr /dNEr/dpTgUBr/dtr /dl/daJEr/dpTgUBr /d:r/d0r/dpTgUBT/d7/9rUdr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dMr/dpTgUBr/dar/dpTgUBr-\n/dpTgU©/dPr/dar/dpTgUBr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dB/d.ar /dNEr/dpTgU7/d.r/dpTgU7 /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dKr /dpr/dNEr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dld/dPr/dtr /dPr/dHrmdpTgUl /d:rUdfr@TUdd /d:r /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d.r/dpTgU©T/dKr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d.r/dpTgU©T/dKr \n/dpTgU©/d9r/dpr /dNr/dtEr/dNr/dpTgUBT/dKr /dPr/dpTgU©../dtr/dbr/dpTgUBr/dpr /dKr/dtr/dpTgUBT/d7/9rUdr”  \n/dpTgU©/dNr/d::r/dpTgU7/dMr/dpTgU7 /dPr/da.r/dpTgU©T /daJr/dpTgUO/dpTgU©/dKr /d9r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T-  \n \n \n \n19 //dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n“/dpr/dpTgU7 /dB/dKEr/dpTgUl/d.r/dKr/dpTgUBr /d0r/dpTgUO/dKr /daEr/dpTgUO/d9ddEr/dpTgU7 /dNr/dpTgUl/dJEr/dpTgUBT/d7/9rUdr”  \n/dO/d.r/dpTgUBr, /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /d©/dpEr/dpTgUBr/dtr/dpTgUBr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dPr/d9ddEr/d0r /dJr/dpTgU7 /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dPr/dtr /dJEr/daJr/dHr/dpTgUBr /dPEr /dpTgU7 /dKr \n/dtr/dHr/d0r/dpTgU©T /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dar/dpTgUBT/dNr/dpTgU©T/d:r /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dNr/dpTgUBr/dJr/d0r /d.r/d© /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgU©T/9rUdr /dNr/dJr/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr- \n“/dB/dKEr/dpTgUl/d.r/dKr/dpTgUBr /d0r/dpTgUO/dKr–/dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /d.r/dvr/dar/dpTgUl/dpTgU©../dtr/dbr/dpTgU7 /d.r/dpTgU©/dHr–/dJr/dpTgU7 /dB/dKEr/d.r /d9Er/dtr/dar/dpTgU©T/dPr/dtr /d:Er /dpTgUBT /daEr \n/dpr/dpTgU7 /dpr/dNEr /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBr/9rUdr /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dpr/dNEr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dB/dPr/d.r-/dB/dPr/d.r /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dKr /dPtr/dpTgU©/dar /dB/dpTgU©.M/d9Er/dKr/dpTgUBr/dtr /dBr \n/dKr/dar/dt(CE/dvbr /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©/d.r/dMr/dpTgUBr/dHr/dpTgUBT/dar /d:r/d0r/dpTgUBT/dKr /d:Er /dpTgUBT /d.r/9rUdr /dJr/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /d:r/dpTgUBr/dpTgU©../dtr/daJr/dpTgUBr /dNr/dtr/dar/d.r /d7/dKr/daJEr/dpTgUBr/dMr \n/dtr/dHr/dpTgUBT/d7 /dar/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dKr /dpTgU©.M/dNEr/d..r/dar/dpTgUBr/dKr /dKr/dpTgUBr/dtr/d.Ur/dpTgU7 /dKr/d.r/dpTgU©T-/dMr/d.r/dpTgU©T /daJr/dpTgUO/d.r/dpTgUBr-/daJr/dpTgUO/d.r/dpTgU©T /dHr/dpTgUO/d©/dar/dpTgU7 \n/dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr”  \n/NBp7  \n/dpEr/dN9r /dpr /dBUdyMrfr /dKEbr/dpTgUBr : 2546, /dpTgU©/dar/dpTgU©.M/daEr : 17 /dMr/dpTgUBr/d:r/dt(CE 2017 \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /20  \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr  \n/dPr/d:r/dHr/daar/dpTgUBT/dtr /dNr/dKEr/dt(CE/dKr /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T/dKr /d9r/dpTgU7/dHr/dKr /dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /dB/dKEr/d.r/dpTgUO /dO/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr \n/dJr/d0r/dJr/d0r/dpTgUBr/dl /d:Er /dpTgUBT /d.r /dJr/dpTgU7/d.r/dpTgUBr /d9dEr/dpTgU7/dtr/dNr/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 /dtr/dHr/dpTgUBT/d.r, /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /d9dEr/dpTgU7/dtr/dNr/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7 /d:r/dtEr/d0r/dpTgUBT/d.r /dO /dB/dKEr/d.r/dpTgUO \n/d:r/dtEr/d0r/dpTgU7 /d:Er /dpTgUBT /d.r/9rUdr  \n/dNr/dpTgUBT/dpEr/dpTgUBr/dKEr /dMr/dpTgUBr/dpr/dKr /d7/d6r/dpTgUBr/dtr/dHr /dNr/dJr/dpTgU7/dMr/dpTgU7 /dMr/dpTgUBr/dtr/d.r /dNr/dpTgUBr/d9Er/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /d6Er/dpTgUBr/dpr \n/d.r/dpTgU7/d.r/dpTgU7 /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /dBr/d:rUdfr@TUdd/d6r/d.r /d.r/dpTgU©/dHr /dJr/dpTgUBr /dpr/dpTgUO/dJEr/dpTgU7 /dMr/dpTgUBr/d0r/dKr /daEr/dpTgUBT/dtr/dKr /d:Er/dpTgUBr/dHr/dpTgUBT/dtr/dMr/dpTgU7 /dBr/dpTgU©/dNr \n/dNr/dpTgUBT/dpr/d0r/dpTgU©T/9rUdr /d:Er/dpTgUBr/dHr/dpTgUBT/dtr/dMr/dpTgU7 /dNr/dpTgUBT/dpr /dB/dPr/d.r /d9r/dpTgU7/dHr/dKr /daEr/dKr/dpTgUBr/d.r/dpTgUO /dHr/dpTgU7/daJr /dKr/dtr/d7 /d0r/d6r/d0r/dpTgU©T /dBr \n/d6r/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgUO-/dNr/d::r/dpTgUBr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©/dHr/dbr/dpTgUBr-/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgUBr /d9r/dpTgU7/dKEr/d7 /d0r/d6r/d0r/dpTgU©T/9rUdr /d9r/dpTgU7/dKEr/dpTgUBT/dar-/d9r/dpTgU7/dKEr/dpTgUBT/dar /dJr/dpTgU7/d.r/dpTgUBr-/dJr/dpTgU7/d.r/dpTgUBr \n/d9r/dpTgU7/dHr/dKr /daEr/dpTgUBr/dKr /dpTgUBT /d.r /dKr/dMr/dpTgUBT/dar /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r /dar/dpTgU7/d.r/dpTgUBr-/dar/dpTgU7/d.r/dpTgUBr /d6r/dpTgUBr/d©/dKr /dpTgU©.M/dpr/d.r/dpTgU7/dHr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dl/daJEr/dpTgUBT/dar /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr \n/dl/daJEr/dpTgUBT/dar /dpTgU©.M/dpr/d.r/dpTgU7/dHr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©.M/dpr/d.r/dpTgU7/dHr/dpTgUBr/dpTgU©.M/dpr/dKar /dHr/dpTgUO/d©/dar /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /dB/dPr/d.r /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld /dHr/dpTgUBr/daEr /dJr/dpTgUO/dpTgU©/d9ddEr \n/dBr/daJEr /dpTgU©/dKr/d0r/dpTgUO /d9r/dpTgUld/d9Er/dvr/dpTgUBr/d0r/dpTgU©T /d6r/dpTgUBr/d7/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dPtr/d.Ur/dpTgUBr/dMr /dKr/dtr/dpTgUBT/dar /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/dHr/d0r/dpTgU©.i/dKEr/d.r-  \n“/d:Er/dpTgUO/daJr/dKr/dpTgU©T.i, /d7/dKr /d0r/dpTgUO/daJr/dpTgUBr /dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /d.r/dpTgU7/d.r/dpTgU7 /dBr/dNr/dHr/9rUdr”  \n‘/d:Er/dpTgUO/daJr/dKr/dpTgU©T.i’ /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dNEr/dpTgU7/d0r ‘/d:Er/dpTgUO/daJr/dKr/dpTgU©T.i /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl’, /d.r/dpTgUBr/dO/dBUdyMrfr /dpTgU©.M/d:Er/dBT/d.r /dJr/d0r/dpTgU7/dpr/dtr/dpTgU©T/9rUdr \n/dpTgU©/d.r:/dpr/d.ar/dpTgUBr/d.r /d7/dvr /dBUdyMrfr  /dNr/dpTgUBT/d9Er/dvbr /dJr/dpTgU©T/dvr/d.r-/dbr/dpTgUBr/dPr/d.r /dKr/dtr/dpTgUBT/dar /dJr/d0r/dpTgU7/dpr/dtr/dpTgU©T /dKr/dtr/dpTgU©T/dNr /d:r/dpTgUBr/d0r/dpTgU©T/dpr \n/dNr/dKEr/dt(CE/dKr /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /d9r/dpTgUl/d©/d7 /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl-/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr /d:Er /dpTgUBT /d.r/9rUdr  \n/dNr/d::r/dpTgU7/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /d.r/dpTgUBT/dHr/dtr/dpTgU7/dMr/dpTgU7 /dtr/dHr/d0r /dJr/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dtr /dNr/dpr/dpTgUBT/dvr/dpTgUBr/d0r/dpTgU©T /dBd/dtr/dar/dpr /d:rUdfr@TUdd  \n/dNr/dpTgU7/dpr/dpTgU©T /dNr/dJr/dpTgUBT/dKr /dpr /dBUdyMrfr /dpKr/dpTgUBr/dtr /dtr/dHr/dNr/dpTgU7 /dKr /dpTgU7 /d0r/d©/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dMr/dpTgU7 /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T-/dJr/dpTgUBr/dpTgU©/dar/dKr \n/dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/dMr /dBr/d:rUdfr@TUdd/dKr/d0r /dJr/dpTgUBr/d©/d7 /dJr/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dO/dKr/dtr /dKr/daJr/dpTgUBr/dHr/dpTgUO /dNr/dpTgUBr/dar/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dar/d..r/dpTgUl/dKr /dNr/dpTgUl/dJEr/d0r/dpTgU7 \n/dJr/dpTgUBr/d©/d7/9rUdr /dar/d..r/dpTgUl/dKr /dBr/d:rUdfr@TUdd/dKr /dtr/dHr/d.r/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /d6r/d9ddEr/dpTgUBT/dKr /dpr/dM.ErA) /dNEr/dpTgUBr/dvr/d.r/dpTgUBr /dBr /d.r/dpTgU7 /d6r/d9ddEr/d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar   \n \n \n21 //dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n/dpTgU©/dvr/dpr/dpTgU©/dvr/dpr/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgU7/dKr/9rUdr  \n/dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgUld /dpr/d.ar/dpTgUBr/d.r /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r, /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU7/9rUdr /dJr/dpTgU7/daJEr /dJr/dpTgU©T/dNr/d:Er /dBr /d:Er/dpTgUO/daJr \n/dtr/dpTgUBr/d9Er/dpTgU7/dpEbr/dpTgUBr/dMr/9rUdr  \n/dJr/dpTgU©T/dNr/d:Er /d.r/dpTgUO/dKr/dtr/dpTgU©T /dKr/dtr/d7 /dNr/dMNr/d© /d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr /dKr/dPr/d9ddEr/dpTgUBr/dKr /d7/dKr/daJr/dpTgUBr /dKr/dpTgUBr/dtr/dKEr/dpTgUBr/d.r/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 \n/d.r/dpTgUO/dKr/dtr/dpTgU©T /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBT, /dar/dpTgUBT/dNr/dpTgU©T/d:r /dpTgU©/dNr/dBr/dHr/dpTgUO /dNEr/dpTgU7/d0r/d©/9rUdr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr/dKr /d9r/dpTgUld /dpr/dpTgUBr/d0r/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar \n/dPr/dpTgU©/da.r/dbr/dpTgUO/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dNr/dMNr/d©/dbr/dpTgU7 /d0r/dBMrgfrEr /d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr /dB/dKEr/d.r /dJr/dpTgU©T/dNr/d:Er/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d:r/dpTgUBr/dpTgU©../dtr/daJr/dpTgUBr /dpr/d.ar/dpTgUBr/d.r–/dar/dpTgU©T/d.r/daJr/dpTgUBr \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgUBr /dBr /d7/dKr/daJr/dpTgUBr /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T–/d:Er/d©/9rUdr /d:r/dpTgUBr/dtrmdpTgUld /dHr/dpTgUBr/d© /dpKr /dpTgUld /d0r-/dpr /d:rUdfr@TUdd -/dKr/dpTgUBd/d0r/dpTgU7/dJr /d9Er/dpTgU©../dtr /dPr/dtEr/dpTgUBT/d7/9rUdr  \n/dNr/dMNr/d© /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dJr/dpTgU©T/dNr/d:Er /d:r/dpTgUBr/dpTgU©../dtr-/dPr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/d:r /dpr/dpTgUBr/d0r /dar/dKr /d6r/dpTgUBr/dMr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  \n/dpTgU©/dNr/dpr/dtr/d0r /d.r/dpTgU©/dHr/9rUdr /dMr/dpTgUBr/dpr/dpTgU7-/dMr/dpTgUBr/dpr /dtrmdpTgUld/dPr/dpTgUBT/dbr/dpTgUO /dPr/daJEr/dNr/dpTgUBT /dBr /dpr/dpTgUBr/d0r/dpTgU7-/dpr/dpTgUBr/d0r /d7/dNr/dpTgUO /dKr/dtr/d©/9rUdr \n/dJr/dpTgU©T/dNr/d:Er /dpTgU7 /dKr /d0r/dpTgUBr/daJr/dMr/dpTgU7 /dtr/dpTgUBr/d9Er/dpTgU7/dpEbr/dpTgUBr/dMr/dpTgUO /dNr/dMNr/d© /d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr /dO/dKr/dtr/dpTgUO /dO/dHr/dpTgU©T /dKr/dpTgUBr/dtr/dKEr/dpTgUBr/d.r/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 \n/d.r/dpTgUO/dKr/dtr/dpTgU©T /dNEr/dpTgU7/d0r/d©/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /dtr/dpTgUBr/d9Er/dpTgU7/dpEbr/dpTgUBr/dMr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dNr/dMNr/d©/dKr /dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /d.r/d© /dPr/d:r/d0r/dpTgUBT, /dtr/dpr/dpTgU7-/dtr/dpr/dpTgU7 \n/dtr/dpTgUO/d6r/dpTgUBr/d7 /d0r/d6r/d0r/9rUdr /d:Er/dHr /dMr/dpTgUBr/dpr /dNr/dMNr/d©/dMr/dpTgU7 /d©/d0r/dpTgUBr/dJr/dpTgUO /dKr/dtr/dpTgUBd/d0r/dKr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dtr/dpTgUO/d6r /dKr/dMr/d0r/dpTgUBT \n/d.r/dpTgU©/dHr /dJr/dpTgU7 /dNr/dpTgU©/dtEr/dar/dpTgU7 /d6r/dpTgU7/d0r/d©/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /dpr/dpTgU7/dvr/dpTgUO /dJr/d© /dtrmdpTgUld/dPr/dpTgU7 /dHr/dpTgU7/dNr/dpTgUBr /d:r/dpTgUBr/dHr/dpTgU©T /dpr/dpTgU7 /d.r/dpTgUBT /dNEr/dpTgU7/d.r/dpTgU7 /dpTgU©/d.r/dtr/dpTgUBr/dpEr \n/dNEr/dBMrgfrEr /dtr/dpTgUBr/d9Er/dpTgU7/dpEbr/dpTgUBr/dMr /d6r/dpTgUBr/dMr /d:r/dpTgU©.M/d0r /dBr/d7/d0r/9rUdr /dJr/dpTgU7/dHr/dpTgU7/d.r /d©/d0r/dpTgUBr/dJr/dKr /dBr /dPr/daE.ErA) /dbr-/dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r/dKr \n/dJr/dtrmdpTgUld/dtr/dar /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT /dpr/dpTgU7 /d6r/dpTgUBr/dMr/dpTgUO/dMr/dpTgU7 /d.r/d© /dNEr/dpTgU7/d.r/dpTgU7 /daEr/dpTgUO/d9ddEr/dNr/dpTgU7 /dpTgU©/d9r/d.r/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dtr/dpTgUO/d9Er/dpTgU7/dpEbr/dpTgUBr/dMr /dMr/dpTgU©../dtr \n/d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr  \n/dtr/dpTgUBr/d9Er/dpTgU7/dpEbr/dpTgUBr/dMr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dar/dpTgU©T/d.r /dpr/dpTgUBr/d0r /dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgU7 /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgU7 /d:Er /dpTgU7 /d0r/d©/9rUdr /dpr/d.ar/dpTgUBr/d.r-/dpEr/dKEr/dpTgUBr \n/d7/dKr/dpTgUO/daJr/dpTgUBr /d.r/dpTgU7 /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBT, /dar/d© /dpTgU©/dNr/d::r/dpTgU7/dMr/dpTgU7 /d©T /d9r/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /d:Er /dpTgUl/dpTgU©/daJr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBT, /d:Er /dpTgUl /dpTgU©/daJr /dpTgU©/dKr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBT /dJr/dpTgU7 /d:Er/dpTgUO/dpTgU©/d9ddEr \n/dKr/dBMrgfrEr /dJr/dpTgUBr/d7 /dPr/d9ddEr/d0r/dpTgUBT/9rUdr  \n/dPr/dpTgU©/dar/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dMr/dpTgUl/d©/d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dJr/d0r/dpTgU7/dpr/dtr/dpTgU©T /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dtr/dpTgUO/dpTgU©/dPr /d0r/dpTgU7/d0r/dKr /dJr/dpTgU7 /d9r/dpTgUO/dpr/dtr /d6Er/dtr \n/d.r/d© /dJr/dpTgUBr/d7/dNr/9rUdr /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /d9r/dpTgUO/dpr/dtr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /d.r/d© /dKr/dtr/dNr/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dpTgUO /dar /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dpTgU7 \n/d:Er/dpTgU©T.M, /dJr/d©/dMr/dpTgU7 /dpr/dNr/dHr/dKr /dB/d:rUdfr@TUdd/daJr/dpTgUBr/dvr/dpTgU7/dpEr/dpTgUO /dHr/dpTgUO/d©/d7 /dBr /dpr/dNEr /dtr/dBUdyMrfr/d6r/dKr /dpTgU©/d.r/dbr/dMr/dpTgUO-/dNr/dpTgU7/dvr/dHr/dpTgUBr/dtr \n/d:r/dpTgU©.M/d0r/dar/dpTgU7 /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dpr/dNEr /dpTgU©/d.r/dbr/dMr /d©T /dJr/dpTgU7 /d7/dHr/d.r/dpTgUO /dpTgU©/d.r/dbr/dMr /dBT/d:Er /dpTgU7  /dJr/dpTgU7 /dpTgU©/dNr/dBr/dHr/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar \n/dJr /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dpTgU©/dar /dMr/dpTgU©../dtr /dJr/dpTgUBr/d7 /dar /d:rUdfr@TUdd  /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgUO/dpr/dtr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /dvr/dpTgU©.M/dJr/dt(CE/dar /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /d©T /dJr/dpTgU7 \n/dJr/dpTgU©T/dvr/d.r /dNEr/dpTgU©../dtr /dpTgU©/dvr/d9Er/dvr/dpTgUBr /dNr/dpTgU©/d.r /dJr/dpTgU©T/dNr/dHr/9rUdr /d©T /dNEr/dpTgU7/d0r /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgU©T.i /d0r/dpTgU7/d0r /dpTgU©/d.r/dbr/dMr, /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /22  \n/dO/dHr/dpTgU©T/daJEr/dpTgUBr/dMr /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgUBr /d0r/dpTgU7/d0r /d7/dHr/dpTgU7/d.r /dpTgU©/d.r/dbr/dMr /d.r/dpTgU©/dHr /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dO /d9r/dpTgUO/dpr/dtr-/dar/dpTgU7/dpr/dtr /dpTgU©/dKr /dJr/dpTgU7 \n/d9r/dJr/dt(CE/d.r/dpTgUO /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /dKr/d7 /dpr/dKr /dpTgUBT /d7/9rUdr \n /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dMr/dpTgU7 /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dJr/dpTgUBr/dpTgU©/dar /d7/dHr/dpTgU7/d.r /dB/dpTgU©.M/d:Er /dJr/d©/dMr/dpTgU7 /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgUBr-/d0r/d9ddEr/dKr/dpTgU©T.i–\n/dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dpTgU©/dNr/dBr/dHr/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dPr/dpTgU©/dar-/dPr/da.r/dpTgU©T–/dMr/dpTgU7 /dpTgU©/dKr/dbr/dpTgUO /dMr/dtr/dpTgUBd, /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 ‘/dPr/da.r/dpTgU©T’ /dMr/dtr/dpTgUBd \n/dBr/dpTgU©/dKr ‘/dPr/dpTgU©/dar’, /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgUO/dpr/dtr-/dar/dpTgU7/dpr/dtr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /dKr/dtr/dpTgUBT/dKr /dB/dpTgU©.M/d9Er/dKr/dpTgUBr/dtr /dB/dpTgU©.M/d:Er/d7/9rUdr \n/dar/dpTgUBT/dpr /dBUdyMrfr /d6r /d©T/dHr/dpTgUO /dHr/dpTgUO/d©/dar/dpTgU7 /dB/dpTgU©.M/d:Er /dJr/dpTgU7 /dJr/d© /dJr/dpTgUBr/dpTgU©/dar/dMr/dpTgU7 /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dJr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgUBr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  \n/dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgU©T.i/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgUO/dpr/dtr-/dar/dpTgU7/dpr/dtr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /dKr/dtr/dpTgUBT/dKr /dB/dpTgU©.M/d9Er/dKr/dpTgUBr/dtr /dtr/dpTgU©/dHr/dar/dpTgUO /dJr /d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgUO/dpr/dtr-\n/dar/dpTgU7/dpr/dtr /d.r/d© /dKr/dtr/d7 /d:r/dpTgUBr/dHr/dpTgUBT/d7 /dar /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /dNr/d9ddEr/dNr/dpTgU©/dtEr/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd–/dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgUO/d:rUdfr@TUdd /dKr/d7 /dpr/dKr /dpTgUBT /d7/9rUdr \n/dO/d.r/dpTgUBr /d:r/dpTgUO/dtr/dpTgUBr-/d.r/dpTgUl/dKr/dpTgU©T.i /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /d:r/dpTgU©.M/d0r/dar/dpTgU7 /dB/dpTgU©.M/d:Er, /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dJr/d© /dJr/dpTgUBr/dpTgU©/dar/dMr/dpTgU7 /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgU©T.i/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  \n/d9r/dpTgUO/dpr/dtr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /dKr/dtr/dpTgUBT/dKr /dB/dpTgU©.M/d9Er/dKr/dpTgUBr/dtr /d.r/d© /d:Er /dpTgUBT , /d:r/dpTgUO/dtr/dpTgUBr-/dpTgU©.M/d:Er/dPr/dpTgUBr /dKr/dBMrgfrEr /dO/dHrmdpTgUld/dMr/dpTgU7 /dKr /dpTgUBT /dbr/dpTgU7 \n/dpr/dKr /dpTgUBT /d7, /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dpr/dpTgU7 /dNEr/dpTgU7/d0r /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d:Er/dpTgU©T.M/dPr /dKr/dBMrgfrEr /dKr/dtr/dNr/9rUdr /dHr/d0r/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dpTgU©/dKr /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dpTgUO /dar/dpTgUBT/dPr/dtr \n/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dB/dPr/d.r /d.r/dJr/dpTgUBT/dtr /d:Er/dpTgU©T.M/dpTgU©/dPr/dbr/dpTgU7 /d0r/d©/d7 /dBr /d:Er/dpTgU©T.M/dpTgU©/dPr/dar/dpTgU7 /d.r/dpTgU©/dHr /dB/dpTgU©.M/d:Er /dNr/dpTgU©.i/d0.ErA) /dKr /dpTgU©.M/d:Er/dPr/dpTgUBr/d7/d0r \n/d9Er/d.r /dJr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /d0r/dpTgUO/dKr /d9Er/dpTgU©T/dtr/dpTgU7-/d9Er/dpTgU©T/dtr/dpTgU7 /dpTgU©/dNr/dpr/dpTgUBT/dtr /dJr/dpTgUBr/d©/d7 /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dtr/dpr/dpTgU7-/dtr/dpr/dpTgU7 /dpTgU©/dNr/dpr/dpTgU©../dtr/dbr/dpTgUO \n/dJr/dpTgUBr/d©/dar/dpTgU7 /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /d©T /dKr/dHr/dNr /dJr/dpTgU7 /dpTgU©/d.r/dbr/dMr /d9dEr/dpTgU©T/d0r /dNEr/dBMrgfrEr /dNr/d9r/dpTgUBT/d0r /d6r/dpTgU7/d0r, /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO \n/d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /dNEr/dpTgU7/d0r /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dB/dKEr/d.r/dpTgUO /dJr/dpTgU©T/dpTgU©/dvr/dar /dB/dpTgU©.M/d:Er /dBr /dKr/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgUBr /dar/dKr /dJr/dpTgU©T/dpTgU©/dvr/dar /dtr/dHr/dar \n/dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /dKr/dHr/d0r /dJr/dpTgUBr /dpr/dKr /dpTgUBT /d7/9rUdr  \n/d6Er/dpTgUBr/dpr /dJEr/dpTgUBr/d9ddEr/dNr /d:Er/dpTgUO/dpTgU©/d9ddEr /d:Er/dpTgUO/daJr/dKr/dpTgU©T.i /dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgU7 /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dKr /dBr/d9r/dpTgU7/dpEr /dPr/dpTgUld/dtr/dNr/d7 /dpTgU©/dvr/d9r/dpTgUBr \n/dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dKr/d0r/dPr/dtr /dPr/dHrmdpTgUl /d:rUdfr@TUdd /d:r /dHr/dpTgUBr/daEr-/dPr/d7/dtr /d9Er/dpTgUO/d© /dKr/dBMrgfrEr /dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgU7 /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /dNEr/dpTgU©../dtr /d:Er/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dKr /dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r \n/dPr/dpTgU©T/dNr /d0r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar, /dNr/dpTgUBT/dpEr/dpTgUBr/dKEr /dMr/dpTgUBr/dpr/dKr /d6r/dtr/dMr/dpTgUBr/d7/d0r /d0r/dpTgUO/daJr/dpTgUBr /dJr/dpTgU7 /dBr/d:rUdfr@TUdd/d6r/d.r/dMr/dpTgU7 \n/dNr/dpTgUBT/dpr/d0r-/dNr/dpTgUBT/dpr/d0r /dar/dpTgU©/dNr /d6r/dpTgU7/d0r /d:Er/d0r, /dar/dpTgU7/dKr/dtr/dpTgUBr /dKr/d0r/dPr/dtr /dBr/dpTgU©/d.r /dpTgU©.M/d:r/dKKr/dpTgU©/d.r /dMr/dpTgUBr/dpTgU©/daJr /d.r/dpTgU©/dHr \n/d:Er/dpTgUBd/dtr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dMr/dJr/d0r/dpTgU©T/9rUdr  \n/dpTgU©.M/d:r/dKKr/dpTgU©/d.r /dMr/dpTgUBr/dpTgU©/daJr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d.r/d© /dMr/dpTgUBr/dJr/dpTgUBT/dKr /dKr/dpTgUBr/dtr/d.Ur /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dMr/dpTgUBr/dpTgU©/daJr/dKr /dtr/dpTgUBr/dKEr/d0r /d9dEr/dpTgU7/dtr/dpTgU©T \n/d0r/d6r /dJr/d0r/dpTgU7/dpr/dtr/dpTgU©T /d.r/d© /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T, /dKr/d0r/dKr /dNr/d6r/d0r/dMr/dpTgU7 /dtr/dpTgUBr/dKEr/d0r /d:Er/dpTgUBd/dtr/dKr /d9dEr/dpTgU7/dtr/dpTgU©T/dPr/dtr /d.r/dJr/dpTgUBT/dtr /dPr/dpTgU©/d9ddEr \n/d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r, /dO/dHr/dpTgU©T/dMr/dpTgU7 /dpr /d:rUdfr@TUdd  /d7/dKr /dMr/dpTgUl/daJaJEr/dpTgU©T /d:Er/dpTgUBd/dtr /d0r/dBMrgfrEr /d0r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr  \n/d:Er/dpTgUBd/dtr-/dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dNEr/dpTgU©T/dar/dtr-/dNr/dpTgUBr/dHr/dtr /dtr/d6r/dpTgUBT/d9ddEr/dar/dpTgU7 /d0r/dpTgUO/daJr/dpTgUBr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dar/dpTgUBr/dl /dpEr/dpTgUBr/d.ar /dHr/dpTgUO/d©/dar-\n \n \n \n23 //dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n/dHr/dpTgUO/d©/dar /dpr/dNEr /dar/dpTgUBr/dMr/dpr /dpTgU©.M/dMr/dJEr/dpTgUBr /d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr /dar/dpTgUBr/dMr/dpr /dpTgU©.M/dMr/dJEr/dpTgUBr/d©/dar/dpTgU7 /d9Er/dpTgUl/dBr/d©/dO /d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr /d9Er/dpTgUl/d7/d0r/dpTgUBr \n/dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dKr/d.U.ErA) /daJEr /d0r/d6r/dar/dKr /dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /dNEr/dpTgU©../dtr /d:Er/dpTgUO/daJr/dKr/dpTgU©T.i /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/d©/d0r/dpTgU7 /dNr/dtEr/d0r/dpTgU©T, /dar/dpTgUBT/dNr/dpTgU©T/d:r \n/dpEr/dpTgUBr/d.ar /dNEr/dpTgU7/d0r /d0r/dpTgUO/daJr/dpTgUBr /dMr/d.r/dpTgU7-/dMr/d.r /d:Er/dpTgUO/daJr/dKr/dpTgU©T.i/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dB/dpTgU©.M/dpr/dtr/dvr/dpTgUBr/d9r /d9r/dpTgU7/d0r/dKr /dpTgUBT /d.r /dJr/dpTgU7 /dO /dHr/dMr/dtr/dpTgUBr \n/dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /d0r/d6r /dPr/dHrmdpTgUl /d:rUdfr@TUdd /d:r/dNr/dpTgUBT/dar-/dPr/dHrmdpTgUl /d:rUdfr@TUdd /d:r/dNr/dpTgUBT/dar /dKr /dBUdyMrfr /d:r/d.r /dNr/d.r/dpTgUBr /d9r/dpTgU7/d0r/dKr /dJr/d©/dMr/dpTgU7 /dB/dMr/dpTgUvHcrATct/dar \n/dtrmdpTgUld/dPr/dpTgU©T /dJr/d0r /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dB/dMr/dpTgUvHcrATct/dar/dpTgUO /dar /d:rUdfr@TUdd  /dvr/d7/dHr /d.r/dpTgU7 /d:Er/dpTgU©T.M /dJr/dpTgU7 /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T /d9r/d©/d7/9rUdr /dJr/dKEr/d.r/dpTgU7 /dMr/dpTgUl/dHr/dpr /d:rUdfr@TUdd  \n/dPtr/dvr/dpTgU7/dpEr /dKr/dtr/dpTgUBT/dar /dB/dMr/dpTgUvHcrATct/dar /dtrmdpTgUld/dPr/dpTgU©T /dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /d.r/dpTgUBr/dpTgU©.M/dNEr/dKr /dpTgUl /d.U9dr /d0r/d6r /dPr/dHrmdpTgUl /d:rUdfr@TUdd /d:r/dpTgUBT/d7 /dar/dKEr/d.r/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dpEr/dpTgUBr/d.ar-\n/dpTgU©.M/d:r/daar/dKr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl /dB/dvr/dpTgU©.M/d9Er /dNr/dpTgU©/dtEr /dJr/dpTgUBr/d© /d:Er /dpTgUBT, /dJr/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dBT/d6r/d0r/dpTgUO /dKr/dpTgUBr/dJr/dKr /dMr/dpTgUl/dHr/dtr/dpTgU©T /dJr/dpTgUBr/dpTgU©/d6r-\n/dJr/dpTgUBr/dpTgU©/d6r /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /d:r/d0r/dpTgUBT/dar /dtr/dHr/dpTgUBT/dar /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dpr/d7/dHr /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr/dbr/dpTgUO/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r \n/dNEr/dpTgU7/d0r/9rUdr /d6r/dpTgUBr/d7/dPr/dtr /d.r/dJr/dpTgUBT/dtr /dB/d:rUdfr@TUdd/daJr/dKr/dpTgUBd/d.r/dpTgU7 /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /dMr/d.r/dpTgU7-/dMr/d.r /dPtr/d.Ur/dpTgUBr/dMr /dKr/dtr/dpTgUBT/dar /dNr/dJr/d0r/dpTgU©T-  \n“/dHr/dpTgU7 /d0r/d:Er/dMr/dpTgU©T /dMr/dpTgUBr/dar/dpTgUBr! /dB/dHr/dpTgU©T/dBUdyMrfr /d7/dHr/dpTgU7/d.r /d9r/dpTgUBr/dar/dpTgUBr /d:Er/dpTgU©T.M /dJr/dpTgU7 /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /dNr/d::r/dpTgUBr /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd \n/dHr/dMr/dtr/dpTgUO /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl-/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dtr/dpTgU©.M/d:Er/dbr/dpTgUBr /dKr/dtr/dpTgUBT /d:Er/dpTgU©T.M/9rUdr”  \n/d6r/dpTgUBr/d©/dKr /d0r/dKpy.ErA) /dMr/dpTgU©T /dtrmdpTgUld/dPr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgU7/dKEr/dar/dpTgU7 /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /dBr/dtr/dpTgUBr/d9Er/d.r/dpTgUBr /dKr/dtr/d7 /d0r/d6r/d0r/dpTgU©T, \n/dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dB/dPr/d.r /dKr/dar/dv.ErA) /dbr/dt(CE-/dKr/dMr/dt(CE/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dB/dtr/dpTgUBr/d9Er/d7 /d0r/d6r/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dar/dpTgUBT/dNr/dpTgU©T/d:r /d:Er/dpTgUO/daJr/dKr/dpTgU©T.i /dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /dNEr/dtr/d0r \n/d0r/dpTgUO/daJr/dpTgUBr /d.r/dpTgU7/d.r/dpTgU7 /dBr/dpTgU©/dNr /d0r/d6r/dMr/dpTgU7 /daJEr/dpTgUBr/dtEr /dNEr/dBMrgfrEr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dJr/dpTgU7/dKr/dtr/dpTgUBr /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /d.r/d© /d9r/dpTgU7/dKEr \n/dtr/dHr/d0r /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgU©T, /dpTgU©/dKr/d7/dKr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dBr/dtr/dpTgUBr/d9Er/d.r/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 /d.r/dJr/dpTgUBT/dtr /dar/dpTgU7/d.r/dpTgUBr /dB/d:rUdfr@TUdd/daJr/dpTgUBT/dKr /d6r/dpTgU7/d0r /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7/d.r/dpTgUBr \n/dJr/dpTgU©T/dvr/d.r /dNEr/dpTgU7/daJr/d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /d7/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /dMr/d.r-/dMr/dpTgU©.i/dp.ErA) /dar/dpy.ErA) /dKr /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld /dB/d:rUdfr@TUdd/daJr/dpTgUBT/dKr /dJr/dpTgUBr/d©/dar \n/dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr  \n/dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T/dKr /dNr/d..r /dBr/d:rUdfr@TUdd/dpTgU©.i/dKEr /d9r/dpTgU7/dKEr /d:Er/dpTgUO/daJr/dKr/dpTgU©T.i/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dPr/d9ddEr/d0r/dpTgUBT/d.r /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl \n/dO/dBUdyMrfr/d6Er/dpTgUBr /dtr/dHr/d0r/dpTgU©T /dB/dpTgU©.M/d:Er, /dpTgU©.M/dpr/d.r/dpTgU7/dHr /dNEr/dtr/d0r /dpvr/dtr/dMr/dpTgU7 /dNr/dJr/d0r/dpTgU©T-  \n“/dMr/dpTgUBr/d7, /d0r/d6r/d0r/dpTgU7 /dBr/d:rUdfr@TUdd/dpTgU©.i/dKEr /d0r/dpTgUBr/dpTgU©/d6r /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r?”  \n/dHr/dpTgUO/d©/dar/dpTgUO /dB/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /d:Er /dpTgUBT  /dJr/dpTgU7 /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dNEr/dpTgU7/daJr/d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dKEr/dpTgUl/dpEr/dpTgU©T/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dBr/d.r/d.9r/dKr \n/dO/dBUdyMrfr/d6Er/dpTgU©T /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /dB/dpTgU©/dNr/dar/dpTgU7 /d:Er/d©/9rUdr  \n/dpTgU©/d.r/dMr/d6.r /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /dPr/dpTgUl/dar/dpTgUO/dHrmdpTgUl/dKr /dNr/dpTgUBr/dar /dpr/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dar/dpTgU7 /dB/dKr/d:r/dKr/dpTgUBr /dKr/dBMrgfrEr /dNr/dJr/d0r/dpTgU©T-  \n“/d.r/dpTgU©/dHr! /dO/dBUdyMrfr/d6Er/dpTgUBr/d© /d.r/d© /d:Er/dpTgU©T.M /dKr/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd, /d6r/dpTgUBr/d©/dKr /dtrmdpTgUld/d©/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dPr/dtr /d.r/dJr/dpTgUBT/dtr /dPr/dpTgU©/d9ddEr /d6r/dpTgU7/d0r \n/d:Er /dpTgU7 /d0r/d7/9rUdr”  \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /24  \n/dtrmdpTgUld/d©/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /d9r/dpTgU7/dKEr/dNr, /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /d9r/dpTgUl/d9Er/dpTgUBr/dtrmdpTgUld /d6r/dpTgUBr/d©/dKr /dPtr/dMr/dpTgUl/dKEr /d0r/dKpyr/d.Ur/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgU7/dKEr/dNr /d:Er/dpTgU©T.M, /d©T \n/dNr/dpTgUBr/dar /d:Er/dpTgUO/daJr/dKr/dpTgU©T.i/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgUl/dJEr/d0r/dpTgU7 /dtr/dHr/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dNr/dJr/d0r/dpTgU©T-  \n“/d6Er/dpTgUBr/dpr/dpTgUO /dJEr/dpTgUBr/d9ddEr/dNr /dPr/d:Er /dpTgUl/dBr/d7/d0r/dpTgU7 /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr”  \n/dBr/dpEr/dpTgUBr /dNEr/dtr/d0r /dpEr/dN9r/dMr/dpTgU7 /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /dNr/dJr/d0r/dpTgU©T-  \n“/dBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /d0r/dpTgUO/daJr/dpTgUBr /dtr/dpTgU©.i/dKEr /d9r/dHr/dKr /dBr /d6Er/dpTgUBr/dpr /dJEr/dpTgUBr/d9ddEr/d7 /d:r/dpTgU©.M/d0r /dJr/dpTgUBr/9rUdr”  \n/d:Er/dpTgUO/daJr/dKr/dpTgU©T.i /dpr/d7/dHr /dKr /dpTgU7 /d0r/dKr/9rUdr  \n/dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /dPr/dpTgU©T/d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T/dKr /d.r/dJr/dpTgUBT/dtr /dPEr /dpTgU7 /dtr /d6r/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgU7/dPr/dtr /dJr/dpTgUBr /dKr/dBMrgfrEr \n/dB/d:rUdfr@TUdd/daJr/dpTgUBT/dKr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dB/d:rUdfr@TUdd/daJr/dpTgUBT/dKr/dar/dpTgU7 /dMr/d.r /dpTgU©/dvr/dpTgU©.i/dp.ErA) /dMr/dar /dHrmdpTgUl/dB /d0r/d6r/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dpTgU©/dvr/dpTgU©.i/dp.ErA) /dMr/dar /d©T /dJr/dpTgU7 \n/dJr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dB/dPr/d.r /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T /dB/dpTgU©.M/d:Er /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /d.r/dpTgU7 /d6r/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgUO/dKr /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld/dMr/dpTgU7 /d©T \n/dB/d.ar/dtr /dBT/d:Er /dpTgU7  /dJr/dpTgU7 /d9Er/d.r/dKr /dNEr/d.U.ErA) /d9dr/dpTgUBr/dtr /dtr/dpTgU©/dHr/dar/dpTgUO /d6r/dpTgUBr/d7/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dB/dPr/d.r /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T/dKr /dtr/dKpyr/dpTgUBr /dKr/dtr/dpTgUBT/dKr \n/d0r/dpTgUld/dpTgU©../dtr-/dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/d9Er /d.r/d© /d:Er /dpTgUBT  /dar /d:rUdfr@TUdd /d7, /d.r/dpTgU7 /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /dtr/dKpyr/dpTgUBr /dKr/dBMrgfrEr /dpr/dKr /dpTgUBT /d7 /dBr /d.r/dpTgU7 /dNr/d::r/dpTgU7/dKr /dBr /d.r/dpTgU7 \n/dB/dPr/d.r /d9r/dpTgUld/d9Er/dpTgU7/dKr /dl/dPr/dbr/dpTgUO/d6r /dB/dPr/d.r/dpTgUBr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dBMrgfrEr /dpr/dKr /dpTgUBT /d7/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dMr/d.r/dpTgUl/dKEr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dpTgU7 /d.r/dpTgU©/dHr /d:Er/dpTgU©T.M/9rUdr \n/dpr/dNEr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dKr/dBMrgfrEr /dpr/dKr /dpTgUBT /d7/9rUdr /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dJr /d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld/dKr /dpr/dMNr/d.9Er /dNr/d.r/d0r /dtr/dHr/dar /dar /d:rUdfr@TUdd  /d7/dKr-\n/d9r/dpTgUO/dpr/dtr/dKr /dBr/dpEr/dpTgUBr/dPr/dtr /dB/dpr/dpTgUBr/d.r/dpTgU©T/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dJr/dpTgU©T/dvr/d.r-/dbr/dpTgUBr/dPr/d.r /dKr/dBMrgfrEr /dpr/dKr /dpTgUBT  /d:Er/dpTgU©T.M/9rUdr  \n/d6r/dpTgUBr/dMr/dKr /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T/9rUdr /d9r/dpTgUld /dKr/daJaJEr/dpTgUBr /d6Er/dtr/dpTgUBr/d9ddEr/dpTgU©T /dpTgU©/dPr/dar/dpTgUBr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dtr/dHr/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dpTgU©/dPr/dar/dpTgUBr–\n/dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr–/dpTgU©/dKr/dpr/dpTgUBr/d.r/dpTgU©T /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dJr/dpTgUl/d9ddEr/d0r /d:Er/d0r/dpTgUBr/9rUdr /dKEr/dpTgU7/dar-/dNr/dpTgUO/dpTgU©/d.r/dHr/dpTgUBr/dtr/dKr /dtrmdpTgUld/dPr/dMr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7 \n/dpr/dpTgUO/d0.ErA) /dHr/dpTgU7 /dNr/dKEr/dt(CE/dKr /dB/dvr/dpaEr/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr /dJr/dpTgU©T/dvr/d.r /d9Er/dpTgUBr/dtr/d.Ur /dKr /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r /dO /dar/dpTgUBr-/dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T \n/d9Er/dpTgUBr/dtr/d.Ur /dKr /dpTgU7 /d.r/dpTgU©/dHr /dtr/dHr/d0r/dpTgUBr/9rUdr /dpTgU©/dKr/dpr/dpTgUBr/d.r/dpTgU©T /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T/dKr /dB/dpTgU©.M/d9Er/dKr/dpTgUBr/dBUdyMrfr/dpEr /d0r/dpTgUld/dpTgU©../dtr /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  \n/dtr/dHr/dNr/dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dHr/dtr /dJr/dpTgUO/dar/dNr, /dtr/dpTgUO/dPr/dpTgUBT/d.r /dKr/dtr/dNr /dBr /dKr/dMr/daJEr/dpTgUBd/d.r /dKr/dtr/dNr/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /d6Er/dtr \n/dNr/d.Hr/dpTgUBT/dKr /dpr/dNEr /d0r/dpTgUld/dpTgU©../dtr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dMPr/d..r /d:Er/d0r/dpTgUBr/9rUdr  \n/dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr/dKr /dPr/dpTgU©/dHr/d0r /dPr/da.r/dpTgU©T /dPr/dpTgU©/dHr/d0r /dpr/d.ar/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dHr/dpTgUO/dpTgU©/d.r/dHr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr/dKr /dpr/dMr/d7 /dMr/dpTgU©../dtr \n/d6r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T, /dBr /dNr/d::r/dpTgUO /dMr/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgU7 /dpr /dBUdyMrfr /d6r /dMr/dpTgU©../dtr /d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dMr/dpTgU7 /d9r/dpTgUO/dpr/dtr-/dar/dpTgU7/dpr/dtr /d.r/d© /dtr/dHr/d.r/dpTgU7, \n/dB/dpr/d6r/dtr/dpTgU7 /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr /dPr/dpTgU7/daJr/dKr /dO/dpTgU©../dtr/dbr/dpTgUBr/d.r /dKr/dpTgU©../dtr/dar/dpTgUBT/daEr /dpTgU©/dKr /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpr/dpTgU7/dvr/dpTgUBr-/daJr/dHr/d0r/9rUdr  \n/dB/dPr/d.r/dpTgUBr /dBr/d:rUdfr@TUdd/dpTgU©.i/dKEr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr /dPr/da.r/dpTgU©T/dbr/dpTgUO/d:rUdfr@TUdd /dBr /dNr/d::r/dpTgUO/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dMr/dtr/dpTgUBT/dar /d9r/dpTgU7/dKEr/d.r/dpTgU7 /d:Er/d0r/dpTgUBr, \n/dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dpTgU©.M/dJr/d.r/dpTgU©/d6r/dbr/dpTgUO /dar /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T /d:Er/dpTgU©T.M, /dpr/dNEr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dJr/dpTgU©T/dNr/dpTgUBT/dKr /dBr/dpEr/dpTgUBr /dtr/dpTgU©/dHr/dar/dpTgU7 /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr   \n \n \n25 //dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n/dO/d.r/dpTgUBr, /dpr/dMr/dpTgUBr/dpTgU©.M/dJr/dKr /dpTgU©/d.r/dbr/dMr/dpTgUO /dBr /dB/dPr/d.r /daJr/dpTgUl/daJr/d0r /dMr/d.r/dpTgUO/dKr /d:r/d0r/dpTgUBT/dar /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr /dpr/dpTgUBr/d0r \n/dNEr/dpTgU©../dtr /dar/dKr /dl/dPr/dpTgUBr/dtr/dJr/d.r/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /dHr/dpTgUBr/daEr/dpTgU7 /dNEr/dpTgUBr/d.r/dpr/dpTgUO-/dNEr/dpTgUBr/dar /dKr/dtr/dpTgUBT/dar /dtr/dHr/d0r/dpTgUBr/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr \n/dpr/dpTgUBr/d0r /dNEr/dpTgU©../dtr/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dpTgUO /d9r/dvr/dpTgUBr/dNr /d9r/dpTgUBT/dar /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/dHr/d0r/dKr /dpTgUBT /d.r-  \n“/d9r/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dMr/dpTgU7 /dB/dHr/dpTgU©T/dBUdyMrfr/daJr/dpTgUBr /dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d7/dHr/dpTgU7/d.r /d6r/dpTgU©/dar /d.r/dpTgU©/dHr /dNEr/dpTgU7/d0r, /dNr/dHrmdpTgUl/dar/dpTgUO/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 \n/dJr/dKEr/d.r /dMr/d.r/dpTgUl/dKEr/dKr /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T /dNEr/dpTgU7/daJr/d0r /dar/dKEr/d.r /dMr/d.r/dpTgUl/dKEr /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /d.r/dpTgU7 /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr /dNr/d.r/dpTgUBr \n/dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr/dKr /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T /dJr/dpTgU©T/dNr/9rUdr”  \n/dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dpTgUO/dKr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr /dBr /dB/dPr/d.r/dpTgUO /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T/dKr /dKEr/d6r/dar/dpTgUBr /d9r/dpTgU7/dKEr /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr \n/d9r/dpTgUO/dpr/dtr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /dKr /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /d9r/dpTgUld /dpr/dpTgUBr/d0r/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /d9r/dpTgUO/dpr/dtr /dPr/da.r/dpTgU©T/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T/dKr \n/dJr/d..ErA) /dMr /dNEr/dpTgU7/d0r/9rUdr /dar/dpTgU©T/d.r /dpr/dpTgUBr/d0r/dKr /dJr/dKEr/d.r /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /d:Er/d0r /dar/dKEr/d.r/dpTgU7 /dMr/d©/daJr/dpTgUl/d6.ErA) /d6r/dtr /dNEr/dBMrgfrEr \n/d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr/dKr /d9r/dpTgUO/dpr/dtr /dPr/da.r/dpTgU©T /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /dBT /d9r/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgUBr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d:r/dpTgU©.M/d0r /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr  \n/d9r/dpTgUO/dpr/dtr /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dMr/dpTgUl/d©/d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr /dar/dpTgU7/dpr/dtr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /d.r/dpTgU©/dHr /dKr /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr \n/dKr /dpTgU7 /dar/dNr/dpTgUO /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dKr /d0r/dpTgUO/dKr /dtr/dBUdyMrfr/d6r-/dtr/dBUdyMrfr/d6r/dKr /dar/dKr /dt(CE  /d9r/dBMrgfrEr /dNr/dpTgUl/dJEr/dNr/dpTgUBT/dar /dtr/dHr/d0r/dpTgUBT/d.r /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dpTgU©/dKr/d.r/dKr/dpTgUO \n/dNr/dpTgUBr/dar /d.r/dpTgU©/dHr /dpr/dpTgUl/d.r/d0r/dpTgUBr/9rUdr  \n/dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr /d9r/dpTgUld-/d9r/dpTgUld/daJr/dpTgUBr /dPr/da.r/dpTgU©T/dKr /dMr/dpTgUvHcrATct/dabr/dpTgUl/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /dPr/dpTgU©/dHr/d0r /dpr/d.ar/dpTgUBr/d.r/dKr /dMr/dpTgUvHcrATct/dabr/dpTgUl /d9r/dpTgU7/dKEr \n/d:r/dpTgUl/dKr/d0r /d:Er/d0r/dpTgUBr/9rUdr /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld/dKr /dKr/dpyaJr-/dPr/dpTgU©T/d9ddEr/dpTgUBr /dBr/d:rUdfr@TUdd/dpTgU©.i/dKEr/dKr /dpr/dpTgUO/dJEr/dMr/dpTgU7 /d.r/dpTgU©.M/d:r/dar/dpTgU7 /dtr/dHr/dpTgUBT /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r, \n/dar/dpTgUBT/dpr /dBUdyMrfr /d6r /d©T/dHr/dpTgUO /dBr/dpEr/dpTgUBr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dJr/dpTgUBr/dpTgU©/d6r/dbr/dpTgU7 /d6r/dpTgU7/d0r /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dJr/dKEr/d.r /dar/dpTgU©T/d.r /dNr/dKEr/dt(CE/dKr \n/dpr/d.ar/dpTgUBr/d.r /dBT/d:Er /dpTgU7  /dar/dKEr/d.r /dvr /dBUdyMrfr /dpEr/dpTgUO /dar /d:rUdfr@TUdd  /dBr/d6r/dpTgUld /dNr/dtEr/dNr/dpTgU7 /dKr/dtr/dar/9rUdr /d7/dKr/dtr/dpTgU7 /d.r/dpTgU©T/dKr /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dPr/dpTgUO/dpr/dNr-\n/dPr/dpTgUBr/d0r/dNr/9rUdr /dPr/dpTgUO/dpr/dpTgUBT-/dPr/dpTgUBr/d0r/dpTgUBT/dMr/dpTgU7 /d:r/dpTgUBr/dpTgU©../dtr-/dPr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/d:r /dNr/dKEr/dt(CE /d9Er/dpTgU©../dtr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dNr/dpTgU7/dpr/dpTgU©T /dPr/dtr/dpTgU7/dpEr/dpTgUBr/d.r/dpTgU©T /dHr/d7/dar, \n/dpr/d7/dHr /d.r/dpTgU7/9rUdr /dHr/d7/dar /dar /d:rUdfr@TUdd  /dHr/d7/dar/9rUdr /dJr/dKEr/d.r /dMr/d.r/dpTgUl/dKEr /dNr/dpTgU©/d.r /d9Er/dtr/dar/dpTgU©T/dPr/dtr /dJr/d..ErA) /dMr /d0r/dpTgU7/d0r/dpTgUBd/dBUdyMrfr /dar/dKEr/d.r \n/dJr /d:rUdfr@TUdd  /dB/dPr/d.r /dNEr/dpTgUBr/dtr /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /d.r/d© /dl/daJEr/dpTgUBr /d:r/d0r/dNr, /dar /d:rUdfr@TUdd  /dJr/dpTgU7/dKr/dtr /dBr/dpEr/dpTgUBr /dHr/dMr /dKr/dtr/dNr /dO/dKr/dtr/dpTgUO \n/dar /d:rUdfr@TUdd  /dB/dPr/d.r /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T /d:Er /dpTgUBT , /dB/dPr/d.r /dNr/dpTgUBr/d0r-/dNr/d::r/dpTgUBr /d:Er /dpTgUBT , /dB/dPr/d.r /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr /d:Er/d©/9rUdr /dpr/dNEr /d.r/dpTgU7 \n/dB/dPr/d.r-/dB/dPr/d.r /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr /d:r/d0r/dNr/dpTgUBT/dMr/dpTgU7 /d0r/dpTgUBr/d6r/d0r /dtr/dHr/dpTgUBT/d7/9rUdr /dBr/dNr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /dar/dpTgU©T/d.r \n/dNr/dKEr/dt(CE/dKr /dNEr/dpTgU7/d0r, /d:Er/dHr/dMr/dpTgU©.M/dpr/dbr/dpTgUBr /dNr/d::r/dpTgUBr /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dar /d:rUdfr@TUdd  /d.r/dpTgU©/dHr /dB/dpTgU©.M/d:Er /dJr/dpTgU7 /dNEr/dpTgU©../dtr /dpTgU©/d9r/d.r /d9r/dpTgU7/dHr /d9Er/dtr/dpTgUBr \n/dtr/dpTgUBr/dKEr/d7 /dPr/d9ddEr/dar /dBr /dMr/dpTgUBr/d©/dKr /d9r/dpTgUld/d9Er/dpTgUO /dpTgU©/d9r/dBT /dPr/d9ddEr/dar/9rUdr /dB/d..r/dpTgUO-/dPr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r/dPr/dtr /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T \n/dJr/dpTgU©T/dpTgU©/dvr/dbr/dpTgU7 /dpr/dKr /dpTgUBT /d7/9rUdr  \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /26  \n/dPr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/d:r /dNr/dKEr/dt(CE /daJr/dPr/d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /dBr/d:rUdfr@TUdd/d6r/d.r-/d6Er/dtr/dKr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl -/dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  \n/dKr/dpTgUBr/dJr /dKr/dtr/d7 /d0r/d6r/d0r/9rUdr /dBr/daJEr /dNr/dKEr/dt(CE /dB/dNr/dpTgUBT/dar-/dB/dNr/dpTgUBT/dar /dNEr/dpTgUBr/d.r/dpr/dpTgUO-/dNEr/dpTgUBr/dar /dBr /d6Er/dtr/dKr \n/dBr/d.r/dpTgUO-/dBr/d.r/dpTgUO /dKr/dpTgUBr/dJr /dpr/dM.ErA) /dHr/dpTgUBr/dtr/d7 /d0r/d6r/d0r/9rUdr /dar/dpTgUBT/dpr /dBUdyMrfr /d6r /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr /dB/dpr/d6r/dtrmdpTgUld/dBr /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T \n/dJr/dpTgU©T/dNr/dpTgUBT/dKr /d0r/dpTgUld/dpTgU©../dtr/dKr /dB/dNE.ErA) /dbr/dp.ErA) /dar /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /dHr/dpTgUO/d©/dar-/dHr/dpTgUO/d©/dar /dNEr/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgU7 /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBr/9rUdr  \n/dNr/dpTgUBr/d0r-/dpTgU©/dvr/dvr/dpTgUBr/dHr/dKr /d:r/d0r/dpTgUBT/d.r /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dMr/dpTgU7 /dpr/dNEr /dpTgU©/d9r/d.r/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dBr/dpTgU©/dNr /dtr/dHr/d0r /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr \n/dO/d.r/dpTgUBr, /dNr/dpTgUBr/d0r-/dpTgU©/dvr/dvr/dpTgUBr/dHr/dKr /dPtr/dpE.r/dPr/dtr /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dMr/dpTgU7 /dpr/dNEr /dpTgU©/d9r/d.r/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©/dvr/dNEr/dpTgUBr/dJr/d.r /dtr/dHr/d0r /dBr \n/dB/dKEr/d.r/dpTgUO /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dNr/dpTgUBr/d0r/dpTgUO-/dpTgU©/dvr/dvr/dpTgUBr/dHr/dKr /dB/dPr/d.r /dl/daar/dtr /dB/dpTgU©.M/d:Er/d7/9rUdr /dl/daar/dtr /d©T /dJr/dpTgU7 /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgUBr-\n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr-/d9r/dpTgUBr/d.r /dKr/dtr/dNr /dMr/dpTgUBr/dar/dpTgUBr-/dpTgU©/dPr/dar/dpTgUBr/dKr /d9Er/dpTgUBr/dpTgU©/dMr/dt(CE/dKr /dKr/dpTgUBr/dJr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dJr/dpTgUO/d9ddEr/d0r \n/dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /d9Er/dpTgUBr/dpTgU©/dMr/dt(CE/dKr /dKr/dpTgUBr/dJr /dNEr/dpTgU7/d0r /dO/dHr/d.r /dKr/dpTgUBr/dJr /dJr/dpTgU7 /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dJr/dpTgUl/d9ddEr/d0r /dB/dpTgU©/d.r/dvr/dpTgUBr/dbr/dt(CE \n/dKr/dpTgUBr/dJr/dKr /dpEtr/dpTgU7/d.Ur/dpTgU©T/dMr/dpTgU7 /dB/dNr/dpTgUBT/dar /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dB/dpTgU©/d.r/dvr/dpTgUBr/dbr/dt(CE /dar /d:rUdfr@TUdd  /dBT/d:Er /dpTgU7  /dJr/dpTgU7 /dvr /dBUdyMrfr /dpEr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dBr/d6r/dpTgUld /dNr/dtEr/dpTgUBT/dKr \n/dpr/dpTgU©T/dtEr/dpTgU©T /d:Er/dpTgU©T.M/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dO/dHr/d.r /dKr/dpTgUBr/dJr /dtr/dpTgU©/dHr/dar/dpTgUO /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dMr/dpTgUBr/dar/dpTgUBr-/dpTgU©/dPr/dar/dpTgUBr /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgUBr-/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgU©T/dpr-\n/dPr/d::r/dpTgU©T/dpr /dNr/dKEr/dt(CE/dKr /dJr/dpTgUl/dBr/d.r /dNr/d.r/dNr/d7 /d:r/dpTgUBr/dHr/dar/dpTgUBr /dBr /dpTgU©/dNr/d::r/dpTgU7/dMr/dpTgU7 /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /d:r/dpTgU©.M/d0r /dJr/dpTgU7/dar/dpTgUBr \n/dar/dKEr/d.r /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T/dKr /dKr/dpTgUBr/dJr/dKr /dPr/dpTgUld/dpTgU©/dar/dt(CE /dKr /dpTgU7 /d.r/dpTgUBr /dHr/dpTgU7/dar/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dpTgUld/dpTgU©/dar/dt(CE /d.r/dpTgU©/dHr /dHr/dpTgU7/dar/dpTgUBT/d.r /dar/dKEr/d.r \n/dB/d9Er/dtr/dMr/dpTgU©T /dar /d:rUdfr@TUdd  /dNEr/dpTgU7/dNr/dpTgU7 /dKr /dpTgU7 /d0r/dpTgUBr /dpTgU©/dKr/d.r/dpTgU7/9rUdr /dJr/dKEr/d.r /dB/d9Er/dtr/dMr/dpTgU©T/dKr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr /dMr/d.r /dMr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /d0r/dpTgU7/dar/dpTgUBT/d.r \n/dar/dKEr/d.r /dar /d:rUdfr@TUdd  /d.r/dKr /dt(CE /dKr /dNEr/dpTgUBr/d6r/dpTgU©T /dNEr/dBMrgfrEr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBr /dpTgU©/dKr/d.r/dpTgU7/9rUdr /d7/dKr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dO/dHrmdpTgUl/d.r/dpTgUBr /dpTgU©/dKr/dbr/dpTgUO /d.r/dKr /dt(CE  /d.r/dpTgU©/dHr \n/dJr/dpTgUBr/d7 /d:r/dpTgUBr/dHr/dpTgUBT/d7, /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©/dKr/dbr/dpTgUO /d9Er/dpTgUO/dKEr/dpTgUBr-/d9Er/dpTgUO/dKEr/dpTgU©T/dMr/dpTgU7 /d:r/dpTgU©.M/d0r /dJr/dpTgUBr/d7/dar /dpr/dpTgU7 /dBr /dNr/dpTgUl/dJEr/d0r/dMr/dpTgU7 \n/dJr/dpTgUBr/d7/dar /dpr/dpTgU7, /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld /d7/dKr /dtr/dBUdyMrfr/d6r /daEr/dpTgUO/d9ddEr/dpTgU7 /dHr/d7/dar/9rUdr /dJr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /dKr/dBMrgfrEr /d.r/dKr /dt(CE  /dJr/dpTgUBr/d7/dNr /dNr/dpTgU7/dpr/dpTgU©T /dKr/dpyaJr/dKr/dtr \n/dHr/dpTgUO/d© /d:Er/d©/9rUdr /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dKr /dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUO /dB/dPr/d.r /dMr/d.r /dJr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /dKr/dBMrgfrEr /d7/dHr/dpTgU7/d.r /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr /d9r/dpTgU7/dar? /d.r/dpTgU©/dHr \n/d9r/dpTgU7/dar/9rUdr  \n/dO/d.r/dpTgUBr, /dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dpTgUO/dKr /dNr/dpTgU©.i/d..ErA) /d9Er/dar /d:r/d0r/dpTgUBT/d.r /dBr /dBr/d:rUdfr@TUdd/dpTgU©.i/dKEr/dKr /d9r/dpTgU7/dKEr/d0r /dB/dPr/d.r \n/dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dpTgUO /dar /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.Hr/dpTgU7, /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dpr/dpTgUBr/dar/dMr/dpTgU7 /dNr/dKEr/dt(CE/dMr/dpTgU7 /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T–/dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T–/dKr \n/dpTgU©/dNr/dBr/dHr /dKr/dBMrgfrEr /d9r/dpTgU7/d0r/dpTgU©.i/dKEr/d.r /9rUdr  \n/dBr/d©/dbr/dpTgU7 /d.r/dpTgU©/dHr /dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBd/dBUdyMrfr /d0r/dpTgUO/dKr /dPr/dtr/d9r/dpTgU7/dpEr /dKEr/dpTgU©/daJr/dar/dpTgU7 /d:Er/d0r/dpTgUBr/9rUdr /dKr/d0r/dKr/daar/dpTgUBr/dKr \n/dPr/daJr/dpTgUl/dBr/dKr /dKr/dpTgUBr/dtr/dKEr/dpTgUBr/d.r/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgUBr/dKr /dpTgU©/dPr/dar/dpTgUBr /d.r/dpTgUO/dKr/dtr/dpTgU©T /dKr/dtr/dpTgUBT /d:Er/d0r/dpTgUBr /dBr /dNr/dpTgUBr/d0r-\n/dNr/d::r/dpTgUBr/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /dPr/da.r/dpTgU©T /d6r/dpTgUBr/dMr/dpTgU7/dMr/dpTgU7 /dtr/dHr/dpTgUBT /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dO/dHr/d.r /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dPr/dtr/d9r/dpTgU7/dpEr/dpTgU©T \n \n \n \n27 //dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n/dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr /d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /dKr/dHr/d0r /dJr/dpTgUBr /dpr/dKr /dpTgUBT  /d:Er/d0r, /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dNEr/dpTgU©T/dar/dtr-/dNr/dpTgUBr/dHr/dtr/dKr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr /d.r/d© /dtr/dHr/d.r/dpTgU7 \n/dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr/dKr /dKr /dpTgUl /daJr/dpTgUl/dMr/dpTgUBT/dar/dpTgU©T /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /dO/d© /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr/dMr/dpTgU7 /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr \n/dpr/dMr/dpTgUBr/dJr/dKr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dvr/dpTgUBr/d.r/dKr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr /dpPr/dpyaJr /dtr/dHr/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /d6tr/dpTgUBr/dMr/dpTgU©T/d.Ur /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgU7/dpEr /dBr \n/dpEr/dHr/dtr/dpTgU©T /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgU7/dpEr/dMr/dpTgU7 /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T/dKr /dpr/dNEr /dKr/daEr/dpTgUl/dMr/dpTgU7 /dB/d.ar/dtr /dBr/dpTgU©/dNr/dbr/dpTgU7 /dJr/dpTgUBr/d© /d:Er /dpTgUBT , /dJr/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  \n/dKr /dpTgU7 /dar/dpTgUBd-/d.r/dpTgU7-/dKr /dpTgU7 /dar/dpTgUBd /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T/dMr/dpTgU7 /dNr/dpTgU7/dvr/d9Er/dpTgUBr/d.r /dl/dPr/dpTgU©.i/dpaEr/dar /dHr/dpTgUO/d©/dar/dpTgU7 /d:Er/d©/9rUdr  \n/dO/d.r/dpTgUBr, /dBr/d.r /dKr/dpTgUBr/dtr/d.Ur /dJr/dpTgU7 /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgUBr/dKr /dpTgU©/dPr/dar/dpTgUBr/dKr /dtr/dHr/d0r /dHr/dpTgUO/dpTgU©/d.r /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dMr/dpTgUld/d0r \n/dKr/dpTgUBr/dtr/d.Ur /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dNr/dpTgUBr/dtr/dHr /d6Er/d..ErA) /daJr/dpTgUBr /d:r/daJr/dKr/d0r/dMr/dpTgU72 /dKr/dpTgUBr/dJr /dKr /dpTgU7 /d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dPr/dpTgUBr/d.r-/dpr/dpTgUBr/dar \n/d6r/dpTgUO/dtr/dpTgU7/dKr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr /dpEr/dHr/dtr/dMr/dpTgU7 /d:r/d0r/dNr /dKr/dpTgU©/daJEr/d.r /dNEr/dBMrgfrEr /dJr/dpTgUBr/d©/d.r/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /d6r/dpTgUBr/dMr /dar /d:rUdfr@TUdd  /d6r/dpTgUBr/dMr /d:Er/dpTgU©T.M, \n/d6r/dpTgUBr/dMr/dMr/dpTgU7 /d0r/dpTgUO/dKr /d.r/dpTgUO/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgUO/d:rUdfr@TUdd /dpr/dpTgUBr/d6r /dKEr/dpTgUBr /dpr/dpTgUBr/d7 /dNr/dKEr/dt(CE/dKr /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T /dHr /d:rUdfr@TUdd /dpr/dpTgUBT/dar-/dKEr/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/dar \n/dKr/dpTgUBr/dpTgU©/daJr/dbr/dpTgU7 /d0r/d©/d7/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dJr/dpTgU7 /dHr/dpTgUBd/dl, /dKr/d0r/dKr/dpTgU©/dar/dbr/dpTgUBr /d0r/dpTgUO/dKr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dNr/dtr/dpTgUBr/d6r/dar /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBr/dHr/dpTgU7 /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 \n/dBr/d6r/dpTgUld-/dPr/dpTgUBr/d:Er /dpTgUld  /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl -/d.r/dpTgU7-/dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dJr/dpTgU©/d.r/dar/dpTgU7 /d:Er/d0r/dpTgUBr/9rUdr  \n/dPEr/d6r/dpTgUl/dBr/dMr/dpTgU7 /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgUBr/dKr /dpTgU©/dPr/dar/dpTgUBr–/dMr/dpTgUO/dar/dpTgU©T/d0r/dpTgUBr/d0r–/d6r/dpTgUBr/dMr /d7/d0r/dpTgUBr/9rUdr /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr/dKr \n/dpTgU©/dPr/dpTgU©.M/dpr/dbr/dpTgUBd/dar /dNr/dpTgU©/dHr/d.r /dO/dHr/dpTgU©T /d6r/dpTgUBr/dMr/dMr/dpTgU7 /dNr/dpr/dpTgUBT/dar, /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dHrmdpTgUl/d.r/dKr /dpTgU7  /dB/d6r/dpTgUl/dBr/d©/dMr/dpTgU7 /dpTgU©/dNr/dBr/dHr/dKr \n/d6r/dPr-/dpr/dPPr /dpEr/dpTgUl/dtrmdpTgUld /dNEr/dpTgU7/d0r/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /dNr/dpTgU©/dHr/d.r/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d6Er/daJr/dKr /d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /dKr/dpTgU©/dHr /dpr/dKr /dpTgUBT  /dpTgU©.M/d:Er/dBT/d.r /dBr \n/d.r/dpTgU7 /dpTgU©/dNr/dBr/dHr-/d9r/dpTgUBr/d.r/dKr /d9r/d0r/dpTgUBr/d0r/9rUdr /dO /dar /d:rUdfr@TUdd  /d6Er/daJr/dKr /dpTgUBT /dar/dpTgU©T/dKr /dtr/dpar/dpTgUBr/dKr /dtr/dpTgUBr/dHr/dpTgU©T /dNEr/dpTgU7/d0r/dpTgU©T/9rUdr /dar/dHrmdpTgUld/dMr/dpTgU7 \n/dO/dHr/d.r /dtr/dpTgUBr/dHr/dpTgU©T /dJr/dpTgU7 /dtr/dpTgUBr/dHr/d6r/dpTgU©T/dtr /dNr/d.r/dNr/dpTgUBT/dMr/dpTgU7 /dpr/dHr/dbr/dpTgUO/d6r/dpTgU©T /dHr/dpTgUO/d©/daEr/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /d7/dHr/dpTgU7/d.r /dpr/dpTgUld/datr /dpr/dpTgUld/dar \n/dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /d6r/dpTgUBr/dMr-/d6r/dpTgUBr/dMr/dMr/dpTgU7 /dPr/dpr/dtr/d0r /dBT/d:Er /dpTgU7  /dBr /dKr/daEr/dpTgUBr-/dKr /dpTgUl /daJr/dpTgUl/dMr/dpTgUBT/dar/dpTgU©T/dMr/dpTgU7 /dpr/dpTgU©/dKtr/dbr /dtrmdpTgUld/dPr/dMr/dpTgU7 \n/d:r/dpTgU©.M/d0r/dar/dpTgUO /dB/dpTgU©.M/d:Er/d7/9rUdr  \n/dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T/dKr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /d.r/dB /dNr/dKEr/dt(CE/dKr /dpTgU©/dvr/d.r/dpTgUBr/dpEr/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /dNEr/dBMrgfrEr /d6r/dpTgU7/d0r/9rUdr \n/daJr/dpTgUl/dKr/d9Er/dpTgUl/dMr /dKr/dtr/dpTgUBT/dar /dpTgU©/dvr/d.r/dpTgUBr/dpEr /d6r/dpTgUBr/dMr/dKr /dpKr /dpTgUld /d0r /d9Er/dpTgU7/d.r/dpTgU7 /d:Er/d0r /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /d.r/dpTgUBr/dMr-/d6r/dpTgUBr/dMr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d0r/dBMrgfrEr /dKr/dBMrgfrEr \n/dPr/dtr/d6r/d.r/dpTgUBr /dar/dKr /dNr/dpTgUl/dJEr/d0r /dtr/dHr/d©/9rUdr  \n/dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr /dB/dPr/d.r /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /dO/dHr/d.r /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgUBr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dtr/dpTgUBT/dKr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr \n/dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dtr/dKEr/d.r/dpTgU7 /d:Er/d0r/dpTgUBr /dJr/dpTgU7/dKr/dtr /d:r/dMr/d9ddEr/dpTgU©T /dKr/dpTgUBr/dJr /dKr/dtr/dpTgUBT-/dJr/dpTgUO/dKr/dtr /dHr/dpTgUO/d©/9rUdr  \n/dPr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/d:r /d6r/dpTgUO/dtr/dpTgU7/dKr /dpr /dBUdyMrfr /d6r /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr /dB/dPr/d.r/dpTgUO /d6Er/dtr-/dvr/dtr /d9r/dpTgU7/dKEr/d7 /dB/dpTgU©.i/d..ErA) /dar/dMr /dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr/dKr \n                                                           \n2 /dPr/daJr/dpTgUl/dBr-/dKr/dpTgUBr/dtr/dKEr/dpTgUBr/d.r/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /28  \n/dpTgU©/d9r/d.r /dMr/dpTgUO/dar/dpTgU©T/d0r/dpTgUBr/d0r/dKr /dBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBr/9rUdr /dB/dKEr/d.r /dar/dKr /dpTgU©/dPr/dpTgU©.M/dpr/dbr/dpTgUBd/dar/dpTgU7 /dNr/dpTgU©/dHr/d.r/dKr \n/dMr/dpTgUBr/d9Ebr/dMr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d6r/dPr-/dpr/dPPr /dHr/dpTgUO/d©/dar /dtr/dHr/d0r /d:Er/d0r/9rUdr /dJr/d©/dMr/dpTgU7 /dpr/dHr/dMr/dar/dKr /dJEr/d0r/dKr/dpTgU©T.i /dar /d:rUdfr@TUdd  \n/d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/dHr/dpTgU7/9rUdr  \n/d7/dKr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dO/dHrmdpTgUl/d.r/dpTgUBr /d6r/dpTgUBr/dMr/dKr /dO/dHr/d.r /dNr/d::r/dpTgUBr /dJr/dpTgU7/dKr/dtr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr/dKr /dBr/dMr/d9r/d.r/dpTgU©T \n/dKr/dMr /d:Er /dpTgUBT , /dO/dKr/dtr /dpTgU©.M/dJr/d.r/dpTgU©/d6r/dbr/dpTgUO /dar/dpTgU7/dHr/d.r/dpTgU7–/dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dvr/d6r/dpTgU7-/dvr/dpTgUBr/dpTgU©.M/d.Ur /dBr /dtr/dHr/d.r-/dpr/dHr/d.r–/dtr/dHr/d0r \n/dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr /dar/dHrmdpTgUld/dMr/dpTgU7 /dKr/d0r/dKr/dpTgU©/dar/dbr/dpTgUBr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dtr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dNEr/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgU7 /d6r/dpTgU7/d0r /d:Er/d0r /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dMr/d.r/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr \n/dMr/dpTgUBr/dpTgU©/d.r /d0r/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /d©T /dPtr/dpE.r /dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgU7 /dl/dpTgU©/daJEr /d6r/dpTgU7/d0r /d:Er/d0r /dJr/dpTgU7 /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgUBr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dB/dPr/d.r \n/d.r/dpTgUBr/dMr-/d6r/dpTgUBr/dMr /dpTgU©.M/d0r/dKEr/d0r /dHr/dpTgU7/dar/dpTgUBT /dar /d:rUdfr@TUdd  /dKr /dpTgUl /daJr/dpTgUl/dMr/dpTgUBT/dar/dpTgU©T /dKr /dpTgUBT /dbr/dpTgU7 /d0r/dpTgU7/dNr/9rUdr  \n/d7/dKr /d6r/dpTgUO/dtr/dpTgU7 /dpTgU©/dPr/dar/dpTgU7/dKr /dpr/dpTgUO/dJEr/dMr/dpTgU7 /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgUBr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d.r/dpTgUBr/dO/dBUdyMrfr-/d6r/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dO/dBUdyMrfr /dpTgU©.M/d0r/dKEr/dpTgUBT/d0r/dpTgU7 /dKr/dHr/d0r/dpTgUBT/d.r, \n/dJr/dpTgU7 /dpTgU©/dvr/d.r/dpTgUBr/dpEr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©.M/d0r/dKEr/d0r /dNEr/dBMrgfrEr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dar/dpTgUBT/dPr/dtr /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgUBr/dKr /dPr/dpTgU©T/daJEr /daJEr/dpTgUO/dKr /dpTgUBT /dar /dHrmdpTgUl/d.r/dKr/dtr \n/dpTgU©/dPr/dar/dpTgUBr /d©T/dHr/dpTgUO /dBr/dpE.ErA) /dvr/dpTgUBr/dpr/d.r /d9r/dpTgUBT/dar /dpr/dNEr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dpr/dpTgUl/d.r/dpTgUBr /d9r/dpTgU7/d0r/dpTgU©.i/dKEr/d.r-  \n“/dpTgU©/dNr/dBr/dHr/dKr /dPr/dtr/dpTgUBr/dar/dpTgU7 /d0r/d9ddEr/dKr/dpTgUBr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/d0r/dKr/daar/dpTgUBr /d0r/dBMrgfrEr /dJr/dpTgUBr/d7/dNr/9rUdr /dO/dar/dpTgUBT /dPr/dtEr/dpTgU7/dNr/dpTgUO-\n/dpTgU©.M/d0r/dKEr/dpTgU7/dNr/dpTgUO /dKr/dtr/dNr/dpTgUBT /dBr /d:r/daJr/dKr/d0r/dMr/dpTgU7 /dKr/dpTgUBr/dJr/dpTgUO /dpTgU©.M/dpr/dKEr/dpTgU7/dNr/dpTgUBT/9rUdr”  \n/dpTgU©/dvr/dHvr/d0r /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr /dBr/dpEvr/dpTgUBr/dpr/d.r /d9r/dpTgUBT/dar /dNr/dJr/d0r/dpTgUBr-  \n“/dNr/dpTgUBT/dpEr/dpTgUBr/dKEr/dMr/dpTgU7 /dKr/dpTgUBr/dJr 3 /dpr/dM.ErA) /dHr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /d0r/dpTgU7/dNr/9rUdr”  \n/dO/d.r/dpTgUBr /dMr/dpTgUO/dar/dpTgU©T/d0r/dpTgUBr/d0r/dKr /d6r/dpTgU©T/d9Er-/d9rmdpTgUvHcrATct/dpTgU©.i/dpy.ErA) /daJr /dpTgU©.M/dpr/dBUdyMrfr/dHr/dpTgU7/dpEvr/dtr/dKr /dB/dtEr/dpTgUBr/d© /dKr/daJaJEr/dpTgUBr /d6Er/dtr/dpTgUBr/d9ddEr/dpTgU©T-\n/dNr/dpTgUBr/d9ddEr/dpTgU©T/dPr/dtr /dB/d:rUdfr@TUdd/daJr/dKr/d0r /d:Er /dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r, /dJr/dpTgU7/dKr/dtr/dpTgUBr /dO /dKEr/dpTgUl/dpTgU©.M/d0r /dKr/dBMrgfrEr /d.r/dpTgU©/dHr /dNr/dJr/dpTgUBT /d:Er/d0r/dpTgUBr, /dar/dpTgU7/dKr/dtr \n/dKr/dpTgUBr/dtr/d.Ur/dpTgUO /d:Er/d0r /dJr/dpTgU7 /d:r/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dNEr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/d©/dKr /dNEr/dpTgUBT/dbr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T/dMr/dpTgU7 /dpr/dar/dtr/dHr /d9Er/dpTgUld/dtr /d6Er/dtr/dpTgUBr/d9ddEr/dpTgU©T /dB/dPr/d.r/dpTgUBr /d:Er /dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r \n/dJr/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dBT/d6r/d0r/dpTgUBr /dPr/dpTgU©T/dtEr/dpTgU©T/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /d6Er/dtr/dpTgUBr/dpTgU©/d9ddEr/dbr/dpTgUO /dNr/dpTgUBr/dpr /dHr/d7/dNr /dKr/dpTgU©/daJEr/d.r /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.Hr/dpTgU7/9rUdr /dO /dpr/dMr/dpTgUBT/dbr/dpTgUO \n/d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dKr/d0r/dKr/daar/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 /dNr/dpTgUBr/dpr/dKr /d:r/d:r/dt(CE-/dpTgU©/dNr/d:r/d:r/dt(CE /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dl/dpTgU©/daJEr/dar/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 \n/dpr/dpTgUO/d0r/dHr/d..r/dpTgU©T /d6r/dpTgUBr/dMr/dpTgU7/dKr /dBr/dpEr/dpTgUBr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dtr/dHr/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr /dKr/dKEr/d.r/dpTgUO/dKr/dpTgUBr/d0r /dKEr/dpTgUBr/dpr /dKr/dBMrgfrEr \n/dJr/dpTgUBr/d9ddEr/dKr /dMr/dpTgUBr/dpr/dMr/dpTgU7 /dJr/dKEr/d.r /d:r/daJr/dKr/d0r/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dNEr/dpTgU©../dtr /d9r/dpTgU7/dHr /dPr/daJr/dpTgUl/dBr/dKr /dtrmdpTgUld/dpr/dpTgU©T /d0r/d6r/d0r/dpTgU7 /d9dr/dpTgU7/dtr/dpTgUBr \n/dB/dNr/dpTgUBT/daEr /dBr /d.r/dHr/dpTgUBr/d©/dKr /dpr/dMr/d7 /dtr/dHr/dpTgUBT /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r, /dar/dKEr/d.r /dMr/d.r/dpTgU7-/dMr/d.r /dar/dpTgUBr/dMr/dpr/dpTgUO /dl/daJEr/dNr/dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUBT \n                                                           \n3 /dvr/dpTgUBT/dvr/dpTgUBr/dpTgU©/dHr/dKr /dKr/dpTgUBr/dbr/dt(CE   \n \n \n29 //dJr/d6r/d9r/dpTgU©T/dpEr /dPtr/dpr/dpTgUBr/d9r /dMr /d.U9dr/d0r \n/d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dJr/d© /d6r/dpTgUBr/dMr/dMr/dpTgU7 /dNr/dpr/dpTgUBT/dbr/dpTgUO-/dJr/dpTgUO/dKr/dtr–/dO/d.r/dpTgUBr /dNr/dpr/dNr/dKr /dpTgU©/dvr/dtr/dpTgUBr/daJr /dtrmdpTgUld/dPr /dB/dpTgU©.M/d:Er, \n/dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dB/dKEr/d.r /dpr/dpTgU7 /d.r/dpTgU©/dHr, /dB/dKEr/d.r /d7/dar/dNr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7 /dtr/dHr/dpTgUBT-/dJr/dpTgUO/dKr/dtr /dJr/dMr/dpTgU©T/d.r /d6Er/dtr/dKr /d0r/dpTgU7/d0r–\n/dJr/dMr/dpTgU©T/d.r /d.r/dpTgU©/dHr /dB/dpTgU©.M/d:Er /dar/d© /d6r/dpTgUBr/dMr/dMr/dpTgU7 /dtr/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7 /dKr /dpTgU7 /d.r/dpTgUBr /dpr/dKr /dpTgUBT  /d:Er/dpTgU©T.M/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr, /dar/dpTgUBr/dMr/dpr \n/dl/daJEr/d0r/dpTgUBr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dMr/dpTgUO/dar/dpTgU©T/d0r/dpTgUBr/d0r/dKr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /d©T/dHr/dpTgUO /d7/dNr/dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUBT /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dJr/dpTgU7 /dNEr/dpTgUO/dJr /d.r/d© \n/dKEr/dpTgUBr/d© /dO/d©/dMr/dpTgU7 /dPr/dpTgUBr/dtr/dpTgUBr /dMr/dtr/dpTgUBd /dBr /dJr/d© /d6r/dpTgUBr/dMr/dMr/dpTgU7 /dNr/dpr/dpTgUBT/dbr/dpTgUO-/dJr/dpTgUO/dKr/dtr /dKEr/dpTgU7/dar /d.r/dpTgU©/dHr /dar/d© \n/d6r/dpTgUBr/dMr/dMr/dpTgU7 /dpr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd/dJEr-/dNEr/dpTgUO/dtr /d.r/dpTgU©/dtEr/dbr/dpTgUBr-/dKr /dpTgUl /dKr /dpTgUl /dtr /dNEr/dpTgUl/dKr/dpTgUBd.../9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dNr/dpTgU7/dvr/dpr /dMr/d.r/dKr /dNr/dpTgU7/dvr/dpr/dpTgU©T \n/dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr /dKr /dpTgUBT /dbr/dpTgU7 /dKr/dpTgU©T.i /dpr/dKr /dpTgUBT /d7/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr /dKr/dtr/dpTgUBT/d0r/dpTgU7 /d9r/dpTgUl/dpTgU©/d.r/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dNr/d9ddEr/dpTgU©T/daJr/dpTgUBr /dB/dpTgU©.M/d:Er, /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr \n/dKr /dpTgU7 /dpTgU©/d.r/dHr/dpTgUBr/dtr/dpTgUO /dNr/d9ddEr/dpTgU©T/daJr/dpTgUBr /dHrmdpTgUl/dB/d7 /dar/dKEr/d.r /d.r/dpTgU7, /dpr/dpTgU7 /dar /d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgUl/dJEr/d0r/dpTgU7 /dNr/dpTgUBr/dar /dB/dpTgU©.M/d:Er /dJr/dpTgU7 /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dMr/dpTgU7/d.r/dpTgU7 \n/dHr/dpTgUO/d©/dar /dar /d:rUdfr@TUdd  /d6r/dpTgU©../dtr/dNr/dpTgUO/dHr/dpTgUO/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dHr/dpTgUO/d©/dar /dJr/dpTgU7 /dNEr/dpTgU©../dtr /dpTgU©/d9r/d.r /dKr/dpTgUO/d9r/dpTgUBr/dpTgU©../dtr /dar/dMr/dpTgUBT/d7.../9rUdr  \n/dNr/dpTgUBT/dpEr/dpTgUBr/dKEr /dMr/dpTgUBr/dpr, /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T/dKr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr /dNEr/dpTgU7/d0r/9rUdr /dO/d.r/dpTgUBr /d6r/dpTgUBr/dMr-/d6Er/dtr/dMr/dpTgU7–\n/dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dJr/dpTgUBT/daJEr/dpTgUBr/dMr /dPEr /dpTgUl /d©/dpTgU©.M/dpr/dKr /d6Er/dtr /dB/dpTgU©.M/d:Er–/dNr/dpTgUBT/dpEr/dpTgUBr/dKEr/dKr /d0r/d6r/d.r /dMr/dpTgUBr/d.r/dpTgU7 /dNr/dpTgUBT/dpEr/dpTgUBr/dKEr/dMr/dpTgU7 \n/dpTgU©/dNr/dBr/dHr/dKr /dpTgU©/d9r/d.r /dKEr/dar/dtr/d.r/dpTgUBr/dKr /dB/dpTgU©.M/d:Er/d7/9rUdr /dKr/dKEr/d.r /dHr/dvr/dpTgUBr-/dpTgU©/dNr/dHr/dpTgUBr/dpTgU©/d9ddEr /dl/dpTgU©/daJEr /dJr/dpTgUBr/d7/dar /dBr \n/dNEr/dpTgUBr/d.r/dpr/dpTgU7/dKr /dBr/dpTgU©/d6r/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d6Er/dtr/dpTgUO /dJr/dpTgU©../dtr /dJr/dpTgUBr/d7/dar /dar/dpTgU7/dKr/dtr /dKr/dpTgUO/d.r/dpTgUO /daJEr/dpTgU7/dKr/dpTgUBr/d.r /d.r/dpTgU©/dHr/dbr/dpTgU7/d:rUdfr@TUdd /dB/dpTgU©.M/d:Er/9rUdr \n/dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T/dKr /dpTgU©/dNr/dBr/dHr/dMr/dpTgU7 /dpr/dpTgU7 /d.r/dpTgU©/dHr /dNEr/dpTgU7/d0r/9rUdr /dar/dpTgU©T/d.r /dpTgU©/d9r/d.r /dPr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgU7 /dar/dpTgU7/dHr/dpTgU7/d.r /dpTgU©/d.r/dtr/dpTgUBr/dl \n/dNr/dtr/dKEr/dpTgUBr /dNEr/dBMrgfrEr /d6r/dpTgU7/d0r /dJr/dpTgU7 /dPEr/dpTgUBr/d6r/dpTgUl/d.r/dpTgUO/dKr /d0r/d6r/d.r/dKr /dpTgU©/d9r/d.r/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgU7/dpr/dpTgU©T /dpr/dpTgUO/dHr/d.r/d6r/dtr /dNr/d.r/dpTgUBr \n/d9r/dpTgU7/d0r/dKr/9rUdr  \n/d7/dKr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dpEr/dHr/dtr/dpTgU©T /dvr/dpTgUBr/dar/dpTgUBr/dvr/dtr/d.Ur /d9r/dpTgUO/dpr/dtr /dPr/dtEr/dpTgUBT-/dpTgU©.M/d0r/dKEr/dpTgUBT/dKr /dpr/dpTgUl/dpTgU©/dvr/d9Er/dpTgUBr /dtr/dHr/d.r/dpTgU7 \n/dMr/dpTgUO/dar/dpTgU©T/d0r/dpTgUBr/d0r /dB/dPr/d.r /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgUBr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dMr/dpTgUBT/dpTgU©/daJr/dtrPrf/dKr /dar/dKr /dPr/dtEr/dpTgUBr /d0r/dpTgU7/d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr /dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl -/dpTgU©/dKr/d:Er /dpTgUl  /dB/dPr/d.r \n/dKr/dpTgUBr/dJr/dpTgUO, /d9r/dpTgU7/dKEr/dpTgUBr-/d9r/dpTgU7/dKEr/dpTgU©T /dpTgU©.M/dpr/dKEr/dpTgU7/dNr/dpTgU7 /dKr /dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /d:Er/d0r/dpTgUBr /dar /d:rUdfr@TUdd /d7 /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /d©T/dHr/dpTgUO /dBr/dpEr/dpTgUBr /dtr/dHr/dNr/dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUBT/d.r \n/dJr/dpTgU7 /dJr/dKEr/d.r /d:r/daJr/dKr/d0r/dKr /dpTgU©/dNr/dpr/dvr/dpTgUBr/dpr/dpTgUld /d.r/dpTgUO/dKr/dtr /d:Er/dpTgU©T.M/dHr/dpTgU7 /dar/dKEr/d.r /dpTgU©.M/d9Er/dbr/dpTgUO-/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUBr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dKr/dpTgUBr/dJr \n/dpTgU©/dKr/d7 /d.r/dpTgU7 /d:r/daJr/dKr/d0r/dKr /dMr/dpTgUBr/dpTgU©.M/d0r/dKr /d9r/dpTgU7/dar/dpTgUBr/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /d©T/dHr/dpTgUO /dKEr/dtr/dpTgUO/dBUdyMrfr/d:r /dl/daJEr/dNr/dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 \n/dJr/dKEr/d.r /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /d:Er /dpTgU7 /dHr/dpTgUBr /dB/d.r/dPr/dtEr /d:Er/dpTgU©T.M /dar/dKEr/d.r /dJr /d:rUdfr@TUdd  /d0r/dpTgU7/dNr/dtr/dKr /dKr/dpTgUBr/dJr /dKr/dtr/dpTgUBT /d:Er/dpTgU©T.M /dar /d:rUdfr@TUdd  \n/dNr/d9ddEr/dNr/dpTgU©/dtEr/dbr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd, /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgUBr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dPr/dtEr/d0r-/dpTgU©.M/d0r/dKEr/d0r /dMr/dpTgUBT/dpTgU©/daJr/dtrPrf/dKr /dPr/dpTgUBr/dpr /dB/dpTgU©.M/d:Er, /dO/dKr/dtr/dpTgUBr /dpTgU©/dKr/d7 \n/d.r/dpTgU7 /d:rUdfrO/dpTgU©/dPEr/dpr/dMr/dpTgU7 /dNr/dpTgUBr/dNr/dpTgUld/dKr /dKr/dpTgUBr/dJr /dHr/d7/dar..?  \n/dpTgU©/dvr/d:r/dpTgUBr/dtr /dar /d:rUdfr@TUdd  /dMr/dpTgUO/dar/dpTgU©T/d0r/dpTgUBr/d0r/dKr /dB/d.r/dpTgUl/dKr /dpTgUld /d0r/dpTgU7 /dtr/dHr/dpTgUBT/d.r /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /d©T /dNr/dpTgUBr/dar /dMr/d.r/dMr/dpTgU7 /dl/daJEr/dNr/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 \n \n \n \n/dNr/dpTgU7/daJr/dpTgU©T/dKr /dPr/dpTgUBT/dtrmdpTgUl/dKEr /30  \n/dKr/dtr/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dJr/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /d6Er/dpTgUO/dBUdyMrfr/d9r/dpTgUBr-/d6Er/dpTgUO/dBUdyMrfr/d9r/dpTgU7 /d0r/dpTgU7/dNr/dtr/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©.M/d9Er/dbr/dpTgUBr-/dPr/dpTgUl/dar/dpTgUBr /dpr/dpTgUl/dar/dPr/dpTgUl/dpTgU©/dar/dbr/dpTgUBr /dNEr /d:rUdfr@TUdd /daJaJr/dpTgUBr /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd \n/dPEr/d9ddEr/dpTgUBT/d7, /dar/dpTgU©/dHr/d.r/dpTgUBr /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dKr/dtr/dKEr/d.r/dpTgUO /dPEr/d9ddEr/dpTgUBT /dar/dKEr/d.r /d.r/dpTgU7 /dB/d:rUdfr@TUdd/daJr/dpTgUBr/dvr/dpTgU7/dpEr /dHr/d7/dar, /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dpr/dpTgU7 /d.r/d© \n/dPEr/d9ddEr/dar /dar /d:rUdfr@TUdd  /dB/dPr/d.r /dMr/d.r/dKr /dpr/dPr/d.r/dpTgUBr /dpr/dpTgUl/dar/d0r/dpTgU©T /dtr/dpTgUBr/dpTgU©/dar/dKr /dpr/dPr/d.r/dpTgUBr /dJr/dKr/dpTgUBr/d:rUdfr@TUdd /dPEr /dpTgUld /dpTgU©.M/dpr /dHr/d7/dar \n/dKr/dpTgU©T.i /d.r/dpTgU©/dHr/9rUdr  \n/dO/d.r/dpTgUBr, /dPr/dpTgU7BUdyMrfr/dpEr/d.r/dKr /dNr/dpTgU7/dvr/dpaEr/dpTgUBr /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /dMr/dpTgUO/dar/dpTgU©T/d0r/dpTgUBr/d0r/dKr /dMr/d.r/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dNEr/dtr/d.r/dpTgU7 /dtr/dHr/dpTgUBT /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r \n/dJr/dpTgU7 /dpr/dpTgU7/dvr/dpTgUBr /dpTgU©/d.r/dvr/dpTgUvHcrATct/dpTgU©.M/daar/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dJr /d:rUdfr@TUdd  /dNr/dpTgU7/daJr/dpTgUBr /dKEr/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgUO-/dPr/dpTgU©T/dNr/dpTgUBT/d0r/dpTgU7 /d.r/d© /d9r/dpTgU7/dar /dar/dpTgUBT/dbr/dpTgUO /d9r/dpTgUl/d.r/dpTgUld \n/dPr/dtr/dpTgUBr/d.r/dpTgU©T /daJEr/dpTgUBr/daJEr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T /dKr/dpTgUBr/dpTgU©/daJr /d0r/dpTgU7/dNr/9rUdr /dar/dHrmdpTgUld/dMr/dpTgU7 /dpr/dpTgUBr/dpTgU©/daJEr /dNr/dKEr/dt(CE/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /d.r/dpTgU7 \n/dpTgU©../dtr/daJr/dpTgUBr/dbr/dtr /dHr/d7/dNr/9rUdr /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /d©T /dNr/dpTgUBr/dar /dMr/dpTgUO/dar/dpTgU©T/d0r/dpTgUBr/d0r /dNr/dpTgUl/dJEr/dNr/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dKr/dtr/dpTgUBT/daEr /dJr/dpTgU7 /dpr/dpTgU7/dvr/dpTgUBr-\n/dpTgU©/d.r/dvr/dpTgUvHcrATct/dpTgU©.M/daar/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dB/d9r/dHr/dpTgUBr /dpTgU©.M/dJr/d.r/d6r/dpTgU©T /dBr/dtr/dpTgUO /dJr/dpTgU©T/dNr, /dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dar/d©/d0r/dpTgU7 /dO/dHr/d.r /dKr/dpTgUBr/dJr/dpTgUO \n/dKr/dtr/dpTgUBT/dar /d9r/dpTgU7/dHr/dKr /dtr/dKpyr/dpTgUBr /dKr /dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dtr/dHr/dNr /dar/dKEr/d.r /d.r/dpTgU7, /dpr/dpTgU7 /dar /d:rUdfr@TUdd  /dPr/daJr/dpTgUl/dBr/dKr /dtrmdpTgUld/dppr/dpTgU©T /dtr/dpr/dpTgU7-/dtr/dpr/dpTgU7 \n/dPEr /dpTgU7 /dPEr/d9ddEr/dpTgU7/dMr/dpTgU7 /dNr/dpTgU©.M/dpr /dtr/dHr/d0r /dB/dpTgU©.M/d:Er, /dar/dKEr/d.r /dKr /dpTgU7 /dar/dpTgU7/daJr/dpTgUBr /dBd/dtrmdpTgUl/d9r/dpTgUBr /d0r/dBMrgfrEr /d0r/dBMrgfrEr /d.r/dpTgUBr/d:r/dNr, /dpr/dpTgU7 \n/dNr/dpTgUl/dJEr/dNr/dpTgU7 /d.r/dpTgU7 /dvr/dpTgU7/d:r/dpTgUBr/dtr/dpTgUBr /dKr /dpTgU7 /d0r/dpTgUBT/d.r/9rUdr  \n/dPr/d:r/dpTgUBr/dpr/dpTgU7 /dNr/dKEr/dt(CE/dKr /dB/dvr/dpaEr/dpTgUBr/dMr/dpTgU7 /dMr/dpTgUO/dar/dpTgU©T/d0r/dpTgUBr/d0r /dMr/dpTgU©../dtr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBr, /dPr/dpTgU7BUdyMrfr/dpEr/d.r/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dvr /dBUdyMrfr /dpTgU©.M/d:r/dar \n/dNEr/dpTgUBr/d©/dbr/dpTgU7 /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgUBr/9rUdr /dBr/dJr/dpTgUl/dKr /dpr/dMr/d7 /d.r/dpTgU©/dHr /d:Er/d0r /dJr/dpTgU7 /dB/d.r/dpTgUl/dKr /dBUdyMrfr /dPr/dpTgUBr/dpr /d:rUdfr@TUdd  /d9r/dpTgUO/dpr/dtr/dpTgUO /dpr/dMr/dpTgUBr/dBUdyMrfr/d6r/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  \n/d.r/dpTgUO/dKr/dtr/dpTgU©T /dNEr/dpTgU7/daJr /dJr/d©/dar/dpTgUBT/d.r/9rUdr  \n/dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dtr/d::Er /dtr/dHr/d0r/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dKr/dpTgUBr/dJr/dpTgUl/d0r /d6Er/dtr/dvr/dpTgUBr/d0r/dpTgU©T /dtr/dHr/dpTgUBT/d.r /dJr/dpTgU7 /dB/dPr/d.r /dNEr/dpTgUBr/dtr /dB/dPr/d.r/dpTgU7 \n/dl/daJEr/dpTgUBd/d.r/dpTgU7 /d:Er /dpTgU7 /d0r/dpTgU©T/9rUdr  \n/dO/d.r/dpTgUBr /dpTgU©/dvr/d.r/dpTgUBr/dpEr /dpr/dpTgU7/dHr/dpTgUO /dl/daJaJEr/dpTgUBr /dKr/dpTgUBr/dJr /dpEr/dpTgUl/dtrmdpTgUld /dKr/dBMrgfrEr /d.r/dpTgU7/d.r/dpTgU7 /d:Er/d0r, /dJr/d©/dpr /d:rUdfr@TUdd  /dpTgU©/dPr/dar/dpTgUBr/dKr \n/dMr/dpTgUvHcrATct/dabr/dpTgUl/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar/dpTgUO /dKr/d0r/dKr/daar/dpTgU7/dMr/dpTgU7 /dtr/dHr/d0r/9rUdr /dMr/dpTgUO/dar/dpTgU©T/d0r/dpTgUBr/d0r/dKr /dpTgU7/d:rUdfr@TUdd  /dMr/dpTgUl/d©/d0r/dpTgUBr/dKr /dpr/dpTgUBr/d0r /dNEr/dpTgU©../dtr/dKr \n/dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dpTgU©/dvr/d.r/dpTgUBr/dpEr/dKr /d9r/dpTgUl/dtr/dpTgUBr/d6r/dMr/d.r /dNEr/dpTgU7/d0r/9rUdr  \n/dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dtr/dKr /dPr/dpTgU©../dtr/dvr/dpTgUBr/dpTgU©../dtr/dKr /dpTgU©.i/dpaEr/dpTgU©/dar /d9r/dpTgU7/dKEr-/dNr/dpTgUl/dpTgU©.M/dJEr /dpTgU©/dvr/d.r/dpTgUBr/dpEr /dB/dPr/d.r/dpTgU7 /dpTgU©/d9r/dpr/dpr /d:rUdfr@TUdd  \n/d9r/dpTgUl/dtr/dpTgUBr/d6r/dMr/d.r/dKr /dKEr/d:r/dt(CE /dKr /dpTgU7 /d0r/dKr/9rUdr /d9r/dpTgUl/dtr/dpTgUBr/d6r/dMr/d.r/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dtr /d6r/dpTgU7/d0r/dpTgU©T, \n/dMr/dpTgUl/d9r/dpTgUBr /dpr/dpTgU7 /dvr/dpTgU©T/d9Er /dPr/dpTgUl/dtr/dNr/dpTgUBT/d0r/dpTgU7, /dMr/dpTgUBr/datr /dpr/dpTgUBr/dar /dpTgU©/d9r/d.r /dpr/dpTgUBr/dpr/dpTgUl/dtr/dMr/dpTgU7 /dtr/dHr/d0r/dpTgU©T/9rUdr  \n/dpr/dpTgUBr/dar /dpTgU©/d9r/d.r/dKr /dPr/d:Er/dpTgUBr/d©/dar /dPEr /dpTgUl /d0r/dKr /dpTgUl /dMr/dpTgUBr/dtr/dpTgU©T /dB/dPr/d.r /dPr/dpTgUBT/dpTgU©/datr/dKr /d6r/dpTgUBr/dMr /d:r/d0r /d7/d0r/dpTgU©T/9rUdr \n/dpTgU©/dvr/d.r/dpTgUBr/dpEr /dpr/dpT","size_mb":2.32,"has_text":true},"Videha 248.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 248.pdf","name":"Videha 248.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश *साद मH डलक  ३ टा लघुकथा संOह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच^कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचeक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकiइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृpक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत0मान मैिथली सािहrय\" िवषयक िवशेषsक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \ntी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषsकमे नेपालक वत0मान मैिथली सािहrय केर मूvयsकन रहत। अइ िवशेषsक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीxा-समालोचना आिद *yतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा *यास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषsक आिब जाए। उ~मेद अिछ िवदेहक ई *यास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंि^त रचनापर आमंि^त आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि^त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम0तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमtजीक आमंि^त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिvदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई *कािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतi मधुकsत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषsक तीन सािहrयकारपर *कािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषsक जीिवत सािहrयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहrयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहrयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषsक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषsक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मeगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग0त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषsक परमेर कापिड़, वीरे मिvलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक *यास रहत जे ई िवशेषsक सभ 2018 मे *कािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ0र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आOह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह स~मान  \nिवदेह समानातर सािहrय अकादेमी स~मान  \n१.िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार २०१० -११   \n२०१० tी गोिवद झा (समO योगदान लेल) \n२०११ tी रमानद रेणु (समO योगदान लेल) \n२.िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी पुरyकार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुरyकार- tी जगदीश *साद मHडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संOह) \n२०११ बाल सािहrय पुरyकार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी चतुर होइ, कथा संOह) \n२०११ युवा पुरyकार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुरyकार- tी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बsला- मािनक बंोपायाय, उपयास \nबsलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा स~मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक पमे *िस ) \n1. िवदेह समानातर सािहrय अकादेमी फेलो पुरyकार  2012  \n2012 tी राजनदन लाल दास (समO योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा स~मान २०१२ -१३ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक पमे *िस ) \n२०१२ बाल सािहrय पुरyकार - tी जगदीश *साद मHडल क “तरेगन ” बाल *ेरक िवहिन कथा संOह \n२०१२ मूल पुरyकार - tी राजदेव मHडलक \"अ~बरा\" (किवता संOह) लेल। \n2012 युवा पुरyकार- tीमती ¢योित सुनीत चौधरीक “ अिच0स ” (किवता संOह) \n2013 अनुवाद पुरyकार- tी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मर ाठी उपयास tी िव¤णु सखाराम खाHडेकर) \nिवदेह भाषा स~मान २०१३ -१४ (वैकिvपक सािहrय अकादेमी पुरyकारक पमे *िस ) \n२०१३ बाल सािहrय पुरyकार – tीमती ¢योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संOह) लेल। \n२०१३ मूल पुरyकार - tी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संOह) लेल। \n२०१३ युवा पुरyकार- tी उमेश मHडलक “िन¦तुकी” (किवता संOह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुरyकार- tी िवनीत उrपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास tी उदय *काश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा स~मान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहrय अकादेमी स~मान ) \n२०१४ मूल पुरyकार- tी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संOह) \n२०१४ बाल पुरyकार- tी जगदीश *साद मHडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुरyकार - tी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संOह) \n२०१५ अनुवाद पुरyकार - tी श~भु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित0कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स~मान २०१२  \nअिभ  नय - मु¨य अिभनय  , \nसुtी िश v पी कुमारी, उ©- 17 िप ता tी लª मण झा \ntी शोभा का त महतो, उ©- 15 िप ता- tी रामअवतार महतो, \nहाy य -अिभनय  \nसुtी ि* यंका कुमारी, उ©- 16, िप ता- tी वैनाथ साह \ntी दुगiनंद ठाकुर, उ©- 23, िप ता- y व. भरत ठाकुर \nनृत्  य \nसुtी सुलेखा कुमारी, उ©- 16, िप ता- tी हरेराम यादव \ntी अमीत रंजन, उ©- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  ^कला \ntी पनकलाल मHडल, उमेर- ३५, िपता- yव. सुदर मHडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \ntी रमेश कुमार भारती, उ©- 23, िप ता- tी मोती मH डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \ntी परमान द ठाकुर, उ©- 30, िप ता- tी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \ntी बुलन राउत, उ©- 45, िप ता- y व. िच v टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \ntी बहादुर राम, उ©- 55, िप ता- y व. सरजुग राम \nिशvपी-वyतुकला \ntी जगदीश मिvलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित0-मृिpका कला \ntी यदुनंदन पंिड त, उ©- 45, िप ता- अशफ® पंिड त \nका¯ -कला \ntी झमेली मुिखया,िपता yव. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छजना \nिकसानी-आrमिनभ0र संyकृित  \ntी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता yव. tी फणी दास, गाम वेरमा \nिवदेह मैिथली प^कािरता स~मान  \n-२०१२ tी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित0कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स~मान २०१३    \nमु¨य अिभनय -  \n(1)  सुtी आशा कुमारी सुपु^ी tी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपु^ मो. ईषा आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुtी अपणi कुमारी सुपु^ी tी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलिª म िन यe, पोy ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहाy य –अिभनय - \n(1) tी ³´दवे पासवान उफ0 रामजानी पासवान  सुपु^- y व. लª मी पासवान, पता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपु^ मो. मुy ताक आलम , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित0कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह स~मान  (मsगिन खबास समO योगदान \nस~मान ) \nशाy ^ीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \ntी रामवृx िस ◌ ंह सुपु^ tी अिन   िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पोy ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमsगिन   खबास स~ मान: िमिथला लोक संyकृित संरxण : \ntी राम लखन साहु पे. y व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पोy ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृrय , मूित0कला, िशvप आ िच^कला xे^मे िवदेह  स~मान  (समO योगदान स~मान ):  \nनृr य  -  \n(1)  tी हिर   नारायण मH ड ल सुपु^- y व. न दी मH डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुtी संगीता कुमारी सुपु^ी tी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  ^कला-  \n(1)  जय *काश मH ड ल सुपु^- tी कुशेर मH डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पोy ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी च द न कुमार मH ड ल सुपु^ tी भोला मH डल, पता- गाम- खड़गपुर, पोy ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) सं*ित , छा^ y नातक अंित म वष0, कला एवं िश v प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यe / हारमोिनयम   \n(1) tी महादेव साह सुपु^ रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड0- नं. ०९, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) tी जागेर *साद राउत  सुपु^ y व. रामy वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) tी अनुप सदाय  सुपु^ y व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर प·ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) tी कv ल र राम  सुपु^ y व. ख·र राम, उमेर- ५०, गाम- लिª म िन यe, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपु^ y व. अनुप राम, गाम+पोy ट- ि◌ नम0ली, वाड0 न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशvपी-वyतुकला-  \n(1)  tी बौकू मिv ल  क सुपु^ दरबारी मिv ल क, उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यe, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  tी राम िव  लास धिर  कार  सुपु^ y व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित0कला-मृित0कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपु^ - tी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पोy ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) tी *भु पंिड  त सुपु^  y व .   , पता- गाम+पोy ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका¯ -कला-  \n(1) tी जगदेव साहु सुपु^ शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम0ली-पुरवiस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) tी योगे   ठाकुर सुपु^ y व . बुू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आrमिनभ0र संyकृित -   \n(1)  tी राम अवतार  राउत सुपु^ y व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  tी रौशन यादव  सुपु^ y व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पोy ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ¸ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपु^ मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पोy ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \ntी ब च न मH ड ल सुपु^ y व. सीताराम मH डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी रामदेव ठाकुर सुपु^ y व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (*भाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  tी सुकदेव साफी \nसुपु^ tी   , \nपता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम0ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (*भाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपु^ y व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम0ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले¸ु दास  सुपु^ y व. सनक मH डल पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपु^ अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपु^...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) tी जगत नाराय ण मH ड ल सुपु^ y व. खुशीलाल मH डल, उमेर- ४०, गाम+पोy ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी देव नारायण यादव  सुपु^ tी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पोy ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) tीमती फुदनी देवी प¹ी tी रामफल मH डल, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुtी सुिव  ता कुमारी सुपु^ी tी गंगाराम मH डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोस्  ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) tी सीताराम राम  सुपु^ y व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लिª म िन यe, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी लª मी राम  सुपु^ y व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकeरनेट -  \n(1) tी च द र राम  सुपु^- y व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लिª म िन यe, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  tी राज कुमार महतो सुपु^ y व. लª मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम0ली वाड0 नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  tी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पोy ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  tी जीबछ यादव  सुपु^ y व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम0ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  tी श~ भु मH ड ल सुपु^ y व. लखन मH डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पोy ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम0ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  y स कर - (िख  y सा कहैबला)-  \n(1)  tी छुतह यादव उफ0 राजकुमार , सुपु^ tी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पोy ट- मनोहर \nप·ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ0 टहल मुिख  या- \n(2) सुपु^ y व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पोy ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िच^कला- \n(1)  सुtी िम  िथ  लेश कुमारी सुपु^ी tी रामदेव *साद मH डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पोy ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  tीमती वीणा देवी प¹ी tी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  tी िक  शोरी दास  सुपु^ y व. नेबैत मH डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \ntी उपे   चौधरी सुपु^ y व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी देवनाथ यादव  सुपु^ y व. सव0जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झeझप·ी, पोy ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यe, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) tी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) tी कु द न कुमार कण0 सुपु^ tी इ  कुमार कण0 पता- गाम- रेबाड़ी, पोy ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) tी राम खेलावन राउत  सुपु^ y व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \ntी रामच   *साद मH ड ल सुपु^ tी झोटन मH डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \ntी िव  भूित   झा सुपु^ y व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \ntी रिव     यादव  सुपु^ सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पोy ट- मनोहर प·ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \ntी िप  चकुन  सदाय  सुपु^ y व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \ntी रामपित   मH ड ल सुपु^ y व. अजु0न मH डल, पता- गाम- रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  tी किप  लेर दास सुपु^ y व . सु»र दास , उमेर- ७०, गाम- लिª म िन यe, पोy ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  tी खखर सदाय  सुपु^ y व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  tी रामिव  लास यादव  सुपु^ y व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पोy ट- सsिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \ntी जोगे   राम  सुपु^ y व. िब v टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी राजे   राम  सुपु^ कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पाy ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \ntी सैनी राम  सुपु^ y व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी जनक मH ड ल सुपु^ y व. उिच त मH डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पोy ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम0ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यe/ Oुम बाजा  \ntी परमेर मH ड ल सुपु^ y व. िब हारी मH डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयe बजबै छिथ । \ntी जुगाय साफी सुपु^ y व. tी tीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \ntी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पोy ट- बेलही, भाया- ि◌ नम0ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \ntी योगे   राम  सुपु^ y व. िब v टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \ntी जOनाथ चौधरी उफ0 िध  यानी दास  सुपु^ y व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \ntी महे   पो¼ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पोy ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \ntी राम *साद राम सुपु^ y व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पोy ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषsक :- \n१) हाइकू िवशेषsक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषsक २१ म अंक ,  १ नव~बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषsक ६७ म अंक , १ अ¿टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहrय िवशेषsक ७० म अंक , १५ नव~बर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषsक ७२ म अंक १५ िदस~बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषsक ७७ म अंक ०१ माच0 २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषsक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगyत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि¿त गजल िवशेषsक १२६ म अंक , १५ माच0 २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीxा िवशेषsक १४२ म, अंक १५ नव~बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकsत िमt मधुप िवशेषsक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषsक १८९ म अंक १ नव~बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषsक १९१ म अंक १ िदस~बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह स~मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अ*ैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अvबम  गीत  संगीत  िवशेषsक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंि^त  रचनापर  आम ंि^त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पsच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पि^काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव0tे¯  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली *बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÂय उrसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उrसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली *बध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÄय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal ‘िवदेह ' 24 8 म अंक  15  अ*ैल 2018  (वष0 11  मास  12 4 अंक  24 8)\n मानुषीिमह सं᭭क ृताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहrय आदोलन \n (c)2004-18. सवiिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अ िछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- *थममैिथली पािxक ई-पि^का ISSN 2229-547X VIDEH A \nस~पादक: गजे ठाकुर। सह-स~पादक: उमेश मंडल। सहायक स~पादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मु»ाजी (मनोज कुमार कण0)। स~पादक- नाटक-रंगमंच-चलिच^- बेचन ठाकुर। \nस~पादक- सूचना-स~पक0-समाद- पूनम मंडल। स~पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उrपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ*कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण0 उpरदाियrव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेHटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÇटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिxत पिरचयआ अपन yकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल *काशनक हेतु \nिवदेह (पािxक) ई पि^काक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ *कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संOहकpi लोकिनक लगमे रहतिह, मा^ एकर *थम \n*काशनक/ ि*ंट-वेब आकiइवक/ आकiइवक अनुवादक आ आकiइवक ई-*काशन/ ि*ंट-*काशनक अिधकार ऐ \nई-पि^काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयvटीक/ पािरtिमकक *ावधान नै \nछै। त रॉयvटीक/ पािरtिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आOह। ऐ ई पि^काक tीमित लªमीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई *कािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सवiिधकार सुरिxत। िवदेहमे *कािशत सभटा रच ना आ आकiइवक सवiिधकार रचनाकार आ \nसंOहकpi लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृpसँ *ार~भ इंटरनेटपर मैिथलीक *थम उपिyथितक या^ा “’िवदेह’- *थम \nमैिथली पािxक ई पि^का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई *कािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृp 'िवदेह' ई-पि^काक *व¿ताक संग मैिथली भाषाक जालवृpक \nएOीगेटरक पमे *यु¿त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि^का ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसिरyतु    \n \n \n1//d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa  \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /2 \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa   \n \n \n \n \n/d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa/dla/dlYUC6a/d©a /dMa/dNC©da/dLa  \n \n \n \n \n \n/dta/dLLa/dua/dlYUCIY /dtaa/d.a/dlYUC6a/dlRa/dNa  \n/dlYUCI/dNa/dMa/daefR/dLa/dlYUCIY  \n \n \n \n3//d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /4 \n     \n/dGRa/daa/dlYUCE-/dGRa/daa/dlYUCE /d,.RaGM /doa/dlYUCh/dlYUCI/dva  /d©a/dlYUCIY/dta \n/dGa/dlYUC6a/dMa /d6/dN.RaGM /dHa/dlYUC6a/daa /dta/d©ddRa/dLa /dCRa/dlYUC6Y \n/dGRa/daa/dlYUCE-/dGRa/daa /dla/dMa/dlYUC6a/d,a /d.a/dlYUCI/dHa/06lE -/d.a/dlYUCI/dHa  \n/d6/d©Ra-/dMa/daa/dLa /dGa/dlYUC6a/dMa /dta/d©ddRa/dLa /dCRa/dlYUC6Y \n/dI/dlYUCI/dva /dHa/dlYUC6a/dla /dlYUCI.M/dMa /dlYUCI.M/dvRa /dLa/dlYUC6a /d.a/dlYUCI/dHa-/dla/dlYUCi/dlYUCI/dNa  \n/dta/dlYUCi/daa /d,a/dNa/d.a /d©Ra/dlYUC6a/dMa /d0a/dNa/dLa /dCRa/dlYUC6Y \n/dua/d.aa /d6a/dvPRa /dGa/dlYUCIY/dva /dGa/dlYUCI/d0a/dva/dlYUCE \n/d,.RaGM /doa/dlYUCh/dlYUCI/dva /daa/dMa/dlYUC6a/dNa /d,a/dGa/dLa /dCRa/dlYUC6Y \n/d0a/dlYUCI/dNa/06lE -/d.a/dlYUCI/dNa /doa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu-/dta/dlYUCi/dva/daa/dlYUC6a-/dta/dlYUCi/dva/daa/dlYUCIY \n/dMa/dlYUCiu/d.a /dNa/dlYUC6a/dCa /dNa/dCa/dlYUC6Y/dva /daa/dHa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUC6Y \n/daa/dlYUC6a/dlYUCI/dva/06lE -/dlYUCI/d©a /dNa /dE/d.a/d0a/dvPa /d0a/daa/dHa/d0a/dvPa /d0a/dlYUCI/dNa  \n/dNa/dlYUC6a/dlYUCI.M/dCa  /dNa/dlYUC6a/dCa /dNa/dCa/dlYUC6Y/dva /daa/dHa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUC6Y \n/dGRa/daa/dlYUCE-/dGRa/daa/dlYUCE /d,.RaGM /doa/dlYUCh/dlYUCI/dva  /d©a/dlYUCIY/dta \n/dGa/dlYUC6a/dMa /d6/dN.RaGM /dHa/dlYUC6a/daa /dta/d©ddRa/dLa /dCRa/dI/©aCda  \n \n••• \n•• \n•  \n \nleiZ.k Hkko    \n \n \n5//d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n \n \nISBN :  978-81-936422-9-0  \n \n \n \n/d©a/dlYUC6a/dMa :  `251/-  \n/dla/dua/dlYUC6a/daefR/dlYUCI.M/d©Ra/d.a/dlYUC6a/daa  /dla/dlYUCi/daa/dlYUCI.M/d.lda/dva  ©  /dlRaa/dlYUCIY /d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa/dla/dlYUC6a/d©a /dMa/dNC©da/dLa  \n/d©a/dlYUCh/dla/daa  /dla/d6CudvaJa /dla/dHaGaCP  /d.a/daa/dNCa :  2017  \n \n/dtaa/d.a/dlYUC6a/dlRa/d.a :  /dta/dLLa/dua/dlYUCIY /dtaa/d.a/dlYUC6a/dlRa/dNa  \n/dva/dlYUCi/dLa/dla/dlYUCIY /d0Ra/dua/dNa, /d,a/dlYUCE./dE/dLa./dNa/dlYUCE/dHa/daardlYUCiu /dMa/dlYUC6a/dGa/daefR, /dua/dlYUC6a/d©da/daefR /dNa/d6CudvaJa. 06, /dlYUCI/dNa/dMa/daefR/dLa/dlYUCIY, /dlYUCI.M/d,a/dLa/dlYUC6a- /dla/dlYUCi/dta/dlYUC6u/dLa,  \n/dlYUCI/d0a/dHa/dlYUC6a/daa : 847452  \n \n/dua/dlYUCE/d0a/dla/dlYUC6a/dI/dvPa :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/dIY-/dMa/dlYUCE/dLa : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/dMa/dlYUCh/d0a/dlYUC6a/dI/dLa :  8539043668, 9931654742 \n  \n \n/dlYUCI/dtaa/dNvPa :  /dMa/dlYUC6a/dNa/dua /d6a/dvPa/daefR, /dlYUCI/dNa/dMa/daefR/dLa/dlYUCIY (/dla/dlYUCi/dta/dlYUC6u/dLa)  \n/d6a/dua/daa/dNCa :  /d©a/dlYUCIY /dla/dlYUC6a/dHardlYUCi /dlYUCI/dtaa/dlYUCI.b/dNvPa/dGa /dtaa/dlYUCE/dla. /dlYUCI/dNa/dMa/daefR/dLa/dlYUCIY (/dla/dlYUCi/dta/dlYUC6u/dLa) /dlYUCI/dta/dNa : 847452  \n \nMURIYAL GHAR   \nCollection of Short Stories by Sh. Jagdish Prasad Mandal.  \n \n/d6Y /dta/dlYUCh/dvRa/dlYUCIY/d.a /dla/dua/dlYUC6a/daefR/dlYUCI.M/d©Ra/d.a/dlYUC6a/daa /dla/dlYUCi/daa/dlYUCI.M/d.lda/dva /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dtaa/d.a/dlYUC6a/dlRa/d.a /d6/dvRa/dua/dlYUC6a /d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dta/dlYUCIY/daa/dlYUC6a/dI/dvPa /d©Ra/dlYUC6a/daa/d.a/d.a \n/dlYUCI.M/dLa/dlYUCI.b/d.Ra/dva /d6/dNa/dlYUCi/dMa/dlYUCI/dva/d.a /dlYUCI/d0a/dNa/dlYUC6a /dta/dlYUCh/dvRa/dlYUCIY/d.a /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /d6/d6CudvaJa/dlRa/d.a /dCRa/dlYUC6a/doa/dlYUC6a /dtaa/dlYUCI/dva /dE/dua/d6CudvaJa  /dlYUCI.N/daa/d.a/dlYUCCaCdJah/dlYUCI/d©da/d6CudvaJa/dGa /dla/dlYUCI/dHa/dva \n/dI/dLa/dlYUCE/d..RaGM /dvPa/daaLaJ/dlYUCCaCdJah/dlYUCI/dNa/d.a /d6/dvRa/dua/dlYUC6a /doa/dlYUC6a/d6CudvaJa/dlYUCI/dvaa /d.a, /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /dMa/dlYUC6a/d©Roa/dMa/dla/dCaCdJa(YCdu /d6/dvRa/dua/dlYUC6a /d,Nya/dlYUC6a/dNa/d.a /dla/d6CudvaJa/dGaa/dHa/dNCa /dua/dlYUC6a \n/dta/dlYUCi/dNa/dtaa/daefR/doa/dlYUCh/dGa/d.a /dtaa/dNCa/dlYUC6a/dLa/dlYUCIY /d©ua/dlYUC6a/daa/dlYUC6a /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /daardlYUCiu/dta/dMa/dlYUCE /dta/dlYUCi/dNa/daardlYUCi/dvta/dlYUC6a/dlYUCI/d©a/dva /d6/dvRa/dua/dlYUC6a /dla/d6CudvaJa/dCa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa/dva-/dtaa/dla/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa/dva /dNa/dlYUCI/dHa \n/d.a/dE/dLa /d,a/dlYUC6a /dla/d.a /dlYUC6Y /dva /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda   \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /6 \n \n/d.a/dvRa/dlYUC6a/d.a /dla/dvva/dlYUC6Y/daa  \n/d0a/dGa/d©a/dLa /dGa/dlYUC6a/dMa/08  \n/d0a/dvva/dlYUCIY/dla/dlYUCh/d6/dNa/dlYUC6a/19 \n/d.a/dCa/dHa/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUC6a /daa/dlYUCh/dGa/24 \n/dlYUCI/d©a/dNa /dGRa/dlYUCI/dvPa /dGa/dlYUCE/dLa/33 \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa/46 \n/dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dla/dlYUCi/daa/dva/dlYUC6a/58 \n/d.Ra/dlYUCI/dva/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa/69 \n/d0a/dlYUC6a/dva-/d.a/dvRa/dlYUC6a /dla/dlYUCi/dNa/dlYUC6u/dLa/d.a/79 \n/d6/dNa/d.a/dlYUC6a /d0a/dlYUCE/daa /dh/d6CudvaJa/dGRa/dlYUCIY/88  \n/d©a/dlYUCE/dua /di/dvPRa/dlYUC6a/dNa/99  \n/dNa/dMa/dHa/daa /dGRa/daa/d.a /dCa/dlYUCh/dI/daa/111  \n \n \n \n7//d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /8 \n \n \n/d0a/dGa/d©a/dLa /dGa/dlYUC6a/dMa  \n/d.a/dlYUC6a/dlYUCI.b/dLHa /dla/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/d,Ra/dMa/dlYUCE /d0a /d6CudvaJa /dGa/dLa/dlYUCh/daa/dla/dCaCdJa(YCdu /d6a/dE/dLa/dlYUCE /daa/dHa/dlYUCIY, /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY/d.a /dvRa/d.a/dlYUC6a/dNa /daa/dHa/dNa/dlYUCE /d0Ra/dlYUCI.N/daa \n/dMa/dNa /d6/daa/dlYUC6a/dMa /d.a /dlYUCE /dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /d0a/dlYUCE/daardlYUCiu/d.a/dlYUC6a /dCa/dlYUC6a/dHa /dta/dlYUCIY/d0a /dLa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa, /dvPa/dHa/dLa/dlYUC6Y-/d0a/dlYUCi/dLa/dlYUC6Y/d.a /dla/dMa/dE /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh \n/d0Ra/dlYUC6a/dI/dE /dGa/dlYUCE/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /dlYUCI/d.a/dCRa/dlYUCi /d.a/dlYUC6a/d,a/d.a /d0Ra/dlYUC6a/daa /dva/dCaCdJa(YCdu /diu/dta/daa/dMa/dlYUCE /d6Y/dCRa/dlYUCE, /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /dNa/dlYUCIY/d.a \n/dHa/dE/dva /d,a/dlYUCE /dta/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUCE /dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY/dE /d,a/dlYUC6a/dI, /d.a/dlYUC6a/d,a/dlYUCh /d0Ra/d6vaUJaRa /d,a/dlYUC6a/dE/dva /d6a /dva/dlYUCIY/dNa /d.a/dlYUCh/dla /dvPa/dHa/dlYUC6Y/dLa/dlYUCh \n/dLa/dlYUCE/d0a/©aCda  \n/dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /d,a/dlYUC6a/dI/d.a /d.a/dlYUC6a/daa/dNCa /daa/dlYUC6a/dMa/dCa/dN©aa/d.a /dta/dlYUCI.N/daa/dua/dlYUC6a/daa/dMa/dlYUCE /daardlYUCiu/dta/dlYUC6Y/d6a /d6a /dlYUCI.M/dCa/dvPvPRa/dlYUCIY \n/dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dlYUC6a/dE/d0a /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /daa/dlYUC6a/dMa/dCa/dN.RaGM /d©aa/dlYUCh /d0a /d6CudvaJa /dGa/dLa/dlYUCh/daa/dlYUCE/dMa/dlYUCE /daa/dHa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUC6Y/dvRa/©aCda  \n../dlYUCI/dta/dva/dlYUC6a/d,a/dlYUCIY /dMa/dlYUCI.N/daa/dE /dGa/dlYUCE/dLa /dCRa/dlYUC6Y/dvRa, /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dMa/dlYUC6a/dE /dva/dCaCdJa(YCdu /d,a/dlYUCIY/dlYUCI/dua/dva /dCRa/dlYUC6Y/dvRa/dlYUCE /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /d.a/dlYUCI/dHa \n/d.a/d6vaUJaRa /d,a/dlYUC6a/dE/d0a /dNa/dlYUCIY/d.a /dHa/dE/dva/©aCda /d.a/dlYUCI/dHa /d.a/d6vaUJaRa /d,a/dlYUC6a/dE/d0a /d6a /d6a/d©a/dlYUCE/dlRa/dla/dCaCdJa(YCdu /d,a/dlYUC6a/dE/d0a /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu/d.a /d©a/dlYUCiu \n/dta/dlYUCI.N/daa/dlYUCI.b/dlvRa/dlYUCI/dva /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /d,a/dlYUC6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa /dta/dlYUCiu/dua/daefR/dla/dCaCdJa(YCdu /d6/d0a/dlYUC6Y/dva /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /d.a/dlYUC6a/d,a /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dh/dI/dvPRa/dlYUC6a/dMa \n/d6a/d©a/dlYUCE/dlRa /dNa/dI /d,a/dNa/dlYUC6a /d©a/dlYUCE/d0a /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /d.a/dlYUCI/dHa /d©a/dlYUCE/d0a /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda  \n/dh/dNa/dlYUC6a /dta/dlYUCI/dvNa/doa/dlYUCh/dCaCdJa(YCdu /dLa/dGa/dlYUCE/dMa/dlYUCE /daa/dHa/dlYUC6Y/dvRa, /d6u/d,Ra/dlYUCi.aGP/d.a/dlYUC6a /dMa/dNa/dlYUCi/d.Ra /daa/dlYUCI/dHa/dva/dlYUCh /dE/dva/dlYUCE /dva/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/dua/dCa/dlYUC6a/daa/dE \n/dta/d©ddRa/dva /d,a/dlYUCE /d,a/d.Ra/dNa /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dta/daa/dlYUC6a/dNa/dlYUCIY /d0a /d6CudvaJa /dGa/dLa/dlYUCh/daa/dMa/dlYUCE /daa/dHa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M, /dMa/dlYUC6a/dE /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /daa/dHa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUC6Y/dvRa /dva/dCaCdJa(YCdu/dE \n/d6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa /d,a/dlYUCE/dva/dlYUCE /dlRa/dlYUCi/d0Ra /dMa/dlYUC6a/dE/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d,a/dNa/dlYUC6u/dLa/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu /dHa/dE/dva /dh/dva/dlYUCE /dta/dvNa/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d,a/dNa/dlYUC6u/dNa/dlYUCE /dNa/dI \n/dHa/dE/dva.../©aCda  \n/dMa/dlYUC6a/dE/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d.a/dHa/dLa/doa/dlYUC6Y/dNa-  \n“/dMa/dlYUC6a/dE, /dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /d.a/dlYUC6a/d,a /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dvPa/dHa/dlYUC6Y/dLa/dlYUCh-/d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/dLa /dLa/dlYUCE/d0a /d6a /d.a/dlYUC6a/d,a/dlYUCh /d0Ra/d6vaUJaRa   \n \n \n9 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n/d,a/dlYUC6a/dE/dva/©aCda”  \n/dE/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /dta/dCa/dHa/dvva/dlYUC6Y/daa-/d6/dl.RaGM /dla/dlYUCIY /d0a/d.Ra/daefR/d.a /d0a/dlYUCIY/dCa /di/dMa/dlYUCE/daa/d.a /dMa/dlYUC6a/dE, /d.a/dlYUC6a/dNa/dla/dCaCdJa(YCdu /dla/dlYUCi/dNa/d0a/dlYUCh \n/d.a/dMa /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa /dCRa/dlYUC6Y/dNa /d6a /d6a/dCaCdJa(YCdu/dlYUCI.b/d.Ra/dla/dCaCdJa(YCdu /d©a/dlYUCE/d.Ra/d0a/dlYUCh, /dh/dNa/dlYUC6a /d6/dCaCdJa(YCdu/dGa/dNa/dlYUC6a/d.a /d.a/dlYUC6a/d,a/d.a /dLa/dlYUCi/daardlYUCiu-\n/d.Ra/dlYUCi/daardlYUCiu/dMa/dlYUCE /d0Ra/dlYUCI.N/daa /dlYUCI/d©a/dNa /dNa/dlYUCI.M/dCa/dva/dlYUCE /daa/dHa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUC6Y/dvRa/©aCda ../dMa/dNa/dlYUCE-/dMa/dNa /dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d6/dlYUCI.b/d.Ra/doa/dlYUC6a/dla/dlYUC6Y/dva \n/dMa/dlYUC6a/dE /d0a/d,a/dLa/dlYUCIY-  \n“/d0a/dlYUC6u/d6a, /dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /dGa/dlYUC6a/dMa /dva/dCaCdJa(YCdu /d0a/dGa/d©a/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa!”  \n/dE/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /d.a/dlYUC6a/dNa/dla/dCaCdJa(YCdu /di/dCCa /dla/dlYUCi/dNa/dlYUCI/dNa/dHa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa /dva/dlYUC6Y/dta/daa /d6a/dCaCdJa(YCdu/dlYUCI.b/d.Ra/doa/dlYUCh/dla/dCaCdJa(YCdu /d.a/dMa /d©a/dlYUCE/d.Ra/dva/dlYUCE \n/dCRa/dlYUC6Y/dvRa, /dva/d.Ra/dNa /d,a/dCaCdJa(YCdu  /d6/dLa/dGa/dvPa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu/dvPa /dlYUCI.M/d©Ra/doa/dlYUC6a-/dta/dlYUCi/dva/dlYUC6a /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /dMa/dlYUC6a/dE/dla/dCaCdJa(YCdu /d0a/d.a/dvPa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu/dvPa /d.a/daa/d0a /dNa/dlYUCIY/d.a \n/dNa/dI /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /d,a/dGa/dHa/d.a /dNa/dlYUC6a/dh/d6CudvaJa /d0a/d©a/dlYUC6Y/dLa /dvPa/dHa/dLa/dlYUC6Y-/d0a/dlYUCi/dLa/dlYUC6Y/d.a /d6a/d©a/dlYUCE/dlRa /dLa/d6vaUJaRa /dLa/dlYUCIY.../©aCda  \n/d0a/d,a/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa-  \n“/dMa/dlYUC6a/dE, /d6/dHa/dlYUCIY /dla/d0Ra/dMa/dlYUCE /dla/dCaCdJa(YCdu /d©Ra/dlYUCi/dMa/dNa/dlYUCE-/dlYUCI/dtRa/daa/dNa/dlYUCE /d6/d0a/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda”  \n/dGa/dta/dMa/dlYUCE /d.a /dlYUCE /dva/dlYUC6u /d.Ra/dlYUCh/d6CudvaJa/dCa-/d.Ra/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dCa /dMa/dlYUC6a/dE/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dNa/dlYUCI/dHa/doa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dta/d©ddRa/dLa/dlYUC6Y/dNa/©aCda /d0a/d,a/dLa/dlYUCIY-  \n“/d0a/dlYUC6u/d6a! ‘/dta/daa/d©a/dlYUCE/dlRa/dlYUCIY’ /d6a ‘/dta/dCRa/d0a/dlYUC6a’ /dla/d0a/dlYUCE/daa-/dla/d.a/dlYUC6a/dLa /d6/dta/dNa /dGa/daa /dta/d.a /dlYUC6Y /d©ddRa \n/dLa/dI/dE, /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /d0a/dlYUCE/dla/dlYUCIY /d6/d0a/dlYUCE/daa /dNa/dI /d.a/dlYUCI.N/daa/dHa/dHa/©aCda”  \n/dMa/dlYUC6a/dI/doa/d.a /d0a/dlYUC6a/dva /dla/dlYUCi/dlYUCI/dNa /dMa/dNa /d.Ra/dlYUCi/dlRa/dlYUCIY /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dLa/dGa/dLa/dlYUCE /dE/d.a/dvPa/dlYUC6a /d0a/dlYUC6a/dva \n/dMa/dNa/dMa/dlYUCE /di/d.Ra/dlYUC6Y/d©ddRa /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda /di/d.Ra/dlYUC6Y/d©ddRa /dIY /dGa/dlYUCE/dLa /d,a/dlYUCE ‘/d6/d0a/dlYUCE/daa’ /d.a/dlYUCIY.b /d.a/dHa/dLa/dlYUC6Y/dNa? /d0a /d6CudvaJa /dGa/dLa/dlYUCh/daa/dMa/dlYUCE /daa/dHa/dlYUC6Y \n/dCRa/dlYUCIY.M /dva/dCaCdJa(YCdu /d©a/dla-/dE/dGa/dlYUC6a/daa/dHa /d0a/d,a/dlYUCE /daa/dlYUC6a/dlYUCI/dva /d©Ra/dlYUCI.N/daa /d©da/dlYUCE/daa/dlYUC6a /d6/d0a/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M, /dva/dlYUC6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa /dMa/dlYUC6a/dE /d,a/dlYUCE ‘/d6/d0a/dlYUCE/daa’ \n/d.a/dHa/dLa/dlYUC6Y/dNa, /dla/dlYUCE /d.a/dlYUCIY.b /d.a/dHa/dLa/dlYUC6Y/dNa? /dtRa /dlYUCE /daa /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /d0Ra/dlYUCE/dLa /d,a/dlYUCE /dla/d0a/dlYUCE/daa-/dla/d.a/dlYUC6a/dLa ‘/dta/daa/d©a/dlYUCE/dlRa/dlYUCIY’ /d6a \n‘/dta/dCRa/d0a/dlYUC6a /dHa/dua/dlYUC6a’ /dGa/daa /dta/d.a /dlYUC6Y /d©ddRa /dLa/dI/dE? ../d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /d0a/dlYUC6a/dva /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /dGa/daa/dta/daa /dCa/daRa/d0a/dlYUCE /dNa/dlYUCE \n/d.a/dE/dLa/©aCda /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /dIY/dHa/dlYUCh /dHa/dlYUCh/dI/dva /daa/dHa/dE /d,a/dlYUCE /dMa/dlYUC6a/dI/doa/d.a /d0a/dlYUC6a/dva /dGRa/dlYUCi/dlYUCI.M/dMa /d.a/d6vaUJaRa /dE/dLa/dlYUC6a \n/dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva/dlYUCh /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dLa/dlYUCE/d0a, /dva/dI/dLa/dlYUCE /d6/d.Ra/dNa /d,a/dlYUCE/dva/dlYUCE /dla/dMa/dE /dLa/dGa/dlYUC6a/dE/d0a /dh/dva/dlYUCE /dGRa/dlYUCi/dlYUCI.M/dMa /d.a/d6vaUJaRa \n/d6/d0a/dlYUC6Y/dMa/dlYUCE /d©a/dlYUCE/daa/dlYUCIY /dHa/dE/dva/©aCda /dva/dHardlYUCiu/dMa/dlYUCE /dNa/dlYUCE /dMa/dlYUC6a/dE /d.a /dlYUCE /dva/dlYUC6u /dta/d©ddRa/dlYUC6a/dE/dLa /d,a/dlYUC6a/dI /dCRa/dlYUC6Y/dvRa /d6a /dNa/dlYUCE /d6/dta/dNa/dlYUCE, \n/dva/d.Ra/dNa /dlYUCI/dNa/dCa/dlYUCE/dNa/dla/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/d.a/dE /dNa/dlYUCE /d0a/dlYUCi/d,Ra/d0a/©aCda /dMa/dlYUC6a/dI/doa/dlYUCh /dva/dCaCdJa(YCdu /dMa/dlYUC6a/dI/doa/dlYUCE /d0Ra/dlYUCE/dLa/dlYUCIY /dNa/dlYUCE /d,a/dlYUCE /d.a /dlYUCE /dHa/dNa/dlYUCh \n/d6/d©Ra/dLa/dlYUC6a-/dla/dCaCdJa(YCdu-/d6/d©Ra/dLa/dlYUC6a /d.a/dlYUC6a/d,a /dlYUCI/d.a/dE /dNa/dlYUCE /d.a/daa/dlYUCIY, /dMa/dlYUC6a/dlYUCI/dvPa /dua/dlYUC6a /dta/dlYUC6a/dvRa/daa/d.a /dMa/dlYUCiu/dlYUCI/dva/daefR /dMa/dlYUC6a/dI/d.a \n/dla/dlYUCh/d,Ra/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /daa/dlYUCI.b/d.Ra, /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dHa/dlYUC6a/dvRa /d,a/dlYUCh/dlYUCI/d©ddRa /d.a/dHa/d0a/dlYUC6Y/dNa /d,a/dlYUCE /dMa/dlYUC6a/dE /dHa/dMa /d0a/d©ddRa /dNa/dMa/dHa/daa /dta/dlYUC6a/dta/dlYUCIY /dCRa/dlYUCIY.M, \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /10  \n/d6/dta/daa/dlYUC6a/d©Ra/dlYUCIY /dCRa/dlYUCIY.M, /dla/dE/dHa /d.a/dHa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda /d0a/dlYUCi/d,Ra/dLa/dlYUCE /dva/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUC6a/dva /d6/dlYUCI.M/dCRa /d,a/dlYUCE /d.a /dlYUCE /dHa/dNa/dlYUCh /d.a /dlYUCi /dta/dlYUCi/dva /d0a/dlYUCE/dvPa/dlYUC6a \n/dlYUCI/d.a/dE /dNa/dlYUCE /dHa/dlYUCh/dI /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dMa/dlYUC6a/dE /dvRa/dlYUCh/d©ddRa/dlYUCE /d.a /dlYUCi /dlYUCI/dta/dva /dHa/dlYUCE/dva/dlYUCIY, /dh /dva/dCaCdJa(YCdu /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dHa/dlYUC6a/dvRa /di/dvPRa/dlYUC6a /d.a/d6vaUJaRa \n/d6a/dlYUCI.M/dla/daa/dua/dCa/dNa /d.a/dHa/d0a/dlYUCE /d.a/daa/dva/dlYUCIY/©aCda  /d0Ra/dLa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu \n/dh/dI /d6a/dlYUCI.M/dla/daa/dua/dCa/dNa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dHa/dMa /dlYUCI/d.a/dE /dNa/dlYUCE /d6/dta/dNa/dlYUC6a /dMa/dNa/dlYUCE /di/dta/doa/dlYUCh/dGa /d.a/daa/dlYUCIY/©aCda  \n/d6/d.Ra/dNa /dva/d.a /d6a/dCaCdJa(YCdu/dGa/dNa/dla/dCaCdJa(YCdu /dNa/dI /dlYUCI/dNa/d.a/dLa/dLa /dCRa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa, /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dMa/dlYUC6a/dE /d6/dta/dNa \n/dlYUCI/dua/dCa/dlYUC6a/daa /d©a/dlYUC6Y/dva /d6/dta/dNa/dlYUC6a /d.a/dlYUC6a/d,a /dlYUCI/d©a/dla /d0a/dlYUCI/daRa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUCIY/©aCda /d,a/dlYUCE/dNa/dlYUC6a /dE/d..a /dlYUCE  /d0a/dlYUCE/daa /dGa/dlYUC6a/dCRa/d.a /dtRa/d©ddRa/dlYUCE \n/d0a/dlYUCI/dNa /d.a/dlYUCI/dHa /d©a/dlYUCE/dNa/dlYUCE /dHa/dlYUCh/dlYUCI.M/dvRa/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /dMa/dlYUC6a/dI/doa/d.a /d0a/dlYUC6a/dva /dla/dlYUCi/dNa/dlYUC6Y/dva /daa/dHa/dlYUCIY /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dta/daa/dlYUC6a/dlYUCI/dNa/doa/dlYUCh/dCaCdJa(YCdu /d6a \n/d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dlYUCI.M/d©Ra/doa/dlYUCh-/dta/dlYUCi/dva/dlYUCh, /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dh/d.a/daa/dlYUC6a /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /dlYUCI.M/d©Ra/doa/dlYUC6a-/dta/dlYUCi/dva/dlYUC6a/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d.a/dlYUCh/dNa /dMa/dva/dLa/d0a /dCRa/dlYUC6Y \n/d,a/dlYUCE /d0a/dlYUC6a/dta/d.a /dMa/dlYUC6a/dI/d.a /d0a/dlYUC6a/dva /dla/dlYUCi/dNa/dva, /d6/dta/dNa /dMa/dlYUC6a/dE /dLa/dGa/dMa/dlYUCE /dCRa/dlYUC6Y/dHa/dlYUCE/©aCda ../dta/dvNa/dlYUCIY /dlYUCI/d©a/dla /dNa/d,a/dlYUC6Y/daa \n/d©a/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /dva/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dta/d©ddRa/dLa /d,a/dlYUCE /d6a/dCaCdJa(YCdu/dlYUCI.b/d.Ra/dMa/dlYUCE /d6/dl.RaGM /dla/dlYUCIY /dMa/dNa /dta/dlYUC6a/dlYUCI/dNa /d,a/dMa/dlYUC6a /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa /dCRa/dlYUC6Y/dNa, /d,a/dlYUCE \n/dla/dlYUC6u/dNa/d.a /dua/d©a/dLa/dlYUC6a/dE/dLa /dMa/dlYUCE/dGRa /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /dvPa/dta/dvPa/dta/dlYUC6a/dI /dCRa/dlYUC6Y/dNa/©aCda /d0Ra/dlYUC6a/doa! /dvPa/dta-/dvPa/dta/dlYUCh /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /dNa/dlYUCE \n/d.a/daa/dva/dlYUC6Y/dNa, /d0a /d6CudvaJa /dGa/dLa/dlYUCh/daa/d.a /d0a/d,a/dlYUC6a/daa/dMa/dlYUCE /dE/dGa/dlYUC6a/daa/dHa-/d0a/dlYUC6a/daa/dHa /d0a/d,a/dlYUCE /daa/dlYUC6a/dlYUCI/dva/dMa/dlYUCE /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /d0a/dlYUCE/d.a/dva/dlYUCIY /dvPa/dHa/dlYUC6Y/dLa-\n/d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/dLa /d©da/dlYUCE/daa/dlYUC6a /d6/d0a/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M, /d6a /d6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa-/dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE- /dva/dCaCdJa(YCdu /dNa/dlYUCE /dh/dHa/dNa /dCa/dLa/dlYUC6Y/d.a /dla/d©ddRa/d.a /d6/dlYUCI.M/dCRa, \n/d6a /dNa/dlYUCE /dGRa/daa/dlYUCE-/dGRa/daa /dla/dvPa/dLa /d0a/d,a/dlYUC6a/daa /d6/dlYUCI.M/dCRa, /d6a /dNa/dlYUCE /dlYUCI/d©a/dNa/dlYUCh/dla/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCE/dla/dlYUCIY /dCa/dMa/d.a/d©a/dlYUC6a/daa \n/dlYUCI/d0a/d,a/dLa/dlYUCIY/d.a /dI/d,a/dlYUCh/dva, /dva/dlYUC6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dta/daa/dlYUC6a/dNa/dlYUCIY /d,a/dlYUCE /d©a/dlYUCiu /dlYUCI/d©a/dla /dHa/dE/d0a, /dla/dlYUCE /dCa/dlYUC6a/dHa/dlYUCE /d,a/dlYUCE/dva/d0a/dlYUCE \n/d.a/dlYUC6a/dLa/d.a /dLa/dlYUCE/dLa /dHa/dlYUCh/dI, /dh /dNa/dlYUCIY/d.a /dNa/dlYUCI/dHa, /dlYUCI/d.a/dE/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /d,a/d.Ra/dNa /d.lda/dNCa/dMa/dlYUCE /dva/dCaCdJa(YCdu /dCRa/dNa/dlYUC6a/d.a \n/d0Ra/d6vaUJaRa /d,a/dlYUC6a/dI /dCRa/dlYUC6Y /dva/d.Ra/dNa /dIY /dva/dCaCdJa(YCdu /d0Ra/dlYUCE/dLa /dlYUCI/d©a/dNa/dlYUCi/d.a/dlYUC6a /d.a/dLa/dlYUC6u/d.a /di/dta/daa/dlYUC6a/dNva/dla/dCaCdJa(YCdu /dLa/d6vaUJaRa /d.a/d6vaUJaRa \n/d0a/dlYUCE/daa/dHa/dvPa/d.a /d.a/dlYUCh/dNa /d0a/dlYUC6a/dva /d,a/dlYUCE /daa/dlYUC6u/dva/dlYUCi/d.a/dlYUC6a /d0Ra/dlYUCh/d,a/dNa /dlYUCI/dua/dlRaa/dlYUC6a/dMa /d©Ra/dlYUCI.N/daa/d.a/©aCda /dva/dHardlYUCiu/dMa/dlYUCE /dva/dlYUCIY/dNa \n/dla/dlYUC6a/dLa/dta/daa /dE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /dHa/dlYUCE/dNa, /dGa/dlYUC6a/dMa-/dGRa/daa/d.a /d.a /dlYUCE /dHa/dlYUCE/dNa /daardlYUCiu/dta-/daa/d6CudvaJa/dGa /d0a/dNa/dLa, /d.a /dlYUCE /dHa/dlYUCE/dNa /dCa/dlYUC6a/dlYUCI.M/dLa-/d©dRa/dlYUC6a/dlYUCI.M/dLa \n/d6a /d.a /dlYUCE /dHa/dlYUCE/dNa /dCa/dlYUC6a/dlYUCI.M/dLa-/d©dRa/dlYUC6a/dlYUCI.M/dLa/d.a /daa/dlva/dlYUC6a-/dta/dlYUCE/daa/dlYUC6a /dI/dvoa/dlYUC6a/dlYUCI/d©a /d0a/dNa/dLa, /dla/d0Ra /d6/dNa/d0Ra/dlYUCi/d6a/daa/dlYUCE-\n/d6/dNa/d0Ra/dlYUCi/d6a/daa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dIY/dHa/dlYUCh /dva/dCaCdJa(YCdu /di/dlYUCI.M/dCa/dva /dNa/dI /d0Ra/dlYUCE/dLa /d,a/dlYUCE /dla/d0Ra /dlYUCI/d©a/dNa /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dta/daa/dlYUC6a/dNa/dlYUCIY \n/dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCE /dvPa/dHa/dLa/dlYUC6Y-/d0a/dlYUCi/dLa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /d6a /d6a/dI /d6/dla/dGa/daa /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /dIY/dHa/dlYUCh \n/di/dvPRa/dlYUC6Y/dva /daa/dHa/dE /d,a/dlYUCE /d6/dCaCdJa(YCdu/dGa/dNa/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/dNa/d.a/dLa/dlYUC6Y/dla/dCaCdJa(YCdu /dta/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUCE /dta/dvNa/dlYUCIY/d.a /dMa/dlYUCE/dGRa/dlYUC6u/dNa /dMa/dNa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dua/dlYUC6u/dla /dLa/dlYUCIY \n/dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dIY/dHa/dlYUCh /dHa/dlYUCh/dI/dva /daa/dHa/dE /d,a/dlYUCE /dlYUCI/dua/daa/dHa-/dua/dlYUCE/d©a/dNa/dlYUC6a/d.a /dua/dlYUC6u/dla/d0a/d.a /dla/dMa/dE /dlYUCI/dNa/dla/dlYUCI.M/dCa/dva /dNa/dI \n/d6/dlYUCI.M/dCRa, /d,a/dCaCdJa(YCdu  /d0a/dlYUCE/dla/dlYUCIY /dla/dMa/dE /dLa/dlYUCI/dGa /d,a/dlYUC6a/dE/dva /d6a /dMa/dlYUC6a/dE /d.a /dlYUCE /dMHa/daa/dlYUCh/dla/dCaCdJa(YCdu /d6u/dva/dlYUCIY /d6a /d©a/dlYUCE/d.Ra/dva/dlYUCIY \n/dva/dCaCdJa(YCdu /dvPa/dlYUCh/dlYUCI/d.a/dE /d©a/dlYUCE/dva/dlYUCIY /dNa/dlYUCE /d,a/dlYUCE /d.a/dlYUCIY.b /d0Ra/dlYUCE/dLa/dHa, /dlYUCI/d.a/dE /dNa/dlYUCE /dGa/dlYUCE/dHa/dLa/dHa/©aCda /dva/d.Ra/dNa /d.a/dlYUCIY.b /d.a/dHa/d0a/dlYUC6Y/dNa /d,a/dlYUCE \n \n \n \n11 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n‘/d.a/dNa/dlYUCIY /dGRa/daa/dua/dlYUC6a/dLa/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dua/dlYUC6u/dla/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda ../dMa/dNa /dCRa/dvPa/dta/dvPa/dlYUC6a/dE /dLa/dGa/dLa /d,a/dlYUCE /d.a/dlYUCIY.b /d.a/daa/dlYUCIY/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a \n/dLa/dGa/dLa/dlYUCE /dE/d.a/dvPa/dlYUC6a /d,a/dlYUCi/d.a/dva/dlYUCIY /dtRa /dlYUCi /daa/dLa/©aCda /dtRa /dlYUCi /daa/dLa /dIY /d,a/dlYUCE /d,a/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /daa/d6CudvaJa/dGa-/daa/d6CudvaJa/dGa/d.a /dlYUCI/dua/daa/dHa-/dua/dlYUCE/d©a/dNa/dlYUC6a \n/dHa/dlYUCh/dI /dCRa/dlYUC6Y /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dNa/dlYUCE /dh/d.a/daa/dlYUC6a-/dLa/dlYUCE /daa/d6CudvaJa/dGa-/daa/d6CudvaJa/dGa/d.a /d.Ra/daa/dlYUCh-/d.Ra/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dlYUCI/dHa/d6CudvaJa/dla /dHa/dlYUCh/dI /dCRa/dlYUC6Y, /dva/d.Ra/dNa /dva/dCaCdJa(YCdu \n/d0Ra/dlYUCE/dLa /d,a/dlYUCE /d,a/dI /daa/d6CudvaJa/dGa/d.a /d.Ra/daa /dHa/dlYUCh/dI /dlYUCI/d.a /d.Ra/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dlYUCI/dHa/d6CudvaJa/dla /dva/dlYUCE/d.a/daa /dta/dlYUCiu/dlYUCI/dva/daefR /dHa/dlYUCh/dI/©aCda /d.a/dlYUC6a/d,a/d.a /dta/dlYUCiu/dlYUCI/dva/daefR \n/dNa/dlYUCE /d0Ra/dlYUC6a/daa/dlYUCIY /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dlYUCI/d.a/dE/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /dh/d.a/daa /dlYUCI/dua/d.a/dL.RaGM /dta /dNa/dI /dCRa/dlYUC6Y, /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dMa/dNa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dva/dCaCdJa(YCdu /dla/dlYUCE /dNa/dI \n/d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /d,a/dCaCdJa(YCdu  /dla/dlYUCE /daa/dlYUCI/dHa/dva/dlYUC6Y /dva/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUC6a/dLa-/d0a/dlYUCh/d©Ra/d.a /d.a/dlYUC6a/dNa/d0a/d.a /dNa/dlYUCh/daa /dla/dlYUCi/d.Ra/dLa/dlYUCh /dNa/dlYUCE /daa/dHa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUC6Y /d6a \n/dva/dI/dla/dCaCdJa(YCdu /dta/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUCE /d,a/dCaCdJa(YCdu  /dlYUCI/d.a/dCRa/dlYUCi /d0Ra/dlYUCE/dvPa /d,a/dlYUC6a/dI /dCRa/dlYUC6Y /dva/dCaCdJa(YCdu /dHa/dCaCdJa(YCdu/dla/dlYUC6u /dLa/dGa/dlYUC6Y/dE/©aCda /dla/dE/dHa /dla/dlYUCh/dlYUCI.M/dCa \n/d.a/dHa/dLa/doa/dlYUC6Y/dNa-  \n“/dHa/dlYUC6a/dI /daa/dlYUCE /dua/dlYUC6a! /d6/dHa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /d6/d.Ra/dNa /dva/d.a /dva/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a/daa/dlYUCh /dNa/dlYUCE /d0Ra/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /dHa/dlYUCE/dNa?”  \n/dta/dvNa/dlYUCIY /d0a/d,a/dLa/dlYUCIY-  \n“/d6/dHa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /d.a/dHa/dNa/dlYUC6u/d6CudvaJa /dva/dlYUCE /dE/d.a/dlYUCh-/d0a/dlYUCE/daa /dNa/dI /dCRa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa?”  \n/dh/dNa/dlYUC6a /dh /d6/d©a/dHa/dlYUCE /d,a/dlYUCIY/dE /d0a/d,a/dLa/dlYUCIY/©aCda /d6/d©a/dHa/dlYUC6a /d,a/dlYUCIY/dE /d0a/d,a/dlYUC6Y/d.a /d.a/dlYUC6a/daa/dNCa /d0Ra/dlYUCE/dLa/dlYUC6Y/dNa \n/dNa/d0a /d,a/dGa/dHa/dta/daa /d6a/dE/d0a/©aCda /d0a /d6CudvaJa /dGa/dLa/dlYUCh/daa /d6/dta/dNa /d.a/dMa/daefR/d0Ra/dlYUCiu/dlYUCI.M/dMa /dCRa/dlYUCIY.M, /d,a/dCaCdJa(YCdu  /d0a/dCCa/dlYUC6a/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d0a/dlYUC6a/daa/dHa \n/d0a/d,a/dlYUCE /daa/dlYUC6a/dlYUCI/dva/dMa/dlYUCE /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /di/dta/d©aa/dua-/d0a/dlYUC6a/dva /dHa/dlYUCE/dva/dI /dva/dCaCdJa(YCdu /dh/d.a/daa /dMa/dlYUC6a/dI/doa/dlYUCE-/d0a/dlYUC6a/dta /dNa/dlYUCE /dh/d,Ra/dlYUC6a-\n/dGa/dlYUCi/dNa/dlYUCIY /d6a/dlYUCI/d.a /dlYUCI/d.a /d©da/dlYUCCaCdJah/d.vPa/daa /d6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa /d,a/dlYUC6a/dE/dva/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dIY /dva/dCaCdJa(YCdu /dva/dI/dla/dCaCdJa(YCdu /dHa/dvPa/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa, \n/dva/dHardlYUCiu/dMa/dlYUCE /d0a /d6CudvaJa /dGa/dLa/dlYUCh/daa/dMa/dlYUCE /d6/dta/dNa/dlYUCE /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dta/daa/dlYUC6a/dNa/dlYUCIY/d.a /d,a/dlYUCi/dlYUCI/dva-/d0Ra/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dlYUCI/dva/dMa/dlYUCE /d,a/dlYUCIY/d0a/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M, /d6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa \n/dMa/dlYUC6a/dI/doa/d.a /dGa/dlYUC6a/daa/d,a/dNa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /d6a/dlYUCI/d0a /dGa/dlYUCE/dLa /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /dta/dvNa/dlYUCIY/d.a /dMa/dlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dHa/d.a /daardlYUCiu/dlYUCI.b/d.Ra/dla/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra \n/dta/d©ddRa/dLa /d,a/dlYUCE /d,a/dlYUCE /daa/dlYUCh/dGa /dta/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUCE /d©a/d0a/dNa/dlYUCE /dCRa/dlYUCE/dLa/dlYUC6Y/dNa /dh /d©a/dlYUCI/d0a /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6Y/dNa /d6a /d©a/dlYUCh/dla/daa /daa/dlYUCh/dGa /dMa/dNa/dMa/dlYUCE \n/di/dlYUCI/dvPRa /dE/dLa/dlYUC6Y/dNa/©aCda  \n../d6/dNa/dlYUCi/d.a /dlYUCiu /dLa /dta/dlYUCI.N/daa/dlYUCI.b/dlvRa/dlYUCI/dva /d©a/dlYUCE/d.Ra /d0a/d,a/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa-   \n“/d©a/dlYUCh/dla/daa /dla/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/d,Ra /d©Ra/dlYUCI.N/daa /dGRa/dlYUCi/dlYUCI.M/dMa /d.a/d6vaUJaRa /dE/d0a/dlYUCE /d.a/daa/d0a/©aCda”  \n/d,a/d.Ra/dNa /dlYUCI/d©da/dlYUCI/d0a/doa/dlYUC6a, /dLa/dlYUC6a/dLa/dvPa/dlYUCE/dNa /dGRa/daa-/d6/dCaCdJa(YCdu/dGa/dNa/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /dvPa/dHa/dLa/dlYUC6Y/dE, /dua/dE/dHa /d0Ra/dlYUCE/dLa /d©a/dlYUCh/dla/daa \n/dla/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/d,Ra/©aCda /d0Ra/dlYUC6a/doa, /dlYUCI/d©da/dlYUCI/d0a/doa/dlYUC6a /dlYUCI/d.a /dLa/dlYUC6a/dLa/dvPa/dlYUCE/dNa /dlYUCI/d0a/d,a/dLa/dlYUCIY-/d0a/dlYUC6u/dLa /dNa/dI /dNa/dlYUCE /dCRa/dlYUCIY.M, /d,a/dlYUCE \n/dE/d.a/dvPRa/dlYUC6a/dMa/dla/dCaCdJa(YCdu /d©a/dlYUCh/dla/daa/dvPRa/dlYUC6a/dMa /dNa/dI /dvPa/dHa/dLa/dva/©aCda /dlYUCI/d©da/dlYUCI/d0a/doa/dlYUC6a /dva/dCaCdJa(YCdu /dh /dlYUCI/d©da/dlYUCI/d0a/doa/dlYUC6a /dCRa/dlYUCIY.M /d,a/dlYUCE /dHa/dlYUC6a/dvRa/dMa/dlYUCE \n/d0a/dlYUC6Y/dla /dvPa/dHa/dLa/dlYUC6Y/dE/©aCda /d,a/daa/dlYUC6u/dLa/dlYUC6a /dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva /dlYUCI.M/dla/daa/dlYUC6a /d6a/dGa/dlYUCiu/dla/dCaCdJa(YCdu /di/dvPRa/dlYUC6Y/dva /dGRa/daa/dla/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/dNa/d.a /dlYUC6Y /dLa /d6a/dCaCdJa(YCdu/dGa/dNa \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /12  \n/dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa /dCa/dlYUC6a/daardlYUCiu /dlYUCI/d©a/dlRa/dlYUC6a /d©a/dlYUCE/d.Ra/dlYUC6Y/dva /d6/dta/dNa /d,a/dGa/dHa/dta/daa /d6a/dlYUCI/d0a /d0a/dlYUC6Y/dla/dlYUC6Y/dva /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda ../d6/dCaCdJa(YCdu/dGa/dNa/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu \n/dlYUCI/dNa/d.a /dlYUC6Y /dLa/dva/dlYUCE /dMa/dNa /d0Ra/dlYUCi/dlYUCI/dva/doa/dlYUC6a /dLa/dGa/dLa/©aCda /d0Ra/dlYUCi/dlYUCI/dva/doa/dlYUC6a /dIY /dLa/dGa/dLa /d,a/dlYUCE /d,a/d.Ra/dNa /dMa/dlYUC6a/dI/doa/d.a /dMa/dNa \n/dMa/dlYUCI.M/dNCa /d©a/dlYUCE/d.Ra/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M /dva/d.Ra/dNa /dI/d,a/dlYUCh/dva /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dta/d©ddRa/dlYUC6Y/dE /d6a /dNa/d,a/dlYUC6Y/daa /d,a/d.Ra/dNa /dta/dvNa/dlYUCIY/dta/daa \n/d6/d0a/dlYUC6Y/dE /dlYUCI/d.a /d6a/dCaCdJa(YCdu/dlYUCI.b/d.Ra/d.a /d6a/dGa/dlYUCiu /d6/dNHa/dlYUC6a/daa /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /d0Ra/d6vaUJaRa /d,a/dlYUC6a/dI/dE/©aCda \n/d.a /dlYUCE /dva/d0a/dlYUCh /dMa/dNa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d0a/dlYUCi/d,Ra/dlYUC6a-/d0a/dlYUCi/d,Ra/dlYUC6a /dMa/dNa/dlYUC6a/d0a/dlYUCIY /dva/dlYUC6Y/doa/dlYUCh /dlYUCI/d.a/dMHa/daa/dlYUCh-/dNa/dlYUCE-/dlYUCI/d.a/dMHa/daa/dlYUCh /dCa/dlYUCi/dta/dlYUCE-\n/dCa/dlYUC6a/dta /dla/dla/dlYUC6Y/daa /d,a/dlYUC6a/dE/©aCda /dtRa /dlYUCE /daa /d,a/d.Ra/dNa /d.a/dlYUC6a/d,a /dlYUCI/d©a/dla /dNa/d,a/dlYUC6Y/daa /di/dvPRa/dE /dva/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dta/d©ddRa/dE /d,a/dlYUCE \n/d6/dNa/dlYUCE/daa/dlYUCE /dMa/dNa/d.a /dMa/dlYUCh/dI/dNa/dMa/dlYUCE /d©da/dlYUCi/d0a/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda /d0Ra/dlYUC6a/doa, /dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /dGa/dlYUC6a/dMa /d,a/dlYUC6a /daa/dlYUC6a/dMa/dCa/dN©aa/d.a \n/dta/dlYUCI.N/daa/dua/dlYUC6a/daa/dMa/dlYUCE /dlYUCI.M/dCa/dvPvPRa/dlYUCIY /d6a /daardlYUCiu/dta/dlYUC6Y/d6a /d©a/dlYUCE/d0a /d6/dlYUCI.M/dCRa /dva/d.Ra/dNa /d6/dNa/dlYUCE/daa/dlYUCE /dMa/dNa/d.a /d,a/d6CudvaJa /d,a/dlYUC6a/dLa/dMa/dlYUCE \n/dh/d,Ra/daa/dlYUC6a /daa/dlva/dlYUC6a /daa/dlYUCh/dlYUCI/d.a /dvPRa/dlYUC6a/daRa /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda /d©da/dlYUCE/dGa /di/dvPRa/d0a/dlYUC6Y/d.a /di/dv.RaGM /dla/dlYUC6a/dHa /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda /d6a/dGa/dlYUCiu \n/d©da/dlYUCE/dGa /di/dlYUCI/dvPRa/dva/dlYUCE /dta/dvNa/dlYUCIY/d.a /dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCIY/d.a /daardlYUCiu/dta /d,a/dlYUCE/dNa/dlYUC6a /d6a/dGa/dlYUCiu/dla/dCaCdJa(YCdu /d6a/dlYUCI/d0a /dMa/dNa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dGRa/dlYUCE/daa /dLa/dlYUCE/dLa/d.a/©aCda \n/dGRa/dlYUCE/daa /dIY /dLa/dlYUCE/dLa/d.a /d,a/dlYUCE /d,a/dCaCdJa(YCdu /dta/dvNa/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d0a /d6CudvaJa /dGa/dLa/dlYUCh/daa /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCE /dLa/d6vaUJaRa /dCa/dLa/d0a /dva/dCaCdJa(YCdu /dLa/dlYUCh/d.a/d.a \n/dNa/d,a/dlYUC6Y/daa /dLa/dGa/dva /d.a/dlYUCIY.b /dNa/dI? /dNa/d,a/dlYUC6Y/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUCh /dva/dCaCdJa(YCdu /d6/dta/dNa-/d6/dta/dNa /dHa/dlYUCh/dI /dCRa/dI/©aCda /dE/dHa/dNa/dlYUCh /dNa/d,a/dlYUC6Y/daa/d.a \n/dva/dCaCdJa(YCdu /dLa/dlYUCh/d.a /dCRa/dlYUC6Y/dvRa/dlYUCE /d,a/dlYUCE /dGa/dlYUCi/daardlYUCi /dva/dlYUCi/dL.RaGM /doa /dCRa/dlYUC6Y/dvRa, /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /dlYUCI.M/d,a/dNa/d.a/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu /dl.a /dlYUCiu /dLa/dMa/dlYUCE /dta/daRa/dNa/dlYUCE /dCRa/dlYUCIY.M, /dh \n/d,a/dCaCdJa(YCdu  /d6a/dGa/dlYUCiu/dMa/dlYUCE /dta/dlYUCI/d©ddRa /d,a/dlYUCE/dva/dlYUC6a /dva/dCaCdJa(YCdu /dHardlYUCi/dNa/d.a/dlYUC6a /dtaa/dNCa/dlYUC6a/dMa /dta/dlYUC6a/dva/dlYUCIY /d.a/d6vaUJaRa /dta/dlYUCE/d0a/dlYUC6Y/dNa /d.a/dlYUCIY.b /dNa/dlYUCI/dHa/©aCda /d0a/dlYUC6a/dvPa \n/dCa/dLa/dlYUC6Y/dva /d0a/dvPa/dlYUCh/dHa/dlYUCIY /dCa/dlYUC6a/dHa/dlYUCE /dh /dta/dlYUCi/daardlYUCi/d.Ra /dHa/dlYUCh/dlYUCI.M/dvRa /d6a/dlYUCI/d.a /dNa/dlYUC6a/daa/dlYUCIY, /d6/dta/dNa-/d6/dta/dNa \n/dlYUCI.M/dLa/d6CudvaJa/dGa/dlYUC6a/dNa/dlYUCi/d.a /dlYUCiu /dLa /dvPa/dlYUCh/d.a/dlYUCI/dNa/dHa/dlYUC6a/daa- /dvPa/dlYUCh/d.a/dlYUCI/dNa/dHa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa /dHa/dlYUCh/dI/dva/dlYUCE /dCRa/dlYUC6Y/dvRa, /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d,a/d.Ra/dNa /dta/dlYUCI/dva-/dta/dvNa/dlYUCIY \n/d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCE /daa/dlva/dlYUC6a /d©Ra/dlYUCE/dNa/dlYUCE /dCa/dLa/dlYUC6Y/dva /dHa/dlYUCh/dlYUCI.M/dvRa /dva/d.Ra/dNa /dva/dCaCdJa(YCdu /dla/dMa/dloa/dlYUC6a /di/dlYUCI/dvPRa /dvPRa/dlYUC6a/daRa /dHa/dlYUCh/dI/dva/dlYUCE \n/d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /d6/d.Ra/dNa/dlYUCh /dGa/dlYUC6a/dMa /dGRa/daa/dMa/dlYUCE /dta/dlYUCi/daardlYUCi/d.Ra /d6/dta/dNa/dlYUC6a /d.a/dlYUC6a/d,a/dlYUCE /d6a /dMa/dlYUCI/dHa/dLa/dlYUC6a /d6/dta/dNa/dlYUC6a /d.a/dlYUC6a/d,a/dlYUCE \n/dtRa /dlYUCi /dvPa-/dtRa /dlYUCi /dvPa /dlYUCI/dNa/d.a /dlYUC6Y /dLa/dva/dlYUCE /dCRa/dlYUC6Y/dvRa/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a, /dHa/dlYUC6a/dvPa-/d0a/d,a/dlYUC6a/daa/d.a /d.a/dlYUC6a/d,a /d,a/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dMa/dla/dCaCdJa(YCdu /dHa/dvPa/dLa/dlYUCh \n/d6/dlYUCI.M/dCRa /d6a /dla/dvPa/dLa/dlYUCh /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dva/dlYUC6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa/d.a /daardlYUCiu/dta /d6/dLa/dGa /dHa/dlYUCh/dI /dCRa/dI/©aCda /dlRa/dHa/daa-/d0a/d,a/dlYUC6a/daa/dMa/dlYUCE \n/d©a/dlYUCiu/daa-/d©a/dlYUCiu/daa/d.a /dLa/dlYUCh/d.a /daa/dHa/dNa/dlYUCE /d6/dNa/dlYUCE/d.a/dlYUCh /daa/d6CudvaJa/dGa/d.a /dCa/dlYUC6a/dlYUCI.M/dLa-/d©dRa/dlYUC6a/dlYUCI.M/dLa, /d0a/dlYUC6a/dva-/dlYUCI/dua/dCa/dlYUC6a/daa /dCa/dlYUCI.M/dLa/dva/dlYUCE \n/d6/dlYUCI.M/dCRa, /dla/d6CudvaJa/dGa-/dla/d6CudvaJa/dGa /dIY/dHa/dlYUCh /dva/dCaCdJa(YCdu /d6Y/dCRa/dlYUCE /dta/dlYUCI.N/daa/dua/dlYUC6a/daa/dla/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/dNa/daa/dlYUCI.M/dMa/dva /dla/dMa/dlYUC6a/d,a/d.a /d,a/dlYUCE /daardlYUCiu/dta-/daa/d6CudvaJa/dGa \n/dHa/dlYUCh/dI /dCRa/dlYUC6Y, /dla/dlYUCE /dNa/dI /dCRa/dI/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dla/dMa/dlYUC6a/d,a/dlYUCh /dlYUCI/dNa/daa/dMa/dlYUC6a/dNa/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /doa/dE/dHa-/dvPa/dlYUC6a /daa/dlva/dlYUC6a /dNa/dI \n/d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dHa/dCaCdJa(YCdu! /dIY/dHa/dlYUCh /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dIY/dHa/dlYUCh /d6Y/dCRa/dlYUCE /dNa/dlYUCI/dHa /d6/d.Ra/dNa/dlYUCh /dGa/dlYUC6a/dMa-/dla/dMa/dlYUC6a/d,a/d.a /doa/dE/dHa /daardlYUCiu/dta-\n/daa/d6CudvaJa/dGa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda  \n../d6/dNa/dlYUCE/daa/dlYUCE /d©a/dLa/dlYUC6a/dNa/d.a /d.a/dlYUCh/dNCa /dLa/dGa /dMa/dNa /dua/dlYUC6u/d6a/dE /dLa/dGa/dLa/©aCda /dMa/dNa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dla/dMa/dvPa/dlYUC6Y/dva   \n \n \n13 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n/dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY/d.a /daa/dlva/dlYUC6a/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dlYUCI/dHa/doa/dlYUC6a /d.a/d6vaUJaRa /d©a/dlYUCE/d.Ra/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /dva/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dta/d©ddRa/dLa /d,a/dlYUCE /dva/dlYUCIY/dNa /d.a/dlYUCh/dla /d6/d0a/dlYUC6Y-\n/d,a/dlYUC6a/dI/dMa/dlYUCE /d©da/dlYUCE/daRa /dGRa/dNvPa/dlYUC6a /dLa/dGa/dva, /d6/d©a/dHa/dlYUC6a /dGRa/dNvPa/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /d.a/dlYUC6a/d,a /dlYUCI/dNa/dta/dvPa/dlYUC6a/dE/d0a /d©a/dlYUCiu /dGRa/dNvPa/dlYUC6a /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda \n/d6/d.Ra/dNa /dCa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa/dE /d0a/d,a/dlYUC6Y/dE /dCRa/dHa /d0a/d,a/dlYUCE /dva/d.a /dGRa/dlYUCi/dlYUCI.M/dMa /d.a/d6vaUJaRa /dCa/dlYUCI.M/dLa /d6a/dE/d0a/©aCda  \n/dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dla/dlYUCIY/dMa/dlYUC6a/dNa/dta/daa /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dva/dlYUCE /d6/dta/dNa /dGa/dlYUC6a/dMa/dla/dCaCdJa(YCdu /d,a/dlYUCE/d0a/dlYUC6a /d.a/dlYUC6a/dLa/d.a /dla/dlYUCIY/dMa/dlYUC6a/dNa /dMa/dNa \n/dta/dlYUCI/d©ddRa /dGa/dlYUCE/dLa /d,a/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dMa/dla/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/d.a/dE /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa? /d,a/d.Ra/dNa /dlYUCI/dta/dva/dlYUC6a/d.a /d©a/dlYUCE/dLa /dta/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dCa /d0a/dlYUCIY/dGRa/dlYUC6a /d,a/dMa/dlYUCIY/dNa/dMa/dlYUCE \n/dla/d0Ra /dlYUCI/d.a/dCRa/dlYUCi /dCRa/dLa/©aCda /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /d6/dNa-/dta/dlYUC6a/dlYUCI/dNa /di/dta/d,a/dlYUC6Y/d0a/dLa/dlYUC6a /d.Ra/dlYUCE/dva/dla/dCaCdJa(YCdu /dLa/d6vaUJaRa /d.a/d6vaUJaRa /dGa/dlYUC6a/dCRa/dlYUCIY.M-\n/d.a/dLa/dMa /d6a /dta/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dCa /d.a/dvPvPRa/dlYUC6a/d.a /dta/dlYUC6a/dlYUCI/dNa/d.a /dE/d.a/dvPa/dlYUC6a /d©da/d0a/daa/dlYUC6a /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /dva/d.Ra/dNa? ../dla/dlYUCIY/dMa/dlYUC6a/dta/daa \n/dvPRa/dlYUC6a/daRa /d0Ra/dlYUCE/dLa, /dNa/dlYUCE /d6a/dGa/dlYUCiu /d©da/dlYUCE/dGa/dlYUCE /di/dvPRa/dE /d6a /dNa/dlYUCE /dMa/dNa/dlYUCE /dMa/dlYUC6a/dNa/dE/©aCda /dMa/dNa /dvPRa/dMa/d.a/dLa/©aCda /dvPRa/dMa/dlYUC6Y/d.a/dva/dlYUCE \n/di/dvPRa/dLa /d6/dHa/dlYUCIY /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dNa/dlYUCE /dHa/dMa/dHardlYUCiu/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCIY./dE. /dta/dlYUC6a/dla /dta/daRa/dLa-/dlYUCI.M/dLa/d.Ra/dLa /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda /dHa/dMa/daa/dlYUC6a /dla/dNa-\n/dla/dNa /d6a/daa/dlYUCh /d0a/dHardlYUCi/dva /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE /dCRa/dlYUC6Y/dvRa, /dlYUCI/d.a/doa/dlYUCh /d©da/dlYUCCaCdJah/d.vPa/daa /dCRa/dlYUC6Y/dvRa /dva/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/d.a/doa/dlYUCh /dI/d6CudvaJa/d,a/dlYUCIY/dlYUCI/dNa/doa/daa, /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a \n/d,a/dI /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /d,a/dNMa /d0Ra/dlYUCE/dLa, /d.a/dlYUCIY.b /dh/dI /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /dHa/dMa/daa /d.Ra/dGa/dva/dlYUC6a /dNa/dI /dCRa/dlYUC6Y /d6a/dlYUCI/d.a /dHa/dMa/daa/dlYUCE \n/daa/dlYUCI/dHa /d.a/d6vaUJaRa /d,a/dlYUCIY/d0a/dlYUC6Y/d.a /d.Ra/dGa/dva/dlYUC6a /dNa/dI /d6/dlYUCI.M/dCRa? /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a..!  \n/d6a/dGa/dlYUCiu /dlYUCI/d©a/dla /d©da/dlYUCE/dGa/dlYUCE /dNa/dlYUCE /di/dvPRa/dE/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dLa/dGa/dLa/dlYUCE /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /d0Ra/dlYUCE/dLa /d,a/dlYUCE /d,a/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /d0a/d.a/daa/dlYUCIY \n/dCa/daa/dlYUC6u/dlYUCI/dNa/dHa/dlYUC6a/daa /dlYUCI.M/d©Ra/doa/dlYUC6a-/dta/dlYUCi/dva/dlYUC6a /d0a/d.a/daa/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dCa/daa/dlYUC6Y/dLa/dlYUCE /d.Ra/dlYUCE/dva/dMa/dlYUCE /dCRa/dlYUCh/dlYUCI/d©ddRa /daa/dlva/dlYUC6a/dta/daa /d0a/dlYUC6Y/dla /dGa/daa/d©a/dlYUC6a-\n/dMa/dlYUC6a/dlYUCI/dvPa/d.a /d6/dCaCdJa(YCdu/dGa/dNa/dlYUC6a-/dGRa/daa /d0a/dNa/dlYUC6a /dGa/d0a/dlYUC6Y/dE /d,a/dlYUCE ‘/d.Ra/dlYUCE/dLa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCE/dlYUCI.M/dLa/d6Y /d©Ra/dlYUCi/dta/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCE/dlYUCI.M/dLa/d6Y /daa/dlYUCh/dta/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCE/dlYUCI.M/dLa/d6Y \n/d©Ra/dlYUC6a/dNa, /dMa/dNa/dlYUCE-/dMa/dNa /dlYUCI/dua/dCa/dlYUC6a/daa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCE/dlYUCI.M/dLa/d6Y /d,a/dlYUCE/d0a/dlYUC6Y /d,a/dGa/daa/dNa/dlYUC6a/dvRa../©aCda’ /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dlYUCI/d.a/dE /dNa/dlYUCE /d©da/dlYUCE/dGa/dlYUCE-\n/d©da/dlYUCE/dGa /daa/dlva/dlYUCh /d.a/dlYUC6a/dvPa/d0a /d6a /dMa/dNa/dlYUCE-/dMa/dNa /dlYUCI/dua/dCa/dlYUC6a/daa/d0a/dlYUCh /d.a/daa/d0a /d,a/dlYUCE /d0a/dlYUCIY./dE./dta/dlYUC6a/dla /d.a /dlYUCE /dLa/dlYUC6a \n/dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva /dGa/dlYUC6a/dMa/dla/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/d.a/dE /dCa/dlYUCI.M/dLa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa! /dE/dva/d0a/dlYUCh /dNa/dlYUCE /d6/dta/dNa/dlYUCE /d0a/dlYUCi/d,Ra/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M /d,a/dlYUCE /d,a/d.Ra/dNa \n/d0a/dlYUCIY./dE. /dva/d.a/d.a /d0a/dlYUCh/d©Ra /dta/dlYUCI.N/daa/dua/dlYUC6a/daa/dMa/dlYUCE /d6a/dlYUCI/d0a /dGa/dlYUCE/dLa /dva/d.Ra/dNa /dh/dI /dta/dlYUCI.N/daa/dua/dlYUC6a/daa/d.a /d6Y/dGa/dLa/dlYUC6a \n/dla/dNva/dlYUC6a/dNa/d.a /dLa/dlYUCE/dLa /dlNa/dlYUC6a/dva/d.a/d.a /daa/dlva/dlYUC6a /d0Ra/dlYUCE/dvPa /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a, /d6/dNa/dlYUCE/d.a/dlYUCh /dtaa/dlRNa /d0a/dlYUCIY/dCa/dMa/dlYUCE \n/d6/dlYUCI.M/dCRa, /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dh /d6/d.Ra/dNa /dNa/dlYUCI/dHa/©aCda /dGa/dlYUC6a/dMa/dla/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCE/d.a/dva/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dHa/dvPa/dNa/dlYUCE /d0a/dlYUCE/d.a/dva/dlYUCIY/d.a /dGa/dlYUCi/dNCa /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh \n/dHa/dlYUCI/dvPa /d,a/dlYUC6a/dI/dE /d,a/dlYUCE/d.a/daa/dlYUC6a /d0a/dlYUCE/dCa /di/dta/dlYUC6a/d,a/daefR/dNa /d.a/daa/dlYUC6Y/dE/©aCda /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /di/dvPRa/dLa- /d,a/dGa/daa/dNa/dlYUCI.M/dvRa/doa/dlYUC6a /dGa/dlYUCIY/dva \n/dNa/dlYUCI.M/dCa/dva/dlYUCE /daa/dHa/dE, /d6a/dGa/dlYUCiu /dlYUCI/dua/d©a/dlYUC6a /d0Ra/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda  \n/d,a/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /d©da/dlYUCE/dGa /dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /dGa/dlYUC6a/dMa /dlYUCI/d©a/dla /d0a/daRa/dLa /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dMa/dNa /dta/dlYUC6a/dCRa /dlYUCiu  /di/dNa/dlYUC6Y/dvPa \n/d6/dta/dNa/dlYUC6a /dGa/dlYUC6a/dMa /dlYUCI/d©a/dla /d0a/daRa/dLa/©aCda /d0a/dlYUCIY./dE./d.a /d,a/d.Ra/dNa /dlYUCI/dua/d©oa/dlYUC6a/dvRa/dlYUCIYaefR /daa/dHa/dlYUCIY, /d6/dvRa/daefR/dlRa/dlYUC6a/dlvaa/d.a \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /14  \n/dlYUCI/dua/d©oa/dlYUC6a/dvRa/dlYUCIYaefR /daa/dHa/dlYUCIY, /d6/dta/dNa /d,a/dlYUCE /dta/dlYUC6Y/dva/dlYUCue)aGY)a/d.a /dla/dM.RaGM /dta/dlYUC6Y/dva /d6/dlYUCI.M/dCRa /dh/d.a/daa /d,a/d.Ra/dNa /d6/dvRa/daefR/dlRa/dlYUC6a/dlvaa/dlYUCIY/doa \n/dva/dlYUCi/dLa/dlYUC6a/dta/daa /d6a/dCaCdJa(YCdu/d.a/dlYUCIY.b /dva/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dta/d©ddRa/dE /d,a/dlYUCE /dE/d.a/dvPa/dlYUC6a /dNa/dlYUCIY/d.a /dta/dlYUCI.N/daa/dua/dlYUC6a/daa /d0a/dNa/dlYUC6a /dvPRa/dlYUC6a/daRa /d0Ra/d6vaUJaRa \n/dla/d.a /dlYUC6Y  /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda /dlYUCI/d0a/dla/dua/dlYUC6a/dla/dla/dCaCdJa(YCdu /dMa/dNa /d0Ra/daa/dLa /daa/dHa/dE/©aCda /dNa/dlYUCE /dNa/dlYUCh/d.a/daa/dlYUCIY /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /di/dvPRa/dLa /d6a /dNa/dlYUCE \n/dta/daa/d©a/dlYUCE/dlRa /dla/dlYUCh/d,Ra/dMa/dlYUCE /d6a/dE/dLa/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva?  \n../dMa/dNa /dHa/dHa/daa/dE /dLa/dGa/dLa/©aCda /dHa/dHa/daa/dlYUC6Y/dva /dla/d0Ra /dHa/dlYUCI.N/daa/doa/daa/dlYUCIY /d,Ra/dlYUCI/d©ddRa-/d,Ra/dlYUCI/d©ddRa /d©Ra/daa/dva/dlYUCIY/dta/daa \n/d.Ra/dla/dlYUC6Y/dva-/d.Ra/dla/dlYUC6Y/dva /d.Ra/dlYUCI.M/dla /dta/d©ddRa/dLa/©aCda /dlYUCI/d.a/dE /d.Ra/dla/dLa? /d6/d.Ra/dNa/dlYUCh /dMa/dNa /dHa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUC6Y/dLa/dlYUCE \n/dva/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a/daa /d.a/dHa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /d6/dlYUCI.M/dCRa /d,a/dCaCdJa(YCdu /d©a/dla /d.a/dvPvPRa/dlYUC6a /d.Ra/dlYUCE/dva /d6/dlYUCI.M/dCRa /dva/dCaCdJa(YCdu /dta/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dCa /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE/d.a /dta/dlYUCI.N/daa/dua/dlYUC6a/daa/d.a \n/d0Ra/daa/dNCa-/dta/dlYUCh/dlda/dNa /dlYUCI/d.a/dE /dNa/dlYUCE /dHa/dlYUCE/daa/dlYUC6a/dE/dLa /daa/dHa/dva/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d,a/dCaCdJa(YCdu  /d6/dta/dNa/dlYUCh /dh/dI/dMa/dlYUCE /dHa/dlYUCE/daa/dlYUC6a/dE/dLa /daa/dHa/d0a \n/dva/d.Ra/dNa /dNa/dlYUCE/©aCda /d0Ra/dlYUCI.N/daa /dlYUCI/d©a/dNa /dCa/dlYUC6u/d.a-/dCa/dlYUC6u/daa/dlYUC6a/dHa/dlYUC6a/dta/daa /dva/dlYUC6a/dlRa /d0Ra/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/d,a/d0a /d6a /d.Ra/dlYUCE/dva/dMa/dlYUCE /dHa/dlYUCI.N/daa/doa/daa/dlYUCIY \n/dva/d.a/d0a/dlYUC6Y, /dla/dlYUCE /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /d6u/dva/©aCda /dh/dHardlYUCiu /dua/dlYUCue)aGY)a/dlYUCI.M/dvva/dMa/dlYUCE /dGRa/dlYUC6a/dvPa/dlYUC6a /dvRa/dlYUCh/d©ddRa/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dva/dlYUC6a/dlRa/dlYUCE/dta/daa /dNa/dlYUCE /d,a/dlYUCi/d6a \n/dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /dCa/dLa/dlYUC6Y /dCRa/dI/©aCda /d6/d.Ra/dNa/dlYUCh /dMa/dNa /d.a/dlYUCI/dHa /daa/dHa/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa /d,a/dlYUCE /dCa/dlYUC6a/dHa/dlYUCE /d©da/dlYUCCaCdJah/d.vPa/daa /dHa/dlYUCh/dlYUCI.M/dvRa /dlYUCI/d.a \n/dlYUCI.M/dlRa/d.lda/d.a /d6a/dlYUCI/d.a /d6a/dNa-/d6a/dNa, /dla/d0a/dHa/d.a /d.Ra/dGa/dva/dlYUC6a /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa/dE/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d©Ra/dlYUCh/d.Ra/dlYUC6a \n/d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa /d,a/dlYUCE /dla/d0Ra /daa/dlYUCE/d©da/dlYUCIY/dMa/dlYUCE/d©da /dva/d.a /dlYUC6Y  /dlYUCI.M/dCRa/d6Y/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dHa/dMa/daa/dlYUC6a /dla/dlYUCE/dNa/dlYUCE /dE/dva/d0a/dlYUCE /dNa/dI \n/d0Ra/dlYUCE/dLa, /d,a/d.Ra/dNa /dHa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dla/dlYUCiu-/d.Ra/dlYUCi/daa/dta/dlYUCIY-/d.a/dlYUCh/d©a/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa /dNa/dlYUCE/dNa/dlYUCE /d.Ra/dlYUCE/dva /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dlYUCIY /dva/dCaCdJa(YCdu /d,a/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /d.a/dNa/dHa/dlYUCIY \n/dGa/dlYUC6a/dI/d.a /d0a/dvRa/dlYUC6a/dNa /dtRa /dlYUCi /dvPa /d.a/d6vaUJaRa /d0a/dNa/d0a/dlYUC6Y/dE /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /d.a/dNa/dHa/dlYUC6a-/d.a/dNa/dHa/dlYUCIY /dla/d0Ra /dva/dlYUCE/dva/dlYUCE /dNa/dlYUCE \n/dlYUCI/d.a/dCa/dlYUC6a/daa/dLa/d.a /d,a/dlYUCE /dLa/dlYUC6a/d,a/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dMa/dla/dCaCdJa(YCdu /dta/d©ddRa/dlYUC6a /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /d.a/dHardlYUCiu /d,a/dlYUCE /dIY /dHa/dlYUCh/dI /d,a/dlYUCE /dCRa/dlYUCIY.M/dva/dNa/dlYUC6a /dla/dNa \n/dLa/dlYUCh/d.a, /d,a/dlYUCE /dMa/dlYUCI/dvPa/doa/dlYUC6a /dva/dlYUCE/dLa /d6u/d6CudvaJa/dvPRa/dlYUC6a /dlYUCI/dNa/dlRa/dlYUC6a/dNa /dLa/dGa/dlYUC6a /d.a/d6vaUJaRa /di/dvPRa/d0a/dlYUC6Y/dE, /dla/dlYUCE /dMa/dlYUCi/dHa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu/dta/daa \n/d.a/dHa/dLa/d.a-  \n“/dGRa/dlYUCi/daa/dNa /d0Ra/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a, /d6/dHa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /dva/dCaCdJa(YCdu /dta/daRa/dLa-/dlYUCI.M/dLa/d.Ra/dLa /dCRa/dlYUCIY.M, /d6/dHardlYUCiu/dCaCdJa(YCdu /d,a/d.Ra/dNa /dGRa/dlYUC6a/dla/dlYUCE /dlYUCI.M/dCRa/dLa/d0a/dlYUC6Y \n/dva/d.Ra/dNa /dHa/dMa/daa/dlYUC6a /dla/dNa /dMa/dlYUCi/daardlYUCi/d.Ra /d6a /d6/dHa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /dla/dNa /dta/daRa/dLa-/dlYUCI.M/dLa/d.Ra/dLa/dMa/dlYUCE /d.a/dlYUCIY.b /d6/dNva/daa \n/d0Ra/dlYUCE/dLa?”  \n/dCRa/dlYUCIY.M/dva/dNa/dlYUC6a/d.a /d0a/dlYUC6a/dva /dla/dlYUCi/dlYUCI/dNa /dMa/dNa /dlYUCI.M/dCRa/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a /d.a/d6vaUJaRa /d,a/dlYUCE/dNa/dlYUC6a /d0Raa/dlYUCI.M/dMa/dva /dHardlYUCi/d6 /dLa/dGa/dLa/©aCda \n/d0Raa/dlYUCI.M/dMa/dva /dIY /d,a/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /dla/d0Ra /dCRa/dlYUC6Y/dvRa, /d©da/dlYUCCaCdJah/d.vPa/daa-/dtaa/dlYUCh/dtRa /dlYUCE /dla/daa-/dlYUCI.M/dlRa/d.lda/d.a /dI/dvoa/dlYUC6a/dlYUCI/d©a, /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a \n/dla/d0Ra /d,a/d.Ra/dNa /d6/dta/dNa /dta/dlYUCiu/dua/daefR/d,a/d.a /dla/dM.RaGM /dta/dlYUC6Y/dva/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dCRa/dlYUCh/dlYUCI/d©ddRa, /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dCRa/dlYUCh/dlYUCI/d©ddRa /d0a/dlYUC6a/dHa/daa /dCa/dlYUCI.M/dLa \n/d,a/dlYUC6a/dI /dCRa/dlYUC6Y/dvRa /dva/d.Ra/dNa /d,a/dCaCdJa(YCdu  /dHa/dMa /dla/dlYUCh/dCa/dlYUCIY /d,a/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /dNa/dlYUCIY/d.a /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /dta/daa/d0a/dlYUCI.N/daa/dla /dCa/dlYUCI.M/dLa \n \n \n \n15 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n/dla/d.a /dlYUC6Y /dE, /dIY /d.a /dlYUCE /dva/dlYUCE /d©a/dlYUCiu/daa /dva/d.a /dla/dM0Ra/dua /d6/dlYUCI.M/dCRa?  \n/dCRa/dlYUCIY.M/dva/dNa/dlYUC6a/d.a /d0a/dlYUC6a/dva /dla/dlYUCi/dlYUCI/dNa /d0a/d.a/dlYUC6a/daa /d0a/dNNa /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa /daa/dHa/dE/©aCda /d.a/dlYUCIY.b /d,a/dua/dlYUC6a/d0a \n/d©a/dlYUC6Y/dlYUCI/dva/d6Y, /d,a/dlYUCE /d,a/dua/dlYUC6a/d0a /dCRa/dlYUC6Y /dla/dlYUCE /dh /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dNa/dlYUCI/dHa /dta/d0a/dlYUC6Y/dva /d6a /dlYUCI/d.a/dCRa/dlYUCi /d.a/dlYUCI/dHa /dMa/dNa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  \n/d0a/dHa/dLa/dlYUC6a /d©a/dlYUC6Y/dlYUCI/dva/d6Y /dla/dlYUCE /d6/dta/dNa /dMa/dNa /d.a/d0a/dlYUCi/dLa /dNa/dlYUCI/dHa /d.a/daa/dE/©aCda /d6a/dI /d©Ra/dlYUCI.N/daa /dva/dCaCdJa(YCdu /d6/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a \n/dla/d0Ra/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dla/d0Ra /d0a/dHa/dLa/d0a/dlYUC6Y/dva-/dtRa /dlYUCi /dla/dLa/d0a/dlYUC6Y/dva /d6a/dlYUCI/d0a /daa/dHa/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /d.a/daa/d0a /dNa/dlYUCIY/d.a \n/dHa/dlYUCh/dE/dva/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dva/dlYUCE/dva/d0a/dlYUCE /dNa/dlYUCI/dHa /d0Ra/dlYUCE/dLa, /daa/d6CudvaJa/dGa-/daa/d6CudvaJa/dGa/d.a /dGa/dNHa/d.a/dlYUCIY.b /d.a/dlYUCIY.b/d©ddRa/dlYUCIY /dHa/dua/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /di/d©ddRa/dE \n/dLa/dGa/dLa/©aCda /dlYUCI/d.a/doa/dlYUCh, ‘/dta/daRa/dlYUC6Y /dtRa/dlYUC6a/daa/dla/dlYUCIY /d0a/dlYUCE/dCa/dlYUC6Y /dva/dlYUCE/dLa’ /d.a/dlYUCI/dHa /dva/dlYUC6a/dNa/dlYUC6a /dMa/dlYUC6a/daa/dE, /dva/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/d.a/doa/dlYUCh \n/d0Ra/dlYUCi/dla/d.a/dlYUC6u/dLa /dlYUCI/dua/d©oa/dlYUC6a/dvRa/dlYUCIYaefR /d.a/dlYUCI/dHa /dHa/dCaCdJa(YCdu/dla/dlYUCi/d6a-/d.Ra/dlYUCi/daa/dta/dlYUCIY/dla/dCaCdJa(YCdu /d6a/dGa/dlYUCiu/d.a /dlYUCI/dua/dCa/dlYUC6a/daa/dlYUCE /dNa/dlYUCE /d0a/dlYUCi/d,Ra/dLa/d.a/©aCda \n/dlYUCI/d.a/doa/dlYUCh /d0a/dGa/d©a/dLa /dMa/dNa /d.a/dlYUCI/dHa /d0a/dva/dlYUC6a/dHa /d0a/dlYUCi/d,Ra/dE, /dva/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/d.a/doa/dlYUCh /dlYUCI/d.a/dCRa/dlYUCi, /dlYUCI/d.a/doa/dlYUCh /dlYUCI/d.a/dCRa/dlYUCi.../©aCda \n/dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dtaa/dlRNa /dE/d.a /dlYUCE /dvPa/dlYUC6a /d6/dlYUCI.M/dCRa /d,a/dlYUCE /dMa/dlYUC6a/dva/dlYUCue)aGY)a/d0Ra/dlYUCiu/dlYUCI.M/dMa /d6a/dlYUCI/d.a /d©a/dlYUCE/dlRa/d.a /d©Ra/daa/dva/dlYUCIY, /d,a/dlYUCE /dla/dlYUCh/dNa/dlYUC6a \n/di/dGa/dLa/dlYUC6Y/d.a /dGa/dlYUCi/dNCa /d6/dta/dNa/dlYUC6a /dta/dlYUCE/dvPa/dMa/dlYUCE /daa/d.Ra/dNa/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dva/dlYUCE/d.a/daa /dlYUCI/d©a/dlRa/dlYUC6a-/d©a/dlRa/dlYUC6a /d.a/dlYUCIY.b /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dIY \n/dva/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/dua/dCa/dlYUC6a/daa/dE /dta/d©ddRa/dva/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d6/dta/dNa /dHa/dlYUC6a/daa/dLa /d6a /dGRa/daa/dNa/dlYUCIY/d.a /dMa/dlYUC6a/daa/dLa /d0a/d,a/d0a/dlYUCh /d.a/daa/d0a \n/dNa/dlYUCIY/d.a /dNa/dlYUCI/dHa/doa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dE/d.a /dlYUCE /dvPa/dlYUC6a /d0a/dlYUCi/d,Ra/dlYUCiu /d,a/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dMa/dla/dCaCdJa(YCdu /dHa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa /dta/daa/d©a/dlYUCE/dlRa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda  \n/dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /d6a /dHa/dMa/daa/dlYUC6a /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /d0a/dlYUCIY/dCa /dMa/dlYUC6a/d©Ra/dlYUCh/dta/dlYUCi/daa /dta/d©ddRa/dlYUC6Y/dE/©aCda /d6/dta/dNa /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a \n/dla/dlYUCIY/dMa/dlYUC6a/dNa /dvPa/dlYUCI/dta /dMa/dlYUC6a/d©Ra/dlYUCh/dta/dlYUCi/daa /dtaa/dua/dlYUCE/dlRa /d.a/dlYUCI.N/daa/dva/dlYUCE /daa/dHa/dlYUCIY /dlYUCI/d.a /d.a/dlYUCIY.b /dlYUCI.M/d©Ra/doa/dlYUC6a-/dta/dlYUCi/dva/dlYUC6a /d6a /d.a/dlYUCIY.b \n/dCa/dlYUCE/dva/dNa, /d,a/dlYUCE /daa/dlva/dlYUC6a /d.a/dlYUC6a/dva/dMa/dlYUCE /dvPRa/dlYUC6a/daRa/dlYUCE /daa/dHa/dlYUC6Y/dva /dua/dlYUC6a /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /d.a/dlYUC6a/d,a/dlYUCE /d.a/daa/dlYUC6Y/dva /daa/dHa/dlYUC6Y/dva, /dla/d0a/dHa/d.a \n/dMa/dlYUCi/dHa/dla/dCaCdJa(YCdu /doa/dE/dHa /dlYUCI/dNa/d.a/dLa/dlYUC6Y/dva-  \n“/d.a /dlYUCE /dva/dE /d,a/dlYUC6a/dE/d0a?”  \n/dh/dNa/dlYUC6a /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /dIY/dHa/dlYUCh /dlRa/d6CudvaJa/d.a/dlYUC6a /dHa/dlYUCh/dI/dva /daa/dHa/dE /d,a/dlYUCE /d6/dNa/dlYUCE/daa/dlYUCE /dlYUCI/d.a/dE /dla/d0Ra /dta/dlYUCi/dCRa/dlYUC6Y/dE! \n/d,a/daardlYUCiu/daa /dlYUCI/d.a/dCRa /d0a/dlYUC6a/dva /dHa/dlYUCE/dva/dI/©aCda /d©a/dla /dHa/d,a/dlYUC6a/daa /daardlYUCiu/dta/dlYUC6Y/d6a /dla/d6CudvaJa/dGa/dMa/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa, /d,a/d.Ra/dNa/dlYUCE /d.a/dHa/d0a/dlYUC6Y \n/dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /d,a/dlYUC6a/dI /dCRa/dlYUCIY.M, /dva/dCaCdJa(YCdu /dta/dlYUCi/dCRa/d0a/dlYUCE /d.a/daa/dva /d,a/dlYUCE /dlYUCI/d.a/dE /d,a/dlYUC6a/dI /dCRa/dlYUCIY.M? /d,Ra/dlYUCiu/dvPRa /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /d0a/dlYUC6a/d,a/d0a! \n/dGa/dlYUC6a/dMa-/dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dCRa/dlYUCIY.M/dCRa/dlYUC6a /dva/dCaCdJa(YCdu /d6/d.Ra/dNa/dlYUCh /dE/dHa/dlYUCE/dNa /d6Y/dCRa/dlYUCE /d,a/dlYUCE /d6/dla/dGa/daa-/d©a/dlYUCi/dla/dGa/daa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dta/dlYUC6a/dI-\n/d.a/dlYUC6u/d©ddRa/dlYUCIY /dLa/dlYUCh/d.a /dCRa/dlYUCIY.M/dNa /dLa/dI/dE/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a, /daardlYUCiu/dta/dMa/dlYUCE /d.a/dNa/dlYUCIY /d0a/d©a/dLa/dlYUC6a/dua /d6a/dE/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa, \n/d0a/d©a/dLa/dlYUC6a/dua /dIY /d,a/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY-/dla/dua/dlYUC6a/daa/dlYUCIY /d0a/daRa/dNa/dlYUCE /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /d0a/dlYUC6a/dLa-/d0a/dlYUCh/d©Ra/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /daa/dlva/dlYUC6a/dta/daa \n/d.Ra/dlYUCE/dLa/dlYUC6a/dI/dE/dLa/dlYUCE /dua/dlYUC6a /dvPRa/dlYUC6a/daRa/dlYUCE /dHa/dlYUCh/dI/dLa/dlYUCE /d.a/dHa/dva, /d6a /d,a/d.Ra/dNa/dlYUCE /dh /dva/dlYUCE/d,a /dla/dua/dlYUC6a/daa/dlYUCIY /d©a/dlYUCE/d.Ra /d©da/daa/dlYUCE \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /16  \n/d.a/dlYUC6a/dNa/dE /dLa/dGa/dva /dva/dCaCdJa(YCdu /d6/dNa/dlYUCE/daa/dlYUCE /dh/dI /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY/d0a/dLa/dlYUC6a /d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /daa/dlYUCh/dlYUCI/d.a /d,a/dlYUCE/d0a/dlYUCIY/d.a /dla/d0Ra /dta/dlYUC6a/dI \n/d,a/dlYUCi/daa/dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUC6a /dva/daa/dlYUCE /dCRa/dlYUCIY.M/dNa /dLa/dlYUCE/dva/©aCda /d.Ra/dE/daa /d,a/dlYUCE /dHa/dlYUC6u/di.../©aCda  \n/dMa/dNa/dMa/dlYUCE /di/dvPRa/dLa, /dtaa/dlRNa /dva/dCaCdJa(YCdu /di/dNa/dvPa/dlYUC6u/dLa/dlYUCh /d,a/dlYUC6a /dla/d.a /dlYUC6Y /dE, /d,a/dI/dla/dCaCdJa(YCdu /d6/dta/dNa /dva/daa/dlYUCIY-/dGRa/dvPa/dlYUCIY \n/dCRa/dlYUCIY.M/dta/dlYUC6a /dtaa/dlRNa/d.a/dva/dlYUCEaefR/d.a /dva/daa/dlYUCIY-/dGRa/dvPa/dlYUCIY /dlYUCI/d.a/dE /dNa/dlYUCE /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dLa/dlYUCE/d0a/©aCda  \n../d.a/dlYUCI/dNa/doa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu /d6a/dGa/dlYUCiu /d0a/daRa/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /dlYUCI/d.a /dE/d.a/dvPa/dlYUC6a /d6/d©Ra/d0a/dlYUCE/dlRa/dlYUCiu /dMa/dlYUCI/dHa/dLa/dlYUC6a /d6/dta/dNa \n/d6/dCaCdJa(YCdu/dGa/dNa/dlYUC6a/d.a /dMa/dlYUCi/dHa/dvRa/dlYUC6Y/daa/dta/daa /dvPRa/dlYUC6a/daRa /daa/dHa/dlYUC6Y/dvRa, /d©a/dlYUCE/d.Ra/dva/dlYUCE /dta/dlYUCi/dCRa/dLa/dlYUCIY-  \n“/d0a/dlYUC6a/di, /d.a /dlYUCE /dva/dE /d,a/dlYUC6a/dE/d0a?”  \n/daardlYUCiu/dlYUCI/d.a /d.a/d6vaUJaRa /dvPRa/dlYUC6a/daRa /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dMa/dNa/dlYUCE-/dMa/dNa /dlYUCI/dHa/doa/d0a/dE /dLa/dGa/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /d,a/dlYUCE /d.a/dlYUCIY.b /di/dNa/dvPa/dlYUC6a \n/d.a/d6vaUJaRa /dta/dlYUCi/dlYUCI.M/dCRa/d6Y/dNa/©aCda /dGa/daa /d6/dCaCdJa(YCdu/dvPa/dLa, /d0a/d,a/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa-  \n“/d6/dHardlYUCiu/dCaCdJa(YCdu/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /d.a/dlYUC6a/d,a /d6/dlYUCI.M/dCRa?”  \n/dHa/dMa/daa /d0a/dlYUC6a/dva /dla/dlYUCi/dlYUCI/dNa/dva/dlYUCE /dh /dMa/dlYUCI/dHa/dLa/dlYUC6a /d0a/d,a/dLa/dlYUCIY-  \n“/dNa/dI, /d6/dta/dNa/dlYUC6a /dva/dCaCdJa(YCdu /d.a/dlYUC6a/d,a /dNa/dI /d6/dlYUCI.M/dCRa, /d6/dHa/dlYUCIY/d6CudvaJa/d.a /d.a/dlYUC6a/d,a/dlYUCE /d0a/d,a/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda”  \n/dHardlYUCi/dNa/d.a/daa /d0a/dlYUC6a/dva /dla/dlYUCi/dlYUCI/dNa /dlYUCI.M/d,a/d,Nya/dlYUC6a/dla/dlYUC6a /d0a/daRa/dLa, /d0a/d,a/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa-  \n“/dla/dlYUCE /d.a/dlYUCIY.b?” \n/d0a/d,a/dLa/dlYUCIY-  \n“/daa/dlva/dlYUC6a /d©Ra/dlYUCE/dNa/dlYUCE /di/dvva/daa-/dMa/dlYUCi/dHa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu /d,a/dlYUC6a /daa/dHa/dLa /dCRa/dlYUCIY.M, /d6Y /dvPa/dlYUCh/dLa/d.a /dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva /dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY \n/dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dla/dlYUCIY/dMa/dlYUC6a /dCRa/dI /d,a/dlYUCE /d6/d.Ra/dNa /d0a/dGa/d©a/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda”  \n/d0a/dGa/d©a/dLa /d.a/dlYUCIY.b /d6/dlYUCI.M/dCRa! /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /d6/daa/dvRa/dlYUCE /dNa/dlYUCE /dLa/dGa/dE/©aCda /dGa/dlYUC6a/dMa/dlYUCh /d0a/dGa/d©a/dlYUC6Y/dE /dla/dlYUCE /dta/dlYUCI/dHa/dLa/dlYUCE \n/dlYUCI/d©a/dNa /dla/dlYUCi/dNa/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a, /d0a/dGa/d©a/dlYUC6Y-/d0a/dGa/d©a/dlYUC6Y/d.a /d6/dNa/dlYUCE/d.a/dlYUCh /d.a/dlYUC6a/daa/dNCa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /d,a/dI/dMa/dlYUCE /dE/dHa/dNa/dlYUCh \n/d.a/dlYUC6a/daa/dNCa /d6/dlYUCI.M/dCRa /d,a/dlYUCE /d.a /dlYUCE /dva/dlYUC6u /d0a/dlYUCE/d.a/dva/dlYUCIY /d0a/dGa/dlYUC6Y/d©a /dGa/dlYUC6a/dMa /d0a/dGa/d©a/dlYUC6a /d©a/dI/dE /dva/dCaCdJa(YCdu /d.a /dlYUCE /dva/dlYUC6u /dGa/dlYUC6a/dMa/dlYUCE \n/d0a/dlYUCE/d.a/dva/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d0a/dGa/d©a/dlYUC6a /d©a/dI /dCRa/dI/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /d0Ra/dlYUCE/dLa /d6/d.Ra/dNa /daa/dlva/dlYUC6a /dCa/daRa/dLa /dCRa/dlYUCIY.M, \n/d.a/dlYUC6a/d,a/dlYUCE /d,a/dlYUC6a /daa/dHa/dLa /dCRa/dlYUCIY.M, /dGRa/dlYUCi/dlYUCI.M/dMa /d.a/d6vaUJaRa /d6a/dE/d0a/dlYUCh /d6/dlYUCI.M/dCRa, /d6/dNa/dlYUCE/daa/dlYUCE /d,a/dlYUCE /daa/dlva/dlYUC6a-/dta/dlYUCE/daa/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /d6/d0a/dlYUC6Y/daa \n/d.a/d6vaUJaRa /dLa/dlYUCE/d0a /dva/d.Ra/dNa /doa/dlYUC6a /dva/dCaCdJa(YCdu /d.a/dlYUC6a/d,a/dlYUCE /dlYUCI/d0a/dvRa/dlYUCi/dva /dHa/dE/dva /dua/dlYUC6a /dGRa/dlYUCi/dlYUCI.M/dMa /d.a/d6vaUJaRa /d6/d0a/dlYUC6Y/dMa/dlYUCE /d6/d0a/dlYUCE/daa \n/dHa/dE/dva/©aCda    \n \n \n17 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n../d0a/d,a/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa-  \n“/d©a/dlYUC6a/d©a/dlYUCIY, /d.a/dlYUCIY.b /d0a/dGa/d©a/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa?”  \n/d,a/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dlRa/dlYUC6a/dlvaa-/dta/dlYUCi/daa/dlYUC6a/dNCa/d.a /d.a/dvRa/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /du.RaGM /doa/dlYUC6a/dla/d,a/dlYUCIY /dlYUCI/dNa/dMa/dG.RaGM /dNa /d0Ra/d6vaUJaRa /dtaa/dua/dCa/dNa /d.a/daa/dlYUC6Y \n/dCRa/dlYUC6Y/dvRa /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /d©a/dlYUC6a/d©a/dlYUCIY /d0a/d,a/dLa/dlYUCIY-  \n“/d6a/dI /dta/dNa/daa/dHa /dlYUCI/d©a/dNa/dla/dCaCdJa(YCdu /dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /dMa/dlYUC6a/dva/dlYUC6a/d.a 1 /d6a/dGa/dMa/dNa /d0Ra/dlYUCE/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa, \n/dta/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUCE /dCRa/dlYUCh/dvPa/d.a/dlYUCIY.b /d0Ra/dlYUCE/dLa, /dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva /dMa/dlYUC6Y/d,Ra/dLa/dlYUCIY /dHa/dlYUCh/dI/dva /d6/d.Ra/dNa /d0a/d©ddRa/d.a/dlYUCIY.b /d0Ra/dlYUCI.N/daa /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE \n/dta/dla/daa/dLa /dCRa/dlYUC6Y/dvRa, /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /d.a/dHa/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /d,a/dlYUCE /d6a/dGa/dlYUCiu /dNa/dI /d0a/daRa/dlYUCiu.aGP/©aCda”  \n/d©a/dlYUC6a/d©a/dlYUCIY/d.a /d0a/dlYUC6a/dva /dla/dlYUCi/dlYUCI/dNa /dvRa/d.a/dMa/d.a/dlYUC6a /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dvRa/d.a/dMa/d.a/dlYUC6a /dIY /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /d,a/dlYUCE /dIY /dva/dCaCdJa(YCdu \n/dCa/dlYUCE/dCa/d.a /d0a/dlYUCE/dMa/dlYUC6a/daa/dlYUCIY /dCRa/dlYUCIY.M, /d,a/dlYUCE/d.a/daa /dI/dLa/dlYUC6a/d,a /dE/dva/dlYUCE /di/dNNa/dlYUC6Y/dva /d.a/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa /d,a/dlYUCE /d,a/d.Ra/dNa/dlYUCE \n/d.Ra/dla/daa/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCE/dMa/dlYUC6a/daa/dlYUCIY /dlRa/dlYUCi/daardlYUCiu /dHa/dlYUCh/dE/dva, /dva/d.Ra/dNa/dlYUCh /daa/dlYUCh/d.a/dLa /d,a/dlYUC6a /dla/d.a /dlYUC6Y /dE/©aCda  \n/dh/dNa/dlYUC6a /d©a/dlYUC6a/d©a/dlYUCIY/d.a /dlYUCI/dua/dCa/dlYUC6a/daa/d.a /d6/dla/daa /d6a/dNa/dta/daa /d,a/dlYUCE /dHa/dlYUC6u/di /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d6/dta/dNa/dlYUC6a/dta/daa \n/dh/dva/dlYUCE /dNa/dI /dta/d©ddRa/dLa /d,a/dlYUCE /dGRa/dlYUCi/dlYUCI.M/dMa /d,a/dI/dva/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /d0a /d6CudvaJa /dGa/dLa/dlYUCh/daa/d.a /d6/dlta/dva/dlYUC6a/dLa/dMa/dlYUCE /d©a/dlYUCE/d.Ra/dLa-/dla/dlYUCi/dNa/dLa \n/dI/dLa/dlYUC6a/d,a/dlYUCh /d6a /daa/dlYUCh/dGa/dlYUCh /dva/dCaCdJa(YCdu /d6Y/dCRa/dlYUCE /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /d.a /dlYUCE /d.a/daa/dlYUCh-/dMa/dlYUCi/dHa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu /dla/dlYUCi/dNa/dLa/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu /d6/dta/dNa/dlYUC6a/dta/daa /d6/dlYUCI/d0a/dla/dua/dlYUC6a/dla \n/d.a/daa/dlYUCIY, /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /dNa/dlYUCIY/d.a /dNa/dI /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dta/d©ddRa/dLa/©aCda  \n../d0a/d,a/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa-  \n“/d©a/dlYUC6a/d©a/dlYUCIY, /d0a /d6CudvaJa /dGa/dLa/dlYUCh/daa/dMa/dlYUCE /daa/dHa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M, /dE/d.a/dvPa/dlYUC6a /dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCIY/d.a /dlYUCI.M/dCa/dvPvPRa/dlYUCIY /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dlYUC6a/dE/d0a \n/d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda”  \n/dh/dNa/dlYUC6a /dHa/dMa/daa /d0a/dlYUC6a/dva /dla/dlYUCi/dlYUCI/dNa /d©a/dlYUC6a/d©a/dlYUCIY /dvPRa/dMa/dlYUC6Y/d.a /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUCIY /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dla/dlYUCh/dLa/dHa/dNNa/dlYUCIY /dta/dlYUC6a/dCRa /dlYUCiu  /dNa/dI \n/dHa/dlYUCI/dvPa /d0a/d,a/dLa/dlYUCIY-  \n“/d0a/dlYUC6a/di, /dCa/dlYUC6a/daardlYUCiu-/d.a/dlYUC6a/dva/d.a /d©a/dlYUCE/dua/dGRa/dlYUC6a/daa/dlYUC6a /dla/d0Ra/dMa/dlYUCE /d,a/dlYUCE /dh/d,Ra/dHa/dlYUC6a /dla/d0Ra /d0Ra/dlYUC6a/di \n/d.Ra/dlYUCE/dLa/dlYUC6a/dI /dCRa/dlYUC6Y/dvRa /dh /dla/d0Ra /d.a/dHa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCI.M/dvRa/dNa /d,a/dlYUCE /dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dLa/dlYUCh/d.a /d©Ra/daa/dMa-/d.a/daa/dMa \n/dNa/dI /d.a/daa/dlYUC6Y/dE /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d0Ra/dlYUCi/dlYUCI.M/d,a /d.a/d6vaUJaRa /d.Ra/dlYUCE/d0a/dI/©aCda”  \n/dh/dNa/dlYUC6a, /d©a/dlYUC6a/d©a/dlYUCIY/d.a /d0a/dlYUC6a/dva /dla/dlYUCi/dlYUCI/dNa /dHa/dCaCdJa(YCdu/dlYUCI.M/dla/doa/dlYUCh /dLa/dGa/dE /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d6/dta/dNa/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu /di/dMa/dlYUCE/daa/d©a/dlYUC6a/daa/d.a \n                                                           \n1 चेचक \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /18  \n/dh/dHa/dlYUCIY /d0a/dlYUC6a/dva/dta/daa /dNa/dlYUCE /d.Ra/dlYUCi/dlYUCI.M/dLa /d.a/d6vaUJaRa /dHa/dCaCdJa(YCdu/dla/dlYUCIY /d,a/dlYUCE /dHa/dCaCdJa(YCdu/dla/d0a/dlYUC6Y-/d,a/dlYUCh/d.a/daa /dHa/dlYUCh/dI/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d©a/dlYUC6a/d©a/dlYUCIY /dva/dCaCdJa(YCdu \n/dGa/dM.RaGM /d0Ra/dlYUCIY/daa /dMa/dlYUCi/d©aa/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /d.a/dlYUCI/dHa /daa/dHa/dLa/dlYUCIY /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dva/d.Ra/dNa /dHa/dCaCdJa(YCdu/dla/d0a /dNa/dlYUCIY/d.a /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /dHa/dE/dva.../©aCda \n/d6/dta/dNa/dlYUC6a/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dla/dMHa/dlYUC6a/daa/dlYUC6Y/dva /d0a/d,a/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa-  \n“/dlYUCI.M/dCa/dvPvPRa/dlYUCIY /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dlYUC6a/dE/d0a /d,a/daardlYUCiu/daa/dlYUCIY /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /dGa/dlYUC6a/dMa /dva/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/d0a/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda \n/dh/dNa/dlYUC6a, /d,a/dCaCdJa(YCdu  /dlYUCI/d.a/doa/dlYUCh /daa/dlva/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /d0Ra/dlYUCE/dvPa/dva/dlYUC6a /dva/dCaCdJa(YCdu /dHardlYUCi/dNa/d.a/dlYUCh /dlYUCI.M/dCa/dvPvPRa/dlYUCIY /dvRa/dMa/dlYUC6a /d©a/dlYUCE/d0a/dlYUC6Y/dNa/©aCda”  \n/d.a/dlYUCI/dHa /d6a/dGa/dlYUCiu /d0a/daRa/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dla/daa/dLa/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dla/dlYUCIY/dMa/dlYUC6a /dvPa/dlYUCI/dta /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dNa/dlYUCE \n/dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dlYUCI/d.a/doa/dlYUCh /d6a/dNa /dGa/dlYUC6a/dMa /dlYUCI/d©a/dla /d,a/dlYUC6a /daa/dHa/dLa /dCRa/dLa/dlYUC6a /d6a /dNa/dlYUCE /d6a/dNa /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dGa/dlYUC6a/dMa \n/dlYUCI/d©a/dla/©aCda /dIY/dHa/dlYUCh /dNa/dI /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dta/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /d,a/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dla/dlYUCIY/dMa/dlYUC6a/dNa /d.a /dlYUCE /dva/dE /dCRa/dI/©aCda /d0a/daRa/dlYUC6Y/dva /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa, \n/d0a/daRa/dlYUC6Y/dva /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dE/d.a /dvPa/dlYUCh/dLa/d.a /dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva /d©a/dlYUCh/dla/daa /dvPa/dlYUCh/dLa/dMa/dlYUCE /dtaa/dua/dlYUCE/dlRa /d.a /dlYUCE /dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dla/d6CudvaJa/d,a/dlYUCh/dGa \n/dNa/dlYUCIY/d.a /daa/dHa/dLa, /daa/dl.RaGM /dva/dlYUCE/dta/daa /daa/dlYUC6a/dMa/dCa/dN©aa/d.a /dMa/dlYUC6a/dE /d0Ra/dlYUCE/dvPa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUCIY/©aCda /dHardlYUCi/dNa/d.a /dlYUCE  /dta/dlYUCi/dCRa/dLa/doa/dlYUC6Y/dNa-  \n“/daa/dlYUC6a/dMa/dCa/dN©aa /d6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa /d,a/dlYUC6a/dE/d0a/©aCda”  \n/daa/dlYUC6a/dMa/dCa/dN©aa/d.a /dMa/dlYUC6a/dE /d0a/d,a/dLa/dlYUCIY-  \n“/d.a /dlYUCE /dHa/dlYUCE/dNa /d.a/dlYUC6a/d,a /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dHa/dMa/dHa/dlYUCIY/d6CudvaJa /dMa/dlYUC6a/dE /dlYUCI.M/dCRa/d6Y/©aCda”  \n/dlYUCI.M/dCa/dvPvPRa/dlYUCIY /d6a /daardlYUCiu/dta/dlYUC6Y/d6a/d.a /dCa/dCa/daefR /d.a/daa/dlYUC6Y/dva /d0a/d,a/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa-  \n“/d©a/daa/d0a/d,,a/dlYUC6a/dta/daa /dCa/dLa/dlYUCiu, /d©a/dla /dHa/d,a/dlYUC6a/daa /daardlYUCiu/dta/dlYUC6Y/doa/dlYUCh /d6/dlYUCI.M/dCRa /d6a /dlYUCI.M/dCa/dlYUCI/dvPvPRa/doa/dlYUCh /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda”  \n/daa/dlYUC6a/dMa/dCa/dN©aa/d.a /dMa/dlYUC6a/dE /d0a/d,a/dLa/dlYUCIY-  \n“/dE/dva/dlYUC6Y /d©a/d6vaUJaRa /dlYUCI/d©a/d6/©aCda /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /dMa/dlYUC6a/dva/dlYUC6a /dta/dla/daa/dLa /dCRa/dlYUC6Y/dvRa, /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /dCa/dlYUC6a/dHa/dlYUCh-/dta/dlYUC6a/dNa/d.a \n/d6a/dGaa/dHa/dlYUCh /dNa/dlYUCI/dHa/doa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu /d.a/daa/d0a/©aCda”  \n/d.a/dlYUCIY.b /d0a/dlYUCI.M/d,a/dva/dlYUC6u/d6CudvaJa, /daardlYUCiu/dta/dlYUC6Y/doa/dlYUCh /d6a /dlYUCI.M/dCa/dlYUCI/dvPvPRa/doa/dlYUCh /d©a/d6vaUJaRa /d©a/dlYUCE/dlYUCI.M/dLa/d6Y/dNa /d6a /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dHa/dlYUC6a/dvRa/dlYUCE /dtaa/dNCa/dlYUC6a/dMa \n/d.a/daa/dlYUC6Y/dva /dlYUCI/dua/d©a/dlYUC6a /d0Ra/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda  \n/06lE  \n/dlRa/d0©a /dla/d6CudvaJa/d.Roa/dlYUC6a : 2405, /dlYUCI/dva/dlYUCI.M/dvRa : 6 /dlYUCI.M/dla/dva/dM0a/daa 2016 \n \n \n \n19 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n \n \n/d0a/dvva/dlYUCIY/dla/dlYUCh/d6/dNa/dlYUC6a  \n/dlYUCI.M/dlRa/dua/daa/dlYUC6a/dlYUCI/dva/d.a /dlYUCI/d©a/dNa/©aCda /dE/d.a/dvPa/dlYUC6a /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /dlRa/dlYUCIY/dlRa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dI/d.a /dGRa/dlYUCIY /dNa/dlYUCE/dNa/dlYUCE /d.a /dlYUCi /dlRa/dlYUCE/dlRua/daa \n/dlvRa/dlYUC6a/dNa /d,a/dlYUC6a/dI /dCRa/dLa/dlYUC6a/©aCda /d,a/dI /dGa/dlYUC6a/dI/d.a /dGRa/dlYUCIY /dCRa/dlYUCE/dLa/dlYUC6Y/dNa /dh/dHa/dlYUCIY /dGa/dlYUC6a/dI/d.a /d.a/d0a/dlYUCi/dLa/dlYUC6a /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUCE \n/dCRa/dLa/dlYUC6a /d,a/dlYUCE ‘/d,a/dCaCdJa(YCdu  /dla/dlYUCi/dHa/daa/d©a/dlYUCE/dla/dCaCdJa(YCdu /dGa/dlYUC6a/dE /dlYUCI/d0a/d6a/dE/dva /dva/dCaCdJa(YCdu /dGRa/dlYUCIY /dCa/daRa/dlYUC6a/dE/d0a/©aCda’ /dh/dNa/dlYUC6a /dGa/dlYUC6a/dE \n/d0a/dlYUCIY/dE/dLa/dlYUC6a /dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva /dta/dCa/dlYUCIY/dla /dGaa/dlYUC6a/dMa /dGRa/dlYUCIY, /dlRa/dlYUCi/daardlYUCiu/dHa/dlYUCE/dMa/dlYUCE /d0a/dNa/dlYUC6a /dlRa/dlYUCIY/dlRa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /daa/dlYUCI.b/d.Ra /dNa/dlYUCE/dNa/dlYUCE /dCRa/dLa/dlYUC6a, \n/dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dva/dlYUCE/d.a/daa/dlYUC6a /dva/dlYUCIY/dNa /dla/dlYUC6a/dLa/dla/dCaCdJa(YCdu /diu/dta/daa /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda /dva/dlYUC6a/d0a/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dE /d©a/dlYUCh/dla/daa/dlYUCh /d0a/dlYUCIY/d6a/dNa \n/dlYUCI/d0a/d6a/dE/dLa/©aCda  \n/dh/dNa/dlYUC6a /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /dta/daRa/dLa-/dlYUCI.M/dLa/d.Ra/dLa /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /dCRa/dlYUC6Y/dvRa/dlYUCE/©aCda /dGa/dlYUC6a/dMa/dla/dCaCdJa(YCdu /d.a /dlYUCi /dlRa/dlYUCE/dlRua/daa /d©Ra/dlYUC6a/dMa/d.a \n/daa/dlva/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /d.a/dMa/dLa/dlYUC6a /d6a /d.a/dlYUCh/dla/dlYUCIY /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /d©Ra/dlYUC6a/daa /dta/d©ddRa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUC6Y/dNa/©aCda /d,a/dI/dMa/dlYUCE /dta/dlYUCi/dLa /dNa/dI /dCRa/dlYUC6Y, /dNa/dlYUC6a/dHa/dlYUCE/dta/daa \n/dLa/dlYUCh/d.a /dta/dlYUC6a/daa /dHa/dlYUCh/dI/dE/©aCda /d.a/dlYUCh/dla/dlYUCIY /d©Ra/dlYUC6a/daa /d0a/dlYUCE/dla/dlYUCIY /dta/dlYUCE/dvPa/dGa/daa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /dta/dlYUCE/dvPa/dGa/daa /d.a/dMa/dLa/dlYUCh \n/d6/dlYUCI.M/dCRa, /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d.a/dlYUCh/dla/dlYUCIY/dla/dCaCdJa(YCdu /d.a/dMa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /d©Ra/dlYUC6a/daa/d.a /dta/dlYUC6a/dlYUCI/dNa/d.a /dua/dlYUCE/dGa /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu/d.a /dE/d.a/daa/d6CudvaJa/dGa/dlYUC6a/dHa/dlYUCE \n/d6/dlYUCI.M/dCRa, /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /dua/dlYUC6a/dGa/dMa/dva/dlYUCIY /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /d6/dla/dlYUCI.M/dvRa/daa /dGa/dlYUCI/dva/dE /dNa/dlYUCI/dHa /dCa/dLa/dlYUC6Y/dE /dh/dI/dla/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCE/dla/dlYUCIY /dva/dlYUCE/d,a \n/dGa/dlYUCI/dva/dE /dCa/dLa/dlYUC6Y/dE/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /dla/d0Ra /d©Ra/dlYUC6a/daa /dGa/d6CudvaJa/dGa/dlYUCE /dlYUCI/d©a/dla/d.a /daa/dlva/dlYUC6a /dta/d.a/d©ddRa/dNa/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa, /d,a/dlYUCE /dE/d.a-\n/d©a/dlYUCh/dla/daa/dla/dCaCdJa(YCdu /dla/dvPa/dlYUC6Y/dva-/dla/dvPa/dlYUC6Y/dva /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/d0a/dlYUCh /d.a/dlYUCI.N/daa/dva/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda  \n/dNa/dlYUC6a/dHa/dta/daa /d©a/dlYUCi/dI/dE /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE /dCRa/dLa/dlYUC6a, /dE/d.a/dvPa/dlYUC6a /dh /dta/daRa/dLa-/dlYUCI.M/dLa/d.Ra/dLa /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /d6a \n/d©a/dlYUCh/dla/daa /dNa/dlYUC6a/dHa /d.Ra/dlYUCE/d0a/dlYUC6Y/dva /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa/©aCda /di/dvva/daa/dlYUCE-/d©a/dlYUCI.b/dCCRa/dNa/dlYUCE /d©Ra/dlYUC6a/daa /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /dta/dlYUCi/d0a/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUC6a /dlYUCI.M/d0Ra/dvva/dlYUC6a /d6a \n/dta/dCRa/d0a/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUC6a /dlYUCI.M/d0Ra/dvva/dlYUC6a/d.a /d0a/dlYUCIY/dCa /dNa/dlYUC6a/dHa /dCa/dLa/dlYUC6Y/dva/©aCda /dta/dlYUCi/daa/d0a/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUC6a /dGRa/dlYUC6a/dvPa/dta/daa /dh /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY \n/dCa/daRa/dLa/dlYUC6a/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /d©Ra/dlYUC6a/daa /dva/dCaCdJa(YCdu /d©Ra/dlYUC6a/daa/dlYUCE /dCRa/dlYUCIY.M /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dla/dNMa/dlYUCi/d.Ra /d©Ra/dlYUC6a/daa/dlYUC6a /dta/dCRa/d0a/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUC6a /dlYUCI.M/d0Ra/dvva/dlYUC6a \n/dta/d.a /dlYUC6Y /d©ddRa /dNa/dlYUCE/dNa/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /d6a/d©Ra/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCE/dla/dlYUCIY /dta/dlYUCi/d0a/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUC6a /d0Ra/dlYUC6a/dGa/d.a /d©Ra/dlYUC6a/daa/d.a /dta/dlYUC6a/dlYUCI/dNa/d.a /dua/dlYUCE/dGa \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /20  \n/dla/dNMa/dlYUCi/d.Ra/dla/dCaCdJa(YCdu /d.a/dNa/dlYUCIY /d.a/dMa /dGa/dlYUCI/dva/dE /dCa/dlYUCI.M/dLa/dva/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dNa/dlYUC6a/dHa/dta/daa /d0a/dlYUC6Y/dla/dva/dlYUCE /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY/d.a /dMa/dNa/dMa/dlYUCE \n/d.Ra/dlYUCi/dlRa/dlYUCIY /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6Y/dNa/©aCda /dHa/dlYUCE/d0a/dlYUCh /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /dNa/dlYUCE /d.a/dlYUCI.N/daa/dva/dlYUC6Y/dNa/©aCda /dlYUCI/dNa/dCCa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /dta/dlYUC6a/dlYUCI/dNa /d6a /diu/dta/daa /dta/dlYUCi/d0a/dlYUC6a/daefR/d.a \n/dHa/dL.RaGM /dtRa/dlYUCIY.b /dva/dlYUC6Y/dta/daa/dla/dCaCdJa(YCdu /d6/d©Ra/d©da/daa/dlYUCE/d©ddRa /dMa/dlYUC6a/dla /dtRa/dlYUC6a/dGa/dlYUCi/dNa/d.a /dla/dlYUCi/dHa/dlYUC6a/dua/dNa /daa/d6CudvaJa/dGa /dCa/daRa/dLa/dlYUCE /dCRa/dI/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a \n/dla/daa/dlua/dva/dlYUCIY /dta/dlYUCiu/d,a/dlYUC6a/d.a /dlYUCI/dHa/dla/dlYUC6a/d0a/dlYUCE /dta/dCa/dlYUCIY/dla /dlYUCI/d©a/dNa/d.a /dua/dla/dNva /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dCa/dlYUC6Y/dva-\n/d0a/dlYUC6Y/dlRa/dlYUC6a/d.Ra/d.a /dlYUCI/dHa/dla/dlYUC6a/d0a/dlYUCE /d6/d.Ra/dNa /dua/dla/dNva/d.a /d,a/dN.RaGM /dMa/dlYUCh /dNa/dlYUCE /d0Ra/dlYUCE/dLa /dCRa/dLa/©aCda /d,a/dlYUCE /dHa/dlYUC6u.., /d©Ra/dlYUC6a/daa/d.a \n/d0a/dlYUCIY/dCa /dNa/dlYUC6a/dHa /dta/daa/d.a /d,a/dlYUCE /dlYUCI.M/d0Ra/dNa/dla/dlYUCi/daa/d.a/dlYUC6a /dMa/dlYUC6u/dla/dMa /d6/dlYUCI.M/dCRa /dh /dva/dCaCdJa(YCdu /dua/dla/dN.RaGM /dva/dlYUCh/dla/dCaCdJa(YCdu /dua/dHa/dlYUC6a/daa \n/d6/dlYUCI.M/dCRa/dE/©aCda /d,a/d.Ra/dNa /dua/dla/dNva/d.a /dua/dla/dNva/dlYUCIY-/dHa/dua/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu /dGa/dlYUC6a/dCRa/dlYUCh-/dlYUCI/d0a/daa/dlYUCIY/dCRa /d.a/dLa/dlRa/dE /dLa/dGa/dlYUC6Y/dva, \n/dtRa /dlYUCi /dLa/dlYUC6a/dE /dLa/dGa/dlYUC6Y/dva /dva/d.Ra/dNa /dva/dCaCdJa(YCdu /dMa/dNa/dlYUCi/d.Ra-/dMa/dNa/dlYUCi/d.Ra/dlYUCE /dCRa/dlYUCIY.M /dlYUCI/d.a/dNa/dlYUCE/©aCda /d6Y/dGa/dLa/dlYUC6a /dMa/dlYUC6a/d6CudvaJa/dlYUCI/dGa/dta/daa /dta/dL.RaGM /dvRa/dlYUC6a \n/dMa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa /d0a/dlYUC6Y/dla/dLa /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d.a/dHa/dLa/dlYUCI.b/d.Ra/dNa-  \n“/d0Ra/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a, /dva/dlYUCiu/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/dtRa/dlYUCI.M/d,a/doa/dlYUCh/dLa/dlYUCh/d,a/dlYUCIY /d,a/dNa/dlYUC6Y /dCRa/dHa?”  \n/d.a/dlYUC6a/dNa/dla/dCaCdJa(YCdu /dva/dCaCdJa(YCdu /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /dla/dlYUCi/dNa/dLa/d.a /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /di/dCCa/dlYUC6a/daa/dNCa /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /di/dCa/daa/d0a/dlYUCE /dNa/dlYUCE /d.a /dlYUCE /dLa/dI, \n/d,a/dlYUCE /d.a/dlYUCI/dHa/dva/dlYUC6Y /dlYUCI/dtRa/dlYUCI.M/d,a/doa/dlYUCh/dLa/dlYUCh/d,a/dlYUCIY/d.a /dlYUCI/dua/dlda/doa /d.a/dlYUCIY.b /dCRa/dlYUCIY.M? /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /dua/dlYUCE/dCa/dlYUC6a/daa/dlYUC6a /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /dla/dlYUCi/dHa/daa/d©a/dlYUCE-\n/dMa/dlYUCi/dHa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/dNa/dI/©aCda”  \n‘/dNa/dI’ /dla/dlYUCi/dlYUCI/dNa/dva/dlYUCE /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY/d.a /dMa/dNa /dCa/daRa/dLa/©aCda /dCa/daRa/d0a/dlYUCh /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /dNa/dlYUCE /d.a/daa/dlYUC6Y/dva /doa/dE/dHa /dNa/dlYUCE \n/dCRa/dlYUCIY.M /d,a/dlYUCIY/dva/©aCda /d,a/dlYUCE /d,a/dNa/dlYUC6Y/dva /d6/dlYUCI.M/dCRa /dh/d.a/daa /d,a/dlYUCIY/dva /d0Ra/dlYUCE/dLa /d6a /d,a/dlYUCE /dNa/dI /d,a/dNa/dlYUC6Y/dva /d6/dlYUCI.M/dCRa \n/dh/d.a/daa /dHa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda  \n../dCa/daRa/dLa /dMa/dNa/dlYUCE /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /d0a/d,a/dLa/dlYUC6a-  \n“/dva/d.Ra/dNa /dva/dCaCdJa(YCdu /dva/dlYUCh/dHa/daa /dta/dCa/dlYUCIY/dla /dtaa/dlYUCI/dva/dlRa/dva, /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /dCa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa/d6/dNa/dlYUC6a /d0a/dlYUCi/d,Ra/dHa/d.a /dlYUCI/d.a \n/dCa/dlYUC6u/dvRa/dlYUC6a/dI, /dlYUCI.M/d,a/dNa/dGa/dlYUCIY /dta/dlYUC6a/dlYUCI/dNa/dMa/dlYUCE /dCa/dlYUCI.M/dLa /dGa/dlYUCE/dLa/dHa!”  \n/dta/dCa/dlYUCIY/dla /dtaa/dlYUCI/dva/dlRa/dva /dva/dCaCdJa(YCdu /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /dNa/dI /d0a/dlYUCi/d,Ra/dLa/d.a /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dta/dlYUC6a/dlYUCI/dNa/dMa/dlYUCE /dCa/dlYUCI.M/dLa /dGa/dlYUCE/dLa/dI, \n/dla/dlYUCE /dva/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCi/d,Ra/d0a/dlYUCE /d.a /dlYUCE /dLa/d.a/©aCda /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /dE/dLa/dlYUC6Y, /d,a/d.Ra/dNa /d0a/dlYUC6a/daa/dHa /d0a/d.Ra/daefR/d.a /daa/dHa/dlYUCIY, /d0a/dlYUC6a/dta /dMa/dlYUCI.N/daa \n/dGa/dlYUCE/dLa, /dva/dlYUCI/dHa/doa/dlYUCE/dla/dCaCdJa(YCdu /d6/dHa/dlYUCIY /d©Ra/dlYUC6a/daa/d.a /dta/dlYUC6a/dlYUCI/dNa/dMa/dlYUCE /dGa/dlYUCi/d,a/daa/dlYUCh /d.a/daa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M /d6a /dlYUCI/d©a/dua/dla/dlYUCh /dGa/dMa/d0a/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M, \n/dva/d.Ra/dNa /d.a/dlYUCIY.b /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dtaa/dlRNa/d.a /d,a/dua/dlYUC6a/d0a /dva/dCaCdJa(YCdu /d©a/dlYUCE/d0a/dlYUCE/d.a /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/dHa/dCaCdJa(YCdu /dla/dlYUCE /dla/dE/dHa/©aCda”    \n \n \n21 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n/dMa/dLa/dlYUC6a/dHa/d.a /d,a/dua/dlYUC6a/d0a/dMa/dlYUCE /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /daa/dla /d0Ra/dlYUCE/dvPa/dLa/dlYUC6Y/dNa/©aCda /daa/dla/dlYUC6a/dI/dva /dMa/dNa/dlYUCE /d0a/d,a/dLa/dlYUC6a-  \n“/d6/dCCRa/dlYUC6a, /dlYUCI/dtRa/dlYUCI.M/d,a/doa/dlYUCh/dLa/dlYUCh/d,a/dlYUCIY /dNa/dI /d0a/dlYUCi/d,Ra/dLa /dCRa/dHa /dva/dCaCdJa(YCdu /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /d0a/dlYUC6a/dva /dNa/dlYUCI/dHa, \n/dla/dlYUC6a/dI/d.a/dlYUCh/dLa/dlYUCh/d,a/dlYUCIY /d,a/dNa/dlYUC6Y /dCRa/dHa?”  \n/dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/dNa/dI/©aCda”  \n/d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /dlYUCI/d.a /d.a/dlYUCh/dvPa/daefR-/d.a/dHa/dCa/daa/dlYUCIY /dlYUCI.M/dCRa/d6Y /d,a/dlYUCE /d0a/dHa/dla/dlYUC6a-/d0a/dHa/dla/dlYUCIY /dHa/dE/dva, /d6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa /dva/dCaCdJa(YCdu \n/dE/d.a/dvPa/dlYUC6a /dta/daRa/dLa-/dlYUCI.M/dLa/d.Ra/dLa /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /d6a /d©a/dlYUCh/dla/daa /dNa/dlYUC6a/dHa/d.a /d.Ra/dlYUCE/d0a/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a- /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /d6/dlYUCI.M/dCRa.../©aCda  \n/d6/dta/dNa /dlYUCI/dNa/dNCa/daefR/dE /dla/dlYUCi/dNa/d0a/dlYUC6Y/dva /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /d0a/d,a/dLa/dlYUC6a-  \n“/dta/dCa/dlYUC6a/dla /dtaa/dlYUCI/dva/dlRa/dva /dlYUCI.M/d,a/dNa/dGa/dlYUCIY /d0Ra/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a /dva/dlYUCh/dHa/daa /dh/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dCa/dlYUCI.M/dLa /dGa/dlYUCE/dLa/dHa/©aCda”  \n/dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa /dlYUCI/d.a/dCRa/dlYUCi /dNa/dlYUCE /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dMa/dlYUCi/dl.RaGM /d.a/dlYUCIY.b /dMa/dlYUC6a/daa/dLa/d.a/©aCda  \n/doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /dtRa /dlYUCE /daa /d0a/d,a/dLa/dlYUC6a-  \n“/d6/dCCRa/dlYUC6a /d0Ra/dlYUC6a/doa, /d,a/dCaCdJa(YCdu  /dla/dlYUC6a/dI/d.a/dlYUCh/dLa/dlYUCh/d,a/dlYUCIY /d6a/dlYUCI/d.a /dlYUCI/dtRa/dlYUCI.M/d,a/doa/dlYUCh/dLa/dlYUCh/d,a/dlYUCIY /dNa/dI /d,a/dNa/dlYUC6Y \n/dCRa/dHa /dva/dCaCdJa(YCdu /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /d0a/dlYUC6a/dva /dNa/dlYUCI/dHa, /d0a/dlYUC6a/doa/dlYUCh/dLa/dlYUCh/d,a/dlYUCIY /dta/daRa/dLa /dCRa/dHa?”  \n/dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /dMa/dlYUCi/dHa/dla/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/d.a/dCRa/dlYUCi /dNa/dlYUCE /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa, /d.Ra/dlYUC6a/dLa/dlYUCIY /dMa/dlYUCi/d©ddRa/dlYUCIY /d©da/dlYUCh/dLa/dlYUC6a /d©a/dlYUCE/dLa/d.a /d,a/dlYUCE /dNa/dI/©aCda \n/dMa/dlYUCi/d©ddRa/dlYUCIY /d©da/dlYUCh/dLa/d0a/dlYUC6Y/d.a /d.a/dlYUC6a/daa/dNCa /d0Ra/dlYUCE/dLa/dlYUC6Y /d,a/dlYUCE /d.a/dlYUC6a/dva/dla/dCaCdJa(YCdu /dNa/dlYUC6a/dHa /dla/dNMa/dlYUCi/d.Ra /d©Ra/dlYUC6a/daa/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dlYUC6Y/dta/daa /d0Ra/d6vaUJaRa \n/dGa/dlYUCE/dLa /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /dNa/dlYUC6a/dHa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dlYUCI.M/dla/daa/dlYUC6a /dCa/daRa/d0a/dlYUC6Y/d.a /daa/dHa/dI/©aCda  \n/doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /d0a/d,a/dLa/dlYUC6a-   \n“/dta/dCa/dHa/dvva/dlYUC6Y/daa /dtaa/dlYUCI/dva/dlRa/dva /dlYUCI.M/d,a/dNa/dGa/dlYUCIY /dva/dlYUCh/dHa/daa /d0a/dlYUCE/d.a/dlYUC6a/daa /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa/dHa!”  \n/doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY/d.a /d0a/dlYUC6a/dva /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /dlYUCI/d.a/dE /dla/dlYUCi/dNa/dva /dh /dva/dCaCdJa(YCdu /d6/dta/dNa /d6a/dCaCdJa(YCdu/dlYUCI.b/d.Ra-/d.a/dlYUC6a/dNa /dlYUCI.M/dla/daa/dlYUC6a \n/dCa/daRa/dlYUC6Y/dva /dNa/dlYUC6a/dHa/dta/daa /dLa/dGa/dlYUC6u/dNa/dlYUCE /daa/dHa/dE/©aCda /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dCa/dlYUCE/dva/d0a/dlYUC6Y/dva /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/d0Ra/dlYUC6a/doa, /dva/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a/daa /d0Ra/d6vaUJaRa /d,a/dlYUC6a/di/©aCda /dHa/dlYUCE/dLa/dE /d6/d0a/dlYUC6Y/dE?”  \n/doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /d0a/d,a/dLa/dlYUC6a-  \n“/dNa/dI/©aCda”  \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /22  \n/doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY/d.a /di/dvva/daa /dla/dlYUCi/dlYUCI/dNa /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /d6a/dGa/dlYUCiu /dlYUCI/d.a/dCRa/dlYUCi /dNa/dI /dta/dlYUCi/dlYUCI.M/dCRa /d6/d.Ra/dNa /d©Ra/dlYUCI.N/daa /d,a/dlYUCE \n/dLa/dG.RaGM /dGa/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu /d.Ra/dlYUCE/d0a/dlYUC6Y/dva /d6a/dE/dLa /dCRa/dLa /dh/d.a/daa/dlYUC6a /daa/dlYUCI.b/d.Ra /dMa/dlYUC6a/d6CudvaJa/dlYUCI/dGa/d.a /dMa/dvRa/dNa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /d,a/dlYUCE /d.a/daardlYUCiu/d6a/dlYUCI.N/daa \n/d0a/dlYUC6a/dlYUCI.b/dNHa /daa/d.Ra/dNa/dlYUCE /dCRa/dLa, /dh /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dHa/dlYUC6a/dvRa/dlYUCE /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /d.a/daardlYUCiu/d6a/dlYUCI.N/daa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dlYUCI.M/dla/daa/dlYUC6a /dCa/daRa/dlYUC6Y/d.a /dla/dHa /d©a/dlYUC6Y/dva \n/daa/dHa/dE/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /dNa/dlYUC6a/dHa /d6/d.Ra/dNa /d0a/dlYUCIY/dCa/dlYUCh-/d0a/dlYUCIY/dCa, /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /dla/dNMa/dlYUCi/d.Ra/d.a /dva/dlYUCE/d,a /d©Ra/dlYUC6a/daa/dlYUC6a /d6a \n/dMa/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUC6a/d.a /dMa/dN©a /d©Ra/dlYUC6a/daa/dlYUC6a/d.a /dlYUCI.M/dla/daa/dlYUC6a /dCa/dlYUCI/daRa /daa/dHa/dLa /dCRa/dLa/©aCda  \n/dlYUCI/dHa/doa/dlYUC6a-/dlYUCI/dHa/doa/dlYUC6a /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /d6/dta/dNa /d6a/daa/dlYUC6a /d©a/dlYUCE/d.Ra /daa/dHa/dLa /dCRa/dLa /d,a/dlYUCE /d.a/dlYUCh/dNa /dvPRa/dlYUC6a/dMa/dla/dCaCdJa(YCdu \n/d.a/dvPa/dlYUC6u/dLa/dlYUC6a/dta/daa /dNa/dlYUC6a/dHa /dGRa/dlYUC6a/dvPa /dta/d.a/d©ddRa/dva/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dGRa/dlYUC6a/dvPa/dlYUCh /dta/d.a/d©ddRa/d0a /d.a/dlYUCIY.b /d6/dla/dlYUC6a/dNa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda \n/dh /dva/dCaCdJa(YCdu /d.Ra/dlYUC6a/dLa/dlYUCIY /dNa/dlYUC6a/dHa/dlYUCE /dla/dMHa/dlYUC6a/daa/dLa/dlYUC6a-/dvPa/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu /dNa/dI /dHa/dlYUCh/dI /dCRa/dI/©aCda /dMa/dlYUC6u/dla/dMa/d.a /daardlYUCiu/dlYUCI.b/d.Ra /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh \n/d©a/dlYUCE/d.Ra/dE /dta/d©ddRa/dlYUC6Y /dCRa/dI/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /d,a/dCaCdJa(YCdu /dHa/dua/dlYUC6a /dlRa/dlYUC6a/dNva /daa/dHa/dLa, /d©Ra/dlYUC6a/daa/d.a /d©Ra/dlYUC6a/daa/dlYUC6a/d.a /dGa/dlYUCI/dva /dMa/dlYUCI.M/d©©Ra/dMa \n/daa/dHa/dLa, /dva/d.Ra/dNa /dNa/dlYUC6a/dHa /dta/dlYUC6a/daa /d.a/daa/dlYUC6Y/dMa/dlYUCE /d,a/dlYUCE /d6/dNa/dlYUCi/d.a /dlYUCiu /dLa/dva/dlYUC6a /daa/dHa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUC6Y /dh /dHa/dua/dlYUC6a/d.a /dGa/dlYUCI/dva /dva/dlYUCE/d,a \n/daa/dHa/dNa/dlYUCE /dua/dlYUC6a /d©Ra/dlYUC6a/daa/dlYUCE/d.a /dGa/dlYUCI/dva /dva/dlYUCE/d,a /daa/dHa/dNa/dlYUCE /dNa/dlYUC6a/dHa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dta/dlYUC6a/daa /d.a/daa/d0a /dva/dCaCdJa(YCdu /di/d.a/d©ddRa/dlYUCiu.aGP /d0Ra/dlYUC6a/dI/dE /d,a/dlYUC6a/dI \n/dCRa/dI/©aCda  \n../dHa/dLa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dlYUCI/d.a /dh/dHa/dlYUCh /di/d.a/d©ddRa/dlYUCiu.aGP /dlYUCI/d.a /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /dE/d.a /dlYUCE  /daa/d6CudvaJa/dGa /dHa/dlYUCh/dI/dE, /d6/dNa/dlYUCE/d.a/dlYUCh /daa/d6CudvaJa/dGa/d.a \n/di/d.a/d©ddRa/dlYUCiu.aGP /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /d,a/dCaCdJa(YCdu  /d.a /dlYUCE /dva/dlYUC6u /dHa/dua/dlYUC6a /dva/dlYUCE/d,a/dlYUCE /daa/dHa/dLa /d6a /d©Ra/dlYUC6a/daa/dlYUC6a/d.a /dGa/dlYUCI/dva /d©Ra/dlYUCIY/dMa/dlYUCIY /daa/dHa/dLa /dva/dCaCdJa(YCdu \n/dh /dE/d.a /dva/daa/dHa/d.a /d0Ra/dlYUCE/dLa, /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /d,a/dCaCdJa(YCdu  /d.a /dlYUCE /dva/dlYUC6u /d©Ra/dlYUC6a/daa/dlYUC6a/d.a /d©Ra/dlYUC6a/daa /dva/dlYUCE/d,a/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa /d6a /dHa/dua/dlYUC6a \n/d6/dNa/dlYUCi/d.a /dlYUCiu /dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa /dva/dCaCdJa(YCdu /dh/dI/dMa/dlYUCE /d6/dNa/dlYUCi/d.a /dlYUCiu /dLa/dva/dlYUC6a /d0a/dlYUCE/dla/dlYUCIY /d6a/dlYUCI/d0a /d,a/dlYUC6a/dI /dCRa/dI, /d6a /dNa/dlYUCI/dHa /d,a/dCaCdJa(YCdu \n/dla/dlYUCh/dLa/dHa/dNNa/dlYUCIY /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /d6/dNa/dlYUCi/d.a /dlYUCiu /dLa /daa/dHa/dLa /dva/dCaCdJa(YCdu /d6a/daa/dlYUCh /d0a/dlYUCE/dla/dlYUCIY /d6/dNa/dlYUCi/d.a /dlYUCiu /dLa/dva/dlYUC6a /d6a/dlYUCI/d0a /d,a/dlYUC6a/dI /dCRa/dI/©aCda \n/dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /d,a/dCaCdJa(YCdu  /dlYUCI/dua/d©Ra/dlYUC6a/dva/dlYUC6a/d.a /d0a/dlYUC6a/dMa /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dtaa/dlYUCI/dva/d.a /dlYUCiu /dLa /daa/dHa/dLa /dva/d.Ra/dNa /d.a/dvPa-/d.a/dvPa-\n/dlYUCI/dua/d.a/dvPa /dlYUCI.b/dlvRa/dlYUCI/dva /d0a/dlYUCI/dNa /d,a/dlYUC6a/dI /dCRa/dlYUC6Y, /d,a/dlYUC6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa /dta/dlYUC6a/daa /dHa/dE/d0a /d.a/dlYUCI/dvPRa/dNa /dHa/dlYUCh/dI /dCRa/dlYUC6Y /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a \n/d6/dla/dM0Ra/dua /dNa/dlYUCI/dHa, /dla/dM0Ra/dua/dlYUCh /dCRa/dI/©aCda  \n/d,a/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /d©Ra/dlYUC6a/daa/d.a /dla/dNMa/dlYUCi/d.Ra /d©Ra/dlYUC6a/daa/dlYUC6a /di/dGaa /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dHa/dua/dlYUCh /di/dGaa /daardlYUCiu/dta/dMa/dlYUCE /dLa/dta/dvPa/dE \n/dLa/dGa/dLa/©aCda /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dGa/dlYUCE/dLa /d,a/dlYUCE /d6a/d0a /dNa/dlYUC6a/dHa /d©da/dlYUCi/dMa/d0a/dlYUCE /d.a/daa/dva/©aCda /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa \n/dCa/dlYUCE/dva/d0a/dlYUC6Y/dva /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/d0Ra/dlYUC6a/doa /dla/dlYUC6a/dHa/dlYUC6Y/d0a, /dNa/dlYUC6a/dHa /d©da/dlYUCi/dlYUCI/d0a /d,a/dlYUC6a/dE/dva/©aCda /dHa/dMa /d.a /dlYUCi /d©a/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda” \n/d,a/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dCRa/dNa/dMa/dlYUCE /dCRa/dNa/dlYUC6a/d.a /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /dGRa/dvPa/dNa/dlYUC6a /d.a/dE /d©a/dI/dE /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY/d.a \n \n \n \n23 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n/dMa/dNa/dMa/dlYUCE /d0Ra/dlYUCE/dLa/dlYUC6Y/dNa/©aCda  \n../d0Ra/doa/dlYUC6a/dva/dlYUCi/daa /dHa/dlYUCh/dI/dva /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /d0a/d,a/dLa/dlYUC6a-  \n“/d0Ra/dlYUC6a/doa /dHa/dMa/daa/dlYUCh /d,a/dlYUC6a/dNa /d0a /dCaCdJa(YCdu /dCa/dlYUC6a/d0a/dHa/©aCda /dHa/dMa/daa/dlYUC6a /dHa/dlYUCE/dLa/dE /dNa/dI /d6/d0a/dlYUC6Y/dE/©aCda”  \n/dh/dNa/dlYUC6a, /dNa/dlYUC6a/dHa /d6/d.Ra/dNa /d©da/dlYUCh/dLa/dlYUCE-/dta/dvva/dlYUC6a /d.a/d6vaUJaRa /daa/dHa/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dE/d.a/dlYUCh /dGRa/dlYUCh/d6CudvaJa/dvPa /dta/dlYUC6a/dlYUCI/dNa \n/dNa/dI /dta/dlYUCIY/dLa/d.a /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /d6/dta/dNa/dlYUC6a /d,a/dNa/dlYUC6Y/dva /dMa/dLa/dlYUC6a/dHa/d.a /dMa/dNa /d6/d.Ra/dNa/dlYUCh /dNa/dI /dvRa/daa/dvRa/daa/dlYUC6a/dE/dLa \n/dCRa/dlYUCE/dLa/dlYUC6Y /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dIY/dHa/dlYUCh /dva/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCi/d,Ra/dLa/dlYUCE /dCRa/dlYUC6Y /d,a/dlYUCE /d6/dNa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /d,a/dlYUCE/dva/dlYUCE /d©Ra/dlYUC6a/daa/d.a /d©Ra/dlYUC6a/daa/dlYUC6a/d.a /d.a/daa/dNa/dlYUCIY \n/d6a /dHa/dua/dlYUC6a/d.a /d.a/daa/dNa/dlYUCIY/dla/dCaCdJa(YCdu /dNa/dI /d©da/dlYUCi/dMa/dlYUC6Y/dE /dva/dI/dla/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCE/dla/dlYUCIY /d6/dta/dNa/dlYUC6a /d.a/daa/dNa/dlYUCIY/dla/dCaCdJa(YCdu /d©da/dlYUCi/dMa/dlYUC6Y/dE/©aCda /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE \n/d6/dNa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /dva/dlYUCE/dva/dlYUCE /dNa/dlYUC6a/dHa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d©da/dlYUCh/dLa/dlYUC6a/dE/dva /d,a/dlYUCE /dE/d.a/d0Ra/dG.RaGM /dGa/dlYUCiu /d.a/dlYUC6a/dI/dE /d©a/dlYUCE/dva/©aCda  \n../dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dE/dHa/dNa/dlYUCh /dva/dCaCdJa(YCdu /doa/dlYUC6a/dvaa/dlYUCIY /dCRa/dlYUC6Y/dvRa/dlYUCE /d,a/dlYUCE /dNa/dlYUC6a/dHa/d.a /dMa/dMa/daefR, /dHa/dua/dlYUC6a/d.a /dMa/dMa/daefR /d6a /d©Ra/dlYUC6a/daa/dlYUC6a/d.a \n/dMa/dMa/daefR/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d,a/dNa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUC6Y/dvRa.../©aCda  \n/dMa/dLa/dlYUC6a/dHa /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/d0Ra/dlYUC6a/doa /dla/dlYUC6a/dHa/dlYUC6Y/d0a, /dlYUCI.M/d,a/dNa/dGa/dlYUCIY/d.a /d©Ra/dlYUC6a/daa /di/d.a/d©ddRa/dlYUCiu.aGP-/dla/dlYUCi/d.a/d©ddRa/dlYUCiu.aGP /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dCa/dLa/dlYUC6Y/dE/©aCda /dHa/dMa /dva/dCaCdJa(YCdu \n/d0a/dlYUC6a/daa/dHa/dlYUCE/d6/dNa/dlYUC6a /d©da/dlYUCi/dMa/d0a, /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d6/dHa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /d0a/dvva/dlYUCIY/dla/dlYUCh/d6/dNa/dlYUC6a /d©da/dlYUCi/dMa/d0a /dlYUCI/d.a/dE /dva/dCaCdJa(YCdu /d6/dHa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  \n/dta/daRa/dlYUC6Y/dh/dMa/dlYUCE /d0a/dHardlYUCi/dva /d.Ra/dCa/daefR /d0Ra/dlYUCE/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda” \n/06lE   \n/dlRa/d0©a /dla/d6CudvaJa/d.Roa/dlYUC6a : 890, /dlYUCI/dva/dlYUCI.M/dvRa : 8 /dlYUCI.M/dla/dva/dM0a/daa 2016 \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /24  \n \n \n/d.a/dCa/dHa/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUC6a /daa/dlYUCh/dGa  \n/dva/dlYUCIY/dla /dla/dlYUC6a/dLa/d.a /di/dta/daa/dlYUC6a/dNva /d.a/dCa/dHa/daa/dlYUCIY /dGa/dlYUCE/dLa /dCRa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /d.a/dlYUC6a/d,a/dlYUCE \n/dNa/dlYUCI/dHa, /dGRa/dlYUCi/dMa/dlYUC6Y/dLa/dlYUCE/©aCda /d.a/dHa/d0a /d,a/dlYUCE /dLa/dlYUCh/d.a /dGRa/dlYUCi/dMa/dlYUC6Y/dLa/dlYUCE /dlRa/dHa/daa-/d0a/d,a/dlYUC6a/daa-/d©a/dlYUCE/dlRa-/d.a/dlYUCh/dla /d,a/dlYUC6a/dI/dE /d6a \n/d6/dHa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /d.a/dCa/dHa/daa/dlYUCIY/dE /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /d.a/dCa/dHa/daa/dlYUCIY/d.a /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /dlYUCI.M/d,a/dLa/dlYUC6a /d.a/dlYUC6a/doa/dlYUC6a/daefR/dLa/doa, /d,a/dlYUC6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa /dlYUCI.M/d,a/dLa/dlYUC6a \n/dNoa/dlYUC6a/doa/dlYUC6a/dLa/doa/dla/dCaCdJa(YCdu /dLa/d6vaUJaRa /d.a/d6vaUJaRa /dlYUCI.M/d,a/dLa/dlYUC6a /d.a/dlYUC6a/doa/dlYUC6a/daefR/dLa/doa /dva/d.a /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a, /d6/dta/dNa /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh \n/d.a/dlYUC6a/d,a /dNa/dI /daa/dHa/dE /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d0Ra/dlYUC6a/dva/dlYUCIY/d,a /dHa/dlYUC6a/dLa/dlYUCE/dMa/dlYUCE /dMa/dlYUCh/dvPa/daa /dla/dlYUC6a/dI/dlYUCI/d.a/dLa /dlYUCI/d.a/dNa/dLa/d.a /dh/d.a/daa/dlYUCE \n/d©da/daaLaJ/dlYUC6a/dI/dua/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUCh /dLa/dlYUC6a/dI/dla/dlYUCE6CudvaJa/dla /d6a /dGa/dlYUC6a/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUCh/d.a /dLa/dlYUC6a/dI/dla/dlYUCE6CudvaJa/dla /d0a/dNa/dlYUCE/d0a/dlYUC6a/d.a /dCRa/dlYUCE/dLa/dlYUC6Y, /dua/dE/dHa /dta/dlYUCi/daa/dlYUC6a/dNa \n/d.a/dCa/dHa/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUC6a /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /d.a/dHa/dLa/d.a-  \n“/d.a/dlYUC6a/d.a/dlYUC6a, /d.a/dNa/dlYUCIY /dCa/dLa/dlYUCiu /d.a/dlYUCh/dvPa/daefR/dla/dCaCdJa(YCdu /dvPa/dHa/dlYUC6Y/dLa /d6/d0a/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda”  \n/d0Ra/dlYUC6a/doa! /d6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa /d0Raa/dMa /dNa/dI /dHardlYUCi/d6/dE/©aCda /d.a/dlYUCh/dvPa/daefR /dvPa/dHa/dLa/d0a/d.a /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /dHa/dlYUCh/dI /dCRa/dlYUC6Y \n/d0a/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/d0a/d.a/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dtRa /dlYUCi /dlYUCI.M/dla/doa/dlYUC6a/dE/d0a/©aCda /dla/dva /d0a/dlYUC6a/dva /dIY /dCRa/dlYUCE/dLa/dlYUC6Y /d,a/dlYUCE /d.a/dlYUC6u/dLa/dlYUCE/d,a/d.a /dlYUCI.M/dlRa/d.lda/dlYUC6a /dGaa/dHa/dNCa \n/d.a /dlYUCE /dLa/dlYUC6a /dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva /dla/dlYUC6a/dLa /d0Ra/dlYUCI.N/daa /dta/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUCE /dlRaa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /dNa/dlYUCh/d.a/daa/dlYUCIY /dlRa/dlYUCi/daardlYUCiu /d.a /dlYUCE /dLa/d.a/©aCda /dHa/dMa/daa/dlYUCE \n/d0a/dlYUC6a/dva /dMa/dlYUC6a/dlYUCI/dNa /dlYUCI/d0a/d6a/dHa/dMa/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY /dNa/dI /dMa/d6CudvaJa/dGa/dLa/d.a/©aCda /d.a/dHa/dNa/dlYUCE /daa/dlYUCI/dHa/d6Y-  \n“/d0a/dlYUC6u/d6a, /d.a /dlYUCE /d.a/daa/dlYUCh /d©a/dlYUCE/dLa/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu /dLa/dlYUCh/d.a /d.a /dlYUCE /dva/dlYUCE /dlYUCI/d©a/dNa /d,a/dlYUCIY/dva, /d,a/dlYUCIY/d0a/dlYUC6Y/dLa/dlYUCE /d6/dtta/dNa \n/d6a/dlRa/dlYUC6a /daa/d.Ra/dlYUCIY/©aCda”  \n/dE/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /d.a/dlYUC6u/dLa/dlYUCE/d,a/dla/dCaCdJa(YCdu /d6a/dNa/dla/daefR /dlYUCI/d©da/dGaa/dlYUCIY /dta/dlYUC6u/dNa/dlYUCE /dlRaa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /d6/dlYUCI.M/dCRa /dva/dlYUC6Y/dta/daa /dta/dHa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY \n/d©Ra/dlYUC6a/daa/d.a /dGRa/dlYUC6a/dvPa/d.a /dHa/dlYUCI.N/daa/doa/daa /d.a /d6CudvaJa /dCa/dNa /dta/dlYUC6a/dlYUCI/dNa /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /dMa/dNa/dlYUCh /daa/dHa/d0a/dlYUCE /d.a/daa/dI, /dMa/dlYUC6a/dlYUCI/dNa /dLa/dlYUCE/dLa/d.a \n/d0a/dlYUC6a/dva/©aCda /dCa/dlYUCi/dta/dlYUCE-/dCa/dlYUC6a/dta /dMa/dlYUC6a/dlYUCI/dNa/doa/dlYUCh/dCaCdJa(YCdu /dLa/dlYUCE/dLa/d.a /d6a /dMa/dNa/dlYUCh/dMa/dlYUCE /daa/dlYUCh/dlYUCI/dta /dLa/dlYUCE/dLa/d.a /d,a/dlYUCE ‘/d,a/dlYUCE /d6/dta/dNa/dlYUC6a \n/d.a/dMa/dlYUC6a/dI/doa/dlYUCE /dNa/dI /dHa/dE/dva /dh /d.a /dlYUCE /d.a/daa /dlYUCI/d©a/dNa/d.a /dlYUCI/d.a/d©a/dlYUC6Y/dNa /dCa/dvPa/dNa/dlYUCE /dHa/dE/dva/©aCda’ /d6/dta/dNa   \n \n \n25 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n/d.a/dMa/dlYUC6a/dI/d.a (/dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /d©a/daa/dMa/dlYUC6a/dHa/dlYUC6a/d.a /dE/d.a /d6/d6CudvaJa/dlRa, /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /d.a/dlYUC6a/d,a/d.a /dlYUCI/dNa/d©Ra/dlYUC6a/daefR/dlYUCI.N/daa/dva /dLa/d.ld.RaGM /doa/d.a \n/d6/dNa/dlYUCi/d.a /dlYUCiu /dLa) /dlRa/dlYUCi/daardlYUCiu/dHa/dlYUCE /dMa/dlYUC6a/dla/dla/dCaCdJa(YCdu /daa/d.Ra/dlYUC6Y/dva /dGa/dlYUCE/dLa /d,a/dlYUCE /dla/dlYUC6a/dLa /dLa/dGa/dLa/dlYUC6a/dta/daa /dta/dlYUCi/dlYUCI.N/daa /dGa/dlYUCE/dLa/dI/©aCda /dh/dHa/dlYUCIY \n/d.a/dMa/dlYUC6a/dI/d.a /dMa/dlYUCh/dvPa/daa /dla/dlYUC6a/dI/dlYUCI/d.a/dLa /dlYUCI/d.a/dNa/dNa/dlYUCE /dCRa/dLa/©aCda  \n/d,a/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dNa/dua /d.a/dMa/dlYUC6a/dI/d.a /dtRa/dLa, /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dlYUCI.M/d,a/dNa/dGa/dlYUCIY/d.a /dNa/dua /d©da/daaLaJ/dlYUC6a/dI/dua/daa \n/dlRaa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva, /dva/dlYUCE/d.a/daa/dlYUC6a /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /d.a/dlYUCI/dHa/dlYUCI/dva/d6Y /d,a/dlYUCE ‘/d0a/dlYUC6u/d6a, /dva/dlYUCh/daa/dlYUC6a /dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCE /dNa/dI /d,a/dlYUC6a/dE/d0a/©aCda’ \n/dh/dNa/dlYUC6a, /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /d6/dta/dNa /dva/dlYUCIY/dla /d0a/d.Ra/daefR /dta/dlYUCiu/dua/daefR/d.a /dl.RaGM /dMa/dlYUCue)aGY)a/dlYUCI/dva /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /dNa/dlYUC6a/dlYUCI.M/dCa /daa/dHa/dLa /dCRa/dLa/©aCda /dva/dCaCdJa(YCdu/dE \n/d.a/dCa/dHa/daa/dlYUCIY /dvPa/dHa/dLa/d0a/dlYUCh /dNa/dlYUCIY/d.a /d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra /dta/d©ddRa/dLa/©aCda /dl.RaGM /dMa/dlYUCue)aGY)a/dlYUCI/dva /dCRa/dLa /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /d6a/dN.RaGM /d©a/dlYUCh/dLa/dNa/dlYUCIY \n/dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /d0a/dHa/daa/dua/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda  \n/dE/d.a /dlYUCE  /dGa/dlYUC6a/dMa /dNa/dlYUCI/dHa /dlYUCI.M/dMa/dlYUCI.M/dvRa/dLa/dlYUC6a/d6CudvaJa/dCa/dLa/d.a /d6/dNa/dlYUCE/d.a/dlYUCh /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /d6a /d.Ra/dlYUC6a/dLa/dlYUCIY \n/dlYUCI.M/dMa/dlYUCI.M/dvRa/dLa/dlYUC6a/d6CudvaJa/dCa/dLa/dlYUCE/d.a /dGa/dlYUC6a/dMa /dNa/dlYUCI/dHa, /daa/dlYUC6a/d,oa/dlYUCh /d6a /d©a/dlYUCE/dlRa/dlYUCh/dMa/dlYUCE 1947 /dIY/dl.RaGM /dua/dlYUCIY/d.a /dlua/dva/d6CudvaJa/dvaa/dva/dlYUC6a \n/d6a/dN.RaGM /d©a/dlYUCh/dLa/dNa/d.a /dta/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUCE/dla/dCaCdJa(YCdu /dGa/dlYUC6a/dMa-/dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /d©Ra/daa/dva/dlYUCIY/d.a /dtaa/dlRNa /di/dlYUCI/dvPRa /dGa/dlYUCE/dLa /dCRa/dLa/©aCda /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE \n/d,a/dMa/dlYUCIY/dNa/d.a /dlYUCI/dua/dua/dlYUC6a/d©a /dlRa/dlYUCi/daardlYUCiu /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda /d,a/dlYUCE /dlYUCI/dua/dua/dlYUC6a/d©a /d©Ra/daa/dlYUCI/dva/doa/dlYUCh/dta/daa /di/dva/daa/dLa/©aCda /di/dva/dlYUC6Y/daa/dva/dlYUCE /dla/d0Ra \n/dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /dlYUCI/dua/dua/dlYUC6a/d©a /dlRa/dlYUCi/daardlYUCiu /d0Ra/dlYUCE/dLa, /dHa/dMa/daa/dlYUCh /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /d,a/dMa/dlYUCIY/dNa/d.a /dlRa/dlYUCi/daardlYUCiu /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda  \n/dE/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /dNa/dua /dlua/dva/d6CudvaJa/dvaa /d©a/dlYUCE/dlRa/d.a /d.Ra/dlYUCi/dMa/dlYUC6a/daa /d,a/dNa-/d,a/dNa/dMa/dlYUCE /dNa/dlYUC6a/dlYUCI.M/dCa/dE /daa/dHa/dLa /dCRa/dLa/©aCda \n/dNa/dlYUC6a/dlYUCI.M/dCa /daa/dHa/dLa /dCRa/dLa /dh /dlYUCI/dua/dCa/dlYUC6a/daa /d,a/dlYUCE /d,a/dlYUC6a/d0a/dlYUCE /d6/dta/dNa /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /di/d©©Ra/dlYUC6a/daa /d6/dta/dNa/dlYUCE /dNa/dI \n/d.a/daa/d0a /dva/dlYUC6a/d0a/dlYUCE /dla/dlYUC6a/dMa/dlYUCiu/dlYUCI/dHa/d.a /daardlYUCiu/dta/dMa/dlYUCE /d©a/dlYUCE/dlRa/d.a /dlYUCI/dua/d.a/dlYUC6a/dla /dNa/dI /dHa/dE/dva/©aCda /d.Ra/dlYUCE/dva/dta/daa /d,a/dlYUCIY/dlYUCI/dNa/dHa/dlYUC6a/daa \n/d,a/dNa-/dGa/dNCa, /dlYUCI/d.a/doa/dlYUCh /d.Ra/dlYUCE/dva/d0a/dLa/dlYUC6a, /dlYUCI/d.a/doa/dlYUCh /dlYUCI/d0a/dNa/dlYUCi /d.Ra/dlYUCE/dva/d0a/dLa/dlYUC6a /dCRa/dlYUC6Y/dvRa/dlYUCE, /dlYUCI.M/d,a/dNa/d.a/daa \n/d,a/dlYUCIY/dlYUCI/dua/d.a/dlYUC6a/d.a /dla/dlYUC6a/d©Ra/dNa /dMa/dlYUC6a/dvaa /d.Ra/dlYUCE/dlYUCI/dva/doa/dlYUCE /dCRa/dlYUC6Y/dNa/©aCda /d,a/dMa/dlYUCIY/dNa/d.a /dHa/d.a/d.a /dla/dM0a/dN©Ra/dMa/dlYUCE /d6/dNa/dlYUCE/d.a/dlYUCh \n/d.a/dlYUC6a/dNa/dlYUCiu/dNa /d0a/dNa/dLa, /d,a/dI/dla/dCaCdJa(YCdu /d,a/dMa/dlYUCIY/dNa/d.a /dlYUCI/dua/dua/dlYUC6a/d©a /dlRa/dlYUCi/daardlYUCiu /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a, /d0a/d.a/dlYUC6a/dl.RaGM /dva \n/d,a/dMa/dlYUCIY/dNa/d.a /dlYUCI/dua/dua/dlYUC6a/d©a/dlYUCh /d6a /dlYUCI/dNa/dta/dvPa/dlYUC6a/dNa/dlYUCh /dlua/dva/d6CudvaJa/dvaa/dlYUCE/d.a /dla/dMa/doa/dMa/dlYUCE /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE 1947 /dIY/dl.RaGM /dua/dlYUCIY/dla/dCaCdJa(YCdu \n/dta/dlYUCiu/dua/dlYUCEaefR /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa /dCRa/dLa, /d,a/dI/dla/dCaCdJa(YCdu /d.a /dlYUCE /dva/dlYUCE/d.a/dlYUCh /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d,a/dMa/dlYUCIY/dNa /dHa/dlYUC6a/dvRa /dLa/dGa/dLa/dlYUC6Y/dNa/©aCda  \n/d6/dNa/dlYUCi/d.a /dlYUCiu /dLa /dMa/dlYUC6a/dHa/dlYUC6u/dLa /daa/dHa/dNa/dlYUCE /dva/dlYUCIY/dla-/dta/dlYUC6Y6CudvaJa/dva/dlYUCIY/dla/dvPa/dlYUC6a /dNa/dua/doa/dlYUCi/dua/d.a /dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCI/dvPRa/dva /d0Ra/dlYUC6Y/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda \n/dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCI/dvPRa/dva/d.a /dla/d6CudvaJa/dGa /dla/d6CudvaJa/d.a/dlYUCI.b/dL.RaGM /dta/dva /d0Ra/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /d,a/dlYUCE /d0a/dlYUC6a/dHa/daa/d.a /d,a/dlYUCE /d,a/dMa/dlYUCIY/dNa/d0a/dLa/dlYUC6a /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /dCRa/dlYUC6Y/dvRa, \n/dHardlYUCi/dNa/d.a/dlYUC6a /d6/dta/dNa/dlYUCh /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /d,a/dMa/dlYUCIY/dNa /dCRa/dlYUC6Y/dNHa/dlYUCE/©aCda /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /d6/dta/dNa-/d6/dta/dNa /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /di/dv.RaGM /dvRa/dlYUC6a/dNa \n/d.a/daardlYUCiu/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /dla/dlYUCh/d,Ra/dGa/daa /dlYUCI/dua/dCa/dlYUC6a/daa /daa/dlYUCI/dHa/dva/dlYUCh /dva/dlYUCIY/dNa /dla/dlYUC6a/dE /d0a/dlYUCIY/dGRa/dlYUC6a /d,a/dMa/dlYUCIY/dNa/d.a /dlYUCI/dua/dua/dlYUC6a/d©a \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /26  \n/dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE /dtRa /dCaCdJa(YCdu /dlYUCI.M/dla /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda /dHa/dCaCdJa(YCdu/dla/dlYUCE/daa/dlYUC6a-/dHa/dCaCdJa(YCdu/dla/dlYUCE/daa/dlYUCIY /dHardlYUCi/d6 /dLa/dGa/dLa/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d,a/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dNa/dua/doa/dlYUCi/dua/d.a \n/dla/d6CudvaJa/d.a/dlYUCI.b/dL.RaGM /dta/dva /d0Ra/d6vaUJaRa /d,a/dGa/dLa/dlYUC6a, /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /d,a/dGa/dLa/dlYUCE /daa/dlYUCI/dHa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6a/©aCda /d.Ra/dlYUCE/dva/d.a /d©a/d.Ra/dLa-/dlYUCI/d©a/dHa/dlYUC6a/dNa/dlYUCIY \n/d,a/dNa/d0a/dLa /d.a/daa/d0a/dlYUC6Y/dE, /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d,a/dMa/dlYUCIY/dNa/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /dMa/dlYUCiu/dLa /dla/d0a/dlYUCiu/dva /d.a/dlYUC6a/dGa/dva /dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /d©a/dlva/dlYUC6a/dua/dlYUCE/d,a \n/d.Ra/dlYUCI/dva/doa/dlYUC6a/dNa /dMa/dlYUC6a/dNa/dLa /d,a/dlYUC6a/dI/dE, /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /d.a/dlYUCh/dvPa/daefR-/d.a/dCa/dHa/daa/dlYUCIY/d.a /d,Ra/dMa/dlYUCE/dLa /dvPRa/dlYUC6a/daRa /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda \n/dva/dlYUCIY/dla /d0a/d.Ra/daefR /dva/d.a /dlYUCI/dua/doa/dva/dNa/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /dGa/dlYUC6a/dMa/dlYUCh/dMa/dlYUCE /dHa/dCaCdJa(YCdu/dla/dlYUCE/daa/dlYUC6a-/dHa/dCaCdJa(YCdu/dla/dlYUCE/daa/dlYUCIY /dHa/dlYUCh/dI/dva/dlYUCE /daa/dlYUCI/dHa /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda  \n/dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d,a/dlYUCE /d0Ra/dlYUCE/dLa /dla/dlYUCE /d0Ra/dlYUCE/dLa, /d6/dN.RaGM /dva/dlYUCh-/d6/dNva /d0a/dHa/daa/dua/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a/d.a /d,a/dMa/dlYUCIY/dNa /dGa/dlYUC6u/d6CudvaJa/d6a/dCaCdJa(YCdu/d.a \n/dHa/dlYUC6a/dvRa/dMa/dlYUCE /d6a/dlYUCI/d0a/dE /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /d0a/dlYUCE/dvPRa/dlYUCE/d.a/dlYUC6a/dNa /dCa/dLa/dNa/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dMa/dlYUCh/dMa/dlYUCE /d,a/dCaCdJa(YCdu /dE/d.a /dlYUCI/d©a/dla \n/dCa/d.a/dCa/d.a/dlYUCIY.b /d©a/dlYUCE/d.Ra/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M /dva/dCaCdJa(YCdu /d©a/dlYUCh/dla/daa /dlYUCI/d©a/dla /d0Ra/d.a/d0Ra/d.a/dlYUCIY.b /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /d6/dlYUCI.M/dCRa/dE/©aCda /d.Ra/dE/daa.., /d,a/dlYUCE \n/d6/dlYUCI.M/dCRa /dla/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda  \n/dla/dlYUC6a/daRa/dlYUCE /dNa/d6 /d0a/d,a/dlYUCE /d.a/dCa/dHa/daa/dlYUCIY /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dLa /daa/dHa/dlYUCIY/©aCda /dMa/dlYUCE/dLa/dlYUC6a /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /d.a/dCa/dHa/daa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE \n/dLa/dlYUCh/d.a/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /d.a/dCa/dHa/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUCh /dNa/dMa/dHa/daa /d6/dlYUCI.M/dCRa /dNoa/dlYUC6a/doa/dlYUC6a/dLa/doa/dla/dCaCdJa(YCdu /dLa/d6vaUJaRa /d.a/d6vaUJaRa /dE/dla./dta/dlYUCIY. \n/d.a/dlYUC6a/doa/dlYUC6a/daefR/dLa/doa /d6a /dla/dMa/dlYUC6a/dHa/dva/dlYUC6a/daefR /d.a/dlYUC6a/doa/dlYUC6a/daefR/dLa/doa/d.a /dla/d6CudvaJa/dGa /d6a/dNa/dlYUCh-/d6a/dNa /d.a /dlYUCE /dva/dlYUCE/d.a/dlYUCh /d.a/dlYUC6a/doa/dlYUC6a/daefR/dLa/doa \n/d6/dlYUCI.M/dCRa/dE/©aCda  \n/dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /dMa/dlYUCi/d6CudvaJa/dlRa/dlYUCIY/dGa/dlYUCIY/daa/dlYUCIY /d.a/daa/dlYUC6Y/dE/©aCda /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /d0a/dCCa/dlYUCE/dla/dCaCdJa(YCdu /dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCIY /daa/dlYUCI/dHa /dCa/dlYUCi/d.a/dLa \n/d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE /dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCE /dta/daRa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dh /dMa/dlYUC6Y/dlYUCI/dvPa/daaLaJ/d.a/dMa/dlYUCE /dtRa /dlYUCE /dLa /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa /d,a/dlYUCE \n/d©a/dlYUCh/dHa/daa/dlYUC6a /d.a/d6vaUJaRa /dNa/dlYUCE /dta/daa/dlYUCIY/d.lda/dlYUC6a /d©a/dlYUCE/dLa/d.a /d6a /dNa/dlYUCE /dta/dlYUC6a/dla /d.a /dlYUCE /dLa/d.a /d6a /dNa/dlYUCE /d6a/dGa/dlYUCiu /dta/daRa/dLa/d.a/©aCda  \n/dMa/dlYUCI.M/d,a/dl.RaGM /dvPa/daaLaJ/dlYUCE/dvPa/d.a /dCaCdJah/dlYUCI/dtRa/dla /d.a/dlYUCh/dvPRa/daa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa, /d,a/dI/dMa/dlYUCE /d.a /dlYUCE /dla/d.a /dla/dlYUCi/dNa/dua/dlYUC6a/dI \n/dHa/dlYUCh/dI/dE /d6a /dh/dla/dlYUC6a/daa/dta/daa /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva/d.a /d0a/dlYUC6Y/dla/dlYUC6a/daa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dE/d.a/dvPa/dlYUC6a /dCRa/dlYUCh/dvPa/dlYUCE-/dCRa/dlYUCIY.M/dNa \n/d0a/d..RaGM /dla/dlYUC6a /daa/d.Ra/dNa/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa, /d,a/dI/dla/dCaCdJa(YCdu /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /d.a/dlYUC6a/d,a /dLa/dI/dE/©aCda /dvPa/dlYUCE/d0a/dlYUCi/dLa /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /dh/dI/dta/daa \n/dlYUCI.M/dLa/d.Ra/d0a/dlYUCh /d.a/daa/dlYUC6Y/dE /d6a /d.a/dlYUC6a/dGa/dva-/dta/dva/daa /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /daa/d.Ra/dlYUC6Y/dE/©aCda  \n/dHa/dMa/daa/dlYUC6a /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dlYUC6Y/dla/dCaCdJa(YCdu /dta/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUCI/dHa /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa /dGa/dlYUCE/dLa /dCRa/dLa/©aCda /d0a/dlYUC6a/daa/dHa-/dCa/dlYUC6u/d©a/dHa \n/dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE /d.a/dlYUC6a/d,a /d.a/daa/d0a/dlYUC6Y/dLa/dlYUCE /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /d0a/dlYUC6Y/dla/dLa /dCRa/dLa/dlYUC6a/©aCda /dMa/dlYUCh/dvRa/dlYUCIY/d.a /dCa/dlYUCI.N/daa/dHa/dvvRa/dlYUCIY /dlYUCI/d0a/dCRa/dlYUC6a/dNa/dta/daa \n/d0a/dlYUC6Y/dla/dLa /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva, /dHa/dMa/daa/dlYUC6a /d©a/dlYUCE/d.Ra/dva/dlYUCE /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/d0Ra/dlYUC6a/doa /dla/dlYUC6a/dHa/dlYUC6Y/d0a, /d6/dHardlYUCiu/dCaCdJa(YCdu/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d.a/dCa/dHa/daa/dlYUCIY /dlYUCI/d0a/dla/daa/dLa /dNa/dI /d,a/dlYUC6a/dI/dE!” \n/d.a/dlYUC6a/d,a /d.a/daa/dlYUC6u/dlYUCI/dNa/dHa/dlYUC6a/daa /dMa/dlYUCh/dlYUCI/d.a/daa /dla/d0Ra /dHa/dMa/daa/dlYUCE /dlYUCI/d©a/dla /dva/dlYUC6a/d.a/dE /dLa/dGa/dLa/dlYUC6a/©aCda \n \n \n \n27 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n/dh/dla/dlYUC6a/daa/d.a /d0a/dGa/dLa/dlYUCE/dMa/dlYUCE /dlRaa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY /dLa/dGa/dlYUC6u/dLa/d.a/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /dMa/dNa/dlYUCE-/dMa/dNa \n/dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva/dta/daa /dva/dlYUC6a/dMa/dla /di/dvPRa/dLa /daa/dHa/dlYUC6Y/dE/©aCda /dva/dlYUC6a/dMa/dla /dIY /di/dvPRa/dLa /daa/dHa/dlYUC6Y/dE /d,a/dlYUCE /d,a/d.Ra/dNa /dGa/dlYUC6a/dMa/dMa/dlYUCE \n/dla/d0Ra /dlYUCI.M/dMa/dlYUCI.M/dLa /d,a/dMa/dlYUCIY/dNa/d.a /d6a/dN.RaGM /d©a/dlYUCh/dLa/dNa /d.a /dlYUCE /dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa, /dGa/dlYUC6u/d6CudvaJa/d6a/dCaCdJa(YCdu/d.a /dHa/dlYUC6a/dvRa/dMa/dlYUCE /d0a/dHa/daa/dua/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a/d.a \n/d,a/dMa/dlYUCIY/dNa /d6a/dE/dLa, /dva/d.Ra/dNa /dva/dCaCdJa(YCdu /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /d6a/dMa/d©a/dNa/dlYUCIY/d.a /dE/d.a/dvPa/dlYUC6a /dlaa/dlYUCh/dva /d0Ra/dlYUCE/dvPa/dLa /dlYUCI/d.a/dNa/dlYUCE/©aCda \n/d,a/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dva/dlYUCIY/dla/dlYUCh /dNa/dua/doa/dlYUCi/dua/d.a /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /di/dv.RaGM /dvRa/dlYUC6a/dNa/d.a /dLa/dlYUCE/dLa /dtaa/dlYUCI/dva/d,Nya/dlYUC6a /d.a /dlYUCE /dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dNa/dlYUCE \n/dh/d.a/daa/dlYUC6a /dlYUCI/dNa/dMa/dlYUC6a/dHa/d0a/dlYUCh /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /d,a/dlYUCE/dNa/dlYUC6a- /d.Ra/dlYUCE/dva/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa, /dh/d.a/daa/dlYUC6a /dva/dlYUC6a/dMa-/d.a/dlYUCh/daa /dNa/dI \n/d.a/daa/d0a/dlYUC6Y, /dh/d.a/daa/dlYUC6a /di/dta/d,a/dlYUCE/d0a/dlYUC6Y /dNa/dI /dva/d.Ra/dNa /dh/d.a/daa /dMa/dHa/dvva/dlYUCE /d.a/dlYUCIY.b /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda /d,a/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a \n/di/dta/d,a/dlYUC6a/di /d0Ra/dlYUCiu/dlYUCI.M/dMa /d©Ra/dNa/d.a /d0a/d.Ra/dlYUC6a/daa/dlYUCIY /dCRa/dlYUCIY.M /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dlYUCI/d0a/dNa/dlYUCi /di/dta/d,a/dlYUCE/dNa/dlYUCE /dva/dCaCdJa(YCdu /dMa/dlYUC6a/dlYUCI/dvPa/dE /dCRa/dlYUCIY.M \n/dlYUCI/d.a/dNa/dlYUCE? /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dva/dlYUC6a/dMa/dla/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dMa/dNa/dlYUCE/dMa/dlYUCE /dta/dCa/d0a/dlYUC6Y/dva /d0a/d,a/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa-  \n“/d6/dCaCdJa(YCdu/dE /dHa/dlYUC6u /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY /dla/daa/d.a/dlYUC6a/daa/d.a /d.a/dCa/dHa/daa/dlYUCIY /dCRa/dlYUCIY.M, /dla/d0a/dHa/d.a /dla/dlYUCI.M/d,Ra/doa/dlYUC6a /dCRa/dlYUCIY.M, \n/dva/d.Ra/dNa /dlYUCI/d0a/dla/daa/d0a /dNa/dlYUCIY/d.a /dHa/dE/dva?” \n/d.a/dHa/dlYUC6Y/dva /dh/dla/dlYUC6a/daa/dta/daa /dCa/daRa/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /d,a/dlYUCIY/dua/dNa/dlYUCIY /dta/dNa/d.Ra/dlYUC6u/d.a /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /dta/dNa/d0a/dvPvPa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /dta/dlYUC6a/dNa \n/dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /daa/d.Ra/dNa/dlYUCE /daa/dHa/dE/©aCda /dh/dla/dlYUC6a/daa/dta/daa /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dva/dlYUCE /d6/dta/dNa/dlYUC6a /d0a/dGa/dLa/dlYUCE/dMa/dlYUCE /dE/d.a \n/d6a/d©a/dMa/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d.a/dNa/dlYUCIY /dGRa/dlYUCi/dla/d.a/dlYUC6a /d,a/dGa/dHa /d0a/dNa/d0a/dlYUC6Y/dva /d0a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dlYUCI/dHa /dta/d.a /dlYUC6Y /d©ddRa /d0a/dlYUC6Y/dla/dlYUC6u/dLa/d.a/©aCda /d0a/dlYUC6Y/dla/dva/dlYUCE \n/dta/dNa/d0a/dvPvPa/dlYUCIY /d6a/dGa/dlYUCiu/dMa/dlYUCE /d©a/d6vaUJaRa /d©a/dlYUCE/dLa/d.a/©aCda /dh/d.a/daa/dlYUCh /d0a/dlYUCi/d,Ra/dLa/dlYUCE /dCRa/dI/©aCda /dta/dlYUC6a/dNa /dMa/dlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dHa/dMa/dlYUCE /dLa/dI/dva/dlYUCE \n/d0a/d,a/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa-  \n“/dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY, /dE/d.a/dvPa/dlYUC6a /d.a/dlYUC6a/d,a/dlYUCE /d6a/dE/dLa /dCRa/dHa?”  \n/dh/dNa/dlYUC6a /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /dlRaa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /dlYUCI.M/dCa/dNHa/dva/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dHa/dMa/daa/dlYUC6a/dta/daa /dla/dCaCdJa(YCdu \n/dNa/d,a/dlYUC6Y/daa /dHa/dvPa/dlYUC6a /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /dlRaa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dta/dlYUCi/dCRa/dLa/d.a-  \n“/d0a/dlYUC6u/d6a, /d.a /dlYUCE /dHa/dlYUCE/dNa /d.a/dlYUC6a/d,a /d6/dlYUCI.M/dCRa?”  \n/dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY /d©a/dlYUCE/d.Ra/d0a/dlYUC6Y/dva /dlRaa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/dE/d.a/daa/dlYUCE /dLa/dlYUC6a/dI/dla/dlYUC6Y6CudvaJa/dla/dlYUCE /d.a/daa/dlYUC6a/dE/d0a /d6/dlYUCI.M/dCRa /d6a /d6/dta/dNa/dlYUCh /d©da/daaLaJ/dlYUC6a/dI/dua/daa/dlYUCIY /dLa/dlYUC6a/dI/dla/dlYUCE6CudvaJa/dla \n/d0a/dNa/dlYUC6a/dE/d0a /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda”  \n/dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva–  \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /28  \n“/dE/d.a /dlYUCI/d©a/dNa/dMa/dlYUCE /d.a/dlYUC6a/d,a /dNa/dI /dHa/dE/dva/©aCda /d6a/dvPRa-/d©a/dla /dlYUCI/d©a/dNa/d.a /dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu \n/d.a/dlYUC6a/d,a /dHa/dE/dva/©aCda /d6Y/dGa/dLa/dlYUC6a /dlRa/dlYUCI/dNa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d,a/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dMa /d6a/dE/d0a /dva/dlYUCE /dva/dlYUCh/dHa/daa /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /d.a/dlYUC6a/dGa/dva /dNa/dlYUCE/dNa/dlYUCE \n/dE/d0a/dHa/©aCda”  \n/dla/dlYUCi/dlYUCI/daRa/doa/dlYUC6a/dI/dva /d.a/dlYUC6a/d,a /d©a/dlYUCE/d.Ra /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dta/dlYUCi/dCRa/dlYUCI.M/dLa/d6Y-  \n“/d6/d.Ra/dNa /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY-/dla/dua/dlYUC6a/daa/dlYUCIY/d.a /d0a/d©ddRa /d.a/d©ddRa/dlYUC6a/dI /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa /dCRa/dlYUC6Y /dva/dI /d0a/dlYUCIY/dCa/dMa/dlYUCE /dNa/dlYUCE /dva/dCaCdJa(YCdu \n/d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /dGa/d©ddRa/d0a/d©ddRa /dHa/dE/dva?”  \n/dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/dta/dlYUCI/dHa/dLa /d,a/dlYUCE /d.a/dlYUC6a/d,a /d6/dlYUCI.M/dCRa /d6a/dua/dlYUCE/d©a/dNa /d©a/dlYUCE/d0a, /dh /dva/dCaCdJa(YCdu /d6a/dI/dE /d.a/d6vaUJaRa /dLa/dlYUCE/d0a/©aCda \n/d.a/dlYUC6a/d,a/dva /dE/d©da/dlYUCI.M/dMa/dvPa /d6a/dI/dE /d0Ra/d6vaUJaRa /d,a/dlYUC6a/dE/dva/©aCda /d,a/d.Ra/dNa/dlYUCE /d.a/dlYUC6a/d,a/dva /dE/d©da/dlYUCI.M/dMa/dvPa /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa \n/dva/d.Ra/dNa/dlYUCE/dla/dCaCdJa(YCdu /d6/dHa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d6/dlYUCI.M/d©Ra/d.a/dlYUC6a/daa /d0Ra/dlYUCE/dvPa /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /dva/daa/dHa/d.a /d0a/dlYUC6a/d©Ra/dlYUC6a /d0a/dlYUCIY/dCa/dMa/dlYUCE \n/di/dta/dlYUCI.b/dlvRa/dva /dNa/dI /dHa/dE/dva/©aCda”  \n/dlRaa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva-  \n“/d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /d.a/dlYUCIY.b /d.a/daa/dE /dta/d©ddRa/dva/dlYUC6Y?”  \n/dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/dlYUCI/d.a/dCRa/dlYUCi /dNa/dlYUCE /d.a/daa/dE /dta/d©ddRa/dva/dlYUC6Y/©aCda /dlYUCI/dNa/dCa/dlYUCE/dNa/dla/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUC6Y/dla/dHa, /dlYUCI/dvPa/dtRa/dlYUCIY.b/dNa/d.a /dla/dMa/dlYUC6Y/dMa/dlYUCE /dva/dlYUCh/dHa/daa \n/d.a/dlYUC6a/d,a /dHa/dE/dva/©aCda /d6/d.Ra/dNa /d.a/dNa/dlYUCIY /d.a/dlYUCh/dvPa/daefR /dla/d0Ra/dMa/dlYUCE /dHa/dlYUC6a/d,a/daa/dlYUCIY /dLa/dGa/d0a/dlYUC6Y/d.a /d6/dlYUCI.M/dCRa /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /dta/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUCE \n/dh /dla/dMHa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa /dLa/dI /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda”  \n/d.a/dlYUCI/dHa /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /dMa/dlYUCh/dlYUCI/d.a/daa /dla/d0a/dHa/d.a /dla/d6CudvaJa/dGa /di/dlYUCI/dvPRa /d.a/d6vaUJaRa /dlYUCI/dua/d©a/dlYUC6a /dHa/dlYUCh/dI/dva \n/d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/d0a/dlYUC6u/d6a /dlRaa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva, /dva/dlYUCiu/dCaCdJa(YCdu /d6/dNa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY /dCRa/dHa, /d0Ra/dlYUC6a/doa /dla/dlYUC6a/dHa/dlYUC6Y/d0a/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dE/dva/dlYUC6Y /daa/dHa/dE \n/dlYUCI/d©a/doa/dlYUC6u/dNa, /d6/daa/dlYUC6a/dMa /d.a/daa/dva/dlYUC6a /d6a /dva/dlYUCiu/dCaCdJa(YCdu /dHa/dMa/daa/dlYUC6a /dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCE /dCa/dLa/dHa/©aCda ”  \n/d6/dla/dGa/daa/dlYUCE /daa/dlYUCI/dHa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dh/dCRa/dlYUC6a/dI/dNa /d©a/dlYUCE/d.Ra /dMa/dNa /dHardlYUCi/d6/dE /d,a/dlYUCE /dh/d6CudvaJa/dGRa/daa/dlYUC6a /d,a/dlYUC6a/dI, \n/dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dLa/dlYUCh/d.a/d.a /dva/dlYUCE/dva/dlYUCE /d6a/d0a/dlYUC6a-/d,a/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /daa/dHa/dlYUC6Y /d,a/dlYUCE /d©Ra/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dlYUCI/dGa/dE /d©a/dI/dva /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /d©a/dlYUCE/dua/dlYUC6a/dLa/dMa/dlYUCE /dh/dNUa/dlYUC6Y/dvPRa \n/dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /d.a/dlYUCh/dvPa/daefR /dla/d0Ra /dlRa/dlYUCi/daardlYUCiu /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh/dMa/dlYUCE /d,a/dMa/dlYUC6a/dNa/dva /dva/dCaCdJa(YCdu /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh/dMa/dlYUCE /dGa/dua/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /dGa/dlYUCi/d,a/daa/dE   \n \n \n29 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n/dLa/dGa/dLa/©aCda  \n/d0a/dGa/dLa/dlYUCE/d.a /d.a/dlYUC6a/dvPa/daefR/dMa/dlYUCE (/dMa/dlYUC6a/dNa/dlYUCE /dtaa/dvRa/dMa /dlRaa/dlYUCE/dNCa/dlYUCIY/d.a /dMa/dlYUCI.M/d,a/dl.RaGM /dvPa/daaLaJ/dlYUCE/dvPa /dCaCdJah/dlYUCI/dtRa/dla/dMa/dlYUCE) /dGa/dlYUCi/dNa-\n/dGa/dlYUCi/dNa/dlYUCIY /dlRa/dlYUCi/daardlYUCiu /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda /dGa/dlYUCi/dNa-/dGa/dlYUCi/dNa/dlYUCIY /d0a/dlYUCI/daRa/dva/dlYUCE /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda /d©Ra/dlYUCIY/daa/dlYUCE-/d©Ra/dlYUCIY/daa/dlYUCE /dHa/dLLa/dlYUC6a /dHardlYUCi/d6 /dLa/dGa/dLa-  \n“/d,a/dlYUCE /d6a/d©a/dMa/dlYUCIY /dvPa/daaLaJ/dlYUCE/dNa/dta/daa /dla/dCaCdJa(YCdu /d.a /dlYUCi /dlYUCI/d©a /dta/dlYUCi/dlYUCI.M/dLa/dla/d.a /dHa/dlYUC6a/dvRa/dla/dCaCdJa(YCdu /dta/d©ddRa/dlYUC6a /dGa/dlYUCE/dLa /dCRa/dLa, /dh \n/dva/dlYUCIY/dNa /dMa/dlYUC6a/dla/d.a /dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva /dtRa /dlYUCE /daa /dta/d.a/d©ddRa/dlYUC6a /dGa/dlYUCE/dLa, /dh/d.a/daa/dlYUCE /dta/dlYUCE/dlRa/dlYUCIY /dlYUCI.M/dCRa/d6Y/©aCda”  \n/d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /d6/daa/dvRa/dlYUCE /dNa/dlYUCE /dLa/dGa/dLa/©aCda /dvPa/daaLaJ/dlYUCE/dNa/dla/dCaCdJa(YCdu /d.a /dlYUCi /dlYUCI/d©a /d.a/d6vaUJaRa /dta/d©ddRa/dlYUC6a /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda /d©a/dlYUCE/d.Ra/dva/dlYUCE /dCRa/dlYUCIY.M /d,a/dlYUCE \n/dta/dlYUC6u/d.a /dlYUCE /dvPa/dMa/dlYUC6a/daa/dlYUCh /dta/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/d.a /dlYUC6Y /dvPa /dMa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa /dvPa/daaLaJ/dlYUCE/dNa/dla/dCaCdJa(YCdu /d.a /dlYUCi /dlYUCI/d©a /d,a/dlYUC6a/dI/dE/©aCda /dMa/dNa/dlYUCE-/dMa/dNa /dGa/dlYUCi/dNa/d©Ra/dlYUCi/dNa /d.a/dlYUCI.N/daa/dva/dlYUCE /daa/dHa/dlYUCIY \n/dlYUCI/d.a /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY /d.a/dlYUC6a/dNva /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dLa/©aCda /dta/dlYUCi/dCRa/dlYUCI.M/dLa/d6Y-  \n“/dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY, /dE/dNa/dlYUC6a /dCa/dHa/dLa-/dta/dHa/dLa /dlYUCI/d.a/dE /d0Ra/d6vaUJaRa /daa/dHa/dLa /dCRa/dI?”  \n/dva/dlYUC6Y/d0a/dlYUCIY/dCa /dIY/dHa/dlYUCh /d©a/dlYUCE/dlYUCI.b/d.Ra/d6Y /d,a/dlYUCE /d6a/daa/dlYUCh /dLa/dlYUCh/d.a /dla/d0Ra /d6a/dlYUCI/d0a /daa/dHa/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /d,a/dI \n/dh/dla/dlYUC6a/daa/dta/daa /d0a/dlYUC6Y/dla/dLa /daa/dHa/dlYUCIY, /dh/dHa/dlYUCIY /d.a/dlYUCh/dvPa/daefR/dMa/dlYUCE /dta/dlYUCE/dlRa/dlYUCIY /daa/dHa/dI/©aCda  \n/dLa/dlYUCh/d.a/d.a /d6a/dua/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /d0Ra/dlYUCIY/d©ddRa /d©a/dlYUCE/d.Ra /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/d0Ra/dlYUC6a/doa /dla/dlYUC6a/dHa/dlYUC6Y/d0a, /d6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa /d0a/dlYUC6Y/dla/d0a /d.a/dlYUCI/dvPRa/dNa /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda /d©a/dlYUCE/d.Ra/dlYUC6Y /dlYUCI.M/dCRa/d6Y /dla/d0Ra \n/dE/dMHa/daa/dlYUCE /d6/d0a/dlYUC6Y/dE/©aCda”  \n/dHa/dMa/dHardlYUCiu/dCaCdJa(YCdu /di/dlYUCI/dvPRa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa, /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dN.RaGM /dva/dlYUCh /dh/dCRa/dlYUC6a/dI/dNa /dla/dMa/dlYUCE/dvPa /d©a/dlYUCE/dua/dlYUC6a/dLa /dLa/dGa/dlYUC6a /dvPRa/dlYUC6a/daRa \n/d.a/d6vaUJaRa /d©a/dlYUCE/dLa/d.a /d6a /d0a/d.la/dlYUC6a/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d©a/dlYUCE/dua/dlYUC6a/dLa/dla/dCaCdJa(YCdu /dla/dvPa/dlYUC6a /d.a/d6vaUJaRa /daa/dlYUCI.b/d.Ra /d6/dta/dNa/dlYUCh /dvPRa/dlYUC6a/daRa /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda  \n/dta/dlYUCi/dCRa/dlYUCI.M/dLa/d6Y-  \n“/d.a /dlYUCE /dHa/dlYUCE/dNa /dh /d6a/d©a/dMa/dlYUCIY /d6/dlYUCI.M/dCRa /d,a/dlYUCE /dh/d.a/daa/dlYUC6a /d©a/dlYUCE/d.Ra/dlYUC6Y/d.a /dE/dva/dlYUCE /dlYUCI.M/d,a/d,Nya/dlYUC6a/dla/dlYUC6a /dLa/dlYUCh/d.a/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  \n/dCRa/dI?”  \n/dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d,a/dlYUCE/dNa/dlYUC6a /daa/dvPa/dLa/dlYUCE /dta/dlYUC6a/dvPRa /daa/dHa/dlYUC6Y /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dla/dlYUCi/dNa/d0a/dlYUC6Y/dva /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/d0Ra/dlYUC6a/doa /dla/dlYUC6a/dHa/dlYUC6Y/d0a, /d0a/dM0a/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a /dHa/dlYUCIY/daa/dlYUCh /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda”  \n/dE/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /dh/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /dh/d,Ra/daa/dlYUCIY /dLa/dGa/dLa /dCRa/dLa /d,a/dlYUCE /dvPa/daaLaJ/dlYUCE/dNa/dla/dCaCdJa(YCdu /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /d.a /dlYUCi /d©a/dLa/dlYUC6Y, \n/dva/dlYUC6Y/dta/daa /dla/dCaCdJa(YCdu /d0a/dM0a/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a /dHa/dlYUCIY/daa/dlYUCh /d.a/dlYUCI/dHa /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /d6a/daa/dlYUCh /dh/d,Ra/daa/dlYUC6a /d©a/dlYUCE/dLa/d.a/©aCda  \n/dta/dlYUCi/dCRa/dlYUCI.M/dLa/d6Y-  \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /30  \n“/d.a/dlYUCIY.b /d0a/dM0a/dlYUC6Y/doa/dlYUC6a /dHa/dlYUCIY/daa/dlYUCh, /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY?”  \n/dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/dE/d.la/dtaa/dlYUCE/dla /dvPa/daaLaJ/dlYUCE/dNa/d.a /dCRa/dva/dta/daa /d0a/dlYUC6Y/dla/dlYUC6a /d,a/doa/dNa/dGa/daa/dla/dCaCdJa(YCdu /d©a/dlYUCiu/dvPa/dlYUC6a /dlYUCI.M/dla/dta/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /dta/d.a /dlYUC6Y /d©ddRa \n/d.a/d6vaUJaRa /dNa/dlYUCE/dNa/dlYUCE /d6/d0a/dlYUC6Y/dva /daa/dHa/dlYUC6Y, /d,a/d.Ra/dNa /d.Ra/d,a/dlYUC6u/dLa/dlYUCIY /dlYUCI.M/dla/d.a /dlYUCE  /d6a/dE/dLa /dlYUCI/d.a /dCRa/dva/dlYUCE/dta/daa /dla/dCaCdJa(YCdu /d.a /dlYUCi /dlYUCI/d©a \n/d.a/d6vaUJaRa /dta/d©ddRa/dlYUC6a /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda”  \n/dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a /d0a/dlYUC6a/dva /dla/dlYUCi/dlYUCI/dNa /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /dvPRa/dHa/d.a/dLa, /dE/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /daa/dlYUCE/dLa/d0a/dlYUCE /d0a/dGa/dLa/dMa/dlYUCE /dh/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a \n/daa/dlYUCh/d©ddRa/dlYUCIY-/dta/dlYUC6a/dvRa/daa /dlYUCI.M/dCRa/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /daa/dHa/dlYUC6Y/dE /dva/dlYUC6Y/dta/daa /dCa/dLa/dlYUC6Y/dva /dvPa/daaLaJ/dlYUCE/dNa/dMa/dlYUCE /dE/dva/dlYUCE /diu/dta/daa/dla/dCaCdJa(YCdu /d.a /dlYUCi /dlYUCI/d©a /d.a/d6vaUJaRa \n/dta/d©ddRa/dlYUC6a /dGa/dlYUCE/dLa, /dIY /dva/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUCI.M/dLa/dHa/dlYUC6a/daa/dlYUCIY /d0Ra/dlYUCE/d0a/dlYUCE /d.a /dlYUCE /dLa/dI/©aCda  \n/dh/dNa/dlYUC6a, /dCaCdJah/dlYUCI/dtRa/dla/dlYUCh/d.a /dla/d0Ra /dl.RaGM /dvPa/dlYUC6a/dtRa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dlYUCI.M/d,a/d,Nya/dlYUC6a/dla/dlYUC6a /daa/dHa/dlYUC6Y/dNa /d,a/dlYUCE /dta/dlYUCI/dHa/dLa /dlYUCI/d©a/dNa \n/dE/dHa/dlYUCE/dNa /dta/dlYUCE/dlRa/dlYUCIY /dHa/dE/dva/©aCda /d6/dta/dNa/dlYUCh /dlYUCI.M/d,a/d,Nya/dlYUC6a/dla/dlYUC6a /d0Ra/dlYUCE/dLa /d,a/dlYUCE /dh/d.a/daa /d.a/dNa/dlYUCIY /dCa/dlYUCE/dHa/daa/dlYUC6a/d.a \n/dLa/dM.RaGM /d0a/dlYUC6a/dI-/dCa/dlYUC6u/d©ddRa/dlYUC6a/dI /d©a/dlYUCE/dlYUCI.b/d.Ra/d6Y/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dMa/dlYUCE/dLa/dlYUC6a /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /dLa/dlYUCh/d.a/©aCda /dE/d.a /dlYUCI/d©a/dla /dlYUCI.M/dla/dta/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /dla/d0Ra \n/daa/dlva/dlYUC6a /d0a/dNa/d0a/dlYUC6Y/dva /d©a/dlYUCh/dla/daa /dlYUCI/d©a/dla /dLa/dlYUCh/d.a /d0Ra/dlYUCI.N/daa /d,a/dlYUC6a/dI/dva/©aCda  \n/dCa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa/dvPa/dlYUC6a /dlYUCI.M/dla/dta/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /d6a/dGa/dlYUCiu-/dta/dlYUC6a/dCRa /dlYUCiu  /d0Ra/dlYUCE/dLa /d0a/dlYUCIY/dCa/dMa/dlYUCE /dh/dI /dh/d©a/dMa/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dNa/dlYUCE/dNa/dlYUCE \n/d.a/dlYUCh/dvPa/daefR/d.a /dGa/dlYUCE/dvPa/dta/daa /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dLa/©aCda /dE/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /dLa/dlYUCh/d.a /d6/daRa /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUCE, /dva/dlYUC6Y/dta/daa /dCa/dlYUC6a/daardlYUCiu /dlYUCI.M/dla/dta/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY/d.a \n/d0a/dlYUCIY/dCa /dva/dlYUCE/dNa/dlYUC6a /d,Ra/dCaCdJa(YCdu/dta/dlYUC6a/dE/dLa /daa/dHa/dlYUC6Y /d,a/dlYUCE /d©a/dlYUCE/d.Ra/d0a/dlYUCE /dNa/dlYUCE /d.a /dlYUCE /dlYUCI.N/daa/d6Y/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dGa/daa /dLa/dGa/dLa, /dh/dla/dlYUC6a/daa/d.a \n/dlYUCI.b/d.Ra/d©ddRa/d.a/dlYUCIY.b /d©a/dlYUCE/dNa/dlYUCE /d.a/dvPRa/dGRa/daa/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /d©a/dlYUCE/d.Ra/dlYUCI.M/dLa/d6Y/©aCda /dCa/dlYUCE/dHa/daa/dlYUC6a /d©a/dlYUCE/d.Ra /d.lda/dlYUCi.aGP/d0.RaGM /d©Ra /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /d,a/dlYUCE /dE/dva/dlYUCE \n/dla/dlYUC6a/dHa/dla /dNa/dlYUC6a/dlYUCI.b/dNHa/dvPa/dlYUC6a /dCRa/dlYUC6u/d©ddRa/dlYUC6a/dMa/dlYUCE /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /d6a/dlYUCI/d0a /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda /dMa/dlYUCI.M/d,a/dldvPa/dlYUCE/dvPa /dla/dlYUC6a/dHa/dlYUC6Y/d0a /dla/dlYUCE/dHa/dlYUCh /dE/d.a \n/dNa/d,a/dlYUC6Y/daa /dh/d.a/daa/dlYUC6a /dCa/dlYUCE/dHa/daa/dlYUC6a/dta/daa /d©a/dlYUCE/dlYUCI.M/dvRa/dNa /dva/dCaCdJa(YCdu /d©a/dlYUCh/dla/daa /dNa/d,a/dlYUC6Y/daa /d6/dta/dNa /d6a/dGa/dlYUCiu/dMa/dlYUCE /daa/dlYUC6a/d.Ra/dLa \n/d.a/dlYUC6a/dGa/dva/dta/daa/©aCda /dIY /dva/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dI/dE /dNa/dlYUCE /d.a/d6vaUJaRa /dta/dlYUC6a/dlYUCI/d0a /daa/dHa/dLa /dCRa/dLa/dlYUC6a /d,a/dlYUCE /d,a/dlYUCE /d6/dta/dNa /d,a/dlYUC6a/dNa/d.a /d0a/dlYUC6a/d,a/dlYUCIY \n/d6/dta/daa/dlYUC6a/d©Ra/dlYUCIY /dlYUCI.M/d,a/dNa/dGa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /dLa/dGa/dlYUC6a /daa/dHa/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa /dh /d,a/dCaCdJa(YCdu  /d6/dta/dNa /dlYUCI.M/d,a/dNa/dGa/dlYUCIY/d.a /d.a/dMa/daefR-/d©Ra/dMa/daefR/dMa/dlYUCE \n/dLa/dGa/d0a/dlYUC6Y/dva /dva/dCaCdJa(YCdu /dh /d.a /dlYUCE /dHa/dlYUCE/dNa /d.a/dMa/daefR/dlYUCI/dNa/dldvPa /d0a/dlYUCI/dNa /dla/d.a /dlYUC6Y  /dCRa/dLa/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a..!  \n/d6/dta/dNa /dlYUCI/dua/dCa/dlYUC6a/daa/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /dMa/dNa/dlYUCE-/dMa/dNa /dGRa/dlYUCh/d6CudvaJa/dvPa/dlYUC6Y/dva /dMa/dlYUCI.M/d,a/dl.RaGM /dvPa/daaLaJ/dlYUCE/dvPa /dla/dlYUC6a/dHa/dlYUC6Y/d0a /dCaCdJah/d6CudvaJa/dlYUCI.b/d.Ra/d.a \n/dI/dlRa/dlYUC6a/daa/dlYUC6a/dla/dCaCdJa(YCdu /d0a/dlYUC6a/dHa/daa /d,a/dlYUCE/d0a/dlYUC6a/d.a /d6a/d©a/dlYUCE/dlRa /d©a/dlYUCE/dLa/dlYUCI.b/d.Ra/dNa/©aCda   \n/dCa/dlYUC6a/daardlYUCiu /dlYUCI.M/dla/dta/dlYUC6a/dHa/dlYUCIY /dGa/dlYUCE/dvPa/dta/daa /d6a/dlYUCI/d0a /dHa/dvRa/d.a/d©ddRa/dlYUCIY/d.a /dla/d6CudvaJa/dGa /d©da/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/d©ddRa/dMa/dlYUCE /daa/dl.RaGM /dla/dlYUC6a /dLa/dGa/dlYUC6a \n/d,a/dlYUCE/dLa /dlYUCI/d©a/dla /dlYUCI/dua/d©a/dlYUC6a /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda /dlYUCI/dvPa/dta/dlYUCIY/dNa /d0Ra/dlYUCE/dLa/©aCda /d6a/dGaa/dHa /d.a/daa/dlYUC6Y/dva /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n \n \n \n31 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n“/d0Ra/dlYUC6a/doa /dla/dlYUC6a/dHa/dlYUC6Y/d0a, /d.a/dlYUCh/dvPa/daefR-/d.a/dCa/dHa/daa/dlYUCIY /dlYUCI.M/dCRa/d6Y /d6Y/dvPRa/dlYUC6a/dMa /dlYUCI/d.a /dCa/dlYUC6a/dHa/dlYUCh-/dta/dlYUC6a/dNa /d.a/daa/dlYUC6Y/d.a \n/dCRa/dlYUCi/dvPvPa/dlYUCIY /dHa/dlYUCh/dI/dE/©aCda /d6/dta/dNa/dlYUCE /dta/dNa/d0a/dvPvPa/dlYUCIY /daa/d.Ra/dNa/dlYUCE /dCRa/dlYUCIY.M /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /dta/dlYUC6a/dNa/d.a /dva/dlYUCi/d.a /dMa/dlYUCE/dvPa/d0a/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda /dCa/dLa/dlYUCiu \n/d.a/dNa/dlYUCIY /dGRa/dlYUCi/dlYUCI.M/dMa/doa/dlYUCh/dCaCdJa(YCdu-/dlYUCI/dtRa/daa /dLa/dlYUCE/d0a /d6a /dCa/dlYUC6a/dHa/dlYUCh-/dta/dlYUC6a/dNa /d.a/d6vaUJaRa /dLa/dlYUCE/d0a/©aCda”  \n/dla/dE/dHa /d.a /dlYUCE /dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dCa/dlYUC6a/dHa-/dta/dlYUC6a/dNa /d.a/daa/dlYUC6Y/dva /dta/dlYUCI.N/daa/dua/dHa/dNa /d.a/dlYUC6a/doa/dlYUC6a/daefR/dLa/doa /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dHardlYUCi/dNC.RaGM /d©da/dlYUCE \n/dla/d0Ra /dGa/dta /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa/©aCda /d6a/dvPRa /dlYUCI/d©a/dNa/dMa/dlYUCE /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /d.a/dlYUC6a/d,a /d0Ra/d6vaUJaRa /d,a/dlYUC6a/dE/dva/©aCda  \n/dta/dlYUCI.N/daa/dua/dHa/dNa /d.a/dlYUC6a/doa/dlYUC6a/daefR/dLa/doa/dla/dCaCdJa(YCdu /dlYUCI/dNa/d.a /dlYUC6Y /dLa /dlRaa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d.a/dHa/dlYUCI.M/dLa/d6Y-  \n“/d0a/dlYUC6u/d6a, /dta/dlYUC6a/dI-/d.a/dlYUC6u/d©ddRa/dlYUCIY/d.a /dLa/dlYUCE/dNa-/d©a/dlYUCE/dNa /dCRa/dlYUCIY.M, /d6/dHa/dlYUCIY/dLa/dlYUCE /d©a/dlYUCi/dlYUCI/dNa/doa/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dMa/dlYUCE /dE/dva/dlYUCE /d©a/dlYUCi/dla/dMa/dNa/dlYUCIY \n/dCRa/dlYUC6Y, /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /dva/dlYUCIY/dNa/dlYUCiu /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE/d.a /d0a/dlYUCIY/dCa /dla/d0Ra /dlYUCI/d.a/dCRa/dlYUCi /d,Ra/dlYUC6a/dlYUCI/d©ddRa-/dh/dla/dlYUC6a /d.a/d6vaUJaRa /dtRa/dlYUCI.N/daa/dCRa/dlYUC6a /dLa/dE/dHa/©aCda \n/dla/d0Ra /d6/dta/dNa/dlYUCE /dCRa/dlYUCIY.M /dva/dCaCdJa(YCdu/dE /dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva /d.a/dlYUCh/dNa/dlYUCh /dlYUCI/d0a/dHa/d6CudvaJa/dGa/daa/dlYUC6a /dNa/dlYUCE /dHardlYUCi/d6/©aCda”  \n/dlYUCI/d0a/dCCa/dlYUCE/dMa/dlYUCE /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /dLa/dlYUCh/dlYUCI/d.a /dLa/dlYUCE/dLa/d.a/©aCda /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/d6Y /dla/d0a/dHa/d.a /dlRa/d6CudvaJa/d.a/dlYUC6a /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /d6/dNa/dlYUCE/daa/dlYUCE /d.a/daa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda” \n/dva/dlYUCIY/dNa/dlYUCiu /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE /d6a/dlYUCI/d0a /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva/d.a /d0a/dlYUC6Y/dla/d.a/dlYUCIY.b/dta/daa /d0a/dlYUC6Y/dla/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dva/dlYUCIY/dlYUCI/dNa/doa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE \n/daa/dHa/dlYUCIY/©aCda /d.a/dlYUCh/dvPa/dlYUChaefR/d.a /d.a/dlYUC6a/d,a /d,a/dlYUCE/dNa/dlYUC6a /dvPRa/d6CudvaJa/d©dRa/dlYUC6a /dGa/dlYUCE/dLa /daa/dHa/dE/©aCda /dE/d.a /dva/dCaCdJa(YCdu /dta/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUCE/dla/dCaCdJa(YCdu /dvPRa/d6CudvaJa/d©dRa/dlYUC6a/dE/dLa \n/d6/dlYUCI.M/dCRa /d,a/dlYUCE /dE/dGa/dlYUC6a/daa/dHa/dvPa/dlYUC6a /d.a/dlYUCh/dvPa/daefR/dMa/dlYUCE /d6a/dvPRa/dvPa/dlYUC6a /d.Ra/dlYUC6a/dlYUCI.M/dLa/dE /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /d0a/dlYUC6a/d,a/dLa-  \n“/d0Ra/dlYUC6a/doa /dla/dlYUC6a/dHa/dlYUC6Y/d0a, /d6a/dI /daa/dlYUCI/dHa /d,a/dlYUC6a/di/©aCda /d6/dta/dNa /dGRa/daa/dlYUCh-/d©a/dlYUCi/d6a/daa /d©a/dlYUCE/d.Ra /dLa/dlYUCE/d0a /d6a \n/d0Ra/dlYUCI.N/daa /dMa/dNa /dGa/dta/dlYUCh-/dla/dtta /d.a/daa/d0a/©aCda”  \n/dh/dNa/dlYUC6a /dGa/dlYUC6u/daa/dlYUCIY/d.a/dlYUC6a/dNva /dva/dlYUCIY/dla /d0a/d.Ra/daefR /d©Ra/dlYUCI.N/daa /dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCE-/dla/d6CudvaJa/dGa /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /dLa/d©ddRa/dlYUC6a/dI/dMa/dlYUCE /daa/dHa/dLa/©aCda \n/dla/d6CudvaJa/dGa/dlYUCE/dvPa/dlYUC6a /dNa/dI /daa/dHa/dLa /d.a/dlYUCh/dvPa/daefR-/d.a/dCa/dHa/daa/dlYUCIY/d.a /d.a/dlYUC6a/d,a /d.a/daa/dlYUC6Y/dva-/d.a/daa/dlYUC6Y/dva /dE/dva/dlYUCE /dla/dlYUCIY/dlYUCI.b/d.Ra/doa/dlYUCh /dLa/dlYUCE/dLa/d.a \n/d,a/dlYUCE /dMa/dlYUCi/d6CudvaJa/dlRa/dlYUCIY/dGa/dlYUCIY/daa/dlYUCIY/dla/dCaCdJa(YCdu /d6/dta/dNa /dGa/dlYUCi/d,a/daa /dNa/dlYUCIY/d.a /d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /d.a /dlYUC6Y /doa/dlYUCh /daa/dHa/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /dLa/dGa/dLa/dlYUCE \n/dMa/dNa /dva/dlYUCi/daa/dlYUC6Y/dCRa /dGa/dlYUCE/dLa, /dva/dlYUCi/daa/dlYUC6Y/dCRa /dIY /dGa/dlYUCE/dLa /d,a/dlYUCE /d,a/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dlua/dva/d6CudvaJa/dvaa /d©a/dlYUCE/dlRa /d0Ra/dlYUCE/dNa/dlYUCE /d©a/dlYUCE/dlRa/d.a /d0a/dlYUCE/dua/dlvRa/dlYUC6a \n/d©a/dlYUCE/dlRa/dua/dlYUC6a/dla/dlYUCIY/d.a /dHa/dlYUC6a/dvRa /d6a/dE/dLa /dva/dlYUCI/dHa/dNa/dlYUC6a /dNa/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dMa/dlYUCh/d.a /d0a/dlYUCE/dua/dlvRa/dlYUC6a /dGa/dlYUC6u/d6CudvaJa/d6a/dCaCdJa(YCdu/d.a /dHa/dlYUC6a/dvRa \n/d6a/dE/dLa/©aCda /dh /d0a/dlYUCE/dua/dlvRa/dlYUC6a /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /dla/dMa/dlYUC6a/d,a/d.a /d0a/dlYUCIY/dCa /dla/d6CudvaJa/dCa/dlYUC6a/dlYUCI.M/dLa/dva  /dHardlYUCi/d6/dE, /dIY /dva/dCaCdJa(YCdu \n/dla/dMa/dlYUC6a/d,a/dlYUCE /dNa/dlYUCE /d.a/daa/dva/dlYUC6a/©aCda /dNa/dua /dlua/dva/d6CudvaJa/dvaa /d©a/dlYUCE/dlRa /d,a/dlYUCE /dHa/d,a/dlYUC6a/daa/dlYUCh /d0a/d.Ra/daefR/d.a /dlYUCI/dua/d©a/dlYUCE/dlRa/dlYUCIY /dlRa/dlYUC6a/dla/d.a/dla/dCaCdJa(YCdu \n/dMa/dlYUCi/d.va /d0Ra/dlYUCE/dLa, /dh /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /d6a/dGa/dlYUCiu-/dMa/dlYUCi/dHa/dlYUCE/dCaCdJa(YCdu /dCa/dLa/dva, /dIY /dva/dCaCdJa(YCdu /dla/dMa/dlYUC6a/d,a/dlYUCE/d.a /dLa/dlYUCh/d.a /dNa/dlYUCE /d,a/dlYUCIY/dua/dNa-\n/dMa/daa/dNCa/d.a /d0a/dlYUCIY/dCa /d.a/daa/dva/dlYUC6a/©aCda /dva/dHardlYUCiu/dMa/dlYUCE /dh/dHa/dNa /dLa/dlYUCh/d.a /dlYUCI.M/d,a/dNa/d.a/daa /dMa/dNa /dla/dMa/dlYUC6a/d,a/d.a /dla/d6CudvaJa/dGa \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /32  \n/dCa/dLa/dE /dCa/dlYUC6a/dHa/dlYUC6Y/dE/©aCda /dla/dlYUCh/d0Ra/dlYUC6a/dlYUCI/dua/d.a/dlYUCh /d6/dlYUCI.M/dCRa /d,a/dlYUCE /dla/dMa/dlYUC6a/d,a/d.a /di/dNNa/dlYUC6Y/dva /d0Ra/dlYUCE/dNa/dlYUCE, /dla/d0a/dHa/d.a /di/dNNa/dlYUC6Y/dva \n/dHa/dlYUCh/dI/dva/dlYUCE /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d6a/dI /dva/dCaCdJa(YCdu /d6/dta/dNa/dlYUCE /dlYUCI.M/d,a/dNa/dGa/dlYUCIY/d.a /dh/dI /dta/d©ddRa/dlYUC6a/dua/dta/daa /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa /dGa/dlYUCE/dLa \n/dCRa/dlYUCIY.M /d,a/dlYUCE/dva/dE /d.a /dlYUCE /dva/dlYUCE /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE /dMa/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUCh /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6a /d6a /d.a /dlYUCE /dva/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/dMa/dlYUCh /dCRa/dlYUCh/dlYUCI/d©ddRa  /d.a/d6vaUJaRa /dCa/dlYUCI.M/dLa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6a/©aCda  \n/dh/dNa/dlYUC6a /dva/dlYUCIY/dNa /d0a/d,a/dlYUC6Y/dva-/d0a/d,a/dlYUC6Y/dva /d.a/dlYUC6a/d,a /d0Ra/d6vaUJaRa /dGa/dlYUCE/dLa /dCRa/dLa /dMa/dlYUCi/d©a/dlYUC6a /d©a/dlYUCi/dta/dHa/dlYUCI.N/daa/doa/dlYUCE/d.a /daa/dlYUC6u/d©a \n/d,a/d.a/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu /daa/dlYUC6u/d©a /d©a/dlYUCE/d.Ra /dlYUCI/d.a/dCRa/dlYUCi /d.a/dlYUC6a/dLa /daardlYUCiu/dlYUCI/d.a/dE /d,a/dlYUC6a/dE/d0a /dNa/dlYUCIY/d.a /d0a/dlYUCi/d,Ra/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dNa/dlYUCIY/d.a/dlYUCh /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUC6a /dNa/dlYUCE \n/d0a/dlYUCi/dlYUCI.M/d,Ra/dva/dlYUC6u/d6CudvaJa, /d0Ra/dlYUCE/dLa /dva/dCaCdJa(YCdu /dE/d.a /dGRa/dNvPa/dlYUC6a/d.a /daa/dlva/dlYUC6a /dGa/dlYUC6a/dMa/d.a /d6/dlYUCI.M/dCRa /dva/dI/dLa/dlYUCE /d6/dNa/dlYUCE/daa/dlYUCE /dva/dlYUCIY/dNa \n/d0a/d,a/dlYUCE/d.a /daa/dlYUC6u/d©a/dMa/dlYUCE /dta/dlYUC6a/d.a/d0a /dNa/dlYUCIY/d.a /dNa/dlYUCI/dHa/©aCda    \n/06lE  \n/dlRa/d0©a /dla/d6CudvaJa/d.Roa/dlYUC6a : 1650, /dlYUCI/dva/dlYUCI.M/dvRa : 12 /dlYUCI.M/dla/dva/dM0a/daa 2016   \n \n \n33 //d,a/dGa/d©a/dlYUCIY/dlRa /dtaa /dla/dlYUC6a/d©a /dMa /dNC©da/dLa \n \n \n/dlYUCI/d©a/dNa /dGRa/dlYUCI/dvPa /dGa/dlYUCE/dLa  \n/d,a/dGa/daa/dNa/dlYUC6a/dvRa/dta/dlYUCi/daa/dlYUCIY-/d,a/doa/dNa/dGa/daa /dE/d.la/dtaa/dlYUCE/dla/dla/dCaCdJa(YCdu /dCa/dlYUC6a/dlYUCI.N/daa /d0a/d,a/dlYUCE/dMa/dlYUCE /dla/d.a/daa/dlYUCIY /di/dva/daa/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda \n/dCa/dlYUC6a/dLa/dlYUCIY/dla-/dta/dCa/dlYUC6a/dla /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE/d.a /d.a/dtRa/dLa/dlYUC6a /dCRa/dLa/©aCda /dh/dNa/dlYUC6a /dHa/dMa/daa /dGa/dlYUC6a/dMa /dCRa/dlYUCh/dvPa/dlYUCE /dla/dNa /d6/dlYUCI.M/dCRa \n/d,a/dlYUCE /daa/dlYUC6a/dMa/dta/dlYUCi/daa /dta/d6CudvaJa/dCa/dlYUC6a/doa/dva/dMa/dlYUCE /dta/d©ddRa/dlYUC6Y/dE/©aCda /d©da/dlYUCE/daRa-/d©a/dlYUCiu /dla/dlYUC6a/dE /dta/dlYUCI.N/daa/dua/dlYUC6a/daa/d.a /dGa/dlYUC6a/dMa /d6/dlYUCI.M/dCRa /d,a/dI/dMa/dlYUCE \n/dla/dlYUC6a/dva-/d6a/dvPRa /d,a/dlYUC6a/dlYUCI/dva /dua/dlYUC6a/dla /d.a/daa/dlYUC6Y /dCRa/dlYUCIY.M/©aCda /dla/dlYUC6a/dva/dlYUCh-/d6a/dvPRa/dlYUCh /d,a/dlYUC6a/dlYUCI/dva/d.a /dLa/dlYUCh/d.a /d,a/dGa/daa/dNa/dlYUC6a/dvRa \n/dGa/dlYUCE/dLa /dCRa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dla/d.a/daa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY/dla/dCaCdJa(YCdu /di/dva/dlYUC6Y/daa/dva/dlYUCE /dMa/dNa/dMa/dlYUCE /di/dvPRa/dLa /d,a/dlYUCE /d6/d.Ra/dNa /d©Ra/dlYUCI.N/daa /dva/dCaCdJa(YCdu /doa/dE/dHa \n/dCa/dLa/dlYUC6Y/dNa /daa/dHa/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa /d,a/dlYUCE /d,a/dGa/daa/dNa/dlYUC6a/dvRa/dla/dCaCdJa(YCdu /dGRa/dlYUCi/dlYUCI.M/dMa /dE/dLa/dlYUC6a /dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva /dla/dMa/dlYUC6a/d,a/dMa/dlYUCE /d0Ra/dlYUCh/d,a/dlYUCh \n/d6a /dla/dvoa/dNa/dlYUC6a/daa/dlYUC6a/doa/dNCa /d0Ra/dGa/dua/dlYUC6a/dNa/d.a /dta/dlYUCiu/d,a/dlYUCh /d.a/daa/dE /dta/d©ddRa/dlYUC6Y /dCRa/dI/©aCda /d,a/dlYUC6a/d©Ra/dlYUC6Y/daa /dla/dlYUCE /dNa/dI /d.a /dlYUCE /dNa/dlYUCE \n/daa/dHa/dLa /dva/dlYUC6a/d©Ra/dlYUC6Y/daa /d6/dCRa /dlYUCiu /dva /dMa/dlYUC6a/dNa/dLa /d,a/dlYUC6a/dI/dE/©aCda /dta/dlYUCiu/d,a/dlYUCh /d6a /d0Ra/dlYUCh/d,a/dlYUCh /d.a /dlYUCE /dLa/dlYUC6a /dta/dCRa/dlYUC6a/dI/dva \n/dta/dlYUCiu/d0a/daefR/dua/dva /daardlYUCiu/dta/dMa/dlYUCE /d6/d0a/dlYUC6Y/dE/©aCda  \n/dCa/dlYUC6a/dlYUCI.M/dLa/dla/dlYUCh-/dta/dCa/dlYUC6a/dla/dlYUCh /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE /dla/d.a/daa/dlYUCIY/d.a /d0a/d©ddRa/dlYUCIY /dLa/dlYUC6a/dI/dNa/d.a /dE/d.a /dNa/dM0a/daa \n/dtLa/dlYUCE/dvPa/dtRa/dlYUC6a/dMa/daefR/dta/daa /di/dva/dlYUC6Y/daa /dGa/dlYUC6a/dMa /dlYUCI/d©a/dla/d.a /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY/d.a /d0Ra/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/d,a /dLa/dGa/d0a/dE /dLa/dGa/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dla/d.a/daa/dlYUCIY-\n/dlYUCI/dNa/daa/dMa/dLa/dlYUCIY/d.a /d0a/dlYUCIY/dCa /dCRa/dlYUCh/dvPa/dlYUCIY /dLa/dlYUC6a/dI/dNa/d.a /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda /dlvPa/dlYUCE/dlRa/dNa/d.a /dta/dlYUCiu/dCRa-/dva/dlYUC6a/dCRa \n/dCaCdJah/dlYUCI/dtRa/dla/dla/dCaCdJa(YCdu /d0Ra/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/d,a /dLa/dGa/dLa /d,a/dlYUCE /dva/dlYUCIY/dNa /dNa/dM0a/daa /dtLa/dlYUCE/dvPa/dtRa/dlYUC6a/dMa/daefR/dMa/dlYUCE /dlYUCI/dNa/daa/dMa/dLa/dlYUCIY/d.a /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY \n/dLa/dlYUC6a/dGa/dLa /d6/dlYUCI.M/dCRa/©aCda \n/dE/d.a /dNa/dM0a/daa /dtLa/dlYUCE/dvPa/dtRa/dlYUC6a/dMa/daefR/dla/dCaCdJa(YCdu /dta/dlYUCi/dLa /dvPa/dlYUCI/dta /dva/dlYUCIY/dNa /dNa/dM0a/daa /dtLa/dlYUCE/dvPa/dtRa/dlYUC6a/dMa/daefR/dMa/dlYUCE /dla/d0Ra \n/dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY /d.Ra/dlYUCi/d,a/dlYUC6Y/dMa/dlYUCE /d6a/d©Ra/dlYUC6a /dGRa/dNvPa/dlYUC6a /d©a/dlYUCE/daa/dlYUCIY /daa/dHa/dI/©aCda /dla/dlYUC6u/d6CudvaJa/dla/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY /d.Ra/dlYUC6a/dLa/dlYUCIY/dE \n/dCRa/dLa/©aCda /dtLa/dlYUCE/dvPa/dtRa/dlYUC6a/dMa/daefR/dta/daa /dta/dHardlYUCi/dCaCdJa(YCdu/dCa /dta/dlYUC6a/dCRa /dlYUCiu /dla/dCaCdJa(YCdu /d6a/dGa/dlYUCiu /d©Ra/dlYUCI.N/daa /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY/d.a /dlYUCE/dCaCdJa(YCdu  /d©a/dlYUCE/d.Ra/dE /dLa/dGa/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa/©aCda /dMa/dlYUC6a/dvaa \n/dva/dlYUCIY/dNa /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE /dGa/dlYUC6a/d©ddRa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /d0a/dlYUC6Y/dla/dLa /dCRa/dLa/dlYUC6a/©aCda /dva/dlYUCIY/dNa/dlYUCiu /dGa/dlYUCh/daa/dlYUCE /dva/dlYUCIY/dNa /d.a/dlYUCh/dvPRa/daa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /dCRa/dLa/dlYUC6a/©aCda /d6Y/dGa/dLa/dlYUC6a \n \n \n \n/dMa/dlYUCi/dlYUCI/d©ddRa/doa/dlYUC6a/dE/dLa /dGRa/daa /34  \n/d.a/dlYUCh/dvPRa/daa/dlYUCIY /dLa/dGa /dGa/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/d6CudvaJa /dlYUCI/d.a /dNa/d,a/dlYUC6Y/daa /daa/dlYUC6a/dMa/d.Ra/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/dNa /d0Ra/dlYUC6a/doa/dta/daa /dta/d©ddRa/dLa/©aCda /dh/dHa/dlYUCh /d6/dla/dGa/daa/dlYUCE \n/d0a/dlYUC6Y/dla/dLa /d0a/dlYUC6a/dHa/daa/dlYUCE /dlYUCI/d©a/dla /dva/d.a /dlYUC6Y /dva /daa/dHa/dlYUC6Y/dvRa/©aCda /dHardlYUCi/dNa/d.a/dlYUCh /dNa/d,a/dlYUC6Y/daa /dta/d©ddRa/dLa/dlYUC6Y/dNa/©aCda  \n/dNa/d,a/dlYUC6Y/daa /dta/dlYUCI/d©ddRa/dva/dlYUCE /daa/dlYUC6a/dMa/d.Ra/dlYUCE/dLa/dlYUC6u/dNa /d0Ra/dlYUC6a/doa /d0a/d,a/dLa/dlYUC6a-  \n“/d6a/d0a/dHa, /d6a/d0a/dHa, /d6/dHa/dlYUCIY /d.a/dlYUCh/dvPRa/daa/dlYUCIY/dMa/dlYUCE /d6a/d0a/dHa/©aCda /dla/dlYUC6u/d6CudvaJa/dla/dlYUCE /d.Ra/dlYUC6a/dLa/dlYUCIY/dE /dCRa/dI/©aCda \n/d0Ra/dNa/dlYUCE /d©a/dlYUCi/dNa/dlYUCiu /d0Ra/dlYUC6a/dCaCdJa(YCdu/dI /dHa/d0a-/dGa/d0a /d.a/daa/dlYUC6Y/dva /daa/dlva/dlYUC6a /d.a/dlYUC6a/dlYUCI/dvPa /dLa/dlYUCE/d0a/©aCda”  \n/d6/dta/dNa /d,Ra/dlYUCh/daa/dlYUC6a /dlYUCI.b/d.Ra/d©ddRa/d.a/dlYUCIY.b /d©a/dlYUCE/dNa/dlYUCE /d0a/daRa/d0a/dlYUC6Y/dva /d.a/dHa/dLa/doa/dlYUC6Y/dNa-  \n“/dva/dlYUC6a/d0a/dlYUCE /d,Ra/dlYUCh/daa/dlYUC6a /dla/dlYUCIY/dvPa/dta/daa /daa/dlYUCI.b/d.Ra /dlYUCI/d©a/doa/dlYUC6u/©aCda /dE/d.a/d0a/dlYUCE/daa /dvPa/dHa/dlYUC6Y/dLa /d.a/d6vaUJaRa /d©a/dlYUCE/d.Ra /dLa/dI /dCRa/dlYUC","size_mb":2.32,"has_text":true},"Videha 249.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 249.pdf","name":"Videha 249.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nजगदीश Iसाद मJ डलक  दू टा लघुकथा संRह  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचaकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचhक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकlइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n .  \n  \nिवदेह जालवृsक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत.मान मैिथली सािहvय\" िवषयक िवशेषwक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nxी िदनेश यादव जी रहता। \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअइ िवशेषwकमे नेपालक वत.मान मैिथली सािहvय केर मूyयwकन रहत। अइ िवशेषwक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समी{ा-समालोचना आिद I|तािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Iयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषwक आिब जाए। उमेद अिछ िवदेहक ई Iयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \n \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंिaत रचनापर आमंिaत आलोचकक िटपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंिaत कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम.तापर िटपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमxजीक आमंिaत कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिyदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Iकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटपणीकतl मधुकwत झाजी छलाह। \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषwक तीन सािहvयकारपर Iकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषwक जीिवत सािहvयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहvयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहvयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवद ठाकुर ओ जगदीश चं ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषwक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषwक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मhगल गेल छल।  पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग.त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषwक परमेर कापिड़, वीरे मिyलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Iयास रहत जे ई िवशेषwक सभ 2018 मे Iकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ.र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आRह जे ओ अपन-अपन रचना editorial.staff.videha @gmail.com  पर पठा दी। \n  \nिवदेह समान  \nिवदेह समानातर सािहvय अकादेमी समान  \n१. िवदेह समानातर सािहvय अकादेमी फेलो पुर|कार २०१० -११   \n२०१० xी गोिवद झा (समR योगदान लेल) \n२०११ xी रमानद रेणु (समR योगदान लेल) \n२. िवदेह समानातर सािहvय अकादेमी पुर|कार २०११ -१२   \n२०११ मूल पुर|कार- xी जगदीश Iसाद मJडल (गामक िजनग ◌ी, कथा संRह) \n२०११ बाल सािहvय पुर|कार- ले.क. मायानाथ झा (जकर नारी  चतुर होइ, कथा संRह) \n२०११ युवा पुर|कार- आनद कुमार झा (कलह , नाटक) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२०१२ अनुवाद पुर|कार- xी रामलोचन ठाकुर- (पानदीक माझ ◌ी, बwला- मािनक बंोपायाय, उपयास \nबwलासँ मैिथली अनुवाद) \nिवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिyपक सािहvय अकादेमी पुर|कारक पमे Iिस¡ ) \n1. िवदेह समानातर सािहvय अकादेमी फेलो पुर|कार  2012  \n2012 xी राजनदन लाल दास (समR योगदान लेल) \n2. िवदेह भाषा समान २०१२ -१३ (वैकिyपक सािहvय अकादेमी पुर|कारक पमे Iिस¡ ) \n२०१२ बाल सािहvय पुर|कार - xी जगदीश Iसाद मJडल क “तरेगन ” बाल Iेरक िवहिन कथा संRह \n२०१२ मूल पुर|कार - xी राजदेव मJडलक \"अबरा\" (किवता संRह) लेल। \n2012 युवा पुर|कार- xीमती ¤योित सुनीत चौधरीक “अिच.स ” (किवता संRह) \n2013 अनुवाद पुर|कार- xी नरेश कुमार िवकल \"ययाित\" (मराठी उपयास xी िव¦णु सखाराम खाJडेकर) \nिवदेह भाषा समान २०१३ -१४ (वैकिyपक सािहvय अकादेमी पुर|कारक पमे Iिस¡ ) \n२०१३ बाल सािहvय पुर|कार – xीमती ¤योित सुनीत चौधरी- “देवीजी” (बाल िनबध संRह) लेल। \n२०१३ मूल पुर|कार - xी बेचन ठाकुरक \"बेटीक अपमान आ छीनरदेव ◌ी\" (नाटक संRह) लेल। \n२०१३ युवा पुर|कार- xी उमेश मJडलक “िन¨तुकी” (किवता संRह)लेल। \n२०१४ अनुवाद पुर|कार- xी िवनीत उvपलक “मोहनदास ” (िहदी उपयास xी उदय Iकाश)क मैिथली \nअनुवाद लेल। \nिवदेह भाषा समान  २०१४ -२०१५  (समानातर सािहvय अकादेमी समान ) \n२०१४ मूल पुर|कार- xी नद िवलास राय (सखारी पेटार ◌ी- लघु कथा संRह) \n२०१४ बाल पुर|कार- xी जगदीश Iसाद मJडल (नै धारैए - बाल उपयास) \n२०१४ युवा पुर|कार - xी आशीष अनिचहार (अनिचहार आखर - गजल संRह) \n२०१५ अनुवाद पुर|कार - xी शभु कुमार िसंह ( पाखलो -  तुकाराम रामा शेटक कॲकणी उपयासक \nमैिथली अनुवाद) \nनाटक , गीत , संगीत , नृvय , मूित.कला, िशyप आ िचaकला {ेaमे िवदेह समान २०१२  \nअिभ  नय - मुªय अिभनय  , \nसुxी िश y पी कुमारी, उ«- 17 िप ता xी ल¬ मण झा \nxी शोभा का त महतो, उ«- 15 िप ता- xी रामअवतार महतो, \nहा| य -अिभनय  \nसुxी िI यंका कुमारी, उ«- 16, िप ता- xी वैनाथ साह \nxी दुगlनंद ठाकुर, उ«- 23, िप ता- | व. भरत ठाकुर \nनृत्  य \nसुxी सुलेखा कुमारी, उ«- 16, िप ता- xी हरेराम यादव \nxी अमीत रंजन, उ«- 18, िप ता- नागेर कामत \nिच  aकला \nxी पनकलाल मJडल, उमेर- ३५, िपता- |व. सुदर मJडल, गाम छजना \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nxी रमेश कुमार भारती, उ«- 23, िप ता- xी मोती मJ डल \nसंगीत (हारमोिनयम ) \nxी परमान द ठाकुर, उ«- 30, िप ता- xी नथुनी ठाकुर \nसंगीत (ढोलक ) \nxी बुलन राउत, उ«- 45, िप ता- | व. िच y टू राउत \nसंगीत (रसनचौकी) \nxी बहादुर राम, उ«- 55, िप ता- | व. सरजुग राम \nिशyपी-व|तुकला \nxी जगदीश मिyलक,५० गाम- चनौरागंज \nमूित.-मृिsका कला \nxी यदुनंदन पंिड त, उ«- 45, िप ता- अशफ° पंिड त \nका± -कला \nxी झमेली मुिखया,िपता |व. मूंगालाल मुिखया, ५५, गाम- छ जना \nिकसानी-आvमिनभ.र सं|कृित  \nxी लछमी दास, उमेर- ५०, िपता |व. xी फणी दास, गाम वेर मा \nिवदेह मैिथली पaकािरता समान  \n-२०१२ xी नवेदु कुमार झा \nनाटक , गीत , संगीत , नृvय , मूित.कला, िशyप आ िचaकला {ेaमे िवदेह समान २०१३    \nमुªय अिभनय -  \n(1)  सुxी आशा कुमारी सुपुaी xी रामावतार यादव , उमेर - १८ , पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  मो. समसाद आलम सुपुa मो. ईषा आलम , पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \n(3)  सुxी अपणl कुमारी सुपुaी xी मनोज कुमार साहु, ज म ित िथ - १८-२-१९९८, पता- गाम- \nलि¬ म िन यh, पो| ट- छजना, भाया- नरिह या, थाना- लौकही,िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nहा| य –अिभनय - \n(1) xी ³´दवे पासवान उफ. रामजानी पासवान  सुपुa- | व. ल¬ मी पासवान, पता- गाम+पो| ट- औरहा, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  टा◌ॅिस  फ आलम सुपुa मो. मु| ताक आलम , पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- झंझारपुर, िज ला- मधुबनी \n(िब हार)  \nनाटक , गीत , संगीत , नृvय , मूित.कला, िशyप आ िचaकला {ेaमे िवदेह समान  (मwगिन खबास समR योगदान \nसमान ) \nशा| aीय संगीत सह तानपुरा :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nxी रामवृ{ िस ◌ ंह सुपुa xी अिन  ¡ िस ◌ ंह, उमेर- ५६, गाम- फुलविर या, पो| ट- बाबूबरही, िज ला- मधुबनी \n(िब हार) \nमwगिन   खबास स मान: िमिथला लोक सं|कृित संर{ण : \nxी राम लखन साहु पे. | व. खुशीलाल साहु, उमेर- ६५, पता, गाम- पकिड़ या, पो| ट- रतनसारा, अनुमंडल- \nफुलपरास (मधुबनी) \nनाटक , गीत , संगीत , नृvय , मूित.कला, िशyप आ िचaकला {ेaमे िवदेह  समान  (समR योगदान समान ):  \nनृv य  -  \n(1)  xी हिर   नारायण मJ ड ल सुपुa- | व. न दी मJ डल, उमेर- ५८, पता- गाम+पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) सुxी संगीता कुमारी सुपुaी xी रामदेव पासवान , उमेर - १६ , पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिच  aकला-  \n(1)  जय Iकाश मJ ड ल सुपुa- xी कुशेर मJ डल, उमेर- ३५, पता- गाम- सनपतहा, पो| ट– बौरहा, भाया- \nसरायगढ़, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  xी च द न कुमार मJ ड ल सुपुa xी भोला मJ डल, पता- गाम- खड़गपुर, पो| ट- बेलही, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) संIित , छाa | नातक अंित म वष., कला एवं िश y प \nमहािव ालय- पटना।    \nहिर  मुिन  यh / हारमोिनयम   \n(1) xी महादेव साह सुपुa रामदेव साह , उमेर - ५८ , गाम- बेलहा, वाड.- नं. ०९, पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2) xी जागेर Iसाद राउत  सुपुa | व. राम| वप राउत, उमेर ६०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nढोलक / ठेकैता/ ढोलिक  या  \n(1) xी अनुप सदाय  सुपुa | व.   , पता- गाम- तुलिस याही, पो| ट- मनोहर प·ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \n(2) xी कy ल र राम  सुपुa | व. ख·र राम, उमेर- ५०, गाम- लि¬ म िन यh, पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nरसनचौकी वादक -  \n(1)  वासुदेव राम  सुपुa | व. अनुप राम, गाम+पो| ट- ि◌ नम.ली, वाड. न. ०७  , िज ला- सुपौल (िब हार) \nिशyपी-व|तुकला-  \n(1)  xी बौकू मिy ल  क सुपुa दरबारी मिy ल क, उमेर- ७०, गाम- लि¬ म िन यh, पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2)  xी राम िव  लास धिर  कार  सुपुa | व. ठोढ़ाइ धिर कार, उमेर- ४०, पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- \nतमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nमूित.कला-मृित.कार कला-  \n(1) घूरन पंिड  त सुपुa - xी मोलहू पंिड त, पता- गाम+पो| ट– बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) xी Iभु पंिड  त सुपुa  | व .   , पता- गाम+पो| ट- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nका± -कला-  \n(1) xी जगदेव साहु सुपुa शनीचर साहु, उमेर- ३६, गाम- ि◌ नम.ली-पुरवlस, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) xी योगे   ठाकुर सुपुa | व . बु¡ू ठाकुर उमेर - ४५ , पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nिकसानी- आvमिनभ.र सं|कृित -   \n(1)  xी राम अवतार  राउत सुपुa | व. सुबध राउत, उमेर- ६६, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)   \n(2)  xी रौशन यादव  सुपुa | व. किप लेर यादव, उमेर- ३५, गाम+पो| ट– बनगामा, भाया- नरिह या, थाना- \nलौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार )  \nअ¸ा/महराइ -  \n(1) मो. जीबछ  सुपुa मो. िब लट मरहूम, उमेर- ६५, पता- गाम- बसहा, पो| ट- बड़हारा, भाया- \nअ धराठाढ़ी, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०१ \nजोिग  रा-  \nxी ब च न मJ ड ल सुपुa | व. सीताराम मJ डल, उमेर- ६०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nxी रामदेव ठाकुर सुपुa | व . जागेर ठाकुर , उमेर - ५० , पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nपराती (Iभाती) गौिन  हार  आ खजरी/ खौजरी वादक -  \n(1)  xी सुकदेव साफी \nसुपुa xी   , \nपता- गाम इटहरी, पो| ट- बेलही, भाया- ि◌ नम.ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार)  \nपराती (Iभाती) गौिन  हार - (अगहनसँ माघ-फागुन तक गाओल जाइत) \n(1) सुकदेव साफी सुपुa | व. बाबूनाथ साफी, उमेर- ७५, पता- गाम इटहरी, पो| ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम.ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2) ले¸ु दास  सुपुa | व. सनक मJ डल पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. \nिश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nझरनी-  \n(1) मो. गुल हसन  सुपुa अ दुल रसीद मरहूम, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) मो. रहमान साहब  सुपुa...., उमेर- ५८, गाम- नरिह या, भाया- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nनाल वादक -  \n(1) xी जगत नाराय ण मJ ड ल सुपुa | व. खुशीलाल मJ डल, उमेर- ४०, गाम+पो| ट- ककरडोभ, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  xी देव नारायण यादव  सुपुa xी कुशुमलाल यादव, पता- गाम- बनरझुला, पो| ट- अमही, थाना- \nघोघड़डीहा, िज ला- मधुबनी (िब हार)   \nगीतहािर  / लोक गीत -  \n(1) xीमती फुदनी देवी प¹ी xी रामफल मJ डल, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \n(2) सुxी सुिव  ता कुमारी सुपुaी xी गंगाराम मJ डल, उमेर- १८, पता- गाम- मछधी, पोस्  ट- बिल यािर , भाया- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nखुरदक वादक -  \n(1) xी सीताराम राम  सुपुa | व. जंगल राम, उमेर- ६२, पता- गाम- लि¬ म िन यh, पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  xी ल¬ मी राम  सुपुa | व. पंचू मोची, उमेर- ७०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nकhरनेट -  \n(1) xी च द र राम  सुपुa- | व. जीतन राम, उमेर- ५०, पता- गाम- लि¬ म िन यh, पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार)  \n(2) मो. सुभान , उमेर- ५०, पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nबे जू वादक -  \n(1)  xी राज कुमार महतो सुपुa | व. ल¬ मी महतो, उमेर- ४५, गाम- ि◌ नम.ली वाड. नं. ०४, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \n(2)  xी घुरन राम , उमेर- ४३, गाम+पो| ट- बनगामा, भाया- नरिह या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nभगैत गवैया-  \n(1)  xी जीबछ यादव  सुपुa | व. पालाल यादव, उमेर- ८०, पता- गाम इटहरी, पो| ट- बेलही, भाया- \nि◌ नम.ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल (िब हार) \n(2)  xी श भु मJ ड ल सुपुa | व. लखन मJ डल, पता- गाम- बिढ याघाट-रसुआर, पो| ट– मुंगराहा, भाया- \nि◌ नम.ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nिख  | स कर - (िख  | सा कहैबला)-  \n(1)  xी छुतह यादव उफ. राजकुमार , सुपुa xी राम खेलावन यादव, गाम- घोघरिड हा, पो| ट- मनोहर \nप·ी, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल, िप न- ८४७४५२ \n(2)  बैजनाथ मुिख  या उफ. टहल मुिख  या- \n(2) सुपुa | व. ढॲगाइ मुिख या, \nपता- गाम+पो| ट- औरहा, भाया- नरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nिमिथला िचaकला- \n(1)  सुxी िम  िथ  लेश कुमारी सुपुaी xी रामदेव Iसाद मJ डल ‘झादार’ पता- गाम- रसुआर, पो| ट-–\n मुंगराहा, भाया- ि◌ नम.ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार)  \n(2)  xीमती वीणा देवी प¹ी xी िद  िल  प झा, उमेर - ३५ , पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \nखजरी/ खौजरी वादक -  \n(2)  xी िक  शोरी दास  सुपुa | व. नेबैत मJ डल, पता- गाम- रसुआर, पो| ट-– मुंगराहा, भाया- ि◌ नम.ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार)  \nतबला-  \nxी उपे   चौधरी सुपुa | व. महावीर दास, उमेर- ५५, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nxी देवनाथ यादव  सुपुa | व. सव.जीत यादव, उमेर- ५०, गाम- झhझप·ी, पो| ट- पीपराही, भाया- \nलदिन यh, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nसारंगी- (घुना-मुना)  \n(1) xी पंची ठाकुर, गाम- िप पराही। \nझािल  - (झिल  बाह )  \n(1) xी कु द न कुमार कण. सुपुa xी इ  कुमार कण. पता- गाम- रेबाड़ी, पो| ट- चौरामहरैल, थाना- \nझंझारपुर, िज ला- मधुबनी, िप न- ८४७४०४ \n(2) xी राम खेलावन राउत  सुपुa | व. कैलू राउत, उमेर- ६०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nबौसरी (बौसरी वादक )  \nxी रामच   Iसाद मJ ड ल सुपुa xी झोटन मJ डल, उमेर- ३०, बौसरी/बौसली/बासुरी बजबै छिथ । \nपता- गाम- रसुआर, पो| ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम.ली, ि◌ जला- सुपौल (िब हार) \nxी िव  भूित   झा सुपुa | व. कनटीर झा, उमेर- ५०, पता- गाम+पो| ट- कछुबी, भाया- तमुिर या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार) \nलोक गाथा गायक   \nxी रिव     यादव  सुपुa सीताराम यादव, पता- गाम- तुलिस याही, पो| ट- मनोहर प·ी, थाना- मरौना, िज ला- \nसुपौल (िब हार) \nxी िप  चकुन  सदाय  सुपुa | व. मेथर सदाय, उमेर- ५०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nमिज  रा वादक (छोकटा झािल  ...)   \nxी रामपित   मJ ड ल सुपुa | व. अजु.न मJ डल, पता- गाम- रसुआर, पो| ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम.ली, ि◌ जला- \nसुपौल (िब हार) \nमृदंग वादक -   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n(1)  xी किप  लेर दास सुपुa | व . सु»र दास , उमेर- ७०, गाम- लि¬ म िन यh, पो| ट- छजना, भाया- \nनरिह या, थाना- लौकही, िज ला- मधुबनी (िब हार) \n(2)  xी खखर सदाय  सुपुa | व. बंठा सदाय, उमेर- ६०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nतानपुरा सह भाव संगीत   \n(1)  xी रामिव  लास यादव  सुपुa | व. दुखरन यादव, उमेर- ४८, गाम- िस मरा, पो| ट- सwिग , भाया- \nघोघड़डीहा, थाना- फुलपरास, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nतरसा/ तासा-  \nxी जोगे   राम  सुपुa | व. िब y टू राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nxी राजे   राम  सुपुa कालेर राम, उमेर- ५८, गाम- मझौरा, पा| ट- छजना, भाया- नरिह या, िज ला- \nमधुबनी (िब हार)  \nरमझािल  / कठझािल  / करताल वादक -  \nxी सैनी राम  सुपुa | व. लिल त राम, उमेर- ५०, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nxी जनक मJ ड ल सुपुa | व. उिच त मJ डल, उमेर- ६०, रमझािल / कठझािल / करताल वादक,  १९७५ ई.सँ \nरमझािल  बजबै छिथ । पता- गाम- बिढ याघाट/रसुआर, पो| ट- मुंगराहा, भाया- ि◌ नम.ली, िज ला- सुपौल (िब हार) \nगुमगुिम  यh/ Rुम बाजा  \nxी परमेर मJ ड ल सुपुa | व. िब हारी मJ डल उमेर- ४१, १९८० ई.सँ गुमगुि◌ मयh बजबै छिथ । \nxी जुगाय साफी सुपुa | व. xी xीच  साफी, उमेर- ७५, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंका/ ढोल वादक   \nxी बदरी राम , उमेर- ५५, पता- गाम इटहरी, पो| ट- बेलही, भाया- ि◌ नम.ली, थाना- मरौना, िज ला- सुपौल \n(िब हार) \nxी योगे   राम  सुपुa | व. िब y टू राम, उमेर- ५५, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- झंझारपुर \n(आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nडंफा (होलीमे बजाओल जाइत...) \nxी जRनाथ चौधरी उफ. िध  यानी दास  सुपुa | व. महावीर दास, उमेर- ६५, पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- \nतमुिर या, थाना- झंझारपुर (आर.एस. िश िव र),िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार) \nxी महे   पो¼ार , उमेर- ६५, पता- गाम+पो| ट- चनौरागंज, भाया- तमुिर या, िज ला- मधुबनी (िब हार) \nनङेरा/ िड  गरी-  \nxी राम Iसाद राम सुपुa | व . सरयुग मोची, उमेर - ५२ , पता- गाम+पो| ट- बेरमा, भाया- तमुिर या, थाना- \nझंझारपुर (आर.एस. िश िव र), िज ला- मधुबनी िप न- ८४७४१० (िब हार)  \n  \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nिवदेहक िकछु िवशेषwक :- \n१) हाइकू िवशेषwक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषwक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषwक ६७ म अंक , १ अ¿टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहvय िवशेषwक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_1 5_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषwक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषwक ७७ म अंक ०१ माच. २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषwक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग|त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि¿त गजल िवशेषwक १२६ म अंक , १५ माच. २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी{ा िवशेषwक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकwत िमx मधुप िवशेषwक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११ ) अरिवद ठाकुर िवशेषwक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२ ) जगदीश च ठाकुर अिनल िवशेषwक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह समान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अIैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी. डी./ अyबम  गीत  संगीत  िवशेषwक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017 \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nलेखकसं आमंिaत  रचनापर  आम ंिaत  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक पwच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \n \nिवदेह ई -पिaकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव.xे±  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Iबध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१०) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÂय उvसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उvसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Iबध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik ch aupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili . Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work . -Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be pur chased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered world wide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nअपन मंतÄय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist \nMaithili Fortnightly ejournal  ‘‘िवदेह ' २४९  म अंक  ०१  मई २०१८  (वष. ११  मास  १२५  अंक  २४९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN \n2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहvय आदोलन \n (c)2004-18. सवlिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अ िछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Iथममैिथली पाि{क ई-पिaका ISSN 2229-547X VIDEHA \nसपादक: गजे ठाकुर। सह-सपादक: उमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िव लास साहु, नद िवलास \nराय, सदीप कुमार साफी आ मु»ाजी (मनोज कुमार कण.)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचa- बेचन ठाकुर। \nसपादक- सूचना-सपक.-समाद- पूनम मंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उvपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अIकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण. उsरदाियvव लेखक गणक मय \nछिह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेJटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÇटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संि{त पिरचयआ अपन |कैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Iकाशनक हेतु \nिवदेह (पाि{क) ई पिaकाक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Iकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संRहकsl लोकिनक लगमे रहतिह, माa एकर Iथम \nIकाशनक/ िIंट-वेब आकlइवक/ आकlइवक अनुवादक आ आकlइवक ई-Iकाशन/ िIंट-Iकाशनक अिधकार ऐ \nई-पिaकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयyटीक/ पािरxिमकक Iावधान नै \nछै। त रॉयyटीक/ पािरxिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आRह। ऐ ई पिaकाक xीमित ल¬मीठाकुर \nारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Iकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सवlिधकार सुरि{त। िवदेहमे Iकािशत सभटा रचना आ आकlइवक सवlिधकार रचनाकार आ \nसंRहकsl लगमे छिह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2 004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृsसँ Iारभ इंटरनेटपर मैिथलीक Iथम उपि|थितक याaा “’िवदेह’- Iथम \nमैिथली पाि{क ई पिaका” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www. videha.co.in/ पर  ई Iकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृs 'िवदेह' ई-पिaकाक Iव¿ताक संग मैिथली भाषाक जालवृsक \nएRीगेटरक पमे Iयु¿त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पिaका ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि¡र|तु    \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/1 \n/dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n  \n \n \n \n2//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/3 \n/dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi  \n \n \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a  \n \n \n \n \n \n/d(a/d@@a/dfa/dSignmi /d(Ra/dra/dSignia/dSha/dNa  \n/dSignm/dNa/dMa/dReph/d@a/dSignmi  \n \n \n \n4//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n \n \nISBN :  978-93-87675-65-0  \n \n \n/dca/dSignia/dMa :  `251/-  \n/dSa/dfa/dSignia/dReph/dSignm.M/dcha/dra/dSignia/dRa ©  /dShRa/dSignmi /dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a  \n/d(a/dSignm/dsa/d@a /dSa /dinusvara /dSra/dRa/dNna  : 2018   \n \n/d(Ra/dra/dSignia/dSha/dra :  /d(a/d@@a/dfa/dSignmi /d(Ra/dra/dSignia/dSha/dNa   \n/dCa/dSigne/d@a/dSa/dSignmi /duha/dfa/dNa, /dJa/dSigno./do/d@a./dNa/dSigno/dsa/dRa_dSigneu /dMa/dSignia/dga/dReph, /dfa/dSignia/dcda/dReph /dNa/dinusvara. 06, /dSignm/dNa/dMa/dReph/d@a/dSignmi, /dSignm.M/dJa/d@a/dSignia- /dSa/dSigne/d(a/dSigniu/d@a,   \n/dSignm/dua/dsa/dSignia/dRa : 847452  \n \n/dfa/dSigno/dua/dSa/dSignia/dm/dCta :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/dmi-/dMa/dSigno/d@a : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/dMa/dSignO/dua/dSignia/dm/d@a :  8539043668, 9931654742 \n   \n \n/dSignm/d(Ra/dNCta :  /dMa/dSignia/dNa/dfa /dia/dCta/dReph, /dSignm/dNa/dMa/dReph/d@a/dSignmi (/dSa/dSigne/d(a/dSigniu/d@a)  \n/dia/dfa/dRa/dNna :  /dca/dSignmi /dSa/dSignia/dsa_dSigne /dSignm/d(Ra/dSignm.d/dNCta/dga /d(Ra/dSigno/dSa. /dSignm/dNa/dMa/dReph/d@a/dSignmi (/dSa/dSigne/d(a/dSigniu/d@a) /dSignm/d(a/dNa : 847452   \n \nSubhimani Jingi  \nCollection of Seed and Short Stories  \nby Sh. Jagdish Prasad Mandal.   \n \n/dii /d(a/dSignO/dCha/dSignmi/dra /dSa/dfa/dSignia/dReph/dSignm.M/dcha/dra/dSignia/dRa /dSa/dSigne/dRa/dSignm.M/drSsa/dCa /di/dSignm.M/dbha/canda /d(Ra/dra/dSignia/dSha/dra /di/dCha/dfa/dSignia /dra/dSignia/dbandrabindu/d(a/dSignmi/dRa/dSignia/dm/dCta /dcha/dSignia/dRa/dra/dra \n/dSignm.M/d@a/dSignm.d/drha/dCa /di/dNa/dSigne/dMa/dSignm/dCa/dra /dSignm/dua/dNa/dSignia /d(a/dSignO/dCha/dSignmi/dra /dra/dSignO/dNa/dSignO /di/dinusvara/dSha/dra /dbha/dSignia/dJa/dSignia /d(Ra/dSignm/dCa /do/dfa /dinusvara  /dSignm.N/dRa/dra/dSignbandraO/dSignm/dcda/dinusvara/dga /dSa/dSignm/dsa/dCa \n/dm/d@a/dSigno/dr.half /dCta/dRakar/dSignbandraO/dSignm/dNa/dra /di/dCha/dfa/dSignia /dJa/dSignia/dinusvara/dSignm/dCRa /dra, /dra/dSignO/dNa/dSignO /dMa/dSignia/dchJa/dMa/dSa /dbandrabindu  /di/dCha/dfa/dSignia /dJNya/dSignia/dNa/dra /dSa /dinusvara /dgRa/dsa/dNna /dfa/dSignia \n/d(a/dSigne/dNa/d(Ra/dReph/dJa/dSignO/dga/dra /d(Ra/dNna/dSignia/d@a/dSignmi /dcfa/dSignia/dRa/dSignia /dra/dSignO/dNa/dSignO /dRa_dSigneu/d(a/dMa/dSigno /d(a/dSigne/dNa/dRa_dSigne/dC(a/dSignia/dSignm/dca/dCa /di/dCha/dfa/dSignia /dSa /dinusvara /dba/dSignia/dSignm.N/dRa/dCa-/d(Ra/dSa/dSignia/dSignm.N/dRa/dCa /dNa/dSignm/dsa \n/dra/do/d@a /dJa/dSignia /dSa/dra /dSignii /dCa /di/dSignm.M/dbha/canda  \n    \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/5 \n \n/dSa/dMa /d(a/dReph/dNna /duha/dSignia/dfa  \n/dga/dCa-/dMa/dCa /dMa/dSignmi/dCa /dMa/dNa/dSigne/dJa /dMa/dNa  \n/dMa/dNa-/dMa/dSignm.d/dNca/dRa /duha/dfa /duha/dfa/dNa /duha/dfa/dSignii /dbha/dm/canda  \n/dCa/drha/dNa/dSigno /dMa/dNa /duha/dfa/dNa /duha/dfa  \n/dca/dSigno/dfa-/dca/dNa/dSigne/dJa /dMa/dSignmi/dSignm.M/d@a /dCa/dSignia/dNa /dCa/dNa/dSignii /dbha/dm/canda  \n/dca/dSigno/dfa-/dca/dNa/dSigne/dJa.../canda  \n/duha/dSignm/dfa/dCa/dSigno /duha/dfa /duha/dfa/dNa /dSignm.d/drha/d@a-/dSignm.d/drha/d@a  \n/dua/dSignia/dm/dNa /dfa/dSignia/dNna/dSignmi /dSignm/dua/dba/dSignii/dcddha /dSignm/dua/dba/dcddha/dSignii /dbha/dm/canda  \n/dfa/dSignia/dNna/dSignmi /dfa/dSignm.M/dNna/dra /dra/dRa/dSignii/dNna /d(a/dra /dSignii /dcddha  \n/dra/dRa/dSignii/dNna-/dcha/dRa/dSignii/dNna /dcha/dSignm/dcddha /dcha/dcddha/dSignii /dbha/dm/canda  \n/dra/dRa/dNna/dSignmi-/dcha/dRa/dNna/dSignmi /dcha/dSignmi/dRa /dcha/dcddha/dSignii /dbha/dm/canda  \n/dSignm/dfa/dfa/dSigno/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dSignm/dfa/dba/dRa/dNna /dra/dRa/dSignii /dbha/dm/canda  \n/dSignm/dfa/dba/dSignii/dcddha /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dSignm/dfa/dfa/dSigno/dra /dua/dSignm/dNa  \n/d(a/dSignia/d(a-/d(a/dSigne/dNa/dra /d(a/dSigne/d@a /dua/dNa/dSignii /dbha/dm/canda   \n/d(a/dSignia/d(a-/d(a/dSigne/dNa/dra.../canda   \n \n  \n \n \n \n6//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n \n \n  \n  \n \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/7 \n \n/dra/dCha/dSignia/dra /dSa/dCCa/dSignii/dRa - \n \n/dra /dSigno /dra/dRa/dSignia-/d@a/dSigno /dra /dSigno /d@a/dSigniu/dinusvara/09 \n/dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/23 \n/dua/dSignia/dua/dSignia/dra /dua/dSignia/dga-/dua/dSignm/dga/dJa/dSignia/37  \n/di/dua-/dCa/dua/52 \n/di/dSignm/dga/d@a/dsa/62 \n/dra /dSigne /dra /dSigne /dRa/d(a/dNa/74 \n/dsa/dSigno/dRa/dSignia/do/d@a /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/85 \n/dia/dSha/dSignia/d(a/dRa /d(a/dSignia/dSignm/dNa /d(ha /dSigno /dRa /dga/dSigno/d@a/100  \n/dra/dCha/dSignia /d@a/dSigno/drha/dNa /drRa/dMa : 2014 /dSa /dbandrabindu /110 \n  \n \n \n \n8//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n \n \n \n    \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/9 \n \n/dra /dSigno /dra/dRa/dSignia-/d@a/dSigno /dra /dSigno /d@a/dSigniu/dinusvara  \n/dMa/dSignia/dSa /dSignm/dca/dNa/dSa /dbandrabindu  /dSha/dSignmi/dCa/d@a/dsa/dRa/dSignmi /dba/dSignm.M/d@a /dRa/dsa/d@a /di/dSignm.M/dbha/canda /dii /dua/dSigno/dRa/dra /dSha/dSignmi/dCa/d@a/dsa/dRa/dSignmi \n/do/dra /dca/dSha/dMa/d@a/dfa /dca/dSigneu /dSignm/dcda/dgRa/dSignmi/dra /dCa/dSignia/d(a/dMa/dSignia/dNa/dMa/dSigno /d(a/dsa_dSigne /dbandrabindu/dba /dga/dSigno/d@a/canda /d@a/dSignO/dra/dSignO, /dMa/dSignia/d@a/dSignO-/dJa/dSignia/d@a \n/dia /dJa/dSignmi/dfa/dSignO-/dJa/dNCa/dSigne/dra /dCa/dSignia/d(a/dMa/dSignia/dNa /dra /dSigno /dCa/dSigno/dra /dSignm/dNa/dbba/dSignia/dbandrabindu /de/dCa/dRa/dCa /dSa/dSigno /dCa /dbandrabindu /dSha/dSignmi/dCa/d@a/dsa/dRa/dSignmi /dJa/dSignia/dNa/do \n/dJa/dSigno /di/d(a/dNa/dSignia /dSa /dinusvara /dga /dia/dNa/dSignO-/dia/dNa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dra /dSigno /dCa/dSigno/dra /dSignm/dNa/dbba/dSignia/dbandrabindu /de/dCa/dSignia/dRa/d@a/dra/canda /dO/dNa/dSignia, /dSignm/dNa/dbba/dSignO/dbandrabindu \n/de/dCa/dRa/dua /dCa /dbandrabindu  /dMa/dSignfocalicR/dCJa/dSigne/dra /dra/dSignia/dRa/dNna /dbha/dSignmi.M/dsa/dSigno/canda /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /deu/d(a/dRa /do/dra /dSa/dSignia/do /dia/dCtha /dSignm/dcda/dgRa/dSignmi/dra \n/dCa/dSignia/d(a/dMa/dSignia/dNa /dMa/dSignfocalicR/dCJa/dSigne/dra /d@a/drSsa/dNna /dbha/dSignmi.M, /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dba/dSigniu/dRa/dSignia/dNa/dua/dSigno /dSignm/dcda/dgRa/dSignmi/dSa /dbandrabindu  /dSignm/dNa/dbba/dSignia/dbandrabindu /de/dCa/dRa/dua /dSa/dSigno/dsa/dSignO \n/dCa /dbandrabindu  /dbha/dSignmi.M/dsa/dSigno/canda /dO/dNa/dSignia, /dCha/dMa/dSignia/dReph/dMa/dSignmi/dCta/dRa /dua/dNa/dNa/dSigno, /do/dra /dSa/dSignia/do /dia/dCtha /dSignm/dcda/dgRa/dSignmi/dra /dNa/dSignia/d(a/dra /dSigno/dbandrabindu  /d@a/dSignO/dra \n/dua/dSigne/dJha/do /d@a/dga/d@a /dJa/dSigno /dmi /dMa/dSignfocalicR/dCJa/dSigne/dra /dCa/dSignia/d(a/dMa/dSignia/dNa /dbha/dSignmi.M, /dMa/dSigne/dca/dSignia /dmi /dCa/dSignia/d(a/dMa/dSignia/dNa /dCha/dMa/dSignia/dReph/dMa/dSignmi/dCta/dRa \n/dua/dNa/d@a/dSignia /d(a/dbha/dSignia/dSignm/dCa/dJa/dSigno /dia/do/d@a /dSa/dSigno /dua/dSignia/dCa /dNa/dSignm/dsa, /dNa/dSignia/d(a/dra /dJa /dinusvara/dCRa /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa /dia/do/d@a/canda \n/d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /di/dNa/dSigne/dMa/dSignia/dSignm/dNa/dCa /dbha/d@a, /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /dua/dSigno/dSignm.M/dSa/dJa/dSignO /dCa/dSignia/d(a/dMa/dSignia/dNa/dra /dSigno/dbandrabindu  /d@a/dSignO/dra /dra/dMa/dSigno /dra/dsa/dSignii /dbha/d@a \n/dSignm/dra/do /dCa /dbandrabindu  /dMa/dSignfocalicR/dCJa/dSigne/dra /dCa/dSignia/d(a/dMa/dSignia/dNa /dSha/dSigno/dSsa /di/dSignm.M/dbha/canda /drha/dSignia/do/dRa /dJa/dSigno /di/dSignm.M/dbha, /dJa/dSigno/dCa/do /di/dSignm.M/dbha /dSa/dSigno \n/dCa/dSigno/dCa/do /dRa/dsa/dsa/canda   \n/dSignm/dCa/d@a/dSignia-/dSa /dinusvara /dra/dRa/dSignia/dbandrabindu/dSignm/dCa/dSa /dbandrabindu  /do/dra /dSignm/dca/dNa /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /dgha/dSigneu/dRa /d@a/dga/dSignia /dra/divagraha /dia/dSignm/dga /dCa/d(a/dSignii/dCa \n/dRa/dsa/dSignmi/canda /dSignm.M/duha/dNa/dSa/dSigne/dRa/dra/dSignia /dSa/dMa/dJa /dRa/dsa/dm, /dSha/dSignmi/dCa/d@a/dsa/dRa/dSignmi/dra /d(a/dSignia/d@a/dSignia /dSa/dgha/dNa /dRa_dSigneu/d(a/dMa/dSigno /d(a/dSa/dSignii/dRa \n/di/dNsa/dSignia/dRa/dSignO /dra /dSigno /dNa/dSigno /dia /d(a/dSignia/dSignm/dNa/dra /dJha/dSignmi/dSa/dSignmi /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dSignm.M/dJha/dSignm.M/dSa/dia/dm/dCa /dbha/d@a/canda /dia/dga/dSigneu \n/dSignm/dca/dSa/dSa /dbandrabindu  /dia/dSignm/dga /dCa/dSignia/d(a/dSignmi /dCa /dbandrabindu  /d(a/dSignia/dbha /dSigneu  /dSignm/dca/dSa /dCtha/dinusvara/dcdha/dSignia /dJa/dSignia/dm/dCa /dRa/dsa/do /dia /d(a/dSignia/dbha /dSigneu  /dgha/dSigne/dSignm.M/dMa /dCa/dSignia/d(a/dSignmi \n/dCa /dbandrabindu  /dia/dga/dSigneu /dSignm/dca/dSa /dCtha/dSignm.N/dRa /dra/divagraha /d(a/dSignia/dSignm/dNa-/d(a/dSignia/dSignm/dNa /duha/divagraha /dJa/dSignia/dm/dCa /dbha/d@a/canda /dMa/dNa /dra/dbha-/dMa/dbha \n/dra/dRa/dSignii/dCa /dRa/dsa/do/canda /dCa/dsa/dSignmi/dra/dSignia/d@a /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dCha/dRa/dCha/dRa/dSignia/dm/dCa /d(a/dsa_dSigne /dbandrabindu/dba/d@a/dSignia/canda /d@a/dsa/dra/d@a /dgha/dSigneu/dRa \n/dca/dSigno/drha/dCa/dSigno /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dca/dSigno/dsa/dra /dra/dNa/dra/dNa/dSignmi /dCa /dbandrabindu  /dNa/dSignm/dsa /dra/dMa/d@a/dSignii/dNa /dMa/dSigne/dca/dSignia /dMa/dNa/dra \n/dJa/dRa_dSigneu/dRa /dra/dMa/d@a/dSignii/dNa/canda /di/dSignm/dua/dCa/dSigno /dgha/dSigneu/dRa /d@a/dga /dua/dSignii/dSa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n \n \n \n10//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n“/dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa! /duha/dSignO/dga/dSignmi/d@a/dSignia/d@a /duha/dSignia/dJa /di/dua-/dCa/dua/dMa/dSigno /dbha/dSignii/dCha, /dca/dSigno/drha/dSignii/d@a/dSigno /dba/d@a/dsa/canda”  \n/dO/dNa/dSignia, /di/d(a/dNa/dSignO /dua/dSigne/dJha/d@a /di/dSignm.M/dbha /dJa/dSigno /duha/dSignO/dga/dSignmi/d@a/dSignia/d@a /duha/dSignia/dJa /di/dRha/dSignia/dm-/dCa/dSignmi/dNa \n/dua/drha/dReph/dSa /dbandrabindu  /dO/dbha/dSignia/dm/dNa /dcha/dSigno/dNa/dSigno /dbha/dSignii/dCha/canda /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /dua/dSigne/dSignm.M/dcha /dSignm/dfa/duhRa/dSignm.M/dMa/dCa /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa /dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /dsa/dSignO/dSha/dMa/dSigno \n/dra/dMa/dSignmi /do/d@a/dSignii/dNa, /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa /dSignm/dfa/dSignm.M/drSsa/d(Ca /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /dua/dJa/dSignii-/duha/dSigne/dra /dSignii /dMa/dSigno /duha/dbandrabindu/dSignm.M/dSa/dJa/dSignia/do /d@a/dga/d@a/dSignia/canda \n/dbha/dSignO/dCta-/dMa/dSignO/dCta /dcda/dSignbandraO/drCta/dRa/dSignmi /d(a/dRa/dSignmi/drSsa/dNna /dSa/dSigno/dsa/dSignO /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa /dMa/dSigne/dca/dSignia /dJa/dSigno/dsa/dSigno/dNa /dRa/dSignO/dga /dga/dRa/dSa/dNa/dSigno /dRa/dsa/dSignii/dNa \n/dCa/dSigno/dsa/dSigno/dNa /dNa/dm /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /dRa/dSignO/dga /dSignm/dNa/dbba/dSignia/dbandrabindu-/dMa/dSigne/dsa/dSigno/dbandrabindu /dNa/dSignii /de/dCa/dSignii/dRa /deu/d(a/dRa/dSigno-/dMa/dSigne/dsa/dSigno/dbandrabindu /dba/dRha/dSignii/dCa \n/dga/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dJa/dSigno/dNa/dSignia-/dJa/dSigno/dNa/dSignia /dRa/dSignO/dga /dSha/dRa/dSignmi/dRa/dMa/dSigno /dua/dRha/dSignii/dCa /dga/dSigno/d@a/dSignii/dNa /dCa/dSigno/dNa/dSignia-/dCa/dSigno/dNa/dSignia /dSha/dRa/dSignmi/dRa/dra /dSignm/drRa/dJa/dSignia \n/d(Ra/duha/dSignia/dSignm/dfa/dCa /dsa/dSignO/dm/dCa /dga/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dra/dsa/d@a/dJa/dSignii/dNa-  \n“/duha/dSignia/dJa, /duha/dSignO/dga/dSignmi/do /duha/dSignia/dm/dra /dJa/dSignia/dNa /dCta/dSignia /di/dua-/dCa/dua/dMa/dSigno /dbha/dSignii/dNa /dCa/dSigno/dCa/dua/dSigno /dSignm/dra/do /dra/dsa/dSignii \n/dSignm.M/dbha/dii/canda /dSa/dMa/dSignii/dJa/dSigno /dCa/dSigno/dsa/dSigno/dNa /dSignm/dua/dga/dSignii/dcddha /dga/dSigno/d@a /di/dSignm.M/dbha /dJa/dSigno /dSa/dua/dsa/dra /dJa/dSignia/dNa /di/dua-/dCa/dua/dMa/dSigno \n/di/dSignm.M/dbha/canda /dCa/drha/dNa /dCa /dbandrabindu  /dJa/do/dsa /dNa/dSigno /dJa/dSigno /duha/dSignO/dga/dSignmi/d@a/dSignia/d@a /duha/dSignia/dJa /di/dRha/dSignia/dm-/dCa/dSignmi/dNa /dua/drha/dReph/dSa /dbandrabindu  \n/dRa/dSignO/dga/dSignia/do/d@a /dbha/dSignii/dCha /dCa /dbandrabindu /do /dO /dua/dSigno/dSa/dSignmi /dia/drRa/dSignia/dNCa /dsa/dSigno/dCa/dSignia /dia /dia/dNa-/dia/dNa /dSha/dSignmi/dCa/d@a/dsa/dRa/dSignmi/do \n/duha/dSignm.N/dRa/dSa /dbandrabindu  /dbha/dSignii/dCha /dCa /dbandrabindu /do /dra/dNa/dSignmi /dra/dMa /dsa/dSigno/dCa/dSignia, /dSa/do/dsa /dNa/dSigno?”  \n/dJa/drha/dNa /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /d(a/dsa_dSigne /dbandrabindu/dba/d@a /dbha/d@a/dSignia /dia /dCtha/dinusvara/dcdha/dSa /dbandrabindu  /dSignm.M/dSa/dRa/dSignm.M/dSa/dRa/dSignia/dm/dCa /dbha/d@a/dSignia \n/dCa/drha/dSigne/dNa/dra/dSignia /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dia/dSignm/dga /dCa/d(a/d@a/dSignia /dua/dSignia/dca /dJa/drha/dNa /dca/dSigno/dsa/dra /dSignm.M/dSa/dRa/dSignm.M/dSa/dRa/dSignmi /dra/dMa/d@a/dSignii/dNa \n/dCa/dSigno/dra/dRa /d(a/dbha/dSignia/dSignm/dCa/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dMa/dSigno /dMa/dSignO/dcddha /do/d@a/dSignii/dNa/canda /dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /dua/dSignia/dCa/dMa/dSigno /dra/dNa/dSigno/dra /d@a/dSignO/dba /dSa/dSigno/dsa/dSignO \n/dia/dua/do /d@a/dga/d@a/dSignii/dNa/canda /dO/dNa/dSignia, /dmi /dua/dSignia/dCa /dSa/duha /dua/dSigne/dSignm.M/dJha/dCa/dSigno /dbha/dSignmi.M /dJa/dSigno /dra /dSigno /dra/dRa/dSignO /dSignm/dra/dJa/dSignO /d(Ra/dSignia/dNna \n/dNa/dSignm/dsa/dJa/dSigno/dbandrabindu /dca/do /dSa/dra /dSignii /do, /dCa/drha/dNa /dua /dbandrabindu /dba/d@a /d(Ra/dSignia/dNna/dra /dRa/drSsa/dSignia /dSignm/dra/dbha/dSigne /dSa/dMa/dSignii/dra /d@a/dSigno/d@a /dCa /dbandrabindu  /dra/dm/dJa/dSigno \n/dSa/dra /dSignii /do/canda /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /duha/dSignmi/dCa/dSigne/dRa/dra/dSignia /dMa/dNa/dMa/dSigno /dCha/dSignO/dcddha/dSigno/dra /dca/d@a/dca/d@a/dSignmi /dRa/dsa/dua/dSigno /dra/dRa/dSignii/dNa/canda \n/dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara- \n“/duha/dSignia/dJa, /dJa/drha/dNa /dJa/dSigno /dsa/dSigno/dua/dSignia/dra /dsa/dSigno/dCa/dSignii /dSa/dSigno /dsa/dSigno/dua/dSigno /dra/dRa/dCa/canda /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /do/dra /dgha/dSignO/dinusvara/dCta /dba/dSignia/dsa \n/d(a/dSignmi/dua/dSigneu/canda”  \n/dua/dJa/dSignii/dra /drRa/dMa/dMa/dSigno /dCa /dbandrabindu  /dua/dSignia/dSignm.M/dJa /dga/dSigno/d@a/dSigniu/dinusvara /dJa/dSigno ‘/do/dra /dgha/dSignO/dinusvara/dCta /dba/dSignia/dsa /d(a/dSignmi/dua/dSigneu’ /dMa/dSigne/dca/dSignia /d@a/dga/d@a/dSigno \n/dMa/dNa/dMa/dSigno /dca/dSignO/dSa/dRa /dua/dSignia/dCa /de/dSignm/dCtha /dga/dSigno/d@a/canda /de/dSignm/dCtha /dmi /dga/dSigno/d@a /dJa/dSigno /dSha/dSignmi/dCa/d@a/dsa/dRa/dSignmi /dSignm/dra /dra/dSignO/dNa/dSignO /dsa/dMa/dRa/dSigno \n \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/11 \n/dia/dSignm/dra /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa/dSigno /duha/dSignia/dJa /dCta/dSignia /d@a/dSigno /dCha/dSignO/dcddha/dSigno /di/dSignm.M/dbha, /dSa/duha-/d@a/dSigno /di/dSignm.M/dbha/canda /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra \n/dia/dNa/dSignO-/dia/dNa-/d@a/dSigno /di/dSignm.M/dbha/do/canda /dCa/drha/dNa /dJa /dbandrabindu  /d(a/dCNa/dSignmi/dra /dSigno/dbandrabindu  /dba/dSignia/dsa /dua/dNa/dua/do /dra/dsa/dua/dSignii/dNa /dSa/dSigno /dra /dSigno /dsa/dSigno/dNa \n/dsa/do/dCa/canda /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /di/d(a/dNa/dSignia-/d@a/dSigno /dCtha/dNncdha/dSignmi /di/dSignm.M/dbha /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dCa /dbandrabindu /dsa_dSigne/dNa/dra/dSignO-/d@a/dSigno /dNa/dSigno /dbha/dSignii/dNa/canda \n/dO/dNa/dSignia, /d(a/dCNa/dSignmi /do/dCa/dSigno/dra /di/dca/dua /dCa /dbandrabindu  /dRa/drha/dNa/dSignm/dsa /dbha/dSignii/dCha /dJa/dSigno /dJa /dbandrabindu  /dra/dsa/dua/dSignii/dNa /dCa /dbandrabindu  /dJa/dRa_dSigneu/dRa /dba/dSignia/dsa \n/dua/dNa/dSigno/dua/dSigno /dra/dRa/dCa/dSignmi/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia.../canda ‘/dMa/dSigne/dca/dSignia’/dra /dMa/dSignia/dNa/dSigno /dmi /dJa/dSigno /do/dra/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSa/dSigne/drha-/d@a/dSigno /dca/dSignO/dSa/dRa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dra/dSsCta \n/dca/dSigno/dua /dNa/dSignmi/dra /dNa/dSignm/dsa/canda /d@a/dga/d@a/dSigno /dMa/dNa /d(a/dSignia/dbha /dSigneu  /de/dNa/dSignii/dCta /dga/dSigno/d@a/canda /d(a/dSignia/dbha /dSigneu  /de/dNa/dSignii/dCta/dCa/dSigno /do/dra/dCta/dSignia /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa \n/dMa/dNa/dMa/dSigno /dia/do/d@a/canda /dia/do/d@a /dmi /dJa/dSigno /dJa/drha/dNa /dba/dSignia/dsa/dra /dO/dSignm.N/dRa/dJa/dSignia/dNa /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dSa /dbandrabindu  /di/d@a/dga \n/di/d(a/dNa/dSignO /dRa/drha/dNa/dSignm/dsa /dbha/dSignmi.M /dCa/drha/dNa /d(a/dCNa/dSignmi/do-/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSignm/dra/do /dra/dSsCta /dca/dSigno/dua/dSignii/dNa/canda /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/duha/dSignia/dJa, /dJa/dMa/dSignia/dNa/dSignia /dua/dca/dSignii/d@a /dga/dSigno/d@a!”  \n‘/dJa/dMa/dSignia/dNa/dSignia’ /dSa/dSigne/dSignm/dNa/dCa/dSigno /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dba/dSigniu/dinusvara/dra/d@a/dSignia/canda /dba/dSigniu/dinusvara/dra/dCa/dSigno /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dSa/dSigno /dra/dSignmi.d, /dSa/dSigno /dra/dSignmi.d /dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa?”  \n/dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /d@a/dsa/dRa/d@a /dia/dSignm/dga/dMa/dSigno /d(a/dSignia/dSignm/dNa /dcdha/dSignia/dRa/d@a/dSignia/dSa /dbandrabindu  /do/dra/dSignia/do/dra /dia/dSignm/dga/dra /d@a/dsa/dSignii/dRa \n/dca/dSignm/dua /dJa/dSignia/dm/do /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dMa/dSigno /dua/dSignia/d@a/d(a/dNa/dra /dSignm/drRa/dJa/dSignia-/dra/d@a/dSignia/d(a/dra /dba/dba/dReph /dSa/dSigno/dsa/dSignO \n/dSignm.M/dSa/dJa/dSignia/dNa/dSignmi/dra /dga/dRa/dMa/dSignia/do/d@a /dMa/dNa/dMa/dSigno /d(a/dSignia/dSignm/dNa /dcdha/dSignia/dSignm.N/dRa/dCa/dSigno /di/dSignm.M/dbha/canda /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/duha/dSignia/dJa, /di/dsa_dSigneu /dbandrabindu /dua/dcddha /dSignm/dua/dSa/dRa/dSignia/dsa /dbha/dSignmi.M..!”  \n‘/dSignm/dua/dSa/dRa/dSignia/dsa’ /dSa/dSigne/dSignm/dNa/dCa/dSigno /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dMa/dNa /dMa/dSignia/dSignm/dNa /d@a/dSigno/d@a/dra /dSignii /dNa /dJa/dSigno /di/d(a/dNa/dSignia/dSa /dbandrabindu  \n/dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa /dbha/dua/dSigno /dMa/dSignia/dSa/dra /dNa/dSigno /dbha/dSignO/dCta /di/dSignm.M/dbha, /dMa/dSigne/dca/dSignia /dSa/dSignia/dSignm/dCtha /dua/drha/dReph/dra /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi /dCa /dbandrabindu  /dSa /dinusvara /dga/dSigno-\n/dSa /dinusvara /dga /dSignm/dua/dCa/dSignii/dua/dCa/dSigno /dia/dSignm/dua /dRa/dsa/d@a /dbha/dSignmi.M/canda /dJa/dSigno /dSignm/dua/dSa/dSignii/dRa /dga/dSigno/d@a/dSigniu/dinusvara /dO /di/d(a/dNa/dSigno /dMa/dNa /dra /dSigno /dNa/dSignia \n/d(a/dcddha/dCa, /dCa /dbandrabindu /do /dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa /dSignm/dra/dJa/dSignO /dia/dNa /dCha/dSignO/dcddha/dSigno /dbha/dSignmi.M, /dSa /dinusvara /dga-/dCa/dSigne/dSignm.N/dRa/dJa/dSigno /dbha/dSignmi.M, /dCa/drha/dNa /d(a/dSigne/dbha/dSignii/dJa/dSigno/dMa/dSigno \n/dra/dSignO/dNa /dsa/dJa/dReph..! /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dSa/dSigno /dra/dSignmi.d /dSignm/dua/dSa/dSignii/dRa /dga/dSigno/d@a/dSigniu/dinusvara /dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa?”  \n/dga/dcddha /dca/dSigno/drha /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/duha/dSignia/dJa, /dJa/drha/dNa /dca/dSigne/dNa/dSigneu /duha/dSignbandraO/dinusvara/dm /dua/dSignii/dSa/d@a/dSigno /dbha/dSignmi.M /dCa/drha/dNa /dcha/dcddha/d(ha/dcddha/dSignmi/do /dra/dCha/dSignmi/dra \n/di/dSignm.M/dbha/canda /dba/dSignia/dsa/dra /dJa/dSignO/dga/dSignia/dRa /dgha/dSigneu/dRa/dSigno /d@a/dga /dra/dRa/dSignii /dbha/dSignmi.M, /dca/dSigne/dNa/dSigneu /dga/dSignO/dRa/dSigno /dga/d(a/dSignO-/dSa/d((a /dra/dRa/dua /dia \n \n \n \n12//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n/dba/dSignia/dsa/dSignO /dua/dNa/dSignia-/dua/dNa/dSignia /dJa/dSigno/dCa/dSigno/dra /dMa/dNa /d(ha /dSigne /dRa/dCa /dCa/dSigno/dCa/dSigno/dra /d(a/dSignmi/dua/canda /duha/dNa/dSignm.M/dSa/dJa/dSignia/dra 1 /dra/dSignO/dNa \n/dia/dSha/dSignia! /do/dra /dra/d(a /dSignm/d(a/diu/dCa/dSignmi /dSa/do/dsa /dNa/dSigno/canda”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dSa/dSigno/dsa/dSignO /di/d(a/dNa/dSignia /dii/dCtha/dSignia/dMa /dba/dSignia/dsa/dra /dJa/dSignO/dga/dSignia/dRa /di/d(a/dNa/dSignO /dRa/drha/dNa/dSigno \n/dbha/dSignii/dCha/canda /di/d(a/dNa /dua/dNa/dSigniu/d@a /dba/dSignia/dsa/dSignO /dia /duha/dSignO/dJa/dNa/dSignO /dMa/dNa/dSignO/dNa/dSigne/dra /dSigneu /d@a /dsa/dSignO/dm/dCa/dSigno /di/dSignm.M/dbha/canda /duha/dSignia/dJa! \n/di/d(a/dNa/dSigno /dra /dSigno /dsa/dSigno/dNa /d@a/dSignmi/dra/dRa/dua/d@a/dSignia /dba/dSignia/dsa /d(a/dSignmi/dua/dSignii /dbha/dSignmi.M /dSa/dSigno /dCa /dbandrabindu  /di/d(a/dNa/dSigno /dMa/dNa /dNa/dSigno /dJa/dSignia/dNa/dCa/canda /d(a/dCNa/dSignmi \n/dSignm/dra/do /dua/dSigne/dJha/dCa/dSignmi/canda /dCa/dsa_dSigneu/dMa/dSigno /dba/dSignia/dsa /dSa/dNa/dra /d(a/dSigno/dJa /d(a/dca/dSignia/dCha/dReph! /dra/dsa/dua/dSignO /dra /dSigno /dsa/dSigno/dNa /dsa/do/dCa/canda /di/d(a/dNa/dSigno \n/dMa/dNa/dSigno /dCa /dbandrabindu  /d(a/dSignm/dCNa/dJa/dSignO/dbandrabindu /dJa/dSignm/dNa/dCa/dSigno /dbha/dSignii/dCha /dJa/dSigno /dsa/dSignia/dcda/dReph /d@a/dSignmi/dra/dRa /dba/dSignia/dsa /dJa/dSignia /dCa /dbandrabindu  /d(a/dSignia/dCa/dRa /d(a/dSigno/dSha/dSignia/dua \n/dra/dRa/dSigniu/dCa /dNa/dm /dCa /dbandrabindu  /d(a/dSigno/dSha/dSignia/dua/dSigno /dJa/dRa/dSignia /dca/dSigno/dCa, /dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /d(a/dSigno/dSha/dSignia/dua/dSigno /dua/dNNa /duha/divagraha /dJa/dSignia/do/dCa/canda /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia \n/dJa/drha/dNa /di/d(a/dNa/dSignO /dga/dSignia/dRha /dba/dSignia/dsa /d(a/dSignmi/dua/dSignii/dra /dMa/dNa /dua/dSignm/dNa /dJa/dSignia/do/dCa /dCa/drha/dNa /dba/dSignmi/dNa/dSignmi/dra /dSigno/dbandrabindu  /dCha/dSignO/dcddha/dSigno \n/dMa/dSignO/dJa/dRa /dca/dSigno/dua/dSignii /dJa/dSigno /dMa/dSignmi/dCtha/dga/dRa /dba/dSignia/dsa /duha/dSigno/d@a /dSignm/dra /dNa/dSignm/dsa/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /dSa/dSigno /dO /dCha/dSignO/dcddha/dSigno /dua/dSigne/dJha/dCa/dSignmi, /dO \n/dCa /dbandrabindu  /dSa/dSignm/dca/drha/dNa /dMa/dSignmi/dCtha/dga/dRa /dMa/dSigne/dbandrabindu/dsa /dua/dNa/dSignia /dRa/dSignia/drha/do /dba/dSignia/dsa/dCa/dSignmi, /dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /dba/dSignmi/dNa/dSignmi /dba/dSignia/dsa/dMa/dSigno /dua/dSigno/dSa/dSignmi \n/dca/dSigno/dua/dSigno /dra/dRa/dCa/dSignmi /dJa/dSigno /dSa/dSignm/dca/dra/dSignia/d@a /dMa/dSignmi/dCtha/dga/dRa /dga/d(a /dMa/dSigne/dsa/dSa /dbandrabindu  /dSa/dSigne/dNa/dCa/dSignmi.../canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /dSa/dSignm/dca/dra/dSignia/d@a /dJa/dbandrabindu  \n/d(a/dCNa/dSignmi/dSa /dbandrabindu  /dMa/dSignmi/dCtha/dga/dRa/dSigno /dga/d(a /dra/dRa/dua /dCa /dbandrabindu  /dCa/dSignmi/dCa/dga/dRa, /dNa/dSignO/dNa/dga/dRa /dga/d(a /dbha/dSigne/dSignm/dCta/dJa/dSigno /dJa/dSignia/do/dCa /dSignm/dra/dNa/dSigno/canda \n/duha/dSignia/dJa! /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi /dbha/dSignmi.M /dSignm/dra/dNa/dSigno/canda /dJa/drha/dNa /dca/dSigne/dNa/dSigneu /d(a/dRa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dMa/dSignm.M/d@a /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi /duha/dSignm.N/dRa/dra /dSa /dinusvara /dga/dSignmi \n/dbha/dSignmi.M /dCa/drha/dNa /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /dJa/dSigno /dCa/dSignmi/dCa-/dMa/dSignmi/dCtha /dSignm/drRa/dJa/dSignia /di/dSignm.M/dbha, /dO/dm /dSa/duha/dCta/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /dNa/dSigno /dSa /dinusvara /dga/dSigno \n/dSa/dsa/dSignii/dCa /drha/dSignia/dm/dCa-/d(a/dSignmi/dua/dSignii/dCa /dJa/dSignmi/dua/dSignii/dCa-/dMa/dRa/dSignii/dCa /dNa/dSigno/dNa/dSigno /dba/d@a/dua/canda  \n/dba/dSignia/dsa/dra /dNa/dSignia/dO/dinusvara /dSa/dSigne/dSignm/dNa/dCa/dSigno /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dua/dcddha/dua/dSignm/dRha/dJa/dSignia/dbandrabindu /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa /dra /dSigno /d@a/dsa/canda /duha/dNa/dSigno /dgha/dSigneu/dRa/dSigno /d@a/dga /dua/dSignii/dSa/d@a/dSigno /dbha/dSignmi.M, \n/dgha/dSigneu/dRa/dSigno/d(a/dRa /dba/dSignia/dsa/dSignO /dua/dNa/dSignia /d@a/dSigno/dua /dia /di/dsa/dSignmi/dCtha/dSignia/dMa /dua/dSignii/dSa/d@a /dca/dSigne/dNa/dSigneu /duha/dSignia/dbandrabindu/dm /dMa/dNa/dSa /dbandrabindu  /d(a/dSignmi/dua/dSignO /dra/dRa/dua \n/dia /dga/d(a/dSignO-/dSa/d((a /dra/dRa/dua/canda”  \n/dO/dNa/dSignia /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dMa/dNa /di/d(a/dNa/dSignia /dgha/dRa/dSigno/d(a/dRa /dSa /dbandrabindu  /dbha/dga/dSignia/do/d@a /dbha/dSignii/dNa /dCa /dbandrabindu /do \n/dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dMa/dSigno /dJa/dSignO/dRa /dca/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dbha/dga/dSignia/do/d@a /dmi /dJa/dSigno /dRa/dSignO/dga/dsa/dSignmi /duha/dSigniu/dJa/dSignmi–/dMa/dSignia/dNa/dSigno /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra \n/d(a/dCNa/dSignmi–/dra /dSigno/dbandrabindu  /di/drha/dNa /dcha/dSignm.N/dRa–/dMa/dSignia/dNa/dSigno /d(a/dba/d(a/dNa-/dSa/dSignia/dSignm/dCtha /dua/drha/dReph/dra /de/dMa/dSigno/dRa /dcha/dSignm.N/dRa–/dba/dSignia/dsa \n/dua/dNa/dua/dSignii/dra /dm/d@a/dMa /dNa/dSignmi/dra /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /dNa/dm /do/d@a/dSignii/dNa /di/dSignm.M/dbha/canda /dJa/dSigno/dNa/dSignia /dCa/dSignmi/dMa/dNa-/dCa/dRa/dra/dSignia/dRa/dSignmi/dMa/dSigno \n                                                           \n1 /d(a/dCNa/dSignmi    \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/13 \n/dNa/dSignO/dNa-/dSignm.M/dMa/dRa/dba/dSignia/dm /di/dNca/dSignia/dJa/dSignO/dSa /dbandrabindu  /dca/do /dra/divagraha /dua/dNa/dSignia /d@a/dm /dbha/dSignii/dCha /dCa/dSigno/dNa/dSignia /dba/dSignia/dsa /dua/dNa/dua/dSignii/dra \n/dCtha/dSigno/dra/dSignia/dNa /dNa/dm /dbha/dSignii/dNa/canda /dO/dNa/dSignia, /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dba/d(a/dba/d(a/dSignmi/dra /dca/dSignO/dSa/dRa/dSignO /dra/dSignia/dRa/dNna \n/di/dSignm.M/dbha/canda /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dra/dSignO/dNa/dSignO /dJa/dSignmi/dua/d@a/dSignia/dsa /d(a/dSigne/dRa_dSigne/drha /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /d(Ra/dMa/dSigne/drha/dSa /dbandrabindu  /d(Ra/dMa/dSigne/drha \n/dra/dSignia/dJa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dbha/dSignO/dSignm/dcddha /drha/dSignia/dm /dca/dSigne/dia/dRa/dSigno /d(a/dCNa/dSignmi/dra /dSigno/dbandrabindu  /dba/dSigne/dSignm.d/d@sa/dra /d(a/dSignia/dbha /dSigneu /dMa/dSigno /dua/dSignii/dSa/dSignia /di/d(a/dNa/dSigno /duha/dSignia/dNa/dSa \n/dra/dRa/dSignii /dbha/dSignii/dCha /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa/dSignO /duha/dSignia/dJa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dbha/dSignii/dNsa/dSigno/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /dJa/dSigno /dbha/dSignii/dNa /dSa/dSigno /dgha/dRa/dSigno /duha/dSignm.N/dRa/dMa/dSigno /dbha/dSignii/dNa \n/dSa/dSigno /dNa/dSignm/dsa, /dgha/dRa/dSa /dbandrabindu  /dua/dSignia/dsa/dRa /dSa/dMa/dSignia/dJa/dMa/dSigno /do/dsa/dSigno/dNa /dMa/dSignia/dSignm/dNa /dNa/dm /dbha/dSignii/dNa /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dNa/dSignm/dsa/dJa/dSigno/dbandrabindu /dra/dsa/d@a \n/dJa/dSignia /dSa/dra /dSignii /do/canda /dCa/dSignii/dSa /dinusvara /dga /dSa/dMa/dSignia/dSignm.M/dJa/dra /d@a/dSignO/dra /dNa/dSignm/dsa /dbha/dSignii/dCha /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dra/dsa/dua /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra \n/d(Ra/dSignm/dCa /dga/dRa/dca/dSignii/dNa/dra/dCtCta/dSignmi /dsa/do/dCa/canda  \n/dga/d(a-/dSa/d((a/dra /drRa/dMa/dMa/dSigno /dba/dSignia/dsa/dSignO /dua/dNa/d@a /dia /dua /dinusvara /dga/dSignia/d@a/dSignmi /dca/dSignia/dca/dSignia /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /dca/dSigneu-/dca/dSigneu \n/dSignm/dga/d@a/dSignia/dSa /dba/dSignia/dsa /dca/dSigne/dNa/dSigneu /dga/dSignO/dRa/dSigno /d(a/dSignmi/dua/dSignO /dra /dSigno /d@a/dSigniu/dinusvara/canda /dmi /dcda/dRa /dMa/dNa/dMa/dSigno /dSignm/dra/do /dRa/dsa/dCa /dJa/dSigno /dJa/dSigno/dCtha/dra \n/dca/dSigne/d(a/dsa/dSignm.N/dRa/dJa/dSignia/dra /dSa/d(ha/dRa /dra/divagraha /dRa/dsa/d@a /dbha/dSignmi.M /dCa /dbandrabindu /do /dJa /dbandrabindu  /dSignm.M/duha/dNa/dSa/dSigne/dRa/dra/dSignia /dCa/dSignO/dRa/dra /di/dcha/dSignm/dra/d@a/dSigniu/dia \n/dSignm/dga/d@a/dSignia/dSa/dra /dba/dSignia/dsa/dra /dgha/dSignia/dNa/dSignmi/d(a/dRa /dSa /dbandrabindu  /d(a/dSignia/dNa /dSa/dSignia/do /dNa/dMua/dRa /dJa/dca/dSignia/dReph/dra /d(a/dSignia/dNa/dra /dgha/dSignia/dNa/dSignmi /d@a/dga/dSignia \n/dca/dSigno/dua /dCa/drha/dNa /dra/dSigniu/d@sa/dSigne/dra /dCa/dSigno/d@a /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /d(a/dSa/dSigno/dNa/dSignia /dba/dSigne/dua/dua/dSigno /dra/dRa/dCa/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /dii/dCtha/dSignia/dMa /dSa/dSigno /dua/dSignia/dCa \n/dNa/dSignm/dsa /di/dSignm.M/dbha, /dSha/dSignmi/dCa/d@a/dsa/dRa/dSignmi-/d(a/dSignia/d@a/dSignia/dra /d(a/d@a/dSignia/do/d@a /dSa/dMa/dJa /di/dSignm.M/dbha, /do/dsa/dSigno/dNa /dSa/dMa/dJa/dMa/dSigno \n/dSa/dfa/dSignia/dRa/dSignmi /dCa /dbandrabindu  /dCa/drha/dNa/dSigno /dNa/dSigno /dSa/dsa/dSignmi/dSa /dbandrabindu  /dSa/dfa/dSignia/dRa /dra/dSa/dSignia/do/dCa /dJa/drha/dNa /dO/dra/dRa /dMa/dSigno/dra/d(a /dSa/dMa/dCa/dSigneu/d@a \n/dsa/do/dCa/canda /dca/dSigneu /dra/d(a /dba/dSignia/dsa /d(a/dSignmi/d@a/dSignia /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa /dMa/dSigniu/dSa/dMa/dra /di/dNa/dSigne/dra /dSigneu /d@a /dca/dSigne/dNa/dSigneu /duha/dSignii/dJa/dSignia/dRa/dSignmi/dra \n/duha/dSigno/dra/dMa /dua/dSignii/d@a/dSignoinusvara/dSa /duha/dSigno/d@a/canda /dO/dNa/dSignia, /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dMa/dNa/dSa /dbandrabindu  /duha/dSignO/dga/dSignmi/d@a/dSignia/d@a /duha/dSignia/dm/dra \n/dii/dCtha/dSignia/dMa /dJa/dSignia/do/dua, /dsa/dSigno/dRa/dSignia /dra/divagraha /dga/d(a-/dSa/d((a/dMa/dSigno /dua/dSignO/dSignm/dsa/dJa/dSignia /dga/dSigno/d@a /dbha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda  \n/dba/dSignia/dsa /d(a/dSignmi/d@a/dSignia/dra /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa /di/d(a/dNa/dSignia /dMa/dNa/dMa/dSigno /duha/dSignO/dga/dSignmi/d@a/dSignia/d@a /duha/dSignia/dJa /dNa/dSignia/dba/do \n/d@a/dga/d@a/dSignia/canda /dMa/dNa/dMa/dSigno /de/dCtha/d@a /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dJa /di/dua-/dCa/dua/dMa/dSigno /dbha/dSignii/dCha/canda /di/dua-/dCa/dua /duha/dSigno/d@a- \n/dra/drha/dNa /dbha/dSignii/dCha /dra/drha/dNa /dNa/dSignm/dsa /dbha/dSignii/dCha/canda /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /di/dSignm.d/dNCa/dMa /drSsa/dNna/canda /dCa/dsa_dSigneu/dMa/dSigno /dJa/drha/dNa \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dSa/dSigne/dNa/dSigniu/d@a/dSignii/dNa /dCa/dSigno/dra/dRa /d(a/dbha/dSignia/dSignm/dCa/dJa/dSignO /dra /dSigno /dCa/dSigno /dSa/dMa/dJa /dua/dSignmi/dCa /dga/dSigno/d@a/canda /dMa/dNa /dia/dga/dSigneu \n/dua/dRha/d@a/canda /dua/dSignm/dRha/dCa/dSigno /dMa/dNa/dMa/dSigno /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /de/dCtha/d@a /dJa/dSigno /di/d(a/dNa/dSignO/dra /dSigno/dbandrabindu  /dCa /dbandrabindu  /dSa/dMa/dSignia/dSignm.M/dJa/dra /d@a/dSignO/dra \n/dua/dSigne/dSignm.M/dJha/dCa/dSigno /dbha/dSignmi.M, /di/dRha/dSignia/dm-/dCa/dSignmi/dNa /dua/drha/dReph/dSa /dbandrabindu  /duha/dSignO/dga/dSignmi/d@a/dSignia/d@a /duha/dSignia/dJa /dua/dSignmi/dMa/dSignia/dRa /dba/dSignm.M/d@a /dRa/dsa/d@a/dSignia \n/di/dSignm.M/dbha, /dCa/dm/dMa/dSigno /di/d(a/dNa/dSigno /dra/dSignmi.d /dSa/duha /dJa/dSignO/dga/dca/dSignia/dNa /dca/dSigno/dSignm.M/d@a/dii/dNa/canda /dJa/drha/dNa /dSa/dMa/dSignia/dSignm.M/dJa/dra /d@a/dSignO/dra \n/dua/dSignm/dNa /dSa/dMa/dSignia/dJa/dMa/dSigno /dJa/dSignmi/dua/dSignii /dbha/dSignmi.M /dCa/drha/dNa /di/d(a/dNa/dSignO /dCa/dSigno /dSignm/dra/dbha/dSigne /dca/dSignia/dSignm/dJa/dCfa/dra /dSa /dinusvara /dga /dra/dCa/dReph/dfJa/dSignO \n \n \n \n14//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n/dua/dSignm/dNa/dCa/dSigno /di/dSignm.M/dbha/canda /dra/dSignO/dNa /dMa/dSigne/dbandrabindu/dsa /d@a/divagraha /dra/divagraha /dca/dSigno/drha/do /dJa/dSignia/do/dua /dia /dca/dSigno/drha/dua/do /dJa/dSignia/do/dua.../canda  \n‘/dca/dSigno/drha/do /dJa/dSignia/do/dua /dia /dca/dSigno/drha/dua/do /dJa/dSignia/do/dua’ /dMa/dNa/dMa/dSigno /di/dSignm/dua/dCa/dSigno /dSa/dSigniu/dNa/dra /dMa/dSigno/dgha \n/dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dsa_dSigneu/dMa/dRa/d@a/canda  \n/dSa/dSignia/dSignm/dCtha/dra /dca/dSha/dra/dMa/dSigno /duha/dSignO/dga/dSignmi/d@a/dSignia/d@a /duha/dSignia/dJa /dia/dJa/dSigne/dfa/dSignoReph/dca/dSa /dbandrabindu  /dS.half /dNa/dSignia/dCa/dra /dra /dSigno /d@a/dSignii/dNa/canda \n/do/dra /dcda/dSignbandraO/drCta/dRa/dra /dRa_dSigneu/d(a/dMa/dSigno /di/d(a/dNa/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /dua/dSignmi/dba /dCtha/dSignia/dRha /dra/dRa/do /dba/dSignia/dsa/d@a/dSignia/canda \n/dra/dRa/dSignmi/dua /d(a/dSignia/dbandrabindu/dba /dua/drha/dReph /dga/dSignia/dMa-/dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /dua/dSignmi/dba /dcda/dSignbandraO/drCta/dRa/dra /dRa_dSigneu/d(a/dMa/dSigno /dJa/dSignmi/dfa/dNa/dSignO \n/dSignm/dua/dCa/dSigniu/d@a/dSignii/dNa/canda 1962 /dm/dSfa/dSignmi/dra /dba/dSigne/dNa/dSignia/dfa/dMa/dSigno /d(a /dinusvara /dba/dSignia/dSignm/dJa/dCa/dra /dMa/dSigne/dSignm.d/drha/dJa/dSignia /d(a/dca/dra /de/dMMa/dSigno/dca/dfa/dSignia/dRa \n/duha/dSigno/d@a/dSignia/canda /dNa/dfa/dJa/dSigne/dfa/dra /dua/dSigne/dSignm.M/dJha /dSa/dMa/dSignia/dJa /duha/dSignO/dbandrabindu/dCta/dSignO /dca/dSigno/d@a/dra /dSignii /dNa, /dMa/dSigne/dSignm.d/drha/dJa/dSignia /dua/dNa/d@a/dSignia/canda /drRa/dMa/dSha: \n/duha/dSignO/dga/dSignmi/d@a/dSignia/d@a /duha/dSignia/dJa /di/d(a/dNa /dcda/dSignbandraO/drCta/dRa/dSignmi /d(a/dSigno/dSha/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /dra/dMa/dua/dSignii/dCa /dga/dSigno/d@a/dSignia /dia /dRa/dSignia/dJa/dNa/dSignmi/dSignm/dCa/dra /dSigno/dbandrabindu  \n/dua/dRha/dua/dSignii/dCa /dga/dSigno/d@a/dSignia/canda /dSignm/dua/dNa/dSigne /dba/dSigne/dNa/dSignia/dfa/dSigno/dra /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dSa/duha /dMa/dSigne/dSignm.d/drha/dJa/dSignia /dua/dNa/d@a /dRa/dsa/d@a/dSignia /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia \n/duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dJa /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dRa/dsa/d@a/dSignia/canda /dSignm/dra/do /dCa /dbandrabindu  /dua/dSignmi/dSa-/d(a/dba/dSignmi/dSa /dua/drha/dReph /dCa/dra /dba/dSigne/dNa/dSignia/dfa/dSigno /dNa/dSigno /duha/dSigno/d@a/canda  \n/dia/dm, /dra/dRa/dSignmi/dua /di/dSSa/dSignmi /dua/drha/dReph/dra /de/dMa/dSigno/dRa /duha/dSignO/dga/dSignmi/d@a/dSignia/d@a /duha/dSignia/dm/dra /dbha/dSignii/dNa/canda /dSa/dM(a/dNNa \n/d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa /d@a/dSignO/dra/dSignO /dua/dSigne/dJha/dSignii /dbha/dSignii/dNa /dia /di/d(a/dNa/dSignO /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa /dua/dSigne/dSignm.M/dJha/dCa/dSigno /dbha/dSignii/dNa/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /dra /dSigno /dsa/dSigno/dNa \n/dSa/dM(a/dNNa/dCa/dSignia /di/dSignm.M/dbha /dO /dCa /dbandrabindu  /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/do-/dMa/dSigno /duha/dSigno/dCta/dSignii/do/canda /dO/dNa/dSignia, /duha/dSignO/dga/dSignmi/d@a/dSignia/d@a /duha/dSignia/dm/dra \n/di/d(a/dNa/dSignO /duha/dSignii/dJa/dSignia/dRa/dSignmi /dNa/dMa/dga/dRa-/dba/dSigniu/dcddha/dga/dRa /dRa/dsa/d@a/dSignii/dNa /dMa/dSigne/dca/dSignia /dSignm.M/duha/dNa/dSigniu/dJa /duha/dSigno/dNa/dSigno /dbha/dSignO/dCta /duha/dm/dJa/dSigno /dga/dSigno/d@a \n/dbha/dSignii/dNa/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /dJa/dSigno /dbha/dSignii/dNa, /dCa/dSignmi/dNa /dua/dSigno/dCta/dSignia /dia /d(a/dSignia/dbandrabindu/dba /dua/dSigno/dCta/dSignmi /dCa /dbandrabindu  /di/d(a/dNa/dSignO /dbha/dSignii/dNsa/dSigno/canda  \n/dia/dga/dSigneu /dua/dRha/dSignii/dSa /dbandrabindu  /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /dSa/dNCa/dSignia/dNa/dra /dca/dSigne/dNa/dSigneu /d(a/drSsa /dMa/dSignia/dNa/dSigno /dua/dSigno/dCta/dSignia-/dua/dSigno/dCta/dSignmi/dra /dRa_dSigneu/d(a/d(a/dRa \n/dCha/dSignO/dcddha/dSigno/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dra/divagraha /d@a/dSignmi/canda /di/d(a/dNa/dSignia /dSa/dMa/dSignia/dJa/dMa/dSigno /dua/dSigno/dCta/dSignmi-/dJa/dSignia/dSignm/dCa/dra /dO/dsa/dNa /dRa_dSigneu/d(a /dNa/dSignm/dsa \n/di/dSignm.M/dbha /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dNa/dSignm/dsa/dJa/dSigno/dbandrabindu /dra/dsa/d@a /dJa/dSignia /dSa/dra /dSignii /do, /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dMa/dSignia/dCa/dSignia-/dSignm/d(a/dCa/dSignia/dra /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa \n/di/d(a/dNa/dSignia/dSa /dbandrabindu  /dca/dSigneu/dRa /dsa/dCta/d@a /dua/dSigne/dJha/dSignii/do /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dia/dua /dua/dSigno/dCta/dSignO-/dJa/dSignia/dSignm/dCa/dMa/dSigno /do/dsa/dSigno/dNa /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dNa/dm \n/di/dSignm.M/dbha /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dNa/dSignm/dsa/dJa/dSigno/dbandrabindu /dra/dsa/d@a /dJa/dSignia /dSa/dra /dSignii /do/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /d(Ra/dShNa /dCa /dbandrabindu  /dia/dga/dSigneu/dMa/dSigno /di/dSignm.M/dbha/do /dJa/dSigno \n/dSa/dNCa/dSignia/dNa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dMa/dSignia/dCa/dSignia-/dSignm/d(a/dCa/dSignia/dra /dSa/dSigno/dfa/dSignia /dra/dRa/dua /dcha/dMa/dReph /dbha/dSignmi.M /dra/dSignmi.d /dNa/dSignm/dsa? /dMa/dSigne/dca/dSignia /dSa/dSigno /dra/dSignmi.d /dua/dSigno/dCta/dSigno/dCta/dSignia \n/d@a/dSigno/d@a /dia/dSignm/dra /dua/dSigno/dSignm/dCta/dJa/dSignO /d@a/dSigno/d@a/canda  \n/dO/dNa/dSignia /dSignm/dca/dNa /dua/dsa_dSigne/dCa /deu/d(a/dRa /dba/dSignm/dRha /dga/dSigno/d@a /dMa/dSigne/dca/dSignia /dSa/dSigne/dJa/dReph/dra /dcha/dSignia/dsa/dSignmi /dNa/dm /de/dga/dNa/dSigno \n/dSha/dSignmi/dCa/d@a/dsa/dRa/dSignmi/dra /dJa/dua/dRa/dca/dSa /dia/drRa/dMa/dNna /dSa/dMa/dSignii/dJa/dra /dMa/dSigne/dbandrabindu/dsa-/dra/dSignia/dNa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dCta/dSigno/dbandrabindu/dRha /dra/dm/dJa/dSigno /dca/dSigno/dNa/dSigno \n \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/15 \n/di/dSignm.M/dbha/canda /dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /dSignm.M/duha/dNa/dSa/dSigne/dRa/dra/dSignia /dSa/dMa/dSignii/dJa/dra /dra/dSignO/dNa /dua/dSignia/dCa /dJa/dSigno /dCa/dsa_dSigneu/dSa /dbandrabindu  /d(a/dSignm/dsa/d@a/dSigne/dra/dSignia /dSa/dMa/dJa \n/dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /di/dNa/dRa/dSignO/drha /di/drha/dNa/dSignO /dua/dNa/d@a/dSigno /di/dSignm.M/dbha/canda /dCa/dsa/dSignmi /dua/dSignmi/dba /dRa/dSCa/dSigno-/dRa/dSCa/dSigno /dba/d@a/dSignii/dCa /d@a/dga/dMa/dSigno \n/di/dSignm/dua/dCa/dSigno /d@a/dua/dsa/dca/dfa/dSignia/d@a/dSignmi /duha/dSigniu/dJa/dSignmi /dua/dJa/d@a/dSignmi-  \n“/duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignii/dJa/dSignia /dMa/dSignm.N/dRa /dga/dSigno/d@a/dSignia..!”  \n‘/duha/dSignO/dga/dSignmi/d@a/dSignia/d@a /duha/dSignii/dJa/dSignia /dMa/dSignm.N/dRa /dga/dSigno/d@a/dSignia’ /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dba/dSigniu/dinusvara/dra/d@a/dSignia/canda /dba/dSigniu/dinusvara/dra /dSignii /dCa \n/dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dJa/dSignia! /dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa /dmi /dra/dSignmi.d /duha/dSigno/d@a? /dia/dbandrabindu/dSignm.d/drha /dCa/dra /dSignii /dCa /do/dra /dMa/dSigne/dbandrabindu/dsa /dga/d(a/dSignO-/dSa/d((a /dNa/dSigno \n/duha/dSigno/d@a!”  \n/dO/dNa/dSignia, /dSa/dMa/dJa /dca/dSigne/dia/dRa/dSigno /dMa/dNa /di/drha/dNa/dSignO /di/dSa/dra/dCa/dSignia/dm/dCa/dSigno /dbha/d@a /dMa/dSigne/dca/dSignia /dga/dRa/dca/dSignii/dNa/dMa/dSigno \n/dcdha/dSignO/d@a /dCa /dbandrabindu  /dua/dNsa/dSignia/dm/dJa/dSigno /dga/dSigno/d@a/canda /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/dsa_dSigne/dNa/dra/dRa /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dMa/dSigno /do/dCa/dSigno /dga/dSigne/dNna /dCa /dbandrabindu  /dbha/dSignii/dNsa/dSigno /dJa/dSigno /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dbha/dra/dCtCta/dSignmi /dua/dSignO/d@a/dSignmi /dJa/dNa/dSignii \n/dbha/d@a/dSignia /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dbha/dra/dCtCta/dSignmi /dua/dSignO/d@a /dNa/dm /dua/dSigne/dJha/dSignii /dbha/d@a/dSignia, /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dNa/dSignm/dsa/dJa/dSigno/dbandrabindu /dra/dsa/d@a /dJa/dSignia \n/dSa/dra /dSignii /do/canda”  \n/d(a/dRa/dSa/dSigne/dra/dSignia /dua/dSignia/dCa /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dMa/dNa /d(a/dcddha/d@a/dSignii/dNa/canda /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa, /d(a/dRa/dSa/dSigneu /dua/dSigno/dRa_dSigneu/d(a/dsa/dRa /dJa/dSigno /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dJa/dSa /dbandrabindu  /duha/dSigno/dbandrabindu/dCta /dra/dRa/do /dga/dSigno/d@a /dRa/dsa/dSignmi /dia \n/dga/d(a-/dSa/d((a /dJa/dSigno /duha/dSigno/d@a /dCa/dm/dSa /dbandrabindu  /dua/dSigne/dSignm.M/dJha /d(a/dcddha/d@a /dJa/dSigno /dCta/dSigne/dCta/d@a /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /dSa/dNa/dra/dSignmi.d /dRa_dSigneu/d(a \n/d(a/dra /dSignii /dcddha /d@a/dSigno/d@a/dra /dSignii /dNa, /dCa /dbandrabindu /do /do/dsa/dSigno/dNa /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dSa /dbandrabindu  /dMa/dSignfocalicR/dCJa/dSigne/do /dNa/dSignmi/dra/canda”  \n/dO/dNa/dSignia /dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa /duha/dSignia/dJa /dia /di/d(a/dNa/dSigno /do/drra /dSigno  /dr@a/dSignia/dSa/dra /dSa /dinusvara /dga/dSignmi /dbha/dSignmi.M, /dSignm/dfa/dcJa/dSignia/dCha/dSignmiReph/do \n/dJa/dSignmi/dfa/dNa/dSa /dbandrabindu  /dca/dSigne/dNa/dSigneu /dga/dSignO/dRa/dSigno /dSa /dinusvara /dga /dRa/dsa/d@a/dSigniu/dinusvara/canda /di/d(a/dNa/dSigno /dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /dSa /dinusvara /dga /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dSignO /dia \n/dua/dSigno/dra/dSignm/dCa/dJa/dSignO/dra /dO/dJha/dRa/dSignia/do/d@a /dJa/dSignia/d@a /dra/dSignm/dsa/dJa/dSigniu /dia/dSignm/dra /d(a/dSignO/drha/dSignm.N/dRa/dra /d@a/dSignmi/dRha-/dSa/dMa/dSignia/dRha, \n/dia/dSignm/dra /dO/dra/dRa/dSigno /dgha/dSignia/dCta /dra/dSignm/dsa/dJa/dSigniu /dSignm/dra /dua/dSignia/dCta, /dCa/dSigno/dra/dRa/dSigno /dSa/dSignO/dJha/dRa/dua/dSignii /d(a/dSignia/dbha /dSigneu  /d@a/dSignm/dga /dga/dSigno/d@a/dSigniu/dinusvara /dia \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /di/dMa/dRa/d@a/dCCa/dSignmi /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /dga/dSignia/dbha/dra /deu/d(a/dRa/dra/dSignia /d(ha /dSigne /dNa/dga/dSignmi/d(a/dRa /dca/dSigno/dNa/dSigno /d(a/dSa/dRa/dSignii/dCa \n/dRa/dsa/d@a/dSignia/canda /dO/dNa/dSignia, /dca/dSigne/dNa/dSigneu /dga/dSignO/dRa/dSigno/dra /dua/dSignmi/dba /dra/dSignO/dNa/dSignO /dJha/dga/dcddha/dSignia-/dJha/dinusvara/dJha/dCta /dra/dSignm/dsa/dJa/dSignO /dNa/dSigno /duha/dSigno/d@a, /dSa/dSigno \n/dSignm.M/dMa/d@a/dSignia/dNa /dSa/duha /dSignm/dca/dNa /dRa/dsa/dua/dSigno /dra/do/d@a, /di/drha/dNa/dSignO /di/dSignm.M/dbha/do/canda /dJha/dga/dcddha/dSignia-/dJha/dinusvara/dJha/dCta /dSignm/dra/do \n/dsa/dSignO/do/dCa, /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dRa/dSignia/dJa/dNa/dSignmi/dSignm/dCa, /dSa/dMa/dSignia/dJa/dNa/dSignmi/dSignm/dCa /dia /dSa/dCCa/dSignia/dNa/dSignmi/dSignm/dCa /dMa/dSigne/drha/dSigniu/dCta/dSignmi /dua/dSignm/dNa \n \n \n \n16//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n/dMa/dSigne/dsa/dSigno/dbandrabindu/dMa/dSigno /d@a/dSignia/dga/d@a /di/dSignm.M/dbha /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dNa/dSigno /dMa/dSigne/drha/dSigniu/dSignm/dCta/dJa/dSigno /dra/dSignia/dRa/dSignO/dua/dSignia/dRa /dCa/dSignmi/dNa/dSigneu/dra /dsa/do/dCa/canda /dCa/dm/d@a/dSigno \n/dJha/dga/dcddha/dSignia /dSignm/dra/do /dia /dJha/dinusvara/dJha/dCta /dSignm/dra/do.../canda /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa, /dga/dSignia/dMa/dMa/dSigno /dJa/drha/dNa /dMa/dSignii/dJa/dCa 2 /duha/divagraha /dga/dSigno/d@a /dia /di/d(a/dNa/dSignia /dSa/duha \n/dua/dSignii/dSa /dra/divagraha /dga/d(a-/dSa/d((a /dra/divagraha /dRa/dsa/d@a /dbha/dSignmi.M, /do/dra/dRa/dSignia /dSa/dMa/dSignia/dJa /dra/dSignmi.d /dra/dsa/dCa?”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dra /dia/dga/dSigneu /dsa/dMa/dRa /dua/dSignia/dCa/dSigno /dca/dsa/dSignia-/duha/dbandrabindu/dSignm.M/dSa/dJa/dSignia /dga/dSigno/d@a/canda \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /dia/dbandrabindu/dSignm.d/drha/dMa/dSigno /dra/dSignmi.d /dga/dSigno/dJa/dRa /dbha/dSignii /dJa/dSigno /dNa/dm /dca/dSigno/drha/dCa, /di/drha/dNa/dSignO /dsa_dSigne/dNa/dra /dSigno  \n/dca/dSigno/drha/dSignii/d@a/dSigno /dJa/dSignia /dRa/dsa/d@a /dbha/dSignmi.M, /dRa/dSCa/dSigno/dMa/dSigno /dbha/dSignmi.M, /dCa/dm /dSignm/dua/dbba/dSigno/dMa/dSigno /dMa/dSignm.N/dRa /dga/dSigno/d@a/dSignia, /dCa/dm/dMa/dSigno /dsa/dMa/dRa /dra/dSignO/dNa \n/dca/dSignO/drha?”  \n/dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dua/dca/d@a/dSignii/dCa /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/duha/dSignia/dJa, /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dm/dra /de/dMa/dSigno/dRa /dra /dSigno /dCa/dSigno /duha/dSigno/d@a /dsa/dSigno/dCa/dSignii/dNa?”  \n‘/de/dMa/dSigno/dRa’ /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dMa/dNa /d(ha /dSigno /dRa /de/dSignm.M/dcha/dJa/dSigno/d@a/dSignii/dNa, /dua/dJa/d@a/dSignia-   \n“/de/dMa/dSigno/dRa /dra/dSignmi.d /dra/dSignO/dNa/dSignO /dMa/dRa/dSignii/dua/d@a/dSignia /duha/dSigno/d@a /dbha/dSigno/d@a/dSignii/dNa, /di/d(a/dNa/dSignia /dii/dCtha/dSignia/dMa /dSa/dSignia/do /dua/drha/dReph/dra \n/de/dMa/dSigno/dRa /dCtha/dSigno/dra/d@a /di/dSignm.M/dbha/canda /dCa/dm /dua/dSignmi/dba/dra /dMa/dRa/dua /dJa/dSignia /dCa /dbandrabindu  /dSignm.d/drha/dbba/dSignia /dMa/dRa/dua /duha/dSigno/d@a /dfa/dSignia \n/dra/dSignO/dSha/dSignia/do/d@a-/dcda/dMsa/dSignia/do/d@a /duha/dSigno/d@a, /dMa/dSigne/dca/dSignia /dO/dra/dRa/dSignia /d(a/dSignia/dra/d@a /dCa /dbandrabindu  /dNa/dSignm/dsa/dJa/dSigno/dbandrabindu /dra/dsa/d@a /dJa/dSignia/do/dCa, \n/dCa/dsa_dSigneu/dMa/dSigno /dSa/dSigne/d(a/dra /d(a/dSignia/dra/d@a /dCa /dbandrabindu  /dia/dRa/dSignO /dNa/dm /dra/dsa/d@a /dJa/dSignia/do/dCa/canda”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dua/dsa/dra /dSignii /dCa /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSa/dMa/dcha/dSignia/dSignm/dNa /dra/divagraha /d(a/dra /dSignii /dcddha /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/duha/dSignia/dJa, /dCa/dSignii/dJa/dSignO /do/dra/dCta/dSignia /dCtha/dSigno/dra/dSignia/dNa /dCa /dbandrabindu  /dra/dRa/dSignii /d(a/dcddha/dCa /dSignm/dra/dNa/dSigno? /dSignm/dra/do/dra /dCa /dbandrabindu  /dJa /dbandrabindu  \n/dra/dSignm/dsa/dJa/dSignO /dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /dcda/dSignia/dJa/dRa/dSignmi /dSignm.M/d@a/drha/dSignia/do/dCa /dCa/dm/dMa/dSigno /de/dMa/dSigno/dRa/dSignO/dra /dSignm/dsa/dSa/dSignia/dua /dNa/dSigno /dsa/do/dCa /dJa/dSigno \n/dSa/dMa/dSignia/dJa/dMa/dSigno /dMa/dSignfocalicR/dCJa/dSigne/dra /de/dMa/dSigno/dRa/dra /dra/dSignmi.d /dSignm/dsa/dSa/dSignia/dua /di/dSignm.M/dbha/canda /dMa/dRa/dua/dSigno/dra /de/dMa/dSigno/dRa/dSa /dbandrabindu  /dNa/dSigno /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra \n/de/dMa/dSigno/dRa /d(a/do/dua/canda”  \n/dSignm.M/dSa/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dJa/dSa /dbandrabindu  /di/d(a/dNa /dua/dRa/dSignia/dua/dRa/dSignmi /dra/dRa/dSignii/dCa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/di/drha/dNa/dSigno /dSignm/dua/dSa/dSignii/dRa /dga/dSigno/d@a/dsa /dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa, /dJa/drha/dNa /dua/dSignia/d@a/dSigno-/dua/dSignO/dcha /dSignm/dua/dSa/dSignii/dRa /dJa/dSigno/dua/dsa \n                                                           \n2 /dMa/dRa/dNna    \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/17 \n/dCa/drha/dNa /dCa /dbandrabindu  /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/do /dba/dSigniu/d(a/dCta /duha/divagraha /dJa/dSigno/dCa/dsa..!” \n‘/dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi /dba/dSigniu/d(a/dCta /duha/divagraha /dJa/dSignia/do/dCa..!’ /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dca/dSigno/dsa /dJha/dNa/dJha/dNa/dSignia /dga/dSigno/d@a/canda \n/dJha/dSigne.alt/dNa/dJha/dSigne.alt/dNa/dSignia/dm/dCa /dMa/dNa/dSigno /d(a/dSigne/dbha/d@a/dJa/dSignii/dNa-  \n“/dSa/dSigno /dra/dSignmi.d /duha/dSignia/dJa?”  \n/dSa/dRa/dCa/dSignmi /dsa/dSignia/dCha /dMa/dSignia/dRa/dSignii/dCa /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dua/dSignia/d@a/d(a/dNa/dSignO/dMa/dSigno /dua/dSignia/d@a/d(a/dNa /dsa/dSignO/dm/do /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /di/dbha/dRa/dSignO/dMa/dSigno /di/dbha/dRa /dCa /dbandrabindu  \n/dsa/dSignO/dm/dCa/dSigno /di/dSignm.M/dbha/canda /dSa/duha/dSa /dbandrabindu  /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /dJa/dSigno ‘/di /dia’ /d(a/dRha/d@a/dsa /dSa/do/dsa /dJa /dbandrabindu  /dSignm/dua/dSa/dSignii/dRa /dJa/dSigno/dua/dsa \n/dCa/drha/dNa /dMa/dSignO/dCta/dra/dSignia-/dMa/dSignO/dCta/dra/dSignia /d(a/dSignO/dCha/dSignmi /dra /dSigno /dNa/dSignia /d(a/dSignm/dRha /d(a/dSigno/dua/dsa!”  \n/dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/duha/dSignia/dJa, /di/drha/dNa /dca/dSigne/dSignm/dNa/dJa/dSignia/dbandrabindu /dJa/dsa/dSignia/dNa/dra /dua/dSignia/dCa /dbha/dSignO/dcddha/dSigneu.alt, /di/drha/dNa /dJa/dSigno /dSa/dMa/dJa/dra \n/dSa/dMa/dJa /dia/dga/dSigneu/dMa/dSigno /dia/dSignm/dua /dga/dSigno/d@a /di/dSignm.M/dbha /dCa/dSignii/d(a/dRa /dSignm/dra/dbha/dSigne /dSignm/dfa/dba/dSignia/dSignm.N/dRa /dSignm.M/d@a/di/canda”  \n/d(ha /dSigno /dRa /dSa/dRa/dCa/dSignmi /dsa/dSignia/dCha /dMa/dSignia/dRa/dSignii/dCa /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dia/dua /di/drha/dNa /dia/dga/dSigneu-/dMa/dSigne/dsa/dSigno/dbandrabindu /dNa/dSignm/dsa /dua/dRha/dua, /dMa/dSignia/dNa/dSigno /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dJa /dii/dCtha/dSignia/dMa /dNa/dm \n/dJa/dSignia/dm/dSa /dbandrabindu  /dNa/dSignmi/dra /dsa/do/dCa /dJa/dSigno /di/dbandrabindu/dga/dNa/dSignia-/dgha/dRa/dra /dra/dSignia/dJa /dSa/dMsa/dSignia/dSignm.N/dRa /do/drra /dSigno  /dua/dSigno/dRa /dJa/dSignia/do/dua /dia \n/di/dSa/dMa/dSa/dSignia/dNa /dgha/dSignia/dCta /dsa/dSignO/dm/dCa/dSigno /dgha/dSigne/dSignm.M/dMa /dra/divagraha /dia/do/dua/canda /dCa/dSignii/dua/dSignmi/dba /d(a/dCNa/dSignmi/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dNa/dSigno \n/dJa/dSignia/dNa/dra/dSignia/dRa/dSignmi /dca/divagraha /dca/dSigno/dua /dJa/dRa_dSigneu/dRa/dSignmi /di/dSignm.M/dbha /dJa/dSigno /di/dSa/dMa/dSa/dSignia/dNa /dsa/dSignO/dm/dCa /dia/do/dua/canda”  \n/d(a/dCNa/dSignmi/dra /dNa/dSignia/dO/dinusvara  /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/dSignm/dua/dNa/dSigne /dgha/dRa/dfa/dSignia/d@a/dSignmi/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dSigno /dJa/dRa/dNna/dSignO-/dMa/dRa/dNna/dMa/dSigno /dNa/dSigno /dJa/dSignia/dm /dSignm.M/dbha/dii?”  \n/dNa/dsa/d@a/dSignia/d(a/dRa /dca/dsa/d@a/dSignia /d(ha /dSigno /dra /dSignii /dCa /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dJa /dbandrabindu  /dba/dSigno/dCa/dSignia /dNa/dm /dca/dSigno/dua/dSignii/dNa /dJa/dSigno /dsa/dMa /dSa/dSignia/dbandrabindu/dJha /dcha/dSignm.N/dRa /dgha/dSigne/dSignm.M/dMa /dra/divagraha /dia/do/dua /dCa/dSignii/dua/dSignmi/dba \n/di/dsa/dSignia/dbandrabindu /dgha/dRa/dra /d(ha/d@@a/dSignia/dbandrabindu-/d(ha/d@@a/dSignia/dbandrabindu /dra/dSignia/dJa /dSa/dMsa/dSignia/dSignm.N/dRa /d@a/dSigno/dua, /dsa/dMa /di/dSa/dMa/dSa/dSignia/dNa/dMa/dSigno /dRa/dsa/dua \n/dia /dO /dgha/dRa/dMa/dSigno /dba/dSigne/dSignm.d/d@sa /d@a/dga /dua/dSignii/dSa /dra/dSignia/dSignm/dNa/dCa/dSigno /dRa/dsa/dCa/dSignmi /dSignm/dra/dNa/dSigno/canda /di/dNa/dra /dSigno  /dMa/dRa/dua/dMa/dSigno /dNa/dSigno \n/d@a/dSignO/dra /dra/dNa/dSignii/do/canda /di/d(a/dNa/dSignia /dMa/dRa/dua/dMa/dSigno /dCha/dSignO/dcddha/dSigno /dra/dSignia/dSignm/dNa /d(a/dSigniu/dCa/canda”  \n/d(a/dSignia/dSha/dSignia /dua/dca/d@a/dSignii/dCa /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n \n \n \n18//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n“/di/dbbha/dSignia /dbha/dSignO/dcddha/dSigneu.alt, /dgha/dRa-/d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra /dga/d(a/canda /dJa /dbandrabindu  /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dm/dra \n/dJa/dNMa/dra /dSigne /dNncda/d@a/dSignmi /dSignm.M/d@a/dSignm.d/drha/dCa /dsa/dSigno/dCa/dSignii/dNa /dCa/drha/dNa /dCa /dbandrabindu  /dSa/do/dsa /d(a/drra/dSignia /duha/dSigno/d@a, /dJa /dbandrabindu  /dSa/dSigno /dNa/dSignm/dsa /dsa/dSigno/dCa/dSignii/dNa \n/dCa/drha/dNa /do/dra/dCta/dSignia /dJa/dNMa/dSignm/dCa/dSignm.M/dCha /dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /dcda/dSignia/dJa/dRa/dSignmi/dMa/dSigno /dCa /dbandrabindu  /dra/dSignia/dJa/dMa /dra/dRa/do /d(a/dcddha/dCa \n/dSignm/dra/dNa/dSigno?”  \n/dsa/dMa/dRa /dua/dSignia/dCa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSa/dSigneu/dsa/dra/dSignia/dRa/dSignii/dCa /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/di/d(a/dNa/dSignia /dSa/duha /dJa/drha/dNa /dSignm.M/dMa/dSignm/dcda/d@a /dSra /dSigneu /d@a/dMa/dSigno /d(a/dRha/dSignii/dCa /dRa/dsa/dSignmi /dCa/drha/dNa /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dJa \n/dia/dJa/dSigne/dfa/dSignoReph/dca /dra/dSigniu/d@a/dSigno/dJa/dMa/dSigno /d(a/dRha/dSignii/dCa /dRa/dsa/dSignii/dCha/canda /di/d(a/dNa/dSignO /dSa/duha /dSignm/dfa/dcJa/dSignia/dCha/dSignmiReph /dRa/dsa/dSignmi /dia /dO/dsa/dSignO \n/dSignm/dfa/dcJa/dSignia/dCha/dSignmiReph/do /dbha/d@a/dSignia, /dCa /dbandrabindu /do /do/dra /de/dMa/dSigno/dSignm.N/dRa/dJa/dSigno /dNa/dSigno /dSa/duha /duha/dSigno/d@a/dSigniu/dinusvara/canda”  \n/d(a/dSigne/dbha/d@a/dJa/dSignii/dNa-  \n“/dCa/drha/dNa /dCa /dbandrabindu  /dii/dga/d@a/dSignia /dNa/dMua/dRa /dia/dua /di/dsa/dSignmi/dinusvara/dra /di/dSignm.M/dbha?”  \n/do/dra/dSignia/do/dra /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dMa/dNa /dua/dca/dSignii/d@a /dga/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dRa/dSignia/dMa-/dNa/dSignia/dMa /dCa /dbandrabindu  /dSa/dCa/dsalant /dbha/dSignmi.M/dsa/dSigno /dMa/dSigne/dca/dSignia /dSa/dSigno /dua/dSigne/dJha/dCa /dra /dSigno ! /di/drha/dNa /dmi /dSa/duha \n/dbha/dSignO/dcddha/dsa/canda”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dMa/dNa/dMa/dSigno /duha/dSigno/d@a /dJa/dSigno /d(ha /dSigno /dRa /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa \n/duha/dbandrabindu/dSignm.M/dSa/dJa/dSignia /dRa/dsa/d@a/dSignia /di/dSignm.M/dbha/canda /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/duha/dSignia/dJa, /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dJa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dO/dNa/dSignia /dsa/dMa/dsa_dSigneu /dbandrabindu /dca/dSigno/drha/dSignii/dCa /dia/do/d@a /dSignm.M/dbha/dii/dNa /dMa/dSigne/dca/dSignia \n/dsa_dSigne/dNa/dra/dSignia /dii/dCtha/dSignia/dMa /dia/do/dua-/dJa/dSignia/do/dua /dia /duha/dSigno/dbandrabindu/dCta-/dgha/dSignbandraO/dinusvara/dCta/dra /dSa/dMua/dNcha /di/dsa/dSignia/dbandrabindu/dra /dua/dSigno/dSa/dSignmi /dRa/dsa/d@a \n/di/dSignm.M/dbha/canda /dCa /dbandrabindu /do /di/dsa/dSignia/dbandrabindu /dra/dSignO/dNa /dNa/dJa/dSignm.N/dRa/dJa/dSigno /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dJa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dca/dSigno/drha /dRa/dsa/d@a/dJa/dSignii/dNa /dsa/dSigno/dNa, /dSa/dSigno \n/dSignm/dra/dbha/dSigne /dra/dSignm/dsa/dJa/dSigniu/canda”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa, /dua/dJa/dSignii/dMa/dSigno /duha/dbandrabindu/dSignm.M/dSa/dJa/dSignia /dJa/dSignia/dm /dbha/dSignmi.M/canda /dua/dbba/dSigno/dSa /dbandrabindu  /dca/dSigno/drha/dSignii/dCa /do/d@a/dsa /dJa/dSigno \n/dfJa/dSignia/dra/dRa/dNna /d(a/dRha/dua /dsa/dMa/dRa/dSignia /dra/dSignm/dsa/dJa/dSignO /dNa/dSignmi/dra /dNa/dm /d@a/dSignia/dga/d@a/canda /dCa /dbandrabindu /do /dCa/dSigneu /dbandrabindu  /d(Ra/dShNa /d(a/dSigne/dbha/dsa /dsa/dMa \n/dJa/dfa/dSignia/dua /dca/dSignii/dCa /dba/d@a/dSignii /dSignm.M/dbha/di/canda /dCa/dm/dMa/dSigno /dJa/dSigno /dra/dMa-/dua/dSigno/dSa/dSignmi /duha/divagraha /dJa/dSignia/do /dCa /dbandrabindu  /dO/dra/dRa/dSignia \n/di/d(a/dfa/dSignia/dca /dua/dSigne/dSignm.M/dJha /dMa/dNa /dsa/dSigno/dCa/dsa /dCa/dSigno /dMa/dSignia/dSignm/dNa/dsa/dsa /dNa/dm /dCa /dbandrabindu  /dNa/dm /dMa/dSignia/dSignm/dNa/dsa/dsa/canda”  \n \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/19 \n/d(a/dSigne/dbha/d@a/dJa/dSignii/dNa-  \n“/duha/dSignia/dJa, /d(Ra/dShNa /dra /dSigno /dNa/dSignia /d(a/dSigne/dbha/dua /dSa/dSigno /dra/dNa/dSignmi /dua/dSigne/dJha/dSignia /dSignm/dca/di/canda”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dga/dSigne/dRa_dSigne/dCfa/dra /dia/duha/dSignia/dSa /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dCa/dSigneu /dbandrabindu  /dCa/dSigno /drha/dSigno/dCa-/d(a/dCha/dSignia/dRa /dia /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa /dbha/dSignO/dSignm/dcddha /dSa/duha /dSignm/dra/dbha/dSigne /dSignm/dua/dSa/dSignii/dRa /dga/dSigno/d@a/dsa/canda \n/dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dga/dSigne/dRa_dSigne/dJa/dSignmi /dua/dbba/dSignia/dMa/dSigno /dra/dsa/dSignii /dbha/dSigno/d@a/drha/dSigne/dNa /dNa/dSigno /dJa/dSigno /dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /dra/dSa/dSigniu/dCta/dSignmi /duha/dSigno/d@a \n/dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /dRa/dsa/dNa-/dSa/dsa/dNa /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dua/dSigno/dra/dCa/dSignmi/dra /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dNa/dSigno /duha/dSigno/d@a…/canda”  \n/di/d(a/dNa/dSignia /dJa/dNa/dSignii/dCa /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dNa/dSignmi/dra /dSigno  /dra/dsa/d@a/dSignii/dNa /dMa/dSigne/dca/dSignia /di/d(a/dNa/dSigno /dSignm/dra/dbha/dSigne /dNa/dSigno \n/dua/dSigne/dJha/d@a/dSigniu/dinusvara/canda /dra/dsa/d@a/dJa/dSignii/dNa-  \n“/duha/dSignia/dJa, /d(a/dSigno/dRa/dSignia/dSa/dSigneu/dCa /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /dCa/dSigno/dNa/dSignia /di/dsa/dSignia/dbandrabindu /dO/dJha/dRa/dSignia/do/d@a /dua/dSignia/dCa /dra/dsa/d@a/dSigniu/dinusvara /dJa/dSigno /dsa/dMa \n/dua/dSigne/dJha/dua/dSigno /dNa/dSigno /dra /dSigno /d@a/dSigniu/dinusvara/canda /di/dsa/dSignia/dbandrabindu /dNa/dSigno /dba/dSigniu/dra-/dba/dSigniu/dRa/dSignia/dsa/dSignia /dia /dsa/dSignia/dCta-/dua/dJa/dSignia/dRa /dgha/dSigne/dMa/dSignii /dbha/dSignmi.M, /dsa/dMa /dCa /dbandrabindu  \n/duha/dSignm.N/dRa /dSignm/dca/dNa /dMa/dSignia/dSignm/dCta /drha/dSignO/dcha/dSignii/dCa /dRa/dsa/dSignii /dbha/dSignmi.M /dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /dua/dSigne/dSignm.M/dcha/dJa/dSignO /dNa/dSigno /dMa/dSignm/dCta/dJa/dSignia /dga/dSigno/d@a /di/dSignm.M/dbha/canda”  \n/dca/dSigne/dNa/dSigneu /dsa/dSignia/dCha/dSigno /dm/dSha/dSignia/dRa/dSignia /dra/dRa/dSignii/dCa /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dca/dSigno/drha/dsa/dra, /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /dCa/dSigneu /dbandrabindu  /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dm/dra /de/dMa/dSigno/dRa/dSigno/dra /dba/dba/dReph /dra /dSigno /d@a/dsa, /dCa /dbandrabindu /do \n/di/dNca/dSignia/dJa /dmi /dra/do /d@a/do/dsa /dJa/dSigno /di/d(a/dNa/dSignia-/dSa/duha/dSa /dbandrabindu  /dca/dSa /dua/drha/dReph /dua/dSigno/dSa/dSignmi /dsa_dSigne/dNa/dra/dRa /de/dMa/dSigno/dRa \n/dRa/dsa/d@a /dsa/dSigno/dCa/dSignii/dNa/canda”  \n/d(a/dSigne/dbha/d@a/dJa/dSignii/dNa-  \n“/dMa/dSignia/dNa/dSigno?”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dSa/dCCa/dSignii/dRa-/do/dra/dsa/dCCa/dSignii/dRa /dua/drha/dReph /dCa/dSigno /di/d(a/dNa/dSignO-/dSa/duha/dra /dSigno/dbandrabindu  /dNa/dSigno /duha/dSigno/d@a /di/dSignm.M/dbha, /dO \n/di/dSSa/dSignmi-/do/dra/dSignia/dSa/dSignmi /dua/drha/dReph/dra /duha/dSigno/d@a/dSignia/canda”  \n‘/di/dSSa/dSignmi-/do/dra/dSignia/dSa/dSignmi’ /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dMa/dNa /dMa/dSignia/dSignm/dNa /dga/dSigno/d@a/canda /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara- \n“/dsa /dbandrabindu, /di/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dSa/dSignO/dJha/dRa/dSignia-/dSa/dSignO/dJha/dRa/dSignia /dua/dSignm.M/dJa/dJa/dSigniu/canda”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /dNa/dfa /dSignm/dua/dSa/dfa/dSignia/dSa /dJa/dga/d@a/dSignii/dNa/canda /dSignm/dua/dSa/dfa/dSignia/dSa /dmi \n/dJa/dga/d@a/dSignii/dNa /dJa/dSigno /di/dNa/dSigno/dRa/dSigno /dNa/dSignO/dNa-/dSignm.M/dMa/dRa/dba/dSignia/dm /dSignm.M/dMa/d@a/dSignia /dra/dSignO/dNa/dSignO /dra/dSignia/dJa /dfa/dSignia /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dua/dRha/dSignia-\n \n \n \n20//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n/dba/dRha/dSignia /dra/divagraha /dua/dSignia/dJa/dua /dfa/dSignia /dNa/dSignO/dNa-/dSignm.M/dMa/dRa/dba/dSignia/dm /dgha/dCta/dSignia /dgha/dCta/dSignmi-/dua/dRha/dSignmi /dra/dSignm.N/dRa /dra/divagraha /dua/dSignia/dJa/dua/dSa /dbandrabindu  \n/dNa/dSignmi/dra /dJa/dSigno /dJa/dSigno /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /di/dSignm.M/dbha /dCa/dSigno/dra/dRa/dSignia /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dua/dSignia/dJa/dua.../canda /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/d(a/dRa/dSa/dSigne /dJa/dSigno /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dJa /duha/dSigno/dbandrabindu/dCta /duha/dSigno/d@a/dSignia /dCa /dbandrabindu  /d(a/dSigne/dbha/d@a/dJa/dSignii/dNa /dJa/dSigno ‘/duha/dSignia/dJa, /dra/dSignmi.d /dsa/dSignia/d@a \n/di/dSignm.M/dbha?”  \n/di/d(a/dNa/dSignO /dMa/dNa/dSa/dSigneu/dua/dSignia /dJa/dSignia/dga/d@a, /dSignm/dua/dbba/dSigno/dMa/dSigno /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/dCa/dSignii/d(a/dRa /dO /dra/dSignmi.d /dra/dsa/d@a/dSignii/dNa?”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dSa/dSigniu/dinusvara/dSa/dSigno /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /dm/dSignm/dCa/dsa/dSignia/dSa /de/dNa/dCta/dSignia /dra/divagraha /dRa/dSignia/dSignm.d/drha /dca/dSigno/d@a/dSignii/dNa!”  \n/d(ha /dSigno /dRa /duha/dra/dba/dra/dSignia /dga/dSigno/d@a/dSigniu/dinusvara/canda /duha/dra/dba/dra/dSignia /dmi /dga/dSigno/d@a/dSigniu/dinusvara /dJa/dSigno /de/dNCta/dSignia /dm/dSignm/dCa/dsa/dSignia/dSa /dra/dSignmi.d \n/duha/dSigno/d@a? /d(a/dSigne/dbha/d@a/dJa/dSignii/dNa-  \n“/dra/dSignmi.d /de/dNCta/dSignia /dm/dSignm/dCa/dsa/dSignia/dSa /dra/dsa/dSignm.M/d@a/dii, /duha/dSignia/dJa?”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dJa /dra/dsa/d@a/dSignii/dNa, /dO/dNa/dSignia /di/d(a/dNa/dSignO /dca/dSigno/drha/dSignii/dCa /dia/do/d@a /dbha/dSignmi.M /dJa/dSigno /di/dRha/dSignia/dm-\n/d(a/dSigniu/dNa/dSigno /dCa/dSignmi/dNa /dua/drha/dReph/dSa /dbandrabindu  /dO/dbha/dSignia/dm/dNa /d(a/dra /dSignii /dcddha /d@a/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dSha/dSigne/dRa_dSigneu/dra /dSignm/dra/dbha/dSigne /dSignm/dca/dNa /dCa /dbandrabindu  /di/d(a/dNa/dSignia \n/dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /dSignm/dra/dbha/dSigne /dSignm/dNa/dCJa-/dra/dMa/dReph /dCa /dbandrabindu  /di/d(a/dNa/dSigno /dsa/dSignO/dSha/dSigno /dra/dRa/dSignii /dbha/d@a/dSignia /dMa/dSigne/dca/dSignia /dbha/dsa /dMa/dSignia/dSa \n/dJa/dSignia/dm/dCa-/dJa/dSignia/dm/dCa /dO 3  /drha/dCa/dMa /duha/divagraha /dga/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda”  \n/di/d(a/dNa/dSignO /dMa/dSigne/dsa/dSa /dbandrabindu  /dua/dJa/dSignia /dga/dSigno/d@a-  \n“/do/dra/dRa/dSignia /dra /dSigno  /dra/dSignia/dCta/dCa/canda”  \n‘/dra /dSigno  /dra/dSignia/dCta/dCa’ /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dia/dSignm/dra /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /di/d(a/dNa/dSigno /dSignm/dra/dbha/dSigne \n/de/dba/dRa/d@a/dSignii/dNa, /dSignm.M/dMa/dRa/dba/dSignia/dm/dra /dra/dcddha/dSigneu.alt /d@a/dga/d@a/dSignia/dsa/dSignia /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /dra/dNa/dSignmi /dSa/dSigne/dSa/dSigne/do/d@a/dSignia /dia \n/dSa/dSigne/dSa/dSigne/do/d@a/dSignia /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa /dbJa/dSigneu-/dbJa/dSigneu /dra/dRa/dSignii/dCa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa, /dJa/dSigno/dNa/dSignia /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dJa /dia/dJa/dSigne/dfa/dSignoReph/dca /dSha/dSignia/dSCRa /d(a/dRha/dNa/dSigno /dbha/d@a/dSignia /dCa/dSigno/dNa/dSignia \n                                                           \n3 /dsa/dSignO/dSha    \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/21 \n/di/d(a/dNa /dia/dJa/dSigne/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSa /dinusvara /dJa/dSignm.M/dMa/dCa /dNa/dSignm/dsa /dRa/dSignm.d/drha /dSa/dra/d@a/dSignia/dsa!”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra ‘/dbJa/dSigneu-/dbJa/dSigneu’ /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara- \n“/dia/dJa/dSigne/dfa/dSignoReph/dca /dra/dSignmi.d /dra/dSignO/dNa/dSignO /dMa/dSigne/drha/dSigniu/dCta/dSignmi /dSignm.M/dSha/drSsa/dSignia /d(a/dccha/dSignm/dCa /dbha/dSignmi.M, /dO /dCa /dbandrabindu  /dga/dSignmi/dCa/dSignia /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu \n/dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /dSignm/drRa/dJa/dSignia/dra /d(a/dccha/dSignm/dCa /dbha/dSignmi.M /dSignm/dra/dNa/dSigno/canda /dCa/dSignii/dCtha/dSignia/dMa..?”  \n/dia/dga/dSigneu /dua/dJa/dSignii/d@a/dSigno /d(a/dSigno/dCta/dMa/dSigno /dua/dSignia/dCa /dRa/dsa/dua/dSigno /dra/dRa/do /dSignm/dra /dSignm/dua/dbba/dSigno/dMa/dSigno /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa \n/dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /d(a/dccha/dSignm/dCa /dCa /dbandrabindu  /dJa/dSignmi/dCa/dSignia-/dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi-/d@a/dSigno /di/dSignm.M/dbha, /dia/dua /dO/dra/dRa/dSignia \n/dbha/dSignO/dcddha/dsa/canda /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /dNa/dSignia/d(a/dSignmi-/dJa/dSignO/drha/dSignmi /dO/dra/dRa /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /dua/dSigno/dfa/dsa/dSignia/dRa/dMa/dSigno \n/di/dSignm.M/dbha /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dNa/dSigno /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dSignm.N/dRa/dra /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dMa/dSigno /dua/dSigno/dra/dCa/dSignmi/dra /dSa/dSigno/dsa/dSignO /di/dSignm.M/dbha/canda /dCa/dm/dMa/dSigno /duha/dSignO/dga/dSignmi \n/duha/dSignia/dJa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dra/dSignO/dCa/dSignia/dsa/dSignmi /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda”  \n/dua/dJa/dSignia /dga/dSigno/d@a-  \n“/dra/dSignmi.d /dra/dSignO/dCa/dSignia/dsa/dSignmi /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa, /duha/dSignia/dJa?”  \n“/di/d(a/dNa/dSigno /dMa/dSigne/dsa/dSigno/dbandrabindu /dra/dsa/d@a/dSignii/dNa /dJa/dSigno /dra /dSigno /dra/dRa/dSignia-/d@a/dSigno /do/dCa/dSignii /dra /dSigno /d@a/dSigniu/dinusvara! /dSa/duha /dra /dSigno /d@a/dsa/dSignia /dJa/dSigno/dNa/dSignia \n/d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra /dSa/duha /dSignm/dua/dSa/dSignii/dRa /dga/dSigno/d@a!”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dua/dSignia/dCa /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/duha/dSignia/dJa, /dSa/dMa/dJa /dra /dSigno /dCa/dua/dSignO /drha/dRa/dSignia/d(a /dSignm/dra/do /dNa/dSigno /di/dSignm.M/dbha /dMa/dSigne/dca/dSignia /di/d(a/dNa/dSignO-/dSa/duha /dCa /dbandrabindu \n/dSa/dMa/dSignia/dJa/dSigno /duha/dSigno/dSignm.M/d@a/dii /dSignm/dra/dNa/dSigno, /dCa /dbandrabindu /do /dga/d(a-/dSa/d((a /dbha/dSignO/dcddha/dSigneu.alt /dia /dba/d@a/dSigneu /dsa_dSigne/dNa/dra /dSigno  /dO/dm/dCtha/dSignia/dMa/canda”  \n‘/dsa_dSigne/dNa/dra /dSigno  /dO/dm/dCtha/dSignia/dMa’ /dSa/dSigne/dSignm/dNa/dCa/dSigno /dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dm/dra /dia/dga/dSigneu/dMa/dSigno /d(a/dRa/dSa/dSigne/dra/dSignia /dca/dSigno/drha/d@a \n/do/dra/dCta/dSignia /dia/dRa/dSignO /dua/dSignia/dCa /dia/dSignm/dua /dga/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dSignm/dra/dSa/dSigne/dNa, /dJa/dSigno/dNa/dSignia /dSa/dMa/dSignia/dinusvara/dga /dSa/duha/dSa /dbandrabindu  /dSa/dM(a/dNNa /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dm/dra /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa \n/dRa/dsa/d@a/dSignii/dNa, /dCa/dm /dSignm/dsa/dSa/dSignia/dua/dSigno /dSa/dSigno/dfa/dSignia /dra/dMa /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa..!”  \n/dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/dSa/dSigno /dra /dSigno /dNa/dSignia /dua/dSigne/dJha/dSignii /dbha/dSignmi.M /duha/dSignia/dJa?”  \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n \n \n \n22//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n“/dSa/dSigne/dSignm.M/dMa/dCRa/dSignia /duha/dSigniu/dJa/dSignmi/dra 4 /dba/dSigno/dsa/dRa/dSignia /dSa/dSigne/drha/dSignia /dra/divagraha /drha/dRha /dSa/dNa /duha/divagraha /dga/dSigno/d@a /dbha/dSignii/dNa/canda /dca/dSigne/dNa/dSigneu \n/dia/dbandrabindu/dSignm.d/drha/dSa /dbandrabindu  /d(a/dSignii/dbha/d@a/dSignia /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /dSa/duha /dSa/dSigne/drha /dNa/dSignO/dRa/dra /dcha/dSignia/dRa/dSa /dbandrabindu  /dSignm/dNa/dra /dSignii /d@a-/dSignm/dNa/dra /dSignii /d@a \n/dca/dSigne/drha/dra /dcha/dSignia/dRa/dMa/dSigno /dcda/dSigne/dSignm.M/dMa /dRa/dsa/d@a /dbha/dSignii/dNa/canda /dua/dSigno/dba/dSignia/dRa/dSignmi /di/dSa/dga/dRa/dSigno /dra/dSignmi.d /dra/dRa/dCa/dSignmi! /dCa/dsa_dSigneu/dMa/dSigno /dJa/dSigno \n/dra/dSignia/dJa /dra/dRa/dSignii/dra /dSa/dSignia/dcha /dbha/dSignii/dNa /dSa/do/dsa /dNa/dSigno /dra/dRa/dCa/dSignmi/canda /dJa/dSigno /di/dSa/dSignia/dcha /dbha/dSignii/dNa /dSa/dSigno /dra /dSigno /dNa/dSignia /dra/dRa/dCa/dSignmi/canda \n/dra/dsa/dSignii/d@a/dSigno /dCa/dSignmi/dNa /dua/dSigno/dCta/dSignia /dCa/dSignmi/dNa /d(a/dSigne/dCa/dSignO/dsa_dSigne, /d(a/dSignia/dbandrabindu/dba /dua/dSigno/dCta/dSignmi /dia /d(a/dSignia/dbandrabindu/dba /dJa/dMa/dSignia/do /dbha/dSignii/dNa /dMa/dSigne/dca/dSignia /dNa/dSigno \n/dSignm/dra/dJa/dSignO /do/dra /dgha/dSignO/dinusvara/dCta /d(a/dSignia/dSignm/dNa /dca/dm/dua/d@a/dSignia /dia /dNa/dSigno..!”   \n/dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara-  \n“/dCa/drha/dNa /dCa /dbandrabindu  /duha/dSignO/dga/dSignmi /duha/dSignia/dm/dra /dMa/dRa/dua/dSigno /dNa/dSignmi/dra /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa?” \n/dSignm.M/dSa/dinusvara/dsa/dSigno/dShfa/dRa /duha/dSignia/dJa /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dNa/dSignmi/dra /dra/dSignmi.d /dNa/dSignmi/dra /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa, /dNa/dSignmi/dra/dSignO/dMa/dSigno /dNa/dSignmi/dra /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda”  \n   \n/dSha/duca /dSa /dinusvara /drhJa/dSignia : 2649, /dSignm/dCa/dSignm.M/dCha : 23 /dJa/dNa/dfa/dRa/dSignmi 2018 \n  \n                                                           \n4 /duha/dSignO/dga/dSignmi/d@a/dSignia/d@a /duha/dSignia/dm/dra /d(a/dCNa/dSignmi  \n \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/23 \n \n/dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi  \n/duha/dSignO/dRa/dSigno /dSa/dSigne/dSignm/dCa-/de/dSignm/dCtha /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dca/dRa/dua/dJJa/dSignia/dSa /dbandrabindu  /dga/dSignia/dMa /dSignm/dca/dSa/dra /dRa/dSCa/dSignia /dJa/dSigno \n/d(ha /dSigne /dCta/d@a /di/dSignm.M/dbha /dCa/dSignii/dCtha/dSignia/dMa /di/d(a/dNa /dcda/dSigno/dRha/dsa/dCCha/dSignmi /dCtha/dSignoinusvara/dga/dSignia/dSa /dbandrabindu  /dcda/dSignia/dbandrabindu/dSignm.N/dRa /dSignm.d/drha/dinusvara/dba/dSignii/dCa /dua/dSigne/dca/dua/dSigne/dca/dSigno/d@a/dSignia-  \n“/d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa /dia/dSignm/dra /dSa/dMa/dSignia/dJa /do/dra /dSignm/dca/dSa /dJa/dSigne/dSignm/dCta /dia/dga/dSigneu/dMa/dSigno /dSignm/dra/do /dNa/dSigno /dCtha/dSignia/dRha \n/dsa_dSigne/di/do /dMa/dSigne/dca/dSignia /do/drra/dSignO /dm/dinusvara/dba /d(a/dSignia/dbha /dSigneu  /di/d(a/dNa /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dSa /dbandrabindu  /dNa/dm /dgha/dSigne/dSa/dra/dua/canda” \n/dO/dNa/dSignia, /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dia/dNa /dSignm/dca/dNa /dCa/dSignmi/dNa /dua/dJa/dSigno /duha/dSignO/dRa/dSigno /dNa/dSignmi/dNa /dCa/dSignO/dSignm/dcddha /dO/dbha/dSignia/dm/dNa/dSigno/d(a/dRa \n/d(a/dcddha/d@a-/d(a/dcddha/d@a /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /di/d(a/dNa /dua/dSignmi/dCa/d@a /dSignm/dca/dNa/dra /dSignm/dsa/dSa/dSignia/dua /dJa/dSignO/dSignm/dcddha /di/dua/dSignii/dua/d@a/dSignia \n/dSignm/dca/dNa/dra /dMa/dSigne/dbandrabindu/dsa-/dSignm.M/dMa/d@a/dSignia/dNa/dSignmi /dra/dRa/dSignii/dCa /duha/dSignm.N/dRa /dSignm/dca/dNa/dra /dSignm/dsa/dSa/dSignia/dua /d@a/dga/dSignia /d@a/dm /dbha/d@a/dSignia /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia \n/dia/dm/dJa/dSignO /dra /dSigno /d@a/dSignii/dNa/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /dia/dNa /dSignm/dca/dNa/dra /dSignm/dsa/dSa/dSignia/dua /dia /diu/dJha/dSigne.alt/dra/dSignia /dSignm/dsa/dSa/dSignia/dua/dMa/dSigno /dSignm/dra/dbha/dSigne \n/di/dNCa/dRa /dia/dSignm/dua /dga/dSigno/d@a /dbha/dSignii/dNa/canda /dMa/dSignia/dNa/dSigno /dmi /dJa/dSigno /dia/dNa /dSignm/dca/dNa /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /di/d(a/dNa /duha/dSignm.N/dRa \n/dSignm/dca/dNa/dra /dSignm/dsa/dSa/dSignia/dua /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra /d@a/dSignmi/d@a/dSignia/dMa/dSigno /dRa/drha/dSignii /dbha/d@a/dSignia /dMa/dSigne/dca/dSignia /dia/dm /dSa/dSigno /dNa/dm /dra /dSigno /d@a/dSignii/dNa/canda \n/d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra /dSa /dinusvara /dga /dSa/dMa/dSignia/dJa/dSignO/dra /dba/d@a/dSignii/dra /dRa/dSCa/dSignia/d(a/dRa /dCtha/dSignia/dRha /duha/divagraha /di/d(a/dNa /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dra \n/dcda/dSignia/dSignm/dRha /dSignm.d/drha/dinusvara/dba/d@a/dSignii/dNa/canda /dO/dNa/dSignia, /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /di/d(a/dNa /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dmi /dbha/dSignii/dNa /dJa/dSigno /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia \n/dSa/duha /dSignm/dca/dNa /dNa/dfa /dSa/dSigne/dJa/dReph/dra /de/dca/dJa /dsa/dSignO/dm/do /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /di/d(a/dNa/dSignO /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dMa/dSigno /dSa/duha /dSignm/dca/dNa \n/dsa_dSigne/di/do/canda /dJa/drha/dNa/dSigno /dca/dSigneu/dcha /dNa/dfa/dNa/dSignmi/dCa 5 /dua/dSignm/dNa /dgha/dSignfocalicR/dCa /dua/dNa/dSignii/dra /dSignm/dca/dSha/dSignia/dMa/dSigno /dii /dia/dSha/dSignia/dra /dSa /dinusvara /dga \n/dua/dRha/dSignii/do /dJa/dSigno /di/d(a/dNa/dSignO /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi /dgha/dSignmi/dfa/dSignia/dsa /dua/dNa/dCa /dia /dJa/drha/dNa /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi /dgha/dSignmi/dfa/dSignia/dsa /dua/dNa/dCa \n/dCa/drha/dNa/dSigno /dNa/dSigno /dO/dra/dRa /dSa/dSignia/dCha/dReph/dra/dCa/dSignia /dsa/do/dCa/canda \n/di/d(a/dNa /dSa /dinusvara /dra/d@(a/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dMa/dNa/dMa/dSigno /dRa/dSignO/dSignm/d(a /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dcda/dSigno/dSignm/dRha/dJa/dSignia/d(a/dRa \n/dcda/dSigno/dRha/dsa/dCCha/dSignmi /dCtha/dSignoinusvara/dga/dSignia/dSa /dbandrabindu  /dcda/dSignia/dbandrabindu/dSignm.N/dRa /drha/dSignmi/dinusvara/dSignm.M/dba /dca/dRa/dua/dJJa/dSignia/dra /dba/dSigniu/dra/dSignmi.d/d(a/dRa /dia/dSignm/dua /dua/dSignii/dSa/d@a/dSignia/canda /dua/dSignii/dSa/dCa/dSigno \n/dfRa/dCa/dSignmi /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /di/d(a/dNa /dfRa/dCa /dMa/dNa/dMa/dSigno /dRa/dSignO/dSignm/d(a /dca_dSignfocalicR/dRha /dsa_dSigne/di /d@a/dga/d@a/dSignia /dJa/dSigno /dca/dSigne/dSignm/dNa/dJa/dSignia/dbandrabindu /dSignm/dra/do /dNa/dSigno \n                                                           \n5 /dMa/drrha/dNa  \n \n \n \n24//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n/do/dra/duha/dSignia/dga /duha/divagraha /dJa/dSignia/do /dMa/dSigne/dca/dSignia /d(a/dfa/dReph/dCa/dSigno/dShfa/dRa 6 /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /do/drra/dSignO /dcda/dSigno/dga /d(a/dSignia/dbha /dSigneu  /dNa/dm /dgha/dSigne/dSa/dra/dua/canda \n/d(a/dSignia/dbha /dSigneu  /dNa/dm /dgha/dSigne/dSa/dra /dSignii /dra /dca_dSignfocalicR/dRha /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dMa/dNa/dMa/dSigno /dRa/dSignO/d(a/dSignia/dm/dCa/dSigno /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /dNa/dJa/dSignii/dRa \n/di/d(a/dNa /dCa/dSigno/dSa/dRa /dSa/dNCa/dSignia/dNa- /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/d(a/dRa /dga/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dShJa/dSignia/dMa/dSignia..! /dShJa/dSignia/dMa/dSignia /dMa/dNa/dMa/dSigno /di/dSignm/dua/dCa/dSigno \n/dSignm/dfa/dba/dcddha/d@a/dSignii/dNa- ‘/dShJa/dSignia/dMa/dSignO /dCa /dbandrabindu  /dsa/dMa/dRa/dSigno /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dbha/dSignmi.M..!’  \n/dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /d(Ra/dSignm/dCa /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dMa/dNa/dMa/dSigno /dJa/dSignm/dga/dCa/dSigno /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /dca/dSigno/dsa/dMa/dSigno /dJa/dSigno/dNa/dSignia \n/de/dMa /dinusvara /dga/dra /d(ha /dSigne /dNa/d(ha /dSigne /dNa/dSignmi /dJa/dga/d@a/dSignii/dNa/canda /d(ha /dSigne /dNa/d(ha /dSigne /dNa/dSignmi /dJa/dSignm/dga/dCa/dSigno /dca/dSigno/dsa /dra /dbandrabindu /d(a-/dra /dbandrabindu /d(a/dSignia /de/dCtha/d@a/dSignii/dNa \n/dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /do/dra /dSignm/dca/dSa /dca/dSigne/dSignm/dNa/dJa/dSignia/dbandrabindu7/dra /duha/dJa /dia/dga/dSigneu/dMa/dSigno /dCtha/dSignia/dRha /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa /dCa /dbandrabindu  /dca/dSignO/dSa/dRa /dSignm/dca/dSa /di/d(a/dNa \n/dca_dSignfocalicR/dRha /dSa /dinusvara /dra/d@(a /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dSa/dMa/dra/drSsa /duha/divagraha /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /dSa/dSignO/dJha/dMa/dSigno /dCtha/dSignia/dRha /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda   \n/dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /dCa/dSigno/dSa/dRa /dSa/dNCa/dSignia/dNa ‘/dShJa/dSignia/dMa/dSignia’/dra /dSignm.M/d@a/dinusvara/dga /d(a/dSignm.N/dRa/dba/dJa /di/drha/dNa \n/dcha/dSignm.N/dRa /dS(a/dSsCta /dNa/dSignm/dsa /duha/dSigno/d@a /dbha/d@a/canda /dua/dSignia/d@a/d(a/dNa/dra /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi /dRa/dsa/dNa/dSigno /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /dNa/dSigno /drha/dSignia/dm-\n/d(a/dSignmi/dua/dSignii/dMa/dSigno /dra/dSignO/dNa/dSignO /dCa/dRa/dsa/dra /di/dSa/dSignO/dra/dJa/dReph /dia /dNa/dSigno /dMa/d@a-/dMa/dSigneu/dCRa /dSignm/dCa/dJa/dSignia/dga /dra/dRa/dSignii/dMa/dSigno/canda /dua/dbba/dSignia \n/dSa/dua/dsa/dra /dSa /dinusvara /dga /drha/dSigno/d@a/dua/dSignO /dra/dRa/dSignii/do /dia /d(a/dRha/dSignii/d@a/dSigno /dSra /dSigneu /d@a/dSignO /dJa/dSignia/dm/dCa/dSigno /di/dSignm.M/dbha/canda /dO/dNa/dSignia, /dRa/dinusvara/dga-\n/dRa/dinusvara/dga/dra /dSa/dMa/dSignia/dba/dSignia/dRa /di/drha/dua/dSignia/dRa-/dRa/dSigno/dSignm/dcda/dJa/dSignO/dMa/dSigno /di/dSignm/dua/dCa/dSigno /dRa/dsa/dSignii/do /dJa/dSigno /di/dMa/dSigne/drha /dcda/dSignbandraO/drCta/dRa /dii/dCtha/dSignia/dMa \n/d@a/dcddha/dra/dSignia-/d@a/dcddha/dra/dSignmi.d /duha/divagraha /dga/dSigno/d@a /dia /d@a/dcddha/dra/dSignmi.d /d@a/dcddha/dra/dSignia.../canda  \n/dca/dSa /dua/drha/dReph /dua/dSignmi/dCa/d@a/dSignia /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa /dia/dNa/dSigno /dua/dSignia/d@a-/dua/dbba/dSignia /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra \n/dSha/dRa/dSignmi/dRa/dMa/dSigno /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dSignm/dra/dSha/dSignO/dRa/dSignmi-/dRa_dSigneu/d(a /dJha/d@a/dra/dSignmi.d /dSignm/dca/di /d@a/dga/d@a/canda /dSha/dRa/dSignmi/dRa/dSignO /d(ha/dSigniu/dca/dSignia/do /d@a/dga/d@a/dSignii \n/dia /dMa/dNa/dra /dJha/dSigne.alt/dra/dSignia/dfa /dSa/dSigno/dsa/dSignO /d@a/dcddha/dra/dSignmi.d /dSa/duha /dSignm/dca/dSa /dJha/dSigne.alt/dra/do /d@a/dga/d@a/dSignii/canda /dii/dCtha/dSignia/dMa /do/dra/dCta/dSignia \n/d(Ra/dShNa /di/dSignm.M/dbha, /d(Ra/dShNa /di/dSignm.M/dbha /dJa/dSigno /dua/dbba/dSignia /dua/dSignia/d@a-/dua/dSigne/dSignm.M/dcha /dcha/dSignm.N/dRa /d@a/dcddha/dra/dSignia-/d@a/dcddha/dra/dSignmi.d /dSa /dinusvara /dga-/dSa /dinusvara /dga \n/dSa /dinusvara /dga/dSignmi /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /drha/dSigno/d@a/dua/dSignO-/dcha/dSigne/d(a/dua/dSignO /dra/dRa/dSignii/do /dia /drha/dSignia/dm/dCa/dSignO-/d(a/dSignmi/dSignm/dua/dCa/dSignO /di/dSignm.M/dbha/do/canda /dO/dra/dRa/dSignia \n/dSa/duha/dMa/dSigno /dSignm.M/d@a/dinusvara/dga-/duha/dSigno/dca/dra /dra/dSignO/dNa/dSignO /dia/dSha /dinusvara /dra/dSignia /dMa/dNa/dMa/dSigno /dRa/dSignm/dsa/dCa/dSigno /dNa/dSigno /dbha/dm/canda /dCa/dC(a/dShba/dSignia/dCa \n/d@a/dcddha/dra/dSignia/dra /dJha/dSigne.alt/dra/dSignia/dfa /d@a/dcddha/dra/dSignia /dSignm/dca/dSa /dia /d@a/dcddha/dra/dSignmi.d/dra /dJha/dSigne.alt/dra/dSignia/dfa /d@a/dcddha/dra/dSignmi.d /dSignm/dca/dSa /dsa_dSigne/di \n/d@a/dga/dSignii /dbha/dm/canda /dmi /di/dfa/dSCha/dSignia /d@a/dcddha/dra/dSignia-/d@a/dcddha/dra/dSignmi.d/dra /d(Ra/dSigno/dMa-/dSignm.M/dMa/d@a/dNa/dra /di/dfa/dSCha/dSignia/dSa /dbandrabindu  /d(a/dSigneu/dfa/dReph/dra \n/dbha/dSignmi.M/canda /dO/dNa/dSignia, /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /dSha/dRa/dSignmi/dRa-/dga/dCtha/dNa/dMa/dSigno /dNa/dfa/d(a/dNa /dia/do/d@a /dMa/dSigne/dca/dSignia /dia/dNa/dSa /dbandrabindu  /dSignm.M/duha/dNNa \n                                                           \n6 /dba/dNcRa/dga/dSigne/d(Ca /dNa/dSignia/dCta/dra- /dJa/dJa/dSha /dinusvara /dra/dRa /d(Ra/dSa/dSignia/dca  \n7 /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa-/dSa/dMa/dSignia/dJa/dra    \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/25 \n/dRa_dSigneu/d(a/dMa/dSigno/canda /di/drha/dNa/dSignO /dmi /dS(a/dSsCta /dNa/dSignm/dsa /duha/dSigno/d@a /dJa/dSigno /dShJa/dSignia/dMa/dSignia /d@a/dcddha/dra/dSignia /dbha/dSignmi.M /dia/dSignm/dra /d@a/dcddha/dra/dSignmi.d/canda \n/dO/dNa/dSignia, /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /di/d(a/dNa /de/dMa/dSigno/dRa/dra /dia/dra/dSsa/dReph/dNna /d@a/dcddha/dra/dSignmi.d /dSignm/dca/dSa /dua/dSignm/dRha /dRa/dsa/d@a /dbha/d@a \n/dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /dra /dSigno /dSha /dua/dRha/dSignia/do/dua, /dra/dSignm/dNa/dJa/dSignia/dbandrabindu-/d(a/dSigne/dCa/dRa/dSignia/dra /drha/dSigno/d@a-/drha/dSigno/d@a/dSignia/do/dua /dm/dCJa/dSignia/dSignm/dca-/dm/dCJa/dSignia/dSignm/dca \n/dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /dMa/dNa/dra /dSa /dinusvara /dga /dua/dSigno/dfa/dsa/dSignia/dRa/dMa/dSigno /dia/dua/do /d@a/dga/d@a/dSignii/canda /di/drha/dNa /dcha/dSignm.N/dRa /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dSignO/dra \n/dNa/dJa/dSignii/dRa/dMa/dSigno /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /di/dSa/d@a /dRa_dSigneu/d(a /dia /dga/dSignia/dMa/dSignO-/dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /dNa/dJa/dSignii/dRa/dMa/dSigno /dJha/dbandrabindu/d(a/dSignia/do/d@a /dbha/d@a/canda   \n/dia/dm /dia/dCtha /dSignm/dca/dNa/dSa /dbandrabindu  /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /dsa_dSigne/dNa/dra /d(a/dSignm/dCNa/dJa/dSignO/dbandrabindu /dia /dca/dSigne/dNa/dSigneu /dua/dSigno/dCta/dSignO /dMa/dSigne/dbandrabindu/dsa \n/d(ha/dSignO/dSignm.N/dRa /dra/divagraha /dCa /dbandrabindu  /dNa/dSignm/dsa, /dMa/dSigne/dca/dSignia /dra/dSignia/dCa-/dra/dRa/dSignO/dCta/dSa /dbandrabindu  /dSa/dSigne/dNa/dSignia-/dSa/dSigne/dNa/dSignia /dua/dSignia/dJa/do /d@a/dga/d@a/dSignii/dNa-  \n‘/dShJa/dSignia/dMa/dSignia /dsa/dMa/dRa/dSignia /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra /dNa/dSignm/dsa, /dSignm/dsa/dJa/dRa/dSignia /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra /duha/dSigno/d@a..!’  \n/dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d–/dMa/dSignia/dNa/dSigno /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /dMa/dSignia/do–/dJa/drha/dNa /di/dSa/dga/dRa/dMa/dSigno /dua/dSignii/dSa /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dSignii \n/dbha/dSigno/d@a/dSignmi /dCa /dbandrabindu  /dca/dSigno/drha/dSignii /dbha/dSigno/d@a/dSignmi /dJa/dSigno /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dJa/dSigno/dCtha /dca/dSigne/dNa/dSigneu /dSa/dNCa/dSignia/dNa/dra /dSigno/dbandrabindu  /d(a/dSigno/dCta/dMa/dSigno /dNa/di /dMa/dSignia/dSa /dSa/dSigno/dfa/d@a/dSigniu/dinusvara \n/dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dNa/dSigno /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dSa/dSigno/dfa/dNa/dSigno /dbha/dSignmi.M/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia..!, /dii/dMa/dSigno /dsa/dMa/dRa /dra/dSignO/dNa /dca/dSignO/drha \n/di/dSignm.M/dbha..? /dSa/duha /d@a/dSignmi/d@a/dSignia /dCa /dbandrabindu  /duha/dga/dfa/dSignia/dNa/dra /dSignm.M/dbha/dii/dNa..!  \n/dMa/dSigne/dca/dSignia /d@a/dga/d@a/dSigno /dJa/drha/dNa /dua/dSigno/dCta/dSignia-/d(a/dSigne/dCa/dSignO/dsa_dSigne /dfa/dSignia /dSa/dRa-/dSa/dMa/dSignia/dJa /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /d(Ra/dSignm/dCa \n/dra/dsa/dSignii/dNa /dJa/dSigno /dmi /di/d(a/dNa/dSignia /dSa/dua/dsa/dra /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dNa/dSignm/dsa, /dCa/drha/dNa /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dSa/dSigno/dsa/dSignO \n/dO/dsa/dSignmi /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dMa/dSigno /duha/dbandrabindu/dSignm.M/dSa/dJa/dSignia /dSa/dMa/dSignia/dJa /dSignm/dca/dSa /dCa/dra /dSignii /dCa /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /di/d(a/dNa /dNa/dSignm/dsa /dua/dSigne/dSignm.M/dJha \n/dSignm/dCa/dJa/dSignia/dga /dra/dRa/dSignii/d@a/dSigno /dCa/dSignii/dJa/dSignia/dRa /duha/divagraha /dJa/dSignia/dm/dCha..! ‘/dMa/dSignia/dm/dra /dSignm/dca/d@a’, ‘/dMa/dSignia/dm/dra /dSignm/dca/d@a’ /dCa/dbandrabindu  /dSignm/dca/dNa-\n/dRa/dSignia/dSignm/dCa /di/dNa/dgha/dSignO/d@a /dsa/dSignO/dm/dCa/dSigno /di/dSignm.M/dbha, /dMa/dSigne/dca/dSignia /dO/dra/dRa /dua/dSigno/dfa/dsa/dSignia/dSignm.N/dRa/dra /d(a/drSsa /dra/dSignmi.d /di/dSignm.M/dbha /dSa/dSigno /dra /dSigno  \n/dca/dSigno/drha/dCa..!   \n/dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /d(Ra/dSignm/dCa /di/drha/dNa /dcha/dSignm.N/dRa /dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /di/dSignm.M/dcha/dra/dSignia/dinusvara/dSha /d@a/dSignO/dra/dra /dJa/do/dsa \n/dcha/dSignia/dRa/dNna/dSignia /dua/dNa/d@a /dRa/dsa/d@a /dbha/d@a /dJa/dSigno /dShJa/dSignia/dMa/dSignia /d@a/dcddha/dra/dSignia /dbha/dSignmi.M/canda /dO/dNa/dSignia /dca/dSigne/dNa/dSigneu /d(a/dRa/dSignia/dNa/dSignmi \n/dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /dua/dbba/dSigno/dSa /dbandrabindu  /dSha /dinusvara /dra/dSignia /de/dCtha/d@a/dSignii/dNa /dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /dra /dSigno /dCa/dSigno/dra/dSignO /dcda/dSignbandraO/drCta/dRa /dia \n/dra /dSigno /dCa/dSigno/dra/dSignO /dO/dJha/dSignia-/dga/dSigne/dNa/dSignmi/dSa /dbandrabindu  /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /dca/dSigno/drha/dSignia-/dSa/dSigne/dNa/dSignia /dba/dSigne/dra/d@a /dbha/d@a/dSignia/canda /dO/dJha/dSignia-/dga/dSigne/dNa/dSignmi /dCa /dbandrabindu  \n/dgha/dRa/dra /dca/dSigno/dfa/dCa/dSignia/dra /dca/dSignO/drha /d@a/dga/dSignia /di/d(a/dNa-/di/d(a/dNa /d(a/d@@a/dSignia /dJha/dSignia/dcddha/d@a/dra/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /dcda/dSignbandraO/drCta/dRa/dSignmi \n/dJa/dSignia/dbandrabindu/dba-/d(a/dRa/dCa/dSignia/d@a /dra/dRa/dSigniu/d@a/dSignia /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa /di/d(a/dNa /dsa/dSignia/dSignm.N/dRa /dra/dua/dSigne/d@a /dra/divagraha /dcda/dSignbandraO/drCta/dRa /dSa/duha \n/dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /dra/dSignm/dsa /dca/dSigno/d@a/dra /dSignii /dNa /dJa/dSigno /dsa/dMa/dRa/dSignia /dSa/dSignia/dcha/dSa /dbandrabindu  /dua/dSignia/dsa/dRa /di/dSignm.M/dbha /dMa/dSigne/dca/dSignia /di/dsa/dSignia/dbandrabindu/dra \n \n \n \n26//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n/dCa /dbandrabindu  /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dbha/dSignmi.M, /di/dsa/dSignia/dbandrabindu/dra /dSigno/dbandrabindu  /dCa/dSigno /dra /dSigno /dCa/dSigniu /duha/dga/dSignii/dra /dRa/dSCa/dSignia /dNa/dSignm/dsa.../canda  \n/dcda/dSignbandraO/drCta/dRa/dSignmi /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dra /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /d@a/dcddha/dra/dSignia-/d@a/dcddha/dra/dSignmi.d/dra /dSigno/dbandrabindu  /dMa/dNa/dSa /dbandrabindu  \n/dsa/dCta/dSignia /dSa/dNCa/dSignia/dNa/dra /dSa/dSignmi/dMa/dSignia/d(a/dRa /dCtha/dSignia/dRha /duha/divagraha /dga/dSigno/d@a/dSignia/canda /dMa/dNa/dMa/dSigno /dra/drha/dNa/dSignO /dra/dSignia/d@a /dSignm/dra/dNNa/dRa \n/d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra /dRa_dSigneu/d(a-/dRa/dSigno/drha/dSignia /di/dua/dSignii/dNa/canda /dSignm/dra/dNNa/dRa /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra /dRa_dSigneu/d(a-/dRa/dSigno/drha/dSignia /dca/dSigno/drha /dMa/dNa/dra /dSa /dinusvara /dga \n/dca/dSigno/dsa/dSignO /dra/dSignia/dbandrabindu/dSignm/d(a /de/dCtha/dSignii/dNa /dJa/dSigno /dO /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa /dCa /dbandrabindu  /dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /dsa /dbandrabindu/dSignm.M/dSa/dJa/dSignia/d(a/dRa /di/dSignm.M/dbha! /di/d(a/dNa/dSignia \n/d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dMa/dSigno /dua/dSignia/d(a-/d(a/dSigne/dRa/drha/dSignia/dra /dca/dSigno/d@a /dua/dSignmi/dSa /dua/dSignmi/dgha/dSignia /dJa/dMa/dSignmi/dNa /di/dSignm.M/dbha, /dSignm/dra/dSa/dSignia/dNa /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa \n/dbha/dSignmi.M, /dSignm/dra/dSa/dSignia/dNa/dSignmi /dJa/dSignmi/dfa/dNa /di/dSignm.M/dbha/canda /dJa/dSigno/dra/dRa /dcha/dMa/dReph /dRa/dsa/d@a/dSignii /dJa/dSigno /di/d(a/dNa /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra \n/duha/dRa/dNna-/d(a/dSignO/dSsa/dNna/dra /dra/dSignO/dNa /dua/dSignia/dCa /dJa/dSigno /dca/dRa/dua/dJJa/dSignia/d(a/dRa /dia/do/d@a /dia/dNa/dSignO-/dia/dNa /drha/dga/d@a/dSignO/dra /dSigno/dbandrabindu  \n/dia /dua/dSignia/dCta/dSignO-/dua/dCta/dSignO/dsa/dSignmi/dra /dSigno/dbandrabindu  /drha/dSignia/dm-/d(a/dSignmi/dua/dSignii/dra /d(a/dRa/dsa/dSigno/dJa /dNa/dSignm/dsa /di/dSignm.M/dbha/canda /dcha/dSignia/dSignm/dMa/dReph/dra /dfa/dSignfocalicR/dSignm.M/dCCa \n/dSa/dMa/dSignia/dJa/dra /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dMa/dSigno /dRa/dsa/dua/dSigno /dra/do/d@a /di/dSignm.M/dbha /dJa/dSigno /dSignm.M/dJa/dNa/dra/dSignia /dJa/do/dsa /dSignm/dfa/duha/dfa /dbha/dSignii/dNa /dO \n/dO/dsa/dSignmi/dMa/dSigno /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra /dSa/duha /dMa/dSignmi/dSignm.M/d@a-/dua/dSignii/dSa /drha/dSignia/dm-/d(a/dSignmi/dua/dSignmi/canda /dfJa/dSignia/dSa /dua/dSignia/dua/dSignia/dra /dSa/dMa/dSignia/dJa \n/dCa /dbandrabindu  /dia/dm /di/dSignm.M/dbha /dNa/dSignm/dsa, /dJa/dSigno /dua/dSigne/dJha/dCa- /d@a/dSigneu/dSignm/dCta /d@a/dSignia/de, /dra /dSigne /dSignm/dCta /drha/dSignia/de, /d(Ra/dSignia/dCa /duha/dNa/dSigno /d(ha /dSigno /dRa \n/dJa/dSignia/de.../canda’  \n/di/d((a/dNa /dia/dm /dcha/dSignm.N/dRa/dra /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /dcha/dSignia/dRa/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /dca/dSigno/drha /dJa/dSignmi/dfa/dNa \n/dra/drra/dSignia/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /duha/dSignO/dRa/dSigno/dSa /dbandrabindu  /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dca_dSignfocalicR/dRha/dCa/dSignia /de/dCtha/d@a/dSignii/dNa /dJa/dSigno /di/d(a/dNa /dia/dbandrabindu/dSignm.d/drha/dra /dSa/dSignO/dJha/dMa/dSigno \n/di/d(a/dNa /dSa/dNCa/dSignia/dNa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSignm.M/duha/drha/dMa /dinusvara /dga/dSignia /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dMa/dSigno /dSignm/dra/dNNa/dSigniu/dinusvara /dNa/dm /dJa/dSignia/do /dca/dSigno/dua, /dba/dSignia/dsa/dSigno /dii \n/drha/dSignia/dSignm/dCa/dRa /dJa/dSigno /dsa_dSigne/di/do/canda /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dSigno /dia/dSignm/dra /dSa/dMa/dSignia/dJa/dSigno /dra/dSignmi.d /dra/dsa/dCa/canda /dra/dSignmi.d /dSa/dMa/dSignia/dJa /dmi /dNa/dm \n/dJa/dNa/dSignii/do /dJa/dSigno /dShJa/dSignia/dMa/dSignia /dsa/dMa/dRa /dCa/dSigno/dSa/dRa /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dbha/dSignmi.M..?   \n/dca/dRa/dua/dJJa/dSignia/dra /dO/dSa/dSignia/dRa/dra /dba/dSigniu/dra/dSignmi.d/d(a/dRa /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /di/dra/d@a/dfa/dSigno/dRa/dSignia 8/dMa/dSigno \n/de/dMa /dinusvara /dSignm/dga/dCa /dua/dSignii/dSa/d@a /dca/dSigno/drha /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /dO/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dsa_dSigne/dMa/dRa/d@a/dSignii/dNa /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia \n/dJa/dSigno/dCtha /dMa/dSignia/dSa/dra /dRa/dSigniu/dca/dra /dJa/dRa/d@a /dMa/dSigno/dgha/dMa/dSigno /dsa/dNa/dsa/dNa/dSignia/dm/dCa /dCa/dSigneu/d(ha/dSignia/dNa/dSignmi /dca/dSigniu/dRa/dMa/dSigno /dra/dSignm.N/dRa/dJa/dSignia /dMa/dSigno/dgha \n/deu/d(a/dRa /dba/dRha/do /d@a/dga/dSignii/do /dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /dcha/dRa/dSignm/dCa/dJa/dSignO/d(a/dRa /dsa/dfa/dSignia-/dSignm/dua/dsa/dSignia/dSignm/dcddha, /d(a/dSignia/dSignm/dNa-/d(a/dSignia/dCha/dRa /di/dua/dSignii/dra \n/dSa/dMuha/dSignia/dfa/dNa/dSignia /dua/dSignm/dNa/dJa/dSigno/dbandrabindu /dJa/dSignia/dm/do /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /d@a/dga/d@a/dSigno /dMa/dNa /dCha/dSignmi/dRa /duha/divagraha \n/dga/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dCa/dSignii/dua/dSignmi/dba /dca/dRa/dua/dJJa/dSignia/d(a/dRa /d(a/dsa_dSigne /dbandrabindu/dba /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  \n                                                           \n8 /di/dra/d@a/dua/dSigno/dRa/dSignia/dra /dMa/dSignia/dNa/dSigno /dii/dCtha/dSignia/dMa /duha/dSigno/d@a, /dSignm.M/duha/dNa/dSa/dSigne/dRa/dra/dSignia /dSa/dMa/dSignii/dJa/dra /dJa/dSigno /dSignm/drRa/dJa/dSignia-/dra/d@a/dSignia/d(a /di/dSignm.M/dbha /dCa/dm/dSa /dbandrabindu  /dSignm.M/duha/dNNa  \n \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/27 \n/d(a/dSigne/dbha/d@a/dra /dSignii /dNa-  \n“/dba/dSignia/dsa/dSigno /d(a/dSignmi/dua /dia/dSignm/dra /d(a/dSignia/dSignm/dNa/dJa/dSignO/dbandrabindu /d(a/dSignmi/dua?”  \n/dO/dNa/dSignia /dia/dJa/dSigne/dra /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSigno/dSha/dMa/dSigno /do/dsa/dSigno/dNa /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dMa/dNa/dSigne/drha/dSignia/dsa /dua/dSignm/dNa /dMa/dRa/drha/dSignia/dsa \n/dua/dSignm/dNa /dSa/dra /dSignii /do/canda /dSignm/dra/do/dra /dCa /dbandrabindu  /d(a/dSignia/dSignm/dNa /dNa/dSignm/dsa, /d(a/dSignmi/dua/dSignii/dra /dMa/dSignia/dNa/dSigno /dSignm/dra/dbha/dSigne /drha/dSigno/d@a/dSignia/dra /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa \n/d(a/dSignia/dSignm/dNa /d(a/dSignmi/dua/dSa /dbandrabindu  /di/dSignm.M/dbha/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /dSa/dSigno /dNa/dSignm/dsa, /dra /dSignfocalicR /dSsa/dra /dua/dSignmi/dba /di/drha/dNa/dSignO /do/dsa/dSigno/dNa /dba/d@a/dSignii/dNa \n/di/dSignm.M/dbha /dJa/dSigno /dSa/duha/dSa /dbandrabindu  /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /dMa/dSigne/dbandrabindu/dsa-/dra/dSignia/dNa /dcha/dSignO/dNa/dSigniu/dinusvara /dfa/dSignia /dSignm/dua/dNa/dSigne /dcha/dSignO/dNa/dSigniu/dinusvara /drha/dSignia/d@a/dSignmi /d(a/dSignia/dSignm/dNa \n/d(a/dSignmi/dua/dSignia/dra /dba/d@a/dSignii/dNa /di/dSignm.M/dbha/canda /dSignm/dua/dNa/dSigne /dMa/dSigne/dbandrabindu/dsa /dcha/dSignO/dNa/dSigno /dMa/dSignia/dNa/dSigno /duha/dSigno/d@a /dua/dSignia/dm/dSa/dSigno /dMa/dSigne/dsa/dSigno/dbandrabindu /dua/dSignm.M/dSa/dJa/dSignia /d(a/dSignia/dSignm/dNa \n/d(a/dSignmi/dua/canda /dCa /dbandrabindu /do /dsa_dSigne/dNa/dra/dRa /drha/dSignm/dCa/dJa/dSignia/dNa /do/dsa/dSigno/dNa /dua/dSignm/dNa /dga/dSigno/d@a /dbha/dSignii/dNa /dJa/dSigno /duha/dSignO/dRa/dMa/dSigno /dSa/duha/dSa /dbandrabindu  /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno \n/dMa/dNa /duha/dSignm.N/dRa /d(a/dSignia/dSignm/dNa /d(a/dSignmi/dua/dSignmi/canda /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa /dba/dSignia/dsa-/d(a/dSignia/dNa /dba/d@a/dCa/canda /dCa/dSignii/dCtha/dSignia/dMa /dba/dSignia/dsa/dra /dSa /dinusvara /dga \n/d(a/dSignia/dSignm/dNa/dra /dba/d@a/dSignii/dNa /dSignm/dra/do /dRa/dsa/dCa? /dMa/dSigne/dca/dSignia /dSa/dSigno /dNa/dSignm/dsa, /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dMa/dNa /dJa/dSignmi/dfa/dNa \n/dra/drra/dSignia/dra /dRa_dSigneu/d(a /dca/dSigno/drha /dCha/dRa/dCha/dRa/dSignia /dga/dSigno/d@a /dRa/dsa/dSignii/dNa /dCa /dbandrabindu /do /dua/dSignia/dJa/d@a /dbha/dSigno/d@a/dSignmi/canda   \n/dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dSignm/dca/dSa /dCta/dra/dCta/dra /dca/dSigno/drha/do /d@a/dga/d@a/dSignia /dJa/dSigno /dJa/do/dsa \n/dMa/dSignia/do /di/d(a/dNa /dra/dSignO/dSignm.d/drha/dra /dSa/dNCa/dSignia/dNa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSignm.M/duha/drha/dMa /dinusvara /dga/dSignia/dra /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dua/dNa/dua/do /dba/dSignia/dSignm/dsa /dRa/dsa/d@a/dSignmi \n/di/dSignm.M/dbha/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /dMa/dNa/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dMa/dNa/dSigno/dMa/dSigno /di/dRa/dSignO/dSignm/d(a /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dba/dSignia/dsa/dSignO /d(a/dSignmi/dua /dia /dSignm/dra/dbha/dSigne /dga/d(a/dSignO-/dSa/d((a /dra/dRa/dua/canda /dCa /dbandrabindu /do /di/d(a/dNa/dSignO /dba/dSignia/dsa /do/dCa/dSignii /dNa/dSigno/dNa/dSigno \n/dia/de/canda /dSa /dinusvara /dga/dSigno-/dSa /dinusvara /dga /d(a/dSignmi/dua/dSignO /dra/dRa/dua /dia.../canda”  \n/dO/dNa/dSignia /dSa /dinusvara /dga/dSigno-/dSa /dinusvara /dga /dba/dSignia/dsa /d(a/dSignmi/dua/dSignii/dra /dSa/dSignia/dsa/dSa /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /dgha/dSignm/dCta \n/dRa/dsa/d@a /dbha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dCa /dbandrabindu /do /dua/dsa/dNNa/dSignia /dua/dNa/dua/dSignii/dCa /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /dSignm/dsa/dNa/dra /dSigno /dCta/dSignia-/d@a/dSigno /dSignm/dga/d@a/dSignia/dSa/dMa/dSigno /dba/dSignia/dsa /dNa/dSigno/dNa/dSigno \n/d(a/dsa_dSigne /dbandrabindu/dba/d@a/dSignmi/canda  \n/d(a/dSignm/dCa/dra /dsa/dSignia/dCha/dMa/dSigno /dSignm/dga/d@a/dSignia/dSa /d(a/dra/dcddha/dSignia /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /di/d(a/dNa/dSigno /dba/dSignO/dCta/dSigno /dgha/dSigne/dSignm.M/dMa \n/dia/dbandrabindu/dga/dNa /dia/dSignm/dua /dga/dSigno/d@a/dSignmi/canda /dia/dbandrabindu/dga/dNa /dia/dSignm/dua /dba/dSignia/dsa /dCa /dbandrabindu  /d(a/dSignmi/dua/do /d@a/dga/d@a/dSignmi /dMa/dSigne/dca/dSignia /dMa/dNa \n/dCha/dRa/dCha/dRa/dSignia/dm/dCa/dSigno /dRa/dsa/dSignii/dNa/canda /dMa/dNa /dCha/dRa/dCha/dRa/dSignia/dm/dra /dra/dSignia/dRa/dNna /dRa/dsa/dSignii/dNa /dca/dSigne/dNa/dSigneu /dga/dSignO/dRa/dSigno/dra /dua/dSignmi/dba/dra /dNa/dSigno \n/d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa /dbha/dSignmi.M, /dCa/drha/dNa /dba/dSignia/dsa/dMa/dSigno /dSignm/dra/do..?  \n/dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dgha/dSignO/dinusvara/dCta/dSigno-/dgha/dSignO/dinusvara/dCta/dSigno /dba/dSignia/dsa/dSignO /d(a/dSignmi/dua/dSignii/dCha /dia /dMa/dNa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dgha/dCta/dSigno-/dgha/dCta \n/dSa/dra/dCa/dSigno/dua/dSignO /dra/dRa/dSignii/dCha/canda /dba/dSignia/dsa /d(a/dSignmi/d@a/dSignia /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa /dca/dRa/dua/dJJa/dSignia/d(a/dRa /dia/dSignm/dua /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra \n \n \n \n28//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n/dia/dga/dSigneu/dMa/dSigno /dCtha/dSignia/dRha /duha/dSigno/d@a/dSignmi/canda /dO/dNa/dSignia, /dCa/dSignii/dua/dSignmi/dba /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /dmi/dsa/dSignO /dJa/dSignm/dga /dba/dSigne/dra/d@a \n/dbha/dSigno/d@a/dSignii/dNa /dJa/dSigno /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /d(a/dSignm/dCa /dbha/dSignii/dCha /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dNa/dSigno /dua/dSigno/dCta/dSignO /di/dSignm.M/dbha/canda /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /d(a/dSignm/dCa/dra /dSigno/dbandrabindu  /drha/dSigne/dSha \n/dRa/dSignia/drha/dua /di/d((a/dNa /dca/dSignia/dSignm/dJa/dCfa /dbha/dSignmi.M /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dNa/dSigno /dua/dSigno/dCta/dSignO/dra /dSigno/dbandrabindu  /dRa/dSignia/drha/do /d(a/dcddha/dCa/canda /dCa /dbandrabindu /do /dSignm/dNa/dSignm.M/duha/dReph/dra \n/dRa_dSigneu/d(a/dMa/dSigno /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /dia/dga/dSigneu/dMa/dSigno /dCtha/dSignia/dRha /duha/dSigno/d@a/dSignmi/canda  \n/d(a/dCNa/dSignmi/dra /dSigno/dbandrabindu  /dia/dga/dSigneu/dMa/dSigno /dCtha/dSignia/dRha /dca/dSigno/drha /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /dMa/dNa /dba/dra/duha/dSigniu/dRa /dSignm.M/d@a/di \n/d@a/dga/d@a/dSignii/dNa/canda /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dcha/dSignia/dRa/dra /dMa/dSignO/dSignm/dNa/dra /dba/dra/duha/dSigniu/dRa/dMa/dSigno /dSignm/dra/dJa/dSignO-/dSignm/dra/dJa/dSignO /dcda/dSigne/dMa/dua/dSignO /dra/dRa/dSignii/do, \n/dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /di/dra/dSignia/dSa/dMa/dSigno /dga/dSignmi/dcha /dba/dra/duha/dSigniu/dRa /d@a/dSignii/dCa /dba/dSignia/dRa_dSigneu /dSignm/dca/dSha/dSignia /dca/dSigno/drha/dua/dSignO /dra/dRa/dSignii/do /dia /d(a/dSignia/dSignm/dsa \n/d@a/dga/dSignia /d(a/dSignm/dsa/dJa/dSigno/dua/dSignO /dra/dSignm.N/dRa/dCa/dSigno /di/dSignm.M/dbha/canda /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /d(a/dSignm/dsa/d@a /dSignm/dca/dSha/dSignia/dra \n/dba/dra/duha/dSigniu/dRa/dMa/dSigno /dJa/dga/d@a/dSignii/dNa /dJa/dSigno /d(a/dSignm/dCa-/d(a/dCNa/dSignmi/dra /dua/dSignmi/dba/dra /dNa/dSigno /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dSignO /dbha/dSignmi.M /dia /dSa/dNCa/dSignia/dNa/dSignO \n/dbha/dSignmi.M/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /dCa /dbandrabindu /do /dSa/dSignO/duha/dSignia/dfa/dMa/dSigno /di/dNCa/dRa /dNa/dSignm/dsa /di/dSignm.M/dbha /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dra /dSigno /dNa/dSignia /dMa/dSignia/dNa/d@a /dJa/dSignia/do/dCa/canda \n/d(a/dSigne/dRa_dSigne/drha/dra /dSa/dSignO/duha/dSignia/dfa /dsa/dSignO/dm/do /dJa/dSigno /dJa /dbandrabindu  /di/d(a/dNa/dSigno /dfa/dSignia /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra /dSa/dNCa/dSignia/dNa/dSigno/dra /dia/dga/dSigneu /di/dua/dSignii/dCa \n/dua/dSignia/dcha/dSignia 9/dMa/dSigno /dSa/dNCa/dSignia/dNa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSa /dinusvara /dRa/drSsa/dNna /dca/dSignii/dCa /di/d(a/dNa/dSigno /dia/dga/dSigneu/dMa/dSigno /dCtha/dSignia/dRha /duha/divagraha /dSa/dSignia/dMa/dNa/dSignia /dra/dRa/dua, \n/duha/d@a/dSigno/dbandrabindu /d(a/dSignm.N/dRa/dNna/dSignia/dMa /dJa/dSigno/dsa/dSigno/dNa /dsa/dSignO/dm, /dMa/dSigne/dca/dSignia /d(a/dCNa/dSignmi/dra /dra/dSignmi.d /dmi /dSa/dSignO/duha/dSignia/dfa /dNa/dm /di/dSignm.M/dbha /dJa/dSigno \n/dia/drRa/dSignm.M/dMa/dra /dia/dga/dSigneu/dMa/dSigno /dCtha/dSignia/dRha /duha/divagraha /dSa/dNCa/dSignia/dNa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dca/dSigne/dNa/dSigneu /dsa/dSignia/dCha/dSigno /dca/dSigne/dNa/dSigneu /dsa/dSignia/dCha /d(a/dra /dSignii /dcddha /dMa/dSignia/dSignm.N/dRa \n/drha/dSigne/dia /dca/dm/do/canda /dO/dNa/dSignia, /dii/dCtha/dSignia/dMa /do/dsa/dSigno/dNa /d(Ra/dShNa /di/dSignm.M/dbha/do /dJa/dSigno /dSa /dinusvara /dRa/drSsa/dNna/dra /dRa_dSigneu/d(a /dra /dSigno /dsa/dSigno/dNa \n/di/dSignm.M/dbha?  \n/d(ha /dSigno /dRa /dca/dSignO/dSa/dRa /dba/dra/duha/dSigniu/dRa /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /de/dCtha/d@a/dSignii/dNa/canda /de/dCtha/d@a/dSignii/dNa /dmi /dJa/dSigno \n/dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia ‘/dSignm/d(a/dCa/dSignia’ /duha/dSigno/dSignm.M/d@a/dii /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dNa/dSigno /d(a/dSignm/dCNa/dJa/dSignO/dbandrabindu ‘/dMa/dSignia/do’ /duha/dSigno/d@a/dSignm.d/drha/dNa/canda \n/dCa/dSignii/dCtha/dSignia/dMa /di/d((a/dNa /dba/dSignia/dsa /dra/dSignmi.d /di/dSignm.M/dbha /dia /d(a/dCNa/dSignmi/dra /dba/dSignia/dsa /dra/dSignmi.d /dbha/dSignii/dNa? /dra /dSigno /dra/dRa/dSignO /dua/dSignia/dCa \n/dSa/dSigne/dNa/d@a/dSignia /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa /dO/dm/d(a/dRa /dNa/dSignmi/dra /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dua/dSignO /dCa /dbandrabindu  /dJa/dRa_dSigneu/dRa/dSignmi /di/dSignm.M/dbha/do/canda \n/dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dra /d(a/dbha/dSignia/dm/dCa /dsa /dbandrabindu-/dNa/dm/dra /dNa/dSigno /dSignm/dNa/dNna/dReph/dJa /dra/dRa/dua/canda /dia/dSignm/dra /dSignm/dra/dJa/dSignO /dua/dSignia/dJa/d@a /dJa/dSigno \n‘/dra/dSigniu/dia /dra/dSignia/dNa /dNa/dSigno/dNa/dSigno /dJa/dSignia/dm/do’ /dia /dO/dra/dRa/dSignia /dSa/dSigne/dSignm/dNa /di/d(a/dNa /dra/dSignia/dNa /dSignm/dua/dNa/dSigne /dca/dSigno/drha/dNa/dSignm/dsa /dJa /dbandrabindu  \n/dra/dSigniu/dia/dra /d(a/dSignia/dbha /dSigneu -/d(a/dSignia/dbha /dSigneu  /dca/dSigniu/dga/dua, /dmi /dra /dSigno /dsa/dSigno/dNa /dsa/do/dCa..?  \n/dca/dSigneu /duha/dSigniu/dra /dCta/d(a/dSignii/dCa-/dCta/d(a/dSignii/dCa /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /dMa/dNa /dra/dNa/dSignmi /dCha/dMa/d@a/dSignii/dNa/canda /dO/dNa/dSignia, /dNa/dSigno \n                                                           \n9 /dSa/dNCa/dSignia/d(a    \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/29 \n/dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dSignm/dra/dbha/dSigne /dua/dJa/dSignii /dbha/d@a/dSignia /dia /dNa/dSigno /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi/do /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dSignm/dra/dbha/dSigne /dua/dJa/dSignii /dbha/dSigno/d@a/dSignmi/canda \n/dMa/dSigne/dca/dSignia /duha/dSignmi/dCa/dRa/dSigno-/duha/dSignmi/dCa/dRa /dca/dSigne/dNa/dSigneu /dua/dSigno/dra/dCa/dSignmi/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /dSa/dMa/dSigne/dcRa/dSignmi /dCa/dSigneu/d(ha/dSignia/dNa /dba/dSignm.M/d@a/dJa/dSigno /dRa/dsa/d@a \n/dbha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /d(a/dCNa/dSignmi/dra /di/dSignm.M/d@a/dSa/dSignia/do/d@a-/dMa/dSignm.M/d@a/dSa/dSignia/do/d@a /dba/dSigno/dsa/dRa/dSignia/dra /dRa/dinusvara/dga /dca/dSigno/drha /dJa/dSignmi/dfa/dNa \n/dra/drra/dSignia/dra /dMa/dNa /dSa/dSigno/dsa/dSignO /d(a/dSa/dSignmi/dJa /dRa/dsa/d@a /dbha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dJa/dSigno /do/dra/dSignia/do/dra /dMa/dNa /dSignm/dua/dsa_dSigne/dSignm.M/dSa \n/de/dCtha/d@a/dSignii/dNa/canda /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/do/dra/dCta/dSignia /d(a/dNa/dba/dSignii/dCa/dSignmi /di/dsa/dSignia/dbandrabindu/dSa /dbandrabindu  /dra/dRa/dSignia/do/dua /di/dSignm.M/dbha, /dgha/dRa/dra /dua/dSignia/dCa /dbha/dSignmi.M /dCa /dbandrabindu /do \n/d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /dgha/dRa/dSigno/dra /d@a/dSignO/dra /dNa/dSigno /dO/dm/d(a/dRa /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dra/dRa/dCa/canda /dJa /dbandrabindu  /dgha/dRa/dMa/dSigno /dNa/dm /d(ha/dSignm.N/dRa/dbha/dSignia/do/dCa \n/dCa/drha/dNa /dNa/dSigno /dSa/dMa/dSignia/dJa /dia/dSignm/dra /dSa /dinusvara /dSa/dSignia/dRa /dca/dSigno/drha/dua/canda”  \n/d(a/dSignm/dCa/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /do/dra/dSignia/do/dra /dba/dMa/dra \n/do/d@a/dSignii/dNa/canda /dba/dMa/dra /di/dSignm/dua/dCa/dSigno /dMa/dNa/dMa/dSigno /de/dCtha/d@a/dSignii/dNa /dJa/dSigno /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dSigno/dra /dSignm/dfa/dSsa/dJa/dMa/dSigno /dNa/dSigno /d(a/dSignm/dCa/dJa/dSignO \n/dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dra/dRa/do /dra/dSignm/dsa /dRa/dsa/d@a /dbha/dSignii/dCha/canda /dJa/drha/dNa/dSigno /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dMa/dSigno /d(a/dSignm/dCa-/d(a/dCNa/dSignmi /dSignm.M/dMa/dSignm.M/d@a, \n/dfa/dSignii/dba/dSignia/dSignm.N/dRa/dra /do/dra/dRa_dSigneu/d(a/dCa/dSignia /dia/dSignm/dNa /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa /dba/d@a/dSigniu/dCa /dCa/drha/dNa/dSigno /dNa/dSigno /dO /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa /di/d(a/dNa/dSignia \n/dua/d@a/dSigno /dCtha/dSignia/dRha /dsa/do/dCa/canda /dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /dcha/dSignia/dRa/dSignia /do/dra/dua/dCtCta /dsa/dSignO/dm/dCa /dia/dga/dSigneu /dua/dRha/dSignii/dCa \n/dba/d@a/dCa/canda /dO/dNa/dSignia, /dCa/dSignii/dua/dSignmi/dba /d(a/dSignm.N/dRa/dSignm.d/dSCha/dSignm/dCa/dfa/dSha /dCa/dSignO/dcddha-/dJa/dSignO/dcddha /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dba/dSignm.M/d@a/dCa/dSigno /dRa/dsa/dCa/canda \n/d(a/dSignm.N/dRa/dSignm.d/dSCha/dSignm/dCa/dra /di/dCha/dReph /duha/dSigno/d@a- ‘/d(a/dSignm.N/dRa+/dSignm.d/dSCha/dSignm/dCa’, /dCa /dbandrabindu /do, /dJa/drha/dNa/dSigno /d(a/dRa/dra /dSignm.d/dSCha/dSignm/dCa /dia/dga/dSigneu/dMa/dSigno \n/diu/dCa /dCa/drha/dNa/dSigno /dra/dNa/dSignmi-/dMa/dNa/dSignmi /dcda/dSignO/d@a-/d(a/dSignia/dCa /dsa/dSigno/dua/dSigno /dra/dRa/dCa.../canda  \n/dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dua/dJa/d@a/dSignmi-  \n“/dua/dSignia/dJa/dSigneu, /dra/dSignmi.d /dra/dsa/dSignii /dbha/dSignmi.M?”  \n/dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dSa/dMa/dcha/dSignia/dNa/d@a /d(Ra/dShNa /dRa/drha/dSignii/dCa \n/dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/di/d(a/dNa/dSignia /dca/dSigne/dNa/dSigneu /dga/dSignO/dRa/dSigno/dra /dua/dSignmi/dba /dra /dSigno /dCa/dSigno /dSa/dNCa/dSignia/dNa /di/dSignm.M/dbha?”  \n/dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dua/dJa/d@a/dSignmi-  \n“/dCa/dSignmi/dNa/canda”  \n/dua/dJa/dSignii/dra /drRa/dMa/dMa/dSigno /dCa /dbandrabindu  /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dua/dSignia/dSignm.M/dJa /dga/dSigno/d@a/dSignmi /dMa/dSigne/dca/dSignia /d@a/dga/d@a/dSigno /dMa/dNa /dua/dSigno/dCta/dSignia/dra \n \n \n \n30//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n/dSa /dinusvara /dga /dSa/dMa/dSignia/dJa /dSignm/dca/dSa /dua/dSignm/dRha /dga/dSigno/dNa/dSigno /dCa/dCa-/dMa/dCa /dra/dRa/do /d@a/dga/d@a/dSignmi/canda  \n/d(a/dCNa/dSignmi/dra /dCa/dCa/dMa/dCa/dSignmi /dca/dSigno/drha /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dua/dSigne/dSignm.M/dJha /dga/dSigno/d@a/dSignia /dJa/dSigno /d(a/dbha/dSigne/dia /dca/dSignia/dSignm/dua \n/dRa/dsa/d@a /dbha/dSignii/dNa/canda  /dSignm/dCtha/dSignm/dra/dJa/dSignia /dra/divagraha /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dca/dSignO/dSa/dRa /d(Ra/dShNa /dRa/drha/d@a/dSignia-  \n“/do/dCa/dSigno/dCta/dSignia /dca/dSigne/dSignm/dNa/dJa/dSignia/dbandrabindu/dMa/dSigno /di/dsa/dSignia/dbandrabindu/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSa/duha/dSa /dbandrabindu  /d@a/dga /dra /dSigno  /di/dSignm.M/dbha?”  \n/di/dCa/dSignmi/dCa/dSignO/dMa/dSigno /dJa/dSigno /di/dCa/dSignmi/dCa /di/dSignm.M/dbha/canda /dJa/dSigno/dra/dRa /dJa/dSigno/dsa/dSigno/dNa /d(a/dRa/dCa/dSignmi/dCa /dCa/dSigno/dra/dRa /dCa/dSigno/dsa/dNa/dSigno /dNa/dSigno \n/di/dCa/dSignmi/dCa/dSignO/canda /dSignm/dra/do /dSignm/dra/dJa/dSignO /di/d(a/dNa /dbha/dSignO/dSignm/dcddha /di/dNa/dra/dSignia-/d@a/dSigno /dMa/dRa/dSignii/do /dia /dSignm/dra/do /dSignm/dra/dJa/dSignO \n/di/dNa/dra/dSignia /dbha/dSignO/dSignm/dcddha /di/d(a/dNa/dSignia-/d@a/dSigno /dMa/dRa/dSignii/do..? /dcha/dRa/dCa/dSignmi-/di/dra/dSignia/dSa/dra /dua/dSignmi/dba/dra /dSignm.M/drSsa/dSignm/dCa/dJa/dMa/dSigno \n/dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dra /dSigno /dsa/dNa/dSignO-/dra /dSigno /dsa/dNa/dSignO /de/dcddha/dNa-/dSignm.M/dba/dcddha/dSignii/dJa/dSignia /d(ha /dbandrabindu /dSignm.M/dSa /dJa/dSignia/dm/do /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi \n/dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dMa/dNa /do/dra/dSignia/do/dra /d(ha /dbandrabindu /dSignm.M/dSa /dga/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dca/dSigne/dSignm/dNa/dJa/dSignia/dbandrabindu/dMa/dSigno /dSa/duha/dSa /dbandrabindu  /d@a/dga /dra /dSigno ? /di/dCa/dSignmi/dCa/dMa/dSigno \n/dfa/dSigniu/dia/dm/dCa /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSignm/dua/dia/dsa/dra /di/d(a/dNa /dMa/dRa/dua/dSignia /dMa/dNa /d(a/dSignm/dcddha /dga/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dMa/dNa \n/d(a/dcddha/d@a/dSignii/dNa /dJa/dSigno /dO/dsa/dSignmi /dMa/dRa/dua/dSignia/d(a/dRa /dNa/dSigno /dMa/dSignia/do-/dua/dSignia/d(a/dra /dSa /dinusvara /dga /dSa/dMa/dSignia/dJa/dSignO /d(a/dSignm/dCa/dra /dsa/dSignia/dCha \n/d(a/dra/dcddha/dSignia /dra/dsa/d@a/dSignii/dNa /dJa/dSigno /dca/dSigne/dSignm/dNa/dJa/dSignia/dbandrabindu /dMa/dSigno/dSignm/dCta /dJa/dSignia/do /dMa/dSigne/dca/dSignia /d(a/dSignm/dCa/dra /dSa /dinusvara /dga /dNa/dm /dbha/dSignO/dcddha/dua.../canda  \n/dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dua/dJa/d@a/dSignmi-  \n“/dua/dSigne/dJha/d@a/dSignO /dua/dSignia/dCa /di/dNa/dCtha/dSignia /dSignm/dra/do /dua/dJa/dSignii /dbha/dSignmi.M/canda /dsa/dMa/dRa/dSignia /dua/dra/d@a/dSigno/d@a-/dcdha/dsa/d@a/dSigno/d@a /dua/dSigne/dJha/dSignii \n/dbha/dSignmi.M?”  \n/dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dba/d(a/dba/d(a/dSignia/do/d@a /dua/dSignO/d@a /dSa/dSigne/dSignm/dNa /di/d(a/dNa /dba/d(a/dba/d(a/dSignmi /dSignm.M/dMa/d@a/dua/dSignii/dCa \n/dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/di/dsa/dSignia/dbandrabindu /dra /dSigno /dNa/dSignia /dua/dSigne/dSignm.M/dJha /dga/dSigno/dSignm.M/d@a/dii /dJa/dSigno /dsa/dMa /di/dNa/dCtha/dSignia /dra/divagraha /dua/dJa/d@a/dSigniu/dinusvara /dsa/dSigno/dNa/canda /dJa/dSigno \n/dra/dsa/dSignii/dra /di/dSignm.M/dbha /dSa/dSigno /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /dba/dSigno/dCa/dSigniu/dNa/dSignmi /dca/dSignii/dCa /dba/dSigno/dCa/dSignia /dca/dSigno/dua/canda”  \n/dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /dfa/dSignia/dNna/dSignmi/dMa/dSigno /dJa/dSigno/dsa/dSigno/dNa /dO/dJa /dbha/dSigno/d@a/dSignii/dNa /dCa/dSigno/dsa/dNa/dSigno /dMa/dNa/dSignO /dO/dJa/dSfa/dSignmi \n/dbha/dSigno/d@a/dSignii/dNsa/dSigno /dJa/dm/dSa /dbandrabindu  /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /duha/dJa /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dJa/dga/d@a/dSignii/dNa/canda /duha/dJa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dJa/dSignm/dga/dCa/dSigno \n/dJfa/dRa-/dua/dSigne/drha/dSignia/dRa /dNa/d(a/dSignii/dua/d@a/dSignia /dCha/dMa/dSignia/dReph/dMa/dSignmi/dCta/dRa/dra /d(a/dSignia/dRa/dSignia /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dga/dRa/dMa/dSignmi /d(a/dSigno/dua /dba/dRha/dSignii/do /dia \n/dCtha/dNncdha/dSignmi /d(a/dSigno/dua /de/dCa/dSignii/dRa/dCa/dSignO /di/dSignm.M/dbha /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dSigno/dbandrabindu  /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dua/dJa/d@a/dSignmi-  \n“/di/dsa/dSignia/dbandrabindu/dSa /dbandrabindu  /dsa/dMa /dra/dSignO/dNa/dSignO /dsa/dCta/d@a /dbha/dSignmi.M/canda /dJa/dSigno /dra/dsa/dSignii /dbha/dSignmi.M, /dJa/dSigno/dNa/dSignia /dra/dsa/dSignii /dbha/dSignmi.M /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia \n \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/31 \n/dNa/dSigno /dSa/dSigne/dNa/dua/dSignO /dra/dRa/dSignii /dbha/dSignmi.M /dia /dra/dRa/dua/dSignO /dra/dRa/dSignii /dbha/dSignmi.M/canda”  \n/d(a/dCNa/dSignmi/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /de/dCtha/d@a/dSignii/dNa /dJa/dSigno /dia/dm /dJa/dSigno \n/dSa/dMa/dSJa/dSignia /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dra /dSa/dSignO/dJha/dSignia/dMa/dSigno /de/d(a/dSignm.d/dSCha/dCa /duha/divagraha /dga/dSigno/d@a /di/dSignm.M/dbha /dO /dNa/dSignia/dSignm.d/dNsa/dCta/dSignia /dNa/dSignm/dsa \n/di/dSignm.M/dbha/canda /d(a/dCNa/dSignmi/dSa /dbandrabindu  /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa /dsa/dSignO/dm/dCa /dSa/dMa/dSignia/dJa /dcha/dSignm.N/dRa/dra /dua/dSignmi/dba/dra /dSa/dMa/dSJa/dSignia /dbha/dSignmi.M, /dCa /dbandrabindu /do \n/dNa/dSignia/dSignm.d/dNsa-/dNa/dSignia/dSignm.d/dNsa/dCta/dSignia /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dMa/dSigno /dO/dJha/dRa/dSignia/do/dua /de/dSignm.M/dba/dCa /dNa/dSignm/dsa.../canda  \n/dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dSa/dSigne/dNa/dua/dSignia/dMa/dSigno /dia/do/d@a /di/dSignm.M/dbha /dJa/dSigno /di/dsa_dSigneu /dbandrabindu /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /di/d(a/dNa /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dNa/dSignm/dsa \n/dua/dSigne/dSignm.M/dJha /dSignm/dCa/dJa/dSignia/dga /dra/dRa/dSignii/d@a/dSigno /dCa/dSignii/dJa/dSignia/dRa /dbha/dSignmi.M?”  \n/d(a/dSignm/dCa/dra /dua/dSignia/dCa /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dSa/dsa/dSignii/dMa /dga/dSigno/d@a/dSignmi/canda /dra/dRa/dSigno/dJa/dra /dSa /dinusvara /dga \n/dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dSignO /dcda/dSignO/d@a/dSignia/dJa/dMa/dSignia/dNa /dsa_dSigne/di /d@a/dga/d@a/dSignii/dNa/canda /dra/dSignmi.d /dua/dSignia/dJa/dua /dia /dra/dSignmi.d /dNa/dm /dua/dSignia/dJa/dua /dCa/dSignii/dua/dSignmi/dba \n/dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dO/dJha/dRa/dSignia/do /d@a/dga/d@a/dSignii/dNa/canda /dSignm/dra/dbha/dSigne /dua/dJa/dSignii/dra /dSa/dSignia/dsa/dSa/dSigno /dNa/dSigno /duha/divagraha \n/dRa/dsa/d@a /dbha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda  \n/dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dSigno/dbandrabindu  /dba/dSigne/d(a/dSignmi /dSa/dSignia/dcha/d@a /dca/dSigno/drha /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dba/dSigne/d(a /dRa/dsa/dNa/dSigno /dra/dSignia/dJa /dba/d@a/dCa! /dMa/dSigne/dbandrabindu/dsa /drha/dSignO/dSignm.M/d@a /dua/dSignia/dJa/dSigneu /dJa/dSigno /di/dsa/dSignia/dbandrabindu /dra/dSignmi.d /dba/dSignia/dsa/dSignii /dbha/dSignmi.M/canda \n/dSignm/dra/dJa/dSignO /di/d(a/dNa/dSigno /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dra /dNa/dSigno /dMa/dSignia/dSignm.M/d@a/dra /di/dSignm.M/dbha/canda”  \n/dCha/dRa/dCha/dRa/dSignia/dm/dCa /dMa/dNa/dSigno /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dua/dJa/d@a/dSignmi-  \n“/di/d(a/dNa /dua/dSigno/dCta/dSignO /dia /dSa/dMa/dSignia/dJa/dSignO/dra /d@a/dSignO/dra /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /di/d(a/dNa /dNa/dSignm/dsa /dua/dSigne/dSignm.M/dJha \n/dca/dSignO/dSa/dRa/dSignia/dra /dra/dSignm/dsa /dRa/dsa/d@a /di/dSignm.M/dbha! /dCa/dSignii/dua/dSignmi/dba..?”   \n/d(a/dCNa/dSignmi/dra /dJha/dSigneu/dra /dSignii /dCa /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dca_dSignfocalicR/dRha /duha/divagraha /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dba/dSignia/dsa/dSigno /dO /dua/dSigno/dCta/dSignia /dsa_dSigne/di/do /dfa/dSignia /dSa/dMa/dSignia/dJa, /dra/dSignia/dNa /drha/dSignO/dSignm.M/d@a /dra/divagraha /dSa/duha /dSa/dSigne/dSignm/dNa \n/dSignm.M/d@a/di /dJa/dSigno /dShJa/dSignia/dMa/dSignia /dsa/dMa/dRa /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dbha/dSignmi.M, /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dua/dSignm/dNa /dRa/dsa/dCa/canda /dmi /dsa/dMa/dsa_dSigneu /dbandrabindu /dua/dSigne/dJha/dSignii \n/dSignm.M/dbha/dii /dJa/dSigno /dShJa/dSignia/dMa/dSignia /dSignm/dNa:/dSa/dNCa/dSignia/dNa /dRa/dsa/dCa, /dMa/dSigne/dca/dSignia /dCa /dbandrabindu /do /dO /dMa/dNa/dSigne/drha /dNa/dSignm/dsa /dbha/dSignmi.M /dia \n/dMa/dNa/dSigne/drha/dra /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi /dNa/dSignm/dsa /dJa/dSignmi/dua /dSa/dra /dSignii /do, /dsa/dMa /dCa/dSigno/dra/dRa/dSignia /dMa/dSignia/dNa/dSignii/d@a/dSigno /dCa/dSignii/dJa/dSignia/dRa /dNa/dSignm/dsa /dbha/dSignmi.M/canda”  \n/d(a/dSignm/dCa/dra /dca_dSignfocalicR/dRha /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /dSa/dSigno/dsa/dSignO /dca_dSignfocalicR/dRha/dCa/dSignia /dia/dua/do \n \n \n \n32//dSa/dSigne/dSignm.M/duha/dMa/dSignia/dNa/dSignmi /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi \n/d@a/dga/d@a/dSignii/dNa, /do/dra/dSignia/do/dra /di/d(a/dNa /dra/dSignO/dSignm.d/drha/dra /dSa /dinusvara /dCa/d(Ca /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/d(a/dRa /dMa/dNa /do/dra/dSignia/dgRa /dsa_dSigne/di \n/d@a/dga/d@a/dSignii/dNa/canda /do/dra/dSignia/dgRa /dsa/dSignO/dm/dCa/dSigno /dMa/dNa/dMa/dSigno /de/dCtha/d@a/dSignii/dNa- /dShJa/dSignia/dMa/dSigno/dCta/dSignia /do/dsa/dSigno/dNa /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dCha/dSignO/dcddha/dSigno /dbha/dSignmi.M, \n/dca/dSigne/dSignm/dNa/dJa/dSignia/dbandrabindu/dMa/dSigno /do/dsa/dSigno/dNa /dua/dsa_dSigne/dCa /d@a/dSignO/dra /di/dSignm.M/dbha /dJa/dSigno/dra/dRa/dSignia /d(Ra/dra /dSignfocalicR /dSignm.M/dCCa /d(Ra/dra/dSignO/d(a/dSa /dbandrabindu  \n/dSa/dNCa/dSignia/dNa/dSignO/dC(a/dSignm/dCa/dra /dSha/dSignm.d/drCa /dNa/dm /dbha/dm/canda /dCa /dbandrabindu /do /dO/dra/dRa/dSignia /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa /dfa/dSignia /dSa/dMa/dSignia/dJa/dSa /dbandrabindu  \n/dfa/dSignm/dsa/dSsra /dSignfocalicR /dCa /dra/dRa/dua /dra/dsa/dSignia/dbandrabindu /dcha/dSignm.N/dRa /de/dSignm.M/dba/dCa /dsa/do/dCa.../canda  \n/dCa/dSignii/dua/dSignmi/dba /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /di/dsa/dSignia/dbandrabindu /dmi /dra/dsa_dSigneu /dJa/dSigno /di/dsa/dSignia/dbandrabindu/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /dra/dSignmi.d /di/dSignm.M/dbha/canda /dra/dSignmi.d /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  \n/di/d(a/dNa /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dNa/dm /dua/dSigne/dSignm.M/dJha /dbha/dSignO/dcddha/dSignii/d@a/dSigno /dCa/dSignii/dJa/dSignia/dRa /dbha/dSignmi.M?”  \n/d(a/dSignm/dCa/dra /dca_dSignfocalicR/dRha /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /d(a/dSigno/dua /dSignm/dua/dNa/dSignia /dSignm/dra/dbha/dSigne /dia/dga/dSigneu-/d(a/dSignia/dbha /dSigneu  /dCa/dra/dNa/dSigno /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi \n/dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dua/dJa/d@a/dSignmi-  \n“/dShJa/dSignia/dMa/dSignia /dra/dSignmi.d /dra/dSignO/dNa/dSignO /dsa/dMa/dRa/dSigno/dCta/dSignia /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dbha/dSignmi.M /dia /di/dsa/dSignia/dbandrabindu/dra /dNa/dSignm/dsa /dbha/dSignmi.M/canda”  \n/dcdha/d@a/dSignia/dNa/d(a/dRa /dSa /dbandrabindu  /dCta/dgha/dRa/dSignii/dCa /d(a/dSignia/dSignm/dNa/dra /dRa/dSignO/dra/dSignia/dua/dra /dSigno/dbandrabindu  /dca/dSigno/drha /dJa/dSignmi/dfa/dNa/dSignia/dNa/dSigne/duha/dfa/dSignmi /d@a/dSignO/dra \n/dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dbha/dSignmi.M/d@a-/dbha/dSignmi.M/d@a /dra/divagraha /dSignm.M/dba/drra/dNa /dua/dNa/dSignia-/dua/dNa/dSignia /do/dra/dua/dCtCta /dra/dRa/dSignii/dCa /dSignm.M/dbha/dSignm/dcddha/dJa/dSignia/do/d@a \n/d(a/dSignia/dSignm/dNa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dcha/dSignm.N/dRa/dJa/dSignia /dcha/dSignia/dRa/dSignia/dra /dRa_dSigneu/d(a/dMa/dSigno /dia/dga/dSigneu /dua/dRha/dua/dSignii /dbha/dSignii/dCha /dCa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia \n/dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dSignm.M/dbha/dSignm/dcddha/dJa/dSignia/do/d@a /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSa/dMa/dSigno/dCta /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/d(a/dSigneu/dua/dra /dSa/dSigneu/dJa/dReph /d(a/dSignm.d/dbbha/dMa /dSignm/dra/do /dNa/dSigno /de/dga/dm, /dJa/dMa/dSignmi/dNa/dra /d(a/dSignia/dSignm/dNa /di/dra/dSignia/dSa /dSignm.M/dSa/dRa \n/dSignm/dra/do /dNa/dSigno /dba/dRha/dm /dMa/dSigne/dca/dSignia /dShJa/dSignia/dMa/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /di/d(a/dNa /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dbha/dSignO/dSignm/dcddha /dNa/dSigno /di/dNa/dra/dRa /dua/dSigne/dJha/dua /dia \n/dNa/dSigno /di/dNa/dra/dSignia /dsa/dSignia/dCha /dJa/dSignia/do /dca/dSigno/dua/canda”  \n/dSignm/dfa/dSignm.d/dSMa/dCa /dsa/dSignO/dm/dCa /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dua/dJa/d@a/dSignmi-  \n“/d@a/dSignO/dra /dra/dSignmi.d /dra/dsa/dCa..!”  \n/dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /di/dNCa/dRa/dSignia/dCMa/dSignia /dJa/dSigno/dNa/dSignia \n/dO/dsa/dNa /dSignm/dua/dJa/d@a/dSignO/dra/dSignia /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /dba/dMa/dra/d@a/dSignii/dNa /dJa/dSigno/dsa/dSigno/dNa/dMa/dSigno /dCtha/dNa/dra/dSignia /drha/dSa/dSignii/do/canda /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/d@a/dSignO/dra /dra/dSignmi.d /dra/dsa/dCa! /d@a/dSignO/dra /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /di/d(a/dNa /dCtha/dSigno/dra/dSignia/dNa /dra/dRa/dsa/canda /dJa/dSigno/dra/dRa/dSignia /di/d(a/dNa \n/dCtha/dSigno/dra/dSignia/dNa /dNa/dm /dSa/dSigno /di/dNa/dra/dRa /dCtha/dNa/dra/dSignia /dRa/dSignO/dSignm/dra /dSa/dra /dSignii /do /dia/dSignm/dra /di/d(a/dNa/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /dua /dbandrabindu /dba/dSignia   \n \n \n/dJa/dga/dca/dSignmi/dSha /d(Ra/dSa/dSignia/dca /dMa/dNncda/d@a/33 \n/dSa/dra /dSignii /do/canda”  \n/d(a/dSignm/dCa/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d /dSignm.M/dSa/dRa/dSignm.M/dSa/dRa/dSignia/do /d@a/dga/d@a/dSignmi/canda /do/dra/dSignia/do/dra \n/dca/dSigno/dsa/dMa/dSigno /dSignm.M/dSa/dRa/dSignm.M/dSa/dRa/dSignia/do/d@a /dra /dbandrabindu /d(a/dNa /dsa_dSigne/di /d@a/dga/d@a/dSignii/dNa/canda /dra /dbandrabindu /d(a-/dra /dbandrabindu /d(a/dSignia/dm/dCa /d(a/dSigne/dbha/d@a/dSignm.d/drha/dNa-  \n“/dra/dSignmi.d /d@a/dSignO/dra/dra /dCtha/dSigno/dra/dSignia/dNa?”  \n/d(a/dCNa/dSignmi/dra /dJa/dSignm.M/d@a/dJa/dSignia/do/d@a /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa /dSa/dSigne/dSignm/dNa /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /dMa/dNa/dMa/dSigno /dra /dSigne /dfa/dSignia/dCha \n/dNa/dSignm/dsa /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dCa/dSigno/dra/dRa /dra/dSignia/dRa/dNna /di/dSignm.M/dbha /dJa/dSigno /dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/drra/dSignia/dra /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dra /dSa/dSignia/dga/dRa/dMa/dSigno \n/d@a/dsa/dSignii/dRa /dJa/dra/dSignia/dbandrabindu /de/dSignm/dCtha /dga/dSigno/d@a /dbha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /d@a/dsa/dRa/dSignia/dm/dCa /dSignm/dfa/dba/dSignia/dRa/dMa/dSigno /dia/dSignm/dua /dRa/dsa/d@a /dbha/dSigno/d@a/dSignii/dNa /dJa/dSigno \n/dJa /dbandrabindu  /dMa/dNa/dSigne/drha /dbha/dSignO/dCta-/dSa /dbandrabindu -/dbha/dSignO/dCta /dia /d(a/dSignii/dgha-/dSa /dbandrabindu -/d(a/dSignii/dgha /di/d(a/dNa /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /dRa/dSCa/dSignia/dra \n/dua/dSignia/dcha/dSignia/dra /dSigno/dbandrabindu  /di/d(a/dNa/dSignia /dia/dbandrabindu/dSignm.d/drha/dJa/dSigno /dSignm/dCtha/dSignm/dra/dJa/dSignia /dMa/dNa/dSa /dbandrabindu  /dsa/dCta/dua/do /dba/dSignia/dsa/dCa /dCa /dbandrabindu  /dO /dJa/dRa_dSigneu/dRa /dsa/dCta/dSignia \n/dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi/dra /dSigno/dbandrabindu  /dua/dSignia/dcha/dSignia/dMa/dSigne/drCa /dra/divagraha /dSa/dra /dSignii /do/canda /dJa/drha/dNa/dSigno /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi /dua/dSignia/dcha/dSignia/dMa/dSigne/drCa /duha/dSigno/d@a \n/dCa/drha/dNa/dSigno /dNa/dSigno /dO /dSignm.M/dJa/dNa/dga/dSignmi /dgha/dSignO/dcddha/dSignia/dra /dba/dSignia/dSignm.M/d@a/dMa/dSigno /dSa/dRa/d(a/dCta /dca/dSigniu/dcddha /d@a/dga/dSigniu/dCa.../canda  \n/dJa/dSignmi/dfa/dNa /dra/dSignia/dra/dSignia /dua/dJa/d@a/dSignia-  \n“/dJa/dSigno /dSa/dMa/dSJa/dSignia /di/d(a/dNa/dSignia /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa/dMa/dSigno /de/d(a/dSignm.d/dSCha/dCa /duha/divagraha /dga/dSigno/d@a /di/dSignm.M/dbha /dO /drha/dSignia/d@a/dSignmi \n/di/d(a/dNa/dSigno /d(a/dSignm.N/dRa/dfa/dSignia/dRa-/dCta/dSignia /dMa/dSigno /duha/dSigno/d@a /dia/dSignm/dra /dia/dm/dJa/dSigno /duha/dSigno/d@a /di/dSignm.M/dbha /dia /d(a/dSignm/dsa/dNa/dSigno /dNa/dm /duha/dSigno/d@a \n/dsa/do/dCa /dSa/dSigno /dra /dSigno /dNa/dSignia /dua/dSigne/dJha/dSignii /dSignm.M/dbha/dii? /dSa/duha /dSignm/dca/dNa /dsa/dSignO/dm/dCa /dia/dSignm/dua /dRa/dsa/d@a /di/dSignm.M/dbha /dia \n/dia/dga/dSigneu/dO /dsa/dSignO/dm/dCa /dRa/dsa/dCa/canda /dMa/dsa/dSignia/dca/dSigno/dfa/dra /dSigno/dbandrabindu  /dSa/dSigno/dsa/dSignO /di/dccha/dReph/dNa/dSignia/dRa/dSignmi/dShfa/dRa /dra/dsa/d@a /dJa/dSignia/dm /dbha/dSignii/dNa/canda \n/dJa/drha/dNa/dSigno /di/dccha/dReph/dNa/dSignia/dRa/dSignmi/dShfa/dRa /dCa/drha/dNa/dSigno /dNa/dSigno /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dSignm/dfa/dsa/dSignmi/dNa! /dra/dSignia/dSignm/dCa/dReph/dra /dia /dga/dNna/dSigno/dSha /dCa /dbandrabindu \n/dCa/drha/dNa /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa /dJa/drha/dNa /dMa/dsa/dSignia/dca/dSigno/dfa /dia /d(a/dSignia/dfa/dReph/dCa/dSignmi /dca/dSigne/dNa/dSigneu /dca/dSigneu /dbha/d@a/dSignia/canda /dMa/dSigne/dca/dSignia /dJa/drha/dNa /dca/dSigne/dNa/dSigneu \n/dSa/dSignm/dCta /do/dra /duha/dSigno/d@a/dSignia /dCa/drha/dNa /dra/dSignO/dNa/dSignO /dSa/dNCa/dSignia/dNa /dNa/dm /dNa/dSigno /duha/dSigno/d@a/dSignii/dNa/canda /dCa /dbandrabindu /do /dra/dSignmi.d /dsa_dSigne/dNa/dra/dSignia \n/dca/dSigno/dfa/dfa /dinusvara /dSha/dSa /dbandrabindu  /dSignm/dra/dJa/dSignO /dsa/dCta/dSignia /dca/dSigno/d@a/dra /dSignii /dNa /dia/dSignm/dra /dsa/dCta/dSignia /dca/dSigno/dCa/dSignii/dNa?”  \n/dO/dNa/dSignia, /dMa /dinusvara /dga/d@a/dSignmi /dra/dSignia/dra/dSignmi.d/dra /dSigno/dbandrabindu  /dMa/dsa/dSignia/dca/dSigno/dfa-/d(a/dSignia/dfa/dReph/dCa/dSignmi/dra /dO /dra/dCha/dSignia (/dMa/dSignia/dNa/dSigno \n/di/dccha/dReph/dNa/dSignia/dRa/dSignmi/dShfa/dRa/dua/d@a/dSignia /dra/dCha/dSignia /dSa/dSigne/dNa/d@a /dRa/dsa/dSignii/dNa /dMa/dSigne/dca/dSignia /do/dNa/dSignia /duha/divagraha /dra/divagraha /dNa/dSignm/dsa, /dmi /dNa/dm \n/dua/dSigne/dJha/d@a /dRa/dsa/dSignii/dNa /dJa/dSigno /di/dccha/dReph/dNa/dSignia/dRa/dSignmi/dShfa/dRa /dra/dSignmi.d/canda /dCa /dbandrabindu /do, /dcha/dSignia/dRa-/dra/dSignia/dCa/dra /d(a/dbandrabindu/dSignm/dra/dJa/dSignia/do/d@a \n/dba/d(a/dba/d(a/dSignmi/dMa/dSigno /dJa/dSignm/dsa/dNa/dSignia /dba /dbandrabindu /dNgga/dSigne.alt/dRa/dSignia/do/d@a /dSign","size_mb":2.05,"has_text":true},"Videha 250.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 250.pdf","name":"Videha 250.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वष: ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \n२. गF  \n२.१.१.िशवशंकर:लघुकथा- कंबल  २.रबीMद नारायण  िमP:२ टा आलेख  ; २ टा लघुकथा आ एकटा याVा \nवृXाMत  \n२.२.१.डॉ. कैलाश कुमार िमP: पिरचच^: पिर_य`ता आ पिरिaथित: िमिथलाक सMदभ: मे २. नMद िवलास \nराय: लघुकथा- कठही साइिकल \n२.३.जगदीश gसाद मhडलक तीनटा लघु कथ◌ा \n२.४.१.िमिथलेश कुमार िसMहा- \"चुlपी\" (बीहिन कथा) २.gणव झा- एकटा संaमरण आ एकटा िखaसा \n  \n३. पद ◌्य \n३.१. अिoबकेश  कुमार  िमP -२ टा पद्य \n३.२.१.डा िजयाउर रहमान जाफरी- rबाइ २.आशीष  अनिचMहार - ४ टा गजल \n३.३.जगदीश चMs ठाकुर ‘अिनल’- ४ टा गजल \n३.४.कुमार रिव-वष^ मेघक संग एलैय  \n ४. जगदीश gसाद मhडलक ३२ टा लघुकथा संuहसँ बीछल लघुकथाक संuह- “नीलकमल”  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचVकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचक िलंक \nपर जाउ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आक^इव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृXक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nिवदेह \"नेपालक वत:मान मैिथली सािह_य\" िवषयक िवशेषक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nPी िदनेश यादव जी रहता। \nअइ िवशेषकमे नेपालक वत:मान मैिथली सािह_य केर मूयकन रहत। अइ िवशेषक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीा-समालोचना आिद gaतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा gयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेषक आिब जाए। उoमेद अिछ िवदेहक ई gयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \nिवदेह ारा संचािलत \"आमंिVत रचनापर आमंिVत आलोचकक िटlपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंिVत कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम:तापर िटlपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमPजीक आमंिVत कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जिदये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई gकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटlपणीकत^ मधुकत झाजी छलाह। \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषक तीन सािह_यकारपर gकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषक जीिवत सािह_यकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािह_यकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािह_यकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ममे अरिवMद ठाकुर ओ जगदीश चंs ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मगल गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग:त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषक परमेर कापिड़, वीरेMs मिलक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक gयास रहत जे ई िवशेषक सभ 2018 मे gकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपल धतापर िनभ:र करत। मने रचनाक उपल धताक िहसाबसँ समए ऊपर-िन¢चा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आuह जे ओ अपन-अपन रचना  editorial.staff.videha@gmail.com पर पठा दी। \n  \nिव देहक िकछु िवशेषक :- \n१) हाइकू िवशेषक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषक २१ म अंक ,  १ नवoबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषक ६७ म अंक , १ अ`टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह_य िवशेषक ७० म अंक , १५ नवoबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषक ७२ म अंक १५ िदसoबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषक  ७७म  अंक  ०१  माच: २०१ १ \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगaत २०१२   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि`त गजल िवशेषक १२६ म अंक , १५ माच: २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीा िवशेषक १४२ म, अंक १५ नवoबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१०) काशीकत िमP मधुप िवशेषक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवMद ठाकुर िवशेषक १८९ म अंक १ नवoबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चMs ठाकुर अिनल िवशेषक १९१ म अंक १ िदसoबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सoमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अgैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अबम  गीत  संगीत  िवशेषक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिVत  रचनापर  आम ंिVत  आलोचकक  िटlपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पच  टा किवता आ ओइपर  मधुकाMत  झाक  िटlपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nजगदीश  gसाद  मhडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संaकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिर क अंकमे धारावािहक  \ngकाशन   नीचक  िलंकपर  पढ़ू:- \n Videha_15_05_2018  \n \nVideha_01_05_2018  \n  \nVideha_15_04_2 018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_1 5_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVid eha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2 017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01 _10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिVकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव:Pेª  रचनाक  एकटा समानाMतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली gबMध -िनबMध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पF २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पF  [ िवदेह सदेह ७ ]  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nिवदेह मैिथली ना­य उ_सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ_सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली gबMध -िनबMध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili . Therefore the \nAuthor has started tr anslating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly: - \nhttp://www.amazon. com/  \nिवदेह  सoमान : सoमान-सूची \n  \nअपन मंत¯य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n२. गF  \n  \n२.१.१.िशवशंकर:लघुकथा- कंबल २.रबीMद नारायण  िमP:२ टा आलेख  ; २ टा लघुकथा आ एकटा याVा \nवृXाMत  \n२.२.१.डॉ. कैलाश कुमार िमP: पिरचच^: पिर_य`ता आ पिरिaथित: िमिथलाक सMदभ: मे २. नMद िवलास \nराय: लघुकथा- कठही साइिकल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \n२.३.जगदीश gसाद मhडलक तीनटा लघु कथ◌ा \n२.४.१.िमिथलेश कुमार िसMहा- \"चुlपी\" (बीहिन कथा) २.gणव झा- एकटा संaमरण आ एकटा िखaसा \n \n१.िशवशंकर :लघुकथा- कंबल  २.रबीMद नारायण  िमP :२ टा आलेख  ; २ टा लघुकथा आ एकटा याVा वृXाMत  \n१ \nिशवशंकर  \nलघुकथा \nकंबल  \nउमाकत बाबू ब°कक अिधकारी छिथ, गरीब घरसँ। मुदा Pीमतीजी पैघ घरक बेटी छिथMह। अपने िमिथलाक \nसंaकृितक पोषक मुदा Pीमतीजी िवदेशी संaकृितक अनुगामी। Pीमतीजी फैशनेबल, हवामे उड़ए बाली िततली, \nिवदेशी जक ओिहरन पिहरन, जॴस प°ट, हाफ शट:, हेयर कट, किटंग, आइ ²ो, किर³ा च´मा, फेिशयल \nचेहरा, हील बला चlपल, टच aीन मोबाइल, ई िथक Pीमतीजीक पिरभाषा। देशी मुगµ िबलायती बोल। एिह \nसभक िवपरीप उमाकामत बाबू िसंपल प°ट शट:मे नजिर आबिथ। दूनू गोटेमे आकाश पतालक फक:। \nउमाकत बाबूक एकटा कंबल रहिन. िसंगल बेडक, धिर रहैक नीमन। जे हुनका भाइजी बहुत पिहने देने \nरहिथMह। ओ कंबल बड बेसी पुरान भ' गेल रहै। फाटल नै रहैक परंच आउट आफ फैशन जर भ' गेल \nरहै। हुनका घरमे आर कंबल रहै मुदा ओिहमे खास बात रहै। उमाकत बाबू आबिथ आ छतपर ओकरा \nसुखाबिथ आ किहयो काल खीचिथ। ओिह कंबलसँ हुनका बड़ िसनेह रहिन। \nहमरा मोनमे कतेक बेर िज¶ासा भेल जे ओिह कंबलमे कोन बात छै। एक िदन हुनकासँ पुिछए देिलयिन। \nओ अपन कथा बतबए लगलाह....\"ई बात ओिह समयक अिछ जखन िक बेरोजगारीमे परीा देबए लेल एक \nशहरसँ दोसर शहर जाइत रही तखन हम एिह कंबलक संगमे लेने जाइ। ई हमर परमान·ट साथी छल। \nखास क' सदµमे ई हमर रा कवच छल। ई खाली कंबल नै हमर अिभ¸ अंग अिछ। एकर की मह_व \nअिछ से हमरा छोिड़ िकयो नै बूिझ सकैए। \nउमाकत बाबूक छत आ हमर छत सटले अिछ। शहरी से`टर बला मोहलामे जमीनक कमी रहै छै तँइ छत \nसटब aवाभािवक। ई बुझाइत अिछ जेना िबंिडंग सभ आदमीक उपहास करैत हो जे हम अपना कोरामे \nकतेक पिरवारक आPय देने िछयै। मुदा मनुख हमरा कतेक वग:मे िवभािजत क' देने अिछ। फaट: ¹लोर \nजेठक, सेक·ड ¹लोर मँिझला भाइजीक, थड: ¹लोर देवरक, आ uउड ¹लोर म बाबू जीक। कतेक भेद \nअिछ मनुखमे।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \nओिह कंबलसँ Pीमतीजीक िघ¸ छलै। फैशनक दौरमे ओ कंबल बूढ़ भ' गेल छल। पछुआ गेल छल आ \nअपन िकaमतपर कािन रहल छल। एिह मायावी संसारमे कXौ भुतला गेल छल। ओकर भिवºय गेल छलै। \nसमाज हेय दृि»कोणसँ ओिह कंबलक पिरभािषत क' देने छल। मनुख अपन इितहास कतेक जदी िबसिर \nजाइत अिछ एकर कपना करब किठन अिछ। एिह कंबलसँ मुि`त पेबाक उपाय Pीमतीजी कतेक िदनसँ \nतािक रहल छलीह। आइ उमाकत बाबू दू िदन लेल शहरसँ बाहर जा रहल छलाह, ओ घरसँ िनकिल चुकल \nछलाह। कबाड़ी बला गलीमे अवाज लगा रहल छल। Pीमतीजी लेल सुअवसर छल। ओ ओिह कंबलक बेिच \nदेलिखन। कंबल निह उमाकत बाबूक आ_मा आइ घरसँ िवदा भ' गेल। \n  \nिशवशंकर \nबलभगढ़, फरीदाबाद, हिरयाणा \n  \n२ \nरबीMद नारायण  िमP  \n२ टा आलेख  ; २ टा लघुकथा आ एकटा याVा वृXाMत \nरबीMद नारायण िमP  \n२ टा आलेख  \n१ \nिबधवा िववाह \nसमाजक माMयता, िविध-िवधान एवम् लोक ¯यवहार समय साेप अिछ। जे बात-िवचार पचास सय साल \nपिहने अिनवाय: चलैत छल से आइ-काि¼ जँ लोक करय तऽ हaयाaपद भय जायत। पिहने बाल िववाह आम \nबात छल। बेटीक जनिमते जँ माय-बापक कथुक िचMता होइक तऽ ओकर िववाहक। कहुना कऽ िववाह भऽ \nजाइक आ माय-बाप गंगा नहा लेिथ। सोचल जा सकैत अिछ जे समाजमे बेटीक िaथित कतेक दायनीय \nछल..! \nई बात सभ जनैत छैथ जे aVीक िबना पुrष कतयसँ आयत। जे आइ ककरो बेटी छैक सैह काि¼ \nककरो aVी, केकरो माय बनतै। तथिप लोकमे अखनहुँ बेटाक gित मोह कम निह भय रहल अिछ। पिहने  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nकतेको गोटा बेटाक च³रमे आठ-नौ सMतान कय लैत छलाह। िलंग आधािरत एिह भेद-भावक कम करबाक \nिकंवा जिड़सँ दुraत करबाक िनरMतर gयास होइत रहल। \nएक समय छल जखन पितक मरलाक बाद ओकर प¾ीक ओकरे संगे जरा देल जाइत छल िकंवा वो \naवयं जिर जाइत छल। समाज ओकरा सतीक पमे मिहमा मिhडत करैत छल। ओकर िचतापर सती मिMदर \nबना देल जाइ छल। सोचल जा सकैत अिछ जे वो कतेक ूड़ gथा छल। एकटा aवaथ जीबMत ¯यि`तक \nजरा कऽ एिह लेल मािर देल जाइत छल वा वो aवयं मिर जाइत छल जे ओकर पितक देहावसान भय \nगेल, जािह लेल वो कोनो gकारसँ दोषी निह छल। मरनाइ,िजलाइ ककरो हाथमे निह छैक। ई एकटा संयोग \nहोइत अिछ मुदा तकर एतेक दुखद् पिरणाम होइत छल से सोिचयो कऽ रॲआ ठाढ़ भय जाइत अिछ। \nएकटा िवदेशी पय:टक जखन अपन देश घुमैत रहिथ तऽ संयोगसँ ´मसान घाटपर एकटा मुद^क लऽ \nजाइत देखलिथ। मुद^ संगे ओकर प¾ी िचकरैत-भोकरैत ´मसान धिर संगे गेल। लोक सभ तमासा देखैत \nरहल आर वो पितक लाशक संगे जारिनसँ लािद देल गेल। जोर-जोरसँ ढोल बजा-बजा कीत:न करय लागल \nजािहमे ओिह जीिवत मिहलाक कण ंदन दिब कऽ गुम रिह गेलैक आ थोड़बेकालमे ओहो पितक लाशक \nसंगे छाउर भय गेल। (ई स°कड़ो साल पूव:क िथक एवम् एकर वण:न  Beyond the seas–माइकल एच. \nफीसर ारा सoपािदत–पुaतकमे अिछ) एिह तरहक घटना ओिह समयमे आम बात छल। aVीगण सभ अपन \nिनयित बुिझ एकरा aवीकार करैत छलीह। gिसÂ समाज सुधारक राजाराम मोहन रायक एिहपर Ãयान गेल \nआ वो ि²िटश सरकारसँ गोहार कय एिह सामािजक कुrितक बMद करौलाह। \nसमाजमे िवधवाक िaथित बेटीक िaथितसँ जुड़ल अिछ। जँ बेटी पढ़तै, िलखतै, बेटा जक ओकरो \nअवसर भेटतै तऽ ओहो ककरोसँ पाछा निह रहत। आइ-काि¼ एिहमे िकछु पिरवत:न भेल अिछ। लोक बेटीक \naकूल-कालेज पठा रहल अिछ। डा`टर, इिMजनीयर, अफसर सभ िकछु बेटीओ बिन रहल अिछ। कानूनमे \nपिरबत:न भेल अिछ। पैिVक सoपिXमे बेटा ओ बेटीक हक बरोबिर भय गेल अिछ। घरेलू िहंसा कानूनक \nतहक कोनो मिहलाक शारीिरक, मानिसक यातना निह देल जाय सकैत अिछ। दहेज लेब देब गैर कानूनी भय \nगेल अिछ। gÄ ई उठैत अिछ जे एतेक रास कानूनसँ लैस भारतीय मिहला की सभ तरह अिधकार \nसoप¸, सुरित ओ gितिªापूण: जीवन-यापन करबाक िaथितमे आिब गेल छैथ? ई सोिचये कऽ कलम ठाढ़ भय \nजाइत अिछ। \nसमाजमे बेटीक िaथितमे सुधारसँ मूलत: शहरी ेVटाक सीिमत अिछ। गाम-घरक हालक मोटा-मोटी \nओहने अिछ। अपना ओिहठाम िशाक aतर तेहन गड़बड़ायल अिछ जे जँ `यो aकूल-कालेज जाइतो \nछिथ, िकंवा िडuीओ हािसल कऽ लैत छिथ तैयो हुनका कोनो रोजगार भेिट सकत निह से संदेहाaपद। जँ \nआिथ:क िनभ:रता बनल रहत, सoपिXक अिधकार माV कानूनक िकताबे तक सीिमत रिह गेल तऽ बेटी कोना \nबढ़त? \nजािह समाजमे बेटीक िशाक समान अवसर भेटल, पैिVक सoपिXमे अिधकार भेटल ओिहठामक मिहला \nिनिÆत पसँ सभ तरह· आगा भऽ गेलीह। एिहमे केरल राÇयक चच^ कयल जा सकैत अिछ। पुरना समयमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \n(आ िकछु हद तक अखनहुँ) िवधवा होइते जेना ओकरापर िवपिXक पहाड़ टुिट जाइत छल। त_कालीन \nसमाजक समaत माMयता, िबध, ¯यवहार ओकरा अपमािनते निह करैत छल, अिपतु अशुभ बुझैत छल। केस \nकटा िलय, नीक नीकुत खाउ निह, साधारण कपड़ा पिह, उपास-पर-उपास करैत रहू। तेतबे निह, कोनो \nशुभकाजमे आगा निह रहू। आिखर ओकर की दोष रहैक जकर दhड ओकरा समाज दैत छलैक?  \nलगैत अिछ, समाजक पुरोधा सभ असुरा भावसँ ततेक uaत रहिथ जे हुनका आगा-पाछा िकछु आओर \nसोचेबे निह करिMह। कतेको ठाम तऽ नविलग िबधवा भय जाइत छिल आ आजीवन धोर क» एवम् िवपिXमे \nजीवन-यापन करैत छलीह। गरीबी, सामािजक gताड़नासँ तंग भय कतेको िबधवा गाम-घर छोिड़ वृMदावन िकंवा \nआन-आन तीथ: शरण धय लैत छलीह। अखनो हजारोक संÈयामे वृMदावनमे िबधवा सभ पड़ल छिथ। भारतक \nउ¢चतम Mयायालय हुनका सभक िaथितपर िवचार केने छल। सुलभ इMटरनेशनल ारा हुनका सभ लेल िकछु \nकयाणकारी योजना सभ सुनबामे आयल छल। मुदा ई सभ ऊँटक मुँहमे जीरक फोरन िथक। जरी तऽ ई \nअिछ जे समaयाक जिड़मे जाय ओकरा समूल न» कयल जाय। आिखर पुrषिबधुर भेलापर िववाह करैत \nछिथ की निह? तिहना मिहलोक ई अिधकार समाज aवीकृत हेबाक चाही। \nयFिप यV, तV सव:V मिहला सश`तीकरणक चच: होइत रहैत अिछ, तथािप ¯यवहािरकतामे संकट \nअिछए। जँ दुभ^Éयवस `यो िबधवा भय जाइत छिथ तऽ अखनो हुनका नाना gकारक यातना सामािजक \ngताड़नासँ गुजरय पड़ैछ। अaतु ई िवचारणीय िथक जे िबधवा लोकिनक िaथितमे गुणा_मक सुधार हेतु \nहुनकर पुनिव:वाहक ¯यवaथा हो। एिहमे सभसँ बाधक िववाहसँ जुड़ल खच^ एवम् जातीय aवािभमान अिछ। \nमुदा ई िवचारणीय gÄ िथक जे समाजक कोनो ¯यवaथा जँ एक िवदो्रष जीवनक क»मय केने रहैत अिछ \nतऽ ओकरामे संशोधन िकएक निह हेबाक चाही? \nओना, कतेको जाितमे िबधवा िववाह पिहनिहसँ चलनमे अिछ। कतेको मिहला एिहसँ एकटा नूतन जीवन \nजीबाक अवसर gाlत करैत छिथ। मुदा िकछु जाित िवशेषमे अखनो एकरा पािरवािरक gितªासँ जोिड़ कय \nदेखल जाइत अिछ। आिखर, ओ gितªाक जे गित होइत अिछ, तािहपर चच^क आव´यकता निह अिछ। एहन \nिबधवा जकरा सMतानो निह छैक, एकरा ¯यथ: िनªाक नामपर लगातार क» सहैत रहय, जीवनक समaत \nसुख, सoपदासँ वंिचत रहय से कह तक जायज अिछ? \nकतेको समाजमे ई ¯यवaथा अिछ जे िबधवाक ओही पिरवारक अिववािहत भाए िकंवा सम¯यaक \nसoबMधीसँ िववाह कय देल जाइत अिछ। िनिÆत पसँ वो सभ बेसी ¯यवहािरक एवम् वुिधआर लोक छिथ। \nमुदा जँ सेहो सoभव निह होइक तखन तऽ पिरवारक वयaक सदaयक स¯यं आगा आिब ओिह मिहलाक \nजीवनमे पुन: aथािपत करबामे सहयोग करिथ आ सुयोÉय, सही ¯यि`तसँ िववाह करबामे सहयोग करिथ। \nजँ िबधवाक सMतान छैक तखन पुनिव:वाहसँ िद³ित भय सकैत छैक मुदा एहनो पिरिaथितमे ओिह ब¢चा \nसभक संगे िबधवाक aवीकार करब सवÊXम समाधान भय सकैत अिछ। हम एकबेर यूरोप गेल रही तऽ हमर \nसभक Ëाइभर अपन पिरवारक चच^ करैत कहय लगलाह जे हुनकर aVीक ई दोसर िववाह छिMह। पिहल \nिववाहसँ दूटा सMतान छिMह। हुनकासँ िववादक बाद एकटा सMतान छिMह। एवम् gकारेण वो तीनटा सMतानक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \nिपता छिथ आ सभक भरण-पोषण सहष: एवम् समाMय पसँ करैत छिथ। िवदेशमे ई आम बात अिछ। \nओिहठाम िववाह िव¢छेद जिहना होइत अिछ तिहना पुनिव:वाह सेहो भय जाइत अिछ। फेर अिधकश मिहला \nपुrष ओिह िaथित हेतु तैयारो एिह मानेमे रहैत छिथ जे आिथ:क िनभ:रता सामाMयत: निह रहैत अिछ। ईहो \nबुझय जोगर गlप अिछ जे ओकर सभक सामाजक मूय अिछ जे ओकर सभक समाजक एवम् पािरवािरक \nसंरचना अलग अिछ। \nअपन भारतीय मूयक रा करैत एवम् पिरवारक संरचनाक कोनो तरह· िबना दूबर केने िवशेष \nपिरिaथितमे सामािजक सामंजaयक ¯यबaथा जरी अिछ जािहसँ संयोगवश जँ `यो िबधवा भय जाइत अिछ \nतऽ हुनका तरह तरहक क»सँ बचाऔल जा सकय आ हुनक भावी जीवनक सुखद कयल जा सकय। \nओना अपने देशक कतेको राÇयमे िबधवा िववाह आम बात भय गेल अिछ। अपनो समाजमे िकछु जाित \nिवशेषमे एकरा लोक अखनो ढो रहल अिछ जखन िक कतेको जाितमे पिहनहुँसँ ई ¯यबaथा रहल अिछ। \nअaतु एिह कुgथाक कोनो मजगूत धािम:क प निह लगैत अिछ। ई एकटा जाित िवशेषक िकंवा वग: िवशेषक \nअहंसँ पोिषत सामािजक अिभशाप िथक जकर सुधारपर सभक Ãयान जा रहल अिछ, मुदा ¯यबहारमे अखनो \naवीकाय: निह अिछ। एहन निह अिछ जे िबधवा िववाह होइते निह अिछ, गाहे-वगाहे उ¢च वगµय मैिथलोमे ई \nभय जाइत अिछ मुदा अखनो ई एकटा aवभािवक, सव:माMय चलनक प निह लेने अिछ, जािह कारण· कतेको \nकम ¯यसक कMया जीवनक समaत सुख, सुिबधासँ वंिचत रिह दुखमय जीवन बीतेबाक हेतु िववस छिथ। \nिकछु एहन घटना सभ देखयमे आयल जतय पिरिaथितवश पितक देहाMत भय गेलाक बाद हुनके \nपिरवारक लोक िववाहक ¯यबaथा केलाह आ आइ वो एकटा सुखी पिरवािरक जीवन जीिब रहल छिथ। पूव: \nपितसँ जे सMतान छलैक ओकरो नीकसँ पालन-पोषण भय रहल अिछ। नव िववाहमे सेहो सMतान भेलैक। \nहमर कहबाक ता_पय: अिछ जे सभ िकछुक हठाते धम:-कम:सँ जोिड़ कय मनु`खक जीबन नक: कऽ देब \nकतहुँसँ उिचत निह अिछ। \nगाम-गाममे एहन दृ´य देखयमे अबैत रहल अिछ जे अपने लोक िबधवाक शोषण करैत छिथ। \nकतेकठाम तऽ ओकर ह_या तक भऽ गेल। ओकर सoपिX अपने लोक लूिट लेलक वा ठिग लेलक आ \nजखन ओकरा gयोजन भेलैक तऽ सभ कात भऽ गेल। तथाकिथत मय^दाक उलंघन जखन आम बात भऽ \nगेल हो, तािह मय^दाक ¯यथ: होइत रहब सव:था अनुिचत। \nपािरवािरक जीवन हेतु, भारतीय मूयक रा हेतु, वैवािहक जीवनक मह_वक कमतर निह आँकल जाय \nसकैत अिछ। परMतु ओकर आधार मजगूत बनल रहैक तािह हेतु सोचमे पिरवत:न जरी अिछ। पूरा दुिनय \nबदिल रहल अिछ। इMटरनेट, मोबाइल, टेलीवीजन, फूसबुक, Ìा­सअप सॱसे दुिनयक एक आँगन (Global \nVillage) मे पिरवित:त कय देलक अिछ। एिह पिरवत:नसँ `यो बचल निह रिह सकैत अिछ। गाम-गाम वैह \nटेलीवीजन, वैह गीत नाद, वैह सीनेमा चलैत अिछ। aवाभािवक अिछ जे गामोक िधया-पुतामे आधुिनकताक \nमानिसकता उ_प¸ होइक। एकरा एकदमसँ छोड़लो निह जा सकैत अिछ। अaतु आधुिनकताक िबहािड़मे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n13 \n \nसभटा उिड़या जाय ओिहसँ पूवÎ हमरा लोकिन aवत: aवभािवक पसँ पिरिaथितजMय कारणसँ िबधवा भेल \nमिहलाक पुनव^स हेतु ओकर सoमानपूण: जीवन-यापन हेतु सोचबाक चाही। \nसमाज जे गितशील होइत अिछ, जे बदलैत पिरवेशसँ सामंजaय aथािपत करबाक हेतु gय¾शील रहैत \nअिछ, सैह िटकैत अिछ। ओकरे िवकास होइत अिछ। जँ से निह भेल तऽ अपने बनाओल िनयम, कानून वो \nमय^दाक बोझसँ aवत: चरमरा जाइत अिछ। तँए जरी अिछ जे समयक संग तादाoय aथािपत कय हम \nसभ नूतन िवचारक सहष: aवीकार करी ओ gगितक पथपर आगा बढ़ी। \n◌ \n \n  \n२ \n  \nआग के देखलक अिछ ? \n  \nजखन मनु`खक जMम होइत अिछ तखन ओकरा संग  ‘सस’ रहैत अिछ परMतु कोनो ‘नाम’ निह, मुदा \nजखन ओकर मृ_यु होइ छै तखन ओकरा संग  ‘नाम’ रहैत अिछ परMतु ‘सस’ निह।  ‘सस’ आ ‘नाम’क बीचक \nएिह याVाक नाम  ‘जीवन’ िथक। आब सबाल अिछ जे एिह िजनगीक अह केना जीबै छी, एकर की उपयोग \nकरै छी...। \nकतेको  गोटे aविनिम:त अभावमे जीबैत रहै छिथ आ ताजMम ओकर gािl त हेतु सफल, असफल   चे»ा \nकरैत रहै छिथ। कतेको  गोटे ककरो चेला भऽ जाइ छिथ, ककरो समथ:क िकंवा अनुरागी भऽ जाइ \nछिथ, आ आँिख मुिनकऽ पाछ-पाछ चलैत रहै छिथ। जाबे होश होइ छै ताबे बहुत देर भए गेल रहैत अिछ \n। \nसमaत जीव-जMतुक gकृितक वरदान aवप जीवन भेटैत अिछ। छोट वा पैघ िजनगी जकर जे छै से \nजीवैत अिछ आ चिल जाइत अिछ। एकटा  मनु`खे अिछ जे नाना gकारक फसादमे पिड़ जीवनक आनMदसँ \nकएक बेर विÏचत रिह जाइत अिछ। \nजीवनक gादुभ^व एवम् ओकर िवकास याVा एकटा आÆय:जनक gिया अिछ। छोटसँ छोट म¢छर सँ \nलऽ कऽ हाथी-मगरम¢ छ सन-सन िवशालकाय जीव सब एिह िनम^ण एवम् िवकासक gियामे सहयोगी अिछ। \nनािM हटा चुÐीक देिखयौ- अनवरत चलैत रहैत अिछ। ओकर रaतामे ¯यवधान करबै तऽ, रaता बदिल लेत \nमुदा ठाढ़ निह  होएत। पंि`त वÂ हजारक हजार चुÐी चिलते जाइत अिछ। कतए जा रहल अिछ? gाय:  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n14 \n \nजीवनक खोजमे िनरMतर gय¾शील रहैत अिछ। gकृितमे aवत: aवभािवक पसँ जीव माVक जीवन रा \nएवम् आव´यकता पूित:क वै¶ािनक ¯यवaथा अिछ। जािह जीवक जेहेन आव´यकता अिछ, तािह gकारक \nशरीरक रचना भेल अिछ। ककरो पैघ दत अिछ तऽ ककरो पैघ सूढ़। ककरो शरीरपर कट सन-सन रॱआँ \nलागल रहैत अिछ। gकृित माता अपन समaत सMतानक जीवन-राक गजब ¯यवaथा केने छिथ। \nएिह संसारमे िनरMतर िकछु-िकछु घिटत होइत रहैत अिछ। सामाMयत: हमरा लोकिन िनरपे रहैत छी। \nजे होइ छै से होइ छइ। बात तखन बदिल जाइत अिछ, जखन ओिह घटनाक सoबMध अपनासँ होइत अिछ। \nनाना gकारक जीव-जMतु जM मैत अिछ, मरैत अिछ, मुदा हमरा लेल धन- सन। मुदा जॱ पिरवारमे खास \nकऽ अपन लोकक सMतानक जMम होइछ तऽ लोक उ_सािहत भऽ जाइत अिछ। आनMद मनबए लगैत अिछ। \nनाच-गान करैत अिछ। वैह हाल मृ_युक संगे होइत अिछ। िदन-राित लोक मरैत अिछ। कोनो चच^ निह \nहोइत अिछ। जे मरलै से मरलै, हम थोड़े मरब। सबक मिरतो देिख लोकक अपन मृ_युक अM दाज निह भऽ \nपबैत छइ। तािह मानिसकताक कारण जँ िनकटक ¯यि`तक मृ_यु भऽ जाइत अिछ तऽ लोक हतgभ भऽ \nजाइत अिछ। लोक भगवानक दोष देबए लगैत अिछ। \nएकबेर हम डॉ. सुभs झाजीक संगे इलाहावाद पएरे कतौ जाइत रही। रaतामे पुछिलयिन- \n “अहक िहसाबे भगवान छिथ िक निह?” \nओ कहला- \n“हमरा िहसाबे तऽ भगवान निह छिथ आ जॱ छिथ तऽ बड़ बइमान छिथ।” \nपुछिलयिन- \n“से िकएक?” \nओ आगू कहला- \n“पेटमे जे ब¢चा मिर जाइत अिछ, तकर कोन दोष? आ जँ दोष रिहते छै तऽ ओकर जMम होबए \nिदतिथन आ तखन ओ अपन कम:क फल भोगैत। पेटेमे मिर जेबाक की औिच_य?” \nमुदा मृ_यु तऽ होइते रहै छइ। ओिहपर ककरो बस निह रहल । \nलोक कतए-सँ आएल, कतए जाएत? ई शात gÄ अिछ। लोक िन_य-gित उठैत अिछ, एिह उमीदमे जे \nओ अिहना रहत, मुदा स_य तऽ यएह अिछ जे सझ धिर जीवनक एक िदन कम भऽ गेल रहैत अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n15 \n \nमृ_यु एक दुखद gसंग अिछ।   िनकट सoबMधीसँ समािजक, पिरबािरक सoपक:क एकाएक पूण: िवराम \nलािग जाइत अिछ। कएक बेर मृ_युक भयसँ िचMता,अवषाद वा िनराशाक भाव पसिर जाइत अिछ। िकछु \nलोकक मृ_युक बाद पूव: कम:क अनुसार aवग: वा नक: जेबाक िचMता सेहो uिसत केने रहैत अिछ। \nमृ_युक कारण अनेको भऽ सकैत अिछ। दुघ:टना, िवमारी, ह_ या, आ_मह_ या आ से सब निह तऽ \nवृÂावaथा। उÑक संग-संग जीवन रक त_व सब घिट  जाइत अिछ। िवमारीसँ gितरोधक मता ीण भऽ \nजाइत अिछ। शरीरक अंग g_ यंग मश: काज केनाइ छोिड़ दैत अिछ, जकर पिरणित मृ_युमे भऽ जाइत \nअिछ। \nकहबी छै जे ‘िटटही टेकल पव:त।’ िचड़ै अपन टग उMटा आकाश िदिश कऽ कऽ सुतैत अिछ, जे जँ \nआकाश खसत तऽ ओ रोिक लेत। यएह हाल मनु`खक अिछ। सॱसे िजनगी अपिसयत रहैत अिछ जे \nओकरा िबना दुिनयक काज निह चलत ओ रहत तखने कोनो काज  होएत अMयथा दुिनय ठामिह धँिस \nजाएत। मुदा जीवनक स_य िकछु आर अिछ। \nककरो लेल ई दुिनय ठाढ़ निह रहैत अिछ। जखन जवाहर लाल नेह gधान मंVी छलाह तऽ लोकमे \nचच^ होइक जे नेहजीक बाद देश केना चलत? मुदा ई िचMता ¯यथ: सािबत भेल। देश चिल रहल अिछ। \nलोक अबैत अिछ, जाइत अिछ, परMतु संसारक च िनरMतर गितमान रहैत अिछ। समय ककरो gतीा \nनिह करैत अिछ। भोर, सझ, इजोिरया, अM हिरया अनवरत होइत रहैत अिछ। जीवन-याVाक अMत तऽ \nभेनाइए अिछ। कतेक बेर लोक aवयं थािक जाइ छिथ, ओ िवPामक िनरMतरता हेतु aवत: मृ_युक आिलंगन \nकए लैत छिथ। उदाहरण aवप आ. िवनोव भावे  अनशन कए gाणक _ याग कए देलिन \naवामी िववेकानMद, आिद शंकराचाय: सन-सन महान अÃयाि_ मक ¯यि`त सब कमे बयसमे चिल जाइत \nरहलाह। महा_मा गधी सन _ यागी ओ िनªावान ¯यि`तक ह_ या कऽ देल गेल। तीन-तीन गोली लगलाक \nबाबजूद ओ  ‘राम-राम’ कहैत gाणक _ याग केलिन। अaतु मृ_यु कखन, ककरा केना होएत एवम् कोन \nपिरिaथितमे होएत तकर कोनो ठेकान निह अिछ मुदा ई बात प³ा अिछ जे मृ_यु होएत, जखन हो, जेना \nहो, जतए हो। गीतामे तऽ कहल गेल अिछ जे मृ_युक समय ओ aथान पूव: िनध^िरत अिछ। \nिव¶ान एवम् तकनीकीक िवकाससँ जीवन एवम् मृ_यु सेहो gभािवत भेल अिछ। पिहने मामूली िवमारीसँ \nलोक मिर जाइत छल। सुलबाई, मलेिरयाक कोनो इलाज निह छल। हैजा, तपेिदक सन संामक िवमारीसँ \nगामक-गाम सुडाह भऽ जाइत छल। मश: तरह-तरह केर दबाइक अिवºकार भेल। लोकक आयुमे इजाफा \nभेल। लेिकन नव-नव आर कतेको  घातक  िवमारी सब बाहर भऽ गेल, जकर तोड़ िव¶ानक पास निह \nअिछ। \nअaपतालक सुिवधा एवम् िचिक_साक बेहतर उपलि  धसँ लोक कएबेर aवaथ भऽ दीघ: जीवनक gाlत \nकेलक मुदा कतेको  मामलामे िवमार ¯यि`त अaपतालेमे िघिसयौर कटैत रहै छिथ। अ_यMत बेमार ¯यि`तक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n16 \n \nइ¢छा मृ_युक मगक चच^ होइत रहैत अिछ। कहक मतलब जे िव¶ानक पराकाªा मृ_युक पुrषाथ:क कम \nनिह कऽ सकल। \nसमयक चपेट तेहन िनरMतर ओ gवल अिछ जे एकर पिरणामक क पनो निह कएल जा सकैत अिछ। \nजिहना परमाणु बमसँ िवÃ वंस होइत, आ गामक-गाम लुlत भऽ जाइत, तिहना समयक अचूक आघात/gितघात \nकोनो बमसँ कम निह अिछ। सॱसे गामसँ घरे-धरे लोक िबला गेल। गिन कऽ देखल जाए तऽ साइदे `यो \nपुरान लोक भेटता, कतए गेलाह सब गोटे? मुदा परमाणु बमक िवÃवंस माV अिन»कारी होइत अिछ, बाल-\nब¢चा, वृÂमे कोनो िवभेद निह कऽ पबैत अिछ। िवनाशक बाद दूर दूर धिर Pृजनक  सoभावना निह रिह जाइत \nअिछ। \ngकृित gदX िवनाशक संगे Pृजन भाए-बिहन जक संगे चलैत अिछ। जँ एकटा पात झड़ैत अिछ तऽ \nदसटा हिरयर कंचन पलवसँ गाछ समृÂ भऽ जाइत अिछ। लोक बीतल बातक िबसिर आगक तैयारीमे \nलािग जाइत अिछ। \nअैतवादीक अनुसार आस्  ित_व केवल अनMतक  अिछ, शेष सब माया िथक। कोनो जड़ वaतुक \nयथाथ: वÒÓ छिथ, एवम् gकारेण जीवन रहए निह रहए,ओकर आिa त_वपर अMतर निह होइत अिछ।  \nसमं प´यन् सव:V समविaथतमीरम्। \nन िहनa _ या_मना_ यानं ततो याित परगितम्।। \n  \n                (गीता १३/१८) \n  \nजे सव:V ईरक सब भावसँ सव:V अविaथत देिख ओ आ_मा ारा आ_माक िहंसा निह करै छिथ, से \nमु`त भऽ जाइ छिथ। \nकहक माने जे मोनेक ऊपर सब बात िनभ:र करैत अिछ। घटनासँ बेसी ओिहपर हमर दृि»कोणसँ \nओकर मह_व कम बेसी भऽ जाइत अिछ। जीवनमे जिहना तरह-तरहक घटना घिटत होइत रहैत अिछ, तिहना \nजMम ओ मृ_यु सेहो होइते रहैत अिछ। समaया घटनासँ निह अिपतु घटना िवशेषक लगावसँ होइत अिछ। \n“इहैब तैिज:त सगÊ येष साo ये िaथतं मन: \nिनदÊष िह समं ²Ó तa मात्  ²Óिण ते िaथत:” \nगीता ५/१९  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n17 \n \nिजनकर मन साo यभावमे अविaथत अिछ, ओ एिह ठाम जीवन मृ_युक संसार चक जीत लेलाह \nअिछ, चूँिक ²Ó िनदÊष ओ सव:V   सम छिथ, अaतु ओ ²Óमे अविaथत छिथ। कहक माने जे मोनमे नीक \nभाव होइ तऽ मनु`खे जीवन-मरणक gभावसँ हिट ²Óलीन भऽ जाइत अिछ। जीवनमे gितपल पिरवत:न होइत \nरहैत अिछ। लोकक सोच समयक संगे बदलैत रहैत अिछ। जािह बातक लोक ब¢चाक समयमे नीक कहैत \nअिछ, मुदा पैघ भऽ ओही बातपर ओकर िवचार बदिल जाइत अिछ। \nवृÂक युवावaथाक गlप-सlप सोिच हँसी लािग जाइत छइ। कहक माने जे मनु`खक िनरMतर बदिलते \nरहैत अिछ। जँ कोनो उपायसँ मृ_युपर बस चिलतै तऽ कोनो बड़का आदमी निह मरैत। ध¸ा सेठ सब अमर \nबुटी खा-खा कऽ अमर भऽ जाइत आ गरीब, गुरबा सब निह जीबैत। मुदा मृ_यु एकटा एहन gÄ िचM ह अिछ \nजकर जवाब ककरो लग निह अिछ। राजा, रंक  ,फकीर सब हतgभ भऽ एकरा aवीकार करैत अिछ, कोनो \nिवक पो निह छइ। \nहम सब ब¢चामे सुिन  -पुरान घर खसे, नव घर उठे। ई फकरा जीवन-मरणक चपर पूण:त: लागू \nहोइत अिछ। जिहना बुढ़-पुरान लोक सब चिल जाइ छिथ,ओिहना िकंवा ओहूसँ बेसी तेजीसँ नव जीवनक \nसृजन होइत अिछ। जिहना पतझड़क बाद नव पलवसँ गाछ वृ हिरयर भऽ जाइत अिछ, ओिहना गाम-घर \nनवजात िशशुक जMमसँ हरल-भरल रहैत अिछ। \nहािन-लाभ, जीवन-मरण, यश-अपयश िविध हाथ। जे हेबाक छैक से होइत अिछ। एिहपर माथा-प¢ ची \n¯यथ:। `यो जीिवते सुसoप¸ पिरवारक अंग भऽ जाइत अिछ, तऽ `यो रaता कातमे जM मेसँ समय िबतबै लेल \nमजबूर भऽ जाइत अिछ। रामकृºण परमहंश सन महा_मा क°सरसँ पीिड़त भऽ असाÃय क» भोगलिथ। \nमहा_मा गधी सन शािM तक समथ:क िहंसाक िशकार भऽ गेलाह आ ह_ याराक गोलीसँ हुनक मृ_यु भेल। \nई सब देिख-सुिन मानए पड़त जे ए³े जMमक निह अिपतु अनेकानेक जMमक कम:फल मनु`खे पछोर \nकेने रहैत अिछ। कतेक मनु`ख साधारण gयास किरतिह लÔ य gाlत कए लइ छिथ तऽ `यो जीवन भिर \nक»मे रिह कऽ दुिनयासँ चिल जाइ छिथ। ई सब केना आ िकएक होइत अिछ, तकर सटीक उXर देब   \nकिठन अिछ। मुदा भाÉ यक कोनो जवाब निह । \nभाÉ यं फलित सव:V, न िवFा न च पौrष:। \nपिछला-अिगला जMम `यो देखलक निह, माV अनुमाने लगाओल जा सकैत अिछ मुदा वत:मान जीवनमे \nजे िकछु देिख-सुिन रहल छी से आÆय:सँ भरल अिछ। \nजMमसँ gारoभ आ मृ_युसँ अMत होइत एिह जीवन-याVाक पुनरावृित होएत, निह  होएत...। तािह पर तरह-\nतरहक मत अिछ। मुदा ई तय अिछ जे एिह जीवनमे बहुत िकछु देखबा-सुनबामे अबैत अिछ, जािहसँ वत:मान \nजीवनक सुखी ओ शाMत कएल जा सकैत अिछ। अशाMतa य कुतो सुखम् ! \nअaतु हमर पूव:ज लोकिन शािM तक हेतु gाथ:ना करैत रहलाह।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n18 \n \nजे िकछु एिह जीवनमे gाlत अिछ, से अपना आपमे अÕुत अिछ, अितीय अिछ। आग के देखलक \nअिछ? \n◌ \nरबीMs नारायण िमP \n  \n२ टा लघु कथा \n१ \nएकसिर \nपिhडतजी बेश कम:काhडी छलाह। भोरसँ सझ धिर जतेक काज किरतिथ सभमे भबानक aमरण \nअव´य किरतिथ। मंVो¢चार करैत उिठतिथ आ मंVे¢चारेक संग सुिततिथ। बेश िVपुhड आ तािहपर लाल \nठोप हुनक ललाटक शुशोिभत केने रहैत छल। तािहपर सँ हरदम मुँहमे पान कचरैत, लाल-लाल पानक पीक \nफेकैत ओ साात् कालीक अवतार लगैत छलाह। कारी चामपर ललका वaV धारण कय जखन वो भवतीक \nबMदना करय पहुँचैत छलाह तँ वातावरणमे एकटा अपूव: सनसनी पसिर जाइत छल। \nपिhडतजीक उÑ करीब ४५ बष: होयतिMह। दूआ बेटी आ एक बेटा छलिMह। घरवालीक aवग:वास \nआइसँ दस साल पिहने भय गेल छलिMह। पिhडतजीक दुनू बेटा वेश सु¸िर आ लुिड़गर छलिMह। मुदा हुनका \nपासमे टाकाक अभाव छलिMह तँ कतहु कMयादान पटैत निह छलिMह। बेटा िभ¸ भय गेल छलिखMह आ \nपिhडतजी अपन दुनू बेटीक संग एकठाम छलाह। \nपिhडतजीक घरक आस-पासमे बेश सoप¸ पिरवार सभ छलैक। पिhडतजीक गुजरो हुनके सभहक \nमाÃयमसँ होइत छलिMह। बेटा अपन घरवालीक संग दिरभंगामे रहैत छलिखMह। ओिहठाम िडaÖी`ट बोड:मे \nकैिसयरक काज करैत छलाह। मुदा पिhडतजीक िकछु मदित निह करैत छलिखMह। वो अखनो पिhडताइक \nबले जीवैत छलाह। दुनू बेटी समथ: छलिखMह। गामेक हाइ aकूलसँ मैिÖक धिर सभक पढ़ौलिखMह। आगा \nपढेबाक साम×य: निह रहिMह। िवयाहक लेल घटपटायल छलाह मुदा कतहु टाका निह भेटैत छलिMह। िबना \nटकाक कोनो लड़का िवयाह करय हेतु तैयार निह छलिMह। यैह सभ िचMतामे वो िचिMतत रहैत छलाह। \nओना पिhडतजीक सoबMध पूरा गाममे सँ मधुर छलिMह। मुदा दू-तीन पिरवारक लोक हुनका बेशी आदर \nकरैत छलिखMह। हीरा बाबूक ओतय तँ भोर-सझ दू घMटा जर बैसार होइत छलिMह। मुदा पिhडतजी \nककरो किहयो अपना हेतु िकछु कहलिखMह निह। हीरा बाबूक चािरटा बेटा छलिखMह। दूटा तँ बाहर रहैत \nछलिखMह मुदा छोटका दुनू पािलमे मैिÖक पास केने छलिखMह आ बससँ रोज मधुबनी जाइत छलैMह िकलास \nकरय। सरोज ओ मीरा सेहो ओकरे सभहक संगे मैिÖक पास केने छल। एक िदन सॱसे गाम सुतल आ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n19 \n \nसुित कऽ उठल तँ गुoमे रिह गेल। सरोज चुपचाप घरसँ िनपXा भय गेल छलैक। घरे-घर तका-हेरी भेलैक \nमुदा कोनो पता निह। आMहर हीराबाबूक दोसर बेटा सेहो काि¼येसँ गायबछलैक। सॱसे गाममे कनाफुसी \nहोमय लगलैक। पिhडतजी गरीब जर छलाहमुदा हुनका अपन gितªाक पूरा Èयाल छलिMह। ओ अिह \nगoभीर चोटक निह सिह सकलाह आ राितमे सुतलाह से सुतले रिह गेलाह। मीरा एकसर भय गेलीह। \nगुoम, सुoम आÆय:चिकत ओ सोिच निह पािब रहल छलीह जे की करिथ। \nमीरा आब एकसिरछल। आगू-पाछू `यो निह। बापक मरला चािर िदन भय गेल छलै। भाितज आिग \nदेने छलिMह। \nसॱसे गाममे सरोजक भगबाक समाचार िबजली जक पसिर गेल रहैक। मीराक तँ बकारे निह फुटैत \nछलैक। की करए। पचम िदन सभ िदयाद-बादक बैसार भेलिMह। तय भेल जे गाम लऽ कऽ PाÂ भय \nजाय। पैसा-कौरी हीराबाबू गछलिखMह। मीरासँ माV एतबा गछबा लेल गेलैक जे काज भेलाक बाद घर-\nघराड़ी जे पिhडतजीक एक माV सoपिX छलिMह जे हीराबाबूक नाम कय देल जयतिMह। बैसार खतम भेल \nमीरा गुमसुम एकचारीिदस देिख रहल छल। पिhडतजीक PाÂ नीक जक समप¸ भेल। हीराबाबू रिज»ारक \nगामेपर बजा अनलाह। िलखयी सoप¸भय गेल। हीराबाबू मीराक कहलिखMह- \n“मीरा, मास दू मास अही घरमे रह। तोरे घर छौक ने।” \nमीरा चुपचाप सुनैत रहल जेना ठकिबदरो लािग गेल हो। \nअपने गाममे, अपने घरमे मीरा बेघर भऽ गेल छल। गामक लोक ओकरा gित सहानुभूिततँ देखबैत \nछलैक मुदा महज फामÎटी। धीरे-धीरे ओहो खतम। पMsह िदन भय गेल छलैक घरक रिजºÖीक। मीराक \nआब ओिह घरमे एक पल िबतायब असoभव लगैत छलैक। एक िदन सैह सभ सोिच रहल छल िक लगलैक \nजेना दरबाजापर `यो ठाढ़ होइक। \n“हीराबाबू, अपने एतेक राितमे..?” \nहीराबाबू िकछु बजबाक िहoमित निह कय पािब रहला छलाह। मीराक तामस अितपर पहुँच गेलैक। ओ \nिचिचयैल- \n“चोर! चोर!” \nहीराबाबू भगलाह। अगल-बगलक लोकक ओिहठाम भीड़ एकØा भय गेल छलैक। मीरा भोकािस पािड़ \nकऽ कािन रहल छल। दाइ-माइ सभ दस रंगक गप-सlप करैत पहुँिच गेल छलैक। जकरा जे मोन होइक \nसे बजैक। मीरा चुपचाप सभ िकछु सुनैत रहल। धीरे-धीरे भीड़ ओिहठामसँ हटैत गेलैक। राित गoभीर भेल \nजाइत छलैक। सॱसे गामक लोक सुित रहल छलैक। मीरा चुपचाप गामसँ बाहर भऽ गेल। ओकरािकछु निह \nबुझल छलैक जे वो कतय जा रहल अिछ मुदा कोनो दोसर िबकपो निह रिह गेल छलैक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n20 \n \nमीरा बÙड पढ़लो निह छल। शहरमे किहयो रहल निह छल। मुदा तकर बादो ओकरा कोनो गम निह \nछलैक। टीशनपर गाड़ी आिब गेल छलैक आ आर अिधक सोच-िवचार करबाक अवसरो निह छलैक। ओ \nतरदय टीकट कीनलक आ गाड़ीपर चिढ़ गेल। Öेनमे बेश भी छलैक। िकछुकाल तँ वो ठाढ़े रहल मुदा \nताबते ओकरा िचर-पिरिचत अिमत सेहो ओकर सामनेक सीटपर बैसल भेटलैक। हीरा बाबूक Çयेª पुV \nअिमत। मीराक Öेनमे ध³म-धु³ी करैत देिख ओ तुरMत उिठ गेलैक।   \n“मीरा तूँ कतय जा रहल छ?” \nपुछलकै अिमत। मीरा ओकरा देिख कय अवाक् रिह गेल। िकछु बजबे निह करैक। अिमत ओकरा \nअपना सीटपर बैसा देलकै। अिगला टीशनपर िकछु याVी उतरलैक। अिमत सेहो ओिहठाम उतरय चाहैत \nछल मुदा मीराक एकसर छोिड़ देब ओकरा नीक निह लािग रहल छलैक। ओ मीरासँ ओकर गMत¯य पुछय \nचाहलकै। मुदा मीरा िकछु बजबे निह करैक। बड़ मुि´कलसँ मीरा ओकर कहब मािन ओतिह उतैर गेल। \nआिखर ओकर कोनो गMत¯य निह छलैक। गाड़ी सीटी दैत ओिहठामसँ आगा बिढ़ गेलैक। \nÖेनपर सँ उतिर कय मीरा कानय लागल। अिवरल अPुक gवाह देख अिमतक मोन कणासँ भिर \nगेलैक। ओ मोनिह मोन िनÆय केलक जे मीराक ओकर घर आपस िदआ कऽ रहत चाहे ओकरा कतबो \nसंघष: िकयैक निह करय पड़ैक। ओ बड़ मुि´कलसँ मीराक चुप केलक आ अपना संगे गाम आपस नेने \nअयलैक। \nओिह िदन पूरा गामक बैसारी भेलैक। सभ हीराबाबूक ‘िछया-िछया’ कहलकिMह। ताबतमे अिमकत \nकतहुसँ आयल आ साफ-साफ घोषणा कय देलक जे वो मकान मीराक छैक ओओकरे रहतैक। सॱसे गॱवा \ngस¸ भय ओकर गुणगाण करय लागल। मुदा हीराबाबूक जेना नअ मोन पािन पािन पिड़ गेलिMह। बैसारीसँ \nलौिट ओ छटपटायल रहिथ। सझमे बाप-बेटामे बेश िववाद पसिर गेलिMह। मुदा अिमत हुनकर गप सुनबाक \nहेतु तैयार निह छल आ एकबेर फेर साफ-साफ किह देलकिMह जे एिह अMयायमे ओ िहनकर संग निह \nदेतिMह। बाद-िववाद बिढ़ते गेल। अMततोग_वा हीराबाबू कoबल, िबछाओन आिद सिरओलिMह आ गामसँ िवदा \nभय गेलाह। `यो टोकलकिMह निह। अिमत मोने-मोन सोचैत रहल- भने ई आफद टिर रहल छिथ।    \nहीराबाबू तँ गमसँ चिल गेलाह मुदा मीराक तैयो चैन निह भेटलिMह। सॱसे गाममे दु» लोक सभ मीरा \nआ अिमतक बारेमे नाना gकारक कुgचार करय लगलैक। रोज एकटा नव अफवाह गामक एक कोणसँ \nिनकलैत आ दोसर कोण धिर पसिर जाइत। मीराक ई सभ गlप `यो-ने-`यो आिब कय किह दैक। ओ बड़ \nसंवेदनशील छल, भावुक छल, तँए एहन-एहन गप-सlप सुिन कय कानय लगैत छल। एक िदन अिहना एसगरे \nअँगनामे कनैत रहय। अिमत कतहुसँ आिब गेलै। ओकरा एना कनैत देिख बड़ तकलीफ भेलै अिमतक। \n“मीरा निह कान!” \nजेना िक सभ बात ओकरा बुझले होइक। \n“सुन! हमर बात मािन ले। हमरासँ िबयाह कऽ ले। बाज सही, जकरा जे मोन होइक।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n21 \n \nमीरा आर जोरसँ कानय लगल। अिमत ई सभ निह देिख सकल आ चुlपे ओतयसँ सरिक गेल। \nतकर बाद अिमत दोबारा घुिर कय निह अयलैक ओकरा लग। पूरा गाममे हला भय गेलैक जे अिमत \nकतहु चल गेल। मीरा ओतेकटा गाममे फेर एकसर भय गेल छल। गाममे कोनो थाहपता निह छलैक। \nब¢चा सभक ­यूशन पढ़ा-पढ़ा कऽ गुजर करैत छल। मुदा अिमतक एकदम गामसँ िनपात भय गेलाक \nबाद ओ अ_यिधक दुखी छल। ककरोसँ िकछु गप करबाक इ¢छा निह रहैक। एतबेमे ककरो गरजब \nसुनेलैक। हीराबाबूक िपितयौत अिगया बेताल छलाह। \n“कह गेल पिhडतक बेटी...!”  इ_यािद-इ_यािद। \nमीराक ई सभ गप निह सिह भेलैक। मुदा ओ िकछु बािजयो निह सकल। असोरापर करोट भऽ गेल। \nचाकातसँ लोक सभ दौड़लै। हला भऽ गेलैक जे ‘मीराक हाट: फेल कऽ गेलैक। एक बेर फेर ओ घराड़ी \nसु¸ भय गेलैक।’ \n◌ \n \n  \n२ \nअसगुन \nगाम-घरमे कतेको gकारक असगुन सभ gिसÂ अिछ। जेना `यो याVापर िवदा हो आ निढ़या राaता \nवायासँ दाय कािट िदयै, िकंवा `यो िवदा होइतकाल पाछासँ टोिक िदयै। बुढ़बा बाबाक एिह सभहक बेश \nिवचार छलिMह। जँ घरक `यो िवदा होइत आ कतहु `यो छीक दैत तँ वो ‘िचरंजीवी भव:’ अव´य किहतिथ। \nतिहना आर-आर अपशकुन जँ होइतैक तँ ओकर िववारण कय िलतिथ। \nओिह िदन गाममे हाट लागल रहैक। तीमन-तरकारी सभटा हाटेपर सँ कीनल जाइत छलिMह। ओहुना \nहाट िदनक ओ िनयमसँ  ओतय पहुँचैत छलाह। \nरिवक िदन छलैक। हाट जयबाक तैयारी ओ दुइए बजेसँ gारoभ कय देने छलाह। जह चािर डेग \nआगा बढ़ैत िक एक ने एकटा अपसगुन भय जािMह। एवम् gकारेण चािर बािज गेल। सूय^aत करीब छल। \nहािर कय वो ब·त घुमबैत िवदा भेलाह। \nकिनके आगा बढ़लाह िक मुनेसरा सामनेमे पिड़ गेलिMह। \n“gणाम पंडीतजी!” –बाजल मुनेसरा।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n22 \n \n“नीके रह”- मुनेसराक आशµवाद दैत पिडतजी आगा बढ़लाह। मोने-मोन किह निह की की घुनघुना \nरहल छलाह। मुनेसराक एकेटा आँिख छलैक। गाममे दाहाक िदन मािर भय गेल रहैक। बेस फनैत छल \nओ। लाठी लेने फािन गेल छल। ताबतमे `योओकरे िनशाना बना कय एकटा सीसाक बोतल फेकलकै। \nओकर सॱसे आँिख लहु-लुहाम भय गेल रहैक। ओही घटनाक बाद ओ असगुन भय छल। gाय: सैह सभ \nसोचैत पंिडतजी आगा बढ़लाह। \nहाटपर बेश भीड़ छलैक। तीमन-तरकारीक भरमार छल। मुदा पंिडतजीक आदित छलिMह जे कोनो \nचीज ओ ठोिक-ठोिक कऽ किरतिथ। बीच बजारमे सजमिनक दाम मोलबित-मोलबित पहुँचलाह िक चािर गोटेमे \nएक िदससँ धु³ा मारैक आ चािर गोटे दोसर िदससँ। सामनेसँ दू-तीन गोटे ह-हॉं करैत पिhडतजीक रा \nकरय आिब गेलाह। ध³ा-धु³ी खतम भेल तँ पिhडतजी आगा बढ़लाह। सजमिनक दाम मोलेलिMह आ भाव \nपिट गेलापर जेबीसँ पैसा िनकालय लगलाह िक अबाक रिह गेलाह। जेबी नदारद। पिhडतजी ठोह पािर कय \nकानय लगलाह। सॱसे ई खबिर िबजलौका जक पसिर गेल। पिhडतजी माथा हाथ देने घर आपस \nअयलाह। तिहयासँ वो असगुनक डरे छह कटने िफरिथ। \nपिhडतजीक तीनटा कMया छलिMह। gथम कMयाक कMयादान तय भय गेल छलिMह। नीक कुल-शीलक \nलड़का रहैक। अगहनक पुिण:माक िबयाह तय भेलिMह। बरक हाथ उठयबाक हेतु िवदा होइत छलाह िक \nिकयो तराक दय छॴकनने। छॴक...छॴक...छीक...। हुनकर माथामे ई छॴक घूमय लगलिMह। पिhडतजीक \nटग एकाएक गितहीन भय गेलिMह। ओ आगा बढ़य हेतु एकदम तैयार निह छलाह। सॱसे गामक लोक \nकरमान लािग गेल छल। पिhडतजी गुम। िकछु बजबे निह करिथ। तेहन शुभ मुहुX: छल जे छॴकक चचÊ \nकरब असगुन लगिMह। लोक सभक िकछु फुराइक निह जे आिखर बात की भेल। अखने तँ पिhडतजी टप-\nटप बजैत छलाह..! \nगाम भिरक लोक पिhडतजीक घेिर लेलकिMह। \n“पिhडतजी की भेल?” \nमुदा ओ तैयो गुoम। अMततोग_वा लोक हुनका उठा-पुठा कय डा`टरक ओिहठाम लय गेल। ओतय \nडा`टर हुनकरअवaथा देिख बेश सीिरयस भय गेलाह आ कहलिखMह जे हुनका गoभीर भावना_मक अवधात \nभेलिMह अिछ। ता_कािलक उपचारक हेतु जह  वो सूई देबय लगलाह िक पिhडतजीक निह रिह भेलिMह। ओ \nगिरयबैत ओिहठामसँ गामपर भगलाह। ताबत भोरक चािर बािज गेल छल। आ बरक ओिहठाम जयबाक \nकाय:म रÚ भय गेल। ठीके असगुन भय गेलिMह। \nतािह िदनसँ पिhडतजी असगुनसँ बÙड डरािथ। ओिह िदन हुनकर मिझली बेटीक तिहना आँिख बड़ \nफरकय लगलिMह। पिhडतजी एकदम अपिसयत भय गेलाह। अब´य कोनो गड़बड़ी होमयजा रहल अिछ। \nओ अपन अपन बेटीक तुरMत अपना लग बैसा लेलिथ िक ताबतेमे एकटा िगरिगटहुनकर बायॉं हाथपर \nखसल। पिhडतजी ठामिह फानलाह। पैरमे खराम छलिMह। दरबÇजा बेस ऊँच छलैक। दलानपर ठामिह  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n23 \n \nिचतंग भय गेलाह। बाय पैरक हÙडी टुिट गेल छलिMह। सॱसे गाम!  पिhडतजी बाप-बाप िचिचआय \nलगलाह। सभ गोटे हुनका लािद कय अaपताल लय गेल। लाख कोिशशक बाबजूद ओ हÙडी निह जुटल। \nपिhडतजी जMम भिरक हेतु नगर भय गेलाह। \nतिहयासँ पिhडतजी रोज भोरे उठैत देरी भगवानक गुहािर देिथ- \n“हे भगवान! असुगनसँ जान बचायब।” \nमुदा भावी gवल होइत छैक। होइत वैह छैक जे हेबाक रहैत छैक। \nएकादशीक िदन छलैक। महादेवक दश:न करय जाइत छलाह। झलफल होइत छलैक। ताबतमे एकटा \nनिढ़या वामाकातसँआयल आसामने बाटे दायकात जुजिर गेल। पिhडतजी ठामिह खसलाह। \n“हे महादेव! आब अहॴ gाणक रखा क।” \nकहैत-कहैत पिhडतजी वेहोश जक भय गेलाह। तारा सभ एकाएकी हुनकर ई दुद:शा देखबाक हेतु \nअपaयत छल। बो बेचारे एकहुँ डेग घुसकय हेतु तैयाक निह छलाह। आ ने घुसकबाक हुनकामे तागित रिह \nगेल छलिMह। \nपिhडतजीक फेर किह निह कहसँ िहoमत अयलिMह। ओ चोटे पाछा घुमलाह। तैबीच एकबेर फेर वैह \nनिढ़या वायसँ दिहना भेल। पिhडतजी ओिह निढ़याक गिरयबैत, नगर टगे दौड़ैत, खसैत-पड़ैत घर िदस बढ़य \nलगलाह। बीच-बीचमे ओिह निढ़याक कहैत- \n“ई सरबा, निह जीबय देत। एकर हम की िबगारने छिलयैक से निह जािन!” \nताबतेमे मुिखयाजी पोखिर िदिससँ आपस अबैत छलाह। पुिछ बैसलिखन- \n“की भेल पिhडतजी?” \n“की कहू की भेल। कहबी छैक जे गेलहुँ नेपाल आ कम: गेल संगे। सैह पिर अिछ हमर। \nएकादशीक िदन छलैक। सोचलहुँ जे महादेवक दश:न करी। आधा राaतासँ जह आगा बढ़लहुँ िक औ \nबाबू! ई चhडाल निढ़या राaता कािट देलक।” \nओिहसँ पिहने की मुिखयाजी िकछु बिजतिथ, पिhडतजी धराम दय खसलाह। \nमुिखयाजी िचकरलाह। पासेमे पिhडतजीक भाितज पिनछोआ करैत छलिखMह। ओ दौड़लाह। अगल-\nबगलसँ सेहो लोक सभ दौड़ल। पिhडतजीक उठा-पुठा कय दरबाजापर रािख देलक। लोक सभ पुछिMह- \n“की भेल?” \nमुदा ओअपaयत आकाश िदिस तकैत रिह गेलाह।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n24 \n \nअसगुन, असगुने होइत अिछ। त ने लोक सगुन करैत िफरैत रहैत अिछ। पिhडतजी भोर होइतिह \nपिनभरनीक बजौलिखिMह आ आदेश देलिखMह जे आइसँ िन_य gात: काल ओ एक घैल पािन भिर कय \nदरबाजापर रािख देल करय, जािहसँ हुनक िदन नीक जेना किट जािMह। पिनभरनी हुनकर आ¶ाक िसरोधाय: \nकयलक आ रोज हुनकर सामनेमे बेश बड़का घैलमे पािन भिर-भिर राखय लागल। \nएक िदन अMहरोखे पिनभरनी पािन भिर कय रािख गेल। ओकरा गहुँमक कटनी करबाक छलैक। \nपिhडतजी उिठ जह चािर डेग आगा बढ़लाह िक वोिह घैलसँ टकरा चानाल िचX भय खिस \nपड़लाह। \nचा कातसँ लोक सभ दौड़ल। मुदा मिhडतजी िकछु निह बजलाह। आब ओ सभ िदन चुlपे रहबाक सपथ \nखा लेने छलाह। समय िवपरीत भय गेल छलिMह आ सगुनो असगुन भय गेल छलिMह। \nरबीM s नारायण िमP \nअमृतसर याVा \nपंजावक पैघ शहरमे अमृतसरक गणना अिछ। ऐठाम पिहने तुँग नामक गाम छल। िसखक चािरम गुr \nरामदास १५७४ मे ७०० पैआमे तुँग गामक लोकसँ जमीन िकनलैथ। ओइ साल गुr रामदास ओतए घर \nबना कऽ रहए लगला। ओइ समयमे ओकरा ‘गुr दा च³’ कहल जाइत छल। बादमे एकर नाम  ‘च³ राम \nदास’भऽ गेल। \nअमृतसर पिहने ‘गुrरामदासपुर’क नाओंसँ जानल जाइत अिछ। पंजावक राजधानी चh डीगढ़सँ ई २१७ \nिकलोमीटर दूरीपर एवम्   लाहौरसँ माV ५० िकलोमीटर दूरीपर अविa थत अिछ। भारत-पािकa तानक वाधा  \nवोड:र ऐठामसँ माV २८ िकलोमीटर अिछ। \nकहल जाइत अिछ वाि मकी ऋृिषक आPम अमृतसरक रामतीथ:मे छल। लवकुश अमेघ य¶क \nघोड़ाक ओतइ पकैड़ लेने छला आ हनुमानक एकटा गाछसँ बािM ह देने रहैथ। ओही a थानपर दुिग:आना मिM दर \nबनल अिछ। \nतेसर िसख गुr अमरदास जीक परामश:पर चािरम िसख गुrरामदासजी अमृत सरोवरक खुनाइ gारo भ \nकेलाह। ऐमे चाकात पजेबाक घाटक िनम^ण पचम िसख गुr अज:न देवजी ारा १५ िदसo बर १५८८ क \nपूरा कएल गेल। वएह हरमM दर साहेबक िनम^ण gारo भ केलैथ। १६ अगa त १६०४ क ओइमे गुr uM थ \nसाहेबक a थापना भेल। िसख भ` त बाबा बुधाजी ओइ मM दरक gथम पुजेगरी िनयु` त भेल रहैथ। \nहरम^M दर साहेबक िनम^णमे सव: धम: सभ भावक िवशेष िधयान राखल गेल। िसख धम:क ऐ भावनाक \nअनुrप गुr अज:न देव मुिa लम सूफी सM त हजरत िमआँ मीरक ऐ मिM दरक िशलाM यासक हेतु आमंिVत केने \nछला। सन्   १७६४ ई.मे जa सा िसंह अहलुवािलया आन-आन लोक सबहक सहयोगसँ एकर जीणÊÂार  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n25 \n \nकेलाह। उM तीसमी शता  दीमे महाराजा रणजीत िसंह ७५० िकलोuाम सोनासँ ऐ मिM दरक ऊपरी भागक पािट \nदेलाह जैपर एकर नाओं ‘a वण: मिM दर’ माने ‘गो डेन टेo पल’ पिड़ गेल। \nहरमिM द साहेबक a वण: मिM दरमे पएर रखैत गजब आनM दक अनुभूित भेल। साफ-सुथरा चक-चक करैत \nपिरसर। सुरo य वातावरणमे भजन कीत:नक संगीतमय मधुर Ã विन। चाकात पसरल स°कड़ोक तादादमे \nसेवादारक ज_ था सभक देखैत बनैत छल। \nसमूहमे जीव, सेवा करब ओ समM ¯ य पूव:क सबहक a वागत करब, ऐ वa तुक g_ य उदाहरण हरमM दर \nसािहवमे भेटैत अिछ। मM दरमे gवेशसँ पूव: जूता िनकालब आ माथ झपब अिनवाय: अिछ। माथ झपबाक हेतु \nमिM दर gवM धक केर तरफसँ वa V देल जाइत अिछ। \nिवशाल तलाव a व¢ छ जलसँ भरल अिछ। ऐ तालावक नाओं अमृत सरोवर अिछ। सरोवरक चाकात \nलोक पिरÜमण करैत अिछ। सरोवरसँ जुड़ल अिछ हरमिM दर साहेब। \nमिM दरमे िनरM तर गुणवाणीक पाठ होइत रहैत अिछ। चाकातसँ मिM दरक दरबाजा खूजल अिछ। \nता_ पय: जे ओइठाम सबहक a वागत अिछ। हरमिM दर साहेबमे कोनो धम:क लोक जा सकैत अिछ। ऐ मामलामे \nई अÕुत अिछ। ऐठाम िनरM तर लंगर चलैत रहैत अिछ। अनुमानत: gित िदन एक लाखसँ तीन लाख लोक \nतकक मु¹तमे लंगर खुआबक बेवa था ऐठाम रहैत अिछ। \nहरमिM दर साहेब हम दू बेर गेल छी। एकबेर अिधकारीक gितिनिध मh डलक संग आ दोसर बेर \nPीमतीजीक संग। दुनू बेर नीकसँ दश:न भेल। a थानीय gशासनक सहयोग रहबाक कारण मिM दरमे हमरा \nसभक सरोपा देल गेल। सरोपा देबक माने बहुत इÇ जत देब भेल। \nअमृतसरक gिसÂ a वण: मिM दरक दश:नक बाद हमरा लोकिन ओइठामसँ सटले जािलयावाला बाग गेलॱ। \nओइ वागक इितहास केकरो निह बुझल छइ। ि²िटश साÑाÇ यक भारतमे कएल गेल ई ुड़तम घटना अिछ। \n१३ अgैल १९१९ क ि²िटस हुकुमतक िवरोधमे a वर उठाबक हेतु जमा भेल हजारो लोकपर १० िमनट धिर \nधुँआधार गेली चलौल गेल, जइमे एक हजार लोक मारल गेला आ १५ साए लोक घायल भेला। सरकारी \nआँकड़ामे मृतक एवम्   घायलक संÈ या बहुत कम मश: ३६९ एवम्   २०० माV देखौल गेल मुदा ओ कोनो \nिहसावसँ सही निह लगैत अिछ। गोली काh डक बाद ओइ मैदानमे लाश उठौिनहार िकयो निह छल। सैकड़ो \nआदमी जान बँचेबाक हेतु ओइठाम िa थत एकटा इनारमे कुिद गेल। बादमे १२० टा लाश ओइ इनारसँ \nिनकालल गेल। धुँआधार चलल गोली सबहक िनशान अखनॱ ओइठामक देवाल सभपर देखल जा सकैत \nअिछ। \nओइ िदन बारहे बजेसँ लोक सभ बैसारमे भाग लेबाक हेतु ओइ मैदानमे जमा होमए लागल छल। बहुत   \nरास िनदÊस लोक उ_ सुकतावश सेहो ओइठाम जमा भऽ गेल छल। मुदा केकरो ई अM दाज नइ छेलै जे \nि²िटश हुकुमत एतेक वव:रतापूण: काज करत! मुदा से भेल। ि²िटश हुकुमतक िखलाफ केतेको gकारक \nदुघ:टनाक पछाइत राÇ यमे माश:ल लॉ लागू छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n26 \n \n१३ अgैल १९१९ क भोरे ि²िटश हुकुमत घोषणा कए लोकक चेतौलक जे पच आदमीसँ बेसी लोकक \nएकठाम जमा होएब गैरकानूनी अिछ। मुदा बहुत लोकक एकर जानकारी निह भेलै आ जेकरा भेबो केलै से \nनिह सोिच सकल जे आदेशक उ लंघनक एहेन िवनासकारी हएत! \na थानीय फौजी एवम्  असैिनक अिधकारीक जािलयावाला बागमे जमा होइत भीड़क जानकारी १२ बजे \nभऽ चूकल छल। ओ सभ चाहैत तँ ओइ बैसारक शुए-मे िवरोध कए सकैत छल, मुदा एकटा सुिनिÆत \nयोजनाक तहत भीड़क जमा होमए देल गेल आ िबना कोनो पूव: उÝोषणाक भीड़पर अM धाधून गोली चलेबाक \nआदेश जनरल ारा दए देल गेल। \nसभसँ दुखद तँ ई भेल जे गोलीक बौछारमे घायल लोक सभ तरपैत-तरपैत मिर गेल आ िकयो ओकरा \nसभक असपताल उठा कऽ निह लऽ गेल। ऐ घटनाक अंजाम देिनहार जेनरल डायरे` टरक जखन हंटर \nकमीशन पुछलक जे ‘अहॉं  घायल लोक सबहक इलाजक की बM दोवa त केलॱ?’ तँ ओ िनल:Ç ज भऽ कहलक \nजे अa पताल सभ खूजल छल। सही िa थित तँ ई छल जे बाहरमे क¹यू: लागल छल तँए िकयो केतौ \nघुसिकयो निह सकैत छल। जनरल डायर उपरो` त कमीशनक सम a वीकार केलक जे ओ सोिच-समैझ \nकऽ जािलयावाला वागमे गोली चलबौलैथ। ओ चािहतैथ तँ डरा-धमका कऽ भीड़क भगा िदतैथ, मुदा फेर ओ \nसभ एकV भऽ जाइत, आ ि²िटश हुकुमतक वच:a वपर हँसैत। \nएहेन वव:र घटनाक च´ मदीद गवाह देबाल सभपर पड़ल गेली सबहक िनशान अखनॱ देखल जा सकैत \nअिछ। \nहम सभ चाकात देबाल सभपर पड़ल एहेन िनशान सभक सF: देखलॱ गोलीक िनशान सभक िचिM हत \nकए देल गेल अिछ। आ जइ इनारमे सैकड़ो आदमी कुिद गेला आ जानसँ हाथ धो लेलैथ, सेहो ‘शहीदी \nकुआँ’क नाओंसँ a मारक भऽ गेल अिछ। ऐ काh डमे शहीद भेल सैकड़ो लोकक यादगारमे ओतए a मारक \nबनल अिछ जेकर उÝाटन भारक gथम राº Öपित a व. डॉ. राजेM s gसाद सन् १९६३ मे केलाह। \nअमृतसरक दश:नीय a थानमे दुिग:आना मिM दर gमुख a थान रखैत अिछ। मूलत: दुग^माताक मिM दर \nहेबाक कारण एकर नाओं दुिग:याना मिM दर पड़ल मुदा ऐ मिM दरमे आनो-आनो भगवान सबहक भ¯ य मूित: \nिवरािजत अिछ। ई मिM दर अपन भ¯ यता एवम्  अÃ याि_ मक वातावरण हेतु सo पूण: िवमे gिसÂ अिछ। देश-\nिवदेशसँ हजारो तीथ:याVी ऐठाम अबैत रहै छैथ। मिM दर बहुत पुरान अिछ। मूल मिM दर सोलहम शता  दीमे \nबनल छल। तेकर बाद सन्   १९२१ ई.मे a थानीय लोकिनक मदैतसँ एकर जीणÊÂार कएल गेल। नव िनिम:त \nमिM दरक उÝाटन सन्  १९२५ ई.मे पं. मदन मोहन मालवीय केने रहैथ। मिM दरक ार थानीसँ बनल अिछ। \nपूरा मिM दर चाकातसँ िसमटल अिछ। मूÈ यत: मिM दरक gागणमे पहुँचबाक हेतु पूल बनौल गेल अिछ। \nमिM दरक बनाबट ओ साज-सÇ जा a वण: मिM दरसँ िमलैत अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n27 \n \nमिM दरक gागणमे सीतामाता ओ हनुमानजीक मिM दर अिछ। सन्  २०१३ सँ मिM दर एवम्  मिM दरक \nआसपासक पिरसरक जीणÊÂारक काय:म चिल रहल अिछ जेकर पूण:तापर मिM दरक भ¯ यता ओ सौM दय: \nपराकाº ठापर पहुँच जाएत। \nकहल जाइत अिछ जे लवकुश हनुमानजीक अहीठाम बािM ह देने रहैथ। अमेध य¶क घोड़ाक बािM ह \nदेने रहैथ। लमण, भरत, शVुÃ न सभ एतइ परािजत भऽ गेल रहैथ। हुनका सभक जीएबाक हेतु देवता सभ \nअमृत अनने रहैथ ओ शेष अमृतक मािटमे गािड़ देल गेल छल। जहूसँ ऐ शहरक नाओं अमृतसर पड़ल। \nहम सभ अमृतसरक gिसÂ दुिग:आना मिM दरमे घM टो घुमैत रहलॱ। पूजा-पाठ केलॱ ओ एकर भ¯ यताक \nआनM द उठेलॱ। पं. मदन मोहन मालवीयजीक बारo बार िधयान अबैत रहल जे ऐ मिM दरक वत:मान a वrपक \nनायक रहैथ। \nघुमैत-घुमैत हम सभ थािक गेल रही। रौद बहुत करगर रहइ। हमर Pमतीजी सेहो बहुत थािक गेल \nछेली। अa तु हम सभ ओइठामसँ सोझे सीपीड   यूडी गेº ट हाउस िa थत अपन डेरा पहुँच गेलॱ। \nघर घुमैत काल रa ता भिर सोचैत रहलॱ जे एतेक भारी तीथ: a थानमे जािलयावाला वाग सन \nूड़, वव:र, नरसंहार केना भेल? सही कहल जाइत अिछ जे सXाक नशामे मनुख िपशाच भऽ जाइत अिछ। \nओकर मानवीय संवेदना नº ट भऽ जाइ छइ। मनुख ओकरा लेल माV एकटा मशीन रिह जाइत अिछ जे \nआदेशक पालन करैत-करैत अपनिह बM धु-बाM धवक खूनक धार बहा सकैत अिछ। जेना िक जािलयावाला \nवागमे अंuेजी हुकुमत केलक। िहM दू, मुसलमान, िसख आिद सभ धम:क लोक लोकक खून एक भऽ गेल \nछल, जािलयावाला वाग िचकैर-िचकैर कऽ किह रहल छल- \n“ऐ अ_ याचारी िनकृº ट अंuेजी हुकुमत, आब बद^a त जोग निह रहल। आब आर जुलुम निह सहल \nजाएत..!” \nजािलयावाला वागक काh ड सo पूण: देशक आ_ माक झकझोिर देलक। एकर बदलामे उधम िसंह िवलायत \nजा कऽ माइकल डायरक [1] ह_ या कऽ देलक आ a वयं फसी चिढ़ गेल। \nदोसर िदन सझमे हमरा लोकिन बाधा वोड:रपर होमएबला झhडा उतारबाक काय:म देखए गेलॱ। ओइ \nकाय:मक आकष:ण अमृतसर गेिनहार g_ येक पय:टकक रहैत छइ। \nभारत ओ पािकa तानक सीमा सुरा बलक जवान सभ नाना gकारक करतब करैत आगू-पाछू बढ़ैत रहै \nछैथ। कखनो टगक धराम-दे आग तँ कखनो हाथक फरकबैत पाछ करैत ओ सभ एक-दोसरक कखनेा \nिसनेह करैत तँ कखनो आमण मुsामे आिब जाइ छैथ। अपना देशक लोक जेतेक बेर िहM दूa तान िजM दावाद \nकहैत तेतेक बेर सटले सीमापर सँ ओइ देशक नारा सभ लगैत रहैत अिछ।    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n28 \n \nकुल िमला कऽ सo पूण: वातावरण देश-भि` तसँ भरल रहैत अिछ। उXेजक ओ भावुक महौलक वावजूद \nसैिनक सभ संयत रहै छैथ आ मश: अपन-अपन देशक झh डा उतािर कऽ वधा बोड:रक गेटक बM द कऽ \nलइ छैथ।   \nिवशेष अवसर जेना ईद, िदवाली आ दुनू देशक a वतंVता िदवस आिदपर एक-दोसरक िमठाइक िड  बाक \nआदान-gदान सेहो होइत अिछ। कुल िमला कऽ ई काय:म दुनू देशक नागिरकक वत:मान पिरिa थितपर \nसोचबाक हेतु मजबूर कए दैत अिछ। \nदुनू देशक लोक हजारोक तादादमे आमने-सामने बैसए आ शािM तपूण: महौलमे मनोरंजक काय:म देखए \nसे अपना-आपमे एकटा िमसाल अिछ। भऽ सकैए एकर सकारा_ मक gभाव दुनू देशक जनता ओ सरकारपर \nपड़इ। \nएवम्   gकारेण अमृतसरक संिl त gवासक अM त भऽ रहल छल। हमरा लोकिन gात भेने अमृतसर \nिद ली शता  दी ए` सgेस पकैड़ कऽ िद ली िवदा भऽ गेल रही। सुिवधा सo प¸ sुतगामी ई गाड़ी ज दीए घर \nपहुँच गेल आ हम सभ अपन याVाक आनM दक चच: करैत केतेको िदन धिर आनM दमे रहलॱ। \n◌ \nितिथ : ०१ अगa त २०१७, श  द संÈ या : १५१६ \n \n  \n \n[1]  माइकल डायर जािलयावाला वाग काh डक समय पंजावक लेि¹टनेM ट जेनरल छल। \n  \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंत¯य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n१.डॉ. कैलाश कुमार िमP : पिरचच^: पिर_य`ता आ पिरिaथित : िमिथलाक सMदभ: मे २. नMद िवलास \nराय : लघुकथा- कठही साइिकल  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n29 \n \n१   \nडॉ. कैलाश कुमार िमP  \n  \nपिरचच^ \nपिर_य`ता आ पिरिaथित : िमिथलाक सMदभ: मे \n  \nवैध¯यअिभशाप अिछ आ कोनो मिहला क पिर_य`ता बनेनाइ महा-दुºकम:। ई दुºकम:िपतृसXा_मक समाज \nिनल:Çजता सँ, ूरता सँ ऐितहािसक समय सँ करैत आिबरहल अिछ। aVी शोषणक एिह सँ घृिणत उदाहरण \nभेटब दुल:भ। आÆय: तखन होइतअिछ जखन जािह पुrषक कारणे हुनक प¾ी  पिर_य`ता बनलिथन ितनका \nसमाज हुनकरआिथ:क संप¸ता, सामािजक गिरमा (नाम), उ¢च िशा आ ओहदा, ¯यवसायिकसफलता आिदक \nकारणे सoमािनत करैत अिछ, मय^दाक चÚिर ओढ़बैत अिछ, व`ता बनबैत अिछ। सबसँ अिधक दुःख तखन \nहोइत अिछ जखन तथाकिथत आधुिनक मिहला जेपढ़ल-िलखल छिथ, सब बात बुझैत छिथ,नारी aवतंVताक \nदoभ भरैत छिथ, नािरवादक झhडा हाथ मे लेने कोनो ऑलयिoपकक धािवका जक सनसन करैत दौड़ैतरहैत \nछिथ; लेिकन समय एला पर अपन ¯यि`तगत िहतक कारणे शोषक पुrषक सßदेमए लगैत छिथ। जखन \nरके भक भ' जाए त' ककर आश? एिह िवषयक बुझबाक लेलएकर तह मे घुस'पडत। इितहास सँ \nवत:मानक जे बहुत िवशाल दूरी एकपेिड़याउबड़-खाबड़ बाट अिछ तािह पर याVा सहभागी अवलोकनाथµ बिन \nकरए पड़त। यथाथ:कनजिदक जयबा लेल िलß भेदक भावक _याग करए पड़त। कागद की लेखी आ \nआँखन कीदेखी दुनू साÔय क बेर-बेर ख़रॲच मार' पड़त। जखन ई सब काज पूण: िनªा आईमानदारी सँ \nसमय लगाक' क' लेब त' बातक गह मे पहुँच सकैत छी। नारी सँसoबिMधत ई िवषय अिछ तािहं जॱ \nिकयोक गुनमित गoभीर मैिथलानी एिह पर काजकरिथ त' सजातीयताक भाव एिह मे aवतः आिब सकैत \nअिछ।  \nहमPीमती अपण^ झाक िज¶ासक िनराकरण अथवा हुनका ारे ठाढ़ कएल समaया परिवचार करबा लेल एिह \nिवषय पर अपन कलम उठाओल अिछ। अपण^ पुछैत छिथ \"पिर_य`ता अथवा पथ बाट जोहैत aVी या \ngतीारत aVी?  \nअपण^ झाक कहबाक शैली आ हुनका ारा उÂिरत कएल िकछु लोकजीवनक घिटत दृ»ाMत हमरा झकझोिड \nदेलक।  \nसबसँपिहने ई aथािपत क' ली जे पिर_य`ता िकनका कही? हमरा जनैत आ लोकजीवनकजीवMत उदाहरण \nदेखैत पिर_य`ता ओहेन aVी भेलीह िजनका िववाहक बादकोनो-ने-कोनो कारणे हुनकर पित _यािग देने छिथन। \nबहुत दृ»ाMत मे पितदोसर aVीगण क घोिषत आ अघोिषत प आिन लैत छिथ। बाट जोहए बालीaVीगण ओ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n30 \n \nहोइत छिथ िजनकर पित कतौ गेल छिथन मुदा हुनका निह बूझल छिन जे कतएगेल छिथ, की क' रहल \nछिथ। सब िबदेिसया गीत एहेन aVी पर िलखल गेल अिछ। \n  \n“परदेिसया क िचØी िलखै छै बहुिरया  \nपड़लै अकाल िपया कटै छी अहुिरया”। \n  \nया फेरो: \n“िकयेक दुईए िदनक छुÐी मे गाम एलयै \nभिर िदन घुिमते रहिलयै ने आराम केिलयै”।। \n  \nएिह गीत सब मे gतीा छैक। एहेन gतीा जाकर अंत सुखत हेतैक। ई एहेन बाट जोहब छैक जािह मे \nसब िकछु मधुर-मधुर हेतैक।  \nमुदाओिह मिहलाक की हेतैक जकर पित ओकरा िववाहक बाद छोिड़ देलिथन, पिर_य`ता बनादेलिथन? जकर \nPृंगार, िटकुली, काजर, पाउडर, गहना, वaV,सब बेकार भ' गेलैक। जकरा पित त' छोिड़ये देलकैक समाज \nसेहो नीक भाव सँ निह देखैत छैक।ओकरा सँ नीक त' िवधबा जकरा लेल समाज एक िनिÆत \nबात,वaV, खान-पान, ¯यवहार आ आचरण तय करैत ओकरा समाजक मुÈयधारा मे िकछु हद धिर जुड़बाक \nअवसरgदान करैत छैक। \n \n \nिपिVसXा_oक समाज समाजक संरचना मे बहुत चालाकी सँ पिर_य`ताक aथान िनध^िरत करैत अिछ। िवध-\nबेभार आ देवता िपतर मे एिह gथा क जोड़ैत अिछ। एकर उदे´य कहॴ ई त निह जे िaVÉन समाज \nमानिशक प सँ पिर_य`ता बनबा लेल तैयार भ’ जािथ? चलू लोक परoपरा मे चलैत छी। मधुPावणी कथा \nमे एक gसंग सMÃयाक िववाहक अबैत छैक।सMÃया के छिथ? सMÃया िशवानी गौरीक छोट बिहन छिथ। \nअपन सु¸िर सािर सMÃया सँ महादेब क gेम भ’ जाइत छिन। सMÃया सेहो अपन बिहनोई महादेब सँ gेमक \nआदान-gदान केनाई शु केलिन। पिरणाम ई भेल जे जखन सMÃया िववाह योÉय भेलीह त’ महादेब गौरी सँ \nचोराक सMÃया सँ िववाह करबा लेल चल गेलाह। एoहर गौरी महादेब क तकने िफरिथ मुदा ओ कतहु निह \nभेटिथMह। बहुत खोज कएला पर गौरी क महादेबक िवषय मे जानकारी भेिट गेलिन जे महादेब सMÃया सँ \nिववाह करए गेल छिथ। गौरी क बड़ दुःख भेलिन ओ कानय लगलीह। कनैत-कनैत देह सँ घाम चललिन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n31 \n \nआओर मैल छुटए लगलिन-गौरी मैल छोड़ा कए जमा कएलिन आओर ओकर एकटा सप गिढ कए बाट पर \nरािख देलिथन-महादेब जखन सMÃया क िववाह क’ ल’ अनलिन त’ गौरी क कनैत देखल संगिह बाट पर \nमैलक सप सेहो।महादेब ओिह सप मे gाण दए देलाह ओ लह-लहाए लागल। महादेब आओर सMÃया क \nदेिख गौरी कानए आओर गािर-शाप देमए लगलीह: \n“की ए हम आहे िशब चोरनी की चटनी \nकी ए हम कोिखया िवहूत  \nकी हम आहे िशब सेवा मे चुकलहुँ \nकेलहुँ दोसर िववाह ” \n  \nतखन महादेब कहलिथन: \n“निह अह आहे गौरी चोरनी चटनी \nनिह अह कोिखया िवहूत  \nनिह अह आहे गौरी सेवा मे चुकलहुँ \nहमरा कर’ परल दोसर िववाह ” \n  \nतखन गौरी कहलिन: \n“मिरहौ गे सMÃया तोरो जेठ भइया \nहोएबे मे कोिखया िवहूत ” \n  \nतखन महादेब पुनः समझाबैत कहलिन: \n“जनु गारी िदअ गौरी अपनो जेठ भइया \nजनु किहओ कोिखया िवहूत  \nतोरिह सन गौरी पातिर िछतिर   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n32 \n \nतोरिह सन सुकुमारी \nबितसो दत िबजुली िछटकिन  \nसMÃया हुनकर नाम ” \n  \nबहुत अिधक िवनÑता स सMÃया कहैत छिथन: \n“काित:क गणपित गोद खेलाएब  \nहोएब चेिरया तोहार ” \n  \nआब महादेब िनºकष: दैत बजला: “अह अनेरे कािन रहल छी। अहक ई सप बेटी भ’ क’ जMम लेने \nअिछ। अही निMहकीरबी क खेलाएबा लए हम एकटा किनय आिन देल अिछ। \nकथा अतिहं अंत भ’ जाइत छैक। आÆय:क बात ई जे गौरीक एिह gÄ आ शंका पर किहयो कोनो aवर \nनिह उठल। पुrख किथलेल उठेता? aVीगन सब सेहो मौन छिथ। पिर_य`ता एिह कथा मे गौरी आ सMÃया \nदुनू छिथ – पाट:टाइम या आंिशक पिर_य`ता। पितक 100 gितशत gेम सँ गौरी आ सMÃया दुनू जेना वंिचत \nभ’ जाइत छिथ! पिर_य`ता श द सँ जेना दुनू िवभूिषत भ’ जाइत छिथ। \nबात आगा बढ़बैत छी। हमरा लगैत अिछ महिष: गौतमक प¾ी अिहया िमिथलाक पिहल पिर_य`ता छिथ। \nइMs गौतमक अनुपिaथित मे आिब गेला। हुनका लग चिल गेलीह। फेर तािह लेल अतेक पैघ आ दुद^Mतक \nदhड! अपने िववाह केलाक बादो तप, तपaया। प¾ी लेल सभ बMधन? कोना चलत काज? आ फेर ओिह \nबMधन अथवा Pाप सँ मु`त के करतिन हुनका? एकर िनण:य सेहो Pाप देमय बला पित पक पुrष \nकरताह। गौतम कहैत छिथन जे जखन राम Vेता युग मे अतए अऒताह तखन िशला मे पिरणत अिहया \nहुनक चरणक aपश: सँ फेरो मनुख-योिन मे वापस लौटती। \nदोसर पिर_य`ता सीता छिथ। सीता अपन प¾ी धम:क पालन करैत राम संगे कत’-कत’ निह जाइत छिथ। \nवैह राम गभ:वती सीता क असगरे जंगल भेज दैत छिथ। मय^दा उXम भ’ जैतिन अगर सीता संगे राम सेहो \nफेर सँ जंगल चल जैतिथ? से कह करैत छिथ? आर त आर अमेध य¶ काल सेहो हुनका सीता कह \naमरण अबैत छिथन? सोनाक सीता बना य¶-वेदी पर बैस जाइत छिथ। जखन लव-कुश भेट जाइत छिथन \nतखन सीताक aमरण अबैत छिन। िवयोग आ दद: सँ छटपटाइत सीता धरतीक कोिख मे िवलीन हेबाक लेल \nिनवेदन करैत छिथन – “फाटू हे धरती!” धरती अपन पुVीक बात सुनैत देरी फािटजाइत छिथ आ सीता \nओिह मे िवलीन भ’ जाइत छिथ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n33 \n \nिमिथलाक तेसर पिर_य`ता भामती छिथ. उÕट िवान आचाय: वाचaपित अपन गहन ¶ान, पिरPमक मता \nआ हठयोगक कारणे उXर सं दिण धिर Èयाित अिज:त कएने रहिथ। आचाय: gवर अनेक uंथक रचना \nकएलिन तािहमे gमुख अिछ: (1) Mयायिणका, (2) ²Óत_व समीा, (3) त_व िवMदु, (4) Mयायवाित:का ता_पय: \nटीका, (5) Mयायसूची िनबंध, (6) सÈयत_व कौमदी, (7) त_ववैशारदी। एकरा अितिर`त त_कालीन पाचम \nनवम शता दी मे शंकराचाय:क आuह पर “अठारह वष: aवगृह मे साधनारत भए ससािरक सुख _यािग 6 \nभागमे मंडन िमPक ²ÓसूVक शंकरभाºयक टीकाक रचना कएलिन। आ तािह मे भामती मूक योगदान दैत \nरहलिथन। तैँ हेतु तािह मूक अवदान क अमर करए लए टीकाक नाम भामती सं¶ा सँ जोिड़ देलिन। ई \nमूक अवदान बÙड किठन श द अिछ। अगर वाचaपित क साधने करक छलिन त’ िववाह किथलेल केलाह? \nएिह लेल जे प¾ी प मे भामती िबना ढउआ क आ िबना भावनाक संचार क सेिवका बनल रहिथ? \nवाचाaपितक िवताक नमन मुदा भामतीक gित हुनक gयोग हुनका ारे जािन-बुिझ क’ भामती क पिर_य`ता \nबनाएब िथक। \nमैिथली लोक ¯यवहारक गीत मे अनेक गीत भेटत जािह मे सौितन श दक gयोग अिछ। सौितन लेल कुबजो, \nकु जा श दक gयोग अिछ जे हमरा जानैत घृणा सूचक अिछ। \nबात पिर_य`ताक क रहल छी त’ उदाहरण समाज स लेमए पड़त। समाज िदस आँिख उठाबय पड़त। \nसमाज क िनहारए पड़त। नारी मनोदशा आ दद:क, टीसक अनुभूित करए पड़त। \nएक बहुत aथािपत सािह_यकार अपन इ¢छा सँ िबपरीत माता-िपता क मन आ मान रखबाक च³र मे एहेन \nपरoपरागत आ अित सामाMय लड़की सँिववाह क’ लेलाह जे कोनो प सँ हुनका संग साoय निह रखैत छिल \n– निह दैिहक सौMदय: मे आ ने िवFा मे। िवान आ दैिहक सौMदय: आ सौªव सँ पिरपूण: सािह_यकार मन \nबना लेलाह जे िववाह क’ लेताह मुदा ओिह लड़की सँ कोनो तरहक कोनो सoबMध निह रखता। सैह भेल। \nिववाह भ’गेलिन। चतुथµ धिर सासुर मे रहला। संप¸ सासुरक लोक पाहुनक aवागत मे कोनो कमी निह \nरखलक। उपर सँ िबधकरी अित चातुिर। नीत-नूतन बात कहिन। सृंगार, मनुहार, gेमक बात मे ओझराबए \nलगलिथन। िदयासलाई आ काठी एक ठाम रहतैक त’ आिग लगबे करतैक। सैह भेलैक। जािह प¾ी सँ \nकिहयो कोनो सoबMध निह रखबाक उदे´य सँ िववाह केने छलाह ओकर gेम मे फँिस गेलाह। मन भले निह \nिमलल होिन देह िमल गेलिन।15 िदन रहला। बहुत रंगक बात भेलिन। कतेक बेर केिल केला। 15 िदनक \nबाद घर आिब गेला। \nघर वापस अएला पर पुनः अपन वैदु´य आ सौMदय: पर दंभ भेलिन। भेलिन, आिह रे बाप, िववाह त’ गलत \nपिरवेश, गलत पिरवार आ गलत लड़की सँ भ’ गेल। अिवकिसत, बैकवड: सँ भ’ गेल! आब की हो? निह-\nनिह, एहेन लड़की संग जीवन कोना कटत? असंभव। महानगरक सâय समाज लग कोना रहब? मय^दा आ \nइÇजत नीलाम भ’ जाएत। फेर की उपाय? यैह जे _यािग दी। पिर_याग करी। पिर_य`ता बना दी। \nपिर_य`ता कोना बनत? अपमान सँ, शोषण सँ, दैिहक-मानिशक उ_पीड़न देला सँ। से क देत? हम aवयम \nदेब। ई िनण:य अिMतम? एकदम अिMतम। िबना एकर दोसर कोन उपाय?” यैह सब सोचैत भिवºयक महान \nसािह_यकार आ कलामा नारी उ_पीड़नक ठीका ल’ लेलाह। एक दुखद, तक:हीन, अनग:ल आ अमानवीय  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n34 \n \nघटनाक बीया बाउग़ भ’ गेल छल। ओ अपन वीभ_स प लेल तैयार छल।एक िवान एक चडाल बिन गेल \nछल। \nसािह_यकार महोदय क सासुर सँ अएबाक हेतु बेर-बेर समाद अबिन। ई एहेन िनªुर जे जेबे ने करिथ। \nसासुरक लोक िहनक lलाट सँ अनजान। अंत मे ससुर महोदय aवयम िहनकर दरबÇजा पर आिब गेिथन। \nआब की करताह? कोनो उपाय निह बचलिन। लाचार भय सासुर गेला। खूब मान-दान भेलिन। नाना तरहक \nसचार लागल। खूब मन सँ भोजन केलाह। राित मे प¾ी एिथन। आिबते कािमनी मािननी बनैत कहलिथन: \n“जाऊ! कतेक िनªुर लोक छी अह? निहअएलहुँ आ ने िचिØयो भेजलहुँ? एहेन कतॱ मनुख भेलैक अिछ? \nहम rसल छी अह स।” से कहैत किनया मुँह िबपरीत अवaथा मे करैत झुØे सुतबाक भगल केलिन। \nिवान सािह_यकार चुप रहला। गंभीर रहला। िकछु निह बजला। की बिजतिथ? मन त कोनो धराने अपन \n¯याहत धम:प¾ी सँ मुि`तक कामना आ  यॲत मे बाझल छलिन।प¾ी िदस देखबो ने केलिन। \nतुरते प¾ी क बुझा गेलिन जे िकछु त’ गडबड अिछ। झट दिन िवचार केलिन: “आिखर ई िकछु gितिया \nिकयैक निह देला? हे भगबती! िकछु अिन» बुझना जा रहल अिछ हमरा। कहॴ कोनो िनद:य मनुखक संग \nत’ हमर हाथ िवधाता निह लगा देलिन? की करी? ककरा पर मािननी बनी हम? जे मनुहार करत से त’ \nकोनो Ãयाने-बात निह द’ रहल अिछ। फेर की करी? अिहना सुित रही? से कोना हएत? भले बाबा िबFापित \nकिह गेला ‘पुrखक निह िबaवासे’। कोनो िaथित मे पुrख पर िवास निह करी। फेर की करी? एिह \näदयिहन पुrख क äदय-वान पुrख बनाबी। से कोना? एकरा अपन gेमक जाल मे गछानी।” यैह सब \nसोचैत बेचारी नव  याहल किनया अपन जीवनक नैया क डूबए सँ बचेबाक उि`त सोचय लगलीह। करबट \nअपन पित महोदय िदस बदलैत बजलिन: “की बात पाहुन! rसल छी की? िकछु गलती भ’ गेल हमरा सँ \nकी? अगर गलती भेल त’ कहू। हम माफ़ी मिग लैत छी”। \nअतेक बात किनया कहलिथन मुदा पाहुन पर कोनो gभाव निह परलिन। गुम-सुम-गंभीर बनल रहलाह। \nकिनया क अशुभक अशंका भेलिन। िहनकर आँिख मे किन िबकराल, िबकट aवrप देखली। किन कसाई \nकिन िनद:यातक भाव लगलिन। किन ¶ानक ¯यथ: घमhडक अनुभूित भेलिन।लेिकन दोसर कोन उपाय? पैघ \nजाित आ कुलक मय^दा सँ छेकएल छी। दोसर िववाह त’ आब सपनो मे निह देखल जा सकैत अिछ। \nतखन की करक चाही? िकछु निह अतबे जे येन-केन-gभावेन िहनका मना ली। से कोना मनाबी? gेम सँ आ \nअपन मनुहार सँ। देखैत छी, भगबती सफलता दैत छिथ की निह? अिह तरहक अंत:ंद सँ जुझैत किनय \nपाहूनक अपना छाती सँ जकरबाक य¾ शु केलिन। आिह रे बा! ई की? पाहुन त’ एक ण मे बæ उu \nभ’ गेलाह।हाथ झकझोिर देलिथन। अपन बलक gदश:न करैत कक:श Ãविन मे बजला: “खबरदार जे आई \nके बाद हमरा सँ कोनो तरहक सoबMध रखलहुँ। हमरा अह सँ कोनो तरहक सoबMध निह रखबाक अिछ। \nहम आई सँ अहक शरीर निह छुब। अहुँ अपन मय^दा मे रहू। अगर से मय^दा क तोरबाक चे»ा करब त’ \nहमरा सन खराप लोक निह भेटत”।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n35 \n \nकिनया आब पूण: साक भ’ गेल छलीह। भेलिन सािह_यकारक नाम पर रास सँ िववाह भ’ गेल। आब की \nकरी? किन दृढ़ भेलीह। कहलिथन: “देखू, हम अहक ¯याहता छी। हमर सoबMध मे हमर िपता अपनेक \nिपता सँ सब िकछु aप» क’ देने छलाह। अहेन समaया छल त’ निह किह िदतहुँ? हम आब कत’ जा \nसकैत छी? अहॴ कहू? आ फेर िववाहक याVा मे त’ अह हमरा संग सब िकछु कएल जे एक aVी-पुrष \nकरैत अिछ?” \nअिह बात सँ बेिफ़ मद मे चूर सािह_यकार अपन राग अलापैत रहला: “हमरा से सब िकछु ने बुझल \nअिछ। हमरा अह सन जािहल aVी संग कोनो सoबMध निह राखक अिछ। अहक रaता अलग, हमर रaता \nअलग। नदीक दू aवतMV कछेड़। ककरो सँ ककरो िमलन संभव निह अिछ। ख़बरदार जे हमर देह मे \nसटबो केलहुँ।” \nप¾ी पाछा कोना होइतिथ? लागल रहली। िकछु मनुहार, िकछु ंदन, िकछु नोरक धार चुएलिन। िकछु \nअपन माता-िपताक िववशताक भान करेलिन। किन िगदरभभकी सेहो देलिथन। मुदा सािह_यकार महोदय त’ \nअिडग रहला। अपना क लंठ-सािह_यकार मानैत छला। एिह प¾ी सँ कोनो सoबMध निह रखता से ²Óवा`य \nछलिन। \nतथािप प¾ी िहoमत करैत अध: वaV मे एकबेर सािह_यकार महोदय क अपन बाहुपाश मे लेबाक gयाश \nकेली। एिह बेर ोध सँ बताह भेल सािह_यकार अपन प¾ी क उपर gहार क’ देलाह। बेचारी लाचार भेल \nमािर खाइत रहली। बंद घर मे िविचV aवर सुिन लड़कीक माए आ भाऊज जािग गेिथन। घर खोलबाक \nआदेश देलिथन। लड़की घर खोलैत माएक गर लािग कानए लागली। कनैत रहली आ बजैत रहली: “सब \nअनथ: भ’ गेल। हमर कपार फुिट गेल। मनुखक बदला हैवानक संग भ’ गेल।” \nमाए आ भाऊज पुछैत रिçथन: “की भेल बु¢ची?” मुदा िहनकर मुँह सँ बकारे ने िनकलिन। कतेक काल \nधिर कनैत रहली। लोक सब बोसैत रèिन। उoहर सािह_यकार महोदय काल-नाग आ यमक अवतार बनल \nोध मे मातल घर मे ोधक Çवाला मे धू-धू जिर रहल छला। हुनका सँ लोक पुछिन: “पाहुन! की भेलैक? \nिकछु बकझक भेलिन की?” पाहुन पिहने त’ चुप रहला। फेर कक:श aवर मे उXर देलाह: “हमरा की पुछैत \nछी? अपन बेटी के पुछू। ओ जे कहती हमहुँ सैह कहब।” बहुत देर धिर वातावरण शत रहल। \nजखन किनय भिर इ¢छे कािन अपन मनक दद:बहा लेलिथ त' कहलिन: \"िहनका हमरा सँ कोनो िसनेह निह \nछिन। ई माता-िपताकइÇजत हेतु िववाहक aवग केने छिथ। िहनका हमरा सन सामाMय निह आधुिनकाचाही \nजे िहनका सँग महानगर मे हाथ-मे-हाथ थामने aव¢छMद घुिम सकए। ई हमरासँ कोनो तरहक सoबMध निह \nराखय चाहैत छिथ। उलटे हमरा सँ जतेक जदी होमुि`त पाबै चाहैत छिथ। वेदमंVक उ¢चारण सँग जेप¾ी \nबनेलिन तकरा पालन करैत अपन अिधकारक भाव जगबैत हम िकछुए ण पूव:िहनका देह िदस जएबाक \nअनग:ल gयास कएल तकर पिरणाम देखू।\" ई कहैत अपन छातीकओ िहaसा देखा देलिथन जतए आदरणीय \nसािह_यकार अपन घुसाक िनद:य gहार केनेछलाह। िनलाह-aयाह ओिहना देखा रहल छलिन। एक ण मे \nसािह_यकार महोदयकअसली प बाहर आिब गेल छलिन। ओतय उपिaथत मिहला सभक हृदय किप  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n36 \n \nगेलिन।अनथ: भ' चुकल éल। एकर कतेक िबकट rप भ' सकैत अिछ एिह पर िकयोक िनिÆतनिह \nछली।  \nअंत मे कMयाक माए थोड़ेक गoभीर होइत अपन जमाय लग नहुँ-नहुँ गेिलह। िaथरे सँ कान लग फुसफुसा \nक' बाजय लगली: \n\"पाहुन!सब िकछु ठीक ने? ई छौरी कोनो गलत बात त' निह किह देलकिMह? चािर भाई मेअसगिर छैक \nने, तािहं किन िछिड़या गेल छैक। ओना मनक बड़ शुÂ छैक। जे रहल सेमुहँ पर किह दैत छैक।\"  \nसािह_यकार िनराकार भेल सबबात सुनैत रहला। अंत मे सासु पुछलिथन: \"अगर कोनो Vुिट छिन \nत' बाजिथ? हमसब िहनकर सब मगक पूित: अपन हैिसयत िहसाबे करक gयास करबिन।\" \nगहीर सस लैत सािह_यकार ठाê-पठाê बजला: \n\"देखू! ई िववाह निह चलत। िहनका सँग निह हम खुश रिह सकैत छी आ ने यैह रिह सकैत छिथ। \nिहनकर सोच आ हमर सोच मे कोनो साoय निह अिछ\"।  \nसब बात जेना एकिहं सस मे सािह_यकार महोदय बािज गेलाह। \n  \nसासुअपन मायक मम_वक कारणे गुम सधने रहली। फेर बजनाई शु केलिन: \"देखथुपाहुन! ई ²ाÓणक बेटी \nछैक। एना कोना हेतिन? िववाह एक क कहैत अिछसात-सात जMमक सoबMध छैक। उठथु आ दुनू िमल \nक' रहथु।\"  \nबेटीिदस तकैत माए बजली: \"सोना, एना निह चलैत छैक जीवन। दुनू गोटे िहल-िमल रहू।सब चीज़ नीक \nरहत। जाउ घर।\"  ई कहैत माय बलपूव:क बेटी क पाहुन सßे घरिदस ल' गेिलह। आब सब िकछु सामाMय \nभ' चुकल éल। घर मे आिग आ घी केर सिमधाएकिVत éल। केवल होम करबाक मंV फुकक gयोजन \néल। ई gयोजन कMयाक माएपूरा केलिन। अिÉन सुगंिधत भ' धू-धू पजरए लागल। दू देह एक \nभ' गेल।सािह_यकार महोदय क एिह ¯याहता मे आधुिनका देखाय लगलिन। दुनू मaत भ' गेलाह। ओिह िदन \nएक आर बात भेल। gेमक अिÉन ततेक gबल छलिन दुनूक जे ओहीराित आ ण नाियका क गभ: ठहिर \nगेलिन। िववाहक, अिह तरह एक उÚे´यपूरा भ' गेलिन। \n  \nसोझे सालिरागमन भ' गेलिन। जिहया सँ नाियका अपन सासुर अएिलह तिहया सँ सािह_यकारफेरो अपन \nउu प मे आिब गेलाह। मािर-िपट शु भेल। कखनो डंडा सँ त कखनोबेट सँ। किहयो-किहयॲ आनो \nचीज़ सँ gहार करैत रहला। संगित साफे बMद।पूण: िवराम। यातना अबाध गित सँ चलैत रहलिन। एक \nसािह_यकार अपन कुकृ_य सँदोसर सािह_यकार लेल सामuीक ओिरओन करैत रहला। नारीक शोषण होइत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n37 \n \nरहल।शोिषताक गभ: मे शोिषतक बीज पनपैत रहल। िवनाशक िया मे िनम^णकgिया अपन aवप पकरैत \nरहल। \nकोनहुना अपन सासुरमे रहैत नाियका एक पुVीक जMम देलीह। पित सँग िaथित नक: जक भ' गेलिन।बहुत \nय¾ केलीह मुदा असफलता हाथ लगलिन। यातना सहैत-सहैत तन -मन जबाब द' देलकिन। सासुर सँ नैहर \nआिब गेलीह। केश चललैक।  \nअिहबीच सािह_यकार अपना सँ 18 वष:क छोट लड़की सँ चुपे-चाप िववाह क' लेलाह।ककरो कानो ने लागय \nदेलाह। डर छलिन नौकरी चिल जेतिन। नाम बदनाम भ' जेतिन। \n  \nबादमे िविधवत तलाक भ' गेलिन। आर जे केला से केलाह। एक नीक काज जर केलिन जेअपन जMमल \nबेटीक िववाह अपन अरजल पाई सँ नीक जक करा देलिथन। \n  \nहुनकप¾ी सेहो अपन जीवन अपने जक िजबक कोिशश करैत छिथ त’ लोक हुनका नीक-अधलाहकहैत \nछिन। यैह िथक सामािजक मय^दा। यैह िथक महानता। सािह_यकार महान भेलछिथ। नारी चेतना, सािह_य \nआ सृंगार केर बात करैत छिथ। एक दू आधुिनक आतथाकिथत िवदुिष हुनकर सब कृ_य आ कुकृ_य बुझैतो \nहुनका हँ मे हँ िमलबैतछिथ। विरª सािह_यकार लोकिन िणक लोभे हुनका सßे घुमरैत रहैत छिथ।हुनक \nयशक झंडा फहरबैत रहैत छिथ। \n  \nहालिहंमे एक नवोिदत सािह_यकार क एिह तथाकिथत महान सािह_यकारक पूव: प¾ी जेआब तलाक शुदा आ \nपिर_य`ताक टैग सँ जानल जाइत छिथ,भेटलिथMह। नवोिदतसािह_यकार हुनका लग गेलाह। अपन पिरचय \nएक सािह_यकारक प मे देलिन।  पिर_य`ताक दद: सािह_यकारक gित घृणा बिन Çवार-भटा जक फुइट \nपड़लिन।अपन  लाउज खोिल एक-एक दागक gदश:न करैत बजली: \"कहॴ एहेन सािह_यकार त' निह छी अहुँ \nजे अपन प¾ी सँग जलाल जक ¯यवहार करैत छी।\" जखन Çवालाफ़ुटले रहिन त’ अनेक तरहक नीक \nअधलाह बात सेहो किह देलिथन, जे कोनो नाजायज निहरहैक। \n  \nबात एतहुँ कहसमाlत होइत अिछ। सािह_यकार अपन दोसर प¾ी क सेहो यातना मे रखने रहैतछिथ। \nमारैत-पीटैत छिथ। आधुिनका सब सßे घुमरैत छिथ। खूब सािह_य िलखैतछिथ, खूब भाषण करैत छिथ। \nसमाजक एक तबका एिह महापिततक आइकॉन बना रखने अिछ। हुनक gथम प¾ी क पिर_य`ता आ \nकुलणा कहैतअिछ। एकरा की कही? ई बात पाठक पर छोिड़ दैत छी।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n38 \n \n  \nपिर_य`ताकिलखल आ ऐितहािसक aवपक की बात करी, अपन आँिख सँ अनेक aवप देखने छी।कतौ \nपिर_य`ता सoबMधी रहिल छिथ त' कतौ पिर_य`ता बनबै बला। कतौपिर_य`ता त' कतौ दुदìवक मारिल \nपिर_य`ता। \n  \nएकउदाहरण िविचV अिछ जे समाजक मानिशकता क आईना देखबैत अिछ। से की? ई कथाgारoभ होइत \nअिछ एक अित सामाMय पिरवारक युवक सँ जे अपन माता-िपताक एसगरसंतान छला।  B. Com करैत देरी \nदिण मे कतौ चाय बागान मे डेlयुटी मैनेजर'कनौकरी लािग गेलिन।  \nहुनका गामक बगले क गामक एककMयागत िजनका 4 लड़की माV छलिन, नीक पैसा दहेज दए अपन जेठ \nबेटी सँ िववाहकरा देलिथन। कMयागत िकछु निह अिपतु बहुत रास फुइस बाजल छला। लड़की पढ़िलनिहये \nजक रहैक। साक सेहो निह, बिक किन अकान जक। देखबा सुनबा मेमुदा अपूव:। रंग-िवरंगक \nगहना, वaV, gसाधन सँ सजिल। बर कािनय कदेखैत दंग। चतुथµ कोना िबतलै से बुझबे निह केलाह। \nचतुथµ gात अपनेसßे कोयंबटूर हनीमून लेल िबदा भेला। जखन ओतए गेलाह त' ¶ात भेलिन जेलड़की साफे \nसाक निह छैक। िन_यकम: तक करबाक नीक सँ चे»ा निह छैक। आब कीहो? तेसरे िदन वापस आिब \nगेलाह। सासुर आिब सासु आ ससुर क सब खेरहाकहलिथMह। ससुर उXर देलिथMह: \"अपने उदास निह \nहोउ पाहुन, अहक सासु सबबात बुझा देतीह।\" ई कहैत ससुर दरबÇजा िदस चिल गेलाह। \nसासुलग अबैत नहुँ-नहुँ कहलिथMह: \"पाहुन! ई मन छोट निह करथु। हम सब िहनकरिववाह अपन दोसर बेटी \nसँ करा देबिन। दोसर एकरा सँ 2 बरखक छोट अिछ।सव:गुणसoप¸ छिन िहनकर सािर। \n  \n Pीमानमैनेजर साहेबक चानी। िदने सँ सािर पाहुन लग आिब गेिलह। सब िकछु नाम:ल।बिहनोई सँग सब \nिकछु करए लगिल जे एक पित-प¾ीक बीच बMद घर मे अMहार मेहोइत छैक। अिह म मे 7 मास बीत \nगेल। 7 मास मे सोझे साल िरागमन भेलिन।िरागमन मे सािर कोना अिबतिथन? उपाय निह छलिन। तािहं \nप¾ी एलिथन। गामअिबते देरी नव पुतोहुक असिलयत सबक लािग गेलैक। आब की हौक?  \nपिरवारेमे िकनको सरबेटी गरीब मुदा अतीव सु¸िर। तुरत लड़कीक िपता िववाहक िनवेदनभेज देलिथन। \nPीमान मैनेजर साहेब िबसिर गेलाह जे ओ सात मास धिर अपन सािरसँग गुलछर^ उड़ेने छला। सब वचन \nिबसिर गेला। सब मय^दा धो-पोिछक चािटगेलाह। अपन दुखड़ा गबैत रहला। माए-िपितयाइन सब अतबे \nकहिथMह: \"धन कही एकराजे सात मास धिर एिह अकान आ बकलेल कािनय सँग कोना िबतेलक! एकरा \nआब शीíअिह जंजाल सँ मुि`त भेटक चाही।\"  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n39 \n \nअपना gित एिह तरहकसहानुभूित पािब Pीमान मैनेजर साहेब मने-मन गदगद छलाह। िववाह तय भ' गेलिन। \ngथम प¾ीक सब सामान, वaV, गहना, s¯य-जात रािख राते-रातीमािर पीट क' सासु भगा देलिथMह। कािनय \nथोड़ेक िनवेदन अव´य केिथन जेहुनको रह' देल जािन। मुदा क सुनैत अिछ? \n  \nआबPीमान मैनेजर साहेबक दोसर प¾ी हुनका ई आदेश, िनदÎश द' देलिथMह : \"जािह िदन अह पिहल प¾ी \nक अपन घर घुसा लेब तािहये िदन हम माहुर खाआ_मह_या क' लेब।\" \nमैनेजर साहेब एकाएक एक परमप¾ीभ`त पित बनैत बजला: \"राम-राम! अह की बजैत छी? िववाह सँ आई \nधिर हमएकर शरीर निह छूल। आब घर घुसेबाक कोन gयोजन?\" \n  \nमैनेजरसाहेब क वंश वृ दोसर प¾ीक संतान सँ होमय लगलिन। बेटी-बेटा-बेटी। सबहरेक छह मास पर \nगाम आबिथ। गाम अिबतिहं निह जािन कोना gथम प¾ी जकराअड़ोस-पड़ौसी सब िबयहुती कहैक बुिझ \nजाइक। राित क' आिब जाइक। मुदा, भोजन त दूरमैनेजर साहेब केर माय िपितयाइन सब समान छीन मािर-\nिपट क' भगा दैत छलिथMह।बेचारी रaताक िभखमंगी बनल अिछ। मुदा िकयोक मैनेजर साहेब क इहो निह \nकिहसकलिन जे ओकरा अपना घर पर कम सँ कम अ¸-वaV िदयौक। आसरा िदयौक। ऊपर सँ बाप-\nसंबंधी सब सेहो ओिह अभगली पिर_य`ता क मारैत पीटैत छैक। जीवन नक: बनल छैक। \n  \nएिहgकरणक जिड़ मे अगर चली त' एिह पिर_य`ता क पिर_य`ता बनेबै मे gथमदोख ओकर िपता क छिन। \n जखन हुनका बुझल छलिन जे हमर बेटी एहेन अिछ त’ िववाहकिथलेल करा देलिथMह? ओिह पैसा सँ \nओकरा लेल कोनो िरहैिबिलटेशन सेMटर अथवािकछु आरो क' सकैत छला। से निह केलिन। जखन जमाय \nबेटी क छोिड़ देलिथMह त' ओकरा जीवन लेल कोनो इंतज़ाम करक छलिन।  \nदोसर दोखमैनेजर साहेब क? अगर सािर सँ िववाह निह करबाक छलिन त' संबंध कोन कारणेसात मास धिर \nरखला? पुनःÆ, अगर दोसर िववाह केलाह त'gथम प¾ीक सब िकछुवापस किथलेल निह क' देलिथMह?  \nएिह gकरण मे दुनू पक समाज सेहो ओिहना पातकी अिछ। \nअनुभवक कथा अनंत अिछ। ककरा कही ककरा छोड़ी? कहब तखने बात फिरछायेत। िबना कहने कोना \nबुझबैक? \nएक दृ»ाMत हाले क अिछ। से की? एक ¯यि`त िववाह केलाह। िववाहक एक वष:क बाद कतॱ नौकरी लेल \nगेलाह। जे गेलाह से 3 वष: धिर एबे निह केलाह। सब उपाय भेल। जगह-जगह लोक पहुचल। थाना-\nपुिलस मे रपट िलखा देल गेल। मुदा िकछु ने भेल।अंत मे ओिह युवक क माता-िपता हुनक प¾ीक िववाह  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n40 \n \nओिह युवक सँ छोट भाई सँ करा देलिथन। पिरवार चलए लगलैक। aVी मािन लेलक जे हमर gथम पित \nआब एिह संसार मे निह छिथ, त देओर संग िववाह कर’ मे कोनो हज: निह। पिहल पित सँ एक लड़की \nरहैक। दोसर पित सँ एक बालक। सब िकछु पटरी पर िनक सँ चलय लगलैक। करीब 9 वष:क बाद \nएकाएक ओिह मिहलाक जीवन मे भूचाल आिब गेलैक। पिहल पित किह निह कोना कतए सँ वापस घर आिब \nगेलैक। अपन प¾ी लग गेल। बाद मे पता चललैक जे ओकर अनुपिaथित मे ओकर छोट भाई सँ िववाह भ’ \nगेल छैक पिहल प¾ी क। बेचारी मिहला दू नाव मे कोना पैर रखत? बड़का समaया। पिहल पित ओकरा \nपर अपन अिधकार जतबैक। दोसर पित कहैक जे हम त’ सब चीज़ अवधािर क’ िववाह केने रही।दुनू भाई \nमे Mद चलैत रहलैक। अिMतम िनण:य ई भेलैक जे मिहलाक gथम पित दोसर कोनो लड़की सँ िववाह \nकरथु। जखन से भ’ गेलैक त’ मामला सुलिझ गेलैक। \nिमिथला मे एहनो िवधान रहल अिछ जे जाित-मूलक नाम पर एक आदमी 20-25 टा िववाह क’ लैत \nछलाह। एक दू छोिड अिधकश प¾ी पिर_य`ताक जीवन जीबैत छली।पिर_य`ताक अथ: केवल अ¸-वaV-\naथानक तकलीफ अथवा सामािजक मय^दे निह अिपतु शारीिरक, मानिशक सुख स वंिचत हएब सेहो भेल। \nजखन लाचार भेल अिह तरहक िaVÉन िकछु दोसर पुrष िदस देखैत छिथ त’ समाज हुनका कुलटा, \nिनल:Çज, अपिवV, Ü», दुÆिरV आ ने जािन की-की कहैत आिब रहल अिछ? िकनको डाईन त’ िकनको \nडािह किह टाच:र कैल जाइत छिन। समाज बौक बनल रहैत अिछ।धनक इ¢छाक पूित: भ’ सकैत अिछ, \nतनक इ¢छाक पूित: कोना हएत? \n  \nखादी आ िमिथला/मधुबनी पेिMटंग केर शुrआत भेला सँ बहुत पिर_य`ता अपन आिथ:क मय^दाक रा करबा \nमे सफलं रहिल छिथ। प·िटंग मे पîPी गंगा देवी, गोदावरी दXाक कथा सबके बूझल अिछ। खादीक \nआगमन सँ कतेको पिर_य`ता अपन अ¸, वaVक उपाज:न करबा मे सफल भेली। अपन सोच, अरमान, \nसपना, सृंगार सब िकछु खादीक ताग मे देखनाई शु केलिन। कला_मकता अपन पराका»ा पर पहुँच गेल। \nिमिथलाक सूती खादी देखैत-देखैत समaत भारत मे अपन मिहनी, कलाकारी आिद गुणक कारणे gिसÚ भ’ \nगेल। \n  \nहम मानवशाaV, कला-इितहास आ मानवािधकारक छाV रहल छी।आिदवासी आ uामीण समाज मे काज करैत \nआिब रहल छी। आिदवासी समाज  मेकोनो कारणे अगर पित-प¾ी मे निह प­लैक त’ पित-प¾ी दुनू क ई \naवतंVता छैक जे अपन जीवनसाथी क छोिड दोसर तािक लए। एिह सँ पिर_य`ता gथाएिह तरहे ओिह \nसमाज मे gभावी निह छैक जािह तरहे अपना समाज मे। \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n41 \n \nएक बात आरो हमरा अचरज मे डालैत अिछ। लोक जािह मे िaVÉन सेहो सिoमिलत छिथ, सभ िकयोक \nअिह तरहक िवधानक पिरचालन लेल पुrख सँ अिधक दोष aVी क दैत छिथ। जखन की स_य ई अिछ \nजे िपतृसXा_मक समाज अपन जाल ऐना ने िबछेने अिछ जािह मे सामाMय क क पुछैत अिछ आधुिनका आ \nपढिल मिहला सेहो फंिस जाइत छिथ। अंत मे अतबे कहब जे पिर_य`ता aVी समाजक समaया निह अिछ। \nई मानवक समaया अिछ। एिह पर गंभीर बनक जरत अिछ। सबक एक संग आिब संगोर करैत अिह \nसमaयाक िनदान िनकलबाक अिछ। अिह अिभशाप क समाlत करक अिछ। से भेल तखने हम सब गव: सँ \nकिह सकैत छी जे हम सब gगितक पथ पर बिढ़ रहल छी। \n  \n२ \nनMद िवलास राय  \nलघुकथा \nकठही साइिकल  \n“कतेक िदन ऐ पुरनका कठही साइिकलपर चढ़बह। कहह दुिनय केतए-सँ-केतए चिल गेल आ तूँ \nबीस-बाइस बख:क ऐ पुरनका साइिकलपर चढ़ै छह!”  -गेनालाल िजयालालक कहलकैन। \nिजयालाल हँसैत बजला- \n“हौ भाय, तोहर बेटा सभ जे कमाइ छह ने, तँए तोरा हिरयरी सुझै छह।” \nतैपर गेनालाल बजला- \n“आ तोरा जे कोिचंग सेM टर आ चिटया सभक टीशन पढ़ेलासँ आठ-दस हजारक मिहनवारी आमदनी \nहोइ छह से की करै छहक। कमतीमे एकटा सकेh डो हेh ड फटफिटया कीिन कऽ चढ़ह। हौ मरबह तँ िकछ \nलऽ कऽ दुिनयासँ नै जेबह। जेतबे सुख-मौज ऐ धरतीपर करबह ओतबे संग जेतह।” \nिजयालाल बजला- \n“हौ भाय, अखन हमरा बड़ समa या अिछ तँए अखन हमरा अही साइिकलपर चढ़ह दएह।” \nचाहक दोकानदारो दुनू संगीक गप सुनैत रहए ओ बाजल- \n“मर:! ऐ लोहाक साइिकलक कठही साइिकल िकए कहै िछऐ?” \nतैपर गेनालाल बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n42 \n \n“ऐ साइिकलमे पाइिडल देखै िछऐ, काठक छी आ ऐ साइिकलपर जखन चढ़बै तँ जिहना कठही \nबैलगाड़ीक धुरामे सोन-तेल नै रहलापर चलैकाल कॲ-कए, पॲ-पएक अबाज िनकलै छै तेनािहये ऐ साइिकलसँ \nअबाज िनकलै छइ।” \nचाहक दोकनदार पुछलकैन- \n“से अह केना बुझिलऐ?” \nगेनालाल जवाब देलिखन- \n“एक िदन हम िनम:ली बसेसँ गेल रही। एक बोरा नोन कीिन अही साइिकलपर रािख बस a टैh डपर \nगेल रही। बस a टैh डपर नोन रिख जखन साइिकल पहुँचाबए िजयालालक कोिचंग सेM टरपर गेलॱ तँ बुझाएल \nजे ई लोहाक निह, काठक साइिकल छी। तिहयेसँ हम एकरा कठही साइिकल कहै िछऐ।” \nिजयालाल बजला- \n“हौ भाय कनेको पलखैत नै भेटए जे साइिकलक भंगिठयो करा लेब। दू िदन भंगठी करैले िमa Vी \nओतए साइिकल छोिड़ देिलऐ मुदा सझमे जखन साइिकल लाबए गेलौ तँ साइिकल ओिहनाक-ओिहना \nराखल।” \nतैपर गेनालाल हँसैत कहलकैन- \n“धुर: बुिड़, तोरा कपारमे सुख िलखले ने छौ। कमा-कमा पाइ ब°कमे जमा कर मुदा भोग तँ तोरा \nबेटाक िलखल छौ।” \nिजयालाल हँसैत जवाब देलिखन- \n“ठीके कहलीही भाय, हमरा भागमे सुख नै िलखल अिछ।” \nई गप-सl प गेनालाल आ िजयालालक बीच भूतहा चौकपर चाहक दोकानमे होइत रहइ। \nगेनालाल आ िजयालाल हाइ a कूलसँ लऽ कऽ कौलेज धिरक संगी। गेनालालक घर िझटकी गाममे \nजखैन िक िजयालालक घर नवटोली गाममे। दुनू गोरेक छठा िकलाससँ एगारहम िकलास धिर बनगामा हाइ \na कूलमे संगे पढ़लैथ। संगे मैिÖक पास केलैन। मैिÖक पास केला पछाइत दुनू गोरे िनम:ली कौलेजमे इM टरमे \nनाओं िलखौलैन। िनम:ली कौलेजमे बी.ए. धिर दुनू गोरे संगे पढ़ला। गेनालाल पास कोस:क िवFाथµ छला \nजखैन िक िजयालाल अंuेजी आनस:क छाV। \nबी.ए. पास केला पछाइत गेनालाल नौकरीक लेल पिरयास करए लगला।मुदा तीन बख: धिर पिरयास \nकेला बादो जखन नौकरी निह भेलैन तँ खेती-गृहaतीमे भीर गेला। ओ अपना बापक एकलौता बेटा। पच \nिबघा जोतसीम जमीनक मािलक। ऊपरसँ गाछ-कलम-बस-पोखैर सभ िकछु। नौकरी निहयï भेलापर गुजर- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n43 \n \nबसरमे कोनो िद³त निह होइन। गेनालालक दूटा बेटेटा। जे मैिÖक केला पछाइत िदलीमे काज करै छैन \nआ दरमाहा भेटलापर अपन खच^ रािख बापक ब°क-खातामे पठा दइ छैन। बेटा सबहक कमाइ आ खेतक \nउपजासँ गेनालाल आनदपूव:क िजनगी िबतबै छैथ। सुखक िजनगी िबतबैक कारण ई जे पिरवार छोट छैन। \nदुनू बेटा अखन अिववािहते छैन जे िदली खटै छैन। घरपर माV अपने आ प_ नी। खेतो सभ मनकूतपर \nलगौने छैथ। हँ, दूध खाइ वाa ते एकटा दोगला गाए जर पोसने छैथ। \nगेनालाल अपना बेटा सभक मैिÖकसँ आग ऐ दुआरे ने पढ़ौलिखन जे पढ़ल-िलखल आदमीक नौकरी नै \nभेटलापर समाजमे जे दुरगैत होइए से देखैत छिथन। जखन िक कo मो पढ़ल-िलखल लोक \nिदली, मुoबइ, कलकXामे gाइवेटो नौकरी कऽ शानसँ अपन िजनगी िबतबैत अिछ। मुदा िजयालालक सोच ऐसँ \nिबलकुल िभ¸ छैन। हुनकर कहब ई जे जइ पढ़ल-िलखल बेकतीमे टाइलेM ट रहत ओ िवFाथµके ­यूशनो \nपढ़ा अपन िजनगी शानसँ चलौत। पटनामे एकसँ एक कोिचंग संa था अिछ जेकर आमदनी लाखोमे अिछ। \nिजयालाल सीमाMत िकसानक बेटा। हुनका बाबूजीक माVअढ़ाइ बीघा खेत। िजयालाल दू भइ। जेठ \nिजयालाल अपने आ छोट प¸ालाल। प¸ालाल जखन मैिÖकमे पढ़ैत रहैथ तखने हुनकर िपताजी परलोक चल \nगेला। मुदा प¸ालालक िपताजीक aवग:वासक बादो हुनका पढ़ाइ-िलखाइमे कोनो िद³त नै भेलैन। जेठ भाय \nिजयालाल ­यूशन पढ़ा छोट भाएक माने प¸ालालक एम.ए. धिर पढ़ौलकैन। एम.ए. पास केलाक तीिनय \nमासक पेसतर प¸ालालक बहाली िशा िमVक पदपर भऽ गेलैन।िशा िमVमे बहाल भेलाक दू मासक भीतर \nप¸ालालक िबआह एकटा डीलरक बेटीसँ भेलैन। \nिजयालाल अंगेजी आनस:क संग बी.ए. केला पछाइत नौकरीक लेल काफी पिरयास केलिखन मुदा \nसफलता नइ भेटलैन। जइ समैमे सरकार िशा िमVक बहाली केलक ओइ समैमे िजयालालक उमेर चालीस \nपार कऽ गेल रहैन। तँए िशा िमVमे बहाली होइसँ वंिचत रिह गेला। \nजखन सरकार िशा-िमVक मानदेय पनरह साएसँ बढ़ा कऽ चािर हजार कऽ देलकैन आ एगारह मासक \nनौकरीक सािठ बख:क उमर धिर aथायी कऽ देलकैन तँ प¸ालालक प¾ी अपना दु¼ाक िसखा-पढ़ा पिरवारमे \nभीन-िभनौज करा देलकैन। \nजखैन िजयालाल आ प¸ालालमे भीन-िभनौजीभऽ गेलैन तँ िजयालालक एक िबघा जोतसीम खेत आर \nघराड़ी आ कलम-गाछी िमला कऽ पच कØा िहसा भेल रहैन। हुनकर पच गोरेक पिरवार। जेठ दूटा बेटी \nतैपर सँ एकटा बेटा आ दू परानी अपने। एक िबघा जेातसीम खेतसँ जखन पिरवारक गुजर-बसरमे किठनाइ \nहोमए लगलैन तँ िजयालाल ­यूशन पढ़ाबैपर बेसी जोर देलिखन। ओना तँ दस बख: पिहनिहसँ िनम:लीमे एकटा \nकोिचंग संa थामे अंuेजी पढ़बैत रहैथ। कॲिचग आ ­यूशनक कमाइसँ िजयालाल अपन दुनू बेटीक पढ़ा-िलखा \nकऽ िबआह कऽ देलिखन। दुनू बेिटयो आ जमाइयो टी.इ.टी. पास कऽ िशकमे बहाल छैन। एकटा बेटाक \nनीक पढ़ाइ खाितर पटना बी.एन.कौलेजमे नाओं िलखौने छेलिखन। बेटो िववेक पढ़ैमे चM सगर। ओ पटना \nिविवFालयसँ मैिथलीमे एम.ए. कऽ gितयोिगता परीाक तैयारीमे लागल छिथन।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n44 \n \nआइ फेर गेनालालक भट भूतहा चौकपर चाहक दोकानपर िजयालालसँ भऽ गेल। गेनालाल चाहक \nदोकानपर पिहनेसँ बैसल रहैथ। जखन िजयालाल िनम:लीसँ टीशन पढ़ा भूतहा चौकपर एला तँ चाह पीबैले \nचाहक दोकानक आगूमे साइिकल ठाढ़ किरते रहैथ िक गेनालालक नजैर िजयालालपर पड़लैन, ओ बजला- \n“कह भाय, समाचार। आबो धिर वएह पुरनका साइिकलपर चढ़ै छ। रौ पूरा दुिनय सुधैर जेतै मुदा तूँ \nनिह सुधरब। हे मिरह ने तँ सभ िकछ लािध कऽ नेने जइह। पचपन-छl पनक उमेरमे ऐ कठही साइिकलपर \nचढ़ै छ। रौ तोरा बुझाएब आ िदली पएरे जाएब बरबैर अिछ। आ-आ चाह पीब ले।” \nिजयालाल हँसैत कहलकैन- \n“तोहर जे बेटा कमा-कमा पाइ पठा दइ छौ ने तँए तï मोछमे घी लगबै छ।” \nतैपर गेनालाल बजला- \n“आब तँ तोरो बेटाक तँ पढ़ाइ खतम भऽ गेल छौ। तï तँ तेसरे साल कहने रहँ जे िववेक पटना \nिविवFालयसँ एम.ए.मे फa ट ` लाससँ उतीण: भेल हेन।” \nई गप-सl प होइते रहए िक एकटा a कारिपयो गाड़ी आिब चाह दोकानक बगलमे कल। Ëाइवर \nगाड़ीसँ िनकैल बीचला गेट खोललक। एकटा युवक गाड़ीसँ िन¢च उतरल। ओ पैM ट-काट:-टाइ लगौने रहए। \nजखने ओइ युवकक नजैर िजयालालपर गेलैन ओ दुनू हाथे पएर छुिब हुनका गोर लगलकैन। \n“बौआ िववेक! अ¢छा काकाक गेार लगहुन।” –गेनालाल िदस इशारा करैत िजयालाल बजला। \nिववेक गेनालालोक पएर छुिब गोर लगलकैन आ बजला- \n“बाबूजी, हमर चौथे िदन Öेिनंग खतम भऽ गेल। परसू बीरपुर डी.एस.पी. पदपर योगदान केलॱ हेन। \nकाि ह पटनामे मीिटंग छल। अखन पटनेसँ बीरपुर जा रहल छी। ऐ ठाम एलॱ तँ मनमे भेल भऽ सकैए \nबाबूजी िनम:लीसँ घूमल हेता।” \nगेनालालक बोलती बMद। ओ कखनो िजयालालक देखैथ तँ कखनो िववेकक आ कखनो ओइ \na कारिपयो गाड़ीक। \nिजयालाल िववेकसँ पुछलिखन- \n“माएसँ अिसरबाद लेबए किहया अबै छहक।” \nतैपर िववेक कहलकैन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n45 \n \n“मनमे तँ रहए जे पटनासँ घुमतीमे अह सभसँ आशµवाद लऽ लेब मुदा दरभंगेमे रही तँ बीरपुरक \nएस.डी.ओ. साहैब फोन केलैन। ओ कहलैन जेतेक जदी बीरपुर पहुँच सकी पहुँचू। तँए बीरपुर जदी \nपहुँचब जरी भऽ गेल। रिब िदन गाम आिब रहल छी।” \nई किह ओ िजयालाल आ गेनालालक गोर लािग गाड़ीमे बिस कऽ चिल गेला। \nगेनालाल बजला- \n“भाय िजयालाल, तोहर कठही साइिकलक मान रिह गेलॱ। तोहर बेटा पिढ़-िलख कऽ डी.एस.पी. भऽ \nगेलौ। वाह भाइ वाह!” \nतैपर िजयालाल बजला- \n“भाय हमर बेटा िक तोहर बेटा नइ िछयौ।” \nई सुिन गेनालाल, िजयालालक भिर पज कऽ पकैड़ छातीसँ लगा लेलिखन। \n◌ \nश  दसंÈया : 1130 \n  \nऐ रचनापर अपन मंत¯य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nजगदीश gसाद मhडलक तीनटा लघु कथा \n1 \nपुरान साड़ी \nजेठ मासक अमरaसाक नीन तँए सुित कऽ उठैमे कनी देरी भाइये गेल। ओना, नीन केतबो मोटाएल \nआिक भिरयाएल िकएक ने हुअए मुदा प¾ी उठा कऽ तोिड़ये सकै छैथ। मुदा छैथ तँ सोलह¸ी \nपितवरते, कखनॱ सुखमे बाधा उपिaथत निह करए चाहै छैथ। सुतबक सुख बुिझ अपने केतबो काल धिर \nसुतल रहब तैयो ओ उठेती निह, जइसँ नीन सुरित बँचल रिहये जाइए। तिहना खेबाकाल सेहो िबनु पुछनॱ \nप¾ी बजलोरी थाड़ीमे तआ-तरकारी आ छिलगर दही आगूए-सँ फेकैत रहै छैथ, भल मनमे एहनो आशा िकए \nने होिन जे थारीमे जँ बँचल रहत ओ अपने िहaसा ने भेल जइसँ डेिढ़या-दोबर पबैक आशा प¾ीक बिनय \nजाइ छैन। खाएर जे छैथ, मुदा िजनगी भिर संग तँ वएह रहती तँए दोसराक िसहMतो केने कोनो लाभ निहय \nअिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n46 \n \nओछाइनपर सँ उिठ आँिख मीिड़ते दलानसँ िन¢च भेलॱ िक िमरचाइ-धिनय, हरदी-लसुन बेचैबला वेपारी–\nमखन–क अवाज कानमे आएल- \n“धिनय...,  िमरचाइ..., हरदी..., लसुन... लइ जाएब यै...?” \nअवाजेसँ बुिझ गेलॱ मखन छी। मनमे भेल चनौरागंजसँ, माने चािर िकलोमीटरसँ वेपारी ऐठाम पहुँच गेल \nआ अपने ओछाइनपर सँ उिठ दलानक िन¢च भेलॱ!मन लजा गेल। जइसँ वेपारीपर नजैर निह अँटका धरती \nिदस गािड़ लेलॱ। मुदा वेपारी जेतेक रेहल अिछ तइसँ बेसी खेहल सेहो अिछए। केना ओ अपन िशकार \nछोड़त। नजैर पिड़ते टोकलक- \n“भाय साहैब, एकटा समाचार भेटल िकने?” \nमखनक बात सुिन चॱकलॱ। केहेन समाचार? गामक आिक अमेिरकाक? िकएक तँ देखते छी जे दरभंगा \nरेिडयो aटेशन जखन सुतले रहैए तइसँ पिहनिह आन-आन देशक अकासवाणी सभ जािग-जािग अपन-अपन \nसमाचारक हला मचा दइए। फेर भेल जे जँ कहॴ गाम-घरक समाचार हुअए तखन? मनमे अिबते दोहरौनी \nलाज जािग गेल। जािग ई गेल जे जँ गामेक समाचार हएत आिक टोले-पड़ोसक हएत तखन केना एहेन \nलोक लगमे मुँह उठाएब जे चािर िकलोमीटरसँ आिब घर लग अपन कारोबार पसारने अिछ आ अपने अखन \nओछाइने छोड़लॱ हेन! मुदा समाचारो तँ समाचार छी। िजनिगयोक भऽ सकैए, िजनगी जीबैक लूिरयोक भऽ \nसकैए। माने, िजनगी जीबैक कलो भेट सकैए आ जीवन-मृ_युक संघषÊक दश:न भऽ सकैए। तँए समाचारक \nबुझब जरी अिछए। मुदा र¢छ रहल जे मखन िबनु पुछनिह अपने बजैत आगू बिढ़ गेल- \n“सुभs भाइक माए चािर बजे भोरमे मिर गेलिखन।” \nमखनक सुनौल समाचारक दू टुकड़ी कऽ देिखऐ तँ एक टुकड़ी तँ साफ देखाए जे सुभs भाइक माए–\nमाने सुधनी–काकी मिर गेली। मुदा दोसर टुकड़ीपर नजैर पिड़ते बुिझ पड़ए जे अमरaसाक चािर बजे भोर तँ \nसभसँ सुखद समय होइए, तखन केना काकी मरली? माने ई जे बारहो मास आ चौबीसो घMटाक िदन-राितमे \nजेठ मासक भोर सभसँ सुखद होइए, तइमे केना यमदूत आएल जे काकीक gाणे लऽ कऽ उिड़ गेलैन! मुदा \nलगले मनमे उिठ गेल जे अखन चाह-पानक समय अिछ,मुइल काकीक िजगेसा करए जँ अखने जाएब आ \nएहेन समयमे चाहो-पान सुभsे भायपर लािद िदऐन से उिचत निह। कोनो िक सुभs भाय टोलेक छैथ जे \nक¸ो-िखजी सुिन लगले िवदा हएब। आन टोलमे घर छैन, समाचार सुनैत-सुनैत ने सुनब, तइमे िकछु समय तँ \nलगबे करत। तहूमे गाम-गाममे तेहेन लॉडaपीकर-बाजा सभ परमानेMट लटका देल गेल अिछ जे मोबाइलोमे \nगप-सlप करब किठन भऽ गेल अिछ। तखन एहेन-एहेन समाचार की gभािवत निह हएत? हेबे करत। जिहना \ngदुषणक दूर करैले एक िदस नमहर-नमहर योजनामे खच: भऽ रहल अिछ तिहना gदूषणक बढ़बैयो-ले निह भऽ \nरहल अिछ सेहो तँ निहय कहल जा सकैए। तहूमे आन gदूषणसँ बड़ बेसी तँ देहमे हौहैठ-कलकैल हएत, देह \nचुलचुलाएत। मुदा Ãविन gदूषण तँ लोकक म_थे चािट बताह बनाएत..! \nदरबÇजापर सँ चोटे आँगन जा प¾ीक कहलयैन- \n“झब-दे चाह बनाउ। सुभs भाइक ऐठाम जाएब जरी भऽ गेल।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n47 \n \nओना प¾ीक सुभs भाइक समाचार भेट गेल छेलैन तँए नाकर-नुकर निह केलीह। जाबे मुँह-कान धोलॱ \nताबे पि¾यï चाह बना लेलैन। कलपर सँ आिब चाह पीलॱ। चाह पीला पछाइत पानपर नजैर पहुँचल। मुदा \nनजैर अँटकल निह, उिड़ कऽ आगू बिढ़ गेल। आगू ई बिढ़ गेल जे हरण-मरणमे पान नइ खेबा चाही। तहूमे \nसुभs भायसँ िदयादीक सoबMध सेहो अिछ..! \nपानक फसादमे मन तेना फँिस गेल जे सुभs भाइक ऐठाम जेबाक िवचारे मनसँ उतैर गेल। मुदा चाह \nपीबैत-पीबैत िकछुए काल बीतल िक सुधनी काकी आगूमे झमैक कऽ कुिद पड़ली। काकीक कुदब देख मनमे \nउठल- नबे बख:क िजनगीक टपानमे किहयो सुधनी काकी अपन नवपनक ितयाग निह केलैन! समाजो आ \nपिरवारोक संग काकीक सoबMध सभ िदन एकरंगोहे बनल रहलैन। ओना, किहयो काल सoबMधमे घटी-बढ़ी \nसेहो होइत रहलैन मुदा अपना मने काकी जेहने शुमे छेली तेहने काि¼यो धिर रहबे केलीह। तहूमे राित \nनअ बजे तक एकेठाम बैस काकी संगे घर-पिरवारक गप-सlप करबे केलॱ अिछ, सुभsो भाय छला..! \nसुधनी काकीपर सँ मन सुभs भायपर पहुँच गेल। जखने सुभs भाय मन पड़ला िक िजगेसा करब \nसेहो मन पड़ल। चाह पीब नेने छेलॱ मुदा पान पछुआएल छल। पानपर नजैर पिड़ते मनमे मटाउ हुअ लगल \nजे पान खा कऽ जाइ आिक िबनु पान खेने? अगिदगमे पिड़ गेलॱ। मनमे उठल- जखनसँ ककीक मृ_ युक \nसमाचार सुनलॱ तखनसँ आँिखयो कह अपना मने नोर बहौलक आ मुहï कह कानल? मुदा मनमे ईहो उठल- \nकानत िकए? सुधनी काकी सन-सन धरमी जँ गाम पीछु पचो-सातटा रहत तँ ओ अपन िवचार कम:सँ \nिबचड़ैत कम:कार जक कमµ-धमµ धार बहैबते रहत। भल इलाहाबादक िVवेणी घाटपर वृMदावनसँ बहैत आएल \nयमुना धार िकए ने पतराइत-पतराइत पतरखेप खेपैत हुअए, मुदा धारक धारा तँ मानल जेबे ने करत \nिकने? ओना, देखिनहारो आ ओइमे डुबकी लगा नहेिनहारो मानए वा निह मानए...। \nमन आगू बढ़ल। आगू बढ़ैत मनमे फुड़फुड़ा कऽ एकटा िवचार खसल। िवचार ई खसल जे एक तँ \nपान, तैपर ओकर पातक अशुÂ केना बुझल जाएत..? \n‘शुÂ’ ‘अशुÂ’क बीच मन घुिरयाए लगल। फेर भेल जे भिरसक मरल लोकक ने तँ बरस-गठ मनबै \nदुआरे अशुÂ भेल? मुदा अखन से तँ निह, अखन तँ सुधनी काकीक िजगेसा करए जा रहल छी..! तैबीच \nकाकी अपन डोर [1]मे बािM ह िवचार देली- \n‘बेटा, जखन तोरे सभले िजनगी गलेलॱ तखन तोरा मुँह पान निह! हँसैत खाइत खेलाइत आबह। आब \nिक हमरा कोनो अगुताइ अिछ। जखन मन हुअ तखन जरिबहह आिक केतौ माइिटक तरमे गािड़ िदहह।’ \nसुधनी काकीक िवचार मनमे जिगते नजैर फुन-फुना उठल। फुनफुनाइत नजैर पानपर उतरल। \nअMदाजए लगलॱ जे जेतेक कालमे घुिम कऽ घरपर आएब तेतेक कालक िहसाब जोिड़ पान लऽ ली। पच \nिखली पानक पात िबछेलॱ। पान तँ िबछा देिलऐ मुदा चुनक कोही हाथमे लइते मन पनपनाए लगल। मुदा \nतैबीच सुधनी काकी फेर घुिम कऽ आिब कहली- \n“चुनक कोही-तोही फेकैक काज नइ छह! जाबे तोरा सबहक बीच छेलॱ पान-तमाकुल खेलॱ। ओ भोग-\nपारस आब हमर थोड़े रहल, तँए तूँ हमरा-ले कोही नइ फेिकहह। चुनक कोिहये फेक देबहक तखन आगू \nपान केना खेबह?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n48 \n \nसुधनी काकीक िवचारमे तेना ने िबचड़ए लगलॱ जे पचोटा िबछौल पातमे कोनमे चुन कम पड़ल आ \nकोनमे बेसी से ठेकाने ने रहल। तिहना खएरो बेरमे सएह भेल। मुदा जे भेल से भेल, कोनो िक संगीतक \nउ_सवमे जाएब अिछ जे चुन मुँह काटत आिक जद^ हुचकी उठौत तँ...। हइ-हइ कऽ एक िखली पान खा \nबकी चा िखलीक समेट lलाि»कमे लटपटा गमछाक खूटमे बािMह िवदा भेलॱ। जेठ मास छीहे तँए गंजी-\nकुरताक जरते की। तहूमे ओहन लोकक कृ_यमे जा रहल छी जे हँसैत-हँसबैत चािर पीढ़ी धिर न बे \nबख:क उÑ गुजारलैन..! \nदरबÇजापर सँ हेट होइत गामक रaतापर जखन पएर पड़ल िक अनायास पैरक गित तेज हुअ \nलगल, मुदा जिहना पैरक गित तेज भेल तिहना मन लजा उठल,लाज हुअ लगल। जइ सुभs भायसँ एतेक \nलगीची सoबMध अिछ, ितनकर माए चािर बजे भोरेमे मुइली आ िजगेसा करए आठ बजे िभनसरमे जा रहल \nछी! सुभs भाइक नजिरक सोझ पड़ब तँ की कहता! मुह बाजैथ वा निह मुदा मने तँ जर मनमनेबे करता \nिकने जे ‘वाह रे बेर परक खलीफा, बेरेपर िदशा-मैदान सभटा उतरए लगै छैन..!’ \nमुदा मन जागल, जिगते िवचार देलक- \n“जिहना aकूल, कौलेज आिक कोनो काय^लयमे कम:चारी एगारह बजेसँ Ùयूटी करए जाइ \nछैथ, पिरवािरक लोक रहने जँ कोनो कारणे पच िमनट पिहने निह पहुँच पेने अपन उपिaथित ऑिफसमे निह \nदज: कऽ सकला आ रaते-रaते आिब अपन काजमे जुिट गेला,  पछाइत जँ ओ अपन उपिaथित दज: \nकरता, ओकरा की मानल जाए?” \nिवचार जिगते अपनो गर अँटल। गर ई अँटल जे चािर बजे भोरमे काकी मुइली, अखन आठ \nबजैए, आँगनसँ असमसान तक भिर िदनक काज भेल, तैठाम जँ िन_य-िनवृिXमे कनी-मनी आगू-पाछू भेल तँ \nओकरा काजेसँ ने पुरौल जाएत। सुभs भाय ओहेन लोक थोड़े छैथ जे काकी लग बैस सोझे कैनते हेता। \nहुनको नजैर किहते हेतैन ने जे के केहेन लोक अिछ। तँए अनेरे मनमे शंको करब नीक निहय छी। फेर \nभेल जखन सुधनी काकीक अिMतम िवदाइ दइले जाइये रहलॱ अिछ आ जँ हमरो बह¸े सुधनी काकी दू-चािर \nआँगनमे बैस िकछुकाल गुजािर लेती, ईहो कम थोड़े भेल? \nकाजक लोक बिनते मनमे भेल जे एक मुØी मूज िकए ने कX^क डोराडोिर-ले नेने चली? सएह \nकेलॱ, भाय जेकर डोराडोिर जेतेक स³त रहत ओकरेमे ने ओतेक स³तपन रहत। \nहाथमे मूज नेने जखन सुभs भाइक घरपर पहुँचलॱ िक समाजक मजमा देख अपने हेरा गेलॱ।   हेरा ई \nगेलॱ जे असगआ सुभs भाय एतेक लोकक नौत-हकार केना दऽ एलिखन? छोट भाए जे छैन ओ तँ सुधनी \nकाकीक कोड़ैला बेटा भेलिखन, वेचाराक छिठहारक छाती छुिट रहलै हेन, तँए ओकरा कानैसँ मनािहयो तँ \nसुभs भाय निहय कऽ सकै छैथ। तहूमे जेठ रहू िक छोट, माए तँ दुनू भइक मुइली हेन, अपन-अपन िहaसा \nतँ सभक कानबो तँ हेबे करतैन। सुभs भाय अपनो तहूमे बरदाएल हेता। तैसंग माए माइये छिथन। अनका \nजक सुभs भाय थोड़े छैथ जे आँिखक सोझमे माइक शरीरक आिगमे िबसरजन निह करैथ। भाय! दुिनय \nबड़ीटा छै, अपन-अपन आँट-पेट देख ने अपन आँट-पेट बनाएब? गामसँ अह काज करए बाहर गेलॱ। काज \nकेला पछाइत जखन बैसारी भेल, बुढ़ भेलॱ तखन बाप-पुरखा मोन पड़ला, गाम मोन पड़ल! खाली मरैले गाम  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n49 \n \nआएब तँ जरौत के सेहो ने िवचािर िलअ पड़त जे जँ हम केकरो माए-बापक निह जरौने छी तँ अपन माए-\nबापक जरबए के औत? तँए मरैबेर जँ घी¢चम-तीड़ा लहासक हएत तइसँ नीक निहय ने हएत! \nमाए मुइने असगरे सुभs भायपर िबपैतक बोझ खिसये पड़लैन। असगरे कनता िक बजारसँ कपड़ा \nआनए जेता आिक काMहपर उठा माएक असमसान लऽ जेिथन आिक अहरी-अिछया खुनता..? \nमुदा, जेना गामक लोक ई बुझैत होिथ तिहना एकाएकी सभ आबए लगला। मुदा बुझैक पाछू िकछु \nकारणो तँ जर हेबे करत। ओना, समाजेक मनचोिभया नाचबला सभ सेहो अपन नाच दरबÇजापर ठाढ़ केने \nछल। रंग-रंगक नाच-गानसँ सुभs भाइक दरबÇजा गनगनाइत रहैन। मनमे भेल जे सुभs भाय तँ काकीक \nओगरने आँगनमे हेता तँए काजक पछाितये अपन उपिaथित दज: कराएब। चोटगर नाच रहबे करै, बीचमे जा \nकऽ बैसलॱ। चाकातक लोक जे निचतो छला आ गिबतो छला, ओ अपना मने खूब चोिटयेबो केलैन आ \nचोटो खेलैन। तिहना जे गिरयबै छला ओ गािरयो तँ सुिनते रहैथ। सुधनी काकीक ने िवदाइ समारोह िछऐन \nतँए समाजक लोक सभ अपन-अपन भागीदारी दज: तँ करबे करता िकने...। \nउिठ कऽ किनय आगू बढ़लॱ िक दोसर ठाम िनगु:ण सogदायक gवचन चलैत देखलॱ। दूटा बबाजी \nअपनामे खट-समाद करैत रहैथ। एकक कहब रहैन- \n“अपनामे लािग जाउ।” \nआ दोसरक कहब रहैन- \n“राम धुइनमे लािग जाउ।” \nदुनूक खट-समादसँ परहेज करैत कतवािह देने िनकैल थोड़ेक आगू बढ़लॱ तँ ओतए देखिलऐ जे िकयो \nबस अनलक, िकयो बस फाड़ैए, िकयो खड़ौआ जौड़ बटैए, िकयो कुरहैर-ट·गारी लऽ लकड़ीक ओिरयानमे \nलागल अिछ आ िकयो बसक फØाक िबछा मचान बनबैक सुरसार कऽ रहल अिछ जैपर सुधनी काकीक \nसुता असमसान घाट पहुँचौल जाएत। जेना िबजली चािलत कोनो मशीन गनगनाइत चलैत रहैए तिहना \nसमाजक बीचक सौoयपनसँ सुधनी काकीक मृ_युक पछाितक gिया चिल रहल छल..! \nसभ काजक नीक जक संचािलत होइत देख मनमे भेल जे सुभs भायक अपन आँिखक देखल सभ \nबात सुनाइयो देबैन आ मुइल माए लग बैसल हुनका सन बेटाक रंगो-प देख लेब। आँगन गेलॱ। \nओना, सुधनी काकीक मुँह माछी दुआरे झपल रहैन मुदा िज¶ासुक पहुँचते सुभs भाइक बिहन मुँह उघाइर \nकऽ दश:न करा दैत आ पुन: ओिहना झिप दैन। काकीक दश:न केला पछाइत जखन सुभs भायपर नजैर \nपहुँचल िक हुनका हँसैत देखलयैन। सुभs भायक हँसैत देख अकबका गेलॱ। कहसँ सुभs भाय दुनू परानी \nएकठाम बैस हबो-ढकार भऽ किनतैथ, तँ देखै िछऐन मकैक लाबा जक मुँहक दत देखा-देखा हँिस रहला \nअिछ! फेर मनमे भेल जे जिहना राजाक मंVी मुँह-िमलानी करैत िमलल मुह वातावरणक अनुकूल बनबैत तिहना \nसुभs भाय बना रहला अिछ। हुनकर हँसीक हँसोइथ-हँसोइथ अपनो मुँहमे िलअ लगलॱ जे ओहने प अपनो \nबिन गेलापर अिMतम संaकारक िवचार करब। \nजिहना नाटकक मंचपर जाइसँ पिहने नटुआ अपन प-रंग बदैल लइए तिहना अपनो रंग-प बदलैत \nसुभs भाय लग पहुँच हुनका पजरा दबा कऽ बैसलॱ। बैसला पछाइत मनमे उठल जे केतए-सँ गप  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n50 \n \nउठाबी? सुभs भाय तँ हँिस रहला अिछ, तँए अखन काजक गप उठाएब बुिड़बकी हएत। िवपरीत पिरिaथित \nअिछ,मृत माइक आगू बेटा हँसैत अिछ..!  मने-मन लाख कछमछेलॱ मुदा बजैक कोनो गर नइ लागल। \nथोड़ेकालक पछाइत एकटा गर लागल। गर ई लागल जे जिहना िवतजन दोसरक बात बेसी सुनै छैथ आ \nओकरा अपन मनक मथानीमे म`खन जक मोिह घी बना उXर देबक नीक बुझै छैथ, तिहना सोचलॱ। तहूमे \nएकटा आरो गर सुतरल जे अखन काकीक िज¶ासा ने कऽ रहल िछऐन, तँए थोड़ेकाल आँिख-मुँह ब¸ कऽ \nसुिमरन निह करबैन सेहो केहेन हएत। तइ िब¢चेमे सुभs भाय बजला- \n“गौरी, अपना आँिखये हम किहयो माएक नइ देखलयैन जे नव साड़ीक देहमे लगौने हेती। अभावमे \nनिह, बेटी-पुतोहुक िवचारमे।” \nसुभs भाइक बात सुिन अकबका गेलॱ। िकछु फुरबे ने कएल जे की बाजी? मुदा मन कहलक- बािज \nनइ सकै छी, मुदा पुिछ तँ सिकते छी। पुछलयैन- \n“से की भाय साहैब?” \nसुभs भाय बजला- \n“दूटा पुतोहु छैन जे दुनू अखन मुह लग बैसलो छैMहे, जिहया किहयो माएक नव साड़ी कोनो कुटुम-\nपिरवार देने हेतैन वा अपनो बजारसँ कीिन आिन देने हेबैन, तँ ओ साड़ी माए ओतबे काल नवमे पिहरै छेली \nजेतेक काल आन गामसँ अपना गाम अबैमे लगैत रहैन। भल पुतोहुक देहक साड़ी पनरहे िदनक िकए ने \nपिहरल हुअए, मुदा तेकरासँ ओ बदैल अपन नव साड़ी पुतोहुक दऽ दइ छेली।” \nसुभs भाइक िवचार पिहने तँ सहरगंजा जक बुिझ पड़ल मुदा पछाइत बुझलॱ जे सचमुच सुधनी काकी \nितयागक gितमूित: छेली। जे देहक वaV फेक सकैए ओ पेटक अ¸ निह फेक सकैए! \nअपन मन भकरार भऽ कऽ फुला गेल। बजलॱ- \n“भाय साहैब! मासेक धक हएत, बाध िदससँ काकी अबैत रहैथ, रaता कातक लतामक गाछ लगसँ \nदेखलयैन तँ बुिझ पड़ल जे कोनो टोल िदससँ आिब रहली अिछ। फिर³ेसँ काकीक कहलयैन- \n“काकी, गोड़ लगै छी!” \nझटकल अिबते रहैथ, असीरवाद दैत-दैत ओहो लतामक गाछ लग पहुँच पुछलैन- \n“अखने सुित कऽ उठलह हेन?” \nओना, काकी असिथरसँ बजली मुदा बुिझ पड़ल जे जँ कहॴ अपना उकैितये किह दैथ जे ‘तोरे सन-सन \nजुआन-जहान िहमालय पहाड़पर चढ़त!’ मुदा से काकी िकछु ने बजली। अपन जान बँचैत देख हमहॴ \nपुछलयैन- \n“काकी, अनका पुतोहु जक ने ते अहूँक पुतोहु सभ ताल-माVा देखबै छैथ?” \nजेना सभ िदन बरी बनौिनहािर बरीवािहनीक ठोरेपर बरी पकैए तिहना काकी बजली- \n“पुतोहु जे ताल-माVा देखौती से िक कोनो हम िबनु पिरछौने आँगन अनने छी।” \nअदहा-िछदहा बात काकीक बुझबो केलॱ आ अदहा-िछदहा निहयï बुझलॱ। पुछलयैन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n51 \n \n“से केना काकी?” \nब¢चा जक पढ़बैत काकी कहलैन- \n“पिरछन भेल, लूिरक नाप-जोख।” \nकाकीक बात फेर मनमे लटपटाएले रहल। अपन आँिख िबआह-दुरागमन होइकालक पिरछन देखने \nछल। जइमे दसटा aVीगणक गीत गबैत, फोटो िखचबैत देखने छल, तँए पिरछनक ओतबे बुझैत रही। \nबजलॱ- \n“से केना काकी?” \nगoभीर होइत कहलैन- \n“जखने जेठकी किनय डेिढ़या टपल िक आने aVीगण जक फुसफुसा कऽ पुछिलऐ- ‘किनय, भत-\nउसना बनौल होइए? िबना िकछु उXर देने पुतोहु चुपेचाप आँिख िमला नजैर िन¢च कऽ लेली। अपन पिरवार \nतँ ओहन ऐछे जइमे समए-कुसमए भत-उसना होइते अिछ। बुिझ गेलॱ। बड़ बेसी तँ एतबे ने किह सकै \nछेिलऐन जे बकलेल माए-बाप बकलेले बना पठौलक। मुदा तइसँ की होएत।” \nतैबीच जेठकी पुतोहु–माने सुभs भाइक प¾ी–कबुल करैत बजली- \n“सोलह¸ी सत् कहने छेली!” \nजेठकी पुतोहुक कबुल किरते पुछलयैन- \n“आ छोटकी पुतोहुक केना पिरछन केिलऐन?” \nमुaकी दैत बजली- \n“डेिढ़यापर ढेर aVीगण सभ कुिटचाल करैत रहए, तैबीच मे जा असिथरसँ पुछलयैन- ‘किनय, जइ घर \nएलॱ हेन तइमे अलूक संग ओलोक तरकारी चलैए, से ओल उखाड़ल होइए िकने?” \nओना बजली गीतक लयमे मुदा ओल उखाड़ब ओतेक असान तँ निहय अिछ। कारण, एक तँ माइिटक \nतरक तरकारी छी ओल, तैपर गाछसँ कMद धिर कब-कबाह सेहो होइते अिछ। \nपुछलयैन- \n“ओ की कहलैन?” \nबजली- \n“ओहो मुड़ी गािड़ लेली..!” \nअपना बेटीक पालैक लूिर जइ माएक रहत ओ आनोक बेटीक तँ पािलये सकैए! तखन एते िवषमता \nिकए?” \nतैबीच दरबÇजापर हला भेल- \n“आब ऐठाम देरी निह क, असमसानोक रaता नमहर अिछ।” \n◌  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n52 \n \nश द संÈ या : 2553,  ितिथ : 24  अ`टुबर  2017 \n \n  \n 2 \n  \nगाम िबसैर गेल  \nपैछला रिबक गौरीकाMत गाम आएल। एलाक दसे िमनटक पछाइत भज लिग गेल जे बेटाक संग \nगौरीकाMत अमेिरकासँ िदली आ िदलीसँ पटना हवाइ जहाजसँ उतैर िरजव: गाड़ी पटनासँ केने गाम पहुँचल। \nगौरीकाMतक घराड़ी तँ बँचल छै मुदा ओ मराड़ी बिन गेल अिछ। ने पुरना इनारक पािन चालू आ ने घरे-\nदुआर एकोटा ठाढ़। इनारक ऊपरका लहरा सभ तेना खिस पड़ल जे पािनसँ िन¢च जमीन पकैड़ लेलक। \nिबनु नौतल जिहना बर, पीपर आ पाखैर चिल अबैए तिहना भगो-धथुर नइ औत सेहो निहय कहल जा \nसकैए, मुदा से र¢छ रहल जे गौरीकाMतक बेटा पािनक दसटा बोतल संगे नेने आएल छेलइ। बोन-झाड़ भेल \nघराड़ी गौरीकाMतक। भाय िमिथलाक ने मािट छी, िबनु केनॱ-धेनॱ िकछु-ने-िकछु होइते अिछ। कोनो िक \nराजaथान आिक गुजरातक थोड़े छी जे बलुआएल रहने िकछु जनमबे ने करत। \nचािर बजे बेपहरमे गौरीकाMत गाम पहुँचल छल। बेटाक पिहल भट गामक रहइ, ओना जMम अखुनका \nझाड़खhडेमे भेल छेलै, जइसँ दू-तीन खेप ब¢चामे गाम आएल छल, मुदा ओ पच बख:क अवaथासँ पिहनिह। \nगाम अिबते गौरीकाMत जखन िहया कऽ गाम िदस तकलक तँ बुिझ पड़लै जे जिहना गामक भूगोल बदैल गेल \nअिछ, भिरसक तिहना लोकक गिणतो तँ बदिलये गेल अिछ! ओना, अपन इितहास की अिछ से तँ अपने \nजानब। मुदा लाख मनक बोझ मनपर पिड़ते गौरीकाMतक मन अखनो ओइ िवचारसँ स³त ऐछे जे िवचािर \nआएल छल- िजनगीक शेष भाग समाजमे िबता समाजक हाथे संaकार लेब। \nगौरीकाMत हमर लंगोिटया संगी छी, जिहना गाममे एकठाम घर तिहना एक उमेरक सेहो ऐछे आ संगे-संग \nकेजरीवाल हाइ aकूलसँ मैिÖक पासो केने छी। गामक हम दुइये गोरे एक िकलासक संगी रही। गौरीकाMत \nहमरासँ नीक िरजटो आनए आ पढ़ैयोमे तेज रहए, तँए ओ साêस रखने छल आ हम कनी दब–माने \nभुसकौल–रही तँए आट: रखने छेलॱ। तहूमे ओहेन िवषय सभ, जेकरा चूड़ा-दही-चीनीक भोज बुिझ सभ मैिथल \nबैस-बैस खाइत रहल। ओना, हाइ aकूलमे एकटा बात ईहो छल जे पढ़ाइक ममे–िवषयवार–घेरा-घेरी सेहो \nछल आ से िकछु जािनयï कऽ छल आ िकछु अनजानोमे। माने ई जे सoप¸ हाइ aकूल रिहतो झंझारपुरमे \nजिहना वायोलॉजीक पढ़ाइ नइ छल तिहना तमुिरया हाइ aकूलमे कॉमस:क पढ़ाइ नइ छल। हँ! जे नव-धव \nिवFालय छल, अथ:क अभावमे जे िशकक जोग नइ बना सकल छल, ओकर तँ बाते िभ¸ भेल। खाएर जे \nभेल, मुदा झंझारपुर जिहना डॉ`टरक पैदा करैमे नपुंशक रहल तिहना तमुिरयो वेपारीक पैदा करैमे नपुंशके \nरहल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n53 \n \nअमेिरकाक मािट-पािनमे रमल गौरीकाMत अपन रहैक अपना जनैत बेवaथा केनिह आएल छल। एते तँ \nसमय आगू बिढ़ये गेल अिछ जे एकटा वैगमे पच हाथक रहैक घरसँ लऽ कऽ कुसµ-टेबुल आ कॲच-पलंग \nतक आिन हवा भिर बनाइये सकै छी। \nतीन िदनक िटंगमे सुनील आएल अिछ जइमे माए-बापक–माने दुनू परानी गौरीकाMतक–रहैक असथाय \nबेवaथा करैत, चािरम िदन अमेिरका िवदा भऽ जाएत। ओना, गाम पहुँचैमे गौरीकाMतक सीमाकातमे पुछए पड़ल \nछल। िकएक तँ गामक मुँह-कान जिहना नहर-सड़क बनौलक तिहना उजाड़बो तँ करबे केलक। तँए गाम \nदेख गौरीकाMत भकचकाएल जर, मुदा अपना धराड़ीक कोणपर जे तिहयेसँ ताड़क गाछ छल ओ \nछेलैहे, जेकरा ठेकना गौरीकाMत अपन घराड़ी चीिMह पएर रोपलक। गाड़ी-सवारीक झमारल तीनू गोरे–दुनू \nपरानी गौरीकाMत आ सुनील–रहबे करए, तँए सुतै-बैसैक बेवaथा अिबते कऽ लेलक। पर-पैखाना तँ धड़फड़मे \nनिह बनौल जा सकैए, आ ने तेकर कोनो तेहेन हलतलबीए बुिझ पड़लै, िकएक तँ सॱसे घराड़ी बोन-झाड़ \nलगले अिछ। खाइ-पीबैक सेहो बेसी तरÚुत करैक जरते निह। आठ िदनक खेनाइक पैकेटे बनौल अनने \nअिछ। \nदोसर िदन भोरमे चाह-ताह पीला पछाित तीनू गोरे सुतै-बैसैक वaतु छोिड़, बकी सभ िकछुक समेट \nपीठपर लािद गामक अपन खेत-पथार टोिहयाबए िवदा भेल। दूटा खेत पुरना सड़कक कातमे जे रहै ओ \nलगले भेट गेलै मुदा तीनटा जे बाधमे छेलै ओइ बाधेमे पािन पसरल देख घुिम कऽ चिल आएल। अिबते \nनहाइक इ¢छा तीनू गोरेक भेल, िपयास तँ बोतलक पािनसँ ससाइर लेलक मुदा नहाइक तृºणाक तँ \nपोखैर, इनार आिक चापाकलेसँ ससाइर सकैए। ओना, ए³े घMटामे खेत घुिम कऽ माने खेत देख कऽ तीनू \nगोरे डेरापर डMटा नेने आिब चुकल छल। तैबीच एकटा संजोग बनल। संजोग ई बनल जे अही गामक एक \nगोरे, जेकर उमेर करीब प°तालीस बख:क अिछ, ओ अमेिरकासँ आएल दोसर संगी पौलक, तँए िबनु बजौले \nगौरीकाMतक ऐठाम पहुँच गेल। ओकर नाओं िछऐ- ठकनलाल। \nिजनगीक सो¼म बख:मे ठकनलाल गामसँ बoबै नोकरी करए गेल, शुमे एकटा कारखानामे लेबरक \nPेणीमे काज करए लगल। मुदा ओ बेसी िदन निह केलक, िकछुए िदनक पछाइत लेबरक ठीकेदारी करए \nलगल। माने गाम-घरसँ आएल छुÐा Pमीक सभ जे भो-पहरमे चौक-चौराहापर मौजूद रहैए आ उØा काज \nगछैए, ओकरे ठीकेदारी करए लगल। बoबै शहरमे रहैत रहैत ठकनलालक कनी-मनी पिख जनमए लगल। \nसाल भिरक पछाइत ठकनलाल गाम-घरसँ लोकक बझा-बझा कारखानामे लगबए लगल। आमदनी बढ़लै। मुदा \nजिहना अकासमे उड़ैत गोटे िचड़ै अपन जेरसँ हजारो िकaमक दोसर िचड़ैक जेरमे वौआइत पहुँच जाइए आ \nपहुँचला पछाइत ओइ िचड़ैक की गित होइ छै, ओ तँ िचड़ै-िचड़ैपर िनभ:र अिछ। ओना र·िगग िसaटम नइ \nअिछ सेहो निहय कहल जा सकैए। खाएर जे अिछ आ जेतए अिछ से तेतइ रहह...। \nपिख भेला पछाइत ठकनलाल सेहो एकटा अमेिरकन ठीकेदारक हाथे अमेिरका पहुँच गेल। केतए की \nभेलै से तँ अखन तक ठकनलाल केकरो लग निह बाजल तँए हमहूँ नइ बुझै छी। मुदा एकरो तँ झूठ निहय \nकहल जा सकै छै जे मिमयौतो भाय आ िपिसयौतो भाय अपन-अपन पैया खच: कऽ कऽ जहलसँ िनकािल \nकऽ निह अनने छल। ओना, दुनू मिसयौत-मिमयौत भाय ठकनक दुनू बेटाक अपने लग रिख कमाइक गर \nधड़ा देने अिछ। जेलसँ एला पछाइत ठकनलालक पिरवारक सभजन बैस िनण:य कऽ लेलक जे ठकन गाममे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n54 \n \nरहत। ओकरा हजार पैया मिहना गाममे देब। ओही कारावासक पड़ल ठकनलाल गौरीकाMतक ऐठाम \nपहुँचल। \nभाषाक िमलानी होइमे गौरीकाMतक िमिसयो भिर परेशानी नइ भेल। िकएक तँ दुनू गोरेक गामक भाषासँ \nलऽ कऽ अमेिरकन भाषा तकक िमलानी रहबे करइ। दुनूक अमेिरकासँ लऽ कऽ गाम धिरक एक-किनहा संगी \nभेबे कएल। मुदा तइमे कनी फ·ट-फट भेल। फ·ट-फट ई भेल जे गौरीकाMत दुनू परानी अमेिरकाक खाएल-\nपीअल- रमल-बसल, मुदा ठकनलाल से निह, असगरे खाएल-पीअल-रमल-बसल आ घरवाली सोलह¸ी गामेवाली \nरहलै ओना, धरतीपर जे िजनगी पौलक ओकरा सभक धरतीक सुख पबैक आ जीबैक इ¢छा छइहे, मुदा ओइमे \nओझरी लागल अिछ। खाएर जे अिछ, ओझरीक पोझरीक पछाइत सोझराएब। जखने दू आदमीक बीच काज \nकरैक एक-शैली आिब गेल तखने गामक काजमे ध³ा लगबे करत। दुनू गोरेक बीच दसे िमनटमे काजक \nदौड़ शु भेल। गाम-गाममे दस-बीसटा गाड़ी-सवारी भाइये गेल अिछ। ठकनलालक संग सुनील रमकल। \nदुइये िकलोमीटरपर बजार, जैठाम चापाकलक समानसँ िमaVी धिर भेटैए। चापाकलक िमaVीक बुझल जे \nऐठाम तीस-प°तीस फुट िन¢चमे पािन भेट जाइए। केहेन पािन औत आ नइ औत तेकर िठ³ाक भार तँ नइ \nअिछ। सोझे पािनक िठ³ा-पÐा पिट गेल। ठकनक संग सुनीलो अमेिरकन चािल पकैड़ लगले कलक \nिमaVीक हुhडे काज सुमझा आगू बिढ़ êटा-िसमटी-लोहा इ_यािद घरक समानक सभ जोगार बैसबऽ चिल \nगेल। जाबे ठकनक संग सुनील डेरापर पहुँचल ताबे कलक िमaVी, िबनु नापक कल जक तीस फुट पाइपक \nजगह साए फुट पाइपक िहसाब लगा, कलसँ पािन िनकािल दरबÇजापर बैस गेल। सभ िहसाबक मुँह-िमलानी \nकरैत पचास पैआ बकशीश पबैत िमaVी खुशी-खुशी गाम गेल। काजक शैली दू रंगक होइए। पिहल तँ \nसभक बुझल अिछए जे ऑिफसक टेबुलक फीस बनल छै, दैत चिलयौ आ काजक तेज गितये करैत चलू। \nमुदा दोसर शैली िलिखत-अिलिखतक बीच ओझरा गेल अिछ,जेकर gभाव गाम-गाममे केहेन अिछ ई तँ गॱवे ने \nबुिझ सकै छैथ। \nतेसर िदन गौरीकाMत ब°क सबहक मुँह-िमलानी करता। तेकर समय बनल। तेसर िदनक काज करैत \nसुनील अमेिरकाक बाट तीन िदन पिहने जिहना चािर बजेमे पहुँचल तिहना पकैड़ लेलक। गामक लोक आिड़-\nमािरबला अिछए, िकयो अमेिरकासँ आबैथ आिक लंकासँ, समाजमे जेहने िजनगी रहल छैन तेहने ने भोग \nभोगता। ओइमे  गामक लोक केतौ निह रहत। मुदा तँए की लोकक आवाजाही घटल सेहो बात निहय \nअिछ। \nचािर कोठरीक घरक संग कीचेन, बाथ म सबहक बेवaथा संगे बनबैक िवचार गौरीकाMतक भेलैन। \nओना, दलान बनौत िक निह, से थोड़ेक लटपटाएल अिछ। िकएक तँ गौरीकाMतक आगू धम: संकट फँिस \nगेल। धम: संकट ई जे दलान पुrखक बैसैक िछऐ, गामक लोकक आबा-जाही निह, तैठाम दुनू परानी सड़कक \nकातक दरबÇजापर केना बैसब। भाय, गाम जखन गौरीकाMत आिब गेल तखन पुरनो गप-सlप तँ िकछु \nउखड़बे करत िकने? जखने पुरना गप-सlप उखड़त तखने लंगोिटया संगीमे अपनो िहसाब हेबे करत। जँ से \nहएत तँ ओकरा िहसाबक बहीमे नाम दज: भऽ जाएत। मुदा अपनो तँ समाज छी जैठाम जीबैक िवचार होइए \nतैठाम जँ एक जुगक समाजक जीवMत बेकती जँ PÂासँ अिMतम संaकार पबैले गाम आएल, तखन जँ से नइ \nभेटै ओहो तँ समाजक कलंके भेल। तइ कलंकक भागी तँ हमरा छोिड़ िकयो दोसर हएत निह। िकएक तँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n55 \n \nधरमराजक दरबार जखन अिMतम बेिरया पहुँचब, तखन िजनगी भिरक ने िहसाब-बारी हएत जे जे समाज \nअहक aवतंV जीबैक अिधकार देने अिछ तेकरा अह की देिलऐ? \nगौरीकाMतसँ भट करैक िवचार मनमे रोिप लेलॱ। ओना, गौरीकाMतक तीनू िदनक िजनगीक िहसाब बुिझये \nरहल छी जे महाकाल जक समझ रहलै। तँए जखने महाकालीक पूजा हएत तखने छोट-छीन देव-देवी पछुआ \nजेबे करत। अपनो तँ एते सोिMह भेिटये गेल अिछ जे काने-कान ने सुनैत सुनब- गौरीकाMत गाम आएल। \nतैबीच तँ हजारो कान बीचमे अिछए। तहूमे तीन िदन बेसी नइ भेल, पिच सकैए। तँए दोखी बनैक बाट नइ \nदेखलॱ। चािर-छह मास जMमक अMतर दुनू गोरेक बीच अिछ। दुनू गोरे संगे-संग हाइ aकूल तक पढ़लॱ। \nगौरीकाMत साइंस पिढ़ इंजीिनयर भेल। िपता मेहनती लोक, मेहनतक उपारजनमे पढ़ब-िलखब िदस खच: \nकरबक नीक बुझै छेलिखन, तँए खच:क कोताही किहयो ने हुअ देलिखन। गौरीकाMतो gितभाशील, असानीसँ \nइंजीिनयर भेल। gितयोिगतो औझुका जक निह छल। जे आइ झारखhड राÇय छी ओ िबहारे छल। \nइंजीिनयर बिन टाटानगरमे नोकरी शु केलक। िबआह नइ भेल छेलइ। इंजीिनयर बिनते सुâयaत पिरवार \nसभसँ घटक सभ पहुँचल। अMतो-अMत अंuेजी ऑनस:क कMयक संग िबआह भेल। इंजीिनयर बिनते \nगौरीकाMतक अपन मन जेते अमेिरका जा नोकरी करैक भेलै तइसँ बेसी प¾ी आ सासुरक भेल। िकएक तँ \nसासुरमे एकटा ओहन बेकती रहैथ जे नोकरी करैले अमेिरका गेला आ दसे बख:क कमाइसँ गाम आिब अपन \nइंजीिनयिरंग कॉलेज चला रहला अिछ। से बुझल-देखल रहबे करैन, तँए बेसी जोर देलिखन। तैसंग पि¾यïक \nजेठुआ टुकलीक जिहना िधया-पुता नॉंगैरमे काठी खॲिस उड़बैए तिहना तेतेक उड़ौलकैन जे िदन-राित जागलो-\nसुतलमे अमेिरके देखैत। अमेिरकाक नाओं सुिनते िकयो कहैन- \n“बिहन, aवग:क भोग तोरेटा कपारमे िवधाता िलखलखुन!” \nतँ िकoहरोसँ पV अबैत- \n“बिहन, आब तॲ बिहने जक भिर िजनगी बिहने बनल रिह जेबह!” \nएक तँ िबनु बोझ पड़ल मिहला गौरीकाMतक प¾ी कनछुटू रहबे करइ। खाएर जे रहइ, जेहेन \nरहइ.., मुदा पच सालक पछाइत टाटानगरक नोकरी छोिड़ गौरीकाMत अमेिरका चिल गेल। \nतीस साल नोकरी केला पछाइत, इंजनक बीच इंजन बनल गौरीकाMत चािर साल पिहने सेवा मु`त \nभेल। ¯यaत जीवन अमेिरकाक ऐछे, प¾ी छोिड़ दोसर लगमे िकयो ने बैसिनहार आ ने हबे-गब केिनहार। \nतइमे माV दुइये परानी, कखनो बेटा नजैर पड़ैत तँ पुतोहु निह, कखनो पुतोहु तँ बेटा निह। अपने दुनू परानी \nकाजसँ अकाज भाइये गेल अिछ। जइसँ जीवMता िजनगीसँ हिटये गेल छइ। पहाड़पर सँ ढरकल िजनगी \nभाइये गेल छइ। मुदा िकछु छै, एते तँ जीबठगर गौरीकाMतक मानले ने जाएत जे िजनगी भिरक हेराएल-\nभोिथयाएल जँ अिMतम संaकार धिर आिब गेल तँ ओकर उÂार होइते अिछ। \nचािर बजे बे पहर गौरीकाMतसँ भट करए िवदा भेलॱ। बीघा डेढ़ेक दूरीपर घर। घर मरने घराड़ी \nकनी बोनाह भाइये गेल छइ। मुद:घटी जक तँ निह, मुदा मरण-हरणक नुआँ-िबaतर आ टुटल-फुटल तौलो-\nकराहीक कान-खापट तँ फेकल जाइते अिछ। इनार भथा गेल। पुरना–माने पैछला िजनगीक देखल–माV \nएकटा ताड़क गाछ ठेकानपर, बकी सभ बेठेकना गेल। जे आमक गाछ, पच बख:क छल ओ चालीस बख:क  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n56 \n \nभऽ गेल। गामक पचटा पोखैरमे तीनटा कमला-बािढ़मे भथाइये गेल आ बँचल जे दूटा अिछ ओकरो मुँह-कान \nतेना ने झड़ल-झुड़ल अिछ जे ओहो अपन पुरना िचMह िबसैर गेल। \nदुनू परानी गौरीकाMत टेMटमे बैसल अपन ढहैत िजनगीक गर-गुर लगबैक सॲगर-सबहक िवचार करैत \nछल। आगूमे मकानक काज चलैत रहइ। माने चािर कोठरीक प³ा मकानमे हाथ लागल छेलइ। \nटेMटसँ आगू बिढ़ते रही िक आगूए-सँ ठकनलाल दुनू हाथे पकैड़ आगू देखबए लगल। अपनो मनमे भेल \nजे जाबे काज–कृिX–क आँिखसँ देख नइ लेब, ताबे काजक बात बुझब केना? जँ गपो-सlप करब तँ ओ \nकाजोक भऽ सकैए आ अकाजकोक। तँए पिहने काजेक–माने मकानक नॴवक खुनाइक–िकए ने अगुआ ली। \nठकनो लाल गामसँ अमेिरका तकक खेलाड़ी अिछए। मकानक नॴवक कोण लग पहुँचा ठकनलाल खाइ-पीबैक \nजोगारमे टेMट पहुँच गेल। गौरीकाMतसँ कोनो वaतु पुछैक जरत ठकनलालक रहबे ने करइ, तँए गौरीकाMत \nिकछु बजबे िकए करत। सभ जोगार-पाती–माने खाइ-पीबैक वaतु–टेबुलपर लगा ठकनलाल फेर लग पहुँच \nगेल। ओना, एतेक जर भेल जे ठकनलालक संग छोड़ने नॴवक िहया कऽ देखैक समय भेट गेल। शहरी \naटाइलक घर। जेहने घर-घराड़ी बनाएब तेहने ने सरो-समाज देखब...। \nतैबीच ठकनलाल बाजल- \n“काका, दुइये गौरेमे केते घर की करता।” \nआन सभसँ कनी हटलो रही आ कनी अपनो बोलीक दबलॱ, तँए फुस-फुसा कऽ नइ बुझू, मÃयम aवरे \nबुझू। बजलॱ- \n“ठकन, जखन मनेजरी लेलह तखन अपनो पिरवारक ने जोगार बैसैबतह। एतबो नइ बुझै छहक जे \nसड़ल-पाकल दुनू परानी गौरीकाMत आिब गेल। माथो दुखैते ते कहतह मुoबैये हॉसपीटल लऽ चलैले। पच \nिदन आिक दस िदन, जे समय लगतह तैबीच दुनूठाम माने अहूठाम आ अपनो ऐठाम, ओगरवाही केना करबह?” \nओना, ठकनलालक अपन सोच रहै जे पच सालसँ कममे नीक जक घर निहय सजत तैबीच सभतुर \nलागल रहबे करब, जँ कहॴ तइ िब¢चेमे दुनू परानी मरली तँ अपन सजौल-बनौल घर अपने सभ परानी ने \nभोगब। जिहना अपन पिरवार शहरसँ गामक जहलखानामे पठा देलक तिहना ओकरो सभक देखा देबै जे हमर \nमाए-बाप बड़ बुÂू नइ छल जे ठकना नाम रखलक..! मुaकी दइते ठकनलाल टेMटक भीतर हवादार कुरसी-\nटेबुल लगा अिरयातए आएल छल, बिह पकड़ने लऽ जा कऽ गौरीकाMत लग बैसौलक। \nअपना मनमे नचैत छल जे हाइ aकूल तकक िजनगीक संगी दुनू गोरे रिह चुकल छी। ओतबे \nसंगपनामे ने अखन धिरक संग पुरल अिछ। मुदा ओ तँ अपना समयमे िनमहल। आब तँ दुनू परानी \nगौरीकाMत सिड़-गिल-पिक आएल अिछ। बेटा-पुतोहु अमेिरकामे रहतै। जे दोहरा कऽ गाम औत िक निह। \nअमेिरकेमे ओ सभ रहत आ माए-बापक PाÂो-कम: ओतैसँ सुिन मानत। मुदा गाम तँ से निह छी। गामक \nधरतीपर पहुँच गेल अिछ। PाÂ केिनहार खरचा दुआरे िकयो भल नइ तैयार हुअए मुदा मरैक जगह \nलग, चािर हाथ खािध खुिन ओइमे नइ मिटया देत, एहनो अिबसवास तँ निहय कएल जा सकैए। मिटयेबे \nकरत। ओना, जिहना अपना मनमे होइ छल तिहना गौरीकाMतक मनमे सेहो छेलैहे। तैबीच ठकनलाल चौहÚी \nबािMह चुकल छल, तँए काMही िमलानमे देरी िकए लगैत। की कह, पान-सातटा पुिड़या आिन ठकनलाल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n57 \n \nटेबुलपर पिहनिह पसाइर चुकल छल। मनमे हुअए जे एते जे खेला पछाइत गप-सlप शु करब आ टटके \nखेलहा िबसैर जाएब सेहो केहेन हएत। बजलॱ- \n“ठकन, जिहना अबै बेरक जलखै होइए तिहना ने जाइ बेरक पनिपआइ सेहो हएत, तँए आपस होइकाल \nई सभ खेबह। अखन चाह टा पीबह।” \nईहो तँ अमेिरकन गुण अिछए जे खाइकाल जखने कहत  ‘निह’ आ जँ थारीमे दऽ देिलऐ तँ लगले मािर \nबैसत। ठकनलाल अपन चािल पकैड़ मािन लेलक। दुनू परानी गौरीकाMतक संग गप-सlप शु भेल। सुहरदे \nमुह गौरीकाMत बाजल- \n“गाम िबसैर गेल हएत।” \nगौरीकाMतक gÄक भीतर नीक-बेजाए अनेको gÄ िछपले अिछ, ओ केना लगले बाजल जा सकैए आिक \nत_काल टारले जा सकैए..? बजलॱ- \n“गाम केकरा िबसरल जे तोरा िबसरतह?” \nओना, मनमे ईहो होइत रहए जे जँ पाइ बेसी हेतै तँ एहेन aकीम धरा समाजक एकटा बास aथल िकए \nने बनैक िवचार देब। ओना, अपन आँिखक Çयोित जेहेन गौरीकाMतक हेतइ, तेहन देखत। मुदा अपन नजैर \nगौरीकाMतक प¾ीक िन¢च-ऊपर घुिम रहल छेलए जे आब केहेन िवचार मनमे उिठ रहल छैन। सेवा दुआरे \nबेटा-पुतोहु गाम अबैक िवचारमे िमिसयो भिर देरी नइ केलक..! \nगौरीकाMत अपन जुगक िजनगीक जखन समीा करैत तँ पबैत जे जइ अवaथामे अखन पहुँच गेल \nछी, तेकर िनमरजना केना हएत, ई पिरवारक िमलल धारक ऐगला छोर छी, जँ बीचमे सुखा जाएत वा भथन \nभऽ जाएत तखन तँ िजनगीक धारे अवÂ भऽ जाएत..! \nखसल मने गौरीकाMत अपनाक समिप:त करैत बाजल- \n“भगवाने दरबार जक समाजोक दरबारक बुिझये रहल छी, तँए अपनाक ओइ समर-भूिममे समिप:त करबे \nकरब।” \nआगू बजैक सभ रaता बMद देख, िबना िकछु बजने gणाम-पाती करैत ओतए-सँ िवदा भऽ अपना ऐठाम \nचिल एलॱ। \n◌ \nश द संÈ या : 2482,  ितिथ : 28  अ`टुबर  2017 \n \n  \n 3 \n  \nऐँठ साड़ी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n58 \n \nआइ छिठक खरना पाबैन छी। साढ़े सात-पौने आठ बजे िभनसुरका बात छी। ओना नीन समैयेपर टुिट \nगेल छल मुदा पाबैनक उछाही नीन टुिटते आगूमे खिस पड़ल। आगूमे खसल, माने जखने आइक gभात िदस \nतकलॱ िक छिठक खरना नजैरपर आएल। जिहना छिठक खरना नजैरपर आएल तिहना सूय:क अघ: सेहो \nआएल,मुदा तैसंग ईहो आएल जे अघ: देल जाइए सूय:क मुदा पाबैनक नाओं छी छिठ परमेसरी..! \nअखन तक ऐ gÄ िदस नजैर किहयो उठले ने छल जे एकेबेर बोझ जक तेना माथमे चिढ़ गेल जे \nनीन टुटला पछाितयो ओछाइन छोड़ैक साहसे ने हुअए। तैबीच िकसनी काकीक पुतोहुक संग कहो-कही आ \nललको-ललकी शु भेल। सेटले आँगन अिछ, ओछाइनेपर पड़ल-पड़ल सुनए लगलॱ। िकसनी काकी अपन \nपुतोहुक कहलिखन- \n“तोरा िधिरत नइ छह!” \nओना, िकसनी काकी अपना पतोहुपर ललैक कऽ बाजल छेली मुदा ‘िधिरत नइ छह’ सुिनते मन ठमकल। \nसोचलॱ, जँ अखन काकीक आगू जाएब तँ पुतोहुक श द हमरेपर छोड़ए लगती। हो-न-हो जँ कहॴ यएह पुिछ \nदैथ जे आइ कोन पाबैन छी, पुrखक आिक aVीक..? तँ की हुनका हम बुझा कऽ शाMत कऽ सकब? पुरना \nघावपर नून छीिट अनेरे जे देहो आ मनोक िवसिवसाएब तइसँ नीक प¾ीए-क पठा बुिझ ली। \nप¾ीक कहलयैन- \n“िकसनी काकी आइ भोरे-भोर िकए एते गरमाएल छैथ, से कनी बुझने आउ ते...।” \nकिनयï देरी हएत तँ बुझले अिछ जे ओ केहेन ठोर-पकािह लोक छैथ, लगले कहए लगती जे ‘तूँ हमरा \nआन बुझै छह जे सभटा उधारीए खाता चलत। जे समग जीबैतमे आँिखक सोझमे सेवा-बरदास निह करत \nओ मुइला पछाइत केते करत तेतबो की नइ बुझै छी।’  \nजिहना प¾ीक कहलयैन तिहना ओ िवदा भेली। तइ िब¢चेमे िकसनी काकी दोहरा कऽ बजली- \n“जखैन गामे-लोकक िधिरत नइ अिछ तखैन पिरवार सबहक की रहत..!” \nकान ठाढ़ किर कऽ रहबे करी, िधयान िकसनीए काकीपर रहए। कनी नरमाएल अवाज बुिझ पड़ल। \nिकए तँ पिरवारक संगे गामक बात सेहो बािज रहली अिछ। जर कोनो तेहेन बात मनमे हेतैन। अपन जे \ngÄ छल- भगवान भाaकरक अघ: आ छिठ परमेसरीक पाबैन, तेकरा मने-मन बMठा काकापर सॲिप, मुँह-कानमे \nपािन लइले तैयार भेलॱ। बMठा काका, माने हाइ aकूलक ओहन िशक जे अपन िवचारपर ठाढ़ होइक दम \nरखने छैथ। ब¢चेसँ नीक िवFाथµ रहला। िवFाथµ जीवनसँ लऽ कऽ जिहया नोकरी शु केलैन तिहया \nतक  ‘सुलोचन कुमार’ नाओंसँ जानल-मानल जाइ छला। मुदा नोकरीक पछाइत गामक लोक हुनका ‘बMठा \nकाका’क नाओंसँ पुकारए लगलैन। तेकर कारण शरीरक कद भिरसक सेहो छैन। ओना, समाजक देल \nनाओं ‘बMठा’,  ‘बMठा बौआ’,  ‘बMठा भाय’ आ ‘बMठा काका’ जे छैन यएह ने ससैर कऽ  ‘बMठा बाबा’ तक पहुँचतैन। \nमाए-बाप छिठयार िदन बेटा-बेटीक नाओं रखैए। नाओं रखैक माने भेल समाजक दाइ-माइ सभ जे अपनामे \nिवचािर आमक पातपर िलिख नामक gaताव दइ छिथन, तेकरे ने माए-बाप मािन अपन ब¢चाक नाओं घोिषत \nकरै छैथ। तिहना ने समाजक देल नाओं सो¼ोअना aवीकार भेलैन। धनपत राय जिहना ‘gेमचMद’ भेला, मुनीMs \nचौधरी ‘राजकमल’ भेला तिहना सुलोचन कुमारसँ ‘बMठा’ सेहो भेला। ओना ई नाओं शुमे सुलोचन कुमार जखन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n59 \n \nिधया-पुताक जेरमे आमक गाछीक अखड़ाहापर जाइ छला तिहयो ‘बMठा पहलमान’क नाओं धारण केने छला। \nमुदा अखड़ाहा छोड़ला पछाइत जखन िवFालय धेलैन, तेकर पछाइत िलिखत नाओं एने पुन: ओ दिब गेलैन। \nप¾ीक अिबते कहलयैन- \n“दोहरा कऽ िकसनी काकी लग जाउ आ हमरे नाओं कहबैन जे धाहे-बोखारे फल धऽ धऽ जरै \nछैथ, से कनी चिल कऽ देखथुन।” \nई सोिच बजलॱ जे आँगनसँ जखने काकी िनकैल औती तँ गप-सlपक म बदलने मनो बदलतैन, जइसँ \nिवचारमे ढीलपन औतैन। जखने िवचारमे ढीलपन देखबैन िक गपक पाशा बदैल कीकीक दोसर िदस मोिड़ \nदेबैन। अनेरे पाबैन-िदन जे भोरेसँ घौचाल शु भेल ओहो दिब जाएत। \nकहलापर प¾ी आँगनसँ तँ िनकैल काकीक बजबए िवदा भेली, मुदा जखन अपने चÚेर-तÚेर ओिढ़ \nबोखरलÉगु बिन िसरमापर मुड़ी देिलऐ िक प¾ी दरबÇजाक कोनचर लगसँ िहया कऽ देखए लगली। िहया कऽ \nदेखैक कारण भिरसक ई रहैन जे जखन काकी लग झूठ बजैले जाइ छी, तखन झूठ बजौिनहार केते अपन \nझूठक मेकप केलैन...। अपनो मनमे भेल जे सोझमितया िकसनी काकी छिथए, पितआइमे देरी लगबे ने \nकरतैन। भाय, पाबैन-िदन छी, भोरेसँ जँ िकसनी काकी िववाद लधती तँ हो-न-हो दुपहर होइत-होइत कहॴ \nपाबिनयपर ने अØा-बÇजर खिस पड़ए। जखने एकबेर अØा-बÇजर खसत िक पाबिनय खॲर भऽ जाएत। \nखॲर भेला पछाइत जिहना िजितया पाबैन खॲर भऽ एकसंझू बिन जाइए, तिहना भऽ जाएत। जखने िजितया \nपाबैन जक छिठ एकसंझू हएत तखने...। छिठ िक कोनो आन पाबैन छी जे एकसंझूओसँ काज चिल \nजाएत। दू-संझू पाबैन छी, अनेरे एकटा टुिट जाएत! तहूमे जँ छीप िदससँ टुटत तँ जिड़ िदस अदहा लगने \nलगलो रहैत, मुदा जँ कहॴ जिड़ िदससँ टुटल, तखन तँ दुनू कूर समाlत! तँए िकसनी काकीक मनक बदलब \nजरी बुिझये पड़ल। \nअपन मुँह झिप दुखताह की बनब जे अँगनासँ िनकैलते प¾ी Ùयोढ़वालीक ललकब सुनए लगली- \n“एना होइ! िकसनी काकी िकए बजली जे ललमुँही सभ सभटा पाबैन ढंस केने जाइए..!” \nÙयोढ़वाली बगलेमे पड़ोसीक पिरवार छिथ। \nÙयोढ़वालीक बात सुिन प¾ी दरबÇजाक मुँहथैरपर ठमैक कऽ ठाढ़े रहली। एक तँ दरबÇजाक आगूए-मे \nपड़ोसनी िकसनीए काकी-दे बजैत, आ िकसनीए काकीक बजबैले जाइत रहैथ। प¾ीक मनमे भेलैन जखने \nिकसनी काकीक बजा कऽ अनबैन आ अपना काने Ùयोढ़वालीक बात सुनती, तँ अनेरे अहीठाम कहा-कही \nशु हएत! जखने घर लग कहा-कही हएत तखने सभ छार-भार अपना ऊपर खसत! प¾ीक मने घुमए \nलगलैन। ने आगू डेग उठबैक साहस होिन आ ने पाछू हटैक। बलुआह मािटक मुrत जक ने एक बून पािन \nथoहैबला आ ने चाननक शीलाक रगरक रÉगर थoहैबला..! \nदूरक ललक लगमे सुनए लगलॱ। मुदा एकटा जर भेल जे कनी हटलमे जिहना िकसनी काकीक \nअवाज बुिझ पड़ै छल तिहना लगमे Ùयोढ़वालीक। मरदा-मरदीक ललक नइ सुनने मनमे उठल जे ऐठाम \nसोलह¸ी दुखताह बनने काज नइ चलत, दोसर रंगक मेकप करए पड़त। सुतलसँ उिठ चौकीए-पर बैस मने- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n60 \n \nमन िवचारए लगलॱ जे आब की करी? अपन िवचारक सोलह¸ीसँ अठ¸ी बनेलॱ। बनेलॱ ई जे चौकीपर सँ \nिन¢च उतैर चÚेर ओढ़लॱ। भाय! मिहला जगतमे ने जा रहल छी, तँए ओहने प ने बनबए पड़त। \nचÚेर ओिढ़ िन¢च होइते प¾ीक देख बजलॱ- \n“पाबैन िदन छी, एना जे पएर-मे जXा बािMह आँटा पीसब तखन तँ छिठक ढोलक  ‘ठकर-ठकर ठक-\nठकुआ’ सुिनते रहब..!” \nभाय, अपन घर अपने समेटने ने समटाइए। अनकर सभ िखड़की खोिल अपने ब¸ कऽ कऽ राखए \nचाहबै से केना हएत। जँ अनकर खोलबै तँ अपनो खोिलयौ। मुदा से प¾ी चेतली। चेतली ई जे चोÐे \nआँगन िदस घुमैत बजली- \n“अँगना-घरमे काज िछिड़याएल अिछ। अपनेसँ िकसनी काकीक देिखयौन।” \nतैसंग ईहो र¢छ रहल जे Ùयोढ़ोवाली चुप भऽ पाबैनक जोगारमे लिग गेली। अपने आगू बिढ़ िकसनी \nकाकीक ऐठाम पहुँचलॱ। ओतए चािर-पच गोरे ठाढ़ भेल गप-सlप करैत रहैथ। जइमे बMठो काका छला। \nचÚेर ओढ़ल देख अगुआ कऽ बMठे काका बजला- \n“की बौआ, सभ िदन खइहह पबिनय ललैहह!” \nबMठा क³ाक मुँहपर जवाब दइक िहoमत नइ भेल। िहoमत नइ होइक कारण भेल बनौआ दुखताह ने \nरही, तँए केमहरसँ की बाजब से ओिरयेबे ने कएल। िब¢चेमे लसैक गेलॱ। केना ने लसैकतॱ, जँ िनरोग बिन \nबिजतॱ तँ भगलपन िकए लधने छी? कोनो िक पूस माघक जाड़ मास िछऐ जे चÚेर ओढ़ने छी। अखन ते \nछिठक वÒतधारी एक-पहर सझोमे आ एक-पहर भोरोमे छाती भिर जलतरंग करैए, तहूमे अनका सोझामे रिहतॱ \nतँ भÉगल भगलपन जोिड़ किहितऐ जे म¢छरक दुआरे चÚेर ओढ़ने छी, मुदा बMठा काका लग एहेन झूठ िबना \nपकड़ेने रहब। आन भल बMठा काकाक अदना बुझैत होिन मुदा अपने तँ जर जनै छी जे बMठा काका \nपौरािणक पुrख छैथ, जे बजता से करता आ जे करता से बजता। बMठा चमार जिहया बMठ लकड़ीसँ \nअखड़ाहापर बMठा हाथे ढोल बजबै छला, तिहया लोिरक-दल सन मिनयार छल तेकरे जक ने बMठो काका \nछैथ। तँए अपनाक िनरोग केना किहितऐन? ओना, अपना मने ओ रोगी बुिझ हमरा पाबैनसँ बािड़ देने छला \nमुदा पाबैन-िदन अपनो केना पाछू घुसैकतॱ। भाय, आसीन-काितक िछऐहे सरदी-बोखारक मौसम छी, सएह ने \nहमरो भेल हएत। मुदा केते िनरोग कहबैन आ केते रोगाएल, से नपैक थम^मीटर थोड़े अिछ। लगले दोसर \ngÄ आगूमे उिठ गेल। उिठ ई गेल जे जँ बेसी िनरोग कहबैन तँ कहता जे चलह तँ पोखैरक घाट देिखऐ जे \nघाटक पािन पिवV अिछ की निह, जलतरंग जोग अिछ की निह। जँ थाल-कादो हएत तँ सॱसे पोखैर भल \nनिह, मुदा जेतबो दूरमे माए-बिहन हाथ उठा सूय: भगवानक अघ: देिथन, तेतबो दूर तक फिरच जल रहत \nतखने ने पिवVतासँ हाथ उठाएब हेतैन...। \nफेर भेल जे एहेन भिरगर काजमे पड़ब नीक निह। पोखैरक घाटेपर थाल-कादो हेतै तँ हौउ। सभक \nथाले-कादो नीक लगै छै तँ अपनो नीके लागत। आ जँ अपन मन नइ मानत तँ चबुतरा देल चापाकल \nदरबÇजापर अिछए, बाटीन भिर पािन आगूमे रिख डाली पसािर देब। जखने सूय: भगवान मेघमे उगता िक \nधइ-दे बाटीनक जलमे नचबे करता, बस तखने अघ: दऽ देबैन। तैबीच बMठा काका िकसनी काकीक बोिध \nनेने छला तँए वातावरण थोड़ेक नरमा गेल छल। जइ काजे िकसनी काकी िबगड़ल छेली, तेकर िनराकरण  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n61 \n \nछिठक gात भनेक ितिथपर रिह गेल। पाबैन भिरक अंकुश िकसनी काकीक बMठा काका लगा चुकल छला। \nबजलॱ- \n“काका, पाबैन िछऐ, आइ तँ छुÐीए-मे हएब। हमरे ऐठाम चलू, चाहो-ताहो पीब आ िकसनी काकी भोरेसँ \nिकए ललकारा भरै छेली सेहो कनी बुिझ लेब।” \nओना, अखन तक हम अपना मने िनरोग छी मुदा बMठा काका तँ रोगीए बुझै छैथ तँए ओ अपना ऐठाम \nचिल कऽ गप-सlप करैक जगहसँ नीक हमरे ऐठमाक बुझलैन। भऽ सकैए दुखताहक होिन वा बेसी िदनपर \nगाम एलासँ समािजकता सेहो होइन। खाएर.., दुनू गोरे िवदा भेलॱ। थोड़ेक आगू बिढ़ते बMठा काका बजला- \n“बौआ, की कहबह। तेहेन लंकाबास भऽ गेल अिछ जे अखन तक चाहो ने पीलॱ हेन।” \nपुछलयैन- \n“िकए! अबेर-कऽ नीन टुटल की?” \n‘अबेर’ सुिन बMठा काका सहमला। सहमैक कारण भेलैन जे जँ समैपर उठलॱ, तखन चाहे िकए \nपछुआएल? आ जखन पिहलुक काज- ‘चाह पीब’ अपन धुरी छोिड़ देलक तखन ऐगलो सबहक ने धुरी छुिट \nजेतइ? अपनाक सoहारैत बMठा काका बजला- \n“बौआ, की पुछै छह! पाबैन-िदन छी, पबनौटक आशा सभक अिछए, मुदा डुoमा लोकक मुआबजा \nसरकारक सभसँ बेसी भरए पड़ै छइ।” \nकाका बिजते छला, तैबीच दरबÇजापर पहुँचलॱ। पहुँचते प¾ीक कहलयैन- \n“अखन तक बMठा काका तीन बेर चाह पीब नेने रिहतैथ, से िनराधारे छैथ, तँए तीनू बेरक मोजगरा \nपुराएब।” \nिब¢चेमे बMठा काका लोिक लेलैन- \n“ऐँह, अिहना लोक बजैए!” \nमुहसँ िनकैल गेल- “केतौ अनतए बजलॱ हेन।” \nमुँह दुसैत बMठा काका बजला-  \n“यएह ने तोरा सन-सन नवतुिरयामे बुिड़पन अिछ जे पि¾यï लग पुrख बनल नइ होइ छह!” \nतैबीच, प¾ी शुहेमे जे चाह बनौने छेली ओ दूटा कपमे नेने एली। जिहना भोrका तुकक चाह छुटने \nबMठा क³ाक मन खॱता गेल छेलैन तिहना चाह पीबते शाMत भेलैन। \nबजलॱ- \n“काका, गाममे सभ िदन अह नइ रहै छी, केतेको िवचार, केतेको gÄ मनमे उठैए आ िबसैर जाइ छी। \nआन िकयो गाममे अह सन छैथ निह, जे मनगर जवाब देता।” \nएक तँ चाह पीला पछाइत बMठा क³ाक मन शाMत छेलैMहे, तैपर हमर िवचार सुिन आरो शाMत होइत \nबजला- \n“मनमे तँ बहुत अिछ, मुदा बहुत तँ बहुत लोकक तैयार भेने ने हेतइ।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n62 \n \nबMठा क³ाक बातसँ बुिझ पड़ल, काका अपनो वौआइ छैथ आ हमरो वौएता। कहलयैन- \n“काका, दुिनय-दारीक गप-सlप छोड़ू, अखनो एकटा gÄ मनमे घुिरयाइए। तँए पिहने ऐठाम तकक \nवृताMत सुना िदअ, पछाइत अपन बात फिरयाएब।” \nप¾ी पान नेने एली। पान खेला पछाइत बMठा क³ाक मन जेना पूण: तृlत भऽ गेलैन। ओना, मुँहक \nसुरखीसँ बMठा काका शाMत जक बुिझ पड़ैथ, मुदा मनमे अशािMत छेलैन। अशािMतक कारण छेलैन जे एक \nिदस लोकक देखै छला आ दोसर िदस पाबैन िदस तकै छला तँ बुिझ पड़ै छेलैन जे कमला धारक कटहरबा \nघाटक कटहरक कोआ सभक भेटबे करत...। गoभीर होइत बMठा काकाक देख मनमे भेल जे छी छिठ \nपाबैन, जइमे लोक पोखैर आिक धारमे aनान करैत सूय:क अघ: चढ़बैए आ दोसर िदस बMठा काका समुsमे \nडुमबैक िवचार सुनबए लगता। तइसँ नीक जे अपने िकए ने िकछु चािल मारी। बजलॱ- \n“काका, चाहक याVा िकए भßैठ गेल?” \nओना बMठा क³ाक मन तुरछए लगलैन, मुदा जखन समाजेक पोखैरमे aनानक संग सूय:क अघ: दैक \nपाबैन छी तखन अपनो ने ओही समाजमे छी, तँए मनक दबैत बजला- \n“बौआ, आन िदन तोरा िपितयाइनक जगा कऽ उठबए पड़ै छल, मुदा आइ पिहनिह उिठ िसरखिड़यावालीसँ \nकहा-कही करै छेली। हुनके दुनू गोरेक अवाज सुिन अपन नीन टुटल।” \nपुछलयैन- \n“िकए पाबैन-िदन, भोरे-भोर दुनू गोरे कहा-कही करै छेली?” \nमुaकी दैत बMठा काका बजला- \n“जिहना कोटाक खरत-ले लोक डीलर ऐठाम  ‘पिहने हम लेब’ तँ ‘पिहने हम लेब’ करैत कहा-कही करैए \nतिहना बुझह।” \nबजलॱ- \n“काका, आइ खरना पाबैन छी, तखन िकए डीलरबला गप बजिलऐ?” \nबजला- \n“डीलरक ऐठाम चाउर-गहुमक बँटवारामे ते कनी लÇजैत रिहतो अिछ मुदा पाबैनमे की अिछ से तँ \naVीगणे सभ जानैथ।” \nबMठा काकाक भँिसयाइत देख बजलॱ- \n“काका, आइ पाबैनक िदन छी, तोहूमे मन कनी गड़बड़ो अिछ, तँए चौहÚी छोिड़ अपन चास-बासक गप \nक।” \nबMठा काका जेना बुिझ गेला तिहना बजला- \n“बौआ, साड़ीक कहा-कही छल। िसरखिड़यावालीक कहब रहै ऐँठ साड़ीसँ खरना पाबैन नइ हएत।” \nबMठा क³ाक बात सुिन सहमलॱ, िकएक तँ ‘ऐँठ’ की से बुिझये ने पेब रहल छेलॱ। पुछलयैन- \n“की ‘ऐँठ’ काका?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n63 \n \nबMठा काका बजला- \n“ऐँठ भेल जे, जे साड़ी एको िदन पिहरल हुअए।” \nबजलॱ- \n“काकीक कहब की छेलैन?” \nबजला- \n“हुनकर कहब जे अपने मनक बात छी, पिहल खॴच देिलऐ ओ िनरेठ भऽ गेल। जखन िनरेठ भेल \nतखने ओ ऐँठ नइ रहल। तइले एते कहा-कही करैक कोन जरत। मुदा कहा-कहीक बात करैत जँ चाह \nबनबए किहितऐन तखन ओ झगड़ा अपना िदस उनटैत की निह, तँए चुपे-चाप आगू बिढ़ गेलॱ।” \nआगू बढ़ब सुिन अपनो नीक लागल। बजलॱ- \n“नीक केलॱ।” \nहमर  ‘नीक’ सुिनते बMठा काका बजला-  \n“नीक की हएत कपार! किनय आगू बढ़लॱ तँ देखिलऐ, सोनरेवाली आ कैिथिनयवालीक खूब ललका-\nललकी रaतेपर करै छेली। अपन-अपन बात सुनबैले दुनू गोरे रaतेक रोकने छेली। मुदा र¢छ रहल जे \nफिरकेसँ दुनू गोरेक गप सुिन नेने छेलॱ। एकक कहब रहै जे खरना पाबैन करैले अलगसँ एकटा साड़ी बिन \nकऽ ऊपरेसँ आएल अिछ, ओ पहीर लोक पाबैन करत।” \nिब¢चेमे बजा गेल- \n“दोसरक कहब की छेलैन?” \nबMठा काका बजला- \n“दोसरक कहब रहै जे हम जे दुगÎपूजाक मेलामे खरना पाबैनले साड़ी कीन नेने छेलॱ से की करब। \nमुदा र¢छ रहल जे दुनू गोरे रaता छोिड़ देली। आगू बढ़लॱ।” \n“नीक केलॱ, काका।”-हम कहलयैन। \nबMठा काका बजला- \n“नीक की करब, अपनेटा नीक केने थोड़े नीक होइए। आनो नीक बुिझ करत तखन ने। िकछु छी तँ \nलंकाबास छी िकने। िकछुक छोड़ैत चलू, िकछुसँ जुटैत चलू। िकसनी भौजीक अठ-अठ हाथ कुदैत पुतोहुपर \nदेखलयैन। ओना, पुतोहु अपन हाथ ससाइर नेने छेली। तँए सासुक बातक खिलया बMदूकक अवाज बुिझ \nअनठौने छेली आ अपन खरना पाबैनपर सुरता लगौने छेली। मुदा र¢छ रहल जे जखने िकसनी भौजी आगूमे \nअबैत हमरा देखली िक एकाएक चुप भऽ गेली। ललकैकाल आँिखसँ नोर िनकलै छेलैन िक निह, से तँ निह \nदेख पेिलऐन मुदा चुप होइते देखलयैन जे दुनू आँिखसँ दहो-बहो नोर टघैर रहल छैन। नोर देख मन \nखटकल जे भोरे-भोर कोन एहेन खटका िकसनी भौजीक भेलैन!” \nबजलॱ-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n64 \n \n“ओना, िकसनी काकी तँ छोट-छीन खटकाक नइ मानै छैथ। जेना हरहारा सपक देखते िकयो डेरा \nकऽ पाछू हिट जाइए आ िकयो हाथपर रािख खेलाइए,तिहना छोट-छीन खटकासँ िकसनी काकी खेलाइ छैथ। \nमुदा जँ आँिखसँ नोरक टघार िनकललैन तँ जर कोनो तेहेन काज रहल हेतैन।” \nिब¢चेमे िवचारक छीनैत बMठा काका बजला- \n“हँ, गoभीर बात छेलैन।” \n‘गoभीर’ सुिन सुनैक िज¶ासा भेल। बजलॱ- \n“की गoभीर बात छेलैन से तँ कहने हेती िकने?” \nबMठा काका- \n“पुछलयैन, भौजी दुनू आँिखसँ नोरक दुनू धार बहैए, से की?” \nऐगला बात हमरा पेटेमे रहए तइ िब¢चेमे िकसनी भौजी कहली- \n“बMठा बौआ, नवतुिरया सभक बुझल हेतै िक निह, मुदा अह तँ सोझेमे तिहयो छेलॱ आ अखनो छी।” \nकहलयैन- \n“हँ, से तँ छीहे।” \nहमर बात- ‘हँ, से तँ छीहे’ सुिनते िकसनी भौजीक िवचारक धारक जेना धारा भेटल तिहना धड़धड़ाइत \nबजली- \n“सासुर बसना जिहया पचे बख: भेल छल तिहये aवामी मिर गेला, से तँ बुझले अिछ।” \nबजलॱ- \n“ताबे हमहूँ नवतुिरया रही। तँए, भाय जे मुइला से तँ बुझल अिछ मुदा िकए मुइला से नइ बुझल \nअिछ।” \nिकसनी भौजी- \n“यएह पाबैन छी, अगते शीतलहरी पकैड़ नेने छेलइ। तहूमे अनाड़ी मास \n[2], माने उतारक मास छल तँए \nलगले जाड़क मसीम पकड़ा गेल।” \nकिह िकसनी भौजी ठमैक गेली। भौजीक ठमैकते कहलयैन- \n“हँ, कनी-मनी सालो मन पड़ैए।” \n‘साल’ सुिन िकसनी काकीक आरो सह भेटलैन। सहटैत सेिरयाम धरतीपर उतैर बजली- \n“ओही साल छिठए पाबैन िदन मिर गेला।”  \nबजलॱ- \n“आब नीक जक मन पड़ल। ओइ सालक शीतलहरीमे बहुतो लोक गाममे मरल। अखुनका जक िक \nलोकक नुआ-िबaतरक सुख छल। जाड़क मास अिबते केते लोक कठुआ-कठुआ मरै छल।” \nिकसनी भौजी बजली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n65 \n \n“सासुक मुँह देख अपन िजनगीक ितयािग ऐठाम रहलॱ। पितक संग बेटोक मृ_यु भऽ गेल छेलैन। एक \nतँ खेत-पथार बेसी निह, तैपर जेहो छल तेकरो िदयाद-वाद सभ हड़पैक कोिशश केलक। एहेन िaथितमे दू \nसालक बेटाक पोसलॱ।” \nमुड़ी डोलैत हमरा मुहसँ िनकलल- \n“से तँ आँिखक देखल अिछ।” \nतैपर िकसनी भौजी बजली- \n“अनका बेटा जेक बेटाक नीक जक नइ पढ़ा सकिलऐ, तेकर कारण छल जे एक िदस वृÂ सासु \nअपन िजनगीसँ हारल-थाकल छेली, दोसर िदस भिवसक बेटा। मुदा तैयो सoहारैत-सoहारैत बीस बख:क \nबनाइये देिलऐ। आँिख-पिख भेलै, दस हजारक नोकरी िदलीमे करैए।” \nकहलयैन- \n“से तँ अह aVीगण रिहतो पिरवारक गाड़ीक धुरीक, केकैयी जिहना रणभूिममे दशरथक गाड़ीमे अपन \nबिह लगा समर जीतलैन तिहना गामक नमूना तँ छीहे। तँए नमनीय छीहे।” \nहमर बात सुिनते िकसनी भौजी पसीज गेली। अपन िवचारक बहैत तूफानी बेगक रोकैत िकसनी भौजी \nबजली- \n“बौआ, पचसँ दस gितशत पिरवार एहेन अिछ जेकरा नुआ-िबaतरक अभाव छइ। मुदा अिधकतर \nपिरवार आब ओहेन अिछ जेकरा जरतसँ बहुत बेसी कपड़ा-लXा छइ। कहुना-कहुना तँ बीस जोड़सँ बेसी \nकपड़ा अपनो घरमे अिछ। तखन ई कोन बहाना भेल जे छिठक खरना-ले ‘ऐँठ साड़ी’ उपयोग नइ हएत। दू \nसाए पैआसँ सॱसे पाबैन हएत, तैठाम ऐ खच:क माए-बाप के भेल?” \nभौजीक मनक बात बुिझ गेलॱ तँए असिथरसँ हुनका कान लग अपन मुँह लऽ जा फुसफुसा कऽ \nकहलयैन- \n“जेहेन अहक लूिर-बुिध अिछ तेहेन अपने ने जीवन-बसर करब आ जेहेन हुनकर–माने अहक \nपुतोहुक–छैन तेहेन ओ अपने ने जीती। तइले अनेरे मगजमारी केने की फैदा।” \nजिहना निढ़याक बोल निढ़या, सुÉगाक बोल सुÉगा, हंसक बोल हंस आ कुXाक बोल कुXा परेख बाजए \nलगैए तिहना हमर बोल परेख िकसनी भौजी कहलैन- \n“कखन हमर पनचैती करब?” \nकहलयैन- \n“ई पनचैती थोड़े छी, छी तँ ठØा। पाबैनक gात पनचैती हएत।” \nबMठा क³ाक बात सुिन कहलयैन- \n“तखन तँ ओमहरसँ अहक जान छुिटये गेल। आब, एकटा gÄ हमरो अिछ। सूय:क अघ:, छिठ \nपरमेसरी पाबैन केना कहबैए?” \nबMठा काका बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n66 \n \n“तोरो gÄक जवाब िवaतारसँ ओही िदन, माने जइ िदन िकसनी भौजीक पनचैती हेतैन, देबह। अखन \nएतबे बुझह जे आिसनक आश आ काितकक बासक बीचक ई बीचमािन छी।” \n◌ \nश द संÈ या : 2925,  ितिथ : 01  नवoबर  2017 \n \n  \n \n[1]  डोर भेल जे जेना बैजनाथ, जगरनाथ इ_यािद aथान जेबाक संकिपत िवचार। \n[2]  तीथ:क घटी-बढ़ीक कारण कोनो साल ऐगला मौसमक पकड़ैमे देिरयो होइए आ कोनो साल लगले पकड़ा \nजाइए। \n  \n \nऐ \nरचनापर अपन म ◌ंत¯य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   \n  \n१.िमिथलेश कुमार िसMहा- \"चुlपी\" ( बीहिन कथा) २.gणव झा- एकटा संaमरण आ एकटा िखaसा \n१ \nिमिथलेश कुमार िसMहा \n\"चुlपी\" ( बीहिन कथा) \n \nओ'अपन बिहन'क ओत' आएल छलीह. हमर घर आ ओकर बिहन'क सासुर एकिह ठाम अगल-बगल मे छल. \nहम aनातक'क फाईनल परीा द' गाम आएल छलहुँ. हमर खान-पीन ओकरे बहनोई , जे हमर िजगरी दोaत \nछैिथ, हुनके ओिहठाम होईत छल. दोस'क सािढ, तं aवाभािवके छै....िकछु हंसी-मजाक होइते छलै. \n'ओ' लगभग मास िदन रहलीह..किहया हमरा दुनू केर बीच gेम'क बीज अंकुिरत भेल, निह कही ? समय \nबीतलोपराMत ओकर जेठ भाय ओकरा ल' जबाक वाaते आिव गेलैथ. मोन भकदन क' गेल.... \n \nहमहुँ कहलहुँ जे हमरो दिडभंगा तक जेबाक अिह चलू हम ओत' धिर साथ रहब, िकछु काज अिह क' \nवापस आिब जाएब ! \nबस सं िवदा भेलहुँ. िकछु आगू चिल क' एकटा चौक पर बस'क डरेभर,कंड`टर, खलासी आ आन याVी \nसभ चाय-ना´ता कर' लेल उतिर गेलाह संगिह ओकर भाय सेहो उतिर गेलाह. \nहम बसे मे....  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n67 \n \nिकछु ण मौन रहलाक उपरत हम ओकर सीट लग आिव पुछिलये : \n\"की, चिलए जेबै ?\"' \nओ' मौन.... \n\"हम मोन आएब की निह ?\" \nफेनो चुप..... \nओ' हमरा दीस नोर सं भरल आँिख सं देखिलह.... \nओिह काल हमरा दुनू के कोनो होश निह छल की केओ आनो देख-सुिन रहल छै....ओ सभ की सॲचैत \nहेतैक ? \ngेम'क आवेग मे मोन आंधर भ'जाएत छै ने ! सैह आब बूिझ पड़ल. \n\"आब किहया भ·ट हाएत ?\" \nओकर आंिख टूभ-टूभ लाल....ओढनी सं आंिख'क पोर पोछैत एतवे बजिलह, \n\"जे मोन होइए, भैया सं किह िदयौ ने...?\" \nताब° बस'क खलासी सभ याVी क· बस मे बैस' लेल हला कर' लागल. हमर मोन'क बात मोने रिह गेल, \nिकछु बािज निह पौलहुं..... \n \nपMsह'म वष:'क उपरत, हमरा एक िववाह समारोह मे शािमल होव' केर मौका भ·टल. एकसरे छलहुँ. मोन भेल \nिकछु पानीपूड़ी'क आनंद ली. बिढ गेलहुं ओिह काउंटर लग. \nभीड़ मे घूसू कोना...? 'गर खोजैते रही िक आवाज आएल, \n\"की हाल,कखन औलहुं ?\" \nचॱिक पुछिलयैह \"के...?\" \n\"हम.... हमहूं त' अह के निह िचMहलहुं, उ त' भौजी कहलिथMह िक अंही िछयै ! इ दाढी मे िचनिहये मे ने \nअबैत छी.... एिह मे अखैन धिर aमार्ट \nलागैत छी !\" ए³े सस मे बािज गेलीह. \n\"ओहहो अह.... \nहमहूं निह िचMह   पौवलहुं, आब त' अहूं मे पिरवत:न आिब गेलैए....'' \nहम बजिलयै. \"मोन छी ने ?\" ओ' पुछलकै. \n\"एह.... एहो िवसर' वाला छै ?\" \n\"ह, अपनेक ओ बस'क चुlपी आई धिर मोन मे सूईया सन चूिभ रहल यै....\" \n\"अह अपन िवयाह सं खुश छी ने ?\" हम एिह मुÚा सं फराक होम' लेल पुछिलयैह. \n \n\"ह,तन सं तं खु भे, मोन सं त' निहए ने ....!\" \nबािज, अपन नोर पोछैत \nफुर: भ' गेिलह.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n68 \n \nमोन म· हथौड़ा'क चोट सन लागल.... \nकंठ सूख' लागल.... \nपािन पर पािन गटागट पीवोपरत मोन शत निह भेल. वापस होटल मे आिब, िवaतरा पर धoम सं खिस \nपडलहुं. नीन जेना िबला गेलैए टुकुर-टुकर नचैत पंखा क· िनिव:कार· घुिर रहल छी. \n२ \ngणव झा \nएकटा संaमरण आ एकटा िखaसा \n१ \nराजा खानदान (संaमरण) \n  \nबात आठ नौ बरष पिहने के अिछ  । एक बेर हम अपन िपिसयौत भैया-भौजी संगे दिरभंगा घुमय के योजना \nबनेलॱ। भोरगरे उिठ क नहा-सोना कऽ तीनु गोटे ट·पू से दिरभंगा के लेल िबदा भ गेलहुं। ओतय पहुंिच क \nसव:gथम ´यामा माई के दश:न केलहुं । PÂालु हमर आ गृहणी भौजी के मोन दश:न म· भाव िवभोर भ रहल \nछल, मुदा कामरेड भैया के ओिह दश:न म· दाश:िनक तेज gÇविलत भ गेल छलैन। ओतय से िनकलला पर \nबाट म· ओ बजलाह जे ईह, ऐ मंिदर gगण के वातावरण बÙड पिवV अिछ मुदा बुजह जे इहो जे छह से \nसामंतवादऽक gतीक छह। हम पुछिलयैन जे से कोना यौ भायजी? \nभायजी बजलाह जे देखह ई मंिदर जे अिछ से महराज रामेर िसंहऽक िचता पर बनायल गेल अिछ। “हमर \nिचतो पर लोक पूजा अच:ना करय” ई सामंती सोच नै अिछ त की अिछ? \nहम बजलहुं जे ईह! अहुं भायजी कह के िलक कह िभडा दैत छी। ऐ पर भायजी बजलाह हौ हम ठीके \nकहैत िछयह। एतबे म· भौजी gगण के सभटा छोट-नमहर मंिदर, गाछ-वृ आिद के पूजा क के आिब गेिलह \nआ बजिलह जे आब चलै चलू आगा। हमरा ´यामा माई के gसाद ’लÙडू’ बÙड पिसMद छल हम बजलहुं जे \nभौजी gसाद त द िदय ने। तै पर ओ बजिलह जे एह एतेक दूर सपैर कऽ एलहुं अिछ त सभटा मंदीर म· \nपूजा-पाठ केला के बादे खायब। ऐ पर हम की बिजतहुं जे आधाटा लÙडू त हम पंिडतजी से मिग क \nपिहनेहे खा नेने छी! चुपे रहय म· भलाई बुझलहुं आ सभ गोटे आगा बिढ गेलहुं । आगा मनोकामना मंिदर म· \nपूजा करैत, लिÔमर िनवास(संaकृत िविवFालय), नरगौना पैलेस, िमिथला िविवFालय के क°पस घुमैत, \nफ़ोटो िखंचबैत दरभंगा महराजऽक िकला पहुंचलहुं जह से आगा बढैत कंकाली मंिदर gगण म· जा पहुंचलहुं \n। \nओतय ´यामा माई मंिदर gगण सन चहल पहल नै छल, मुदा वातावरण ओतुको िद¯य बुझना गेल छल। \nएकटा छोट-िछन दोकान पर दू टा छ°डा gसाद बेच रहल छल । gसाद िकनला के बाद मंिदर म· ढुकलहुं त  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n69 \n \nदेखल जे मंिदर म· त केयौ अिछए नै। तखने हमर नजैर एकटा पुष पर पडल, िजनकर उमैर गोटैक \nपचपन बरख हेतैन । गंजी-धोती पिहरने, माथ पर चानन ठोप, गौर वण: पर आर शोभा बढा रहल छलैन। \nगंजी-धोती कतौ-कतौ खॲचायल सन छल मुदा उÇजर बग-बग छल। हम पुछिलयैन जे की यौ महराज अिहं \nपंिडत जी छी ? ओ बजलाह जे छी त हमहुं पंिडते मुदा ऐ मंिदर के पुजारी नै छी । हम अपaयत हौइत \nबजलहुं जे की भ गेलै त। छी त अह पंिडते ने से किन हमरा सब के gसाद चढाब के अिछ से अह \nचढा ने िदयौ। \nऐ पर ओ बजलाह जे बौआ चढा त हमहुं सकै छी मुदा “ककरो हक नै मारबाऽक चाही”। हमहुं राजे \nखानदान के छी, ऐ मंिदर के सेवा करैत एलहुं अिछ। अह सब पच िमनट बैसै जाउ पुजारी जी आिब \nजेताह । \nबैसे के त पड.बे किरतै, हम सब बैिसयो गेलहुं, मुदा आसू भायजी त िवशुÂ पंचोिभया ²ाoहण छलाह, गोटगर \nटीक-ठोप बला। ओ ओय ²ाoहणदेव से शाaVाथ:ऽक मुsा म· बजलाह जे औ जी अह कोन राजा खानदानऽक \nछी । औइनवािर वंश के िछ आ की खंडवाला वंश के छी। ओ बजलाह जे हम राजा महेश ठाकुरऽक वंशज \nछी। मुदा आसू भायजी एतबे से कह मानय बला छलाह। ओ य जेना सवाल पर सवाल करैत गेलाह आ \nओ ²ाoहणदेव युिधिªर जेना सभटा सवालऽक यथोिचत जवाब दैत गेलाह। ऐ तरहे लगभग आधा-पौन घंटा \nबीत गेल छल। अंततोग_वा आसू भायजी हुनका से बजलाह जे अ¢छा चलू राजा महेश ठाकुरऽक खानदान \nके वंशावली बताउ त। ओ पंिडतजी, रटाओल सुÉगा जेना धुरझार बाजय लगलाह राजा महेश ठाकुर, राजा \nगोपाल ठाकुर, राजा परमानंद ठाकुर, राजा सुभंकर ठाकुर, राजा पुरषोXम ठाकुर, नारायण ठाकुर, सुMदर \nठाकुर, मिहनाथ ठाकुर, िनरपत ठाकुर, रघु िसंह, िबºणु िसंह, नरेMs िसंह, gताप िसंह, माधो िसंह, छV िसंह \nबहादुर, rs िसंह बहादुर, महेर िसंह बहादुर, लमेर िसंह बहादुर, रामेर िसंह, कामेर \nिसंह................एक aवरे ई नाम-पाठ सुिन क हमरा नजैर के सामने ओ वंशव ×ऽक िचV नाचै लागल जे \nहम दिरभंगा के oयुिजयम म· एकबेर देखने रिह। \nऐ उXर के सुनला के बाद आसू भायजी ठीक ओिहना आaवaत भेलाह जेना अजु:न के ारा अपन दसो टा \nनाम बतौला पर ’उXर’ िवaत भेल छलाह जे िक¸र वेशधारी हुनकर सारथी आन केयौ ने ’अजु:ने’ \nिथकाह। \nएही बीच म· घंटी डोलबैत संठी सन कायाबला पुजारीजी सेहो आिब गेल छलाह। हम सब भगवती के दश:न \nकेलहुं, भौजी पूजा केिलह आ पुजारीजी gसाद चढौलाह, दान-दिणा दैत हम सब ओत से िवदा भेलहुं आ िक \nपाछ से ओ ²ामणPेª टोकलाह जे “हे बाउ, हमरो िकछु देने जाउ, दू िदन से हम भोजन नै केलहुं \nअिछ”। \nऐ पर हम किन िवaमियत भेल छलहुं। ता भौजी gसाद बला िड बा से ४ टा लÙडू िनकािल क हुनका हाथ \nम· थoहा देलिखन आ हमहु अपन पस: से एकटा दसटिकया िनकािल कऽ हुनका हाथ के थoहा देिलयैन। ऐ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n70 \n \nके बाद ओ हमरा सब के खूब रास आशीव^द दैत िवदा केलाह। ओतय से िवदा होइत हमरा मोन मे दू टा \nबात गूंज लागल छल – “हमहु राजे खानदान के छी”, “ककरो हक नै मार्ऽ के चाही” । \n२ \nफेसबुक केsर च³र (मैिथली िखaसा) \nकुशल जी, नोयडा के एकटा बहुराºÖीय कंपनी म· मैनेजर छलाह। जिहना नाम कुशल तिहना ओ अपन पेशा \nआ बेि`तगत िजनगी के सब काय: म· कुशल छलाह। समािजकता सेहो छलैMह आ समाज सं जुड ◌়ल रह के \nशौख सेहो। महानगिरय िजनगी के एकटा साईड इफ़े`ट इ अिछ जे एतुका िजनगी के भागाभागी म· अह \nनिहयो चाहैत समाज से किट जायत िछ! \nआधुिनक काल म· मनु`खक िजनगीशैली मे तकिनिक के बÙड योगदान अिछ। एिह म म· तकिनिक, \nभागादौरी म· ¯यaत मनुख के समाज सं जोडै म· सेहो मददगार सािबत भऽ रहल अिछ । जतय एक तरफ़ \nनेता से लऽ के अिभनेता सब भिर िदन ­वीटर पर िटिटयाइत रहै अिछ ओतै आनो आन लोक सभ फ़ेसबुक \nआ ¯हा­सएप के मदैद स ̐ अपन िबछुड ◌়ल समाज-समग आ संगी सब स ̐ जुडल रह के नया gयोग म· \nलागल छैथ। एहन लोक म· कुशलजी के नाम अuणी Pेणी मे राखल जा सकै अिछ िकयेक त हुनका \nफ़ेसबुिकया कीडा◌় खुब कटलकैन अिछ। िदन भिर म· देखल जाय त २४ घंटा म· ओ १८ घंटा त िनिÆते \nफ़ेसबुक पर ओनलाईन भेट जेताह। नाना gकार के पोaट करैत रहताह – राजनीित स ̐ ल के समाज तक \nआ फ़ूल-पिX से ल के जंगल-झाड तक । हुनका अंदर िदनोिदन ई फ़ेसबुिकया कीडा के संमण बढैत जा \nरहल छलैMह जेकर पिरणाम ई भेल छल जे हुनकर किनया̐ के आब ई आदैत से िकछु असोकज: जेना होमय \nलागल छल । दोसर गlप जे ई िकछु समािजक आ ेिVय समaया पर सेहो अपन gितिया ठय पर ठय \nदैत छलाह, जे िकछु गोटे के अनसोहा̐त बुझना जाय छल। ऐ बातक िशकायत सेहो इनबो`स म· खूब भेटय \nछलैMह । चलु जे से मुदा दोसर गlप के गैण बुिझ पिहल गlप के gमुख मानल जाय। \nअिहना एक िदन घर म· ऐ फ़ेसबुिकया रोग के ल के खुब महाभारत मचल। किनया̐ िहनका खुब सुनौली। \nिववाह स ल के आई धिर के जतेक उपराग छल सभटा मोन पािर पािर के ओय सभसं किनया̐ िहनका पुन: \nअलंित केिलह। \nउपरागक एहन दमसगर डोज स ̐ कुशलजी के मोन अजीण:ता के िशकार भ गेल। हुनका अतेक रास गlप \nपचलैन नै। ओ अपन मोबाईल म· से फ़ेसबुक के अनइंaटल करै के कठोर फ़ैसला लेलाह। हुनका लेल ई \nफ़ैसला लेनाई नोटबंदी के फ़ैसला से कम कठोर नै छल मुदा जेना सरकार के नोटबंदी म· देश कऽ िहत \nबुझना गेल छल तिहना िहनको अखुनका पिरिaथित म· फ़ेसबुक बंदी म· अपन िहत बुझना गेल छल । तथािप \nफ़ेसबुिकया कीडा◌় के असर अतेक जिद कोना जा सकै छल से ओ फ़टाफ़ट अपन मोबाईल िनकाललाह \nआ लगलाह अपन फ़ेसबुक aटेसस अपडेट म· – \"पि लकक भारी िडमड पर हम काि¼ सॱ फ़ेसबुक छोिड \nरहल छी, तािह लेल िजनका जे िकछु कहबा-सुनबा के होइन से आई अधरितया धिर किह सकै छी ! \"  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n71 \n \nतकरा बाद त अधरितया तक पोaटऽक जेना ’बािढ’ आिब गेल होय। आ तिहना ’िगदरऽक हुआ-हुआ’ जेना \nओय पोaट सभ पर कम·टऽक हुलकार होमय लागल छल। जॱ जॱ समय िबतल जाय छल कुशल जी के \nमोन कोना दैन करय लागल छल । मुदा एिह बेर फ़ेसबुक बंद करय के gण ओ कदािचत भीºम िपतामह के \nसाी मािन के लेने छलाह आ िक किनया̐ के श द वाण हुनका तिहना घायल केने छलैन जेना अजु:न के \nवाण कुrेV म· भीºम िपतामह के । पिरणाम ई भेल जे अंतत: ओ फ़ेसबुक बंद क देलाह। \nमुदा ककरो एने-गेने की िजनगी क च कल अिछ! एिहना फ़ेसबुको के च िहनका अनुपिaथितयॲ म· \nअपन गित से चिलते रहल। यFिप िकछु िनकटवतµ सर-समग सब से वाया ¯हा­सएप िवमश: क िसलिसला \nचालुए छल। ऐ घटना के िकछु िदन िबतल हैत की एक िदन कुशलजी के एकटा फ़ोन आयल।   ’हेलो!’ \n\"ह·..ह·…ह·…मनेजर साहब यौ….नमaकार\" \n\"नमaकार। अह के?\" gितउXर म· कुशल जी बजलाह। \n\" ह·..ह·…ह·…नै िचMहलॱ? आह! िचMçबो कोना के करब, पिहने कतौ भ·ट भेल हैब तखन की ने। हम \nअहक फ़ेसबंधु छी। नाम अिछ पुºपेMsनाथ चौधरी। पुºपेMsनाथक अथ: भेल पुºप क राजा अथ^त कमल आ \nहुनकर नाथ अथ^त कमलपित भगवान िवºणु । ह·..ह·…ह·…\" अपन सािहि_यक पिरचय दैत ओ फ़ेर \nस̐ बलह ̐सी ह ̐सय लगलाह । \nकुशलजी िकछु याद करबाक चे»ा करैत फ़ेर बजलाह \"ओह। अ¢छा। कहु की समाचार।\" \n\" ह·..ह·…ह·… हमहु अXै सोनीपत म· रहै छी। अहा̐क फ़ेसबुक पोaट सब स ̐ बहुत gभािवत छी। समाज म· \nअहा̐ सन लोक सब के बÙड आव´यकता अिछ। अतएव अहा̐के फ़ेसबुक छोड ◌়ला से हम बहुत दुिखत \nछी। अहा̐ के अंितम पोaट सब हम देखने छलहु̐ । हम जनैत छी जे अहा̐क बात सब िकछु गोटे के \nलॲिगया िमच^ई सन लगै छलैन । आ एहने लोक सब के धमकी के कारणे अहा̐ फ़ेसबुक छोड ◌়लहु̐ अिछ। \nमुदा जिहया तक हमरा सन लोक जीिवत अिछ अहा̐ के डराय के कोनो आव´यकता नै अिछ। एिह संबंध म· \nहम अहा̐ से भ·ट क के िवमश: करै चाहै िछ। बÙड ितकरम से अहा̐ के नंबर उपल ध भेल अिछ। आई \nहम नोयडा आिब रहल िछ आ अहा̐ से भ·ट करै के अिभलाषी छी ।\" \n\"मुदा हम आिफ़स क काज म· किन ¯यaत छी\" कुशल जी बजलाह \n\"आिह आिह आिह। बस िकछु िमनट के भ·ट चाहै छी। हम बस एक घंटा म· पहु̐च रहल छी।\" ई बजैत \nउXर के gिता केने िबना ओoहर से फ़ोन रािख देल गेल । \nफ़ोन रािख के कुशलजी पुन: अपन काय: म· ¯यaत भ गेलाह। करीब डेढ घंटा के बाद िरसेlशन से फ़ोन \nआयल \"सर कोई पुºप·sनाथ चौधरी आपसे िमलने आए ह° ।\" \n\"ठीक है भेज दो\" किह कुशलजी फ़ेर अपन काज म· ¯यaत भ गेल छलाह।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n72 \n \nदू िमनट बाद अद:ली एकटा थुलथुल काय ¯यि`त के संग नेने हािजर भेल। उजरा धोती, तािह पर से घाम \nम· लभरायल िसक के कुत^, लंबा टा चानन केने ई ¯यि`त_व भीडो म· आराम स ̐ िचMह म· आिब सकै छैथ \nसे इ िकयौ मैिथल िथकाह। \n\"आउ बैसु\" अितिथ के aवागत करैत कुशलजी बजलाह। \nआह मैनेजर साहेब आइ अहा̐ स भेट भेने हमर िजनगी धMय भ गेल। किहया से िनयारने छलहु̐, आइ जा के \nअहा̐ पकड ◌় म· एलहु̐ अिछ। अ¢छा से सब जाय िदय, पिहने ई बताउ जे अहा̐ फ़ेसबुक िकये छोडलहु̐ \nअिछ? अहा̐के भाषा बचाउ आMदोलन बला िकछ कहलक अिछ आ िक िशिथला राÇय बला धमकेलक अिछ, \nआ िक िशिथला हुरदंिगया सेना बला सब घुरकेलक अिछ? अहा̐ बस एक बेर ना̐ िलय बा̐िक हम देख लेब। \nहम सभटा बुझै िछ एकर सब के खेल-बेल। यौ महराज हमहु̐ बीस बरख स ̐ एoहरे रहै छी आ िदली के \nगोट-गोट कालोनी सब जै म· मैिथल-िबहारी सब बसल अिछ,म· पैठ बनौने िछ। इलाका के छा̐टल बदमाश सब \nहमरा ना̐ से धोती…धोती त खैर पिहरैत नै जाय अछी धिर पैजामा म· लघी क दैत अिछ। एिह gकारे चौधरी \nजी आधा-पौना घंटा तक खूब हवा-िबहािर देलिखन । \nजखन हवा-िबहािर के म िकछु rकले तखन गlपक िदशा मोड़ैत चौधरीजी बजलाह: “ह·..ह·…ह·… अह \nभोजन त कैये नेने हैबैक?” \nआब चरबिजया बेरा म· एहन gÄ के की उXर देल जाय! अaतु कुशलजी एिह gÄक उXर एकटा gÄे से \nदेलाह \"िक अह भोजन नै केने छी की?\" \n\"आह। हम त घरे सं भोजन क के िवदा भेल रही। आब त जे हतै से नaते-पानी हेतै की। हमर घरनी त \nजलखै संगे बMहै छलिखन । मुदा हम मना करैत कहिलयैन जे मनेजर साहेब िबना नaता करेने मानिथMह \nथोरेक ने। से अनेरहे हमरा ई सब फ़ेर घुरा क नेने आबय परत।\" \nचौधरी जी के आशय बुझ म· कुशलजी के कोनो भगट नै रहैन। तथािप ओ मोने मोन िकछ राहत अनुभव \nकरैत सोचय लगलाह जे हाथ एिहना टाईट अिछ, एहन म· यिद जलखै भिर कराक िहनका स ̐ िपंड छूटै त \nसौदा महरग नै अिछ। \nएिह िनण:य पर पहु̐चैत ओ चौधरीजी से बजलाह। जे चलु तखन िकछु जलपाने क लेल जाय। हुनका संग \nनेने कुशलजी बगल क एकटा रेaटोर·ट म· पहु̐चलाह। \nओतय बैरा के बजाय ओकरा दू टा िसंहारा, दू टा लालमोहन आ दू टा चाह क आड:र दैते छलाह आ की \nचौधरी जी बीच म· कूदैत बजलाह \" इह! एकटा जमाना छल जे एक lलेट िसंहारा माने दू टा िसंहारा बुझल \nजाय छल। आ तािह पर से उlपर से परसन जतेक लेल जाए तकर िहसाब नै। आ आब त एकटा िसंहारा \nके फ़ैशल आयल अिछ। जे कहु, हमरा सन लोक के त एकटा िसंहारा से मोन छुछुआएले रिह जाय अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal ‘'िवदेह ' २५०  म अंक  १५  मई  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२५  अंक  २५० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n73 \n \nआ लालमोहन के की पुछल जाए। बिरयाित सब म· त िगनती के कोनो िहसाबे नै रहै छल। खौकार सब के \nबाजी लागय त सै, डेढ सै, दू सै िटका दैत छल। मुदा आबक जुग के की कही!\" \nई बजैत ओ बैरा के चािर टा िसंहारा, २० टा लालमोहन आ दू कप चाह क आड:र क देलिखन, आ ¯यापार \nकुशल बैरा सेहो कुशलजी ारा कोनो संशोधन के इंतजार केने िबना आड:र ल के िनकिल गेल। पा̐च िमनट \nबाद िहनकर सभक मेज पर िसंहारा आ लालमोहन के पथार लािग गेल छल। \nकुशल जी नहु नहु चoमच कटा स तोिर तोिर िसMहारा आ लालमोहन खाय लगलाह आ ओoहर कुशलजी \nबुलेट क गित से िसMहारा आ लालमोहन के सñगित देबय लगलाह। जा कुशलजी संग दैत २ टा िसMहारा \nआ  २ टा लालमोहन खेलिथMह टा बचलाहा सबटा माल चौधरीजी के पेट म· अपन जगह पािब गेल छल। \nचाह क अंितम चुaकी लैत चौधरीजी बजलाह \"ईह! इ नाaता की भेल बुझू जे भोजन भ गेल।\" \n\"बेस तखन आ¶ा देल जाउ।\" बैरा के िबल के बदला म· पच सौ के नोट पकराबैत कुशल जी बजलाह। \n\"ह·.. ह· ..ह· ... ह· आब त अपने घरे िनकलबै की ने। हम सोचै छलहुँ जे एतेक दूर आयल छी आ आई \nसंजोग बनल अिछ त भौिजयो से एकरXी भ·ट भैये जैतै त ...ह·.. ह· ..ह· ... ह·।\" इ बजैत चौधरीजी फेर \nसं बलहँसी हँसय लगलाह। आब ऐ िढठाई पर कुशलजी की किह सकै छलाह! ितरहुXाम के र रखैत मौन \naवीकृिX दैत चौधरी जी के संग क लेलैथ आ गाड़ी म· बैस घरक बाट धेलाह। \nघर पहुंचला पर चौधरीजी कुशलजी के किनय 'चँदा दाई'  आ बुत सब के बीच रैम गेलाह आ तुरXे \nहुनका बीच म· अपन वाक्-कुशलता के धाक जमा देलिखन। \nगlप-सlप   एoहर आoहार से होयत मछ क गlप पर पहुँचल। चौधरीजी बजलाह \"ईह! अहक   बगले म· त \nछलेरा गव म· बड़का मछहÐा लगै अिछ. बड़का-बड़का िजबैत रहु भेटै छै. चलु घुिर क अबैिछ।\" ई बजैत \nओ कुशल जी के हाथ धेने बाहर जाय के उपम करय लगलाह। \nआब आग के िखaसा अह अपनहुँ सोची सकै िछ। अaतु रािV पहर िदवगर मछ-भात-दही-पापड के भोजन \nभेलै। भोरे कुशलजी के छए बजे से एकटा मीिटंग छल िबदेशी `लाइंट संगे वीिडयो कò·िसंग पर। ओ \nपँचबÇजी भोरे ऑिफस िनकली गेलाह आ एoहर चौधरी जी आठ बजे तक चÚर तािन क फॲफ कटैत \nरहलाह। \nउठला पर चाह-चु³ा संगे फेर सं दमसगर नaतो भेलै। चलै काल ओ कुशलजी के किनय के कल जोिर \nके मायाचना के भगट पसारैत बजलाह \"ह· ..ह·...ह·... भौजी तखन आब आ¶ा देल जाउ। हमारा कारणे जे \nअह सब के क» भेल होयत तकरा लेल माgाथµ ि","size_mb":1.93,"has_text":true},"Videha 251.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 251.pdf","name":"Videha 251.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २५१  म अंक ०१  जून  २०१८  (वष; ११  मास  \n१२६  अंक २५१ )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \n२. गH  \n२.१.१.मृणाल आशुतोष- लघुकथा- छुटकी २.Sणव कुमार झा- लघुकथा-\n चWफYस  \n२.२.आशीष अनिचZहार- बयानक संदभ;मे मैिथली गजल  \n२.३.१.१.जगदीश Sसाद म_डल- लघुकथा- इbजत उतैर \nगेल  १.२. जगदीश Sसाद म_डल- पंगु - उपZयासक आरdभ  २.दुगeनZद \nम_डल- लघुकथा- बोझ \n२.४.रबीZg नारायण िमh- १.नमiतiयै- उपZयासक आरम २.लघुकथा- WािZत िवसज;न  \n  \n३. पद ◌्य  \n३.१. जगदीश  चZg  ठाकुर  ’अिनल ’- गीत \n३.२.डॉ. िशवकुमार Sसाद- िकछु किवता \n३.३.डॉ. िशवकुमार Sसाद- िकछु अनुिदत काoय  (मूल िहZदी रजनी छाबड़ा) \n३.४.Sीतम कुमार िनषाद- िकछु किवता  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \n४. नZदिवलास राय- लघुकथा संqह- मरजादक भोज \n५. रामिवलास राय- लघुकथा संqह- दूधबेचनी \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच|कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचYक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकeइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \nसंपादकीय \nरामिवलास साहुजीक दूधबेचनी लघुकथा संqह  \n  \n‘गामक गाछी’ लघुकथामे बुधुआक दादा कालेसरक गछकीमे दिब क’मिर गेलाक Sसंग पुरना गेल छलै, नवका \nपंच सभक बुझले नै, आिक बुझल रहलोपर ओकर मह नै खिड़या क’बुझल रहै। से जखन मुिखयाजे ऐ \nगपक चचe कथाक लाइमेसमे करै छिथ त ँ सभ मह बुझै छिथ जे कोना बोन कलम-गाछी बनल।  \n‘कमितयाक कामत’क िखiसा आ कमितयाक घरके◌ ँ हबेली कहैपर मदीना दादीक िवरोधपर कमितया हबेली \nशदावलीक जZम ऐ कथाक शीष;क उिचते बनल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n‘घुिम गाम चलू’कथाके◌ ँ कनी आर चुiत करबाक खगता छल, कथा सोइरी घरस ँ शु होइए मुदा अंत कपचा \nगेल लगैए।  \n‘िबपैत’मे िबपैतक संग (िबपैत छोिड़ आर के?)  नीक बनल अिछ।अिछ।  \n‘झंझैटक जिड़ िसनुिरया आमक गाछ’ िभन-िभनौजपर िलखल कथा छी।  \n‘जारैन’मे नव चीजक िवरोधक संग लेखक ठाढ़ बुझाइ छिथ, कारण मिहलाके◌ ँ धु◌ ँआस ँ होइबला कके◌ ँ ओ \nवाद-िववादमे नै अनलिन।  \n‘जेहेन पाठ ने पढ़ए पुा अपने िसर िवसए’पिढ़ लेखक अंधिवासक पमे ठाढ़ बुझाइ छिथ। आइ काि \nटी.वी. पर भुतहा आ अंधिवास आधािरत सीिरयलक पमे यएह सफाइ शुहेमे देल जाइत अिछ जे ई मा| \nमनोरंजन लेल बनल अिछ आ एकर उेय अंधिवासके◌ ँ बढ़ाबा देब नै अिछ। से ईहो कथा मनोरंजने \nउेयस ँ पढ़ू।  \n‘कौुक सुचा क तेल’हमरा िहसाबे ऐ लघुकथा संqहक सव;hे लघुकथा अिछ। कोना लोक अपन \nकुटीर उHोग पू◌ ँजीवादक फेरमे खतम केलक, ई कथा तकरे िवiतार अिछ आ आशाक संग खतम होइए।  \n‘दूधबेचनी’ऐ लघुकथा संqहक टाइटल कथा छी।बकलेलस ँ बेटीक िबयाह। पितक मृयु आ पी  ारा असगरे \nबाल-बचाके◌ ँ पोसब िजनगीक ल¡य। मुदा फेर मोहभंग आ फेर समाजक लेल िकछु करबाक इछा संग \nकथाक समाि¢त।  \n‘गोदानक गाए घुिम घर आएल’अंधिवासपर चोट अिछ। से ‘जेहेन पाठ ने पढ़ए पुा अपने िसर िवसए’क \nिवपरीत।  \n‘अिसरवाद’य|ा वृ£त सन अिछ, आ ‘हम’शैलीक रचना अिछ। आ कारण आधािरत संयोग आिक भिव¤यवाणी \nऐमे दू बेर भेल। एक कोसीक नाह   आ दोसर घुरती काल बसक दुघ;टना।  \n‘ई केकर दोख’मे कथानक आगू बढ़ैए मुदा सभ हीस नीकस ँ नै फौदाइए। पनक कथा आिक \nकारीक? पनक कथा भ ँिसयाइत अिछ त ँ कारीक कथा संगनीक जका◌ ँ िमbझर नै भ’पबैए।  \n  \nकथा-संqह मुदा जीित गेल अिछ। कारण अची एकर शदावली आ फकड़ा सभक सफलता। ज ँ एकर \nअनुवाद कएल जाए त ँ भ’सकैए जे ‘कौुक सुचा क तेल’क अलाबे आन कथा सभ सामाZय बुझा \nपड़ए, मुदा मूल मैिथलीमे ई संqह जीतल अिछ। गामक समाजक समiयाक वण;न जे नqक लोकके◌ ँ छोट आ \nपुरान बुझा सकैए, गामक लोक लेल पैघ आ समकालीन अिछ; आ राम िवलास साहुजीक शदावली ऐ वण;नक \nसंग Zयाय केने अिछ।  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \n \nिवदेह \"नेपालक वत;मान मैिथली सािहय\" िवषयक िवशेष£क िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nhी िदनेश यादव जी रहता। \nअइ िवशेष£कमे नेपालक वत;मान मैिथली सािहय केर मू§य£कन रहत। अइ िवशेष£क लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीा-समालोचना आिद Siतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nमुदा Sयास रहत जे एही साल मइ-जून धिर ई िवशेष£क आिब जाए। उdमेद अिछ िवदेहक ई Sयास दूनू \nपायापर एकटा पूल जर बनाएत। \nिवदेह  ारा संचािलत \"आमंि|त रचनापर आमंि|त आलोचकक िट¢पणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंि|त कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम;तापर िट¢पणी करबा लेल कैलाश कुमार िमhजीक आमंि|त कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जि§दये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Sकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िट¢पणीकतe मधुक£त झाजी छलाह। \n  \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेष£क तीन सािहयकारपर Sकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेष£क जीिवत सािहयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ Wममे अरिवZद ठाकुर ओ जगदीश चंg ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेष£क िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेष£क िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मYगल गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग;त िवदेहक िकछु अिगला िवशेष£क परमेर कापिड़, वीरेZg मि§लक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Sयास रहत जे ई िवशेष£क सभ २०१८ मे Sकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ;र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िनचा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आqह जे ओ अपन-अपन रचना  editorial.staff.videha@gmail.com पर पठा दी। \n  \nिवदेहक िकछु िवशेष£क :- \n१) हाइकू िवशेष£क १२ म अंक , १५ जून २००८    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष£क २१ म अंक ,  १ नवdबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष£क ६७ म अंक , १ अटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha _01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेष£क ७० म अंक , १५ नवdबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष£क ७२ म अंक १५ िदसdबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12 _2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष£क  ७७म  अंक  ०१  माच; २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष£क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगiत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भित गजल िवशेष£क १२६ म अंक , १५ माच; २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीा िवशेष£क १४२ म, अंक १५ नवdबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक£त िमh मधुप िवशेष£क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवZद ठाकुर िवशेष£क १८९ म अंक १ नवdबर २०१५  \nVideha_01_11_2015   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \n१२) जगदीश चZg ठाकुर अिनल िवशेष£क १९१ म अंक १ िदसdबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सdमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अSैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अ§बम  गीत  संगीत  िवशेष£क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंि|त  रचनापर  आम ंि|त  आलोचकक  िट¢पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प£च  टा किवता आ ओइपर  मधुकाZत  झाक  िट¢पणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  Sसाद  म_डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संiकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nSकाशन   नीचYक  िलंकपर  पढ़ू:- \n Videha_15_05_2018  \n \nVideha_01_05_2018  \n  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पि|काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव;hे रचनाक  एकटा समानाZतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली SबZध -िनबZध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पH २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पH  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना¶य उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली S बZध -िनबZध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Ma ithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded fr om:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili book s can be read on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nिवदेह  सdमान : सdमान-सूची \n  \nअपन मंतoय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n२. गH  \n  \n२.१.१.मृणाल आशुतोष- लघुकथा- छुटकी २.Sणव कुमार झा- लघुकथा-\n चWफYस  \n२.२.आशीष अनिचZहार- बयानक संदभ;मे मैिथली गजल  \n२.३.१.१.जगदीश Sसाद म_डल- लघुकथा- इbजत उतैर \nगेल  १.२. जगदीश Sसाद म_डल- पंगु - उपZयासक आरdभ  २.दुगeनZद \nम_डल- लघुकथा- बोझ \n२.४.रबीZg नारायण िमh- १.नमiतiयै- उपZयासक आरम २.लघुकथा- WािZत िवसज;न  \n१.मृणाल आशुतोष- लघुकथा- छुटकी २.Sणव कुमार झा- लघुकथा- चWफYस  \n१ \nमृणाल  आशुतोष   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nलघुकथा \nछुटकी \nबड़ िदनक बाद आय सब दोiतक संग फुटबॉल खेलबाक परगराम बनल। िवकास अपन संघी सबक साथ \nफुटबाल खेल रहल छल। अचानकसँ अपन नाऊ सुिन ओ इdहर उमहर देख लागल। ओकर पड़ोसी िवनय \nदौड़ल ओकरा लग दौड़ैत पहुँचल।  \n\"िवकास, रौ िवकास!\"  \n\"की भेलौ रौ! िकछ बजब¹...\"  \n\"ओ तोहर भतीजी...\"  \n\"की भेलय हमर छुटकीक? बाज न रौ, की भेल हमर छुटकीक?\"  \n\"ओ! ओ iकूटीसँ एसीड¹ट क' गेलौ। गाम परक लोग सब ओकरा झाजी निस;ग होम ल' गेल िखन हन।\" \n\"अरे बाप रौ बाप। ई की भ' गेलै। यौ लाल भैया किन अपन बाइकक चाभी दीअ। हमर बाइक गामेपर \nधाएल अिछ।  \nभागैत िवकास हiपताल पहुँचल तँ भैया गेट पर ठार छलैथ।  \nशायद ओकरे Sतीा करैत छलाह।  \nिवकासक देखैत भैया भोकाइर पािर क' कानअ लगला,\"रौ िवकास, आब हम नय बचबौ।दखी न, छुटकीक \nकी भ' गेलेय।\" \n\"भैया,आब हम आिब गेिलये हन न। सब नीक भ' जेतै। अहY बस भगवान पर भरोसा राखु। कत छै \nछुटकी?\"  \n\"\"आई! आईसीयू म¹ अिछ!\"  \n\"अरौ बाप! कोन मंिज़ल पर?\" \n\"दोसर मंिज़ल पर।\" \nभािग क' िवकास आईसीयू पहुँचला तँ ओतअ मY, बाबुजी आ भौजी के Sाण सूखैत छल।  \nमन तँ भेल िक पूिछ जे ई एसीड¹ट कोना भेल! मुदा मन मसोिस रिह गेल बेचारा िवकास। बहुत कोिशश \nकेलक मुदा तामसपर िनयं|ण बेसी देर तक नय रािख सकल आ मन के सब भड़ास बाहर आिब गेल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \n\"मना करैत छलॱ न अहY सब क िक अखन iकूटी नय देल जाऊ। तँ नय हमर गुिड़या रानी अखनेसँ \niकूटी चलेताह। तेरहो बरख ओकर भेलय हन िक। अब मन म¹ श£ित आिब गेल न!...  \n\"मY, अहY की कहैत छिलयै! ज़माना आगY बढ़ी गेलय हन। निस;िनयY के बेटा चौदहहे बिरखमे मोटरसाइिकल \nचलबैत अिछ। कन;ल साहेबक बेटा तँ कारो चला लैत अिछ। आिब और िदअ iकूटी!\"  \n\"हमरा माफ क दीअ, बचा। हम आZहर भ' गेल छिलए। बचा सभक चलबैत देख, हमरो मन भ' गेल िक \nअपनो बचा चलाबै। पूत आ धीमे अZतर िकछ अिछ आिब की। देख न, तोहर बात नय मानेय क सज़ा \nहम सब भुगैत रहल छी।  \n\"\"अहूँक कतेक समझेलूँ िक मY बाबुजीक मनाबु जे अखन अपन छुटकीक उमर नय भेलय हन iकूटी चलाबै \nबला।अखन तँ ओकर पायरौ न चुमहैत अिछ। सभक िदन दुघ;टनाक समाचार आबैत रहैत अिछ।\" \n.....  \n\"भउजी, आ अहY िक कहनै  छिलयै? याइद अिछ िक नय। हम जलय छी अपन छुटकीसँ। हम जलय \nअिछ िकया िक बाबुजी हमरा कॉलेजमे मोटरसाइिकल नय देने छलाह। जेकरा हम अपन जानसँ बेसी मानैत \nअिछ, ओकरासँ जलब हम!\"  \n\"हमरा सबसँ बहुत नdभर गलती भ गेलय। चुपो भ' जाऊ न आब। छुटकी हमर सभक यो नय अिछ \nकी? अहY, आब हमरा सभक जान लेब की? \n\"हY, जान ल' लेब। अगर हमर छुटकीक िकछ भ' गेल तँ ककरो नय छोड़ब। याइद राखब ई बात।\" \nअचानक सँ आईसीयू क दरबbजा खुलल। सभक धकध¼ी बैढ़ गेल। िवकास तेज़ीसँ आगY बढ़ल। \"आब \nअहY क बची खतरासँ बाहर अिछ।\" डागदर क शबद सुिन हक़सँ सभ गोटाक Sाणमे Sाण आइल।  \nमृणाल आशुतोष \nएरौत (समiतीपुर) \n२ \nSणव  कुमार  झा \nलघुकथा \nचWफYस  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \nदीपक बीसीए क के पूना के एकटा कंपनी म¹ डाटा Sोसेसर के पद पर काज करय छलाह । बीसीए \nकयलाक क बाद इ नौकडी় हुनका कोनो अनेरहे भ¹ट गेल होय एहन बात नै छल, मुदा हुनकर लगन, Sितभा \nआ भा¾य बले हुनका ई नौकडी়भ¹ट गेल छल अZयथा हुनके कै टा संगी सभ एdहरे-आdहरे कय रहल छलाह। \nओना जॱ लंगोिटया दोस सब के बात करी त ओ सब िहनका स बिढये पोिजसन पर पहुंच गेल छलाह। \nपेश इलेÀोिनक इंिजिनयिरंग क के इZफ़ोिसस म¹ छलाह त नंदन मैकेिनकल इंिजिनयिरंग क के िरलायंस म¹ \n। आषीश सेहो सरकारी बÂक म¹ लक; भ गेल छल । तखन इ छल जे दीपको ठीक-ठाक पोिजशन \nपकैड ় नेने छलाह । एही बीच म¹ देशऽक युवा वग; सब म¹ रा¤¶Ãभित के नया हरिबरÄ उिठ गेल छल। \nइलेÀोिनक िमिडया से ल के सोशल िमिडया तक म¹ िविवध Sकार के उेजक फ़ोटो, िविडयो आ िलंक \nसाझा करय जाय लागल छल । कालेजऽक कÂटीन से ल क आिफ़सऽक कÂटीन तक बस एतबे बहस। \nसेना की कय रहल अिछ पािकiतान की कय रहल अिछ, अमुक qुप के छा| सब देशgोही िथकाह, अमुक \nे| के लोक सब देशgोिह िथकाह, बस यैह सभ चचe। दीपक सन भावुक लोक के कखनो काल ई \nअितयोित देख मोन आिरज भऽ जाय छल त कखनो के ओ भावुक भऽ अपने आपे के कोसऽ लागै \nछहाल। इंटर पास करय के बाद दीपक एनडीए के परीा म¹ बैसल छलाह। पिहल Sयास म¹ त नै भेलैन \n,मुदा दोसर Sयास म¹ ओ िलिखत परीा पास कऽ गेल छलाह। मुदा जखन एसएसबी के लेल भोपाल गेल \nछलाह त ओत घोर िनराशा हाथ लगलैन। गा̐व आ दिरभंगा म¹ पढल लड ়का, नै अंqेजी बाजय म¹ फ़रeटेदार \nआ नै िहZदी बाजय म¹ ओ द̨ढता आ आमिवास! िलिखत परीा आ िरिbनंग राउंड तक त ठीके रहलैन मुदा \nजखन iटोरी राईिटंग आ qुप िडiकसन राउंड आयल त िहनकर हाथ-पैर फ़ुलय लगलैन। अiतु, ओ अिगला \nराउंड म¹ नै पहुंच सकल छलाह।  \nअिहना एक बेर िबहार मे Sाथिमक-माÅयिमक िशक के भतÆ िनकलल । िहनको कै टा संगी आ गॱआ सब \nफ़ोम; भरलक। ओ सब िहनको उकसैलक जे तोहुं भैर लैह हौ मीता, भ गेलह त बुजह जे आरामऽक नौकडी \nभ जेत अपन Sदेश म¹ । बाबू सेहो सैह राग अलापै छलिखZह। बाबू बाजल छलिखZह जे जतेक पाई ओत \nदै छौ लगभग ततेक पाई त एौ भेिटए जेतौ। दीपक उर म¹ बजने छलाह जे बाबू से त ठीक अिछ मुदा \nए हमरा आगा तेजी स उÇित भेटत ओतय से बात नै ने रहतै यौ। ऐ पर बाबू बजलाह जे देखह ओतय \nजेक खच; छ गाम-घर मे ओकर अपेा खच; केक कम हेत सेहो ने सोचह। तÂ एकबेर Àाई करऽ मे \nकोनो हज; नै। एिह Sकारऽक  घमथ;न के बीच दीपक के मोन मे एकबैगे एकटा सोच जगलैन। ओ सोचय \nलगलाह जे जॱ हमरा माiटरी म¹ भ जाय त हमरा लेल इ एकटा अवसर हेतै अपना गाम-घर िदस के बचा \nके पढाबय-िलखाबय के । यिद हम अपन Sा¢त ¾यान आ अनुभव के उपयोग क के मेहनत से िकछु िधया-\nपुता के पढाबय के Sयास करब त िनिÈते Sाथिमक-माÅयिमक iतर पर िकछु बचा म¹ ओ ¾यान आ \nआमिवास भैर सकै छी जैसे ओ आगा दुिनया म¹ iपधe क सकै। फ़ेर बाबूओ ठीके कहै छिथन जे भ सकै \nअिछ जे वापस गामऽक रiता धेने हमर किरयर ओ मोकाम हािसल नै क सकै जे पूना म¹ रिह क अिगला \n१०-१५ साल  म¹ हम Sा¢त क सकै िछ मुदा गाम-घर म¹ ओइ अनुसार खचÄ कम हेतै आ अपन े| म¹ \nरहय के आनZद सेहो त भेटतै । यैह सब सोिच क दीपक अ¢लाई क देलाह। भगवती के इा एहेन भेलैन \nजे दीपक ओई परीा म¹ सेलेट भऽ गेलाह आ हुनका Àेिनंग के लेल सरकारी प| Sा¢त भेलैन ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n13 \n \n  \n आब ऐ िवषय पर लंगोिटया सब म¹ Éा¶सएप qुप म¹ घमथ;न शु भेल । नंदन बजलाह जे बÊड िनक \nिमता जाउ िजब िलय अपन िजनगी….क िलय मजा । ऐ पर पेश बाजल छल जे एहेन कोन बडका \nनौकडी় लागल छैन, से हमरा लेखे त ऐ मे bवाईन केने कैिरयर qोथ पर Ìेक लािग जेतैन । दीपक संग \nदैत बजलाह जे हमरो येह िचZता अिछ। उर म¹ नंदन फ़ेर बजलाह जे \"यौ भाई ई िकयेक नै बुझै िछ जे \nकतबो अिछ त अिछ त ई सरकािरए नौकडी की ने । ऐ मे सेलरी से बेसी उपरी कमाई देखल जाई \nअिछ। आब देिखयौ ने आशीष भाई के छैन त लकÍ के नौकडी় ने यौ मुदा हुनका हमरा- अह£ से बेसी \nितलक भेटलैन अिछ से िकछु देिखए के भेटलैन अिछ िक ने! औ दीपक मीता अहौक जैम क ितलक भ¹टत, \nbवाई क माiटरी ।\" \n\"हमरा ितलक-दहेज के कोनो लोभ नै अिछ मुदा आशीष एहन कोन कमाई करै छिथ बÂक म¹ !\" – दीपक \nबजलाह।  \nऐ पर आशीष दाश;िनक के मुgा मे बजलाह जे बÂक लोक सभ के बकरी कीनय से ल के बकरी फ़ाम; \nखोलय तक के आ इंिजिनयिरंग म¹ न£ िलखबय से ल के इंिजिनयिरंग कालेज खोलय तक के लेल लोन दैत \nअिछ। आ ऐ सभ Sकारऽक लोन म¹ बÂक अिधकारी-कम;चारी सभ के ’कट’ िफ़स रहै अिछ। अिहना अहॱ \nके िटप दऽ दैत छी जे iकूल म¹ िमड डे मीळ से ल के भवन के रख-रखाव आ साईिकल िवतरण से ल \nके iकोलिश;प िवतरण तक म¹ ’कट’ के जोगार रहै अिछ आ बेसी हाथ-पर मारी त वोटर काड; से ल के \nराशन काड; आ iवछ भारत से ल के इंिदरा आवास तक म¹ ’कट’ भेटय के गुंजाइस रहै अिछ। आ \nमाiटरी संग त अह£ साईड िबजनेसो क सकै छी। एलआईसी एज¹ट बिन जाउ, या लोन एज¹ट या कोनो \nआन धंधा क िलय। बीच-बीच म¹ iकूल जाय हाजरी बना िलय आ हावा-पाईन लय आबु।  \nइ सब सुिन क दीपक oयिथत भाव स बजलाह जे हम ऐ Sोफ़ेशन म¹ इ सब गोरख-धंधा करय लेल नै जाय \nचाहै छी । हमर उेय अिछ अपन े| क बचा सब के नीक िशा भेटै तय म¹ हमर योगदान हो। तÂ \nहम बस अपन आिथ;क भिव¤य आ किरयर qोथ ल क आशंिकत छी।  \n\"तखन अह£ बूिड छी\" एिह बेर नंदन टोकलक । यौ भाय लोक एकटा काज छोिड ় क दोसर धरै अिछ \nअपन Sगित के लेल दू टा पाई बेसी कामाबी तािह लेल आ िक अनेरहे ………  \nबीच म¹ बात कटैत दीपक िgढता से बजलाह जे नंदन भाय, अह£ जे oह¶सएप से लय के फ़ेसबुक तक पर \nभिर िदन रा¤Àभित के राग अलापैत रहै छी से खाली अनका Ðान ठेलय लेल आ िक िकछु अपनो अमल \nम¹ लाबय लेल आ िक बस अपन कुंठा िमटब के लेल! \nनंदन के समथ;न करैत पेश बजलाह जे दीपक भाय अह£ अनेरे भावुक भ रहल छी। वाiतव म¹ ई \nदेशभित, रा¤Àवाद, ईमानदारी आिद शद नेता सभ के गिरयाब लेल, िक समथ;न लेल आ िक अपन कुंठा \nमेटाब लेल, हवाबाजी लेल, दोसरा के परतार लेल Sयुत होई अिछ, मुदा वाiतिवकता के धरातल पर अह£  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n14 \n \nकोना क के अथ; (धन) कमाबी यैह सबसं पैघ सोच होय अिछ। अह£के समाज म¹ इbजत ऐ ल के नै \nभ¹टत जे अह£ कतेक शुÑ आ समाजवादी आचरण रखै छी बि§क ऐ से भ¹टत जे अह£ धन संचय करय म¹ \nकतेक कािबल छी (चाहे ओकरा लेल जे तरीका अपनाबी)। आ देखु अहॱ जे दुिवधा म¹ छी ओकर कारण \nकिरयर qोथे त अिछ । \nऐ घमथ;न के बीच दीपक के मोन के दुिवधा मेटा गेल छल ओ उर दैत बजलाह \"भ सकै अिछ जे लोक \nहमरा बताहे क के बुिझ लैथ मुदा आब हम इ नौकडी় bवाईन करब आ ओिह उेय लेल करब जे हमर मोन \nम¹ अिछ। रहल बात अथÄपाज;न के त िकछु आर तरीका सेहो अपनायब जेना िवHालय के बाद के समय म¹ \n¶युशन, छोट-मोट सोफ़्टवेयर/वेबसाईट/Sोजेट/डाटा-एZÀी वक; आिद के काय; करय के Sय सेहो रहत। जॱ \nभगवित कऽ आिशवeद बनल रहलै त िजनगी ठीके-ठाक किट जेतै ।\" \nदीपक के पोिiटंग अपने िजला के एकटा आन Sखंड के एकटा माÅयिमक िवHालय म¹ भ गेल छल । \n दीपक ओतबे उसाह आ आशा के संग िवHालय bवाईन केलाह जतेक उसाह आ आशा सं कोनो सासु \nअपन नबकी किनया के दुरागमन काल म¹ पिरछण करै छिथ। मुदा िकछुए िदन म¹ दीपक के िवHालय म¹ \nपसरल अoयवiथा के भान भ गेल। िवHालय म¹ अनुपिiथित के मािमला म¹ माiटर आ िवHाथÆ म¹ जेना \nकोनो अघोिषत शत; लागल होय! माने पचास Sितशत सं बेसी नै माiटर के उपिiथित रहै आ नै िवHाथÆ के \n। िवHालय भवन के हाल सेहो तेहने सन भेल छल जेना कोनो i|ी के, िजनकर वर बहुत िदन से बाहर \nकमाय लेल गेल होइथ आ सासुर म¹ केयौ मानऽ बला नै होइन । शौचालय के नाम पर २ टा शौचालय \nटूटल-फ़ाटल गZहाइत जैमे नाक नै देल जा सकै अिछ आ दू टा माiटर सब लेल किन ठीक-ठाक अवiथा \nम¹ जै म¹ ताला मारल रहै छल । िकयेिक आधा माiटर सिदखन अनुपिiथते रहै छलाह तÂ िकछु लास या \nत खािलए रहै छल अथवा दू टा तीन टा लास के ए¼े संगे बैसा देल जाय छल । ई अoयवiथा देख \nदीपक के मोन िखिसया गेलैन। ओ एकरा िवषय म¹ िबईओ साहेब के िवiतार पूव;क िलखलाह आ हुनका से \nऐ िवषय म¹ उिचत काय;वाही कर के िनवेदन केलिथZह। िकछु िदन बाद िबईओ साहब एलाह आ िवHालय के \nिनिरण केलिखन। पूरा काल हेडमाiटर, िकरानी आ लगुआ-भगुआ माiटर सब हुनका घेरने रहलैन आ \nिवHालय के अoयवiथा के झ£प के पूण; Sयास केलाह । \nआब दीपक उdमीद करै छलाह जे Sखंड से िकछु काय;वाही हैतैक। मुदा एहन त िकछु नै भेल परंच एक \nिदन मुिखया आ सरपंच पहुंचलाह iकूल पर। पंहुचैत देरी दीपक के पुछािर भेलैन। दीपक आिब क हुनका \nसब के Sणाम-पाती केलिखZह। मुदा Sणाम के उर देने िबना हुनका पर SÒ दागल गेल जे यौ दीपक बाबू! \nअह£ एतय नौकडी় करय लेल एलहु अिछ िक राजनीित करै लेल? जं राजनीित करै के अिछ त खुिल क \nबाजू आ नै त एdहर-आdहर के बात सब नै कैल क । चुपचाप िवHालय म¹ आउ, समय िबताबु आ आराम \nसे दरमाहा लेल क बस।  \n\"आ जॱ दरमाहा कम बुझना जाय त टोली बना के सरकार के आगा धरना-Sदश;न क\" िकरानी बाबू बीच \nम¹ बात लोकैत oयंगामक लहजा म¹ बजलाह ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n15 \n \nदीपक उर म¹ कुछु नहॴ बजलाह। हुनकर मोन बÊड कुंिठत आ oयिथत भ गेल छल । \nदीपक के मिलन मु̐ह देख के एक िदन मंडल सर पुछलिखन जे हौ दीपक, एना िकयेक मोन मिलन केने \nछहक? िसनेहऽक छा̐ह भेटने दीपक के मोन gिवत भ गेल। ओ बजलाह जे सर, हम अपन किरयर आ \nमहानगरऽक जीनगी छोिड ় क इ नौकडी় पकड ়ने छलहु̐ ई सोिच क जे अ¢पन गाम-घर के िधया पुता सब के \nिनक िशा देबय म¹ अपन योगदान करब। मुदा एत ओकरा लेल जे माहौल भ¹ट के चािह से त अिछए नै, \nउ§टे धमकी भेटै अिछ।  \nऐ पर मंडल सर बजलाह \"हौ िक करबह, इ समाजे एहने अिछ। ई हेडमाiटर, िकरानी, मुिखया, चपरासी, \nइ सभ एिह समाज के छैथ िक ने हो, कोनो लंदन से त आयल नै छैथ! तोरा िक लगै छ: जे इ जतेक \nगोरख-धंधा होय अिछ से िक मुिखया-सरपंच के बुझल नै रहै छै। हौ, ऐ सब म¹ ओकर सब के िहiसा \nराखल रहै छै।\" \nमुदा सर ऐ िवHालय म¹ बचा त qामीणे के ने पढै अिछ, तखन लोक सब एहन चोर मुिखया-सरपंच के \nिकयेक चुनै छिथ! \"हौ ई एकटा जिटल िसiटम चW अिछ जै म¹ सबहक भािगदारी के तीली देखबह।\" \nमंडल सर Sितउर म¹ बजलाह। \"देख, ऐ िवHालय म¹ समाज के िकछु एहनो सम वग; के बुत सब के \nनाम£कन भेल अिछ िजनकर बुत सब वाiतव म¹ कोनो पिलक iकूल म¹ पिढ रहल अिछ। मुदा सरकारी \nयोजना के लाभ लेब हेतु ओ सब नाम£कन एतहु करौने छिथ। िवHालय Sशासन से हुनका ई लाभ भेटै छैन \nजे िबना िवHालय एनिह हुनकर सब के हाजरी बिन जाय अिछ आ सरकारी योजना सब के लाभ भेट जाय \nअिछ। तािह एवज म¹ ओ सभ एहन चोर मुिखया-सरपंच के चुनै छिथ। \" \n\"मुदा एना करै के बजाय यिद ओ सम लोक सब एिह िनक पढाई के लेल जे दवाब बनेिथन त कदािचत \nएहु िनक पढाई भ¹ट सकै छैन जै से ओ सभ पिलक iकूल के महरग फ़ीस के च¼र से सेहो बा̐िच सकै \nछैथ!\" दीपक बजलाह।  \nमंडल सर एकटा गिहर सा̐स छोडैत बजलाह \"ह̐। मुदा ऐ मे हुनका सब के एकटा भ£गट ई बुझना जाय \nछैन जे फ़ंडऽक कमी स ̐ सरकारी िवHालय म¹ ओ इंÔाiÀचर आ सुिवधा नै अिछ जेकर दरकार अिछ आ \nदोसर जे कदािचत इ मनोिवचारधारा सेहो काज करै अिछ जे तखन त हुनकर बचा संगे आनो (आिथ;क \nअम) लोक सब के बचा सब सेहो आगु बिढ जायत जे कदािचत इ वग; के पसंद नै छैन ।\" \nमुदा एहनो लोक सब के त समाज म¹ कमी नै िजनका सब के सरकारी िवHालय म¹ िनक िशा भ¹टय से \nलाभ होउ। से सब िकये नै एहन मुिखया-सरपंच सब के िवरोध करै छैथ? – दीपक पुछलाह।  \n\"नाना Sकार के दबाव, जागकता के कमी, रोटी-पािन म¹ ओझरायल रहै के कारणे आ Õामक Sचारतं| \nएकर कारण अिछ\" – मंडल सर बजलाह ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n16 \n \nऐ Sकारे िकछुए मास म¹ दीपक के ओय कुचWoयुह के जानकारी भ गेलैन जै म¹ िशा oयवiथा(िसiटम) \nओझरायल छल । मुदा ऐ चWoयुह के तोडी कोना से कोनो माग; नै भ¹टय छल।   कोनो आर सम लोक \nके सहायता के उिdमदो लगेता त माग; रोकय लेल कैएक टा जयgथ ठाढ भेल छल। छुी म¹ जखन ओ \nगाम गेलाह त अपन मोनऽक oयथा बाबा के सुनेलिखZह। बाबा कहलिखZह जे बौआ जखन उखैर मे मु̐ह दैये \nदेलह त मु̐सर स ̐ िकये घबराय छह। तॲ त बस अपन कत;oय करह, बा̐िक िवधाता पर छोिड ় दहक। मोन \nलगाक िधया-पुता के पढाबह िलखाबह। एहन त नै अिछ जे तॲ िकछु अजगुत देख रहल छह। हमरा पीिढ \nस̐ ल के तोरा पीिढ तक लोक सीिमते साधन म¹ ने पढलक अिछ हौ।  \nदीपक के बाबा के बात ज ̐िच गेल । बस फ़ेर की ओ एdहर-आdहर के कुoयवiथा के देखनाय छोिड क \nबचा सब के पढबै पर Åयान देबय लगलाह। एiÀा लास सेहो लेबय लगलाह। जि§दए ओ छा| सब आ \nिकछु गािज;यन के बीच लोकिSय भ गेलाह। एdहर ओ १५ अगiत के अवसर पर छा| सब के बीच छोट-\nमोट Sितयोिगता के आयोजन के योजना बना रहल छलाह आ ओdहर करमनेढ iटाफ़ सब म¹ खुसुर-फ़ुसुर \nचालु भ गेल छल। फ़ेर एकिदन दीपक जखन अपन योजना ल के हेडमाiटर लग पहु̐चलाह त हेडमाiटर \nबात कटैत बजिलह जे पिहने  इ कहु जे िक अह£ िवHालय के बाद ¶यूशन करै छी? जी ह ̐।-दीपक उर \nम¹ बजलाह। त की अह£क िनयमावली नै बुझल अिछ?-हेडमाiÀ बजिलह।  \nजी बुझल अिछ मुदा हम ई िवHालय समय के बाद करै छी आ ऐ से िवHालय म¹ हमर िशण पर कोनो \nSभाव नै पडै় अिछ, िवHालय म¹ सबस ̐ बेसी लास हम लै छी ई िवHालय के बचा-बचा जनै अिछ। आ आन \nआन िशक सभ त नै जािन कतेक तरहक oयवसाय करै छैथ आ ओहो िवHालय के समय म¹, आधा टाईम \nगैबे रहै छैथ। - दीपक आवेश म¹ ए¼ै सुर म¹ बािज गेलैथ। \n\"अहा̐ बेसी कािबल बनै िछ की? लोक की करै अिछ से देखनाहर अह£ के? अ¢पन काज क, हमरा की \nकरय के चाही से जुिन बताउ। बेसी उड ়ब त िलिखत म¹ ¾यापन पकडा় देल जायत अह£ के ।\" – \nहेडमाiटर सािहबा िझड ়की दैत बजिलह।   \nदीपक उखरल मोन सं ओतय से घुरलाह।   हुनका हेडमाiटरो के गोरखधंधा बुझल छल। ओकर वर \nठेकेदार अिछ, आ िवHालय के अिधक£श काय;/आपूित; के ठेका ओकरे भ¹टै अिछ। मुिखया-नेता सब से सेहो \nसंबंध। आ जे लोक समाजऽक लेल िकछु काज करय चाहै अिछ तेकरा Ðान  देबय चलिलह अिछ! \nअिगला िदन िकरानी िहनका हाथ म¹ एकटा आड;र थdहा देलैन जेकर अनुसार िहनका Sखंड के कोनो योजना \nके कायeZवयन के लेल सवÍण के काय; म¹ लगा देल गेल छल। मतलब जे िहनका िवHालय म¹ छा| के \nपढाबै के काय; से हटाब के नया षडयं| रिच देल गेल छल। दीपक हाथ म¹ आड;र नेने ई नव-संघष; के \nिवषय म¹ सोचय लगलाह।  \nआब त इ समये बता सकै अिछ जे दीपक oयवiथा(िसiटम) के ऐ चWफ़ा̐स स ̐ बिच क िनकैल पाबै छैथ \nकी नै?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n17 \n \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंतoय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआशीष  अनिचZहार  \nबयानक  संदभ;मे मैिथली गजल  \n  \nहरेक भाषा सािहियक हरेक िवधासँ संबंिधत बयान अबैत रहैत छै आ ई iवाभािवक छै। बयान दूनू तरहँक \nमने सकारामक ओ नकारामक रहैत छै। मैिथली गजल लेल सेहो समय- समयपर बयान अबैत रहलैक \nअिछ। जँ छोट-मोट बयानक छोिड़ देल जाए तँ मैिथली गजलमे मु×यतः तीन-चािर टा बयान अिछ जे िक \nअपना समयमे मैिथली गजलक आZदोिलत केलक। पिहल Sो. आनंद िमhजीक बयान, दोसर रमानंद झा \nरमणजीक बयान, तेसर रामदेव झाजीक बयान आ चािरम मायानंद िमhजीक बयान, हम एिहठाम चा गोटाक \nबयान राखब आ ओकर िवलेषण करब एिह िवलेषणसँ पिहने किह दी जे ई सभ बयान ओहन-ओहन रचना \nवा पोथीपर आधािरत अिछ जे िक Sकािशत भेल। बहुत रास एहन शाइर जे िक Sकाशनमे िच ने छलिन \nवा िजनका संपादक कात कऽ दै छलिखन (जेना िवजयनाथ झा ओ योगानंद हीराजीक गजलक संपादक \nसायास नै छापै छलिखन ितनकर सभहँक गजलक एिह बयान देबा कालमे धेआन नै राखल गेल अिछ)। ईहो \nबात धेआनमे राखब जरी जे ई बयान सभ मधुपजी, किववर सीताराम झाजीक वा पं.जीवन झाजीक \nगजलक िबना oयाकरणपर नपने देल गेल अिछ। जँ ई सभ बयान देबासँ पिहने मधुपजी, किववर सीताराम \nझाजीक, पं.जीवन झाजीक, िवजयनाथ झाजी वा योगानंद हीराजीक गजलक oयाकरणक िहसाब¹ देखने रिहतिथ \nतँ संभवतः िहनक बयान सभ िकछु अलग रहैत। तँइ एिह बयान सभक समq तँ नै मानल जा सकैए मुदा \nओिह अिधक£श गजलक Sितिनिधव तँ किरते अिछ जे ओिह कालखंडमे अिधक£श गजलकार  ारा िलखल \nगेल।  एिह बयान सभहँक िवलेषणक हम ओिह कालखंडसँ जोिड़ कऽ देिख रहल छी जािहकालमे ई बयान \nदेल गेल रहै। वiतुतः इएह सही तरीका छै कोनो तÙयक जनबाक लेल। तँ देखी बयान आ ओकर \nिवलेषण ------ \n  \n \n  \n1) Sो. आनंद  िमhजीक  िहसाब¹ मैिथलीमे गजल  संभव  निह  (संदभ;- 2015 मे मोहन  यादवजीक  गजल  संqह  \n\"जे गेल  निह  िबसरल \"मे उदयचंg  झा िवनोदजीक  भूिमका। संभवतः  ई बयान  1980 -85 बीचक  अिछ )--- एिह \nबयानक मूल प हमरा लग नै अिछ। तँइ एिह बयानक दू पमे लऽ रहल छी। पिहल तँ जे देने छी मने \n\"मैिथलीमे गजल संभव नै\"। ई बयान िनिÈत प¹ ओिह समयक जे गजलकार सभ सिWय छलाह जेना \nसुध£शु शेखर चौधरी, गोपेश, मायानंद िमh, रवीZgनाथ ठाकुर, केदार नाथ लाभ, कलानंद भ, िसयाराम झा \nसरस, महेZg, छा|ानंद िसंह झा, तारानंद िवयोगी, राम चैतZय धीरज, केदार कानन, रमेश, िवभूित आनंद \nआिदक गजल सभक देिख कऽ देल गेल अिछ। जँ िहनकर सभहँक गजल देखल जाए तँ  Sो. आनंद  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n18 \n \nिमhजीक उित सौ Sितशत सच अिछ। किनयॲ झूठ नै। मािन िलअ जँ Sो. जी एहन नै कहने हेिथन तैयो \nई सच अिछ ओिह समयक सिWय गजलकार सभहँक गजल देिख िकयो ई बात किह सकैत छल। गजल \nलेल बहर आ कािफया अिनवाय; छै (बहरमे िकछु छूटक संगे)। मुदा ओिह समयक सिWय कोनो गजलकार \n(ओिहमेसँ एखनो िकछु सिWय छिथ) बहर आ कािफयाक पालन नै केने छिथ। िहनकर सभहँक कथन छिन \nजे भाव मु×य हो मुदा जँ भावे मु×य मानल जाए तखन कोनो रचनाक गजल कहबाक बेगरते िकए? ओकरा \nकिवते िकए ने कहल जाए? आिखर कोनो एहन तव तँ हेतै जे किवता आ गजलक बीच अंतर आनैत \nहेतै।  कोनो गजलक नीक वा खराप हेबासँ पिहने ओकरा \"गजल\" होबए पड़ैत छै आ कोनो रचनाक गजल \nहेबा लेल ओिहमे बहर ओ कािफया अिनवाय; छै। जँ बहर ओ कािफया नै छै तखन ओ गजले नै भेल भने \nओकरा नीक वा खराप गीत या किवता कहू से मंजूर मुदा िबना बहर ओ कािफयाक गजल नै हएत (रदीफ \nकोनो गजलमे भैयो सकैए आ निहयो भऽ सकैए मुदा जािह गजलमे रदीफ लेल जाएत तािहमे अंत धिर पालन \nहएत)। \nएक दू गोटेसँ चचe केलापर पता चलल जे Sो. आनंदजी ई मानै छलाह जे मैिथलीमे हुiन-इक नै भऽ सकै \nछै तँइ मैिथलीमे गजल संभव नै। जँ एहन बात तँ हम Sो. साहेबसँ असहमत छी कारण हमरा लग िवHापित \nछिथ जे िक पूरा उदू; शाइरीसँ बेसी आ पिहने Sेमपर बात केलाह। िकछु िव ान ई किह सकै छिथ जे \nिवHापितक Sेम पारलौिकक छल मुदा तखन ई SÒ उठै छै जे फेर उदू; शाइरीक Sेम पारलौिकक िकए नै भऽ \nसकैए? \nजे िकछु हो मुदा Sो. आनंदजीक बयान ओिह समयक गजलकार सभ लेल एकटा चुनौती छल जकरा लेबामे \nऔर गलत सािबत करबामे ओिह समयक गजलकार सभ असफल भऽ गेलाह। जहY धिर एिह बयानक Sभाव \nछै हमरा नै बुझाइए जे एिह बयानक कोनो बेसी असिर पड़लै कारण ओिह समयक किथत गजलकार सभ \nअपन \"गलत गजल\"मे म¾न छलाह आ Sो. आनंद िमhजी अपन सहिवचारक संग Sोफेसरे टा बनल रहलाह। \nदूनू पमेसँ िकनको ई जनबाक िचZता नै रहलिन जे आिखर गजलक असल प की छै।  \n \n  \n2) रमानंद  झा रमणजीक  िहसाब¹ वत;मान  गीत  गजल  मंचीय  अथ;लाभक  औजार  िथक  (िमिथला िमिहर  फरवरी \n1983 ई हमरा लोकवेद  आ लालिकलामे िसयाराम  झा सरसजीक  लेखमे उ§लेिखत  भेटल )- \nजँ ओिह समयक सिWय गजलकारक गजल देखब तँ पता चलत जे ओ सभ गजलक गेबाक एकटा उपWम \nमािन लेने छलाह। हुनका सभक बुझाइत छलिन (वा छिन) जे गाियकी गजल लेल अिनवाय; छै। जँ गाियकी \nगजल लेल अिनवाय; रिहतै तँ उदू; गजलमे गािलब आ िफराक गोरखपुरीसँ बेसी महान सुदश;न फािकर \nरिहतिथ। मुदा से नै भेलै कारण गाियकी गजल लेल अिनवाय; नै। हँ जँ गजलक सभ शत; पूरा करैत \nगजलमे गाियकी छै तँ सोनमे सुगंध बला बात भेलै। ओिह समयक गजल सभ गाियकी लऽ कऽ कते \nमोहqiत  छलाह तकर दृ£त हमरा िवभूित आनंदजीक गजल संqह (उठा रहल घोघ ितिमर)मे हुनके भूिमका \nआ तारानंद िवयोगीजीक गजल संqह (युÑक सा¡य) केर नव संiकरणक नव भूिमकासँ भेटल। िवभूित \nआनंदजी ओिह भूिमकामे िलखै छिथ जे \"एगो महवपूण; Sसंग.............। तण िकछुक iवरो देलिथन।\" \nउdहर िवयोगीजी अपन संqहक नव संiकरणक नव भूिमकामे िलखै छिथ जे \"तखन मोन पड़ै छिथ जवाहर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n19 \n \nझा...........जे हमर छ£दस Sयोग सभहँक संगीत शाi|ीय oया×या करिथ।\" ई अलग बात जे िवयोगीजीक \nगजलमे कोनो छ£दस Sयोग नै अिछ। शाi|ीय संगीत केर बंिदश तँ कोनो रचनाक पYित भऽ सकै छै। एिह \nदूक अितिरत आन गजलकार सभ सेहो गजलक गाियकीसँ अिनवाय;तः जोिड़ देने छिथ जािह कारणसँ ओिह \nसमयक गजल सभ गजल कम आ गीत बेसी लागै छै। अिधक£शतः सािहयकार ई बुझै छिथ जे मंचपर \nगािब देलासँ जनता बेसी थपड़ी पीटत आ बहुत संदभ;मे ई बात सच छै। मुदा ओिह समयक गजल \nिलखनाहर सभ मंचपर िहट हेबाक च¼रमे किथत गजलक गीतक भासमे गाबए लगलाह जािहमेसँ िकछु \nलोकिSय सेहो भेल (जनता  ारा गीत मािन आ सुनबामे चूँिक ओ गीतेक भास छलै तँइ) जेना िसयाराम झा \nसरसजीक \"एक िमिसया जे मुिiकया देिलयै,\" आ एहने सन आर। खास कऽ जे किथत सािहयकार गीत आ \nगजल दूनू िलखै छलाह ितनकामे ई गाियकी बला बेमारी बहुत अिछ। कलानंद भ गजले िलखै छलाह तँइ \nहुनक गजलमे एकटा iथाियव भेटत ओना ई बात अलग जे भजीक गजलमे सेहो बहर नै छिन आ बहुत \nठाम कािफया गलत छिन।ताकालीन किथत गजलकार सभ गजलक मंच छेकबाक हिथयार बना लेला जािह \nकारणे ओिह समयक गजलमे कÙयक गंभीरता छैहे नै। एक बात iप कऽ दी खाली लाल झंडा, पसेना, \nअमीर-गरीब लीिख देलासँ गजल की कोनो रचनामे गंभीरता नै अबै छै। जँ एिह वाiतिवकताक भीतर घुिस \nकऽ देखल जाए तँ रमणजीक बयान बहुत हद धिर सही अिछ आ सटीक अिछ।  रमणजीक एिह बयानक \nअसिर भेल आ गीत सन गजल िलखए बला सभ िछलिमला गेलाह। सरसजी अपन लेखमे एिह बयानक गैर \nिजdमेदारी बला बयान मानै छिथ (लोकवेद आ लालिकलामे िसयाराम झा सरसजीक लेख) मुदा हम रमणजीक \nएिह बयानक गजलक दृिएँ पूण; िजdमेदारी बला बयान मानै छी। जँ ओिह समयक ताकालीन गजलकार \nसभ एिह बयानपर मंथन किरतिथ तँ आजुक मैिथली गजलक पिरदृय बहुत िनखरल आ िवiतृत नजिर \nअबैत।  \nपुरने गजलकार नै बि§क एखनुक गजलकार सेहो (अनिचZहार आखरसँ संबंिधत िकछु गजलकार सेहो) मंच \nछेकबाक लेल गजलमे गाियकीक अिनवाय; करए चाहै छिथ। जखन िक सच बात तँ ई छै जे मंचपर गजल \nिहट होइत छै मुदा मंच लेल गजलक Sयोग असफल भऽ जाइत छै से कतेको उदू; मोशायरामे hोताक तौरपर \nभाग लऽ कऽ हम देिख चुकल छी। उदू;क SिसÑ शाइर हसरत मोहानीक  गजल \"चुपके चुपके रात िदन\" \n1910-1930 मे िलखाएल छै मुदा एिह गजलक गुलाम अली भेटलै 1982मे। तेनािहते गािलब केर गजल \nिलखेलै 1820क बाद मुदा ओकर गाियकी पमे लोकिSयता भेटलै जगजीत िसंह  ारा गेलाक बाद \n(जगजीतजीसँ पिहने सेहो गाएल जाइत छलै मुदा हम लोकिSयताक बात कऽ रहल छी)। गाियकी पमे \nहरेक आधुिनक हसरत मोहानीक नसीबमे गुलाम अली आ हरेक आधुिनक गािलब केर नसीबमे जगजीत िसंह \nिलखाएल रहै छै मुदा आजुक शाइर अपने गेबा लेल आ मंच छेकबा लेल तते उताहुल रहै छिथ जे ओ \nगजलक मूल तवक िबसिर जाइ छिथ। हमर ई अनुभव अिछ जे गजल लेल बहरक अनुपयोगी कहए बला \nलोक गजलक गेबाक च¼रमे रहै छिथ। अZयथा िकछु Sयासक बाद बहरक िनवeह केनाइ एकदम आसान \nहोइत छै।  \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n20 \n \n3) रामदेव  झाजी मानै छिथ  जे \"साdSितक  गजल  रचनाक  े|मे सुध£शु शेखर  चौधरी, गोपेश , मायानंद  िमh , \nरवीZgनाथ  ठाकुर ,केदार  नाथ  लाभ , कलानंद  भ , सरस , महेZg , छा|ानंद , िवयोगी, धीरज ,केदार  कानन , \nरमेश ,अिनल  इयािद  नाम  देखल  जाइत  अिछ।  िहनका लोकिनक  गजलमेसँ िकछुमे अवये गजलव  अिछ।  \nपरंतु अिधक£शक गजल  शैलीमे रचल  गीत  मा|  कहल  जाए  तँ अनुपयुत  निह।  (संदभ; “मैिथलीमे गजल ” \nडा. रामदेव  झा, रचना जून  1984 मे Sकािशत )\" --  \nरामदेव जीक मत रमणजीक मतक िवiतािरत प अिछ। रमणजी मंचपर गजलक Sवृितपर बात केने छिथ \nमुदा रामदेवजी गीत सन गजलक सेहो देखार केने छिथ जे अिधक£शतः गजलकार गजल नै गीत सन गजल \nिलखै छिथ। रामदेव झाजी iप iवरमे ओिह समयक बहुत रास किथत W£ितकारी गजलकार सभहँक \nगजलक खािरज करै छिथ जे िक ओिह समयक िहसाबसँ बड़का िवiफोट छल। ई आलेख ततेक Sभावकारी \nभेल जे ओ समयक िबना oयाकरण बला गजलकार सभ िछलिमला गेलाह आ एिह आलेखक िवरोधमे िविभÇ \nवतoय सभ देबए लगलाह। उदाहरण लेल िसयाराम झा सरस, तारानंद िवयोगी, रमेश ओ देवशंकर \nनवीनजीक संपादनमे Sकािशत साझी गजल संकलन \"लोकवेद आ लालिकला\" (वष; 1990) केर कितपय लेख \nसभ देखल जा सकैए जािहमे रामदेव झाजी ओ हुनक iथापनाक जिम कऽ आरोिपत कएल गेल अिछ। ओही \nसंकलनमे देवशंकर नवीन अपन आलेख \"मैिथली गजलःiवप आ संभावना\"मे िलखै छिथ जे \"............पुनः \nडा. रामदेव झाक आलेख आएल। एिह िनबZध मे दू टा बात अनग;ल ई भेल जे गजलक पंित लेल छंद \nजकY मा|ा िनधeिरत करए लगलाह आ िकछु एहेन oयितक नाम मैिथली गजल मे जोिड़ देलिन जे किहयो \nगजल नै िलखलिन\" \nआन लेख सभमे एहने बात सभ आन आन तरीकासँ कहल गेल अिछ। रामदेव झाजीक आलेखक बाद एहन \nआलेख नै आएल जािहमे गजलक oयाकरण दृिसँ देखल गेल हो कारण तािह समयक गजलपर किथत \nW£ितकारी गजलकार सभहँक कजा भऽ गेल छल।   \n \n4) मायानंद  जी अपन  पोथी “अवाZतर ” केर  भूिमकाक  (ई पोथी 1988 मे मैिथली चेतना पिरषद्, सहरसा \n ारा Sकािशत  भेल )। पृ  6 पर  मायानंदजी िलखै छिथ  “अवाZतरक  आरdभ  अिछ  गीतलसँ।  गीतं लातीित  \nगीतलम्ऽ  अथeत  गीत  क आनऽ  बला भेल  गीतल।  िकZतु गीतल  परdपरागत  गीत  निह  िथक , एिहमे एकटा \nसुर  गजल  केर  सेहो लगैत  अिछ।  गीतल  गजल  केर  सब  बंधन  (सत;) क iवीकार  निह  करैत  अिछ।  कइयो \nनिह  सकैत  अिछ।  भाषाक  अपन -अपन  िवशेषता होइत  अिछ  जे ओकर  संiकृितक  अनुप¹ िनिम;त  होइत  \nअिछ।  हमर  उHेय  अिछ  िमhणसँ एकटा नवीन  Sयोग।  तÂ गीतल  ने गीते िथक , ने गज ले िथक , गीतो \nिथक  आ गजलो िथक।  िकZतु गीित  तवक  Sधानता अभी , तÂ गीतल। ” \nउपरका उÜोषणामे अहY सभ देिख सकै िछऐ जे कतेक दोखाह iथापना अिछ। Sयोग हएब नीक ग¢प मुदा \nअपन कमजोरीक भाषाक कमजोरी बना देब कतहुँसँ उिचत नै आ हमरा जनैत मायानंद जीक ई बड़का \nअपराध छिन। जँ ओ अपन कमजोरीक आँकैत गीतल केर आरdभ करतिथ तँ कोनो बेजाए ग¢प नै मुदा \nमायाजी पाठकक Õिमत करबाक Sयास केलाह जे िक ताकाल सफल सेहो भेल।  \nहम अपन पोथी \"मैिथली गजलक oयाकरण ओ इितहास\"मे बहुत रास एहन मैिथली कहबी केर उदाहरण देने \nिछयै जकर दूनू पYितमे वण;वृत मने बहर छै। जािह भाषाक कहबी धिर बहरमे हो ओिह भाषामे गजल िलखब- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n21 \n \nकहब सभसँ आसान छै। मुदा हम जेना िक ओही पोथीमे िलखने छी जे माया बाबू लग मैिथल मािट-पािनक \nपरंपराक कोनो जानकारी ने रहिन ओ बस शद सजेबाक फेरमे अपन मजबूरीक भाषाक मजबूरी बना \nदेलाह।  माया बाबूक एिह बयानक घोर िवरोध भेल सरसजी आ हुनक टीम  ारा मुदा अफसोच जे सरसजी वा \nहुनक टीम मायाजीक एिह बयानक गलत करबा लेल कोनो साथ;क डेग नै उठा सकल। माया बाबू जािह \nफामÍटक गजल िलखै छलाह तही फामÍटमे सरसजी आ हुनक टीम िलखै छलाह । मने दूनू टीम िबना \nबहरक बहर गजल िलखै छल आ एखनो िलखा रहल। मायानंद िमh बनाम िसयाराम झा \n\"सरस\" बला लड़ाइ गजलक लेल नै ई िवशुÑ प¹ नाम आ साक लड़ाइ छल। वत;मान \nमैिथलीमे \"बीहिन कथा\" आ \"लघुकथा\" केर लड़ाइ सन   छल ई।  \n \n  \nवत;मान  समयमे एिह  बयान  सभहँक  साथ;कता \n \n  \nSो.आनंद िमhजी आ मायानंद िमhजीक बयानक एखन कोनो साथ;कता नै अिछ। दूनू गोटाक बयान मैिथली \nगजलक असल धाराक छोिड़ कऽ  देल गेल छल। मैिथली गजलक असल धारा पं.जीवन झा, किववर \nसीताराम झा, काशीक£त िमh \"मधुप\" िवजयनाथ झा, योगानंद हीरा, जगदीश चंg ठाकुर \"अिनल\" आिदक \nछुबैत आगू बढ़ल अिछ। मुदा िहनकर सभहँक गजलक ताकालीन संपादक ओ आलोचक  ारा बारल गेल। \nजँ िहनकर सभहँक गजलक ओिह समयमे oयाकरणक िहसाबसँ oया×या भेल रहैत तँ मैिथली गजलक नकली \nधाराक आगू बढ़बाक मौका नै भेटल रिहतै आ मैिथली गजल गZहेबासँ बिच गेल रहैत। मुदा दुिनयYक कोनो \nकाज बYचल नै रहै छै से आब मैिथली गजल आलोचनाक छूटल काज सभ भऽ  रहल अिछ।  \nडा. रमानंद झा \"रमण\" ओ डा. रामदेव झाजीक बयानक एखनो साथ;कता अिछ कारण ई दूनू बयान गजलक \nबाहरी पपर छलै। एहन नै छै जे गजल गाियकीसँ मोहqiत पिहनुके गजलकार छलाह। िकछु एखुनको \nगजलकार एिह मोहमे बाZहल छिथ आ आगूक  िकछु गजलकार सेहो बाZहल रहता। तँइ ई दूनू गोटाल बयान \nभिव¤योमे साथ;क रहत।  \n \n(नोट----  गजलक वा अZय िवधाक संदभ;मे हम िकनको नीक िवचारक अपना सकै छी। मुदा गलत िवचारक \nसिदखन हम आलोचना करैत रहब। एिह आलेखमे िजनकर मतक समथ;न कएल गेल अिछ जरी नै जे \nहुनकर सभ मतसँ हम सहमत होइ आ हुनकर गलतो िवचारक नुकबैत रही। काि भेने फेर िकयो गजलक \nअसल पक िवपरीत जेता हुनकर हम आलोचना करबे करब। कोनो िवधामे Sयोग खराप नै मुदा अपन \nकमजोरीक िवधा वा भाषाक कमजोरी बना देबए बला हमर िशकार होइत रहता।) \n  \nऐ रचनापर अपन मंतoय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n22 \n \n१.१.जगदीश Sसाद म_डल- लघुकथा- इbजत उतैर गेल  १.२. जगदीश Sसाद म_डल- पंगु - उपZयासक \nआरdभ  २.दुगeनZद म_डल- लघुकथा- बोझ  \n१ \n१.१. \nजगदीश Sसाद म_डल  \nलघुक था◌् \nइbजत उतैर गेल  \nडायिरयाक इलाज करा तीन िदनक पछाइत जीवनलाल घुमल तँ सभसँ पिहने बाड़ीक करैलाक मचान \nलग पहुँच अनधुन गिरयबैत बाजल- \n“यएह सार छी जे पेटमे तेहेन कऽ उघरा-भYड़ केलक जे तीन हजार पैओ खच; करौलक आ जानो \nलइपर बीत; छल।” \nजीवनलालक गािर-फbझैत सुिन मचानपर चतड़ल ली आ लटकल करैला लगले िकछु बाजल \nनिह, एकबेर जीवनलाल िदस आँिख उठा कऽ तािक अपना िदस देखए लगल। मनमे उठलै- दुिनयYक यएह \nरीित अिछ, िकयो अपना िसर अजश िलअ थोड़े चाहैए। अजश नइ िलअ चाहैए सेहो नीके छी, मुदा जखन \nअजश होइबला िकरदानी नइ करब तखन ने, आ जँ िकरदानी करब अजशबला आ तखन जे कहबै हमरा \nअजश िकए िकयो दइए, सेहो तँ उिचत निहय भेल। दुिनयटा मे एहेन रीित अिछ तेतबे नइ ने अिछ। दुिनयY \nतँ भेल मय;लोक। जे जZम लेलक ओ मरबे करत। से खाली मनुखे आिक जीबे-जZतुटा निह, पाथरक जे \nपहाड़ अिछ ओकरो गित तिहना छइ। ई तँ भेल मय;लोकक बात मुदा देवोलोकक गित की ऐसँ नीक थोड़े \nअिछ। जे भगवान सभक जZमेबो करै छैथ आ मारबो करै छैथ, ओहो िक अपना िसर किहयो अजश लइ \nछैथ। जZमैकाल पुख-नारीक दोख लगा अपने िछटैक जाइ छैथ, तँ मरैकाल मरिनहारक कत;oयक आगूमे \nरिख अपने िनदÄष भऽ जाइ छैथ..! \nजीवनलालक बेतुकार गािर सुिन करैलालालक मनमे ओते दुख नइ भेलै जेते दुखपूण; गािर-सभ \nसुनलक। तेकर कारण भेल जे करैलालालक जे िवचरण-िवचारी-बुिध छल ओ ओकरा बुझा कऽ कहलकै \nजे ‘बौआ, तूँ Sकृित Sद सृि छह, तँए तोरा एहेन-एहेन बात-कथापर नजिरये ने देबा चाही। तूँ िक कोनो \nदूटा हाथ-दूटा पैरबला मनुख छह जे लगले िटनही बरतन जकY गरम हेबह आ लगले ठ_ढा। तोरा हृदयमे \nधैय; छह, तँए धीर रिख िवचार करह। लोके जकY िक तोहू भऽ जेबह जे लगले माए-बापक गिरयेबो करैए आ \nकिनयÝ ठस-ठYस लगने जँ खसै-पड़ैए तँ िचिचया-िचिचया बापे-माएक शोर पाड़ैए जे बाप रौ बाप, माए गइ माए \nमुइलॱजान बँचा..! \nओना, करैलालाल अपन मनक थीर करए चाहै छल, गािरक कारणपर िवचारए चाहै छल। मुदा भोरे-भोर \nजे जीवनलालक मुह बेतुकार गािर सुनलक तइसँ मनमे कनी खYच-खरॲच उिठते रहै, जइसँ जइ ढंगक िवचार  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n23 \n \nकेलासँ मन पूण; शाZत होइतै से नइ भऽ पबै छेलइ। करैलालालक मनमे उठलै जे जीवनलाल जे एते \nगिरयौलक ओ आवेशमे आिब गिरयौलक। सहीमे हम गािर सुनैबला िकरदानी कहY केने छी। गािरयोक तँ एक \nसीमा छइ। जँ गािर सुनैबला िकरदानी रहल तखन जँ िकयो गािर पढ़लक तँ ओ उिचतो भेल। मुदा जँ \nओहन िकरदानी नइ रहल आ तखन जँ िकयो गिरयौलक तँ ओ या तँ बलउमकी भेल वा नादानी, मुदा िबनु \nिकछु बुझने-सुझने िकयो गिरया देलक तँ ओ गािर महत्-हीन भेल सेहो निहय कहल जा सकैए...। \nलगले फेर करैलालालक मनमे उठलै जे ई तँ अपना मने ने बुझै छी, मुदा मनुख भऽ कऽ जे \nजीवनलाल गिरयौलक से एहेन होइ! जँ गाम-समाजमे एना हुअ लगल जे केकरो िकयो िबनु दोखे गिरयौत \nतखन तँ समाजमे अराजक िiथित बिनय जाएत िकने। जखने समाजमे अराजक िiथित बनत तखने केकरो \nचीन-पहचीन थोड़े रहत। नीको अधला बिन जाएत आ अधलो नीक बिन जाएत..! \nकरैलालालक अपन शील-गुण मन पड़लै। मन पिड़ते िवचार उठलै जे कहू जइ मनुखक जीवन रा-ले \nआहारक संग फलहार बनल छी, वएह जखन मान-मािन निह देत, तखन आन-आन पशु-पी थोड़े मािन देत। \nओहुना पशु-पी कम बुिधक आँट-पेटक जीव-जZतु छीहे। जखन बुिधक यार मनुख अपनाक बुिधयार मािनतो \nबुिधहीन काज करत, तखन ओकरा के बुझौत? जे एतबो बुझैले तैयार निह अिछ जे करैलालाल आयुवÍदक ओ \niतdभ छी जे जीवन दाताक संग जीवन भोतो छी! मुदा से ओकरा के बुझौत।  \nफेर करैलालालक मनमे उठलै जे एहेन अितचार हमरे संग लोकक छै आिक आनो-आनो संग छइ। \nओना, जिहना हमरा संग िकछु लोकक दुरभवना अिछ तिहना िकछु लोकक सÞभावना नइ अिछ सेहो निहय \nकहल जा सकैए। खाएर जे अिछ, जेतए अिछ से तेतए रहअ। हमरा संग केना नइ कहल जाएत। मुदा \nहमर बात सुनत के..? \nअपन बात सुनिनहारक जखन करैलालाल नजैर िखरा देखलक तँ बुिझ पड़लै जे एकटा सजमिनय \nिसंहटा एहेन अिछ जेकरा केकरो संग अड़ैक शित छइ। से नइ तँ अपन बात सजमैन िसंहक जर \nकहबै। कहबो िकए ने करबै, सभक अपन-अपन iवजाितयो आ सहमेिलयो तँ अिछए। िकछु छी तैयो सजमैन \nिसंह iवजातीए भेल िकने। ओना, देहा-देही सजमैन िसंहक संग सdबZध निहय अिछ मुदा किहयो काल एहेन \nतँ भइये जाइए िकने जे जखन हमहूँ तड़ुआ बिन आिक भुजुआ बिन थारीमे परोसल जाइ छी आ \nओहो[1] तड़ुआ आिक भुजुआ बिन थारीमे रहैए तखन एकठाम जर होइते छी, भल अपन-अपन गुण-धमÍ िकए \nने दुनू गोरेक बीच दूरी बनले रहैत हुअए। आिक आन-आन जे अिछ, ओकरा बीच अपनामे सdबZध बेसी िकए \nने हुअए। िकएक तँ देखते छी जे जिहना अ§लूलाल अिछ आिक भँालाल,लगले कहत जे हम अपना पैरपर \nठाढ़ छी, दुिनयYमे निहयÝ िकयो संग देत तैयो अपन अिiतव बना रहबे करब, मुदा लगले कोबी देवीक संग तँ \nलगले दोसराितक संग िमिल अपने अधा-िछधा भऽ जाइए। ओना, एहेन चािल कनी-मनी सजमैन िसंहक सेहो \nछै मुदा तैयो ओ अ§लूलाल आ भँालालसँ अलग पहचानक तँ अिछए। तहूमे सभसँ पैघ गुण सजमैन िसंहमे \nई अिछ जे ओ केकरो परवाह नइ करैए। असगरो दुिनयYमे अपन अिiतव बना कऽ अिछए। कोनो मरे-\nमस§ला भेल आिक नूने-तेल भेल, संग रहलै तँ बड़बिढ़यY आ नइ रहलै सेहो बड़बिढ़यY। देखते िछऐ जे \nओहुना लोक िबनु नूनोक उसैन कऽ पेट भिर खाइते अिछ। पेटेटा नइ भरैए अपन गुण-शीलसँ जीवन रा \nसेहो किरते अिछ। से नइ तँ सजमैन िसंहक अपन सभ बात कहबै। जे ओ कहत तइ अनुकूल अपन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n24 \n \nिजनगी चलाएब। जखन धरतीपर जZम नेने छी तखन गािर-फbझैत सुिन जीवन िबताएब से नीक निह। आिक \nहेहरा फुलक गाछ जकY आिड़-धूर केतौ फुला जाएब सेहो केहेन हएत..! \nजेठ मासक समय। टहटहौआ रौद, केतेको डोह-डाबर आ इनारक संग पोखैर-झYखैर इयािद सुिख \nगेल। मािटपर पसरल सजमैन िसंहक ली, सभ िकछु बरदास केने जिहना अपन मुँह उठा फूल-फड़सँ लदल \nमiत अिछ तिहना दोसराक मदैत करैले सेहो सीना तनने अिछए...। \nसजमैन िसंह लग पहुँच करैलालाल बाजल- \n“भैया, मुसीबतमे पिड़ गेल छी! भोरे-भोर जीवनलाल मुह-काने तेते ने गिरयौलक जे मन ¾लािनसँ गिल \nरहल अिछ।ओना, तखनो जीवनलालक मुहपर जवाब दऽ सकै छेिलऐ मुदा वेचारा बड़ मेहनतसँ सेवा केने \nअिछ तही रोचे िकछु ने कहिलऐ।” \nकरैलालालक बात सुिन सजमैन िसंह बाजल- \n“से तँ नीक केलह बौआ, िकए तँ तामस-पीतमे केते गोरेक मन तेना बदैल जाइ छै जे उिचत-\nअनुिचतक समुिचत िवचार नइ कऽ पबैए।” \nसजमैन िसंहक िवचारक अपन िवचारमे िमलैत देख करैलालालक अपन भरोस जगलै- भने केलॱ, जे \nकेलॱ से नीके केलॱ। यएह ने भेल गहॴरपन आ उथरपनक बीच अZतर-िवचार। जे गहराइमे पैस गहन \nअÅययन करैत गहॴर िवचार रिख गहॴरपन वृिकरैए। तिहना उथरोपनक ने अपन लण-करम अिछए...। \nअपन िवचारक साव;जिनक [2] करैत करैलालाल बाजल- \n“भाय साहैब, अहY दुआरे हम मुँह बÇ केने रहलॱ जे िबनु सजमैन भाइक िवचारे औगता कऽ िकछु \nबाजब नीक निह।” \nअपन मन सम बढ़ैत देख सजमैन िसंहक मन Sेमसँ ओलैड़ गेलैन। जिहना वाणीमे मधुरता आबए \nलगलैन तिहना अपन गुणपन सेहो जगलैन। सजमैन िसंह बाजल- \n“बौआ करैलालाल! तूँ ते जीवनदानी रिहतो तीतपनमे तीतल छह, मुदा हम तँ से नइ छी। ने तोरा जकY \nतीतगण छी आ ने कदीमा जकY मीठगणे छी। भाय जखन धरतीपर जZम नेने छी तखन ओहन गुण िकए ने \nअपनामे भिर लेब जे अपन कोनो गुणे-सुआद ने रहत बि§क ओ सोलहÇी बेवहार बिन िवहार करत! जइसँ \nसबहक राक संग अपनो रा हएत!”  \nसजमैन िसंहक िवचार सुिन करैलालालक मन सेहो पकसँ पिकयाए लगल। [3] पिकयाइते करैलालाल \nबाजल- \n“भाय साहैब, अहY सन गुणमानक जखन साव;जिनक पसँ बेइbजती भऽ रहल अिछ। तखन हम तँ \nसहजे सभ िदन बचे जकY रहलॱ। किहयो साव;जिनक पे मािन निह पेलॱ। माने सभ िदन भोज-काजसँ \nबिज;ते रहलॱ।” \nकरैलालालक तोषसँ तृि¢त करैत सजमैन िसंह बाजल- \n“बौआ! दुिनयY किनयटा अिछ जे एते तबाह होइ छह। जिहना पािनसँ भरल अिछ तिहना ने मािटयोसँ \nभरल अिछ। कोन कहY समनदर सबहक नाओं सुनै छह िकने। तँए, केतेक उपछबह। छोड़ह ऐ सभक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n25 \n \nजखन कनफोरा ठनका लोक बरदास किरते अिछ तखन ई गािर तँ िकछु भेल? जखन ठनकोक माथपर हाथ \nरिख भगाइये दइए तैठाम ई तँ साधारण गािर छी!”  \nसजमैन िसंहक िवचारक धारमे करैलालाल सेहो धँिस गेल। से धँसल डुमैले निह, हेलैले...। हेलैत \nकरैलालाल बाजल- \n“भैया, तूँ कहुना भेलह ते गु-गोसYइये तूल ने भेलह। तोहर बात काटब ते नरकोमे बास हएत? जे \nकहबह से आँिख मुिन कऽ मािनयÝ लेबह आ करबो करब।” \nकरैलालालक िपघलैत हृदयक देख आकक पात सदृश हृदयमे[4] सटैत सजमैन िसंह बाजल- \n“तोरा मनमे जे एते दुखक कYट गड़ल छौ, से पिहने नीक जकY बुझा दे, तखन ओकर उिचत उपायक \nबाट देखा देबौ।” \nअपन दुखक ताप जिहना दोसराक कहला पछाइत कमए लगै छै तिहना करैलालालक सेहो कमल। \nदुख किमते करैलालाल बाजल- \n“भैया, चािरम िदन जीवना पYचटा जुएलहा करैला मचानपर सँ तोिड़ घरवालीक कहलक जे एकरा नीक \nजकY भआ बनाएब। ओ भगवतीकेहेन ते समiतीपुरक लॱिगया िमरचाइकिसनेही! जानसँ ऊपर िमरचाइक \nबुकनीक संग आन-आन केतेको रंगक मस§ला पेटमे भिर देलक। अपन सभ गुणशील मेटा गेल आ अंqेिजया \nजकY मस§ला सुआदक शासक बिन गेल! जी-जान उपैछ जीवना सहए खेलक। खेला तीिनय घZटाक पछाइत \nपेटमे वायु गॲिगऐ लगलै। एतबो होश नइ केलक जे जीवनी लोक जे छैथ ओ बेल खाइसँ पिहने अपन सभ \nकुछ सिहआिर लइ छैथ, से बेहूदा केलक निह। आ जखन डॉटरक भYजमे डYरक ढौआ ढील भेलै तखन \nहमरेपर सभ तामस झाड़ैए!”  \nकरैलालालक दुखो आ दुखक दवाइयोक गZध वाणीसँ िनकलल। सजमैन िसंह अपन िसंहासन सजबैत \nबाजल- \n“बौआ करैलालाल, िहdमत पूत पहाड़ तोड़ैए!”  \nिबचेमे मुड़ी डोलबैत करैलालाल बाजल- \n“हँ से तँ तोिड़ते अिछ। िदि§लयोमे देखिलऐ आ िहमालय पहाड़मे सेहो देखिलऐ।” \nकरैलालालक बात सुिन सजमैन िसंह िवचारलैन जे िद§लीक चचe करब ते एकर नजैर पहाड़क \nपाथरपर निह िटक िदलबलाक िदलक लÊडूपर चल औतइ। तँए नीक हएत जे िहमालयक बात किहऐ जे \nहृदयमे गड़बो करतै आ चुभ-चुभ चुभबो करतै। सजमैन िसंह बाजल- \n“बौआ करैला, िहdमतेक बलपर िकयो िहमालयपर चढ़बो करैए आ अपन िजनगीक बाट चलैले ओकरा \nतोिड़-तोिड़ रiतो गढ़ैए। हाथीक नइ देखै छहक जे जीवमे सभसँ पैघ अिछ। मुदा ओहो जखन रiता चलैत \nरहैए ते गाम-घरक अवारा कुा सभ भुकैए की निह?”  \nसजमैन िसंहक िवचारक धारमे करैलालाल हेल रहल छल। तैबीच हाथीपर कुाक भूकब सुिन डुमकी \nमािर करैलालाल बाजल- \n“हँ से भुकबे करैए! भुकबेटा निह करैए बि§क पाछू-पाछू अपना सीमा भिर दौड़बो करैए।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n26 \n \nिवचारक धारमे बहैत करैलालालक बYिह पकैड़ सजमैन िसंह बाजल- \n“बौआ, तूँ िक कोनो बुिध-अकीलबला लोक छह जे झूठ-फूसक पाछू वौआइत रहबह। राम-राम करैत \nअपन धाम बना िदन-राित भजन-कीत;न करह। जइसँ िजनगीक धार पिव| पािनसँ लबालब भिर जेतह, जइसँ \nमनमे किहयो छोट-छीन बातक खॲच-खरॲच उठबे ने करतह।” \nसजमैन िसंहक िवचार सुिन करैलालाल बाजल- \n“भाय साहैब, अपने जे कहब तेकरा हम िसरोमिण बना िसरमौर केने रहब।” \nसजमैन िसंह अपन िजनगीक सादपनक गुणपन मनमे रिख बाजल- \n“बौआ, अपन कुल-वंशक चीिZहह। आ ओकर रा केना हेतह तइमे लागल रहअ।” \nसजमैन िसंहक िवचार करैलालालक मनक घरमे नइ अँिट सकल। तँए, िबचेमे बाजल- \n“नीक नाहYित कनी बुझा कऽ किहयौ, भाय साहैब।” \nभूखलक एक टूक रोटी देबक लोक धम; बुझैए, तिहना एकटा नीक िवचार दइबला लोकक िवचारवान \nबुिझते अिछ ने। तिहना एकटा गुण देिनहारक सेहो गुणवान बुिझते अिछ, तिहना िकयो अपन शील-सोभाव देने \nअपनाक शीलवान, iवािभमान सेहो बुिझते अिछ। आ तिहना केकरो िजनगीक िदशा देखौने सेहो तँ जीवनदाता \nदृिवान भेबे कएल िकने। अपना दृिवान बुिझ सजमैन िसंह करैलालालक दृिगोचर करैत बाजल- \n“बौआ करैलालाल! बीआसँ ली-गाछ होइत फूलैत-फड़ैत जिहना बुढ़ भऽ कऽ सुिख जाइ छह, तिहना ने \nिजनिगयो अिछ। बीज पमे जिहना अंकुिरत भऽ फूलैत-फड़ैत अZत तकक जे जीवन भेलह सएह भेलह \nतोहर कम;भूिम। अही बीचमे ने नीको करबह आ अधलो करबह। नीकक पाछू जखन दौड़बह तखन संघष; \nहेबे करतह।” \nिबचेमे करैलालाल बाजल- \n“हँ, से तँ हेबे करत।” \nकरैलालालक िवचार सूहकािरते सजमैन िसंह बजला- \n“बस-बस, आइ एतबे रहए दहक। ने तूँ केतौ पड़ाएल जाइ छह आ ने हम केतौ जाइ छी। तखन तँ \nदुनूक बीच जे भैयारी सभ िदनसँ आिब रहल अिछ ओकरा िनमाहैत चलह।” \nq \nशद सं×या : 1905,  ितिथ : 30  माच; 2018 \n \n \n \n \n[1] सजमैन िसंह  \n[2] िवचारक साव;जिनक करबक अथ; भेल- अपनासँ आगू बिढ़ दोसरक संग िवचारक सामंजस करब।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n27 \n \n[3] पिकयाएब भेल पाकल करैला सदृश बनब। जइमे तीतपन किम जाइए  \n[4] छातीक दुख मेटबैले, आकक पातक आिगमे ताव लगा छातीमे साटौल जाइए  \n१.२ \nजगदीश Sसाद म_डल \nपंगु \nउपZयासक आरdभ \n1. \nमÅय िमिथलाक सीतापुर गाममे हिरचरणक जZम भेल। जिहना आन-आनक जZम गुलाम देशमे–माने \nअंगरेजी शािसत देशमे होइत आिब रहल छल तिहना हिरचरणक पूव;जोक जZम होइत आिब रहल छल आ \nहिरचरणोक जZम भेल। ओना, गुलामो देश भौगोिलक दृिमे ए¼े रंग नइ होइए, ओइ बीच नीकसँ नीको आ \nअधलासँ अधलो मािट-पािनक गुण रिहते अिछ, जइसँ नीकसँ नीको आ अधलासँ अधलो उव;र शित रहने \nनीक-अधला दुनूक पैदाइस होइते अिछ। \n \nसीतापुर गाम ने राजiथान सन अिछ जैठाम झाड़ीनुमा गाछ-िबरीछ छोिड़ खाली छीपगरे-सरगर गाछ \nिबरीछ हएत आ ने साइबेिरया सन ठंढ मु§क जकY अिछजैठाम काई-िलचेन सदृश बौना गाछ-िबरीछ छोिड़ \nदोसर कोनो छीपगर-सरगर गाछे नइ हएत। सीतापुर ओहन मु§क अिछ जैठाम छोट-सँ-छोट आ पैघ-सँ-पैघो \nगाछ-िबरीछ सभ िदनसँ होइते आिब रहल अिछ। ऐठामक मािट-पािन मीठ-सँ-मीठगर फलो पैदा करैए आ \nसुकाठ-सँ-सुकाठ लकिड़यो दइते अिछ। जे िक घरक साज-सbजासँ लऽ कऽ गामक शोभा सेहो बढ़ौने \nअिछ। तिहना भूिम सेहो ने दू रंगक होइए। एकटा भेल सुभूिम आ दोसर भेल कुभूिम। सुभूिमक माने भेल \nजीिवत भूिम आ कुभूिमक माने भेल मभूिम। जेकरा रेिगiतान सेहो कहै िछऐ। दुनूक अपन-अपन गुण-धम; \nसेहो अिछए। ओना, गुणो आ धमÄ अिवभत वiतु छी मुदा ओहो जगह पेब अपन प बदैलते अिछ। \nजिहना िमिथलाक उरविरया सीमा पव;त hृंखलासँ भरल अिछ जैबीच िहमालय पव;त सन पव;तो अिछ \nआ कैलाश सन भूिम सेहो अिछए, तैबीच मानसरोवर सन सरोवरो नइ अिछ सेहो केना नइ कहल जाएत। \nतिहना दिछनी सीमाक नदीक समूहक बीच गंगा सन पिव| नदी सेहो अिछ। जैबीच सुलतानगंज,िसमिरया \nघाट सन अनेको पिव| घाट- सेहो अिछए।  \nसीतापुर गामक िसमान सेहो िमिथलेक सीमाक बीच ने अपन िसमान िनधeिरत केने अिछ। जिहना \nगामक नाओं ‘सीतापुर’ अिछ तिहना गामक भौगोिलक बुनाबट सेहो अिछए। जइमे सÂकड़ो रंगक फूल-फलसँ \nलऽ कऽ सÂकड़ो िकiमक अÇो-अÇक आ तरकािरयोक उपजा-बारी होइते अिछ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n28 \n \nओना, िमिथल£चलमे अनेको धार सेहो बिहते अिछ जेकर पािन पिव|-सँ-पिव| आ अपिव|-सँ-अपिव| \nसेहो अिछए। ओना, दुनूक पहुँच गंगामे होइते अिछ,जइसँ दुनू एकब होइत पिव| बिन संगे-संग बहैत \nगंगासागरमे पहुँच समुgमे िवलीन भइये जाइए।  \nहजार बीघा जमीनक ऑंट-पेटबला गाम सीतापुरमे जिहना सभ रंगक भूिम अिछ–ऊँचगर-सँ-िनचगर \nधिर, तिहना ओइ भूिमक उपज सेहो सभ रंगक अिछए। ओना, सालो भिर बहैबला धार, जेकरा चलZत धार \nकहै िछऐ ओ सीतापुरमे एकोटा निह अिछ।तँए िक सीतापुर धार रिहत गाम अिछ सेहो निहय कहल जा \nसकैए। सीतापुरमे दूटा धार अिछए। जइमे उथर रहने एकटा धार मा| बरसाते भिर बहैए, जेकरा चौमिसया \nधार गॱआसँ लऽ कऽ अनगॱऑं तक कहै छैथ। गॱआँ ऐ दुआरे कहै छिथन जे गाममे रहने अपना-अपना \nऑंिखये देखबो करै छैथ आ ओइसँ जे हािन-लाभ अिछ सेहो भोिगते आिब रहल छैथ। आ अनगॱआँ ऐ दुआरे \nकहै छिथन जे आनो-आनो गाम देने होइत ओ धार बनलो अिछए आ बिहतो अिछए। मुदा दोसर जे धार अिछ \nओ बरहमिसया चलZत धार तँ निह छी, मुदा गहॴरगर रहने अखाढ़-सँ-अगहन तक बहैत अिछ। तँए ओकरा \nछह-मसुआ धार सभ कहै छैथ। जिहना खेत-पथार अखाढ़मे अÇसँ आछािदत होइए आ अगहनमे उसरन भऽ \nजाइए तिहना ओ धार पहाड़ी पािनसँ लऽ कऽ धरतीक पािनक बीच अपन धार बना बिहते अिछ। वफ;सँ \nबनल पािन जिहना पिव| होइए, माने ओइमे सुÇरताक चमक रहै छै, तेकर िवपरीत बखeक पािनक बहाब \nहोइए, जे मेघसँ बिरस पाथरक iथानसँ लऽ कऽ मािटक iथानक धोइ-पखािर बहैए, जइसँ ओकर रंग मटमैल \nरहैत अिछ। मटमैल एक प भेल आ गZदगीसँ भरल गZदपन दोसर प भेल। मटमैल रहनॱ िबना गंदपन \nरहने गZदा दोसर प भेल। खाएर जे भेल जेतए भेल से भेलतेतए भेल। मुदा सीतापुरक बीच जे धार \nअिछ ओ मािट-पाथरक धोन पािनक अिछ, तँए ओकरा गZदा निहय कहल जा सकैए। गेZदा फूल जकY \nओकरो ऑंिखमे चमक छइहे। जइमे बहाउ धारक अितिरत अनेको रंगक जलàोत सेहो अिछए।  \nिमिथल£चलक बीचक गाम ने सीतापुर छी तँए गामक अनेको िवशेषता अखनो सीतापुरमे चिलए रहल \nअिछ। गामो तँ गाम होइते अिछ।मुदा ओहूमे ने नकोर, सकोर आ कुकोरक गुण सेहो होइए। ओना, तीनू \nगुणसँ सdपÇ गाम सभ सेहो अिछ आ फुट-फुट गुणबला गाम सेहो अिछए। तइमे आन-आनसँ िभÇ सीतापुर \nगाम अिछ। जिहना हजार बीघा रकवाबला जमीन छै तिहना अठारह ग_डा पोखैर सेहो छै तहूमे जाइठबला। \nजिहना अठारह ग_डा जािठबला पोखैर सीतापुरमे अिछ, तिहना दूटा नमहर पिनझाउबला आ दज;नो छोट-छोट \nपिनझाउबला पोखैर सेहो अिछए, मुदा ओ सभ जाइठ रिहत अिछ। ओनातहूमे दुनू नमहरका जे अिछ ओकरा \nलोक दÂतक खुनल पोखैर कहैए आ बYकी छोट-छोट जे रंग-रंगक अिछ तेकरा सभक चभचा, कोचािढ़सँ लऽ \nकऽ डोह-डाबर कहैए। भाय!भूिम तँ भूिम छी िकने, तहूमे सीतापुर गामक, जे िक िमिथलाक मÅय बसल गाम \nअिछ। ऐठामक भूिमक तँ ई गुण ऐछे जे कुइयY-इनारक पमे जिहना पतालसँ पािन अनैए तिहना खेत-\nपथारसँ लऽ कऽ अकास धिरक पािनक सेहो संिचत किरते अिछ। साए-साए बीघाक दूटा चौरी सेहो अिछ। \nजइमे छह-सात मास तक पािनक जमाव रहैए। जइसँ अÇ, फूल, फल उपैजतो अिछ आ ओकर रा सेहो \nहोइत अिछ। अÇ-फूल आ फल तँ धरतीक ऊपर होइए। ओहन धरतीपर, जइमे पािन आिब िकछु िदन \nपहुनाइ करैत या तँ अकासमे उिड़ कऽ चिल जाइए वा रसे-रसे पताल िदस सटैक कऽ चिल जाइए वा \nऊपरसँ टघैर-टघैर ओही नीचला खेतमे- मानेचौरीमे चिल जाइए। ओना, अकाससँ धरतीपर उतैर वएह पािन \nउिड़-उिड़ अकासो िदस बढ़ैए आ पतालो िदस ससरैत समुgसँ सेहो गड़ाजोड़ी किरते अिछ। खाएर जे अपना  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n29 \n \nमन फुरै छै से अपन करैए, अनेरे सीतापुरबलाक एतेक िहसाब लइक कोन काज अिछ। हमरा सभक ओतबे \nसे ने मतलब अिछ जे नीक-नीक माछ उपजए, नीक-नीक सौरखी,करहरआबरÆ[1] उपजए, तैसंग गाए-महॴसक \nनहाइ-पीबैले आखेत पटबैले पािन भेटए। बस भऽ गेल जरतक पुरती..! लोकक अनेरे कोन खगता छै जे \nधरतीए जकY पािनयÝक ऊपरमे ओछाइन ओछा कऽ सुतबो करत आ बैस-बैस कऽ ताशो भYजत। कोन खगता \nछै जे पचीसीक घर बना पचीिसयो खेलत आिक कोजगरा-िदवालीक उसवे मनौत। तइले तँ धरती अिछए।  \nसभ िकछु रिहतो सीतापुर गामक दुमनक डर नइ होइ छै, सेहो बात निहय अिछ। कोसी-कमलाक \nबीचबला गामक तँ एते डर छइहे िकने जे जँ कहॴ कूिद-फािन कऽ कोसीए आिक कमले चिल औत आ \nगामक मािटक कािट अपन घर बना गामक बासक उपटा देत, ई डर तँ बनले अिछ। तिहना मौसमोक डर \nतँ बनले अिछ िकने जे उq प छोिड़ ओहन मिरयले प बना िलअए जइसँ अकाले पिड़ जाए, जँ से भेल \nतखन तँ गाछ-िबरीछक संग माछो-कौछ आ गाइयो-महॴस ने िपयासे परान ितयागए लगत। मुदा तैयो हमरा \nसभक एतेक आमबल तँ अिछए जे Ðानबलक संग कम;बलसँ सेहो हम सभ अपन-अपन आमबलक रा \nकिरते छी। तँए, आन-आन गामक अपेा हम सभ अपनाक सबल बुिझ िनभ;य छीहे। िनभÆक बिन अपन \nगामक प-रंगक सजौनिह छी। सजेनॱ िकए ने रहब? जइ पािनक गित सभिदना अिछ ओ जँ िखिसया कऽ \nसबो करत तँ एक साल सत, चाहेदू साल आिक तीन साल सत सएह ने, मुदा हमसभ तँ बारह सालक \nसलक बौसैक लूिर रखने छी। ओिहना निह ने गामक नाओं सीतापुर अिछ..! \nहजार बीघाक िसमानमे बाZहल सीतापुर गाममे जिहना ऊपर-िनचY खेत बनल अिछ, जेकरा लोक \nउपरािर भीठसँ लऽ कऽ मÅयम नीचरस आ चौरी कहैए,तिहना अनेको रंगक मािटयो अिछ जे नीकसँ नीकआ \nअधलासँ अधलाअिछ। माने अिधक उव;र शितबला मािटसँ लऽ कऽ कमसँ कम उव;र शितबलामािट सेहो \nअिछए। पचीसोसँ ऊपर रंगक मािट गाममे अिछ, जेना- \nखिरआए, मिटयार, उiसर, बलुआही, िच¼ैन, धुसरी, दोरस, तेरस, गाबीसइयािद...। \nओना, उपज मािटयोक िहसाबसँ होइए आ जमीनक ऊपर-िनचY आकारक िहसाबसँ सेहो होइते अिछ। \nजइसँ धान, गहुम, मआ, मकइ, खेसारी, मौसरी,राहैर, केराउ, बदाम, तीसी, सेरसो इयािद पचासो रंगक जजाित \nउपजैत अिछ। तैसंग खैहन, दिलहन, तेलहनक अनेको रंगक िजिनसक उपज सेहो होइत अिछ। तेतबे \nनिह, रंग-रंगक तीमन-तरकारी जेना- अ§लू, कोबी, बैगन, टमाटर, िझमनी, रामिझमनी, सजमैन, कदीमा, घेराइयािद \nसेहो उपैजते अिछ। रंग-िबरंगक मा| अÇे-तरकारी निह, पचासोसँ ऊपर रंगक फलो आ फूलोक उपज सेहो \nहोइत अिछ। आम-जामुन, लताम-लीची, सरीफा, ऑंता, बेल, धा|ी इयािद वृनुमा गाछक संग झाड़ीनुमा गाछक \nफल सेहो उपैजते अिछ, जेना- नेबो, दारीम इयािद। जिहना नमगर-छरगर फलक वृ अिछ तिहना बौना \nिकiमक फलक गाछ सेहो अिछ जेना- सरीफा, अनरनेबा इयािद-इयािद। तेतबे निह, अÇ-तीमन-तरकारीक \nसंग अनेको िकiमक साग-पातक उपज सेहो होइत अिछ, जेना- गेनहारी, ठिढ़या,पटुआ, घौका, लफ \nइयािद।संग-संग लीनुमा तरकारीक अलाबे जिहना गाछनुमा तरकारीक उपज होइए तिहना फूलोक अिछ। \nचdपा, िशविलंग, करबीर, अड़हुल इयािद जिहना वृनुमा गाछक फूल होइए, तिहना जूही, चमेली, बेली इयािद \nझाड़ीनुमा गाछक होइए आ तिहना लीनुमाक सेहो अनेको फूल फुलाइते अिछ...।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n30 \n \nमोटा-मोटी यएह किह सकै छी जे सीतापुरमे जिहना पचासो रंगक अÇ, पचासो रंगक फल, पचासो \nरंगक तीमन-तरकारीक संग पचासो रंगक फूलोक उपज होइत अिछ।  \nअÇ, फल, फूल, साग-पात आ तीमने-तरकारी जकY सÂकड़ो िकiमक माछ सेहो पोखैर-चौरी आ डबरा-\nकोचािढ़मे होइत अिछ। जिहना रंग-रंगक अÇ तिहना रंग-रंगक माछो होइए। तहूमे सुअदगर-सँ-सुअदगर \nमाछ, जेना- रोहु, भाकुर, गÂची इयािद होइए तिहना मÅयम iवादक- बुआरीआभुÇा माछ सेहो होइते अिछ। \nजिहना तीमन-तरकारी आिक फल-फूल रंग-िबरंगक आकारक होइत अिछ तिहना माछो अनेक रंगक आ अनेक \nआकारक होइत अिछ। रोहु, बुआरी, भुÇा आ भाकुर नमहर आकारक माछ होइत अिछ तिहना नैन, सौरा \nइयािद मÅयम आकारक माछ सेहो होइते अिछ। आ छोट आकारमे कोतरी, इचना, मारा, डेढ़बा, पोठी इयािद \nअनेक माछ अिछ। तैसंग मािट-पािनक बीच बसैबला कYकोर, डोका, घॲघी इयािद सेहो होइते अिछ।  \nगाए, महॴस, बकरी, भेड़ा, घोड़ा, हाथी, गदहाइयािद अनेको रंगक जानवर सेहो होइत अिछ। \nओना, जानवरो-जानवरमे गुणो आ उपयोगोक दृिसँ अZतर सेहो होइए। मुदा पालतू जानवर तँ छीहे। अÇे-\nफलआतरकारीए जकY िकछु जानवर खाइयोबला होइते अिछ। तैसंग दुधाओ आ सवािरयोबला नइ होइए सेहो \nनिहय कहल जा सकैए। जिहना एक िदस बकरीक दूधो होइए आ दोसर िदस ओकर मौसु सेहो खाएल \nजाइत अिछ। ओना, आरो जानवर सबहक मौसु खाएल जाइए, मुदा िकछु एहेन जे दुधाएपमे अिछ, जेना- \nगाए-महॴस इयािद। तिहना िकछु एहनो अिछ जे सवािरयेक उपयोगमे अबैए, जेना- घोड़ा, हाथी...। \nओना,घोड़ाक मनुखक सवारीक संग चीजो-वौस उघैक काजमे आनले जाइए। तिहना गदहो अिछए, जे मनुखक \nसवारीमे तँ कम-सdम उपयोग होइएमुदावiतु-जातक लेल बेसी होइए। तिहना गाइयोक अिछ, मादा प जिहना \nदूधक काजमे अबैए तिहना नर पसँ हरक संग गािड़यो जोतैक काजमे लगौले जाइए। तैसंग कुा-िबलाइ \nसेहो अिछजेकर उपयोग ऐछो आ निहयÝ अिछ।  \nजिहना अनेको रंगक घरैया जानवर अिछ, माने पोसै-पालैबला जानवरतिहना अनेको रंगक बोनैया जानवर \nसेहो अिछए। ओना, सीतापुर गाममे हाथी,बाघ, िसंह, भालु सदृश जानवरक बसै-जोकर वन तँ नइ अिछमुदा \nबोन-झाड़ ऐछे निह, सेहो केना कहल जाएत। भल ओहन वन नइ हुअए जइमे हाथी, िसंह अपना \nअिधकारे, अपन पूण; iवतं|ताकसंगिसंहभूिमक बोन जकY आिक असामक बोन जकY नइ बिस सकए, मुदा तँए \nिक ओइ बोनैयाक पालल-पोसल नइ जाइए सेहो बात निहय अिछ। हँ!एकरा ऐ पमे देख सकै छी जे जिहना \nहाथी बोनोमे बास करैबला अिछ, तिहना गृहवासूओ छीहे। तिहना हरीनक सेहो अिछ। ओना, जिहना पालतू गाए \nअिछ तिहना बोनैया गाए सेहो अिछ मुदा ओइ गाएक ‘नील गाए’क नाओंसँ जानल जाइए। नीलो गाइक सं×या \nकम अिछ सेहो निहय कहल जा सकैए। आन गाममे जेते हुअए वा नइ हुअए, मुदा सीतापुर गाममे नील \nगाइक सं×या पोसैबला गाएसँ बेसीए अिछ। जँ नइ अिछ तँ गामक हजार बीघाक खेतक उपजा केना खा \nजाइए? जँ ओकरो पकैड़ कऽ दुधा गाए बनौल जाए तँ अनेरे ने गाममे दूधक बािढ़ भदविरया पािनक बािढ़ \nजकY दूधेसँ भिर जाएत। मुदा केते लोक खेबे करत, तहूमे आबसीतापुरक लोकक तेतेक ने \nमोबाइल, टी.भी, कd¢यूटर-सभ भऽ गेल अिछ जे दुहै-औंटैक छुी छइ। आब तँ बजारेक रेडीमेड दूधक पैकेट \nआिन आसानीसँ अपन काज चला लइए। एक िदस ऑंिख मोबाइलपर देने रहैए आ दोसर िदस अZदाजेसँ \nबत;नमे उझैल तीनक तेरह करैए आिक तेरहक तीन करैएआिक की करैए से तँ ओ जानए, मुदा एना नइ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n31 \n \nकरैए सेहो केना नइ कहल जाएत। िकए लोक अनका-ले भोरे-भोर झूठ बाजत। खाएर जे अिछ से गाममे \nअिछ, गामक बात भेल। अपन गामक कुिचा करब पातिकये लोकक काज भेल। हम ओहन छी निह, तँए \nखाली सपनौतीए कहलॱ, देखनौती आिक करनौती बिन निह कहलॱ।  \nसीतापुर गाममे जिहना घरबास अिछ तिहना बनबासो अिछए। बनो तँ वन छी, जेकर माने भेल अिधक \nसं×याक समूह। जिहना वृZदावन वृZद लोकक वन छी, जइमे कृ¤ण लीला केलैन तिहना रामो जइ बनमे चौदह \nबरख िबतौलैन, जेकरा तकाल रामवन किह सकै छी, सेहो तिहना अिछए। गाछ-िबरीछक वन सेहो होइए। \nजइमे फलो-फूल लगैएआसुगिZधत वृ रहने सुगZधक उपयोगमे सेहो अबैएआइमारती वृसँ घरक साज-सbजा \nसेहो बनौले जाइए। तिहना ओहन वृक वन सेहो अिछए जे मीठ-सँ-मीठगर फल दइए। गाछे-िबरीछ जकY \nघरोक वन होइए, िकएक तँ ओहो समूह पमे रहैए आ ओइमे रहैबला मनुखोक वन तँ कहले जा सकैए। \nखाएर जे अिछ िक निह अिछ मुदाफलदार वृक वन तँ पिरया¢त अिछए। एक बेर चतुराबाबू– चतुरानन \nिमhजेभारत सरकारक पूव; कृिष मं|ी रहैथ,पोलÂड   गेला। पौलÂडमे फलक अनेको िकiमक उपज \nहोइए, पोलÂडक सुSीमक संग जखन बैसला आ देशक बड़¢पनक बात उठल तँ पोलÂडक सुSीमक िवचारक \nऊपरमे अपन िवचार लदैत चतुराबाबू बजला- \n‘हमरा देशक कनौिसयो-बरबैर अहYक देशमे फलक उपादन नइ अिछ!’ \nचतुराबाबूक बात सुिन पौलÂडक सुSीम अपन नजैर उठौलैन। उठल नजैर देख चतुराबाबू बजला- \n‘ओनानिह फिरछाएत। एक फलक एक िकiमक नाओं अहY बाजू आ एकटाक नाओं हमहूँ बाजब। \nअनेरे ने अZतो-अZत फिरछा जाएत।’ \nपौलÂडक सुSीम राजी भेला। िगनती शु भेल। पिहने ओ अपन एकटा फलक नाओं बजला। तैपर \nचतुराबाबू कहलिखन-  \n‘आम।’ \nफेर ओ दोसर बजला।पुन: चतुराबाबू कहलिखन- \n‘आम।’ \nअिहना जखन सात-आठ बेर  ‘आम’ कहलिखन। लगातार आमे-आम सुिन पोलÂडक सुSीम चॱकैत \nपुछलिखन- \n‘अहY खाली आमे-आम कहै िछऐ, दोसर-तेसर कहY कहै िछऐ?’ \nतैपर चतुराबाबू मुiकी दैत जवाब देलिखन- \n‘हमरा ऐठाम गाछोक रंग-प, फलोक रंग-प आ सुआदो-गुणक िहसाबे आमक एतेक िकiम अिछ। \nतैसंग आमे जकY आन-आन जामवZतो फलक वन अिछ।’ \nहजार बीघाक सीतापुरमे चािर आकारक भूिम अिछ। पिहल आकारक जे ऊँचरस भूिम अिछ, ओकरा \nउम कोिट भूिम मानल जाइए। ऊँचरस भूिम Sाय: बासक उपयोगमे अिछ, तँए ओकरा बासभूिम सेहो कहै \nिछऐ। ओना, केतेको गाममे बालुक ढेरसँ टीलानुमा ऊँचगर भूिम सेहो अिछ, मजबुिरये ओइठामक लोक ओहूपर \nघर बनैबते छैथ मुदा ओ घिटया[2] मािटक भूिमक बास भेल, से सीतापुरमे निह अिछ। सीतापुरक अिधक£श  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n32 \n \nबासभूिम किरया मािटक अिछ, तँए ओ नागभूिम सेहो कहाइत अिछ। दोसर आकारक जे भूिम अिछ ओ \nआकारक िहसाबसँ तँ बासे भूिम जकY अिछमुदा ओकर उपयोग ओना घरो बनबैमे भइये सकैएमुदा से \nनिह, ओइमे लोक गाछी-कलम लगबैक संग अÇ, तीमन, तरकारी लगबै छैथ। जेकरा चौमासो कहै िछऐ आ \nभीठ सेहो कहल जाइत अिछ। तेसर अिछ नीचरस भूिम, माने गहॴर जमीनजेकरा धनहरो कहै िछऐ आ गोरहा \nसेहो कहै िछऐ। गोरहामे बरसातक समय पािनक बास भऽ जाइए जइ कारणे ओइमे तीमन-तरकारी आिक \nगाछ-िबरीछ लोक नइ लगबै छैथ। ओइमे खाली पिनसहू अÇ जेना- धान होइए। ओना, बारह मासक सालमे \nमा| तीिनए-चािर मास ओइमे पािन बसैक सdभावना रहै छै, बYकी समय ओहो सुखले रहैए। ओहूमे आन-आन \nअÇो आ तीमनो-तरकारीक खेती होइते अिछ। चािरम आकारक भूिम ओहन अिछ जइमे बारहो मास पािनक \nबास रहैए। ओना, आन गाम जकY सीतापुरमे एहेन भूिम निह अिछ, मुदा छह मास पािनक बासबला भूिम निह \nअिछ सेहो तँ अिछए। खाएर जे अिछ जेहेन अिछ से अिछए, मुदा आठ साए पिरवारक घरो आ भोजनो तँ \nओही हजार बीघासँ Sा¢त होइत रहल अिछ। ओना, िकछु गोरे बाहरसँ अÇ खरीद कऽ सेहो अनै छैथ, तँ \nिकछु गोरे बहरबैयाक हाथे बेचबो तँ किरते छैथ। तँए दुनूक जोड़-घटाव भेने बराबर भेल।  \nसीतापुर िमिथल£चलक अदौक गाम छी, नवघिरया वiती निह। ओना, कोसी-कमला धारक भीरमे \nनवघरक विiतयो अिछए, मुदा ओहो नवघिरया गाम तँ निहय भेल। ओना मनुखक पीढ़ी बदलने बुिझमे तेहेन \nआिबए सकैए। मुदा छी ओहो िमिथल£चलक Sाचीने गाम, जे कोसी-कमला धारक कटिनयासँ किट गेल आ \nधारक घुसकने पुन: गाम बिस गेल। तँए, कोसी-कमलाक किटिनयY दुआरे गामक इितहास हेरा जाएतसेहो तँ \nउिचत निहय भेल। भल ओकरा ‘नवघिरया गाम’ निह किह  ‘पुनवeस गाम’ किह सकै िछऐ। मुदा तहूमे एकटा \nबाधा उपिiथत भइये गेल अिछ। ओ ई जे गामक नाउए बदैल दोसर-तेसर नाओं रिख देल गेल अिछ। खास \nकऽ नवटोलक नाओंसँ कएटा नवटोल गामे भऽ भऽ गेल अिछ। खाएर जे अिछ, जेतए अिछ से अिछ तेतए \nअिछ। मुदा सीतापुर अदौक गाम छी, जेकर प अखनो ओिहना झलैक रहल अिछ। से दुनू दृिये, घरक \nरंग-पक दृिये सेहो आ मनुखक दृिये सेहो। घरक दृिये सीतापुरमे जिहना अदौमे गामक घर-दुआर \nघास-पात आ खरही-बYससँ बनैत छल तिहना अखनो ओगरबाह-रखबारक संग गरीबक घर अिछए। अखनो \nओहने घर बनैए, जइमे बरसातो आ शीतलहिरयोमे लोक बास किरते छैथ। तँए िक गाममे प¼ा मकानक दू-\nमंिजला, तीन मंिजला घर निह अिछ सेहो अिछए। सभ तरहक सुख सुिवधा- पािन-िबजलीक संग हवा-ले \nपंखा, भोजन बनबैले गैस चुि वा िबजली चुिसँ सdपÇ अिछ। मुदा तँए िक सीतापुरमे लकड़ीक जारैन वा \nगोबरक गोरहा-गोइठा आिक गाछक-पातसँ भानस नइ होइए,सेहो होइते अिछ। तिहना िबजली पंखाक जगह \nताड़क पातक पंखा, डोमौआ िबअिन नइ अिछ, सेहो अिछए। तेतबे निह, िबजलीक इजोतक जगह \nलालटेन, लेdप,िडिबयाक उपयोग सेहो होइते अिछ। तिहना पािनक इनार-पोखैर सेहो अिछए। भल गाममे टंकी \nआ चापाकल सेहो अिछ, मुदा सॱसे गाममे निह। खि_डत गाममे जर अिछ। जइसँ कखनो िबजलीसँ तँ \nकखनो गैस चुिसँ गाम खि_डत होइते अिछ। ओना, आरो-आरो बहुत एहेन चीज अिछ जइसँ गामक खि_डत \nपमे देखल जा सकैएजेना- िशा, iवाiÙय इयािद-इयािद, मुदा अखन से सभ निहअखन मा| एतबे।  \nएक िदस जिहना दू-त§ला, तीन-त§ला नमगर-चौड़गर प¼ा मकान अिछ तिहना दोसर िदस छोट-छोट \nएक-त§ला मकानक संग भीतघर, टटघर सेहो अिछए। समुgे जकY ने गामो होइए। समुgमे जिहना नमहर- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n33 \n \nनमहर माछ-कौछु होइए तिहना ने नमहर-नमहर गोिह, नकार, सॲसक संग आनो-आन जल-जानवर सभ सेहो \nरिहते अिछ, जे मनुखोक खाइत अिछ।  \nहजार बीघा जमीनबला सीतापुर गाममे आठ साए पिरवारक बास अिछ। आठो साए पिरवारक बीच पYच \nहजार लोक छैथ। माने सीतापुरक आवादी पYच हजार अिछ। ओना, आठो साए पिरवारमे ने एके-रंगक [3] लोक \nअिछ आ ने एके रंग खेत-पथार अिछ। ओना, लूिर-बुइिधक िहसाबसँ सेहो अZतर अिछए, मुदा से अखन निह। \nअखन खाली जनसं×या आ सdपैतक [4] िहसाबसँ जे भेद अिछ मा| तेतबे।  \nसीतापुरमे जिहना अदौमे संयुत पिरवार छल तिहना अखनो अिछ मुदा से अिछ मा| पYचेटा पिरवारमे। \nओना, ई कहब जे सभ िदनसँ पYचेटा ओहन पिरवार रहल से बात निह अिछ। पिहलुका िहसाबसँ ओइमे \nकिमयो आएल आ बढ़ोिरयो भेल, जे अखन दस-बारह पिरवारपर आिब अँटकल अिछ। ओना, ओहू पिरवारमे \nसभ तरह एकपता निहय अिछ, िकछु-िकछु जिहना समता अिछ तिहना िवषमता सेहो अिछए, मुदा िकछु अिछ \nसंयुत पिरवार तँ अिछए।  \nसीतापुरमे पYचटा ओहन संयुत पिरवार अिछ जइ पिरवारमे गामक तीस Sितशत जमीन अिछ। \nओना, ओहू तीस Sितशत खेत-पथारमे पYचो पिरवारक एकेरंग निहय अिछ, कम-बेस अिछए। सभ तरह ओ \nपYचो पिरवार भिर गाममे नीक मानल जाइत अिछ। जिहना घर-दुआर तिहना बास-अगवास आ तिहना गाछी-\nकलम, बाड़ी-फुलबाड़ीक संग अÇ-तीमन, फल-फलहरी उपजक िहसाबसँ सेहो बेिसयो अिछ आ नीको अिछ। \nबYसक बीट जकY ओ पिरवार सघन अिछए। सघनो केना ने रहत, आमक गाछ जकY बYस थोड़े होइए जे \nसिदकाल असगरे रहए चाहत। आम-कटहर इयािदक गाछ एकपुरिखया होइए, तेकर कारणो अिछ जे ओ \nमािटपर एकटा रिहतो जेना-जेना िनचासँ ऊपर जाइए, तेना-तेना डािर फुटैत सघन होइत मेघ डdबर जकY \nचतैर जाइए, जइसँ दोसराक चतरब बािधत भऽ जाइ छइ। तैसंग नमहर भेने ओकर मािटक िनचYमे िसरो \nतेहेन भऽ जाइ छै जे दोसराक वृिÑक रोिक दइए। मुदा बYस से निह अिछ, ओ तँ केरा-खरही जकY जिहना \nिनचामे मािटपर रहैए तिहना अपना ऊपर चतरल पातक सेहो ऊपर उठबैत जाइए, जइसँ ऐगला पीढ़ीक अपन \nवृिÑमे बाधा नइ भेने ओहो बिढ़ते अिछ। दोसर कारण ईहो अिछ जे आम-कटहर ओहन नपुंसक सZयासी \nजकY होइए जेकरा सZतानोपिक शित रिहतो ओकर पे बदैल जाइ छै। माने भेल जे आम-कटहरक \nसZतानोपिक जे रiता छै तइमे पिहने फूल होइए, जेकरा बीच फड़ होइ छैआओइ फड़क बीच बीआ होइ \nछै, जइ बीआसँ गाछ होइए। तँए अपना शरीरमे, माने अपन गाछमे सZतान उपिक शित रिहतो शरीरसँ \nवंशक वृिÑ नइ कऽ पबैए। मुदा से अवगुण बYसमे निह अिछ। ओना, केरे-खरही जकY बYसोमे एहेन अवगुण \nअिछए जे फूल-फड़ होइतो ओकरा उपािदत शित नइ छइ। दोसर बात ईहो अिछ जे जिहना आम-कटहरक \nऔदा बेसी अिछ तिहना बYसोक छइ। जिहना बYस साल भिरक पछाइत िधया-पुता जनमाबैए, माने कॲपर \nदइए, तिहना आमो-कटहर साल भिरमे तँ निह, मुदा पान साल पुरैत-पुरैत ओकरोमे िधया-पुता जनमाबैक शित \nआिबये जाइ छै, आिबये नइ जाइ छै, जनैमतो छइ। तैबीच एहेन अZतरो तँ अिछए जे कौआ-मेना जकY बYस \nअपन अ_डाक सेबैत बचोक ऑंिख फोिरसंग छोड़ैए, मुदा आम-कटहरक बीच लोकक Sवेश भेने, माने ओकर \nबीआक रोपैक िWया भेने, बYस जकY सdबZध निह रहैए। ओना, औदाक िहसाबसँ आमे-कटहर जकY बYसोक \nऔदा देखैमे नइ अबैए मुदा जैठाम आम-कटहरमे पYच सालक पछाितये फूल-फड़ होइ छै तैठाम बYस महान  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n34 \n \nसाधक जकY भऽ जाइए, िकएक तँ बYसमे चालीस बख;क पछाइत फूल-फड़ होइए। खाएर जे होइए, जेकरामे \nहोइए से होइए तेकरामे होइए। अनेरे बYस-गाछक िहसाबमे लोक िकए पड़त जे ओइ चालीस बख;क बYसक \nफूल-फड़सँ आम-कटहर जकY गाछो होइ छै की निह होइ छइ।  \nपYचो संयुत पिरवारमे जनसं×यो आ ओकर गुणोमे अZतर अिछए। जनसं×याक िहसाबसँ जिहना दू \nपिरवार सघन बोन जकY बुिझ पड़ैए, माने पचाससँ ऊपर जनसं×या दुनूक पिरवारक रहने, तिहना जे शेष तीन \nपिरवार अिछ ओहो तीन रंग अिछ। दू पिरवार ओहन अिछ, जेकरा समाजमे एकपुरिखया पिरवार कहल \nजाइए, ओ पYच पुiतसँ एकठाम संयुत पमे रिहतो पYचे पुख आ पYचेनारीक बीच बनल अिछ। \nओना, बेटाक बािढ़मे घटबी भेने असगआ होइत गेल, जखन िक   बेटीक बािढ़ तँ भेबे कएल।जे अपन िपताक \nपिरवार छोिड़-छोिड़ सासुर बसैत गेली जइसँ संयुत पिरवार पतराएले रहल।  \nगुणक िहसाबसँ सेहो पYचो पिरवारजनक बीच अZतर अिछए। दू पिरवारक लोक ओहन अिछजे िकसानी \nिजनगीसँ जुड़ल रहल, जइसँ िकसानी लूिर-बुिध तँ जर भेलै मुदा से खेत उपजबैक लूिर धिर सीिमत रिह \nगेल। बYकी तीन पिरवारमे दू पिरवारक िहसाब-िकताब एकरंगाह रहने एकरंगाहे रहल, मुदा एक पिरवारक वृिÑ \nअिगया-बताल जकY भऽ गेल अिछ। अिगया-बताल ई जे जिहना शाi|-पुराणक धँगिनहार सभ छैथ तिहना \nÐान-िवÐानक सेहो धॉंगैत आिब रहला अिछ, तँए गामक सभ पिरवारसँ देखबोमे आ चािलयो-ढािलमे अZतर \nबुिझपिड़ते अिछ। गामोक लोक सभ आ अड़ोसी-पड़ोसी, ओइ पYचो पिरवारक अगुआएल बुिझये रहल छैन।  \nसीतापुर गामक दू साए पिरवार ओहन अिछ जेकरा बीच गामक पYच साए बीघा जमीन अिछ। ओना, ने \nसभ पिरवारक एके रंग जमीन छै आ ने पिरवारे एकरंगक अिछ। ओ दुनू साए पिरवार िकसान पिरवारक \nपमे जानलो जाइए आ अपनो बुझैए। िकछु पिरवारक पYच बीघासँ दस बीघाक बीच जमीन छै जे जन-\nबोिनहारक हाथे अपन खेती करैए, बYकी पिरवारक दस कáासँ पYच बीघाक बीच खेत छै जे बेर-बेगरतामे \nजनो-बोिनहारक उपयोग करैएआ अपनो हाथे खेती-बाड़ीक संग मालो-जाल पोसैए। शेष जे छह साए पिरवार \nअिछ ओकरा बीच मा| दू-साए बीघा जमीन छइ। िकछु पिरवारक अपन बासो भूिम निह छै आ िकछु \nपिरवारक बास भूिम छइहो तँ जोतसीम जमीन नइ छइ। तिहना िकछुक बास भूिमक संग दस कáा-पYच कáा \nजोतो जमीन छइ। ओना, ओ सभ खेत-मजदूरक पमे जानल जाइए, जे गामोक िकसानक खेतमे काज करैए \nआ मौका-कुमौका पूभर सेहो चिल जाइए। पूभरक माने भेल- आसाम, बंगाल। पूभर ओ सभ दू िसिजनमे \nजाइए। डेढ़ मास, दू मास ओतए रहैए आ ओमहरसँ कमा कऽ आिन पिरवार चलबैए। अखन जे चच; भऽ \nरहल अिछ ओ देशक अजादीसँ पूव;क, माने 1947  इiवीसँ पिहने आ  1940  इiवीक पछाितक। ओइ समैयक \nबोिनहार पंजाब नइ देखने छला।  \nजिहना रंग-रंगक जाित आन-आन गाममे अिछ तिहना सीतापुरमे सेहो अिछ। ओना, कोनो गाम एहेन \nनिहय अिछ जइ गाममे सभ जाइितक लोकक बास हुअए, आ ने कोनो गाम एहेन अिछ जइमे खाली ए¼े \nजाइितक लोक बास करैत होिथ। तँए जाइितक आधारपर एक जाइितक ए¼ोटा गाम निहय अिछ। िकछु \nजाित कोनो गाममे अिछ आ कोनो गाममे निहयÝ अिछ। खाएर जे जेतए अिछ, मुदा सीतापुर गाममे पचीस-\nछबीस रंगक जाित अिछ। जाइितक िहसाब जेना सभ बुिझते छी जे उच जाित, मÅयम जाित आ िनâ \nजाइितक पमे जाित सभ अिछ, तइ िहसाबसँ सीतोपुरमे सभ जाित छिथए।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n35 \n \nआने गाम जकY सीतापुरक लोक सेहो छैथ जे खेती-पथारीक संग आनो-आन वृि करै छैथ। िकछु \nनोकिरहारा छैथ, तँ िकछु पुरिहत-पुजेगरी सेहो छैथ आ अिधक£श जाित ओहन छैथ जे अपन जातीय वृिक \nअपनौने छैथ। जेना केशकीक काज नौआ करै छैथ, कपड़ा धोइक काज धोबी करै छैथ, लकड़ीक काज \nबरही,लोहाक काज लोहार, बYसक बरतन बनबैक काज डोम करै छैथआ मािटक बरतन बनबैक काज कुdहार \nकरै छैथ। इयािद-इयािद जातीय वृि आने गाम जकY सीतापुरक लोक सेहो किरते आिब रहल छैथ।  \nआइसँ आठ साए बख; पूव; सीतापुर गामक नामो-िनशान नइ छल। शुमे माने आठ साए बख; पूव;, मा| \nदू गोरे अपन पिरवारक संग सीतापुर गाम एला। एक-दोसरसँ दुनू अनिठया छला। गामक भूिम सोहनगर \nछेलैहे, तैसंग कटिनयY धार-धुरसँ सेहो हटल रहबे करए। ओना, छोट-छोट दूटा धार तँ रहबे करइ। जइमे \nएकटा मरने जकY छलआ दोसर बहता छेलइ। ओही धारक महारपर दुनू पिरवार अपन-अपन रहैक ठौर \nबनौलैन। दुनू पिरवारक एकठाम बसने िचZहा-पिरचय सेहो भेल। एक गोरे िकछु िवशेष होिशयार छला आ \nदोसर पिरवारक दोसर गोरे ओइ िहसाबे कम होिशयार छल। िजनगी तँ दूनूक एकरंगाहे छेलैन। दुनू पिरवार \nअपन-अपन जीिवकोपाज;नक लेल िकछु भूिमक उपयोग सेहो करए लगला।मोटा-मोटी हुनका सबहक जीिवकाक \nसाधन छेलैन साग-पातक संग छोट-छोट जानवरक म£स आ गाछक फल इयािद। पािन पीबैक साधन घरक \nआगूए-मे बहता धार छेलैहे। घास-फुसक घर बना दुनू पिरवार रहए लगला। जेना-जेना समय बीतैत गेल \nतेना-तेना दुनू पिरवारसँ सेहो पिरवार बढ़ल आ देखा-देखा आन-आन ठामसँ सेहो कएटा आरो पिरवार आिब-\nआिब बसल। ताधैर गामक नामकरण सीतापुर नइ भेल छल। जखन एक-दोसर गामक पिरचय भेल तखन \nआपसमे सबहक बीच सdबZधो बढ़ल। मोटा-मोटी जंगली जीवनसँ िकसानी जीवन िदस उZमुख भेल। गाममे \nलोक अबैत गेल आ अपन-अपन जीवनो-यापन आ रहैयो-सहैयोक ठौरक ओिरयान करए लगल।   \nदरभंगा राजक  ारा 1861 इiवीक बाद राbयक इलाकामे िकछु िवHालयक iथापना भेल। एहेन \nिवHालय करीब 26 टा बनल। ओही लाटमे एकटा िवHालय सीतापुरमे सेहो बनल। जइमे िकछु पिरवारक \nिधया-पुताक Sवेश लेलक। Sवेश लेिनहारमे बेसी उच जाइितक पिरवारक िधया-पुता छल। तैसंग मÅयम \nhेणीक जाइितक बचा सेहो Sवेश केलक मुदा बहुत कम सं×यामे। मुदा िनâ जाइितक, जेकरा हिरजन कहै \nिछऐहुनका सबहक िधया-पुताक Sवेश iकूलमे निह भेल। ओना, शतादीक अZत होइत-होइत िवHालय टुिट \nगेल। जे भेल से भेल मुदा िकछु पिरवारमे िवHाक आगमन तँ भइये गेल। जइसँ धीरे-धीरे पढ़ै-िलखैमे वृिÑ \nभेबे कएल।  \nसीतापुर गामक आठ साए पिरवारमे डेढ़ साए पिरवार उच जाइितक अिछ। उच जाइितक माने भेल- \nÌाãण, राजपुत, कायiथआभूिमहार। ओहू उच जाितमे कायiथ निहय छैथ, बYकी तीन जाितमे राजपुतक \nसं×या सभसँ कमआभूिमहारक सं×या राजपुतसँ बेसी आ Ìाãणसँ कम अिछ। तीनूमे सभसँ बेसी Ìाãण \nछैथ। िशाक Sचार-Sसारमे अनुपातक िहसाबे तीनू एकरंगाहे भेला मुदा सं×याक िहसाबसँ Ìाãण बेसी भेला।  \nमÅयम hेणीक जे जाित अिछ ओकर सं×या, जाितयोक िहसाबसँ आ जनसं×योक िहसाबसँ बेसी अिछ। \nजिहना उच जाितमे तीन जाित अिछ, तिहना मÅयम जाइितक सं×या करीब बीस अिछ आ िनâ \nजाइितक, माने- हिरजनक सं×या जिहना जाइितक िहसाबसँ मा| चािर अिछ तिहना जनसं×याक िहसाबसँ सेहो \nकम अिछ। ओहूमे चािर जाितमे मुसहरक सं×या बेसी अिछ बYकी तीन जाइितक सं×या कम अिछ। ओहू  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n36 \n \nचामे आिथ;क दृिये दू जाित–दुसाध आ चमारक बीच अपन घर-घराड़ीक संग िकछु जोतसीमो जमीन छै \nआ गािछयो-िबरछी छै मुदा दू जाइितक बीच–डोम आ मुसहरक बीच, अपन जमीन नइ छइ। शुमे जखन दुनू \nजाइितक Sवेश सीतापुरमे भेल छलतखन गामक आधासँ बेसी जमीन परितये-परात छेलै, जेकर िकयो ने \nमािलक छल, ओहीमे ओ सभ बसल। ओना, वृिक िहसाबसँ डोम मुसहरसँ अगुआ गेल। िकएक तँ डोम \nमवेशी पालनक[5] अपन जातीय वृि बनौलक, तैसंग बYसक वiतु-जात सेहो बनबए लगल, जेकर जरत \nलोकक छेलैहे, मुदा से मुसहरक निह भेल। ने जातीय वृिक िहसाबसँ कोनो िनसिचत काज मुसहरक भेल \nआ ने खेतीए भेल। ओना, छोट-छीन कारोबार- पशुपालनक जर भेलसे भेल बकरी पोसब। ओकरा सबहक \nसोोअना जीवन बोिनये-बुापर रहल, जे अखनो अिछए।  \nआने गाम जकY सीतापुरक जमीनक अिधकार सdबZधी इितहास सेहो अिछ। िÌिटश राज [6] भारतमे \nजमीनक बZदोवiत 1793 इiवीमे केलक। जइ Sावधानक मुतािबक राजiव [7] संqाहकक[8] जमीनक मािलक \nबना देल गेल। अही तरह जमीZदारीक Sथा शु भेल। ओना, तइसँ पिहनॱ राज दरभंगा ारा जमीनक \nमालगुजारी ओसलल जाइ छल, तँए ओइ Sावधानक राज दरभंगा िवरोध केलक। ओना, ई दीगर बात भेल जे \nमालगुजारीमे एकपता ने पिहनिह छल आ ने पछाितये रहल। उच जाइितक ओहन जमीनक मालगुजारी कम \nछेलइ।जेहने जमीनक मालगुजारी मÅयम hेणीक जाइितक लेल बेसी छल। तैसंग ईहो जे \nÌाãण,राजपूत, कायiथ आ मुसलमानक िववाहदानी टेस निह लगैत रहै, जे आन जाितक लगैत रहइ। \nिववाहदानी टेसक माने भेल- लड़का-लड़कीक िबआहक टेस। िजनकर बेटीक िबआह हेतैन हुनका सबा \nपैआ आ िजनकर बेटाक िबआह हेतैन हुनका दसअना टेस िदअ पड़ैन।  \nआने गाम जकY सीतापुरमे सेहो गामक आधारपर एक समाज बनल आिब रहल अिछ, मुदा समाजक \nभीतर शुए-सँ िबख_डनक प सेहो चलैत आिब रहल अिछ। ओ िबख_डनक प अिछ- जाित-धम;क \nबेवहार। ओना, जँ जाितक मनुख जाित आ धम;क िजनगीक तृि¢तक िहसाबसँ देखल जाए तखन भेद-भावक \nकोनो बेवहािरक प निह रहैत। मुदा से तँ अिछ निह, जाित-जाइितक बीच िनचY-ऊपर सीढ़ीनुमा खYच बना \nदेल गेल अिछ, जइसँ एक-दोसरमे भेद अिछ, ओ भेद िसफ; वैचािरके े|टा मे निह अिछ, बेवहािरक े|मे \nसेहो अिछए। तिहना धमÄक अिछए। रंग-रंगक देवी-देवताक सृजन कए जाइितक बीच बँटवारा कऽ देल गेल \nअिछ,जेकर पिरणाम अिछ जे एक-दोसरमे एतेक दूरी बिन गेल अिछ जइसँ एक-दोसरमे जे समािजक सरोकार \nहेबा चाही ओ मेटा गेल अिछ। तेतबे निह, मनुखे जकY देवी-देवतामे सेहो छूत-अछूतक बेवहार बिन गेल \nअिछ। फलiवप जाित-धम;क Sभाव समाजपर एतेक पिड़ गेल अिछ जे ऊपर-सँ-िनचY तक खािध बिन गेल \nअिछ। तेकर फलाफल एक-दोसरक िनचY देखबैक िखयालसँ अिधक काल गाम-गाममे झगड़ा-झंझट होइते \nरहैत अिछ।  \nदेश iवतं| भेला पछाितयो आ पिहनॱ शासन िWयाक ओहन प रहल जे सॱसे समाजक िहसाबसँ, माने \nसमुचा गामक लेल ने कोनो योजना बनैए आ ने कोनो काज होइए। जइसँ समाजक िकछु लोक सुिवधा \nसdपÇ छैथ, बYकी सुिवधा हीन। फलाफल गाम-गामक समाजमे िवघटनक वातावरण बनैत रहल अिछ। \nिवघटनक वातावरण आने गाम जकY सीतापुरमे सेहो अिछए। मुदा िकछु अिछतँए िक सीतापुरक समािजक \nसdबZध नइ अिछ, सेहो केना नइ कहल जाएत। िकछु मामलामे एकमुहरी सdबZध अिछए। जँ केकरो घरमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n37 \n \nआिग लगै छैतँ सॱसे गामक लोक िमझबैले जाइते अिछ। तैठाम जातीय छूआ-छूत, भेद-भाव मेटाएल रहैत \nअिछ। मुदा लगले जखन गाममे कोनो समािजक वा धािम;क िWया-कलाप होइत अिछ तखन ओ भेद-भाव \nनीक जकY जािग कऽ जगिजआर भऽ जाइए। तिहना िबआह-दान आ भोज-काजमे सेहो नीक जकY जातीय \nबZधन जगले अिछ। मुदा तँए िक िकयो अपनाक सीतापुरबला कहब छोिड़ देने अिछ, सेहो बात निहय अिछ।  \nदेशक आने भाग जकY िमिथल£चलमे सेहो अंगरेजी शासनक िवÑ आZदोलन चिलये रहल छल। \nआZदोलनकतeमे दू रंगक िवचार नीक जकY उजागर भेल। एक पक िवचार छेलैन जे अंगरेजी शासकक \nदेशसँ भगाएब। जे रंग-रंगक शोषणो करैए आ जनताक बीच जोर-जु§म सेहो करैए। ओना, अंगरेजी शासक \nदू पक हिथयारक Sयोग करैत छल। एक तँ शासन सू| ओ सभ अपना हाथमे रखने छल, तैसंग देशक \nभीतर जे राजा-रजबार छला ितनका सभक शोषणक हथक_डा बनौने छल। िहनके सबहक माÅयमसँ अनेको \nतरहक शोषण करैत छल। अनेको तरहक शोषणमे Sमुख छल आिथ;क शोषण। तँए आZदोलनकारीक दोसर \nप जे छला ओ अंगरेजक संग देशी राजा-रजबार आ जमीZदारक िवरोधमे सेहो ठाढ़ भेला।  \n1935 इiवीक लखनऊ अिधवेशन–माने कYqेस अिधवेशनमे खुिल कऽ दू qुपमे आZदोलनकारी िवभािजत \nभऽ गेला। गॉंधीजी जे अखन तक आZदोलकारीक एक सू|मे बािZह नेतृव करैत आिब रहल छला ओहो \nिवभािजत भऽ दू qुपमे बँिट गेल। दोसर qुपक नेता सुभाष बाबू[9] भेला। अिधवेशनमे गॉंधीजीक उdमीदवार–\nसीता रमैयाक सुभाष बाबू हरा देलैन।जइसँ आZदोलनकारीक बीच जबरदस भूचाल जकY भऽ गेल। तइसँ \nपिहने केतेको WािZतकारी सभ फYिसयोपर चिढ़ गेल छलाआकालापानी सेहो पहुँच गेल छला।  \nिकसानक देश भारत, ऐठामक मूल उपादनक साधन जमीन छेलैहे। पिछमी देश जकY कल-कारखाना \nनिहय छल। गनल-गुथल िकछु कारखाना छल, बYकी लोक खेतीपर आिhत छला। खेतो राजा-रजबारक \nसंगजमीZदार, महंथानाक बीच घेराएल छल। अिधक£श लोक या तँ भूिमहीन छला वा िकछु-िकछु जमीन \nछलैन। ओना, िजनका जे जमीन छेलैनतेकर मालगुजारी जमीZदारोक माÅयमसँ आ राbयोक माÅयमसँ ओसुलल \nजाइ छल। मालगुजारी ओसुलैक ओहन हथक_डा अपनौने छल जे जँ दू-साल मालगुजारी समयपर नइ \nदेिलऐतँजमीने नीलाम करा लेल जाइत छल, जमीनक रैयती अिधकार समा¢त कऽ देल जाइत छल। माने ओ \nजमीन आब अहYक निह रहल। ओना, समयपर मालगुजारी नइ दइक कारण गरीबी छेलै, जेकर आधारो \nSाकृितक छल। बािढ़-रौदीक चलैत फसल नइ उपजने रैयत मालगुजारी नइ दऽ पबै छला। तैसंग शासन-\nतं|क भाषा सेहो बेवधान उपिiथत किरते छल। िकएक तँ शासनक भाषा अरबी-फारसी छल। ओना, पैघ-पैघ \nभूपित आ महंथानाक मालगुजारी नइ लगैत रहैन, िकनको Ìãोरक नाओंपर, िकनको िशवोर वा  अZय देवी-\nदेवताक नाओंपर छूट छेलैन। मुदा िनâ आ मÅयम hेणीक िकसान (रैयत) Sाकृितक आफदसँ सेहो |iत \nहोइते रहै छला।  \nओना, गामो-समाजमे Ìाãण, राजपुतआमुसलमानक[10 ] जमीनक मालगुजारी नइ लगै छेलैन। जइसँ हुनका \nसबहक सdपैत (जमीन-जयदाद)क कोनो राजा-दैव निह छेलैन। तैसंग हुनका सभ लेल आरो सdपैत एकि|त \nकरैक बाट सेहो खुजले छल। माने ई जे रैयतक नीलाम कएल जमीनक ओ सभ िकछु-िकछु कीमत दए \nकीन लइ छला।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n38 \n \nसवÍ-सेटलमेZट आ बंगाल टेन¹सी एटसँ पिहनेतकजमीनक अिधकारक कोनो मजगूत आधार निहय छल। \n1885 इiवीमे बंगाल टेन¹सी एट कानूनक Sावधान भेल। 1896 इiवीसँ लऽ कऽ 1903 इiवी तक \nजमीनक सवÍ-सेटलमेZट भेल। सवÍ-सेटलमेZटक ऑपरेशनक माÅयमसँ दरभंगा िजलामे सेहो सवÍ-काय; आरdभ \nभेल। जइमे दू प छल, सवÍ आ से¶लमेZट। गाम-गाममे कैdप लगा जमीनक बारेमे पुछल जाए लगल।  \niथायी बZदोवiत भेने एक िदस जमीनदारक जZम भेल तँ दोसर िदस रैयतक सेहो िकछु कानूनी \nअिधकार भेटल। ओ भेटल ऐ पमे जे जे रैयत बारह बख;सँ ऊपरसँ जइ जमीनक जोित रहला अिछओ \nओइ जमीनक मािलक भेल। मुदा से भेल छल केवल कानूनीए Sावधानक बीच। जइमे अनेको खामी सेहो \nछेलइ। जइसँ जमीन रैयतक हाथ निह आिब जमीZदारे, भूपितक बीच बनल रहल। रैयत अपन जमीनसँ बे-\nदखले रहला। जँ खेत जोिततो छला तँ भूधारीक उपज बYिट कऽ िदअ पड़ै छेलैन।  \n1935 इiवीकपछाइत जन-आZदोलनक बीच मोड़ आएल। बकाiत जमीन आZदोलनक मुा बनल। \nओना, वैचािरक पमे शािZतसँ सेहो आZदोलन सफल भऽ सकै छल, जँ इमानदारीसँ िWयािZवत कएल जाइत। \nमुदा से भेल निह। हेबो केना करैत, आने े| जकY ने िमिथलावासी सेहो महाभारत पढ़ै छैथ। तँए, सूई अqे \nने दातoय, सू| बुझले छेलैन। जएह चेहरा साव;जिनक मंचपर आZदोलनक मुा बनबै छला, वएह चेहरा \nजमीनपर बZदूक उठा गोिलयो चलबै छला। जएह भोजैतनी सएह चटैतनी..! अही बीचमे िमिथल£चलक समाज \nजबरदस फँसान फँिस गेल।  \n1939 इiवीक पछाइत अंगरेजक िखलाफ आZदोलनक प उq भेल। रेलक पटरी उखािड़ रेल बािधत \nकएल गेल, डाकघर जरौल गेल, टेलीफोनक तार तोिड़ संचारतं|क बािधत कएल गेल। इयािद-इयािद। \nओना, आZदोलन मा| अपने देशटा मे नइ चलै छल, दुिनयYक आनो-आनो देशक बीच लड़ाइ फँिस गेल रहइ। \nदुिनयY दू भागमे बँटा गेल छल। दोसर िवयुÑ अपन उq पमे फुटल। ओना, अपना देशमे जे पैघ-पैघ \nभूपित छलातइमेिकछुक छोिड़ बYकी सभ भूपित अंगरेजक संग खुिल कऽ देलैन। गाम-गाममे आZदोलनकारी \nदेश-Sेमी सबहक घरक सdपैत लूटल गेलैन, गाम-गाममे आिग लगौल गेल। दमन िबराट पमे चलए लगल...। \nअंगरेजक संरक ऐठामक भूपित सभ तँ छेलाहे जे जासूसी सेहो करैत रहैथ आ गोरा-प§टनक खाइ-\nपीबैक संग रहैक बेवiथा सेहो किरते छला। मुदा तैयो जन-जागरण एहेन Sवल प पकैड़ लेलकजे 1942 \nइiवी अबैत-अबैत आZदोलन िनणeयक मोड़क करीब पहुँच गेल।  \nगाम-गाममे अंगरेजक िखलाफ जबरदस अबाज उिठ चुकल छल। बकाiत जमीनक लड़ाइ सेहो शु \nभऽ गेल। गाम-गाममे जमीZदार, भूपितक िखलाफ लड़ाइ जोर पकड़लक। ओना, छोट आ मÅयम िकसान सभ \nअपन-अपन रैयती अिधकार लेल उिठ कऽ ठाढ़ भइये गेल छला मुदा जातीय जाल आ भूपित सबहक \nअि×तयार कएल रंग-रंगक लोभ-Sलोभन बीचमे बाधा रहबे करए। मुदा तैयो रैयतक बीच एहेन उसाह बिन \nगेल छल जे अपन अिधकारक लेल जान दइले तैयार भेला। ओना, एकरंग लड़ाइ सभ गाममे निह चलल। \nजैठाम भूपित अपन चालबाजीसँ रैयतक बीच फूट पैदा करैत अपन अi|-शi|क [11 ] Sयोग केलक, तैठामक \nरैयत कमजोर पड़ल, जइसँ लड़ाइ सफल नइ भेल। मुदा तँए िक सभ गाममे अिहना भेल, सेहो बात निहय \nअिछ। शानदार जीत रैयत हYिसल केलैन।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n39 \n \nआने गाम जकY सीतापुरमे सेहो बकाiतक लड़ाइ जोर पकड़लक। तइमे आन गामसँ िभÇ पक \nलड़ाइ सीतापुरमे भेल। हँसेड़ा-हँसेड़ी आिक मािरये-पीट आिक केशे-मोकदमा आन गाम जकY निह भेल। \nशािZतपूण; ढंगसँ जिहना कोनो सरकारी आदेश लागू होइए, तिहना भेल। रैयत सभक अपन रैयती अिधकार \nभेटने अiसी Sितशतसँ अिधक जमीन मÅयम आ िनâ िकसानक हाथमे आिब गेल। बYकी बीस Sितशत \nजमीन, जे पYचटा पैघ िकसान छला, हुनका सबहक हाथमे रहलैन। ओना, ओहो सभ अपनो हाथे खेती करै \nछला आ िछट-फुट पमे बटाइ सेहो लगौने छला। जे बटाइ लगौने छला ओ जमीन सवÍमे बटेदारक नामे \nनािमत निह भेल छल, तँए ओइ जमीनक वैधािनक अिधकार निह भेटनेहुनके सबहक हाथमे रहलैन।  \nओही सीतापुरमे देवचरण नामक एकटा रैयत सेहो छला। पYच पुiतसँ हुनका तीन बीघा जमीनक जोत \nरहलैन। ओना, चािरम पीढ़ीमे–माने िपताक अमलदारीमे जे तीन बीघा जमीन छेलैन ओ नीलाम भऽ गेलैन। \nगामेक एक गोरे ओ नीलामी जमीन कीनलैन। मुदा समािजक सdबZध ओइ दुनू पिरवारक बीच एहेन बनल \nरहलैन जे ने बटाइ पमे अधा-अधी उपज बYटै छला आ ने सोोअना अपन बुिझ खाइ छला। दुनूक \nबीच [12 ] आपसी िवचारसँ, माने दुनू घर अबाद रहै तइ िहसाबसँ समझौता भेल छेलैन। जिहना एक िदस \nभूपितक जमीनक कानूनी अिधकारक राक िधयानमे राखल गेल तिहना देवचरणक पूव;जक उपािज;त सdपैतसँ \nदेवचरणक पिरवारक भरण-पोषणक सेहो िधयानमे राखल गेलैन। जइसँ सालमे चॱथाइयोसँ कम उपज देवचरण \nभूपितक दैत रहिथन। समय बीतल। 1948 इiवीमे ओइ भूपितक तीनू बेटाक बीच खेतो-पथारआधनो-\nसdपैतक झगड़ा शु भेल। ओना, झगड़ाक कारण पिरवािरक छेलैन, मुदा गामक लोक बुझै छलजे हुनकर \nजेठका बेटा जे अपन पी-बाल-बचाक अछैत एकटा वेयासँ िबआह कऽ लेलकैन से। ओना, समािजक पमे \nसेहो आ पिरवािरक िवचारधाराक पमे सेहो ओकर िवरोध भेबे कएल। तैसंग छोटका दुनू भYइयो आ जेठका \nभाइक पियो आ बेटो सभ िवरोध केनिह रहैन। जइसँ पिरवारमे िभनौजीक वातावरण तैयार भेल। \nओना,बीचमे जे गामो आ परोपोक िकछु लोक रहैथ ओ तीनू भYइमे मेल-िमलान करैक भिर पोख पिरयास \nकेलैन मुदा से सफल नइ भेल। पिरयासक Wममे गाम-गामक महंथाना आ महंथक अनेको उदाहरण दैत \nरहलिखन मुदा एतेपर आिब कऽ पिरवारक लोक िगरह दऽ देलकैन जे जँ अपना जाितमे दोसर िबआह केने \nरिहतैथ तँ छोड़लो जा सकै छल, िकएक तँ जैठाम अiसी-अiसी बख;क बुढ़ सभ दोसर-तेसर िबआह करैए \nतैठाम ई सािठ बख;क िबआह कोनो अनसोहYत निहय भेल। मुदा कोन-कहY जाितसँ िबआह केलकतँए नइ \nछोड़बैन, पिरवारसँ फराक कइये देबैन। जमीन-जथा छैZहे, अपन फूटमे घर बना रहौथ। सएह भेल।  \nदेश iवतं| भेला पछाइत एक संग केतेको रंगक हवा वायुम_डलमे उठल जइसँ भूपित सबहक करेज \nडोलए लगल। खास कऽ पुरना दरभंगा िजलाक मधुबनी-सिडवीजन आ अखुनका मधुबनी-िजलाक सौभा¾य \nरहल जे केरलेआबंगाल जकY अहुठाम जमीनक लड़ाइ सघन पमे उिठ चुकल छल। जमीनक जोत-कोरक \nSितबZध–माने जमीनपर 144 दफा लागब आम बात भऽ गेल। संग-संग कानूनक धbजी सेहो उड़ौल \nगेल।मुदा से भेल दुनू िदससँ, भूपित िदससँ सेहो आ रैयत िदससँ सेहो। एक िदस भूपित सभ सरकारी \nतं|क संग िमिल 144 दफा लागल जमीनक फसल काटए लगला तँ दोसर िदस रैयतो सभ सरकारी \nकानूनक अनदेख करैत फसल काटए लगल। दुनू दुनू िदस फसल हिथयाबए लगला। तेतबे निह, केतौ-केतौ \nथानामे जे फसल जमा भेल ओ थानेदार सभ हिथयौलक। खाएर जे भेल, मुदा 1940 इiवीक पछाइत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n40 \n \nिमिथल£चलक िकसानो-बोिनहार अजादीक लड़ाइमे अपन-अपन उपिiथित जबरदस पमे दज; करौने छला। \nबामपंथी राजनीित एक Sवल शितक पमे सिWय छल।  \n1940 इiवीक पछाइत खेती करैक काजमे कमी आएल। मुदा ओइ कमीक ऐठामक िकसान सहष; \niवीकार केलैन। पेट बािZह-बािZह लोक अजादीक लड़ाइमे अपन उपिiथित दज; करौने रहला, आZदोलनमे हाथ \nबटौने रहला, जहलक या|ा करैत रहला। आइ धिर जे समािजक संiकारमे जहलक नक; आ पापीक iथान \nबुझल जाइ छल, तइ संiकारमे जबरदस ध¼ा लगल। जमात करए करामात..! गाम-गामक अिधक£श मुड़हन \nलोक जहल जाइत-अबैत रहला, जइसँ ओ नक;सँ बदैल iवग; भऽ गेल, जे पापीक iथान छल ओ धमeमाक \niथान भेल।  \nतीनू भYइ- िसंहेर, गौरीनाथ आ िशवशंकरक बीच जे वेयासँ िबआहक िववाद उठलओ गामे \nनिह, परोपाक महंथानो आ जमीZदारोक शीलक[13 ] िहला देलकैन। ए¼े-दुइए दज;नो महंथो आ जमीनदारो, जे \nअखन तक धमeमा बिन धन-धरम पुजबै छला ओ सभ समाजक बीच देखार भऽ गेला। ओना, महंथानोक \nबीच जमीनक लड़ाइ उq पमे चलल। केते जमीनदारोसँ नमहर-नमहर महंथाना छेलैहे। लड़ाइ-लड़ाइ जकY \nभेल। लाठी उठल, केश-मोकदमा भेल, हँसेड़ा-हँसेड़ीमे खून सेहो भेल।  \nिसंहेरक िकरदानी–वेयाक संग िबआह करबसँ–अiसी बख;क िपता- राम िकशोरक मन टुिट गेलैन। \nटुटबे निह केलैन, िवि¢त जकY अपन होश-हवास सेहो गमा चुकल छला। मुदा गौरीनाथो आ िशवशंकरो \nअपन-अपन पिरवारक असिथर करैत समािजक सdबZधमे नव प देलैन। नव प ई देलैन जे तीन साए \nबीघा जमीन नीलामपर बZदोवiत जे करौने छला, ओ कोिसकZहा जकY रेZट िफस करैत सबहक जमीन \nआपस करैक िवचार तय कऽ लेलैन। डेढ़ साए पैआमे देवचरणक सेहो अपन जमीन आपस लइले \nकहलिखन। ओना, देवचरण अपन पूव;जक देल सdपैत गमा चुकल रहैथ, मुदा ओकर जोत-कोर केने अपन \nपिरवारक गाड़ीक घीचैत आिब रहल छला। खेत जोतैले बरदक जरत होइ छइ। अपन सम£गक संग जँ \nजोड़ भिर बरद भऽ गेलतँ िकसानी िजनगीक एकटा मु×य अंग भइये गेल, तँए देवचरण गाए सेहो पोसै छला। \nअपन बरद बेचैत रहला जे कीनैक खगता नइ भेलैन। ओना, जइ बरदसँ खेत जोतै छला ओ पुरनकZह भइये \nगेल छेलैन, मुदा जोड़ा भिर बछा-बरद सेहो भऽ गेल छेलैन। ओही बछा-बरदक बेच देवचरण अपन पूव;जक \nदेल जमीन पुन: आपस लेलैन।  \nअजादीक तूफानी दौड़मे–माने 1940 इiवीमे हिरचरणक जZम भेल। ओ, ओ समय छलजइमे केतेको \nपिरवारक बचा अÇ बेतरे मरल, केतेको माए अपन शितसँ िनरोग बचाक जZम नइ दऽ सकली।  \nहिरचरणक छिठहारमे, जखन समाजक दाय-माय एकठाम बैस भा¾य-रेखा िलखए लगली तँ सव;सdमैत \nिनण;य केलैन जे बचाक औदा भेटौ, जीबैत रहत तँ एक लोढ़ी बोिनयÝ कए कऽ समाजमे पिरवारक ठाढ़ \nकरबे करत।  \nq \nशद सं×या : 6478,  ितिथ : 11मई2018 \n \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n41 \n \n \n[1] पुरनी गाछक कमल फूलक फल  \n[2] कमजोर, अधला \n[3] जनसं×याक िहसाबसँ \n[4] खेत-पथार  \n[5] सुगर पोसबक \n[6] अंगरेज शासन  \n[7] भूिमक मालगुजारी \n[8] असुलिनहारक \n[9] सुभाष चZg बसु \n[10] पैघ मुसलमान माने भूपितक \n[11] अi|-शi|क माने भेल अपन बZदूक-गोलीक संग कोट;-कचहरीमे कानूनी उलझन।  \n[12] भूपित (पैघ िकसान) आ देवचरणक बीच  \n[13] चिर|क \n  \n२ \nदुगeनZद म_डल  \nलघुकथा \nबोझ  \nअशफÆ बाबाक मा| दू गोट सZतान। एकटा बेटा आ एकटा बेटी। दुनू नैिZहयेटा सँ पढ़ै-िलखैमे बड़ \nतेजगर। छेटगर भेलाक बाद बेटीक िबआिह अशफÆ बाबािनचेन भऽ गेला। िकछु िदनक पछाइत बेटोक \nिबआिह िनचेन भेला। बेटा बी.कम केने छेलैन तँए िद§लीमे एकटा नीक Sाइवेट फाम; नोकरी भऽ गेलइ। कनी \nिदन तँ बेटा जेना-तेना िद§लीमे असगरे रहलै, बादमे ओ अपना घरवालीक सेहो गामसँ िद§ली लऽ गेल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n42 \n \nआब घरपर रिह गेला अशफÆ बाबा आ हुनकर घरवाली। भगवतीक कृपासँ घरवाली िनरोग पिड़ लागल \nछेलैन जे खेती-पथारी नीक नहYित कऽ लइ छल। बीस बीघा जथा रहबाक कारणे अशफÆ बाबाक कथुक \nखगता निह बुझना जाइ छेलैन। अÇ-पािनसँ साल भिरक बुतात िनकािल फील फािजल भेलाक बाद बेच-\nिबकैन कऽ नीक पाइयो भऽजाइ छेलैन। नून-तेल-तीन-तरकारी लेल तँ धानेक पान तँ मोर सÂयाक िकए न \nपान। जीवन-यापन बड़ बिढ़यYजकY चलै छेलैन। मुदा एते भेलाक बादो किहयो-काल जीवनबड़ा एकाकी बुझना \nजाइ छेलैन। िकएक तँ घरमे ने तँ नाित-नाितन रहै छेलैन आ ने पोता-पोती। बेिटयो-जमाए आ बेटो-पुतोहु \nअपन-अपन िजनगीमे मiत रहै छल। केकरो माए-बापक सुिध लेबाक पलखैत कहY। बेटी-जमाए तँ दोगा-दोगी \nफोन-तौन कैयो लैन मुदा बेटा-पुतोहु सोÇी अपनेमे मiत। \nऐबेर समय-साल नीक भेलाक कारणे खेरहीक फिसल नीक छल। तीन छोहेन सdहैर कऽ   तोड़लाक \nबाद अशफÆ बाबा ओकरा तैयार कऽ नीक दाम पािब करीब दू मन घरबेद-ले रिख करीब पYच बेरा बेच \nलेलैन। चािर हजार पैआक िहसाबसँ बीस हजार पैआ अशफÆ बाबाक भेलैन।  \nमने-मन िहसाब बैसा पYच हजार पैआ घर-बेद समय-कुसमय-ले रिख पनरह हजार पैआलऽ अशफÆ \nबाबा िद§ली अपना बेटालग चलला।  \nिद§ली पहुँच डेराकपतासँ बस लऽ बेटाक डेरापर पहुँच केबाड़कँ ढक-ढकौलैन। केबाड़ खेलैत एकटा \nबचा भीतरेसँ पुछलकैन- \n“कौन है?”  \nओ बचा अशफÆ बाबाक नै िचZहैन। पछाइत पुतोहु घरसँ िनकैल, ससुरक देख गोर लािग केबाड़क \nपाक भीतरे िदस खोलैत भीतर एबाक लेल कहलकैन। अशफÆ बाबा भीतर जा टेबुलपर राखल ¢लािकक \nबोतलमे भरल पािन उठा बेिसनमे कुकुड़-आचमैन कऽ गमछासँ हाथ-मुँह पोिछ कुसÆपरबैसला। आगामे चाहक \nकप एबासँ पिहने किनयY अपन घरबलाक फोन केलैन जे गामसँ बाबूजी एला हेन। पता नै िकए? से \nऑिफससँ सोझे डेरा चल आउ।  \nबेटा माथपर हाथ लैत िकछु सोचैत बजला- \n“अछा ठीक छइ।” \nआ तखनसँ गुम-धुनमे पिड़ गेला। जे बाबू िकए एला हेन। डेरा पहुँचला, परनामे-पाती केलाक बाद \nवातावरण एकदम शाZत भऽगेल। दुनूपरानी मने-मन सोचैथ एक तँ िवीय वष; भेलाक कारणे हाथ खाली-\nखाली। बेतनक कोनो थाह निह। ऊपरसँ ऐ बेरक नोटबZदीक मािर, बेटाक िरज§ट एला बाद ओकर \nएडमीशनक समiया। बेटीक सेहो ऐ iकूलसँ बदैल दोसर iकूलमे नाओ िलखाएब। किनयY सेहो नैहर जेती। \nिकएक तँ बिहनक िबआह छैन। एहेन समयमे बाबूजी एला हेन। पता निह की मंगता आ केते मंगता। ऐ \nबीचमे कोनो फौनो-तौन निहय केने छेिलऐन, पता निह की सोचैत हेता..? \nअही उहापोहमे एक िदन आ एक राित बीत गेल। मुदा वातावरण िब§कुल गमगीने छल। बापक सोच \nिकछु और छल आ बेटा-पुतोहुक िकछु आर। ओ सोचैत जे देिखयो, केहेन समयमे बाबूजी कपारपर आिब बिस \nगेला। की करी आ की निह करी, समiया बनल छल। दुनू परानीक िकछु फुरबे ने करैन। अशफÆ बाबाक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n43 \n \nवाiतिवक ओजनसँ कइ गुणा ओजन गर हुनका दुनू पानीक बुझना जाइन। दोसरे िदन जखन कोनो तरहक \nखास गप-स¢प नै भऽ सकल तँ अशफÆ बाबाक होइन जे हमर बेटा-पुतोहु कोनो तकलीफमे अिछ। ओdहर \nदोसर िदन जखन गाम एबाक लेल अशफÆ बाबा कोनो चचÍने केलैन तँ आरो भारी \nसमiया  भऽ गेल। आब तँ हुनकर बेटा-पुतोहु देवो-िपरक कोसए \nलगलिखन।एक तँ हाथ खाली ऊपरसँ बाबूजी आिब बैसल छैथ। अशफÆ बाबाक ओजन तँ जेना बढ़ले \nजाइन।  \nथािक-हािर तेसर िदन जलखैक उपराZत अशफÆ बाबा गामेसँ आनल पनरहो हजार पैआ बेटाक हाथमे \nदैत बजला- \n“बौआ, हे ई राखह। पनरह हजार छह। ऐबेर बड़ सुZदर खेरही भेल छल। पYच बोरा बेचलॱ। दू मन \nघरो-वेद समय-कुसमय-ले रखलॱ। पनरह हजार पैआ छह। तूँ अखनी िद¼तदारीमे छह समयपर काज \nऔतह।” \nई कहैत अशफÆ बाबा जे iवयं बेटा-पुतोहु लेल बोझ बनल छला से बेटा-पुतोहुक बोझ उतािर गाम \nएबाक लेल िवदा भऽ गेला। बेटा-पुतोहु तँ अबाक्..! \nकी ठीके एहेन जमाना चिल एलै जे अपन पYच आदमी पिरवारमे छठम आदमी बापक पमे बोझ बोझ \nछै, बोझ? \nq \n \nऐ रचनापर अपन म ◌ंतoय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   \nरबीZg नारायण िमh - १.नमiतiयै- उपZयासक आर म २.लघुकथा- WािZत िवसज;न  \n१ \nरबीZg नारायण िमh  \nनमiतiयै \nउपZयासक आरdभ  \n१. \nहमर िपताक नाम छलिZह हिरकाZत। ओ अपना समयमे िमिडल पास रहिथ। सौरो \nखेलािथ। घोड़ा चढ़िथ। लगानी वसूलिथ। खेती-बारी करिथ। सभ तरह हरल-भरल िजनगी \nछलिन। दू भॉंइ छलाह। दूटा बिहन सेहो छलिन। बिहन सबहक िबआह यथासमय सdपÇ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n44 \n \nपिरवारमे भए गेल तकर बाद लोकक अभाव खटकिZह , त हमर बाबा, बाबूक िबआह करा \nदेलिखZह। वयस कोनो बेसी निह रहिन। मुदा ओिह समयमे िबआह हेतु वयसक कोनो \nSितबZध निह रहैक। नीक कुलशील देिख कय हुनकर िबआह भेलिZह। सासुरमे खूब मान-\nदान होिन। घोड़ापर सजल-धजल जखन ओ सासुर पहुँचिथ तँ गाम दलमिलत भए जाइत \nछल।  \nसाल भिरक पेसतरे हुनक ि रागमन भए गेल। हमर माए Êयोढ़ीक पुतोहु छली। \nइलाकामे धाक छलिZह। नौकर-चाकर लागल रहैत छल। कोनो िदन िबतै िकछु पता निह \nचलैक। लोक जािह सुखल क§पना कए सकैत छल से सभ सदजिह सुलभ छल।  \nदुभe¾यवश ई समय बेसी िदन निह रहल। एक िदन हमर बाबू सॉंझकए बाधसँ घर \nअबैत छलाह। रiतामे कोनो िवषधर गछािर लेलकिZह आ कै हब¼ा मारलक। देिखते-देिखते \nिचतंग भए गेलाह। सॱसे पिरपोामे हाकरोस पिड़ गेल। जे उपचार सdभव छलैक से सभ \nभेल। ओझा-गुनीसँ लए चिटबाह धिर सभ अपना तरह Sयास केलक मुदा देहसँ हुनकर Sाण \nजे िनपा भेल से घुिर निह आएल। गहमा-गहमी चाकात पसिर गेल।  \nगाम भिरमे उसाहक माहैल। जकरे देखू मiत भेल चिल रहल अिछ। बंधाबा बािज \nरहल छल। अवसर छल Êयोढ़ीमे देवनक ओिहठाम कZयाक जZमक।  \nखुशीक बाते छलैक। दू पुiतसँ ओिह पिरवारमे कZया भेले निह छलैक। फेर एिह \nकZयाक तँ िपता िकछुए िदन पूव; गुजिर गेल रहैक। वोिह समय िवधबा बनल हमर माए \nएकदम जवान छली। कोन सॉंप कटलकै जे हमर िपता टन दए रिह गेलाह। कोनो इलाजो \nनिह भए सकलैक। हमर माए मसोमात भए गेली।  \nबात एतबे निह भेलैक। मसोमात तँ ओ भइए गेल संगिह गभ;वती रहए। तािह बातक \nजोर-शोरसँ Sचािरत कएल गेल जािहसँ समाजक जानकारीमे बात आिब जाए। लोकक \nसमाजक िखध£ससँ बचबाक हेतु ई जरी छल।  \nओिह समयमे हमर माएक वयस छलैक बीसम साल। िबआह भेला दू साल भेल रहैक। \nसुखी-सdपÇ पिरवारमे ओकर िबआह भेल रहैक। इलाका भिरमे ओिह पिरवारक धाक रहैक। \nएहने धाक रहैक जे ओिह घरक आस-पास यो घोड़ापर निह चिढ़ सकैत छल। जन-बोिनहार \nसभ िबना अढ़ौने िदन-राित खटैत रहैत छल। अÇ-पािन करमान लागल रहैत छल। एक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n45 \n \nपॉंितसँ पचासोटा बखारीमे अÇ भरल रहैत छल। मुदा असमयमे हमर िपताक देहाZतक बाद \nसभ िकछु बदिल गेल।  \nहमर िपी घर मािलक भेलाह। सÂकड़ो बीघा जमीन छलिZह। मुदा हमर माएक यो \nदेखनाहर निह। एक तँ ओकर लोक चिल गेलै, संग लागल जमीन-जथा सभपर हमर िपी \nकािबज भए गेलाह। हमर माएक मा| खोिड़समे िकछु मोन अनाज भेटिZह। एतेक ज§दीमे \nएना भए जाएत से उमीद ककरो निह रहैक।   \nमाएक हालत बेहाल छल। ऊपरसँ सZतानक होनहारी सेहो छल। ने िचकिर सकैत \nछल , ने छाती पीट सकैत छल। जहॉं होश होइक की भावी सZतानक िपZतासँ आतुर भए \nजाए। की करए ? ककरा कहैक अपन दुख।  \nमुदा सनतानक आगमनक सdभावना जेठक दुपहिरआमे गाछक छॉंह सदृश छल। वैहटा \nउमीद बॉंचल रिह गेल रहैक। गाम-घर गामे-घर होइत छैक। यो ककरो मुँह निह रोिक \nसकैत अिछ। अपन-अपन सुरमे सभ मiतंग रहैत अिछ। i|ीगण सभक तँ कोनो मसाला \nचाही। िमनटोमे बात गाम भिरमे पसिर जाएत। सैह भेल जखन हमर जZमक समय आएल। \nसभ कहए लागल जे ई सZतान अशुभ िथक। अभागल िथक। जZमसँ पिहने अपन बापक \nखा गेल.. ! \nकी भेलै, िकएक भेलै, ओिहमे ओकर की दोख जे एिह पृÙवीपर आएलो ने अिछ। ओ तँ \nअपने अÐात भिव¤य िदस बिढ़ रहल छल। किह निह जZमक बाद ओकरा के देखत ? माएक \nकनूनी हैिसयत नाममा|क छलैक वा िकछु छलैहे निह। बाप गुजिर गेल रहैक। धन-सdपिक \nबािरस के हैत से भावी सZतानक िलंग तय करतैक। कानूनक िनमeता सभक i|ीवग;क Sित \nिनूर दृिक कारण आधासँ अिधक जनसं×या शितहीन बना देल गेल छल। मुदा \nिकएक ? एकर उर के देत ? गुलाम समाजक अपन हाथ-बाट तँ होइत निह अिछ। सैह अपनो \nदेशमे होइक। भारतमे की कानून लागू होएत से िÌिटश संसद तय करैक।  \n२ \nरबीZg नारयण िमh  \nलघुकथा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n46 \n \nWािZत िवसज;न  \nसॱसे गामक नवतुिरया सभ एकटा बैसार केलक। छोटका लोकक तथाकिथत \nआWमकताक पुरजोर िवरोध करबाक दृढ़ िनÈय कएल गेल।  \nनेमी बाबू गामक गामक नामी लोक छलाह। चा बेटा एक-सँ-एक पदपर छलिखन। \nसभ कमासुत। वो बैसारमे बीचमे बमिक उठलाह- \n“जतेक जे जुलुम भए रहल अिछ ओिहमे बड़के लोकक हाथ अिछ। छोटका लोकक ई \nसाहस जे हमरा लोकिनक हरबाही छोिड़ िदए। खबािसनी सभ आँगन अएनाइ छोिड़ देलक। \nई सभ छोटका लोकक करनामा निह िथक अिपतु एिह समiत काजमे सुधीर बाबूक \nSगितशील िबचारक पु| बेचनक हाथ िथक। छोटका लोक सभक भाषण दए-दए सनका \nदेलक अिछ।  \n“जब तक भूखा इZसान रहेगा, धरती पर तूफान रहेगा आिद-आिद नारा के िसखौलक ?”  \nचा कातसँ थपड़ी पड़ए लागल। तय भेल जे सुधीर बाबूक उपराग देल जाए। संगे \nईहो तय भेल जे गामक कोनो खबासक आिथ;क सहायता निहदेल जाए।  \nसभा िवसिज;त भेल। सॱसे रiता लोक अर;-बर; बजैत चल जाइत रहल।  \nबेचन बेस फनैत छलाह। बैसारक एक-एक बात घरे बैसल पता लगा लेलाह। एमहर \nबैसार खतम भेल ओ ओमहर फेर नारा बुलZद भेल- \n“जब तक भूखा इZसान रहेगा, धरतीपर तूफान रहेगा...।” \nसॱसे गाम डोिल गेल। कारण ओिह iवरमे पयe¢त शितक Siफुटन भए रहल छलैक। \nचा कातसँ ए¼े बात जे‘बड़का लोकसभक रiतापर आनेके है। जान रहे िक जाए। ’ \nएिह िजनाइसँ मरबे नीक। एवम्-Sकारेण गाम एकटा िसिभल नाफरबानीक दृय देिख \nरहल छल। एक िदस गामक धनीक , सशत लोक सभ दोसर िदस छोटका लोक सभ खाली \nदेह , खाली पेट लेने बमिक रहल छल- \n“… धरतीपर तूफान रहेगा। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n47 \n \nछोटका लोकमे आघात Sितघातक सिरपहुँ शित निह छल। जिहआसँ वो सभ अबाज \nबुलZद केलक तिहआसँ कतेको घरमे िडिबया निह बरल। कतेको राित कोराक बचा भुखले \nसूतल। मुदा तैओ ओ सभ कोनो बड़का लोक क खेत जोतए निह गेल...। \nओिह िदन हाट लागल रहैक। दामोदर बाबू हाट करए जाइत छलाह। गामक सभसँ \nधनीक लोक दमोदर बाबू। हाटे-हाट तरकारी उठौना अबैत छल। मुदा जिहआसँ छोटका \nलोक सभ हड़तालपर चल गेल छल तिहआसँ अपने गमछामे तरकारी बािZह कए दमोदर बाबू \nलबैत छलाह। तरकारी लए कए उठिह पर छलाह िक िनरसनमा पर नजिर पड़लिन। मुदा \nटोकलकिन निह। कए बेर बजौलिखन- \n“िनरसनमा.. ? िनरसनमा.. ?”  \nमुदा ओ अिZठया कए चल जाइत रहल।  \nदामोदर बाबूक निह रिह भेलिन। झटिक कए आगू बिढ़ ओकर गा पकिड़ लेलिखन।  \nएतबेमे औ बाबू जतेक ओकर िदयाद-वाद सभ छलैक सभ दमोदर बाबूक घेिर लेलक। \nदामोदर बाबू जेना-तेना जान लए कए भगलाह। रiता भिर Sितशोधक आिगसँ धधकैत \nरहलाह।  \nओिह घटनाक दस िदन भए गेल छल। दामोदर बाबू इलाकाक नामी-गामी पहलवानक \nजमा कए लेने छलाह। बारह बजे राितमे सभ पलहवान िनरसनमाक घर घेिर लेलक ओ \nिनरसनमाक घरसँ िनकलैत देरी खाdही लगा बािZह ओकरा मुँहमे गोइठा ठुिस देलक। \nिनरसनमा िनiसहाय , ओतएसँ देखैत रहल। ओकर आँिखक सामने ओकर घरवाली िचकरैत \nरहल। मुदा िनरसनमा हाथ-पैर पटिक कए रिह गेल। असगर वो १५टा दैयक सामना निह \nकए सकल। भोर भेला पर ओकर घरवाली बीच आँगनमे बेहोस पड़ल रहैक। िनरसनमा \nधारक कातमे बेहोश छल।  \nसॱसे गाममे ह§ला भए गेलैक। बेचन दौड़ल अएलाह। ओ गरिज उठलाह। मुदा जे \nहेबाक छल से भए गेल छल। छोटका लोक सभ एकáा भए गेल। बेचन फेर नारा देलकै- \n“धरती पर तूफान रहेगा.. !”   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n48 \n \nअिह नाराक कोनो Sितकृया िनरसनमा ओ ओकर घरवालीपर निह पड़लैक। ओ दूनू गोटे \nओिहना बेसुध ठामिह पड़ल छल।  \nगामक बुढ़ सभ ओिह घटनाक बारेमे सुनलक आ अनिठया देलक। गामक लेल ओ \nकोनो नव बात निह छलैक। हँ,एतबा अवये जे वत;मान पिरपे¡यमे ई घटना एकटा दुiसाहस \nसन लगैत छल। मुदा एकर बाद फेर नारा किहओ निह सुनाइ पड़लैक।  \n‘धरती पर तूफान रहेगा। ’ केर संक§प जेना केतहुँ दहा गेलैक। ओिह घटनाक बाद \nछोटका लोक सबहक बैसारी भेल रहैक। सभसँ सीनीयर माइZजन बमिक उठल छल \nनवतुिरयापर। मािलक लोकिनक वो बेस चमचा छल। गरिज कए कहलक- \n“तोरा लोकिनक िगरिगिटआ नचैत छौ। एतेटा िजनगी ईहे मािलक लोकिनक संग िबता \nदेिलऐक। किहओ कोनो झगड़ा-दन निह भेलैक। खबािसनी आँगन सभमे काज करैत \nरहलैक। किहओ कोनो बातक िसकाइत निह केलक। मुदा ई छौड़ा सभ अिगआ-बेताल बनल \nह!”  \nकोनो नवतुिरयाक साहस निह भेलैक जे माइZजनक िवरोधमे िकछु बाजए। सभ चु¢प भए \nएकदम गुdमी लािद देलक। बैसार खतम भेलैक। गामक बड़का लोकमे हिरअरी अएलैक। \nसभ िकयो दामोदर बाबूक Sशंसा करैत छल। सिरपहुँ दामोदर बाबू बड़ नीक लोक छिथ। \nआिद-आिद...। \nआ फेर ओिह िदनसँ पिनभरनी सभ िगरहथक ओिहठाम काज केनाइ सेहो शु कए \nदेलक। सॱसे गाममे फेर ओिहना चहल-पहल रहए लागल...। \nपछबािर गाम बालीक तीनटा बेटी छलैक। तीनू तीनटा मािलकक अँगनामे काज करैत \nछलैक। सभ सासुर बिस आएल छलैक। मुदा गरीबक की सासुर आ की नैहर ? ककरो बास \nसासुरमे निह भेलैक आ सभ कए बख;सँ माए लग रहैक। किह निह कैटा िधया-पुता छलैक \nतीनू बिहनक।  \nमुदा सबहक िधया-पुता गोर-नार। देखैमे सुÇर तँ छलैहे। बेस तेजो सभ छलैक। \nपछबािर गाम बालीक लोक चुटकी मारै जर मुदा ओकरा लेल धिन-सन। ओ अपनो तँ \nओही रiतासँ गेल छिल। पछबािर गाम बाली अपना समयमे सुZदिर छिल। ओकरापर दामोदर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n49 \n \nबाबूक नजिर गिर गेलिन। ओकर िबआह अपन खबाससँ करा देलिन। खबास शुएसँ \nनंगराइत छल।  \nएक िदन ह§ला भेलैक जे तेतिर तर केदिन सभ ओकरापर आWमण कए देलकै जािहमे \nओ गdभीर पसँ घायल भए गेल। बादमे मास िदन जेना-तेना खेिप ओ iवग;वासी भए गेल। \nतिहयेसँ पछबािर गाम बाली दामोदर बाबूक |छायामे पोसाइत रहल। पछबािर गाम बालीक \nओकर बादो कैटा िधया-पुता होइत रहलैक। मुदा कैक बेर गाममे गु§लर उठलैक।  \nदामोदर बाबूक चला-चलती रहिन। के बाजत हुनकर िवरोधमे। \nपछबािर गाम बालीक तीनू बेटीक ई ग¢प बूझल छलैक। ओ सभ अपन आचरणोमे एिह \nबातक पुसँ iप कए रहल छिल। दामोदर बाबूक तीनटा पु| छलिखन। आ तीनू \nफराक। तीनू बिहन तीनू मािलकक घरमे काज करए।  \nकाज तँ जे से ओहुना ओकरा सभहक आएब-जाएब  रिहते छैक। मुदा पछबािर गाम बाली \nअसगरे ओिह टोलमे हो से ग¢प निह। एकटा िखiसा सबहक नामक संगे जुड़ल छैक। ओना \nई सभ ततेक सामाZय घटना भए गेल छलैक जे ककरो िवशेष Åयान ओमहर जेबाक SÒे निह \nछलैक।  \nओिह िदन छोटका लोक सभमे बेस ह§ला भेलैक।  \nओना सामाZयत: ओिह टोलमे ह§ला होइते रहैत छलैक। त ककरो Åयान ओिह ह§लापर \nनिह जाइक। पुरवािर गामवाली उरविरया टोलक एकटा बड़का लोकछौड़ाक संगे कतहुँ \nराितमे भािग गेल छलैक। ओना काना-फुसी तँ होइते रहैत छलैक। मुदा ग¢प एतबा धिर बिढ़ \nगेल अिछ , तकर अZदाज ककरो निह रहल होयतैक। भिर िदन टोलमे एही बातक चचe होइत \nरहलैक।  \nएवम्-Sकारेण सॱसे गाम पुरनका लोकपर फेर सरकए लागल। मुदा बेचनक आमा एिह \nसभ ग¢पसँ दुखी छल। ओकर मोनमे WािZतक आिग सुनिग रहल छल। एम.ए. उतीण; छल \nअथ;शाi| लए कए। आिथ;क पिरपे¡यमे गरीब सबहक सामािजक शोषण ओकरा बड़ पैघ \nजुलुम लगैत छलैक। मुदा वो लड़त ककरा लेल। यो ओकर ग¢प सुनबाक हेतु तैयार निह \nछलैक।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n50 \n \nगरीब सभ दाना-दानाक मोहताज छल। ओकरा रोटी चाही से जेना हो। ने ओकरा हेतु \nकोनो सामािजक माZयताक कोनो महव छलैक आ ने नैितकताक ओकरा छुित छलैक। मा| \nरोटीटा चाही। मुदा बेचन बुझैत छलैक जे ओ सभ भूखक आवेशमे रोटीमे जहर िमला कए \nिगिर रहल अिछ। समाजक नामी लोक सभ जे Sिताक पा| मानल जाइत छिथ , ितनके \nलोकिनक आचरण देिख वो ुध छल।  \nमुदा कइये की सकैत छल ? असगर वृहiपितयो झूठ। जे शोिषत वग; छलैक तकरा लेल \nधिन-सन। ओ सभ ओहीमे रिम गेल छल। मािलक सबहक नेकरम करबमे। दूटा रोटी खाएब \nओ मािलकक हुकुम बजाएब। ई सभ एकटा सामाZय घटना भए गेल छल। ओकरा सभ हेतु \nने देशक आजादी कोनो रंग अनने छल आ ने बेर-बेर होमए बला चुनाव सभ।  \nअलबा जखन चुनाव होइत छलैक तँ लॉडiपीकरक आवाजसँ ओ सभ एक बेर चॱक \nजर जाइत छल। छोटका लोकक नेता सभ माइZजन लए कए घरे-घरे राित भिर घुमैक। \nसभक पYच-दसटा पैया दैक ओ सभक नीकसँ सीखाबैक जे कतए मतक मोहर मारबाक \nछैक। साइिकल छाप , तराजू छाप , घोड़ा छाप आिद-आिद। एकटा रोचक Sसंग होइत छलैक \nचुनाव ओकरा सभ लेल। मुदा कै बेर जाधिर छोटका लोक सभक लोक सभ मतदान खसबए \nजाइत छलैक ताधिर ओकर सबहक मत खिस पड़ल रहैत छलैक। ओ सभ मतदान केZgपर \nजमा भीड़क तमासा देिख कए आपस भए जाइत छल। कोनो Sितकृया निह।  \ni|ीगण सभ अपनामे ग¢प करैत- \n“गे दाइ , हमरा तँ बड़ डर लगै रहइ। कोना कए मोहर मािरितऐ। कहॴ हािकम पकिड़ \nलइत। ” \nिकछु i|ीगण सभ अिहना ग¢प-स¢प करैत छलैक िक पैÀोलॴग करैत पुिलसक जीप \nभीड़क कारणे ओतिह ठाढ़ भए गेलैक। सभ यो जान-बेजान भागल। बाह रे मतदाता! बेचन \nई सभ देिख रहल छ§ । ओकर मोन कसमसा रहल छलैक। मुदा की करए। एिहना किह \nनिह , कैक बेर चुनाव अएलैक , गेलैक। मुदा ओकरा सबहक लेल धिन-सन।  \nएवम्-Sकारेण सॱसे गाम दू ख_डमे बँटल रहल। शोषक ओ शोिषतक बीच एहन \nसौमनiय देिख बेचन ुध छलाह। ओ सोचलाह जे एक बेर फेर Sयास कएल जाए।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n51 \n \nराितक ९ बाजल रहैक। ओ छोटका लोक सबहक घरे-घर घुिम कए अपन घर लोिट \nरहल छलाह। बड़का लोक ओ छोटका लोक सभक बीचमे नािZहटा कलम छलैक। धराम-\nधराम। चा िदिससँ बेचनक कपारपर लाठी बरसए लागल।  \n“आब बोलो बड़ा चला है हीरो बनने। यह कालेज नहॴ है। गाम है। ” \nपता निह की की बजलै वो। आ पिरणामत: बेचन धारासाही भए गेलाह। सॱसे गाममे \nह§ला भए गेल। छोटका लोक सभ िन:सहाय भए ओिहना अपन-अपन मािलकक काजपर चिल \nगेल। बेचनक लाश ओिहना एसगर राित भिर पड़ल छलैक। भोर भेने दामोदर बाबू थानामे \nरपट िलखा अएलाह।  \nमामला रफादफा भए गेल। ओिह गामक WािZतक iवर सभ िदनक लेल गुdम भए गेल।  \n  \n  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतoय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n  \n३. पH  \n३.१. जगदीश  चZg  ठाकुर  ’अिनल ’- गीत \n३.२.डॉ. िशवकुमार Sसाद- िकछु किवता \n३.३.डॉ. िशवकुमार Sसाद- िकछु अनुिदत काoय  (मूल िहZदी रजनी छाबड़ा) \n३.४.Sीतम कुमार िनषाद- िकछु किवता \nजगदीश  चZg  ठाकुर  ’अिनल ’ \nगीत  \nछागर कटैत रहलै  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n52 \n \nकनैत कलपैत रहलै \nभगवती SसÇ भ गेलीह  \nलोक सभ बुझैत रहलै. \n \n  \nपरdपराक मंचपर हयाक खेल  \nबाघकेर बिल किहयो ने देल गेल  \n \n  \nढोल-िपपही बजैत रहलै \nआ नटुआ नचैत रहलै \nभगवती SसÇ भ' गेलीह  \nलोक सभ बुझैत रहलै. \n \n  \nसय आ अिहंसाक ¾यान मौन भेल  \nभिर ग£ तमाशा देखैछ ठाढ भेल  \n \n  \nिलधुर जे  बहैत रहलै \nबखरा    लगैत   रहलै \nभगवती SसÇ भ  गेलीह  \nलोक सभ बुझैत रहलै. \n \n  \nकहलिन   जे बुÑ महावीर आिबक'  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n53 \n \nसुतलोमे सिदखन रहू जािगक' \n \n  \nिहंसा  जे होइत रहलै \nिवपदा अनैत रहलै \n भगवतीक आँिखकेर नोर  \n  यो निह देखै◌ैत रहलै. \n \n  \nमाउसक¹ Sसाद मािन लेल  \nहष;मे  िवषाद सािन देल  \n \n  \nधररती फटैत रहलै \nगद; आसमानमे भेलै \nदुिनयामे oया¢त चीकार  \nमौत बिन अबैत रहलै. \n  \nऐ रचनापर अपन मंतoय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nडॉ. िशवकुमार Sसाद \nिकछु किवता \nSाकथन  \nकYट आ फूल हमर िजनगीक सहोदर अिछ। \nउपेा-अपेा अिछ सहचर \nसय िदस आकष;ण \nअसयसँ िवकष;ण  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n54 \n \nमनमे \nसदैत बनल रहैत अिछ। \n  \nिविवध कला आ सौZदय; \nहमर आकष;ण केर केZg िवZदु अिछ। \nहम iवीकार करैत छी। \n  \nिमिथला धाम  \nअपन गाछक छाहमे \nअपन िमिथला धाममे \nअपनिह मािटपर बैठल छी \nअपन िसमरा गाममे। \n  \nमधुर लगए अिछ अझुका रौद \nपछबा बहै िझिहर िझिहर \nलुखी मेना कचबिचया सभ \nसंगिह अिछ आई गाममे। \n  \nपौरकी सेहो देखल आइ \nबहुत िदनपर  सीसो तर \nकाज करै छी कैव करै छी \niवग;सँ सुÇर गाममे। \nअपन िमिथला धाममे। \n  \nतँए िकछु ने िकछु िलखैत जाउ  \nिलखैत-िलखैत िकछु िलिखये देबै \nमैिथलीक उपकारी हेबै \nतÂ िकछु-ने-िकछु िलखैत जउ। \n  \nछपैत-छपैत छैिप ये जेबै \nएकिद न लेखक बिनए जेबै \nमंच आर इनामो भेटत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n55 \n \nतÂ िकछु-ने-िकछु िलखते जाउ। \n  \nमौिलकता केकरा कहैत छी \nिकनकामे मौिलकता छिन \nसभ िकयो ए¼े बात िलखै छिथ \nसबहक नीयत साफ देखाइत अिछ  \nतÂ िकछु-ने-िकछु िलखते जाउ। \n  \nनीर-ीर िव वेक िकनका छिZ ह  \nिलखिनहारमे हंसव िकनका छिन \nपूजe-पूजÆ जोिड़-तोिड़ कऽ \nिकछु-ने-िकछु घँसैत जाउ \nतÂ िकछु-ने-िकछु िलखैत जाउ।q \n  \n  \nिनम;लीक िनम;लतामे \nिनम;लीक िनम;लतामे \nमनक मलाल सभ मेटा रहल अिछ  \n  \nिश ाक ऐ महापंकमे \nगामक िज नगी लेटा रहल अिछ । \n  \nकÂचा-पैसा जोिर-जोिर कऽ \nमाए-बाप सभ पठा रहल अिछ  \n  \nकोिचंग, िव Hालय, कौलेजमे \nएक-एक जन लुटा रहल अिछ । \nिशाक एिह महापंक...। \n  \nके पठौतइ केकरा लग जा कऽ \nनेना भुटका पिढ़  रहल अिछ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n56 \n \nनै सुिध  बुिध ई केकरो छिन \nअपने झंझट ओझराएल अिछ । \nिशाक एिह महापंक...। \n  \nचिटया सभ चिटसारक लाथे \nगुजी पायबटोरक बाटे \nअपन-अपन भॉँजमे सभकोइ \nडरीर  छुबए लेल अपिस यYत अिछ । \n  \nिशाक एिह महापंकमे \nगामक िजनगी लेटा रहल अिछ। \nगामक िजगनी लेटा रहल अिछ।  q \n \n  \n  \n  \nबौआक उबटन  \nकजरौटी केर काजर संगे \nबौआ केर उबटन िब ला गेल। \nसोइरी केर अशौचक संगे \nिमिथलाक संi कार हेरा गेल। \nकजरौटी केर...। \n  \nनव युगक नव संi कारमे \nजॉनसन बेबीक पाउडर िमिल गेल \nमाइक i तन छोिड़ कऽ नेना \nबोतल संगे माए भुला गेल। \nकजरौटी केर...। \n  \nिस नेहक डोिर तोिड़ कऽ ममता \nसुZ दरता केर मोल िब का गेल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n57 \n \nदाइ नौिरनक संग पािब  कऽ \nनेना माइक नेह भुला गेल \nकजरौटी केर...। \n  \nअपन आन सभ पाइपर िब क गेल \nसd बZ धक सभ आँच बुता गेल \nधन ल¡ मीक चकाचॱधमे \nतन मन रागक रंग मेटा गेल \nकजरौटी केर...। \n  \nसोहर जZ म बधैया संगे \nमूड़न उपनैनक महत मेटा गेल \nलकदक गाड़ी वi |ाभूषण संग \nबआ केर आचाय; भुला गेल \nकजरौटी केर काजर संगे \nबौआ केर उबटन िबला गेल। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतoय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nडॉ. िशवकुमार Sसाद \nिकछु अनुिदत काoय  (मूल िहZदी रजनी छाबड़ा) \n(PAGHALAIT HIMKHAND  \nMaithili translation of ‘PaighalteHimkhand’ \nAn Anthology of Hindi Poems by Rajni Chhabra from H indi into Maithili by Dr. \nSheo Kumar Prasad.) \n  \nमधुबन  \nबुÇ बुÇ \nनेहक अिमयसँ \nिजनगीक घैल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n58 \n \nभरै छै।  \n  \niमृितक  \nबसात आ  \nनेहक फुहारसँ \nबनै छै \nिजनगीक मधुबन।  \n  \nबZदगी \nभावना कखनो \nमरैत निह छै \nभाव जीिवत अिछ  \nतँ िजनगी अिछ।  \n  \nसमयक आँचरमे सहेजल  \nिछन-िछन केर भाव  \nईरक अरधना छै।    \n  \nउZमुत  \nझरनाक कलकल  \nिचड़य केर चहकब  \nउZमुत उड़ब  \nचानन सुवािसत बसात  \nसौनक झॴसी \nयएह तँ अिछ  \nअहYक हँसबाक  \nिचZहास।  \n  \nमोती जिड़त घर केर  \nदुआर तँ खोलू  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n59 \n \nओढ़ल मुiकीक \nआबो तँ छोड़ू।  \n  \nई सेहZता \nई सेहZता अहYक हमर  \nघर ओ हँसैत सपना अिछ  \nनीन हमर खुलए ने किहयो \nजँ ई बात सYच अिछ  \nनीन कखनो ने आबए।  \n  \nखाली अ¢पन  \nखुशीपर सदैत  \nजुगक पहरा रहै छै  \nदुखेटा मा| अपन होइ छै \nजॱ बहुत गहॴर हो।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतoय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nSीतम कुमार िनषाद  \nिकछु किवता \n  \nगीतल िमिथला \nउगना-िवHापित मिहमासँ \nसरस सजाएल अिछ िमिथला।  \nगीत गोसाओिनक चढ़ए चढ़ौना \nसुरिभ समाएल िनज िमिथला।।  \nमैिथलपूत जँ छी संकि§पत  \nआऊ सजाऊ पुनिन;ज िमिथला।  \nिमिथल£गन भू लोक Zयोतैए  \nरहत िकयए माऽए िशिथला-िमिथला।।  \nजे¼र ऐितहािसक यश पसरल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n60 \n \nहजार बिरखसँ उमकैत िमिथला।  \nते¼र सZतान मैिथलीश भाखए  \nतँए अिछ हुचकैत-ठुनकैत िमिथला।।  \nकहैयऽ ई िमिथला... गहैयऽ ई िमिथला...  \nजुगक भार सिदखन सहैयऽ ई िमिथला...  \nकुडाहीक डाह,  डहैयऽ ई िमिथला...  \nकतेक नारी कणा- कहैयऽ ई िमिथला...  \nमनुख वेदना संग- बहैयऽ ई िमिथला...  \nिससिक नोर-झोर- दहैयऽ ई िमिथला...  \nतैयो दैत आिशष- रहैयऽ ई िमिथला...  \nपोखैर थान गाछी- छँहैयऽ ई िमिथला...  \nकोइिल कागा सु¾गा-चहैयऽ ई िमिथला...  \nनदी-खेत शीषो- लहैयऽ ई िमिथला...  \nSीतम आश गीतल- गवैयऽ महैयऽ ई िमिथला...। \n¦ \n  \n  \nकेकरो केकरो \nमाऽए केर मdमत दूधक कजe \nमोन रहैए केकरो-केकरो \nिमिथला-मिहमा भाषा बोली \nमोन रहैए केकरो-केकरो \nजनक जागव§य किपल कणादक  \nSितभा जोहए केकरो-केकरो \nसीता अिह§या गागÆ मै|ेयीक  \nअिभधा मोहए केकरो-केकरो \nउगना महादेव िवHापितक \nकृपा मोहए केकरो-केकरो \nभगवती कालीदास सुवÃतक \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n61 \n \nिवHा जोहए केकरो-केकरो \nभारती-भामती-लिखमारानीक  \nSÐा टोहए केकरो-केकरो \nम_डन-वाचiपित-अयाची \nपुरखा सोहए केकरो-केकरो \nकॉमरेड भोगेZg-चतुराननक \nसपना जोहए केकरो-केकरो \nताराकाZत-चुनचुन-बैजू सन  \nWािZत सोहए केकरो-केकरो \nममहर-बपहर संगतुिरयासँ \nSेम रहैए केकरो-केकरो \nनवतुर-मीताक मोनमे कुशल  \nेम रहैए केकरो-केकरो \nतिहना मनुखोक जनमडीहसँ \nनेह रहैए केकरो-केकरो \nओिह मYिट केर भाव गेह संग  \nदेह रहैए केकरो-केकरो \nिमिथला-मैिथली खाितर सुचा \nकम; रहैए केकरो-केकरो \nमैिथल hीमन यश कीि; केर  \nधम; रहैए केकरो-केकरो \n  \nदेिसल बयना सभजन िमäाक  \nमम; रहैए केकरो-केकरो \nमैिथलीश बजैत Sीतम संगे \nशम; रहैए केकरो-केकरो।  \n¦ \n  \n  \nजय गंगाजल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n62 \n \niवग;क सिलला िशवजटासँ आ, \nभारत भू सहेजल गंगाजल..। \nकहबिथ भगीरिथ गंगा जुग-जुग, \nपु_या i नाता वैह गंगाजल..।।  \nिहमिगिर गंगो|ी वन उपवन, \nसुखदा hोतिiवनी गंगाजल..। \nजलचर-थलचर-खेचर जीवन, \nकेर पूत पयिiवनी गंगाजल..। \nSाणी केर अमृत धार बनल, \nखाHाÇो उगाविथ गंगाजल..। \nआiथा केर आशा घट भिर-भिर, \nआिiतको जोगाविथ गंगाजल।।  \nधमeतुर नर-नारी भतन  \nकेर पूजन साधन गंगाजल।।  \nपिततोÜािरणी जगमातु बनल  \nवसुध£गन सुिमरन गंगाजल।।  \nयुग सदी िबतावैत ममत लूटा \nआब हुचैक रहल अिछ गंगाजल।।  \nयुगपित केर सुिवधा सनकी सँ \nआब मँहैक रहल अिछ गंगाजल।।  \nहर-हर गंगे शुभ जापन सँ \nअिछ गिव;त सिदखन गंगाजल।।  \nमुदा नमािम गंगेक नारासँ \nभेल Õिमत बेकल ई गंगाजल।।  \nआब गािद सँ उथर-बदतर भेल  \nतÂ सभ क िनम;ल गंगाजल।।  \nगोहराबए Sीतम भारतक \nदेखू ने गZहाएल गंगाजल।।  \n¦  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n63 \n \n \n  \nदीप Sbbवलन  \nहे आगत hी दीप जराबू \nक आशाक इजोत यौ...  \nअपने सबहक Ðानािशष अिछ  \nितरलोकी युगhोत यौ...।  हे आगत hी...। \n  \nअहYक Sितभा Sेरणा सdबल  \nसँ ई उसव मचलैए  \nतैँ शुभ दीप िशखा संग अपनेक  \nहाथक आँगुर उछलैए  \nतमस हरण हेतु घृतबाती \nिवचरै नभ खHोत यौ...।  हे आगत hी...। \n  \nसृि ि|काल Sकृित गगनसँ \nजग सुख आभा पसरैए...  \nÐान धरम साधना सुकम;ण  \nउपदेश वाणी ससरैए  \nवैह पावन Ðानामृत जलसँ \nलोक Sीतम मन धोत यौ...।  हे आगत hी...। \n¦ \n  \nअहो अिभनZदन  \nहे परमागत hी hवणाथÆ \nसुनूँ hीवर िमिथला सZतान।  \nअपनेक बहु Sितभा यश सुनलॱ \nतÂ अिप;त अिछ iवागत गान।।  \n  \nअहYक iवागत iवप तान पु¤प अनूप..। \nगीत माला सिहत होइछ अिभनZदन..।।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n64 \n \nिमिथला मिZदर Õमण लोक सेवा नमन..। \nÐान कुंकुम ललाट करब चZदन..।। गीतमाला सिहत।।  \n  \nकम;दूत अहY.. कम;वीर सबल..  \nशािZतदूत जकY यशवÃती छी सफल।।2।।  \niवागतम् गान प अहYक वZदन...।। गीतमाला सिहत।।  \n  \nनािZहयेटा सँ अहYक तपiया सबल  \nनवWािZत संWािZत नव कीित; नवल।  2 । \nअहYक Sितभा अटल देिख जीवन पटल..। 2। \nमु¾ध Sीतम कहल- धZय रा¤À नZदन..। गीतमाला सिहत।।  \n¦ \n  \nसीताच;ना \nजगदdब hी जानकी कृपाक...  \nिमिथलेरी बिन जग छाएल छी...।।  \nअपनेिह केर आिशष अमृत लए...  \nहम नतमiतक भऽ आएल छी...।।  \nजगदdब hी जानकी कृपा क..।।  \n  \nजँ सुत सुर भितक iवीकारब  \nलवकुश जकY Ðानक वीर बनब..। \nमयeदा पुषोमक लऽ छटा \nसिदखन हम सीता राम जपब...। \nएतबेिह शुभ आशाक पोटरी लऽ  \nहे माऽए थाकल-मZहुआएल छी..  \nजगदdब hी जानकी कृपा क...।।  1।।  \n  \nिसखबैत रहल पूव;ज-अqज  \nिपंजरा केर सुगनो सीिख रहल...। \nसीता रामक रटना रिटत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n65 \n \nिदन-राित हमर मोन िलिख रहल...। \nरावणवध कारण तव अहY, hÑा भितक धुन लाएल छी \nअपनेिह केर आिशष अमृत लए...।।  2।।  \n  \nिदयर ल¡मण कहै मातेरी \nभारतो-श|ुå hी मातु कहल  \nकौश§या-सुनयनाक मdमत लऽ  \nबहु-बेटीक सभटा iनेह सजल  \nवैदेही-िवदेहक दुिहता सुनूँ- 2 \nसुत Sीतम काoय समाएल छी...  \nअपनेिह केर आिशष अमृत लए...।। 3।।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतoय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहय आZदोलन \n (c)2004-18. सवeिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Sथममैिथली पािक ई-पि|का ISSN 2229-547X VIDEH A \nसdपादक: गजेZg ठाकुर। सह-सdपादक: उमेश मंडल। सहायक सdपादक: राम िव लास साहु, नZद िवलास \nराय, सZदीप कुमार साफी आ मुÇाजी (मनोज कुमार कण;)। सdपादक- नाटक-रंगमंच-चलिच|- बेचन ठाकुर। \nसdपादक- सूचना-सdपक;-समाद- पूनम मंडल। सdपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अSकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण; उरदाियव लेखक गणक मÅय \nछिZह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम े_टक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÍटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संि¢त पिरचयआ अपन iकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Sकाशनक हेतु \nिवदेह (पािक) ई पि|काक देल जा रहलअिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५१  म अंक  ०१  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५१ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n66 \n \nएतऽ Sकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संqहकe लोकिनक लगमे रहतिZह, मा| एकर Sथम \nSकाशनक/ िSंट-वेब आकeइवक/ आकeइवक अनुवादक आ आकeइवक ई-Sकाशन/ िSंट-Sकाशनक अिधकार ऐ \nई-पि|काक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊय§टीक/ पािरhिमकक Sावधान नै \nछै। त रॉय§टीक/ पािरhिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आqह। ऐ ई पि|काक hीमित ल¡मीठाकुर \n ारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Sकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सवeिधकार सुरित। िवदेहमे Sकािशत सभटा रचना आ आकeइवक सवeिधकार रचनाकार आ \nसंqहकe लगमे छिZह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2 004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृसँ Sारdभ इंटरनेटपर मैिथलीक Sथम उपिiथितक या|ा “’िवदेह’- Sथम \nमैिथली पािक ई पि|का” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Sकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृ 'िवदेह' ई-पि|काक Sवताक संग मैिथली भाषाक जालवृक \nएqीगेटरक पमे Sयुत भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पि|का ISSN 2 229-547X VIDEHA \nिसिÑरiतु    \n \n \n/d@a/d@ua  /dMigng/dJa/dLa/dMignla/dMa  /d)a/dMignla/dHa /1 \n/dra/d)a/dsa/dMignla/dua/dma /dvha/dMignO/dsa \n  \n \n \n2//dra/d)a/dsa/dMignla/dua/dma /dvha/dMignO/dsa    \n \n \n/d@a/d@ua  /dMigng/dJa/dLa/dMignla/dMa  /d)a/dMignla/dHa /3 \n/dra/d)a/dsa/dMignla/dua/dma /dvha/dMignO/dsa  \n \n \n \n \n/d@a/d@ua /dMigng/dJa/dLa/dMignla/dMa /d)a/dMignla/dHa  \n \n \n \n \n \n/dPa/dLLa/dJa/dMigngi /dP)a/dma/dMignla/dMha/d@a  \n/dMigng/d@a/dra/d)eph/dLa/dMigngi \n  \n \n \n4//dra/d)a/dsa/dMignla/dua/dma /dvha/dMignO/dsa  \n    \n \n \n/d@a/d@ua  /dMigng/dJa/dLa/dMignla/dMa  /d)a/dMignla/dHa /5 \n   \nISBN : 978-93-87675-55-1 \n \n \n/dua/dMignla/dra : `250/-  \n/dMa/dJa/dMignla/d)eph/dMigng.r/duha/dma/dMignla/d)a © /dMh)a/dMigngi /d@a/d@ua /dMigng/dJa/dLa/dMignla/dMa /d)a/dMignla/dHa  \n/dPa/dMigng/dna/dLa /dMa/dlnusvara/dM.half /dma /d)a/d@na : 2018   \n \n/dP)a/dma/dMignla/dMha/dma : /dPa/dLLa/dJa/dMigngi /dP)a/dma/dMignla/dMha/d@a   \n/dAa/dMignR/dLa/dMa/dMigngi /dvha/dJa/d@a, /dsa/dMignb./db/dLa./d@a/dMignb/dna/d)a_dMignRu /dra/dMignla/doa/d)eph, /dJa/dMignla/duda/d)eph /d@a/dlnusvara. 06, /dMigng/d@a/dra/d)eph/dLa/dMigngi, /dMigng.r/dsa/dLa/dMignla- /dMa/dMignR/dPa/dMignlu/dLa,   \n/dMigng/dva/dna/dMignla/d)a : 847452  \n \n/dJa/dMignb/dva/dMa/dMignla/dg/dAta : http://pallavipublication.blogspot.com  \n/dgi-/dra/dMignb/dLa : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/dra/dMignO/dva/dMignla/dg/dLa : 8539043668, 9931654742 \n   \n \n/dMigng/dP)a/d@Ata : /dra/dMignla/d@a/dJa /dla/dAta/d)eph, /dMigng/d@a/dra/d)eph/dLa/dMigngi (/dMa/dMignR/dPa/dMignlu/dLa) /dMigng/dPa/d@a : 847452  \n \nMARJADAK BHOJ   \nCollection of Short Stories by Sh. Nand Vilas Roy.    \n \n/dli /dPa/dMignO/dAha/dMigngi/dma /dMa/dJa/dMignla/d)eph/dMigng.r/duha/dma/dMignla/d)a /dMa/dMignR/d)a/dMigng.r/dmMsa/dAa /dl/dMigng.r/diha/uanda /dP)a/dma/dMignla/dMha/dma /dl/dAha/dJa/dMignla /dma/dMignla/diandrabindu/dPa/dMigngi/d)a/dMignla/dg/dAta /duha/dMignla/d)a/dma/dma \n/dMigng.r/dLa/dMigng.D/dmha/dAa /dl/d@a/dMignR/dra/dMigng/dAa/dma /dMigng/dva/d@a/dMignla /dPa/dMignO/dAha/dMigngi/dma /dma/dMignO/d@a/dMignO /dl/dlnusvara/dMha/dma /diha/dMignla/dHa/dMignla /dP)a/dMigng/dAa /db/dJa/dlnusvara /dMigng.@/d)a/dma/dMigniandraO/dMigng/duda/dlnusvara/doa /dMa/dMigng/dna/dAa \n/dg/dLa/dMignb/dm.half /dAta/d)akar/dMigniandraO/dMigng/d@a/dma /dl/dAha/dJa/dMignla /dHa/dMignla/dlnusvara/dMigng/dA)a /dma, /dma/dMignO/d@a/dMignO /dra/dMignla/duhHa/dra/dMa/diandrabindu /dl/dAha/dJa/dMignla /ds@ya/dMignla/d@a/dma /dMa/dlnusvara/do)a/dna/d@na /dJa/dMignla \n/dPa/dMignR/d@a/dP)a/d)eph/dHa/dMignO/doa/dma /dP)a/d@na/dMignla/dLa/dMigngi /duJa/dMignla/d)a/dMignla /dma/dMignO/d@a/dMignO /d)a_dMignRu/dPa/dra/dMignb /dPa/dMignR/d@a/d)a_dMignR/dAPa/dMignla/dMigng/dua/dAa /dl/dAha/dJa/dMignla /dMa/dlnusvara/dia/dMignla/dMigng.@/d)a/dAa-/dP)a/dMa/dMignla/dMigng.@/d)a/dAa /d@a/dMigng/dna \n/dma/db/dLa /dsa/dMignla /dMa/dma/dMignli/dAa /dl/dMigng.r/diha/uanda \n   \n \n \n6//dra/d)a/dsa/dMignla/dua/dma /dvha/dMignO/dsa  \n    \n \n \n/d@a/d@ua  /dMigng/dJa/dLa/dMignla/dMa  /d)a/dMignla/dHa /7 \n \n \n \n \n/dPa/d)a/dra /dPa/dMignRu/dsHa /dMigng/dPa/dAa/dMignla /dMJa. /dva/diia/dMignla /d)a/dMignla/dHa /db/dJa/dra/dnalant /dPa/dMignRu/dsHa/d@a/dMigngi/dHa/dMignla /dra/dMignla/dAa/dMignla  \n/dMJa. /dua/dMignR/doa/dMignla/d)eph/dua/dMignb/dJa/dMigngi/dma /dMra/dMignJocalic)/dMigng/dAa/dra/dMignb  \n \n/dl/do)a/dsa /dMh)a/dMigngi /d@a/d@ua /dma/dMignR/dra/dMignla/d)a /d)a/dMignla/dHa  \n/dvha/dMignla/dAa/dMigngi/dsa /duJa/dHa- /dJa/dMigngi/d)a/dMignb/d@u)a, /duha/dMigngi/d)a/dMignb/d@u)a  \n/dPa/dMignR/dA)a/dMigngi /duJa/dHa- /dMigng/dma/d)a/d@na /dla /dJa/d@ua/d@a/dMignla/dma/dMignb/diandrabindu  \n/dMa/dMigng.r/dMa/d@a/dMignb/dna  \n \n/dMa/dlnusvara/doa/dMignb  \n/dMa/dra/dMAa /dra/dMignli/dMigng.r/dAha/dLa/dMigngi/dvha/dMignla/dMsa/dMigngi/dma/dMignb/diandrabindu  \n/dMa/dMignla/dua/d)a /dMa/dra/dMigng/dPa/d)eph/dAa     \n  \n \n    \n \n \n8//dra/d)a/dsa/dMignla/dua/dma /dvha/dMignO/dsa  \n \n \n    \n \n \n/d@a/d@ua  /dMigng/dJa/dLa/dMignla/dMa  /d)a/dMignla/dHa /9 \n/dma/dAha/dMignla/dma /dMa/dAAa/dMignli/d)a - \n \n/dra/dua/d@a /dl/dra/d)a/19  \n/dMigng/dua/dJHa/dMignla/25 \n/dMa/dvha/dMa/diandrabindu /dva/duddha/dma/dMignla /dvha/dMigngi/dla/dgi/dPa/dMigngi /doa/dMignb/dMsAta/33 \n/dl/dPa/d@a /dsa/dMignla/dMigng/dAa/44 \n/dg/d@a/dMignla/d)a/dma /dPa/dMignla/dMigng/d@a/52  \n/dna/dra/d)a /dPa/dA@a/dMigngi/dma /dra/d@a/dMignO/d)a/dAha/65 \n/dia/dMigng.@/d)a/dAAa/d)a /dma/dmma/dMignla/dma /dvLa/duda/dPa/dMignb/dMa/d)a/77 \n/dma/dAta/dna/dMigngi /dMa/dMignla/dg/dMigng/dma/dLa/83 \n/dMa/d)a/dma/dMignla/d)a /dna/dra /dPa/dMignla/dPa/dMigngi /diha/dMigngi.r/90  \n/dMigng.r/dMha/dmMsa/dMignla/dma /dl/dMigng.D/d@Aa/dra /dR/dua/dMignb/dMa/99 \n/dna/dra/d)a /dLa/dMigniandraO/dAta/d)a/dMigngi /dMigng/d@a/dma/dLa/dLa/105 \n/dAta/dMignb/dAta/d)akar/dMignla /dna/dMigngi/d)a/dMignO/116 \n/dra/d)a/dsa/dMignla/dua/dma /dvha/dMignO/dsa/131 \n    \n \n \n10 //dra/d)a/dsa/dMignla/dua/dma /dvha/dMignO/dsa  \n \n/dl/dPPa/d@a /dva/dMignla/dAa  \n/dMigng.r/dra/dMigng.r/dAha/dLa/dMignla/dlnusvara/dia/dLa/dma /dra/duha/dMignR/dva/d@a/dMigngi /dMigng.r/dsa/dLa/dMignla/dra/dMignb /dvha/dPa/dMigng/dAta/dHa/dMignla/dna/dMigngi /doa/dMignla/dra/dma /db/dma/dAta/dMignla \n/dMigng/dma/dMa/dMignla/d@a /dPa/dMigng.@/d)a/dJa/dMignla/d)a/dra/dMignb /dna/dra/d)a /dsa/d@a/dra /dvha/dMignb/dLa/uanda /dMigng/dPa/dAa/dMignla/dsa/dMigngi /dM.half /dJa. /dva/di.half /dia/dMignla /d)a/dMignla/dHa /dra/dMignb/dna/d@a/dAa/dMigngi \n/dla /dM.half /dJa/dMignla/dMigng.r/dvha /dra/dMignla/d@a/dMigngi /diha/dLa/dMignla/uanda /dAa/dMigngi/d@a  /dvha/dMignla/diandrabindu/dg/dma /dvha/dMignli/dHa/dMignla/d)a/dMigngi/dra/dMignb /dna/dra /dMa/dvha/dMa/diandrabindu /diha/dMignO/dAta /diha/dMigngi.r/uanda \n/dra/dMignla/db-/dva/dMignla/dva/dMignRu /dva/dMignb/dMa/dMigngi /dPa/d)ha/dLa /dAa/diandrabindu /d@a/dMignli /d)a/dna/dMignli/dAha /dra/dMignR/dua/dMignla /d@a/dMignla/dra-/doa/dMignla/dra /dMigng.r/dLa/dmha/dva-/dPa/d)ha/dva /dl/dva/dMignli/dAa \n/d)a/dna/dMignli/d@a/uanda /dna/dra/d)a/dMignla /dPa/d)ha/dva/dMignli/dra/dMignb /dra/dMignla/db-/dva/dMignla/dva/dMignRu/dma /dMa/dlnusvara/doa /dvha/dMignli/dHa/dMignla/d)a/dMigngi /dMa/dva/dna/dma /dMa/dMignb/dna/dMignO /dMa/dna/dHa/dMignO/doa \n/d)a/dna/dLa/uanda  \n /d@a/d)a/dMigng/dna/dHa/dMignla /dna/dMignla/dgi /dMma/dMignRu/dLa/dMa/diandrabindu /dra/dMignli/dMigng/dAta/d)akar/dma /dma/dMignb/dLa/dMignla /dPa/diha/dMignla/dg/dAa /dMigng/d@a/dra/d)eph/dLa/dMigngi /dma/dMignlu/dLa/dMignb/dsa \n/dMigng/d@a/dra/d)eph/dLa/dMigngi/dra/dMignb /d@a/dMignla/dO/dlnusvara /dMigng.r/dLa/dmha/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dMigng/dma/diha/dMignR /dMigng/dua/d@a /dMigng/d@a/dra/d)eph/dLa/dMigngi /dva/dsa/dMignla/d)a/dra/dMignb /db/dma/dAta/dMignla /dvha/dMignla/duddha/dMignla/dma \n/dma/dMignO/dAtha/d)a/dMigngi/dra/dMignb /d)a/dna/dLa/dMignlu/dlnusvara /dPa/diha/dMignla/dg/dAa /dMh)a/dMigngi /d)a/dMignla/dra/dsa/dMigngi /dP)a/dMa/dMignla/dua /dra/d@n.half /duda/dLa/dma /doha/d)a/dra/dMignb /d)a/dna/db \n/dLa/doa/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dl/dPa/d@a/dMignO /dPa/d)ha/dMigngi /dla /dna_dMignR/d@a/dma/dMignO /dJa/dMignla/dLa/dma /dMa/dvha/dma/dMignb/diandrabindu /dPa/d)ha/dMignla/dva/dMigngi/uanda /d)a/dMignla/dra/dsa/dMigngi /dP)a/dMa/dMignla/dua \n/dra/d@n.half /duda/dLa/dsa/dMigngi /dMigng/d@a/dra/d)eph/dLa/dMigngi /dma/dMignlu/dLa/dMignb/dsa/dra/dMignb /dPa/dMignR/dM.half /dAa/dma/dMignla/dLa/dHa/dMignla/duh.half /dHa/dmMsa /dPa/dua/dPa/d)a /d@a/dMignlu/dma/d)a/dMigngi /dma/d)a/dMignli \n/diha/dLa/dMignla/uanda /dsa/dg/dMa/diandrabindu /d)a/dlnusvara/doa-/dMigng/dva/d)a/dlnusvara/doa/dma /dPa/dMignO/dAha/dMigngi/dMa/diandrabindu /dLa/doa/dLa/doa/dMignla/dR /d)a/dna/dLa/uanda /dsa/dg/dMa/diandrabindu /diha/dMignO/dAta-/diha/dMigngi.r/d@a \n/dma/dMigng/dJa/dAa/dMignla /dMigng/dna/d@.half /dua/dMigngi /dvha/dMignla/dMsa/dMignla/dra/dMignb /dMigng.r/dLa/dmha/db /dLa/dMignla/doa/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dMigng/d@a/dra/d)eph/dLa/dMigngi /dma/dMignlu/dLa/dMignb/dsa/dMa/diandrabindu /dva/dMigngi./db/dMa-/dMa/dMigngi \n/dma/dMignb/dLa/dMignla /dPa/diha/dMignla/dg/dAa /doha/dMignO/doha/d)a/duda/dMigngi/dna/dMignla /dla/dg./dAta/dMigngi./dla/dg./dMa/diandrabindu /dAta/d@a/d)eph/d)a /dAta/d)akar/dMignb/duda/dra/dMignb /dP)a/dMigng.r/dMha/dmMsa/d@na /dMa/dMignb/dna/dMignO \n/dP)a/dMignla/dP.half /dAa /dma/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda  \n /dsa/dmha/d@a /dg/d@n.half /dAta/d)a/dra/dMignb /dPa/d)ha/dMignli/dAa /d)a/dna/dMigngi /dAa/dMigng/dna/db /dMigng/dva/dla/dna /dvha/dlvagraha /doa/dMignb/dLa/uanda /dua/dMignRu /dva/d)a/dmha \n/dPa/diha/dMignla/dg/dAa /dua/dMignR/d)a/dMignla/doa/dra/d@a /dvha/dMignb/dLa/uanda /dPa/dA@a/dMigngi /dAa/d)a/dna/dMigngi (/d@a/dMignb/dPa/dMignla/dLa)/dMa/diandrabindu /dla/dMigng/dva /dvha/dPa/dMigng/dAta/dHa/dMignla/dna/dMigngi/dra/dMignb \n/d)a/dna/db /dLa/doa/dLa/dMigngi/uanda /dva/dMigngi./db/dMa-/dMa/dMigngi /dla /dla/dg./dAta/dMigngi./dla/dg. /dma/dMignb/dLa/dMignla /dPa/diha/dMignla/dg/dAa /dMa/d)a/dma/dMignla/d)a/dMigngi \n/d@a/dMignlu/dma/d)a/dMigngi /dLa/dMignb/dLa /dP)a/dHa/dMignla/dMa /dma/d)a/db /dLa/doa/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dJa/dHa/dM.half /dma /db/dJa/dlnusvara /dl/d@a/dMignlu/dPa/dia/dMignla/dMigng.@/d)a/dma /dMigng.r/dMha/dmMsa/dMignla \n/dPa/dMigng.@/d)a/dHa/dMignO/dsa/d@a/dMignla /dLa/dMignlu/dma/dna/dMigngi/dra/dMignb /dl/dlnusvara/dMha/dma/dMignla/dMigng.r/dLa/d@a /dPa/dHa/d)eph/dJa/dMignb/dmMsa/dma /dPa/dua/dPa/d)a /dia/dHa/d@a /dvha/dMignb/dLa/uanda /dra/dMignla/dA)a   \n \n \n/d@a/d@ua  /dMigng/dJa/dLa/dMignla/dMa  /d)a/dMignla/dHa /11 \n/dAa/dMigngi/d@a /dMa/db /dAta/dMignla/dma/dMignla /dra/dMignla/d@a/dua/dMignb/dHa /dvha/dMignb/dAta/dMignli /diha/dLa/uanda /dAa/dMigngi/d@a /dMa/dA)a /dO /dma/dMignla/dsa /dma/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dla/dMha/dMignla \n/d)a/dna/db /dsa/dMignb /dMa/d)a/dma/dMignla/d)a /dna/dra/d)a/dMignla /dMa/dvha/dma/dMignb/diandrabindu /dMigng/d@a/dHa/dMigng.r/dra/dAa /dma/dlvagraha /dua/dMignb/dAa /dl/dAha/dJa/dMignla /dua/dMignO/dMa/d)a /dma/dMignO/d@a/dMignO \n/dMigng/dJa/dvha/dMignla/doa/dra/dMignb /dua/dMignb/dAa/uanda /dra/dMignR/dua/dMignla /dMa/dMignb /dMigng/dma/diha/dMignR /d@a/dMignb /dvha/dMignb/dLa/uanda  \n /dPa/dHa/d)eph/dJa/dMignb/dmMsa/dma /dPa/dua/dMa/diandrabindu /dna/dAta/dLa/dMignla /dPa/diha/dMignla/dg/dAa /dMa/dlnusvara/dM.half /dma/dMignJocalic)/dAa /dR/di.half /dia /dMigng/dJa/duHa/dMignla/dLa/dHa \n/duha/dra/dMignlu/d)a/dMignla/dra/dMignb /dMigng/dJa/ds@ya/dMignla/d@a /dMigng.r/dMha/dmMsa/dma /dPa/dua/dPa/d)a /dma/dMignla/dsa/d)a/dAa/dnalant /dvha/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dPa/dMignla/diandrabindu/dia /dva/d)a/dmha /duha/dMigng.@/d)a /dO/dAa/db \n/d)a/dna/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dma/dMignla/dsa /dma/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dMigng/dJa/duHa/dMignla/dLa/dHa/dma/dMignb/diandrabindu /dP)a/dM.half /dJa/dMigngi/dma/dMignJocalic)/dMigng/dAa/dO /dvha/dMignb/dAta/dLa /dra/dMignR/dua/dMignla /dMigng.r/dMha/dmMsa/dma /dla \n/dma/dra/d)eph/dia/dMignla/d)a/dMigngi/dma/dMignb/diandrabindu /dJa/dMignb/dAa/d@a/dma /dvha/dMignR/doa/dAa/dMignla/d@a /d@a/dMignli /dvha/dMignb/dLa/uanda /dAha/dMignla/dMigng/dma-/dna/dMignla/dMigng.@/d)a /dna/dra /dMa/dvha /dJa/doa/d)eph \n/dMa/dlnusvara/dia/dMignla/dLa/d@a /dva/d@@a /dma/dlvagraha /dua/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dvha/dMignR/dmha/dMignb /dvha/dsa/d@a /d@a /dna/dMignO/dg /doa/dMignO/dPa/dMignla/dLa/dMignla/uanda /dla/dMigng.D/dmha/d)a /dma/dMignb/dAa/dMignb/dma \n/dMigng/dua/d@a /dPa/dMignb/dAta/dra/dMignb /dsa/dMignR/d@@a/dMignla /dva/dMignla/dMigng.D/d@.half /dna /dma/dMignla/dsa /dma/dMigng.@/d)a/dAa/dMignlu/dlnusvara/uanda  \n /dna/dra/d)a /dMa/dMa/dMignR/d)a /dra/dna/d)a/dMignla/dsa /d@a/dMignb/dPa/dMignla/dLa/dma /dMa/dMignla/dlnusvara/dMa/dua /dvha/dMignb/dLa/dMignla/uanda /dna/dra /dna_dMignR/d@a/dma/dMignla /dLa/doa \n/d@a/dMignb/dPa/dMignla/dLa /doa/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dMa/dMignO/dia/d@a/dMignb /d)a/dna/dMigngi /dO/dAa/dMignli /dma/dMignO/d@a/dMignO /dJ.half /dHa/dJa/dMa/dMignla/dHa-/dJa/dMignb/dPa/dMignla/d)a /dma/d)a/dva/uanda /dma/dlvagraha /dAa/diandrabindu \n/dMa/dma/dMignli/dAa /d)a/dna/dMigngi /doa/dMignla/dra/dMignO/dra/dMignb /dra/dMignR/dua/dMignla /dPa/dMignRu/dsa/dMigngi /d@a/dMignli /d)a/dna/d@a/dMignb /d@a/dMignb/dPa/dMignla/dLa /doa/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dMa/dMa/dMignR/d)a/dPa/d)a /dla/dMha \n/dMa/dra/dMigngi/dMigng.r/dia/d@a /dva/dMignR/dsha/dMignla/dg/dAa /d)a/dna/db/uanda /dAa/dMigngi/d@a /dva/d)a/dmha /duha/dMigng.@/d)a /d@a/dMignb/dPa/dMignla/dLa/dra/dMignb /d)a/dna/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dMa/dMignla/dMa/dMignR/d)a/dra/dMignb /dva/dMignb/dMa/dMigngi \n/dMigng/dua/d@a /d)a/dna/dMignli/dva/dLa/dMignla/dma/dMignb/diandrabindu /dma/dMignO/d@a-/dma/dMignO/d@a /dl/dPa/dra/dMignla/d@a /dMa/dna/db /dPa/duddha/dMignli /diha/dMignli /dMa/dMignb /dna/dra/d)a/dMignO /dMa/dna/db /dPa/duddha/dLa/uanda \n/dra/dMignR/dua/dMignla /d)a/dna/dMigngi /dLa/dMignO/dvha/dra/dMignb /dPha/diandrabindu/dMa/dLa /dAa/diandrabindu/db /d@a/dMignli /doa/dMignR/dua/dMignla/dMigng/d@a/dli/uanda /dvha/dMignb/dAta/dLa /dAa/diandrabindu /dMigng/dma/diha/dMignR /d@a/dMignli /dra/dMignR/dua/dMignla /dAa/dMigngi/d@a \n/dva/dmha/d)eph/dma /dMa/dra/db /dva/dMignb/d)a/dva/dMignla/dua /dvha/dlvagraha /doa/dMignb/dLa/uanda /dsa/dMignb/dAa/dMignb/dma /dMigng/dua/d@a /d@a/dMignb/dPa/dMignla/dLa/dra/dMignb /d)a/dna/dLa/dMignlu/dlnusvara /dO/dAa/dMignb/dma /dMigng/dua/d@a \n/dna/dra/d)a/dMignla /dsa/dMigngi/dJa/d@a/dma /dma/dMignla/d)a/dMigngi /dl/duh.half /dHa/dMignla/dHa/dma /d)a_dMignRu/dPa/dra/dMignb /dl/dmha/d@a/dMignO /dva/dMignR/dsha/d@a/dMignla /dsa/dMignla/dg/dAa /dl/dMigng.r/diha/uanda  \n /d@a/dMignb/dPa/dMignla/dLa/dMa/diandrabindu /doa/dMignla/dra /db/dLa/dMignla /dPa/diha/dMignla/dg/dAa, /doa/dMignla/dra/dMignb /duha/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dra/dMignla/db-/dva/dMignla/dva/dMignRu/dsa/dMigngi /dJa/dMignJocalic)/duuha \n/dMa/dMignb/dna/dMignO /dvha/dlvagraha /dsa/dMignla/dg /doa/dMignb/dLa /diha/dMignb/dLa/dMignla/uanda /dMigng/dna/d@a/dma/dMignla /dMa/dvha/dma/dMignb/diandrabindu /diha/dMignO/dMigng/duddha /dMigng/dua/dL.half /dLa/dMigngi/dO-/dPa/dlnusvara/dsa/dMignla/dJa \n/doa/dMignb/d@a/dMignla/dg /dR/dMigng.r/dia/dAa /d@a/dMignli /dva/dMignR/dMigng.r/dsha /dPa/dva/dMigngi/uanda /dAa/dMigngi/d@a /dva/d)a/dmha /dPa/diha/dMignla/dg/dAa /dra/dMignla/db-/dva/dMignla/dva/dMignRu /db/dmma/dMignb /dMa/dMignla/dLa/dma \n/dl/d@Aa/d)a/dMignla/dLa/dPa/d)a /dM.half /dJa/doa/d)eph/dJa/dMignla/dMa /dvha/dlvagraha /doa/dMignb/dLa/dMignla/uanda /dMigng.D/dM.half /dAha /dMigng/dAa /dla/d)a/dMignO /dMigng/dva/doa/dMigng/duddha /doa/dMignb/dLa/uanda /dma/dMignO/d@a/dMignO \n/dl/dJa/dLa/dr.half /dva /d@a/dMignli /dua/dMignb/dmha /dla/d@a/dMignb-/dla/d@a /dsa/dma/dMignla/diandrabindu /dMigng/dua/dL.half /dLa/dMigngi /dMigng/dJa/dua/dMignla /dvha/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dMigng/dua/dL.half /dLa/dMigngi/dO/dra/dMignb \n/d)a/dna/dLa /d@a/dMignli /dPa/dMignla/d)a /dLa/doa/dLa/uanda /dMigng/dma/db/dma /dAa/diandrabindu /dsa/dMignla/dg/dAa/dMignb /dva/dMignO/dmha/dMignla/d)a /dPa/dma/dMignli/duddha /dLa/dMignb/dLa/dma/uanda /duda/dMignblnusvara/doa/dMignRu/dma /dna/dJa/dMignla \n/dva/dMigng/dna /doa/dMignb/dLa /d)a/dna/dMignli/uanda /duda/d)a/dMignb /dra/dMigng/dna/d@a/dMignb /dMigng/dua/d@a /dPa/diha/dMignla/dg/dAa /doa/dMignla/dra /dia/dMigng.r/dLa /db/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dPa/dA@a/dMigngi/dma /dsa/dMignb/dva/d)a/dMa/diandrabindu \n/dla /dMigng/dma/diha/dMignR /dna/dAha/dPa/dMignlilnusvara/dia /dLa/dlvagraha /d@a/d)a/dMigng/dna/dHa/dMignla /dva/dsa/dMignla/d)a/dra/dMignb /dmha/dMignla/dua/dma /dua/dMignO/dma/dMignla/d@a /dmha/dMignO/dLa/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda   \n \n \n12 //dra/d)a/dsa/dMignla/dua/dma /dvha/dMignO/dsa  \n/dna/dLa/dMignla/diandrabindu/dMigng/dma /dO/dna/dMignO /d@a/dMignli /dia/dLa/dLa /dma/dMignla/d)a/d@na /dma/dra /dPa/dMignRu/dsa/dMigngi/dma /dia/dLa/dMignli/dAa /dsa/dMignb /dMa/dra/dMHa/dMignla /dl/dva/dMignli /diha/dMignli \n/dAa/dna/dMigngi /dMa/dvha/dra/dMignb /dLa/dAta/dPa/dAta/dMignla/dg/dAa /dva/d@@a /dvha/dlvagraha /doa/dMignb/dLa/uanda  \n/dmha/dMignb/dAa/dMigngi/dJa/dMignla/d)a/dMigngi /dMa/diandrabindu /dAha/dMignO/duddha-/dAha/dMignla/duddha /dLa/dMignla/dAta /doa/dMignla/dra/dra/dMignb /d)a/dna/d@a/dMignb /dvha/dlvagraha /doa/dMignb/dLa /d)a/dna/db /dsa/dna/dMigngi/dPa/d)a \n/dMigng.r/duha/dHa/dMignla/d@a /dua/dlvagraha /dO/dma/d)a/dMignb /dPa/dma/dMignli/duddha /dl/dmha/d@a/dMignO /dia/dMigng.r/dLa /d)a/dna/dLa /diha/dMigngi.r/uanda \n/diha/dMignla/dA)a/dMignb /dsa/dMigngi/dJa/d@a/dMa/diandrabindu /d)a/dMignla/dsa/d@a/dMigngi/dMigng/dAa/dMa/diandrabindu /dLa/doa/dMignla/dR /d)a/dna/dLa /dl/dMigng.r/diha/uanda /dsa/dHa /dP)a/dma/dMignla/dMha \n/dva/dMignla/dva/dMignRu/dma /dla/d@.half /dua/dMignO/dLa/d@a/dra/dMignb /dMa/dMignb/dna/dMignO /dvha/dMignla/doa /d@a/dMignb/d@a/dMignb /diha/dMigngi.r/uanda /dsa/dmha/d@a /dAwo/dOero/dOero/dOne/dgi./dra/dMignb /dMigng/dva/dna/dMignla/d)a/dra/dMignb \n/dPa/dlnusvara/dia/dMignla/dHa/dAa /dia/dMignR/d@a/dMignla/dJa /dvha/dMignb/dLa /dAa/diandrabindu /dna/dra/dna_dMignRu/diandrabindu /dl/dPa/d@a/dMignla /dPa/dlnusvara/dia/dMignla/dHa/dAa /diha/dsa/d@a/dMignla/dMa/diandrabindu /dPa/dlnusvara/dia/dMignla/dHa/dAa \n/dMa/dMigng.r/dra/dMigng/dAa/dma /dMa/dua/dM.half /dHa /dLa/dMignb/dLa /dAtha/dMignla/d)ha /dvha/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dsa/dMigngi/dAa/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dPa/dlnusvara/dia/dMignla/dHa/dAa /dMigng/dJa/dma/dMignla/dMa /dma/dMignla/dHa/d)eph/dra/dMignb \n/dPa/dMignla/diandrabindu/dia /dva/d)a/dmha /duha/dMigng.@/d)a /dl/dPa/dMigng.r/dMa/dHa/dMignla/diandrabindu/dAa /d)a/dna/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda  \n/dPa/dMigng/dna/d@a/dMigng/dna/dHa/dMignb/diandrabindu /dma/dna/dLa /dl/dMigng.r/diha /dsa/dMignb /dMigng/dJa/duHa/dMignla/dAha/dMigngi)eph/db /dsa/dMigngi/dJa/d@a/dMa/diandrabindu /dMigng/dma/diha/dMignR-/dMigng/dma/diha/dMignR \n/dMigng.r/dLa/dmha/dMignli-/dPa/d)ha/dMignli/dma /d)a_dMignRu/dMigng.r/dia /d)a/dna/db/uanda /dMa/dMignb /dra/dMignR/dua/dMignla /dMigng/dna/d@.half /dua/dMigngi/dra/dMignb /dMigng.r/dLa/dmha/dMignli/dAa /d)a/dna/dMigngi /dla /dMigng.r/dLa/dMigng.D/dmha-/dMigng.r/dLa/dMigng.D/dmha \n/d)a/dmha/dMignli/dAa /d)a/dna/dMigngi/uanda /dma/dMigng/dna/dHa/dMignO /dP)a/dma/dMignla/dMha/d@a /dLa/dMignb/dLa /dP)a/dHa/dMignla/dMa /d@a/dMignli /dma/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dPha/dMignR/dLa/dPa/d)a/dMignla/dMa /dR/di.half /dia \n/dMigng/dJa/duHa/dMignla/dLa/dHa/dma /dMAha/dMignla/dPa/d@a/dMignla/dma /dM.half /dJa/d@na/d)eph /dsa/dHa/d@.half /dAa/dMigngi /dMa/dra/dMignla/d)a/dMignO/dna/dra/dMignb /dma/dMigng/dJa /dMa/dr.half /dra/dMignb/dLa/d@a/dma \n/dla/dHa/dMignO/dsa/d@a /dvha/dMignb/dLa /d)a/dna/db/uanda /dPa/dMigng/dna/dLa /dma/dMigng/dJa/dAa/dMignla/dma /dPa/dMignla/dAtha /dO/dAa/dg /dma/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda  \n/dOne/dcour /dl/dMigng/dP)a /dLa /dAwo/dOero/dOero/dbight/dgilnusvara./dma/dMignb/diandrabindu /d)a/dMignla/d@a/dMigngi/doa/d)ha/dMigngi /dra/dMignb/dLa/dMignla, /dra/dsha/dMignlu/d)a/dMignla/dra/dMignb /duda/dMigniandraO/dmAta/d)a \n/dl/dr.half /dva/dMignb/dua/dma/d)a /dsa/dHa/d@.half /dAa/dMigngi/dma /dl/dJa/dMa/d)a/dPa/d)a /dMh)a/dMigngi /dsa/dHa /dP)a/dma/dMignla/dMha /dra/d@n.half /duda/dLa /dMigng/dJa/dia/dMignla/d)a /doa/dMignO/dMsAtha/dMigngi/dma \n/dla/dHa/dMignO/dsa/d@a /dma/dMignb/d@a/dMignb /diha/dLa/dMignla/uanda /dO/dna/dMigngi /dla/dHa/dMignO/dsa/d@a/dra/dMignb /dR/dra/dMignb/dMha /dra/d@n.half /duda/dLa/dsa/dMigngi /dMa/diandrabindu /dPa/dMigng.@/d)a/dia/db \n/dvha/dMignb/dLa/uanda /dMigng/dJa/dua/dMignb/dna /dgi /dPa/dMigng/dA)a/dma/dMignla/dma /dMa/dr.half /dva/d@.half /duha/dra/dMignb /dsa/d@a/dAa/dva /dvha/dMignb/dLa/uanda /dra/dMignli/dMigng.r/dAha/dLa/dMigngi /d)a/dia/d@a/dMignla \n/dP)a/dma/dMignla/dMha/d@a/dma /dva/dMignla/dAta /dua/dMignb/dmha/dAa/dMignb /dsa/dMignb/d@a/dMignla /dsa/dMignO/dMha /dla/dMigng/dva /doa/dMignb/dLa/uanda /dAa/dMigng/dna/db/dMa/diandrabindu /dra/dMignli/dMigng.r/dAha/dLa/dMigngi/dra/dMignb /diha/dMigngi.r/uanda \n/dR/dra/dMignb/dMha /dra/d@n.half /duda/dLa /dsa/dMigngi/dma /dmha/dva/dMigng.@/d)a/dPa/d)a /dma/dMigng/dva/dLa/dPa/dMignR/d)a/dma ‘/dMa/doa/d)a /d)a/dMignla/dMigng/dAa /dua/dMigngi/dPa \n/dsa/d)a/db’ /dma/dAha/dMignla /doa/dMignO/dMsAtha/dMigngi/dra/dMignb /doa/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dO/dAa/db /dva/dna_dMignR/dAa/dMignO /dma/dAha/dMignla/dma/dMignla/d)a/dma /dl/dLa/dMignla/dva/dMignb /dMh)a/dMigngi /doa/dsa/dMignb/d@.half /du)a \n/dAtha/dMignla/dma/dMignR/d)a/dMa/diandrabindu /dMa/dMignb/dna/dMignO /dMigng.r/dra/dLa/d@a /dvha/dMignb/dLa/uanda /doa/dPa-/dMa/dPPa /dvha/dMignb/dLa/uanda /dP)a/dvha/dMignla/dMigng/dJa/dAa /dAa/diandrabindu /d)a/dna/dva/dMignb /dma/d)a/dMigngi /dsa/dMignb \n/dla/d)a/dMignO /dP)a/dvha/dMignla/dMigng/dJa/dAa /dvha/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dJa/dMignla/dM.half /dAa/dJa/dra/dMignb, /dla/duha/dMignR/dMigng/d@a/dma /dra/d@a/dMignR/dmha/dma /dra/dMignla/d@a/dMignb /dMa/dvh.half /dHa \n/dra/d@a/dMignR/dmha/dma /dsa/dMignb /dia/dMignla/dMigng.r/dLa-/dva/dMignb/dJa/dna/dMignla/d)a /dna/dMignb/dva/dMignla/dma /dia/dMignla/dna/dMigngi /dMa/dMignb /dna_dMignR/d@a/dma/dMignla/dra/dMignb /dua/dMignb/dmha/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dPa/dMigng/dna/dLa \n/dma/dAha/dMignla /doa/dMignO/dMsAtha/dMigngi /diha/dLa/uanda /dPa/dMignli/doha-/dPa/dMignli/doha /dMa/dMignla/dMigng/dna/dAHa/dma/dMignla/d)a /dMa/dvha /d)a/dna/dMignli/dAha/uanda /dsa/dMigng/dna/d@a/dMignla /dia/d@.half /du)a/dra/dMignla/dma   \n \n \n/d@a/d@ua  /dMigng/dJa/dLa/dMignla/dMa  /d)a/dMignla/dHa /13  \n/dMa/dMignla/dra/d@a/dMignb /dvha/doa/dsa/dMignO/doa/d@a/dMigngi /d)a/dna/dMignli/dAa /dAa/d@a/dMignla/dMigng/dna/dHa/dMignb/diandrabindu /dna/dra /dna_dMignR/d@a/dma/dMignla /dMa/dva/dna/dma /dMa/dMignO/dsha/dna/dMignla/dra/dMignb /diha/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda \n/dvha/dMignO/d)a/dna/d)a/dva/dMignla/dra/dMignb /dma/dAha/dMignla /dPa/dMignla/dAtha/dma /dMa/dra/db /dvha/dMignb/dAta/dLa/uanda /dma/dAha/dMignla/dma /dMha/dMigngi/dMsa/d)eph/dma /d)a/dna/db- ‘/dsa/dMignb \n/dMigng/dJa/duJa/dMignla/d@a /dMa/dMignb /dva/dMignb/dg/dra/dMignla/d@a/uanda’ /dMa/dra/dMigngi/dmMsa/dma /dLa/dMignO/dma/dMignli/d@a /dma/dAha/dMignla/dPa/d)a /dMigng/dAta/dPPa/d@na/dMigngi /d@a/dMignli /dma/dlvagraha \n/dMha/dMigngi/dMsa/d)eph/dma/dPa/d)a /dl/dMigng/duddha /doa/dMignb/dLa/dMignla/uanda /dO/d@a/dMignla /dMigng/dma/diha/dMignR /doa/dMignO/d)a/dMignb /dMigng.r/dMha/dL.half /dPa/dma /dAa/diandrabindu /dMigng/dma/diha/dMignR /doa/dMignO/d)a/dMignb /dva/d@a/dMignla/dva/dMigng/dAta \n/dAa/diandrabindu /dMigng/dma/diha/dMignR /doa/dMignO/d)a/dMignb /dl/dma/dMignla/d)a/dPa/d)a /dMa/dMignb/dna/dMignO /dMigng/dma/diha/dMignR /dMha/dvua /d)a/dmha/dLa/dMigng.D/dmha/d@a /dra/dMignR/dua/dMignla /dMigng/dJa/dMsa/dHa-/dJa/dMAa/dMignR/dPa/d)a \n/dMa/dMignb/dna/dMignO /d@a/dMigng/dna/uanda /dva/duddha/dva/dMigng/d)ha /dHa/dMignla/diandrabindu, /dma/dAha/dMignla/dma /dPa/dMignla/dAtha/dma /dl/dJa/dMa/d)a/dMa/diandrabindu /dsa/dMignO/dMha /dva/d)ha/dLa/uanda /dla/d)a/dMignO-\n/dla/d)a/dMignO /doa/dMignO/dMsAtha/dMigngi/dra/dMignb /dsa/dMignla/db-/dla/dva/db /dLa/doa/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda  \n/dMh)a/dMigngi /dsa/doa/dua/dMigngi/dMha /dP)a/dMa/dMignla/dua /dra/d@n.half /duda/dLa/dma /doa/dMignla/dra/dma /dMigng.r/dsa/d@a/doa/dMigngi /dPa/dMignO/dAha/dMigngi /dma/dMigng/dva/dLa/dPa/dMignR/d)a/dra/dMignb \n/dLa/dMignO/dma/dMignla/dPa/d@na/d)eph /dvha/dMignb/dLa/uanda /db/dma /dP)a/dMigng/dAa /dna/dra/d)a/dMignO /dvha/dMignb/dAta/dLa/uanda /dia/dMignlu/dAha/dMignla-/dPa/dia/dra/dMignla/dra/dMignb /dPa/d)ha/dMignli /diha/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara /dAa/diandrabindu \n/doa/d@na/dMigngi/dAa/dma /dma/dMignR/dlnusvara/dsa/dMigngi /dua/dMignb/dmha-/dua/dMignb/dmha /dMigng/dna/dMa/dMignla/dva /dva/d@a/dMignla/dva/dMigngi/uanda /dAa/dMignb/d@a/dMignla/dMigng/dna/dHa/dMignb/diandrabindu /dla/dg /dma/dAha/dMignla /dMigng.r/dLa/dmha/dMignli/dra/dMignb \n/doa/dMignla/dra/dma /dMigng.r/dsa/d@a/doa/dMigngi /dva/dMignR/dsha/dMignla/dg/db/uanda /db/dma/dAta/dMignla /doa/dMignR/d)a_dMignR/dma /dma/dMignla/dsa /dua/dlvagraha /d)a/dna/dLa /dl/dMigng.r/diha/uanda   \n1968-69 /dg/dMJa/dMigngi/dma /dva/dMignla/dAa /diha/dMigngi.r/uanda /dra/dMignlu/dMa/dMigngi/dma /dMigng/dva/dla/dna/dra/dMignb /dra/dMignla/dra/dMignla /doa/dMignla/dra /doa/dMignb/dLa \n/d)a/dna/dMigngi/uanda /dAa/dMigng/dna/dHa/dMignla /dva/dMigng.@/d)a/dHa/dMignla/dAa/dMigngi /dMigng/dva/dla/dna/dma /d)a/dMignla/dMigng/dAa /dl/dva/dMignli /diha/dLa, /dua/dMignO/dMa/d)a /dMigng/dua/d@a /d)a_dMignRu/dma/dMignli /diha/dLa \n/dla /dAa/dMignb/dMa/d)a /dMigng/dua/d@a /dsa/dLa/dmha/dMignli /dmha/dMignla /dma/dlvagraha /dMigng/dJa/dua/dMignla /dna/dMignO/dg/dAa /diha/dLa/uanda /dra/dMignlu/dMa/dMigngi/dma /dMigng/dva/dla/dna/dma \n/dMigng/dJa/dna/dMignla/d@a /dvha/d@a/dMignb/dma /dva/dMignla/dAa /diha/dMigngi.r, /dva/dMigng.@/d)a/dHa/dMignla/dAa/dMigngi /dMa/dvha /dsa/dLa/dmha/dMignli /dmha/dMignla /dma/dlvagraha /dla/d)a/dMignla/dra /dma/db \n/d)a/dna/dLa /diha/dLa/dMignla/uanda /db/dma /doha/d@Ata/dMignla/dma /dPa/diha/dMignla/dg/dAa /dMigng.r/dMa/dHa/dMignla/dLa/dMignla/dLa /dua/dMignla/dMa /doa/dva/dMignli/dHa/dMignla /dl/dPa/d@a /doa/dMignla/d@a-\n/dva/dsa/dMignla/d@a/dma /dMa/dlnusvara/doa /dma/dMignla/dHa/d)eph/dm)a/dra /dP)a/dMAa/dMignR/dAa /dma/dMignb/dLa/dMignli/d@a/uanda /dna/dra/dna_dMignRu/diandrabindu /dsa/dLa/dmha/dMignli /dmha/dMignla /d@a/dMignb/d@a/dMignb /d)a/dna/dMigngi/uanda \n/dMigng/dPa/dMigng/dAa/dHa/dMignlu/dAa /dra/dMignla/dra/dma /dua/d)a/dva/dssa/dMignla/dPa/d)a /doa/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara /dAa/diandrabindu /dua/dMignRu /doa/dMignO/d)a/dMignb/dma/dMignb/diandrabindu /dma/dMignb/d)a/dMignla/dma /diha/dMignla/dsa/dMignla/dma/dMignb/diandrabindu \n/dAta/dMignO/dMigng/d@a/dHa/dva/dMignli/dAa /dua/dMignb/dmha/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dna/dra /dO/dAa/db /dAtha/dMignla/d)ha /dvha/dlvagraha /doa/dMignb/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dua/dMignR/d@a/dMignRu /doa/dMignO/d)a/dMignb, /dsa/dMignb /dma/dMignb/d)a/dMignla/dma \n/dPa/dMignla/dAa /dAta/dMignO/dMigng/d@a/dHa/dMignla /d)a/dna/dLa /diha/dLa/dMignla /dO/dg/dra/dMignb/dMa/diandrabindu /db/dma /doa/dMignO/d)a/dMignb /dR/dMigng/dAtha /dma/dlvagraha /dia/dMignR/d@a /dla/d@a/db /dR/dMigng/dAtha \n/dma/dlvagraha /diandraO/dlnusvara/doa/d@a /doa/dMignb/dLa/dMignla/uanda /dAa/dMignli/dva/dMigngi/dia /dna/dra /dna/dMignla/diandrabindu/dMa/dMignRu /dLa/dlvagraha /dma/dMignb/d)a/dMignla/dma /dPa/dMignla/dAa/dma/dMignb/diandrabindu /dAta/dMignO/dMigng/d@a/dHa/dMignla/dva/db \n/dLa/doa/dLa/dMignlu/dlnusvara/uanda /dua/dMignO/dMa/d)a /dva/dMignb/dma/dAa/dMigngi /dsa/dMignb /dPa/dMignla/dAa /dAta/dMignO/dMigng/d@a/dHa/dMignla /d)a/dna/dLa /diha/dLa/dMignla /dva/dsa/dLa/dMignla-  \n“/dva/dMignlu/dla, /dPa/dMignla/dAa /diha/dMignO/dAta /dna/dMignO/dg /diha/dna/uanda /dli /dPa/dMignla/dAa/dPa/d)a /dra/d)a/dsa/dMignla/dua/dma /dvha/dMignO/dsa /dmha/dMignla/db/dLa \n/dsa/dMignla/db/dAa/uanda /dAa/diandrabindu/db /dPa/dMignla/dAa /d@a/dra/dna/d)a /dna/dMignb/dva/dMignla/dma /dia/dMignla/dna/dMigngi/uanda”  \n/dPa/dMignR/diha/dLa/dHa/dMignli/d@a-    \n \n \n14 //dra/d)a/dsa/dMignla/dua/dma /dvha/dMignO/dsa  \n“/dPa/dMignla/dAa /dMigng/dma/db/dma /d@a/dra/dna/d)a /dna/dMignb/dva/dMignla/dma /dia/dMignla/dna/dMigngi, /dra/d)a/dsa/dMignla/dua/dma /dvha/dMignO/dsa/dra/dMignb /db/dna/dMignb/d@a /dma/dMignO/d@a \n/dMigng/dJa/dMha/dMignb/dMsa/dAa/dMignla /diha/dg?”  \n/dAa/dMignli/dPa/d)a /dO /dva/dsa/dLa/dMignla-  \n“/dsa/dmha/d@a /dMa/dMigniandraO/dlnusvara/dsha/dra/dMignb /dra/d)a/dsa/dMignla/dua /dvha/dMignO/dsa /dmha/dMignb/dva/dna/dma /d@a/dMignb /dAa/dmha/d@a /dl/dPa/d@a/dMignb /dva/dMignR/dMigng.r/dsha \n/dsa/dMignb/dva/dna/dma/uanda”  \n/dMa/dMigniandraO/dlnusvara/dsha/dra/dMignb /dra/d)a/dsa/dMignla/dua /dvha/dMignO/dsa /dMha/dMignR/d)a_dMignRu /dvha/dMignb/dLa/uanda /dva/d)a, /dva/d)a/dma /dMigng/dPa/dAa/dMignla/dsa/dMigngi, /dva/d)a/dma \n/dra/dMignla/dra/dMignla, /dva/d)a/dma /dva/dna/d@a/dMignO/dg /dMigng.r/dra/dLa/dMignla /dma/dlvagraha /dMa/dMignla/dAa /doa/dMignO/d)a/dMignb /dra/d)a/dva/dMignla/dPa/d)a /dmha/dMignb/d@a/dMignla/dg /dmha/dMignla/dg/dLa/dMignb \n/dva/dMignli/dMa/dLa/dMignla/uanda /dva/dMigniandraO/dlnusvara/dma/dMigngi.D /dva/dMigng.@/d)a/dHa/dMignla/dAa/dMigngi /dla /dMa/d)a-/dma/dMignR/dAta/dMignR/dra /dMa/dvha /diandraO/dlnusvara/doa/d@a/dMa/diandrabindu /dLa/dlvagraha /dma/dlvagraha /dua/d)a/dva/dssa/dMignla \n/duha/dMigng.@/d)a /dva/dMignli/dMa/dLa/dMignla/uanda /dAa/dMignli/dMa/dlnusvara/doa, /doa/dMignlu/dlnusvara/diandraO/dlnusvara /d@a/dMignO/dAa/dna/dMignla/d)a/dMigngi /dMa/dvha /dMa/dMignb/dna/dMignO /dmha/dMigng.@/d)a/dna/dMignla/diandrabindu/d@a/dra/dMignb /dv","size_mb":1.48,"has_text":true},"Videha 252.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 252.pdf","name":"Videha 252.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वष; ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n  \n   \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n२. गD  \n२.१.१.आशीष अनिचIहार- नरेIKजीक मैिथली आ िहंदी गजलक तुलनाQमक िववेचना २.Rणव कुमार- मैिथली \nकथाम ◌े स◌्Vी \n२.२.दुगWनIद मXडल- लघुकथा- सीख  \n२.३.१.१.जगदीश Rसाद मXडल- लघुकथा- संकट  १.२. जगदीश Rसाद मXडल- पंगु - उपIयासक आरaभ  (आगc) \n२.४.रबीIK नारायण िमf-  १.नमgतgयै- उपIयासक आरaभ (आगc) २.लघुकथा- सनकल  \n  \n३. पद ◌्य \n३.१. आशीष  अनिचIहार - गजल  \n३.२.डॉ. िशवकुमार Rसाद- िकछु किवता \n३.३.डॉ. िशवकुमार Rसाद- िकछु अनुिदत काiय  (मूल िहIदी रजनी छाबड़ा)- आगc \n३.४.राजेश मोहन झा \"गुंजन\"-िकनकर िवकास?-(पूंजीवाद िक सव;हारा)- (याVीजी \"बाबा नागाजु;न\" कo जIम  \nिदन पर) \n  \n४.१.बालानp कृते- राजेश  मोहन  झा \"गुंजन \"-गाछक  गोहािर -(िवr  पयWवरण  िदवस  पर ) \n   \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचVकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचcक िलंक \nपर जाउ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकWइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \n  \n२. गD  \n  \nMagazine   िवदेह Rथम मैिथली पािक ई पिVका  नव अंक देखबाक लेल पृ सभक िरेश कए देखू।  \n२. गD  \n  \n२.१.१.आशीष अनिचIहार- नरेIKजीक मैिथली आ िहंदी गजलक तुलनाQमक िववेचना २.Rणव कुमार- मैिथली \nकथाम ◌े स◌्Vी \n२.२.दुगWनIद मXडल- लघुकथा- सीख  \n२.३.१.१.जगदीश Rसाद मXडल- लघुकथा- संकट  १.२. जगदीश Rसाद मXडल- पंगु - उपIयासक आरaभ  (आगc) \n२.४.रबीIK नारायण िमf-  १.नमgतgयै- उपIयासक आरaभ (आगc) २.लघुकथा- सनकल  \n१.आशीष अनिचIहार- नरेIKजीक मैिथली आ िहंदी गजलक तुलनाQमक िववेचना २.Rणव कुमार- मैिथली कथामे \ngVी \n  \n१ \nआशीष  अनिचIहार   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n  \nनरेIKजीक  मैिथली आ िहंदी गजलक  तुलनाQमक  िववेचना \n  \nएिहठाम  समीा लेल हम नरेIKजीक मैिथली आ िहंदी गजलक चुनलहुँ अिछ। ई समीा एकै गजलकारक दू \nभाषामे िलखल गजलक तुलना अिछ। पिहने हम दूनू भाषाक गजल आ ओकर बहरक तती ओ रदीफ-\nकािफयाक समीा करब तकर बाद भाव, कय ओ भाषाक िहसाबसँ। \n  \nनरेIKजीक चािर टा मैिथली गजल जे िक िमिथला दश;नक Nov- Dec-16 अंकमे Rकािशत अिछ--- \n  \n1 \nराज काज भगवान भरोसे \nअिछ सुराज भगवान भरोसे \n \n  \nमूलधनक तँ बाते छोड़ू \nसूिद याज भगवान भरोसे \n \n  \nखूब सयता आयल अिछ ई \nलोक लाज भगवान भरोसे \n \n  \nदेह ठठा कऽ क िकसानी \nआ अनाज भगवान भरोसे \n \n  \nअपना भिर सब यॲत िभराऊ \nिकंतु भcज भगवान भरोसे \n \n  \nएिह गजलक पिहल शेरक पिहल पcितमे आठ टा दीघ; अिछ। दोसर पcितमे आठ टा दीघ; अिछ। दोसर \nशेरक पिहल पcितमे सात टा दीघ; आ एकटा लघु (तँ) अिछ। हमरा लगैए शाइर तँ शदक दीघ; मािन लेने \nछिथ जे िक गलत अिछ। पं. गोिवIद झाजी अपन iयाकरणक पोथीमे एहन शदक लघुए मानने छिथ जे िक \nसव;था उिचत तँइ एिह गजलमे सेहो ई लघु हएत।  कोनो लघुक दीघ; मािन लेबाक परंपरा गजलमे तँ नै छै \nमुदा मैिथली गजलमे हमरा लोकिन संgकृतक िनयमक अनुसार अंितम लघुक दीघ; मानै छी मुदा एिह गजलमे \nतँ बीचक लघुक दीघ; मानल गेल अिछ जे दूनू परंपरा (गजल आ संgकृत) िहसाबo गलत अिछ। दोसर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nपcितमे आठ टा दीघ; अिछ। तेसर शेरक दूनू पcितमे आठ-ठ दीघ; अिछ। चािरम शेरक पिहल पcितमे सात टा \nदीघ; आ एकटा लघु अिछ (कऽ) एिहठाम हम दोसर शेरक पिहल पcित लेल जे हम बात कहने छी तकरे \nबुझू। दोसर शेरमे आठ टा दीघ; अिछ। पcचम शेरक दूनू पcितमे आठ-आठ टा दीघ; अिछ। एिह गजलक \nरदीफ \"भगवान भरोसे\" अिछ आ कािफया \"आ\" विन संग \"ज\" वण; अिछ जेना काज-सुराज, याज, लाज, \nअनाज मुदा पcचम शेरक कािफया अिछ \"भcज\" जे िक गलत अिछ। \"भcज\" केर विन \"आँ\" केर ज छै \nमुदा मतलामे \"आ\" विनक संग ज छै। तँइ पcचम शेरक कािफया गलत अिछ।  ई गजल बहरे मीरपर \nआधािरत अिछ जािहमे जकर िनयम अिछ जे \"जँ कोनो गजलमे हरेक माVा दीघ; हो तँ ओकर अलग-अलग \nलघुक सेहो दीघ; मानल जा सकैए।  मुदा बहरे मीरक िहसाबसँ सेहो एिह गजलमे कमी अिछ। \n \n  \n2 \n \n  \nफोड़त आँिख िदवाली आनत \nकान कािट कनबाली आनत \n \n  \nअहॴक हाथ पयर कटबा लय \nटाका टािन भुजाली आनत \n \n  \nदेश Rेम केर डंका पीटत \nकेस मोकदमा जाली आनत \n \n  \nपेट बािIह कऽ क चाकरी \nएहने आब बहाली आनत \n \n  \nपूरा पूरी दान चुका कऽ \nसबटा िडबा खाली आनत \n \n  \nएिह गजलक पिहल आ दोसर शेरक हरेक पcितमे आठ-आठ टा दीघ; अिछ। तेसर शेरक पिहल पcितमे एकटा \nलघु फािजल अिछ तेनािहते दोसर पcितमे सेहो एकटा लघु फािजल अिछ। चािरम शेरक पिहल पcितमे छह \nटा दीघ; आ दू टा लघु अिछ। कऽ शदक िववेचना उपर जकc रहत। दोसर पcितमे \"ए\" शदक लघु मािन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nलेल गेल अिछ जे िक हमरा िहसाबo उिचत नै। पcचम सेरक पिहल पcितमे सात टा दीघ; आ एकटा लघु \nअिछ। कऽ लेल उपरके िववेचना देखू। दोसर पcितमे आठ टा दीघ; अिछ।  एिह गजलक कािफया ठीक \nअिछ।  ई गजल बहरे मीरपर आधािरत अिछ जािहमे जकर िनयम अिछ जे \"जँ कोनो गजलमे हरेक माVा \nदीघ; हो तँ ओकर अलग-अलग लघुक सेहो दीघ; मानल जा सकैए।  मुदा बहरे मीरक िहसाबसँ सेहो एिह \nगजलमे कमी अिछ। \n \n  \n3 \n \n  \nलाख उपलिधसँ ओ घेरा गेल अिछ \nबस हृदय आदमी के हेरा गेल अिछ \n \n  \nसब समाजक चलन औपचािरक बनल \nलोक संबंधसँ आन डेरा गेल अिछ \n \n  \nसबटा चेहरा बनौआ अपिरिचत जकc \nमूल चेहरा ससिर कऽ पड़ा गेल अिछ \n \n  \nभोरसँ सcझ धिर फूिस पर फूिस िथक \nलोक अपने नजिरसँ धरा गेल अिछ \n \n  \nदेशक सोना पcिख बनत एक िदन \nफेर अनचोके मे ई फुरा गेल अिछ \n \n  \nएिह गजलक पिहल शेरक पिहल पcितक माVा¡म 2122-1122-2212 अिछ आ दोसर पcितक माVा¡म \n2122-1222-2212 अिछ। दोसर शेरक पिहल पcितक माVा¡म 2122-1221-2212 अिछ आ दोसर \nपcितक माVा¡म 2122-1121-22212 अिछ। तेसर शेरक पिहल पcितक माVा¡म 2121-2122-12212 \nअिछ आ दोसर पcितक माVा¡म 2121-2122-12212 अिछ।  चािरम शेरक पिहल पcितक माVा¡म \n211212212212 अिछ आ दोसर पcितक 212212112212 अिछ। पcचम शेरक पिहल पcितक माVा¡म \n22222112212 अिछ आ दोसर पcितक 212222212212 अिछ।  एिह गजलक तेसर, चािरम आ पcचम  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nशेरक कािफया गलत अिछ।  एिह गजलक हमरा बहरेमीरपर मानबासँ आपि अिछ आ से िकए ई पाटक \nलोकिन माVा¡म जोिड़ देिख सकै छिथ जे अलग-अलग लघु जोड़लाब बादो लघु बिच जाइत छै। तँइ हमरा \nआपि अिछ संगे-संग ई गजल आर कोनो बहरपर आधािरत नै अिछ सेहो gप¢ अिछ। \n \n  \n4 \n \n  \nिडबा सन सन शहरक घर अिछ \nपािन हवा मे िमलल जहर अिछ \n \n  \nगाम जेना बेदखल भऽ रहल \nबाध बोन धिर घुसल शहर अिछ \n \n  \nआजुक युगमे कोना पकड़बै \nचोर साधु मे की अंतर अिछ \n \n  \nदेश बनल शो केश बजारक \nजनतंVक बेजोड़ असर अिछ \n \n  \nअजब दौर अिछ ल£य िनपा \nिदशा हीन ई भेड़ सफर अिछ \n \n  \nमतलाक दूनू पcितमे आठ टा दीघ; अिछ। दोसर शेरक पिहल पcितमे आठ टा दीघ; आ एकटा लघु अिछ। \nदोसर पcितमे आठ टा दीघ; अिछ। तेसर शेरक पिहल पcितमे आठ टा दीघ; आ एकटा लघु अिछ। दोसर \nपcितमे आठ टा दीघ; अिछ। चािरम आ पcचम शेरक दूनू पcितमे आठ आठ टा दीघ; अिछ।  एिह गजलमे आएल \n\"भेड़ सफर\" शद यु¤मपर आगू चिल भाषा खंडमे चचW हएत।  ई गजल बहरे मीरपर आधािरत अिछ जािहमे \nजकर िनयम अिछ जे \"जँ कोनो गजलमे हरेक माVा दीघ; हो तँ ओकर अलग-अलग लघुक सेहो दीघ; मानल \nजा सकैए।  एिह गजलक मतलाक पिहल पcितक कािफया \"घर\" केर उ¥चारण िहंदी सन कएल जाए तखने \nसही हएत अIयथा मैिथली उ¥चारण िहसाबo गलत हएत। बाद बcकी शेरक कािफया मतलाक कािफयापर \nिनभ;र करत तँइ ओकर िववेचना हम नै क' रहल छी।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \n \n  \nनरेIKजीक चािर टा िहंदी गजल जे िक हुनक फेसबुकक वालसँ लेल गेल अिछ---- \n \n  \n1 \n \n  \nयह जो चौपट यहp का राजा है \nकुछ नहॴ वक़्त का ताकाजा है \n \n  \nहम लड़ाई से बहुत डरते ह§ \nयूं िक कुछ घाव अभी ताजा है. \n \n  \nदेश उनके िलए िखलौना है \nहमको इस बात का अIदाजा है \n \n  \nजैसे चाहे इसे बाजाते ह§ \nगोिक जनतंV एक बाजा है \n \n  \nअब उठा है तो धूम से िनकले \nयारो आिशक का ये जनाजा है \n \n  \nएिह गजलक पिहल पिहल आ दोसर दूनू शेरक   शेरक माVा¡म 2122-12-1222 अिछ। एिह शेरक दोसर \nपcितमे शायद टाइिपंग गलती छै तँइ सही शद \"तकाजा\" हम मानलहुँ अिछ। दोसेर शेरक पिहल पcितक \nमाVा¡म 2122-12-1222 आ दोसर पcितक माVा¡म 2122-112222 अिछ।   तेसर शेरक पिहल पcितक \nमाVा¡म 2122-12-1222 अिछ आ दोसर पcितक माVा¡म 2122-12-2222 अिछ। चािरम शेरक पिहल \nआ दोसर दूनू शेरक माVा¡म 2122-12-1222 अिछ। एिह शेरक दोसर पcितमे शायद टाइिपंग गलती छै \nतँइ सही शद \"बजाते\" हम मानलहुँ अिछ। पcचम शेरक दूनू पcितक माVा¡म 2122-12-1222 अिछ। \nबहरमे जतेक माIय छूट छै से लेल गेल अिछ। कुल िमला देखी तँ एिह गजलक दूटा शेर बहरसँ खािरज \nअिछ (दोसर आ तेसर)। एिह गजलमे कािफया ठीकसँ पालन भेल अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \n \n  \n2 \n \n  \nक़यामत ऐन अब दालान पर है \nनज़र दुिनया की रौशनदान पर है. \n \n  \nन जाने रौशनी आयेगी कब तक \nअभी तो तीरगी परवान पर है. \n \n  \nिपघल जाता है उनके आँसुओं पर \nमेरा गुgसा िदले नादान पर है. \n \n  \nशगल उनके िलए है शायरी भी \nमगर मेरे िलए तो जान परहै. \n \n  \nमुहबत की वकालत करने वाला \nअभी नफ़रत की इक दूकान पर है. \n \n  \nएिह गजलक हरेक शेरक हरेक पcितमे 1222-1222-122 माVा¡म अिछ। बहरमे जतेक माIय छूट छै से \nलेल गेल अिछ। एिह गजलक कािफया सेहो ठीक अिछ। \n \n  \n3 \n \n  \nबाढ़ मo लोग िबलिबलाते ह§ \nरहनुमा बाढ़ को भुनाते ह§ \n \n  \nघोषणाओं पे घोषणाएं ह§  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \nनाव वह काग़ज़ी चलाते ह§ \n \n  \nइस तरफ़ भुखमरी का आलम है \nऔर वह आँकड़े िगनाते ह§ \n \n  \nफंड जो भी जहp से आता है \nख़ुद ही वो बcट करके खाते ह§ \n \n  \nसाल दर साल बाढ़ आ जाये \nदरअसल ये ही वो मनाते ह§ \n \n  \nएिह गजलक हरेक शेरक हरेक पcितमे 2122-12-1222 माVा¡म अिछ। बहरमे जतेक माIय छूट छै से \nलेल गेल अिछ। एिह गजलक कािफया सेहो ठीक अिछ। \n \n  \n4 \n \n  \nआकाश से टपके हुए िकरदार नहॴ ह§ \nहम भी मक़ीन ह§ िकरायेदार नहॴ ह§ | \n \n  \nउनके इरादॲ की भी मालूमात है हमo \nऐसा नहॴ िक हम भी ख़बरदार नहॴ ह§ \n \n  \nवह नाम हमारा िमटायoगे कहc कहc \nबुिनयाद की हम ®ट ह§ दीवार नहॴ ह§ | \n \n  \nइंसान ह§ अपनी हदॲ का इ¯म है हमo \nहम आपके जैसा कोई अवतार नहॴ ह§ |  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \n \n  \nहम अपनी मुहबत की नुमाइश नहॴ करते \nिर°ते िनभाते ह§ दुकानदार नहॴ ह§ | \n \n  \nपढ़ना ही अगर हो तो पढ़ो इQमीनान से \nअदबी िकताब ह§ कोई अख़बार नहॴ ह§ | \n \n  \nएिह गजलक पिहल शेरक पिहल पcितक माVा¡म 2212-2212-221122 अिछ। दोसर पcितक माVा¡म \n2212-1212-221122 अिछ। दोसर शेरक पिहल पcितक माVा¡म 2212-2212-221212 अिछ। दोसर \nपcितक माVा¡म 2212-122-122-1122 अिछ। बहरमे जतेक माIय छूट छै से लेल गेल अिछ मुदा तइ \nबादो ई गजल बहरमे नै अिछ। मतलाक दूनू शेरेमे एकपता नै अिछ। तँइ हम माV दू शेरक तती केलहुँ \nअिछ बाद-बcकी शेरक िववेचना पाठक बुिझये गेल हेता। कािफया सेहो गलते अिछ। \n \n  \n \n  \nबह रक  िहसाबसँ नरेIKजीक  गजल --   \n \n  \nचा मैिथली गजलक देखल जाए तँ ई gप¢ अिछ जे नरेIKजी अिधकpशतः बहरे मीरपर आिfत छिथ आ \nताहूमे कतेको ठाम हूसल छिथ। जखन िक बहरे मीर बहुत आसान बहर छै आ एिह बहरमे छूट बहुत छै। \nतेनािहते जँ चा िहंदी गजलक बहरक देखल जाए ई gप¢ होइए जे नरेIKजी बहरे मीरक अितिरत आन \nबहर सभपर सेहो हाथ चलबै छिथ आ ओहूमे कतेको gथानपर हूसल छिथ। तथािप ई उ¯लेखनीय जे आनो \nबहरपर ओ गजल लीिख सकै छिथ। नरेIKजी मैिथली-िहंदीक देल उपर बला गजलक बहर संबंधमे हमर ई \ngप¢ माIयता अिछ जे नरेIKजी माV लयक बहर मािन लै छिथ जखन िक लय आ बहरमे अंतर छै।  लय \nमने गािब कऽ, गुनगुना कऽ।  लयपर िलखलासँ केखनो बहर सटीक भैयो सकैए आ केखनो निहयो भऽ \nसकैए। \nबहर ओ कािफयाक आधारपर नरेIKजीक गजलक एकै बेरमे हम गलत नै किह सकै छी कारण मैिथलीक \nकिथत गजलकार सभसँ बेसी मेहनित नरेIKजी अपन गजलमे केने छिथ आ जँ ई थोड़बे मेहनित करतिथ वा \nकरता तँ िहनक गजल एकटा आदश; गजल भऽ सकैए। ओना एिह बातक संभावना कम जे ओ एिह तयक \nमानताह। करण वएह िजद जे iयाकरण कोनो जरी नै छै। रचनामे भाव Rमुख होइत छै आिद-आिद। \nमैिथलीमे नरेIKजीक गजल अपन पीढ़ीक अिधकpश गजलकार (सरसजी, तारानंद िवयोगी, रमेश, देवशंकर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nनवीन एवं ओहने गजलकार) सभसँ बेसी ठोस गजल छिन से मानबामे हमरा कोनो शंका नै मुदा बहर ओ \nकािफयाक िहसाबo पूरा-पूरी सही नै छिन (मने नरेIKजी माV अपन समकालीनसँ आगू छिथ)।  एिहठाम हम \nनरेIKजीक  चािर-चािर टा गजल लेलहुँ मुदा आन ठाम हुनक Rकािशत वा हुनक फेसबुकपर Rकािशत मैिथली \nआ िहंदी गजलक अनुपातसँ ई gप¢ अिछ जे नरेIKजी मैिथलीमे माV संपादकक आ²हपर गजल िलखै \nछिथ। मने मैिथली गजल हुनकर येय नै छिन। अइ बादॲ आ³य; जे िहंदी गजलमे हुनकर कोनो िवशेष \ngथान नै छिन। ई बात हम एकटा िहंदी गजल पाठकक तौरपर किह रहल छी। हुनकर समूहक िकछु लोक \nहुनका भने िबहारक िहंदी गजलकारक िलgटमे दऽ दौन मुदा वाgतिवकता इएह जे िहंदी गजल संसारमे \nनरेIKजीक कोनो gथान नै छिन। आ एकरा माV राजनीित नै कहल जा सकैए। िहंदी गजलमे एहतराम \nइgलाम, नूर मुहaमद नूर, जहीर कुरैशी सभ पुरान छिथ एवं नवमे गौतम राजिरषी, gवपिनल fीवाgतव, वीनस \nकेसरी, मयंक अवgथी आिद अपन gथान बना लेला मुदा की करण छै जे नरेIKजी असफल रिह गेला। हम \nफेर कहब जे हरेक चीजमे राजनीित नै होइ छै। िहंदी गजलक नव शाइर गौतम राजिरषी, gवपिनल \nfीवाgतव, वीनस केसरी, मयंक अवgथी आिदक पाछू कोनो संपादक क हाथ नै छलिन मुदा नीक िलखलासँ \nकोन संपादक नै छापै छै। आ िहनकर सभहँक सभ गजल iयाकरण ओ भाव दृि¢सँ संतुिलत रहै छिन आ \nतँइ ई सभ बहुत कम समयमे िहंदी गजलमे अपन gथान बना लेला मुदा नरेIKजी नै बिढ़ सकला आ तािह \nलेल माV हुनक बहर ओ iयाकरण नै पालन करबाक िजद िजaमेदार छिन। मैिथली गजलमे तँ ई अपन \nसमकालीन गजलकारसँ आगू बिढ़ जेता मुदा ई िहंदीमे िपछड़ले रहता कारण ओिहठाम बहर सेहो देखल जाइ \nछै जखन िक मैिथली गजलमे बहर देखानइ आब शु भेलैए। \n \n  \nिकछु एहन बात जे िक Rायः हम, सभ आलोचनामे कहैत िछयै \" मैिथलीक अराजक गजलकार सभ िहंदीक \nिनराला, दु´यंत कुमार आ उदू;क फैज अहमद फैज केर बहुत मानै छिथ। एकर अितिरतो ओ सभ अदम \nगॲडवी मुµवर राना आिदक मानै छिथ। मैिथलीक अराजक गजलकार सभहँक िहसाबo िनराला, दु´यंत कुमार \nआ फैज अहमद फैज सभ गजलक iयाकरणक तोिड़ देलिखन मुदा ई ¶म अिछ। सच तँ ई अिछ जे \nिनराला माV िवषय पिरवत;न केला आ उदू; शदक बदला गजलमे िहंदी शदक Rयोग केला, तेनािहते दु´यंत \nकुमार इमरजेIसीक िव·¸ गजल रचना ¡pितकारी पo केलिथ। फैजक साaयवादी िवचारक गजल लेल \nजानल जाइत अिछ। मुदा ई गजलकार सभ िवषय पिरवत;न केला आ समयानुसार शदक Rयोग बेसी केला। \nएिहठाम हम िकछु िहंदी गजलकारक मतलाक तती देखा रहल छी ( जे-जे मतला हम एिहठाम देब तकर \nपूरा गजल ओ पूरा त¹ती हमर पोथी मैिथली गजलक iयाकरण ओ इितहासमे देिख सकै छी)--- \n \n  \nसूय;कpत िVपाठी िनरालाजीक एकटा गजलक मतला देखू-- \n \n  \nभेद कुल खुल जाए वह सूरत हमारे िदल मo है \nदेश को िमल जाए जो पूँजी तुaहारी िमल मo है  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \n \n  \nमतला (मने पिहल शेर)क माVा¡म अिछ--2122+2122+2122+212 आब सभ शेरक माVा¡म इएह \nरहत। एकरे बहर वा की वण;वृत कहल जाइत छै। अरबीमे एकरा बहरे रमल केर मुजाइफ बहर कहल \nजाइत छै। मौलाना हसरत मोहानीक गजल “चुपके चुपके रात िदन आँसू बहाना याद है” अही बहरमे छै \nजकर िववरण आगू देल जाएत। ऐठc ई देखू जे िनराला जी गजलक िवषय नव कऽ देलिखन Rेिमकाक \nबदला िवषय िमल आ पूँजी बिन गेलै मुदा iयाकरण वएह रहलै। \n \n  \nआब हसरत मोहानीक ई Rिस¸ गजलक मतला देखू--- \n \n  \nचुपके चुपके रात िदन आँसू बहाना याद है \nहमको अब तक आिशक़ी का वो ज़माना याद है \n \n  \nएकर बहर 2122+2122+2122+212 अिछ। \n \n  \nआब दु´यंत कुमारक ऐ गजलक मतलाक तती देखू--- \n \n  \nहो गई है / पीर पव;त /सी िपघलनी / चािहए, \nइस िहमालय / से कोई गं / गा िनकलनी / चािहए। \n \n  \nएकर बहर 2122 / 2122 / 2122 / 212 अिछ। \n \n  \nफैज अहमद फैज जीक ई गजलक मतला देखू-- \n \n  \nशैख साहब से रgमो-राह न की \nशु¡ है िज़Iदगी तबाह न की \n \n  \nएिह मतलाक बहर 2122-1212-112 अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n13 \n \n \n  \nआब कने अदम गॲडवी जीक एकटा गजलक मतलाक तती देखू— \n \n  \nग़ज़ल को ले / चलो अब गc / व के िदलकश /नज़ारॲ मo \nमुस¯सल फ़न / का दम घुटता / है इन अदबी / इदारॲ मo \n \n  \nएकर बहर 1222 / 1222 / 1222 / 1222 अिछ। \n \n  \nएिहठाम हम ई माV भाव ओ कयसँ संचािलत गजलकारक कुतक;सँ बँचबा लेल देलहुँ अिछ।  जखन दु´यंत \nकुमार सन ¡pितकारी गजलकार बहर ओ iयाकरणक मानै छिथ तखन नरेIKजी वा आन किथत ¡pितकारीक \niयाकरणसँ कोन िद¹त छिन सेनै जािन। \n \n  \nभाव , कय , िवषय  ओ भाषाक  िहसाबसँ नरेIKजीक  गजलक  सीमा---  \n \n  \nउप शीष;कमे \"सीमा\" एिह दुआरे िलखलहुँ जे  भाव, कय ओ िवषय लेल कोनो रोक-टोक नै छै जे इएह \nिवषयपर िलखल जेबाक चाही वा ओिह िवषयपर नै िलखल जेबाक चाही। अइ ठाम देल गेल नरेIKजीक \nमैिथली-िहंदी गजलक भाव ओ भाषासँ gप¢ भेल हएत जे नरेIKजी चाहे मैिथलीमे िलखिथ वा िहंदीमे हुनकर \nिवषय मास;वादी िवचारधाराक आगू पाछू रहैत छिन। ओना ई खराप नै छै मुदा दुिनयc बहुत रास \"भूख\"सँ \nसंचािलत छै चाहे ओ पेटक हो, जcघक हो िक धन, यश केर हो। जतबे सच पेटक भूख छै ततबे आन \nभूख सेहो। तँइ एकटा भूखक सािहQयक नीक मानल जाए आ दोसर भूखक खराप से उिचत नै। नरेIKजीक \nसेहो कोनो िवपरीत िलंगी आकिष;त केने हेथिन आ कोहबरमे हुनकर करेज सेहो धक-धक केने हेतिन। ओना \nिवचारधाराक महान बनेबा लेल ओ किह सकै छिथ जे ने हमरा कोनो िवपरीत िलंगी आकिष;त केलक आ ने \nकोबरमे करेज धक-धक केलक। ई हुनकर सीमा सेहो छिन हुनकर िवचारधाराक सेहो। अइ ठाम एकटा \nमहQवपूण; R¾ राखए चाहब जे नरेIKजी वा हुनके सन ¡pितकारी गजलकार सभ iयाकरणक ई किह िवरोध \nकरै छिथ जे iयाकरण क¿रताक Rतीक िथक मुदा आ³य; जे िवषय ओ भावक मािमलामे नरेIKजी वा हुनके \nसन गजलकार सभ क¿र छिथ। हमरा जतेक अनुभव अिछ तािह िहसाबसँ हम किह सकैत छी किथत \nपसँ छÀ मास;वादी सभ दोहरा बेबहार करै छिथ अपन जीवन ओ सािहQयमे। iयाकरणक क¿रताक िवरोध \nआ िवषय ओ भावक क¿रताक पालन इएह दोहरा चिरV िथक।  एकै कयपर कोनो िवधाक रचना िलखलासँ \nओिहमे दोहराव केर खतरा तँ होइते छै संगे संग पाठक इरीटेट सेहो भ' जाइत छै। कोनो रचना जखन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n14 \n \nपाठके लेल छै तखन पाठकक ·िचक अवमानना िकए? हँ एतेक सावधानी लेखकक जर रखबाक चाही जे \nपाठकक अवpिछत मcग जेना अ°लीलता, दंगा पसारए बला रचना नै लीखिथ। एक बेर फेर हम िहंदीक \nसंदभ;मे कहए चाहब जे िहंदी गजलक कय बहुत िवgतृत छै। िहंदी गजलमे साaयवादी िवचारधारा बला \nगजलक अितिरत आनो िवषयपर गजल छै आ हमरा िहसाबo नरेIKजी िहंदी गजलमे नै बिढ़ सकला आ तािह \nलेल बहर ओ iयाकरण संग एकै कयपर िलखबाक िजद सेहो िजaमेदार छिन। एिहठाम देल \nनरेIKजीक  मैिथलीक चािरम गजलमे  \"भेड़ सफर\" मैिथलीमे अवpिछत Rयोग अिछ। नरेIKजीक भाषा Rयोग \nखतरनाक  अिछ। हम जानै छी जे एना िलखलासँ लोक हमरा शु¸तावादी मानए लागत मुदा हम ई िचंता छोिड़ \nिलखब जे हरेक भाषामे आन भाषाक शदक Rयोग हेबाक चाही मुदा एकर मतलब नै जे सभ शदक  Rयोग \nमाIय भऽ जेतै। उदाहरण दैत कही जे मैिथलीमे \"वफा\" शद Rचिलत नै अिछ मुदा \"वफादार\" शद \nबहुRचिलत अिछ। एिहठाम R¾ उठैत अिछ जे जखन वफा शदक Rचलन नै तखन वफादार कोना Rचिलत \nभेल। ई बात शु¸ पसँ आम जनताक बात छै। आम जनताक जीह आ संदभ;मे \"वफा\" शद नै आिब \nसकलै जखन िक वफादार उ¥चारणक िहसाबसँ आ संदभ;क िहसाबसँ Rयोग होइत रहल अिछ। \n \n  \nिन´कष;--- नरेIKजी गजल बहर ओ कािफयाक िहसाबसँ दोषपूण; तँ अिछ मुदा मैिथलीक अपन समकालीन ओ \nपरवतÁ गजलकार यथा सरसजी, रमेश, तारानंद िवयोगी, िवभूित आनंद, कलानंद भ¿, सुरेIKनाथ, धीरेIK \nRेमिष;, राजेIK िवमल संगे एहने आन गजलकार सभसँ बेसी ठोस अिछ। िहनक िहंदी गजल सभ सेहो बहर \nओ कािफयाक िहसाबसँ दोषपूण; अिछ आ ओिहठाम िहनकासँ पिहने बहुत रास iयाकरण ओ भाव बला \nगजलकार अपन मू¯याकंन लेल Rतीारत छिथ तँइ िहंदी गजलमे िहनकर िटकब बहुत मोि°कल छिन। \nिवrास नै हो तँ िहंदी गजलक गंभीर पाठक बिन देिख िलअ। जँ नरेIKजी iयाकरण पक सaहािर लेिथ आ \nआनो िवषयपर गजल कहिथ तँ िनि³त ई बहुत दूर आगू जेता। आ जेना िक उपरक िववेचनसँ gप¢ अिछ \nजे िहनका बेसी मेहनित नै करबाक छिन। िकछु अहम् ओ iयाकरणक हेय बुझबाक च¹रमे िहनक नीको \nगजल दूिर भेल अिछ। ओना हम उपरे आशंका बता देने छी जे आने किथत ¡pितकारी जकc ईहो \niयाकरणक बेकार मानता। \n \n  \nनोट---- 1) एिह समीामे जतेक संदभ; लेल गेल अिछ से हमर पोथी \"मैिथली गजलक iयाकरण ओ \nइितहास\"सँ लेल गेल अिछ तँइ कोनो Rकारक संदभ; जेना पं गोिवIद झाजीक कोन पोथीक कोन पृपर \nचंKिबंदु युत gवर लघु होइत छै आिद जनबाक लेल ओिह पोथीक पढ़ू। \n2)  बहरक ततीमे जँ कोनो असावधानी भेल हो तँ पाठक सभ सूिचत करिथ। हम ओकरा सुधारब। \n  \n२. \nRणव  कुमार  \nमैिथली कथामे gVी \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n15 \n \nउपरोत िवषय पर चचW केनाय एेक ह¯लुक बात नै अिछ, तथािप हम जे िकछु लेखक केर रचना \nपढलहु◌ঁ अिछ ओय माÃक िकछ gVी पाV वा नाियका क भूिमका के िववेचना के RयÄ क रहल िछ। \n \n  \nसव;Rथम हम याVी बाबा के उपIयास ’पारो’ के नाियका पाव;ती उफ़; पारो केर चचW कय रहल छी। पारो के \nपिहल पिरचय पा◌ঁच छ: विष;य, °याम विण;य बुिचया के प मे कैल गेल अिछ, आ कथा के मािम;क अIत \n१७-१८ वष;क पारो के अकाल म◌ृQयु क घटना के संदभ; स ◌ঁ होय अिछ। मैिथली कथा मे gVी पाV सब मे \nपारो के चिरV एकटा एहन चिरV अिछ जे पाठक के हृ्दय gथली मo भावना के तीवÇ Rवाह त लैए आबै \nअिछ संगिह िमिथला ेV मo ७०-८०-९०के दशक मo(आ संभवत: िकछु एखनो) gVी जीवन के दशा के \nकैएक टा परत खोिल के रािख दैत अिछ। २-४ घंटा मo पारो सन नाियका के नेIपन केर खेलौर स ◌ঁ ल के \nिकशोरी पारो के चमQकृ्त क दै बला बुि¸, िववेक, मयWदा के िनभाब वाली िधया आ अंतत: समाजक दोष \nके कारणे अपिरपब अवgथा मo अकाल मृ्Qयु के वरण करैत पारो के झलक कोनो चलिचV जेका◌ঁ पाठक \nके आ ◌ঁिख के आगा एक के बाद एक क के िनकिल जाय अिछ। \nपारो नेनपने स चंचल छलीह आ िकशोरावgथा मo पहु◌ঁचैत पहु◌ঁचैत लोक iयवहार आ ¤यान मे पारंगत भ \nगेिल। कथावाचक कहै छैथ जे ओ पारो से १-२ वष;क जेठ छलाह मुदा तैयो लोक iयवहार के जे बात \nहुनका इंटर मo गेला पर बुझ एलैन से पारो ओिह बयस मo बुझै छलीह जखन कथावाचक आठमी मo छलाह। \nऐ Rकारे याVीजी ई बात के इंिगत करै छैथ जे िमिथला के नारी मo मानिसक पिरपवता बहुत ज¯दी आिब \nजाय अिछ। पारो पÉबा िलखबा, कथा-किवता मo सेहो बेस तेज छलीह, gवाईत िहनकर िपताजी िहनका खूब \nपढैबा के इ¥छा रखै छलाह, मुदा से िहनकर माय के पिसµ नै छल। ई मैिथल समाज के एकटा आर \nचिरV िचVण अिछ जेकरा याVीजी ऐ कथा मo खोिल क देखेलिथIह अिछ। ई चिरV कमोबेस आजुक मैिथल \nसमाज मo सेहो iयाÊत अिछ, gवाइत िमिथला ेV मo gVी सारता दर कदािचत सगर देश मo सभस ◌ঁ िनË \ngतर पर अिछ। औपचािरक िशा नैहो भoटला पर पारो रामायण, गीता, अमरकोष, िहतोपदेश आिद ²ंथ के \nघोिष लैत छिथन। \nRेम िववाह आ िववाह स ◌ঁ पूव; अपन िजवनसंगी के िनक से जािन लै के इ¥छा आ ऐ से जुडल िदवाgवÌ \nसेहो पारो के मोन मे उचरै छैIह आ एकरा ओ कथावाचक के जािहर सेहो कर छिथन जे “िबरजू भैया, \nभाइये-बिहन मo ज ◌ঁिबआह दान होयतैक त कतेक िदव होयतै। कत’ कहा◌ঁदन अनिठया के जे लोक उठा ल \nअबै अिछ से कोन बुिधयारी!” िकशोरी पारो के मोन मे पु·ष जाित के Rित जे आशंका छल से ओकर \nिलखल किवता के ऐ लाइन मo सेहो iयत होय अिछ: \nसखी हम करमहीन \nकोन िविध खेपब िदन \nकोन िविध खेपब राित  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n16 \n \nिनÎुर पुख क जाित \nकोन िविध काटभ काल \nहैत हमर की हाल। \nपिरिgथित के मारल पारो के िववाह िकशोरावसथे मo अपना सं दुना उिमर के दुि वर स ◌ঁ भ जाय अिछ। \nकथा के अंत होय अिछ शािरिरक प स ◌ঁ अपिरपव पारो के Rसव के कारण भेल अकाल मृQयु स ◌ঁ। इ \nभाग पढैत काल पाठक के कॲरह फ़ािट जाय से gवभािवक अिछ। ऐ Rकारे देखल जाय त पारो एकटा \nतेजिgविन िमिथलानी छिथ जे मैिथल समाज मo iयाÊत दोष के कारण िजबैत अपन अिभलाषा के समेट क \nरखै छिथन आ अंतत: अकाल मृ्Qयु के RाÊत हौय छिथन। \nआब अबै छी Rो० हिरमोहन झा के रचना पर। ओना त िहनकर कथा-उपIयास सब मo नाना Rकार के gVी \nपाV सब भरल परल अिछ, मुदा हम एतय िहनकर उपIयास कIयादान आ िÏरागमन के पाV बु¥ची दाई आ \nिमस िबजली बोस के चचW क रहल िछ। बु¥ची दाई के चिरV जत अपन समय के मैिथल समाजक gVी \nक वाgतिवकता अिछ त िमस िबजली कदािचत ओ चिरV अिछ जेहन लेखक मैिथल gVी के भिव´य देखय \nचाहै छलाह। बु¥ची दाई एकटा एहन अबोध बािलका के चिरV अिछ िजनका मानिसक आ शािरिरक \nपिरपवता से पिहनेहे िबआह क देल जाय छैIह आ तािह कारणे ऐ संबंध के बुझ आ िनभाब मे ओ अम \nछलीह।   मुदा प आ गुण स ◌ঁ पूण; बुिचया समय िबतला पर आ िसखौला पढौला पर आधुिनकता के िलबास \nओिढ लै अिछ। िमस िबजली बोस काशी िवrिवDालय मo पढै वाली ओ कIया छलीह जे कुशा² बुि¸ के संगे \nठा◌ঁय पर ठा◌ঁय बाजय के कौशल सेहो राखै छलीह आ एिह कौशल के बले सीसी िमf के दप; चुड-चुड \nकरै छिथन आ हुनका हुनकर गलित के एहसाह िदयाबै छिथन। \n \n  \nदू टा पुष लेखक के बाद दू टा gVी लेखक के रचना मo gVी पाVक चचW करै चाहै छी। सव;Rथम िलली \nरे के कथा उपसंहार के नाियका ’अपणW’ के चचW क रहल छी। िलली रे अपन िविभµ रचना मo gVी पाV \nके माफ़;त ऐ बात के उ¯लेख कएने छिथ जे मैिथल समाज gVी के िववाह, Rेम-संबंध आिद के ल क \nअनुदार रहल अिछ आ औखन तक अनुदार अिछ। जे मिहला वग; िपतृ्साQमक समाज मे युग युग \nस◌ঁ सीिदत आ Rतािड.त होइत रहल छिथ, सेहो वग; अपन समाजक दोसर सदgय के Rित अनुदार बनल \nरहलीह, सहानुभुित के अभाव रहलिन। िशित आ आधुिनक मानल जाय बला समाजक पुष वग;क \nमानिसकता मo पिरवत;न नै आयल। ’अपणW’ के चिरV एिह अIतरिवरोधक मम;gपशÁ उÐाटन अिछ। अपणW के \nRित हुनक बिहनोइ िवनयक आचरण भावनाQमक निह, शोषणाQमक छैन। ओ डाटरी के Rवेश परीाक \nमाग;दश;नक नाaपर अपणWके अपन मोह जाल मo फ़ा◌ঁिस लैत छिथ। अपणW के बिहन वसुधा के आचरण \nइ´यWभाव स ◌ঁ भरल अिछ ओ अपन पित के लंपटता के दोष नै दैत अिछ, अपणW के दोषी मानैत अिछ। ओ \nअपणW के तेज से जरैत अिछ। िपि लग िशकायत क अपन छोट बिहन के Rित घरक सदgय मo घृणा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n17 \n \nघिनभूत क दैत अिछ। घौल भेल िपता अपणW के दंिडत करबाक हेतु कठोरतम िनण;य करैत हुनकर पढाई \nछोरा एकटा मजदूर संगे सािह दैत छिथन। अपणW डाटर नै बिन सकिल मुदा अपन पिरfम आ िवDा के \nबल पर सासुर के खूब सुखी-सaपµ बना दैत छिथन। मुदा िवडंबना अिछ जे अपण;िहक पिरfम \nस◌ঁ िगरथाइिन बनिल ननिद सब सब सेहो हुनकर कुचे¢ा करै अिछ। अपणW Qयागमिय छिथ, सेवाभािव छिथ, \nसहानुभूितशील छिथ, अपन मोनक iयथा कौखन Rकट नै होमय दै छिथन। सबस ◌ঁ बिढ के धैय; आ \ngवािभमान छैक। इ gवािभमान पितक देहावसानक िज¤यासा मे आएल िपता के◌ঁ कहल वचन मo (’एिहठाम \nहमरा सब मानैत अिछ। अहा◌ঁस बहुत बेसी!’) सेहो gप¢ अिछ। \nअंितम gVी चिरV जेकर हम चचW एखन क रहल िछ ओ अिछ डा० शेफ़ािलका वमW के कथा ’मुित’ के \nनाियका ’मेहा’। मेहा कोमल सदृ्°य भाव वाली तेजिgवनी कIया छिथन िजनका समाजक देखावटी उQथान आ \nइिळटनेश नै पिसµ छैIह। ओ अपन मा◌ঁ के मिहला-मुित आंदोलन आ ओय स ◌ঁ जुड.ल सदgया सब के \nआलोचक छिथन जे मिहला-मुित के नाम पर बड.का बड.का जुलूस त िनकालै छिथन मुदा ई बात के \nअIतबÒध नै छैन जे मिहला के मुित चािह किथ स ◌ঁ। ओ अब अपनिह जानैत या अIजान मे नारी के \nRतारणा के बढावा दै बला काज करै छिथन। एिह ¡म मे मेहा के िववाह एकटा Rोफ़ेसर साहब से होय \nबला रहै छैन जे वाgतव मे पकरौआ िववाह छल आ तेकर बदला लै लेल Rोफ़ेसर साहब मेहा संग हुनक \nपpच टा सिख के िसनुरदान क दैत छिथन। मुदा तेजिgविन मेहा ऐ िवकट पिरिgथित के अपन कुशा²ता आ \nतेज से gaहािर लैत छिथन, ओ ऐ िववाह के अमाIय सािबत क दैत छिथन आ Rोफ़ेसर साहब के मुत \nकरैत बजै छिथन जे “हम एिह िववाह के नै मानैत छी आ नै हमर संगी मानत। हम सब एेक गेल-गुजरल \nनै छी । नारी के िनयित माV िववाह छैक मुदा हम एकरा नै मानैत छी। िववाह gVी पुषक समप;ण \nिथक। जे बलजोरी देल जाय आ जे ए¹िह संगे पा◌ঁच गोटे के देल जाय ओ िसIदूर धम;क दृ्ि¢ए मान भ \nजाए मुदा हम किहयो नै मनब। \nRोफ़ेसर साहब मेहा के ऐ तक;-िवतक; से अवाक भ गेल। ओ एकटा अ¤यात सaमोहन स ◌ঁ आिव¢ भ मेहा से \nअपन अपराध लेल मा मpगैत छिथन आ हुनका अपन जीवन संिगिन बनाब के वचन दैथ छिथन। \nएिह Rकारे हम देखैत िछ जे जत पुष लेखक सब gVी पाV के Ïारा समाज मे gVी के अवgथा आ \nहुनका Rित iयाÊत कुRथा पर चोट करै छिथन ओतय मिहला लेिखका gVी समाजुक िgथित के सु£म \nिववेचना करैत छिथन। \n \n \nएकटा जIमेजय  कथा (iयं¤य ) \n  \nओना त महाभारतsक सबटा कथा सब  युग  के लेल  Rासंिगक  रहल  अिछ, एिह  ¡म  मo राजा जIमेजयक  एकटा कथा सेहो \nआजुक    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n18 \n \nसमय  के िहसाब  सं खूब  Rासंिगक  अिछ.राजा जIमेजय  अजु;न  के पोता आ राजा परीित  के बेटा आ उरािधकारी छलाह. \nएक  बेर  राजा परीित  कलयुगक  Rभाव  सं ²gत   \nभs मरल  सpप  केर  माला बनाय  ऋिष  शमीक  के गर  मo धs क हुनकर  अपमान  कदेलिखन. ऐ अपमान  सं ऋिष  के बेटा fृंगी\n  \nिपिया गेलाह. ओ िपे आिमल  िपने छलाह  आ अपन  बाबू के अपमानक   \nबदला लेबय  के ठािन  नेने छलाह. एिह  के लेल  ओ नागराज  तक  के बजाय, राजा परीित  केिठकाना लगाबय  के सुपारी द \nदेलिखन.  \nबस  तखन  की अजु;न  सं परािजत  आ अपमािनत  तक  एहने मौक़ा के बाट  जोहैत  छलाह, gवाइत  ओ ऐ सुपारी उठब  मo को\nनो कौताही \n नै रखलाह  आ सही मौक़ा पािब  ओपरीित  के 'मड;र' क देलाह.  \nपरीित  केर  मड;र  के बाद  हुनकर  बेटा जIमेजय  गÔी पर  बैसलाह. बापक  ÃQया के सभटा िपहानी जानलाक  बाद  िहनका मो\nन  मo  \nबदलाक  भावना RÕÕविलत  भ गेलैन  आ ओ तकसिहत  सभटा नाग  के समूल  न¢  करै के ठािन  लेलैथ  आ ऐ के लेल  सप; य\nÖ करेलैथ \n मुदा ऐ 'मड;र' के माgटरमाइंड  यानी ऋिष  fृंगी  के छोिड़  देलिखन. \n  \n\"आब  एकटा 'बाबा' से के पंगा लै! बदले लै के छैक  त तके सं ल लैत  छी आ ओकर  समूल  नाश  क दैत  छी.\" \n(भ सकै अिछ  एहने िकछु िवचार  हुनका मोन  मo आयल  हेतैन, यDिप  ऐ तरहक  बात  महाभारत  मoआिधकािरक  प  सं कतौ ने\n  \nदेखलहुँ पढ़लहुँ अिछ).हं त भेल  एना की सप; यÖ  मo एक \nएक  क के सभटा िनदÒष  सpप  सब  खिस  खिस  क भgम  होमय  लागल.  \nओकरा सब  के पतो नै छल  जे ओकर  सब  के दोष  की छैक  जेकर  सजा ओकरा सब  के भoट  रहल  छल. खैर.हजारोलाख  सp\nप के मुइला के  \nबाद  जखन  तक  केर  पािर  एलै तखन  पता नै ओ कुन  देवता िपर  से सेिटंग  क के आिgतक  नामक  एकटा ×ाaहण  के  \nभेज  के सप; यÖ  ·कवा देलक  आ तक  केर  जान  बिच  गेल.कहल  जाय  छैक  जे एकर  बाद  जIमेजय  आ तक  दुनू बषÒ-\nबरख  िजबैत  रहलाह  आ अपन-अपन  राज पाट  के भोग  केलाह. कहcदैन  कहल  जायिछ  जे तक  केर  बाद  मo इIKक    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n19 \n \nदरबार  मo सेहो बØड  िनक  पैठ  बिन  गेलछल. आ ऐ तरहे देखल  जाय  त माgटरमाइंड  ऋिष  fृंगी,  एसीयूटर  तक  आ बद \nला लै पर   \nउता  जIमेजय  के त िकछु नै भेल  मुदा ऐ सब  Rि¡या मo मारल  गेल  बेचारा हजारोलाख  िनदÒष  सpप  सभ  जेकर  एकमाVअप \nराध   \nजे ओ तक  के समुदाय  से छलाह. \nउपसंहार : आजुक  समय  मo एिह  कथा के Rासंिगता िचिIहयौ आ िवचार  किरयौ, अहc बुि¸जीवी छी \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंतiय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nदुगWनIद मXडल \nलघुकथा \nसीख \nनािIहयेटा मे बुधुआ बुिढ़या दादीक एक िदन तंग-तबाह केने छल। \n“दाय यइ दाय एकटा िखgसा किहयौ। नीमन िखgसा किहयौ। झब-दे किहयौ, निह तँ ठÚठ दािब कऽ \nमािर देब।” \n“रउ सरधुआ, छोड़ ने रौ। गरदैन छोड़ ने, निह तँ मिर जाएब।” \nदाय जोरसँ िचिचआ-िचिचआ ई कहैए। \n“अरौ बाप रौ बाप। ई छौड़ा हमरा मािर देलक!” \nबुधुआ दाइक गरदैन छोिड़ देलक आ जा कऽ दाइक कोरामे बैस जाइए, िखgसा सुनैले। \nदाय िखgसा शु केलैन। एक नगरमे एकटा राजा छेलइ। ओकरा फूलक एकटा बड़का फुलबाड़ी \nछेलइ। जइमे सभ तरहक फुल रोपल छेलै आ बहुत रास फूल फुलाएलो छेलइ। जइमे एकटा बड़ सुIदर \nफूल िखलल छल। नमहर आ सुIदर सेहो छेलइ। सभ फूल ओकरा राजा-गुलाब कहै छेलइ। रसे-रसे राजा \nगुलाब आन-आन फूल सभसँ अपन Rसµता पािब अंहकारी भेल जे छल। ओ एतेक अहंकारी भऽ गेल जे \nआब ओ आन-आन फूलसँ बातो ने करए चाहै छल। मुदा आन-आन सभ फूल राजा गुलाबक ऐ बेवहारक \nओकर नादानी बुिझ ओकरा सaमान दइते रहल। \nओइ राजा गुलाबक जिड़मे एकटा बेश नमहर किरया पाथर गाड़ल छेलइ। अकसरहॉं ओइ किरया \nपाथरक ओ राजा गुलाब डॉंटैत रहै छेलइ। जे तोरा कारण हमर प आ सौIदय; खराप भऽ रहल अिछ। \nतॲ केतौ िकए ने चिल जाइ छ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n20 \n \nओ पाथर कएक बेर राजा गुलाबक समझौलक। जे एतेक घमXड नीक नइ होइ छइ। मुदा राजा \nगुलाब अहंकारमे मातल अकैड़ कहलक- \n“अरेकाला पाथर, हमरा आगॉं तोहर कोन तुलना। तूँ तँ हमरा शरणमे पड़ल छ।” \nसमय बीतैत गेल। िकछु िदनक पछाइत एक बेकती ओइ फुलबाड़ीमे आएल। घुमैत-घुमैत ओकर नजैर \nओइ पाथरपर पड़लै। ओ ओकरा उखािड़ अपना संग नेने चिल गेल। राजा गुलाबक खुशीक कोनो ठेकान \nनिह रहलै। ओ सोचए जे नीक भेल ई पाथर ऐठामसँ हिट गेल। अनेरे ई हमर सुIदरताक खराप करै \nछल। \nसमय बीतैत गेल। थोड़बे िदनक पछाइत ओही फुलबाड़ीमे एक आदमी ओइ फुलबाड़ीमे आएल। ओकरा \nओ राजा गुलाब फूल खूब नीक लगलै। ओ ओकरा तोिड़ एकटा मिIदरमे जा भगवानक मूित;क चरणमे \nसमिप;त कऽ देलक। राजा गुलाबक ओतए एकदम नीक नै लगै छेलइ। ओकरा अपन पैछला िदन-राित मोन \nपड़ए लगलै। ओकरा फुलबाड़ीमे भेटए-बला सaमान सेहो मोन पड़ए लगलै। ताबत ओकरा केतौसँ हँसी सुनाइ \nपड़लै। ओ गुलाब एमहर-ओमहर चाकात तकलक मुदा केकरो ने देलक। \nताबत ओकरा एकबेर िदiय आवाज सुिन पड़लै-  \n“राजा गुलाब, तूँ एमहर-ओमहर की देखै छ। हमरा देख। हम वएह पाथरक मूित; छी, जेकरा तूँ ओइ \nफुलबाड़ीमे तु¥छ बुिझ सिदखन कटैत रहै छेल। आइ देख जे तूँ हमरा शरणमे पड़ल छ।” \nराजा गुलाब तँ आ³य;चिकत छल। बाजल- \n“भाय पाथर, तूँ एतए एल केना?” \nओ मूित; पी पाथर बाजल- \n“सून राजा गुलाब, जे बेकती हमरा एतए अनलक ओ एकटा मूित;कार छल। ओ हमरा छेनी-हथौरीसँ \nतोिड़-तािड़ पाथरसँ भगवान बना ऐ मिIदरमे gथािपत कऽ देलक। आ तूँ..?” \nराजा गुलाबआQम ¤लािनसँ भरल ओइ मूित; पी पाथरक सामने िसर झूका मा याचना करैत बाजल- \n“भाय, अहंकारीक िसर सिदखन िन¥चॉं होइते छइ। अत: मानवक अपन अहंकारक Qयाग कऽ देबाक \nचाही। तािक ओकरा अपन हgतीक पता रहइ।” \nसे सुन बौआ रौ बुधुबा, एतए बदमाशी नइ कर। सुन कहबी छै- मेटा िदअ अपन हgती यिद मितवा \nचाही िक दाना, मािटमे िमल कऽ गुले-गुलजार होइए। \nसीख- कखनो फूलक समान नै जीबू, जइ िदन जर िखलब आ तोडल जाएब। \nजीनाइ यिद छह तँ पाथर बिन जीबह, जइ िदन तराशल जेएब, भगवान बिन जाएब। \nबुधुबा तँ तात दाइक कोरमे अिलसा गेल छल। \nq \n  \nऐ रचनापर अपन मंतiय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n21 \n \n१.१.जगदीश Rसाद मXडल- लघुकथा- संकट  १.२. जगदीश Rसाद मXडल- पंगु - उपIयासक आरaभ  (आगc) \n१ \n१.१. \nजगदीश Rसाद मXडल  \nलघुक था \nसंकट \nचािलस बख;क पछाइत राधाकाIतक कृ´णकाIतसँ भट भेलैन। भटो ओिहना नइ भेलैन, कृ´णकाIतसँ \nराधाकाIत िनयािर कऽ भट करए आएल छला। Rणाम-पाती भेला पछाइत कृ´णकाIत पुछलिखन- \n“भाय, की हाल-चाल?” \n‘की हाल-चाल’किहकृ´णकाIतअिथित संगीक gवागत-बात करैमे लिग गेला। कुरसीपर बैइसैत राधाकाIत \nबजला- \n“भाय, की हाल-चाल रहत! संकटमे िजनगी पिड़ गेल अिछ..!” \nराधाकाIतक बात सुिन कृ´णकाIत अपन िवचारक रोिक आँगन जा पÄीक कहलैन- \n“पुरान िमV एला अिछ, तँए आदर-सQकारमे कमी नइ होइन।” \nिदनक एगारह बजेक समय, अगहन मास। ओना, गाम िक इलाकेमे जखन राधाकाIत Rवेश केला आ \nखेती-पथारी, उपजा-बाड़ीपर जे नजैर पड़लैन तखनेसँ मने-मन िवचारए लगला जे अपन इलाका की छल आ \nअखन की बिन गेल अिछ! \nओना एक पिरवार रिहतो, जँ पिरवारमे अितिथ-अयागत अबै छैथ तँ एकरंग आदर-सQकार निहय होइत \nअिछ। तेकर कारण अिछ जे अयागतो-अयागतमे अIतर होइते अिछ। आ ओ होइए मनुख प देख \nनिह, बनाबटी सaबIध देख। पाहुन एने जे gवागत-बात पिरवारमे होइए ओइसँ अलग सासुरक पाहुन एने \nहोइए। तहूसँ अलग दोस-महीम आ िहत-अपेित एने सेहो होइते अिछ। खाएर जे होइए, ओ तँ पिरवार-\nपिरवारक अपन-अपन बेवहारपर िनभ;र अिछ। ऐठाम कृ´णकाIत आ राधाकाIतक दोgतीक सaबIध अिछ। \nपितक िवचार सुिनते °यामाक मनमे एलैन जे पुरानो िमV तँ एक रंगक निहय होइ छैथ। ओहूमे अIतर \nअिछए। पिहल ओहन िमV भेला जे बालपनसँ वृ¸पन धिर एक-रसमे िनमाहैत आिब रहला अिछ। माने ई जे \nजिहयासँ िमVता भेलतिहयेसँ आबाजाही होइत रहने रंग-रंगक सaबIधमे बढ़ोरी भेल रहैए आ दोसर भेल \nशुमे–माने जखन िमVता भेल–तैबीच नीक जकc िमVता चलल, मुदा आबाजाही कम रहने सaबIध ओतबेपर \nअँटैक गेल। सएह राधाकाIत आ कृ´णकाIतक बीच भेलैन। \nजिहया सी.एम. कौलेजमे पढ़ैले Rवेश केलातिहयेसँ राधाकाIत आ कृ´णकाIतक बीच िमVता भेलैन। \nसंजोग एहेन बनल जे कौलेजमे नाओं िलखबए जिहये राधाकाIत पहुँचला तिहये कृ´णकाIतो। दुनू गोरेक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n22 \n \nमैिÞकक परीाक िरज¯ट सेहो एके रंग छेलैन। सेकेXड िडवीजनसँ मैिÞक पास केने रहैथ। ऑिफसमे जाधैर \nदुनूक एडिमशन भेल ताबे तक अपन-अपन काजमे लागल छला। नाम िलखौला पछाइत जखन दुनू गोरे \nऑिफससँ िनकलला तखन गप-सÊप भेलैन। ओना, गप-सÊपक दोसरो कारण भेल। दोसर कारण भेल दुनूक \nडेरा लेब सेहो छेलैन। \nकौलेजक गेट टिप दुनू चाहो पीबैले आ गपो-सÊप करैले दोकानपर पहुँचला। खाली टेबुल देख दुनू \nगोरे एके टेबुलक कुरसीपर बैसला। राधाकाIत कृ´णकाIतक पुछलैन- \n“अहcक घर केतए छी?” \nिजला-जबार पुछैक जरत दुनूमे सँ िकनको िकए रहतैन। आइ ने दरभंगा िजला बँिट कऽ तीन िजला \nबिन गेल अिछ मुदा ओइ समयमे िजला तीन सिडवीजनमे बँटल छल- दरभंगा-मधुबनी आ समgतीपुर। दरभंगा \nिजलो आ सिडवीजनो छल। तँए समिgतयोपुर आ मधुबिनयोक बासी किन¢ छलाहे। \nकृ´णकाIत बजला- \n“हमर घर हिरपुर अिछ आ अहcक?” \nराधाकाIत- \n“हमर सीतापुर।” \nजखन सबहक बाबा एके छी माने िजला एक छी, तखन िपी आ बड़-भाय–माने सिडवीजनक आ \nलौक–क मोजरे केते, तँए दुनूक बीच कोनो मन-मनाIतर िकए उिठतैन। ओहुना िवDालयमे गाम-समाजक \nिहसाबसँ जातीय बIधन थोड़ेक ढील अिछए। माने ई जे कथा-कुटुमैतीमे जइ िहसाबे जाितक जिड़ खुिन-खुिन \nजीऔल जाइ छै, तैठाम तँ ओ जगजगार हेबे करत िकने। से िवDालय, महािवDालयमे निह अिछ। ओइ िहसाबे \nबुझू मािटक तरमे झँपाइते जा रहल अिछ। ओना,दुनूक चेहरो-मुहरामे तरपट निहय छेलैन। दुनूक सामंजसक \nबाधाक बीच केतौ बाट खाली नइ छल। संजोग भेल, चाहे दोकानदार अपन बीस बख;क कमाइसँ िन¥चc ®टा \nजोिड़ ऊपर सीमटीक चदरासँ छािड़ हालेमे एकटा घर बनौलक जइमे दूटा कोठरी छइ। एकटामे अपन \nपिरवार छै आ दोसर भाड़ा लगौत। \nराधाकाIतो आ कृ´णकाIतो दरभंगा शहरक लेल अनाड़ी छलाहे। चाह हाथमे पकड़ैत राधाकाIत \nदोकानदारक पुछलैन- \n“िवDाथÁक रहैबला डेरा भॉंजपर केतौ अिछ? ओना, दुनू गोरेक गामेसँ भॉंज लिग चुकल छेलैन जे चौबे \nलॉज छै, जइमे दू-चािर कोठरी सिदकाल खालीए रहैए। चौबेजी अपनो भिर िदन एकटा चटसारपर बैस गॉंजे \nपीबैत रहै छैथ तँए कोनो िवDाथÁक डेरा नइ भेटैक R¾ मनमे उिठते ने अिछ।” \nबगलक खाली कुरसीपर बैस दोकानदार अपन अIतर-शित जगबैत बाजल- \n“दू गोरेक रहैबला एकटा कोठरी हमरो अिछ।” \nरहैक डेराक आशा सुिन दुनूक मन ितरपीत भेल। कृ´णकाIत दोकानदारक पुछलैन- \n“की भाड़ा लेबइ?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n23 \n \nएक तँ जेहने अनाड़ी दोकानदार तेहने अनाड़ी राधाकाIतो-कृ´णकाIत। ओना, जेहेन डेरा तेहेन भाड़ाक \nदर छेलैहे। मुदा कोनो नव, भाड़ा दइबला वा लइबलाक संग तँ िवक¯प बनले अिछ जे जइ तरहक घर अिछ \nतइ तरहक भाड़ा भेल। जिहना चौबे लॉजक भाड़ा, दस पैआसँ बीस पैआक बीचक अिछ, तेहने घर ने \nदोकानदारोक छैन। तैबीच दोकानदारक मन नचैतिवDा-अययन केिनहारक प लग पहुँच गेल। एक \n×ßचारीक प देख दोकानदार ठॉंिह-पठॉंिह बाजल- \n“बौआ, अहc सभ छोट भाइक पमे रहब, तैठाम हमर बाजब नीक हएत। अहc दुनू गोरे अपनामे \nिवचािर िलअ, जे भाड़ा कहब, हम कोठरी दऽ देब।” \nएक तँ दुनूक मनमे सी.एम.कौलेजमे Rवेशक खुशी, तैपर चाहक खुशी सेहो छेलैIहे। तँए माता-िपताक \nसोहे-बात मनमे िकए रिहतैन जे अपन ओकाइितक िहसाबसँ काज किरतैथ। ओना, दुनूक मनमे नव िवचार \nसेहो अँकुिरये गेल छेलैन। ओ अँकुरल छेलैन दोकानदारक िवचार देख, जखन बेचारे अपने सभपर फेक \nदेलैन तखन बजारक जे िहसाब अिछतइ िहसाबसँ ने बाजब। \nपचीस पैआ भाड़ा तय-तसिफया करैत दोकानदार बाजल- \n“किनये दूरपर घर अिछ, चलू चिल कऽ देखाइये देब आ तालाक कुàी सेहो दऽ देब।” \nसोना-चानी दोकान-ले िभनसुरका चािर पcच बजेक समय जिहना कुसमय भेल तिहना चाहक दोकानले \nदुपहरक समय भऽ जाइते अिछ। माने gप¢ अिछए। एकर िवपरीत िदशा सेहो अिछए। चाहक दोकान-ले \nचािर-पcच बजे भोरक समय शुभ भेल आ सोना-चानीक दोकान-ले अशुभ, तिहना सोना-चानीक दोकान-ले \nदुपहरक समय शुभ भेल मुदा चाहक दोकानदार-ले अशुभ भेबे कएल। खाएर जे होइए हुअ िदयौ अपना ताले \nदुनू बेताल अिछ। समय शुभ-अशुभ होइते ने अिछ,काज आ gथान ओकरा शुभ-अशुभ बनबैत अिछ। \nकौलेजमे अखन पढ़ाइ शु होइमे आठ िदन बcकी छल। तँए आठम िदनक िदन ठेक राधाकIतो आ \nकृ´णकाIतो आ दोकानदार सेहो अपन-अपन काज िदस बढ़ला। संग हटला पछाइत जिहना एक िदस \nदोकानदारक मन अपन एक िजनगी चढ़ैत देखलक। माने ई जे दरभंगा सन बजारमे अपन दस धुर घराड़ी \nबनौलक तेकर खुशी, तैपर दोकानक आमदनीक संग घरक भाड़ा सेहो देखलक। मने मन दोकानदार अपन \nRÕविलत होइत भिवस देखए लगल तिहना दोसर िदस राधाकाIतो आ कृ´णकाIतो अपना बले अपन काज \nसaहािर कऽ ने घरमुहc भेला, तँए मनमे मgती उठब सोभािवके अिछ। दुनू मgतीसँ आगू बढ़ैत ओइ मोड़पर \nआिब अँटैक कऽ ठाढ़ भेला जैठामसँ दुनू बेकतीक अपन-अपन गाम िदसक रgता फुटैत अिछ। माV दू \nघIटाक बीचक दुनू सaबIध जेना बहैत िजनगीक धारक एकठाम जोिड़ देलक। एक धारमे जुटला पछाइत \nधारसँ पुन: अलग दोसर धार बनाएब जिहना असान अिछ तिहना भािरयो तँ अिछए। ओना, होइत दुनू अिछ। \nएक पु·ष आ एक नारीक बीच सaबIध भेने सृि¢क शित जखन आिब जाइए तखन जँ दू पु·खक बीच \nसaबIध बनत तँ ओ भल सृि¢कतW निह बनए मुदा िसरजन कतW नइ बिन सकैए सेहो तँ निहय कहल जा \nसकैत अिछ। ओना, तैबीच दुनूक अपन-अपन पिरवारो आ िवDालयक िवDाययनक िवचार सेहो भइये गेल \nछेलैन जइसँ आमक कलमक गाछ जकc नमगर-चौड़गर देह-दैिहक िमलान सेहो भइये गेल छेलैन। एक तँ \nपैछला कथाक सaबIध, तैपर दू घIटाक टटका सaबIध सेहो तहदर-तड़गर बिनय रहल छेलैन। \nअिIतम िवदाइक नव आवरण दैत कृ´णकाIत बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n24 \n \n“भाय, अखन तक हेराएल भैयारी छेलॱ, मुदा आब तँ भेटल संगी भेलॱ, संग िमिल चलबो अिछ आ \nचलैत रहबो अिछए। तँए एकटा िनसिचत समय बना िलअ जे केते बजे दरभंगा पहुँच जाएब।” \nराधाकाIत बजला- \n“भाय, अहc इलाकामे जे होइत हुअए मुदा हमरा इलाकामे बेटा होइ िक बेटी, माता-िपता घरसँ िबनु खेने \nनइ िनकलए दइ छैथ, तहूमे बुिझते िछऐ जे िवदाइयक भोजन केहेन होइ छइ। तँएबारह बजेक बादे घरसँ \nिनकैल हएत, तइ िहसाबे पहुँचब।” \nराधाकाIतक बात जेना कृ´णकाIतक छुिब देने होिन तिहना मन छुबाइन भऽ गेलैन। अपन इलाकाक \nऊपर लागल कलंकक साफ करैत कृ´णकाIत बजला- \n“भाय, एना जे हमरा इलाका आ अपना इलाकाक बेवहारक बात केलॱ से की हमर घर िमिथलासँ बाहर \nअिछ?” \nसामंजस करैत राधाकाIत बजला- \n“भाय, हमर-अहcक एक बेवहार-िवचार रिहतो Rकृित अवघात किरते अिछ। की अपने ऐठाम एहनो \nइलाका नइ अिछ जे धार-धुरमे किट-छँिट कऽ तेनान¢ भऽ गेल जैठाम बेटा-बेटीक माता-िपता भूखले घरसँ \nिवदा नइ करै छैथ।की एकरा नकारल जा सकैए?” \nराधाकाIतक बातपर कृ´णकाIत अपन मुड़ी डोलबैत चुÊपे रहला। एक-दोसरक नजैर-मे-नजैर िमलबैत \nदुनू गोरे अपन-अपन गामक रgता पकैड़ िवदा भेला। \nएक डेरा आ एक कौलेजमे तीन साल समय बीतल। दुनू गोरे, राधाकाIतो आ कृ´णकाIतो एक संग एक \nघरमे चौबीसो घIटाक िकिरया-कम; करैत बी.ए. ऑनस;क िकलासमे पहुँच चुकल छला। अथ; शाgVक िवDाथÁ \nरहने दुनूक अथ;-चिरVक आQम-Öान मनमे जािग ई gप¢ कऽदेने छेलैन जे अपन जे पैतृक सaपैत अिछ ओ \nजीवनक लेल पिरयाÊत अिछ। तँए, नोकरीक मनसँ हटा दुनू गोरे अययन िदस अपनाक लगौने रहला। दुनू \nगोरे अथ;शाgV-Rिताक िड²ी पािब अपन पुgतैनी िकसानी िजनगी शु केलाह। \nपितक िवचार–माने पुरान िमV एला अिछ–सुिन °यामा अगिदगमे पिड़ गेली। अगिदग ई जे अयागतक \nमाने तँ दोस-महीमसँ लऽ कऽ सर-सaबIधी होइत अनिठयोक संग अिछये, मुदा पिहने जे gवागतक ढंग छल \nओइमे थोड़ेक तोड़-जोड़ सेहो भेबे कएल अिछ। पिहने एक लोटा जल अयागतक पएर धोइले देल जाइ \nछल मुदा आजुक पिरवेशमे ओ गौण भऽ गेल। तेकर अनेको कारण अिछ...। मुदा लगले °यामा अपन पितक \nनाड़ पकैड़ िमVक नाड़ी पकैड़ लेली। लोटामे जल आ िगलास नेने °यामा दरबÕजापर पहुँचली। ओना, °यामा \nसहैम-सरमा कऽ एकाएक धकचुका गेली। धकचुकाइक कारण भेलैन जे झुड़Áक आगमन भेने राधाकाIतक \nचेहरा झुिड़या गेल छेलैन जइसँ वयसगर रंग-प पकैड़ नेने छेलैन। मुदा अपन घर अपन होइए िकने। \nजेकर मान-सaमानक भार घरवारीक ऊपरमे अिछए। पÄीक धकचुकीक मिठयबैत कृ´णकाIत बजला- \n“एना धक-चुकाइ िकए छी।िमVतामे छोट-पैघ नइ होइ छइ। सबहक सaबIध िमVवत होइ छै, माने \nबराबरीक सaबIध। जिहना अहc िमVणी-मैVेयी भेिलऐन तिहना ओहो ने िमVणा भेला।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n25 \n \nओना, िकसान पिरवारसँ जुड़ल °यामा, मुदा अपनाक पितक आगूमे पितक पूरक पमे बुझै छेली, तँए मुँह \nदािब बाजबसोभािवके छल। लोटाक जल आ िगलास रिख °यामा चाह आनए आँगन गेली। पुतोहु चाह बना \nनेने छेलैन। िपयासक तृ´णा सेहो कनी-मनी राधाकIतक जिगये चुकल छेलैन। पािन पीिबते रहैथ िक °यामा \nचाह नेने पहुँच गेली। यएह ने भेल अितिथ-सQकार जे खान-पानक संग गप-सÊपमे मन बहलबैत बहेिलया \nबनल रही। \nटेबुलपर चाहक कप रिख °यामा आँगन िदस िवदा हुअ लगली।मुदा कृ´णकाIत रोकैत बजला- \n“िमV की कोनो हमरेटा िछआ जे अहc छोिड़ कऽ आँगन जाइ छी। जिहना ओ अहcक िमVणा छैथ \nतिहना अहूँ ने िमVणी िछऐन!” \nखग जानए खगक बोल, पितक िवचार सुिन मुgकुराइत °यामा आगूमे बैसली। टेबुलक एक भागमे \nराधाकाIत दोसर भाग कृ´णकाIत आ तेसर भाग °यामा छेली। जिहना दू पु·खक बीच एक नारीक रहने \nपु·ष परीा होइए, माने जिहना दुनू भॉंइक बीच सीताक रहने रामक परीा भेलैन तिहना ने ल£मणोक भेबे \nकेलैन। से खाली पु·षेक परीाटा होइएएहेन बात निह अिछ, नािरयोक संग अिछए। ओ अिछ दू नारीक बीच \nएकटा पु·खक हएब। हँ! एकरा अहc सौतीनक डाह नइ बुझब। \nजेना थाकल-ठेिहयाएल राधाकाIत पािन पीलैन तेना चाह कXठसँ िन¥चc नइ ससैर रहल छेलैन। जइसँ \nिक-िक चाह पीबै छला। °यामा बीचमे ओिहना सकदम छेली जेना िकयो ओहन gथानपर पहुँचला पछाइत \nसभ िकछु हेराएल-हेराएल देख सकदम भेल रहैए।°यामाक मनमे उठैत रहैन जे पितक संग िमVक केहेन \nबेवहार रहल छैन। िबनु ओइ बेवहारक बुझने-जनने कोनो एहेन बेवहार ने भऽ जाए जे ओइसँ िवपरीत होइ वा \nहटल-हटल होइ। ओना, एहनो तँ मानले जाइए जे मूख;क उ¥चकोिटक Öानपन वएह भेल जे चुपचाप सुिन-\nसुिन मनमे घोड़ैत रहल। °यामा तँए चुप, मुदा राधाकाIतक सेहो चुपचाप सकदम देख कृ´णकाIत बजला- \n“िमV, चाहमे िकछु कमी अिछ जे पीबैमे बाधा उपिgथित होइए।” \nब¥चासँ सीखल-जcचल राधाकाIत छलाहे, िमVक नस-नस ओिहना जिनते छला जिहना नक;क मंV घाट \nहोइत अिछ। बजला- \n“िमV!िमVणीक चाहपिवV छैन मुदा अपने चाह अपिवV भऽ गेल अिछ।” \nराधाकाIतक बात सुिन °यामाक मन सेहो बजैले लुसफुसेलैन। लुसफुसाइक कारण भेलैन जे राधाकाIत \nिमVणीक चच; कऽ देने छेलिखन। ओना, °यामाक मनमे गाड़ी रोकैक ×ेक जकc आगू-पाछू सेहो दुनू ×ेक \nलागले छेलैन। मुदा ओ तँ सलाइ िरंच जकc बहुिपया अिछ, जइसँ ई िनधWिरत करब थोड़ेक किठनाह तँ \nअिछए जे कोन नट केतेपर िरंचसँ कसाएत। °यामाक मनमे ×ेक ई लगलैन जे पिरवारक मािलक तँ पु·ख \nभेला, घरक सभ छार-भार हुनका ऊपर भेलैन। हम तँ साधारण चाह अनिनहािर छेलॱ। पीिनहार सभ \nछी, बनौिनहार एक भेली माने पुतोहु बनौली, तैबीच िमVक एहेन बोल िकए भेलैन? एहनो तँ संभव अिछए जे \nजिहना दूधक फूलक जे सुगIध अिछ ओ ओकरे (माने दूधेक) लोिहयासँ सटल-जरल दूधक निहय अिछ। \nभले ओ दूधेक िकए ने होइ। ओ तँ जरल डारहीक जराइन महक िनकालबे करत। सएह तँ ने िमVोक भेल \nछैन।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n26 \n \nकाग-भुशुXडी जकc रgता परहक बखWक पािनमे नहा पcिख फड़फड़ा कऽ झािड़ शाIत-िचसँ °यामा \nअपन मुँह बµ केने रहली। \nएमहर िमVक िवचार सुिन कृ´णकाIत gतध भऽ गेल छला। जे एहेन िवचार िमVक मुहसँ िकए \nिनकलल। ओना, मनमे ×ेक जकc ईहो लािग गेल रहैन जे िमVक मन जर बेथासँ बेिथत छैन।  A Friend \nis a need friend in deed.  केहेन बेथा? केना पुछबैन बेथाक बेहाल?मुदा िबनु बुझने िकयो केकरो \nबेहालक सुहालो तँ निहय बना सकैए। सभ समgयाक अपन-अपन सीमो छै आ fेिणयो छइहे। ओही सीमा-\nfेणीक बीच ने समाधानो अिछ। ई तँ निह ने,  जेना कृ´ण-सुदामाक बीच भेलैन। दोिgतनीक जे िसनेही सनेस \nकृ´ण हँिस-हँिस खाए चाहै छला से सुदामा अढ़ दािब-दािबनुकबए चाहै छला। भल कृ´ण िचचोर छला बुिझ \nतँए गेला, मुदा सुदामाक अपन गरीबीक Rित ¤लािन नइ होइत रहैन सेहो केना निह कहल जाएत...। \nकृ´णकाIतक मन भीतरे-भीतर ितरिछयाइत ओतै पहुँच गेलैन जेतए िपयासलक पािनक तृ´णा तेज पमे \nजगैए।ओना, जिहना िपयासल गाए-मालक तीन प सामने अबैए। पिहल- जोर-जोरसँ िडिरयाएब, दोसर- हूकरब \nआ तेसर- अपन िपयासक आँिखसँ िनकािल मलकारक आँिख चिढ़-चिढ़ कण ¡Iदन करब। यएह िgथित \nकृ´णकाIतक बिन गेलैन। जे राधाकाIत बुिझ गेला। बुिझ ई गेला जे एक तँ हम सभ उमेरगर भेलॱ, अनेको \nरंगक दुख-दद; सहल देह अिछ, तैठाम अशुभ बात मुहसँ िनकालैमे कृ´णकाIतक असोकज; तँ भइये रहलैन \nअिछ। दुखाएल मने मुgकुराइत राधाकाIत बजला- \n“िमV, अहcक गाममे ल£मी साात् नािच रहली अिछ। मुदा हमर...।” \nबीच रgतामे राधाकाIतक िवचारक गाड़ीक िकते देख पाछूसँ ठेलैत कृ´णकाIत बजला- \n“से की?” \nराधाकाIत बजला- \n“कौलेज छोड़ला पछाइत अपन पैतृक सaपैितक काज- खेती-बाड़ीमे तेना बोिहया गेलॱ जे बीचक तीस \nसाल केना बीत गेल से बुझबे ने केलॱ। जिहना वेरागी सभ राम-रमैया, कृ´ण-कIहैयाक सतसंगक पाछू बोिहया \nजाइ छैथ तिहना भेल। अहूँक िबसैर गेलॱ आ अहcक संग िमVिणयोक िबसैर गेिलऐन।मन अिछ िकने जे \nलोकिनया हमहॴ गेल रही। ओही गामक लोक ने हमरा ‘लोकना-लोकना’ कहए लगल।” \nराधाकाIतक िवचार सुिन °यामा अिखयास करए लगली। िहनकर बचपनाक देह केहेन लालबुIद छेलैन \nआ आइ झुड़Á पिड़ रहल छैन! जर केतौ-ने-केतौ िजनगीमे खॉंच-खरोच भेलैन अिछ। निह तँ एहनो होइ जे \nजे आम सुभर िनरोग छल ओ कोिलपदु भऽ जाएत! एकर माने ई नइ बुझबै जे जेतबो सत् बात छोट बेदरा \nबजैछल, तेतबो सत् बात आइ बाप-िपीक कोन बात जे बाबो निह बािज पबै छैथ। िकए ने बािज पबै छैथ \nसे तँ अपनो मन किहते हेतैन...। \nबेर-बेर °यामा आँिख उठा-उठा राधाकाIतक शरीरपर नचबए लगली। \nओना, कृ´णकाIतक मनमे ईहो उठए लगलैन जे खेला-पीला पछाइत िजनगीक नीक-बेजा एक बात करब \nनीक हएत। मुदा लगले मन ईहो कहए लगलैन जे दुखक जिड़ जेते ज¯दी मेट जाए ओते शुभ...। \nकृ´णकाIत बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n27 \n \n“िमV, तीस साल पैछला िजनगी नीक रहलजे एक पीढ़ीक जीवन भेल, बिढ़यc बात। मुदा पछाितक दस \nबख;?” \nहारल िसपाही जकc निह, बाधासँ बािधत िसपाही जकc राधाकाIत बजला- \n“िमV दस बख;सँ जंगली गाइयक (नील गाए) उपKव गाममे तेते बिढ़ गेल अिछजे बाड़ी तकमे तीमन-\nतरकारीक उपज नइ भऽ पबैए। जिहना हाथ रहैत िनहQथा बिन गेल छी तिहना बुिध रहैत बुिधहीन सेहो बिन \nगेल छी। शुक तीन साल मनमे यएह होइत रहल जे जिहना बोन-झाड़ िदससँ नील गाए वौउरा कऽ गाम \nिदस आिब गेल अिछ तिहना चिलयो जाएत।” \nकृ´णकाIत बजला- \n“तइमे की बाधा भेल?” \n“की कहब!सबे नचाबे राम गोसcइ। एक िदस जिहना गंगा Rदूिषत धार दुिनयcमे घोिषत अिछ, तिहना \nदोसर िदस वैतरणी पार करैवाली पिवV धार िक नइ छैथ सेहो तँ वएह छैथ। जेते मनुखक लहास गंगा \nधारमे अिप;त-समिप;त होइए, तेते कोन धार पचा सकैए।गाइयक पमे जंगली जानवरक उपKव तेते बिढ गेल \nजे जीब किठन भऽ गेल अिछ।” \nकृ´णकाIत बजला- \n“पिहने नील गाएक सील-मोहर करए पड़त जे एकरा केहेन पशु मानल जाए।” \nअिIतम खुशी जािहर करैत राधाकाIत बजला- \n“िमV, आब िजनगीए केतेक शेष अिछ। एते िदन काजपर बैसल छेलॱ, काजमे समय नचैत \nछल, मुदाआब ओ सभ सभटा चिल गेलतँए आब थोड़ेक ी सेहो भइये गेलॱ, भट-घcट होइत रहत।” \nकृ´णकाIत- \n“िमV, पcच िदन रहू। अपन हाथक उपजौल एक-एक चीज-वौस खुआ देब। पcच िदनक पछाइत \nजाएब।” \nराधाकाIत बजला- \n“िमV, अपन िजनगी ओहने बना नेने छी जेहेन समय-साल बिन गेल अिछ। भनेचालीस बख;क बीचक \nभट-घcट जे गैप छल ओ समतल बिन जाएत। आइ भिर छी, कािâ भोरे चिल जाएब। \nq \nशद संãया : 2595,  ितिथ : 4अRैल2018 \n  \n१.२ \nजगदीश Rसाद मXडल \nपंगु  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n28 \n \nउपIयासक आरaभ \n2. \n14 जनवरी 1934 इgवीक िदनक एक बजेमे जबरदस भुमकम भेल। अखुनका जकc भुमकमक नाप-\nजोख करैबला कोनो यंVक अिव´कार निहय भेल छल जइसँ लोक बुझैत जे केहेन भुमकम भेल, मुदा एते तँ \nभेबे कएल जे बड़का-बड़का गाछो सभ खसल, भीतघर सेहो खसल आ खेत-पथारमे दारािर फिट-फिट \nजमीनक भीतरसँ बाउल ऊपर आिब-आिब बाधक-बाध जमीनमे पसरबो कएल। पािनक मोकर सभ सेहो \nफुटल। गाम-गामक शकल बदैल गेल। घर खसने लोको मरल। \nआने गाम जकc ित सीतापुरमे सेहो भेल। ओना, सीतापुरमे एकोटा घर पजेबाक तँ निहय \nछलखालीपान-सात पिरवारक कँचका पजेबाक घर छेलै, ओहो सभ खसल। सीतापुरमे अिधकpश घर टटघर \nछल जे लकड़ी-बcसक खु¿ापर ठाढ़ छल, ओ िहल-डोिल जर गेल मुदा खसल निह। ओना, सीतापुरमे लोअर \nRाइमरी gकूल सेहो छेलै मुदा सरकारी निह, एकटा िशक gकूल चलबै छला। बीस-प¥चीसटा िवDाथÁ छल। \nसभ िवDाथÁ शिनय-शिन हुनका सिनचराक पमे पाभैर चाउर आ एक-एकटा पाइ सभ दैत रहैन। एक गोरे \nऐठाम िशक रहै छला जे खाइयो-पीबैले दइ छेलैन आ बदलामे पिरवारक ब¥चा सभक दरबÕजेपर पढ़बैत \nरहिथन।गॱऑंक सहयोगसँ पनरह हाथ नमती भीतघरक पमे gकूल छल। भुमकममे ओहो खिस पड़ल। \ngकूल खसला पछाइत बहरबैयाक \n[1] कचहरी[2]मे पढ़ाइ हुअ लगल। तीन-चािर सालक पछाइत gकूलक जगह \nबदैल, माने जैठाम gकूल छल ओइ जगहसँ हिट दोसरठाम एकटा परतीपर गॱएक सहयोगसँ पुन: भीतघर \nबनल। gकूलक जगह बदलैक कारण भेल जे ओइ जगहक लोक अशुभ मानलक। \nअंगरेजक िवरोधमे एहेन माहौल बिन गेल छल जे gकूलक जे िशक छला, ओहो चोरा-नुका कऽ लोक \nसभक देशक अजादीक िवषयमे बुझबै छला। गाम-गाममे अंगरेजी शासनक समथ;क सेहो छेलाहे। वएह सभ \nचुगली किर देलकैन जइसँ 1942 इgवीमे िशक पकड़ा गेला। gकूल बµ भऽ गेल। ओना, साल भिरक \nपछाइत जहलसँ िशक िनकललामुदा घुिर कऽ सीतापुर निह एला। gकूलक भीतघर ओिहना ठाढ़ भेल रहल। \nतीन सालक पछाइत दोसर िशक एला। हिरचरणक नाओं सेहो िपता[3] gकूलमे िलखा देलिखन। \nदेश gवतंV भेल, मुदा अखन तक आमजन gवतंV शदक अथ; बुझबे ने करै छला। सीतापुर गाममे \nबेसी-बेसी जमीनबला सेहो छला मुदा मालगुजारी असुलिनहार जमीIदार मािलक नइ छला। जइसँ पाहीप¿ीक \nमािलक अपन पटवारी, गुमgता आ बरािहलक मायमसँ कचहिरयो चलबै छला आ मालगुजारी सेहो असुलै \nछला। कचहरी चलबैक माने भेल, गाममे जे झगड़ा होइ, तेकर पनचैती करब। ओना, तइ मानेमे जमीIदार \nकमजोर छला। तँए गामक मुँहगर सभक सेहो पनचैतीमे बजबै छला। कचहरीक कारोबारीक कमजोर होइक \nकारण छल जे दू पिरवार वा तीन पिरवारक बीच जे झगड़ा होइ छल ओइमे जे मािर-पीट होइ छल,ओ \nटटका रहै छलतँए किनयÚ अनुिचत भेने पाटÁ मानबे ने करैत रहए। माने पनचैती gवीकार नइ करैत छल। \nजइसँ कचहरीक आदेश टुिट जाइ छल। \nदेश की gवतंV भेल की नइ भेल, से बुझिनहारक अभाव तँ रहबे करइ। मुदा रंग-रंगक भाषणो गाममे \nचिलते छल जइसँ िकछु हेराएल-भोिथयाएल मुÔा सभ सेहो जिगते छल। जमीIदारी टुिट गेल, जमीIदारक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n29 \n \nशासन सेहो टुिट गेल। आब मालगुजारी सरकार असुलत आ ओइ पाइक खच; समाजक काजमे लागत \nइQयािद...। \nअखन तक गाममे ने एकोटा नीक सड़क छल, ने एकोटा पुल, आ ने gकूल बनल। आम जनक नजैरमे \nसेहो नव-नव िवचार जगबे कएल। पुलक नाओंपर दसटा ईटा रgता परहक कोनो-कोनो खािधमे िबछा देल \nजाइत रहै, जैपर होइत लोक बरसातमे चलैत छल। \nआम-कटहरक खुदरा गाछो आ गाछीमे सेहो जमीIदारक ऐमला-फेमलाक संग लड़ाइ उठल। ओना, अखन \nधिरक [4] जे कचहरीक तबा छेलै ओ वौि¸क पमे कमल मुदा बेवहािरक पमे ओिहना छल माने पूव;ते। \nमाने ई जे देश gवतंV भेला पछाितयो गािर पढ़ब, मारबइQयािद कचहरीक ऐमला-फेमलाक बेवहार रहबे कएल। \nआमक गाछीक लड़ाइ गाछक तड़ी-फड़ीक लेल भेल। तँए एकराआन गाममे जे कहल जाइत होइ मुदा \nसीतापुरमे ‘आमक गाछीक लड़ाइ’ कहल जाइत अिछ। से केबल आमक गाछीक लड़ाइये कहल जाइए से बात \nनइ अिछ। आमक गाछीक िबआहोक सभा-गाछी आ दोिgतयारीक धरम-गाछी सेहो कहले जाइए। \nआमक गाछीक लड़ाइ कचहरीक पटवारी-गुमgता-बरािहलक संग गुलाबचनक भेल। गुलाबचनक तीन \nभॉंइक भैयारी, तीनू भॉंइ काितक-सँ-फागुन धिर अपने गाछीमे अखड़ाहा खुिन कु°ती लड़ैत छल। गुलाबचनक \nिपता गोपीचनक अपन बुि¸-अिकल छेलैन तँए अपन सोच-िवचार सेहो छेलैIहे। तेकर एकटा कारण ईहो छल \nजे दस कÎा खेतक गोपीचन चा बापूत मीिल कोदारीए-सँ उनटा लइ छला, माने तािम लइ छला। तैसंग \nअपन चािरटा महॴस सेहो पोसने रहैथ, जेकर दूध-दही खाइते छला। तँए िजनगीमे ऐसँ बेसी आरो चाही \nकी? कोनो िक गोपीचन शाgV-पुराण पढ़ने छला जे मनुखक देहपर हाथीक माथा आ िबनु घटकैितये राम-\nसीताक जोड़ी नगर बधू केना धनूष टुटैसँ पिहने लगा लेलैन, ऐ सभपर िवचार किरतैथ। ई तँ छी शाgV-\nपुरानक िवचार। अपन िवचार शाgV-पुरानमे रहअ। ऐसँ गोपीचन आ गोपीचनक तीनू बेटाक कोन \nमतलब? मतलब छै अपन मेहनतक संग बापक देल सaपैतक सुरित राखबसँ। \nपैछला साल गोपीचन मिर गेला। गोपीचन जा जीबै छला ता मािलकक अपन जमीनमे अपन रोपल \nआम-कटहरक फड़ अपना हाथे बcिट-बcिट दइ छेलिखन। बेटा सभ एतबे करै छेलैन जे गाछक आधा-िछधा \nआमो आ कटहरो तोिड़ आगूमे आिन रािख दइ छेलैन आ महॴस चरबए चिल जाइ छल। जइसँ मािलकक संग \nबँटबाराक मिहरम बुझबे ने केने छल। \nआम-कटहर तोड़बए कचहरीक बरािहल पहुँचल। गुलाबचनक एतबे अनुमान छेलै जे अपन गाछी-कलम \nछी। आन गामक लोक सभ कचहरीमे रहैए, ओकरो खेनाइ-पीनाइ तँ गॱए ने देत। तँए पcचटा दसटा आम \nहमहूँ देबइ। \nतीनू भॉंइ गुलाबचन मड़ुआ रोिप कऽ आएले छल। दुपहरक समय रहै, बरािहल आिब गुलाबचनक आम \nतोड़ए कहलिखन। तैपर गुलाबचन बाजल- \n“अखन मड़ुआ रोिप कऽ तीनू भॉंइ एबे केलॱ हेन, िनचेनसँ गाछीक आम तोड़ब। पछाइत पcचटा आम \nअहूँक कचहरीमे पहुँचा देब।” \nअखन धिर थाना-पुिलस जकc बरािहलो अपनाक बुिझते छल। पटवारीक नाओं कहैत बाजल-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n30 \n \n“सरकारक हुकुम छह, आम आइये तोड़बह।” \nतहीकाल गुलाबचनक मिझला भाए- बालचन पहुँचल। तीनू भcइमे बालचन सभसँ बूफगर। जेहने िछपगर \nजबान तेहने हाथो-पएर। बरािहलक मुँहक बात‘सरकारक हुकुम छह’ सुिनते बालचनक देहमे देशी सरकार \nबनैक िवचार जिग गेल। जगैक कारण ईहो रहै जे कािâये सcझमे सोराजीलालक मुहसँ सुनने छल जे देश-\ngवतंV भेल, सबहक देश भेल तँए केकरो िकयो मािलक निह रहल। सबहक देश भेल, सबहक शासन भेल। \nबरािहलक बालचन कहलक- \n“हम अपना चीजक अपने मािलक छीकी तोहर सरकार छह। जा, नइ देबह एकोटा आम।” \nबालचनक बात सुिन बरािहल ठमकल, मुदा जिहना शासनक कुसÁपर बैसल अफसर वा थानाक वदÁ \nपिहर एको लीबरक आदमीक ढोड़ सcपक फुफकार होइत अिछ तिहना बरािहलक सेहो भेल। तैबीच गुलाबचन \nअपन भाएक चुप करैत कहलक- \n“बालचन, दरबÕजापर आएल दु°मनोक लोक नीके बोल कहै छै, तूँ िकए अनेरे झगड़ा बेसाहै छँह।” \nने गुलाबचने अपन िवचारक भावाथ; बुझलक आ ने बालचने बुझलक मुदा बरािहल बुिझ गेल। बुझबो \nकेना ने करैत, िजनगी तँ बीतै छेलै शासकीय भाषा-शाgVीक बीच ने...। जँ गुलाबचनक एतबो होश रिहतै जे \nदरबÕजापर आिब बरािहल ऑंिख देखबैए आ हम ओकरा अयागत बुझै िछऐ! जँ से बुझैक शित रिहतै तखन \nजेठ भाइक भाषा नै बजैत। ओना, बरािहल बालचनक धुआ-काया देख सहैम गेल छल, मुदा जमीIदारीक मंV \nजे मनक पकैड़ नेने छेलै, तइसँ फुफकार रहबे करइ। गुलाबचनक दरबÕजापर सँ बरािहल कचहरी िदस िवदा \nहोइत बाजल- \n“आइ तोरा सभ भॉंइक देखा दइ िछयौ।तीनू भॉंइक हथकड़ी लगा जेल जखन पठेबौ तखन अपने बुिझ \nजेबही!” \nबरािहल चिल गेल। गुलाबचन सेहो नहाइ-खाइ िदस बढ़ल। \nकचहरी पहुँच बरािहल पटवारीक सभ बात सुना देलकैन। ढहैत सामंती सोच आ उठैत जनवादी \nिवचारक बीच पटवारीक मनमे ÏIÏ पसैर गेल। मुदा समािजको सा तँ सा छीहे, ओहूमे केतेको भा \nअिछए। समाजोमे तँ एहेन लोकक िवचारक सा रहले अिछ जे राज-काजसँ या तँ जुड़ल रहल अिछ वा \nओइमे सटल रहने अपन सा बनौने रहल अिछ। gकूली िशा तँ पटवारीक कaमे रहैन मुदा जमीIदारी \nसूVक नीक अनुभव रहबे करैन। बरािहलक राजक हिथयार बना लड़ाइयक सूमा बनौलैन। गाममे जेतेक \nमुँहगर-कIहगर लोक छल, जेना- मैनजन, देबान इQयािदजेसभ कचहरीसँ जुड़ल रहए–सबहक बैसार पटवारी \nकेलक। अपनो गुमgता, बरािहलक संग गामक असेसर \n[5]क बजा एकठाम केलक। सव;सaमैतसँ कािâ आम \nतोड़ैक िनण;य भेल। समयक िहसाबसँ सभ गुलाबचनक गाछी पहुँच बलजोरी आम तोड़ब शु केलक। \nगुलाबचनक बुकौर लिग गेल। मुदा बालचनक िहaमतमे िमिसयो भिर कमी नइ आएल। बालचनक \nिहaमत देख गुलाबचन बाजल- \n“बौआ!धन, धरम दुनू जेतह। आम तोड़ै छै ते तोड़ए दहक। छोिड़ दहक। भगवानक दइक हेतैन ते \nऐगला साल अहू बेरक साती आम दए देथुन।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n31 \n \nजिहना गम; आिगमे पािन ढारने िमझा तँ जर जाइए मुदा ओकर पिरतापक ठXढा होइमे िकछु समय \nलिगते अिछ तिहना बालचनक मनमे ईहो उठैत रहै कचहरीक झगड़ा गाममे पसैर जाएत। हेबो केना ने किरतै \nगॱओ तँ संग छेलैहे। तेतबे निह, वेचारा ने किहयो gकूले देखने आ ने तेहेन पु·खक सतसंगे भेल छेलै \nजइसँ पु·खपनाक बोध होइतै। मुदा एकटा िवचार बालचनक मनमे जर जगलै जे जखन गॱऑं सभ \nहँसेड़ीक पमे कचहरीक संग हमर सaपैत लूटए आएल अिछतखन ओकरा संग हमर समािजक सaबIध केहेन \nहएत? की हम ओइ समाजसँ ई निह पुिछ सकै छी जे समाज जखन िवचारसँ चलैए तखन हँसेड़ी बनबैक की \nRयोजन भेल? जर िकछु-ने-िकछु भीतरमे रहgय अिछ...। \nसंजोग बनल। जखन गुलाबचनक गाछीमे आम टुटब शु भेल, तखने जेठुआ िबहािड़ जकc भिर गाममे \nिबड़Ò उठल। एकाएक नवतुिरया सभ सेहो गुलाबचन-ऐठाम पहुँचए लगल। गामक नवका पीढ़ी जे अखड़ाहापर \nखेलाइ छलओ सभ बालचनक गु· कहै छेलैन। सोराजीलाल सेहो गुलाबचनक ऐठाम एला। अिबते \nसोराजीलाल सबहक बीचमे गुलाबचनक कहलिखन- \n“गुलाबचन, अहc संग अIयाय होइए, एकरा रोकू।” \nसोराजीलालक िवचारक Rभाव जेते बालचनपर पड़ल तेते गुलाबचनपर नइ पड़ल। पड़बो केना \nकरैत, जेकर िवचार पिहनिह हािर मािन चुकल छलओ केना लगले उिठ कऽ ठाढ़ होएत। घरसँ कड़ुतेल \nिपऔलहा लाठी िनकािल बालचन बाजल- \n“भैया, तूँ घरेपर रहह। घर-दुआरक संग gVीगणो आ बालो-ब¥चाक देखैत रिहहह। हम छोटका भैयाक \nसंग जा कऽ आम तोड़बक रोकबै।” \nजिहना देशक ओइ िसमानपर जे शितशाली देशक सीमा सेहो छी, जाइत िसपाहीक पिरवारक लोक \nअिIतम िवदाइ बुझैएतिहना गुलाबचनक मनमे उठए लगल। एक िदस समpगक िजनगी देख रहल छलआ दोसर \nिदस सaपैत। रंग-िबरंगक िवचार गुलाबचनक मनमे चकभौर िलअ लगल। िजनगी-ले सaपैत अिछ वा सaपैत-\nले िजनगी? मुदा अखन सोचै-िवचारैक लेल ओते समयो निहय अिछ जे आनो-आनसँ बुिझ िवचारब। तहूमे \nजखन लड़ाइयक मोचW बिन रहल अिछतखन सभसँ बुझबो-िवचारब केतेक नीक हएत? लड़ाइक मोचWक \nिवचारक अनुभवो सभक ए¹ेरंग निहय होइ छइ। जे लड़ाइयक मोचWपर उतरिनहार अिछ वा जे मोचWपर \nकिहयो गेबे ने कएल, दुनूक िवचारोमे िभµता हेबे करत िकने..! \nसोचैत-िवचारैत गुलाबचन अपन दुनू भॉंइक–माने Öानचनो आ बालचनोककहलक- \n“बौआ, आम अपन पिरवारक तोिड़ रहल अिछ, मुदा जखनसमाजो पीठपोहु छैथतखन पाछुओ हटब नीक \nनिह। तँए पिहने दरबÕजापर आएल सहयोगी सभक पुिछ लहुन जे आगू की करब।” \nगुलाबचनक िवचार सुिन जिहना दुनू भॉंइ–Öानचन आ बालचन–ठमकल तिहना समाजक नवतुिरया सभ \nसेहो ठमकल। मुदा सोराजीलाल, जे दज;नो बेर जेल-याVाक करैत गुलाम देशसँ मुित पािब चुकल \nछैथ, हुनका िवचारमे मुितक ओ प ओिहना झलैक रहल छेलैन जेना पौने छला। अगुआइ करैत \nसोराजीलाल बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n32 \n \n“गुलाबचन, िजनगीक बाटमे केहनो आफद-असमानी वा केहनो रोड़ा-पाथर िकए ने आिब कऽ रोकए मुदा \nपाछू नइ हटी। िकएक तँ ओ िनणWयक दौर होइत अिछ। ओइठाम पाछू हटने लोक पछुआ जाइत अिछ। \nओना, तइमे थोड़ेकहोिशयारीक खगता जर अिछ मुदा पाछू हटब िकµहु नीक निह।” \nसोराजीलालक िवचारमे गुलाबचनक की भेटल से तँ गुलाबचने जानत, मुदा िब¥चेमे बालचन बाजल- \n“सोराजी भैया, अहcक िवचार जँ संग रहत तँ सaपैत बँचबैले हम अपन जानक अरािध लेब। अहc जे \nकहबहमतइ िहसाबसँ करैले तैयार छी।” \nबालचनक िवचार सुिन सोराजीलाल बजला- \n“बालचन, लड़ाइक मोचWक एक-एक ण ओ ण छी जे णमे छनाक कऽ सकैए। तँए एको ण \nगमौने िबना चलह आम तोड़बक रोकैले।” \nसोराजीलालक िवचार सुिन बालचनक मनमे लहरैत आिग जकc एकेबेर धधरा उठल। अपन लाठी \nसaहािर बालचन गाछी िदस आगूए-आगू दौड़ल। पाछू-पाछू समाजक नवतुिरयो, सोरािजयोलाल आ पिरवारक \nबाल-ब¥चा सिहत जिनजाितयो सभ गिरयबैत िवदा भेल। \nआमक गाछीमे गुमgता, पटवारी, बरािहलक संग असेसरो आ समाजक पcचटा मुँहगर-कIहगर लोक सेहो \nछला। गामक हँसेड़ीक दौड़ैत अबैत सभ िकयो देखलैन। ए¹े-दुइये गुमgतो, पटबािरयो, बरािहलो आ असेसरो \nआमक गाछीसँ भागल। मुदा गामक जे पcचो गोरे छला ओ पूव;वते गाछीमे रहला। ओना, हुनका सबहक मनमे \nमािरक डर नइ पैसल रहैन। डर नइ पैइसैक कारण हुनका सबहक मनमे रहैन जे हम तँ समाजक लोक \nभेलॱ िकने, बीच-बचाउ करैत रहब। मुदा ई िवचार मनमे जगबे ने केलैन जे जे बात अखन मनमे उिठ रहल \nअिछओ तँ आम तोड़ैसँ पिहनॱ उिठ सकै छल। जँ से उठल रहैत तँ एहेन पिरिgथतीए िकए बनैत? \nजमीIदारक ऐमला-फिमलाक भागैत देख सोराजीलालक मन अड़हुलक फूल जकc फुला गेलैन। गाछी \nपहुँच टुटल आमक ढेरीक देखबैत सोराजीलाल बजला- \n“गुलाबचन, अहcक आम छी लऽ जाउ।” \nतही बीच िसंहेrर–माने गामेक एक जाितक मैनजन,बाजल- \n“गुलाबचन, अनेरे ने लाठी-लठौबैल करए चाहै छी। समझौता मािन िलअ।” \nिसंहेrरक िवचार सुिन गुलाबचन थकथकाएल मुदा सोराजीलाल बालचनक कहलिखन- \n“बालचन!समाजक यएह लु¥चा-लaपट सभ गरीबक सaपैियो आ इÕजतो-आबक सभ िदनसँ लूटैत \nआएल अिछ। अखन ई समाज निह राजक हँसेड़ी छी,तँए जे भागल से अपन जान बँचौलक, मुदा जे पकड़ा \nगेल तेकरा छोड़ब उिचत निहय हएत।” \nसोराजीलालक िवचार बालचन मािन लेलक। मुदा िवचारमे कनी संशोधन जर केलक। संशोधन ई \nकेलक जे कड़ुतेल िपऔल लाठी अिछ, तँए ओइ लाठीसँ अवघात बेसी हएत। अवघात ई जे जिहना लोहाक \nतीर बनबैकाल कतेल िपऔलासँ ओ िवषात भऽ जाइएतिहना बcसक लािठयोमे होइए। जइसँ साधारण \nलाठीक अपेा ओइसँ बेसी अवघात भऽ सकैए। लाठी रिख बालचन िसंहेrरक दुनू गालमे दू चाट मारलक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n33 \n \nिसंहेrरक गालमे चाट लिगते जेतेक नवतुिरया छल, भुआ जकc बcकी चापर लटैक हcइ-हcइ सभक \nचोिटयाबए लगल। दुनू हाथ उठा सोराजीलाल सभक शाIत केलैन। मुदा एक िदस जिहना मािरक चोटसँ \nचोटाएल गहुमन सcप जकc पcचो फुफकार कािट रहल छल तिहना दोसर िदस गनगुआिर-सcप जकc समाजोक \nिसपाही सभ सीटी बजाइये रहल छल। लड़ाइ जीतला पछाइत लड़ाइ लड़िनहारक िवचार सवÒपिर भइये \nजाइए। सव;-सaमैतसँ िनण;य भेल जँ पcचो गोरे साए-साए बेर कान पकैड़ समाजक बीच उठए-बैसएतँजान \nछोिड़ देबइ। \nआगू-पाछू पcचोक करैत देख सोराजीलाल पुन: िवचारमे संशोधन करैत बजला- \n“कान पकैड़ कऽ उठब-बैसब छोिड़ पcचोक थूक चटबाउ।” \nq \nशद संãया : 2156,  ितिथ : 15मई2018 \n \n  \n \n[1] पाहीप¿ीक \n[2] कामत \n[3] देवचरण \n[4] बीतल समयक \n[5] चौकारी टेस असुलिनहार \n  \n \nऐ \nरचनापर अपन म ◌ंतiय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   \nरबीIK नारायण िमf-  १.नमgतgयै- उपIयासक आरaभ (आगc) २.लघुकथा- सनकल  \n१ \nरबीIK नारायण िमf \nनमgतgयै \nउपIयासक आरaभ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n34 \n \n३. \nसमयक च¡ आगा घूमल। घुमैक छलै। हम अपन माएक कोरमे सुरित रही। दूधपीबा ब¥चाक \nआओर चाहबे की करी?दूध आओर दूलार दुनू भेिट रहल छल। मुदा हमरा की पता जे हमर बाप हमरा \nआबए-सँ पिहनिह Rgथान कए चुकल अिछ। हमरा की पता जे जँ हम बेटा भए जIम िलतहुँ तँ ओिह \nराजपाटक उरािधकारी होइतहुँ जे बेटी भेनिह चूिक गेलहुँ। मुदा हमर माएक एकर अिखयास रहैक। \nघरबला गेलै से क¢ छलैहे, हमरा बेटा निह भेने दोसर-दोसर क¢ होमए लगलैक। \n¡मश: िदयाद-बादक ·िख बदलए लागल। मसोमातक सामािजक हैिसयत जे हेबाक चाही से भए गेल। \nअसगर हमर माए की-की किरतए? हमरा पालिथ, हमर बापक असमय िनधनक gमरणमे िदन-राित अपिसयॉंत \nरहिथ। गुजर-बसरक iयवgथा करिथ। समाज ओ कानूनसँ माV खोिरसक अिधकािरणी छली, से भेिट रहल \nछलिन। हमर िचIता सेहो ओकरा होइत छलैक। केना बढ़ब, के देखत, केना िबआह होएत? \nहमरा लए एतेक िचIता तखनिहसँ करब जरी निह छलैक। हमरा अखनो से सोिच हँसी लािग जाइत \nअिछ। िबआह कए अपन िजaमेदारीक इितfी करबा हेतु iयाकुल रहबाक कोनो तरह उिचत निह कहल जाए \nसकैत अिछ। आइ-कािâक समयबला गÊप निह रहैक। ओ समय छलैक बािलका बधूक। जतेक कम बएसमे \nबेटी िबआहल जाएत ततेक Rिता सुरित रहत। लोकक सोच एहने रहैक। तािहमे एकटा मसोमात कइए \nकी सकैत छली? \nएक असामियक घटना जािहपर ककरो वश निह छलैक, जे हमर युवा, gवgथ सभ तरह सaपµ िपताक \nहेदावसान कए देलक, ओिह पिरवारक भिव´यक उलिट देलक। जँ हमर िपता जीिवत रिहतिथ, तखन ककरो \nिहaमत निह होइतैक जे हमर माएक एना दुरदुरौबित। जे से एकटा उपदेश लए ठाढ़ रहिथ। ओकर आिथ;क \nसामय;क एना िनचोिड़निह सकैत। मुदा ई सभ तँ आब माV क¯पने रिह गेल छल। यथWथक धरातलपर \nठाढ हम एकटा नािIहटा ब¥चा आओर तकर मसोमात माएक कोनो बहुत िवक¯प निह छलैक। \nसभ िकछु होइतो गाम गामे होइत छैक। हमर बापक सहोदर तँ भcगमे मgतंग रहैत छलाह, मुदा हुनकर \nिपितऔत सभमे कए गोटाक यान हमरापर रहैत छलैक। एक िदन हमर िपी अपन िपितऔत सभसँ गÊप \nकरैत छलाह िक ओ सभ हमर चच; उठा देलिखन। सभहक ब¥चा gकूल जाइत छलैक। हम असगर घरमे \nट¯ली मारैत रहैत छलहुँ। पcचम बख; भए गेल छल...। \nहमर ककाक माथमे ई बात धँसलैक। आन ब¥चा सभक संग हमरो नाम gकूलमे िलखा देलक। \nपिहलबेर माgटरक मुहअपन नाम सुनिलऐक- \n“अपरािजता।” \nहम कतेक Rशµ भेल रही। ओिह िदन gकूल जाए। मािर ब¥चा सभक हँसैत, बजैत देखिलऐक। \nचिटआ सभक खाइत रहैत देिखऐक। ब¥चा सभक खेलाइत, धुपाइत देिखऐक। ततेक नीक लागल जे िनQय  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n35 \n \nभोर होइते माएक gकूलक तैयारी करए हेतु िववश कए िदऐक। gकूल हमरा हेतु जबरदgत आकष;ण भए गेल \nछल। \nिनQय-Rितक िदनचयWमे gकूल जाएब सभसँ िRय लगैत छल। गामक एक छोरपर gकूल छल। ओिहठाम \nपcचमा धिर पढ़ाइ होइत छल। आगा पढ़बाक हेतु गाममे gकूल निह छलैक। तािह हेतु गामसँ बहरायब \nजरी छल। गामसँ पcच माइल दूर उ¥च िवDालय छलैक। गामक एकाधटा ब¥चा ओतए पढ़ैत छल। दूरी \nओ कतेको तरहक असुिवधाक कारण अिधकpश ब¥चाक पढ़ाइ-िलखाइ पcचमे धिर सीिमत भए जाइत छल। \nतकर   बाद ओ सभ अपन पु°तैनी iयवसायमे लािग जाइत छल। एहन पिरिgथितमे हम आगा पिढ़ सकब \nतकर सaभावना बहुत कम छल। तकर हमरा कोनो िचIता निह छल। सत कही तँ Öानो निह छल जे \nपcचमाक बादो पढ़ाइ होइत छैक आओर जॱ होइत छैक तँ कतए? बहुत आगा सोिच कए होइतैक की? जखन \nजे हेबाक हेतैक सएह हेतैक। त हमर अिभRाय वत;मानमे ओिह gकूलक िनQय-Rितक िदनचयWमे बाIहल \nRयWÊत छल। \ngकूलमे कैटा ब¥चा सभ हमर दोgत बिन गेल। ओिहमे अिधकpश आस-पासक गामक छली। त \ngकूलक बाद हुनका सभसँ भट निह होइत छल। gकूल जेबाक एक Rमुख आकष;ण अपन दोgत सभसँ भट-\nघॉंट होइत छल। \ngकूल लग पहुँचते जेना चुहचुही बिढ़ जाइत छल। ब¥चा सभक फुदकैत-खेलैत देिख हमरो मोन \nओिहमे अिवलंब िमिल जेबाक हेतु iय² भए जाइत छल। gकूलपहुँचलहुँ, झोरा फेकलहुँ आओर भागलहुँ ब¥चा \nसभक लग। पता निह कहॉंसँ एतेक गÊप सभ फुराइत छल। ताबतेमे Rाथ;नाक घIटी बजैत। ब¥चा सभ \nभागैत Rाथ;ना करए। हमर gवर नीक छल। Rाथ;ना करबेबाक हेतु हमरे भार देल गेल छल। हम िनधोख \nसुgवर सरgवती बIदना करी आओर तकर बाद Rारaभ होइत छल पढ़ाइ-िलखाइ जे चािर-पcच घIटी धिर \nचलैत रहैत छल। बीचमे खेलक घIटीमे राजकुमार,हिरनIदन, अ·ण, गरमिसंह एक िदस आओर लड़की सभक \nएकिदस खेल-धूप होइत छल।   \nq \n  \n४. \nएक िदन सॱसे गाममे ह¯ला भए गेलै जे अपरािजता हेरा गेल। यो कहैक लकरसुँघा आएल \nरहैक, वएह लए चिल गेलैक। यो िकछु, यो िकछु कहैक। जतेक आदमी, ततेक तरहक गÊप। हमर माए तँ \nछाती पीटैत-पीटैत बेहाल रहैक। हमर िपीक दस हजार फÕझैत केलक। मुदा ओ की किरतिथ?  भcग \nपीबएसँ हुनका फुरसित होइतिन तखन ने कोनो आन बातपर यान दीतिथ। \nभेलै ई जे हम gकूल हेतु िवदा भेलहुँ जर मुदा रgतामे एकटा बबाजी लबनचूस देलक। लबनचूस \nखाइते हम बेहोश भए गेलहुँ। तकर बाद की भेलैक, िकछु मोन निह अिछ। दू िदनक बाद जखन होश आएल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n36 \n \nतँ देखी जे एकटा कोनो िवशाल भवनमे पड़ल छी। चाकात बIद कोठरीमे हम राखल गेल रही। ने यो \nआिब सकैत छल आओर ने जा सकैत छल। हमरा ओिह कोठरीमे कोनो चीजक अभाव निह छल। तरह-\nतरहक खेलौना, नाना Rकारक मधुरसँ भरल ओिह कोठरीमे हम असगरे छलहुँ। कखनो काल एकटा बुिढ़या \nहमर हाल-चाल पुछए अबैत। मुदा हमरा माए मोन पड़ैत,गामक ब¥चा मोन पड़ैत, gकूलक खेल-धूप मोन \nपड़ैत, ऑंिखसँ नोरक धार बहैत देिख ओिह बुिढ़आक सेहो कना जाइक मुदा ओ बाजैत िकछु ने। अपना भिर \nहमरा बॱसबाकRयÄ करैत। िकछु-िकछु खुआबक Rयास करैत आओर चिल जाइत। \nओमहर हमर माएक हाल-बेहाल छलैक। जीबाक एक माV सहारा हमहॴ छिलऐक। ओहो परो भए गेल \nछलैक। छाती पीटैत-पीटैत कतेको बेर बेहोश भए गेल। डाटर, बैद बजाबए पड़लैक। कहुना-कहुना कए \nओकर जान बॉंचल। \nहम ओिह कोठरीमे बIद छटपटाइत रही। ओमहर हमर माए बफािर तोड़ए। मुदा हमरा गामसँ अपहृत \nकेिनहार सभ अपन धIधामे लागल छल। ओकरा सभक पता रहैक जे हम अपन पिरवारक एकमाV आशा \nछी। हमर घरक सaपµताक सेहो ओकरा सभक जानकारी भए गेल रहइ। इएह सभ सुिन हमरा अपहृत \nकरबाक योजना बनाओल गेल। कतेको िदन ओ सभ हमर पछोड़ केलक। हमर िनQय-Rितक आवागमनक \nसमय, रgता सभक रेकी केलक। आओर एक िदन अपन ल£यमे कामयाब एिह मोनेमे रहल जे हमर अपहरण \nकएलेलक। ओकरा सभक ई अनुमान निह भए सकलैक जे हमरा बाप निह छल। ओ सभ निह बुिझ सकल \nजे िबना बापक बेटी गाछसँ खसल पात जकc अिछ जे खसत तँ सुखा कए न¢े होएत आओर िकछु निह। \nहमर अपहरणकतW सभ ढाकीक-ढाकी टाका उगाही करए हेतु योजना बना रहल छल। तािह हेतु हमर \nिपीक गुमनाम िचÎी पठौलक जे तीन िदनक पेसतर ओकरा सभक दू लाख टका देल जाए तखने \nअपरािजताक छोड़ल जाएत अIयथा ओकर जीिवत लौटबाक कोनो सaभावना निह। संगिह एिह मामलाक \nजानकारी पुिलसक निह देल जाएत अIयथा पिरणाम घातक होएत। पैसा कखन ओ कतए, ककरा देल जाएत \nसे अलगसँ ओही िदन सूिचत कएल जाएत। \nओिह समयमे दू लाख टकाक बड़ महQव होइत छल। िचÎी पिढ़ हमर िपीक तँ जेना लकबा मािर \nदेलकै। अबाजे निह िनकलै मुदा हमर मोह तँ रहबे करइ। अपहरणकतWक हाथे हमरा मरए तँ निह िदतिथ। \nतखन की करिथ से फुरा निह रहल छलिन। \nओ हमर हालत देिख बुिढ़आक बहुत दुख होइक। ओ gवयं अपहरणकतW सभसँ Vgतछल। ओकर \nहािद;क इ¥छा रहैक जे जेना-तेना हमरा ओिहठामसँ िनकालल जाए, मुदा कोनो गरे निह बैसैत छलैक। \nओिह बुिढ़याक अपने िखgसारहैक। ओ gवयं अपन अतीतसँ ओझराएल, थाकल, झमारल पिरिgथितसँ \nलाचार छल। निह चािहओ कए ओिह दुदWIत अपराधीक संगोरमे रहैत छल आओर ओकर सभक कहल करैत \nछल। की छलैक ओकर मजबूरी ओ िकएक एना मजबूर भेल छल? तँ सुिन िलअ। \nओिह बुिढ़आक नाम असलमे छलैक पु´पा। ओ एकटा पैघ घरक पुतोहु छिल। िदयादी झगड़ामे ओकर \nपितक हQया भए गेलैक। हQया केनहार ओकर पितक अपने सहोदर छलैक जे आब एिह अपराधी िगरोहक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n37 \n \nसरगना बनल अिछ। भाएक हQयाक जूम;मे ओकरा आजIम काराबास भेल। मुदा ओ जहल फािन कए पड़ा \nगेल आओर से अखन धिर पड़ाएले अिछ। पता निह ककरा-ककरासँ ओकर संगित भेलैक, कतए-कतए गेल। \nअIततोगQवा ओ लूट-पाटआओरहQयाक कतेको मामलामे फँसैत चल गेल। \nपु´पाक पितक हQयाक बाद ओकर आओर ओकर एकमाV सIतानक राक कोनो iयॲत निह रिह गेल। \nएक राित ओकर देओर ओकरा सभक गामक घरसँ उठा अनलक। किह निह, कतए-कतए घुमबैत रहल। \nघुमैत-घुमैत ओ सभ एिह जंगल महलमे आनल गेल। ओकर बेटा कतए िनपा भए गेल से बुिझओ निह \nसकल। कनैत-कनैत ओकर नोर सुखा गेल। हृदय पाथर भए गेल। िविÊत जकc रहए लागिल। मुदा \nओकर ब¥चाक कोनो अता-पता निह लागल। पु´पा अपन िदओरक कतेको बेर अपन बेटाक मारफत हाथ-पैर \nजोड़लक मुदा ओ ठहाका पाड़ए लागए। एक iयंगपूण; एवम् कूड़तासँ भरल आेपक संग कतहु घसिक \nजाइत। हQया, लूटपाटओकर िनQय-Rितक धIधा छल। ओ तँ सजाआÊताछलहे। आब आओर की यो \nकिरतैक? जेलमे ओ मोछा ठाकुरक नामसँ कुãयात छल। जाबे जेलमे रहल, जेलक दादा रहए। छोट-मोट \nनवागIतुक कैदी सभ ओकर चाकरी करैत छल। जेलर बाबू सेहो ओकरासँ डरैत छलैक। कारण ओ gवयं \nचोर रहैक। कैदी हेतु देल गेल अµ-पािनक चोरा कए बेिच दैक। अपन पैघ-पैघ मोछक चलते मोछा ठाकुर \nनाम RाÊत कए ओ गौरवािIवत छल। भए सकैए मोछा ठाकुरक जेलसँ फरार होमएमे जेलरोक हाथ रहल \nहोइक। तािह बातक जॉंच पड़ताल भेबो केलैक। मुदा जेलर बेदाग सािबत भेल आओर मोछा ठाकुर फरार \nभेल से भेल रिह गेल। \nq \n  \n५. \nदू िदनक बाद फेर यो हमर िपीक एकटा िचÎी पठओलक। ओिह िचÎीमे ओकरा gथान ओ समयक \nसूचना देल गेलैक, जतए ओकरा िफरौती लए पहुँचक रहैक। ओिहमे ईहो िलखल रहैक जे दगाबाजी केलापर \nगaभीर पिरणामक हेतु तैयार रहए। \nओतेक पैसाक जोगार एतेक ज¯दी निह भए सकलैक। तथािप जे िकछु सaभव भेलैक से लए ओ \nिनयत समयपर िनयत gथानपर पहुँचल। मोछा ठाकुर gवयं ओिहठाम मौजूद छल। पैसाक बोरा लेबाक हेतु \nअ²सर भेल िक कतहुँसँ गोली चलबाक आबाज भेल। मोछा ठाकुर ओतिह धराम भए गेल। \nओमहर पु´पा हमरा लए ओिह कोठरीसँ िनपा भए गेल। भेलैक ई जे मोछा ठाकुर ओकरा हमरा \nसुंझाओगाही करए गेल छल। पु´पाक ई मौका भेटलैक आओर हमरा लेने भागिल। संयोगवश भगैत-भगैत ओ \nओहीठाम पहुँच गेल जतए मोछा ठाकुरक लाश पड़ल छल। हमर िपीक नजैर हमरापर पड़लैक। ओ झप¿ा \nमारलक आओर हमरा लैत इएह ले वएह ले चaपत भए गेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n38 \n \nअसलमे भेलैक ई जे मोछा ठाकुरक RितÏंदी सभ पुिलसक मुखिवर बिन गेल छल। ओ सभटा सूचना \nपुिलसक दए देने रहए। पुिलस तँ ओकरा पाछा छलहे। पुिलसक अबैत देिख ओ भागवाक RयÄ केलक, मुदा \nसफल निह भए सकल। कनीके कालमे ओकरा आओर पुिलसमे गोलीवारी होमए लगलैक आओर ओ पुिलसक \nगोलीसँ ठामिह रिह गेल। \nइलाका भिरमे हमर लौिट जएबाक समाचार िबजली जकc पसिर गेल। हमरा ओतेक होश निह रहए \nमुदा एतबा तँ बुझिलऐक जे एकटा महान संकटसँ उबिर गेल रही। हमर माएक Rशµताक अंत निह छल। \nओकरा फुरेबे निह करैक जे हँसए िक कानए। अफरातफरीमे पु´पा िदस ककरो यान निह गेल। हमरा लए \nकए हमर िपी गाम भागल। लोक सभ सेहो गाम िदिस ससरल। मुदा पु´पा...। ओ तँ मोछा ठाकुरक मृत \nदेिख ठहाका पाड़ए लागल। ठहाका ततेक िवभQस ओ जोरदार छल जे सaपूण; वातावरणक िहला कए रािख \nदेलक। बात एतबेपर निह कल। ओ RचXड पागल जकc मोछा ठाकुरक लहासक चाकात नाचए \nलागिल, गाबए लागिल। बड़बड़ाए लागिल- \n“आब ले हमर जमीन  -जायदाद। ले हमर घर घराड़ी। हमर घरबला आिबते होएत। तोरा छोड़तह \nनिह। अIयायक Rितकार कइए कए रहत। अपन अिधकार लइए कए रहत।” \nमहाभारतमे दुgसाशनक लहासपर नचिनहार पु·ष छलैक भीम जकरा डरे के के ने डराइक। जकरा \nकतेको हाथीक बल रहैक। मुदा एतए तँ एकटा वृ¸ मिहला िचर Rितित Rितशोधक अि¤नमे धधिक रहल \nछल। की ओहो मोछा ठाकुरक छाती फािर देत? लगए तँ तेहने। \nपु´पाक अ¿ाहास सुिन िकछु ²ामीण घुिर अएलैक। ओ सभ जस-के-तस मु·त जकc ठाढ़े रिह गेल। \nचीQकारक gवर ओकरा सभक गितशूIय कए देलक। यो िकछु बुिझए निह पािब रहल छल। आिखर ई वृ¸ा \nके अिछ? की कहए चाहैत अिछ? ई मृतक एकरा कोन अIयाय केलक? \nयो िकछु कहैत तािहसँ पिहने ओ फेर िचकरए लागिल- \n“कतेक बेर अएताह राम?कतेक पाथर बनल अिह¯याक उ¸ार करताह। ई किलयुग छैक। सुनैत \nजाउ औ लोक सभ। त ई रासक नाश रामक Rतीा निह कए सकल।” \nएतबे बाजल की फेर वएह ठहाका मारलक। िनèास पागल भए गेल छल। गॱऑंक के िकछु निह बुझा \nरहल छलैक जे की करए? \nपु´पा ककरो सुनए हेतु तैयार निह छिल। आिखर बात हमर िपीक कान धिर गेलैक। हमरे संगे तँ \nओ आएल छिल। ई बात बुिझते हमर िपीक आQमा कcिप उठल। मुदा ओ कोनो हालतमे हमरा एसगर निह \nछोड़ए चाहैत छल। त चािर-पcचटा बुझनुक लोकक पठौलिथ जे पु´पाक कहुना अपना ओिहठाम लए आनए। \nपु´पाक उ² प देिख ककरो ओकरा टोकबाक िहaमत निह भेल, बुझेबाक तँ बाते छोड़ू। ओकरा हाथमे \nदिबला पता निह कतएसँ आिब गेल। ओ बेिर-बेिर मोछा ठाकुरक चाकात घुिम-घुिम नृQय कए रहल छिल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n39 \n \nसभ डरा गेल,कही ओ दिबला ओकरेपर ने चला दैक। इएह ले वएह ले सभ अपन जान लए भागल। पु´पा \nओिहना रिह गेिल। \nकनी कालमे पुिलसक आला अिधकारी सभ ओतए पहुँचल। मोछा ठाकुरक लहासक थाना लए जेबाक \nरहैक। एक Þक पुिलस आएल। चाकात घेिर लेलक। अिधकpशक हाथमे हिथयार छल। जकरा हाथमे से \nनिह छल से सभ गोटे मोट-सोट लाठी भcिज रहल छल। देिखते-देिखते मोछा ठाकुरक लहासपर पुिलसक \nकजा भए गेलैक। \nलहास चल गेल मुदा पु´पा एसगरे ओतिह िचकरैत-भोकरैत रिह गेल। कतहु यो निह। लहास चिल \nगेलाक बाद ओ धराम दए खसल आओर राित भिर ओिहना रिह गेल। भोरे लोक ओकरा तकलक। ओ \nओिहना बेसुध पड़ल छिल। हमर माए सेहो उQसुकतावश ओकरा देखए गेली। ओ ओकरा देिख छगुIतामे पिड़ \nगेली। ओ तँ ओकर नैहरक छलैक। ओ पु´पाक नाम लए कैबेर उठौलक। पु´पा तकलकै। ऑंिख खोिलते \nहमर माएक िचिIह गेली। ओ माएक बात मािन ओकरे संगे िवदा भए गेली। इलाकामे गद; पिड़ गेल। हमरा \nओिहठाम ओकरा देखक लेल के के निह आएल। \nएिह घटनाक बाद गाममे लोक सतक; भए गेल। यो अपन ब¥चाक असगरे कतहु निह जाए दैक। \nकैटा ब¥चा gकूल गेनाइ छोिड़ देलक। हमरो संग सएह भेल। हम चौथा पास कए पcचमामे गेले रही िक \nएिह आफतमे फँिस गेल रही। हमर िपी कोनो हालतमे gकूल पठबए हेतु राजी निह भेल। \nq \n२ \nरबीIK नारयण िमf  \nलघुकथा \nरबीIK नारयण िमfक \nलघुकथा \nसनकल  \nनहिरक काते-काते वो चल जाइत छल। फाटल-चीटल नुआसँ देहक लÕजावरण दैत दूनू हाथे दूनू \nब¥चाक कोरतर दबने एक सुरे बढ़ल जाइत रहए। जेठक ठहा-ठही रौद। चाकात कतहुँ यो निह। मुदा \nओ अपिसयcत भेल बढ़ले जाइत छलै। िक भेलै ओकरा से निह किह? Rाय: ओ सासुरसँ िस गेल छल। \nथाकल, ठेिहयाएल वो पाकिड़क छाहिर देिख बैिस गेल। ओकर आँिखसँ नोर झर-झर खसए लागल। के \nपोछत ओकर नोर? सुनैत छल जे सासुरमे लोकक बड़ सुख होइत छैक। सासु-ससुर, िदओर, िदयािदनी सभ \nछलै ओकरा। मुदा सभ जेना जIमी दु°मन रहैक ओकर। ओकर अनेरे िखदpस करब जेना ओकरा सभक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n40 \n \nधम; रहैक। खेबो-पीबोक ओकरा क¢े छलैक। घरबला कमासुत छलैक। मुदा भैयारीमे सभसँ छोट होयबाक \nकारण पिरवारक ऋृण ओकरापर बहुत रहैक।भाए सभ गरीबीमे छलैक। त जे चािर-कौरी कमाइतो छल से \nकैठाम बँिट जाइत छलैक। gVीसँ ओकरा Rेम तँ छलैक मुदा कालक Rभाव ओकरो निह छोड़लकै। समय \nबीतलासँ ओकरा सौIदय;-सौव कम भए गेल छलैक आ ओकर यान ¡मश: कोनो आन gVीपर केिIKत \nहोमए लागल छलैक। ओ gVी सुµिर तँ छलै, संगिह ओकरामे आधुिनकताक पुट सेहो छलैक, आंिगक \nचमQकार छलैक आ यौवनक मादकता ओकरा आकष;णक केIK बना देने छलैक...। \nकोना-ने-कोना इएह बात सभ ओकरा कानमे पड़लैक जे ओकरा पचाओल निह भेलैक। दिरKाक भार \nफराक,तंदुgती घटैत से छलैक आ ओमहर घरबलाक उपेापूण; आचरण...। \nमोन जेना बेरत भए गेल रहैक आ तँए एक िदन वो सासुरसँ कcखक तर ब¥चाक दबने भािग गेल। \nनैहर धिनक तँ छलै मुदा भाए सबहक राज। िपता मिर गेलै आ माए सेहो बुढ़ भए गेल छलैक। यो \nघरमे मोजर निह करइ। मुदा बेटीक तँ की निहरे की सासुरे। आ तँए जखन वो नैहर पहुँचल तँ चाकात \nगामक नव-पुरान लोक ओकरा घेिर लेलक। \n“िकछु सुनिलऐ? फलनमाक बेटी सासुरसँ भािग अएलैक अिछ।” \nइQयािद-इQयािद, जकरा जे फुराइक से बाजैत छलै। आओर वो हतRभ बीच अँगनामे ठाढ़ रहए। के \nखॲइछ खोलत आ के पिटया ओछा कए बैसए कहतैक। अपने घरमे वो आन बनल छल। यो सहारा निह \nबुझाइ। \nताबतमे Rाण दाइ कतहुँसँ एलिखन आ कहलिखन- \n“दूर जाइ जाउ। केहन पाथर भए गेलहुँ अहc लोकिन..! बेटी डाटी छइक आइ आएल, कािâ चल \nजाएत। तकर अनादर िकएक करैत जाइत छी।” \nकैटा किनयc सभ आिब गेल छलैक ओिह आँगनमे। तीनटा ओकरभाए छलैक। भिर-भिर िदन वो \nजेठकाक कोरा खेलबैत रहैत छलैक। जाड़क मासमे रौदमे तेल लए देह मलैत रहए आ कनेको जहc ब¥चाक \nसदÁ होइक तँ जेना ओकर Rाण सµ दए रिह जाइत रहैक। मुदा आइ चािर-पcच िदन अएला ओकरा भए \nगेल छलैक आ ताधिर जेठकासँ टोका-चाली निह भेलैक।भाए सभ तीनू तीन ठाम भए गेल छलैक आ माएक \nतीनू गोटे िमिल कए फराक खोिड़स दैत छलैक। \nहािर कए जखन ओकरा कोनोभाए निह पुछलकै तँ माएक संगे रहए लागल। माए तँ माए होइत छैक \nिकने। रिह-रिह कए नोरक धार बहाबए लगैत छलैक। उ¥च सुनैत छलैक आ त ओकरासँ जे खुिल कए \nगÊपो करैत सेहो निह होइक। कारण जे ओकर बात किनयc सभ सुनबाक हेतु टाट लागल रहैत छलैक। \nकहबीछैक जे गेलहुँ नेपाल आ कम; गेल संगे। सएह पिर ओकरो भेलैक। सासुरमे सासु, ननिद आ िदयािदनी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n41 \n \nतँ निहरामे ई किनयc सभ ओकर जानक जपाल भए गेल छलैक। तैयो माए लग छल। अिहठाम िकछु \ngवतंVता तँ छलैक। \n“सएह की हाल अिछ ओकरा सन-सन हजारो कIयाक जकरामे सासुर ने निहरे- यो कतहुँ सहारा \nनिह होइत छैक?” \nसएह सभ सोचैत रहए। सोन दाइ सोन दाइ, सॱसे गाममे सोर रहैत छलैक। गोर नार दप-दप छल \nवो। ओकरामे सभ गुण छलैक। मुदा गुणसँ की हो? टाकाक िबआह होइत छैक। िपता धिनक तँ छलैक मुदा \nकंजूस छलिखन। बेटीक भाग निह देखलिखन आ एकटा साधारण लोकसँ ओकर िबआह करा देलिखन सॱसे \nगाम िछया-िछया कहलकै। \n“सएह हौ, लोचनो बाबू, िवचार घोिर कए पीिब गेलाह। बेटीक भिव´यक किनयÚ िवचार निह केलाह। \nपाइ तँ अबैत जाइत रहैत छैक।” \nइQयािद-इQयािद। बेटा सबहक भिव´यक िचIता जबरgत छलिन। की होएत की निह? बेटी तँ दोसर धर \nचल जाइत छैक। ओकरासँ वंशक रा तँ निह होइत छैक। मुदा बेटा तँ कुलक आधार छैक। सएह सभ \nहुनकर पुरनका िमजाज सोचैत रहैत छल। \nसासुरमे दिरKा चरम सीमापर छलैक। सभ िदयािदनी मआ कूटए। रोटी ठोकए। धनकु¿ी करए। \nिÏरागमनक पIKह-बीस िदन धिरतँ ओकरा यो िकछु निह कहलकै। मुदा काल¡मे सभक iयवहार कठोर \nहोइत गेलैक। पिटदारी छलैक िकने। \n“गे मैयो भिर िदन बैसल रहतौ जेना फरफेसरक बहु हो..!” \nघरबला जाबत काल रहैक ताधिर यो ओकरा िकछु निह किहतै। ओकरा काजपर जाइते फेर वएह \nरामा वएह खटोली। ओकरा बासन छुआओल गेल आ ¡मश: ओ पार लगा कए चौका-बासनक काज करए \nलागल। मुदा ओिह घरमे तँ पिटदारी छलैक। जेठकी िदयािदनी बड़ ¡ूड़ छलैक। ओकर इ¥छा जे कुटनी-\nिपसनीमे सेहो पार लगौक। िकछु िदनक बाद ओकरा सIतान हेबाक सaभावना भेलैक। मुदा तािहसँ \nकी? भानस-भात, कुटनी-िपसनी आ तािहपर सँ सासु ओ ससुर तथा िदयािदनी सबहक कटाह गÊप-सÊप। \nसुनैत-सुनैत ओकर दम फुलैत छल। मुदा करए की? ककरा किहतै अपन दुख। चाकात अIहारे-\nअIहार बुझाइक। जकर घरोबला ओकर पमे निह होइक तािह gVीगणक भगबाने मािलक होइत छैक आ \nसएह पिर ओकरो छलैक। ओना, नवमे ओकर घरबला बड़ आव-भाव रखलकै। नव-नव कपड़ा-ला सभ चीज \nआिन-आिन दैत छलैक। \nमुदा ओकरा यान जेना ¡मश: हटैत गेलैक। ओ एसगरे हकासिल-िपयासिल भिर िदन आ दुपहर राित \nधिर काज करैत रहैत छल। यो एहन नै भेटलैक जकरा अपन मोनक भाव किहतै, जकरा लग मोन भिर \nकिनतै।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n42 \n \n“उपाय तँ छलैक। मुदा बोराक आम आ बेटीमे िमिथलामे कोनो अIतर निह छैक। सcिठ देनिह \nक¯याण। आ जँ एक बेर ककरो गारामे बािIह देिलअिन तँ फेर जIम भिरक लेल िनचैन भए जाउ। धIयवाद \nकही िमिथलाक समाजक जे एखनो धिर अपन gVी समाजक एतेक िनरघीन जीबन िवतएबाक हेतु मजबूर कए \nदैछ।” \nइएह सभ बात ओकर मोनमे उठैत रहैत छलैक। ओमहर ओकरभाए सभ अपनामे िभµ-िभनाउज कए \nलेलकै आ सभ अपना-अपनीक धन जमा करैत छलैक। सभक कोठा छलैक। जिहआ ओ नैहरसँ कनैत िबदा \nभेल छल तिहयो ओकर िपताक कोठा छलैक। मुदा अखन तँ ओकरा बुझाइत जेना दोसर ठाम आिब गेल \nहो। चाकात पोखिरया-पाटन छलैक। सएह, धन एतेक आ मोन कतेक छोट छै ओकरभाए सबहक। ठीके \nछै कहबी जे टाका आगू लोक सभ सaबIध िबसिर जाइत अिछ। \nिकछु िदन नैहरमे रहलाक बाद ओकर सासुरक लोक अएलैक। बड़ उपरागा-उपरागी भेलैक। आ \nओकरा फेर लोक सासुर लए गेलैक। मुदा एिह बेर तँ ओकर सासु बाढ़िनये नेने ओकर gवागत केलक। \nएवम्-Rकारेण आनो-आनो लोकक आचरण ओकरा Rित कठोर होइत गेलैक। ओकर गहना सभ बेिच देल गेल \nरहैक। ओ ¡मश: अकान ओ सुµ भेल जाइत छल। \nएक िदन ओकरा ने आगू फुराई आ ने पाछू।िदमाग िबजलीक करेIट जकc फेल कए गेलैक। ओ फेर \nभागल नैहर। एिह Rकारे नैहर-सासुरओ कै बेर केलक। सभठाम ओकरा उपेा भेटैत छलैक। नैहरोसँ \nओकर मोन उचिट गेल रहैक। त ओ सोचलक जे बरे लग चली। जेना-तेना हराइत-भुितयाइत ओ बरक \nडेरापर पहुँचलतँ जे देखलक से देिख कए गुaमे रिह गेल। भोरक समय छलैक ओकर घरबला कोनो दोसर \ngVीक संग एसगर घरमे रहैक। ओ चो¿े घुिम गेल आ भागल भागल-भागल निह जािन ओ कतए गेल। \nएमहर ओकर खोज-पुछािर होमए लगलैक आ कएक िदनक बाद एकटा टीशनपर ओकरा लोक बैसल \nिकछु-िकछु रखने फाटल-िचटल कपड़ा पिहरने देखलक। ओ ठहाका भिर कए हँसैत छलैक- जेना समgत \nसमाजपर हँिस रहल हो। ओकरा ने कथुक लाज छलैक आ ने धाक। मुदा लोक सभ कहए लगलैक जे ओ \nएकदम सनिक गेल छल। ओ एकदम गुaम भए गेलैक। तकर बाद फेर किहओ ककरोसँ निह बजलकै। \n¦ \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतiय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n३. पD  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n43 \n \n३. पD  \n३.१. आशीष  अनिचIहार - गजल  \n३.२.डॉ. िशवकुमार Rसाद- िकछु किवता \n३.३.डॉ. िशवकुमार Rसाद- िकछु अनुिदत काiय  (मूल िहIदी रजनी छाबड़ा)- आगc \n३.४.राजेश मोहन झा \"गुंजन\"-िकनकर िवकास?-(पूंजीवाद िक सव;हारा)- (याVीजी \"बाबा नागाजु;न\" कo जIम  \nिदन पर) \nआशीष अनिचIहार \nगजल \nिकछु काज भगवान भरोसे \nिकछु काज शैतान भरोसे \nिकछु लोक नोरेसँ भरल अिछ \nिकछु लोक मुgकान भरोसे \nिकछु आँिख सोनासँ सजल छै \nिकछु आँिख दुिभधान भरोसे \nबहुते मजा आिब रहल छै \nिकछु बात अनुमान भरोसे \nलाभक कथा के क' रहल अिछ \nिकछु लाभ नुकसान भरोसे \nसभ पcितमे 2212-21122 मVा¡म अिछ।   \n  \nऐ रचनापर अपन मंतiय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nडॉ. िशवकुमार Rसाद \nिकछु किवता \n  \nशहर ओ गेल  \nशहर ओ गेल मनु ख बनए लेल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n44 \n \nगाममे रिह  बन-मानुख छल \nशहरक पाथर केर जंगलमे \nऊहो आिब आइ पथरा गेल। \nशहरक पाथर केर...। \n  \nगाममे छल भाए-बिह न सभ \nिकयो बाबू िकयो काका छल \nभैया-भौजी बेटी-भतीजी \nनै िकयो िब नु नाता छल। \nशहरमे जाइते िर° ता-नाता \nसभटा मिट या-मेट भऽ गेल \nशहरक पाथर केर....। \n  \nपथराएल शहरी पाथरमे \nकिनको मानवता नै बcचल \nचािर बख;सँ चालीस बख; केर \nबु¥ची, जननी बिल चिढ़  गेल \nशहरक पाथर केर...। \n  \nबाट-बटोही देखतो आI हर \nसुिनतो दन बिह र भऽ गेल \nपशुतो एहेन कुकम; सुिन-सुिन \nचुड़ुक पािनमे डुिम मिर गेल \nशहरक पाथर केर जंगलमे \nसभक सभ आइ पथरा गेल। \n  \nसcझ  \nसcझक संगे भािग रहल अिछ \nिचड़ै-चुनमुन बcसपर \nबरद-गाए केर जेबर तिहना  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n45 \n \nदौिड़ रहल अिछ बाटपर। \n  \nगौधूिलसँ पािट रहल छै \nनभ-ऑंगन घर-गामक \nबछा-बाछी िचकिर रहल छै \nटोलक-टोल बथानपर। \n  \nसु·ज िसनुिरया अलोिपत भेल \nधूरा केर एिह मेघमे \nबेटी-बहुिरया दीप नेसने \nसcझ देिथ ऑंगन-दुआरपर। \n  \nबाट-बटोिहक डेग भेल नमहर \nगाछी-िबरछी भेलै िभयौन \nनेना-भुटकाक दीिठ उतारिथ \nदाइ-माइ ओसारपर। \n  \nआ गइ िनिनया बाट तकैत छौ \nहमर बौआ ओछैनपर \nकथा-िपहानी घुिम रहल छै \nबौआ केर िललारपर।   \n  \nढोलक बोखार  \nसुनलक ढोिलया िटक भेल ठाढ़ \nगुणमIती भेल गामक भार \nगाम-गाममे गुणमIतीक \nछुिट रहल अिछ आब बोखार \nसुनलक ढोिलया...। \n  \nअगड़ा-िपछड़ा फoटम-फoट  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n46 \n \nबाप-दइयासँ होइ छै भट \nपॉंच बख;सँ नीनक मातल \nघुिम रहल कुरयाबैत पेट \nकोना हएत आब नैया पार \nसुनलक ढोिलया...। \n  \nदूरक ढोल सोहनगर छेलै \nलगक ढोल छेलै भेल बेकार \nदंगलक डगर सुिनते मातर \nगुणमIतीक चढ़ल बोखार \nसुनलक ढोिलया िटक भेल ठाढ़।  q \n  \nखेबैया \nसबहक नाहक भेटल खेबैया \nिब नु खेबैया हमरे नाह अिछ \nदेखू पार आब केना लगैत अिछ  \nिब नु खेबैया हमरे नाह अिछ। \n  \nिकनको टाका पार लगौतिI ह  \nिकनको नेता पार लगौतिI ह  \nअपन-अपन बcस िभ रौने \nबहुतो पार उतरलौ जाइ छिथ \nिब नु खेबैया हमरे नाह अिछ । \n  \nदूर-दूर धिर नजिर िखरौने \nतािक रहल छी आँिक रहल छी \nिकनका पछुऔने पार लगत आव \nिकयो संगी नै भेिट  रहल अिछ  \nिब नु खेबैया हमरे नाह अिछ । \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n47 \n \nिकनको बड़का पैघ हबेली \nिकनको बड़का पागक डौड़ही \nिकनको सार िकनको छिन साढ़ू \nधोती िज नक अकास सुखाइत अिछ  \nिब नु खेबैया हमरे नाह अिछ । \n  \nमाय हमर नव -कुa भ  नहेली \nमाय हमर नव कुa भ नहेली \nनै हुनका मन पापक गेठरी \nनै हुनका मन बcझक धोकरी \nनेना-भुटुकाक सcस हास संग \nिज नगी भिर ओ खूब नहेली \nमाय हमर नव कुa भ नहेली। \n  \nनै किह यो ओ चानन केली \nनै किह यो संI यािस न भेली \nिगरहg थीकo g वग; बूिझ  ओ \nकम;क संग Rभु कo गुण गेली \nमाय हमर नव कुa भ नहेली। \n  \nनै ओ िवदुषी नै ओ सुµिर \nनै आडa वरी नै कनसोही \nबाट-बटोही सभ जन िह नका \nमनु ख पमे भेटल िस नेही \nमाय हमर नव कुa भ नहेली। \n  \nमनक Rयागमे िV िव ध तापक \nकम;क हुलासमे अपन गव;क \nअपन मनोरथ परक सुख लेल \nआजीवन ओ डुमौने रहली  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n48 \n \nमाय हमर नव कुa भ नहेली।   \n  \nछिठ पाबैन  \nसबहक केरा सबहक नािरयल \nसबहक ठकुआ ए¹ेरंग \nसबहक मनमे भित-भावना \nठकुए सन छै ए¹ेरंग \nसबहक ठकुआ ए¹ेरंग। \n  \nबcसक पिथया बcसक कोिनया \nमािटक िदया ए¹ेरंग \nमोट हौउ वा हौउ ओ पातर \nसबहक मुड़ै ए¹ेरंग \nसबहक ठकुआ...। \n  \nअâुआ-सुथनी, हरदी-आदी \nसेब-समतोला ए¹ेरंग \nनवका साड़ी नवका धोती \nभुवन भा´कर ए¹ेरंग \nसबहक ठकुआ...। \n  \nपोखिर हो िक कछेर धार केर \nआँगनक पोखिर ए¹ेरंग \nसभठाम पािनमे ठाढ पबनैितन \nसबहक वÇत छिIह ए¹ेरंग \nसबहक ठकुआ...। \n  \nसबहक अँगना गोबरे नीपल \nनेना-भुटका ए¹ेरंग \nसभक छिठ परमेशरी देिथन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n49 \n \nअिभलािषत वर ए¹ेरंग \nसबहक ठकुआ ए¹ेरंग। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतiय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \nडॉ. िशवकुमार Rसाद \nिकछु अनुिदत काiय  (मूल िहIदी रजनी छाबड़ा)- आगc \n(PAGHALAIT HIMKHAND  \nMaithili translation of ‘PaighalteHimkhand’ \nAn Anthology of Hindi Poems by Rajni Chhabra from H indi into Maithili by Dr. \nSheo Kumar Prasad.) \n  \nबIहकी \nहाथ जोड़ने \nमाथ \nझुकौने \nिसकुड़ल समटल सन \nठाढ़ छल ओ \nिखड़कीसँ \nझरैत \nिकिरण लग \nअपन कलाकीित;क आगू  \nिचVपट देखबैत छेलइ \nिितज छुवाक आसमे  \nपoग भरैत \nउIमुत पाखी \nआर सोझामे िबनु पcिखक \nिचड़ए सन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n50 \n \nआहैत \nभाव नेने \nओ िचVकार \nबIहक रािख चुकल छल \nअपन अनुभूितक \nक¯पना \nसaवेदना \nअपन कलाक  \nसंरक लग।  q \n \n  \n  \n  \nकी जािन \nिछतराएल छै अकासमे \nऊँन सन \nमेघक गोला \nकी जािन आइ परमतमो \nकोन गुण धुनमे लागल छिथ! q \n \n  \n  \n  \nपिरचय \nअIहारक \nअपन छातीमे समेटने \nजेना दीप बनबै छै \nअपन दीिपत पिरचय। \n  \nओिहना अIतरमे \nअपन नोर नुकेने  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n51 \n \nसंसारक देमए पड़त \nमाV अपन हँसी । \n  \nअपन बेनाओं िजनगीक \nदेमए पड़त अिहना \nनव पिरचय।  q \n \n  \n  \n  \nहमर िदयारी \nसेहIताक बातीसँ \nजरेलहुँ \nएकटा िदयारी \nअहcक नाओं। \n  \nलाखक लाख िदयारी \nअहcक िसनेहक \nअपनिह \nिझलिमला गेलइ।  q \n \n  \n  \n  \nमनक बµ केबाड़ \nएिहसँ पिहने की \nअपन अधख·आ कचोट \nअहcक चकनाचूर कऽ िदए \nसगर िजनगी हँसबासँ  \nकऽ िदए नचार \nफोिल िदयौ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n52 \n \nमनकेर केवाड़ \nआ िनकािल िदयौ \nअपन मनक िवषाद। \n  \nदरद तँ सभक हृदयमे रिहते छै \nदरदक पुरबे पु·षासँ \nसभक सaबIध छै \nिकछु अपनो कहू िकछु हमरो सुनू  \nदरदक िमल जुिल सहू। \n  \nएिहसँ पिहने िक ओ \nबहैत बहैत बिन जाए भोकµर \nिसनेहक मलहमसँ \nक ओकरा फराक \nिसनेहक अमृत पटा \nसुख दुख िलअ बcिट \nमनक संग जीवन \nिसनेहसँ क पूर \nफोिल िदयौ मनक बµ केबार \nआ िबषाद क दूर।  q \n \n  \n  \n  \nघा \nमन आ आँिखक \nबीच \nबड़ गहॴर \nनाता छै  \nमनक घा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n53 \n \nआँिखक \nनोरे बिन ने \nबहै छै।  q \n  \n \n  \n  \n  \nबहुत अिछ \nएक गोट सपना \nिनgतेज आँिखक लेल। \n  \nएकटा िससकी \nिनःशद ठोरक लेल। \n  \nएकटा िचÊपी \nफाटल छातीक \nिसबाक लेल। \n  \nबहुत छै  \nएतेक समान \nहमरा जीबा लेल।  q \n \n  \n  \n  \nबौआइत मन \nबौआइत मनक \nजखन िजनगीक कोनो \nअनभुआर रgतापर \nअपन मनक संगी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n54 \n \nिमल जाइ छै, \n  \nतँ ओकर चाह रहै छै \nकिहयो निह कै \nओ रgता \nएक एक ण बिन जाए \nजुग सन \nयाVा अिहना चलैत रहए चलैत रहए \nजुग जुगाIतर धिर।  q \n \n  \n  \n  \nअहc िबनु \nअहc िबनु  \nिहरदे एना \nबेकल रहैत अिछ \nजे िदन उिगते \nसcझ िबतबाक   \nबाट ताकए लगै छी।  q \n \n  \n  \n  \nकेकरा िचIता रहै छै \nकेकरा िचIता रहै छै िबहािड़क \nबड़का अIहरक पछाइत। \n  \nसभटा दुख छोट भऽ जाइ छै \nकोनो बड़का िबपैत एलाक पछाइत।  q  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n55 \n \n \n  \n  \n  \nसIतोषमे ओ सुआद केतऽ! \nसIतोषमे ओ केतऽ पाबी \nजे बेकलतामे सुआद छै \nसनकल बेकलतेसँ \nभेटए सदैत सफलता छै। \n  \nसIतोष जँ ठेकान तँ  \nरgता बेकलता छै।  q \n  \nऐ रचनापर अपन मंतiय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nराजेश  मोहन  झा \"गुंजन \" \nिकनकर  िवकास ? \n(पूंजीवाद  िक  सव;हारा) \n(याVीजी \"बाबा नागाजु;न \" कo जIम  िदन  पर ) \nसभ िकछु िबकाय त' \nचाने कo कीिन लेल \nचमकैत धरा केर   \nइजोिरया के छीिन लेल। \nसोती कo सोिख ओ \nपािन बेचै छिथ \nबटुआ रहै भरल \nएतबिह बूझै छिथ \nअपन िदन महमह क' \nदोसर के दुिद;न देल। \nरस हुनक िहgसा हम \nआंठी चूसै छी \nभाग िविध सँ भेटय  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n56 \n \nजानै सूनै छी \nहे िवधना तोहूं िबकैलह \nतोरो हम चीिIह लेल। \nसव;हारा तोरा ढ़ौआ केर \nमिहमाक Öान निह \nतंV बंदूक काIह पड़ल \nछूटय से भान निह \nलोकतंVी फसील मे \nतॲ भूgसे छo बूिझ ले। \nभूgसा! हp भूgसा! \nमशीन वा डpग सँ \nकूटतौ ओसयतौ \nचैतक सूखल पछबा मे \nतोरा उड़ैयतौ \nढ़ेिर भ' खिरहान मे \nकोनो आश मे रहबo त \nअपन मुख बरदक भूख \nतोरे सँ मेटयतौ \nघूर मे जरयतौ \nसव;हारा छo तोरा पर \nRदूषण-कलंक लगैतौ। \n********  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतiय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nिवदेह  नूतन  अंक  बालानp कृते \nराजेश  मोहन  झा \"गुंजन \" \nगाछक  गोहािर  \n(िवr  पयWवरण  िदवस  पर ) \n  \nRाण वायु संग ममता आंचर \nछpह प मे दैत छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n57 \n \nकहू बदला मनुख अहp सँ \nहम िकछु मpगैत छी? \nहाथ कािट चूिâ जरयलहुं \nपात कािट क' चार छरैलहुं \nएतबहु पर संतोष निह जे \nचिढ क' शीष काटैत छी। \nदेखू धरती केर प बदिल गेल \nसनीर सरोवर सूिख गेल \nजीवन जल बूµी हाट िबकाय \n\"शु¸ जल\" कीिन पीबैत छी। \nबाबा िसनेहक रोपल छलहुं \nसूिख गेल काया वृ¸ भेलहुं \nअहcक नेना केर मुिgक देिख \nमिर मिर हम जीबैत छी। \nआबहु सुधिर जाऊ हे मानव \nगाछ रोपल जाऊ हे मानव \nिवलोिपत वोन बरखा निह होयत \nएते त' अहूं बूझैत छी, \nहे सुनू एतबिह हम चाहैत छी,।। \n******* \nराजेश मोहन झा \"गुंजन\" \n  \nऐ रचनापर अपन मंतiय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \nआगcक  अंक  \n \nिवदेह \"नेपालक वत;मान मैिथली सािहQय\" िवषयक िवशेषpक िनकालबाक नेयार केलक अिछ जकर संयोजक \nfी िदनेश यादव जी रहता।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n58 \n \nअइ िवशेषpकमे नेपालक वत;मान मैिथली सािहQय केर मू¯यpकन रहत। अइ िवशेषpक लेल सभ िवधाक \nआलोचना-समीा-समालोचना आिद Rgतािवत अिछ। समय-सीमा िकछु नै जिहया पूरा आलेख आिब जेतै तिहये, \nउaमेद अिछ िवदेहक ई Rयास दूनू पायापर एकटा पूल जर बनाएत। \nिवदेह Ïारा संचािलत \"आमंिVत रचनापर आमंिVत आलोचकक िटÊपणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा कएल \nजा रहल अिछ। दोसर भागमे अइ बेर नीलमाधव चौधरी जीक रचना आमंिVत कएल जा रहल  अिछ आ \nनीलमाधवजीक रचना ओ रचनाधिम;तापर िटÊपणी करबा लेल कैलाश कुमार िमfजीक आमंिVत कएल जा रहल \nछिन। दूनू गोटाक औपचािरक सूचना जि¯दये पठाओल जाएत। रचनाकारक रचना ओ आलोचकक आलोचना \nजखने आिब जाएत ओकर अिगला अंकमे ई Rकािशत कएल जाएत। \n  \nअइ शृंखलाक पिहल भाग कािमनीजीक रचनापर छल आ िटÊपणीकतW मधुकpत झाजी छलाह। \n  \nजेना की सभ गोटा जनै छी जे िवदेह २०१५ मे तीन टा िवशेषpक तीन सािहQयकारपर Rकािशत केलक \nजकर मापदंड छल सालमे दूटा िवशेषpक जीिवत सािहQयकारक उपर रहत जइमे एकटा ६०-७० वा ओइसँ \nबेसी सालक सािहQयकार रहता तँ दोसर ४०-५० सालक ( मैिथली सािहQयकार मने भारत आ नेपाल \nदूनूक)। ऐ ¡ममे अरिवIद ठाकुर ओ जगदीश चंK ठाकुर \"अिनल\"जीपर िवशेषpक िनकिल चुकल अिछ। \nआगूक िवशेषpक िकनकापर हुअए तइ लेल एक मास पिहनेसँ पाठकक सुझाव मcगल गेल छल।   पाठकक \nसुझाव आएल आ ओइ सुझाव अंतग;त िवदेहक िकछु अिगला िवशेषpक परमेrर कापिड़, वीरेIK मि¯लक आ \nकमला चौधरी पर रहत। हमर सबहक Rयास रहत जे ई िवशेषpक सभ २०१८ मे Rकािशत हुअए मुदा ई \nरचनाक उपलधतापर िनभ;र करत। मने रचनाक उपलधताक िहसाबसँ समए ऊपर-िन¥चा भऽ सकैए। सभ \nगोटासँ आ²ह जे ओ अपन-अपन रचना  editorial.staff.videha@gmail.com पर पठा दी। \n  \nिवदेहक िकछु िवशेषpक :- \n१) हाइकू िवशेषpक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषpक २१ म अंक ,  १ नवaबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषpक ६७ म अंक , १ अटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha _01_10_2010_Tirhuta              67   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n59 \n \n४) बाल सािहQय िवशेषpक ७० म अंक , १५ नवaबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषpक ७२ म अंक १५ िदसaबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12 _2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषpक  ७७म  अंक  ०१  माच; २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषpक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगgत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भित गजल िवशेषpक १२६ म अंक , १५ माच; २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीा िवशेषpक १४२ म, अंक १५ नवaबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकpत िमf मधुप िवशेषpक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवIद ठाकुर िवशेषpक १८९ म अंक १ नवaबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चIK ठाकुर अिनल िवशेषpक १९१ म अंक १ िदसaबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सaमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अRैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n60 \n \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अ¯बम  गीत  संगीत  िवशेषpक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिVत  रचनापर  आम ंिVत  आलोचकक  िटÊपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पpच  टा किवता आ ओइपर  मधुकाIत  झाक  िटÊपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  Rसाद  मXडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संgकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nRकाशन   नीचcक  िलंकपर  पढ़ू:- \n Videha_15_05_2018  \n \nVideha_01_05_2018  \n  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n61 \n \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिVकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव;fे  रचनाक  एकटा समानाIतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली RबIध -िनबIध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पD २००९ -१० )  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n62 \n \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पD  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाìय उQसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उQसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली R बIध -िनबIध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Ma ithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded fr om:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili book s can be read on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nिवदेह  सaमान : सaमान-सूची \n  \nअपन मंतiय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n िवदेह  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५२  म अंक  १५  जून  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२६  अंक  २५२ )\n मानुषीिमह सं᭭कृताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n63 \n \n \nमैिथली सािहQय आIदोलन \n (c)2004-18. सवWिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अ िछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Rथममैिथली पािक ई-पिVका ISSN 2229-547X VIDEHA \nसaपादक: गजेIK ठाकुर। सह-सaपादक: उमेश मंडल। सहायक सaपादक: राम िव लास साहु, नIद िवलास \nराय, सIदीप कुमार साफी आ मुµाजी (मनोज कुमार कण;)। सaपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचV- बेचन ठाकुर। \nसaपादक- सूचना-सaपक;-समाद- पूनम मंडल। सaपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उQपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अRकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण; उरदाियQव लेखक गणक मय \nछिIह) editorial.staff.videha@gmail.com क मेल अटैचम ेXटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमîटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिÊत पिरचयआ अपन gकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Rकाशनक हेतु \nिवदेह (पािक) ई पिVकाक देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Rकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं²हकW लोकिनक लगमे रहतिIह, माV एकर Rथम \nRकाशनक/ िRंट-वेब आकWइवक/ आकWइवक अनुवादक आ आकWइवक ई-Rकाशन/ िRंट-Rकाशनक अिधकार ऐ \nई-पिVकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊय¯टीक/ पािरfिमकक Rावधान नै \nछै। त रॉय¯टीक/ पािरfिमकक इ¥छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, स े आ²ह। ऐ ई पिVकाक fीमित ल£मीठाकुर \nÏारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ई Rकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सवWिधकार सुरित। िवदेहमे Rकािशत सभटा रचना आ आकWइवक सवWिधकार रचनाकार आ \nसं²हकW लगमे छिIह।  \n५ जुलाई २००४ कhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2 004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृसँ Rारaभ इंटरनेटपर मैिथलीक Rथम उपिgथितक याVा “’िवदेह’- Rथम \nमैिथली पािक ई पिVका” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Rकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृ 'िवदेह' ई-पिVकाक Rवताक संग मैिथली भाषाक जालवृक \nए²ीगेटरक पमे Rयुत भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पिVका ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि¸रgतु   ","size_mb":0.55,"has_text":true},"Videha 253.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 253.pdf","name":"Videha 253.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वष> ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n  \n   \nिव  दे  ह िवदेह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह Eथम मैिथली पािJक ई पिLका \nVideha Ist Maithili Fortnightly e Magazine   िवदेह Eथम मैिथली पािJक ई पिLका  नव अंक \nदेखबाक लेल पृR सभकT िरVेश कए देखू। \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \n२. ग_  \n२.१.१.आशीष अनिचbहार- आधुिनक मैिथली गजलक संिJdत आलोचनाgमक पिरचय  २.उमेश मiडल-सगर राित \nदीप जरय- ९८म कथा गोRी- िसमरा (झंझारपुर) \n२.१.उमेश मiडल- बीहैन कथा- िभनसुरका गप-सप  २.रबीbm नारयण िमoक  िकछु लघुकथा \n२.३.जगदीश Eसाद मiडलक २  टा लघुकथा \n२.४.१. जगदीश Eसाद मiडल- पंगु (उपbयास)- आगs २.रबीbm नारायण िमo- नमtतtयै (उपbयास)- आगs \n  \n३. पद ◌्य \n३.१. उमेश पासवानक  िकछु किव त◌ा \n३.२.Eीतम कुमार िनषादक िकछु किवता \n३.३.डॉ. िशवकुमार Eसाद- िकछु किवत◌ा \n३.४.डॉ. िशवकुमार Eसादक िकछु अनुिदत काxय (रजनी छाबड़ाक मूल िहbदीसँ) \n   \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचLकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचsक िलंक \nपर जाउ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \n संपादकीय \nसािहgय अकादमी, िदली मैिथली लेल ऐ बेका युवा सािहgय पुरtकार oी उमेश पासवान जी कT हुनकर \n२०१२ मे Eकािशत प_ संह \"विण>त रस’ पर देबाक िनण>य लेलक अिछ। िनण>य िवलिबत मुदा tवागत \nयोय अिछ। \nhttps://dbb13891 -a-96a2f0ab -s -sites.googlegroups.com/a/videha.com/videha -\npothi/Home/UmeshPaswan.pdf?attachauth=ANoY7coRlGM02 SpW8rbrtLhu4Nv4f7F4v \ntyo56SmjrOoRMDSi9nHhMV9uqV0mwLzGsgdjK -\nR2HKNiVvSkqvqdJUXDR4Q5zlGEZ7PfHHEaiD9LFLEjz2sIC8F7p yCruDc0J4T3NS0zb \n1RSoLfQ nCONbYP7XRoG3Pn1fr8Ol8w2644nsB5Qfz5Edz1dw9DqNLUdQ6X -\nyQM3XUI0i3P31bUMqOlaD_EkRdzQQ%3D%3D&attredirects=0  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/sahitya -akademi/pdf/Pressrelease _YP -2018.pdf  \nसािहgय अकादमीक मैिथलीक नव परामश>दाLी सिमित आ जूरी संकीण>तासँ बाहर एबामे सफल भेल, तइ लेल \nधbयवादक पाL अिछ। डॊ. Eेम मोहन िमo नव परामश>दाLी सिमितक अ¥यJ छिथ, मैिथलीक नै वरन् \nरसायनशाtLक Eोफेसर छिथ, से मेिडयोकर नै छिथ। मुदा असली परीJाक पिरणाम सािहgय अकादमीक \nमैिथलीक मूल पुरtकार देबा काल सोझs आएत, जखन पता लागत जे नव परामश>दाLी सिमित टी.एन. शेषन \nबनल आिक फेर भोथला गेल आ िपछला ५० सालसँ जे होइत रहल ओही रtतापर चलऽ लागल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \nबी.बी.सी. क िहbदी िवभागमे ऐ पुरtकारक चच भेल तँ संगमे दिलत bयूजमे सेहो आ अरिवbद दास सेहो \nऐपर िलखलिbह: \nhttps://www.bbc.com/hindi/india -44635012  \nhttp://www.dalitdastak.com/yuva -sahitya -akademi -awardee -2018 -maithili-poet -umesh -\npaswan -latest -news -story -literature/  \n https://www.thelallantop.com/bherant/dr -arvind -das -writes -about -a-maithili-poet -\numesh -paswan -who -is -a-watchman -in -madhubani/  \nमुदा ऐसँ िवपरीत मैिथलीक िकछु युवा आ अधवयसु सािहgयकारक िटdपणी सोचबापर िववश केलक जे २१म \nशता¨दीयो मे िहनकर सभक सोच कतेक पाछू छिbह। मुदा ऐ तरहक लोकक सं©या नगiय अिछ, से खुशीक \nगप। \n.......................................................................................................................................... \n........................................................................ \n \n२. ग_  \n २.१.१.आशीष अनिचbहार- आधुिनक मैिथली गजलक संिJdत आलोचनाgमक पिरचय २.उमेश मiडल-सगर \nराित दीप जरय- ९८म कथा गोRी- िसमरा (झंझारपुर) \n२.१.उमेश मiडल- बीहैन कथा- िभनसुरका गप-सप २.रबीbm नारयण िमoक िकछु लघुकथा \n२.३.जगदीश Eसाद मiडलक २  टा लघुकथा \n२.४.१. जगदीश Eसाद मiडल- पंगु (उपbयास)- आगs २.रबीbm नारायण िमo- नमtतtयै (उपbयास)- आगs \n१.आशीष  अनिचbहार - आधुिनक  मैिथली गजलक  संिJdत  आलोचनाgमक  पिरचय  २.उमेश  मiडल -सगर राित \nदीप जरय - ९८ म कथा गोRी- िसमरा (झंझारपुर ) \n१ \nआशीष  अनिचbहार  \nआधुिनक  मैिथली गजलक  संिJdत  आलोचनाgमक  पिरचय  \nEtतुत आलेख हम मैिथली गजलपर िलखने छी। वत>मान शोधकT मानी तँ आब मैिथली गजल लगभग112 \nबख>क भऽ गेल अिछ। एिह 112 बख>मे मैिथली गजलमे बहुत रास Eयोग आ tथापना भेलै तकरे िनªपण \nकरब एिह लेखक उ_े«य अिछ। एिह लेखकT पढ़बासँ पिहने िकछु त­य सामने रािख दी जािहसँ मैिथली \nगजलक सभ Eयोग आ tथापनाकT अहs सभ नीक जकs परिख सकब--  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \n1) गजल लेल बहर ओ कािफया अिनवाय> छै (बहरक पालनमे िकछु छूट सेहो भेटै छै गजलकारकT मुदा \nधेआन राखू जे बहरमे िलखते नै छिथ हुनका लेल ई छूट कोन काजक)। पं.जीवन झासँ आधुिनक मैिथलीक \nगजलक जbम मानल जाइत अिछ आ tवाभािवक छै जे पिहल चीजमे सही आ गलत दूनू तgव रहै छै तँइ \nपं.जीक िकछु गजलमे बहर ओ कािफयाक नीक Eयोग भेटत तँ िकछु गजल गीत जकs भेटत। मुदा तकर \nबाद किववर सीताराम झा आ काशीक®त िमo मधुपजी मैिथलीक गजलक भार उठेला आ मैिथली गजलकT \nिवtतार देला। किववर आ मधुपजीक गजल सभ पूण>ªपेण बहर ओ कािफयासँ सजल अिछ। िहनक दूनूक \nगजल यथाथ>मे मैिथली गजल अिछ (भाषा मैिथलीक आ गजल xयाकरणकT मैिथलीक अनुªप देल गेल \nअिछ)। किववरजी आ मधुपजी दूनू कमे गजल िलखलाह मुदा हमरा जनैत ई गजल सभ xयाकरणयु°त \nआधुिनक मैिथली गजलक पृRभूिम अिछ। \n2) लगभग 1970-75सँ मैिथली गजल ओहन धाराक लोक सभहँक हाथमे आिब गेल जे िक गजल बारेमे \nिकछु नै जनैत छलाह। ओ माL दू पsितक बहर-कािफयाहीन पsित सभसँ बनल किवताकT गजल कहए \nलगलाह। कोनो िवधामे Eयोग खराप नै छै मुदा पाठककT ±िमत कए कऽ कएल Eयोग हािनकारक होइत छै। \nएिह धाराक लोक सभ कहैत छलाह गजलमे कोनो िनयम नै होइत छै। िकछु गोटे कहैत छलखिन जे \nमैिथलीमे गजल भैए ने सकैए। जखन िक हुनका सभसँ पिहनेह² किववर आ मधुपजी xयाकरणयु°त गजल \nलीिख चुकल छलाह। उपरेमे कहने छी जे एिह धाराक लोक सभकT गजलक ³ान नै छलिन संगे-संग िहनका \nसभकT मैिथली गजलक इितहासक बारेमे सेहो पता नै छलिन अbयथा \"गजलमे कोनो िनयम नै होइ छै\" वा \" \nमैिथलीमे गजल िलखले नै जा सकैए\" एहन-एहन बयान देबासँ पिहने ओ सभ जªर पं.जीवन झा, किववर \nसीताराम झा, काशीक®त िमo मधुपजीक गजलमे Eयोग भेल िनयम सभकT जªर देिखतिथ। \n3) एिह आलेखमे हम दूनू धाराक उलेख करब। दूनू धाराक गजलमे की-की अंतर अिछ, दूनू धाराक \nगजलमे कोन-कोन काज भेल अिछ। दूनू धाराक की कमजोरी अिछ। दूनू धाराक Eितिनिध गजलकार \nसभहँक िकछु शेर सभ सेहो हम देब। मैिथलीमे xयाकरणयु°त धारा पिहनेसँ अिछ तँ पिहने ओकरे वण>न हएत \nबादमे िबना xयाकरण बला धाराक। जे गजलक िनयम पालन नै करै छिथ हुनकर कहब छिन जे xयाकरणसँ \nिवचार ओ भाव बbहा जाइ छै (ई मोन राखू जे एहन कहए बला लोक सभ माL सायवादी वा किथत \nEगितशील भावक बात करै छिथ)। हम एिह लेखमे xयाकरणयु°त गजल सभहँक उदाहरण दैत सािबत करब \nजे कोना xयाकरणसँ भाव िक िवचार आिद पु´ होइत छै। \n4) मैिथली गजल मने ओ गजल जे िक मैिथलीमे िलखल गेल चाहे ओकर देश कोनो िकएक ने हो। \n5)   एिह आलेखक सभ त­य हमर पोथी \"मैिथली गजलक xयाकरण ओ इितहास\"मे आिब चुकल अिछ जकरा \nहम एिहठाम Eसंगक िहसाब² पुनलµखन केलहुँ अिछ। \nआधुिनक मैिथली गजलक इितहास \nमैिथलीमे गजल उदू> भाषाक मा¥यम² आएल। उदू>मे फारसीसँ आ फारसीमे अरबीसँ। पं.जीवन झा (जbम आ \nमृgयुः 1848-1912) अपन नाटक \"सुbदर संयोग\" आ \"सामवती पुनज>bम\"मे पिहल बेर गजल िलखलाह। \nसुbदर संयोग 1905 इ.मे Eकािशत भेल छल। तकर बाद किववर सीताराम झा (जbम 1891 ई.मे तथा \nिनधन 1975 ई) गजल िलखलाह। किववरजीक \"जगत मे थािक जगदबे अिहंक पथ आिब बैसल छी\" ई \nगजल 1928मे Eकािशत किववर सीताराम झा जीक \" सूि°त सुधा ( Eथम िबंदु )मे संहीत अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nकाशीक®त िमo मधुप (जbम-मृgयुः 1906-1987) \"िमिथलाक पूव> गौरव निह ¥यान टा धरै छी\" नामक गजल \nिलखलाह जे िक 1932मे मैिथली सािहgय सिमित, ¸ारा काशीसँ \"मैिथली-संदेश\" नामक पिLकामे Eकािशत \nभेल। \nxयाकरणयु°त आधुिनक मैिथली गजलक इितहास \nपं.जीवन झाजीसँ एिह धाराक शुआत भेल आ तकर बाद किववर सीताराम झा, काशीक®त िमo मधुप, \nयोगानंद हीरा, जगदीश चbm ठाकुर \"अिनल\", िवजय नाथ झा, गजेbm ठाकुर, मु¹ाजी, शािbतलºमी चौधरी, \nओमEकाश झा, अिमत िमo, जगदानbद झा मनु,, कुbदन कुमार कण>, oीमती इरा मिलक, राम कुमार िमo, \nनीरज कुमार कण>, Eदीप पु»प, राजीव रंजन िमoा, चंदन कुमार झा आिद भेलिथ। एिह धाराक अंतग>त सरल \nवािण>क बहरमे लीखए बला िकछु गजलकार एना छिथ-- इरा मिलक, सुनील कुमार झा, पंकज चौधरी नवल \noी, िमिहर झा, अिनल मिलक, दीप नारायण िव_ाथ¼,Eवीन नारायण चौधरी Eतीक, भावना नवीन, रिव िमoा \nभार¸ाज, अजय ठाकुर मोहन, Eभात राय भ½, सुिमत िमoा \"गुंजन\" आिद। एिह ठाम tप´ करब बेसी \nजªरी जे सरल वािण>क बहर माL आरंिभक अनुशासन लेल अिछ। एकर उ_े«य ई अिछ जे पिहने \nगजलकार हलुकसँ सीखिथ आ तकर बाद गजलक मूल बहरपर जािथ। ओना ई कहबामे हमरा कोनो \nसंकोच नै जे बहुतो िबना xयाकरण बला गजलकार सभसँ नीक ई सरल वािण>क बला गजलकार सभ लीखै \nछिथ। सरल वािण>क बहर मूल वैिदक छंद अिछ जािहमे गजलक हरेक पsितमे अJरक सं©या एक समान \nदेल जाइ छै जखन िक गजलक मूल बहर वण>वृत अिछ जािहमे गजलक हरेक पsितक माLा¾म एक समान \nरहै छै मने हरेक पsितक लघुकT िन¿चा लघु आ दीघ>क िन¿चा दीघ>। \nउपरक नाम सभहँक अलावे हम अपने xयाकरणयु°त गजलक समथ>क छी आ िकछु गजल सेहो लीिख/किह \nलै छी। \nxयाकरणयु°त आधुिनक मैिथली गजलमे भेल काज \n1905सँ लगातार xयाकरणयु°त िलखाइत रहल आ 11/4/2008कT “अनिचbहार आखर” नामक ¨लाग \nइंटरनेटपर आएल। एकरा एिह िलंकपर देखल जा \nसकैए  \nhttps://anchinharakharkolkata .blogspot.in/ । अनिचbहार आखर केर छोटका नाम \" अ-आ \" \nराखल गेल अिछ। ई ¨लाग हमरा ¸ारा शुª कएल गेल छल आ समय-समयपर आन-आन गजलकार सभकT \nजोड़ल गेल। वत>मानमे ई ¨लाग हमरा आ गजेbm ठाकुर ¸ारा संपािदत भऽ रहल अिछ तँ देखी xयाकरणयु°त \nआधुिनक मैिथली गजल लेल भेल िकछु एहन काज जे अ.आ ¸ारा भेल --- \n1) अ-आ िEंट वा इंटरनेटपर पिहल उपिtथित अिछ जे की माL आ माL गजल एवं गजल अधािरत िवधापर \nकेिbmत अिछ। \n2) अ-आ केर आहपर oी गजेbm ठाकुर जी गजलशाtL िलखला जे की मैिथलीक पिहल गजलशाtL भेल। \nएही गजलशाtLमे ठाकुरजी सरल वािण>क बहरक जbम देलाह। \n3) अ-आ ¸ारा \"गजल कमला-कोसी-बागमती-महानbदा समान\" केर शुªआत भेल। जे की tवतbL ªप² \nगजल िवधा लेल पिहल समान अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \n4) अ-आ केर ई सौभाय छै जे ओ मैिथली बाल गजल नामक नव िवधाकT जbम देलक आ ओकर पोषण \nकेलक। मैिथली भि°त गजल सेहो अ-आ केर देन अिछ। िवदेहक अÂ 111 पूण> ªपेण बाल-गजल \nिवशेष®क अिछ आ अÂ 126 भि°त गजल िवशेष®क। \n5) बख> 2008 आ 2015 मsझ करीब 30टासँ बेसी गजलकार मैिथली गजलमे एलाह। ई गजलकार सभ \nपिहनेसँ गजल नै िलखै छलाह। संगे-संग करीब 6-7टा गजल समीJक-आलोचक सेहो एलाह। \n6) पिहल बेर मैिथली गजलक JेLमे एकै बेर करीब 16-17 टा आलोचना िलखाएल। \n7) अ-आ मैिथली गजलकT िवÃिव_ालय ओ यू.पी.एस. सी एवं बी.पी.एस. सीमे tथान िदएबाक अिभयान \nचलौने अिछ आ एकटा माडल िसलेबस सेहो बना कऽ Etतुत केने अिछ। \n8) अ-आ प. जीवन झा जीक मृgयु केर अंेजी तारीख पता लगा ओकरा गजल िदवस मनेबाक अिभयान \nचलौने अिछ। \n9) अ-आ 1905सँ लऽ कऽ 2013 धिरक गजल सÄÅहक सूची एकÆा ओ Eकािशत केलक (xयाकरणयु°त \nएवं xयाकरणहीन दूनू)। \n10) अ-आ अिधक®श गजलकारक (xयाकरण यु°त एवं xयाकरणहीन दूनू) संिJdत पिरचय Etतुत केलक। \n11) अ-आ 62 खiडमे गजलक इtकूल नामक oृखंला चलौलक जे की समाbय पाठकसँ लऽ कऽ \nगजलकार धिर लेल समान ªपसँ उपयोगी अिछ। \n12)   अ-आ मैिथलीमे पिहल बेर आन-लाइन मोशयाराक आरभ केलक आ ई बेस लोकिEय भेल। \n13) मैिथली गजल आ अbय भारतीय भाषाक गजल बीच संबंध बनेबाक लेल \"िवÃ गजलकार पिरचय \nशृखंला\" शुª कएल गेल। \n14) एखन धिर अ.आ केर मा¥यम² मैिथली गजलमे गजल-1386, बाइ-417, बाल गजल 207, बाल \nबाइ-47, भि°त गजल-47, हजल-21, आलोचना-28, कसीदा-3, नात-2, बंद-4,भि°त बाइ-1, मािहया-2, \nदेल जा चुकल अिछ। जतेक गजलकार अ.आ केर मा¥यम² आएल छिथ हुनका सभ ¸ारा रिचत गजलक \nसं©या जोड़ल जाए तँ लगभग 3000 गजलक सं©या पहुँचत। \nअनिचbहार आखरक एही काज सभकT देखैत मैिथली गजलक पिहल अªजी गजेbm ठाकुर 2008क बाद सँ \nलऽ कऽ वत>मान कालखंडकT \"अनिचbहार युग\" केर नाम देलाह (1905सँ लऽ कऽ 2007 धिरक कालखंडकT \nगजेbmजी आधुिनक मैिथलीक पिहल गजलकार जीवन झाजीक नामपर \"जीवन युग\" नाम देलाह)। \n \n  \nमैिथली गजलमे िवदेह केर योगदान \nिवदेह इंटरनेटक EिसÇ मैिथली पिLका अिछ जे िक गजेbm ठाकुरजी ¸ारा संचािलत अिछ आ हरेक मासक \n1 आ 15 तारीखकT Eकािशत होइत अिछ। एकरा एिह िलंकपर देखल जा \nसकैए  \nhttp://videha.co.in/  िवदेहक िकछु एहन काज जै िबना आधुिनक xयाकरणयु°त मैिथली गजलक \nउgथान सभव नै छल-- \n1) िवदेहक 21म अंक (1 नवबर 2008)मे राजेbm िवमल जीक 2 टा गजल अिछ। राम भरोस कापिड़ \n±मर आ रोशन जनकपुरी जीक 11 टा गजल अिछ। संगे-संग धीरेbm Eेमिष> जीक 1 टा आलेख मैिथलीमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nगजल आ एकर संरचना। अिछ संगे-संग ऐ आलेखक संग 1 टा गजल सेहो अिछ Eेमिष> जीक। िवदेहक ऐ \nअंकमे कतहुँ ई नै फिड़छाएल अिछ जे ई गजल िवशेष®क िथक मुदा िवदेहक ऐसँ पिहनुक अंक सभमे \nगजलक माद² हम कोनो तेहन िवtतार नै पबै छी तँए हम एही अंककT िवदेहक गजल िवशेष®क मानलहुँ \nअिछ। \n2) िवदेहक अंक 96 (15 िदसबर 2011)मे मु¹ाजी ¸ारा गजल पर पिहल पिरचच भेल। ऐ पिरचचक \nशीष>क छल मैिथली गजल: उgपि आ िवकास (tवªप आ सभावना)। ऐमे भाग लेलिथ िसयाराम झा सरस, \nगंगेश गुंजन, Eेमचंद पंकज, शेफािलका वम, िमिहर झा ओमEकाश झा, आशीष अनिचbहार आ गजेbm ठाकुर \nभाग लेलिथ। ऐकT अितिर°त राजेbm िवमल, मंजर सुलेमान ऐ दूनू गोटाक पूव>Eकािशत लेखक भाग, धीरेbm \nEेमिष>जीक पूव> Eकािशत लेख) सेहो अिछ। \n3) िवदेहक अंक 111 (1/8/2012) जे की बाल गजल िवशेष®क अिछ जािहमे कुल 16 टा गजलकारक \nकुल 93 टा बाल गजल आएल। \n4) िवदेहक 15 माच> 2013 बला 126म अंक भि°त गजल िवशेष®क छै। \n5) 15 नवबर 2013कT िवदेहक 142म अंक \"गजल आलोचना-समालोचना-समीJा\" िवशेष®क छल। \nएिह सभहँक अलावे िवदेह समय-समयपर िविभ¹ िवधाक गोRी करबैत रहल अिछ जािहमसँ एकटा गजल \nसेहो अिछ। \nआधुिनक xयाकरणयु°त मैिथली गजलक आलोचना \nआधुिनक xयाकरणयु°त गजल आलोचनाक बात करी तँ सभसँ पिहने रामदेव झा जी ¸ारा िलखल ओ रचना \nपिLकाक जून 1984मे Eकािशत ओिह लेख केर चच करए पड़त जकर शीष>क \"मैिथलीमे गजल\" छल। \nहमरा जनैत ई लेख ओिह समयक िहसाब² मैिथली गजल आलोचनाक सभ मापडंद पूरा करैत अिछ (वत>मान \nसमयमे रामदेव झाक जीक पुL सभ एही आलेखसँ वत>मान गजलकT मापै छिथ आ ई हुनकर सीमा छिन। \nईहो कहब उिचत जे वत>मान समयक िहसाब² ओ आलेख औसत tतरक अिछ मुदा एही कारणसँ एकर महgव \nकम नै भऽ जेतै)। ओना ई उलेखनीय जे ईहो आलेख गजलक िवधानकT ओझरा कऽ रािख देने अिछ \nकारण एिह लेखमे गजलक बहरकT मािLक जकs मानल गेल छै जे िक वtतुतः लेखक महोदय केर सीमा \nछिन। वण>वृत छंदमे हरेक पsितक माLाक जोड़ एकै अबै छै आ मािLक छंदमे सहो। हमरा जनैत रामदेव झा \nजी एहीठाम ±ममे फँिस गेलाह। वण>वृतमे लघु-गुª केर िनयत tथान होइत छै मुदा मािLक छंदमे लघुक \ntथानपर दीघ> सेहो आिब सकैए आ दीघ>क tथानपर लघु सेहो। मुदा गजलक बहर वण>वृत छै। तथािप \nकमसँ कम ओिह समयमे ई कहए बला िकयो सेहो भेलै जे गजलमे िवधान होइत छै आ सएह एिह आलेखक \nपिहल िवशेषता अिछ। एिह आलेखक दोसर िवशेषता ई जे रामदेव झाजी Eाचीन मैिथली गजलकार सभहँक \nनाम देने छिथ जे िक सभ गजलक इितहासकार ओ पाठक लेल उपयोगी अिछ। एिह आलेखक तेसर \nिवशेषता अिछ जे रामदेव झाजी tप´ tवरमे ओिह समयक बहुत रास किथत ¾®ितकारी गजलकार सभहँक \nगजलकT खािरज करै छिथ जे िक ओिह समयक िहसाबसँ बड़का िवtफोट छल। ई आलेख ततेक Eभावकारी \nभेल जे ओ समयक िबना xयाकरण बला गजलकार सभ िछलिमला गेलाह आ एिह आलेखक िवरोधमे िविभ¹ \nव°तxय सभ देबए लगलाह। उदाहरण लेल िसयाराम झा सरस, तारानंद िवयोगी, रमेश ओ देवशंकर \nनवीनजीक संपादनमे Eकािशत साझी गजल संकलन \"लोकवेद आ लालिकला\" (वष> 1990) केर कितपय लेख  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nसभ देखल जा सकैए जािहमे रामदेव झाजी ओ हुनक tथापनाकT जिम कऽ आरोिपत कएल गेल अिछ। ओही \nसंकलनमे देवशंकर नवीन अपन आलेख \"मैिथली गजलःtवªप आ संभावना\"मे िलखै छिथ जे \"............पुनः \nडा. रामदेव झाक आलेख आएल। एिह िनबbध मे दू टा बात अनग>ल ई भेल जे गजलक पंि°त लेल छंद \nजकs माLा िनधिरत करए लगलाह आ िकछु एहेन xयि°तक नाम मैिथली गजल मे जोिड़ देलिन जे किहयो \nगजल नै िलखलिन\" \nआन लेख सभमे एहने बात सभ आन आन तरीकासँ कहल गेल अिछ। रामदेव झाजीक आलेखक बाद एहन \nआलेख नै आएल जािहमे गजलकT xयाकरण दृि´सँ देखल गेल हो कारण तािह समयक गजलपर किथत \n¾®ितकारी गजलकार सभहँक क¨जा भऽ गेल छल। कोनो िवधा लेल आलोचना Eाण होइत छै तँइ \n\"अनिचbहार आखर\" अपन शुªआतेसँ आन काजक अितिर°त गजल आलोचनापर सेहो ¥यान क²िmत केलक \nआ मैिथली गजलक अपन आलोचक सभकT िचिÉत कऽ बेसी आलोचना िलखबेलक। आ एही कारणसँ मैिथली \nगजल आब ओहन आलोचक सभसँ मु°त अिछ जे िक मूलतः सािहgय केर आन िवधाक आलोचक छिथ आ \nकिहयो काल गजलक आलोचना कऽ गजलपर एहसान करै छिथ। ई पsित िलखैत हमरा गव> अिछ जे \nमैिथली गजलकT आब छह-सात टासँ बेसी अपन आलोचक छै। अनिचbहार आखर जे-जे गजल आलोचना \nिलखबा कऽ Eकािशत करबेलक तकर िववरण एना अिछ---- \n1) गजलक साºय (तारानंद िवयोगी जीक गजल संह केर आशीष अनिचbहार ¸ारा कएल गेल आलोचना) \n2) बहुिपया रचनामे (अरिवbद ठकुर जीक गजल संह केर ओमEकाश जी ¸ारा कएल गेल आलोचना) \n3) घोघ उठबैत गजल (िवभूित आनंद जीक गजल संह केर ओम Eकाश जी ¸ारा कएल गेल आलोचना) \n4) िवदेहक 103म अंकमे Eकािशत Eेमचंद पंकजक दूटा गजलक समीJा जे की ओमEकाश जी केने छिथ \n5) मु¹ाजीक गजल संह \"मsझ आंगनमे कितआएल छी\"- समीJक गजेbm ठाकुर \n6) मैिथली गजल आ अभÆाकारी \n7) अ³ानी संपादकक फेरमे मरैत गजल (घर-बाहर पिLकाक अEैल-जून 2012 अंकमे Eकािशत गजलक \nसमीJा) \n8) मैिथली बाल गजलक अवधारणा \n9) कितआएल आखर (मु¹ा जीक गजल संह केर अिमत िमo जी ¸ारा कएल गेल आलोचना) \n10) गजलक लेल (िवजयनाथ झा जीक गजल ओ गीत संह- अहीँक लेल के ओमEकाश जी ¸ारा कएल \nसमीJा) \n11) भोथ हिथयार (oी सुरेbm नाथ जीक गजल संह केर ओमEकाश जी ¸ारा कएल गेल आलोचना) \n12) पहरा अधपहरा (बाबा बै_ानथ जीक गजल संह केर आशीष अनिचbहार ¸ारा कएल गेल आलोचना) \n13) गजलक लहास (tव. कलानbद भ½जीक गजलसंह केरजगदानbद झा मनु ¸ारा कएल गेल आलोचना) \n14) सूयÊदयसँ पिहने सूयtत (राजेbm िवमल जीक गजल संहक आशीष अनिचbहार कएल गेल आलोचना) \n15) बहुत िकछु बुझबैएः िकयो बूिझ ने सकल हमरा (ओमEकाशजीक गजल संहपर चंदन कुमार झाजीक \nआलोचना) \n16) EितबÇ सािहgयकारक अEितबÇ गजल (िसयाराम झा सरसजीक गजल संहपर जगदीश चंm ठाकुर \nअिनलजीक आलोचना)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \n17) अरिवbदजीक आजाद गजल (अरिवbद ठाकुरजीक गजल संहपर जगदीश चंm ठाकुर अिनलजीक \nआलोचना) \n18) छË गजल (गंगेश गुंजनजीक गजल सन िकछुपर आशीष अनिचbहार ¸ारा कएल आलोचना) \n19) कलंिकत चान (राम भरोस कापिड़ ±मरजीक गजल संहक आशीष अनिचbहार ¸ारा कएल आलोचना) \n20) मैिथली गजल xयाकरणक शुªआती Eयोग (गजेbm ठाकुरजीक गजल संह \"ध®िग बाट बनेबाक दाम \nअगूबार पेने छँ\" केर आशीष अनिचbहार ¸ारा कएल आलोचना) \n21) िचकनी मािटमे उपजल नागफेनी (रमेशजीक गजल संह \"नागफेनी\" केर आशीष अनिचbहार ¸ारा कएल \nआलोचना) \n22) नवगछुलीक E®जल सरस रसाल: नव अंशु (अिमत िमo केर गजल संह \"नव-अंशु\" केर िशव कुमार \nझा\"िटलू\" ¸ारा कएल गेल समीJा) \n23) िसयाराम जा सरस जीक गजल संह \"शोिणताएल पैरक िनशान\"पर कुंदन कुमार कण>जीक िटdपणी \n24) oी जगदीश चbद ठाकुर ऽअिनलऽ जीक िलखल गजल संह \"गजल गंगा\" केर जगदानंद झा\"मनु\" ¸ारा \nकएल समीJा \n25) मैिथली गजलक संसारमे अनिचbहार आखर (आशीष अनिचbहारक गजल संहक जगदीश चंm ठाकुर \nअिनलजी ¸ारा कएल आलोचना) \n26) थोड़े मािट बेसी पािन (िसयाराम झा सरसजीक गजल संहपर कुंदन कुमार कण>जीक आलोचना) \nआधुिनक xयाकरणयु°त मैिथली गजलक िकछु उदाहरण \nएिह ठाम आब हम िकछु शेरक उादहरण देब आ एिहमे हम अरबी बहर जे िक गजलक मूल बहर अिछ आ \nसरल वािण>क बहर दूनूमे िलखल शेर सभ Etतुत करब। हम उदहारणमे सभ िवचार बला शेर राखब जािहसँ \nपाठक सहजिहं बुझता जे बहर-xयाकरण गजलक िवचारमे बाधक नै होइत छै। गजलक पिहल पsितमे जे \nमाLा¾म रहै छै तकर ओ पूरा गजलमे पालन करब छंद वा बहरक िनवह केनाइ भेलै। ऐठाम हम tप´ \nकरी जे मैिथलीक आधुिनक xयाकरणयु°त गजलकारक सं©या बहुत बेसी अिछ मुदा हम एिहठाम माL ओतबे \nगजलकारक शेर लेलहुँ अिछ जािह हमर उ_े«य पूरा भऽ जाए (उदाहरणमे आएल शेर सभ एकौ गजलक भऽ \nसकैए आ अलग अलग गजलक सेहो। संपादक महोदयसँ आह जे उदाहरणमे देलग गेल शेर सभहँक \nवत>नीकT यथावत् राखिथ)।-- \nपं जीवन झाजीक एकटा गजलमे विण>त िवरहक नीक िचLण देखू— \n \n  \nअनंÄ सbताप सॱ जरै छी अहsक िचbता जतै करै छी \nसखीक लाजे ततै मरै छी जतै कही वा जतै कहाबी \nएिह शेरक माL¾म 12+122+12+122+12+122+12+122 अिछ आ पूरा गजलमे एकर Eयोग भेल \nअिछ। झाजीक दोसर गजलक एकटा आर िवरहपरक शेर देखू— \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nअहs सॲ भ²ट जिहआ भेल तेखन सॲ िवकल हम छी \nउठैत अbधार होइए काज सब करबामे अJम छी  \nएिह शेरक माLा¾म 1222+1222+1222+1222 अिछ आ पूरा गजलमे एकर Eयोग भेल अिछ। उपरक \nएिह तीन टा उदाहरणसँ tप´ अिछ जे पं. जीवन झाजी मैिथली गजल आ गजलक xयाकरणक बीच नीक \nताल-मेल रखने छलाह। फेर हुनक तेसर शेरक एकटा आरो शेर देखू जे िक Eेममे पड़ल नायक-नाियका \nमनोभाव अिछ-- \nपड़ैए बूिझ िकछु ने ¥यानमे हम भेल पागल छी \nचलै छी ठाढ़ छी बैसल छी सूतल छी िक जागल छी \nएिह शेरक माLा¾म 1222+1222+1222+1222 अिछ आ पूरा गजलमे एकर Eयोग भेल अिछ। किववर \nसीताराम झाजीक िकछु शेरक उदाहरण देखू— \n \n  \nहम की मनाउ चैती सतुआिन जूड़शीतल \nभै गेल माघ मासिह धधकैत घूड़तीतल` \nमतलाक छंद अिछ 2212+ 122+2212+ 122 आब एही गजलक दोसर शेर िमला िलअ- \n \n  \nअिछ देशमे दुपाटी कङरेस ओ िकसानक \nहम मsझमे पड़ल छी बिन कै िबलािड़ तीतल \nपिहल शेर आइयो ओतबे Eासंिगक अिछ जते पिहले छल। आइयो नव साल गरीबक लेल नै होइ छै। दोसर \nशेरकT नीक जकs पढ़ू आइसँ सािठ-सर साल पिहलुक राजनीितक िचL आँिख लग आिब जाएत। tप´ \nअिछ जे िबना xयाकरण तोड़ने किववरजी Eगितशील भावक गजल िलखला जे अजुको समयमे ओतबे Eासंिगक \nअिछ जतेक की पिहने छल। जे ई कहै छिथ जे िबना xयाकरण तोड़ने Eगितशील गजल नै िलखल जा \nसकैए हुनका सभकT ई उदाहरण देखबाक चाही। काशीकाbत िमo \"मधुप\" जीक दूटा शेर देखल जाए— \n \n  \nिमिथलाक पूव> गौरव निह ¥यान टा धरै छी \nसुिन मैिथली सुभाषा िबनु आिगय² जड़ै छी \n \n  \nसूगो जहsक दश>न-सुनबैत छल तहीँ ठs \nहा आइ \"आइ गो\" टा पिढ़ उ¿चता करै छी \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nएिह गजलमे 2212-122-2212-122 माLा¾म अिछ जे िक गजलक हरेक शेरमे पालन कएल गेल अिछ। \nदेखू मधुपजी िभ¹ tवर लऽ कऽ आएल छिथ मुदा िबना xयाकरण तोड़ने। योगानंद हीराजीक गजलक दू टा \nशेर— \n \n  \nमोनमे अिछ सवाल बाजू की \nछल कपट केर हाल बाजू की \nमतलाक दूनू पsितमे 2122-12-1222 अिछ आ दोसर शेर देखू- \n \n  \nछोट सन चीज कीिन ने पाबी \nबाल बोधक सवाल बाजू की \nहीराजी दोसर गजलक दू टा आर शेर देखू— \n \n  \nशूल सन बात ई \nसंसदे जेल अिछ \n \n  \nआब हीरा कहै \nजौहरी खेल अिछ \nएिह गजलक हरेक शेरमे सभ पsितमे 2122+12 माLा¾म अिछ। आब अहॴ सभ कहू जे हीराजीक गजलमे \nसमकालीनता, Eगितशीलता आिद छै िक नै। पिहल शेरमे शाइर वत>मान जीवनमे पसरल अजरकताकT देखा \nरहल छिथ तँ दोसर शेरमे अभावक कारण ब¿चा धिरकT कोनो चीज नै दऽ पेबाक िववशता छै। तेसर शेर \nआजुक िवडंबना अिछ। संसद वएह छै जे पिहने छलै मुदा स®सद सभ आब अपराधी वग>क अिछ तँइ \nशाइरकT ओ जेल बुझा रहल छिन। चािरम शेरमे शाइर Eायोिजत Eसंशाक खेलकT उजागर केने छिथ। ई \nखेल सािहgय िक आन कोनो JेLमे भऽ सकैए। जगदीश चंm ठाकुर \"अिनल\" जीक गजलक दू टा शेर— \n \n  \nटूटल छी तँइ गजल कहै छी \nभूखल छी तँइ गजल कहै छी \nमतलाक दूनू पsितमे 2222 +12 + 122 छंद अिछ आ एकर दोसर शेर देखू— \n \n  \nऑिफस सबहक कथा कहू की  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \nलूटल छी तँइ गजल कहै छी \nभूख केर कथा सेहो xयाकरणयु°त गजलमे। सरकारी आिफसक कथा सभ जनैत छी। अिनलजी एहू कथाकT \nxयाकरणक संग उपिtथत केने छिथ। समकालीन tवरे नै कालातीत tवरक संग िवजयनाथ झा जीक ऐ \nगजलक दूटा शेर देखू— \n \n  \nिचदाकाश मधुमास मधुम°त मित मन \nिवभव अिछ िविवधता उदय Óास अपने                                            \nमतलाक छंद अिछ 122-122-122-122 आब दोसर शेरक दूनू पsितकT जsच कऽ िलअ संगे संग भाव केर \nसेहो- \n \n  \nखसल नीर िनमय िनिध नोर जानल \nसकल Ôोत oुित िवbदु िवbयास अपने \nजँ आिद शंकराचय> केर मातृभाषा मैिथली रिहतिन तँ शायद िवजयनाथेजी सन िलखने रिहतिथ ओ। राजीव \nरंजन िमoजीक ई गजल देखू— \n \n  \nिजनगी खेल तमाशा टा \nआसक संग िनराशा टा \n \n  \nके जानल गऽ कखन केहन \nदैबक हाथ तऽ पासा टा \n \n  \nउपरक दूटा शेरक माLा¾म 2221 1222 अिछ आ एिह गजल सभ शेरमे एकरे पालन कएल गेल अिछ। \nजीवनक गूढ़ बातकT सरल श¨दमे कहल गेल अिछ सेहो xयाकरणक संग। आस आ िनराश दूनू िजवनक भाग \nछै। दोसर शेरमे भय केखन पलटत तकर वण> अिछ। अहॴ कहूँ िवचार कतए बbहा गेल छै xयाकरणसँ। \nओमEकाशजीक ई दूटा शेर देखू— \n \n  \nकखनो सुखक भोर िलखै छी \nकखनो खसल नोर िलखै छी \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n13 \n \n \n  \nिमठगर रसक बात कहै छी \nसंगे कª झोर िलखै छी \n2-2-1-2, 2-1, 1-2-2 माLा¾म Egयेक पsितमे अिछ। शाइर अपन िनजी जीवनक बातकT बहर-xयाकरणमे \nकहलिथ आ नीक जकs कहलिथ अिछ। कोनो शाइरकT जीवनमे भऽ रहल सभ बातकT िलखबाक चाही मुदा \nअफसोच जे लोक िकछु Jिणक लाभ लेल ने सच बाजए वाहैए आ ने सूनए चाहैए। मुदा शाइर अपन मीठ-\nतीत सभ बात xयाकरणमे किह रहल छिथ। कहs कोनो िदÕत छै। अिमत िमoक दूटा शेर देखल जाए— \n \n  \nजािह घरमे भूखल दीन अहs देखने होयब \nहाड़ म®सक बनल मशीन अहs देखने होयब \n \n  \nएक पाइक लेल परान अपन बेच दै छै ओ \nगाम घरमे एहन दीन अहs देखने होयब \nएकर माLा¾म 2122-2112-1122-1222 अिछ। एिह गजलमे Eगितशीलता सेहो अिछ आ बहर-xयाकरण \nसेहो। एखनो कतहुँ-कतहुँसँ समाद आिब जाइए से फलs िकछु पाइ लेल अपन ब¿चा बेिच लेलक वा अपन \nब¿चा संग जान दऽ देलक। ई सभ बात गजलमे अिमतजी xयाकरणक संग रखने छिथ। Eदीप पु»प केर \nएकटा गजल देखल जाए आ समकालीनता, xयंय आ xयाकरण तीनू एकै संग देखू--- \n \n  \nगमकैत घाम बला लोक \nचमकैत चाम बला लोक \n \n  \nभाषण आमो पर दै छै \nथुर¼ लताम बला लोक \n \n  \nबsटै दरद सगरो खूब \nई झंडु बाम बला लोक \n \n  \nकरतै उÇार िमिथलाक \nिदली असाम बला लोक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n14 \n \n \n  \nमॱसो केर हाट लगबै \nगsधीक गाम बला लोक \n222-222-2 सब पsितमे माLा¾म अिछ। Eदीपजीक ई गजल सम ªप² ओहन गजलकार सब लेल अिछ \nजे िक अनेरे गजलक xयाकरणकT खराप मानै छिथ। Eदीपजी जखन दोसर शेरमे \"थुर¼ लताम बला लोक\" \nकहै छिथ तँ xयंयक पराकाRा भऽ जाइत अिछ। अंितम शेरमे Eयोग भेल \"गsधीक गाम बला लोक\" पsित \nओहन लोकक नकाब उतारैत अिछ िजनकर जीवनमे भीतर िकछु छिन आ बाहर िकछु। राम कुमार िमoजीक \nटूटा शेर देखू— \n \n  \nजाित- धम>क जु¹ाम² अँिटयाइते रहलहुँ        \nछूत-अछुतक अदहनम² उिधयाइते रहलहुँ \n \n  \nपेट कोना जड़लै पितयौलक िकयो किहया \nझूठ-सsचक भाषण धिर पितयाइते रहलहुँ \n \n  \nसभ पsितमे माLा¾म 2122+222+2212+22 । जाित-धम> एखनो अपना समाज लेल भयावह सपना \nअिछ। आ शाइर रामकुमार िमoजी xयाकरणक संग एकर वण>न केने छिथ। दोसर शेरमे ओ झूठ भाषणसँ \nजनता कोना तृdत होइ छै से कहने छिथ। अहॴ सभ कहू की xयाकरणसँ भाव बbहा गेलै? दू टा शेर कुंदन \nकुमार कण>जीक देखू जािहमेसँ पिहल शेर िनिÖते ªप² उपिनषद् केर मोन पािड़ दैए -- \nभाव शुÇ हो त मोनमे भय कथीके \nछोिड़ मृgयु जीव लेल िनÖय कथीके \n \n  \nजाित धम>के बढल अहंकार कुbदन \nरिह िवभेद ई समाज सुखमय कथीके \nएकर माLा¾म 212-1212-122-122 अिछ। भय िक डर ओकर होइ छै जे गलत काज करै छै। \nकुंदनजीक पिहल शेर एकरे उØािटत करैए। दोसर शेरमे शाइरक िवÃास छिन जे जा धिर जाित भेद ने \nहटत ता धिर समाज सुखमय नै भऽ सकैए। Eसंगवश कही जे कुंदन कुमार कण> नेपालमे मैिथली ओहन \nपिहल गजलकार छिथ जे िक अरबी बहरमे गजल िलखै छिथ। आगू बढ़बासँ पिहने सरल वािण>क बहर बला \nगजलक िकछु उदाहरण देिख ली। मु¹ाजीक दूटा शेर देखू-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n15 \n \n \n  \nकेखन धोखा देत ई समान बजआ गारंटी नै \nई केखनो हँसाएत केखनो देत कना गारंटी नै \n \n  \nसरकार बनाबै एहन योजना गरीबक लेल \nकेखन जेतैक गरीबक अिtतgव मेटा गारंटी नै \n(19 वण> हरेक पsितमे।) मु¹ाजी आजुक बजारवादसँ उपजल कमगुणवा बला समानक हाल अपन पिहल \nशेरमे कहलिथ। दोसर शेरमे ओ सरकारी योजनका मूल उ_े«यपर xयंय कऽ रहल छिथ। आब देखू सुिमत \nिमo गुंजनजीक दूटा शेर— \n \n  \nनै कहू कखनो पहाड़ छै िजनगी \nदैबक देलहा उधार छै िजनगी \n \n  \nभारी छै लोकक मनोरथक भार \nकनहा लगौने कहार छै िजनगी \n(वण>-13) गुंजनजीक पिहल सेर आसासँ भरल अिछ। ओ जीवनकT भारत मानबाक ओकालित नै करै छिथ। \nदोसर शेरमे ओ लोकक अनेरेक सेहंताक संकेत देने छिथ। \nसरल वािण>क बहरक उपरका उदाहरणक अितिर°त िवजय कुमार ठाकुर, नारायण मधुशाला, रामसोगारथ \nयादव , िव_ानंद बेदद¼ आिद सभ सेहो सरल वािण>क बहरमे गजल िलखबाक Eयास कऽ रहल छिथ। एही \n¾ममे मैिथल Eश®तजीक नाम सेहो जोड़ जा सकैए। मुदा िचंता ई जे ई सभ िविभ¹ िवधामे सेहो िलखैत \nछिथ तँइ िहनकर सभहँक गजलक Eभाव केर आकलन एखन ताgकाल नै भऽ सकैए। दोसर िचंता ईहो जे \nxयाकरणक मूल भाव रचना सुंदर करब छै केकरो आलोचनामे tथान भेटबाक िक पुरtकार Eािdत िक आन \nकोनो Eयोजन नै। तँइ बहुत रास गजलकार एहनो भऽ सकै छिथ जे कोनो अभी´ पूरा नै भेलापर \nxयाकरणक पालन छोिड़ सकै छिथ। मुदा फेर दोहरा दी जे \"xयाकरणक मूल भाव रचना सुंदर करब छै आन \nकोनो Eयोजन िसÇ करब नै\"। \n \n  \n \n  \nमैिथली बाल  गजल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n16 \n \nमैिथली बाल गजल श¨दक िनªपण हमरा ¸ारा भेल छल मुदा एिह िवषय-वtतुक गजल किववर सीताराम झा \nपिहने लीिख गेल छिथ। तँइ ई मानब उिचत जे बाल गजलक अिtतgव मैिथलीमे पिहनेसँ छल मुदा ओकर \nनामाकरण अनिचbहार आखर कालखंडमे भेलै। उपर जतेक गजलकार सभहँक उदाहरण देने छी वएह सभ \nबाल गजल सेहो िलखने छिथ तँइ बेसी नै तँ दू-चािर टा बाल गजलक शेर रािख रहल छी। पिहने किववर \nसीताराम झाजीक ई बाल गजल देखू— \n \n  \nबाउजी जागू ठारर भरै छी िकयै \nxयथ> सूतल िक बैसल सड़ै छी िकयै \n2122+ 122+ 122+ 12 माLा¾म अिछ। आब कुंदन कुमार कण>जीक बाल गजल देखू— \n \n  \nगामक बूढ हमर नानी \nछै ममतासँ भरल खानी \n2221-1222 माLा¾म अिछ। आब अिमत िमoजीक देखू— \n \n  \nहाट चल हाथकT पकिड़ भैया हमर \nभीड़मे जाउँ नै िबछिड़ भैया हमर \n212-212-212-212 माLा¾म अिछ। आब पंकज चौधरी नवलoीजीक देखू— \n \n  \nदेख भेलै भोर भैया \nआब आलस छोड़ भैया \n \n  \nदाय-बाबा माय-बाबू \nलाग सभके गोर भैया \n2122+2122 माLा¾म अिछ। \nमैिथली भि°त  गजल  \nमैिथली भि°त गजल श¨दक िनªपण अिमत िमo ¸ारा भेल छल मुदा एिह िवषय-वtतुक गजल किववर \nसीताराम झा पिहने लीिख गेल छिथ। तँइ ई मानब उिचत जे बाल गजलक अिtतgव मैिथलीमे पिहनेसँ छल \nमुदा ओकर नामाकरण अनिचbहार आखरक बाद भेलै। उपर जतेक गजलकार सभहँक उदाहरण देने छी वएह \nसभ बाल गजल सेहो िलखने छिथ तँइ बेसी नै तँ दू-चािर टा भि°त गजल क शेर रािख रहल छी, पिहने \nकिववर सीताराम झाजीक—  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n17 \n \n \n  \nजगत मे थािक जगदबे अिहंक पथ आिब बैसल छी \nहमर °यौ ने सुनैये हम सभक गुन गािब बैसल छी \n1222+1222+1222+1222 माLा¾म मने बहरे हजज। आब जगदानंद झा मनुजीक भि°त गजल देखू— \n \n  \nहमर अँगना मैया एली \nगमकै चहुँिदस अड़हुल बेली \n \n  \nधन हम छी धन हमर अँगना \nमैया जतए दश>न देली \n22-22-22-22 माLा¾म अिछ। आब कुंदन कुमार कण>जीक भि°त गजल देखू— \n \n  \nहे शारदे िदअ एहन वरदान \nहो जैसँ िजनगी हमरो कयाण \n2212-222-221 माLा¾म अिछ। आब अिमत िमoजीक देखू— \n \n  \nसजल दरबार छै जननी \nभगत भरमार छै जननी \n \n  \nिकओ नै हमर छै संगी \nखसल आधार छै जननी \n1222-1222 माLा¾म अिछ। \nउपरक एिह उदाहरण सभसँ ई tप´ भऽ गेल हएत जे xयाकरण केखनो भाव वा िवचार लेल बाधक नै होइ \nछै। हँ, हजारक हजार रचनामे िकछु एहन रचना बुझाइ छै जािहमे xयाकरणक कारण भाव बािधत भेलैए मुदा \nई तँ रचनाकारक सीमा सेहो भऽ सकै छै। गजल, भि°त गजल ओ बाल गजलक अितिरि°त मैिथलीमे \nxयाकरणयु°त बाइ, बाल बाइ, भि°त बाइ, कता, हजल, नात आिद िवधा सेहो िलखल गेल अिछ आ \nओकर उदाहरण Eचुर माLामे अिछ आ अहs सभ एकरा अनिचbहार आखरपर नीक जकs देिख सकै छी। \nिबना xयाकरण बला मैिथली गजलक इितहास  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n18 \n \nलगभग 1970-75सँ एखन धिर बहुतो गजलकार ओहन गजल िलखलिथ जािहमे गजलक िनयमक पालन नै \nभेल अिछ। ई कहब बेसी उिचत जे ओिह धाराक गजलकार सभ िनयम पालन करहे नै चाहैत छिथ। ओ \nहुनकर अवधारणा हेतिन। एिहठाम ओिह धाराक िकछु Eितिनिध गजलकार सभहँक नाम देल जा रहल अिछ -\n-       \n1) रवीbm नाथ ठाकुर, 2) मायानंद िमo, 3) कलानंद भ½, 4) िसयाराम झा \"सरस\", 5) अरिवbद ठाकुर, \n6) सुध®शु शेखर चौधरी, 7) धीरेbm Eेमिष>, 8) बाबा बै_नाथ, 9) िवभूित आनbद, 10) तारानbद िवयोगी, \n11) रमेश, 12) राजेbm िवमल…आिद। \nउपरमे देल Eितिनिध गजलकारक अितिर°त बहुतॲ एहन शाइर सभ छिथ जे की िछटपुट आजाद गजल \nिलखला आ अbय िवधामे महारत हािसल केलाह। एिह सूचीमे बाबू भुवनेÃर िसंह भुवन, रमानंद रेणु, फूल चंm \nझा Eवीण, वैकुiठ िवदेह, शीतल झा, Eेमचंm पंकज, प.िनgयानंद िमo, शारदानंद दास पिरमल, केदारनाथ \nलाभ, तारानंद झा तण, रमाक®त राय रमा, महेbm कुमार िमo, िवनोदानंद, िदलीप कुमार झा िदवाना, \nवै_नाथ िमo बैजू, िवलट पासवान िवहंगम, सारtवत, कण> संजय, अिनल चंm ठाकुर, «याम सुbदर शिश, \nअशोक द, कमल मोहन चु¹ू, रोशन जनकपुरी, िजयाउर रहमान जाफरी, धमµbm िवहवल्, सुरेbm Eभात, \nअतुल कुमार िमo, रमेश रंजन, कbहैया लाल िमo, गोिवbद दहाल, चंmेश, चंmमिण झा, फजलुर रहमान \nहाशमी, रामलोचन ठाकुर, िवनयिवÃ बंधु, रामदेव भावुक, सोमदेव, रामचैतbय धीरज, महेbm, केदारनाथ लाभ, \nगोपाल जी झा गोपेश, नंद कुमार िमo, देवशंकर नवीन,माक>iडेय Eवासी,अमरेbm यादव, नरेbm आिद। बहुत \nरास नाम धीरेbm Eेमिष> जी ¸ारा संपािदत गजल िवशेष®क पर आधािरत अिछ। िकछु िदन धिर गीतल नामसँ \nसेहो Eयोग भेल मुदा हम एकरा अजादे गजल मानै छी आ वtतुतः ओ अजादे गजल छै। आ तँइ िन¿चा हम \nओकरो समेटने छी एिहठाम। \nिबना xयाकरण बला मैिथली गजलमे भेल काज \nिबना xयाकरण बला मैिथली गजलमे एखन धिर कोनो एहन काज नै भेल अिछ तँइ एिह आधारपर एकर \nमूयाकंन करब असंभव तँ नै मुदा बहुत किठन अिछ। एिह धाराक शाइर सभ बस अपन-अपन गजलक \nपोथीकT Eकािशत करबा लेबाकT काज मािन लेने छिथ। आगूसँ हम \"िबना xयाकरण बला मैिथली गजल\" लेल \n“अजाद गजल” श¨दक Eयोग करब। अजाद गजलक इितहासमे जे पिहल जगिजयार काज देखाइए ओ अिछ \nएिह1990मे िसयाराम झा सरस, तारानंद िवयोगी, रमेश आ देवशंकर नवीनजी ¸ारा संकिलत ओ संपािदत \nसाझी गजल संह \"लोकवेद आ लालिकला\" केर Eकाशन। एिह संकलनमे कुल 12 टा गजलकारक 84 टा \nगजल अिछ। भूिमका सभहँक अनुसारे ई संकलन Eगितशील गजलक संकलन अिछ आ जािहर अिछ जे \nएिहमे सहभागी गजलकार सभ सेहो Eगितशील हेबे करता। बारहो गजलकारक नाम एना अिछ कलानंद भ½, \nतारानंद िवयोगी, डा.देवशंकर नवीन, नरेनm, डा. महेbm, रमेश, रामचैतbय धीरज, रामभरोस कापिड़ ±मर, \nरवीbm नाथ ठाकुर, िवभूित आनंद, िसयाराम झा सरस, Eो. सोमदेव। एिह संकलनक अलावे धीरेbm Eेमिष>जी \n¸ारा संपािदत पलव केर \"गजल अंक\" जे िक 2051 चैतमे मैिथली िवकास मंच, माठम®डूक मािसक \nसािहिgयक Eकाशन अंतग>त Eकािशत भेल (वष>-2, अंक-6, पूणÚक-15) सेहो अजाद गजलक धारामे नीक \nकाज अिछ। जँ अंेजी तारीखसँ बूझी तँ माच>,1995 केर लगभगमे पलवक \"गजल अंक\" Eकािशत भेल \nअिछ ( नेपालक तारीख बदलबामे जँ हमरासँ गलती भेल हो तँ ओकरा सुधारल जाए)। आगू बढ़बासँ पिहने  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n19 \n \nपलवक गजलक अंकक िकछु बानगी देिख िलअ--एिह गजल िवशेष®कमे कलानंद भ½, फूलचंm झा Eवीण, \nरमानंद रेणु, िसयाराम झा सरस, राजेbm िवमल, रामदेव झा, बैकुंठ िवदेह, रामभरोस कापिड़ ±मर, रमेश, \nशेफािलका वम, शीतल झा, गोपाल झाजी गोपेश, Eेमचंm पंकज, पं.िनgयानंद िमo, शारदानंद पिरमल, रमाक®त \nराय रमा, महेbmकुमार िमo, धीरेbm Eेमिष>, चंmेश, िवनोदानंद, िदिलप कुमार झा दीवाना, वै_नाथ िमo बैजू, \nरोशन जनकपुरी, सारtवत, कण> संजय, «यामसुंदर शिश, अिजत कुमार आजाद, ललन दास, धमµbm िवÛल, \nसुरेbm Eभात, अतुल कुमार िमo, रमेश रंजन, कbहैयालाल िमo, गोिवbद दहाल आिद 34 टा गजलकारक \nएक एकटा गजल अिछ मने 34 टा गजलकारक 34 टा गजल अिछ। एिह िवशेष®कक संपादकीय अजादक \nगजलक िहसाबे अिछ। ई पिLका कुल चािर प¹ाक छपैत छल आ ओिह िहसाब² चॱतीस टा गजल कोनो \nखराप सं©या नै छै। \nनेपालसँ Eकािशत पलवक \"गजल अंक\" आ भारतसँ Eकािशत \"लोकवेद आ लालिकला\" दूनूक समयमे करीब \n6-7 बख>क अंतराल अिछ (Eकाशनसँ पिहनेक तैयारीकT सेहो देखैत)। दूनूक संपादको अलग छिथ। दूनू \nकाजक tथान ओ पिरिtथितयो अलग अिछ मुदा ओिह के अछैत एकटा दुयÊग दूनूमे एक समान ªपसँ \nिव_मान अिछ। ई दुयÊग अिछ ओिह अंक िक संकलनमे पुरान गजलकारकT tथान नै देब। जँ दूनू संपादक \nचाहतिथ तँ ओिह अंक िक संकलनमे पुरान गजलकारकT समेिट कऽ एकटा संपूण> िचL आिन सकै छलाह \nमुदा पता नै कोन पिरिtथित िक तgव छलै जे दूनू ठाम एिह काजमे बाधक बनल रहल। Eाचीन गजल बेसी \nअिछए नै तँइ ने बेसी पाइ लगबाक संभवाना छलै आ ने बेसी मेहनितक जªरित छलै। भऽ सकैए जे िहनका \nसभ लेल ई EÜ महgवपूण> नै हो मुदा एकटा गजल अ¥येताक ªपमे हमरा सभसँ बेसी इएह बात खटकल \nअिछ। िकछु एहन तgव तँ जªर रहल हेतै जािहसँ Eभािवत भऽ कऽ दूनू संपादकक एकै रंगक सोच रखने \nछलाह। खएर सूचना दी जे वत>मान समयमे हमरा ओ गजेbm ठाकुरजी ¸ारा संपािदत पोथी \"मैिथलीक \nEितिनिध गजलः1905सँ 2016 धिर\" जे िक ई-भस>न ªपमे Eकािशत अिछ तािहमे उपरक दुयÊगकT दूर कऽ \nदेल गेल अिछ। एिह संकलनमे सभ Eाचीन गजलकारकT tथान देल गेल अिछ जािहसँ मैिथली गजलक संपूण> \nछिव पाठक लग आिब जाइत छिन। \nउपरक काजक अलावे एक-दू बख> पिहने मधुबनीमे सेहो अजाद गजलकार सभ ¸ारा गजल काय>शाला \nआयोिजत भेल रहए मुदा ओकर समुिचत त­य हमरा लग नै अिछ तँइ ओिहपर हम िकछु बजबासँ बsिच रहल \nछी। \nअजाद गजलक शाइर सभ काजमे नै “Eयोग”मे बेसी िवÃास राखै छिथ आ तकर बानगी िथक \"गीतल\"। \nगीतल (जे िक वtतुतः अजादे गजल अिछ) केर जbमदाता छिथ मायानंद िमo। ओ अपन गीतल िवधा केर \nपोथी \"अवातंतर\" केर भूिमकामे(पृR 6 पर) िलखै छिथ-- \"अवाbतरक आरभ अिछ गीतलसँ। गीतं लातीित \nगीतलम्ऽ अथत गीत कT आनऽ बला भेल गीतल। िकbतु गीतल परपरागत गीत निह िथक, एिहमे एकटा सुर \nगजल केर सेहो लगैत अिछ। गीतल गजल केर सब बंधन ( सत> ) कT tवीकार निह करैत अिछ। कइयो \nनिह सकैत अिछ। भाषाक अपन-अपन िवशेषता होइत अिछ जे ओकर संtकृितक अनुªप² िनिम>त होइत \nअिछ। हमर उ_े«य अिछ िमoणसँ एकटा नवीन Eयोग। तÝ गीतल ने गीते िथक, ने गजले िथक, गीतो िथक \nआ गजलो िथक। िकbतु गीित तgवक Eधानता अभी´, तÝ गीतल।\" ई पोथी 1988मे मैिथली चेतना पिरषद्, \nसहरसा ¸ारा Eकािशत भेल। उपरका उØोषणामे अहs सभ देिख सकै िछऐ जे कतेक दोखाह tथापना अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n20 \n \nEयोग हएब नीक गdप मुदा अपन कमजोरीकT भाषाक कमजोरी बना देब कतहुँसँ उिचत नै आ हमरा जनैत \nमायानंद जीक ई बड़का अपराध छिन। जँ ओ अपन कमजोरीकT आँकैत गीतल केर आरभ करतिथ तँ कोनो \nबेजाए गdप नै मुदा मायाजी पाठककT ±िमत करबाक Eयास केलाह जे िक ताgकाल सफल सेहो भेल। ई मोन \nराखब बेसी जªरी जे 2011मे Eकािशत किथत गजल संह \" बहुिपया Eदेश मे \" जे की अरिवbद ठाकुर \n¸ारा िलिखत अिछ ताहूमे ठीक इएह गdपकT दोहराओल गेलैए। गीतल िवधाक उØोषणापर सभसँ बेसी आपि \nिसयाराम झा सरसजीकT छिन जकरा ओ अपन पोथी \"शोिणताएल पएरक िनशान\" केर भूिमकामे िलखलिन \nअिछ आ एहीठाम अजाद गजल दू ठाम बँिट गेल। पिहल िसयाराम झा सरस एवं अbय जे िक गजलकT \nगजल मानै छलाह जािहमे तारानंद िवयोगी, रमेश, देवशंकर नवीन आिद छिथ। दोसर गीतल जािहमे मायानbद, \nतारानbद झा तण, िवलट पासवान िवहंगम, आिद एला वा छिथ। ऐठs हम ई tप´ करऽ चाहब जे नाम भने \nजे होइ मायानbद जी बला गुट वा सरसजी बला गुट दूनू गुटमेसँ कोनो गोटा गजल नै िलखै छलाह कारण \nओ xयाकरणहीन छल। आ xयाकरणहीन किथत गजलकT गजल नै गीतले टा कहल जा सकैए। \nमैिथलीक अजाद गजलमे नै भेल काज \n1)  गजलक सं©या वृिÇ िदस धेआन नै देब--  गजलक सं©या वृिÇसँ हमर मतलब अपनो िलखल गजल आ \nअनको िलखल गजल अिछ। किथत ¾®ितकारी सभहँक िवचार अिछ जे कमे िलखू मुदा नीक िलखू। मुदा \nसवाल ओतिgह रिह जाइ छै जे नीक रचना िनधरण केना हो जखन िक लोक लग सीिमत सं©यामे रचना \nरहै। हमरा िहसाब² ई ±®ित अिछ जे कम रचलासँ नीके होइत छै। हमर tप´ िवचार अिछ जे रचना सं©या \nबढ़लासँ अपना भीतर Eितयोिगता बढ़ै छै आ भिव»यमे नीक रचना िलखबाक संभावना बिढ़ जाइत छै। जािह \nिवधामे बेसी िलखाइत छै ओकर Eचार-Eसार ओ लोकिEयता बेसी जदी होइत छै। मुदा अजाद गजलकार \nसभ एिह मम>कT नै बुिझ सकलाह। हमरा बुझाइए जे मैिथलीक अजाद गजलकार सभ Eितयोिगतासँ डेराइत \nछिथ। हुनका बुझाइ छिन जे जँ कादिचत् Eितयोिगतामे हािर गेलहुँ तँ हमर की हएत। मुदा हुनका सभकT \nबुझबाक चाही जे सािहgयमे जीत-हािर सन कोनो बात नै होइ छै। \n2)  गजलकारक सं©या वृिÇ िदस धेआन नै देब---  कोनो िवधाक िनयम टुटलासँ ओ िवधा सरल बिन जाइत छै \nआ ओिह िवधामे बहुत रास रचनाकार आबै छिथ जेना िक किवता िवधामे भेलै। तखन मैिथलीमे िबना िनयम \nकेर गजल रिहतॲ ऐमे शाइरक कमी िकएक रहल? मैिथलीक अजाद गजलकार सभ कते नव शाइरकT \nEोgसािहत केलिथ। जबाब सु¹ा भेटत। मैिथलीक अजाद गजलकार सभ अपने लीखै छिथ आ अपनेसँ शुª \nआ अपनेपर खgम। आिखर गजल िवधामे नव शाइर अनबाक िजमा केकर छलै? ईहो कहल जा सकैए जे \nमैिथलीक अजाद गजलकार सभ जािन बूिझ कऽ अपन वच>tव सुरिJत रखबाक लेल नव शाइरकT Eोgसािहत \nनै केलिथ। हुनका सभ डर छिन जे कहॴ हमरासँ बेसी ओकरे सभहँक नाम नै भऽ जाइ। \n3)  मैिथली गजलक आलोचना िदस धेआन नै देब--  जेना िक सभ जानै छी जे आलोचना कोनो िवधा लेल Eाण \nहोइत छै मुदा आÖय> जे मैिथलीक अजाद गजलकार सभ गजल-आलोचनाकT हेय दृि´सँ देखला। मैिथलीमे \nअजाद गजलक Eितिनिध गजलकार िसयाराम झा सरस, तारानंद िवयोगी, रमेश, देवशंकर नवीनजीक संपादनमे \nबख> 1990मे \" लालिकfला आ लोकवेद \" नामक एकटा साझी गजल संह आएल। एिह संहमे गजलसँ \nपिहने तीनटा भा»यकारक आमुख अिछ। पिहल आमुख सरसजीक छिbह आ ओ तकर शुआत एना करै छिथ \n-- \" समालोचना आ सािहिgयक इितहास लेखनक JेLमे तकरे कलम भँजबाक चाही जकरा ओिह सािहिgयक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n21 \n \nEgयेक सूºतम tपंदनक अनुभूित होइ.......\"। अथत सरसजीकT िहसाब² कोनो सािहिgयक िवधाक आलोचना, \nसमीJा, वा ओकर इितहास लेखन वएह कए सकैए जे की ओिह िवधामे रचनारत छिथ। जँ हम एकर \nxया©या करी तँ ई नतीजा िनकलैए जे गजल िवधाक आलोचना वा समीJा वा ओकर इितहास वएह लीिख \nसकै छिथ जे की गजलकार होिथ। मुदा हमरा आÖय> लगैए जे ने 1990सँ पिहले सरसजी ई काज केलाह \nआ ने 1990सँ 2008 धिर ई काज कऽ सकलाह (सरसेजी िकए आनो सभ एहन काज नै कऽ सकलाह)। \n2008कT एिह दुआरे हम मानक बख> लेलहुँ जे कारण 2008मे िहनकर मने सरसजीक एखन धिरक अंितम \nकिथत गजल संह \"थोड़े आिग थोड़े पािन\" एलिbह मुदा ओहूमे ओ एहन काज नै कऽ सकलाह। ई हमरा \nिहसाब² कोनो गजलकारक सीमा भए सकैत छलै मुदा सरसजी फेर ओही आमुख के तेसर आ चािरम पृRपर \nिलखै छिथ\" मैिथली सािहgयमे तँ बंगला जकs गीित-सािहिgयक एकटा सुदीघ> परंपरा रहलैक अिछ। गजल \nअही परंपराक नxयतम िवकास िथक, कोनो EितबÇ आलोचककT से बुझऽ पड़तैक। हँ ई एकटा दीगर आ \nमहgवपूण> बात भए सकैछ जे मैिथलीक समकालीन आलोचकक पास एिह नxयतम िवधाक आलोचना हेतु कोनो \nमापदंिडके निह छिbह। निह छिbह तँ तकर जोगार करथु........\" आब ई देखल जाए जे एकै आलेखमे कोना \nदू अलग अलग बात किह रहल छिथ सरसजी । आलेखक शुआतमे हुनक भावना छिbह जे \" जे आदमी \nगजल नै लीखै छिथ से एकर समीJा वा इितहास लेखन लेल अयोय छिथ मुदा फेर ओही आलेखमे ओहन \nआलोचकसँ गजल लेल मापदंड चाहै छिथ जे किहयो गजल निह िलखला। भए सकैए जे सरसजी ई आरोप \nसरसजी अपन पूव>वत¼ िववादाtपद गजलकार मायानंद िमo पर लगबिथ होिथ। जे की सरसजीक हरेक \nआलेखसँ tप´ होइत अिछ। मुदा ऐठाम हमरा सरसजीसँ एकटा EÜ जे जँ कोनो कारणवश माया जी ओ \nकाज नै कए सकलाह वा जँ मायानंद जी ई किहए देलिखbह मैिथलीमे गजल नै िलखल जा सकैए तँ ओकरा \nगलत करबा लेल ओ अपने (सरसजी) की केलिखbह। 2008 धिर मैिथलीमे 10-12 टा किथत गजल \nसंह आिब चुकल छल। मुदा अपने सरसजी कहs एकौटा किथत गजल संह समीJा वा आलोचना \nकेलिखbह। गजलक xयाकरण वा इितहास लेखन तँ बहुत दूरक बात भए गेल। ऐ आलेखसँ दोसर बात इहो \ntप´ अिछ जे सरसजी कोनो समकालीन आलोचककT गजलक समीJा लेल मापदंड देबा लेल तैयार नै \nछिथ। जँ कदािचत् कनेकबो सरसजी आलोचक सभकT मापदंड िदतिथन तँ संभवतः 2008 धिर गजल JेLमे \nएहन अकाल नै रिहतै। \nआब हम आबी िवदेहक अंक 96 पर जािहमे oी मु¹ा जी ¸ारा गजल पर पिरचच करबाओल गेल छल। \nआन-आन Eितभागीक संग-संग Eेमचंद पंकज नामक एकटा Eितभागी सेहो छिथ। पंकजजी अपन आलेखमे \nआन बातक संग इहो िलखैत छिथ -“ कितपय xयि°त एकटा राग अलािप रहल छिथ जे मैिथलीमे गजलक \nसुदीघ> परपरा रिहतहु एकरा माbयता नै भेिट रहल छैक। एहन बात Eायः एिह कारणे उठैत अिछ जे मैिथली \nगजलकT कोनो माbय समीJक-समालोचक एखन धिर अछूत मािनकऽ एहर ताकब सेहो अपन मयदाक \nEितकूल बूझैत छिथ। एिह सबbधमे हमर xयि°तगत िवचार ई अिछ, जे एकरा ओहने समालोचक-समीJक \nअछूत बुझैत छिथ िजनकामे गजलक सूºमताकT बुझबाक अवगितक सव>था अभाव छिन। गजलक संरचना, \nिमजाज आिदकT बुझबाक लेल हुनका लोकिनकT tवयं Eयास करऽ पड़तिन, कोनो गजलकार बैिस कऽ भÆा \nनिह धरओतिन। हँ, एतबा िनÖय जे गजल धुड़झाड़ िलखल जा रहल अिछ आ पसिर रहल अिछ आ अपन \nसामथ>यक बल पर समीJक-समालोचक लोकिनकT अपना िदस आकिष>त कइए कऽ छोड़त “ अथत Eेमचंद  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n22 \n \nजी सरसे जी जकs भÆा नै धरेबाक पJमे छिथ। सरसजी 1990मे कहै छिथ मुदा पंकजजी 2011केर \nअंतमे मतलब 22साल बाद। मतलब बख> बदलैत गेलै मुदा मानिसकता नै बदललै।   ऐठाम हम ई जर \nकहए चाहब जे भÆा धराबए लेल जे ³ान आ इ¿छा शि°त होइ छै से बजारमे नै िबकाइत छै। संगे-संग ईहो \nकहए चाहब जे मायानंद िमoजीक बयान आ अ³ानतासँ मैिथली गजलकT जतेक अिहत भेलै तािहसँ बेसी \nअिहत सरसजी वा पंकजजीक सन गजलकारसँ भेलै। ऐठाम ई tप´ करब बेसी जªरी जे हम ऐ बातसँ \nबेसी दुखी नै छी जे ई सभ िबना xयाकरणक गजल िकए िलखला मुदा ऐ बातसँ बेसी दुखी छी जे ई \nगजलकार सभ पाठकक संग िवÃासघात केला। जँ ई सभ सॲझ ªप² किह देने रिहतिथन जे गजलक \nxयाकरण होइ छै आ हम सभ ओकर पालन नै कऽ सकै छी तखन बाते खgम छलै मुदा अपन कमजोरीकT \nनुकेबाक लेल ई सभ नाना Eकारक Eपंच रचला जकर दु»पिरणाम गजल भोगलक। हमरा जहs धिर अ¥Þयन \nअिछ तहs धिर लगभग माL 4-5 टा गजल आलोचना tवतंL लेखक ªपमे अजाद गजलकार सभ ¸ारा \nिलखल गेल अिछ (जँ पोथीक भूिमका सभकT सेहो जोड़ी तँ एकर सं©या 8-9 टा भऽ सकैए)। एिह कड़ीमे \nतारानंद िवयोगीजीक \"मैिथली गजलः मूयाकंनक िदशा\", देवशंकर नवीनजीक \"मैिथली गजलःtवªप आ \nसंभावना\", धीरेbm Eेमिष>जीक \"मैिथलीमे गजल आ एकर संरचना\" आिद Eमुख अिछ। \nमैिथलीक अजाद गजलक िकछु उदाहरण \nजेना िक पिहने कहने छी अजाद गजलमे xयाकरण नै अिछ तँइ हम एकर उदाहरणमे शेर सभहँक खाली भाव \nसंबंधी िववेचना करब (उदाहरणमे आएल शेर सभ एकौ गजलक भऽ सकैए आ अलग अलग गजलक सेहो। \nसंपादक महोदयसँ आह जे उदाहरणमे देलग गेल शेर सभहँक वत>नीकT यथावत् राखिथ)-- \nसुध®शु शेखर चौधरी जीक दू टा शेर-- \n \n  \nअपने बेसाहल बाटसँ पेरा रहल छी हम \nअपने लगाओल कsटसँ घेरा रहल छी हम \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nहम पल ओछौने बाट छी िनराश नै करबै \nिनतुआन सन अधार छी हताश नै करबै \nपिहल शेरमे शाइर सुध®शुजी अपनेसँ जbमल समtया कोना परैशान करै छै तकर नीक संकेत देलाह अिछ। \nदोसर शेर िहनक गजलक मूल भाव (खुदा-बंदा बला, एकरा संसािरक ªपमे सेहो लऽ सकै िछयै) समेटने \nअिछ। \n \n  \nअरिवbद ठाकुर जीक दू टा शेर— \n \n  \nसंसद केर फोटो मे िकछुओ निह हेर फेर \nस®पनाथ नागनाथ इएह दुनू बेर बेर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n23 \n \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nलीक छोिड़ जे चलल िसयार \nबिन गेल एक िदन चौकीदार \nपिहल शेरमे शाइर अरिवbद ठाकुरजी देशक जनताक िवडंवनाक िचLण केने छिथ। जनता बª कोनो पाट¼कT \nभोट िकए ने दै सभ पाट¼क चिरL एकै रंगक भऽ जाइ छै। दोसर शेरक िहनक xयंय अिछ जािहमे नकली \n¾®ितकािरताकT उजागर कएल गेल अिछ। \n \n  \nिवभूित आनंद जीक दू टा शेर— \n \n  \nएकेटा धारणा अिछ एकेटा उदेस \n°यो ने होए रंक आ ने °यो नरेश \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nफूलो मे फूल, अड़हूल केर रंग जकs \nचाªभर तेजी सँ पसिर रहल जनता \nपिहल शेरमे शाइर िवभूित आनंदजी सभहँक मोनक बात रखने छिथ। आ दोसर शेरमे ओ कयूिन´ पाट¼क \nEतीक लाल रंगक तुलना हड़हूल फूलसँ केने छिथ। \n \n  \nकलानंद भ½ जीक दू टा शेर— \n \n  \nशंकामे िव¥वंसक आइ जीिब रहल लोक \nअिववेकी अिधकारमे अणुबम भेल छै \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nअिछ बटोही सशंिकत बनल बाट पर \nिदन मे आभास रातुक अभिर गेल अिछ \nपिहल शेरमे शाइर कलानंद भ½जी वत>मान समtयाक वण>न केने छिथ। कोन देश कोन बह¹ासँ कतए किहया \nआ¾मण कऽ देत तकर कोनो िठकान नै। दोसर शेरमे सेहो एहने सन भाव अिछ। \n \n  \nबाबा बै_नाथ जीक दू टा शेर— \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n24 \n \nकोन एहन हम काज कª जे लागय कोनो पाप निह \nभूखक आिगसँ बेसी भैया अिछ कोनो संताप निह \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nकिहयो जँ मोन पड़ए अपन अतीतक जीवन \nबस आँिख मूिन दूनू किनय² लजा िलअ \nअरब देशक एकटा कहबी छै जे पाथर वएह मारए जे कोनो पाप नै केने हो। एही भावकT शाइर वै_नाथजी \nअंिकत केने छिथ पिहल शेरमे। दोसर शेर िहनक कमालोसँ कमाल अिछ। कोनो कुकम¼कT एिहसँ बेसी \nधुतकारल नै जा सकैए। \n \n  \nरवीbm नाथ ठाकुर जीक दू टा शेर— \n \n  \nहँसैत भोर सजल सsझ लोक सदा चाहैए \nउदास भोर मरल सsझ तकर की होयत \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nजे पािन पीिब बैसल हो घाट घटा केर \nपता तकरिहंसँ जाय पूछी बजार हाट केर \nशाइर रवीbmजी पिहल शेरमे घटल लोकक संकेत देने छिथ Eतीकक ªपमे। पाइ घिटते सम®ग सेहो घिट \nजाइ छै अइ दुिनयsमे। दोसर शेरमे कमालक Eतीकक Eयोग भेल अिछ। हाट-बजारमे वएह ठिठ सकैए जे \nिक घाट-घाट केर पािन पीने हो। ई बात Eाचीन हाटसँ लऽ कऽ एखनुक आधुिनक tटोरपर सेहो लागू \nअिछ। \n \n  \nमायानंद िमo जीक दू टा शेर— \n \n  \nएखन तँ राित अिछ आ राित केर बातो अिछ \nकतेक राित धिर कतेक राित केर चलतै \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nदेखक बाद निह देखैक बड़ बहाना अिछ \nचलैत भीड़ मे एकसगर जेना हेरायल छी \nशाइर मायानंदजी पिहल शेरमे समयच¾सँ संदिभ>त बात कहने छिथ। दोसर शेरमे हुनकर ओहन दुख सामने \nआएल अिछ जािहमे पिहचानल लोक सेहो अनिचbहार बिन जाइ छै।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n25 \n \n \n  \nिसयाराम झा सरस जीक दू टा शेर— \n \n  \nपूिण>मा केर दूध बोड़ल ओलिड़ गेल इजोर हो \nÃेत वसनक घोघ तर धरतीक पोरे पोर हो \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nमाथ उठबए सवाल सोिनत के \nकाल लीखैछ हाल सोिनत के \nिसयारामजीक पिहल शेर शाÃत सॱदय>क वण>नमे अिछ तँ दोसर शेर Eगितशील। \n \n  \nरमेश जीक दू टा शेर— \n \n  \nसॴथ जए टा चाही तए टा छूिब िलय \nटीस मुदा तािजbदगी रहैत छै \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nजामु आ गहािर केर छाह तर मे \nबsस केर कोपर सुखैल जा रहल \nशाइर रमेश जीक पिहल शेर असफल Eेम आ ओकर टीसक नीक वण>न अिछ। दोसर शेर उbटा अिछ। \nxयावहािरक ªपसँ बsसक छाहमे कोनो आर गाछ नै नमहर होइत छै मुदा शाइर अपन शेरमे जामु आ गहािर \nकेर छाहसँ बsसक भयक वण>न केने छिथ। दोसर शेरक िविवध xया©या भऽ सकैए। \n \n  \nराजेbm िवमल जीक दू टा शेर— \n \n  \nडािरसँ जे चूकत तँ बानर बङौर लेत \nबेरपर हूसत से केराके घौर लेत \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nचानीक ब½ा सन नभमे संिचत नJLक मोती \nअहॴ लेल बस अहॴ लेल सृि´क सतरंगी जोती  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n26 \n \nशाइर राजेbmजीक पिहल शेर हमरा जनैत जनतापर xयंय अिछ। जनते एहन अिछ जे सभ समय हो-हो \nकरैए मुदा बेरपर हुिस जाइए। िहनक दोसर शर Eेमक सॱदय> वण>न अिछ। \n \n  \nधीरेbm Eेमिष> जीक दू टा शेर— \n \n  \nिजनगी अिछ बड़ िघनाह नाक चुबैत पोटासन \nसुड़िक–सुड़िक तैयो छी ढोिब रहल मोटासन! \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nकोन िवजय लए खेल ई खुिनयs \nजइमे सभक िसकtत भेल छै \nजीवनकT िनमािहए कऽ िकयो महान बनै छै। आ जीवन िनमाहए लेल नीक-बेजाए सभ करए पड़ैत छै \nधीरेbmजीक पिहल शेरक मूल भाव इएह अिछ। दोसर शेरमे धीरेbmजी ओिह अ³ात मजबूरी िदस संकेत केने \nछिथ जािह कारणसँ लोक एक दोसरक दुश्मन बिन गेल अिछ। आ माL अपन जय लेल सभहँक पराजय \nकेर जोगाड़ करैए मुदा अंतमे सभहँक संग ओहो हािर जाइए अनेक कारणसँ। \n \n  \nतारानंद िवयोगी जीक दू टा शेर— \n \n  \nिघचने िघचाइछ निह िजनगी के गाड़ी \nएक खंड मुtकी आ बहुते लचारी \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nओिहना के ओिहना िजनगी मरैत गेलै \nएÕे सन फोटो सँ एलबम भरैत गेलै \nपिहल शेरमे शाइर तारानंद िवयोगी जीवन ओिह सीमापर पहुँिच गेल छिथ जतए आदमी हताश भऽ बैिस \nजाइए। िकछु लोक एिह सेरकT िनराशावादी किह सकै छिथ मुदा हमरा जनैत िनराशा सेहो जीवनेक अंग छै। \nदोसर शेरमे शाइर जीवनक एकरसतासँ उिबआएल बुझाइत छिथ। \n \n  \nरोशन जनकपुरी जीक दू टा शेर— \n \n  \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n27 \n \nआङनमे अिछ गुहिर रहल कागजके बाघ \nघर घरमे अिछ रोहिट-क¹ा, डर लगैए \nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx \nजािन ने किहया धिर बूझत ई लोक जे \nवधशालामे आgमाक जोर निह होइत छै \nपिहल शेरमे शाइर जनकपुरीजी लोकक भीतरक अ³ात अदंकक वण>न केने छिथ। सभकT बूझल छै जे बाघ \nकागज केर छै मुदा एखनुक लोक असगर भऽ चुकल अिछ आ ओही कारणसँ ओकरा कागजक बाघसँ सेहो \nडर लािग रहल छै। कोनो हgया करए बला आदिमए होइत छै से दोसर शेरसँ बुझा जाइत अिछ जखन िक \nशाइर हgयाराक पैरवी करै छिथ। आब ई हgयारा कोनो ªपमे कोनो कारणसँ िकयो भऽ सकैए। माL \nआदिमएकT मारए बला हgयारा होइत छै से मानब एकभगाह अिछ। \n \n  \nउपरमे देल गेल अजाद गजलक उदाहरणसँ ई बात tप´ अिछ जे सभ अजाद गजलकार सभहँक भाव नीक \nछिन। भावमे बसल िबंब खsटी मैिथल छिन। Eतीक सेहो नव छिन मुदा बस गजलक xयाकरण नै छिन। \nजखन िक शुआतेमे कहने छी िबना कािफया बहरक गजल नै होइत छै। आÖय> ईहो जे अजाद गजलकार \nसभ दु»यंत कुमार िक अदम गॲडवी की फैज अहमद फैज केर उदाहरण दै छिथ मुदा दु»यंत कुमार िक \nअदम गॲडवी की फैज अहमद फैज केर गजलमे Eयोग भेल xयाकरणकT नै देिख पाबै छिथ। अजाद \nगजलकार सभहँक तक> छिन जे जखन रचनामे भाव, िबंब, िवचार सभ िकछु छै तखन ओकरा गजल मानबामे \nकी िदÕत। मुदा हम उbटा पूछब जे ओकरा किवते मानबामे की िदÕत? अंततः कोनो किवतामे भाव, िबंब, \nिवचार होइते छै ने। तँइ ओकरा किवते मानू। मुदा दुखद जे अजाद गजलकार सभ कहता जे ई किवता नै \nगजल अिछ मुदा कोना तइ लेल हुनका तक> नै छिन। िकछु तँ तgव हेतै जे किवता, गीत आ गजलकT \nअलग-अलग करैत हेतै। हमरा िहसाब² बहर-कािफया, xयाकरण ओ तgव छै जािहसँ किवता, गीत आ गजलमे \nअंतर कएल जा सकैए। \nउपरमे हम कहने छी जे अजाद गजलकार सभ दु»यंत कुमार, अदम गॲडवी आिदकT बहुत मानै छिथ तँ एक \nबेर कने ईहो देिख ली जे दु»यंत कुमार, अदम गॲडवी सभ गजल xयाकरणक पालन केने छिथ की नै--- \nसूय>क®त िLपाठी िनराला जीक ई शेर देखू- \n \n  \nभेद कुल खुल जाए वह सूरत हमारे िदल म² है \nदेश को िमल जाए जो पूँजी तुहारी िमल म² है \nमतला (मने पिहल शेर)क माLा¾म अिछ-- 2122+2122+2122+212 आब सभ शेरक माLा¾म इएह \nअिछ। िनरालाजीक ई गजल तािक कऽ पढ़ू आ िमलाउ जे पूरा गजलमे xयाकरणक पालन भेल छै िक नै। \nदु»यंत कुमारक ऐ गजलक त°ती देखू--- \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n28 \n \nहो गई है / पीर पव>त /सी िपघलनी / चािहए, \nइस िहमालय / से कोई गं / गा िनकलनी / चािहए। \nअइ शेरक माLा¾म 2122 / 2122 / 2122 / 212 अिछ। दु»यंतजीक ई गजल तािक कऽ पढ़ू आ \nिमलाउ जे पूरा गजलमे xयाकरणक पालन भेल छै िक नै। आब कने अदम गॲडवी जीक दू टा गजलक \nत°ती देखू— \n \n  \nग़ज़ल को ले / चलो अब गs / व के िदलकश /नज़ारॲ म² \nमुसल्सल फ़न / का दम घुटता / है इन अदबी / इदारॲ म² \nअइ शेरक माLा¾म 1222 / 1222 / 1222 / 1222 अिछ। \n \n  \nभूख के एह / सास को शे / रोसुख़न तक /ले चलो \nया अदब को / मुफ़िलसॲ की / अंजुमन तक /ले चलो \nअइ शेरक माLा¾म 2122 / 2122 / 2122 / 212 अिछ। अहs सभ अदमजीक दूनू गजल तािक पढ़ू \nआ िमलाउ जे पूरा गजलमे xयाकरणक पालन भेल छै िक नै। एकटा ओहन गजलकारक गजल केत त°ती \nदेखा रहल छी िजनक नाम लऽ सभ अजाद गजलकार सभ बहर ओ छंदक िवरोध करै छिथ। तँ चलू फैज \nअहमद फैज जीक ई गजल देखू— \n \n  \nशैख साहब से रtमो-राह न की \nशु¾ है िज़bदगी तबाह न की \nअइ शेरक माLा¾म 2122-1212-112 अिछ। अहs सभ पूरा गजल तािक पढ़ू आ िमलाउ जे पूरा गजलमे \nxयाकरणक पालन भेल छै िक नै। तेनािहते आजुक EिसÇ शाइर मुनxवर राना केर ऐ गजलक त°ती देखू— \n \n  \nबहुत पानी बरसता है तो िम½ी बैठ जाती है \nन रोया कर बहुत रोने से छाती बैठ जाती है \nअइ शेरक माLा¾म 1222 / 1222 / 1222 / 1222 अिछ। अहs सभ पूरा गजल तािक पढ़ू आ िमलाउ \nजे पूरा गजलमे xयाकरणक पालन भेल छै िक नै। हसरत मोहानीक ई EिसÇ गजल देखू--- \n \n  \nचुपकेचुपके रात िदन आँसू बहाना याद है \nहमको अब तक आिशक़ी का वो ज़माना याद है  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n29 \n \nअइ शेरक माLा¾म 2122+2122+2122+212 अिछ। अहs सभ पूरा गजल तािक पढ़ू आ िमलाउ जे पूरा \nगजलमे xयाकरणक पालन भेल छै िक नै। अंतमे राहत इbदौरी जीक एकटा गजलक दू टा शेरकT देखू \nदेखू— \nचरागॲ को उछाला जा रहा है \nहवा पर रौब डाला जा रहा है \n \n  \nन हार अपनी न अपनी जीत होगी \nमगर िसÕा उछाला जा रहा है \nअइ दूनू शेरक माLा¾म गजल (1222 / 1222 / 122) (बहर-ए-हजज केर मुजाइफ) अिछ। अहs सभ \nपूरा गजल तािक पढ़ू आ िमलाउ जे पूरा गजलमे xयाकरणक पालन भेल छै िक नै। \nउपरमे देल गेल िहंदी-उदू> गजलकार सभहँक शेर सभकT देखलासँ पता चलत जे िनराला जी गजलक िवषय \nनव कऽ देलिखन Eेिमकाक बदला िवषय िमल आ पूँजी बिन गेलै मुदा xयाकरण वएह रहलै। अदमजी भखूक \nएहसासकT शेरो-सुखन धिर लऽ गेलाह मुदा ओही xयाकरणक संग। दु»यंतजी अपन गजलक मा¥यमे िहमालयसँ \nगंगा िनकािल देलाह मुदा xयाकरण ने तोड़लाह। फैज अहमद फैज अपन गजलमे धािम>क क½रताक िवरोध \nकेलाह मुदा ओहो xयाकरण नै तोड़लाह। तेनािहते आनो शाइर सभ नव भाव-भंिगमाक गजल िलखने छिथ \nसेहो xयाकरणक पालन करैत। तखन ई मैिथलीक अजाद गजलकार सभ कहै छिथ जे xयाकरणसँ भाव-\nिवचार बbहा जाइ छै या गजलमे xयाकरण नै होइ छै से कते उिचत? एिहठाम आिब हमरा ई कहबा  / \ntवीकार करबामे कोनो संकोच नै जे जँ ई अजाद गजलकार सभ अपन िजद छोिड़ एखनो गजलक xयाकरण \ntवीकार कऽ लेता तँ मैिथली गजलक सुिदन शुª भऽ जाएत कारण िहनका सभ लग भाव-बोध, िवचार ओ \nअनुभव बहुत बेसी छिन मुदा िवधागत xयाकरण ने पालन करबाक कारणे िहनकर सभहँक िलखलपर िवधाक \nªपमे EÜिचÉ लािग जाइत अिछ। िसयाराम झा सरसजीकT दुख छिन जे गीत िवधा वत>मानमे मैिथलीक \nक²mीय िवधा िकए नै अिछ (देखू हुनकर पोथी आखर-आखर गीत केर भूिमका)। ई दुख हमरो अिछ गजलक \nसंदभ>मे, गीतक संदभ>मे आ सभ छंदयु°त काxयक संदभ>मे। हमरो ई इ¿छा अिछ जे गजल-गीत-अbय छंदयु°त \nकाxय मैिथली सािहgय केर क²mीय िवधा बनए। बिनयो सकैए। जँ अनिचbहार आखर-िवदेह माL दस बख>मे \nिकछुए गजल काय>कतक संग अपन गजल संबंधी लºय पूरा कऽ सकैए तँ फेर अनुमान कª जे जँ सभ \nअजाद गजलकार सभ अपन िजद छोिड़ xयाकरण बला गजल िलखनाइ शुª कऽ देिथ तँ कतेक कम समयमे \nई लºय पूरा हएत? मुदा तािह लेल जªरी छै िवधागत छंद ओ xयाकरणकT माननाइ। एकटा गजल \nकाय>कतक तौरपर हमरा िवÃास अिछ जे जँ सभ नै तँ अिधक®श अजाद गजलकार िजद छोिड़ िवधागत छंद \nके मानता तँ माL 15-20 बख>मे गजल-गीत-अbय छंदयु°त काxय मैिथली सािहgय केर क²mीय िवधा बिन \nजाएत। ई िवÃास हमरा एनािहते नै अिछ एकर पाछू अनिचbहार आखर ओ िवदेहक िवÃास सेहो अिछ। \nगजलक एकटा काय>कतक तौरपर हम EतीJा कऽ रहल छी जे किहया मैिथली गजलकT ई सौभाय भेटतै जे \nओ मैिथली सािहgयक क²mीय िवधा बनत आ ताहूसँ पिहने हमरा अइ बातक EतीJा अिछ जे कोन-कोन अजाद \nगजलकार सभ हमर एिह सपनाकT यथाथ>मे बदलबाक लेल सहयोग देता। EतीJारत.....................  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n30 \n \n \n२ \nउमेश  मiडल -सग र राित दीप जरय - ९८ म कथा गोRी- िसमरा (झंझारपुर ) \nसगर राित दीप जरय - िसमरा (झंझारपुर) 98म कथा गोRी \nसंयोजक : डॉ. िशव कुमार Eसाद \nउØाटन सL - \nदीप Eçजवलन : oी महावीर Eसाद, डॉ. योगेbm पाठक  ‘िवयोगी’,  oी «यामानbद चौधरी, oी अरिवbद \nठाकुर, oी जगदीश Eसाद मiडल, पो. Eीतम‘िनषाद’,  oी उमेश नारायण कण>, oी नारायण यादवआ oी योगेbm \nराउत। \nउØाटन भाषण : oी अरिवbद ठाकुर, oी «यामानbद चौधरी, oी जगदीश Eसाद मiडल, डॉ. योगेbm \nपाठक  ‘िवयोगी’आ oी महावीर Eसाद। \nमंच संचालक : oी संजीव कुमार  ‘शमा’ \nपोथी लोकाप>ण सL - \nलोकािप>त पोथी : \n(1.)    मरजादक भोज  (कथा संह) : नbद िवलास राय \n(2.)     दुधबेचनी (कथा संह) : राम िवलास साहु \n(3.)     देखल िदन (कथा संह) : जगदीश Eसाद मiडल \n(4.)     कथा कुसुम (क.सं. दो.सं.) : दुगनbद मiडल \n(5.)    सॲहॉंत-अनसॲहsत (काxय संह) : डॉ. िशव कुमार Eसाद \n(6.)     पघलैत िहमखंड (काxय संह, अनु.) डॉ. िशव कुमार Eसाद \n(7.)     नमtतtयै (उपbयास) : रबीbm नारायण िमo \n(8.)     पंगु (उपbयास) : जगदीश Eसाद मiडल \nलोकाप>ण कत : \noी महावीर Eसाद, डॉ. योगेbm पाठक  ‘िवयोगी’,  oी «यामानbद चौधरी, oी अरिवbद ठाकुर, oी जगदीश \nEसाद मiडल, पो. Eीतम  ‘िनषाद’,  oी उमेश नारायण कण>, Eो. शुभ कुमार वण>वाल, oी नारायण यादवआ \noी योगेbm राउत। \nदू श¨द : oी महावीर Eसाद  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n31 \n \nमंच संचालक : उमेश मiडल \nकथा सL - \nअ¥यJ मiडल  \nडॉ. योगेbm पाठक  ‘िवयोगी’,  oी «यामानbद चौधरी, oी अरिवbद ठाकुर, oी जगदीश Eसाद मiडल, पो. \nEीतम  ‘िनषाद’ \nसंचालन सिमित : सूय> नारायण यादव, दुगनbद मiडल, नbद िवलास राय, अनील ठाकुर \nकथा पाठ - \nEथम पाली- \n1.        Eेमक अoुधार : नारायण यादव \n2.       बोझ : दुगनbद मiडल \n3.       देखल िदन : जगदीश Eसाद मiडल \nसमीJा : «यामानbद चौधरीजी, राम िवलास साहुजी, अरिवbद ठाकुरजी, योगेbm पाठकजी \nदोसर पाली- \n4.      दहेज पाप छी : नbद िवलास राय \n5.      संघष> : अरिवbद ठाकुर \n6.      िभनसुरका गप-सdप \nसमीJा : दुगनbद मiडलजी, उमेश नारायण कण>जी, िशव कुमार Eसादजी, नारायण यादवजी \nतेसर पाली- \n7.       घरतोड़नी : Eो. Eीतम कुमार  ‘िनषाद’ \n8.      ऐगला पड़ाव : ललन कुमार कामत \n9.      ई केकर दोख : राम िवलास साहु \nसमीJा : किपलेÃर राउतजी, उमेश मiडलजी, «यामानbद चौधरीजी \nचािरम पाली- \n10.   मराएल िजनगी : किपलेÃर राउत \n11.     केकरो िकयो निह : लºमी दास \n12.    काबू : उमेश नारायण कण>  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n32 \n \nसमीJा : नारायण यादवजी, Eीतम कुमार  ‘िनषाद’जी, योगेbm पाठकजी \nपॉंचम पाली- \n13.    Eेत लेल लड़ाइ : अमर काbत लाल \n14.   जाएब नेपाल मुदा कपार जाएत संगे : िशव कुमार िमo \n15.   पुL मोह : लºमी नारायण Eसाद \nसमीJा : नारायण यादवजी, Eीतम कुमार  ‘िनषाद’जी, राम िवलास साहुजी \nछठम पाली- \n16.   िटdस : रामदेव Eसाद मiडल  ‘झाªदार’ \n17.    नसीहत : नारायण यादव \n18.   आमक चोर सगर शोर : अ¿छेलाल शाtLी \nसमीJा : नbद िवलास रायजी, िशव कुमार Eसादजी, सूय> नारायण यादवजी \nसातम पाली- \n19.   वाइफ : लºमी नारायण Eसाद \n20.  अनुशािसत EितRान : oीमती çयोित कुमारी \n21.    कोिचंग : oीमती çयोित कुमारी \nसमीJा : Eीतम कुमार  ‘िनषाद’जी, «यामानbद चौधरीजी, नारायण यादवजी \nअ¥यJीय भाषण : oी जगदीश Eसाद मiडल, पो. Eीतम कुमार  ‘िनषाद’ \nधbयवाद ³ापन : डॉ. िशव कुमार Eसाद। \nऐगला आयोजन : Eो. Eीतम कुमार  ‘िनषाद’क संयोजकgवमे, tथान- मुरहदी (बाबूबरही) \n  \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंतxय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n१.उमेश मiडल - बीहैन कथा- िभनसुरका गप -सप  २.रबीbm नारयण िमoक  िकछु लघुक था \n१  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n33 \n \nउमेश मiडल  \nबीहैन कथा- िभनसुरका गप -सdप  \nसभ िदन िभनसरे-िभनसरबुलैले िनकलै छी। कौलेजक िफडपर पहुँच ऐकातसँ-ओइ-कातपsच-दस चÕर \nलगबै छी।ओना तँ अनेको लोक िफडपर चÕर लगैबते छैथ मुदा चािर-पsच बेकतीक िमL-मiडलीमेहमहूँ रहै \nछी। किहयो अपने पिहने पहुँचलॱ, किहयो वएह सभ पिहनेसँ पहुँचल रहै छैथ। संगे सभ िकयो टहलै-बुलै \nछी। पछाइत सबहक बैसार चाहक दोकानपर होइत अिछ। दोकानोपर खाली हमहॴ सभ रहै छी सेहो निहयT \nकहल जाएत, आरो-आरो लोक सभ रहै छैथ। िकछु लोक पिहनॱसँ बैसल रहै छैथ आ पछाितयो अिबते छैथ। \nचाहक दोकानपर रंग-िबरंगक गपो-सdप चिलते अिछ। रंग-िबरंगक माने िवषयगत सेहो आ बेकतीगत-\nसामुिहक सेहो। बेकतीगत गप-सdप तँ बेकती-बेकतीक बीच चलैए, मुदा तैसंग िकछु एहनो बात चिलते अिछजे \nसामुिहक रहल।सामुिहक बात जखन िकमहरोसँ चलैए तँ ओइमे कोनो समुहक लोक अपन िवचार राखब \nउिचत बुझै अिछ। ओना, समुहो समुहमे अbतर अिछए। नवयुवक, अÇ>वृÇआवृÇसँ लऽकऽसहरगंजाक \nसंगतगमाबला धिरक समूह अिछए। मुदा िवषयो तँ बहुत एहेन अिछए जे करीब-करीब सभ तरहक लोकक \nकानकT ठाढ़ कइयेदैत अिछ। \nआजुक गप-सdपक िवषय छल- आरJण। िकछु लोकक कहब रहैन आरJण अनुिचत अिछ आ िकछु \nलोक आरJणकT उिचत कहै छला। \nकए गोरे अपन-अपन बात बािज-बािज चुप भऽगेल छला आ कए गोरे बािजयो रहल छला। िकछु गोरे \nपJमे आ िकछु गोरे िवपJमे बािज रहल छला। माने आरJण निह  रहक चाही ई एक समूहक कहब रहैन। \nकहबे निह रहैन, सािबत कहैत एक गोरे tप´ िवचार रखबो केलाह-  \n“आरJण अनुिचत अिछ। मािन िलअ, डा°टरीए पढ़ाइमे जे आरJण अिछ। ऐसँ Jित हेबे करैए िकने। \nजइ काजमे कुशा बुिधक जªरत अिछ ओ काज आरJणक चलैत मbद बुिधक हाथ पड़ने की Jित नइ \nहोइए। हेबे करैए।” \nबेसी गोरेकT ऐ िवचारपर जेना सहमैत बनलैन।वाtतवमे आरJण नइ रहक चाही। \nजेना चुdपी पसैर गेल। मुदा चुdपी रहल निह। िब¿चेमेहमर िमL- िशबुजी सेहो थोड़ेक सह लगा \nदेलिखन- \n“देखै नइ िछऐ, आएिदन केहेन-केहेन घटना ऑिफस-कायलयसँ लऽकऽअtपताल धिरमे होइत रहैए।” \nओना, िशबुजी िकछु आर बातकT गप-सdपमे आनए चािह रहल छला, मुदा हुनका,माने जे पिहनेसँ बािज \nरहल छलाितनका बुिझ पड़लैन जे आरJणक िवरोधेमे िशबुजी बजला अिछ। ओ अपन मुड़ी डोलबैत िब¿चेमे \nिशबुजीकT कहलिखन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n34 \n \n“तँए ने कहलॱ, आरJण बेकार अिछ। आरJण हिट जेबा चाही।” \nहुनकर बात सुिनते िशबुजी हमरा िदस ताकए लगला। हमहूँ िशबुजीक चेहरा देखए-पढ़ए लगलॱ। बुिझ \nपड़ल जेना इशारेमे किह रहला हेन- \n“देिखयौ, आरJणक माL एक पहलूकT कनी-मनी जनैए िक निह जनैए, मुदा पंनचैती केना करैए!” \nबुिझ पड़ल िकछु बजबाक चाही। ओइ बेकतीकT पुछलयैन- \n“अँइ यौ भाय साहैब, डोनेसनपर जे नाम®कण होइ छै, ओ की एक Eकारक आरJण नइ छी? की ओइमे \nसभटा कुशाे बुिधक नाम®कण होइ छइ?” \nकए गोरे अपन-अपन कपकT देखबुिझ गेला जे आब चाह सिठ गेल,मुदाकए गोरे से िबनु देखनिह मुँहमे \nलगा-लगाबुझला- जा! चाह तँ सिठ गेल। \nजिहना सबहक कपक चाह सिठ गेल तिहना गपो सिठ गेल। \n२ \nरबीbm नारयण िमoक \nिकछु लघुकथा \nहम बौक छी \nपाकड़ी गाछ तर ओ पसीना पोिछ रहल छल। आगा-पाछा ओकर °यो निह छलैक। अगसरे छल। \nिनgय भोरे उठैत छल आ सsझ धिर पिरoम करैत छल। बदलामे िकछु अ¹-पािन भेिट जाइत छेलैक। \nदुपहिरयामे जहन कनेक उसास होइक तँ गामक जे पूव िदस पाकिरक गाछ छेलैक ओकरे छाहिरमे बैिस \nपसीना पोछए लगैत छल। दस साल बएस ओकर हेतैक। पता निह, किहआ ओकर माए-बाप मिर गेलैक। \nओकरे संगतुिरया सभ कैटा छैक जे tकूल जाइत रहैत छैक। माए-बाप सभ ओकरा रंग-िबरंगक कपड़ा \nकीिन दैत छैक। िकताब कीिन दैत छैक। केहन भागबंत छैक ओकर संगी सभ। सएह सभ अर>-दर> ओ \nसोचैत रिह जाइत अिछ। पता निह अखन धिर कतेक मािलक ओिहठाम ओ काज केने अिछ। जतिह गेल \nओतिह लात-जुासँ tवागत भेलैक। मुदा ओ की कए सकैत छल?पेटक सबाल छलैक। जाधिर सिह सकैत \nछल, सहैत छल। आ किहओ चुdपे भािग जाइक। पाछू लागल मािलक गरजैत उठैत छलैक। जेना-तेना कए \nओ अपन पेट पोसैत गेल। आगा बढ़ैत गेल। जीबनक एक-एक िदन एकटा उपलि¨ध जकs बीतैत गेलैक। \n¾मश: ओ जवान भए गेल। एमहर सरकार नया-नया योजना सभ लागू केलक अिछ। गाम-गाममे बÝक सभ \nखुिज गेलैक अिछ। एक िदन ओहो बÝक गेल आ मनेजर साहेबक आगू उिचती-िवनती केलक। मनेजर साहेब \nओकरा एकटा िर°सा कीिन देलिखन।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n35 \n \nओकरो नाम मनेजरे छलैक मुदा गामक लोक मनेजरा कहैत छलैक। मनेजरा िर°सा चलबए लागल। \nिनgय दससँ पbmह टाका आमदनी भए जाइत छलैक। ठाठसँ िजनगीक गाड़ी सरकए लगलैक। \n‘मनेजर राय’ िलखल रहैक िर°सापर। भोरे उठए मनेजरा आ घiटी बजबैत दनादन िनकिल पड़ए। \nमनेजराक EितRा छोटका लोक सभमे बढ़ए लगलैक। कैटा कथा सेहो ओकरा िबआहक लेल आबए \nलगलैक। आ अbततोगgवा मनेजरा िबआह कए लेलक। गामसँ पsच कोस पि¿छम सासुर छलैक। अमन-चैन \nभए गेल रहैक ओकर िजनगीमे। भोरे छह बजे िर°सा लए कए िबदा भए जाइत आ सsझमे सात बजे एक \nढेरी कÝचा लेने आपस होइत। मुदा ओकर ई िजनगी बेसी िदन निह चिल सकलैक। \nसात-आठ बख> पिहने ओ फूल बाबूसँ दसटा टका पÝच लेने छलैक। संयोगसँ वो पैसा आइ धिर आपस \nनिह भए सकल छलैक। ओकर हालतमे सुधार देिख गॱआ-घªआ सभ अनेरे ओकरासँ जरएलागल छलैक। \nओिह िदन सsझमे आपस भेल। बेस आमदनी भेल रहैक। घर पहुँचले छल िक फूल बाबूक गज>न सुनेलैक- \n“मनेजरा छT, मनेजरा छT?” \n“की है मािलक।” \n“तॲ अपन िहसाब िकएक निह फिड़छा रहल छT।” \n“कोन िहसाब?” \n“कोन िहसाब! केना बजैत अिछ जेना एकरा िकछु बुझले ने होइक। दस बख> भए गेलौ ओिह कजकT। \nकिहओ देबाक सुिध अएलौक? सुिद समेत ओकर आब पsच सौ टाका भए गेल अिछ! कािê भोर तक टाका \nचूका दे, निह तँ...।” \nमनेजरा तामसे बु भए गेल। निह सिह भेलैक ई सरासर अbयाय ओ बैमानी। तामसमे ओहो गरजए \nलागल- \n“होशमे बात कª मािलक..! बुझलॱ जे बड़ टाकाबला छी।” \nएतबा ओ बाजल िक फूल बाबू गिरआएब शुª केलिखन। मनेजराकT सेहो टाकाक गरमी रहबे करैक। \nओ अgयाचारक Eितकार करब कत>xय बुिझ गेल छल। \nएहले-वएहले फूल बाबूकT ग½ा पकड़लक आ गद>िनयs दैत अपना दरबाजापर सँ भगा देलक। \nफूल बाबू बेस तावमे आिब गेल छलाह। मैिथली छोिड़ िहbदीमे गरजए लगलाह- \n“कल देख ल²गे। ऐसे-ऐसे िकतने पाजी को मÝने ठीक िकया हूँ।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n36 \n \nजबरदtत हला गाममे बजिर गेलैक। चाªकातसँ लोक सभ दौड़लैक आ दूनू गोटेकT फराक कए \nदेलक। फूल बाबू अड़>-बड़> बजैत आपस अएलाह। \nEात भेने मनेजरा पूव> जकs िर°सा िनकाललक। ठाठसँ ओकर सीटपर बैसल आ घiटी टनटनबैत \nघरसँ िबदा भेल। गामसँ बहराएल िक िर°साक चािलक² तेज कए देलक। िर°सा हवामे उड़ए लगलैक। \nिकछु दूर आगा बढ़लापर रtतापरजारिन राखल भेटलैक। मनेजरा िर°सा रोकलक आ जारिनकTहटबए लागल। \nएतबेमे चािर-पsचटा लठैत दन-दन कए दूनू कातसँ धानक खेतसँ बहरेलैक। दन-दन-दन। मनेजराक कपारपर \nलाठी पड़ए लगलैक। \nमनेजरा ठामिह खिस पड़ल। ओ लठैत सभ िर°सा पकड़लक आ ओकरा मािर लाठीसँ, मािर लाठीसँ \nओतिह खiड-खiड कए देलक। फेर पता निह, ओ लंठ सभ कतए िनपा भए गेलैक। बहुत काल धिर \nमनेजरा एिहना अचेत बीच रtतापर पड़ल रहल आ ओकर िर°सा टुकड़ी-टुकड़ी भए कए बगलमे राखल \nरहैक। माथपर सँ खुन टपकैत रहैक आ मािरसँ सॱसे देह भुजरी-भुजरी भए गेल रहैक। धiटा भिरक बाद \nएकटा िर°साबला ओही रtतासँ गेल। \nमनेजराकT ओतए पड़ल देिख ओ स¹ रिह गेल। ओकरा िर°सापर दूटा याLी छलैक हुनका सभकT \nिर°सेपर छोिड़ ओ उतरल। मनेजरा िर°सा चलबैमे ओtताद भए गेल छल आ तT िर°साबला ओकरा 'गु' किह \nकए बजबैत छलैक।  'गु'क ई दशा के केलक? िकछु काल धिर ओ िर°साबला Jु¨ध रहल। आ तकर बाद \nजेना ओकरा अिकलमे सभटा फुराय लगलैक। धराक दए मनेजराकT िर°सापर लदलक आ आपस अtपताल \nिदिस िर°साकT तेजीसँ चलबए लागल। \nमनेजरा तीिन िदन धिर लगातार अtपतालमे पड़ल रहल। ऑ°सीजन देल गेलैक। बहुत रास दवाइ \nकरए पड़लैक। चािरम िदन सsझमे ओ आँिख खोललक। होश अिबते अपन िर°साकT ताकए लागल। मुदा \n°यो िकछु निह कहलकै। मनेजरा फेर चुdप भए गेल। अtपतालमे ओकरा एक मास समय लािग गेलैक। \nगामपर ब¿चा सभ अ¹-पािनक अभावमे मरणास¹ रहैक। घरवाली मािलक सभबहक आँगनमे काज कए कए \nगुजर करैक। मुदा जािह िदन मनेजरा आपस अtपतालसँ अएलैक तँ ओकर घरवाली खुशीसँ दौड़ए \nलगलैक। \nमनेजरा घुिर तँ आएल मुदा ओकर बsमा पैर न²गराय लागल छलैक। िर°सा थकूचल गेल रहैक। आगा \nिक करए से निह फुरा रहल छलैक। घरमे दूटा ब¿चा सेहो भए गेल छलैक। सभ अ¹ िबना रोगा रहल \nछलैक। डा°टर मनेजराकT मास िदन आराम करबाक परामश> देने छलैक। मुदा घरक पिरिt थित देिखकए \nओकरा बैसल निह गेलैक। \nमनेजरा साहस केलक आ आँगनसँ िनकलल। मुदा जाए तँ कतए? ट®ग टुिट गेल छलैक। िर°सा \nथकुचाएल राखल छलैक। गाममे माL फूले बाबू लहनाक कारोबार करैत छलाह। कीकरए? झख मािर कए \nफूल बाबूक ओिहठाम पहुँच गेल। ओकरा अखन धिर निह बुझल छलैक जे ओकर घरवाली फूले बाबूक \nओतए काज करैत छैक। फूल बाबू ओकरा बेस ¥यान करैत छलिखन। ओकर घरवालीक नाम सुनरी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n37 \n \nछलैक। तेहने गुणो छलैक। मुदा सौbदय> गरीबीसँ दागल छलैक। फूल बाबूक किह ने किहआसँ ओकरापर \nनजिर गिर गेल रहिन।मनेजरा पहुँचते फूल बाबूकT सुनरीसँ असगरेमे हँसी-ठठा करैत देिख लेलक। ओ कतहुँ \nदोगमे नुका गेल आ तमासा देखए लागल। सुनरी नै नै करैत रहलैक। मुदा फूल बाबूक आ¾मकता बढ़ले \nगेलिन। एिहसँ आगू मनेजराकT देखबाक शि°त निह रिह गेल रहैक। Egया¾मणक साम­य> निह रहैक। तT ओ \nचो½े घुिर गेल आ घरमे आिब कए धराम दए खसल। िकछु बाजल निह होइक। ओ बौक भए गेल। \n¦ \nफाटू हे धरती ! \nपिiडतजी बेस कम>काiडी छलाह। भोरसँ सsझ धिर जतेक काज किरतिथ सभमे भगवानकT tमरण \nअव«य किरतिथ। मंLो¿चार करैत उिठतिथ आ मंLे¿चारेक संग सुिततिथ। िLपुiड आ तािह पर लाल ठोप \nहुनक ललाटकT सुशोिभत केने रहैत छल। तािहपरसँ हरदम मुँहमे पान कचरैत, लाल-लाल पानक पीक फेकैत \nओ साJात् कालीक अवतार लगैत छलाह। कारी चामपर ललका वtL धारण कए जखन ओ भगवतीक \nबbदना करए पहुँचैत छलाह तँ वातावरणमे एकटा अपूव> सनसनी पसिर जाइत छल। \nपिiडतजीक बएस करीब ४५ बख> होएतिन। पिरवारमे दुटा बेटी आ एकटा बेटा छलिन। घरवालीक \ntवग>वास आइसँ दस साल पिहने भए गेल छलिन। पिiडतजीक दूनू बेटी बेस सु¹िर आ लुिड़गर छलिन। \nमुदा हुनका पासमे टाकाक अभाव छलिन तT कतहु कbयादान पटैत निह छलिन। बेटा िभ¹ भए गेल छलिखन \nआ पिiडतजी अपन दूनू बेटीक संग एकठाम छलाह। \nपिiडतजीक घरक आस-पासमे बेस सप¹ पिरवार सभ छलैक। पिiडतजीक गुजरो हुनके सभहक \nमा¥यमसँ होइत छलिन। बेटा अपन घरवालीक संग दिरभंगामे रहैत छलिखन। ओिहठाम िडtëी°ट बोड>मे \nखज®चीक काज करैत छलाह। मुदा पिiडतजीकT िकछु मदित निह करैत छलिखन। ओ अखनो पिiडताइक \nबले जीवैत छलाह। दूनू बेटी समथ> छलिखन। गामेक हाइ tकूलसँ मैिëक धिर सभकT पढ़ौलिखन। आगा \nपढेबाक साम­य> निह रहिन। िबआहक लेल छटपटाएल छलाह मुदा कतहु टाका निह भेटैत छलिन। िबना \nटकाक कोनो बर िबआह करए हेतु तैयार निह छलिन। इएह सभ िचbतामे ओ िचिbतत रहैत छलाह। \nओना पिiडतजीक सबbध पूरा गामसँ मधुर छलिन। मुदा दू-तीन पिरवारक लोक हुनका बेसी आदर \nकरैत छलिखन। हीरा बाबूक ओतए तँ भोर-सsझ दू घbटा जªर बैसार होइत छलिन। मुदा पिiडतजी ककरो \nकिहओ अपना हेतु िकछु कहलिखन निह। हीरा बाबूकT चािरटा बेटा छलिखन। दूटा तँ बाहर रहैत छलिखन \nमुदा छोटका दूनू मैिëक उतीण> केने छलिखन आ बससँ िनgय मधुबनी जाइत छल िकलास करए। सरोज ओ \nमीरा सेहो ओकरे सभहक संगे मैिëक उतीण> केने छल। \nएक िदन सॱसे गाम सुतल आ सुित कए उठल तँ गुमे रिह गेल। सरोज चुपचाप घरसँ िनपा भए \nगेल छलैक। घरे-घर तका-हेरी भेलैक मुदा कोनो पता निह। आbहर हीराबाबूक दोसर बेटा सेहो कािêएसँ \nगाएब छलैक। सॱसे गाममे कनाफुसी होमए लगलैक। पिiडतजी गरीब जªर छलाह मुदा हुनका अपन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n38 \n \nEितRाक पूरा ¥यान छलिन। ओ अिह गभीर चोटकT निह सिह सकलाह आ राितमे सुतलाह से सुतले रिह \nगेलाह।गुम, सुम आÖय>चिकत ओ सोिच निह पािब रहल छलीह जे की करिथ। मीरा आब एकसिर छिल। \nआगू-पाछू °यो निह। िपताक मरला चािर िदन भए गेल छलै। \nसॱसे गाममे सरोजक भगबाक समाचार िबजली जकs पसिर गेल रहैक। मीराक तँ बकारे निह फुटैत \nछलैक। की करए  ? पsचम िदन सभ िदयाद-वादक बैसार भेल। तय भेल जे गाम लए कए oाÇ भए जाए। \nपैसा-कौरी हीराबाबू गछलिखन। मीरासँ माL एतबा गछबा लेल गेलैक जे काज भेलाक बाद घर-\nघराड़ीहीराबाबूक नाम कए देल जएतिन। वएह पिiडतजीक एक माL सपि छलिन। बैसार खतम भेल मीरा \nगुमसुम एकचारी िदस देिख रहल छल। पिiडतजीक oाÇ नीक जकs समप¹ भेल। हीराबाबू रिज´ारकT \nगामेपर बजा अनलाह। िलखा-पढी सप¹ भए गेल। हीराबाबू मीराकT कहलिखन- \n“मीरा, मास दू मास अही घरमे रह। तोरे घर छौक ने।” \nमीरा चुपचाप सुनैत रहिल जेना ठकिबदरो लािग गेल हो। अपने गाममे, अपने घरमे मीरा बेघर भए गेल \nछल। गामक लोक ओकरा Eित सहानुभूित तँ देखबैत छलैक मुदा महज माL देखौटी। धीरे-धीरे ओहो \nखतम। पbmह िदन भए गेल छलैक घरक रिज»ëीक। मीराकT आब ओिह घरमे एक पल िबताएब असभव \nलगैत छलैक। एक िदन सएह सभ सोिच रहल छल िक लगलैक जेना दरबाजापर °यो ठाढ़ होइक। \n“हीराबाबू, अपने एतेक राितमे..?” \nहीराबाबू िकछु बजबाक िहमित निह कए पािब रहला छलाह। मीराक तामस अितपर पहुँच गेलैक। ओ \nिचिचआएिल – \n“चोर!चोर!” \nहीराबाबू भगलाह। अगल-बगलक लोकक ओिहठाम भीड़ एकÆा भए गेल छलैक। मीरा भोकािस पािड़ \nकए कािन रहल छिल। दाइ-माइ सभ दस रंगक गdप-सdप करैत पहुँिच गेल छलैक। जकरा जे मोन होइक \nसे बजैक। मीरा चुपचाप सभ िकछु सुनैत रहल। ¾मशः भीड़ ओिहठामसँ हटैत गेलैक। राित गभीर भेल \nजाइत छलैक। सॱसे गामक लोक सुित रहल छलैक। मीरा चुपचाप गामसँ बाहर भए गेिल। ओकरािकछु \nनिह बुझल छलैक जे ओ कतए जा रहल अिछ मुदा कोनो दोसर िबकपो निह रिह गेल छलैक। \nमीरा बìड पढ़लो निह छिल। शहरमे किहओ रहल निह छिल। मुदा तकर बादो ओकरा कोनो गम \nनिह छलैक। टीशनपर गाड़ी आिब गेल छलैक आ आओर अिधक सोच-िवचार करबाक अवसरो निह छलैक। \nओ तरदए टीकट कीनलक आ गाड़ीपर चिढ़ गेल। ëेनमे बेस भी छलैक। िकछु काल तँ ओ ठाढ़े रहल मुदा \nताबते ओकरा िचर-पिरिचत अिमत सेहो ओकर सामनेक सीटपर बैसल भेटलैक। हीरा बाबूक çयेR पुL \nअिमत। मीराकT ëेनमे धÕम-धुÕी करैत देिख ओ तुरbत उिठ गेलैक। \n“मीरा तूँ कतए जा रहल छT?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n39 \n \nपुछलकै अिमत। मीरा ओकरा देिख कए अवाक् रिह गेल। िकछु बजबे निह करैक। अिमत ओकरा \nअपना सीटपर बैसा देलकै। अिगला टीशनपर िकछु याLी उतरलैक। अिमत सेहो ओिहठाम उतरए चाहैत \nछल मुदा मीराकT एकसिर छोिड़ देब ओकरा नीक निह लािग रहल छलैक। ओ मीरासँ ओकर गbतxय पुछए \nचाहलकै। मुदा मीरा िकछु बजबे निह करैक। बड़ मोसिकलसँ मीरा ओकर कहब मािन ओतिह उतिर गेल। \nगाड़ी सीटी दैत ओिहठामसँ आगा बिढ़ गेलैक। ëेनपर सँ उतिर कए मीरा कानए लागल। अिवरल अoुक \nEवाह देख अिमतक मोन कªणासँ भिर गेलैक। ओ मोनिह मोन िनÖय केलक जे मीराकT ओकर घर आपस \nिदआ कए रहत चाहे ओकरा कतबो संघष> िकएक निह करए पड़ैक। ओ बड़ मोसिकलसँ मीराकT चुप केलक \nआ अपना संगे गाम आपस नेने अएलैक। \nओिह िदन पूरा गामक बैसारी भेलैक। सभ हीराबाबूकT ‘िछया-िछया’ कहलकिन। ताबतमे अिमत कतहुसँ \nआएल आ साफ-साफ घोषणा कए देलक जे ओ मकान मीराक छैक, ओकरे रहतैक। सॱसे गॱवा Eस¹ भए \nओकर जयगान करए लागल। मुदा हीराबाबूकT जेना नअ मोनपािन पिड़ गेलिन। बैसारीसँ लौिट ओ छटपटाएल \nरहिथ। सsझमे बाप-बेटामे बेस िववाद पसिर गेलिन। मुदा अिमत हुनकर गdप सुनबाक हेतु तैयार निह छल \nआ एक बेर फेर साफ-साफ किह देलकिन जे एिह अbयायमे ओ िहनकर संग निह देतिन। बाद-िवबाद बिढ़ते \nगेल। अbततोगgवा हीराबाबू कबल, िबछाओन आिद सिरओलिन आ गामसँ िबदा भए गेलाह। °यो टोकलकिन \nनिह। अिमत मोने-मोन सोचैत रहल- भने ई आफद टिर रहल छिथ।   \nहीराबाबू तँ चिल गेलाह मुदा मीराकT तैयो चैन निह भेटलिन। सॱसे गाममे दु´ लोक सभ मीरा आ \nअिमतक बारेमे नाना Eकारक कुEचार करए लगलैक। िनgय एकटा नव अफवाह गामक एक कोनसँ िनकलैत \nआ दोसर कोन धिर पसिर जाइत। मीराकT ई सभ गdप °यो-ने-°यो आिब कए किह दैक। ओ बड़ \nसंवेदनशील छिल, भावुक छिल, तँए एहन-एहन गdप-सdप सुिन कए कानए लगैत छिल। एक िदन अिहना एसगरे \nअँगनामे कनैत रहए। अिमत कतहुसँ आिब गेलै। ओकरा एना कनैत देिख बड़ तकलीफ भेलै अिमतकT। \n“मीरा निह कान!” \nजेना िक सभ बात ओकरा बुझले होइक। \n“सुन! हमर बात मािन ले। हमरासँ िबआह कए ले।” \nमीरा आओर जोरसँ कानए लगल। अिमत ई सभ निह देिख सकल आ चुdपे ओतएसँ सरिक गेल। \nतकर बाद अिमत दोबारा घुिर कए निह अएलैक ओकरा लग। पूरा गाममे हला भए गेलैक जे अिमत कतहु \nचल गेल। मीरा ओतेकटा गाममे फेर एकसिर भए गेल छल। गाममे कोनो थाह पता निह छलैक। ब¿चा \nसभकT íयूशन पढ़ा-पढ़ा कए गुजर करैत छल। मुदा अिमतक एकदम गामसँ िनपात भए गेलाक बाद ओ \nअgयिधक दुखी छिल। ककरोसँ िकछु गdप करबाक इ¿छा निह रहैक। एतबेमे ककरो गरजब सुनेलैक। \nहीराबाबूक िपितयौत अिगआ बेताल छलाह। \n“कहs गेल पिiडतक बेटी..!”  इgयािद-इgयािद।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n40 \n \nमीराकT ई सभ गdप निह सिह भेलैक। मोन कहैक: “फाटू हे धरती आ समा िलअ”।मुदा ओ िकछु \nबािजओ निह सकल। असोरापर करोट भए गेल। चाªकातसँ लोक सभ दौड़ल। हला भए गेलैक \nजे ‘मीराक हाट> फेल कए गेलैक। ओ घराड़ी सु¹ भए गेलैक।’ \n¦ \n \n  \n  \n  \nउपकारक भार  \nओ िनî म¥यवग¼य पिरवारमे पालल-पोसल गेल छल। मुदा सभ िदनसँ ओकर महgवाक®Jा पैघ छलै। \nगाममे िमिडल tकूल रहै। महॴस चरा कए आबए आ फटलाही अंगा पहीिर कए फÕा फँकैत tकूल िबदा भए \nजाइत छल। सातमामे जहन ओ Eथमआएल छल तँमाtटर सभ ओकर पीठ ठोिक देने रहिथन। \nपीठ ठोकैत Eधाना¥यापकजी सेहो कहलिखन- \n“बाह रे बेटा, अिहना आगू करैत रह..!” \nसॱसे गाममे ओकर नाम तेजtवी, सुशील ओ Eितभाशाली ब¿चाक ªपमे ©यात भए गेल छलै। आ \nलोकक लेल धिर ई सभ धिनसन। ओकरा पढ़बाक धुन लािग गेल छलै। िकताब लए लैत, महॴसपर चिढ़ \nजाइत आ पढ़ैत रहैत। खेबा-पीबाककोनो सुिध निह। मैिëकक परीJामे ओ िजला भिरमे Eथम tथान Eाdत \nकएलक। सरकारक िदिससँ ओकरा ३०० टाका Eित मासक छाLवृित सेहो भेटलैक आ ओ गामसँ दूर बहुत \nदूर पढ़क लेल चल गेल। कलका िवÃिव_ालयक ओ समािनत छाL भए गेल छल। एवम् Eकारेण ओ \nपिढ़ते गेल, बिढ़ते गेल। \nकलकामे ओकरा रहए जोगर कोनो नीक tथान निह भेिट रहल छलै। मास िदन भए गेल रहैक \nकलका अएला। मुदा कोनो ठौर-ठेकान निह भेल छलै। किहओ ककरो ओिहठाम, किहओ कतौ। एिहना \nमास िदन बीित गेलै। एक िदन िवÃिव_ालयक वाचनालयमे एसगरे बैसल छल। गुमसुम। एतबेमे ओकरे \nवग>क एकटा छाLा ‘मालती’ अएलै आ ओकरा एकटा हलुक सन चाटी मारलकै आ एकसुरे बजैत रिह गेलै- \n“एना िकएक गुमसुम रहैत छT?” \nआलोककT ओकर सभटा बातसँ जेना छगुbता लािग गेलै। ओ मालती िदस एकटक तकैत रहल। मुदा \nिकछुए कालमे ओआgमलीन भए गेल। मालतीकT ओकर एिह अbतमु>खी आकृितसँ बड़ असमंजस भए गेलै।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n41 \n \nकनीकाल ओहो गुहरल आ फेर ओिह ठामसँ चो½े घुिम गेल। आलोक िकछु निह कहलकै। चुप-चाप किह \nनिह की की सोचैत रिह गेल? सsझक समय लगीच छलै। वाचनालयक चपरासी कहलकै- \n“बाबूजी। आब समय समाdत छैक। कोठरीमे ताला लगतैक।” \nआलोक चुdपे ओिह ठामसँ िबदा भेल।आलोकक िजनगी अिहना अbहिरयामे बीतैत रहल छलै। \nइजोिरयाक Egयाशामे जीिव रहल छल। एक-एक डेग संघष>क पृRभूिममे किह निह ओकरा केमहर लए जाइत \nछलै। मुदा ओ चिलते रहल छल। नेनासँ अखन धिर क´ कटैत-कटैत ओकर संवेदनशीलता शीिथल भए \nरहल छलै। Eकृितक सौbदय>सँ दृि´ हटल जा रहल छलै। ओिह समयमे मालतीक संग ओकर भTट जेना \nओकर दृि´कT एकदम बदिल देबाक हेतु तgपर भए गेल होइक। य_िप ओ मालतीसँ भिर पोख गdपो निह \nकेने छल, मुदा किह निह ओकरासँ िकएक एहन आgमीयता बुझाइत छलै। \nमालती सौbदय>क Eितमूित> छल। ओकर tवभावक संतुलन, एवम् दृि´क मािम>कता एक-एक श¨दसँ \nअbदाजल जा सकैत छल। ओ कोनो बहकल लोक निह छल। मुदा ओकरा आलोकक Eित एकटा tवत: \ntफूत>, tनेह उभरैत छलै। संभवत: ओ आलोकक संघष>क Eित अिधक संवेदनशील भए गेल छल। आलोककT \nकलकाअएला डेढ़ माससँ ऊपर भए गेल छलै। मुदा ओकरा अखन धिर रहए जोगर मकान निह भेिट \nसकल छलै। मालतीक मकानमे बहुत रास जगह छलै। आसानीसँ ओ एकटा कोठरी आलोककT दए सकैत \nछल। मुदा आलोकसँ िकछु कहबाक ओकरा साहस निह होइत छलै। आलोकक गंभीर मौन ओ तजtवी \nxयि°तgव जखन कखनो ओकरा सामने पड़ैत छलै, ओ ओिहनाक ओिहना रिह जाइत छिल। \nएही ¾मे मास िदन आओर बीित गेल। वाचनालयमे एक बेर फेर आलोक भेट गेलै। बेस दुखी बुझाइत \nरहैक। मालतीकT निह रहल गेलै। पुछलकै- \n“की बात छै? आइ बड़ उदास लािग रहल छT?” \nआलोक चो½े कहलकै-  \n“गाम घुिर रहल छी। लगैत अिछ आब आगा पढ़ब भागमे निह िलखल अिछ।” \nमालती पुछलकै- \n“िकएक?” \nआलोक गुम रिह गेलै। मालती कहलकै-  \n“चल हमरा संगे।” \nआलोक ओकरा पाछू-पाछू िबदा भेल।    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n42 \n \nमालतीक िपता पुिलसक एकटा विरR अिधकारी छलिखन आ पिÖम बंगाल कैडरमे काज कए रहल \nछलिखन। माL दूटा कbया छलिन। शीला ओ मालती। शीलाक िबआह, ि¸रागमन सभ िकछु सप¹ भए गेल \nछलै। मालती कलका िवÃिव_ालयक आइ.ए.क. छाLा छिल। बड़ीटा मकान खाली खाली रहैत छलै। \nडी.आइ.जी साहैब आलोककT देिखते Eभािवत भए गेलाह। गंभीर, तेजमय xयि°तgव। संघष>क समयमे आलोक \nxयि°तgव आओर तेजtवी भए गेल छल। मालती ओकर गुमी, ओकर Eितभा आ सभसँ बेसी ओकर सौयतापर \nमंLमुध छल। डी.आ.जी. साहेब तेज लोक छला। आलोकक EितभाकT ओ एकदम तािर गेलाह। आलोकक \nसभ वृताbत मालतीक मुहT सुनने छलाह। कहलिखन- \n“आलोक। ई अहॴक घर अिछ। िनिÖbत भए रहू। कोनो बातक Eयोजन हो तँ िन: संकोच बता देल \nकरब। संगिह मालतीकT कखनोक पढ़ा देल करबै। गिणत कमजोर छैक। सुनैत छी अहs गिणतमे बेस \nमजगूत छी।” \nअपना बारेमे एकटा अितचिच>त xयि°तसँ एतेक रास गdप सुिन कए आलोक गुम रिह गेल। मालती \nअपन िपताक गdप-सdपसँ बेस Eस¹ छल। ओकरा सएह उमीदो छलै।  \nआलोक आ मलती आब संगे संग रहैत दल। संगे पढ़ैत छल, कालेज जाइत छल आ किह निह कतेक \nकाल धिर संगे गdप-सdप करैत रहैत छल। आलोक िन«छल भावसँ किह निह ओकरा की की किह जाइत \nछल। मुदा मालती लेल धिन-सन। ओ सभ चुdपे सिह जाइत छिल। \nआइ.ए.क परीJा लगीच छलै। दूनू गोटे परीJाक तैयारीमे िभड़ल छल। आलोकक सहारा भेट गेलासँ \nमालती सेहो नीक पढ़ाइ कए रहल छल। दूनू गोटे परीJा देलक आ नीकसँ परीJा उतीण> कए गेल। \nआलोक िवÃिव_ालयमे Eथम tथान Eाdत केने छल। \nमालती Eथम oेणीमे नीक नबर अनलक। डी.आइ.जी. साहेब आलोकसँ बड़ Eश¹ छलिखन। मुदा \nआलोक लेल धिन-सन। जािह आदमी लए कए शहर भिरमे धूम मचल छल, सएह आदमी गुमसुम कोठाक \nऊपरी मंिजलपर किह निह की की सोचबामे xयtत छल।   \nडी.आइ.जी. साहेब मालती सिहत हुनकर पूरा पिरवार आलोककT मदित करबामे जान लगा देने छल। \nमुदा आलोककT ई सभ कोना दिन लगै। ओकरा आव«यकतानुसार सभ िकछु भेट गेल रहैक मुदा तैयो ओ \nकिह निह िकएक दुखी रहैत छल। मुदा करए की? अभावक असीम समुmमे कतेको काल धिर हेलैत-हेलैत \nएकटा सहारा भेटल छलै। मुदा लािग रहल छलै जे समुmसँ तँ उविर गेल मुदा ओिह टापूक कोनो गहॴर \nकूपमे डुिब जाएत जािहसँ फेर ओ निह िनकिल सकत। \nआिखर डी.आइ.जी. साहेब आ हुनकर पिरवार ओकरा एतेक मदित िकएक करैत छैक? मुदा किरतै \nकी? कोनो दोसर िवकपो निह छलै। आगू बढ़ए,सहारा छोिड़ िदए तँ फेर वएह असीम समुm देखाइत छलै- \nअभाव, क´ ओ संघष>क चरमोgकष>। कतए जाए? की करए? असमंजसमे जीिव रहल छल। इएह सभ सोचैत \nछल की मालती ऊपर आिब गेलै।    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n43 \n \nमौन एकाएक भंग भेलै। ओकरा एना गुम देिख मालती किह उठलै- \n“चल, चल नीचा चल। आइयो एिहना गलफुली रखबÝ की? तोरे कारण तँ हम एतेक नीक नबर लए \nकए उतीण> भेलहुँ अिछ। चल, तोरा भिर पेट िमठाइ खुएबौ।” \nआलोक हँसल आ मालतीक पछोर धए लेलक। नीचामे डी.आइ.जी. साहेब आ ओकर पिरवारक सभ \nलोक आलोकक EतीJामे छलाह। ओ सभ आलोकक tवभावसँ पिरिचत भए गेल छलाह आ तT िकछु \nकहलिखन निह मुदा ओकर अbयमनtकताकT तँ ओ िनिÖत ªपसँ तािर गेलाह। डी.आइ.जी. साहेब बात \nबदलैत कहलिखन-  \n“बी.एस-सी.मे कतए नाम िलखैब आलोक? अखन िकछु सोचिलयैक निह? हमर िवचार तँ अिछ जे \nएहीठाम कलका िवÃिव_ालयमे नाम िलखाउ। कारण ई नीक िवÃिव_ालय अिछ।” \nआलोक चुdपे रिह गेल। फेर आन-आन बात होमए लगलैक। ताबतेमे टेलीफोनक घbटी बजलैक आ \nडी.आइ.जी. साहेब जªरी काजसँ ऑिफस िबदा भए गेलाह। मालतीक माए सेहो कतहु उिठ कए चिल गेलै। \nआब माL मालती आ आलोक ओतए रिह गेल छल। मालती गdप शुª करैत कहलकै-  \n“आलोक। तूँ बड़ नीक लोक छT।” \nआलोक एिह बातपर हँिस देलकै। कहलकै-  \n“नीक तँ छी मुदा...।” \n“मुदा, मुदा िकछु निह!जे किह रहल िछयौ से सुन। एहीठाम रह आ संगे संग दूनू गोटे बी.एस-सी. \nकरब। कोनो बातक िचbता निह कर।” \nआलोक किह निह कोना- ‘हँ’ किह देलकै। \nमालतीक खुशीक ठेकान निह छलै। ओ दौड़ल घर गेल आ एक बाकुट िमठाइ आिन कए आलोकक \nमुँहमे ठुिस देलकै। आलोक मधुर खाइत चल गेल। \nमालती आ आलोक एकटा नामक दू अंश भए गेल छल। भावुकताक संग पिरिtथितक सामंजtय कए \nलेने छल आलोक। मुदा भावनाक तरंगमे बिह जाएब सेहो ओकरा पिसन निह छलै। ओ अपन लºयपर अिडग \nछल। जीवनमे ओकरा बढ़बाक छलै। एही कारण ओ बहुत िकछु tवीकार कए लेने छल। मुदा ओ अपनिहसँ \nलगाओल लीमे ओझराए निह चाहैत छल। ओमहर मालतीक भावgमकता सीमोलंघन करबाक हेतु उफान \nकेने छल। आलोक एही कसामसीसँ परेशान छल। मुदा बीचमे संामसँ भािग जाएब ओकरा मंजूर निह छलै। \nओ मालतीकT पढ़ए-िलखएमे भिरसक मदित करैक। गdपो-सdप कए लैक मुदा ओिहसँ बेसी िकछु निह। \nमालतीक मोन ओिहसँ भरैक निह। असंतोषक रेखा ओकर चेहरापर tप´ देखार भए जाइत छलै। संतुलन \nबनएवाक दृि´सँ आलोक किहओ काल डsिटओ दैक। मुदा मालतीकT ओकर डsटो मीठे लगै।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n44 \n \nआलोकक tवभावसँ मालतीक पूरा पिरवार Eभािवत छल। मुदा ओकरा लेल धिन-सन। ओकर पूरा \n¥यान पढ़ाइमे लागल छलै। जे िकछु समय बsचल रहैक से मालतीकT पढ़बएमे लगा दैक।आओर िकछु निह। \nमालती ओ आलोकक Eगाढ़ अbतरंग सबbध ओकर माए-बापकT छलै मुदा ओ सभ आलोकक tवभावसँ पिरिचत \nछलाह। मालती भलT बड़ भावुक छल, मुदा आलोकक संतुिलत, संयत ओ अbतमु>खी xयि°तgव अपेJाकृत \nअिधक िवÃसनीय छलै। ओमहर आलोकक अbतम>न ओकरा Eित कएल गेल उपकारक भारसँ दबल छलै। \nओकर िकछुओ सहारा सिध जाइक तािह हेतु ओ मालतीकT पढ़बैत रहैत छल। \nबी.एस-सी. परीJाक माL दू मास शेष रिह गेल छलै। Eितिदन १०-१२ घbटा ओ tवयं पढ़ैत छल आ \nशेष समयमे मालतीकT पढ़बैत रहैत छल। परीJाक समय çयð-çयð िनकट अएलै, ओ मालतीक पढ़ाइक Eित \nअपेJाकृत अिधक सचे´ होमए लागल। ओकर एिह पिरoमक पिरणाम भेलै जे मालती पुनÖ Eथम oेणीमे \nउतीण> केलक, संगे आलोक िवÃिव_ालयमे Eथम tथान Eाdत केलक। एक बेर फेर ओकर घरक वातावरण \nआनbदमय भए गेलै। \nओिह राित मालतीकT िन¹ निह भेलै। किह निह की की सोचैत रिह गेल। भोर भए गेल रहैक। चाª \nकात लोक काजमे लािग गेल रहैक। मुदा आलोकक कतहु पता निह रहैक। िकएक भेलै एतेक अबेर \nउठबामे? से सोचैत ओ आलोकक घर िदस बढ़ल। घरक केबाड़ी खूजल छलै। चौकीपर एकटा िचÆी राखल \nछलै।   \nमालती िचÆी खोिल कए पढ़ए लागल-  \n“िEय मालती! \nबहुत रास गdप करबाक मोन छल। मुदा किह निह िकएक िकछु बजाइत निह छल। तोरो बहुत रास \nगdप करबाक इ¿छा रहल होएतौक सेहो हमरा बूझल अिछ। तोरा लोकिनक उपकारक भारसँ हम ततेक दिब \nगेल छी जे आब एÕो घड़ी एिहठाम निह रिह सकब। किह निह तोहर सभहक कज िकछुओ सधा सकबौक \nकी निह? माफ किरहT।” \n  \nतोहर  \nआलोक। \n  \nमालती आकाश िदस शूbय भावसँ देखैत रिह गेिल। \n¦ \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n45 \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतxय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nजगदीश Eसाद मiडलक \nदूटा लघुकथा- \nएकतीस माच> \nसरकारीए सूL जकs हमरो गाम सूLवÇ अिछ। जिहना सरकारी काम-काजक वष>क एकतीस माच>कT \nहोइए आ एक अEीलसँ सालक शुª, तिहना हमरो गाममे सालक अिbतम काज माच>क अिbतम तारीखकT भेल। \nओना, अपना ऐठाम अनेको ितिथ-िमित अिछए। जेना एकटा भेल फागुनक फगुआ जे सालक अिbतम पाबिनयð \nआ सालक अिbतम िदन सेहो छी, तिहना अंेजीक एकतीस िदसबर सेहो अिbतम िदनक तारीख भेल आ \nपिहल जनवरी सालक पिहल िदन भेल। तेतबे नइ ने अिछ, बैशाखक Eातसँ साल सेहो शुª होइते अिछ आ \nवैशाखी पाबैन भेल सालक अिbतम िदन। अखाढ़ सेहो अिbतम मास भेल आ सौन सेहो शुª मास भेल। \nतेकर अितिर°तो अनेको ितिथ-िमित सेहो अिछए। िव_ापितक िदन-ठेकान ल.स. संवतसँ सेहो होइत अिछ। \nखाएर जे होइए से सभ नीके तँ अिछए। बेसी लोकमे जँ बेसी तीिथ-िमित नइ चलैत रहत सेहो नीक निहयT \nहएत, िकएक तँ जनसं©या बेसी रहने जँ ितिथ-िमित कम रहत तखन तँ ओ ओिहना हेरा जाएत िकने जेना \nसरकारी tकीम हेरा जाइए। ओना, एते रहला पछाितयो गोटे-गोटे हेराइयो जाइए आ भोिथयाइयो जाइते अिछ। \nजँ से निह हेराएत-भोिथयाएत तखन तँ एÕे पाबैन दू-िदना िकए होइत। खाएर...। ओना, पाबिनयTकT की मुँह-\nनाÄैर अिछ, गोटे पाबैन सालमे एके िदन होइए तँ गोटे-गोटे सालमे दू िदन। माने दू मासमे होइते अिछ। \nजेना छिठ पाबैन अिछ जे काितकमे सेहो होइए आ चैतमे सेहो होइते अिछ, तिहना एहनो पाबैन तँ ऐछे जे \nसालमे तीन बेर, चािर बेर होइए। आ सेमासोक िहसाबसँ। जेना घड़ी पाबैन अिछ एकर ने मासक ठेकान \nअिछ आ ने िदन-तारीखक। िकएक तँ जिहना सौनमे होइए तिहना दोसरो मासमे होइते अिछ।तेतबे निह,एÕे \nमासमे बुधे-बुध सेहो होइए आ शिनये-शिन सेहो होइते अिछ। खाएर जेतए जे होइए, होइए। हमरा गामक \nितिथ-िमित सरकारी ितिथ-िमितक संग चलैए,सेहो तँ कहले जा सकैए। \nओना, गाममे अपना-अपनीक सबbध सबहक बीच अिछए जे अपना-अपना मासक तारीखक िहसाबे वा \nितिथ-िमितक िहसाबे चिलते अिछ। कोनो चैत-बैशाखक जे सूL अिछ तइ िहसाबे अनहिरया-इजोिरया ितिथक \nिहसाबसँ चलैए तँ कोनो ितला-सकरsितक मुँह-िमलानीक िहसाबसँ चलैए, माने जिहना ितला-संकरsइत अंगरेजीक \nचौदह जनवरीसँतिहना िवÃकम पूजा सतरह िसतबरसँ मुँह-िमलानी केनिह अिछ। ओना, दुनूक मुँह-िमलानी एक \nरंग सेहो निहयT अिछ। ितला-सकरsितक िहसाबसँ मासक िहसाब सेहो चलैए, मुदा िवÃकम पूजाक िहसाब सेहो \nसंयासीक सहवास जकs असगरे पिरवारो आ िदनो-ठेकान ठेकले अिछ। \nहमरा गामक सालक अिbतम उgसव सप¹ भेल, िनगु>ण-सEदायक कबीर संत समेलन अÆाइस सालक \nEौढ़ जवानक उgसव छल। ओना, िछट-फुट ढंगसँ कबीर दासेक समयसँ–माने म¥यकालक चौदहमी-पनरहमी \nशता¨दीसँ–शुª भेल। मुदा ओइ समयमे गृह-बासू किहयौ आिक गाम-बासूसे नइ भेल। हमरा गाममे शुª भेल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n46 \n \nअÆाइस बख> पिहनेसँ, लोचन दासकT महाgमा भेला पछाइतसँ। लोचन दास ओहन िनिRत महाgमा तँ छिथये जे \nभीख मॉंिग भीख बँटै छैथ। जइसँ तीन गामक अिधकारी िहtसेदार नइ भेला सेहो केना नकारल जा सकैए। \nखाएर लोचन दास जे छैथओ अपने छैथ मुदा समाजक तँ एते छेबे करैथ जे असगरो नुÕर नाटक जकs \nसेहो आ छोट-पैघ भनडाराक बीच मंचपर चिढ़ सेहो अपन गामक संत-समेलनक दल-हकार बsिट-बsिट िनगु>ण \nिवचारक शरबत घोिर-घोिर नइ पीआबैत छैथ सेहो केना नकारल जाएत। पीऐबते छैथ। ई तँ भेल सालक \nखुदरा-खुदरी कारोबार, असल होइए अbतर»ëीय िनगु>ण सbत समेलन, जे कबीर सbत समेलनक नाओंसँ सेहो \nजानले जाइए आ मानलो तँ जाइते अिछ। से भेल एकतीस माच>कT। तीन िदनक समेलन छल। पिहल िदन \nराशन-पानीसँ लऽ कऽ सभ तैयारी भेल आ दोसर-तेसर िदन भेल कीत>न-भजनक संग Eवचन। \nनीक-नीक जानकारो आ िवचारको महाgमा सबहक आगमन भेल छल। एक-सँ-एक महाgमा पहुँचल \nछला। सbत-समागम खूब जमल, नीक उgसव भेल। सरकारी योजना जिहना गोटे साल नीक दलक बीच \nसंचािलत भेलासँ नीक जकs सफलो आ सुbदरो होइए तिहना ऐ साल हमरो गाममे भेल। माने ई जे सालक \nशुªसँ अbत धिर एकोटा पाबैन-ितहार ने दू-िदना भेल आ ने कटबी भेल। अपन-अपन मासो आ िदनो-बेरागन \nसबहक ठेकानपर रहलैन तँए एक-दोसरकT पुछनॱ वा िबनु पुछनॱ सभ एक-िदने ओिहना केलैन जिहना एक \nइंिजनक दूटा इंजीिनयरकT एÕे रंग लूिर-बुिध रहने परोछो आ सोझहोमे एÕे रंग, एक धारामे काज संचािलत \nहोइत रहैए। ई तँ भेल आगू िदस चलिनहारक, मुदा एहनो तँ अिछए जेकर ितिथ-िमितक िदशा िभ¹ \nअिछ, हुनकर जे दिहना छैन ओ अहsक बामा भऽ जाइए। माने अहs जिहना हुनका आगू िदस बुझै िछऐन \nतिहना ओहो अपनाकT आगूए िदस बुझै छैथ, मुदा अहsक मासक िवपरीत हुनकर मास भऽ जाइ छैन, जइसँ \nअहsकT िवपरीत िदशा देखाए पड़ैए। तँए, अbतर माL एतबे भेल। मुदा अपन-अपन पिरवारक आ अपन-अपन \nसमाजक बात जखनबिसया भात खेिनहार जकs माने सsझक भोरे िबसरिनहार जकs, लोक िबसैर जाइए तखन \nसाल भिरक पाबैन-ितहार मन िकए रखता, िकए कोनो पाबैनक नीक-बेजाएक िवचार करत, चौरचनक दही आ \nखीर-पुड़ीसँ हुनका मतलबे की छैन। छिठक कुिशयारक खॲइचाकT मुँहक दॉंतसँ सोिह-सोिह गुला कािट-कािट \nिकए रस-पान करता। जखन िक देखते छी जे बनले-बनल गुलो आ बनले-बनल लालमोहनो बजारमे टटके \nभेटै छइ। िकए कुिशयारक िमल बिन लोक रस पीता..? अहs भलT बुिझऐ जे टटका रस चुसै छी, मुदा ओहो \nतँ ितरपेखैन किर कऽ घुमलै रहै छैथ िकने। माने भेल कुिशयारक रससँ आगू बिढ़ सÕड़ वा राब \nबिनचाहेचीनी बिन चीिनयाएल बोरमे डुमल रिहते अिछ। खाएर जे अिछ से अिछ मुदा ईहो तँ अिछए जे \nधानक दौन करैकाल जिहना ऐगला बरद माने पैटक बरदकT दौड़-दौड़ चलए पड़ै छै तँ बीचला दोसरोक भरे \nचलैए आ मेहोता तँ सहजे मेहे बनल मिहयाइत चिलते अिछ, तिहना समाजोक बीच समाजक ओहन लोक नइ \nछैथ सेहो केना कहल जा सकैए!सेहो तँ छिथए। \nसाधारण पिरवारमे लोचन दासक जbम भेल छैन। साधारण िशJा, माने गामक साधारण tकूलसँ लोचन \nदास िशJा पौने छैथ। ओना, हमर गाम देखौआ साधु-महाgमाक बड़का कारखाना छी, जइमे धनकुिटया मशीनसँ \nलऽ कऽ पिन-पिटया मशीन तक तैयार होइते अिछ। माने ई भेल जे रौदी भेने बिढ़ जाइए आ बरसात भेने \nघिट जाइए। जइसँ जिहना देशमे एक-पाटीसँ दोसर पाटीमे, नेताकT जाइ-अबैमे देरी नइ लगैए तिहना हमरो \nगाममे अिछए। आन लोककT जªरीए की छै जे पुछतैन अहs कौआ छी आिक मेना? एक सEादायसँ दोसर \nआ दोसरसँ तेसर सEदायमे लोक भदविरया धार जकs ऐ खेतसँ ओइ खेतआ ऐ धारसँ ओइ धारमे बिहते  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n47 \n \nअिछ। आन-आन गाममे जे होइत हौ मुदा हमरा गाममे तँ एहेन अिछए जे सेवकजी सभकT दरमाहा दए-दए \nमहाgमाजी सभकT संगमे रखए पड़ै छैन। जँ से नइ करब तँ सñाजवादी दाहीमे महनथाना रािख केना सकब। \nतइ रखैले जँ कोनो कल-बल छुिट जाएत तँ अनेरे ने ओ कपारपर लिद जाएत। भाय, जखन देशमे महगी \nआएल तँ लोकोमे महंगी एबे करत िकने।   \nलोचन दास पिरवािरक महाgमा छैथ। पचास बख>क लोचन दासक नमहर पिरवार छैन। माता-िपताक \nसंग तीन भैयारी सेहो छैथ। नाित-नाितन, पोता-पोतीसँ घर भरल छैbहे। िनî पिरवारमे रिहतो लोचन दासक \nपिरवारमे िशJाक tतर गामक िहसाबे अगुआएल छैbहे। ओना, आन गामक लोक हमरा गामकT जिहना \nसंसकिरया मानै छैथ तिहना अिग-लिगया सेहो मािनते छैथ। \nसbत-समेलनक समापनक तीन िदनक पछाइत लोचन दास भेटला। रंग-ªपसँ बुिझ पड़ल जे लोचन \nदासक चला-चलती िकछु बिढ़ गेल छैन। जइसँ तबािहयो[1] बिढ़ गेल छैन आ समेलनक सफलताक खुिशयो \nमनमे छैbहे। मुदा से झँपाएल जकs बुिझ पड़ै छल। चेहराक जे ªिख छेलैन ओ मेहनतक छेलैन तँए मिलन \nसेहो छेलैbहे। ओना, गाममे समेलनक जागृत उgसाह जिगये गेल छल जइसँ जहs-तहs माने दुआर-\nदरबçजा, चौक-चौराहाक गप-सdपक ¾ममे समेलन छेलैहे। होइतो अिहना छै जे पिरवारमे कोनो नीक काजकT \nसफल भेने जिहना पिरवारोमे तिहना समािजक काजकT सफल भेने समाजोमे खुशीक लहैर उिठते अिछ। \nभेटते लोचन दासकT पुछलैयन- \n“की हाल-चाल, महाgमाजी?” \nओना, अखन तक  ‘महाgमाजी’क Eयोग लोचन दासक संग नइ करै छेलॱ, उमेरोक िहसाबसँ आ समािजक \nिहसाबसँ सेहो लोचने दास कहैत आिब रहल छेिलऐन। महाgमाजी कहलासँ लोचन दासक मन चॱकलैन मुदा \nपािनमे उठल çवार जकs धीरे-धीरे असिथर सेहो हुअ लगलैन। तेकर कारण भेल जे हमरासँ पिहने,माने \nसमेलने िदनसँ बहरबैयो महाgमा सभ लोचन दासकT महाgमेजीक नाओंसँ सबोधन करै छेलैन। आ गामो-\nसमाजक लोक सेहो सएह कहै छेलैन। जही धारामे हममहाgमाजी कहने छेिलऐनतही धारक पािनमे लोचन \nदासक मन िमिल िवलीन भऽ गेलैन, जिहना समुmमे उठल çवार िवलीन भऽ जाइए। \nलोचन दास बजला- \n“अपना नजिरये बुिझ पड़ैए जे सभ ठीके-ठाक अिछ। तखन तँ य³T छल, हजारो रंगक काजक िवहीत \nछेलैहे, तँएदोग-दागमे कोनो छुिट गेल हुअए सेहो भइये सकैए।” \nलोचन दासक िवचारमे सेहो सुधार भेल बुिझ पड़ल। सुधरबे ने जीवनक सभ िकछु छी। जेना-जेना \nअbहार ससरैत जाइए तेना-तेना इजोत सेहो िजनगीमे पसरैत जाइते अिछ। अbहारसँ इजोत िदस अपनाकT \nसुधारैत बढ़ाएबे ने िजनगी भेल...। बजलॱ- \n“आब य³क काजसँ तँ िनवृत भऽ गेल हएब िकने?” \nलोचन दासक मन उिधयाएल रहबे करैन, तँए भँिसयाइत बजला- \n“की िनवृि हएब! जखन मायामे पड़ले छी तखन िनवृिक कोन बात। जािनयT कऽ ते सभ भगवानेक \nमाया छी। जाबे ओ रहता ताबे मायाक अbत थोड़े हएत। जिहना ³ानक संग अ³ान तिहना कायाक संग  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n48 \n \nमायो ने सटले अिछ। एकटासँ छुटब दोसर पकड़त, तखन तँ जोगो माया हुनके िछऐन। वएह पकड़ए चाहै \nछी से पकड़मे अिबते ने अिछ।” \nलोचन दासक चढ़ैत िवचारकT आगूए-सँ घेिर बजलॱ- \n“बाहरक महाgमा सभ खुशीसँ गेला िकने?” \n‘बाहरक महाgमा’ सुिन लोचन दास बजला- \n“बाहरक महाgमा तँ एते खुशी भेला जे संगे-संग चलैले कहै छला, दोसर-तेसर जगह सेहो समेलन सभ \nछी। मुदा अखुनका समयमे गामसँ िनकलैबला हम थोड़े छी। जिहना एते नमहर समेलन पसरलतिहना ने \nओकरा उसारैमे िकछु समय लगबे करत।” \nलोचन दासक मनमे जे छेलैन से बुझबे ने केलॱ, तँए बजा गेल- \n“से की?” \nलोचन दास बजला- \n“अखनो तक गामकT नइ िचbहै िछऐ?” \n‘गामकT नइ िचbहै िछऐ’सुिनते मनमे भारी धÕा लगल। धÕा ई लगल जे जइ गाममे जनैम कऽ \nअधवेशू भेलॱ, तइ गामकT नइ िचbहै िछऐ। कहू जे एहनो होइ जे हमर कोन बात जे सात पुtतसँ जइ गाममे \nरहैत आिब रहलॱ हेन, तइ गामकT अखनो धिर निह चीbह पेलॱ। मुदा पैछलो पुtतक िकयो िचbहलैन आिक \nनइ िचbहलैन। जँ िचbह पौने रिहतैथ ते एक-दोसरकT चेतौने रिहतिथन िकने जे आँिखये-मुहT बढ़ैत हमरो लग \nतक आिब गेल रहैत। फेर भेल अनेरे जे मनकT एते औंटै-पौड़ै छीसे बेकार। िकए ने लोचने दाससँ पुिछ \nिलऐन जे केना नइ गामकT िचbह सकलॱ। \nपुछलयैन- \n“से की यौ लोचन दास?” \nलोचन दास बजला- \n“केते गाममे एहेन होइए जे नवका-नवका कपनी सभ गाममे टेbट-समेना पसाइर बड़का-बड़का करतब \nकरए अबैए आ गामक लोककT ठिक-फुिसया हाथ मािर भािग जाइए।” \nिब¿चेमे बजा गेल- \n“से ते सिदकाल अखबार-रेिडयोमे सुिनते रहै छी।” \nलोचन दासकT जेना सह भेटलैन तिहना अपनाकT सिहयारैत बजला- \n“लगले सbत समेलन समाdत भेल अिछ। गाममे महाय³ भेल, केते रंगक काज भेल, जइमे िकनकर \nकी आएल छैन वा िकनकर की देनी-लेनी अिछ से जँ नीक जकs नइ फिरछा लेब आ जँ तइ िब¿चेमे गाम \nछोिड़ देबतखनतँ अनेरे ने बिकयौताबला सभ बजता जे फलs एक-नबर ठक अिछ।” \n‘ठक’ तँ बुझल अिछ, माने ठकैबलाकT लोक  ‘ठक’कहैए मुदा ‘एक नबर ठक’की भेल से बुझबे ने केलॱ। \nबजलॱ-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n49 \n \n“महाgमाजी, ठको एक नबर आ दू नबर होइए! ठक तँ सहजे ठक भेल, ओइमे एक-नबर-दू-नबर माने \nशुÇ-अशुÇ की भेल?” \nनव जागरण एने जिहना नव-नव अनेको रंगक जागरण हुअ लगैए तिहना लोचन दासकT सेहो भेलैन। \nओना, लोचन दास गाम-घरसँ बहुत पिहनेसँ बहराए लगल छला। माने अÆाइस सालक समेलनसँ पिहनिहसँ \nबाहर आएब-जाएब शुª केने छैथ। मुदा ऐ सालक समेलनमे एकटा नव जागरण एलैन। ओ ई जे कबीर \nसEदायक समेलनक मंचपर लोचन दास सोêोअना अपन मातृभाषा माने मैिथलीक Eयोग केलैन। जे सुनलो \nछल आ बुझलो छल। लोचन दासकT बुझैमे आिब गेल छेलैन जे कबीर दास सधुÕड़ी भाषा–माने साधल \nभाषा–क Eयोग अपन भजन-कीत>नक संग रचनोमे केने छैथ। हजारी बाबू[2] सन çयोितषी कबीरकT भाषाक \nतानाशाह कहने छैन। तँए ओइ गभीर रहtयकT जाधैर अपन मातृभाषामे मातृवत बाल-बोधकT नइ िसखौल \nजाएत ताधैर श¨द-जालमे लोक फँसल रिह जाएत िकने, तँए...। ओना, अखन धिर माने पैछला य³ \nधिर, लोचनो दास ओही अ´धातुक भाषामे बजैत आिब रहल छला आ अहू बेर समेलनमे बहरबैया महाgमा \nसभ ओही धारमे डुमकी लगेबे केलैन। \nठकक ठकपनक चच> करैत लोचन दास बजला- \n“एक नबर ठक भेल जे एक नबर काजक (य³क) बीच ठकैए आ दू नबर भेल जे ओइसँ िभ¹ \nअिछ, माने जे झूस-झास काज रहल ओइमे ठकैए।” \nओना, मनमे उठल जे लोचन दासकT एक-नबर–दू-नबर काज सभकT िबलगा कऽ पुिछ िलऐन मुदा ओहो \nकाजमे रहैथ तँए औगुताएल रहैथ आ अपनो काजमे रहने औगुताएले रही। मुदा जँ समुm tनान कएल लोक \nरtतामे भेट जािथ आ हुनकासँ टोको-चाली नइ करी सेहो केहेन होएत, तँए लोचन दासकT टोकने छेिलऐन। \nकाजकT िछिपयबैत बजलॱ- \n“अपन मन खुशी भेल िकने लोचन दास?” \nबेरागी जकs लोचन दास बजला- \n“दुिनयð िक चुमक-लोहसँ कम अिछ। जेते दुिनयsकT छोड़बै ओते दुिनयs पकड़त।जिहना चुमक-लोह \nसाधारण लोहमे कखनो मुड़ी िदससँ सिट जाइए तँ कखनो नाÄैर िदससँ तँ कखनो पएर िदससँ, तिहना ने \nदुिनयðक आकष>ण छीहे।” \nलोचन दासक िवचारमे ओतेक रस नइ भेटल जेतेक हुनकर देहक चुलबुली रहैन। तँए मन मधुआ गेबे \nकएल। मुtकी दैत बजलॱ- \n“से की यौ लोचन गॲसाइ?” \nअपन मनक िकछु समtया लोचन दासक छुटलैन तँ िकछु समtयाक फँसरी लिग गेलैन। से फँसलैन \nशारीिरक ªपसँ सेहो आ मानिसक ªपसँ सेहो। मुदा लोको-लाज तँ आँिखक पािन उतािरते अिछ। केना \nलोचन दास बजता जे अखन धिरक अपन शारीिरक ि¾या जे रहल अिछ, ओइमे सँ अदहासँ बेसी बदलैक \nसमtया अिछ। तिहना अ´धातुक जे भाषा बजै छीतेकरो एकधातुक बनबए पड़त। निह तँ िजनगी ओझरा \nजाएतxयाकरणक धातुए-पाठमे। मुदा गामोमे तँ टोले-टोल भनडारोमे यएह अ´धातुक भाषाक Eयोग करैत आिब  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n50 \n \nरहल छी। अपन मातृभाषा, माइक सदृश वाणी छी जे पािनमे पाथर जनमा मनुखक िनमण करै छैथ, मुदा \nब¿चोक लेल तँ वएह ने भेली जे ब¿चा बुिझ निह पबैए। मुदा गामो तँ गाम छी, लगले लोचन दासकT अपन \nभाषामे बिजते कहतैन- भुसकौल महाgमा छैथ।तँए भुसकौलसँ तेज महाgमा बनैक बाट लोचन दासकT धड़ए \nपड़तैन, से बुिझये ने पेब रहल छला, मन उड़ल-उड़ल जकs भइये गेल छैन। लोचन दासक मन उड़ैक कारण \nभेल छेलैन जे जेते-दूरक अपन कम>भूिम बुिझ कम> कऽ रहल छी ओइमे भाषाक ªप बदलब। ओना, ई \nभाषाक ªप बदलब नइ भेल। िकएक तँ िवषयक गभीर रसक अनुशीलन करबाक सभसँ नीक भाषा भेल \nमातृभाषा। मातृभाषाक माने एतबे नइ भेल जे मुँहक बोली छी। ओकर माने ईहो भेल जे मातृभाषाक मातृभूिम \nसेहो अिछ जइमे वtतुगत सेहो आ वtतुक रस-रहtयगत सेहो अिछए। जइसँ सहजे दुनूक बोध होइए। तँए \nमातृभाषा मातृवत् होइते अिछ। अही बीचमे लोचन दास,अमतीक कsटक झॱखरी जकs झँखुरीमे ओझरा गेल \nछला, जे कनी-मनी अपना आभास जकs बुिझ पड़ल। तँए तोष-भरोस दैत बजलॱ- \n“लोचन गॲसाइ, िजनगीए-कT तँ लोक संघष> कहैए। से की कोनो ओिहना कहैए, जखने िकयो अपन \nिववेकी बीआकT िवचारक खेतमे रोिप ओकरा गाछकT तािम-कोिर, पटबए-सॴचए लगैए आिक रंग-िबरंगक कीिड़यो-\nमकौड़ी आ रौदो-बसात ओकरा न´ करै पाछू लिग जाइ छइ। तँए, जँ रोपिनहार हािर मािन िलअए तँ वएह ने \nभेल रणभूिमसँ भागब।” \nअपना िवचारे बाजल छेलॱ जे यएह िवचार–माने अdपन बुझल िवचार–लोचन गॲसाइ सेहो बुझता मुदा से \nभेल निह। लोचन गॲसाइक मनमे रणभूिम चढ़ल रणी जकs अपन संकपक दृढ़ता जिग चुकल छेलैन तँए \nओइ दृढ़ताकT अगुअबैत बजला- \n“भाय साहैब, िबनु संकपक मनुख ओहने जेहेन िबनु फूलक वा फलक लहटगर गाछ होइत \nअिछ, तँए...।” \n‘तँए’ किह लोचन गॲसाइ ठमैक गेला।मुहसँ िनकालैक ¾ममे एकाएक ªिक जाएबएकर जªर िकछु \nकारण भइये सकैए। पुछलयैन- “तँए किह िकए ªिक गेलॱ?” \nलोचन गॲसाइ अपन बेवसी देखबैत बजला- \n“भाय साहैब, केतेक िदन एहेन अपनो मनमे भेल अिछ जे बािज कऽ केकरो िकछु गछिलऐ आ पूरा नइ \nपेिलऐ। लोकक तँ कथे कोन जे नगरक दशमीक डगरक ढोल जकs ढनढना जाइए आ करनी-धरनी िकछु \nरहबे ने करै छइ।” \nसएह अपनो ‘अपनो’ किह लोचन दास अपन संकिप िवचारकT मनेमे रिख मुँह ब¹ कऽ लेलैन। मनमे \nभेल जे भिरसक कोनो एहेन काज मनमे जªर छैन जेकर भारीपन देख घबरा रहल छैथ। तैसंग अपना \nमनमे ईहो भेल जे जाबे िकयो अपन िवचारकT दोसरा-आगू Eकट नइ करत ताबे काजक ªप मनमे बदिलयो \nसकैए। बदलैक अनेको रंगक पिरवेशो सभ अिछए। तँए कोनो संकिपत िवचार ताधैर मूत> ªपमे नइ उठैए \nजाधैर दोसराक आगू ओइ मूित>क ि¾या-कलापक ªप Eकट निह होइए। माने भेल, कोनो िवचारकT बेवहािरक \nªप बनबैमे ओकर ªपकT नीक जकs सजबैक Eि¾याक िवचारक अदान-Eदान करैत एक सीमा िनधरण \nकरब...। \nबजलॱ-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n51 \n \n“लोचन गोसsइ, एना जँ िसदहाक चाउरकT मुड़ी-छोपा तमासँ नपबै तखन ते पिरवारमे केते लोक \nअधपेटे रिह जाएत।” \nजिहना मीठो दबाइ भारी रोगकT असानीसँ भगाइये दइए, तिहना ने मीठ वािणयो छी, मुदा ओकर िनशान \nधनुषपर ठीकसँ बैइसै। से भेल, भेल ई जे लोचन गॲसाइ ôõचारी जकs बजला- \n“भाय साहैब, ऐ बेर समेलनसँ पिहने मनमे रोिप नेने छेलॱजे भनडारा-सँ-मंच धिर अपन मातृभाषा- \nमैथलीमे बाजब, से केलॱ।” \nलोचन गोसsइक िवचार सुिन मनमे खुशी भेल। बजलॱ- \n“ई तँ घीबोसँ िचÕन काज केलॱ!” \n‘घीसँ िचÕन’सुिन लोचन गोसsइक उgसाह जेना दोबर ªपमे जगलैन। केना नइ जिगतैन, जँ कोनो \nएहेन अकाट िवचार िजनगीमे अकाट काजक ªप बेवहारमे अबैए ते यएह ने भेल बेवहािरक जीवन...। लोचन \nगोसsइ बजला- \n“सbत समेलनक अिbतम िदनक घड़ीमे मंचपर अपन संकिपत िवचारकT उØोिषत करैत बजलॱ- आइ \nएकतीस माच>क संग गामक ऐ सालक अिbतम उgसव सेहो छी। आइ िदनसँ घर हुअए िक बाहर, अपन \nमातृभाषा- मैिथलीमे अपन िवचार xय°त करब।” \nलोचन गोसsइक संकिपत िवचार सुिन मन मुिtकयाए लगल। मुिtकयाइते कहलयैन- \n“लोचन गोसsइ, अनेरे जे आइ मोटका रtसासँ अपन िवचारकT बbहलॱसे जँ शुªहेसँ पतरको डोरीमे \nबbहैत आएल रिहतॱ ते आइ एहेन रtसाक जªरत थोड़े पड़ैत।” \nलोचन गोसsइक आgमबलक संग आgम³ान सेहो िछटैक चुकल छेलैन। बजला- \n“जिहना िजनगीक पाछू जीआलसँ मरने धार तक अिछतिहना ने आगूओ अिछ, मुदा जखन लंगोटा धारण \nकऽ लेलॱ तखन डुमी आिक मरी तेकर कोनो परवाह निह, जे हेतइ से देखल जेतइ।” \nलोचन गोसsइक चपचपी देख अपनो मन चपचपा उठल। बजलॱ- \n“लोचन गोसsइ! अपनो ते पैछला िजनगीक िकछु अनुभव करैत हेबइ?” \nEशाbत िच लोचन गोसsइ बजला- \n“भाय साहैब! असलमे हम अपने घरमे हेरा गेल छेलॱ..!” \nमनमे उठल- जखन अपने घरमे हेरा जाएबतखन रहब केतए! केतौ जँ रहबो करब तँ ओ हेराएले रहब \nिकने! फेर मनमे उठल- एना उट-पटsग बात लोचन दास बजला िकए? पुछलयैन- “से की?” \nलोचन गोसsइ बजला- \n“भाय साहैब, अपना मनमे होइ छेलए जे हमरा मैथली बजैक-िलखैक लूिर नइ अिछ। तँए, हहैर कऽ \nहेरा गेल छेलॱ।” \nq  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n52 \n \nश¨द सं©या : 2814,  ितिथ : 10अEैल2018 \n  \n  \nगेल माघ उ¹तीस िदन बsकी  \nबbधुवर हम सभ ओही िमिथलाक बासी छी जे अपन कोिखसँ ओहेन मनुख पैदा करैत आएल छैथ जे \nअपन सुिधसँ समाजक Eवर सुिधमे सपृ°त होइत रहला अिछ। एहेन सुभावक बीज-बपन िमिथला सभ िदन \nकरैत आिब रहल अिछ आ आगूओ करैत रहत। एहेन-एहेन सुिधजन सभ कालखiडमे होइत रहला अिछ जे \nसीमामे बँटल गाम समाजक बीच टहैल-टहैल पिरवारक संग आगत-भगतक सुिध रिखते आिब रहल छैथ। \nओना, समाजक बीच रंग-िबरंगक कुधार सेहो सभ िदन पनपैत रहल अिछ आ अखनो पनैप रहल अिछ, जेकर \nअनेको कारण–दैवीसँ मानवीय धिर–रहल अिछ। मानवीय भेल हजारो बख> परतंL रहब।ओना, परतंLता सबहक \nनजैरमे आिबयो ने रहल छैन, तेकरो अनेको कारण अिछ। बाहरी शासकक बीच रहने, िमिथल®चलक जे \nजbमजात समािजक सरोकार रहल ओइमे रंग-िबरंगक िवघटन होइत रहल। जे परतंL बेवtथाक सोभािवक \nगुण होइ छइ। दोसर भेल, दैवी िवघटन। अनेको धार-धुरक बीच बसल िमिथलाक भूिम अिछए। धारो तँ \nधार छी, जिहना नीक लोहाक चÕू सुपारीक संग हाथक ओंगिरयो कािट दइए मुदा भतलोहक चÕू बुते हाथक \nओंगरीक कोन गप जे धारपर चढ़ला पछाितयो सुपारी िछछैल कऽ कुिद उड़ैए। तिहना ने भूिममे बहैत धारो \nअिछ। ओहूमे कोनो-कोनो धार पिनबहो अिछ आ कोनो-कोनो पिनबाहाक संग अिगवाहो अिछए। भाय, धार \nछहक! तोरो बसैले तँ भूिम चाहबे करी, सएह ने। ई की भेल जे जिहना कोसी तिहना कमला गामक गामकT \nकािट-खोिट-उजािड़-पुजािड़ कऽ अपना पेटमे समा लइए आ मधुमाछीक ठीक िवपरीत- पाछूसँ बलुअबैत \nअबैए..!  मधुमाछी भलT फूलक रस चुसैए मुदा ओ मधु ने उgसिज>त करैए। ओना, सभ धार ओहने अिछ सेहो \nतँ निहयT कहल जा सकैए। बागमती, ितलजुगा अपन हजारो बख>सँ ओही घर-घाराड़ीकT धेने आिबयो रहल \nअिछ आ अपन जलधाराकT सेहो बरकरार रखने अिछ। \nतैसंग, मौसमक चाल-चूल सेहो कम अिछ से केना नै कहल जाएत। अपना सबहक सौभाय बुझू आिक \nदुभय, समुmसँ बहुत हटल छी। हवा-िबहािड़क करामाती तँ समुmो छीहे िकने। िमिथल®चलक चौहöीमे जिहना \nपि¿छमसँ बलुआह इलाका भरल अिछ तिहना पूबसँ सेहो जंगल-झाड़ आ पहाड़क इलाका अिछए। खाली \nदि¿छनक जे समुm अिछ ओ ओतेक दूरपर अिछ जे अपना सभ िदस अबैत-अबैत ओकर पाबरे ढील भऽ जाइ \nछइ। रहल पूबसँ, कोणा-कोणी– तँ से जªर थोड़ेक Eभावी अिछ। तैसंग हजारो िकलो मीटर हटल सेहो \nअिछए। जेकरा बंगालक खाड़ी कहै िछऐ ओइसँ उठल जे हवा-िबहािड़ आिक पािन-पाथर रहल, ओकरा अपना \nसभ िदस अबैत-अबैत अदहोसँ बेसी शि°त Jीण भऽ जाइ छइ। जँ से नइ Jीण होइ छै तँ िकए असाममे \nअपना सभसँ दस गुणोसँ बेसी बरखा होइए आ अपना सभकT ओकर दश®सोसँ कम होइए। जँ ओते होइत तँ \nआम नइ खइतॱ सएह ने। िकएक तँ ओमहुरका आममे पकैसँ पिहने पीलुआ पकैड़ लइए, मुदा नािरयल आ \nसुपारीक धनीक तँ हेबे किरतॱ। जखने सुपारी जोड़ पकड़ैत तखने ने पानमे सtती अबैत। अपना सभकT \nआरो चाही की, भिर मुँह पान भेल, िजनगी पािनसँ भिर गेल! खाएर जे भेल, अपन-अपन तकदीर की मनुखेटा \nकT होइ छै आिक मािटयो-पािनकT होइते छइ...।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n53 \n \nमौनसुनक िहसाबसँ जिहना अपना सबहक मािटमे बारहो मास सृजन शि°त रहै छै तिहना जँ समुिचत \nढंगसँ ओकरा बेविtथत कएल जाए तँ सचमुच िमिथलाक मािट-पािनमे ओहन उव>र शि°त अिछए जे सोनोसँ \nसोनम वtतु पैदा करत। पूबसँ अबैत मौनसुनी बरखा अपना ऐठाम म¥यम oेणीक भऽ जाइए, जेना-जेना \nपि¿छम जाइए तेना-तेना िनî होइत जाइए आ उर Eदेश टपैत-टपैत ओहो मेटा जाइए, जइसँ पि¿छमक राçय–\nपंजाब, राजtथान–बरखा िवहीन राçय भऽ जाइए। उरसँ िमिथल®चलक कोन बात जे सॱसे देशेक सीमा \nक«मीरसँ अªणाचल Eदेश तक पहाड़-जंगलसँ तेना घेराएल अिछ जे उरविरया कोनो आफत-असमानीक \nसंभावनो ने अिछ। \nऊपरक जे िकछु भेल ओकरा ऊपरे-ऊपर बुझू, िकए तँ ओ भेल देश-दुिनयsक जे आिड़-धुर अिछ \nसे, मुदा िमिथल®चलक जे अdपन आिड़-धुर अिछ ओ िमिथलावासी छोिड़ दोसर बुिझयो केना पौत। हँ! ई जªर \nभऽ सकैए जे िमिथलाकT जानै-िचbहैले िमिथलामे बास करए पड़त। िबना से केने जँ मने-मन मनकT मनाइयो \nलेबतैयो चुकबे करत। िकएक तँ िमिथला की कोनो मािटये-पािनटा मे अिछ आिक मनुखसँ लऽ कऽ गाछ-\nिबरीछ, माल-जालआिचड़ै-चुनमुनी तकमे। आ सेहो की कोनो इगी-दुगी अिछसे निह, अकास-सँ-पताल धिरमे \nपसरल अिछ। जँ से निह, तखन िकए लोक बजैए जे ‘िमिथल®चलक पतिलया पािन पतिलया मनुखक \nमनपोसक छी।’ िचड़ैयो-चुनमुनीमे देखते छी जे एक िदस जिहना सुगा वेद-पाठ करैए तँ दोसर िदस ट²िटयाहा \nसुगा टsइ-टsइ करैत लोकक सुज>मुखी-फूल उपटबैए। एकरा केना नकारल जाएत। ओना, मानै छी जे \nकागभुशुiडी सन महा³ानी कौओ अिछ, मुदा कारकौआ उपैट रहल अिछ, सुìडाह भऽ रहल अिछ, की एकरा \nनकाइर सकब? कोसी-धारक पािन भलT देखबोमे सौbदय>यु°त आ पीबैमे सेहो पोखिरआिन निह हुअए, मुदा तँए \nिक कमलो पािनकT सएह कहबै? एक तँ पsकसँ पँिकयाएल पािन, तैपर गािबस उtसर मािट तेना ने अपनामे \nघोिर लइए जे देखते मन मािन जाएत जे ई उसराह-नोनछराह सुआदक हेबे करत, भलT जखन कiठ सुिख \nकऽ Eाण उgसज>न करए लगए, तखन ओकरा पकैड़ कऽ रखै-खाितर एक-आध घðट ओहो पािन घॲिट लेब \nआव«यक भइये जाइए, निह तँ जेतेक परहेज हुअए ओतेक नीक। खाएर जे अिछ, ओ धार-धुर आ सुगा-\nकौआ जानए, मुदा अपना सभ तँ अपन-सभ ने भेिलऐ, तँए अपनैतीक िवचार तँ करए पड़त िकने। गितक \nिहसाबसँ अपना ऐठाम [3] तीन रंगक मौसमक tप´ ªप देखैमे अबैए। ओ भेल, जाड़, गरमी आ बरसात। ऐ \nतीनू मौसमक बीच चािर-चािर मास अिछ। ओ चाª मास चािर रंगक, ि¾याक अनुसारे भइये जाइए। \nजेना, जाड़सँ गरमी धबैमे रसे-रसे जाड़ पाछू हटैत जाइए आ गरमी धबैत जाइए, जे बढ़ैत-बढ़ैत अपन Eचiड \nªप धारण करैए। तिहना जाड़ो-बरसातक अिछए। ओना, अपना ऐठाम जिहना छह रीतुक चच> अिछ तिहना \nछह शाtLोक [4] तँ अिछए। मुदा तीन मौसमकT छह रीतुमे बbहनॱ तँ बेवधान रिहते अिछ। िकसानी िजनगीमे \nअ¹सँ लऽ कऽ फूल-फल तक आहार रहल अिछ। मुदा ओकर जे ि¾यागत जीवन अिछ ओहो तँ अपन \nअिछए। िकछु अ¹ो आ फूलो-फल कम िदनक अिछ माने कम िदनक फिसल, ओ तँ एक रीतु पकैड़ लेत \nमुदा जे चािर मास वा ओहूसँ बेसी िदनक अिछ, ओ केना पकड़त। तँए,ऐठाम हिर अनbत हिर कथा अनbताक \nिtथित अिछए। ओना, एक िदन-राित िमला चौबीस घbटामे बारह रंगक एक-रंगाह मौसम बुिझ पड़ैए मुदा ओहू \nदू घbटामे दू रंग नइ अिछ सेहो केना नइ कहल जाएत। तिहना ओहू एक घbटाक सािठ िमनटमे सािठ रंगक \nनिह अिछ, सेहो केना नइ कहल जाएत। जखन एक-एक िमनटक अपन अलग अिtतgव रखने अिछ तखन \nिमनटक भीतर सािठ पलक िकए ने हएत। मुदा से सभ निह। दुिनयsक बीच जे अपना सभ बेछप छी, तेकर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n54 \n \nमूल कारणमे ईहो एकटा Eवल कारण रहल अिछए। जैठाम एकरंग मौसम–एक गितक मौसम–सालक िवशेष \nअंशमे रहततैठामक आ जैठाम दू-रंग, तीन-रंगक मौसम रहत तैठामक िजनगीमे अbतर एबे करत। जखने \nिजनगीमे अbतर औत तखने ओकर िजनगीक सभ ि¾यामे अbतर एबे करत। \nदुिनयsक अिधक®श देश अही एक-रंग, दू रंगक मौसमक बीच अिछ। मुदा िमिथलामे तीन रंगक मौसम \nअपन उसँ उतर ªप देखबैत रहल अिछ। जे तीनू- शीतलहरी, लूआ बािढ़क ªपमे िव_मान अिछ। \nएक िदन माघ बीत गेल। संयोग ऐ सालक एहेन रहल जे पूसक पूिण>मो आ सकरsितयो परसू एके िदन \nभेल। जइसँ बकेन महॴस जकs लगैमे मास कबैया-ìयोढ़ नइ भेल। कबैया-ìयोढ़क माने ई जे किहयो-किहयो \nजिहना महॴसक लगैक [5] समय अिनिÖत भऽ जाइए तिहना पूिण>मो-सकरsितयोकT दू िदन भेने मासोक गित-िविध \nकबैया-ìयोढ़ भइये जाइए। से ऐ साल नइ भेल, एके िदन पूिण>मोक िहसाबसँ आ सकरsितयोक िहसाबसँ पूसक \nअbत भेल। जखने एके िदन पूसक अbत भेल तखने माघक शुªआत सेहो एके-िदन ने हएत, सएह भेल। \nकरीब चािर बजे बेका समय, जखन टहलै-बुलैले िनकलए लगलॱ िक धक्-दे मास मन पड़ल जे आइ माघक \nएक िदन बीत गेल, उ¹तीस िदन बीतैले बsकी अिछ। जिहना माघक पाला, तिहना जेठक रौद आ भदवािरक \nबािढ़ सेहो जनमारा छीहे..!  तहूमे बुढ़-बुढ़ानुस आ बाल-बोधक लेल तँ सोलह¹ी दुकल..! \nमने-मन गाम-समाजक िहसाब िमलबए लगलॱ। पsच साए घरक बtतीमे आँगुरपर गनल सातटा ओहन \nबुढ़-बुढ़ानुस छैथ जे अtसी बख> पार कऽ चुकल छैथ। बsकी लोक ओकर िन¿चे छैथ। तँए हुनका सबहक \nखोजे-खबैर लेब ने मनुखक मनुखता भेल। खोज-खबैर लेबक माने भेलजे अबैबला दुकलमे हुनका सबहक \nकी िtथित हेतैन आ अखन की छैन। ओना, बालो-बोधक संग एहने पिरिtथित अिछ, मुदा बाल-बोधकT तँ \nमाइयक आoय भेटैए, तँए जँ एकक एक आoयदाता भऽ गेल तँ ओ ओहेन समtया नइ भेल, जेहेन िबनु \nआoयदाताक आिoतक भेल। तहूमे समय एहेन आिबये गेल अिछ जे पिरवारमे बुढ़े-बुढ़ानुस पिरवारक गाड़ाक \nघेघ बिन जाइ छैथ, जइसँ पिरवारजनक मनक बीच एहेन िवचार जनिमये जाइए जे कखन ई घेघ [6] हटत जे \nिपiड छुटत। \nदुिनयsमे जीवनक लेल कोनो बाधा अिछ तँ ओ अिछ बुढ़ माता-िपताकT जीिवत रहब। खाएर जे \nअिछ, जेतए अिछ से तेतए रहअ। समाजमे जखन जbम नेने छी तखन समाजक दाियgव अपना ऊपर नइ \nअिछ सेहो केना नकारल जा सकैए। तहूमे हम सभ मैिथल छी। बाल-बोध भलT िकछु किह िदअए, मुदा \nिजनगीक आधार वेद छी आ वैिदक पÇितये ने अपना सबहक िजनगीक ि¾याक Eि¾या भेल, ई बुझैत केना \nिबसैर जाएब। \nचाह पीब, पान खाकऽ चöैर ओिढ़ गाम-समाज िदस िवदा होइसँ पिहने प÷ीकT कहलयैन- \n“गामे िदस जा रहल छी, तँए अबैक ठेकान िनसिचत निहयT अिछ, अहs सभ िकछु देखैत-सुनैत रहब।” \nप÷ीक मनमे की शंका भेलैन से तँ ओ जानैथ मुदा बजली िकछु ने।तइसँ अपना मनमे भेल जे \nभिरसक माघक जाड़ असगर काटब िहनका भारी बुिझ पिड़ रहल छैन, तँए थकथका रहली अिछ। नजैर \nउठा-उठा नखो-िशखक झॉंकी देखए लगलॱ आ िशखो-नखक। मुदा मनमे समाजक अtसी बख>सँ ऊपरक बुढ़-\nबुढ़ानुसक िजनगी नािचये रहल छल, तँए प÷ीक लटारम ओहन मने ने बनए िदअ चाहै छल जे हुनकर लाड़- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n55 \n \nझाड़क पाछू लिगतॱ। ओना, मनमे ईहो भेल जे भिरसक प÷ी चुपचाप आदेशक आशा तािक रहली \nअिछ..! तँए, िवचारकT समेटैत बजलॱ- \n“ओनातँ गाममे साते गोरे अtसी बख>सँ ऊपरक छैथ, मुदा अखन पिहने ªपनी दादीसँ भTट करब। \nिकएक तँ ओ सभसँ बुढ़, करीब नबे बख>क छैथ। ओना,अपनो पिरयास करब जे खाइ-पीबै राित धिर घुिमये \nजाएब, मुदा दुइयो-चािर घbटा ªपनी दादीक संग नइ िबताएब सेहो केहेन हएत।” \nप÷ीक मन सेहो एकाएक जेना पिघल गेलैनतिहना बजली- \n“हमरा िदससँ दादीकT कहबैन जे सतरहटा एकादशी आ उनैसटा भादवक रिब केने छी, तइमे सँ पsचटा \nएकादशी आ चािरटा रिब हम हुनका चढ़बै िछऐन,तँए नअ बख> आरो औरदाक गारंटी तँ भइये जेतैन।” \nप÷ीक मुँह-िमलानी करैत बजलॱ- \n“कािलदासक मेघदूतसँ की हम कम छीजे अहsक धम>क बाट रोकब। पिहल वाणी अहॴक समाद \nरहत। कुशल-छेमक पछाइत अपन िवचारक गप-सdप करब,मुदा तइ सभसँ पिहने अहॴक अज¼ पेश कऽ \nदेब।” \nप÷ीक मन मुिtकया लगलैन, मुदा अपना शंका भऽ गेल जे प÷ी मजाक ने बुिझ गेली। प÷ीक संग \nहँसी-मजाक आन जकs निहयT होइए, मुदा नइ होइए सेहो केना नइ कहल जाएत। ओना, हँसी-चौल सम-\nसबbधीक बेवहार भेल मुदा आनो संग तँ लोक किरते छैथ। प÷ी चुपे रहली तइसँ बुिझ पड़ल जे आदेशक \ntवीकृित भेट गेल। िवदा भेलॱ। \nजेठुआ \n[7] छह बजेक सुज>क अकबाल जे रहैए तइसँ बहुत कम अकबाल चािर बजे माघक सुज>क भइये \nगेल छेलैन। सोêोअना डुमल नइ छला, मुदा डुमलेक िtथित बुिझ पड़ै छल। अपना घरसँ करीब बीस बीघा \nहटल ªपनी दादीक घर छैन। तँए, जाइमे बेसी देरी नइ लगल। \nªपनी दादीक सप¹ पिरवार छैन। ओना, पित मिर चुकल छैन मुदा दूटा जिहना समकस बेटा छैन \nतिहना दुनू पुतोहुओ छैbहे। पोता-पोती, नाित-नाितनसँ सेहो पिरवार सप¹ छैbहे, तँए मनुखक दुख ªपनी \nदादीकT निहयT छैन। मनुखक दुख भेल- पिरवारमे मनुखक घटबी। मनुखक घटबी नइ रहने आिक अपन \nिजनगीक िनवृित ि¾या-कम>[8] रहने मन खुशी छैन की निह, से तँ ªपनीए दादी जनती मुदा दरबçजापर \nपहुँचला पछाइत देखलॱ जे माघ रिहतो देह-हाथ मािर पिरवारक िकयो बैसल निह छैथ, सभ अपन-अपन िदनक \nअिbतम काजकT सहािर कऽ उसारैमे लगल छैथ आ घूर पजािर ªपनी दादी कलपर हाथ-पएर धोइ छेली। \nजखने सरकारी बाbहसँ उतैर ªपनी दादीक दरबçजाक रtतापर एलॱ िक कलेपर सँ ªपनी दादी \nबजली- \n“बौआमोहन! ताबे घूर लग बैसह, हाथ-पएर धोने अबै छी।” \nलहरैत घूर देख अपन मन चपचपा गेल। जिहना िपयासल बेकतीक आगूमे पािन अिबतेआिकभूखल \nबेकतीक आगूमे भोजन अिबते, चाहेिज³ासु बेकतीक आगूमे ³ान अिबते मन चपचपा जाइए तिहना अपनो मन \nचपचपाएल। घूर लग चाª भाग पुआरक बीरबा पसारल। चािर आँगुर खड़ाइ आ बीत भिरक लबाइ-चौड़ाइक \nबीरबा सभ छल। एकटा बीरबापर बैसलॱ। ओना, मनमे ईहो छल जे दादी दिहना भाग बैसैथआ अपने बामा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n56 \n \nभाग बैसब। मुदा से िहसाब िमलल निह,िकएक तँ घूरक चाªकात बीरबा पसरल छेलइआअसगरे बैसिनहार \nरही। सभ दिहने भेल आ सबहक-सभ बामे भेल। एकटा बीरबापर बैस सेिरया कऽ जखन घूर िदस हाथ \nबढ़ेलॱ िक ªपनी दादी सेहो पहुँचली। पहुँचते जेना बुिझ गेली तिहनाबीरबापर बैसते दादी बजली- \n“आन सालसँ ऐबेरक समय नीक अिछ।” \nओना, ऐठाम आएले छी कुशल-छेम बुझैले, तैपर ªपनी दादी नीक समय अपने मुहT बजली, तँए नीक भेबे \nकएल। अपना मनमे िवचार छल जे माघ मास भेल जाड़क कड़कड़ौआ जुआन मास। पािनयð-पाथर बिनते \nअिछ। ओना, आन साल जकs शीतलहिरयो निहयT भेल, मुदा जाड़मे थोड़-थाड़ कमी भलT हुअए मुदा जाड़ \nअपन जवानीक ताल नइ देखा रहल अिछ, सेहो केना नइ कहल जाएत। करसी\n[9]क तेहेन घूर छलजे बुिझ \nपड़ल भिर राित दरबçजाकT गरम केने रहत। जखन भूखल लोकक घरमे जँ किनयð अ¹ रहल तैयो ओते \nकालक संतोष तँ ओकरा रिहते छै जे एते कालक अभाव नइ अिछ। घूर तँ सहजे माघक घूर छी, गाड़ीक \nएि°सडेbट जिहना सड़कपर होइए तिहना माघक जाड़क सड़कपर एि°सडेbट नइ होइए सेहो बात निहयT \nअिछ। पुरना दमोकT उखािड़ते अिछ आ देहो-हाथकT िन:चे´ बना जाम करैत िन»¾ीय सेहो बनैबते \nअिछ, जइसँ रंग-रंगक रोगो-िवयािधक सृजन होइत रहैए। \nओना, घरपर सँ िनयािर कऽ आएले छी जे ªपनी दादीक हालो-चाल बुझब आ जँ कोनो तरहक \nअसुिवधा हेतैन तेकरो िनमरजना करब। मुदा से सभ िकछु देखमे ऐबे ने कएल। अगुआ कऽ िकछु पुछबो \nकेहेन होइए, तँएबेकतीगत ªपमे ªपनी दादीकT िकछु पुछबकT उिचत निह बुिझपिरवारेकT अगुआ बजलॱ- \n“दादी, अदहासँ बेसी जाड़क समय िनकिलये गेल, मुदा जनमारा जाड़ तँ पछुआएले अिछ। ब¿चा सभपर \nनजैर राखब।” \nªपनी दादी बजली- \n“से तँ रखनिह छी। आन साल जकs ऐ साल शीतलहिरयो निहयT भेल। ओना, समयक कोनो ठेकान \nअिछ।भाइयो सकैए।” \nबजलॱ- \n“हँ, तँ समयक कोनो ठेकान निहयT अिछ, शीतलहरी भाइयो सकैए आ निहयð भऽ सकैए। \nओना, शीतलहिरयोक कोनो ठेकान निहयT अिछ जे केहेन हएत केहेन निह। लोक तँ अपना जनैत Eितकारे \nकरत िकने।” \nªपनी दादी बजली- \n“ऐ बेरक माघ तँ माघ जकs बुिझयो ने पड़ैए। केते साल तँ अगहने-पूससँ तेना शीतलहरी लािध दइ \nछल जे माघमे घरसँ िनकलबो किठन भऽ जाइ छल। ओना, तीसो िदनक माघक शीतलहरीसँ बँचैक ओिरयान \nकइये नेने छी।” \nदादीक िवचार सुिन अपनो मन भँिसया गेल- \n“दादी, अहॴ सन-सन बुढ़-बुढ़ानुसक िदन पहाड़ जकs बिन जाइए।” \n‘पहाड़ सन िदन’सुिन दादीक आgम-शि°त जगलैनतिहना मजगूत आgम बलेबजली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n57 \n \n“बौआमनोहर! एकटा माघकT के कहए जे अtसीक लगभग माघ भोिग चुकल छी। किहयो कोनो ªइयs \nभगन नइ भेल। आब तँ सहजे जीबैक लूिर भऽ गेल। माने माघ कटैक लूिर भऽ गेल। तहूमे एक िदन माघ \nबीितये गेल। जिहना एक िदन बीतल, तिहना ने उ¹तीसो िदन, जे बsकी अिछ, सेहो बीतबे करत।” \nªपनी दादीक िवचार-शि°त देख अपनो िवचार सÕत भेल। बजलॱ- \n“दादी, घूरक आिग देख जाइ-के ते मन नइ होइए, मुदा...।” \nªपनी दादी बजली-         \n“मनोहर, बेर-िबपैतमे मनकT सÕत बना कऽ राखी। िदन-मिहना-साल अिहना अबैत रहत आ जाइत \nरहत। जखन जेहेन समयसँ पाला पड़ए, तखन ओइ पालासँ अपन िनमरजना केना हएत, तैपर नजैर रािख \nअपन जीबैक लूिर बनाबी।” \nq \nश¨द सं©या : 2391,  ितिथ : 15अEैल2018 \n \n  \n \n[1] काजक तबाही \n[2] डॉ. हजारी Eसाद ि¸वेदी \n[3] िमिथल®चलमे \n[4] दश>नोक \n[5] दूध दुहैक \n[6] बुढ़-बुढ़ानुस \n[7] जेठ मासक \n[8] जीबैक िविध-बेवहार \n[9] गोबरक सुखाएल गोला। \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंतxय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१. जगदीश  Eसाद  मiडल - पंगु (उपbयास )- आगs २.रबीbm नारायण िमo - नमtतtयै (उपbयास )- आगs  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n58 \n \n१ \nजगदीश Eसाद मiडलक \nपंगु \nउपbयाससँ... \n3. \n1945  इtवी अबैत-अबैत गाम-गामक जे tकूलक िशJक सभ जहल चिल गेल छला जइसँ tकूल सभ \nब¹ भऽ गेल,ओहो सभ जहलसँ िनकलला आ tकूलो सभ खुजल। ओना, ने सभ गाममे tकूलेछल आ नेसभ \ntकूलक िशJक जहले गेल छला। हँ, ई बात जªर छल जे अिधक®श tकूलक िशJक जहल गेल \nछला, बsकी डरे पड़ा कऽ घर धऽ नेने छला। घर धड़ैक कारण खाली अंगरेजी शासन ¸ारा चलौल गेल \nदमन च¾े निह छल, ओहूमे दू रंगक िवचारक छला। पिहल जे अंगरेजी शासनक समथ>क छला, तँए \nजनजागरणसँ डिर गेल छला आ दोसर ओहन िवचारक लोक छलाजे Eाचीन पÇितक िवचारसँEभािवत \nछला।ओ सभ पुरान िवचारसँ एतेक Eभािवत रहैथ जे अपनाकT माL एक िन»पJ गुतुय मानै छला,  जइसँ \nदेशक अजादीक आbदोलनसँ ओ सभ अपनाकT सोê¹ी अलग रखने रहला। मुदा िवषम पिरिtथित, माने \nलड़ाइ-दंगाक पिरिtथित देख अपन िजनगीक िवचारकT समेट अपनाकT सुरिJत रखैले tकूल छोिड़-छोिड़ घर \nधऽ चुकल छला। \ntकूल खुिजते दोसर-तेसर िशJक सभ आिब िशJण काय> संचािलत केलैन। सीतापुरक tकूलमे सेहो \nपढ़ौनी शुª भेल। पिहलुका tकूलक सभ कागज-पर ज¨त भऽ चुकल छल। िकएक तँ पिहलुका जे िशJक \nछला हुनकापर शासनmोहक अिभयोग लिग चुकल छेलैन जइसँ साल भिरसँ ऊपरे जहलोमे रहला। tकूल \nखुजला पछाइत पुन: िव_ाथ¼ सबहक नाम®कन भेल। देवचरण सेहो अपन पौL–हिरचरणक नाओं िलखा \nदेलैन। ओना, ब¿चाकT केतेक उमेरमे िव_ालय पठौल जाए, Eाचीन पÇित की कहैए? मुदा तइ सभपर कोनो \nिवचार निह कएल गेल। िबना कोनो Eमाण पLे, िबना कोनो जbम-कुiडलीए िव_ाथ¼ सबहक नाम®कन भेल। \nपsच बख>क ब¿चासँ पनरह-बीस बख>क ब¿चा, जेकरा वौिÇक ªपमे अJर-बोध निह छल,सबहकEवेश tकूलमे \nभेल। \nपढ़ल-िलखल, िवचारवान िशJक भेने हुनका सबहक मन एतेक तँ मािनते रहैन जे समाजक EवुÇ अंग \nहोइक कारणे देशक सेवा हमरो कत>xय भेल। तँए िबना कोनो भेद-भाव केने अिधक®श िशJक िव_ालयमे \nपढ़बैत रहैथ। ओना, समाजक बीच िव_ोपाज>नक लेल समािजक रोक-राक निह छल एकरो नकारल निहयT जा \nसकैए। िकछु शाtLीय ³ान एहेन तँ छेलैहे जेकरा मिहला आ ब¿चासँ परहेज मानल जाइ छल। \nओना, भागवतकथा गाम-गाममे चलैत रहइ। जइ आसनपर बैस xयासजी\n[1] øुव-Eहलादक कथा सुनबैत \nरहिथनओही आसनपर ऋृिषकाक [2] कथा सेहो किहते रहिथन मुदा समाजक बीच जे चलैन छल, माने समाजक \nजे गित-िविध रहै तइमे खॲच-खरोच निह छलएकरो नकारल निहयT जा सकैए।िशJकक बीच सेहो जातीय \nबेवहारक Eभाव रहैनजइसँ िशJक िशJकक बीच सेहो िकछु-ने-िकछु दूरी बनले छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n59 \n \n1945 इtवी बीतैत-बीतैत 1942 इtवीक जे तूफानी आbदोलन छल ओइमे िकछु नरमी आएल। \nअंगरेजो बहादुर महसूस कइये चुकल छल, जे आब शासन सा बँचाएब किठन अिछ।तँए साक हtत®तरण \nकरबे िवकप अिछ। जहलसँ आbदोनकारी सभकT िनकालल जाए लगल।गाम-गाममे जे गोरा-पटनक घोड़-\nदौड़ चिल रहल छल ओहो समटा कऽ केिbmत हुअ लगल। अपन देशक सा अपन देशवासीक हाथ औत \nजे अपना ढंगे चलौत। अखन धिरक जे देशक शासनक इितहास रहल ओ िसफ> अंगरेजीए शासनटा नइ \nरहल, ओइसँ पिहनॱ िवदेशी शासन रहल। मुदा से अखन निह, अखन एतबे जे मुगल शासनक पछाइत \nअंगरेजी शासन आएल। \nजिहना जेठ-अखाढ़मे रौदसँ जरल जमीनक जे धरतीसँ जुड़ल घास-पातक संग छोट-छोट जे गाछ-ली \nछलओहो सभ जिर-सुिख चुकल छल, मुदा वादलक बखसँ धरती तेना िसंचाएल जे जरल-मरल, मौलाएल-\nटटाएल सभ गाछ-ली जिग-जिग कऽ ठाढ़ भेल। \nदेशक अजादीसँ पिहने देशक जे-जे समtया छल ओ 1945 इtवीक पछाइत जखन देशक जन-गणक \nबीच िबसवास जगल जे आब अंगरेजी शासन टुटबे करत अपन शासन हेबे करत। िबसवास जिगते सबहक \nनजैर अपन-अपन िजनगीक बाधा-ªकाबटपर पड़लैन। पिहने िनज समtयाक िनदान आव«यक, लोकमे ऐ \nतरहक िवचार जिगते हजारो समtयाक उदय गाम-गामक समाजमे हुअ लगल। \nिकसानक देश भारत, िकसानक बेटा देशकT अंगरेजी शासनसँ मु°त कराअपन कयाणकारी रtता पकैड़ \nआगू मुहT चलता, तँए िकसानी लेल मािट-पािन, बीआ-बाइिलक संग खेती करैक लूिर सेहो चाही, तखने खेती \nअपना गितये संचािलत हएत।िदनानुिदन नव लूिरयो आ साधनो भेने उपाज>न बढ़बे करत, जइसँ देश \nशि°तशाली बनत। जखने देश शि°तशाली हएत तखने देशक लोक शि°तवान हेता। सबहक मनमे यएह \nआशो आ िबसवासो छेलैbहे। \nबकाtत जमीनक आbदोलन उिठ चुकल छल। मुदा ओइमे एकªपताक अभाव रहल। गाम-गामक \nसमाज वैचािरक ªपमे सेहो आ बेवहािरक ªपमे सेहो बँटाएल रहला। खेतक मम>कT बुझिनहार जे िकसान \nछैथ ओ इंच-इंच भिर जमीनक उपािज>त शि°तकT नीकसँ बुझै छैथ, तँए ओहन िकसान निह छैथसेहो नइ निहयT \nकहल जाएत जे अपन खेतकT हगनार बना ªआबसँ बजै छैथ- ‘जँ हम हगनार नइ िदऐ तँ लोकक हगब ब¹ \nभऽ जाएत।’ \nअजादीक अिbतम दौड़ अबैत-अबैत देशक समtया दज>नो राजनीितक दल सेहो बनौलक। समtयाकT \nकोन ªपे समाधान कएल जाए, अिधक®श वेद-व°ता सभ िवचार किरते रहैथ। जइसँ पोखिरक जािठ लगक \nमािट उखािड़ पोखिरक पािनकT थािह लेता, ईहो तँ िवचारक JेLमे अिछए। बकाtत आbदोलन कोनो-कोनो \nगाममे शत-Eितशत सफल भेल आ कोनो गाममे िख¿चैड़ नइ भेल सेहो निहयT कहल जा सकैए। भेल दुनू। \nखाएर जे भेल, िकछु लोक अपना-अपना हाथे अपन-अपन भाय सेहो िलखलैन आ िकछु गोरे या तँ िलखबे ने \nकेलैन वा िलिख कऽ मेटा लेला। गाम-गामसँ जमीनबला िकसानक बेटा गाम छोिड़ बजार िदस भािगये रहला \nअिछ। अिधक®श लोक,चाहे ओ बुिÇजीवी पिरवारक हुअए वा मिसजीवी पिरवारक,चाहे ओ िकसान पिरवारक \nहुअए वा औ_ोिगक पिरवारक वा खेितहर-बोिनहारक पिरवारक, गाम-घरसँ पड़ा कऽ िकए बजारोbमुख भेल \nअिछ?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n60 \n \nलाखो-करोड़ो जीव-जbतुक बीच मनुख सभसँ ऊपर िववेकवान जीव मानल जाइत अिछ, मानल निह \nजाइत अिछ वाtतवमे अिछयो। कहैक ¾ममे, जिहना मंचपर व°ता बजै छैथ जे बरद बहैले[3] आ िववेकवान \nकहैले जbमे नेने छैथ, तखन जँ से नइ हुअए तँ सेहो जुलुमे बात भेल। खाएर जे भेल, जिहना एक व°ताक \nिवचार ऊपर अिछ तिहना दोसरो व°ता तँ एहेन छिथए िजनक कहब छैन- ‘जहs बसी तँह सुbदर देशू। जिह \nEितपालल सोइ नरेश।’ \nिवचारणीय EÜ तुलिसयो बाबाक छैbहे, भलT ओ िखिसया कऽ कहने होिथ वा भावसँ भिवत होइत \nEेमाभावमे कहने होइथ। \nसाढ़े तीन हाथक मनुखकT दुिनयs िदस देखैसँ पिहने अपन शकल-सूरत आन-आन जीव-जbतुक शकल-\nसूरतसँ भजाइर लेबा चाही। कहैकाल तँ किहये सकै िछऐ जे हाथी हुअए िक बाघ, भलT जंगलमे अपना \nशि°तये ओ राजा िकए ने बनल अिछ,मुदा अपना रहैक घर बनबैक लूिर ने हाथीकT छै आ ने बाघकT, मुदा \nमािटमे रहैबला मूसो आ िखिखरो-निढ़या ओहने अिछ सेहो केना कहल जाएत। \nबजार िदस गाम-घरक लोककT पड़ाइन करैक जªरत िकए पड़लैन? चाहे ओ कोसीक कछेरक लोक \nहोिथ वा कमला-बागमतीककछेरमे रहैबला, की ओ सभ ई नइ जािन रहला अिछजे दुिनयsक समृिÇशाली शहर \nनिदयेक कछेरेमे बसल अिछ। दुिनयsक बात छोड़ू, अपने िबहारक जे Eमुख शहर अिछ ओ केतए अिछ? \nसभ िकयो तँ यएह ने चाहै छी जे अिधक-सँ-अिधक शाbतिचसँ जीवन xयतीत अपनो करी, पिरवारो \nकरए आ समाजोकT शािbत भेटौ। मुदा तइले की खगता अिछ आ केतए कोन रtता िकए बािधत अिछ, तैपर \nिवचार के करत?िवचारणीय िवषय अिछ जे केहेन जीवन चाही? जखने धरतीपर जbम लेलॱ, तखने भूख लगबे \nकरत, जँ भूख निह मेटाएब तँ शरीर खसैत-खसैत खिस पड़बे करब। ओना अ¹ोसँ बेसी जªरत पािनक \nअिछआ तहूसँ बेसी खगता हवाक अिछ जे सsस लइ छी। मुदा ओ तँ Eकृित अपन अकवालसँ सॱसे \nदुिनयsकT भिर देने अिछ। ओना, अिछ पीबैक पािनयð आ भोजनो सामीकपैदा करैक मािटयो, मुदा ओइमे कनी \nमेहनतक जªरी पिड़ये जाइत अिछ। धरतीसँ अ¹ पैदा होइए आ िन¿चs पताल आ ऊपर अकाससँ पािन \nटभकैए। तइमे मनुखक अपन तर>दुत एते तँ बिढ़ये जाइए जे तइले इनार, चापाकल इgयािदक बेवtथा करए \nपड़ै छइ। ओना, अकासक पािन जिहना पिवL बेसी अिछ तिहना ओकर तर>दुत सेहो किठन अिछ, मुदा असाधे \nअिछ सेहो कहब उिचत निहयT हएत। जखन िक तीनू साधन भरपुर अिछए। तखन अ¹क अभाव िकए \nहोइए? पािन दूिषत केना भऽ जाइए? वायु Eदूिषत िकए भऽ जाइए..? \nिववेकवान मनुख रिहतो िजनगीक मूल-भूत ढsचासँ ओझल भेल छी। ओना, ओझल होइमे सोê¹ी अपने \nदोख अिछ सेहो निहयð कहल जा सकैए। सव>िविदत अिछ जे कोनो ब¿चाक जbम अ³ानावtथामे होइते \nछै, जेकरा जीता-जीवनक सभ शि°तक बीज रिहतो ओहन शारीिरक अवtथा होइ छै जे कछुआक ब¿चा जकs \nनिह जे पािनक ऊपर देने दौड़ैत गेलॱ आ अiडा खसबैत गेलॱ। ओइ अiडाक शि°त ओहन छै जे माए-बापक \nखोज निह करैए, खगतो नइ होइ छइ। लगले अपने फुिट ब¿चा भऽ जाइए। ब¿चा होइते दौड़ैक शि°त \nओकरामे आिब जाइ छइ। दौड़ैक शि°त अिबते अपन जीवनक भार उठा लइए। मुदा केतबो कछुआक ब¿चा \nपिनगर िकए ने हुअए मुदा ओ अपन माइयो-बापकT कहs चीिbह पबैए? मनुख तँ से निह छी। एकरा माता-िपता \nपिरवारसँ लऽ कऽ समाज धिरक सहारा छइहे। मनुखक जीवनक लेल भोजन मूल छी। भोजनक उपराbत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n61 \n \nसúय समाजमे[4] जbम नेने जुगानुकूल वtLक आव«यकता दोसर आव«यकता भेल। जंगली जीव तँ मनुख \nआब रहल निह, आबक मनुख तँ बहुत ऊपर उिठ गेल अिछ। जइ अनुपातमे जीवन अिछ तही अनुपातक ने \nआवासो चाही, तिहना पढ़ाइ-िलखाइ,बर-बेमारीक इलाजक संग सािहgय-कला इgयािद सेहो सभ चाहबे करी। \nयएह भेल मनुखक िजनगीक ढsचा। \nअखन धिर जे अbधकार मनुख समाजक बीच xयाdत अिछ ओ Eकृितगत सेहो अिछ आ कृिLमगत \nसेहो। समाजमे ªढ़वादी िवचार, अbध-िबसवास जे पसरल अिछओ कृिLमगत अbधकारक भारी Ôोत छी। \nरंग-रंगक अbध-िबसवास पसरलो अिछ आ नव-नव िशरासँ पसारलो जाइते अिछ। अखन बेसी निह, अखन \nएतबे जे िमिथल®चलक म¥य जे दरभंगा-लहेिरयासरायमे tवाt­यक लेल अtपताल बनल आ ओइमे आधुिनक \nढंगक इलाजक जे बेवtथा भेल, की ओकर िवरोध नइ भेल? खूब िवरोध भेल। गाम-घरक जेतेक ठक-\nफुिसयाह छल, सभ अपना-अपना ढंगे िवरोध केलक। तँए की आइक मनुख ओकरा अधला बुझत। जीवनक \nएक मूल-भूत आव«यकताक पूित> तँ भइये रहल अिछ। \nदुिनयsक बीच आजुक पिरवेशक िजनगी केहेन बनए?ई तँ िवचारणीय EÜ अिछए। अखन जेकरा शहर-\nबजार बुझै छी, ओइमे िजनगीक सभ मूल-भूत आव«यकताक साधन बिन गेल अिछ, जइसँ िजनगी असान भऽ \nगेल अिछ। मुदा सीतापुर सन-सन गाम जे िमिथल®चलमे हजारो अिछ, ओइमे िकछु ने अिछ!गामक िजनगी \nभारी बिन गेल अिछ।तँए अपन मातृभूिमकT ितयािग अपन शारीिरक मानिसक शि°तकT जगा अपन-अपन \nपिरवारक भरण-पोषण लेल एका-एकी सभ िकयो दुिनयsक कोण-कोणमे जा बिस रहला अिछ। \nवैचािरक ªपमे अखनो हम िमिथलाक ओ ªप देिखये रहल छी, जे अदौक िचbतनधाराक अनुकूल \nअिछ। तँए हम सभ आजुक िमिथलाक िचL®कन जँ नइ करब, तँ खाली जादू-टोना वा छू-मbतर किह देलासँ \nभए जाएतईसभव निह अिछ। हजार-लाख बरख पिहलुका सतजुग-Lेतासँ िनकैल आइ हम सभ एकैसम सदीमे \nपहुँच चुकल छी। \nबकाtत आbदोलन सीतापुरमे शत-Eितशत सफल भेल। शत-Eितशत सफल होइक पाछू दू कारण भेल। \nने आन गाम जकs सतरह रंगक राजनीितक दल छल आ ने अजादीक आbदोलनमे सतरह रंगक िवचार। \nकsेस आ वामपंथी–माने पूजीवादी आ समाजवादी–माL दुइये िवचारधारा गाममे छल। जखने कsेस \nमहािधवेशनसँ बकाtत जमीनक Etताव पास भेल तखने सीतापुरक दुनू दल िमिल आbदोलन ªपमे आbदोिलत \nभेल। जइसँ सफल भेल। ओना कsेसी काय>क जे छला ओ tवामी सहजानbदजीक िवचारसँ Eभािवत छला \nआ अपनाकT tवामीजीक भ°त सेहो बुझै छला। \nसीतापुर गामक समाज सेहो देशकT कयाणक िदशामे एक कदम बढ़ाएब बुझलैन। तँए आन गाम जकs \nने सुिद-सवाइबला महाजन उिठ कऽ ठाढ़ भेला आ ने भरना-बbहकीबला भरनदार वा बbहकीदार। तँए \nशािbतपूण> ढंगसँ बकाtत आbदोलन सीतापुरमे सफल भेल। मुदा बगलेक गाम ªि°मणीपुरमे गधिक¿चैन भऽ \nगेल। \nबीसमी शता¨दीक दोसर दशकमे[5] गsधीजी िबहार आिब चुकल छला।जमीनक िसtटम आ जमीbदारी \nशोषण सुनला पछाइत आएल छला। तइसँ पिहने 1880 इtवीमे कsेस पाट¼ िवदेशी ûूम ¸ारा बिन चुकल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n62 \n \nछल। जइक भीतर गsधीजी अपन काय> संचालन केलैन। 1925 इtवीमे वामपंथी पाट¼ सेहो देशमे बिन \nचुकल छल। 1927 इtवीमे सोसिलtट पाट¼ सेहो बिन गेल। \nªि°मणीपुर गामक सौभाय बुझी वा दुभय वामपंथी[6] पाट¼ नइ बनल। वामपंथीक ªपमे \nसमाजवादी[7] आ दि¿छनपंथीक ªपमे कsेस बनल। दुनूक आधार बदैल जातीय आधार बिन गेल। सभ \nतरहक–माने ओकाितक िहसाब,सपैितक िहसाब–लोक दुनू पाट¼मे िवभािजत भऽ गेला। ओना ªि°मणीपुरक \nआमजन सेहो अंगरेजी हुकूमतक िवरोधमे ठाढ़ भेल, मुदा नेतृgव रहल सपैतशाली लोकक हाथमे। \nबकाtत आbदोलन उिठते ªि°मणीपुरमे जातीय उbमाद उिठ कऽ ठाढ़ भेल। जइसँ जातीय सा जोड़ \nपकड़लक। देश tवतंL नइ भेल छल मुदा जातीय उbमादक केतेक रंगक िववाद गाममे ठाढ़ भइये गेल \nछल। मालगुजारीक लेल बैशाख-जेठ मासक रौदमे üटापर ठाढ़ करब सदृश केतेको घटना भऽ चुकल छल। \nछोट-छोट गतीमे पािनमे नहा घोरनक छा देहपर झािड़ चुकल गेल छल। गोला-लाठी भिर, भिर-भिर िदन \nरौदमे सजाए देल जा चुकल छल, वएह गाम छी ªि°मणीपुर। \nबकाtत जमीनक आbदोलनक हवा उिठते ªि°मणीपुरक सूिदखोर-महाजन उिठ-उिठ ठाढ़ भेल। जिहना \nकsेस जातीय आधारपर भीतरे-भीतर िवभािजत छल तिहना सोसिलtट पाट¼ सेहो भइये गेल छल। नरमदल-\nगरमदल कऽ कऽ कsेस आ सोसिलtट, Eजासोसिलtट, संयु°त सोसिलtट इgयािद इgयािद केतेको िवभाजन \nदुनूक बीच भऽ चुकल छल। बकाtत जमीनक आbदोलनसँ अगुआ गेल सूिदखोरी, महाजनी। \nओना, दुनू पाट¼क बीच एहेन सेहो भेबे कएल जे एक-दोसरकT अँिखया-अँिखया माने जातीय आधारपर \nबकाtत जमीनक आbदोलन िछट-फुट ªपमे जªर जागल। मुदा ओ सामुिहक निह, राजनीितक दलक अनुकूल \nजागल। जे माL िवचारधाराक अनुकूल रहल, आbदोलनक अनुकूल निह। गामो तँ गाम छी। कोनो गाम एक \nजाइितक तँ अिछ निह, जे िकछु मुöापर एक भऽ चलबो करत। तहूमे ªि°मणीपुर तँ आरो अजीव अिछ। ऐ \nगाममे देवी-देवता, tथान-धम>शाला सभ िकछु बँटाएल अिछ। \nªि°मणीपुरमे आठ कÆा जमीन दखल करैक EÜ उठल। गामक ई पिहल घटना छल। भेल ई जमीन \nदखल करैक EÜपर एक जाइितक शूमा बनल। कािê जमीनपर हर चढ़ौल जाएत। राितये भिरमे रंग-रंगक \nयोजना गाममे बनए लगल। आठ बजे िभनसरमे हर चढ़ैक समय जे िनधिरत छल, तइसँ पिहनिह, माने छबे \nबजेमे दू जाइितक बीच एहेन मािर फँिस गेल जे दुनू िदससँ लहासे नइ खसल, एक िदससँ एकटा आ दोसर \nिदससँ दूटा मरबो कएल। अंगरेजक लड़ाइमे तँ ªि°मणीपुरक एको गोरे जहल निह देखने छला मुदा साल \nभिर दुनू जाइितक लोक जहलेमे रहला, ईहो िहसाब तँ अजादीक आbदोलनेक अंग ने भेल। आिक नइ? \nq \nश¨द सं©या : 2092, ितिथ : 21मई2018 \n \n  \n \n[1] भागवत बचिनहार  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n63 \n \n[2] वैिदक िवदुषीक \n[3] हरजोतैले \n[4] िवकिसतसमाजमे \n[5] 1917 इtवी \n[6] कयुिन´ \n[7] सोसिलtट \n  \n२ \nउपbयासकार रबीbm नारायण िमoक \nनमtतtयै \nउपbयाससँ... \n६. \nजँ पु»पा निह रहैत तँ किह निह हमर की गित होइत? हमरा मािर देल जाइत िक कतहु कोनोठाम बेिच \nदेल जाइत?की होइत तकर िकछु अनुमान करब किठन अिछ, कारण मोछा ठाकुर आओर ओकर संगी सभ तँ \nराJस छलहे। पैसा,ªपैआक आगू िकछु निह सुझाइक। मुदा िक हÔ भेलैक? कहॉं गेलै ओकर \nघमiड? अgयाचारक पाराकाRा कए ओ सभहक oाप लेने कहॉं टीिक सकल? \nमोछा ठाकुर छलहो आततायी। अपन सहोदर भाएक हgया कए देलक। ओकर जमीन-जाल सभ क¨जा \nकए लेलक। ततबेपर निह कल। ओकर प÷ी धिरकT निह छोड़लक। ओकर एकमाL संतान तँ की केलक \nतेकरा आइ धिर कोनो खोज-खबिर निह लगलैक। \nआिखर ओकरो अbत भेल। मुदा कतेको गोटेक िजनगी बबद कए गेल। पु»पा तँ एकटा बानगी छिल। \nओकर िनकटtथ छिल मुदा आन-आन कतेको लोक ओकर दु´तासँ िफरसान छल। हमहूँ ओिहमे सँ एकटा \nरही। पैसाक लालचमे हमर अपहरण कए लेलक। िफरौतीक म®ग जतेक फुरेलैक, ततेक बढ़ा देलक। मुदा \nओही पापे तरे बबद भए गेल। पैसा तँ हाथ निहए लगलैक। मुदा हमरा तबाह कए गेल। एकटा छोट-छीन \nब¿चा मासो काल कोठरीमे बbद रहल। माएक एकमाLक आशाक िकरण िवलुdत भए गेल छिल। सोचक छल \nजे ओिह माएपर की गुजरल होएत? कोनो ओ जीिवत रिह गेल से आÖय> लगैत अिछ। मुदा समय सभ \nशि°त Eदान कए दैत अिछ। से निह होइतैक तँ पाiडव, mोपदीक अbयाय कोनो देिखते रिह जइतिथ,कोना \nउिचत समयक EतीJा कए सिकतिथ। हमरो माए सएह सभ िकछु-िकछु सोचैत समय कटने होएत। आिखर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n64 \n \nअपन नािbहटा संतानकT फेरसँ अपना लग देिख सकल। तकर सभटा oेय छलैक पु»पाक। पु»पाक इçजित \nहमरे घरमे निह अिपतु पिरप½ामे होमय लगलैक। लोक ओकरा बारेमे पूछताछ करए लगलैक। ओ के \nअिछ? कतएसँ आएिल? ओकर °यो सम®ग छैक की निह? तरह-तरहक िज³ासा लोकमे होएब tवाभािवक \nछलैक। मुदा ओकरा अखनो एतेक शि°त निह भेल छलैक जे िकछु Egयुतर कए सकए। \nआिखर हमर माए आगू आएिल। लोक सभहक िज³ासाकT शाbत करबाक हेतु ओ सभकT एकÆा \nकेलक। माएक मुहT पु»पाक कथा सुिन लोक सभ जतबे अबाक छल ततबे Jु¨ध। अपना लोकक हाथे एहन \nअgयाचार होइत से लोक निह सोिच सकैत छल मुदा सएह भेल रहैक। यथथक धरातलपर अनुमान ओ \nतक>कT कोनो गुंजाइश निह रिह सकलैक। लोक सभ एक tवरसँ कहलक- \n“पु»पाक संग बहुत अbयाय भेलैक। मुदा Eितकार की भए सकैत छल?” \nसभक ¥यान पु»पा ओ ओकर कएल त®डवपर छलैक। हम उपेिJत जकs महसूस करए लगलहुँ। tकूल \nगेनाइ बbद भए गेल। घरमे कोनो मनोरंजनक साधन निह छल। रिह-रिह कए मोनमे बीतल बात सभ घूमए \nलगैत छल। जंगल महलमे िबताओल गेल एक-एक िदन पहाड़ सन िबतैत छल। मुदा आब तँ हम ओिहठामसँ \ntवतंL भए गेल रही। अपन घरमे रही। माए लगीचमे छिल, तथािप मोन Eश¹ निह छल तकर कारण tप´ \nिथक। \nहमर tकूल छुिट गेल छल। संगी-साथी सभसँ भTट-घॉंट छुिट गेल छल। हम एकदम एसगर पिड़ गेल \nरही। माएक अbतम>न तँ दध छलहे। ओ कतेक कए सकैत? जे कए सकैत से करए मुदा ओकर सीमान \nछलैक। हम कोनो बेटा तँ रही निह,जे ओ खेलाइ-धुपाइ लेल हमरा tवतंL छोिड़ दैत। फेर हमरा संगे तँ \nअEgयािशत दुघ>टनो भए गेल छल। \nनािbहटा बएसमे एतेक उठा-पटक निह हेबाक चाही। ने हमरा मोनपर एतेक बोझ रहक चाही। मुदा ओ \nसमय आइ-कािê जकs निह रहैक। ब¿चोक अिधकारपर समाजक Eितबbध बहुत मजगूत रहैक। हम घुिर \nअएलहुँ, दानवक मुहसँ बँिच अएलहुँ से हमर tकूलमे सभकT बूझल रहैक। माtटर सभ अनुमान करए जे \nथोड़ेक िदनमे सभ िकछु सामाbय भए जाएत आओर हम फेरसँ tकूल आबए लागब। \nमास िदन जहन बीित गेल आओर हम tकूल निह गेलहुँ तँ एक िदन माtटर साहेब हमरा ओिहठाम \nअएलाह। हुनका गाममे सभ जनैत छलिन। हुनकर घर गामसँ सटले छलिन। नाम छलिन- शिशकाbत। ओ \nबहुत आदश>वादी िशJक छलाह। हमरा बहुत मानैत छलाह। हुनका बूझल रहिन जे हमरा बाप निह अिछ। \nतािह tथानक पूित> तँ सभव निह छल मुदा जे सभव छल से ओ करैत छलाह। \nहमर बाबूक अभावक पूित> करबाक साम­य> जँ ककरोमे छल तँ से हमर िशJासँ भए सकैत छल। से \nबात ओ बेिर-बेिर हमर भंगपीबा िपीकT कहिथन। मुदा ओिह िदन तँ अपन बात रखबाक जहॉं Eयास केलाह \nिक हमर िपी बमिक उठल- \n“हम अपन ब¿चाक भिव»य नीकसँ बुझैत छी। अहॉं के छी राय देबए बला?” \nमाtटर साहेब अबाक रिह गेलाह। मुदा ओहो छलाह िसÇाbतक पÕा लोक। अपन बात tप´ करैत \nनारी िशJाक महgवपर अिड़ गेलाह। अपना ओिहठामक इितहासक गdप उठबैत गाग¼, भारतीसभक नाम गना  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n65 \n \nगेलाह। ईहो किह गेलाह जे जँ िशJाक उिचत अवसर देल जाए तँ बेटी ककरोसँ कोनो मामलामे कमतर \nनिह रहत। \nमुदा ओ समय आइ जकs निह छलैक। हमर िपीकT शिश बाबूक बात निह अड़घलैक। ओ िचकिर \nउठलाह- \n“अहॉं अपन सीमानमे रहू। हमरा अपन ब¿चा सभहक भिव»यक tवयं िचbता अिछ।” \nआब ओ की किरतिथ? माtटर साहेब खाली हाथ tकूल लौिट गेलाह। हमर कपारमे चौथासँ बेसी \nपढ़ाइ निह लीखल छल से सएह भेल। हम फेर tकूल निह जा सकलहुँ। \nq \n  \n७. \nफगुआक समय रहैक। गाम-घरमे सsझक फागक मधुर ¥विन गुंजायमान होइत छल। जगह-जगह लोक \nसभ डाफ,झाइल लए गबैत रहैत छल। Eकृित सेहो संग दए रहल छलैक। पीयर टुह-टुह सिरसवसँ खेत \nसभ पाटल छल। हवामे मनमोहक सुगbध पसिर रहल छल। एहन समयक tवागत सपूण> Eकृित कए रहल \nछल। ओमहर हमर िपी हमर िबआहक तैयारीमे िभड़ल छल। १२ बख>क कbयाक िबआह हेतु सपूण> \nशि°तसँ आतुर हमर िपी एकटा सुखी-सप¹ वर तािक लेने छलाह। हमर माए बहुत िवरोध कएलक। हमर \nबएसे की रहए? मुदा ओकर िकछु निह चलल। िबआह तय भए गेल। तकर समथ>नमे नाना तरहक तक> हमर \nिपी दैत रहलाह। हािर कए हमर माए िबआहक तैयारीमे लािग गेल। \nओिह समयमे कम बएसक कbयाक िबआह कोनो नव गdप निह छलैक। तेरह बख> तँ आदश> मानल \nजाइत छल। ओिहसँ बेसीबएसभेलापर समाजमे िनbदा होइत छल। लोक-लाजक बहुत ¥यान कएल जाइत \nछल। िबआह की होइत छैक तकर िकछु ³ान निह छल। एतबा बुझाएल जे भोज-भात भए रहल छैक। \nउgसवक महौल रहैक। लोक-बेद सभ गाम-गामसँ आएल रहैक। तरह-तरहक िमठाइ, पकवानसँ घर भरल \nरहैक। हमरा माए खने दुलारकरए, खने कानए लागए। रिह-रिह कए ओकर छाती जेना फाटए लागए। \nनािbहटा ब¿चा सासुर चल जाएत, से सोिच कए जेना ओकरा बकोर लािग जाइक। मुदा सgय तँ सएह \nरहैक। हमर िबआहक समय आिब गेल रहैक। \nसsझ होइते बिरआतीक आगमनक EतीJा होमए लागल। ओिह समयमे आइ-कािê जकs बसक बस \nबिरआती जेबाक परपरा निह छलैक। पsचटा बिरआती अएलैक। तकरो बेसीए बूझल जाइक। \nगीत गाइन सभक मधुर संगीतसँ सपूण> वातावरण मंLमुध छल। बिरआतीक आब-भगतमे सॱसे गामक \nलोक लागल छल। हमर िपीक आनbदक कोनो सीमा निह छल। हमर माए एिह बातसँ Eश¹ छिलजे बर \nसुbदर, सुखी-सप¹ ओ सçजन xयि°त छल। एसगरे छल। भाए-बिहन निह छलैक। छोट-छीन पिरवार। \nपयdत सपि छलैक। तािहपर सँ बर पढ़लो रहैक। आब की चाही? \nबरकT पिरछन हेतु बजाओल गेल। बर देिख हमर माएक छाती जुड़ा गेलैक। अतीब सुbदर, गोर-\nनार, ठाढ़ नाक पैघ-पैघ ऑंिख, लगैक जेना कोनो देव लोकसँ आएल हो। एिह बातक ककरो ¥यान निह  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n66 \n \nरहलैक जे एिह तइसबख>क बरक किनआ माL बारह बख>क छैक। कbयाक उçजवल भिव»यसँ सभ \nआशािbवत छल, Eश¹ छल। िबआहक िवध सभ आगा बढ़ल। ओमहर बिरआती सभक tवागत होइत रहल। \nकोनो वtतुक कसिर निह रहल। रहबो िकएक करतैक। ìयोढ़ीक कbयाक िबआह छलैक ने। \nदू िदन धिर बिरआतीक tवागत होइत रहल। कोनो चीजक कमी निह रहलैक। बिरआती सभ अितशय \nEश¹ रहिथ। किनआकT देिख तँ मोन गदगद भए गेलिन। अतीव सुbदरी मुदा ने¹े। हमर ससुर तरह-तरहक \nगहना अनने छलाह। पैरसँ माथ धिर गहनासँ छािड़ देल गेल। दोसर िदन सायं काल बिरआती आपस गेल। \nसभकT यथोिचत िवदाइ देल गेल। पिरप½ामे ओिह िबआहक चच होइत रहल। सभ िकछु भेल मुदा हमरा \nिबआहक एतबे ¥यानमे रिह गेल जे खूब भोज-भात भेलइ। नीक-नीक गहना सभ आएल। कपड़ा-लाक तँ \nअवार लािग गेल छल। बर की होइत छैक से बुझबाक तँ लूिर निह छल। \nसsझमे बिरआती चल गेलाक बाद घरक लोक सभ िनिÖंत भेल। बिरआती सभ पीअर-पीअर धोती \nपिहरने, काजर,चानन केने जेमहरे जािथ लोक टकटकी लगौने देखैत रहैत। हमर ससुर जाइत काल बहुत \nEश¹ रहिथ। बहुत आशीवद देलाह। \nq \n  \n८. \nहमर िबआहक समाचारसँ हमर माtटर साहेब (शिशकाbत बाबू) बहुत दुखी भेल रहिथ। य_िप ओ \nिकछु कए निह सकलाह मुदा चुdपो निह बैसलाह। बेिर-बेिर हमर िपीकT बुझेबाक Eय÷ केलाह। ओतबे \nनिह, हमरो बुझबिथ। मुदा हमरा ओतेक लूिर कहॉं छल? हमर माए बेबस छल। ओकरा िचकड़बाक-भोकड़बाक \nआदित छलैक। तT °यो ओकर िवरोधक tवरकT ततेक महgव निह दैक। \nमाtटर साहेबक अbतम>नमे एिह घटनाकT बहुत गभीर चोट लागल छल। ओ Eगितवादी िवचारक Eखर \nxयि°तgवक लोक छलाह। ओ हािर मानए हेतु तैयार निह छलाह। ओिह िदनसँ गाम-गाम घुिम कए बेटी \nसभहक पJमे वातावरण बनाबए लगलाह। जे बेटी किहओ tकूल निह गेल छल, सेहो सब tकूल आबए \nलागल। माtटर साहेब इलाकामे चिच>त भए गेलाह। माtटर साहेबक Eयास कारगर होमए लागल। रहैक िक \nएकिदन कोनो ब¿चाकT tकूलमे सsप कािट लेलकै। सsपक जहर उतारबाक बहुत Eयास कएल गेल मुदा \nकोनो असर निह भेलैक। देिखते-देिखतेमे ओ ब¿चा मिर गेलैक। ओिह बिचआक आकिtमक मृgयुसँ गाममे \nकुहर>म मिच गेल। ओकर माए-बाप तँ tकूलपर धरना धए देलक। माtटर साहेब की कए सकैत \nछलाह? tकूलक जज>र घरमे पता निह कतेक िवषधर नुकाएल होइक। डरे लोक सभ अपन-अपन िधया-\nपुताकT tकूल पठौनाइ बbद करा देलक। \ntकूलक देबार सभ जज>र छल। भदवािरमे तँ सभ साल कोनो-ने-कोनो देबार खिस पड़ैत छल। फेर \nओकरा कहुना कए ठाढ़ कएल जाइत छल। कतेको बेर एकर िसकाइित अिधकारी सभकT कएल गेल मुदा \nिकछु निह भेल। ढहल-ढनमनाइत खपरासँ छारल tकूलक भवनमे इलाकाक ब¿चा सभ कहुना कए पढ़ैत \nछल। मुदा सsप कािट लेबाक दुघ>टनाक बाद तँ tकूलमे परािह लािग गेलैक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n67 \n \ntकूल बbद हेबाक िtथितमे पहुँच गेल। तीनटा िशJक आओर पsचटा िव_ाथ¼ रिह गेल रहैक। ओहो \nपsचटा िव_ाथ¼ िनयिमत निह अबैक। असलमे लोकमे िशJाक Eित ªझान निह छल। बेटीक tकूल गेनाइ तँ \nxयथ> लगैत छलैक। घरक काज केनाइ माए-बाप, भाएक सेवा केनाइ, िसलाइ-फराइ केनाइ ओकर मूल काज \nछल। एिह पिरिtथितमे पिरवत>न आनब आसान निह छलैक। बेटीक िबआह भए जाइक तँ वैतरणी पारभए \nगेल। \nमाtटर साहेब माtटर कम, समाज सुधारक बेसी छलाह। देश गुलाम छल। तरह-तरहक Eितबbधसँ \nसमाजक Eगित अबÇ छल। जातीय संघष>, धािम>क उbमाद चाªकात पसिर रहल छल। अंेज सभक \nकुचे´ासँ समाज खiड-खiड बँिट गेल छल। आपसी मतभेदक हवा दए शासन करैत रहब ओकर सभक \nमूल उöे«य छल। सरकारी नौकरी करैत सामािजक संघष>क िख बदलब माtटर साहेबकT किठन भए रहल \nछल। फेर ओ tकूल चिलओ निह रहल छल। िव_ाथ¼ अएबे निह करैक, ¾ोिट उपाय केलाक बादो tकूल \nभम पड़ैत छल। उटे अिभभावक सभ उपराग दैत रहैत छलैक। \nमाtटर साहेब घरक सुखी-सप¹ लोक छलाह। जीवन-यापन हेतु माtटरीपर िनभ>र निह रहिथ। \nगॉंधीजीक उ¿च िवचारसँ Eभािवत रहिथ। समाजमे नव चेतना आनबाक हेतु कृत संकप छलाह। तT एक \nिदन माtटरीक नौकरीसँ gयागपL दए पूण>कािलक समाजसेवक बिन गेलाह। \nगद>िनमे झोड़ा, खादीक धोती, कुत पिहरने गाम-गाम अलख जगबए लगलाह। tवतंLता आbदोलनक \nिवहािड़ सॱसे बिह रहल छलैक। कतेकोरा»ëीय नेतासभ घूिम-घूिम रा»ë चेतनाकT जगेबाक Eयास करएमे \nलागल छलाह। माtटरो साहेब ओहीमे तन-मन-धनसँ लािग गेलाह। \nq \n  \n९. \nरा»ëीय tवतंLता आbदोलनमे भाग लेबए माtटर साहेब सॱसे देशक ±मण करए लगलाह। पैघ-पैघ नेता \nसभसँ पिरचय भेलिन। गामपर रहबाक, ओिहठामक खेत-पथार देखबाक अवसर कमे भेटिन। िदयादबाद सभ \nएिह अवसरक अनुिचत लाभ उठाबए लागल। हुनकर जजाितक िबदित करब आम बात भए गेल छल। \nमाtटरी छुिट चुकल छल। खेती-पथारीसँ उपजा से निह भए रहल छल। तािहसँ पिरवार चलब समtया भए \nगेल छल। मुदा हुनकर उgसाह कम निह भए रहल छल। आिखर एकसँ एक रा»ëीय नेता सव>tव gयाग कए \nसमाज सेवा कए रहल छलाह। \nसे सभ बात तँ ठीक रहैक मुदा घरक खच कतएसँ चलत? ई समtया िदन-Eितिदन गभीर भए रहल \nछल। \nमाtटर साहेब गामसँ बाहर गेल रहिथ। गामपर हुनकर पिरवार छल। एक राित हुनकर घरमे डकैती \nभए गेल। घरक जे काजक वtतु छल से सभ गोट-गोट कए लूिट लेलक। गाममे ककरो िहमत निह \nभेलैक जे किनको िवरोध करैत। आओर जे केलक से केलक माtटर साहेबक प÷ीकT डsरपर ततेक चोट \nमारलक जे ओ भुजरी-भुजरी भए गेल छल। ओिह िदनसँ हुनकर पुL सेहो कतहु िबला गेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n68 \n \nEात भने सॱसे गामक लोक करमान लागल छल। थाना-पुिलस सभ एकजुट भए गेल। माtटर \nसाहेबक पिरवारसँ ककरा एतेक दु«मनी छलैक जे एहन बदला लेलकै? तरह-तरहक गdप सभ िदन भिर होइत \nरहलैक। पुिलस आएले छल िक माtटर साहेब सेहो घुमैत-िफरैत आपस गाम आिब गेलाह। \nघरक हालत देिख माtटर साहेब गुम पिड़ गेलाह। °यो िकछु बािज निह रहल छल। तािहसँ अbदेशा \nबढ़ैत गेिलन। घरमे जाइते िवभgस दृ»य देिखते धराम दए खसलाह। \nएिह दुघ>टनाक बाद जे माtटर साहेब गुम भेलाह से गुमे रिह गेलाह। कतबो कोिशश करिथ परbतु \nबजले निह होिन। डा°टर सभ नाना Eकारसँ Eयास केलक मुदा सभ बेअसर भए गेल। ओकर बादसँ \nमाtटर साहेब असगर चुपचाप असोरापर बैसल रहैत छलाह। \ntवतंLता आनदोलनमे भाग लेबाक ¾ममे कतेको नीक लोक सभसँ हुनकर सपक> भेल रहिन। मुदा \nदुिद>नमे °यो साथ निह देलक। असगर गुम-सुम रहलाहसँ हुनकर माथ खसकैत गेलिन। िवचार ¾म \nगड़बड़ाए लगलिन। ¾मश: लोक सभकT िचbहबो निह करिथ। \nमाtटर साहेबक ई िtथित देिख ामीण सभ िचिbतत छलाह। मुदा समाधान िकछु फुराइन निह। \nडा°टर-बैद सभ xयथ> भए गेल। सभ आÖय> करए जे एतेक xयtत रहएबला माtटर साहेब केना एहेन भए \nगेलाह? \nq \n  \n१० . \nबिरआतीसँ गाम लौटलाक बाद हमर ससुरक खुशीक अbत निह छल। सॱसे गामकT भोज देल गेल। \nगीत-नादसँ समtत वातावरणमे आनbद पसिर रहल छल। जे °यो आबैत तकरा हमर ससुर ऑंजुर भिर-भिर \nमधुर देने िबना िवदा निह किरतिथ। आनbदोgवसक ई ¾म साल भिर कोनो-ने-कोनो तरहT चिलते रहल। \nगामक लोक सभ हमर ससुरक उgसाह, Eश¹ता देिख दंग रहिथ। चतुथ¼क भारसँ हमर सॱसे दरबाजा \nपाटल छल। रंग-िवरंगक मsछ करमान लागल छल। हमर माए तँ भार सभ देिख छगुbतामे पिड़ \nगेिल।  “जªर एकर सासुर बहुत धनाþय अिछ। एतेक भार ओहो एहन सजल-धजल सबहक बसक बात निह \nिथक।” सभ हँसैत-बजैत छल। गाम भिर बैन परसल गेल। तखनहुँ मsछक सरबाक पिरिtथित भए गेल। \nअbततोगgवा जन, बिनहारमे बsचल-खूचल मsछ बॉंटल गेल। °यो खाली निह गेल। कहबी छैक जे चतुथ¼क \nउतारा होइत अिछ कोजागरा। कोजागरामे किनआ ओिहठामसँ बरक ओतए भार अएबाक छल। कोजागराक \nडाला ततेक नमहर छल जे ओकरा दस गोटे िमिलओ कए उठा निह पािब रहल छलाह। तरह-तरहक \nसsठ, तरह-तरहक मधुर, पकबान, पान, मखानसँ भरल, गज-गज करैत डाला जखन रtते-रtते आगू बढ़ैत छल \nतँ लोककT ठकिबदोर लािग जाइत छल। सभ एक दोसरसँ कानाफुसी करए लगैत छल।  “कतएसँ एहन \nसजल-धजल डाला आिब रहल अिछ?िकनका ओिहठामक जाएत?”डालाक पाछा-पाछा अनिगिनत सं©यामे भार \nआओर ओकरा उघैत भिरआ सभक दृ»य देखैत बनैत छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n69 \n \nएतेक भारी डाला, एतेक सं©यामे भार जखन दरबाजापर पहुँचल तँ ओकर शोभा देखैत बनैत छल। \nकतेक भारमे तँ ततेक सामी राखल छल जे भिरआ सभकT रtता नापब पराभव छलैक। चािर डेग चलैत \nिक थािक जाइत। ओिह समयमे आइ-कािê जकs गाड़ी- छकरा तँ रहैक निह जे लोक समान सभ ëक वा \nगाड़ीमे लािद कए पहुँचा दैत। ओिह समय तँ भिरआ ओ भारक चला-चलती छलैक। जतेक भार गेल, ततेक \nसोहनगर गdप। \nभार सभ तँ पहुँच गेल मुदा समtया रहैक जे एतेक सामीक हेतैक की? खएबाक सामी जेना \nमधुर, केरा, दही,मॉंछतँ टीकैत निह। घरमे कतेक खच> होएत? अपन िदयाद सभकT तँ सबजाना नोते छलिन। \nतखन कएल की जाए? मsछक बड़का-बड़का मूरा, ओ खोरक-खोर दही न´ निह भए जाए तािह हेतु सॱसे \nगाममे घरे-घर बैनपरसल गेल। नौकर-चाकर,जन-बिनहार सबहक घरमsछ-मधुरसँ भिर गेलैक। \nइलाकाक EिसÇ नटुआ गीत गोिवbद गािब कए लोकक मनोरंजन करिथ। \n“धीर समीरे यमुना तीरे बसित बने बनमाली...।” \nलोक सभ Eश¹ भए नटुआक उपर टाकाक बख कए देिथ। कै िदन धिर चलएबला एिह नृgय \nकाय>¾ममे के-के निह अएलाह। \nि¸रागमनक हेतु कोनो जदी निह रहैक। ओिह समयमे तीन साल, पsचो सालक बाद ि¸रागमन होइक। \nमुदा हमर सासु अिड़ गेलिखन। साल भिरक भीतरे ि¸रागमन भए गेल। सोचल जा सकैत अिछ जे ओतेक \nकम बएससँ सासुर बसब केहन भेल होएत। हमर माए बहुत xयाकुल भेल रहिथ। हम तँ कनैत-कनैत \nधरती, आकाश एक कए देिलऐक। हमर िपी सेहो बहुत कानल रहिथ। ि¸रागमनक िदन मानएमे आनाकानी \nकेलिखन मुदा हमर ससुर अिड़ गेलिथ। \nएतेक कम बएसमे किनआ बिन सासुरमे रहब किठन भए सकैत छलैक। मुदा हमर सासु बहुत नीक \nरहिथन। अपन बेटी जकs िदन-राित हमर देखभाल करिथन। मानदान तँ ततेक होइत छल जे थोड़बे िदनमे \nनैहर िबसरा गेल। सासुरमे एतेक समान हेाइत छल जे हमरा नैहर जेबाक इ¿छा निह भेल। मुदा किहओ \nकाल माए मोन पिड़ जाइत तँ कानए लागी आ िक हमर ससुर, सासुकT होिन जे कोना मनाबी, की कए दी। \nq \n  \nऐ रचनापर अपन मंतxय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर प ठाउ।  \n  \n३. प_  \n३.१. उमेश पासवानक  िकछु किव त◌ा \n३.२.Eीतम कुमार िनषादक  िकछु किवता \n३.३.डॉ. िशवकुमार Eसाद- िकछु किवत◌ा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n70 \n \n३.४.डॉ. िशवकुमार Eसादक  िकछु अनुिदत काxय  (रजनी छाबड़ाक मूल िहbदीसँ) \nउमेश पासवानक  िकछु किवता \nबताह वादल  \nऐ दुिनयासँ \nिर« ता तोिड़ देलॱ अहs \nदुखसँ िर« ता \nजोिड़ देलॱ अहs \nबताह वादल जकs \nघुमल िफड़ै छी हम \nनिह जािन एना िकए \nकेलॱ अहs \nकी कमी छल हमरामे \nअb हारमे छोिड़ कऽ हमरा \nदोसराक घरकT \nइजोत केलॱ अहs \nकिहयो िकछु केलॱ नइ \nवस अपना जकs मानै छेलॱ \nतैयो समुmक नोर \nआँिखसँ बहा देलॱ अहs \nखेललॱ हमर िजनगी \nआ खुनसँ होली \nजखन तेरह अ° टुबरकT \nहमर जनम िदन छल \nखुशीक समयपर \nसनेसमे कफन भTट देलॱ अहs \nिजनगीक ऐ युÇमे \nओही कफनकT ओिढ़ कऽ \nजीिवत छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n71 \n \nआस अखनो बsकी अिछ \nमुदा अहsक बेबफाइसँ \nलजाइ छी हम \nऐ दुिनयासँ िर« ता...। \n◌ \n  \nघा \nफुलोपर नइ अिछ भरोस \nिबनु मौसमक फुलाइए ओ \nसावनकT अबैसँ पिहनिह \nकेतेको रंग बदलैए ओ। \n  \nसभ भॱरासँ दोt ती अिछ हुनक \nसभ िकयोसँ िमलैए ओ \nमुदा \nअपन बना कऽ कsटसँ \nघाइल कऽ दैत अिछ ओ \nसभ भॱरा िशकाइत करैत अिछ हुनक \nिकए एहेन बेवफाइ चािल चलैए ओ \nहुअए केतौ और घा तँ बरदास कऽ लेब \nमुदा िदलमे कsट जकs गड़ैए ओ \nदवाइ करब मुदा दवाइ िमलैए कहs \nिकयो खुदासँ दुआ करैत अिछ \nिकयो िबसरए चाहैत अिछ \nिकयो पाबए चाहैत अिछ \nकेकरा कहबै \nके पितयाएत \nिकयो सुनौ ने चाहैए \nिकएक तँ कोमल मौलाएल लगैए ओ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n72 \n \nफुलोपर नइ अिछ भरोस। \n◌ \n  \nिजö  \nई दुिनयsबला \nबेर-बेर देखौलक \nEेमी सभकT अपन तागत \nिकए अिछ दुिनयsबलाकT \nEेमी सभकT िदल दुखबैक आदत \nहम लैला-मजनू नइ छी \nजे हुनका छोिड़ देब \nहम तँ Eेमक आिगमे जरै छी \nपg थरक देवालोकT तोिड़ देब \nिकयो हुनका समझा िदयौ \nदुगो Eेम केिनहारक बीचमे निह आबए \nनै तँ हम हुनको \nदुिनयsमे आिग लगा देब \nशायद हुनका ई मालूम नै \nहम माथपर कफन बािb ह कऽ चलै छी \nअd पन Eेमक लेल जीबै-मरै छी \nजखन हम िजö कऽ देब \nd यारक ई दु« मनकT दुिनयासँ उठा देब \nई दुिनयsबला \nबेर-बेर देखौलक...। \n◌ \n \n  \nसड़क  \nहम सड़क छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n73 \n \nिकछु बािज नइ सकै छी \nमुदा िकए लोक हमरा \nबदनाम करैए \nिकयो खुनक इलजाम लगबैए \nजखन िक अपने चलबैए \nगाड़ी-घोड़ा रेसमे \nआम लोककT कुचलैए। \n  \nहम सड़क छी \nिकछु बािज नइ सकै छी \nमुदा िकए लोक हमरा \nबदनाम करैए। \n  \nरखैत अिछ बािb ह कऽ \nबोडर-सीमा-सरहदसँ \nतखनो नै अिछ हमरा \nमुदा \nडर तँ ऐठामक नेता-ठीकेदारक \nओ घोटाला कऽ लैत अिछ \nहमरा ऊपर खच> होइबला खरचा \nजे दैत अिछ ई देशक जनता। \n  \nहम सड़क छी \nिकछु बािज नै सकै छी \nमुदा िकए लोक हमरा बदनाम करैए \nसभ िकयो अिछ अd पन t वाथ>मे लीन \nसड़ल-गलल फेकैत अिछ \nअपने संग सेहत हमरो िबगाड़ैत अिछ \nकािट-छsिट कऽ हमरा \nआइर-खुड़पेिरया बनबैत अिछ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n74 \n \nहम सड़क...। \n◌ \n \n  \nमैिथली \nमैिथलक पहचान अिछ \nमैिथली \nt वर-लहरी भाषा \nिव« व भिरमे मधुसँ मीठ अिछ \nमैिथली \nजे भाषा भगवान oीरामकT नीक लागल \nहमर माइक बोली \nमहान अिछ मैिथली \nजेतुÕा संt कृित देखैले \nदेवो ललाइए \nओ िमिथला महान अिछ \nमैिथली \nिव_ापित मi डन आयाची रहैथ \nओतैक शान छी \nमैिथली।   \n◌ \n \n  \n  \nिबसैर जाउ  \nजे भेल ओकरा िबसैर जाउ \nनसीबमे जे नइ छल अहsक \nओकरा आब नइ बोलाउ \nपाछू घुिम कऽ नइ ताकू  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n75 \n \nजे भेल ओकरा िबसैर जाउ। \n  \nकिहयो काल एना होइत अिछ \nअगर पिड़ गेल िकनको Eेमक नशs \nतँ छsहो हुनका बोलबैत अिछ \nजे भेल ओकरा िबसैर जाउ। \n  \nिकनको भेटैत अिछ \nिकनको हेराइत अिछ \nदू Jनक िजनगी अिछ \nफेरो ओकर यािद अबैत अिछ। \nपाछू घूिम कऽ नइ ताकू \nजे भेल ओकरा िबसैर जाउ। \nई जे देख रहल छी \nमुरदासँ पटल असमसान \nसभ िकछु छोिड़ आएल \nअिछ ई सभ इंसान \nपाछू घूिम कऽ नै ताकू \nजे भेल ओकरा िबसैर जाउ। \n◌ \n \n  \n  \nिखt सा \nदुखमे डुिब कऽ भेटल हमरा \nएगो िकनार बेवफाइक \nजैपर बैस कऽ कनै छी हम \nकोसै छी हम अपने-अपनाकT \nखोजै छी हम ओइ िबतलाहा िदनकT \nजे िबतेने छेलॱ सहज भावसँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५३  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५३ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n76 \n \nिशकाइत नइ अिछ हमरा  \nबेवफा केर बेवफाइसँ \nमन पड़ैत अिछ हमरा \nिलखल ओइ िचÆीक प¹ा \nजइमे िलखने छिल ओ हमर नाओं \nअd पन लहूसँ \nिबसैर गेलॱ राितक जगनाइ \nइजोिरया राितमे \nचान देखैक बह¹े \nहुनकासँ िमलैले \nहुनक पाइजलक खनक सुिन कऽ \nजिग-जिग जागल रही \nपुरान भऽ गेल ओ सभ िखt सा \nअd पन Eेमक \nजइमे रहै छेलॱ दुनू गोरे \nओ ªसनाइ ओ मनेनाइ \nचुपचाप िचÆी िलखनाइ \nआब सिदका, िबतलाहा िदन \nिदलमे छूरी बिन कऽ भॲकैए \nकी भेटल हमरा? \nदुखे-दुख? \n◌ \n \n  \n  \nफsसी \nकाि ह हमरा फsसी भेटतै \nकी अहsकT ई बुझल अिछ \nअहs एगो बेवफा छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथ","size_mb":0.9,"has_text":true},"Videha 254.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 254.pdf","name":"Videha 254.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वष> ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n  \n   \nिव  दे  ह िवदेह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह Eथम मैिथली पािJक ई पिLका \nVideha Ist Maithili Fortnightly e Magazine   िवदेह Eथम मैिथली पािJक ई पिLका  नव अंक \nदेखबाक लेल पृR सभकT िरVेश कए देखू।  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \n२. ग_  \n२.१.१. िमिथलेश िस`हा \"दाथवासी\" (िमिसदा)- दू टा बीहिन कथा २. आशीष अनिच`हार- \"इeक को िदल मg \nदे जगह अकबर\" आ जगदीश चंh ठाकुर अिनल ३.कैलाश कुमार िमk-  लघुकथा- बुिरराज  \n२.१.१. नारायण यादव- गुnमैता-सpैता २. डॉ. बचेsर झाक दूटा आलेख- िव_ापितकालीन िमिथलाक कृिष  \nआ िव_ापितक रचनामे िवरह वण>न◌ा \n२.३.१.रबी`h नारायण िमk- दूटा आलेख, दूटा लघुकथा आ उप`यास नमxतxयै (आगy) २. डॉ. योगे`h  \nपाठक ’िवयोगी’- उप`यास- हमर गाम (पिहल खेप) \n२.४.जगदीश Eसाद म{डल- पंगु (उप`यास)- आगy आ दूटा लघुकथा \n  \n३. पद ◌्य \n३.१. उमेश पासवान- किव ता \n३.२.Eीतम कुमार िनषादक  िकछु किवता \n३.३.डॉ. िशवकुमार Eसाद- िकछु किवत◌ा \n३.४.डॉ. िशवकुमार Eसादक  िकछु अनुिदत का}य  (रजनी छाबड़ाक मूल िह`दीसँ) \n   \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n2 \n \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचLकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचyक िलंक \nपर जाउ। \n VID EHA ARCHIVE  िवदेह आकइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \n२. ग_  \n२.१.१. िमिथलेश िस`हा \"दाथवासी\" (िमिसदा)- दू टा बीहिन कथा २. आशीष अनिच`हार- \"इeक को िदल मg \nदे जगह अकबर\" आ जगदीश चंh ठाकुर अिनल ३.कैलाश कुमार िमk- लघुकथा- बुिरराज  \n२.१.१. नारायण यादव- गुnमैता-सpैता २. डॉ. बचेsर झाक दूटा आलेख- िव_ापितकालीन िमिथलाक कृिष  \nआ िव_ापितक रचनामे िवरह वण>न◌ा \n२.३.१.रबी`h नारायण िमk- दूटा आलेख, दूटा लघुकथा आ उप`यास नमxतxयै (आगy) २. डॉ. योगे`h  \nपाठक ’िवयोगी’- उप`यास- हमर गाम (पिहल खेप) \n२.४.जगदीश Eसाद म{डल- पंगु (उप`यास)- आगy आ दूटा लघुकथा \n१. िमिथलेश  िस`हा \"दाथवासी\" ( िमिसदा)- दू टा बीहिन  कथा २. आशीष  अनिच`हार - \"इeक  को िदल  मg दे \nजगह  अकबर \" आ जगदीश  चंh  ठाकुर  अिनल  ३.कैलाश कुमार िमk - लघुकथा- बुिरराज  \n१ \nिमिथलेश  िस`हा \"दाथवासी\" ( िमिसदा)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n3 \n \nदू टा बीहिन  कथा \n(1) \n                       ज \nपलंग पर मृयु-सजया  पर पड़ल बाबूजी'क गोरथािर मे हुनक पाएर रसे-रसे दािब रहल छलहुँ. बाबूजी, \nकसर सं पीिड़त छलाह. डागदर जवाब द' देलकै.  इलाज मे कोनो कसिर निह छूटल. जतेक औकात छल, \nकएल.  \nबाबूजी, आँिख मुिन दुगशतशती'क पाठ क' रहल छिथ आओर सभ'क आँिख सं नोर विह रहल छल. \nम त' जखन हम सभ बचे रही, xवग> िसधािर गेल छलिख`ह. \nिदमाग मे बाबूजी'क संग िबताओल सभटा पावैन  चलिचL'क भित चिल रहल छल. होली हो वा जुड़शीतल, \nसरxवती पूजा हो वा दुग पूजा, िदवाली हो वा छिठ, सभटा पावैन-योहािर मे बाबूजी म'क रोल मे आिब, \nसप करैथ. \nआई, िदवाली आब' बाला छै.... बाबूजी,बीमार. \nराित भ' गेलैए.  \n\"बाबूजी, िकछु भोजन क' िलअ ने !\" हम पाएर दबौबैत पुछिलयै`ह. \nओ चुपचाप टुकुर-टुकुर हमरा सभ दीस नजिर घुमा क' देख' लगलाह. हमर त' करेज फाट' लागल,मुदा \nमोन थीर कएल. \n\"िकछु खा िलअ बाबूजी.\" हम पुनः बजलॱह. \n\"हौ, देखह बी पर फितंगा सभ कोना क' घुिम रहल छै ?\" बाबूजी बजलाह. \n\"की बी मुझा दॱ ?\" \n\"निह, निह... देखह ओ फितंगा सभ कg.... ओ सभ अपन पिरवार संगे कतेक खुश भ' नािच रहल छै !\" \nबाबूजी बात कटैत बजलाह,\" फितंगा सभ'क पिरवार कg पता छै, जे काित>क मास'क आमावxया िदन तक \nओकर सभ'क मृयु िनि¢त छै.... कोनो िवषाद निह, अपन मृयुक कतेक खुशी सं ज मना रहल छै.... आ \nतॲ सभ हमर मृयु लगीच देिख कािन रहल छह..... मृयु त' सय छै ओकर समान केनाइ हमर धम>.....\" \nबाबूजी संगिह हमहुं सभ फितंगा के बी पर नचैत देख' लगलहुँ.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n4 \n \nबाबूजी सेहो ठोर पर मुxकान पसौरने, ए¤े ट¤े फितंगा कg देखैत ओकर ज मे शािमल भ' गेलाह. \n                          (2) \n                            ¥ंद \nकािp सyझ मे अपन बेटा-बेटी संग छत पर बैसल छलहुं. बेटा, अ`तरxनातक क' Eितयोिगता आओर बेटी \nअं¦ेजी सं xनातकोर'क परीJा केर तैयारी क' रहल छिथ. \nचच'क दौरान, हम अपन िकछु िमL आओर संबंधी'क पिरवार'क चच क' कहिलयै`ह जे,  \n\"देखू, हुनकर बाल-बुची  सभ  घर-पिरवार'क नाम पुरे परोप§ा मे रोशन क' देलैथ.... हमहुं अपने सभ सं \nइएह आस लगौने छी.....\" \nलगले बेटा बाजल, \"की हई छै, एतेक पढ़ला-िलखला सं....? एतेक पिढ़-िलिख, आईआईटी आओर अ`य \nकोनो पढ़ाई केलहुँ आ नोकरी भेटैछ बारह-तेरह हज़ार सं ....\" \n\"जे िदन-राित लगा, मेहनत करतै ओकरा सफलता अवxसे भgटतै. अह सभ कg पढबा मे मोने निह लगैए, \nतखन एहने बात फुरवे करत.... िदन-राित मोबाइल आओर फेसबुक....}हा«सएप केर िसवाय किहयो िकताबो \nकेर दरस होइबो करैया....? खाली िदमाग शैतान केर.... \" \nहम दमसाइत बजलहुँ. \n\"पापा,अह बात बुझलहुँ ने, लागलहुँ डट', ओ की कह' चाहैए.... बुझु त' ?\" \nबेटी बाजिलह. \n\"की बाजत, ओ घम`डे फूलल अिह. परीJा मे एतेक नंबर मे पास ने कै गेल की बुझैए, की ओ राजे`hे \nEसाद भे गेल....\" हमर तामस बढ़' लागल. \n\"पापा, अह सभ कg खाली पढ़ाई.... पढ़ाई.... पढ़ाई.... की एकरो अलावे आओर कोनो रxता निह अिह, \nजेकरा सं घर-पिरवार आओर समाज'क नाम बिढ़ सकै ?\"  \nबेटी बाजिलह. हम कनेक शत भ' ओकर बात सुन' लागलहुँ, \"पापा, अह सब पुरना जमाना मे जीिव रहल \nछी आओर नवका सॲच पालने छी. हमर nिच डस मे छल.... अह बाज' लागलहुँ जे आई धिर हमर पिरवार \nमे ई निह भेलै,हम मोन मािर पढ़' लागलहुँ मुदा पढ़' मे ए¤ो री मोन निह लागल,फेल क' गेलहूं.... अह'क \nडरg, आई हम पीजी त' क' रहल छी, मुदा आगू की हेतै निह किह.....?\" बजैत-बजैत ओ कान' लगलीह. \n\"हमरा कोन आज़ादी भgटल.... ?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n5 \n \nमैि¬क धिर टीसन सं ओिह पार जेनाइ पर रोक....  \nबाजार जेनाइ पर रोक.... \nदोxत बनाव' सं रोक.... \nहमर मोन ि­केट सं छल,खेल' सं रोक.... \nखाली,रोके-रोक.... अपन कोनो मज़® निह !\" बेटा बाजल. \n\"हम त' अहॴ सभ'क कैिरयरे वाxते ने केलहुँ. पिढ़-िलिख ऑिफसर बनब,त' अहॴ सभ'क EितRा ने बढ़त ?\" \n\"पापा,अह हमर निह, अपन EितRा देिख रहल छी. हमर कोनो इछा निह, अहॴ सभ'क थोपल इछा कg \nपूण> कर'क वाxते अपन इछा केर पूणहुित दैत आिव रहल छी.... ! अह सभ'क इछा पूण> अवxसे  \nकरब,मुदा आव' वाला भिव°य केर संग हम एना निह करब,ई हमर Eण अिह.\" बेटा बाजल आओर हुनक \nिवचार सं हमर बेटी सेहो सहमित छलीह. \n-िमिथलेश कुमार िस`हा \nअिधव±ता, \nमोह²ला/पोxट : ल³मीसागर, िजला : दिड़भंगा \n२ \nआशीष  अनिच`हार  \n\"इeक  को िदल  मg दे जगह  अकबर \" आ जगदीश  चंh  ठाकुर  अिनल  \n  \nगजलमे बहर ओ }याकरण िवरोधी लोक सभ अिधकतर एिह शेरक बेसी उदाहरण दै छिथ (एिह शेरक बहुत \nपाठतर छै) \n \n  \nइeक को िदल मg दे जगह अकबर \nइ²म से शायरी नहॴ आती \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n6 \n \nमने ओहन लोक सभकT कहनाम जे गजलमे खाली इ²म नै हेबाक चाही मुदा ई कतेक बड़का िवडंबना छै जे \nएहू शेरमे पूरा पूरी बहरक पालन भेल छै मने ईहो शेर इ²मक उपज अिछ। आब ई बात अलग जे िवरोधी \nसभकT बहर अिबते नै छिन तँ ओ एकरा गािन कोना सकताह। वाxतिवकता तँ ई छै जे हमर मैिथल \"महान\" \nगजलकार सभ अिभधामे बेसी बूझै छिथ आ तँइ एिह शेरक अथ>कT अिभधामे ल' लेने हेताह। जँ एिह शेरक \nतहमे जेबै तँ एकर अिभधा बला अथ>क अलावे अ`य अथ> सेहो छै जकरा एना }य±त कएल जा सकैए \n \n  \nइ²म को िदल मg दे जगह अकबर \nइeक से शायरी नहॴ आती \n \n  \nमने जँ खाली इ²मसँ शाइरी नै हेतै तँ खाली इeकोसँ शाइरी नै भ' सकैए। इएह एिह शेरक मूल बात छै। \nहरेक चीजमे संतुलन हेबाक चाही तखने ओ नीक का}य हएत। ई बात इ²म बला आ इeक बला दूनूकT नीक \nजकy बूझए पड़तिन अ`यथा दूनूक का}य बौके टा रहत। िनचा एिह शेरक बहर देखा रहल छी \n \n  \nइeक को 212 िदल मg दे 212 जगह अकबर 1222 \nइ²म से 212 शायरी 212 नहॴ आती 1222 \n \n  \nआब एक बेर कने जगदीश चंh ठाकुरजीक एिह शेरकT देखू \n \n  \nबहरक ब`धन अिछ,हमरा आजाद क´ \nहम त गजल छी, हमरा नै बरबाद क´ \n \n  \nएिह शेरकT पिढ़ते बहुतॲ बहर पीिड़त लोकक आह िनकिल गेल। मुदा ओिह पीिड़त लोक लग दृिµ छैने निह \nजे ओ देखता जे अिनल जीक एिह शेरमे सेहो बहर छै (22222222222)। गजलक सॱदय¶ इएह छै जे ओ \nअपन तवक िवरोध िनयमक भीतर करैत छै। से चाहे इ²मक Eसंग हो िक बहर बंधनक Eसंग। दूनू शेरक \nमंत}य इएह जे ने बेसी इ²मसँ शाइरी हएत आ ने बेसी इeकसँ। हमरा जतेक अनुभव अिछ तािह िहसाबसँ \nबेसी इ²म बला आ बेसी इeक बला लोक अनुपयोगी भ' जाइत छै। बेसी इ²म बलाकT पागल हेबाक खतरा \nबेसी रहैत छै तँ बेसी इeक बलाकT आवारा आ बदचलन होइत देरी नै लागै छै। आब अहy सभहँक अनुभव \nजे हो।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n7 \n \n  \n३ \nकैलाश कुमार िमk  \nलघुकथा \nबुिरराज  \nराघब िवsिव_ालय केर छाLावासमे रहैत पीएचडी करैत छलाह।सँयोगसँ राघबक मिमयौत भाईक लड़का मुदा \nउमेरमे िमLवत सोहन राघब लग कॉिपिटिटव परीJा सबहक तैयारी लेल आयल छलिन। चािरएवष>क अंतर \nहोबाक कारणे दूनूक बीच काका-भाितजक कम आ सँगतुिरया वतव अिधकछलिन। सोहन राघबक होxटलमे \nपाइल ऑन गेxटक ´पमे रहैतछलाह। सोहनयूिनविस>टीमे टुटपुंिजया नेता सब सँग घुमय लगलाह। राघबक \nभतीजा बुईझ लोककिन भाव ज´र दैत छलिन। \n  \nएकिदनसोहन स·ेिनभ>य राघब लग एलाह। िनभ>यिबहारककोनोयूिनविस>टीसँ इितहासमे बी ए केलाक बाद \nराघबक यूिनविस>टीमे Eाचीनइितहाससँ एम ए’मे नामकन लेने छलाह। िनभ>य  राघब लग िवन¸तासँबैसलाह। \n  \nिनभ>य बीच-बीचमे राघब लग अबैत रहलिन। िनभ>य यूिनविस>टी केर एम ए Eीिवयस केर परीJामे बहुत खराप \nअंक अनलाह। िहनकमाता-िपता दूनू कोनो यूिनविस>टीमे Eोफेसर छलिथन। तकर फायदा उठबैतिनभ>य ओिह \nयूिनविस>टीसँ Eाचीन इितहाससँ एम ए कऽ लेलाह।मुबईमे कोना ने कोना िनभ>य एक सँxथानमेकला इितहास \nसँ एम ए’मे नामकन लऽ लेलाह। दू वष>क कोस> िनभ>यपyच वष>मे पूरा कएलाह। \n  \nिनभ>य छलाह भाºयक सढ़।माता िपताक असगnआ बेटा। दू बिहन पर एक भाई। जखन िहनक एम ए केर \nिरज²ट िनकलएबला छलिन तािह समय एक कला संxथानमे एक लाला जी लोचन लाल दासकT पकड़लाह। \n दासजी िहनके शहरकछलिथन िजनका िनभ>यक माय राखी बनहैत छलिथन। िनभ>य दास जीकT मामा कहैत \nहुनकर शरणमे नतमxतक छलाह। दास जी धुरफ`दी लगािनभ>य कT कला संxथानकक अिभलेखागारमे नौकरी \nलगा देलिथन। \n  \nएक वष>मे राघब सेहो कला संसथानमे आिब गेलाह। सँयोग एहेन जेिनभ>य  आ राघबक िववाह एकै साल, एकै \nमास आ एकै िदन भेलिन। अंतर अतबे जे राघबकिववाह माता-िपता ¥ारे िनधिरत आ िनभ>यक िववाह Eेम \nनामक रोगक अंितमपिरणाम जािहमे अनेक भाभट, नाटक आिदक भूिमका Eबल। \n  \nिनभ>य केर जेठ बिहनक ननिद हेमा िनभ>यसँ नौ वरखक छोट मुदा पोखगर छलीह। हेमादूिधया गोड़ाईसँ \nगजब सुिर लगैत छलीह। दुबर पातर चमकैत चेहरा छलिन हेमाक। बड़की-बड़की आँिख, तेहने सु`दर \nठोड़, घुरमल-घुरमल केश, छोट मुदा गxसल-गxसलिवकिसत आ Exफुिटत होइत वJ। िनतब य_िप ओतेक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n8 \n \nिवकिसत निह छलिन। िनतबक िवकिसत निह भेनाईक अथ> ई निहं जे हेमा आकष>ण, सौ`दय>मे कोनो तरहT \nकम छलीह। \n  \nहेमा सत पूछी तऽिनभ>य लग िखचा छलीह। तािहसँ की, सँबंधमे हेमा िनभ>यकT बिहनकननिद छलीह से \nिनभ>यकT पिरहासक अवसर दैत छलिन। एकबेर हेमा इंटरमीिडएट केरपरीJा देमय िनभ>य ओतय एलीह।िनभ>य \nहेमाक समीप आबय लगलाह।सामा`य हास-पिरहास नहुँ-नहुँ Eेममे पिरवित>त होमय लगलिन। बातक Eेमआब \nआँिख, भंिगमा आ मुhासँ होमय लगलिन। शु´मेहेमा ओतेक गभीर निहंछलीह लेिकन िनभ>य हुनको गभीर बना \nदेलिथन। Eेम श»दक बाटसँ देहक सीमापर आिब गेल छल। दूनूकT बयसक अंतर समात भऽ गेलिन। \nजाड़क मासमे अपन सीरकमे घुसल हेमा पोथीक सामीय कम आ िनभ>यक हाथ, मुँह आ ने जािन कोन-कोन \nअंगकसामीय अिधक करय लगलीह। दूनूक जीवनमे एक अपूव> रस भेटनाई शु´ भेलिन।िकताबक पथ \nहेमाक सँग छोिड़ देलक आ आब Eेमक बाट िहनका दूनूकT अपना लगबजा लेने ¼ल। \n  \nएक िदनजखन हेमा अपन सीरकमे घुसल छलीह आ िनभ>यक हाथ हुनक अंगक िवशेष भाग िदस हलचलकऽ \nरहल छल तखन हेमा Eेमक रसमे डुबकी लगबैत किन अपन Eेमक EितसाकJ होइत बजलीह: \"यौ िनभ>य ! \nअहy जे अतेक आगा बढ़ल जा रहल छी हमरा स·ेसे एक बात बुझल अिछ?\" \nिनभ>यक हाथ एकाएक चहलकदमी छोिड़ देलक। किन िचि`तत होइत बजलाह:\"से की?\" \nहेमा: \"यएह जे अहy अतेक आगा बढ़ल जा रहल छी। अहyक माता-िपता आ ओहूसँ आगा हमर भैया-भौजी \nअहy आ हमर िववाह लेल तैयार हेताह?\"   \nिनभ>य : \"एक बात कहु।\" \nहेमा: \"पुछू\"। \nिनभ>य : \"देखु हेमा, अगर अहy तैयार छी तऽ बyकी काज हमरा पर छोिड़ िदय। हम सबकTसहािर लेब। \nहमरा बुझल अिछ जे एकर सबसँ पैघ िवरोध हमर बिहन आथ>त अहyकबड़की भौजी करतीह। लेिकन देखल \nजएतैक। हम अपन छोटकी बिहन आरती एवम बिहनोईकTमना लेब अपना िदस। ओकरे सबहक सहयोगसँ \nमाय सेहो मािन जेतीह। एक बेर मायकहृदय पिसज गेलिन तऽ ओ हमर िपताकT सेहो तैयार कऽ लेतीह। हम \nअहyकTकोनो अवxथा मे असगर निह छोिड़ सकैत छी।\" िनभ>यक हाथ बात करैत-करैत फेरोहेमाक सीरक \nिदस घुइस गेलिन आ अपन काज शु´ कऽ देलक। हेमाक शरीर आनंदक xपश>सँिसहरय लगलिन। Eेमक \nताप केहेन होइत छैक तकर अनुभव हेमा आ िनभ>यसँ बिढयyके बुईझ सकैत छल? िनभ>यक हाथ चलैत \nरहल। कखनो जोर तऽ कखनो किन ह²लुक मुदाअनवरत। हेमाक पोर-पोर Eफ़ुि²लत। िबना कोनो }यवधान \nकेने हेमा बािज उठलीह: \n\"जनैत छी, हमर भैया चूंिक हमर बेमातर भाय छिथ, तिह कारणे सेहो ओ आ हमरभौजी हमर अहyक िववाह \nलेल तैयार निहं हेतिन। ओना हम अपन मायकT मना सकैतछी।\" \nिनभ>य अपन हाथकT गितमान रखैत बजलाह: \"देखूहेमा! अहyक भैया अहyक ने बेमातर छिथ, हमर तऽ अपन \nबिहनक पित छिथ। हम जनैतछी कोना हुनका सबकT मनाबी। अहy िचंता निहं कn।\"  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n9 \n \nआबिनभ>य हेमाक सीरकमे पूरा घुइस गेलाह। दूनू ओिह याLामे त²लीन भऽ गेलिन जािहमे पित-प¾ी भऽ \nजाइत अिछ। \n  \nएिह तरहे एिह तइसिदनक Eवासक अविधमेहेमा आिनभ>य एक दोसरक देहक आ मोनक Eीत आ Eेमक धारमे \nकतेक बेर डुबकी लगेलिनतकर कोनो िहसाबे निहं। उिचतो यएह। Eेमक कही माLा, सँ¿या अथवा \nघनवदेखल गेल अिछ? \n  \nजखनहेमा िनभ>यक शहरसँ वापस अपन गाम चिल गेलीह तऽिनभ>यकT राित काटब मुिeकल। हेमाकT सेहो \nिनभ>य िबना अपन जीवन पहाड़ बुझना जाइन।   \n  \nअ`ततःिनभ>य िहमत करैत अपन छोट बिहन आ बिहनोईसँ बात कएलाह। हुनकर छोटकी बिहनतैयार भेलीह। \nमायकT बहुत Eेमसँ बतेलिन। माय मना कऽ देलिथन तऽ आरतीबजलीह:\"अहy निह तैयार हएब तऽ भाईजी \nिकछु कऽ सकैत छिथ। घर यािग सकैत छिथ।\" \n  \nिनभ>यकT माय आब तैयार भऽ गेलीह। अतबे निह ओ अपन पितकT सेहो मना लेलिन। िनभ>यकिपता एिह लेल \nमािन गेलाह जे िनभ>यसँ एक पैघ भाय सतरह बरखक भेलाक बाद मिरगेल छलिथन। कोनो माता िपताक \nलेल अिहसँ पैघ दुभºय की भऽ सकैत छलिन?  \n  \nिनभ>यकT माता-िपता जखनअपन बेटी जमायसँ एिह बारे मे गप कएलाह तऽ ओदूनू अिºन¢ वायु¢। कतबो \nमाय, छोटकी बिहन बिहनोई आ िपतामनेलिथन, ओ दूनू निहए तैयार भेलाह। आब की हो? कोना कऽ िमलन \nिवधना दूनूक़करतै रे की? \n  \nिनभ>यकT जखन कोनो उपाय निहं भेटलिन तऽ झटदिन मूसक दबाई आिन लेलाह। ओकरा घोिर पी गेलाह। \nसौभाºयसँ छोट बिहनोई देखलेलिथन। घरमे कोहराम मिच गेलिन। तुरत डॉ±टर लग लऽ गेलिन। बहुत \nउपायसँिनभ>यक Eाण बचाओल गेल। जखन िनभ>य ठीक भऽ गेलाह तऽ जेठ बिहन आ बिहनोई हुनकालग \nअबैत नोरायल मुँहै किह देलिथन: \"अहyक Eेम जीतल। हमर िजद हािर गेल।\" \nहेमाकT सेहो िनभ>यकT देखबा लेल गामसँ शहर बजाएल गेल छल। हेमाक आँिखकनैत-कनैत लाल भऽ गेल \nरहिन। िनभ>य केर माता िपताक चच> निह हो तऽ नीक। मुदाआब सब क²याणक पथ पर आिब गेल \nछलाह।   \nअिह तरहT िनभ>य आ हेमाक िववाह सामा`य तरहT िबना कोनो दहेजक भेलिन। दूनू एक सँग जीवन जीबाक \nहेतु तैयार भेलाह। िववाहक िकछुए िदनक बाद िनभ>यकT नौकरी लािग गेलिन। घर पर कोनो कमी छलिन \nनिह – माता-िपता दूनू Eोफेसर। \nिनभ>य  अपन जीवन िजब रहल छलाह। सब तरहg सप।िनभ>य केर एक कमी छलिन। िहनक अं¦ेजी बहुत \nअधलाह। िहंदी य_िप बहुत नीक बजैत छलाह। िलिखयो नीक लैत छलाह। मुदा एक कुंठा पोिस लेने \nछलाह। कुंठा इ जे जँ िहंदीमे िलखता तऽ लोक इलीट, Âानी, मॉडन> निह बुझितन। एिह कुंठाक कोन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n10 \n \nउर? एक बात आरो, िनभ>य अं¦ेजी िसखबाक य¾ किहयो निह केलिन। ओना िव¥ान लोक बुझय तािह \nलेल बहुत साकJ रहैत छलाह।नाना तरहक xवग रचैत रहैत छलाह। बहुत तरहक पोथी जे कला, \nइितहास, हेिरटेज, सािहय, पुरातव, मीमशा, नाटक, आिद पर होइत छलैक तकरजोगार करैत छलाह आ \nअपन घर आ ऑिफसक रैकमे सजेने रहैत छलाह। लोक बुझ जे िनभ>य  िव¥ान छिथ। ओिहमेसँ अिधकश \nपोथीक पyचो पा ओ किहयो निह पढलाह। पोथीक जोगार िनभ>य तीन तरहg करैत छलाह; पिहल, िकताबक \nदोकान अथवा पुxतक मेलासँ कीनकऽ, दोसर, िमL अथवा ककरो लग गेलाह तऽ पढबाक लाथे मिग कऽ, \nजे किहयो वापस निह करैत छलाह, आ तेसर, चोराकऽ।िनभ>य पोथी चोरीकT कोनो पाप अथवा दु°कम> निह \nबुझैत छलाह। हुनका िकयोक किह देने छलिन जे िद²ली यूिनविस>टी, पटना यूिनविस>टी आ कोलकाता \nयूिनविस>टी केरEोफेसर सब सेहो पोथी कखनो झोरामे, कखनो छामे तऽ कखनो कोनो आन चीज़मे चुपे चाप \nरािख पुxतकालय अथवा साव>जािनक xथानसँ लऽ जाइत छलाह। फेर की िनभ>य एकरा अपन मौिलक \nअिधकार मािन लेलिन। पोथी चोरी कतौ चोरी भेलैक अिछ! िक``हुँ निह।िनभ>य  अिह तीन युि±तसँ िबपुल \nपोथीक xवामी भेल जा रहल छलाह।िनभ>य लग िकयोक पिहल बेर अबैत छल तऽ ओकरा लगैत छलैक जे \nकतेक महान पढ़ाकू आ िव¥ान लग आिब गेल अिछ! \n  \nिनभ>यकT कपड़ा पिहरक कोनो Âान निह छलिन। छलाह लेिकन कला संxथानमे ताई रंग-िवरंगक िविचL \nपिरधान पिहरैत रहैत छलाह। किहयो हदसँ अिधक पैघ कुरता आ पायजामा, तऽ कखनो िकछु। \n  \nआर जे हो लंगोटक बड़ जोरगर छलाह िनभ>य। जखन कला इितहाससँ एम ए करैत छलाह तऽ एक बेर \nगोवा, मुंबई, एलोरा, एलीफटा आिद xथान पर समxत िव_ािथ>क टोली सँग गेल छलाह। िहनक िवषय एहेन \nछल जािहमे तथाकिथत मॉडन>, इलीट आ नव धनाÄयक बेटी, प¾ी आिद समय िजयान करबा लेल नामाकन \nलऽ लैत छलीह। हुनका सबलेल शारीिरक अथवा यौन सुख बस ओिहना समय काटक एक युि±त माL \nछलिन। अगर िववाहसँ पूव> कोनो लड़की अथवा िववािहत नाियका कोनो पर पुnख सँग यौन सुखक Eाित \nकऽ लेलक तऽ एिहकT पाप पु`यसँ जोिरक देखब िहनका सबलेल पाप छलिन। इ Jिणक सुख छैक। भेल, \nJिणक सुखक आनंद भेटल। दूनू Eेमक रससँ रसलािवत भेलिन। बात खम। एकरा िखचनाई अथवा एकर \nइितहासमे घुसनाई }यथ>। एहेन धुरंधर िवचारक मिहला आ नाियकािनभ>य सँग एम ए िशJा लैत छलीह। \n  \nओिह मिहला म{डलमेसँ एक मिहला सौया जे सविर, सुंदिर छलीह। अित मॉडन> छलीह। िचिकसक माता-\nिपताक बेटी छलीह। कोनो तरहक Vेम अथवा व`धनसँ मु±त छलीह।सौयाक उरोज भरल सुराहीसँ एकौ \nरी कम निह छलिन। गाल भरल-भरल, केश ओतेक पैघ निह िक`तु झमटगर, खूब कारी, कमर बहुत \nपातर, िनतब सुडौल, अतेक कलामक जे बुढो Eोफेसर सब एक बेर ओिह पर आँिख अवeय गड़ा दैत \nछलिन।लोक सौयाकT देिखते सपनाक अलौिकक सँसारमे भेर भऽ जाइत छल। नाना तरहक सोच उफान \nमारए लगैत छलैक। मुदा तुरते अपन अवxथा, पद, EितRाक भान होइते ओ वापस अपन िवÂक सँसारमे \nआिब जाइत छलाह।सौयाक सबसँ पैघ बात हुनकर सविर रंग आ वxLसँ अपना आपकT सजेबाक कला \nछल।सौयाकT देखलासँसविर नारी कतेक सु`दिर, कामुक, उेजक भऽ सकैत अिछ; कोना दुºधधवल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n11 \n \nनाियकाकT अपन सौ`दय>, वxL िव`यास, कनखी-मटकी, आ चामक पािन सँ पछािर सकैत अिछ, तकर िजवंत \nEमाण भेटैत छल। \n  \nखैर िनभ>य अपन ¦ुपक लोक सबहक खूब Åयान रखैत छलाह।हुनकर एिह गुणक ¦ाहक सब छल। एक \nराित लड़का-लड़की सब बोन फायर केलक। सालक अंितम िदन आ नव वष>क Eथम िदन सबकT एक संग \nमनेबाक अवसर भेटलैक। की सब निह एलैक। मस-मिदरा-नृय-गीत-मxती-भयमु±त वातावरण। ने घरक \nलोकक धाख ने यूिनविस>टी केर Eोफेसरक िचंता – सव>त`L xवत`L। एक मािलनी माL जे ओना तऽ बहुत \nसु`दर छलीह मुदा बहुत सौय आ शालीन बनबाक अिभनय करैत छलीह। Eेमक बात तऽ सुनैत छलीह मुदा \nलजा भावक अिभनयमे िहनक उर निह। एकबेर भरत मोगा नामक xमाट>, सुंदर आ वैभवशाली युवक \nिहनक सौ`दय>सँ आकिष>त भेल िहनका िदस िमLताक हाथ बढ़बैत किह देलिथन: “हेलो! यू आर सो \nएंटरि±टव एंड »यूटीफुल गल>!” \n  \nमािलनी मोने-मोने Eस भेलीह मुदा भेलिन एकाएक कोना हy किह देिथन।झटदिन उर देलिथन: “हमरा एिह \nतरहक मजाक निह पिसन अिछ। हम किन दोसरे तरहक लोक छी।” \n  \nतावेत धिर भरत एक पेग ढािर नेने छलाह। केजुअल भेल बजलाह: “कम ऑन मािलनी! ज़माना कतऽसँ \nकतऽ चिल गेल आ अहy एखनो पंhहवॴ शदीक भारतक मानिशकतामे जीब रहिल छी।हमरालोकिन कला \nजगत केर लोक छी। अतए उ`मु±तता छैक। लोकक िवचार आ }यवहार ºलोबल छैक। िलवइन िरलेशनिशप \nआम बात छैक। आ अहy एहेन बात कहैत छी!” इ कहैत भरत बहुत Eेमसँ अपन हाथ मािलनीक का`ह पर \nरािख देलाह। मािलनी झटदिन हुनक हाथ हटबैत बजलीह: “माइंड योर िबज़नस भरत! हम सड़कछाप \nलड़की निह छी। जे केलहुँ से केलहुँ। भिव°यमे एिह घटनाक पुनरावृि निह हो से Åयान राखब।” \n  \nभरत बुइझ गेलाह जे मािलनी दोसरे होपलेस xटफ छिथ। इ िमÈयाक अहंकारमे जीबी रहिल छिथ।मोगा \nकोनो दोसर लड़की जे मxत भेल नृय करैत छलीह लग चल गेलाह। \nसौया टाइट जी`स आ शट> पिहरने छलीह। उेजक-आकष>क-मादक! ओिहराित िनभ>य बहुत उसािहत \nछलाह। मुदा ओिह ¦ुपमे दू मनुखझर छल: xLीगनमे मािलनी आ पुnखमे िनभ>य।िनभ>य आ मािलनी दूनूमे \nिकयोक मिदरापान निह करैत छलिन।मािलनी चािर डेग आगा छलीह – मस भJण सेहो निह करैत छलीह। \nवेचारा िनभ>य शीतल पेय केर दस बोतलक जोगार केने छलाह। जखन लोक हाथमे मिदराक िगलास लेने \nजाम हेरा रहल छल, िनभ>य ओकरे सबहक तालमे ताल शीतल पेय केर िगलाससँ कऽ रहल छलाह। \nहुनकोसँ अलग िसंगल पीस बनिल मािलनी एक कोनमे दोसरे दुिनयyमे िवचरण करैत शीतल पेयक चुसकी \nआधे मोने लऽ रहिल छलीह। \nकाय>­म चलैत रहलैक। िबना पीने लोक सबकT िपबैत आ झुमैत-गबैत देख िनभ>यकT शीतल पेयसँ रमक नशा \nआबए लािग गेलिन।िनभ>य मxत भेल गेलाह। जेना-जेना राित भेल जाइक तेना-तेना लोक xवतंL-उचkृंखल \nभेल गेल। xLी-पुnख, छोट-पैघक, xथानीयता आिदक दूरी खम भेल गेलैक। \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n12 \n \nसौया बहुत कम चीज़क उपयोग अपन मूँह कानकT सु`दर बनेबाकलेल करैत छलीह। लेिकन \nकाजर, मxकरा, िबंदी, साड़ी, सूट, शट> आिदक रँगकअनुकूल अथवा कं¬ाxटक झुमका अवeय धारण करैत \nछलीह जे हुनका िवशेष से±सी आआकष>क बनबैत छलिन। िहनक देखब आ ककरो िनहाराब बहुत माnक \nछल। ऊपरसँमु±तगी आ मxत छलीह सौया । \n  \nसौयाकT देख िनभ>य सेहो मादक आ उेिजत भऽ गेलाह।सौया किन बेसी मूडमे छलीह। दोसर पैगकT बाद \nसौया जेना संतुलन समात करए लगलीह। देहकyपय लगलिन। ठोड़ लड़खड़ा गेलिन। माथ भारी भऽ \nगेलिन। कखनो की बाजिथ तऽ कखनोिकछु आरो। उ`मु±तता सेहो अपन रँग देखाबय लागल। सौयाक \nमxती बढ़लगेलिन। भाषाक }यथ> अनुशासनसँ ऊपर उठए लगलीह। बहुत बात सब जे नारीहोबाक कारण आ \nसामािजक मयदाकT कारण अपना पेटमे, आंतमे, माथमे,करेजमे दबेने रहैत छलीह से जोर-जोरसँ भयमु±त \nवातावरणमे बाजय लगलीह। सब यएहसोचैत रहल जे सौया अपन सहारमे निह छिथ, नशामे भेर छिथ तिह \nजे मोनमेअबैत छिथ से सब बजने जा रहिल छिथ। तािह राित सौया कT सात खून माफ़ छलिन। \n  \nबीच-बीचमे सौया  साकJ भऽ जािथ। होिन, ई की कऽ रहिल छिथ! किनकबेकालमे फेरोम। पेग लेिकन \nनिह थमलिन। जखन पच भऽ गेलिन तऽ रंग िवरंगक िवभस गािरबजनाई शु´ केलीह। आब हुनका लोक \nकिह देकलि`ह जे बोतल खाली भऽ गेल छैक। राितबहुत भऽ गेल छैक। आब मिदराक सब दोकान ब`द \nभऽ गेल छैक। ई बात सुिन तामसे भेरभेिल सौया आयोजककT माए-बिहन लगा गािर पढ़ैत रहली। लोक सब \nमनिह मोन हँसैतरहल।   \n  \nएिह बातसँ एक बात xपµ होइत अिछ जे हम सबसमाजक ठेकेदार बिन रहल छी। नारी xवतंLता एखनो \nदूरसँ भले जेलगैत हो, यथाथ>मे अºगब सपना जकy अिछ। \n  \nसौया सन नारी जखन उ`मु±त निह तऽ ककरा किह xवतंLताक अिधकारी। नारी मोनिशJा सँग अिधकार \nमनैत अिछ, xथान म·ैत अिछ, ओकरो बात पर लोक अमल करैकसे }यवxथा म·ैत अिछ, पुnखक सँग आ \nसमकJ चलए चाहैत अिछ। सब तरहTxवछ`द रहए चाहैत अिछ। जिहना पुnख कतऽ जा रहल अिछ, की \nकऽ रहल अिछ, कखन खाइत अिछ, कतए आ कखन सुतैत अिछ से िकयोक पुछनाहर निह, तिहना तऽ \nxLीकT सेहो अपन जीवनक संचािलत करबाक सुिवधा, xवत`Lता भेटकचाही ने! से निह भेटलैक तऽ केहेन \nxवतंLता? तिहतऽ मिदराक नशासँ मातिलसौया  िचिचया कऽ कहैत छिथ, \"फक यू मेन! यूआर बुलिशट! डॲट \nचीटमी। केवल पाई देनाइ, नीक xकूलक िशJा, सुिवधासँ xवतंLता निह भेटैत छैक। असली xवतंLता \nअहyक िदमागमे नुकाएल रहैत अिछ। अहy कायर छी। घिटया छी।अहy डरपोक छी।अगर एक पुnख कोनो \nxLी संग देह बिट सकैत अिछ तऽ फेर xLी िकयैक निह? इ पाप पु{य सब पुnखक ढ़कोसला अिछ। \nकोनो मिहला िकयैक निह अपन मोनक आनंद अपन मोनक पुnखक संग उठा सकैत अिछ? चुितया...” \nसौया  अतिहं निह थमहली। बहुत बात बजैत रहलिन। बहुत बात िलखब तऽ मयदा चकनाचूर भऽ जाएत। \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n13 \n \nसौया भोजन मोनसँ निहं केलीह। थोड़ेक कालमे िनभ>य सौया केर हाथ पकिड़ हुनक घर िदस लऽगेलाह। \nसौया  घर पहुंच गेलीह। िनभ>य सौयाकT हाथसँ पकिड़ हुनक बेड पर सुतेबाकEय¾ करए लगलाह। एिह \nEि­यामे कतेक बेर िनभ>यक हाथ सौयाक उंतभरल पयोधिरसँ टकराएल। जतेक बेर xपश> होइक़ ततेक \nनीक लगैक। िनभ>यकT आबसेहो नशा लािग गेल छलैक। ई नशा मिदराक नशा निह, सौयाक सौ`दय>क \nनशा, सौयाकसे±सी शरीरक xपश>क नशा छलिन। पुnखक मोन,िनभ>य एक आध बेर नशामे धुत भेलसौयाकT \nसहारबाक बहाने जकिड़ कऽ धेलाह। लेिकन अपन नीक लोकक छिवक रJा करकजोगारमे िनभ>य िकछु \nनिह कऽ पेलाह। आब किन सौया साकJ भेलीह। िनभ>य केरशरीरक ठोस बनावट हुनका नीक लगलिन। \nएक Jण लेल भेलिन, अगर अिह पुnखक सँगएखन अिभसार होइत अिछ तऽ मोन आ तन, आमा आ देह दूनू \nितरिपत-ितरिपत भऽ सकैतअिछ। एकर बyिहक जकड़न हमरा बैकु{ठक आनंद दऽ सकैत अिछ! यैह सोचैत \nतुरत ए±टकेर मूडमे आिब गेलीह सौया ।   \nसौया िनभ>य केर झमटगर केश हाथमे बकुटैत बजली: \"िनभ>य! साले एक बात बताओ?\" \nिनभ>य: \"की?\" \nसौया : \"अहy हमरा तािड़ रहल रही ने? जािन बुईझ कऽ अपन हाथ हमर Êा लग अनैत रही ने?\" \nिनभ>य: \"बकबास\"। \nसौया : \"सार तोरा हम देह तोिड़ देब। सबहक समJ चुमा लऽ लेब। चुपचाप सय xवीकार कn।\" \nसौया बजैत रहली। िनभ>य चुपचाप सुनैत रहला। \n  \nसौया : \"कम ऑन िनभ>य! अहy जुआन छी। हम जुआन छी। अगर अहyक मोन हमरा पर आिब गेल तऽ \nअिहमे की खरापी?\" \nिनभ>य: \"सौया माइंड योर लºवेज! की अँट शंट बजेने जा रहिल छी अहy? ई सब बात छोड़ू आ चुपचाप \nआब आँिख मुईन सुइत रहू।\" \nसौया : \"एकर मतलब की भेल? अगर हमर अधखुला वJ देिख अहyक मोन निहं केलक एकर अथ> ई भेल \nजे अहy नामद> छी!\" \n\"xटॉपिदस नॉनसgस!\", िनभ>य िचिचया उठलाह। मुदा सौया लेल धन सन। सौया िनभ>यकTअंगाककॉलर पकिड़ \nअपना िदस िघचलिन। आब िनभ>य मूडमे आिब गेल छलाह। ताबर तोर चुमाकEहार करए लगलाह। कखनो \nअपना िदस िखंच लेिथ तऽ कखनो सौयाक गद>िन पकिड़ सौयाकदूनू ठोरक मÅय अपन जीभ डािल सौयाक \nजीभक मधु xपश> आ xवादसँ आनंिदत होइतरहलिन। सौया सेहो िवरोधक बदले और सहयोगे करैत \nगेलिथन। सौयाक दैहसँ मिदरा, सgट, आ Eकृितक िxLज`य सुग`ध आिब रहल छलिन। ओिह सुगंधक सब \nकतरा िनभ>यकT मादक बनेने जा रहल छलिन। \n  \nिनभ>य आवेगक अितरेकमे सौयाक सब वxL हटा देलिथन। सौया किन संकोच तऽ केलिन कारणसंकोच आ \nनारी एक दोसरक पूरक होइत अिछ। मुदा सौयाक मोनमे िनभ>य सँग देह बाटकततेक उ¦ वाला धधिक \nरहल छलिन जे किनकबे कालमे अपना आपकT िनभ>य लगसमिप>त कऽ देलीह। जखन सौया  िनव>xL भऽ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n14 \n \nगेलीह तऽिनभ>य केर वxL अपने हाथेखोलय लगलीह। िनभ>य केर उेजना आ सौयाक सँग देह बyटब केर \nअिभलाषा सेहो उ¦भेल गेलिन। \n  \nसौया िनभ>यकअंितम वxL हटा रहल छलीह तऽ एकाएक िनभ>य केर जgटलमैन बला चिरL जािगउठलिन। \nिनभ>य सौयाकT झकझोिड़ देलाह। सौयाकT पते निह चिल पेलिन िक िनभ>य अचानकएहेन बेवहार किथलेल \nकेलिन। कामक वरसँ धू-धू जिड़ रहिल छलीह सौया । तामस तऽअतेक भेलिन जे िनभ>य केर खून कऽ \nदेतीह।   \nइमहर िनभ>य िबना िकछु कहने सौयाक शरीर पर वxL रािख देलिथन। \nिनभ>यकमयदा, लजाभाव एकाएक जा¦त भऽ गेलिन। किह देलिथन: \"निह सौया, हमरासँ ईसंभव निह अिछ। \nई चिरL लंघन हम निह कऽ सकब। xटॉप इट। आई एम सॉरी। हम अपनमयदा िबसिर गेल रही।\" \nकामक अिºनसँ जड़ैत सौया एकबेर शेरनी जकy िनभ>य पर गरजैत बजली: \"तखन किथलेल अतेक आगा \nबढ़लहुँ? अहy मद> निहं छ¤ा छी। बहy...द एिहसँ पिहने जे हम तोरा ग----- पर लात मािर भगा दी तॲ \nअपने तुरत हमर घरसँ भाग ।\" \nिनभ>य देह झारैत भािग गेलाह। राित भिर कोना समय सौया }यतीत केलिन से वैह बुईझ सकैत छलीह। \nवैह िनभ>य अपन प¾ी हेमा सँग बहुत रोमिटक छलाह। कामकलाक अनेक आसनकEयोग करैत छलाह। \nकखनो Eयोगक नाम पर xथािपत सीमाक अित­मण सेहो करैतछलाह।िनभ>यकT दू बेटा भेलिन। दुनुक मÅय \nअंतर माL सवा बरखक। एक बेरराघबकT पता लगलिन जे िनभ>य केर किनया हेमा िवमार चिल रहल \nछिथन। हुनकर डyरमे दद> छिन। गभीर इलाज चिल रहल छिन। बादमे िनभ>य केर दोसर िमL जेराघबक \nिमL सेहो छलिथन आ िनभ>य सँग हुनकT सोसाइटीमे रहैत छलाह,राघबकTबतेलिखन जे िनभ>य केर प¾ी हेमा \nहुनकर प¾ीसँ कहलिथन जे िनभ>य पृRभागसँसंभोग करबाक िजद ठािन देलिथन। ओिहक ­ममे नश चिढ़ \nगेलिन। खैर! ई िनभ>य केरिनजी मामला छलिन। \nिनभ>य हमेशा कोनो नीक पढ़य बला केरसंगितमे रहबाक य¾ करैत छलाह। हुनकर एक िमL कोनो जोशी \nनामक छलिथन ।बहुत तेज, सु`दर। मुदा सबकम® आ एक नंबर केर Vॉड। चोरीक कलामे Eवीण।एकबेर \nजोशी महोदयकT लकऽिनभ>य राघब केर होxटलमे आिब गेल छलाह। राघबकT कतौ जेबाक रहिन। िनभ>यकT \nअपन घरक चाभी राघब दऽ देलिथन। बादमे जखन राघबअएलाह तऽ पता चललिन जे जोशी जी राघबक \nअनेक वxL, पोथी आिद चोराकऽ चिलगेल छलाह। \nहेमा, अथत िनभ>य केर प¾ी बहुतसxकृितक आ kृंगािरक xवभावक छलीह। अिधक काल नुआ »लाऊज \nपिहरैत छलीह।दूिधया गोड़ाई। एक तऽिनभ>यसँ नौ वरखक छोट ऊपरसँ बहुत छरहिर, दूभर पातर। \nकतेकसमय तऽिनभ>य आ हेमाक जोड़ी िवपरीत अथत िपता पुLी सँग लगैत छल। \nहेमा भोजन, संगीत, िमिथला िचLकला, योग, नृय सबमे Eयोग करए चाहैत छलीह। ओजीवनक संगीत देखय \nचाहैत छलीह। वxLकला केर नीक Âान छलिन िहनका। »यूटीपाल>र केर Âानमे पारंगत छलीह हेमा। \nएक आध बेर हेमा नौकरी करबाक य¾ केलीह मुदा िनभ>य तकर अनुमित निह देलिथन। हेमा ओना ई मनैत \nछलीह जे िनभ>य बहुत EवुË लोक छिथ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n15 \n \nजािहयासँ राघब कला कला संसथान जॉइन कएलाह िनभ>य लेल वरदान भऽ गेलिन। अपन स·ी \nसबकTपीएचडी उपािधसँ िनभ>य बहुत उEेिरत भेलाह आ पीएचडी लेल कोनो यूिनविस>टीसँ पंजीयन लऽ लेलाह। \nसमxया ई छलिन जे कोना िलखताह? अपने कोनो िxथितमेनिह िलखताह से बुझल छलिन। कतेक बेर \nराघबसँ EयJ आ परोJ ´पमे किहदेलिथन मुदा राघब टालैत रहलिथन।   \nसंयोगसँ िनभ>यकTमाता िपता राघबसँ पिरिचत छलिथन। एकबेर कोनो Eयोजनसँ राघब हुनका लगगेलाह। \nराितमे ओतए nकलाह। राितमे भोजनक बाद िनभ>यक िपता राघब लग दूनू हाथजोिड़ ठाढ़ भऽ गेलिथ`ह। \nराघब घोर आ¢य>मे पिर गेलाह। तखन िनभ>यकT िपताकहलिथन: \"राघब, अहy हमर पुLतु²य छी। हम आ \nिनभ>यक माए अहyमे अपन पुLदेखैत छी। हम नौकरीसँ सेवािनवृत भऽ चुकल छी। हृदय रोगक रोगी छी। \nजीवनक कीभरोसा? ई िनभ>य नालायक अिछ। एकरा बूते पीएचडी एिह ज`म के कहैत अिछ, सातज`ममे निह \nहेतैक। अहy हमरा सबपर एक उपकार कn आ एकर पीएचडी िलख िदयौक।अहyक अिह योगदानकT हम \nजीवन पय>ंत निह िबसरब। \" \nिनभ>यकमाय सेहो मौन भेल अपन आँिखसँ बहुत िकछु किह देने छलिथन। राघब उिठ गेलाह।िनभ>यक िपताक \nहाथ अपना हाथमे लैत बजलाह: \"हमहुँ अहy सबमे अपन माता-िपताकछिव देखैत छी। ओना ई बहुत दु°कर \nकाय> अिछ। िनभ>य िकछु तऽ करत निह, सब काजहमरे करय पड़त। लेिकन हम तीन मासमे पीएचडी \nथीिसस िलख दैत छी।\" \nई बात सुिन िनभ>यक माता-िपताक नेL एक दोसरे आभासँ चमिक उठलिन। राघब एक भारसँ दिब गेल \nछलाह। \nराघब कलाके`h आिब गेलाह। िनभ>यकT बजा सब साम¦ी अपना लग मंगा लेलाह।पीएचडी थीिसस िलखनाई \nराित-िदन शु´ केलिन। \n  \nअिह तरहT राघब तीन मासमे िनभ>य लेल पीएचडी िलख िनभ>य केर माता-िपताक भावनामक ऋणसँ उऋण \nभेलाह। \nिनभ>य पुरा थीिससमे पूण> िवराम के कहैत अिछ अध> िवराम तक निहं िलखलिन। ऊपरसँिनभ>यकT राघब \nकहलिथन जे अपन ध`यवाद Âापन िलख लेिथ।िनभ>य ओहू लेलतैयार निहं भेलाह। राघबक आगा अxL \nरािख देलिन। लाचार अपन माथक केश नोचैतराघब िनभ>य केर ध`यवाद Âापन सेहो िलखलिन। ओिहमे \nराघब जािन बुईझ कऽ अपननाम निहं िलखलाह। िवsास छलिन जे िनभ>य या तऽ xवयं िलख लेताह अ`यथा \nराघबकT कहिथन जे अहy अपन नाम िलख लीय। मुदा िनभ>य कृतÍ Eाणी छलाह। राघबकयोगदान हुनका \nलेल अतबे महवपूण> लगलिन जतेक योगदान एक हरबाहक कृिषकाय>कसंपादन मे। बि²क ओहू सँ कम। \nकारण हरबाहकT काजक बदला ओकर बोइन भेटैत छैक। \n  \nलेिकन िनभ>य अतबो ज´री निह बुझलिन जे राघबक EितकृतÂता अिप>त करिथ। ऊपरसँ अपन प¾ी \nमेधा, आ िहत िमL लग अपन Eशंसकपुल बनहैत रहला िनभ>य।   \nसंयोगसँ किनकबे िदनक बादिनभ>यक माता िपता िनभ>यसँ भेट करक हेतु िद²ली एलिथन। राघबकT जखन \nपतालगलिन तऽ राघब भेट करऽगेलाह। भेट होइतिहं िनभ>यक िपता बािज उठलिन: \"कतेकआशीवद िदय  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n16 \n \nअहyकT राघबजी! अगर अहy निह िलखबा लेल तैयार भेल रािहतॱ तऽसातो ज`ममे िनभ>य बूते पीएचडी थीिसस \nिलखल निह होयतैक।\" राघब िवन¸तासँसब बात सुनैत रहला। \n  \nफेर िनभ>यकT िपता बजलाह: \"लेिकन अहyक नाम कतौ ध`यवादमे निहं अिछ राघबजी?\" \nराघब: \"पता निह, शायद िनभ>य िबसिर गेल हेताह।\" \nिनभ>यकिपता: \"ई कोना भऽ सकैत अिछ? हमरा बुझल अिछ जे सपूण> थीिससमे िनभ>यक नामसेहो राघबजी \nिलखने छिथ। फेर िनभ>य नाम किथलेल निह देलाह?\" \nिनभ>य सकपकाईत बजलाह: \"हम पूछने रही। राघब जी निह िलखलाह।\" \nिनभ>यक िपता कहलिथन: “अहy अपन अकम>{यता अहूमे Eदिश>त केलहुँ। अहyक हम िपता छी हमरा अिह \nबातक घोर दुःख अिछ।” िनभ>य मुड़ी गोतने बात सुनैत रहला। \nिकछु मासक बाद िनभ>य केर पीएचडी पूण> भऽ गेलिन। अवाड> भेिट गेलिन।िनभ>य आब डॉ िनभ>य भऽ गेल \nछलाह। \nएकबेर हेमासँ कोनो बात पर गप भेलिन तऽ राघबक प¾ी किह देलिथन जे राघब िनभ>य केर पीएचडी \nथीिसस िलखने छलाह।हेमा िनभ>यसँ पु¼लिन।िनभ>य चुप भऽ गेलाह।हेमा मुरझा गेलीह। पिहल बेर \nहेमाकTिनभ>यक प¾ी बनबा पर ºलािन भऽ रहल छलिन।“अहy हमरा एखन असगर छोिड़ िदय! बस।” अतेक \nकहैत हेमा अपन हाथ कपार पर धऽ लेलिन।िनभ>य िनरथ>क गंभीर बनल ओतएसँ दूर भऽ गेलाह। \nदोसर िदन िनभ>य एकबेर पुनः राघबसँ पुिछ देलिथन: “राघब! अहy अपन प¾ीकT बता देने छलयिन जे अहy \nहमर पीएचडी थेिसस िलखने रही?” \nराघबकT इ E जेना तामस चढ़ा देलकि`ह –“अहy की बुझैत छी! ओ हमर प¾ी छिथ हम हुनका निह सूिचत \nकरबिन तऽ ककरा कहबै? अहy अतेक िनल>ज छी जे हमर नामक कतौ उ²लेख तक निह केलहुँ। अपन \nप¾ी हेमा लग अपन वैदुeयक बखान करैत छी। आ हम ओतेक मदित केलाक बादो चोर जकy रही! एहने \nबात छल तऽ अपनेसँ िलख िलतहुँ।” एकर बाद दूनू चुप भऽ गेलाह। \nखैर, िकछु िदनक बाद राघब नौकरीसँ यागपL दऽ देलाह।िनभ>यसँ मुि±त भेट गेलिन। समय चलैत \nरहलैक। पyच मासक भीतर एकिदन िनभ>य दस बजे राितमे कनैत फोनसँ सूिचत केलिथन जे िनभ>यक \nिपताक िनधन एकाएक हृदयगित थिह गेलासँ भऽ गेलिन। राघब बहुत दुखी भेलाह। जतबे दुःख अपन \nिपताक मृयु पर भेल छलिन ओतबे दद> तखनो भेलिन। एक बातक संतोष जnर भेलिन – नीक भेल िनभ>य \nकेर पीएचडी भऽ गेलिन अ`यथा हुनक िपताक आमा भटकैत रिहतिन जे हुनक पुL कुमार िनभ>यसँ डॉ \nिनभ>य निह भऽ सकलाह! \nसमयक च­ चलैत रहलैक। िकछु }यि±तगत िववशतासँ राघब नौकरीसँ यागपL दऽ देलिन। िनभ>य \nसंxथyकT धेने रहलाह।सरकारी तंLमे जेना होइत छैक, होइत रहलैक। िनभ>यक तर¤ी हुनक पीएचडीक \nकारण होइत रहलिन। कुरता-जी`स पिहरने िनभ>य अपन देहक आ वxLक सEेषणसँ िव¥ान भेल रहैत छिथ। \nभीतरक िनभ>यकTके देखैत अिछ? ककरा लग समय छैक? \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n17 \n \nनोट:इ कथा पुण>तः का²पिनक अिछ। एकर सब`ध कोनो जीिवत अथवा मृत }यि±त या संxथानसँ निह \nछैक। \n  \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंत}य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१. नारायण यादव - गुnमैता-सpैता २. डॉ. बचेsर झाक दूटा आलेख - िव_ापितकालीन िमिथलाक कृिष  \nआ िव_ापितक रचनामे िवरह वण>न  \n१ \nनारायण यादव  \nगुnमैता-सpैता \nिमिथलाक िवभूित भुवनेsर Eसाद गुnमैताक ज`म 24 अEील 1930 ई.मे ¦ाम भविटयाही िजला \nसुपौलमे भेल छल। xव. िवहारी गुnमैता बड़ पैघ देश भ±त, ­ाि`तकारी, जुझा´, कम>ठ आ देशक Eित \nसमिप>त वतंLता सेनानी छलाह। भुवनेsर गुnमैताक }यि±तव आ कृितव जानवाक लेल हुनक वंशावलीक \nजानकारी आवeयक अिछ। \nवंशी गुnमैता                   सोनाई गुnमैता                 िवहारी गुnमैता \n \n  \nनागेsर गुnमैता                         मोतीलाल गुnमैता \n \n  \n  \nिवsनाथ गुnमैता           कुशेsर गुnमैता  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n18 \n \n                                    \n            राज कुमार गुnमैता         राम कु. गुnमैता  \n                                                \n            राम नारायण गुnमैता                  देवनारायण गुnमैता \n \n  \n  \nभुवेsर गुnमैता ल³मी ना. गुnमैता          जयकृ°ण गुnमैता \n  \n  xव. िवहारी गुnमैताक सुपुL रामनारायण गुnमैता और देवनारायण गुnमैता xवतंLताक आ`दोलनक िदवाना \nछल। राम नारायण गुnमैता कलका िवsिव_ालसँ बी.ए. पास कयने छलाह। िमिथलचलक Eथम xनातक \nछलाह। पढ़ाइक दरयान सुभाषच`h वोस, महामा गyधी आिद xवतंLता सेनानीसँ पहचान भेलै`ह। ­मश: \nराजे`h Eसाद आिद राजनेताक सभासँ अएलाह। बी.ए. पास कएलाक बाद ओ िवहार अएलाह आ गyधीजीक \nरचनामक काय>क Eचार-Eसारमे लािग गेलाह। ओिह अ`तरालमे (1939-1942) दरभंगा कॉं¦ेस किमटी \nआओर आय> समाजक मंLी पदकT सुशोिभत कयलै`ह। अपन िव¥ताक वलपर राम नारायण गुnमैता राम चिरL \nमानसक, अं¦ेजीमे अनुवाद (प_ानुवाद) कयलै`ह। दरभंगा महाराजक चीफ मैनेजर डेनबी साहेव ओिह अं¦ेजी \nअनुवाद राम चिरL मानसकT राम नारायण गुnमैताक मुँहसँ Eितिदन सुनय लगलाह। िमxटर डेनवी साहेव \nगुnमैताजीपर बड़ खुश छलाह। दरभंगा महाराजासँ पैरबी कय रामनारायण गुnमैताकT दरभंगा राजक िफ²ड \nइ`सपेि±टंग ऑिफसरक ´पमे बहाली करौलै`ह। मुदा िकछुए िदनक प¢ात् ओ ओिह पदसँ इxतीफा दय \nदेलै`ह, िकयैक तँ राजक अिधकश कम>चारी सभ बड़ Ñµ छल। Ñµ कम>चारीक संग काम केनाई राम \nनारायण गुnमैताकT नीक निह लगलै`ह। ओ ओिह पदासँ इिxतफा दय का्रेसक पूण>कािलक काय>कक ´पमे \nसमाजक सेवामे लािग गेलाह। एिह दौरान ओ िशJाक अिधकसँ अिधक Eचार Eसारक लेल पुxतकालय आ \nिव_ा आ िव_ालय खोलौलै`ह। ठाम-ठाम पुxतकालय आ िव_ालय खोलल गेल। ओिहठाम गरीब-गुरबा, मजदूर \nिकसान बैिस अÅययन करैत छल। एिह ­मे xव. xवनाम ध`य लिलत नारायण िमk,  xव. eयाम नारायण िमk \nआ हुनक भाई लोकिन राम नारायण गुnमैताजीक िश°य बनलाह। भारत छोड़ो आ`दोलन शु´ भेलापर पूण> \nसि­यतासँ एिह काय>मे लािग गेलाह। \nसन् 1939 ई.मे रा°¬िपता महामा गyधीजीक भविटयाहीमे िवशाल सभाक आयोजन राम नारायण गुnमैता \nकरौने छलाह। एिह सभमे हजारो हजार लेाक भाग लेलै`ह। सभक भोजनोक }यवxथा कयल गेलैक। राम \nनारायण गुnमैताक माताkी अपन हाथसँ चरखा ¥ारा सूत तैयार कऽ गyधीजीकT भTट केलै`ह। राम नारायण \nगुnमैताक सुपुL डा. भुवनेsर Eसाद गुnमैता जे 8-9 वष>क अवxथाक छलाह, ओ गyधीजीक xवागतमे ‘िवजय \nिवs ितरंगा यारा, झंडा ऊँचा रहे हमरा’ गीत गािव फूलक माला गद¶नमे पिहराबय लगलाह। कद-काठीमे छोट  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n19 \n \nरहवाक कारणे हाथ गyधीजीक गरदिन तक निह पहुँच सकलै`ह । गyधीजी भुवनेsर गुnमैताजीकT गोदीमे उठा \nलेलै`ह आ गुnमैताजी गyधीजीकT माला पिहरा देलै`ह। \nसन् 1940 ई.मे राम गढ़मे का¦ेसक बैसार छल। राम नारायण गुnमैता कॉं¦ेसक जुझा´, कम>ठ आ \nसमिप>त काय>क छलाह। तT दरभंगा तखन समxतीपुर, वेगुसराय आ मधुबनीक एक माL िजला छल। कॉं¦ेस \nिजला कमेटीक Eितिनिधक ´मे ओिह बैसारमे राम नारायण गुnमैतीजीकT भेजने छला। राम नारायण गुnमैता \nओिह बैसारमे ससमय पहुँचलाह। ओिह बैसारमे देश भिरक कॉं¦ेसी नेता पहुँचल छलाह। महामा गyधीक \nअÅयJतामे बैसार भेल छल। एिह बैसारमे िनण>य भेल जे सुभाष च`h वोसक जगहपर प§ािम सीता रमैयाकT \nअÅयJ बनाओल जाय। राम नारायण गुnमैता एिह Exतावक िवरोध कयलै`ह आ ओ गyधीजीक खेमासँ बाहर \nभय नेताजीक खेमामे आिब गेलाह। राम नारायण गुnमैता xवावलबी, ­ाि`तकारी, `यायवादी, xपµवादी, सयवादी \nआ जुझा´ िव¥ान नेता छलाह। जमॴदार सेहो छलाह। िहनक िपता िवहारी गुnमैताक रग-रंगमे xवाधीनताक \nआ`दोलन समायल छल। िवहारी गुnमैताक िपता भाईलाल गुnमैताक सहयोगसँ कतेको गाममे जमीन खरीद \nकामत बनौने छलाह। जेना भविटयाही, गोिढ़यारी, मािलन बेलहा, सुºगाप§ी मिटयारी आिद। xवतंLता Eाितसँ \nपिहने कोसीक रेलवे पुल बरकरार छल। दरभंगासँ फारिवसगंज बीच छोटी रेलबे लाइन छल। दरभंगासँ \nफारिवसगंज रेल जाइत छलैक। 1942 ई.क आस-पास तेहेन ने भीषण बािढ़ आिब गेलैक जे कोसीक भीतर \nरेल लाइनकT तहस-नहस कय देलक आ िनम>लीसँ आगy रेलक सवारी ब`द भय गेल जे अखन धिर ब`दे \nअिछ। भविटयाही कामत सेहो तहस-नहस भय गेल। आब राम नारायण गुnमैताक रहनाइ गोिढ़यारी कामतपर \nभऽ गेल। ओिहठामसँ xवतंLता आ`दोलनक गित-िविध चलवय लगलाह। िहनक Eथम पुL भुवनेsर भुवनेsर \nगुnमैता िजनकर उ¸ तकरीवन 12 वष>क छलै`ह। अपन पुLकT पढ़यवाक लेल राम नारायण गुnमैता \nफुलपरासक अ`तग>त म.िव. हुलासप§ीमे नाम िलखा देलै`ह। नाम सतम वग>मे िलखल गेल। भुवनेsर गुnमैता \nओिह िव_ालयमे पढ़य लगलाह। \n1942 ई.क xवतंLता आ`दोलनमे जखन भुवनेsर Eसाद गुnमैता अपन िव_ालयमे एकटा नीक छाLक \n´पमे ¿याित Eात कय चुकल छलाह। तखन एक िदन िहनक िपता राम नारायण गुnमैता हुलासप§ी मÅय \nिव_ालयपर पहुँचलाह आ भुवनेsर गुnमैतासँ कहलैन- \n“बौआ, एिह आ`दोलनमे पटनामे रा°¬ीय झंडा फिहरावयक दरयान 07 सात बचा शहीद भऽ गेल। \nआब आठममे तोहर बारी छल।” \nxवतंLताक िदवाना राम नारायण गुnमैता, जे भारतकT xवतंL करबाक हेतु अपना बेटाकT बिलदान देबाक \nलेल तैयार छल- के ओ कहलैन- \n“तो अपन िव_ालयक छाLक नेतृव करैत फुलपरास थानापर रा°¬ीय झंडा पहरावह। हम अपन एकटा \nबेटाकT भारत माताक लालक ´पमे विलदानक लेल सूपूद> कय रहल छी। गोली चलत तकर डर निह \nकिरयहह।” \nई बात 11 अगxत 1942 ई.क छल। 12 अगxतकT अपना िव_ालयक छाLक नेतृव करैत हाथमे \nझंडा लय भारत माताक जय-जयकार करैत फुलपरास थापर पहुँचलाह। हजारो-हजारक सं¿या \nछाL, नौजवान, िकसान, मजदूर आ इलाकाक ¦ामीण जनता सभ थानाकT घेरने छल। भुवनेsर E. गुnमैता  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n20 \n \nहाथमे झंडा लय भारत माताक जय-जयकार करैत थानापर पहुँचलाह। थाना पहुँचैत देरी पुिलस भीड़कT \nिछिड़येबाक बाxते हवाइ फायिरंग करय लागल। जखन मंचपर चिढ़ भुवनेsर Eसाद गुnमैता झंडा फहरावय \nलागल तखन थानाक दरोगा ओिह बचापर गोली चलवय लागल। बचाकT कोनो परबाह निह छल। गोली \nचलैत रहल। दरोगा िनशाना बनौलक आ भुवनेsार Eसाद गुnमैताकT मारए लागल, तावत दरोगाक प¾ी जे \nसदृदय छली। ओ दरोगाक पैर छाि`ह लेलकिन आ दरोगाक िनशाना चुिक गेलैक जािहसँ ओ बचा गोलीक \nिशकार होमयसँ बॉंिच गेल। एिहठाम ई पॉंती चिरताथ> भेल- ‘जाके राखे साईयॉं मािर सके ने कोई’ उ¦ भीड़ \nदरोगापर टूिट पड़ल। ओ सभ दरोगाकT धमकी देवय लागल कहलक-  जँ ई बचा अहॉंक गोलीसँ मरत तँ \nअहूँकT िनव>श कय देव। ÔÂीड़ भारत माता की जयक नारा देबय लागल। िxथित बड़ तनाव यु±त भऽ \nगेल। 12 अगxतकT झंडा फहरौल गेल आ तेरह अगxतकT थानामे आिग भुवनेsर Eसाद गुnमैताक नेतृवमे \nलगा देल गेल। 12 अगxत 1942 ई.कT भारतमे Eाय: सभ सरकारी संxथापर ितरंगा झंडा फहरौल गेल। \nजयनगर थानापर झंडा फहरावयमे जे गोली चलल। जािहमे नथुनी साह नामक युवक शहीद भऽ गेल। \nअखनो थानाक नजदीकक चौककT शहीद चौक कहल जाइत छैक। जकर xमारक शहीद चौकपर बनल \nछैक। फुलपरास थानापर गािग लगलाक बाद चा´ तरफ हाहाकार मचय लागल। भुवनेsर Eसाद गुnमैताकT \nअं¦ेज छौटे गुnमैता किह xमबोिधत करय लागल। आ छोटे गुnमैतापर शूट वारंट जारी भऽ गेल। म.िव. \nहुलासप§ीसँ भुवनेsर Eसाद गुnमैताक नाम कटा देल गेल। राम नारायण गुnमैतापर सेहो वार{ट भय गेल। \nआब राम ना. गुnमैता भूिमगत रिह आ`दोलनकT सि­य रखलै`ह। मुदा राम नारायण एिह आपा-धापी आ नु¤ी-\nिछपीमे बीमार भय गेलाह। अं¦ेजी समान आ अं¦ेजी दवाईसँ ओ परहेज करय लगलाह। झंझारपुरमे एकटा \nडॉ±टर िहनक िमL रहिथ`ह। ओ हुनकर इलाज करैक लेल लालाियत रहलाह। मुदा ओ अं¦ेजी दवाईयो \nखेवाक लेल शपथ खेने रहैथ। तुलसीक पात, वाकसक पात, काली मीच> सgधा नून इयािद जड़ी-बुटी िमला \nकय काढ़ा बनाओल गेल। ओ काढ़ाक सेवन करय लगलाह। मुदा बीमारी ठीक निह भय सकलै`ह। बीमारी \nखतरनाक ´प धारण कय लेलक। ओ िमिथलाक िवभूित 20 अ±टूवर 1942 ई. कT वाइसी गढ़ी (सुपौल) \nमे 35 वष>क अवxथामे एिह लौिकक शरीर के यािग परलोक िसधार लाह। xवग>वासी होमयसँ पिहनिह अपन \nसुपुL kी भुवनेsर Eसाद गुnमैताकT तीन काय> करवाक हेतु आदेश देलै`ह। जे िनÕ अिछ- \n(1)                      बेटा, मदन मोहन मालवीय जीक िह`दू िवs िव_ालयसँ एम.ए. किरयहह। \n(2)                    मॉं कT तीथटन करा िदयहक।   \n(3)                    पढ़ाई सप भेलाक वाद देश सेवामे लािग जइयह। \n  \nएहेन पिरिxथितमे भुवनेsर Eसाद गुnमैता िजनका अं¦ेज छोट गुnमैताक नामसँ सवोिधत करैत \nछलाह, िवचिलत निह भेलाह। दाह संxकार सप भेल। दाह-संxकारमे बहुत सं¿यामे आ`दोलनक काय>क \nभाग लेलै`ह। एिह घटनाक जानकरी अं¦ेजी फौजकT भय गेलै`ह। \nथानापर रा°¬ीय झ{डा आ थानामे आिग लगेलाक जूम>मे kी भुवनेsर Eसाद गुnमैताक (छोटे गुnमैता) \nनामसँ वार{ट जारी भेल छल ओिह समयमे छोटे गुnमैताक िगरÖतारी हेतु वार{ट लय अं¦ेजी फौज \nदरबाजापर आिब घर घेर लेलै`ह। ओिह समयमे संयोग नीक छल जे भुवनेsर Eसाद गुnमैता अपन चाचाक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n21 \n \nसंग अिxथ कलश चुनबाक हेतु समीपिहक दाह संxकार xथलपर गेल छलाह। घर लोकक मारफते हुनका \nगुत सूचना देल गेलै`ह। सूचना िमलतिह ओ अिxथ लय चाचाक संग नेपाल भािग गेलाह। आ ओहरिहसँ \nिसमिरया जा अिxथ-कलशकT गंगामे Eवािहत कयलै`ह। ¦ामीण सभ दु:साहस कय िसपाही सभकT बड़ \nफटकारलै`ह। तथािप ­ूर िसपाही लोकिन हुनका घरमे आिग लगा देलक। ई का´िणक दृeय देिख इ`h \nभगवानक हृदय hिवत भय गेलै`ह। आ झमाझम वािरस होमय लागल। घर जरऽसँ बॉंिच गेल। िसपाही \nलेकिन िनरास भय वापस चिल गेलाह। \nराम नारायण गुnमैताक िनधनक प¢ात भुवनेsर Eसाद गुnमैताक अपन चाचा देवनारायण गुnमैता \nxवतंLता आ`दोलनमे सि­य भूिमका िनभौलै`ह। आब एिह xवतंLताक आ`दोलनक नेतृव क खुटौना \nथानाक नहरी िनवासी xव. राम लषण सpैता भेलाह। \nराम लषण सpैता कम>ठ, सुयोºय, ­ाि`तकारी िनिभ>क, योितष शाxLक Âाता, िह`दी भाषी िव¥ान एवम् \nxपµ व±ता छलाह। आब राम लषण सpैताक नेतृवमे देव नारायण गुnमैता, सूय> नारायण िसंह, सुवोध \nझा, गुलावी सोनार, उपे`h िमk,  यमूना िसंह, िजलवी खड़गाह आ सpैताजीक दुनू छोट भाई रामकृ°ण सpैता \nआ जयकृ°ण सpैता आ`दोलनकT सि­य बनेबामे सहयोग करय लगलाह।   \nराम लषण सpैताक वंशावलीक चच मुनासीव बुझना जाइछ। आमा सpैता आ परमामा सpैता दुनू \nभाई िसतहर बरहाक िनवासी छलाह। जे अखन सुपौल िजलामे पड़ैत अिछ। ओिह दुनू भाइक पास बहुत \nरास गाय (गोधन) छल। गायकT चरेवाक हेतु बहुत दूर-दूर तक चिल जाइत छलाह। गायक झु{ड जतय-\nजतय जाइत छल ओकरा पॉंछा ओकर मालीक आ चरवाहा अपन डेरा डािल रहैत छलाह। ओिह ­ममे \nआमाक सpैतका गाय खुटौना थानाक िसडुला गyव पहुँच गेल। घनगर जंगल रहलाक कारणT गाय सभ भिर \nवरसात एिहठाम ठहिर गेल। \nिसडुलासँ पूरब एकटा बड़ ऊँचगर जगह छलैक। वािढ़क पािन आ जाड़सँ बचवाक हेतु मालीक आमा \nसpैता आ ओकर नौकर सभ ओिह ऊँचगर जगहपर अपन xथायी िनवास xथान वनाकय रहय लगलाह। \nिकछु िदनक वाद जंगल आ परती भूिमकT उपजाऊ भूिम बना कय खेती वाड़ी करय लगलाह। \nगोधनसँ अिधक आमदनी होमय लगलैक। खेती नीक जकॉं करय लगलाह। \nखेतीसँ विढ़या जकॉं आमदनी होमय लगलैक। िकछु जमीन खरीद नीक जकॉं घर बनाकय रहय \nलगलाह। आमा सpैताक छोट भाए- परमामा सpैता जे िसतहर-बरहा (सुपौल) मे रहैत छलाह ओ िहनका \nलय जयवाक हेतु Eयास केलै`ह मुदा आमा सpैता वापस निह गेलाह। \nिसडुलासँ पूरब एकटा छोट नदी जे नहरक सदृeय छल ओकरिह नामपर एिह गामक नाम नहरी राखल \nगेल। व>मानमे ई गyव बड़ सुखी सप आ िव¥ानक वxती बिन गेल अिछ। एतय Eारिभक िशJासँ \n.......... िशJण संxथान अविxथत अिछ। Eाथिमक xवाxÈय के`h सेहो अिछ। \nआमा सpैताक एक माL पुL रघु सpैता भेलाह। आमा सpैता : वंशावली िनÕ अिछ- \n  \nआमा सpैता  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n22 \n \n  \n \n  \n  \n \n  \nरघु सpैता                                                           फु×ी सpैता \n \n  \n  \n \n  \n                                    लेpाई सpैता                                मन´पी सpैता \n  \n \n  \n  \n \n  \nगुदर सpैता       बचू सpैता       बाबूलाल सpैता \n  \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n23 \n \n  \n  \n \n  \n \n  \nआब बाबू लाल सpैताक तीन सुपुL राम लषण सpैता राम कृ°ण सpैता, जयकृ°ण सpैतामे सभसँ \nजेठ भाई राम लषण सpैताकT एकटा िवशाल हाथी छल। तकरीवन 10 हाथक छलैक। ओकरा पैघ-पैघ दॉंत \nसेहो छलैक। हाथी पैघ देश भ±त आ xवामी भ±त सेहो छल। \nराम लषण सpैता दोसर बेटी जे दू सालक छल। एक िदन संÅयाक समय ओ बची हवेलीसँ िनकिल \nहाथीक घर चिल गेल छल। हाथी बा`हल छल। हाथी ओिह बचीकT सूढ़सँ उठा लेलक आ ओकरा झूलबय \nलागल। बची आस पािब सुित रहल। तखन हाथी बैिस रहल आ अपना दुनू अिगला जॉंघ बीचमे रािख \nसूढ़सँ झॉंिप देलक। बची हाथीक सायामे सूतल रहलीह। जखन हवेलीक अ`दर बचीक खोजवीन होमय \nलागल तँ ओ निह भेटलैक। चा´ तरफ खोज-पुछािर हाफय लागल। कतहु अता-पता निह लागल। पोखैर-\nइनारमे सेहो खोजल गेल। हवेलीक अØ कना-रोहट शु´ भय गेल। मुनहािर सॉंझ भय गेल छल। बचीक \nखोज-पुछािरक लेल बाड़ी-झाड़ी माल-जालक घरक तलासी भेल। सभ िकयो हािर-थािक कऽ सं¿या समय \nिनरास भय एक जगह जमा भेल। सॉंझ देमय लेल दीप,लालटेन वा िडिवया जराओल जाय लागल। ओिह \nसमयमे िवजलीक सेवा निह छल। लोक सभ लालटेन युगमे जी रहल छल। अं¦ेजी शासनक अयाचार चरम \nसीमापर छल। ¦ामीण लोकिन पढ़नाइ-िलखनाईकT विह°कार करैत छल। हाथीक महाउथ हिथसार यानी \nहाथीक घर सॉंझ देबाक लेल गेल। सलाईसँ काठी िनकािल िडिवया जरौलक। महाउथ देखलक जे हाथी \nअसमयमे बैसल िकएक अिछ? \nमहाउथ तँ पिहने घवरेलाह। हाथीक लग पहुँचलाह। तँ देखैत छैथ जे हाथीक अिगला दुनू जॉंघक \nबीचमे बची सुतल अिछ आ हाथी अपन सूढ़सँ ओकरा झपने अिछ। जाड़क समय छल। बचीक देह गम> \nभऽ गेल छलैक। तँए ओ िनि¢`तसँ सुतल छलीह। \nमहाउथ दौगल मालीक लग। मालीक मालीक एमहर आउ। िनरास भने सभ िकयो हाथसार िदस \nदौड़ल। मािलक हाथीकT बैसल देखलक, तँ ओ घवरेलाह जे हाथी असमयमे िकएक बैसल अिछ। मनिह-मन \nसेाचए लगलाह जे हाथी बीमार न भऽ गेल। महाउथ मालीककT देखौलक जे हाथी अपना जॉंघक बीच कोना \nकऽ बचीकT झपने अिछ। पिरवारक सभ सदxय देखलक सभ अचंिभत भय गेल। मालीक हाथीसँ बचीकT \nदेबाक लेल आ¦ह केलै`ह। हाथी अपन सूढ़सँ बचीकT मािलकक राम लषण सpैताजीक गोदीमे दय देलक। \nसभक िनराश मन Eफुि²लत भय गेल। राम लषण सpैता हाथीकT निह बेचबाक Eण कयलै`ह। हाथी \nवफादार देशभ±त आ xवामीभ±त छल। एकर एक उदाहरण Exतुत कय रहल छी। \nराम लषण सpैता जे दरभंगा महाराजक ¥ारा जूरी पंच मनोिनत कएल गेल छलाह। गामक नजदीकमे \nअं¦ेजक कचहरी छल। ओतएसँ एकटा देवनजी राम लषण सलहैताकT पंचैती हेतु बजाबक लेल हाथीसँ आयल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n24 \n \nछल। राम लषण सpैता पंचैतीमे जयवाक हेतु तैयार होमय लगलाह। महाउथकT आदेश देलै`ह जे तॱ हाथीकT \nतैयार कर महाउथ हाथीक हौदा कसय लागल। राम लषण सpैता सेहो तैयार भेलाह। महाउथवार हाथी \nलय उपिxथत भेल। सpैताजी हाथीपर सवार भय पंचैती हेतु िवदा भेलाह। तावत देवानजी हाथीपर चिढ़ \nआगy बिढ़ चुकल छल। सpैताजी सोचए लगलाह जे ई देवानजी केहेन असय अिछ। हमरा चललाक बाद \nओ पाछॉंसँ चिलतैथ। \nहुनका आम समानपर ठेस पहुँचलै`ह। ओ महाउथवारकT ईसारा देलैन जे हाथीकT जोड़सँ चलाउ। \nहाथी नमहर छल। पैघ-पैघ डेग दैत देवानजीक हाथीकT पकैड़ लेलिन। आगy एकटा नाला छल देवानक हाथी \nनाला टपए लागल। तखन राम लषण सpैता महाउथवारकT इशारा कय देलिन जे देवानक हाथीकT पाछॉंसँ \nदाइब दे। महाउथक ईशापर सpैताजीक हाथी पाछॉंसँ सूढ़सँ डॉंरपर जोरसँ चािप देलक। देवानक हाथी \nनgगराय लागल। पंचैती भेल। ओतयसँ सpैताजी घर अयलाह। देवानजीक हाथीक डॉंर टूिट गेलैक। एिह \nबातक जानकारी दरभंगा महाराजकT देल गेलैक जे राम लषण सpैताजीक हाथी दरभंगा महाराजक हाथीक \nडॉंर तोइर देलक। दरभंगा महाराज राम लषण सpैताकT दरभंगा बजौलक। राम लषण सpैता दरभंगा \nमहाराजक ओय पहुँचलाह। महाराजाकT खबर पठाओल गेल। दरभंगा महाराज सpैताजीकT कहलिन जे अहॉंक \nहाथी बदमाश अिछ। हमरा कचहरी परहक हाथीक डॉंर तोइर देलक। \nसpैताजी अपन सफाई देलक जे अहॉं देखू सpैताजी हाथीकT कुहलिन जे पट होजा। \nहाथी लेट गेल। सpेताजी हाथीक दॉंतपर चिढ़ दोसर दॉंतकT पकैर हाथीक दॉंतपर चिढ़ गेलाह। \nदरभंगा महाराजा खुश भय सpैताजीकT अभय दान दय देलै`ह। ई दृeय महारानी कोठाक ऊपरसँ देिख रहल \nछलीह। ओ ऊपरसँ आदेश देलै`ह जे अहॉं ई हाथी हमरा दय दीअ। एिह बदलामे अहॉं चािरटा हाथी लय \nलीअ। \nमहारानीक हठपर सpैताजी हाथी दय देलै`ह। जिहया सँ ई हाथी सpैताजीक घर छोड़लक, तिहयासँ \nसpैताजीक घरमे उड़ी-िवड़ी लािग गेलैक। \nएमहर राम नारायण गुnमेताक िनधनसँ जतेक xवतंLता आ`दोलनक ­ाि`तकारी लोकिन सभ छलाह, ओ \nराम लषण सpैताक ओतय रिह आ`दोलन करैत रहलाह। अं¦ेज सरकार एिह ­ाि`तकारी लोकिनकT गरÖतार \nकरबाक मुिहम चला रहल छल। नहरी गामक िकछु असमािजक तव जकरा लाम लषण सलहैतासँ दुeमनी \nछल ओ अं¦ेज सरकारकT एिह बातक सूचना दय देलक। 1944 ईxवीक दीपावलीसँ एक िदन पिहनिहक \nलगभग 9 बजे रािLमे 8 xवतंLता सेनानी सवेरे भोजन कय सुतल छलाह। पहरापर देवनारायण गुnमैता \nछलाह। पॉंच सौ मीटर दूरिहसँ अं¦ेजी फौज टाच> देलक आ राम लषण सpैताक नाम लैत दरबाजापर \nअयबाक कोशीश कयलै`ह। मुदा देवनारायण गुnमैता हुनका सभ सामना करैत रहलाह। बादमे ओ ओतयसँ \nब`दुकक साथ भािग गेलाह। सभ आ`दोलनकारी सेहो परा गेलाह। आंगनसँ पाछॉं दय बहरेवाक एकिहटा \nराxता छल। आ वगलमे ढेकी घर छलैक। ओिह ढेकी घरमे दू ­ाि`तकारी यमुना िसंह आ उपे`h िमk फँिस \nगेलाह। मुदा ओ दुनू घरक धरैनपर छुिप रहलाह। घरक तलासी होमय लागल। कतौ कोनो ­ाि`तकारी निह \nिमलल। सभ अं¦ेजी फौज दरबाजापर जमा भय गेल। राम लषण सpैता सभ िसपाही आ पुिलस अफसरकT \nततेक ने डॉंट-डपट कयलक जे सभ पुिलस पािन-पािन भय गेल। मुदा गामक जे राम लषण सpैताक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n25 \n \nEिति¥ि`द छलाह, जे अं¦ेजी फौजकT बजा कऽ अनने छलाह। ओिह आदमीसँ अं¦ेज अफसर पािन िपयेबाक \nआ¦ह केलै`ह। ओ आदमी लोटा लय ठेकी घरसँ पािन आनबाक हेतु गेलाह। धरैनपर बैसल ­ाि`तकारी ¥य \nहुनकासँ पुछलिन जे िसपाही सभ चिल गेल। ई सुिनतिह ओ EितपJी आबाज दय फौजकT बजौलक आ दुनू \n­ाि`तकारीकT पकड़बा देलक। ओिह दुनूकT पकड़लाक बाद राम लषण सpैता, जय कृ°ण सpैता, िव`देsर \nसpैता, जीलेवी खड़गाहआ टीमू म{डलकT िगरÖतार कय जहल लऽ गेल। घरक सभ सामान लूटा गेल। \nघरक सभ सदxय घर छोिड़ भािग गेल। \nअंगेजी फौजक उपhव बढ़य लागल। घरमे जतेक वLन वासन, सोना-चा`दी, गहना जेवर छल सभ लूिट \nकऽ अं¦ेज आ गामक िवरोधी सेहो लऽ गेल। घरक तलासीमे राम लषण सpैताक एक माL पुL िवशेsर \nसpैताकT पकड़बाक हेतु एिड़-चोटी एक कय देलक। िवशेsर सpैता घर छोिड़ अपना मामा गाम गोईत \nपरसाही चल गेल। िवरोधी लोकिन िवशेsर सpैताक रहबाक पता सेहो अं¦ेजी फौजकT बता देलक। अं¦ेजी \nफौज िवशेsर सpैताकT पकड़वाक हेतु परसाही पहुँचल। ओतयसँ ओ बाधे-बाघ पूरब तरफ भािग गेलाह। \nअं¦ेज िसपाही हुनका पकड़वाक हेतु खदेरऽ लागल। \nबाघमे एकटा हरवाहा हर जोतैत छल। अंगेज िसपाही हरवाहाकT जोड़सँ ह²ला कय िवशेsर सpैताकT \nपकड़बाक हेतु कहलक। हरवाहा िवशेsर सpैताकT पाछॉंसँ खदेरऽ लागल। आ हरवाहा िवशेsर सpैताकT \nधीमी आवाजमे कहलक बौआ अहॉं जोरसँ भागू। हम अहॉंकT खदेरवाक नाटक करब। हरवाहा डरे िवशेsर \nसpैताकT खदेरय लागल। आ ऊचगर मेड़पर ओंघरा कऽ िगरअ लागल। एिह तरहT िवशेsर सpैता भािग \nकय पुिलसक पछाड़सँ छुिट गेलाह। भागल-भागल अपन जेठ बिहनक ओतय पहुँचलाह। बिहनक दरवाजापर \nआइत देरी एकटा तेह²ला बाजल जे सpैता तँ अपने िवलिटये गेल आब एकरो िबलटौत। ई सुिनतिह \nिवशेsर सpैता जे आम समनक रJाथ> ओतय निह ´कलाह आ आगy बिढ़ गेलाह। िहनक जेठ बिहन जँ \nबुझलक तँ िवशेsर सpैताक पाछॉंसँ आवाज दय रोकलीह। मुदा सpैताजी वापस निह भेलाह। एिह Eकारे \nिवशेsर सpैता भागैत-भागैत कोसीक ओिह पार जा अपन मौसीक ओतय शरण लेलै`ह। \nएमर राम लषण सpैता सिहत तथाकिथत िगरÖतार }यि±तकT जेलमे डािल देल गेल। राम लषण \nसpैता जेलमे अनसन करय लगलाह। अठरहम िदन ओ शरीरकT यािग देलक। ­ुर अं¦ेज सpैताजीक \nलाशकT िहनक पिरजनकT निह दय सकल। िकछु िगरÖतार }यि±तपर मुकादमा चलय लागल। एिह Eकारे \nसpैताजीक पिरवार आ धन सपितक नाश भय गेल। \nxवतंLता आ`दोलनमे जे Jित राम लषण सpैता आ राम नारायण गुnमैताकT भेलै`ह ओ इितहासक \nपामे xवाण>Jरमे िलखवाक योºय अिछ। \nएमहर राम नारायण गुnमैताक सहोदर भाए देव नारायण गुnमैता जे िकछु िदन धिर जेलमे ब`द \nरहलाह, तकर बाद जेलक चाहरिदवारीकT फािन जेलसँ बाहर िनकिल अपन िपितयौत भाय जे बेगूसरायमे बकक \nनौकरी करैत छलाह, ओतय चिल गेलाह। भुवनेsर Eसाद गुnमैता अपन िपता राम नारायण गुnमैताक kाË-\nकम> सप कय बेगूसराय आगाक िशJा ¦हण करवाक लेल चल गेलाह। बेगूसरायमे दूटा उच िव_ालय \nछल एकटा बी.पी. उच िव_ालय आ दोसर जे.के. उच िव_ालय। बी.पी. उच िव_ालयक Eाचाय> नामकन \nनिह लेलक। तखन नामकन हेतु जे.के. उच िव_ालय पहुँचलाह। ओतयक Eचाय> भुवनेsर Eसाद गुnमैता  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n26 \n \nजीक जॉंच परीJा लेि`ह। 100 अंकक E पL देल गेल। परीJा स प भेल। 100 अंकमे 100 अंक \nगुnमैता जीकT Eात भेलै`ह। Eाचाय> िहनक Eितभा देिख गद-गद् भय गेलाह। नामकन भय गेल। जे.के. \nउच िव_ालयमे kी गुnमैतजी पढ़य लगलाह। गुnमैताजी बगूसरायमे पढ़बो करिथ आ रा°¬ीय xवयं सेवक \nसंघक िशिवरमे सेहो भाग लैथ। िहनक चाचा जे जेलसँ भािग कऽ बेगूसराय चल गेल रहैथ ओ भुवनेsर \nEसाद गुnमैतापर समसैल रहैत छलाह। िकएक तँ ओ आर.एस.एस. िशिवरमे भाग लेबाक हेतु जाइत छलाह। \nओ ओिह िशिवरमे भाग लेबासँ सिदखन मना करैत छलै`ह। धीरे-धीरे भुवनेsर Eसाद गुnमैता रा°¬ीय xवयं \nसेवक संघक Eचारक बिन गेलाह। देश सेवामे लागल रहलाह। िपताक आÂाक पालन करैत काशी िह`दु \nिवs िव_ालयसँ एम.एक. पास कयलै`ह। माताकT तीथटन करौलै`ह। पÙ िवभूषण आचाय> हजारी Eसाद \nि¥वेदीजीक संरJणमे शोध काय> सप कयलाह। बहुत रास पा..... सभ िलखलै`ह। िहनक शोधक िवeÂय \nछल  ‘वण>र¾ाकरक ऐितहािसक पृिR भूिम।’ \nएिह तरहT गुरमैता-सpैता पिरवारक धन-सपित नµ भेलाक वादो xवतंLता Eाितमे अपन अहम भूिमका \nिनभौलै`ह। जे आइ धिर िमिथलचलक आन, वान और शान अिछ। \n२ \nडॉ. बचेsर झाक दूटा आलेख - \n  \nिव_ापितकालीन िमिथलाक कृिष  \nजािह समयमे िव_ापितक आिव>भाव िमिथलामे भेल छल ओ सं­मणक काल छल। सामािजक \nिवkृंखलताक कारणT िकछु लेाक काज-ध`धा करबासँ मुँह मोड़ने छल। जे केओ काजुल, पिरkमी छलो ओहो \n.......मे पिर क>}यहीन जीवन िबतेिनहार भऽ गेल छल। िमिथलामे खेती आ पशुपालनक िसवाय दोसर \nजीिवकाक साधनो तँ निह छलैक। सीिमत साधनो अछैत खेती करनाइ असौकज> बुिझ िदनानुिदन आिथ>क \nदुव>लताक िशकार होइत रहल। इएह कारण भेलै जे एतुका लोकक आिथ>क अवxथा लचिड़ गेलैक। एतबे \nनिह, िकछु लोक कृिषक उमेJा कऽ भीख मगब kेयxकर बुझए लागल। एहन लोककT समाज घृणाक दृिµसँ \nदेखैत छल। तT एिह Eवृितक लोकक Åयान खेतीक ओर आकृµ करबाक िनिमत कहबी चिरताथ> भेल- \n“उम खेती मÅयम वाण, \nिनिषË चाकरी भीख िनदान।” \nतापय> ई जे खेती करब सभसँ उम मानल गेल। }यवसाय करब मÅयम। नौकरी करब अधम मानल \nगेल। सभसँ अधलाह- भीख मगब बुझल गेल। जहy तक नौकरीक गप छैक, आजुक समयमे नौकिरयेकT \nEाथिमकता भेटल छैक। ओ भलT सप पिरवारक िकएक ने होिथ, नौकरी हेतु अपxयॉंत देखल जाइछ। \nएहनो समय छलैक जखन नौकरी कएिनहारकT समाजमे कुचच होइत रहैक। एिहसँ ईहो Âात होइछ जे आम \nिनभ>रताक िशJा देल जाइत छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n27 \n \nमहा किव िव_ापित अपन रचना ‘िलखनावली’ आ ‘वष>कृय’मे िमिथलाक कृिषक बहुिविधवणत कहल \nअिछ। संगिह कृिषकT उपेJाक दृिµसँ देखिनहारकT एिह ओर आकिष>त करबा लेल अपना रचनामे िशव आ \nगौरीक माÅयमसँ उपदेश देल अिछ। िव_ापितक माL उ×ेeय अकम>{यताक अ`मूलन करब छल। \n“बेिर-बेिर अरे िशव मो तोय बोलो, \nिकिरणी किरअ मनलाई, \nिभिख मिगए पर गुण गौरव दूिरजाय, \nिनध>न जन बोिल सबे उपहासे, \nनिह आद। अनुकपा। \nतोहg िशव पाओल आक-धतूर, \nएिह पाओल फूल चपा।।” \nभूिमक अिधकता आ जन सं¿याक `यूनताक कारण खेती अदिल-बदिल कऽ होइत छलैक। जािह खेतमे \nएिह वष> धान गृहxथ करैत छल, ओकरा परती छोड़ैत छल। ई करलासँ साल भिरमे खेतक ऊपज शि±त \nबिढ़ जाइत छलैक। भूिम तीन kेणीक मानल गेल छल। \nिव_ापितक समयमे पिहल kेणीमे गोचर,  दोसर kेणीमे ऊपजाउ आ तेसर kेणीक वंजर। \nगोचर भूिममे अनेक Eकारक घास लगाओल जाइत छल जे पशुपालनक हेतु Eमुख छल। ई गोचर भूिम \nसाधारण गाममे एक सय दंड, पैघ गाममे दुई सय दंड एवम् नगरमे चािर सय दंड छोड़ल जाइत छल। वंजर \nभूिमकT तोिड़ कऽ खेतीक योºय बनाओल जाइत छल। एहन भूिमकT िव_ापित खील भूिम कहलिख`ह। एहन \nEकारक भूिममे खेती कएिनहार भू-xवामीकT सात वष> धिर ऊपजक आठम भाग दैत छल। तप¢ात् भू-\nxवामीक अनुसार उपजक xवामीवमे पिरव>न भऽ जाइत छलैक। एखनहुँ परती जमीनमे खेती कएिनहारकT \nसुिवधा देल जाइत छैक। एिह सुिवधाक समय िनधिरत निह छैक। जगह-जगहपर अ`तर देखल जाइत \nअिछ। \nओिह समयक समाज दू वग>मे बँटल छल। एक वग> राजा महाराजाक साम`तािदक छल। एहन वग>क \nलोकक खेती-पथारी दूर-दूर धिर होइत छलिन। ओतए ओ लोकिनक खेती करबाक....... कमि`तक अथत् \nकमितयाकT रखैत छलाह। एकर अितिर±त आरो अिधकारी वग> ओकर काजक िनरीJण करबाक लेल राखल \nजाइत छल। \nसमाजक दोसर वग> दिलत वग> छल जे xवयं अपन खेती करैत छल। एहन वग>कT खेतीमे अपन प¾ीसँ \nसेहो सहयोग भेटैत छलिन। खास कऽपशुक हेतु सभ Eकारक }यवxथा xLीगणे ¥ारा होइत छल। महादेवकT \nमैिथल होएबाक Eमाण कहक ईहो भऽ सकैछ। हुनक सासु मैना xपµ ´पसँ कहैत छिथ`ह- \n“हमर िधया जखन सासुर जयतीह तखन ओ घास कािट लौती आ बसहा चरौती।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n28 \n \nखेती-परती हर एवम् कोदािरसँ ओहू समयमे कएल जाइत छल। हरक }यवहार िव_ापित सािहयक \nसंगिह तकालीन सािहयमे सेहो कतेको xथलपर कएने छिथ। िव_ापित अपन वष> कृयमे हरक मुहु>क \nउ²लेख कएने छिथ। ओिह िदन बरदक िसंहमे म±खन गूड़ आिद रगड़ल जाइत छल। Eाय: ओिह िदन धनी-\nमनी }यि±त हरक-फारक आगूमे सोना लगबैत छल। िव_ापित कहैत छिथ सोन लगायब एक िवधान छल। \nएक तरहक कहबी छैक वा लोक धारणा जे पंचमीक मुहु>मे हर जोतबा काल जॱ बरद िचकार करए \nवा मेिमया तँ चािर गुणा उपज होएबाक संकेत भेटैछ। ओिह िदन पॉंच िसरोर जोतबाक िवधान छलैक। \nिव_ापितक िलखनावलीक एक पLमे हरक हेतु धुर`धर बरदक चच आयल अिछ। खगौट भेलापर \nगृहxथ एहन धुर`धर बरदकT ब`हकी रखैत छल। एिहसँ ओिह समयक समाजक लचरल अवxथाक पिरचय \nभेटैत अिछ। सप गृहxथ हरबाह खेत जोतबाक िनिमत रखैत छल। हरवाहीक अलाबा अ`यो काज \nहरबाहसँ करबैत छलाह। \nिव_ापितक एक प_मे उ²लेख आएल अिछ जे गौरी िशवसँ खेती करबाक लेल कहैत छिथ`ह, तखनुक \nई पॉंित अिछ- \n“खटंग कािट हर हर जे बनािवअ, \nLीशूल तोिड़ क´ फार। \nबसहा धुर`धर हर लए जोतीय, \nखेत खोला पहाड़।” \nधनी-मनी }यि±तक ओिहठाम कमितयाक ऊपर महम होइत छल जकरा िनरीJक समान पद होइत \nछलैक। कामत परक खेती-पथारीक सभ Eकारक खबिर कमितयासँ लैत रहैत छल। कोन खेतमे कोन \nतरहक अ उपजाओल जाय संगिह खेत कोना जोतल जाय, कोन खेतमे आिर ऊँच कए बा`हल जाय संगिह \nकोन खेतमे कतेक लागत लगाओल जाय इयािद इयािद तकर िजÂासा महतम कमितयासँ करैत छल। \nिव_ापितसँ पूव> मैिथली डाक आ घाघ भेल छलाह जिनका िमिथलाक कृिष काय>क उÚगेता कहल \nजाइछ। मै. डाककT Eकृितक गहन अÅयययन छलि`ह। एखनहुँ डाक वचनावलीक अनुसार िमिथलाक गृहxथ \nकृिष काय>क समीJा कऽ समेत भऽ जाइत छिथ। डाकक कहब छल- गृहxथ छोट-Jीण बरद निहयÛ राखिथ \nमाL दुई गोट धुर`धर बरद कीिन खेती करिथ। अपन खेती भेलापर अनको खेतीक हेतु मंगनी देिथ। हुनक \nश»दमे- \n“नाटा बरद बेिच कए, दुई धुर`धर कीन, \nअपन खेती किर कए आनकT मंगनी दीन।” \nएतबे निह, ओ कहने छिथ खेतक उपजा जोतपर िनभ>र करैत अिछ। \nथोड़ के जोितए अिधक मइ अिवए, \nऊँच के बाि`हए आिर।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n29 \n \nजॱ खेत तैयो निह उपजए तँ \nडाक के पिरएह गािर। \nएिह लेल िव_ापितकालीन ममहम कमितयाकT सलाह दैत छलाह जे हरसँ तैयार कएला बाद खेतकT \nकोदािरसँ साधब उम होइछ। \nिमिथलाक कृिषमे पयत वषक अभाव Eाग ऐितहािसक कालिहसँ रहल अिछ। मानसून एतुका हेतु \nजुआवाजी कहल गेल अिछ। िकएक तँ अित वृिµ अनावृिµ आ दुिभ>Jक िशकार एतुका गृहxथ होइत रहलाह \nअिछ। तT पटौनीक Eभाव समय-समय पर होइत छलैक। \nिव_ापित सािहयमे सेहो पटौनीक उ²लेख भेटैत अिछ। पटेबाक एक यंL िवशेषक चच कएने छिथ। \nयथा- रहट संxकृत अरधदृ आ Eाकृितक अरहÜ। एिह मंLसँ अहुखन इनारवा कूपसँ पािन बहार कएल \nजाइछ। एकर अितिर±त चर, चॉंचर, डबरा, खा आ पोखिरसँ करीन ¥ारा पटौनीक काज लेल जाइत छल। \nतकालीन राजा ¥ारा बड़का-बड़का पोखिर खुनाओल गेल छल।। िमिथलामे एहन अनेको पोखिर िव_मान \nअिछ, जकर सकल आब बदिल गेल छैक। एिह तरहक पोखिर रजोखोिर कहबैत छल। िकवदि`त छल जे \nदैय ¥ारा एहन िवशाल पोखिर खुनल गेल छल। \nिव_ापित तँ भाव नदीक उ²लेख कएने छिथ- गौरी जखन िशवसँ खेती करबाक आ¦ह कएलिन तँ िशव \nकहलिथ`ह- \n“सभ बात मानल मुदा पािनक अभाव भेलापर की होयत?तखन खेती तँ करब असौकज> होएत।” \nएिहपर गौरी उर देलिन- \n“पाटय सुसिर धारा।” \nएिहसँ Âात होइत अिछ जे तयुगीन िमिथलामे पटौनीक काज गंगानदीसँ कएल जाइत छल। \nओिह समयक कृषकमे Eगाढ़ Eेम होइत छलिन। एक-दोसरक िहत िच`तनक संग अित आदरक भाव \nरखैत छलाह। खेतसँ उपज िनिव>Í ..... आब तT बाधक हेतु रखवार राखल जाइत छल। अहुखन िमिथलाक \nगाममे रखवार रखबाक Eथा अिछ। रखवारकT िवशेष अिधकार गृहxथक ¥ारा देल गेल छल। कहुखन ई \nरखवार खेतक पूण> उपजकT हिथया लैत छल जे िव_ापितक पदसँ Âात होइछ- \n“खेत कएल रखवारे, लूटल ठाकुर सेवा भोर।” \nयदा-कदा एहनो होइत छलैक जखन खेतीक समय बीित जाइत छल तखन वष होइत छल। जेकर \nिव_ापितक पदसँ पुिµ होइछ- \n“समय गेले मेघे विरसब, \nकी दहु तT जलधार।” \nएहना िxथितमे वषक पािनकT रोकबाक हेतु खेतमे ऊँच आिर बा`हल जाइत छल तािक खेतसँ पािन \nससिर निह जाय। िव_ापितक प_सँ संकेत भेटैछ-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n30 \n \n“गेला पीड़ िपरोधक की फल।” \nपुन: िव_ापित अपन रचनामे Eेम ´पी फूलक हेतु शीलक आिर बाि`ह मयदाक रJा कएने छिथ- \n“फूल एक फूलवािर लगाओल मुरािर, \nजतने पटओलि`ह सुवयन वािर। \nचौिदस वॉधिल सीलक आिर, \nजीव अवलवन क´ अवधािर।” \nएिहसँ ईहो Âात होइछ जे लोक भूिमकT छोट-छोट टुकड़ीमे बyिट खेती योºय बनबैत छल। िव_ापितक \nसमयक कृषकक समxत उपजाक अक उ²लेख कतहु एकठाम निह भेटैत अिछ। तखन एतए \nमसूरी, राहिड़, सिरसो, ितल जौ आिदक अवeय उपादन होइत छलैक। जतेक Eकारक अक उ²लेख भेल \nअिछ ओ सभ अ िविभ अवसरपर िमिथलामे िविभ देवी देवताक Eसताक हेतु दान कएल जाइत छल। \nएकर सगोपग वण>न िव_ापितक  ‘वष>कृय’मे भेटैत अिछ। \nअनुकूल समयसँ यथेµ उपज होइत छलैक। गृहxथी नीक हालतमे भेलासँ िमिथलाक लोक बाहर निह \nजा कऽ घरिह रहैत छल। कहबी छलै- \n“कर खेती घरही भला।” \nइएह कारण छल जे एतुका जनमानस वाÝ पिरवेशक अनुभवसँ वंिचत रहक। िव_ापितक पूव> जिहना \nगृहxथीसँ उदास लोक छल तिहना किवक रचनाक Eभावसँ गृहxथीक ओर झुकाव भेल छल। खेतीसँ उप \nअक उपयोग मोला }यवxथा ¥ारा चलैत छल। मोलाक अ`तग>त ­य-िव­यक िवधान छल। एकरो उ²लेख \nिव_पितक िलखनावलीमे आयल अिछ। तौल-नापक }यवxथामे टंक और मानी पथी चलैत छल। 4 मानी एक \nटंक होइत छलैक। ओिह समयक 1 मानी आजुक 16 सेरक बरा-बर होइत छलैक। \nखेतसँ पयत धानक Eाि¦क Eमाण छलैक जे पैघ गृहxथ डेिढ़या वा सवाईपर कज लगबैत छलाह। \nकजक अदायगी अगहन मासमे नवका धान भेलापर होइत छलैक। िव_ापितक िलखनावलीमे कृिष सब`धी \nचच िवलJण ढंगसँ कएल गेल अिछ। \nअxतु...! \n  \n  \nिव_ापितक रचनामे िवरह वण>न  \nिव_ापित अपन वहुमुखी Eितभाक पिरचय अपन रचनामे देलि`ह अिछ, मुदा का}य Eितमाक वाxतिवक \nपिरचय सुनक िवरह गीतसँ होइत अिछ। Eेमक Eगाढ़ता संयोगमे निह िवयोगेमे होइत छैक। महाकिव राधाक \nिवरह-वेदनाक सजीव आ मम>xपश® वण>न कएलि`ह अिछ। जॱ सूर िवEलभ kृंगारमे गोपीक वेदनाक टीसकT  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n31 \n \nÑमर गीतक अ`तग>त उजागर कएलि`ह तँ िव_ापित सू³म दृिµसँ राधाक मनोदशाक िवछोहावxथाकT िवरह गीत \n´पमे उजागर कएल अिछ। \nसमयानुकूल िवरिहणीक िxथितक xवाभािवक वण>नमे िव_ापितक कलम माजल छि`ह। \nसािहय शाxLमे kृंगार रसकT रस राजक संÂा देल गेलैक अिछ। कमनीयताक कारणT अ`य सभ \nरससँ एकर xथान उच मानल गेलैक अिछ। किवक वण>नमे सयता रहबाक ....... ई सयता Eेम वण>नमे \nसविधक पाओल जाइत अिछ। \nEेमक िचLणमे ‘िवरह’कT महवपूण> xथान देल जाइत छैक। िवरहक ¥ारा Eेमक Eगाढ़ताक पूण> पिरचय \nभेटैत छैक। िवरह ओ कसौटी िथक जािहपर Eेम सुवण>क परीJा होइत अिछ। एकर अिधकतामे Eेमी एवम् \nEेिमकाकT एक दोसराक Eित वाxतिवक भावावेश एवम् त`मयता होइत अिछ। िवरह Eेम जीवक एक मम>xपश® \nघटना िथक। एिहसँ Eेमक पिरपुिµ होइत अिछ। िवरह एक Eकारक पुट िथक। िबनु पुटे वxLपर रंग निह \nचढ़ैछ। \nसािहय-दप>णमे उ²लेख अिछ- \n“न िबना िवEलभेन संयोग: सुखमुते, कषािमते िह वxLादो भूयान राग: Eव¶त।” \nअथत् िबनु िवरहक Eेमक xवतंL सा निह। एही ´पT िबनु Eेमक िवरहक अिxतव निह। Eेमक \nअिºनकT Eजविलत करैछ िवरह-पवन, Eेमक अंकुरकT बढ़बैछ िवरह जल, Eेम दीपक वि>काकT उस कबैछ \nिवEलभ। िवरह-वेदना मधुममी होइछ। एिहमे ´दन एवम् आमोद सामने मािलत होइछ। संयोगक अवxथामे \nहृदयमे आशा एवम् िनराशाक ओतेक ¥`¥ निह होइत अिछ जतेक िवरहक अवxथामे। वरहमे वासनाक \nअ`धकार Eाय: लुत भए जाइत अिछ तथा Eेमक िवशुË अनुभूितमे िवरही डूिब जाइत अिछ। \nkृंगार तथा िवरहक एतेक महवकT जनैत िव_ापित अपनाकT ओिहसँ फराक कोना रिखतिथ? एिह िवरह \nवण>नक हेतु िव_ापितक लेखनी सेहो चलल आ चलबेटा निह कएल अिपतु अपना रचना शि±तक भाव एवम् \nअनुभूितक बलसँ सxत भारत वष>कT भाव-िवभोर कए देलक। \nिवरह-वण>नमे िव_ापित हृदयक अनेक भावकT िनरलंकािरक भाषामे रिख सरलतासँ िचिLत कएल अिछ \nजे ओ भाव सभ हृदय पटलपर xवभावत: अपन अिधकार xथािपत कए लैछ। \nिव_ापितकT महाकिव कहएबाक एक Eधन कारण ईहो िथक जे िवरह एवम् िवरहक प¢ात् िमलनक \nवण>नमे िहनकर xथान उचम रहल अिछ। एिह िमलनमे ओ जे अपन xवाभािवकता भवुकता सु`दर क²पना \nतथा प_ योजनामे कमनीयता देखाओल अिछ से एक महान किवए सँ सभव भए सकैछ। Eेम सूLमे ¦िथत \nनायक लोकिनक िचL हुनक का}यमे सहसा जीवनक ययलय Eदिश>त कए देलक। \nपं. जगाथ सािहय दप>णमे िवरह अथवा काम दशाक दश अवxथा कएल गेल अिछ- \nअिभलाषाि¢`ता xमृित गुण कथनो ¥ंग संEलाप उ`मादो }यािधज>ड़ता मृित िरित दशाLeय कामदशा \nअथत् xमरण, गुण-कथन, अिभलाषा, मूछ,}यािध, उ¥ेग, Eलाप, जड़ता, उ`माद एवम् मरण। एिह दस अवxथाक \nअितिर±तो अनेक भावक िचLण िव_ापितक कएलि`ह अिछ। िवरहक महवपर दृिµपात करैत िव_ापित \nिलखैत छिथ-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n32 \n \n“जेहन िवरह हो तेहन िसनेह।” \nEेमक असली xवादक अनुभव िवरहेक अवxथामे वाxतिवक ´पसँ भेटैत अिछ। िव_ापितक िवरह \n}यिथता रािधका अनिभÂ छिथ। हुनका समीपमे निह छिथ`ह। राधा हुनक िवयोगमे शु¤ शीष सुमनक \nसदृeय धाराशािलनी छिथ। हुनक अkुEवाहसँ भूिम कद>मचु±त भए गेल अिछ। राधा ओिह थालबला भूिमपर \nलेटा रहली अिछ। हुनक सखी सभ कृ°णक आगमनक आsासन दैत छिथ`ह पर`तु ई आsासन िवरहिºनमे \nघीक काज करैत छि`ह। िहनक यौवन िवरहक वेदनासँ िदनानुिदन Jीण भए रहलि`ह अिछ। ..... हुनक \n}यथा अिधकतर भए जाइत छि`ह। \nिव_ापित राधाक हृदयक मनोवैÂािनक वण>न करैत छिथ- \n“अंकुर तपन ताप यिद जारब, िक करब वािरदमेहे, \nई नव यौवन िवरह गमाएब िक करब से िपया ने हे। \nहिर हिर की इए दैव दुराशा, \nिस`धु िनकट यिद कंठ सुखाएब के दूर करत िपया सा।।” \nएिहठाम दृµा`त दए रािधका जे अपन हृदयक दुख रखलि`ह अिछ से सहृदय संवेध िथक। सहसा \nभावावेशमे आिब िवधाताकT ‘हिर-हिर की दए वैव दुराला’किह भस>ना करैत अिछ। एतए मधुमणी वेदनाक िचLण \nकएल गेल अिछ। \nसखीक सवादसँ जखन काज निह चलैत छि`ह तखन राधा xवम कृ°णकT रोकबाक Eयास करैत छिथ- \n“माधव तोहे जनु जाए िवदेशे \nहमरो रंग रभस लए जएबए लएवह कोन संदेशे, \nबनिह गमज क´ होइत दोसर मित िवसिर जएवए पित मोरा। \nहीरा मिण मािणक एको निह मगव फेर \nमगव पहु तोरा।।” \nएतए राधाक Eेमक अलौिकक रसाxवाद अिछ। तक>क अनुसार आदान-Eदान सेहो होएबाक चाही। रंग-\nरभसक Eित बदल की दए सकताह? ओ िथक कृ°णक Eेम। राधाक याचना। फेर मगव पहु तोरा, िन:xवाथ> \nEेमक भाव xपµ ´पसँ Eदिश>त भेल अिछ। \nकृ°ण मथुरा Exथानक वातसँ सपूण> गोकुल शोका कुल भए गेल अिछ। सव>L अkुक Eवाह एवम् \nक´ण चीकार Eारभ भए गेल- \nअव मथुरापुर माधव गेल, गोकुल \nगोकुले उछलला क´णाक रोल नयन जले \nदेख बहए िहलोल।    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n33 \n \nराधा बहुत िदनसँ आशा लगौने छलीह जे कृ°ण औताह। अविधक अवसान भऽ गेल। बाट तकैत-तकैत \n........... भए गेलि`ह। अ`तमे िनराश भऽ िवलाप करए लगलीह। \nलोचन धाम फेदायल हिर निह आएल रे, \nिशव-िशव िजवओ ने जाए आस अ´ झाएल रे। \nपिहने रािधका कृ°णक Eेमक के`h िव`दु छलीह। एखन सभटा िवपरीत भए गेलि`ह अिछ। तखन \nअपनाकT सॉंझक तारा बुझैत छिथ। जकर दश>न अशुभ होइछ, संगिह भादवक चौठीक चान अपन मुखकT \nबुझैत छिथ जकर द>न अशुभकारी मानल जाइछ- िवरहािºनमे दºध रािधकाक लेल ई जतबा आ¢चय>क िवषय \nभेल ओतबए लाजोक। िवरहािºनसँ जज>िरत राधाक हृदयक टीस xपµ अिछ- \n“की हम सॉंझक एकसिर तारा, भादवचौठीक शशी, \nइिथ दुहु झझ कओन मोर आना जे पदुहँिख न हेरिल।।” \nकािलदासक िeत अपना िवलापमे कहैत छि`ह- \n“मदनेन िवना कृतारित: Jण माL िकल जीिवतेितमे, \nवचनीय िमदं }यविxथतं रमणxवा मनुयािम।” \nय_िप। \nएतएव देखैत छी जे िव_ापित कािलदासहुक िवरह-वण>नसँ टिप जाइत छिथ। एतए िवरह वण>नमे किवक \nक²पनाक चातुयदश>नीय अिछ- \n“लोचन नीर तटिन िमर माने, ततिह कलामुिख करए सनाने। \nसरस मृणाल करहजप माली, अएिनस जप हिरनाम तो´नी।।” \nअथत् िवरिहणी रािधका नयनक अkुसँ नदीक िनमण कए ओहीमे xनान कए रहल अिछ, तापय> जे \nततेक अkुपात भेलि`ह अिछ जे ओ नारीक ´पधारण कए लेलक अिछ। \nकृ°णक िमलनक आशा समात भए गेलापर नाियका राधा अपन सौ`दय>क याग करए लगलीह अिछ। \nमाL शरीर एवम् xनेह बिच गेल छि`ह- \n“सरदक रसधार मुख ´िच सोपलक हिरन के लोचन लीला। \nकेसपाल लए भामिर के सोपलक पाए मनोभव पीला।।” \nपावसकालीन िवरहो¥ेगक एकसँ एक उम प_ पदावलीमे पाओल जाइत अिछ। दु:खािभभूत राधाक \nक´ण ­`दन हृदय िवदारक एवम् क´णोपादक अिछ। एिह समयक Eयेक वxतु जे संयोगक अवxथामे \nआन`द दायक अिछ राधाक हृदयकT िवदीण> कए रहलि`ह अिछ। िEयतमक िवरहमे ओ सभ वxतु कµदायक \nछि`ह। \nसिख हे हमर दुखक निह ओर...।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n34 \n \nिव_ापित कह..... िदन राितया।। \nएिह पदक अJर अJरसँ मºन हृदयक हाहाकार Eित Åविनत भए रहल अिछ। दुखक आिग वालामुखी \nबिन फूिट पड़ल अिछ। हिर िबनु केसे गमाओल िदन राितयाक भावक किवता रवी`hनाथ सेहो िलखलि`ह \nअिछ- \nतुिम यिद नादाओ, करो अमाम हेला। \nकेमन करे कारबे आमार एमन बादल बेला।। \nसंxकृत सािहयमे एिह Eकारक अनेक वण>न अिछ- \n“इतो िवधु¥²ली िवलिसत िमत: केतिकतरो, \nxफुरÚग`ध Eोधजलद िननाद xफूिज>तिमत: \nइत: केिल­ीड़ा कलकलख: प³मल¥श \nकथं भाxय`तेते िवरह िदवसा: संमृतरसा:।।” \nराधाक Eेमक त`मयता एतेक बिढ़ गेल अिछ जे ओकर वश`त निह भए सकैत अिछ। ओ कृ°णक \nनाम लैत-लैत एतेक त`मय भए गेल छिथ जे ओ अपनाकT xवयं कृ°ण मानए लगैत छिथन तथा राधा-राधा \nजपए लगैत छिथ। तJणिह हुनका अपन वाxतिवक दशाक Âान भऽ जाइत छि`ह। तथा िवरहक तीवß \nवेदनासँ ओ आुल भए उठैत छिथ। \nअहुखन माधव-माधव रटइत राधा भेिल मधाई। \nभेल स`देह।। \nएतए Eेम पराकाRापर पहुँिच गेल अिछ। नाियका राधाक ´पमे सेहो तथा कृ°णक ´पमे सेहो दुनू \nअवxथामे मम>}यथा सहैत छिथ। एिह पदमे िव_ापित Eेमक त`मयताक एहन िचL उपिxथत करैत छिथ जे \nसंसारक सपूण> सािहयमे अपन सभता निह रखैत अिछ। इिह Eकारसँ िवरहमे िमलन एवम् िमलनमे िवरहक \nवण>न िव_ापितिहक उकृ°ता िथक। \nिव_ापितक िवरह वण>न कएक िवशेषता ई अिछ जे हुनक नाियका िवरहमे रिहतहु अपन भाºयक दोष \nदैत छिथ नायकक निह। िहनक रािधका कुलवती ललना छिथ तT Eेममे जतेक बाधा, यातना आर जतेक \n}यथा सहैत जाइत छिथ हुनक Eेम सोना जकy ओतेक चमकैत जाइत छि`ह। xवàोमे ओ कृ°णकT कटुि±त \nनिह कहैत छिथ। अपन कम>क दोष तथा िक करत नाए दैव भेलवाम। \nएिह Eकारे अिछ- \n“सिख किह कहब अपतोष, हमर अभाग िपयाक निह दोष।।” \nअ`तमे युग-युग जीवथु लख कोष हमर अभाग हुनक निह दोष।। \nिवरिहणीक िचLण कािलदासक श»दमे-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n35 \n \n“क²याण वुËैरथवा तवाणं न कामचारी मिमशंक नीय:। \nममैव ज`मा`तर पातकान िवपाक िनxफूज>थुर: Eस³य।।” \nसीता सेहो पूण> ज`म पापकT अपन दुखक कारण मानैत छिथ। एक xथलपर तँ राधा िनराश लऽ \nमृयुक अिभलाषा करैत छिथ जे भावोपूण> अिछ- \n“आन करह िहय िविह कएल आन, \nअवहु न िनक सभ किठन परान।।” \nिव_ापितक िवरहमे Eकृितक उ×ीपन, ´पक िचLण kृंगार रसक xथायी भाव रितकT जा¦ह करबामे \nसफल भेल अिछ। जा¦तावxथामे तँ कृ°णसँ िमलन असभव अिछए, xवàहुमे नाियकाकT कृ°णसँ िमलन निह \nभऽ पबैत छि`ह। तT नीन निह होइत छि`ह- \n“सपनहुँ संगम पाओल, रंग बढ़ाओल रे \nसे मोर िविह िवधटाओल नी`दओ हेरायल रे।।” \nिन`द होइति`ह कोना? ओ तँ िEयतक संग िवदेश चल गेलि`ह- \n“सपनेहु ितलाएक त`ह सॲ रंगे, \nिन`द िवदेसल ति`ह िपआ संगे।।” \nकािलदासक मिणी- ‘वंिहतxम िEयेित’किह कऽ पितक िवरहकT ........... करैत छिथ। िक`तु एतए \nकाकक भाषासँ िEयतमक आगमनक EतीJा एवम् आकुलताकT नव जीवन देल गेल अिछ- \n“काक भाष िनज भाषहु रे, िपय आओत मोरा \nJीर खीर........................ कनक कटोरा \nसोमे चलु.................. िपआ आओत मोरा।।” \nजखन िवरहक कµ असहय भऽ जाइत छि`ह तँ स`देश पाठवए चाहैत छिथ- \n“के पितया ले जाओत रे...। पास भेल साओन मास।” \nिव_ापित िवरहक सू³मसँ सू³म दशाकT देखलि`ह तथा ओिहसँ अपन हृदयक सब`ध xथािपत कएलि`ह। \nई िवरहक Eयेक दशाक वण>नमे अनुभूित पJ सव>था ऊँच xतरक एवम् मनो¦ाही रहल अिछ। िव_ापित \nनायक-नाियका दुनूक िवरहक िचLण कएलि`ह मुदा xमरणीय जेहन आकष>क राधाक िवरह वण>न भेल अिछ \nतेहन कृ°णक निह यथा- \n“अइसन नागर अइसन नव नागिर अइसन सप मोर, \nराधा िबनु सब बाधा मािनए नयन तेिजअ नोर।।” \nवाxतवमे राधा एवम् कृ°णक Eेम ‘सागर सागरोपम्’िथक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n36 \n \nिवरहमे सजनक Eेम आओरो अिधक िनखिर जा उठैत अिछ। िव_ापित xवयं िलखैत छिथ- \n“सुजनक Eेम हेम समतूल, \nद´इते कनक दुगुन होए मूल।। \nटुटइते निह टुट Eेम अáुत, \nये सन बढ़ए मृणालक सूत।।” \nिव_ापितक िवरह वण>न िवs सािहयमे अपन xथान मूघ>`य बनौने अिछ। िहनक भाव Eारभमे लौिकक \nxतरक तथा वैयि±तक रहैत अिछ, िक`तु जखन गभीरताकT Eात करैत अिछ तखन अलौिकक, समिµ सूचक \nएवम् िवsक िनिध भए जाइत अिछ। \nभाव पJक संगिह संग िवरह वण>नमे िहनक कला पJक समावेश सेहो पूण> ´पसँ भेल अिछ। \nकलामकता कृिLम निह अिपतु xवाभािवक अिछ। अनुभूित }य±त करबामे सरलता अपनाओल गेल अिछ। \nश»द चयन, वाºवैदºध, एवम् सु`दर उि±तसँ िहनक वण>न अलंकृत एवम् िवभूिषत अिछ। कलापJक रसक \nपिरपाकमे सव>L सहायक भेल अिछ। \nएिह EकारT देखैत छी जे िव_ापित अ`य भाषाक िवरह-वण>नसँ अिधक उकृµ वण>न कएने छिथ। अ`य \nिवशेषताक संग भाव पJ kेR रिहतहु कलापJक उपेJा निह भेल अिछ। भावक गभीरताक अिभ}यि±तक \nमनो वैÂािनक ढंगसँ कएल गेल अिछ। िमिथलाक संxकृितक अनुपालन सव>L करैत िवरिहणीक श»द-श»दसँ \nवेदना िन:kृत भेल अिछ। \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत}य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१.रबी`h नारायण िम k- दूटा आलेख , दूटा लघुकथा आ उप`यास  नमxतxयै (आगy) २. डॉ. योगे`h  पाठक  \n’िवयोगी’- उप`यास - हमर  गाम  (पिहल  खेप ) \n१ \nरबी`h नारायण िमk \nिविवध Eसंग पोथीसँ दूटा आलेख \nकलनाबला बाबा \nिमिथलचलमे रहिनहार सायदे िकओ एहन हेताह जे कलनाबला बाबाक नाम निह सुनने होिथ।अयंत \nसाधारण िलवास मे िनरंतर Eस ओ कलना मे कतेको साल सँ रहैत छलाह।ओिह समयमे हम कालेजक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n37 \n \nिव_ाथ® रही।परीJा भए गेल रहए।गामपर खाली रही।नौकरी ताकबाक Eयासमे बहत िचंितत रही।मोन बेचैन \nरहैत छल।हमर िमL xवग®य िवुकत िमk(लाल बचा) बहुत   आxथावान लोक छलाह। हुनकासंग कए पैरे \nदुनू गोटे कलना िवदा भेलहुँ। \nसुनने रिहऐक जे बाबा बहत िनयम िनRासँ रहैत छिथ। जॱ हुनका लेल िकछु Eसाद लए जा रहल छी \nतँ बहुत पिवLता पूव>क लए जेबाक रहैत छल।रxतामे यL-कुL निह हेबाक चाही, अ`यथा कहyदिन अिनµ \nभए जाइत छल। हम सभ तँ खाली हाथेजाइत रही तँ िच`ताक बात निह रहए। \nकलना बाबा कT दश>नहेतु पिहलबेर हम अपन िमL लालबचाक संगे गेल रही।रxताभिरपैरे-पैरे गप-सप \nकरैत हम दुनू गोटे दूपहिरआमे ओिहठाम पहुँचलहुँ।बाबा नाि`हटा फूसक घरमे रहिथ।ओिहमे बyसक फ§क \nलागल छल।एक-दू गोटे आओर ओिहठाम बैसल रहिथ। बाबा अयंत सहज ´पमे सभसँ गप-सप करैत \nछलाह।गपक ­ममे ओ कहलाह  – \n“एकटा सेठ एकबेर हुनका लग आएल आ कहलक जे भगवान झुठ छिथ। हम ओकरा कहिलऐक जे \nतÛही झुठ छैँ।\" \nओ कहिथजे हुनका लग लोक कबुला कए लैत अिछ आ ओकर अनुपालन निह करैत अिछ जािह \nकारणसँ ओकरा अिनµ होइत अिछ।कैटा भ±त हुनका लेल Eसाद अनैत छलाह। तािह काजमे बहुत संयम \nओ xवछताक Eयोजन रहैत छल।बाबाक कहब रहिन जे जौँ ±यो हुनका हेतु अशुË बxतु अनैत अिछ तँ \nओकरा अपने अिनµ भए जाइत अिछ। तािह Eसंगे ओ कैटा उदाहरणसभ देलिथ। \nकलनाबला बाबा सँ हमरा तीन बेर भTट भेल। दू बेर तँ हुनके कलना आkम पर आ एक बेर ओ \nहमरा ओिहठाम आएल रहिथ तखन। दुनू बेर कलना हम अपन िमL लालबचाक संगे पैरे गामसँ कलना गेल \nरही। \nएकबेर हम जखन बाबाक दश>नक हेतु गेलहुँ तँ रxतामे मोनमे भेल जे बाबाक एतेक नाम सुनैत \nिछअिन, िकछु स_ः देखितऐक। बाबाक ओतए हम दुनूगोटे पहुँचलहुँ तँ बाबा कहलाह जे आइ रिह जाह। \nहमसभ हुनकर आÂानुसार nिक गेलहुँ। राितमे सामनेक पोखिरक घाटपर हम सभ सुित गेलहुँ।अध>रािLमे \nदेखैत छी जे एकटा बyस हीिल रहल अिछ आ ओकर फुनगीपर धोती सुखा रहल अिछ। डर भए गेल जे \nकी बात छैक? उिठकए ठाढ़ भेले रही की देखैत छी जे लगेमे बाबा हँिस रहल छिथ आ हुनकर हाथमे धोती \nछिन।बाबा िकछु-िकछु कहबो केलाह। \nएकबेर हमर अनुज(सुरे`h नारायण िमk) बाबाकT अपना ओतए चलबाक हेतु आ¦ह केलिखन।बाबा मािन \nगेलाह। कारसँ बाबाक संगे हमहुँ रही।बाबाक िसपहसलारसब सेहो रहिथ।बाबा पिहने िगरजा xथान गेलाह। \nओिहठाम माताक दश>न केलाह।फेर कार गाम िवदा भेल। गाम पहुँचलाक बाद ओ हमरा ओिहठाम चौकीपर \nबैसलाह।कोनो ओछाओन निह ओछबए देलिखन। अखरा चौकी पड़ बाबा पड़ल-बैसल रहलाह।ताबे तँ सॱसे \nगामक लोकक करमान लािग गेल।ततके भीड़ जमा भए गेल जे माइकसँ ओकरा शत कएल गेल।माइकेपर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n38 \n \nबाबा िकछु उपदेश देलाह।सभकT आशीवद देलिखन। हमर अनुज(सुरे`h नारायण िमk) कT आशीवद देलिखन \nजे तोरा बेटा होइ।से सय बेल।हुनका दूटा पुL तकर बाद ज`म लेलिखन।कतबो कहल गेलिन ओ िकछु \nनिह खेलिथ आ थोड़ेकालक बाद कारसँ आपस चिल गेलाह। \n बाबाक देहपर माL एकटा धोती रहैत छल जकरा ओठेहुनधिर पिहरने रहैत छलाह। लोककT देिख कए \nओ अáुत िनम>ल हँसी हँसैत छलाह। खेबाक कोनो िचंता निह रहैतछलिन।नाि`हटा खोपड़ीमे मािटपर बाबा \nपड़ल वा बैसल रहैत छलाह। ओतहुँ लोक अपन xवाथ>सँ आ`हर भेल हुनका तंग केने रहैत छल। \n“हौ बाबा!िकछु करहक ने...।” \nजखन बड़तंग कए दैन तँ कहिथ-\"का कहली? की भैल?\"। मुदा जकरा ओ बाक दए दैत छलाह से \nजnर उËार भए जाइत छल। बाबाक कहब रहैत छलिन जे जँ ±यो िकछु कबुला करैत छिथ तँ काज \nिसिË भेलापर ओकरा तुरंत पालन करक चाही अ`यथा अिनµ होइत अिछ। \nबाबाक आkममे कतेको गोटे रहैत छलाह वा अबैत-जाइत रहैत छलाह। ओिहठाम रहिनहार लोकसभ \nएकिह सyझ अपनेसँ राि`ह भोजन पबैत छलाह। जखन ओसभ बहुत गोहराबिथ तँ बाबा हँसैत किहतिथन  –\n“ ठीक, बनाबभोजन”। भोजन जहन बिन कए तैयार भए जाए तखन बाबाक आÂा चाहै छल जािहसँ ओ सभ \nभोजन शुn करिथ। बाबा िकछु बजबे निह करिथ। लैह, आब तँ बड़का िवपि। भोजन पड़सल धैल अिछ \nआ बाबाक आदेशक EतीJा भए रहल अिछ। बाबाके ओ सभ गोहरा रहल छिथ।बाबा बड़छगु`तासँ \nहुनकासभकT देखिथ। जखन ओसभ बाबाकT आ¦ह करैत-करैत थािक जािथ तखन ओ किह िदतिथ- \"शुn \nकरह\"।एिह तरहT बाबा हुनका लोकिनक धैय>क परीJा लैत छलाह।तकरबाद बाबा ओिहठाम बैसल \nओकरासभकT खाइत देिख बहुत Eश होइत छलाह। \nबाबाक आkममे िकछु गोठे िनर`तर रहैत छलाह।िकछु गोटे अबैत जाइत रहैत छलाह। िखछुगोटेतँ माL \nपेट पोसबाक हेतु ओतएपड़ल रहैत छलाह। कैटा  भ±त बाबा लेल कंबल वा आन-आन चीज-वxतु \nअिनतिथ।बाबा ओकरा छुिबतो निह छलाह। आस-पास रहिनहारसभ ओिह वxतुसभकT लुिझ लैत छलाह।बाबा \nआ¢य>चिकत भए देखैत रहैत छलाह। \nबाबाक दरबारमे पैघ सँ पैघ लोकसभ अबैत रहैत छलाह।जौँ बाबाकT इछानिह होिन तँ हुनकर पट \nखुिजते निह छल। जाबे बाबा जीबैत रहलाह, ओिह पिरप§ाक लोकक अपन आशीवदसँ क²याण करैत \nरहलाह। िबना कोनो लोभ लालच कT संपूण> जीवन ईsरक आराधनामे  लगा देलाह।हुनक िनधनसँ एकटा \nमहान संत एिह संसारसँ मु±त भए गेलाह संगिह बहुतरास लोकक मोनमे अथाह kËा छोिड़ गेलाह।हुनका \nशत-शत Eणाम! \n \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n39 \n \nडॉ. सुभh झा (संxमरण) \nइलाकाक चिच>त }यि±तव छलाह-डा० सुभh झा। धोती, िमरजइ सन कुत पिहरने अय`त \nसरल,  साधारण िलबासमे डा±टर साहेब अड़ेर हाट चौकपर बरोबिर देका जएतिथ। गप-सपमे ओ अपन \nिबचार अित xपµतासँ रखैत छलाह।तािह ­ममे जॱ कने-मने िववादो भए गेल िकंवा ±यो कटाJो कए देलक \nदँ कोनो बात निह। \nिमिथलेटा निह, अिपतु समxत भारतवष>मे तकालीन िव¥ान लोकिनमे हुनकर EितRा छलिन।हुनकर \nिवषयमे िकछु कहब आ िलखब किठन काज अिछ तथािप xमरणमे िकछु घटना अिछ जे िलिख रहल छी। \nघटना सन् १९६५-६६ ई०क िथक। नवतुिरयासभ गाममे एकटा पुxतकालय xथािपत करए चाहैत \nचलाह।िकछु िदनक Eयासक वाद िकछु पोथी, िकछु पैसाचंदा भेल।िकछु आलमारी सेहो बनाओल गेल।तकर \nबाद भेलैक जे ओकर उäाटन कएल जाए। उäाटन के करताह? आपसी िवचार- िवमश>क बाद डा० सुभh \nझाक नाम पर आम सहमित भेल।डा० सुभh झा िकछु िदन पूव>सेवा िनवृत भए गामे रहए लागल छलाह।आ \nयदा-कदा हमर गामक चौकपर अबैत-जाइत देखा जाइत छलाह। उäाटन काय>­ममे डा० सुभh झाकT सेहो \nिकछु कहबाक आ¦हकएल गेल। बहुत दुरा¦ह कएलापर ओ बजबाक हेतु तैयार भेलाह। संिJत भाषणक \n­ममे ओ कहलिन जे एिह इलाकामे अनुसंधानक हेतु पयत साम¦ी यL-तL पसरल अिछ।ओकरासभ कT \nएहन पुxकालयमे सुरिJत राखल जा सकैत अिछ।संगिह कबीरदासपर उपल}ध साम¦ीक उ²लेख करैत ओ \nकहलाह जे एिह बातक Eमाण अिछ जे कबीरदास मैिथल छलाह आ मैिथलीमे कतेको रचना कएलिन अिछ। \n१९७३ ई०मे लगभग एकमास डा० सुभh झाक रyची िxथत आवास पर रही। तखन ओ योगदा \nसतसंगिव_ालयक Eाचाय> रहिथ।ओही पिरसरमे Eाचाय>क िनवासमे ओ रहैत छलाह।हुनका संगे पिरवारक आर \nसदxय निह छल।घरक काज करबाक हेतु एकटा नौकर छल। भोजन ओ xवयं बनबैत छलाह। \nEातःकाल भात-दािल-आलूक सा बनाबिथ। रातुक भोजनक }यवxथा सेहो तखने कए लेिथ।राितमे \nबेसी काल आँटाक चोकरकT दूधमे उसिन कए खाइत देिखअिन।राितमे सूतबासँ पूव> ओ िनयिमत ´पसँ पढ़ैत \nछलाह।सyझमे ितन-चािर गोटे बैिस कए शाxL चच करैत छलाह।एक िदन सyझमे डा±टर साहेबक संग \nकतहु जाइत रही।िर±साबला सब जतेक पाइ मगै, से देबाक हेतु ओ तैयार निह होिथ।िर±सातकैत-तकैत \nअ`ततः सॱसे राxता िबित गेल। \nएक िदन एिहना संगेटहलैत रहीतँ साईबाबाक चच उठल।ओ हुनकर बहुत Eशंसा करिथ आ कहिथ जे \nसाईबाबा सिरपहुँ िसË पुnष छिथ जकर हुनका EयJ अनुभव तखन भेल रहिन जखन ओ बाबाक आkममे \nिसरडी गेल रहिथ। कहलाह जे आkममे हुनका पहुँचते देरी बाबा हुनकर मोनक Eक उर देबय \nलगलिखन।आरो कएकटा Eसंगसभ ओ सुनओलिथ। \nयोगदा सतसंग महािव_ालय नवे बनल छल। डा±टर साहेब पूण> तपरतासँ ओिह िव_ालयक िवकासमे  \nलागल रहैत छलाह। पिरसरमे आkमक आबास होइत छल। चा´कात गाछ सभक बीचमे बनल भाषण  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n40 \n \nमंडपसभ।ओही पिरसरमे एकिदस आkम छल जािहमे एक िदन मy आन`दमयी आयल रहिथ।हम डा±टर \nसाहेबक संगे ओतए रही।मy आन`दमयीक अिबतिह पूरा हyलमे शित पसिर गेल।ओ िकछु बजली \nनिह।चुपचाप सभगोटे Åयान केलक।कोनो भाषणबाजी निह भेल। \nएकिदन डा±टर साहेबक डेरापर आंगनमे ठाढ़ रही। हमरा देिख डा±टर साहेब गंभीर भए गेलाह आ \nकहला जे नीकसँ पिहरल-ओढ़ल करह।जीवनमे सफलताक हेतु एिहसभकT बहुत महव अिछ।ताही­ममे \nकहलाह जेएही कारणे ओ कएकबेर उच पदसभक चयनमे पछिड़ गेलाहय_िप ओ पदक हेतु पूण> योºय \nरहिथ। \nडा±टर साहेबक दोसर पुL भाxकरजी इलाहाबाद िवsिव_ालयमे जम>न भाषाक }या¿याता छलाह। \nहुनकर डेरापर डा±टर साहेब अबैत -जाइत रहैत छलाह। सन्१९८३ ई०क गप अिछ। एकिदन हम हुनका \nदुनू गोटेकT नोत देने रिहअिन। दुनूगोटे कोनो कारणसँ आगा-पाछा भए गेलाह। डा० झा पिहने चलल रहिथ। \nभा°करजी पाछू चललाह आ डेरापर पहुँिच कएबहुत परेशानीमे रहिथ जे आिखर ओ कतए चिल गेलाह। \nहमसभ गोटे हुनका ताकए लगलहुँ।कतहु नजिर निह आबिथ।रातुक समय छल।भोजनमे िवलंब भए रहल \nछल।ताबत थोड़े कालकबाद मकानक नीचासँ ओ जोर-जोरसँ हमर नाम लए कए िचकिर रहल छलाह।हमरा \nसभकT जानमे जान आएल।पता लागल जे ओ हमर डेरा तकैत-तकैत धोबी घाट चिल गेल रहिथ। हमर \nमकान मािलक धोबी छल आ तकरे अनुमानमे ओ धोबी घाट चिल गेल छलाह। \nडा±टर साहेब अित अÅययनशील छलाह। जखन कखनो फुरसितमे रिहतिथ तँअÅययन करएलिगतिथ। \nएकिदन Eातः एगारह बजे इलाहाबाद मे भा°करजीक डेरा पर गेलहुँ। डा±टर साहेब ओतिहरहिथ। कहलाह जे \nहम एगारह घंटासँ िनर`तर पिढ़ रहल छी।मैिथलीमे श}दकोशक िनमणमे लागल छलाह। एकिदन हम डा±टर \nसाहेबक संगे इलाहाबादमे कतहुँ जाइत रही।रxतामे पुछिलअिन जे भगवान छिथ िक निह? ओउर देलिन जे \nई कहब तँ किठन अिछ जे भगवान छिथ िक निह पर`तु जौँ भगवान छिथ तँ बहुत बइमान छिथ, कारण दैत \nओ कैटा उदाहरण देलिन। जेना पेटमे बचािकएक मिर जाइत छैक? आिखर ओ ज`मसँ पूव¶ की गलती \nकेलक?आ जौँ गलती केलक तँजनिम कए ओकरा भोगए।गपक ­ममे ओ कहलाह जे सEित जीबैत लोकमे \nिबहारमे संxकृतक सभसँ पैघ िव¥ान छिथ। \nसािहय अकादमीक तकालीन अÅयJ डा० सुनीित कुमार चटज®क ओ बहुत Eशंसा करिथ आ कहित \nजे हमरा लेल ओ भगवाने छलाह।डा±टर साहेबकसंगे एकिदन टहलैत रही।गपक ­ममे ओ अपन Eवासक \nदौरान भेल दू गोट घटनाक चच कएलिन। डा±टर साहेब ¬ेनसँ कतहुँ जाइत रहिथ।कोनो टीसनपर गाड़ी \n´कल तँ डा±टर सव>प²ली राधाकृ°नन ओिहमे सवार भेलाह।डा±टर सव>प²ली राधाकृ°नन   बैसबाक हेतु \nघुसबाक हेतु कहलिखन।डा±टर सुभh झा अिड़ गेलाह एवम् डा±टर सव>प²ली राधाकृ°नन कT जगह निह \nदेलिखन।रyचीमे गपक ­ममे एकिदन डा±टर साहेब कहलाह जे ओ पुxतकालयमे नौकरी करैत रहिथ।ओही \n­ममे हुनकासँ जे kR पदपर अिधकारी छलाहसे हुनकासँ िकछु गलत काज कराबए चाहैत छलाह।ओ से \nकरबाक हेतु सहमत निह भेलाह। तािहसँ कुिपत भएकए ओ अिधकार िहनका बहुत तंग करैत छलिन।डा±टर \nसाहेबकT पता रहिन जे ओ अिधकारी गलत काज करैत अिछ। चुपचाप ओकर गलत काज बला कागजातक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n41 \n \nEितिलिप ओ रखैत गेलाह।पुxतकक ­य-िव­य मे ओ अिधकारी बहुत हेरा-फेरी केने छलाह, जकर कागजी \nसबूत डा±टर झा लग छलिन।बादमे एिह बातक आरोप भेलएवम् जyचक बाद ओ अिधकारी दोषी सािबत \nभेल।अपनाकT बचाबक हेतु ओ चाहलक जेपुxतकालयकT जे Jित भेल रहैक से आपस करी मुदा ओकर \nपिरवारक लोक पैसा आपस निह कएलक।एिहबात सभसँ दुखी ओ भयभीत भए ओ आमहया कए लेलक। \nडा±टर झा सँ जे  कनी-मनी हमरा संपक> भेल ओकरा संयोग किहसकैत छी। बचेसँ हम हुनकर नाम \nसुनैत रही।सौँसे इलाकामे ओचचक िवषय रहिथ आ छोटसँ पैघ लोकक संपक>मे सहजतासँ अबैत छलाह।ओ \nधुनक प¤ा छलाह।जािह काज मे लािग जािथतकरा पूण> करबाक हेतु Eाण-Eणसँ जुिट जािथ। हुनका अपन \nगाममे गाछ सब रोपबाक इछारहिन। किह निह, कतए-कतएसँ आिनकए सालक साल ओ आमक गाछ रोपैत \nरहलाह। \nहुनक Eितभा ओ िव¥ताक वण>न करबाक कोनो आवeयकता निह बुझा रहल अिछ।आडवर रिहत जीवन शैली \nएवम्अितशय सहज }यवहारक संग xपµवािदताक लेल ओ सभ िदन मोन पड़ताह। धोती-कुत पिहरने,  पैरे \nखेतक आिरए-आिरएचलैत-चलैत पता निह ओ िनर`तर कोन िचंतनमे Åयानमºन रहैत छलाह। अपन मौिलकता \nएवम् अपन बातकT दृढ़तासँ रखबाक लेल ओ सभ िदन मोन पड़ैत रहताह। \n  \nरबी`h नारयण िमkक \nदूटा लघुकथा \nपंचैती \nजमाना कतए चल गेल मुदा गाम-घरक लोक अखनहुँ दू सौ बख> पाछा अिछ। लोककT अखनहुँ \nच`hमामे एकटा बुिढ़या चख कटैत देखाइत छैक। लोक अखनहुँ ¦हण लिगते xनान करए चल जाइत \nअिछ। िकएक तँ ओकरा छुित भए जाइत छैक। लोकक संxकार-संxकृित सेहो आधुिनक ओ पुरातनक ¥ंदक \nबीच चिल रहल अिछ। \nपुरना पीढ़ी आ आधुिनक लोकमे अखनहुँ बड़ अ`तर छैक। तT एकटा xवत: सव>L िव_मान तनाव \nकोनो Jण झगड़ाक ´प लए लैत अिछ। एही कारणसँ गाम-घरमे पंचैतीक जबरदxत गुंज़ाइश छैक। \nमुरली पyच भॉंइ छलाह। घरक िहसाब-िकताब eयाम रखैत छलिखन। मैि¬क तक पढ़ल छलिखन। \nबेस चलाक-चुxत। लगानीक असूल करबामे पारंगत। हुनकासँ छोट तीन भाए- मोहन, ´दल आ लखन। \nलखन कमे बएसमे िदवंगत भए गेला। हुनकर एक माL पुL जीवनकT िपी सभ पिहनिह फराक कए \nदेलकिन। पyच बीघा जमीन िहxसामे पड़लिन। लगानी-िभरानी जे िकछुछलिन, सभटा eयाम बैमानी कए \nलेलिखन। शेष चा´ भाएमे शु´मे तँ खूब भेल छलिन मुदा िकछु िदनक बाद ´दलक xवग> बास भए \nगेलिन। हुनका माL तीिनटा क`या छलिन। तीनूक िबआह िपी सभ केलिखन। िबआह करएबाक ­ममे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n42 \n \nसभटा जमीन तीनू भाए अपना-अपना नामे करा लेलिन। मसोमातकT िकछु निह रिह गेल छलैक। गामक िकछु \nफनैत सभ ई गप मसोमातक कानमे दए देलकिन। मसोमात तँ ओिह िदनसँ अिगआ-बेताल छिथ। ए¤ो िदन \nएहन निह भेल जे हंगामा निह भेल। \nबुध िदन रहैक। गाममे हाट लगैत छलैक। गाम-गामक लोक हाटपर जमा छल। सरपंच साहेब उफ> \nपलटू बाबू िचकिर-िचकिर कए सैकड़ो लोककT जमा कए लेलिन। सभ गोटे तय कएल जे मसोमातक संगे \nबड़ भारी अ`याय भेलैक अिछ।पिरणामत: दोसर िदन तीन बजे सरपंच साहेबक दलानपर पंचैती करबाक \nिनण>य भेल।   \nदोसर िदन दुपहिरयेसँ सॱसे गामक लोक सह-सह करए लागल। सरपंचक ओिहठाम बैसारी रहैक।बेर \nखसैत-खसैत सॱसे दरबाजा लोकसँ भिर गेल। अगल-बगलक गामक Eमुख-Eमुख लोक सभ सेहो बजाओल \nगेल छलाह। मुिखयाजी एखन धिर निह आएल छलाह तT ओिह टोलपर आदमी पठाओल गेल। चािर बजैत-\nबजैत लोकक करमान लािग गेल। सरपंच साहेब अपन xवागत भाषण कही या जे कही, Eारभ केलिन। \nमसोमात सेहो कोनटा लागल ठािढ़ छलीह। चा´ भाएकT कोनो फझित बyकी निह रहल। गाम-गामक पंच \nसभ सेहो ‘िछया-िछया’ कहय लगलिखन। मुदा eयाम बेस चलाक लोक छलाह। ओ मुिखयाकT राितयेमे पyच \nसाए टाका दए अपना गुटमे कए लेने छलिखन। मुिखयाजी सरपंचपर कड़िक उठलाह- \n“ई अ`याय निह चलत। आिखर तीनटा जे क`यादान िपी सभ केलिखन तािहमे खच तँ अवeये भेल \nहेतैक। फेर मसोमात तँ असगर छिथ। जमीन लए कए करतीह की? बारह मोन खोिरश िहनका अवeय \nभेटक चाही। बाजू यौ eयाम बाबू, अपने एिहपर तैयार छी?” \neयाम बाबू xवीकृितमे अपन मुड़ी िहला देलिखन। \nई बात सरपंचकT एकदम निह ´चलैक। ओ बमकए लागल। संगे जे ओकर चािर-पyचटा लठैत सभ \nछलैक सेहो सभ बमकए लागल। जबाबमे चा´ भाए सेहो भोकरए लागल। सरपंचक दरबाजापर बेस हंगामा \nबजिड़ गेल। अ`ततोगवा ई िनण>य भेल जे दूनू गोटे एकादशी िदन पyच Eमुख-Eमुख }यि±तक समJ \nहिरवंशक पोथी उठा कए सपत खािथ आ ओहीसँ बात फिड़छा जाएत। \nEात:काल सरपंच साहेबक ओिहठाम गाएक गोबरसँ ठyव कएल गेल। ओिहपर हिरवंशक पोथी राखल \nगेल। पyचो पंच बैसल रहिथ। eयाम मोने-मोन खुश छलाह। पता निह, कतेक बेर ओ एिहना हिरवंशक पोथी \nउठाए लोकक घर-घड़ारी घॲिट गेल रहिथ। हनहनाइत, फनफनाइत अएला आ हिरवंशक पोथी उठा लेलाह। \nपंच सभ तकैत रिह गेला। मसोमात ओहीठाम अचेत खिस पड़लीह। मसोमातकT बारह मोन खोिड़सक \nअिधकार माLक घोषणा पंच समुदाय कए देलक। पंचैती समात भए गेल। \nबुधन गामक मानल लठैत छलाह। परमा बाबू बी.डी.ओ. साहेबसँ एकटा चापा कलक }यवxथा करौने \nछलाह। कलक तीन-चौथाइ खच सरकारी मदितसँ भरल जएतैक। बुधन ओ परमा बाबूक घर सटले छल। \nकल कतए गाड़ल जाए तािह हेतु जबरदxत झगड़ा बजिर गेलैक। तय भेलै जे हीरा बाबूकT पंच मािन लेल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n43 \n \nजाए। ओ जे फैसला कए देिथन से मािन लेल जाए। हीरा बाबू EितिRत, पढ़ल-िलखल एवम् ओजxवी लोक \nछलाह। सपितक नीक संगह कएने छलाह। Eात: काल ओ घटना xथलक िनरीJण कएलाह। बुधन लठैत \nछल। कखनो ककरो गिरया सकैत छल। बेर-कुबेर ओ लाठी लए कए ठाढ़ो भए सकैत छल। परमा बाबू \nपढ़ल-िलखल सÔय ओ शा`त xवभावक लोक छलाह। पिरणामत: हीरा बाबू फैसला कए देलिन जे कल \nबुधनक घर लगक खाली xथानपर गाड़ल जाए। बुधन Eश भए गेलाह। परमा बाबू चुप, समाजक लोक \nचुप।   \nसोमन बाबू कामरेड छिथ। गाममे कतहु ±यो कोनो गड़बड़ी करैत तँ ओ अवeय ओिहठाम पहुँिच जाइत \nछलाह। गरीब लोक हुनका अपन नेता मानैत छल। अमत टोलीक एकटा xLीगण अपन घरबलाकT छोिड़ कए \nिनपा भए गेल छिल। चािर-पyच िदनुका बाद सॱसे गाममे जबरदxत हंगामा भए गेल। शोभा बाबू ओिह \nमौगीक संग िनपा। मुदा एिह बेर कोनो पंचैती निह भेलैक। जे जतिह सुनलक ओ ओतिह गुमी लािद \nदेलक। समरथकT निह दोष गोसाई स_: चिरताथ> भए गेल।   \nजीबछ क अबाजमे बेस टीस छिन। लोक कहैत अिछ जे िहनकर िपता बड़ सुखी-सप छलिखन। \nमुदा देिखते-देिखते ओहने दिरh भए गेलिखन। ओिह घटनाक पाछू सेहो एकटा पंचैतीक हाथ छलैक। \nजीबछक िपताक kाËछलिन। गामक Eमुख-Eमुख लोकक बैसार भेलैक। जीबछ बाबू सन EिसË ओ धनीक \nलोकक kाËमे कमसँ कम जबार तँ खेबेक चाहैक छलैक। सएह भेलैक। चािर िदन धिर भोज होइते \nरहलैक। जीबछ एिह काजमे बीस हजार टका घरसँ िनकाललाह। दस हजार टका कज> लेबए पड़लिन। \nअम´ िदयादे छलिखन। धर दए िबना कोनो िहचकसँ हुनका पैसा दए देलक। काजक बाद कहलक-  \n“कोनो बात ने। जखन पैसा हो तखन दए देब।” \nदू साल बीित गेल। जीबछक हालत िदन-िदन बर होइत गेल। तीन सालक बाद अम´ एकाएक \nचढ़ाइ कए देलक। ओकरा िहसाबे सूद सिहत ३५००० टाका कज> भए गेल छलैक। अम´अपन लठैत \nसभक सहायतासँ ओकर सभटा जमीन जोित लेलिखन। गाममे बेस बबंडर भेल। पंचैती बैसल। सॱसे गामक \nनीक लोक सभ जमा भेलाह। अम´क िवजय भेल। सभ पंच अम´क पJमे हाथ उठा देलिखन। अम´ \nसभ जमीन जोित लेलाह। सएह भेल पंचैती। जीबछओही पंचैतीक परातसँ फ¤र भए गेलाह।   \nकहबी छैक जे पित-प¾ीक पंचैती निह करी। कारण किह निह, ओ कखन झगड़ा करत आ कखन एक \nभए जाएत। मुदा आइ-कािp एहनो कलाकार सभहक कमी निह अिछ जे दूनू }यि±तमे झगड़ा लगा कए \nमटरगxती करैत रहैत छिथ। बेरपर पंचैती सेहो कए दैत छिथ। बतहु िमसर एहने }यि±त िथकाह। पुवािर \nगामवाली बेस हरािह छलीह। दूनू }यि±तमे खटपट होइते रहैत छिन। ओिह िदन पुरवािर गामवाली कतहु \nहकार पुड़ए गेल छलीह, घुरैत-घुरैत अबेर भए गेल रहिन। घुमैत-िफरैत बतहु बाबू पहुँचलाह। पुरवािर \nगामवालीक घरबलाकT लोक खलीफा कहैत छल। खलीफा दरबाजापर गरमाएल छलाह। बतहु \nिमसरपुछलिखन-  \n“की बात छैक? आइ बड़ गरमाएल लािग रहल छी?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n44 \n \nएतबा ओ पुछलिखन की खलीफा अपन घरवालीकT एक हजार फझित करए लगलिखन। तािह पर \nबतहु िमसर टीप देलाह-  \n“हँ बेस कहैत छी भाए। आइ-कािpक xLीगण सभ तँ एहने होइत छैक। हुनका तँ हम ज§ाक घरमे \nगप हकैत देखिलयिन अिछ।” \nएतबा गप बािज ओ ओतएसँ हिट गेलाह।   \nथोड़ेक कालक बाद पुरवािर गामवाली लौटलीह। दूनू }यि±तमे महाभारत जे भेल से देखएबला छल। \nचा´कातसँ लेाक सभ दौड़ल आएल। पुरवािर गामवाली बजैत रिह गेलीह। अ`ततोगवा, खलीफेकT लोक उठा \nकए दोसरठाम लए गेल। दूनू }यि±त ओिह िदनसँ फराक-फराक रहए लगलाह। घरमे खान-पान ब`द। बतहु \nिमसर फेर उपिxथत भेलाह आ खलीफाकT कहलिखन-  \n“भाइ! एिह तरहT केते िदन चलत? आपसमे बैसार कए िलअ आ मेल-जोलसँ समय िबताउ।” \nतय भेल जे कािp आठ बजे बैसार होएत। दोसर िदनबैसार भेल। दूनू }यि±त अपन-अपन पJ कहए \nलगलिखन। बहुत रास गप-सप भेलाक बाद बतहु िमसर ई तय कए देलिखन जे आइ िदनसँ खलीफा अपन \nघरवालीक गंजन निह करताह।   \nतािह पर पुरवािर गामवाली कनखी मारलिखन। खलीफा मुँह तकैत रिह गेलाह। बतहु िमसर तमाकुल \nचुनबैत-चुनबैत थपरी मारलाह आ ओिहठामसँ घसिक गेलाह।   \nगाम-घरमे पंचैती एिहना होइत अिछ। जकर लाठी तकर मिहष। \n¦ \n  \nमुिखआक चुनाव  \nसyझ कए गाममे समाचार-पL आयवत> अबैत छलैक। गाम भिरक लोक चौकपर एकÜा भए जाइत \nछलैक। चाहक दू-तीन दोकानपर लोक भ-भ करैत रहैत छल भादो जकy। अखबार अबैक िक गामक \nपढ़ुआ सभ ओिहपर टुिट पड़ए। ओिह िदन अखबारमे सरकारक एकटा सूचना बहराएल रहैक जे राय भिरमे \nमुिखयाक चुनाव एक मासक भीतर सप भए जाएत। औ बाबू! ई समाचार िक आएल जे सॱसे गाममे जेना \nकरे`ट लािग गेल। ओिह गाममे एकसँ एक सरगना लोक छलाह। धने-जने पिरपूण>। मोहन बाबू, पलटन \nबाबू, हीरा बाबू, झगड़ू बाबू आिद-आिद।मुिखया के बनए, सरपंच के बनए। िविभ गुटमे इएह घोल-फच¤ा शु´ \nभए गेल। सॱसे गाम ख{ड- ख{डमे बँटल छल। \nपूबाइ टोलक सरगना मोहन बाबू छलाह। पलटन बाबू ओ हीरा बाबू दिJणवाइ टोलक Eभावी लोक \nछलाह आ झगड़ू पछबाइ टोलक मानल लठैतमेसँ एक छलाह। उरवाइ टोलक ±यो नेता निह छल, कारण  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n45 \n \nओतए बेसी जन-बोिनहार रहैत छल आ अपनेमे ताड़ी पीब कए कटा-कटी करैत रहैत छल। ओकरा सभहक \nभगबान रोिटये छलैक। मािलक सभहक ओिहठाम जाए, जखन जे काज भेटैक से करए आ बोिन लए कए \nचल आबए। एमहर जिहआसँ चुनाव सभ होमए लगलैक अिछ ओहो सभ िकछु सुगबुगाएल ज´र अिछ, मुदा \nकोनो खास निह। किहओ काल बाहरसँ नेता सभ अबैत छैक तँ ओहू टोलमे चहल-पहल रहैत छैक।   \nचा´ टोलमे झगड़ू बाबूकT बेस चलाचलती छैक। लाठीक बल छैक। पyचटा बेटा छिन। सभकT \nपहलमानीमे पारंगत कराओल गेल। बेस लठैत सभ छल पyचू बेटा। ओकरा सभहक डरे इलाका शा`त भए \nजाइत छल। तँए केहनो पढ़ल-िलखल लोककT झगड़ू बाबकT नमxकार करए पड़ैत छलैक।   \nचुनावक समाचार पिबते झगड़ू बाबू बमकए लगलाह। Eात भेने हुनका टोलक सभ लठैत अपनामे बैसार \nकेलक। मुिखया आ सरपंचक नामक फैसला तँ निह भए सकलैक मुदा एतबा तय भए गेल जे वत>मान \nमुिखया आ सरपंचकT अबeय हराबक अिछ। \nझगड़ू बाबू भोरे सात बजे नहा-सोना कए चौकपर पहुँचलाह आ बमकए लगलाह-  \n“सभ चोर है, मुिखय चोर है। सरपंच चोर है, सभ को ठीक करेगा।” आिद आिद...।  \nचा´कात भ-भ करैत लोक सभ जमा होमए लागल।   \n“की बात छैक झगड़ू बाबू?”-िकओ ओिहमे सँ पुछलिखन।   \n“की बात छै से तोरा सभकT कोना बुझेतह? एहन बैमान सरपंच आ मुिखया आइ धिर एिह इलाकामे \nनिह भेल। किहओ गामबलाकT कोटाक चीनी ठीकसँ भेटलैक? एिह बेरक चुनावमे एिह बैमान सभकT हरेबाक \nअिछ..!” \nलोक अबैक, लोक जाइक मुदा झगड़ू बाबू भाषण ओिहना अनबरत चिलते रहिन। रेलगाड़ीक पिहया \nजकy घुरा-िफरा कए ओतिह पहुँिच जाइत छला : \n “इस बैमान सभको हराना है।” \nझगड़ू बाबूक भाषण चिल रहल छलिन िक ताबतेमे सरपंच साहेब घुमैत-िफरैत आिब गेलाह। \nचा´कातक लोक हुनका िदस तकैत छल। मुदा झगड़ूक भाषण यथावते चिल रहल छल। सरपंच साहेब \nएक-दू बेर झगड़ूकT बुझाबक Eयास केलिथ। ताबतेमे सरपंचक भाितज मुनमा पहुँच गेल। हाथमे बेस मोटगर \nएकटा लाठी छलैक। ओ ने आब देखलक ने ताव आ धराम-धराम दू लाठी मारलक झगड़ूकT। \nझगड़ू बाबू असगर पिड़ गेलाह। गिरयबैत गाम िदस दौड़लाह आ पyचो बेटाकT हॉंिक देलिखन। सॱसे \nचौकपर गरमा-गरमी भए गेल छलैक। झगड़ू बाबू मािर िबसिर फेरसँ गरजए लगलाह-  \n“कहy भागा। आए सामने तो जानg।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n46 \n \nझगड़ू बाबूक पyचो बेटा सेहो फराके गरजैत एवम् Eकारेण चुनाव अिभयान शु´ भेल। \nपच भरबाक समय करीब आिब रहल छल। घरे-घर गुटपची शु´ भए गेल। वत>मान मुिखया आ \nसरपंच बेस टकाबला लोक छलाह। कोनो कीमतपर चुनाव जीतबाक हेतु कृतसंक²प छलाह। मुदा नवतुिरआ \nसभ हुनकर िवरोधी छल। गामक आरो लोक सभ सेहो हुनका सभसँ स`तुµ निह छल। अ`ततोगवा पच \nभरबाक अि`तम िदन धिर मुिखया आ सरपंचक हेतु पyच-पyच गोट उमीदवार पच भरलिन। ओिहमेसँ \nमुिखयाक हेतु तीन आ सरपंचक हेतु दू गोटाक पच सही पाओल गेल। नवतुिरआक उमीदवार पलटू बाबू आ \nमोहन बाबू भेलाह। वत>मान मुिखया ओ सरपंच सेहो एक बेर फेर मैदानमे अड़ल छलाह। ओकर अलाबा \nउरवाइ टोलसँ गरीब लोक सभक उमीदवार बलचनमा सेहो अखाड़ामे उतरल छल।   \nमुिखयाक चुनाव गाममे तूफान अनलक से कोनो नब बात निह छल। सभ बेर एिहना होइत छलैक। \nजिहआ किहओ चुनाव होइक तऽ लोक सभ एिहना घोल-फच¤ा करए लागय। मुदा एिह बेरक चुनावमे \nिवशेषता ई छलैक जे उरवाइ टोलक गरीब लोक सभ सेहो फॉंर ब`हने छलैक। बाहर-बाहरसँ नेता सभ \nअबैत दलैक। िनय ककरोने ककरो ओिहठाम बैसार अबeय होइतै। मतक िहसाबे आधासँ अिधक मत \nगरीबक छलैक आ जँ ओ सभ एक भए जाए तँ बलचनमाकT मुिखया बनबासँ िकयो निह रोिक सकैत छल। \nएिह बातक Eिति­या आन तीनू टोलमे सेहो भेलैक। मुदा कोनो हालतमे वत>मान मुिखया चुनाव दंगलसँ हटए \nनिह चाहैत छलाह आ नवतुिरआ सभ हुनका अपन नेता मानबाक लेल तैयार निह छल। एवम् Eकारेण संप \nवग>क मत दूठाम बँटब xवाभािवक भए गेल छलैक। मुदा बलचनमाक Eचार जोर पकड़ने छलैक।   \nझगड़ू बाबूक हेतुxविण>म अवसर छल। खने बलचनमाक संगे घुिमतिथ तऽ खने पलटन बाबूक ओिहठाम \nआ खने वत>मान मुिखयाक ओतए। पच भरलाक बाद चुनाव िदन धिर झगड़ू बाबूक हेतु अगहन रहैतछलिन। \nहुनका ईहो कोनो ठेकान निह छलिन जे कखन कोन दलक संग भए जेताह।   \nबड़का लोक सभहक मत दू ठाम बटबासँ रोकबाक हेतु सyझमे पूबाइ टोलमे बैसार भेल। ±यो िकछु \nबिजतिथ तािहसँ पिहने झगड़ू बाबू बमकए लगलाह। वत>मान मुिखयाकT एक हजार फझित कएल। \nअ`ततोगवा ई िनण>य लेल गेल जे नवतुिरआक उमीदवार पलटन बाबूक समथ>न करताह। सरपंचक \nपदक हेतु माL दूटा उमीदवार छलाह- मोहन बाबू आ वत>मान सरपंच नवत राय। नवत राय कमे पढ़ल-\nिलखल मुदा बेस फनैत लोक छलाह। कतहु िकछु होइतैक िक भदविरया बgग जकy टर>-टर> बाजए लिगतिथ। \nघर-घर झगड़ा लगेबामे ओxताद छलाह। जँ िकछु खच>-बच> कए िदयैक तँ पंचयतीमे फैसला अहyक पJमे \nसुिनि¢त कएल जा सकैत छल। जँ नीक-िनकुत भेिट जाि`ह तँ कतहुँ खा सकैत छलाह अ`यथा बेस नेम-\nटेमसँ रहैत छलाह।   \nएिह सभ कारणसँ गामक लोक ओकरासँ एकदम ना-खुश छलैक। मुदा ±यो ओकरा नाराज निह करए \nचाहैत छलैक कारण ओ बेस फचyिर छल आ ककरहुँ कतहु बइजत कए सकैत छल।    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n47 \n \nझगड़ू बाबू नवतुिरओपर िचकरए लगलाह। नवतुिरआ सभ सरपंचक हेतु मोहन बाबूकT समथ>न देबाक \nआsासन देलिखन। Eात भेने नवतुिरआ सभ इिकलाब, िज`दाबादक नारा दैत गाम भिरमे पलटन-मोहन \nिज`दाबादक xवर गुंिजत कए देलक। \nएमहर गरीब लोक सभ एकदम एक भए गेल छल। लाठी लए कए सभ करे कमान छल। एवम् \nEकारेण सपµ लगइत छल जे मुिखया पदक हेतु बलचनमा आ सरपंचक हेतु मोहन बाबू चुनाव जीतताह। \nवत>मान मुिखया ओ सरपंचजी बेचैन छलाह। राितक बारह बजे झगड़ू बाबूक घर पहुँचलाह। दूनू गोटे झगड़ू \nबाबूक पैर पकड़लिखन।   \n“झगड़ू बाबू, अपने हमरा सपोट क´।” \n“िकएक निह। हमर सपोट तँ सभिदन अहॴक संगे रहल अिछ।” \n“से तँ ठीके मुदा एिह बेर हालत बेसी गड़बड़ छैक।” \nफेर किह निह, दूनू गोटे की फुस-फुसेलाह। २००० टाकापर सौदा भए गेल। Eाते भेने झगड़ू बाबू \nचौकपर फेर गरजए लगलाह-  \n“मुिखयाजीक जे िवरोध करत से हमर दुeमन। एहन मुिखया सरपंच तँ ने किहओ भेल छल आ ने \nहोएत।” \nआिद आिद। सुननाहर सभ गुम। \nकािp चुनाव होएत। राित भिर गाममे धोल-फच¤ा होइत रहल। सभठाम काना-फुसी बेस जोर पकड़ने \nछल। पुxतकालयपर चुनाव दल आिब गेल छल। चािरटा पुिलस लाठीलेने सेहो गeत लगाबए लागल। \nपिहलुका चुनावमे उरवाइ टोलपर चुनावक मतदान के`hनिह होइत छलैक। मुदा एिह बेर गरीब लोक सभ \nबी.डी.ओ. साहेबक ओिहठाम धरनाधए देलक। एिह बेर उरवाइ टोलमे सेहो मतदान के`hबनल छलैक। \nझगड़ू बाबू आ हुनक बेटा सभ बेस मजगुतगर लाठी फनैत चुनाव मतदान के`hसभपर च¤र लगा रहल \nछलाह। पुवाइटोलक मतदान के`h पर नवतुिरआ सभ क»जा कए लेने छल। किसकए वोगस मतदान भए \nरहल छलैक। ई खबिर झगड़ू बाबूकT जहy भेटल िक ओ अपन लठैत बेटा सभकT संग कए ओतए पहुँचला \nआ पलटन एवम् मोहन बाबूकT धराम-धराम दू-दू लाठी लगाओल। पीठासीन पदािधकारी अकबका गेलाह। चा´ \nिदस हरिवरå मिच गेल।   \nओिह बीचमे झगड़ूक दूटा बेटा आगा बढ़ल आ सभटा मतपL छीिन जबरदxती मोहर मािर खसा कए \nखसिक गेल। मुदा एकर जबरदxत Eिति­या उरवाइ टोलक मतदान के`h पर भेल। एक-एकटा मतपLपर \nबलचनमा अपने मोहर मािर कए खसौलक। कोनो दोसर उमीदवारक पोिलंग एजे`ट ओिहठाम निह िटिक \nसकल। बलचनमाक जीतब िनि¢त Eाय छलैक ओही मतदान के`h क, कारण आधासँ अिधक मत ओही  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n48 \n \nटोलक छलैक। सरपंचक सभटा मत नवत रायकT भेटलैक। आन मतदान के`hसभपर सामा`य ´पसँ मतदान \nभेल आ कने-मने मत सभकT भेटलै।   \nसyझमे मत गणना Eारभ भेल। बारह बजे राितमे जा कए चुनावक पिरणाम बहार भेलै। बलचनमा ओ \nनवत चुनाव जीित गेलाह। गरीब लोक सभ िवजयक खुशीमे म छल। नारा बुल`द होमए लागल-  \n“जीत गया जी जीत गया, बलचन जीत गया।” पुबािर टोलसँ लए कए पछबािर टोलक सभ लोक स \nछल। \n¦ \nरबी`h  नारायण िमkक  \nनमxतxयै \nआगy...  \n११ . \nएक िदन भोरे सॱसे गाममे हाक पिड़ रहल छल। भेलैक ई जे माxटर साहेब अपन घरसँ िनपा भए \nगेल छलाह। कािp सyझ धिर तँ कै गोटा हुनका ठामिह देखने रहिन। मुदा राता-राती की भेल? ककरा \nएहन दुeमनी भए गेल जे िवपिसँ आहत, बौक भेल ओिह }यि±तकT ओहू हालमे निह छोिड़ सकल। \nमाxटर साहेबक अपन के छलैक? जेहो छलैक सेहो कात भए गेल। जािह }यि±तक सामÈय>पर \nिवपिक ¦हण लािग गेल हो तकर संग के पुरत आओर कथी लेल? \nथाना-पुिलसमे के जाइत? ओिहना माxटर साहेबक नाम आ`दोलनकारी सभक संगे सुमार होइत छल। \nकतेको तरहक फसादमे हुनकर नाम जाने-अनजाने अबैत रहैत छल। तेहन }यि±त हेतु अं¦ेजक पोसल \nपुिलस िकएक िकछु किरतैक। \nअसलमे माxटरक माथा िहल गेल रहैक। पूण>कािलक बताह भए गेल रहिथ। ई कोनो एकाएक भेलैक \nसे बात निह। ­मश: होइत एिह पिरवत>नकT ±यो बुिझ निह सकलैक आओर एक िदन जखन ओ Eच{ड \nबताह भए गाम छोिड़ कतहुँ चिल गेलाह तँ लोकक चचक िवषय भए गेलैक। चच¶टा, ±यो िकछु केलक \nनिह। माxटर साहेबक ओिहठाम भेल डकैतीमे, आओर तकर िवरोध केलापर पिरवारक सदxयक हयामेमोछा \nठाकुर िगरोहक हाथ छल। मोछा ठाकुर भने मिर गेल छल वा मािर देल गेल छल मुदा ओकर िगरोह \nअखनहुँ सि­य छल। तूँ डािर-डािर, हम पात-पात से कहब छल डकैतक ओिह िगरोहक। िफरंगीसभ थािक \nगेल, िकछु निह कए सकल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n49 \n \nअसलमे डकैत बनबाक फै±¬ी छल ओिहठामक समाज। लोकमे बढ़ैत गरीबी, सामािजक \nउपीड़न, समाजक सप लोकक अयाचारक Eितकार करबामे असमथ> लोक सभ कतेको बेर एिह रxताकT \nअि¿तयार करैत छल आओर सदा, सव>दाक हेतु समाजक मू¿यधारासँ किट जाइत छल। \nएक िहसाबे शासन तंL मजगूत भेल शोषक तवक संवध>कबिन कए रिह गेल छल। गाम-घरमे कतेको \nलोक नक>क िजनगी जीबैत छल। जखन सेहो सभव निह होइत छल, िदन भिर खिट कए सyझमे िबना बोिन \nलेने एक छी§ा गािर-मािर संगे घर धिर िधया-पुता आओर प¾ीकT सहैत देखैत छल, तँ सोचल जाए सकैत \nअिछ जे ओकरा मोनमे की-की होइत रहल होएत? कहक माने जे सामािजक अ`तिव>रोध Eितकारक एकटा \nअिभ}यि±त छल डकैती। एकरा पाछु आिथ>क िवषमता मूल कारण छल। भए सकैए जे मोछा ठाकुरक \nिगरोहक लोक सभक एही तरहक समxया रहल हो। मुदाछल ओ सभ देश भ±त। ओिहमे सँ िकछु गोटे \nxवतंLता आ`दोलनसँ ´िच रखैत छल। गाहे-बगाहे जनाधार पाट®क समथ>क सभक िवचारसँ अवगत होइत \nरहैत छल। मुदा ओकरा सभकT ओ रxता पिसन निह छल। ­ाि`तकारी युवक सभसँ ओकरा मेल खाइत \nछलैक। \nओकर सभक सोच रहैक जे जखन अं¦ेज बलपूव>क शासन कए रहल अिछ तखन ओकरा बलपूव>क \nिवरोध करब कतहुसँ गलत निह कहल जा सकैत अिछ। से सभ तँ अपना जगहपर जे रहैक से रहैक मुदा \nकतेको बेर िनदåष आदमी सेहो ओकर सभक चपेटमे आिब जाइत छल। वएह हाल भेल रहैक पु°पाक। \nपु°पाक पाछा डकैतक िगरोह एिह लेल पिड़ गेल रहैक जे ओ मोछा ठाकुरक िखलाफ मुखिवरी केने \nरहैक। ओकरा सभक मोछा ठाकुरक Eित बहुत समान रहैक। मोछा ठाकुर ओकर सभक एक िहसाबे माग> \nदश>क रहैक, सरगना तँ रहबे करैक। \nq \n  \n  \n१२ . \nमोछा ठाकुरक िगरोह हाथ धो कए पु°पाक पाछु पड़ल छल। ओकरा सभकT पता लागल रहैक जे पु°पा \nमाxटर साहेबक ओिहठाम अिछ, तT हुनका ओिहठाम ओ सभ चोट केने छल। पिरणाम तँ बूझले अिछ। \nपु°पा अपने अपिसऑंत छिल। ओकर बेटाक कोनो अता-पता निह रहैक। पैतृक सपि सभटा मोछा \nठाकुर हरिप लेने रहैक। य_िप आब ओ जीिवत निह छल, मुदा ओकरिगरोहक भय तँ छलहे। तT ±यो पु°पाक \nसंगे ठाढ़ होमए हेतु तैयार निह छल। \nपु°पा गाहे-बगाहे अपन गाम गेबो केली। मुदा ओिहठामक हालत देिख रिह निह सकलीह। िकछु गोटेकT \nहुनकासँ सहानुभूित रहैक। मुदा ओहो सभ डरे चुपे रिह गेल। पु°पा आपस हमरा ओिहठाम आिब गेलीह।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n50 \n \nपु°पा अपन सपि आपस Eात करबाक हेतु िचि`तत रहैत छिल। मुदा ओहूसँ बेसी िच`ता ओकरा \nअपन एकमाL बेटाक छलैक जकर कोनो अता-पता निह चिल सकलैक। जीिवतो छै की निह, सेहो निह \nपता। पु°पाकT िवsास रहैक जे ओकर बेटा सलामत छैक। कतए छैक, कोना छै की करैत छैक से तँ निह \nजनैत रहैक मुदा माएक हृदय बेिर-बेिर किह उठैत जे ओ िजबैत छै। से सोिच कए ओ आओर अहुिरआ \nकाटए लगैत छिल। कखनो अपनापर, कखनो भाºयपर तामस होइत छलैक। समाधान िकछु फुराइत निह \nछलैक। ओकरा एिह बातक स`तोख छलैक जे मोछा ठाकुरक ठेकान लािग गेलैक। एिह बातक ओकरा \nकिनको प¢ाताप निह रहैक जे ओ मोछा ठाकुरक लहास देिख केना ता{डव केने छिल। अिपतु ओकर \nहृदयमे तेहन धधरा अखनो उठैत छलैक जे गामक गाम सुçडाह भए जाइत। \nओकर ऑंिखक Eच{ड वाला ±यो देिख निह पबैत छलैक। ओकर अ`तम>नक अशाि`त समुh जकy \nअथाह छलैक मुदा किहओ ने किहओ वार भाटा तँ अएनिह छलैक, से अएलैक। \nओिह िदन दुपहिरआमे पु°पा असगरे असोरापर बैसिल छिल। एकाएक जेना ओकरा घुरमा उठलैक। ओ \nभागए लागिल। कतबो ±यो Eयास केलकै, ओ निह nकल। ततेक बेगसँ ओ आगा बढ़ल जे ककरो हाक धिर \nदेबाक िहमित निह भेलैक। पु°पा भगैत गेली, अिवराम। \nबाप रे बाप! ई के छै?एना िकएक दौिड़ रहल अिछ? जैह देखलक से देिखते रिह गेल। अबाक, शू`य \nभेल देखैत रिह गेल। भगैत-भगैत एकटा पूलपर जा कए जोर-जोरसँ अ§ाहास करए। पगला माxटरकT \nपुलपर गॉंधी टोपी पिहरने देिखते िचिचआ उठल- \n“फेक एिह टोपीकT!एिहसँ िकछु निह हेतौ। पकड़ ई दिबला...।“पता निह की-की िचकरैत रहल। \nअसगिर हाथमे दिबला लेने ओ माxटर िदस बढ़िल। \n“हे भगवान!आब की होएत? की भए गेलैक एिह बुिढ़याकT केहन बिढ़ऑं संच-मंच रहैत छलैक। आइ तँ \nककरोिच`हओ निह रहल छैक।” \nअबैत-जाइत लोक बजैक। जाधिर ओ पूलपर ठािढ़ रहिल, लोक ओ रxता छोिड़ कात भए गेल। \nछगु`तासँ देखैत रहल। पूलक ओिह छोरपर पागल भेल माxटर आओर ओिह छोरपर दिबला लेने पु°पा। \nकहॴ पु°पा माxटरक हया निह कए दैक। कहॴ माxटर आम रJाथ> पु°पाक दिबला ओकरेपर ने चला \nदैक। लोक सभ बेचैन छल मुदा िकछु कए निह पािब रहल छल। \nपु°पाक र±त रंिजत नेLमे मु{डसँ आदािदत कालीक दश>न होइत छल। पु°पा आगा बढ़ल जा रहल \nछिल। माxटर एकटक ओकरा देखैत रहल। ओकरा भेलैक जेना असुर भयािवनी समxत दुµक संहार कए \nमु{डमाल धारण केने ओिहठाम स_: उपिxथत भए गेल छिथ। \nमाxटरक आवेग देखैत बनैत छल। ओ वायुवेगसँ दौड़ल। पु°पाक आगा धराम दए द{डवत खिस \nपड़ल। आओर करवË Eाथ>नाकरैतरहल-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n51 \n \n“या देवी सव>भूतेषू शाि`त ´पेण संिxथता।नमxतxयै नमxतxयै नमxतxयै नमो नमः॥” \nएिह दृ°यकT ±यो देखलक, ±यो निह देखलक। जे निह देखलक से सभ की-की निह सुनलक। जे \nदेखलक से की-की निह बजलक। ±यो कहैक साJात् काली सवार भए गेल छिथ। ±यो कहैक जे ओ \nिनéाह बतािह भए गेल अिछ। जतेक मनुखक, ततेक रंगक गप। \nपु°पा माxटरकT धाराशायी देखैत जेना िवचारमºन भए गेिल। फेर जोरसँ अÜाहास करए लागिल- \n“तॲ के छह?टोपीबला एहन भाभट िकएक धेने छ? अपन असली ´पमे आिबजो निह तँ चला देबौ \nदिबला।” \nओ सचमुच दिबला आगा बढ़ौने छिल िक घोड़ापर सवार एकटा युवक ओकर हाथ पकिड़ लेलक।ओिह \nघुड़सबारक पाछा-पाछा पyचटा आओर घुड़सबार चिल रहल छल। ओसभ बेहद मजगूत छल। सभ गोटे \nअxL-शxLसँ सुसिजत छल। बीच-बीचमे “ब`दे मातरम्” केर जयघोष करैत आगा बिढ़ रहल छल िक पुलक \nबीचमे एहन दुद`त दृ°य देिख ठमिक गेल। पु°पाक हाथ संधानसँ पकिड़ ओ घुड़सबार घोड़ासँ उतिरगेल। \nपु°पा ओकरा देिखते िचकिर उठलैक- \n“के?” \n“हम छीराज कुमार, तोहर बेटा!” \n“निह, निह तॲ राज कुमार निह छ। ±यो छली हमर बेटाक नाम लए हमरा धोखा देबए चाहैत छ।” \nकतबो राज कुमार बुझाबक Eयास करैक ओ मानए हेतु तैयार निह छल। कतेको िदनसँ अपन बेटाक \nEतीJामे छिल आओर आइ जखन ओ स_: अकxमात ओकरा समुख ठाढ़ छैक तँ पु°पाक मित-गित सभ हरा \nगेल अिछ। मुदा राज कुमार अपन माएकT िचि`ह गेलैक। अनमन ओकरे सन माएक मुँह छलैक। ओ माएकT \nगोहरबैत रहल। पु°पा िकहुँमानबाक हेतु तैयार निह छलैक। ओकर ऑंिख अखनहुँ र±त रंिजत छलैक। \nहाथमे दिबला ओिहना छलैक, मुदा पैर ठमिक गेल छलैक। Eाय: अ`तम>नसँ कोनो êविन ओकरा सुनाइत \nछलैक- \n“ई तँ हमरे बेटा अिछ।” \nमाएक ई दशा देिख राज कुमार के तँ जेना बë खिस पड़लैक। ओना, ओकरा कोनो उमीद निह रहैक \nजे ओकर माए जीिवत होएत। ओकरा अपनो जीिवत रहबाक कोनो सभावना निह रहैक मुदा कहबी छैक जे \nमारए-बलासँ िजयाबए-बलाक हाथ बेसी नमगर होइत छैक। \nगामसँ अपहरणकए लए जाइत काल मोछा ठाकुर ओकरा बीचमे पड़ैत धारमे धकिल देलकै। अ`हार \nगुज राितमे उफनैत धारक Eवाहमे ओ भिसआइत-भिसआइत काशी पहुँच गेल। ओिहठाम मलाह सभ महाजाल \nफेकने छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n52 \n \nओिह महाजालमे ओ फँिस गेल। मलाह सभकT बहुत पैघ मyछकT फँिस जेबाक ततेक Eशता छलैक जे \nओ सभ धराधर जाल खॴचए लागल। मुदा जखन ओिह महाजालमे पyच हाथक बेहोश मनु±ख भेटलैक तँ ओ \nसभ गुम रिह गेल। ±यो कहैक जे मुद छैक, फेरसँ दहा दही। \nमुदा एकटा बुढ़बा मलाह डा±टर बजा अनलकै। डा±टर गौर केलक तँ सyस चलैत बुझेलैक। ओ \nइएह ले वएह ले राज कुमारकT अxपताल लए भागल। ध कही ओकर EयासकT आओर राज कुमारक \nभाºयकT। तीन िदनक बाद ओ ऑंिख खोललकै। आगा-पाछा ±यो ओकर देखिनहार निह छल। दस िदनक \nलगातार इलाजक बाद ओकर जान तँ बािच गेल मुदा समxया छल जे आब ओ जाए तँ कतए। \nसंयोगवश अxपतालमे एकटा ­ाि`तकारी गुटक युवकक इलाज चिल रहल छल। ओकर बेड सीट \nअगले बगल छल। इलाजक ­ममे ओकरा राज कुमारक िxथितक जानकारी भेलैक। ओ एिह बातक चच> \nअपन संगी-साथी सभसँ केलक। सभ गोटे ई िनण>य केलक जे राज कुमारकT अपने संगे नेने चली। \nदोसर िदन भने राज कुमार आओर ओकर अxपतालक पड़ोसी संगे संग अxपतालसँ छु§ी पािब अÂात \nxथान िदस िवदा भए गेल। राज कुमार लग कोनो दोसर िवक²पो निह रहैक। \nq \n  \n१३ . \nएमहर हमर ससुर अपन एक माL संतानक िबआह, कोजगराक बाद दुरागमनक EतीJामे िनय महादेवकT \nगोहरबैत रहैत छलाह। हमर सासुक िxथित तँ आओर खराप छलिन। एक-एकिदन गिन रहल छली। एिह \nबातक िकछु संÂान निह रहलिन जे हम माL १२ बख>क छलहुँ। एतेक छोट नेनाकT माएक कोरसँ फराक \nकरब अ`याय होएत। ओतबे निह, हमर माए एकदम एसगिर भए जाएत। \nसभ अपने अपने समxयासँ िफरसान छल। ककर के सुनत? हमर सासुकT सेहो िकओ दोसर निह \nछलिन। पुतहु आिब जएबाक उमीदमे कतेको िदनसँ जीिब रहल छलीह। \nआिखर ओ समय आिबए गेल। हमर ससुर हमर नैहरमे हठ कए देलिखन। हमर िपी बड़ कानल। \nओ िक कनलाह, कानल तँ हमर माए। एक माL संतानक िवयोगक अवeयभावी आशंकासँ Jत-िवJत अ`तम>न \nहाकरोस पािड़ रहल छल। कखनहुँ कानए, कखनहुँ िचकरए, भोकरए। हमर ससुर अिड़ गेल छलाह। ओिहसँ \nपूव> दू बेर िदन फेरा गेल छल। \nभोरसँ सyझ-धिर कारोहिट होइत रहैत। जखन कखनो खाएक अबैत, तखन कनबाक नवीन kृंखला \nEारभ होइत। माएक हाल बेहाल छल। ओकर ज`म तँ जेना कानए हेतु भेल रहैक। जखने भरल जवानीमे \nहमर बाप गुजिर गेलिखन तखने ओकर सव>xव चिल गेलैक। सुखकछॉंहो कतहुसँ निह रिह गेलैक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n53 \n \nहमर ज`मसँ जे कनेक आशा जगओलक सेहो आब हिट रहल छल। उपायो की छल? आखिर बेटी भए \nज`म लेने छिलऐक। जँ भागक तेजगर रहैत तँ हम बेटा भए आएल रिहतहुँ। ओतेकटा राज-काजक मािलक \nहोइतहुँ, माए-बापक वंशक रJा कए सिकतहुँ। मुदा एिहमे हमर की दोख? \nभगवानो मानव िनिम>त एिह देबारकT निह तोिड़ सकैत छलाह। जनिमते दू रंगक दुिनयॉं, दू रंगक \nरेबाज, दूरंगक कानून। आ¢य> ई जे ओ सभ अ`याय देिखतहुँ चुप रहैत छिथ। सभ िकछु जिनतहुँ अनजान \nबनल रहैत छिथ। ि¥रागमन हेबाक छलैक से भए गेल। ओिह समय हम तेरह बख>क बचा रही। बेसी चीज \nबुझबे निह कएिलऐक। नैहरसँ सासुर पहुँच गेलहुँ। हमर सासुक आन`दक तँ अ`ते निह छल। गाम-गाम बैन \nबँटैत रिह गेलीह। ±यो खाली हाथ निह गेल। गीत-नादसँ तँ समxत वातावरण कतेको िदन धिर आन`दक \nबख करैत रहल। \nहमरा सासुरमे ततेक मानदान भेल, सासु ततेक Åयान राखए लगलीह जे सभ िबसराए गेल। कखनो \nकाल कए माएक उचाट जखन आबए, तँ कनाइत ज´र। से सुिन हमर ससुर हंगामा ठाढ़ कए देिथ। \n“कोनो कµ निह होिन िहनका।” \nसासु, ससुरक एहन िसनेह भगवान सभकT देथु। \nमुदा हमर नैहर तँ हराए गेल छल। माएसँ भTट होएब दुल>भ भए गेल छल। अपन xकूलक संगी सभ \nमोन पड़ैत रहैत छल। एक िदन हमर नैहरसँ खबािसन आएल। हमर माएकT बहुत मोन पड़ैत छिलऐक, तT \nिजÂासा हेतु, पठओलकै। खबािसनीसँ बहुत रास पता लागल। ईहो बुझिलऐक जे xकूल खिस पड़लैक, जे \nमाxटर पागल भए गेलैक। आओर-आओर कतेको समाचार सभ भेटल। \nq \n  \n१४ . \nमाxटर साहेबक समाचार सुिन हम छगु`तामे पिड़ गेल रही। रिह-रिह कए खबािसनीसँ हुनका बारेमे E \nकरैत रहिलऐक। मुदा िकछु समीचीन उर निह भेटए। आिखर एहन सोझराएल सरल एवम् समािजक \nलोकक ई िxथित कोना भेल? \nपु°पा कोना दहािड़ कए माxटरक गॉंधी टोपी खसौलक, कोना माxटर ओकर पैरपर खिस पड़ल से सुिन \nतँ छगु`तामे पिड़ गेलहुँ। ई सभ तँ कोनो िखxसासँ बेसी चोटगर लगैत छल। जाबे ओ खबािसनी रहल हम \nओकरा एिह बातसभकT खोद-बेद करैत रहलहुँ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n54 \n \nखबािसनी आपस गाम आएिल। गामक रxतेमे माxटर देखा गेलैक। नंग धरंग, आधा धोती ओढ़ने, आधा \nपिहरने। कखनहुँ उजरा टोपी माथपर, कखनहुँ जमीनपर। बानरबला हाल भए गेल रहिन। तािहपर सँ रिह-\nरिह कए भाषण करए लागिथ। \nमहामा गॉंधी, ितलक, गोखलेककर, ककर नाम लए जोर-जोरसँ भाषण करैत रहैत छल। जेना सॱसे \nxवतंLता आ`दोलनक छार-भार ओकरे माथपर होइक। महामा गधीक नाम लए ओ कै बेर उेिजत भए \nजाइत छल। ओकर भाषण सुिन ±यो छगु`तामे पिड़ जाइत। कतहुसँ कोनो दुिबधा निह बुझाइक। लगैक \nजेना ककरो आमा ओकरामे घुिसया गेल होइक। कनीकाल भाषण देलाक बाद फेर वएह ताल-पैतरा शु´ \nकए िदतिथ। एक िदन तँ दौड़ल-दौड़ल xकूलक खसल टाट सभकT सोझ करए लागल। हाथमे छड़ी लए \nजोर-जोरसँ चिटआ सभपर िबगड़ए लागल- \n“पढ़बे करोगे िक मरबो करोगे।” \nमुदा ने ओतए कोनो चिटआ छल आओर ने ±यो माxटर। \n“िनÜाह बता भए गेलाह।” \nसभ सएह कहैत आगू बिढ़ जाइत। \nओिह िदन xकूलक सामनेक मैदानमे xवतंLता आ`दोलनसँ जुड़ल जनाधार पाट®क नेताक आगमन \nरहैक। Åविनिवxतारकसँ गाम-गाम लोक सभकT बैसारमे अएबाक हकार देल गेल। चािर बजेसँ बैसार रहैक। \nxवतंLताक हेतु लोकक मोन छटपट करैत छल। तT लोकक करमान लािग गेल। बैसार शु´ हेबाक छल। \nजनाधार पाट®क टोपीधारी नेता सभ आिब चुकल छल।  “ब`दे मातरम्” केर नारा लािग रहल छल। सपूण> \nवातावरण देश भि±तक गीतसँ ओत-Eोत भए गेल छल। \nएतबेमे माxटर एकटा छोटसन माइक हाथमे लेने जोर-जोरसँ बाजए लागल। \n“जनाधार पाट® माL ढॲगीक जमावरा अिछ। समाजमे चा´कात अ`याय पसरल अिछ। xLी समाज \nअिधकार हीन भए नाना Eकारसँ शोिषत भए रहल अिछ। की होएत एहेन xवतंLता लए कए, जतए आधा \nआवादी अिशिJत, अिधकारहीन भए सिदखन अपन अिधकारक हेतु लड़ैत रिहतहुँ अनाथ रहैत अिछ?” \nजनाधार पाट®क नेता सभ ओिह िविJत }यि±तक भाषण सुिन गुम पिड़ गेलाह। लोक सभकT \nठकिवदरो लािग गेलैक। आपसमे कानाफूसी Eारभ भए गेल। \n“ई िकहुँबताह निह अिछ।” \nमाxटर जे माइक पकड़लक से पकड़ने रिह गेल। चुप हेबाक नामे ने िलअए। बैसारक आयोजक \nसभक सभ Eयास }यथ> सािबत भए रहल छल। माxटर अिड़ गेल छल जे जाधिर xकूल फेरसँ निह बनत \nओ चुप निह होएत। िकहुँ बैसार निह होमए देत।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n55 \n \nएतबिहमे चािरटा मुxटंड कतहुँसँ आएल। सभ मोछ िपजा रहल छल।  “जनाधार पाट®क जय”क नारा \nसंग आगा बढ़ल आओर माxटरक माइक छीिन लेलक। िकओ ओकर नरेठी पकड़लक तँ िकओ ठामिह उठा \nकए लए भागल। बैसार चिल पड़ल। ­ाि`तकारी सभक अपन सोच छलैक। ओ सभ Eगितशील मंचक \nनामसँ काज करैत छल। ओकर सभक कहब छलैक जे xवतंLतासँ बेसी ज´री अिछ सामािजक पिरवत>न। \nओ सभ कहैत छल जे राजनीितक xवतंLता जँ भेिटओ गेल, तैओ गरीब, मिहला ओ अ`य शोिषत वग>क उËार \nताधिर निह होएत, जाबे शोषक }यि±त समूल नाश निह होएत, तािह हेतु चाहे भले िकछु अनट करए पड़ैक। \nतकर पाछा ओकर सभक अपन सोच छलैक। आिखर राजनीितक सा अपन वच>xवक xथापना हेतु \nबलEयोगक तँ किरते अिछ। सही की से तँ भिव°यक बात रहैक मुदा ओकरो समथ>क छलैक। युवक पुnष \nओ xLी सभ ओकर संग छल। िफरंगीसभ हाथ धो कए ओकर सभक पाछा पड़ल रहैत छलैक। \n­ाि`तकारी कही, Eगितशील मंचक काय>कत कही, ओ सभ अपन उ×ेeयक हेतु िकछु करबाक हेतु कृत \nसंक²प छल। िदन-राित गबैत रहैत छल- \n“सरफरोशी की तमा, आज मेरे िदलमे है। \nदेखना है जोर िकतना बाजुए काितलमे है।” \nजनाधार पाट®क लठैत सभ माxटरकT उठा-पुठा कए कात केनिह छल िक बैसार xथलपर घोड़ापर \nचढ़ल दन-दन करैत Eगितशील मंचक युवक लोकिन हबाइ फाइरॴग करैत पता निह कतएसँ टपिक पड़ल। \nबैसारमे पड़ािह लािग गेल। कनीकालमे पूरा मैदान खाली छल। सकड़ोक चपल, जुता, यL-तL खसल छल। \nEगितशील मंचक युवक आगा बढ़ल। जनाधार पाट®क मंचासीन नेता सभकT चुनौती दैत फेर हबाइ \nफाइरॴग केलक। नेता सभ इएह ले वएह ले जान लए लए भागल। मुxटंड सभक हालत तँ कहए जोगर \nनिह रिह गेल छल। िकछु पैसाक च¤रमे ओ सभ अपन आमाकT बेिच चुकल छल। \nEगितशील मंचक युवकमे एकटा छल राज कुमार जे िकछु िदन अपन िविJत माएकT पुलपर सँ लए \nभागल छल। आइ माxटर साहेबकT ओही हालमे देख ओकरा निह रहल गेलैक। ओ िचकिर उठल। ततेक \nजोरसँ िचकड़ल जे लगलैक कोनो बम िबxफोट भए गेल होइक। ओ मोच{ड सभ जान लए भागल से घुिर \nनिह तकलक। राज कुमार माxटर साहेबकT घोड़ापर बैसओलक आओर अपन संगी सभक संगे आगू बिढ़ \nगेल। \nओिह िदनक घटनाक चच कतेको िदन धिर पिरप§ामे होइत रहलैक। ±यो कहैक जे जनाधार पाट®क \nिवचार सही अिछ तँ ±यो ‘Eगितशील मंच’क समथ>क भए जाइक। कुल िमला कए एकटा जबरदxत वैचािरक \nसंघष>क वातावरण बिन गेल छल। \nEगितशील मंचमे आधासँ बेसी मिहला सभ छलैक। कतहु-ने-कतहु कोनो अ`यायक Eितकार निह हेबाक \nकारणT िवhोही xवभावक भए गेल छलैक। अिधकश मिहला गरीब पिरवेशसँ अबैत छिल मुदा सप पिरवारक \nलोक सेहो छलीह। एकटा मिहला तँ eमसान घाटसँ Eाण बचा भागल रहैक। समाजक अयाचारक पराकाRा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n56 \n \nतँ तखन भए गेलैक जखन ओकरा जबरदxती ओ अिनJापूव>क सती करबाक हेतु eमसान घाट धिर पहुँचा \nअएलैक। मुदा की ने की भेलैक जे ओ जान-बेजान भगलैक। से तेहन भगलैक जे घुिर निह तकलकै। \nएहन जान-बेजान भगैत मिहलाकT ±यो Eगितशील मंचक काय>कत देखलकै। ओकरा मंचक डेरापर लए \nअनलकै। बिच गेलै। सभवत: ओकरा जीनाइ छलैक। मुदा कतेको लोक सतीक नामपर जीिवते डािह देल \nगेल। जेकरा संगे से निह भेलैक ओहो जीवन भिर वैध}यक पीड़ा सहैत रहली। नाना Eकारक \nयातना, अपमान सहैत चल गेली। य_िप सभ पुnष कोनो-ने-कोनो xLीक कोखसँ जनमैत अिछ, तथािप ओकर \nआिxतवपर ¦हण लागल रहैत अिछ। \nएिह सभ तरहक अ`यायक सामािजक Eितकार करए चाहैत छल Eगितशील मंच। मुदा सभसँ बड़का \nसमxया रहैक अथ>क }यवxथा। तािह हेतु ओकरा सभकT कै बेर गैरकानूनी तरीका अि¿तयार करए पड़ैक। \nओही ­ममे ओकरा सभक भTट-घॉंट समाजकक Eगितशील लोक सभसँ होइक मुदा Eगितशील मंचक सोचसँ \nकमे लोक सहमत होइक तथािप जानक डरे िकछु-ने-िकछु च`दा दए दैक। \nq \n  \n१५ . \nसाल भिरक बाद हमर िवदागरी भेल। नैहरमे माए हमरा देिखते ततेक कानए लागिल जे सॱसे गामक \nxLीगण सभ जमा भए गेलैक। हमरो बहुत कनाए लागल। लोक सभ ओकरा बुझौलक। का-रेाहिट ब`द \nभेलाक बाद हमर हाल-चाल पुछए लागिल। सासुरमे हमरा सभ तरहT सुख छल से जािन माएकT बहुत Eशता \nभेलैक। लोक सभमे बैन बॉंटल गेल। सभ अपन-अपन घर गेल। \nहम अपन संगी सभक हाल-चाल पुछिलऐक। माए सभकT समाद देलकै। बेरा-बेरी सभ आिब कए हमर \nभTट कए गेल। मुदा माxटर साहेबक िकछु समाचार निह भेटए। सभ एतबे कहलक जे ओ बताह भए गेल \nछिथ। आब कतए छिथ, कोन हालमे छिथ से िनजगुत बात ±यो निह किह सकल। \nपु°पाक समाचार सेहो ओतबे बुझिलऐक जे ओ आब एिहठामसँ पता निह कतए चल गेल। ओकर उ¦ \n}यवहारक चच सेहो लोक केलक मुदा िफलहाल कोन ठाम अिछ, ओकर की हाल छैक, से ±यो निह किह \nसकल। \nअपन गाम अपने होइत छैक। लोक-बेद, खेत-पथार, पोखिर-इनार सभसँ अपनव भए जाइत छैक। \nतािह सभकT एकाएक छोिड़ बेटी सासुर जा बसैत अिछ। छैक ने मािम>क बात? हमर तँ बाते अलग रहैक। \nनाि`हटा बचाक िबआह कए हमर िपी िनि¢ंत भए गेलाह। मुदा हमर नेा तँ हरा गेल। नैहरसँ सासुरक \nरxतामे हम xवयं िकछु आओर भए गेल रही।बएसतँ ततबे रहए जे माएक ऑंचरसँ बाहर भए दरबाजा धिर \nजा सिकतहुँ, खेिलतहुँ, धुिपतहुँ। मुदा भाºय िनयंताकT से मंजूरो होइक तखन ने? साल भिरक बाद नैहर आएल \nरही। अपन संगी, साथी सभ एक-एक कए भTट भेल। तरह-तरहक िखxसा िपहानी सभ सुनैत-सुनैत िदन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n57 \n \nबीित जाइक। सyझ होइते माए घर लए आनिथ। िदन भिर जतेक घुिम सकी, जतेक गोटेसँ भTट भए सकए \nसे करी। तािहमे कोनो ´काबट निह। \nएक िदन सभ बचा संगोर कए xकूल पहुँचलहुँ। टूटल, ढनमनाएल मािटक देबार सभ अवशेष पड़ल \nछल। एकटा िव_ाथ® निह। ±यो माxटर निह। हमर सभक िEय माxटर तँ बताहे भए गेल रहिथ। हम \nबचा रही, मुदा अिखयास अपन बएसक संगतुिरआ सभसँ बहुत बेसी छल। अपने बएसक िपितऔत सभकT \nxकूल जाइत देिखऐक, खेलैत देिखऐक, अपने आपमे ºलािन होमए लागैत। भगवानकT मोने-मोन उपराग देबए \nलिगअिन- \n“हे िवधाता!हमर कोन कसूर। अहॉं हमरा पुnष बनिबतहुँ तँ आइ हम अपन माए, बापक वािरस \nरिहतहुँ। अपन घर-घराड़ी, खेत-पथार सभक रJा कए सिकतहुँ। माL बेटी हेबाक चलते हमर सभ िकछु \nxवाहा भए गेल। हाथ मिलते रिह गेल हमर माए। िदयाद- बाद सभटा लूिट लेलक।” \nबात एतबेपर निह ठहरल। आगा कोनो िफरसानी निह होइक, तT ज²दीसँ िबआह-दान करए िनि¢`त भए \nगेल। बाह रे समाज। केहन-केहन कानून बना लेलक। अपने लोक जखन शLु भए जाइछ तँ रJा के \nकरत? सएह सभ सोचैत रही िक हमर संगी सभ आिब गेल आओर हम खेल-धूपमे लािग गेलहुँ। \nबहुत िदनक बाद एतेक रास बचा सभक संगे उ`मु±त भए खेलेबाक अवसर Eात भेल छल। तT जी-\nजानसँ खेल-धूपमे लािग जाइ। दुपहिरआ खिसते तरह-तरहक खेल-धूप शु´ भए जाइत। आस-पासक बचा \nसभ जमा होइत आओर तेहन धमाचौकड़ी होइत जकर कोनो अ`त निह। बेसी ह²ला सुिन कै बेर हमर िपी \nिचकिर उिठतिथ मुदा हमरा देिखते सकदम भए जैतिथ। कतहु-ने-कतहु मोनमे ºलािन होमए लिगतिन।  “एतेक \nकम बएसमे सासुर बसैत छैक। कनीक िदन लेल अएलैक अिछ। फेर सासुर चिल जाएत। किहआ \nआओत, निह आओत...।” से सभ सोिच ओ गुम पिड़ जाइत छलाह। अबाक रिह जाइत छलाह। \nओिह िदन सyझमे गबैआ आएल छल। सॱसे गामक लोक ओकर गीत-नादक आन`द लए रहल छल। \nनचारी, भगवती गीतसँ Eारभ कए िव_ापितक कतेको गीत गओलक। िधया-पुताक संगे हमहूँ कतेक आनि`दत \nरही। मुदा हमर माए सोगाएल, असगरे घरेमे पड़ल रहिथ, कारण हमर िवदागरीक िदन मनबए सासुरसँ ±यो \nआिब गेल छल। \n  \n२ \nडॉ. योगे`h पाठक  ‘िवयोगी’ \nउप`यास - हमर गाम  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n58 \n \n1.  हमरो गाम िमिथले मे छै \nहम कोनो पढ़ल-िलखल लोक निह छी, अिपतु यिद किहयै जे हमरा गाममे एकटा कT छोिड़ िकयो पढ़ल \nिलखल निह अिछ तऽबेसी उिचत होएत। घीच-घyिच कए कहुना दशमा पास केलहुँ आ चल गेलहुँ िद²ली \nरोजगारक खोजमे। शुnएमे बुझा गेल जे एतए अपनाकT दशमा पास कहलासँ लाभ निह नोकसाने अिछ तg \nएिह बातकT नुका रखलहुँ आ जे काज हाथमे आएल से धरैत करैत गेलहुँ। अवसर देखैत काज छोड़ैत \nपकड़ैत कहुना दस साल बाद लगलहुँ टेपू चलबए। ताबत गाम िदश सेहो सड़क सब सुधिर रहल छलैक, \nफोर-लेन बनब शु´ भऽगेल रहै तऽसोचलहुँ जे गामे घुिर चली, ओतिह टेपू चलाएब। कने कमो कमाइ हैत \nतऽबेिसए लागत कारण गाममे कमसँ कम िद²लीक सड़लाहा बसातसँ Lाण भेटत। कतबो िकछु महग होउ, \nगाममे एखनहु बसात साफे छैक आ Vी सेहो कारण एखन तक ओिहपर कोनो मािलक हक निह जतौलक \nअिछ। \nहमर नीक िक खराप लित बूझू एतबे जे भोरमे तीन टाकाक एकटा अखबार कीन लैत छी आ टेपूपर \nजखन बैसल रहैत छी तखन ओकरा पढ़ैत रहैत छी। एक िदन एहने अखबारमे पढ़ल जे िमिथलामे नवका \nचलन एलैक अिछ अपना अपना गामक महान िवभूितक वण>न करैत िकताब िलखब। िकछु एहने िकताब \nबजारसँ कीन अनलहुँ। देखलहुँतऽहषå भेल आ तािहसँ बेसी इ°यå आ ºलािन भेल। हष> एिह लऽकए जे पिहल \nबेर बुझलहुँ िमिथलामे एहन महान िवभूित सब भेलाह आ इ°य आ ºलािन एिह लेल जे हमरा अपन गाममे एहन \nकोनो िवभूित िकएक निह भेलाह। \nहमरा िच`ता भेल- की से हमरा गाम मे कोनो िवभूित निह भेला? िकछु बूढ़ पुरान सँ गप कएल। \nएक गोटे पूिछ देलिन- \n“खाली पढ़ले लीखल लोक िवभूित होइ छै की?” \nहम सोचए लगलहुँ। ठीके, से रिहतै तऽ   िसनेमा xटार आ िक िखलाड़ी सब कg िकयो िच`हबे निह \nकिरतै। हमरा बुझा गेल जे आन गामक िवभूित सन तऽ निह,तैयो एतेक ज´र जे हमरा गामक िवभूित सब \nएक िहसाबg कतबो िविचL रहथु मुदा ओहो लोकिन अपना समय मे गामक नाम कोनो तरहg उजागर करबे \nकेलिन । \nसेह`ता भेल जे हमहूँ अपना गामक बारेमे िकछु लीखी। मुदा की लीखब? िलखबाक लुिरयो तऽनिह \nभेल। तैयो हम ठािन लेल जे िलखबे करब। िवभूित लोकिन जे छलाह, जेहन छलाह, भेलाह तऽिमिथलेक \nसुपुL/सुपुLी ने। आ हमरो गाम जेहने अिछ, अिछ तऽओही मािटपर कमला बलान कोशीसँ घेराएल, रौदी दाही \nभोगैत अिशJा आ गरीबीमे उबडुब करैत। तg हम िन¢य कएल जे िहनका लोकिनक कीित>क गाथा लीखल \nजाए।एखुनका युगे िवÂापन आ Eचारक िछऐ, से गामक नुकाएल िछिड़आएल र¾ सबकT बहार करबाक चाही। \nहम गौआँ भऽकए यिद निह िलखबिन तऽअनगौआँकT कोन मतलब छैक?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n59 \n \nओना तऽिलxट पैघ बिन गेल मुदा हम बहुत पुरान लोककT पिहने छyिट कए माL दसटाक वण>न एतए \nExतुत करए जा रहल छी। एिहमे पिहल नौटा छिथ हमरा गामक नवर¾ आ दसम भेलाह िविशµ अितिथ \nर¾। आशा करैत छी गौआँ लोकिन हमर एिह Eयासक Eशंसा करबे करताह। यिद िकछु अनगौआँ मैिथल \nसमाजकT हमर गामक एको गोटेक कीित> नीक लगलिन तऽहमर Eयास खूबे सफल बूझल जाएत। निह \nतऽकमसँ कम िकछु िलिखत तऽरिहए जाएत जे एखनुक बूढ़ पुरानक िदवंगत भऽगेलाक बाद नवका पुxतकT \nपूव>जक यशक िकछु Âान देतैक। \nहमर िलखल वxतु सबकT मिटकोरबा गामक िमिडल xकूलक हेडमाxटर साहेब बहुत कटलिन छँटलिन \nआ शुË केलिन तािह लेल हुनका बहुत ध`यवाद। िबना हुनकर सहयोग के ई अपने सबकT पढ़बा योºय निहए \nभेल रहैत।हम अपना गामक िवभूितक फोटो निह छािप रहल छी। एकर कारण अपने सब पूरा पुxतक \nपढ़लाक बाद बुिझए जेबैक। \n  \nिवनीत  \n  \nरामलाल परदेशी \n(गामक एक उसाही युवक) \nगाम : खकपितया \nडाकघर:मिटकोरबा \nिजला : मधुबनी । \n  \n  \n2.  बीए \nमूल नाम : राम िकसुन िसंह \nिपताक नाम : अजब लाल महतो \nज`म ितिथ : 1 जनवरी 1940। ई हुनकर सिट>िफकेटमे िलखल छिन, मुदा हुनक िपताक अनुसार ओ \nतीन चािर बरख जेठ ज´रे छिथ। जखन ओ मिटकोरबा गामक िमिडल xकूलमे नाम िलखौलिन \nतऽहेडमाxटरकT जे बूिझ पड़लै से लीख देलकै। हुनकर ज`म तऽभरदुितया िदन भेल छलिन।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n60 \n \nिशJा: यथा नाम, माने ओ बी.ए. पास छिथ। ओ गौरवसँ एखनहुँ लोककT सुनबै छिथन जे मैि¬क, \nआइ.ए. आ बी.ए.मे लगातार ओ तृतीय kेणीमे पास केलिन। संगिह मैि¬कमे दू बेर, आइ.ए.मे तीन बेर आ \nबी.ए.मे चािर बेर फेल केलिन। \nउपलि»ध : हुनक सबसँ पैघ उपलि»ध छिन हमरा गामक पिहल आ एखन तक के अि`तम ¦ेजुएट भेनाइ। \nपिछला करीब पचास बरखसँ एिह रेकॉड>कT पकड़ने छिथ। ओहू पुरान जमानामे ¦ेजुएट भैयो कए हुनका \nजखन दस साल तक कतहु नोकरी निह भेलिन तखन ओ हािर कए पुxतैनी काज, खेती,मे लािग गेलाह। \nएहन निह जे से कतहु नोकरी निह भेलिन। पुिण>यामे एक ठाम हाइ xकूलमे अÅयापक भेलाह मुदा \nपिहले िदनक िहनक पढ़ाइ देिख कए ओतुका िव_ाथ® सबकT िहनक योºयताक बेस अ`दाज लािग गेलैक आ \nओ सब हड़तालपर बैिस गेल। एमहर सyझमे िहनका जे मछर कटलक से बोखार भऽगेलिन। दोसर िदन \nxकूल जाइ के काजे निह पड़लिन। कहुना एक हतापर गाम घुिर एलाह। िव_ाथ® सबकT िवचारल बात \nिवचारले रिह गेलैक। फेर दोसर बेर एहन योºय िशJकसँ भTट निहए भेलिन हुनका सबकT। \nxवxथ भेलाक बाद ओ िनयारलिन जे माxटरी हुनका बुते पार निह लगतिन। चल गेलाह कलका \nभाग अजमबै लेल।कलकामे एखनहु बीए पैघ योºयता बूझल जाइत छलैक। ओना जािह समय बीए बीए \nकेलिन तािह समय िबहारक परीJा पËितक चच आन आन ठाम शु´ भऽगेल छलैक आ िकछु लोक िबहारी \nबीएकT ओकर उिचत हक देबा लेल तैयार निह छल। कलकामे मिटकोरबा गामक एक गोटे कोनो सेठक \nìाइवर छल। ओ िहनक पैरवी केलक सेठ लग। िकछु बेिसए बढ़ा चढ़ा कए किह देलकै सेठकT। फल ई \nभेल जे सेठ िहनका िबना कोनो पूछताछ के अपना ग×ीपर मनेजर बना देलकिन। ई बहुत खुसी भेलाह। \nमुदा भाºयकT िकछु दोसरे रxता देखेबाक छलैक। तेसर िदन सेठक एकटा िमL आिब गेल आ ओकरा \nअनुपिxथितमे ओिहना िहनका संग गपसप करए लागल। ओकरा मोनमे कोनो दुभव निह छलैक मुदा समxया \nछल घेघ कतहु नुकाएल रहए ! सेठक िमLकT बीएक असली िघबही बीए हेबापर कने स`देह भऽगेलै आ एकर \nचच ओ सyझमे अपना िमL लग केलक। अिगला िदन जखन बीए ग×ीपर बैसलाह तखन सेठ आिब कए \nहुनका पिछला तीन िदनक िहसाब िकताब पूिछ बैसल। बीए घबरा गेलाह। ओना ओ कोनो गड़बड़ी निह केने \nछलिखन मुदा िहनका ई बात िसखले निह छलिन जे यिद िकओ िहसाब िकताब पूछत तऽउर कोना देल \nजाए। एखन तक ओ खाली िकताबी Eक उर रटैत आएल छलाह। }यावहािरक काजक उर देब िसखबे \nनिह केलिन। से एतए ओ गड़बड़ा गेलाह। फल जे ओही िदन दुपहिरयामे गामक गाड़ी धेलिन। \nएिहना ओ पटना, िद²ली मुबइ आिद कतेको छोट पैघ शहरमे सेहो भाºय अजमौलिन मुदा भाºय \nतऽहुनका गाम घीचऽचाहैत छलिन से पुिण>या रहओ िक पटना,लखनउ िक लुिधयाना, सब ठाम कोनो ने कोनो \nएहन पिरिxथित भइए गेलिन जे दू चािर िदनसँ बेसी निह िटक सकलाह। \nबीए सॱसेसँ बौआ कए गाममे खेती करए लगलाह। खेतीमे खूब नाम कमौलिन। दस िकलो के मूर आ \nसात िकलो के बैगन हुनके खेतमे उपजल छलिन। हमरा गाममे गुलाब आ गgदा फूलक खेती हुनके शु´ \nकएल िछएिन। एखन हमर गाम एकर नीक }यवसाय कऽरहल अिछ। आब तऽदेखादेखी अगल बगलक गाम  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n61 \n \nसबमे सेहो फूलक नीक खेती भऽरहलै अिछ। एिह Eयास लेल हुनका गामक पंचायतसँ िवशेष पुरxकार \nभेटलिन। \nबीएक सबसँ पैघ उपलि»ध भेलिन गामक लोककT xकूली आ कौलेिजया पढ़ाइक Eित अिवsास \nकरौनाइ। तकर बाद िकयो अपना धीया-पूताकT xकूल कौलेज निह पठौलक। माL साJर बनै लेल \nमिटकोरबाक िमिडल xकूल तक। हमहू जे दशमा पास केलहुँ से एही कारण सभव भेल जे बाबूजी गुजिर \nगेला आ माएकT हम किहयो ई बूझऽनिह देिलयै जे हम कतए जाइ छी आ की करै छी। \nदस साल तक िविभ शहर सबमे घुमैत ठोकर खाइत बीएकT िकछु नीक बुिË तऽभैए गेलिन। एकर \nउपयोग ओ केलिन गाममे झगड़लगौनाक ´पमे। हुनकर िवशेषता अिछ जे हुनका संग जे लोक पyचो िमनट \nबैिस गेल आ हुनकर देल एक िख²ली पान खा लेलक ओ अपना िदयादी आ िक पािरवािरक झगड़ामे ज´र \nफँसत। आ ओिह झगड़ाक पंचैतीमे बीए ज´रे रहता। बेसी झगड़ा गामक पंचैतीसँ उपर निहए जाइ छैक। \nिकछुए एहन घटना भेलैक जे बीए बादमे सहािर निह सकला आ मोकदमा भऽगेलै। कतबो मyजल ओझा गुणी \nरहथु, िकछु भूत हुनको हाथसँ छुिटए जाइ छिन ने। तिहना बूझू। \nहमरा गामक सीमामे जे चा´ कातक चािर पyच गामक लोकक जमीन जाल छैक ओहो सब एिह \nझगड़लगौना Eेतक च¤रमे फँिसये जाइत अिछ। सबकT बूझल छैक जे बीए संग बैसनाइ आ हुनकर पान \nखेनाइ माने भेल कपारपर दुरमितया सवार। मुदा कहy िकयो बिच पबैत अिछ? बीएक मधुर सभाषणक आगू \nसब फेल। \nबीए एिह लूिड़सँ कोनो कमाइ निह करैत छिथ, ई तऽमाL हुनकर मनोरंजन िछएिन। एहन उदार \nचिरLक लोक परोप§ामे निह भेटत। एिह िकताब िलखबाक ­म मे एक िदन हम पूिछ देिलएिन- \n“एखन तक कतेक लोकक बीच झगड़ा लगा देने हेबै?” \nओ तऽ सबटा लीख कए रखने छला। एकटा पैघ िलxट हमरा आगू पसािर देलिन। हम चिकत भऽ \nगेलहुँ। बीए तऽ नारदोक कान कटलिन मुदा िकनको बूझल निह। ज´र एकरा एक बेर िगनीज बुक अथवा \nिलमका बुक मे छपबैक कोिशश करबाक चाही। से भऽ गेला सँ अहॴ कहू हमर गाम अपना िजला आ िक \nEदेश मे नाम करत की निह? \nq \n \n  \n  \n  \n3.  खुरचन ठाकुर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n62 \n \nमूल नाम : िकसुनलाल ठाकुर, EिसिË खुरचन ठाकुर \nिपताक नाम : ितरिपत ठाकुर \nज`म ितिथ : अÂात \nमृयु: सन उनैस सौ सतासी सालक बािढ़मे \nउपलि»ध : खुरचन ठाकुरक EिसिË खुरचने लऽकए भेल। हुनका लेल अxतूरा बेकार छल। अनेरे लोक \nटाका खच करत। ओ खुरचनकT िपजा लैत छलाह आ केहनो बढ़ल केस-दाढ़ी रहओ, कािट दैत \nछलाह।ओहीसँ नह सेहो कािट दैत छलाह। जखन केश छँटबैक Eचलन बढ़लै तखन खुरचन ठाकुर अपन \nओही औजारसँ केश छyटब सेहो शु´ केलिन। केशमे ककबा सटा दैत छलिखन आ ओिह उपरसँ खुरचन \nचला दैत छलिखन। देखिनहारकT चकचो`ही लािग जाइ छलिन जे िबना कची के केश कोना एतेक सु`दर \nछँटा जाइत छलैक। \nआ केहनो फोरा-फु`सी रहओ खुरचन ठाकुरक डाकदरीक आगू सब जेना सरgडर कऽदैत छल। फोराक \nडाकदर ´पमे खुरचन ठाकुर परोप§े निह दश कोसमे नामी छलाह। किहयो कए तऽहुनका दूरापर लोकक \nलाइन लािग जाइत छल। खुरचन ठाकुरक खुरचनक xपश> होइतिह लोककT आरामक बोध होमए लगै छलै। \nबीए जखन एक बेर कोनो शहरसँ घुरलाह तऽखुरचन ठाकुर हुनका देखलक ओतुका सैलूनमे केश \nछँटेने। बीएकT एखनहुँ मोन छिन खुरचन ठाकुरक हुथान। आ ओिह ‘अलूिर’ नािपतक लेल Eयोग कएल गेल \nअपश»द सब जे बीए हमरा सुना तऽदेलिन मुदा िलखबासँ मना कऽदेलिन। \nपूरा गाममे खुरचन ठाकुर एकसर, सॱसे गाम हुनकर जजमान। मुदा माL एकटा औजार, खुरचन, आ \nगाम नेहाल। एहन छलाह र¾ हमर खुरचन ठाकुर। \nq \n \n  \n  \n  \n4.  टहलू दास \nमूलनाम  : िसयारामम{डल \nिपताक नाम : जगदेव म{डल \nज`मितिथ : अÂात  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n63 \n \nमृयु: अकालकवष> (सभवतःउनैससौिछयासिठ) \nउपलि»ध  : टहलूटहलैततऽकमेछलाहमुदाहुनकचािलमेबड़काबड़काहािरजाइतछल।बूढ़लोकसबिखxसाकहैतछिथजे\nएकबेरककरोसारसाइिकलपरचिढ़कए \nहमरागामएलाह।हुनकरगामकरीबसात-आठकोस  (एखुनकालोकलेलबूझूचौबीस-पचीसिकलोमीटर) दूर।साइिकल \nओिह समय ककरो ककरो रहैत छलै, हमरा गाममे ककरो निह छलै से बूझू सॱसे गाम जमा भऽगेल साइिकल \nदेखबा लेल। \nटहलूहुनकापूिछदेलिखन- \n“कतेकसमयलागलसाइिकलसँहमरागामअबैमे?” \nओगव>सँबजलाह- \n“इएहगोटेकघंटाबूिझिलअऽ।” \nओहो अ`दाजे बजलाह कारण हाथमे घड़ी तऽछलिन निह आ ने टहलूएकT बूझल छलिन जे एक घंटा \nकतेक समय होइत छैक।टहलूहुनकादूसैतबजलाह- \n“एतेककालमेतऽहमपएरेचलजाएबआघुिरकएचलोआएब, आयिदइ`तजामकएलरहततऽअहyकघरपरभोजनोकऽलेब। \n” \nसारकTभेलिनजेअनगौआँबूिझकनेडॴगहँकैतछिथ।ओहुनालोक गाममे आएल \nककरोसारकसंगहँसीमजाककऽलैतेछल।एहनोकतहुभेलैएजेलोकसाइिकलसँदूनोसँबेसीचिललेत? मुदाएकरफिरछौहिटको\nनाहोअए?ओजमानातऽमोबाइलटेलीफोनकछलैनिहजेतुरेईककरोखबिरकऽिदतिथनगाममेजँचैलेलजेसेमेटहलूओिहगामप \nहुँचलाहिकनिह। \nयोजनाबनलजेबड़कीपोखिरकचा´कातदूनूगोटेघुमता।सारसाइिकलसँआटहलूपएरे।पोखिरक चा´ कात रxता \nसाइिकलो चलबै लेल नीके छलैक। जेना िक ओिह समय सब ठाम रहैत छलै, किचए मुदा समतल आ \nपीटल-पाटल। \nजतेकतेजअपनचिलसकिथसेचलथु।यिदटहलूसेमेबड़तेजचलैतछिथतऽच¤रलगबैमेकमेसमयलगतिन।ओच¤रलगबैत \nरहताहजाबतसारमहोदय \nसाइिकलसँएकच¤रपूरानिहकऽलेिथ।यिदसारेमहोदयपिहनेएकच¤रलगालेताहतऽओहोताबततकच¤रलगबैतरहता\nजाबतटहलूएकच¤र \nपूरानिहकऽलेिथ।अ`तमेजेजतेकबेसीच¤रलगौनेरहतसेततेकसौटाकाजीतत।मानेभेलजेएकच¤रकेसमयमेयिदिक \nयोदूच¤रलगालेततऽएक च¤र बेसी भेलैक तािह लेल \nएकसौnपैयाजीतत।यिदआधाच¤रबेसीलगाओततऽपचासnपैयाजीतत।एिहसँकमभेलापरदूनूकTबरोबिरएबूझलजाएत।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n64 \n \nगौआँजमाभऽगेलदेखबालेल।सारकबिहनोकTकहलगेलिनहुनकेपJमेरहैलेलजेकोनोतरहकबेइमानीकगुंजाइसनिहरहै। \nखेलाशु´भेल।जतेकताकत \nछलिनततेकपैिडलमेलगबैतसारमहोदयसाइिकलदौड़ेलिन।मुदाटहलूतऽिनपा।जाबतओएकमोहारटपिथताबतटहलू\nएकच¤रपूराकऽलेलिन। \nसाइिकलआपएरेदौड़चलैतरहल।अ`तमेसारमहोदयपूरेतीनसौटाकाहािरगेलाह। \nओजेहमरागामसँपड़ेलासेफेरघुिरकएकिहयोनिहएएला।टहलूदासकएिहगुणकजानकारीगामोमेबहुतोलोककTनिहछलैक \n।आबतऽिहनकरगुणक \nबखानसबतिरहोमएलागल।डाकिवभागिहनकादौड़हाकनोकरीदेबालेलतैयारभऽगेलआएिहआशयकेिचÜीसेहोिहनकाप \nठादेलकिन।मुदाई \nअxवीकारकऽदेलिखन। \n“उम खेती, मÅयम बान, अधमचाकरी, भीखिनदान” \nबलाफकराजेरटनेरहिथ।ओकोनोदशामेचाकरीनिहकरताह। निहए केलिन। \nएहनमहानछलाहटहलूदास। \nq \n \n  \n  \n  \n5.  िचलमसॲट भाइ \nमूलनाम  : केवलराउत \nिपताकनाम  : बनारसीराउत \nज`म ितिथ  : अÂात \nमृयु: करीबचालीससालपिहने। \nउपलि»ध  : नामगुणकाजछलिनहुनकर।िचलमसॲटनामेपड़लिनजखनहुनकािचलमसँबीतभिरधधराउठएलगलै।गामै\nकगजेरीसाहुकअिभिमL।गजेरी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n65 \n \nसाहुगाजाबेचिथआिचलमसॲटकीनिथआतािहपरसॲटलगाबिथ।सॲटलगबैमेिकछुगोटेआरसंगदैतछलिखनमुदाओसबह \nमरासंकलनलेल \nमहवपूण>निहछिथ। \nएकबेरगाममेदूटाबबाजीएला।ईदूनूएकनबरकेगँजेरी।ओ बरकी पोखिरक पाकिर गाछ तर अपन आसन जमा \nलेलिन। एकटा गौआँकT चेला मुड़लिन, ओिह िदनक बुतातीक जोगार सेहो केलिन आ िचलम लेल गाजाक \nजोगार सेहो। अपनामे मxत ई दूनू लगलाह िचलम सॲटए। \nिकछु गौआँ िहनक िचलमक सॲट देिख रहल छल। अित साधारण ´पg ई सब सॲट लगा रहल \nछलाह। ओ िटपणी कैए देलक- \n“अहy दूनूसँ नीक तऽहमर गौआँ िचलम धुकैत अिछ, ओकर नामे पिड़ गेलैक िचलमसॲट भाइ।” \nबबाजी सबकT लगलिन जे गौआँ सब िहनकर िन`दा कऽरहल छिन। ओ िचलमसॲटकT बजबै लेल \nकहलिखन। \nिचलमसॲट बजाओल गेलाह। फोकट के गाजा आ तकर सॲट – ई बात सोिचए कए ओ मुिदत भेल \nछलाह। तैयो अपन गुणकT नुकबैत बबाजी दूनूकT िटटकारी देलिखन नीकसँ सॲट लगबै लेल। ओ सब पूरा \nदम लगा कए सॲट िखचलिन तऽएक बेर कने दू-तीन आँगुर धिर धधरा उपर उठलैक। िचलमसॲट िवन¸ \nभावg अपन िचलम सुनगौलिन आ लगला सॲट खीचए। जेना जेना गाल धँसैत गेलिन तेना तेना धधरा उपर \nउठैत गेलै। अ`तमे पूरे हाथ भिर धधरा उिठ गेलै। एहन चमकार तऽपिहने कोनो गौआँ निह देखने छल। \nबबाजी सब तऽचिकत आ डराएल। ओिहमे एक गोटे दोसरकT कहलिखन- \n“एकरा चेला बना लेब ठीक रहत।” \nिचलमसॲटकT गाजा चिढ़ गेल छलिन। ओ उनटे ओिह बबाजीकT भिर पyज कऽधेलिन आ बजलाह- \n“रौ सार, िचलम सॲटैक लूिर तऽछौके निह, हमरेपर गुnआइ करमे? हमरा चेला बनेमे? ढहलेल निह \nतन। चल, आइसँ तो दूनू हमर चेला बिन जो आ हमर नोकर जकy काज कर। सyझुक पहर हम तोरा \nदूनूकT िचलम सॲटैक लूिर िसखाएल करबौ।” \nआब तऽदूनू बबाजीक बोलती ब`द। कहुना अपनाकT छोड़ा कए ओ दूनू नाङिर सुटकबैत गामसँ \nभगलाह। \nिचलमसॲट भाइ अपना काजमे अि¥तीय छलाह। इलाकामे करीब दस गामक बीच हुनकासँ हाथ िमलबै \nबला िकयो निह भेल छल। \nq  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n66 \n \n \n  \n  \n  \n6.  न¤ू पहलमान \nमूल नाम : परमेसर यादव \nिपताक नाम : शीतल यादव \nज`म ितिथ : अÂात \nमृयु: सन उनैस सौ बेरासी साल \nउपलि»ध : न¤ू कने निकआइत छलाह बजबामे तg ई नाम भेलिन। हुनका हनुमानजीक सराप आ \nआशीवद छलिन जे कोनो कुeती खेलामे पिहल दू बेर तोरा हारए पड़तौ। जखन तॲ दू बेर हािर जेमे तखन \nतेसर बेर केहनो पहलमानसँ िभरमे, िजतबे करमे, से ओ साJात भीमे िकएक निह आिब जाथु। बूिझ ले हम \nअपनिह तोरा शरीरमे Eवेश कऽजेबौ। \nई बात ककरहु निह बूझल छलैक हुनकर बाबूजीकT छोिड़। साधारण िभड़`तमे हािर-जीत चिलते रहैत \nछलैक। लोक एतेक ठेकान निहए करैत छल जे कोना दू बेर हारलाक बाद न¤ू िनि¢ते तेसर बेर जीत \nजाइते छिथ। \nएक बेर दरभंगा राजक पोसुआ कैलू पहलमान हमरा गाम िदससँ जाइत छला। हुनका गुमान जे पूरा \nिजलामे हुनकासँ हाथ िभरबै बला िकयो निह छिन। ई गप तािह िदनक छी जिहया मधुबनी िजला निह बनल \nछलै आ दरभंगे िजलाक सविडिवजन छलै। हमरा गाममे िकयो अगी छॱड़ा हुनका िटटकािर देलक जे \nगामक न¤ू पहलमानसँ एक बेर हाथ िभरा लेिथ। पिहने तऽओ अपन EितRा बूिझ एकरा अनठबए चाहलाह \nमुदा गौआँक िजदपर अखाड़ामे उतिर गेला। न¤ू सेहो उतरला आ हनुमानजीकT xमरण केलिन। \nखेला शुn भेल। कैलू आ न¤ू अखाड़ामे च¤िघ>ी कटैत आ एक दोसरापर दाओ बजारैक चेµामे \nलागल। िकयो दोसराक देहमे सिट निह रहल छल। आ िक न¤ू िकछु केलिन आ Jणेमे कैलू िचत, न¤ू \nहुनका छातीपर सवार। लोक अकचकाएले रिह गेल। तालीपर ताली परए लागल। कैलूकT िकछु बुझाइये निह \nरहल छलिन जे की भेलै, कोना भेलै, कोन दाओ लगलै जकर ओ सहार निह कऽसकला। \nदूनू पहलमान उठलाह, देह झाड़लिन, हाथ िमलौलिन आ अपन अपन ग`त}य िदस िवदा भेला। \nन¤ू जीत गेलाह मुदा हुनका एकर कोनो गुमान निह छलिन। हुनका बूझल छलिन जे अिगला दू कुeती \nहुनका हारबाक छिन। ओ अपनाकT किहयो महान निह कहलिन, ई हुनकर न¸ता छलिन।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n67 \n \nq \n \n  \n  \n  \n7.  पि{डतजी \nमूल नाम  : राधाकृ°ण िमk \nिपताक नाम : ल³मण िमk \nज`म ितिथ : उनैस सौ पचास सालक फगुआ िदन। \nउपलि»ध : हमरा गामक एकमाL Êाîण पुरोिहत पिरवार, पि{डतजी खाली नामेसँ पि{डत छिथ। िहसाबg \nऔंठा छापे रिह गेला। भिर गामक जजमिनका सहारै लेल भािगनकT बजा अनलिन। अपने ओकरा संग खाली \nनॲत खेबा लेल जाइ छिथ। \nमुदा पि{डतजी अि¥तीय भैए गेलाह। ई भेल हुनक अáुत गुणक कारण। ओ मिहंसलेट भऽगेला। \nमहॴसपर बैसल बाधे बाध बौआइत रहबामे ओ ककरो कान कािट सकैत छिथ। बचिहंसँ ओ महॴसपर जे \nचढ़ए लगलाह से एखन तक कइए रहल छिथ। महॴसे पोसब हुनक मु¿य }यवसाय भेलिन। एकटा Êाîण \nकुलमे ज`म लइयो कए ओ कोनो यादव पिरवारसँ बेसी दूधक }यापार केलिन आ ओिहना कोनो यादव \nपिरवारसँ बेसी पािन दूधमे िमलबैत रहला। तैयो िहनक दूधक िब­ी कम निह भेल। महॴसक खरीद िब­ी \nकेलिन, ओकर दवाइ दा´ सेहो बुझैत छिथ आ सब तरहg महॴसक िवशेषÂ ´पg इलाकामे EिसË छिथ। \nिहनका Eसादg कतेक महॴस कg Eाण बचलै। »लॉक के मवेसी डाकदर सेहो िहनकर Âानक Eशंसा करैत \nछिन। \nपि{डतजी एकटा आर गुण लेल EिसË छिथ– आशीवद देबाक िहनक श»दकोष िब²कुल अलग \nअिछ।  ‘जीबू जागू ढनढन पादू’ तऽ िहनकर तिकया कलाम अिछ मुदा जखन िकयो कोनो तरहक छोट पैघ \nगलती कऽ बैसैत अिछ तखन िहनक मुह सँ बहराएल श»द िवsक कोनो कोष मे भेटऽ बला निह। आ \nसुनिनहार केहनो मोट चामक बनल रहओ, कान मूनिह पड़ैत छैक। ओ आशीवद-वष लोकक धैय>क परीJा \nसेहो लैत छैक। आ जे कने अधीर भेल तकरा तऽ भूलुि{ठत भेनिह क²याण। \nमहॴसक संग संग ई गायक }यापार सेहो करैत छिथ। गाय दरबजापर पोसैत कमे छिथ, खाली खरीद \nिब­ीक काज हाटपर करैत छिथ। मिटकोरबा गामक हाटपर मरदुआिर कैल गाय सxत दामपर कीनैत छिथ, \nओकरा दस िदन नीक जकy खुआ िपआ कए आ जिहना आइकािल लोक केश रंगैत अिछ तिहना नवका \nतरीकासँ रंग चढ़ा कए कारी गायक ´पमे दुा-ितगुा दाममे बेिच लैत छिथ। बेचबा काल Åयान रखैत छिथ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n68 \n \nजे ¦ाहक बेस दूरक इलाकासँ रहए। लग पासक ¦ाहककT ओ कारी गाय निह बेचैत छिथ। एक दू बेर \nगौआँकT सर सब`धीक मारफत सुनबामे एलै जे मासे िदनक भीतर गायक रंग बदलए लगलै। मुदा ई \nिशकाएित सीधे पि{डतजी लग िकयो निह पहुँचेलक। आशीवद-वष मे िभजबाक डर जे रहैत छैक। \nएखन तक पि{डतजी बेदाग अपन }यवसायमे लागल छिथ। \n  \nजारी.... \n  \nऐ \nरचनापर अपन म ◌ंत}य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   \nजगदीश  Eसाद  म{डल - पंगु (उप`यास )- आगy आ दूटा लघुकथा \n१ \nजगदीश Eसाद म{डलक \nपंगु \nउप`याससँ... \n4. \nसीतापुर गामसँ लऽ कऽ िमिथलचल होइत सॱसे देशे xवतंL भेल।देशक जन-जनमे xवतंLताक जे \nखुशी होइ छै ओ खुशीक लहैर उठबे कएल।ओना, शासकक ´पमे अंगरेज सा छोड़लक, मुदा देशक जे \nअपन समxया हजारो बख>सँ जनमैत आिब रहल छल ओ तँ आरो जिटल भइये गेल छल। जइसँ आगू बढ़ैक \nबदला पाछूए मुहT देश ससैर रहल छल। तैसंग अंगरेज बहादुर िह`दु-मुसलमानक बीच भारत-पािकxतान बना \nनमहर झगड़ाक बीआ छीिटये देने छल। ओना, जँ देखल जाए तँ भारतक पिछमी सीमापर पिछमी पािकxतान \nभेल आ पूबसँ बंगाल किट पूव® पािकxतान भेल, जे समुhसँ सेहो सटल अिछए। ओ भूभाग पािकxतान देशक \n´पमे भेल, मुदा ऐठामक समाज माने िमिथलचलक संग सीतापुरक समाज अदौसँ िह`दू-मुसलमान, ए¤े गाममे \nमि`दरो आ मिxजदो बना अपन पूजा-इबादत करैत आिबये रहल अिछ। धम>क नाओंपर जखन देशक िवभाजनो \nभेल आ नव देशक ´पमे सेहो xवतंL भऽ कऽ ठाढ़ भेल, तखन जातीय उ`माद नइ जगै सेहो तँ असभव \nनिहयT अिछ, सभव अिछए। एक-दोसरकT एक दोसर कहैत रहबसँ िववादक जिड़ मोटाइते छल। जइसँ दुनूक \nबीच जहy-तहy मािर-पीिट, खून-खचरसँ लऽ कऽसपैितक संग इजत-आव´क लूट-पाट सेहो भेबो कएल आ \nअखन धिर होइतो आिबये रहल अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n69 \n \nदेशक अजादीक लेल जे देशभ±त छला हुनका सबहक सोझामे देश xवतंL भेलासँ पूव> जेतेक समxया \nछेलैन तइसँ कतेको गुणा बेसी xवतंLता Eाितक पछाइत आगूमे एलैन। उजरल-उपटल, शोिषत-पीिड़त देशक \nबागडोर देशवासीक हाथमे एलैन। जइसँ सबहक िवचारमे ¥`¥ उठबे कएल। ओना, अजादीसँ पूव> वैचािरक \nिच`तनधाराक ओ ´प निह छल जइसँ समxयाक समाधान होएत। एकमुहरी किहयौ आिक एकसूLी, सभ \nआ`दोलनीक उदेस अंगरेजी शासनक िव´Ë छेलैन, तँए दोसर-तेसर समxया गौण पिड़ गेल छल, जे xवतंL \nभेला पछाइत Eमुखतासँ आगू आएल। \nआइक जे देश भारत छी, वएह अजादीक समय 1947 इxवीमे सेहो छल, िकसानेक देश भारत तिहयो \nकहबै छल आ आइयो कहबैए। भलT लोक अपन जमीन-जथा, गाम-घर छोिड़शहर-बजार िकए ने पकैड़ रहला \nअिछ। खाएर जे अिछ, मुदा एते तँ हमरा सभकT बुझए पड़त िकने जे औझुका जकy 1947 इxवीमे देशक \nजनसं¿या नइ छल मुदा तैयो खाएब-पीब नइ घटै छलसेहो केना नइ कहल जाएत। आन-आन देशसँ \nअ, कज>क ´पमे अबै छल आ हम सभ जनेर-गहुम खा-खा Eाण बँचबै छेलॱ। \nिकसानक दशा-िदशा देखाएबो आ सुघारबोमे xवामी सहजान`दजीक जबरदस भूिमका रहलैन। िकसानक \nसमxयाकT ओ अित सु³म दृिµसँ देखै छला। सीतापुर गामक जे कy¦ेसी काय>क सभ छला, ओ सभ \nxवामीजीक भ±त रहिथन, जइसँ आन गामक अपेJा सीतापुरमे बकाxत जमीनक वापसी सफल ´पमे संचािलत \nभेल। ओना, गाममे वामपंथी िवचारधारा सेहो Eवल ´पमे रहबे करइ। जेकर Eमाण अखनो स_: सबहक \nसोझमे अिछए जे िमिथलचलेक आन-आन गाममे अखनो बास भूिमक समxया अिछ, मुदा सीतापुरमे से निह \nअिछ। ओना िकसानक जे िनÕ-कोिट होइए माने सीमा`त िकसानओ सीतापुरमेबेसी अिछ। िकसान पिरवारक \nजे नव पीढ़ीक लोक छैथ, ओ अपन-अपन खेतो-पथार आ घरो-दुआर छोिड़ शहर-बजारमे घर-दुआर बना रहए \nलगला अिछ। मुदा गामो तँ गाम छी, जिहना एक िदस जमीन छोड़िनहार छैथतिहना खेती केिनहारक अभाव \nसेहो भइये गेल अिछ। सइयो रंगक ओझरी जमीनक बीच ठाढ़ अिछए। \nएक िदस अजादीक िकछुए िदनक पछाइत गyधीजीक हया भेलैन तँ दोसर िदस देशक शासन-बेवxथा \nचलबैले संिवधान सभ सेहो बिन, काय>रत भेल। िकसानी-ले जिहना मािटक ज´रत अिछ तिहना पािनयÛक \nअिछए। पािनक साधन बनबैले पिछमी-पूव® कोसी नहरक चच> जोर-शोर चिलये रहल छल। तैसंग धार-धुरक \nबािढ़क बचाउ-ले धारकT घेरबोक ज´रत छेलैहे। तैसंग िसंचाइक ज´रत सेहो छेलैहे। बोिरंगसँ पतालक पािन \nऊपर आिन खेतकT पटौल जाइए, ई लोक माL सुिनतेटा छल। वाxतिवक ´पमे केतौ छल निह। ओना, गाम-\nगाममे चरो-चyचर आ पोखिरयो-झॉंखैर अिछए मुदा ओइसँ िसंचाइक समुिचत बेवxथा हएब सभव निह छल। \nएक तँ गाम-गामक पोखैर कोसी-कमला धारमे कटबो कएल आ भथानो भेल, मुदा जइ गाममे निह भेल तहू \nगाममे छोट-छोट पोखैर रहने ओइमे ओते पािन जमा रिहतो ने छल जइसँ िसंचाइक पूित> सभव होइत। \nओना, गाम-गाममे पोखैरबला, माने िजनकर पोखैर िछऐन ओ खेत पटबैक कोन बात जे लोककT नेहेबोमे \nरोक लगेने छल। िकछु गामक पोखैरमे नहाइ-ले घाट फुटा-फुटा बनौल गेल छल तँ िकछु गाममे िकछु \nजाइितक समुदायकT नहाइसँ रोकल जाइ छल। ओना, अÜारह ग{डा पोखैरबला सीतापुर गाममे िसफ> पyचेटा \nपोखैरओहन छल जइमे िकछु जाितकT नहाएबसँ रोक छेलइ। ओना, सहजान`द xवामीजीक छLछायामे गाम- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n70 \n \nगामक िकछु पोखैर साव>जिनक भऽ गेल,मुदा अिधकश गामक अिधकश पोखैर बचले रहल। ओना, जिहना \nमािट उपजाक बखारी छी तिहना पािनयÛ छीहे। मुदा से तँ समुिचत बेवxथा भेला पछाइत हएत। \nगुलामीसँ अजादीक सीमापर तँ देश ठाढ़ भेल मुदा हजारो रंगक अ`ध-िबसवासो आ ´िढ़वािदतो िच`तन \nधाराकT जकैड़ कऽ पकड़निह छल जइसँ नव िच`तनधारा बिनयT ने पेब रहल छल। हजारो बख>क िवदेशी \nशासनसँ Lxत समाज अखनो xवतंLताक महत बुिझये ने पेब रहल छल। जइसँ मनुखक िजनगीक आधार \nमजगूत होएत। जिहना िकसानी िजनगी अनिबसवासू छल तिहना आन-आन छोट-मोट ध`धोक छेलैहे। एक \nिदस जिहना गाम-समाजक िकछु चुनल-चानल लोक समाजक आधारकT मजगूत बनबैक िवचारक संग ि­यागत \n´पमे सेहो िदन-राित एकब§ केने छला, तिहना अÂानक अ`धकारमे पसरल समाजकT अ`ध-िबसवासक \nअ`धकारे िदस समाज िवरोधी शि±त धकेल रहल छल, जइसँ देश आगू बढ़त आिक पाछू जाएत से िनण>य \nकरब किठन छेलैहे। \nिकसानक दुभºय छेलैहे जे जे पािन कृिष लेल अमृत छी ओ मौनसूनपर िनभ>र छल। सालक माL \nतीन-चािर मास ओहन अिछ जइमे बरखो होइए आ बखक सभािवत मास सेहो मानल जाइए, मुदा मौनसूनोक \nएहेन िनसिचत ठेकान निहयT अिछ जे एते बरखा साले-साल हेबे करत। सभािवत बखसँ कोनो साल बेिसयो \nभऽ जाइए आ कोनो साल कमो होइए। तैबीच एहनो तँ होइते अिछ जे कोनो साल निहयÛ भेल। \nपैछला शता»दीक सबहक ऐितहािसक अनुभव लोककT छै`हे जे जिहना उनैसमी शता»दीमे पचीसटा रौदी \nभेल तिहना अठारमी शता»दीमे सेहो भेबे कएल। रौदी तँ रौदी छी, ओकरो िक कोनो ठेकान अिछ जे एे \nहएत िक एतबे हएत? एक मौसमक सेहो होइए आ दू-तीन-चािर-पyचक संग बारह बख>क सेहो भेबे कएल \nअिछ। बारह बख>क रौदीक अनुभव िमिथलचलक िमिथ मािलिनकT सेहो छै`हे। बुझले अिछ जे बारह बख>क \nरौदीक पछाइत सीताक ज`म भेलैन सेहो जखन जनकजी अपने हाथे हर पकैड़ जोतलैन, तखन। \nिकसानक लेल जिहना मािट पूजनीय सपदा अिछ, तिहना पािनयÛ अिछ। मुदा ओ तँ तखन पूय हएत \nजखन ओकर िविधवत् अराधना करब। मुदा ऐठाम से तँ छल निह। िमिथलचलमे अिनसिचत जीवन सभ \nजीब रहल छला जइसँ कोनो साल समुिचत बरखा भेने जिहना खुशहाली अबै छल तिहना समुिचत बरखा नइ \nभेने ओकर िवपरीत िxथित सेहो होइते छल। तैसंग समाजमे पसरल ´ढ़वादी िच`तनधारा भाºय-तकदीरकT \nअगुआ समाजक पछुआ पकैड़ सेहो पछुऐबते छल। माने नव चेतनाक उदयकT रोिकते छल। मनुखक \nिजनगीक एक-एक समxयाकT हजार-हजार रंगक िवचार तेना ओझरा देने छल जे अपनो जीवन-मरण लोक \nअपनेसँ नइ बुिझ रहल छला। बरखा नइ भेलतँए िकयो जटा-जटीनक नाच नािच-नािच बgगकT उखैरमे \nकुिट, ओहन लोकक ऑंगनमे फेकै छल, जेकर िगनती समाजमे झगड़ाउ लोकमे होइ छल। रौतुका घटना भोर \nहोइते झगड़ा-लड़ाइक ´प लइ छल। तहूमे सामुिहक ´पसँ फेकल बgग, एकाकी पिरवारक बीच िववाद ठाढ़ \nहोइते छल। तेतबे निह, बरखा नइ भेने पैघ-पैघ भगताइयो होइते छल आ जगो-जाप होइते छल। एक तँ \nउपजा नइ भेने लोकक घर खाली रहै छेलै जइसँ जीवन किठन छेलै, तैपर सँ पिरयात खच> सेहो होइते \nछेलइ। \nमािट-पािनक संग िकसानी िजनगी-ले नीक-नीक बीजक संग नीक-नीक लूिर [1]क ज´रत सेहो अिछए। \nकोनो देशक, मािट-पािन-खान-पहाड़ मूल उपािदत सपदा छी। ओनाऐ चा´क िहसाबे, माने मािट-पािन-खान- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n71 \n \nपहाड़सँ अपन देश बहुत सप अिछए। तहूमे िमिथलचल तँ आरो बेसी सप अिछ। िमिथलचलक जेहने \nमािट पिवL [2]अिछ तेहने पािन सेहो गुनगरक संग पिरयात सेहो अिछए। दज>नो नदी जिहना सालो भिर बहता \nअिछ, तिहना मौसमक अनुसारे बरखा सेहो होइते अिछ। दुिनयyक कोनो देश एहेन निह अिछ जेकर मािट \nएहेन उव>र होइ। जँ कोनो देशक मािट एहेन उव>र अिछयो तँ ओकर दोसर साधन ओहन नइ अिछ, जेहेन \nअपना सबहक अिछ। कृिषक पैदावार मौसमक अनुकूल सेहो होइते अिछ। तहूमे अपन देश आन-आन देशसँ \nबेसी नीक अिछ। िकएक तँ िकछु देश एहेन अिछ,जैठाम सालो भिर एकरंगाहे मौसम रहैए वा एकसँ आगू \nबिढ़ डेढ़-दू मौसमक होइए। माने ई जे कोनो देश सालो भिर ठ{ढे रहैए तँ कोनो देश सालो भिर गरमे \nरहैए। तहूसँ िविचL ई अिछ जे कोनो देशमे बरखा होइते ने छै, तँ कोनो देशमे सालो भिर बरखा होइए। \nजइ देशमे सभ साल, सालो भिर बरखे हएत तइ देशमे कृिष काय> केना हएत? मुदा ओइठाम Eकृितक अनुकूले \nपैदावार होइए। तथािप अखन धिर माने बीसमी सदीक पyचम-छठम दशक धिरक बीच जे िकसान देश \nभारतक िकसानी िजनगी रहल ओ आन बहुतो देशसँ पछुआएल रहल, जइसँ जे उपादन [3] हेबा चाही, से निह \nभऽ पबै छल। तेकर अनेको कारण छल। जिहना समुिचत जानकारक [4] अभाव छल तिहना समुिचत खेती \nकरैक सबि`धत औजारक संग समुिचत बेवxथाक अभाव सेहो छेलैहे। जुग-जुगसँ अबैत जिहना कृिष औजार \nछल तिहना जुग-जुगसँ अबैत कृिष काय>क तकनीको छेलइ। बेवxथा ओहन छल निह जे समुिचत ढंगसँ कृिष \nसंचािलत कएल जाइत। ओना,बेवxथाक एक निह दू िदशा अिछ, मुदा दुनू िदशा अ`धकारपूण¶ छल। \nजिहना नव सरकार गिठत भेनेसाइयो-हजारो रंगक नव-नव समxया उठैए, तिहना देशीसरकार गिठत \nभेने,तहूमे अंगरेजी हुकुमतक तुर`त पछाइत देश भिरमे अनेकानेक समxया आगूमे आएल। ओना, सरकारी \nतंLकT मजगूत आ कमजोर हेबाक सेहो कारण अिछ मुदा से अखन निह। अखन एतबे जे जैठाम \nपेटक [5] समxया िवकराल ´पमे मुँह बौने छल, तैठाम िजनगीक जे दोसर मूल आवeयकता छल तैपर िधयान \nकेना जाएत? तहूमे अंगरेजी शासनक िखलाफ साधारण लड़ाइयो तँ निहयT भेल। कोनो दू देशक बीच लड़ाइ \nभेने जेकरा जमीनपर लड़ाइ होइए, ओकर अथ>बेवxथा कमजोर होइते अिछ। तँए सरकारी बेवxथा कमजोर \nछेलैहे जइसँ कृिष पंगु बनले रहल। ई भेल एक िदशा, दोसर िदशा अिछ समािजक बेवxथा। अपना देशक \nसमािजक बेवxथा सेहो कृिष JेLक Eितकूले छल। समािजक ´पमे किहयो कृिषकT समुिचत ढंगसँ बेविxथत \nकरैक िवचार समाजक मनमे उठबे ने कएल। ओना, सोpोअना निह उठल, सेहो निहयT कहल जा सकैए। \nगामक-गाम बीच जखन रौदी पसरैत छलतखन ओइ गाम होइत जे बहता धार सभ छेलै, ओकरा समािजक \n´पमे बाि`ह [6] गामक खेत पटौल जाइ छल। मुदा तोहूमे जबरदस बाधा उपिxथत भेल। बाधा ई भेल जे \nिजनका जेतेक बेसी िसंचाइ होइतैन ितनकर सहयोग तेतेक कम भऽ जाइत छल। माने ई जे िजनकर खेत \nबेसी पटै छेलैन, जइसँ बेसी उपजा होइ छेलैन, ओ रौदी-दाहीक ताकमे रहै छला। ताकक कारण ई जे \nमहगकT अो बेचलॱ आ सूिद-सबाइक संग ब`हकी-भरनाक लाभ सेहो उठेलॱ। मुदा मÅयम िकसानसँ लऽ कऽ \nसीमा`तो िकसान आ खेतमे काज केिनहार मजदूरोक दशा कमजोरे होइ छल। जइसँ जिहना कृिष JेL पंगु \nबनल छल तिहना खेतीपर जीवन धारण करैबला िकसानो-बोिनहार पंगु बनले छला। ओना, जएह साधन वा \nजएह सपदा छल ओकरो उपयोग समुिचत ढंगसँ कएले जा सकै छल। कमो साधनसँ नीक काज होइए आ \nबेिसयो साधन रहनॱजँकरैक इछा निह रहल तँिकछु ने होइए।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५४  म अंक  १५  जुलाइ  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२७  अंक  २५४ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n72 \n \nनव सरकार गिठत भेला पछाितयो कृिष JेLकT अनदेखी कएल गेल, जइसँ अछैते साधनक [7] रहने पेटक \nभूख रहबे कएल। यएह देश छी जे 1971 इxवीक पछाइत भूखक [8] समxया मेटौलक से तँ उैस साए \nपचासो-बावनमे मेटाएल जा सकै छल। जे समxया भूत बिन देशकT पछुएने रहल। \nकृिष JेLमे िवशाल साधन मौजूद अिछ। जे ओिहना-क-ओिहना पंगु बनल रहल। ने पािनक उपयोग \nसमुिचत ढंगसँ भेल आ ने मािटक भेल। दुिनयyक अनेको छोट-पैघ देश ओहन अिछ जे कृिष पैदाबारसँ \nसप आइये निह, बहुत पिहनिहसँ रहल अिछ। \n1952 इxवीक चुनाव भेल। बहुत िकछु अिधकार आमजनकT देल जा चुकल छल, मुदा समािजक ढyचा \nओइ अनुकूल नइ छल, तँए बेसी अिधकार-कत>}यक बोधो आ बेवहारो संिवधानक पेमे दबल रिह गेल। \nओना, सॱसे देशमे चुनावक पËितकT अपना चुनाव भेल, मुदा नgगरा देशक नgगरी अजादीक जे होइ छै, सएह \nभेल। \nसीतापुर गाममे माL लोअरे Eाइमरी xकूलटा छल, आगूक निह छल। ओना, ","size_mb":0.94,"has_text":true},"Videha 255.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 255.pdf","name":"Videha 255.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग6त  २०१८  (वष; ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n  \n   \nिव  दे  ह िवदेह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह Bथम मैिथली पािHक ई पिJका \nVideha Ist Maithili Fortnightly e Magazine   िवदेह Bथम मैिथली पािHक ई पिJका  नव अंक \nदेखबाक लेल पृP सभकR िरTेश कए देखू।  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \n२. ग\\  \n२.१.िमिथलेश िस]हा \"दाथवासी\" (िमिसदा)- बीहिन कथा- िपयार   \n२.२.१.नारायण यादव- Bेमक आँसु २. डॉ. बचेfर झाक आलेख-  क]यादानक भीषण सम6याक कारण  \n२.३.१.रबी]i नारायण िमj- तीनटा आलेख, दूटा लघुकथा आ उप]यास नम6त6यै (आगo) २. डॉ. योगे]i  \nपाठक ’िवयोगी’- उप]यास- हमर गाम (पिहल खेप) \n२.४.जगदीश Bसाद मuडल- पंगु (उप]यास)- आगo आ दूटा लघुकथा \n  \n३. पद ◌्य \n३.१. १. राहुल कुमार चौधरी- हेलैत Bाण  २. आशीष  अनिच]हार - दू टा गज ल \n३.२.१. किवBीतम कुमार िनषादक  िकछु किवता २. िमिसदा- \"6मृित शेष\" \n३.३.रिवभूषण पाठक- दूटा किवता \n३.४.१.अनुवादक  डॉ. िशवकुमार Bसादक  िकछु अनुिदत काzय  (मूल रजनी छाबड़ा- िह]दी) २.किव  डॉ. \nिशवकुमार Bसादक  िकछु किवत◌ा \n  \n   \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचJकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचoक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \n२. ग\\  \n२.१.िमिथलेश िस]हा \"दाथवासी\" (िमिसदा)- बीहिन कथा- िपयार   \n२.२.१.नारायण यादव- Bेमक आँसु २. डॉ. बचेfर झाक आलेख- क]यादानक भीषण सम6याक कारण  \n२.३.१.रबी]i नारायण िमj- तीनटा आलेख, दूटा लघुकथा आ उप]यास नम6त6यै (आगo) २. डॉ. योगे]i  \nपाठक ’िवयोगी’- उप]यास- हमर गाम (पिहल खेप) \n२.४.जगदीश Bसाद मuडल- पंगु (उप]यास)- आगo आ दूटा लघुकथा \n \nिमिथलेश  िस]हा \"दाथवासी\" ( िमिसदा) \nबीहिन  कथा \nिपयार  \n''की गै, की हाल छौ ?''  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n''मर टिटवा, आई फुरैलौ यै, जिहया कहिलयौ, अपन बाबू क हमर बाबू लग भेजहॴ तखन त' बकोड़ लािग \nगेलौ.....आई, पूछै से केना ?'' \n''आंय गै, हमर बाबू जेतौ तोहर बाबू लग ? निह, निह.... हम लड़का बाला छी, हम कोना क' बाबू के \nतोहर बाबू लग भेिजयौ ? \nअपन बाबू के हमर बाबू लग भेज, हम बाित सहािर लेबौ !'' \n''आिह....आिह..... आंय रौ, हम गेल छिलयौ तोरा लग कहै लेल,जे हम तोरा सं िपयार करैत िछयौ ?'' \n''एह, ई जेना िकछुए ने केलकै.... आंय गै, मनोजवा केर िवयाह मे एतेक िनहािर िनहािर िकएक देिख क \nहँसैत रह ?'' \n''अछा.... ओिह िदन ? रौ, ओिह िदन, तोहर पैजामा केर डोरी िनचा लटकैत रहौ त.'' \n''हे गै, एतेक ने बोन, ओिह िदन तॲ आम'क बारी मे नै कहने छल िक हम तोरा नीक लागै िछयौ ?'' \n''आंय रे, मनसूखा, नीक लागै केर मतलब भेलै िक हम तोरा सं िपयार करै लगिलयौह ?'' \n''िठे छै तोरा हमरा सं िपयार निह छौ, तखन हम जाइत िछयौ !'' किह राजेश चल'लागल. \n''ऐ, राजेश केमहर जाता है , ई िपयार का खेल खेला के हमको बुड़बक बनाता है, बूिझ लो, हम तोहर \nपoछा किहयो छोड़गे....िपयार मे नाटक करै छ ?'' किह कान' लागल. \n''हेह तोरा की बूिझ पड़ता है िक तोरा हम निह बुझता है, हम तोहर िबनु रिह सकता है..... हम तोरा बहुत \nिपयार करता है जी.....? \nबजैत राजेश ओकर हाथ पकिड़ लेलक. \n-\"िमिसदा\" \n(िमिथलेश िस]हा \"दाथवासी\") \nमोहला/पो6ट : लमीसागर, िजला : दिड़भंगा. \n  \nऐ रचनापर अपन मंतzय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१. नारायण यादव - Bेमक  आँसु २. डॉ. बचेfर झाक आलेख - क]यादानक  भीषण  सम6याक  कारण  आ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \n१ \nनारायण यादव  \nBेमक ऑंसु  \nबात ओिह समयक िथक। जखन रामू काकाकR तेसर बेटीक ज]म भेल छलै]ह। हम भोरमे टहलवाक \nशौकीन छी। भोरे उिठ जखन दू-तीन िकलोमीटरसँ टहिल वावस भेल रही तँ देखै छी जे राम काका माथपर \nहाथ नेने, मुँह लटकौने बैसल छिथ। हम तँ पिहने बड़ आय;चिकत भेलहु। जे रामू काका एकटा हसमुख \nचेहराआ मजिकयल छलाह। गाम भिरक लोक सभ हुनकासँ खुश रहै छल िकएक तँ ओ कहनो आफद-िवपत \nआ मुिसवतमे पड़ल लेाकककR हसबैत रहै छलाह। से आई मनहुस िकयैक भेल छिथ? हम िहनकर िचनताकR \nभॉंिप निह सकलहु। मुदा एकाएक पुिछ देबैक सेहो नीक निह बुझना जाइत छल। िकयैक तँ जखन ओ \nभेटत छलाह तँ कहैत छलाह जे मौरिनंग-वाकसँ आिब गेलहु। \nकहु तँ 6टेशन कय डेग भेल। 6टेशनकR नपबाक भार रामू काका हमरेपर छै जे अहॉं कहै छी। \nतँ ककरापर छैक भोरे उिठ 6टेशनपर चर अहॉं दैत छी आ नपबाक भार हमरापर रहत। \nसुवहमे टहलवाक मजा दोसर छैक रामू काका। आ हमहॴटा थोरे टहलै छी। हमर िमJ लोकिन अपन \nघरवालीक संग टहलैत छिथ। आर जे अकेले रहैत छिथ हमरा संग जाइत छिथ जेना सय नारायण \nबाबू, जय नरायण बाबू, राजवीर बाबू, बड़ा बाबू, लाइवेिरयन साहेव, दीपकजी, िवजय बाबू, युगेfर बाबू। \nसुवहक मौरिनंग वाक् सँ बड़ लाभ होयत छैक। रामू काका जकरा कोनो तरहक लड Bेसर \nछैक, मधुमेह  , थाइराइड छैक, िडBेशन छैक, आिद-आिद सभ िवमारीक दवाई छैक मॉंरिनंग वाक। आ जकरा \nकोनो बीमारी निह छैक तकरा लेल तँ सोनामे सुग]ध भय जाइत छैक। ओिह आदमीकR जावत टहलैत रहत \nतावत् कोनो बीमारी भैये निह सकैत अिछ। \nरामू काका जखन भेिट जाइत छलाह तँ एिह Bकारक गप-सप हंसी-मजाक होइत छल। मुदा आजुक \nमाहौल अजीव छल। रामू काकाक िचि]तत मुiा देिख हम हुनका नजदीकमे बैिस रहलहु आ कहलहु- \n“रामू काका कने तबाकू खुऔ।” \nरामू काका चून-तबाकू दैत बजलाह- \n“हौ तो तँ तबाकू निह खाइत छलह। किहयासँ खाय लगलह?” \nिहनक िचि]तत मुiा भंग भेल। हम बजलहु- \n“रामू काका से तँ ठीके कहलहु। हम तँ तवाकू निह खाइत छी। मुदा अहॉंक उदास मुiा \nदेिख, हमहु िचंितत भय गेल छलहु। अहॉंक िचितंत आ उदासी मुiा देिख ओिह मुiाकR भंग करवाक हेतु \nचून-तबाकूसँ बात शु£ कयलहु।” \nहम चुनौटीसँ तबाकू िनकािल ओिहमे चून दय लगवय लगलहु। आ रामू काकाकR दैत बजलहु- \n“रामू काका, सभ ठीक-ठाक अिछ की निह?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \n“की ठीक रहत फेर बेिटये भेल।” \nहमरा हंसी लाइग गेल आ हम खुब जोरसँ हसैत बजलहु- \n“रामू काका, अहॉं बड़ भा¤यशाली लोक छी। जे तीनटा बेटी भेल। साHात लमी-सर6वती आ \nपाव;तीक ज]म अहॉं ओिहठाम भेल अिछ। हम एिहशीक अवसरपर अहॉंकR मुवारक दैत छी। एिहमे दु:खी \nहोयबाक कोनो B¥े निह अिछ। बेटी एहेन सुख िथक, जकरापर ईfर मेहरवान छिथ, ओकरे बेटी होइत \nअिछ।” \nबेटी 6Jी अिछ, बेटी नारी अिछ, बेटी फुलवारी अिछ, बेटी दप;ण आ दश;न अिछ। बेटी सीता \nअिछ, बेटी सािवJी अिछ, बेटी माता अिछ, बेटीविलदानक गाथा अिछ, बेटी jमद् भागवत गीता अिछ, बेटी \nअिछ तँ संसारमे सभ सुख भेटत। माय-पावक जे सेवा बेटी करत ओ बेटा कथमिप निह करत। तR, बेटी \nभेल तािह लेल अपने एतेक दुखी छी? \nरामू काका हमरापर खौझाइत बजलाह- \n“यौ मा6टर साहेब, अहूँ हमरासँ मजाक करैत छी, हमरा खौझा रहल छी। अहॉंकR होइत अिछ की \nहम बेटी जनमावऽ बाला मशीन छी। देखू मंगलाकR ओ केहेन मिरयल अिछ आ ओकरा दू-दूटा बेटे छैक। \nहमर ई तेसर बेटी अिछ। सभ हमर मजाक उड़बैत होयत। आब हम एिह समाजमे मुँह देखयवाक निह रिह \nसकलहु। हमरा बेटीसँ बड़ नफरत भय गेल अिछ। आओर हमरा तीन-तीनटा बेिटये अिछ।” \nरामू काका अहॉंकR बेटीसँ िकयैक एतेक नफरत भय गेल अिछ। बेटी निह रहत तँ एिह संसारक jृि§ \nकोनो होयत। यिह बेटीसँ नफरत अिछ तँ िवयाह िकयैक कयलहु। बेटीसँ नफरत अिछ तूं मायक कोखसँ \nजनम िकयैक लेलहुँ मॉंओ तँ बेटीक £प िथक। रामू काका, ओ आब युग-जमाना निह अिछ जे बेटी समाजक \nकोढ़ बनत। बेटीक उँचाई आब बेटासँ बेसी छैक। कोन एहेन िवधा अिछ जािहमे बेटी, बेटासँ कम छैक से \nदेखू तँ बेटा जखन जबान होयत तँ की करत की निह से िकयो निह जानैत अिछ। जुआरी \nराखी, zयिभचारी, लूचा, लपट आिद भय सकैत अिछ। बेटी किहयो शरावी, जुआरी, चोर, डकैत निह भय \nसकैत अिछ। देखू जे डकैती, लूट, अपहरण बेटे निह करैत अिछ। पैघ-पैघ लोकक जेना- पैघ \nहाकीम, मंJी, िवधायक आ स©सद बेटा लूट, डकैती, अपहरणक अंजाम दय रहल अिछ। तR बेटीकR पोसू-\nपालू आ िशिHत बनाउ। एकटा बेटी िशिHत होयत तँ एकटा पिरवार िशिHत होयत। आ एकटा बेटा िशिHत \nहोयत तँ माJ एकटा पुªष िशिHत होयत। रामू काका, अहँ अपन िच]ताकR यागू आ बेटा-बेटीमे फक; निह \nराखू। देखैत निह िछऐक जे शिशका]त बाबक बेटी यू.पी.एस.सी. परीHामे तेसर 6थान Bात कयलक अिद। \nएै यौ रामू काका, अपना गाममे बेटाक कमी छैक कहo ककरो बेटा एहेन पद Bात कयलक अिछ। \nरामू काका जे मनहूस छलाह से आब मन हुलसगर भेलै]ह। ओ मनोयोगसँ तीनू बेटीक लालन-पालन \nआ समुिचत िशHाक zयव6था केलै]ह। \nिकछु िदनक उपरा]त तीनू बेटीक पढ़ाई-िलखाई चलय लागल। तीनू बेटीक नाम सीता, गीता आ \nसािवJी छल। पढ़य-िलखयमे तीनॲ एकपर एक छल। पिहल बेटी सीता पी.पी.एस.सी. कपीट कयलै]ह। \nदोसर बेटी- गीता डॉटर भेलीह आ तेसर सेवा करय लगलीह। तीनू बेटीक िवयाह-शादी यो¤य बरसँ िवनु \nदान-दहेजेक भय गेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nरामू काकाक तीनू बेटीक शादीमे हम गेल छलहुँ। आई रामू काकाक खुशी देिख हम कहिलयै]ह- \n“रामू काका, जािह िदन तेसर बेटीक ज]म भेल छल तािह िदन अहॉं कतेक उदास रही। आब कहू \nजे बेटा पैघ आिक बेटी?आई एिह परोप«ामे अहॉंक परचम फहरा रहल अिछ की निह? माय-बाप, बाल-\nबचाकR ज]म दैत छैक। मुदा भा¤यक िनमण ओकर क;zय करैत छैक।” \nरामू काका हमरा आगo हाथ जोिड़ ठाढ़ भऽ बजलाह- \n“बौआ तोहरे बोल भरोसपर हम िजंदा छी, एिहमे तोहर बड़ पैघ योगदान छल।” \nरामू काकाक ऑंिखसँ Bेमक अjु बहै लगलै]ह।  q \n  \n२ \nडॉ. बचेfर झाक आलेख  \n  \nक]यादानक भीषण सम6याक कारण \nम­य िमिथल©चलमे वैवािहक परपराक पालन आइसँ अनुमानत: सय वष;क ...... दोसर रीितसँ होइत \nछल। तािह समयक हेतु ई रीित-रेवाज िहतकर रहल होएत, मुदा तकर Bभाव बादक मैिथल स]तानपर तािह \nतरहR पड़ल जे एखनहुँ तकर छाप अिमट अिछ। \nओनातँ क]यादानक सम6या Bाय: सभ िदनसँ एक कठीन सम6या रहल अिछ। समयानुसारे भलR ओकर \n£प पिरवि;त होइत गेल हो...। \nमहाकिव िव\\ापित अपन  ‘पुªष-परीHा’मे एही सम6याक स]दभ; चचच कएलि]ह- \n“क]या ककरा दी?पुªषकR?” \nपुªष शदक Bयोग ओ िविश§ अथ;मे कएने छिथ। अ]यथा सभ पुªषाकार िथकाह। \nवीर, ­यय;वान, िव¯ान आ वुि°मान, चािरटा पुªषक लHण होइछ,एकर अभाव जकरामे छैक से पूँछ हीन पशु \nिथक। तR क]याक िववाह पुªषसँ हो। \nखास कऽ क]यादानक सम6या आजुक सम6यासँ िभ± होएबाक कारण ओिह समयमे जनसं²या कम आ \nभूिम अिधक रहलोपर स]तo भूिमसँ भरण-पोषण सहजिह भऽ जाइत छल। आजुक अपेHा आव³यकता कम आ \nउपभोगक पदाथ´ पिरमािज;त निह। िवµान अपन Bभाव ओतेक निह देखओने छल। आइ तँ िवµान िमिथलाक \nकथे कोन सपूण; धरतीक देश लोक, सं6कृितकR जोिड़ देलक अिछ। तR ओिह समयमे िमिथलाक लोकक \nउित छल- \n“उम खेती, म­यम वाण।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nिनिष° चाकरी, भीख िनदान।।” \nअथत् खेतीकR उम, zयापारकR म­यम, चाकरी वा नौकरीकR िनषेध तथा भीख म©गव सभसँ नीच कम; \nमानल जाइत छल। इएह कारण छल जे एिहठाम कहल जाइत अिछ- \n“कर खेती घरही भला।” \nकहबाक तापय; घरेमे रहू, खेती क£ अमोधमंJ छल। एतबे निह, ओिह समयक हेतु अिधक \nस]तानवान होएब मा]य छलैक। िकएक तँ Bाकृितक Bकोपक कारण जनािध आ निह होमए पबैत \nछल, जािहसँ जन सं²याक वृि§क ऊपर अंकुश 6वत: लािग जाइत छल। एतए तक जे पिरवारक कोन \nकथा? गामक गाम जनशू]य भऽ जाइत छल। तR अिधक स]तानबला लोक पुuयवाण कहबैत छलाह। बेटा \nनिह रहलापर बेटीक स]तान वंशक टेक रखैत छल.........। \nकाल-·मे बेटी ............ होपरा]त जमीन-जथा दऽ घरेमे राखब पिरपाटी चलल जे ‘कनेदानी’ कहबैत \nछल। कनेदानी राखब BितPाक बात बुझल गेल। कनेदानीक स]तान भिगनमान कहबैत छिथ। जिनक पुªषा \nकनेदानी रखलि]ह से डीही कहबैत छिथ। कनेदानीक स]तान डीही पHक परम भत होइत छलाह। िबना \nदरमाहाक नोकर ई भिगनमान होिथ, संगिह डीहीक कृपाक©Hी सेहो। तR जनहासक कारण निह बुझाइत छल। \nकनेदानीक Bित Bाय: भलमानुष होइत छलाह, जे बादमे िबकौआक नामसँ जानल गेलाह। \nिबकौआक स]दभ; िकछु चच : हिर िसंह देव महाराजक ¯ारा प¸ी-Bव]ध कएल गेल। एिहसँ मैिथल-\nवा¹णक प¸ीकृत भेलापर jेणी बनल। ओिहमे योग, jोJभ्, भलमानुष Bभृितक उदय भेल। प¸ीक अनुसार \nजे िनº jेणीकR Bात कएलि]ह ओिहमे सँ िकछु सप± zयित उच jेणीक वा¹णसँ सब]ध कए सव; \nसाधारणक दृि§मे BितPा हािसल करबाक चे§ा कएलि]ह।   एतए तक जे िनº jेणीक वा¹ण पैघसँ पैघ \nजमॴदार रिहतहुँ ओिह BितPाकR Bात निह कए सकैत छलाह। फलत: अथ; अपन Bभाव देखओलक \nअ]तरालमे एक बाट Bश6त भऽ गेल जे िनºो jेणीक »ा¹ण वैवािहक सब]ध ¯ारा अपनाकR ऊपर उठा \nसकैछ। 6प§ अिछ कनेदानी राखब एिह प¸ी-Bथाक कारणे चलाउल गेल। सुखी सप± लोक एिह \nसुिवधाक उपयोग करए लगलाह। उरोर देखा-देखीमे एक तरहक उपरॱझक ि6थित उप± भऽ गेल। \nिक]तु, ओिहकालक मा]यताक कारणR एहन बहुत कम लोक छलाह जे िनº jेणीक लोकसँ सब]ध करए \nचाहैत छलाह। फल ई भेल जे एिह अपसं²याक वा¹णक म©ग बिढ़ गेल। एिह वग;क लोककR समाज तेहन \nने टीकासनपर चढ़ा देलक जे सभ zयाहकR माJ पेशा बनाए लेलक। इएह वग; िबकौआ कहाओल अथत् जे \nिबकिथ। िव·यबला पदाथ;सँ ई वग; िभ± छलाह। पूण; मूय देलहुँ स]तo ·य कएिनहारक जूितमे ई निह \nरहिथ। ई िबकौआ िबकिथ माJ िववाहक हेतु। िववाहोपरा]त ई पूण; 6वतंJ रहिथ। ने 6Jीक Bितदाियव आ \nने स]तानक Bित 6नेह। मतलब रहि]ह केवल िवदाइसँ कोनोटा Jुिट सासुरमे भेलापर £िख एहन तँ साधारण \nबात रहि]ह, अपन स]तानक ज]मक सब]धमे ½ामक Bचार कऽ देबामे संकोच निह करिथ। एहन तरहक \nद]त कथा व¾मीझाक आिदक सब]धमे Bचिलत अिछ। \nिबकौआक लHण : ई िबकौआ आजुक तुलनामे कम निहिक]तु, मुiा मोचन हजार-लाख जँ निह निह \nकरैत छलाह तँ दान जैतुक ....... सँ लेिथ। जािह क]यासँ िववाह होइ]ह तकर पालनक भारसँ मुत रहबे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nकरिथ, संगिह अलाबा ऊपरसँ िहनक धाक कड़गर रहि]ह। उम भोजन, व6J आ ढेउवा िवदाइक £पमे \nभेिट जाइि]ह। एतए तक जे बाप-पुªषा वा नीज रीन-कज लेल सेहो सासुरेसँ चुकाएब उÀे³य रहि]ह। सालमे \nएक-आध बेर सासुर जािथ तािह सहवाससँ जे स]तान उप± होइि]ह वएह कनेदानीक वा डीहीक उपलिध \nबूझल जाइत छल। ई िबकौआ आकम;uय जीवनक अÁयासी भऽ गेल छलाह। ...... िकछु निह माJ पेट \nपोशव उÀे³य रहि]ह। तबाकू, भ©गक पूण; अÁयासी रहिथ। शरीिरक चे§ा िघनौन बनौने रहिथ। चािल-ढािल \nपूण; असÁय जेकo रहैत छलि]ह। माथमे चानन-ठोप लगौने रहिथ। पैरक वेमाय िवदरल ठोर नमरल पेट \nचुबैत कनेरक टारी रिथ तथािप एहनो अj° £प भेलापर महग रहिथ, िकएक तँ प¸ीक Bमाण पJ भेटल \nरहि]ह। तR क]या पH िहनक £प, गुण वैभवक मूय©कन निह कऽ सोन सन क]याकR ढग संग बाि]ह दैत \nछल। बादमे ई िबकौआ वदु-िववाही होमए लगला, जािहसँ मैिथल व¹णमे क]यादानक मु²य सम6या छल। \nबहुिववाहक सम6या िबकौआ ¯ारा केवल उप± भेल से निह आओरो कारण भऽ सकैछ,जेना राजकुलक \nसंसग;सँ वा¹णमे कुBथा अएबाक संभावना। पिहने वा¹ण तपी, यागी होिथ िक]तु मंJी अथवा राजपुरोिहत \nभेलापर देखाउससँ बहु िववाहक अÁयासी भेलाह। िकएक तँ राजभवनमे रािनक अितिरत सु]दरीक झुuड \nिनवास करैत छल। परÂच, मैिथलक ई िबकौआ वग; अथ;क लोभसँ िनº कुलमे पचीस-तीस 6Jीसँ िववाह \nकरैत छलाह। एतबे निह, ³मशानघाट जेबासँ पूव´ िववाह कऽ लैत छलाह। जँ Bथम 6JीकR घर अिनतो \nछलाह तँ शेषकR नैहरेमे छोिड़ दैत छलाह। इएह जीवन िनवहक उ साधन छलि]ह। एिह बहु िववाहक \nBथाकR तोड़बाक चे§ा यारेलाल मुंशी 1870 ई.मे कएने छलाह। हुनका आ]दोलन जोर-शोरसँ चलल छल। \nओिह पिरBेयमे 1878 ई.मे ितरहुतमे 54 िबकौआ वा¹ण मृयुसँ 665 6Jी िवधवा भेल छल जािहमे \nअिधक©श युवतीमे छल। एतए तक जे मधुबनी िजलाक कोइलख िनवासी एक िबकौआ 50 वष;क आयु तक \n35 िववाह कऽ नेने छलाह। सन् 1875 ई. दरभंगा जखन सविडिवजन बनल तँ ताकालीन पदािधकारी \nमेटलाक आदेश कएल जे यारे लाल मुंशीक आ]दोलनक अनुसार बहु िववाह ब]द हो। एिह तरहR िबकौआ \n¯ारा बहु िववाहक सम6या उप± भेल से कही वा िमिथलाक लोक ¯ारा बनाओल गेल। £िढ़वादी िवचारक \nकारण क]याक भिवÈयक समीHा निह कऽ अपन उरदाियवकR समाितक बहानामे िबकौआक ठॲठमे क]या \nबा]हब िथक। \nबंगालक कुलीन Bथा सेहो िमिथलाक िबकौआ Bथाक समान छल। वाड; (Ward) महोदयक अिभलेखसँ \nपता चलैत अिछ जे वंगपराक उदय च]iकR 65 6Jी छलि]ह, कुशदाक राम िकंकरकR 72 6Jीसँ िववाह \nरहि]ह। एक एहनो घटना भेटैत अिछ जे दुगलीक रामच]i मुखजÊकR 32 6Jी रहै]ह आ वो 65 वष;क \nअव6थाकR पार कएने छलाह, दैवात् यमाक िशकार भऽ गेलाह, मृयुक िनितता जािन बालक कहलिथ]ह- \n“दीन भावसँ बाबूजी अपने तँ मरैत छी घरमे एको चुटकी अ± निह अिछ, एहन हालतमे jा°ो कोना \nहोएत?” \nिपता िकछु गंभीर भऽ िनहसंकोच भऽ कहलिथ]ह- \n“अिवलब नव गोपाल चटजÊक 9 वषÊय क]यासँ हमर िववाहक zयव6था क£, िकछु िदन पूव; B6ताव \nआएल छल, एखनो ओ क]या अिववािहते अिछ।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \nपुJ सवाद पठा कए 250 £पैया पर बात िनित कएलिथ]ह। िववाहक 9 मासक अÁयंतरे रामच]i \nमुखजÊक मृयु भऽ गेलि]ह। एिह तरहR ओ अपन jा°क इ]तजाम िववाहे ¯ारा पूरा कए मुइलाह। ई सभ \nछल बहु िववाहक कुपिरणाम! िववाह सन पिवJ रेवाजकR दुिषत करब समाजक कुचािल कहू वा कलंक। \nिबकौआ ¯ारा िववािहत क]याक जीवन झoकी :एिह Bथाक Bकोप तँ तेहन छल जे \nबूढ़, बकनेर, अकम;uय वरक संग त£णीक िववाह एक Bकारक िवडवना कहल जा सकैछ। अनेको कोम \nल©गी जीवनक सोलहम वस]तक पिहने िवधवा भऽ कठीन जीवन जीबाक अÁयासी होइत गेल। राजा राम \nमोहन रायक शती-Bथा उ]मूलनसँ अनेको िवधवा वा बूढ़क 6Jी काम िपपासावश कुिसत कम;क भाजन भेल। \nएतबे निह, िबकौआ ¯ारा िववािहत िकशोरी िपताक घरमे आजीवन थोपल रहलासँ कुमाग; गामी भऽ जाइत \nछल। एिहसँ दा£ण ि6थित ई भेल जे मैिथलक दिरi समुदाय िबकौआक वंशधर एखनो अिछ। िह]दू6तानक \nअिधक©श शहरमे भनिसया, भीमंगा वा ताË नीच कम;मे Bवृत मैिथल »ा¹ण िबकौआक स]तान िथकाह। इहए \nकारण अिछ जे िमिथलेर Bा]तमे िमथलाक कु²याितक कुचे§ा लोक करैत अिछ। आब िबकौआ Bथाक \nअ]तो आव³यक छल। \nिबकौआ Bथाक अ]त कहू वा िवकप दहेज Bथाक आरंभक कारण - अंÌेजी िशHाक Bचार-Bसारसँ लोक \nनैितक 6तर ऊपर उठए लागल। िवµान िवकाल भेल। वैµािनक आिवÈकारसँ लोक जीवनमे आमूल पिरव;न \nहोमए लागल। िचिकसा िवµान Bाकृितक BकोपकR रोिक देलक। जनÍास निह भेलासँ जनवृि° अवाध गितमे \nहोमए लागल। 6वाधीनताक कारणR जन जीवन उ°;गामी होइत गेल। तR आब कनेदानी राखब आ ओकर \nस]तानक भार उठाएब असौकज; भऽ गेल। िशिHत समुदायमे वैचािरक ·ाि]त आएल तR पुरना \nBथा, £िढ़वािदता, कुलीन Bथा  वा िबकौआक समूल न§ करब आव³यक Bतीत भेल। अनमेल िववाह, वृ° \nिववाह, बाल िववाहक परपराकR ....... अपन वैभवक अंश नगद £पमे दऽ क]याक िववाह कराएबक पिरपाटी \nशु£ भऽ गेल। \nदहेजक दा£ण 6व£प : जिहना िबकौआक jेणी छल तिहना िशिHत वग;क माप दuड कायम भेल \nzयव6था £पमे। डाटर, इंजीिनयर, ओभरिसयर,टेकनीिसयन ........ jेणी सरकारी सेवक Bथम, ि¯तीय तथा \nतृतीय jेणी ओ चतुथ;वगÊय गैर सरकारी सेवकक संगिह िशHण सं6थाक सेवक jेणी कायम भेल। आब की \nछल वरक िव·ी उपयु;त आधारपर होमए लागल। बरदहटा जकo वरक हाट सेहो लागल रहैछ जेन सौराठक \nसभा गाछी। जािह क]याक िपताकR जेहन उपाय रहैछ तेहन jेणीक वरकR खरीद कऽ िववाह करबैत छिथ। \nिदनानुिदन दहेजक Bकोप बढ़ले जाय रहल अिछ। एिह दहेजक दा£ण £प तँ ई भेल जे गरीब कुमार व¹ण \nजे अयो¤य अिछ ओ अिववािहते मरैत अिछ। अनेको उदाहरण भेटैत अिछ। िबकौआ Bथामे एहन बात निह \nभेल रहए। खैर! दहेज-Bथामे समक संग िववाह करायब युग-धम; मानल गेल अिछ, मुदा दहेजक िवकराल \n£प सामने अिछ। िबकौआ £सैत छल तँ ओ मनौती कएलापर मािन जाइत छल, िक]तु ई दहेज-Bथाक \nिशिHत वग; तँ £सलापर 6Jीक जान लऽ लैत अिछ। एतबे निह, क]याक अपमान, ितर6कार ओ अवहेलना \nकरब 6वाभािवक होइछ। मनोनुकूल िवदाइ वा दहेजक रािशमे कमी भेलापर सासु, ससुरक संग आगत zयवहार \nतककऽ दैत छिथ। पिहलुका िबकौआ म©ग, तमाकू खाइत छल तँ आजुक वर मिदरा,िसगरेट, चरस ओ \n....... अÁयासी होइत अिछ। िबकौआ एक आध बेर सासुर अबैत छल, मुदा आजुक ई िबकौआ सालो भिर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nसासुरे रहबाक आकंHी अिछ। अ]तर िसफ; एतबाटा जे िबकौआक 6Jी िपतेघरमे रहैत छल जािहसँ मयिदत \nछल, मुदा एखनुका वरक 6Jी संगिह रहैत अिछ, िक]तु एिह पढ़लाहीक शील,6वभाव रहन-सहन चािल-ढािल \nवातावरणक कारणR िवकृत भऽ जाइछ। अिधक©श 6Jी तँ शीलहरणक िशकार भऽ जाइत अिछ। कोना बूझब \nजे िबकौआ Bथाक अ]त भेल? आजुक ई दहेज Bथा तँ ओकरोसँ िविभ± £पमे सामने आएल अिछ। आजुक \nदहेज Bथाक कारणR क]याक िपताक धम;, धन ओ इÎजत सभ नीलाम भऽ जाइत अिछ। पाईक अभावमे \nक]याक िपता बोझ तरहक दूिभ जकo िपअरगात कृशकाय भऽ समय कािट रहल अिछ। कतबो £प-गुणसँ \nयुत क]या छि]ह,मुदा पाईक अभावमे हुनक िपताकR केओ मोजर निह दऽ सकैछ। पैसाक िपशाची लोक \nयो¤य-अयो¤य क]याक सीमाकR सि]द¤ध कऽ देने अिछ। अनेको िपता-पुJीकR िशिHत करैत छिथ, तािक हुनका \nबेटाबला दहेजमे छूट देताह मुदा से सभव निह। यो¤य वर क]याक वरण करिथ से ²याल केओ निह करैत \nछिथ जािहसँ िनम;ल दापय जीवन नशीव होएब कठीन भऽ गेल अिछ। एकर Bितफल की होएत? मैिथल \nसमाजक jृंखला टूिट जायत, आिथ;क िवषमता सामािजक ज]म देत। \nएक िदिस जँ क]या पH बालक भीत जकo ढहल जाय रहल अिछ तँ दोसर िदिस वरक पH \nमनोरÏµक पूल िबनु िसमे]ट-बालुक जोड़बामे तलीन अिछ। किहया धिर ई दहेजक दाहसँ स]तत रहत से \nनिह जािन। \nदहेजक कारण अिववािहत क]याक जीवन झoकी : दहेजक दद;नाक असिर तेहन तरहR पिड़ रहल अिछ \nजे अिधक©श स½ा]त पिरवारक क]याक कौमाय; अव6था िववाहक पितHेमे समात भऽ जाइछ। एतए तक जे \nयौवनकालमे नारकीय अव6थाक अनुभव करैत अिछ। Bाय: बेटीबला ओ बेटाबला दूनूक समH ई सम6या \nउप± छि]ह।केओ एिहसँ मुत निह छिथ मुदा टाका गनाएब आ गानबकR आइ मयदाक िवषय जानल जाइत \nअिछ। जे जतेक टाका गनबैत छिथ ओ ओतेक गव´ितसँ समाजकR बुझबैत छिथ, संगिह जे गनैत छिथ से \nअपन बड़पनक िवशद् वण;न करैत छिथ। \nसभसँ खेदक िवषय तँ ई जे गरीब लोक जे बेटीक Bित ताका लैत अिछ वा छल, तकरा लोक बेटी \nबेचबा कहैत छल। घृणाक दृि§सँ देखैत छल, आइ ओकर उनटा हवा बिह गेल अिछ। बेटा बेचिनहारकR \nलोक बेटा बेचबा निह किह समाजमे उचासन दैत अिछ जािहसँ बेटाक िववाह टाका लऽ कए करबामे \nगौरवाि]वत होइत अिछ। ई समाजक लोकक िवचारहीनता निह तँ आर की? एिहसँ िन]दनीय बात आइ की \nहोएत? तखन तुलसीक पoित 6मरण भऽ जाइछ- \n“समरथकR निह दोष गोसाË।” \nअथत् पैघ लोककR दोषी निह कहल जाइछ। ओइ दहेजक पृPपोषक समाज पैघे लेाक छिथ तR एकर \nउ]मूलन सभव कोना? निह जािन िबकौआक जगह दहेज आएल आ ई किहया धिर लोककR िखहारैत \nरहत? आइ तँ आइ तँ अिधक©श ललना अभावी िपताक छातीपर दुग;म पहाड़ बिन बैसिल अिछ। कतेक तँ \nिववाह सूJमे बा]हलोपर भा¤यपर झखैत अिछ। मनोनुकूल घर-वरक अभवमे संघष;रत जीवन िबता रहल \nअिछ। सुख सुिवधामे पलल बािलका पितक घरमे गंजन, दुzयव;हार, zयं¤यपूण; वाक् वाणसँ िव° होइत रहैछ \nजकर कारण होइछ लेन-देनक गड़वरी, दान जैतुकमे मनचाही व6तुक आपूि;मे कमी। एतबे निह दहेजक \nउपरा]त विरयातक िविश§ सेवा निह भेलासँ वा कोनो तरहक िवघटन भेलापर क]याकR सासुरमे पित ¯ारा वा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nपितक घरक लोक ¯ारा अमयिदत zयवहार कएल जाइछ। कतेकठाम तँ क]याक हया कऽ देल जाइछ आ \nनिह तँ क]या 6वयं आम हया कऽ लैत अिछ। सभक मूलमे दहेजे अिछ जे क]याक िपताकR िववश कऽ \nदैछ, िववशताक कारण होइछ izयाभाव, अथभाव। कोजागरा, जड़ाडरक संग-संग साल भिर तक वा¹ण \nसमाजमे बेटीबलाक तनोतरी ढील भऽ जाइछ तR िववाहसँ िवध भारी कहल जाइछ। \nदहेज -Bथाक उ]मूलनक उपाय - य\\िप व;मान सरकार दहेज लेिनहार ओ देिनहार दुनूकR कठोर दuड \nदेबाक अ­यादेश जारी कएल अिछ, मुदा ई नैितक पतनबला लोक एखनहुँ कबल ओिढ़ कऽ घी पीबएबला \nबात रखने अिछ। सरकारक ऑंिखमे तँ गद दैते अिछ संगिह समाजोकR उलू बना रहल अिछ। लेन-देन \nकऽ लइए। गुत £पसँ तािक हम आदश; £पमे कुटमैती कएल अिछ। तR सरकारक ¯ारा एकर उ]मूलन \nकथमिप सभव निह। एकरा लेल वैचािरक ·ाि]त चाही,समाजक हरेक zयितक नैितक समथ;न चाही। ई \nएक कलंकपूण; रेवाज िथक जतए पाइपर दू आजीवन िमिल कए रहए बला जीव तकर Bेमक आकलन पाइपर \nहो। िनय एिह तरहक समाजकR कलंिकत समाज घोिषत कएल जाय जतए टाकाक आधारपर दापय \nसब]ध बनाओल जाइछ। एक शदमे कहए पड़त जे िववाहक पिवJताकR तखने कायम राखल जायत जखन \nहरेक वग;क लोक आमगत िवचार कऽ िववेकपूण; िनण;य लेिथ। आडवरपूण; िववाह Bि·याक संग दहेजक \nिवकृत पिरपाटीक िवरोध करिथ। भिवÈयक जननी सृि§क संरचना करिनहािर आजुक क]या काि¾ पूण; \nअिभशत भए जाएत। \nयJ नाय; व6तु पूÎय]ते, \nरम]ते तJ देवता। \nमनु6मृितक ई वाय सव;था अमा]य भऽ जाएत आ एक िदन हमरा लोकिनकR अवनितक महान गत;मे लऽ कए \nचल जायत!q \n  \nऐ रचनापर अपन मंतzय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१.रबी]i नारायण िम j- तीनटा आलेख , दूटा लघुकथा आ उप]यास  नम6त6यै (आगo) २. डॉ. योगे]i  पाठक  \n’िवयोगी’- उप]यास - हमर  गाम  (पिहल  खेप ) \n१ \nरबी]i नारायण िमj \nतीिनटा आलेख \nडॉ. जयका]त िमj  (सं6मरण)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \nसन्१९७८ इ6 वीक जनवरी मासमे िद लीसँ 6 था]तर भए हम इलाहाबाद गेल रही। ओिह समय Bथम \nबेर डॉ. जयका]त िमjजी सँ हुनकर तीभूि त, सर पीसी वनजÊरोडि6थत घरमे भRट भेल। िबना कोनो पूव; \nपिरचय रिहतॱ ओ सभ काज छोिड़ हमरासँ भRट केला।एकटा मैिथलकR हमर डेरा तकबाक हेतु कहलिखन। \nओतिहसँ हमर हुनका संग पिरचय ओ स पक;क ·म Bारंभ भेल जे अ]त धिर चलैत रहल। \nजखन-कखनो हम हुनकर डेरापरजाइतँ ओ सभ काज छोिड़ हमरासँ अय]त अपन व भावसँ गप \nकरिथ। अपनेटा निह, अिपतु हुनक पÒी, ओ संगे रहिनहार पिरवारक अ] य लोकिन सभ सेहो ओिहना गप-\nसपमे संग देिथ। जलखै, चाह, पान तँ हेबे करइ। \nओही ·ममे कतेको गणमा] य मैिथल लोकिनसँ हुनकर डेरापर भRट भेल। हुनकर \nअ­ ययन, अ­यापन, लेखन सबहक अवलोकन करबाक अÓुत अवसर भेटल। कए िदन हुनका संगे इलाहाबाद \nिवfिव\\ालयक अंÌेजी िवभाग गेलहु, जािहठाम ओ अंÌेजी िवभा गक अ­ यHक पदपर काय;रत छलाह। \nइलाहाबादमे रहिनहार मैिथल समाज डॉ. जयका]त िमjसँ पूण; पिरिचत छलाह। अिधक©श मैिथल सभसँ \nहुनकर zयितगत स पक; छलिन। B येक साल िव\\ापित समारोहमनाओलजाइत छल। डॉ टर जयका]त िमj \nओिहमे अव³ यमेव रहैत छलाह। हुनकर डेरापर िनर]तर मैिथलीक िवकास केना हो, तकर चच होइत रहैत \nछल। ओ सिदखन बजैथ- \n“मैिथलीमे िलखल क£। मैिथलीक हेतु काज क£।” \nसंगे मैिथलीक हेतु कएल गेल अपन अनवरत संघष;क चच सेहो होइत, जािहसँ मैिथली िवकास याJाक \nसाHातअनुभव होइत छल। \nमैिथली भाषाकR िबहार लोक सेवा आयोगमे हटा देल गेल रहइ। तकरा पुन³ च आपस \nअनबामे, मैिथलीकR बचा सबहक िशHाक अिनवाय; मा­ यम बनेबाक हेतु ओ किह निह, कतेको बष; संघष; \nकरैत रहलाह आ अ]ततोग वा अपन Bयासमे सफल रहलाह। मैिथलीक िवकास हेतु ओ गाम-गाम घुमैत \nरहलाह। ततबे निह,जतए कतहु मैिथलीक चच होइत आिक कोनो काय;·म होइत तँ ओिहमे डॉ. जयका]त \nिमjजी अब6 से भाग लेिथ। \nआयु बढ़लासँ नाना Bकारक 6 वा6 Ï य स ब] धी सम6 या रहैत छलिन। हुनका कतेको साल पूव; पेसमेकर \nलागल छलतथािप जँ कतहु मैिथलीक काय;·ममे हुनका बजाओल जाइत, तँ ओ अब6 स जािथ। पिरवारक \nलोक िचि]तत भए जाइत छलिखन। \nएकबेर हम इलाहाबादसँ पटना जाइत रही। 6 लीपरमे हमर आरHण छल। डॉ टर जयका]त िमjजी कR \nदेखलहुँ। ओिहना ठाढ़, िबना सीटेक याJा कए रहल छलाह। बहुत आÌह केलापर ओ हमर सीट लेबाक हेतु \nतैयार भेलाह। कहिथ जे ओ अिहना चिल जेता। ई छल हुनकर उ साह- मैिथली काय;·मे भाग लेबाक। \nओिह िदन पटनामे कोनो मैिथली काय;·ममे भाग लेबाक हेतु जाइत छलाह।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n13 \n \nडॉ. जयका]त िमjजीक भाषा ओ zयवहारमे अÓुत मधुरता छल। कखनो निह लगैत जे एतेक पैघ \nिव¯ानसँ गप कए रहल छी। जे जेहने 6 तरक लोक रहैत,तेकरा संग तेहने भए गप किरतिथ। पूरा Ô यान \nदेिथ।घरक सद6 य जकo ओकर पूण; 6 वागत करिथ। घरक Bथम तलपर हुनकर पु6 तकालय छल। ओिहमे \nबैस कए ओ अ­ ययन, लेखन करैतरहैतछलाह। इलाहाबादसँ लघुकाय एकटा मैिथली पिJकाक स पादन सेहो \nकरै छलाह। हुनकर नाित, भाितज सभ ओिह पिJकाक मैिथल लोकिनमे िवतरणक zयव6था करिथ। एकाध \nबेर हमरो ओिह काजमे ओ लगा लैत छलाह। \nमाघ मासमे Bयागमे संगमतर पर ओ सपिरवार मास करैत छलाह। िमिथलाक Bिस° माछबला झu डा \nमैिथल पu डा सबहक पिहचान अिछ। ओिह झu डाकR देिख कए जयका]त बाबू डेराक ठेकान लािग जाइत \nछल। \nनवबर २००७ इ6 वीमे हम इलाहाबाद गेल रही। हुनकर डेरापर गेलहु। पर] तु ओ काशी मास करए \nचल गेल रहिथ। हुनकासँ भRट निह भए सकल। हुनकर डेरापर हुनकर नाित, एवम् पिरवारक अ] य सद6 य \nसभ छलाह। डेरा उदास-उदास लगैत छल। पिरवारमे कएटा दुघ;टना भए गेल छल। िकछु साल पूव; हुनक \nÎ येÈ ठ पुJ डा. £iका]त िमjक आकि6 मक असामियक िनधन भए गेल छल। आओर कएटा गप-सप...। \nएिह सबहक आभास घरमे भए रहल छल। िकछुकाल बैसला बाद हम सभ ओतए-सँ अपन 6 मृितकR पुन \nजगा कए ओिहठामसँ िवदा भए गेलहु। डॉ टर साहेबसँ भRट निह भए सकल। \nडॉ टर जयका]त िमjजीक िपता महामहोपा­याय डॉ. उमेश िमjक बषÊ बहुत यÒ पूव;कमनाओलजाइत \nछल। ओिहमे डॉ टर साहेब ओतए हम (जाधिर इलाहाबादमे रहलहुँ) िनयिमत आमंिJत होइतछलहुँ। हुनकर \nस पूण; पिरवार अय]त मनोयोग पूव;क »ा¹ण भोजनक zयव6था करैत रहलाह। नाना Bकारक भोजनक \nz यंजन सबहक 6 मरणे माJसँ मन आनि] दत भए जाइत अिछ। भोजनक संग-संग कतेको गप-सप मैिथल \nलोकिनसँ ओिह अवसरपर भRट भए जाइत छल। \nइलाहाबादमे गप-सपक ·ममे ओ मैिथलीकR सािहय अकादेमीमे मा] यताक स ब] धमे हुनक कएल गेल \nBयासक वण;न करिथ। ओिह हेतु ओ िद लीमे त कािलन Bधान मंJी ¯ारा मैिथली पोथीक Bदश;नीमे भाग \nलेब, िद लीक उपराÎ यपाल 6 व. आिदयनाथ झाजीक Bात समथ;न एवम् सहयोगक चच सेहो करैत छलाह। \nएकबेर हम डॉ. शुभi झाजीक संग इलाहाबादमे डॉ. जयका]त िमjजीक ओिहठाम जाइत रही। र6 तामे \nडॉ. जयका]त िमjजीक मैिथलीक Bित अनुराग ओ मैिथलीक िवकास हेतु संघष;क Bशंसा करैत डॉ. शुभi \nझा कहलाह- \n“िमिथलामे डॉ. जयका]त िमjक एवम् हुनक पूव;ज लोकिनक अÓुत योगदान अिछ।” \nसंगे ईहो कहलाह- \n“एहन बहुत कम पिरवार भेटत जािहमे लगातार छह पु³त सर6 वतीक एहन आशÊवाद Bात रहल हो।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n14 \n \nओ िद ली आबिथ तँ हमरा सूिचत करिथ। कतेको बेर तँ ओ हमरे ओतए ठहरैत छलाह। कए बेर \nहवाइ याJासँ उतिर लबनचूस बचा सबहक लेल नेने अबैत छलाह। जाधिर ओ डेरापर रहिथ, िनर]तर \nमैिथली स ब] धी चच होइत रहैत। \nमैिथली आ] दोलनक संघष; याJा आओर अनेकानेक लोकिनक योगदानक चच सेहो होइत। \nएकबेर ओ (डॉ. जयका]त िमj) िद लीमे मैिथलीक B³ न पJ बनबए खाितर आएल रहिथ। संगमे 6 व. \nसुमनजी एवम् डॉ. नवीन बाबू सेहो रहिथन। ओ तीनू गोटेहमर आÌहपर पुÈ पिबहार, िद ली ि6थत हमर \nआवासपर अएला आ एकसंग हुनका सभकR भोजन करेबाक सौभा¤य Bात भेल। ओिह अवसरकR 6 मरण करैत \nअखनो रोम©िचत भएजाइतछी। तीनू गोटेक एकÕे हमरा ओतए आएब आओर हुनकर वातलाप सुिन मोन \nआनि]दत भए गेल। आनि] दतो केना ने होइत, डॉ. सुमनजी एवम् डॉ. नवीन बाबू सी.एम. कौलेज- दरभंगामे \nहमरा मैिथली पढ़ौने रहिथ। \nडॉ. िमjजी अय]त समािजकzयितछलाह। इलाहाबाद िकंवा बाहरोक मैिथल लोकिनकR zयितगत \n6 तरपर ओ मदित करैत छलाह। नयाकटरा, इलाहाबाद ि6थत हमर डेरापर कएक बेर पएरे चिल आबिथ। \nकतेको मैिथल िव\\ाथÊ सभकR ओ अपना ओिहठाम रािख कए हुनकर िशHामेसहायता करैत छलाह। \nइलाहाबाद िवfिव\\ालयक अंÌेजी िवभागक अ­ यH पद हेतु हुनका बहुत िवरोधक सामना करए पड़ल \nछलिन।तािहखाितर ओ इलाहाबाद उ च ] यायालयमे केस सेहो केने रहिथन। अ] तोग वा हुनकर िवजय \nभेल, आ ओ अंÌेजी िवभागा­ यH भेलाह। हुनकर िवरोधी सबहक कहब रहैक जे ओ मैिथलीमे िलखै छिथ। \nहुनकर पी.एच-डी.क िवषय  ‘मैिथली भाषाक इितहास’ छल तखन ओ अंÌेजी िवभागक अ­ यH केना भए सकै \nछिथ? \nजयका]त बाबू िद ली आएल रहिथ। तिहया हुनकर पोती रोिहनीमे रहैत छलिखन।। हुनकासँ भRट \nकरबाक रहिन। हमरा संगे चलए कहलिन। बसपर ठाढ़े हम दुनू गोटेरोिहनी िवदा भेलॱ। इलाहाबादसँ एकटा \nपोटरी अनने रहिथ। तेकरा उपहार 6 व£प अपन पोतीकR देलिखन। िकछु कालक बाद हम सभ ओिहठामसँ \nआपस भए गेलहु। ओिह पोतीक िबआह िद लीएमेभेलिनएवम् िबआहक हकार हमरा देबाक हेतु डॉ. £iका]त \nिमj (क] यoक िपता) 6 वयं आएल रहिथ। हम िबआहक अवसरपर गेलो रही। िबआहमे डाटर साहेबक सभ \nभाए आएल रहिथन। कोनो Bकारक दहेज निह लेल गेल छल। डॉ टर साहेब दहेज £पी लेन-देनक िखलाफ \nछलाह एवम् एकरा िमिथलाक सं6 कृितक Bितकूल कहिथ। \nडॉ टर जयका]त िमjजीक िपता महामहोपा­याय- डॉ. उमेश िमjक बनाओल मकानमे डॉ टर साहेब \nएवम् हुनकर भैयारी लोकिन सेहोरहैतछलिखन।। सभसँ शु£बला िह6 सामे डॉ टर साहेब रहिथ आ तकर \nबादबलामे आर भाए सभ। \nडॉ टर साहेबक zयितगत जीवनमे, पिरवारोमे भोजन आ रहन-सहनमे िमिथलाक सं6 कृितक अिमट छाप \nछल। मकानक ओसारपर माछक मूित; लटकल,सदैव झूलैतरहैतछल। घरमे भोजन बनबएकाल देहपर व6 J  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n15 \n \nनिह रहक चाही। »ा¹ण भोजनकाल परसिनहार आ भोजन केिनहार गंजी, कमीज निह पिहरिथ। भोजनमे \nिपयाजु-लहसुन निह पड़ए। जखन कखनो ओ बाहर याJापर जािथ तँ अपन िनयम सबहक पालन कठोरतासँ \nकरिथ। बाहरमे बेसीकाल चुरा-दहीसँ काज चलबिथ। \nइलाहाबादमे रिहतो ओ गामसँ स पक; बनओने रहिथ आ सभ साल मास-दू मास गाम जा कए रहिथ। \nगामसँ लौटैतकाल सभ Ìामीणक ओिहठाम जा कए भRट करिथ एवम् पुन गाम एबाक इछा रखैत सभसँ \nिवदा लेिथ। एिह ·ममे िकछु साल पूव; ओ गाम गेल रहिथ, ओतिह बहुत जोरसँ िबमार पिड़ गेला। हट; \nअटैक भए गेल रहिन। ओिहठामसँ लोक सभ उठा-पुठा कए दरभंगाअनलकिन।दरभंगामे थोड़ेक सुधार भेला \nपछाइत इलाहाबाद आपस अएला। इलाहाबादमे हुनकर मासो इलाज चलल। बहुत मुि³ कलसँ हुनकर जान \nबॉंचल। िबमारीसँ उठलाक बाद एक िदन फोनपर गप भेल रहए। बहुत दुखी बुझाइत रहिथ। अबल भए \nगेल रहिथ, तथािप मैिथलीक िवकासमे अिभ£िच बनल छलिन आ ओिह िवषयमे गप करैत रहलाह। \nमैिथलीक िवकासक हेतु डॉ. िमjजीक अÓुत योगदान अिछ। संिवधानक अ§म अनुसूचीमे मैिथलीकR \nसािमल करबाक हेतु ओ कतेको साल Bयास करैत रहलाह। अ]ततोग वा हुनकर ईहो 6वप± साकार भेल \nएवम् मैिथलीकR संिवधानक अÈ टम् सूचीमे सािमल कएल गेल। \nइलाहाबाद िवfिव\\ालयसँ सेवा िनवृ भए ओ म­ यBदेशमे िचJकुट ि6थत Ìामीण िवfिव\\ालयमे \nिवभागा­ यH भेलाह। ओिहठाम ओ कएक साल धिर रिह सं6 थानक िशHण zयव6थाकR उ कृÈ ट बनेबामे संल¤ न \nरहलाह। नानाजी देसमुख िवfिव\\ालयक उपकुलपित रहिथ। देसम ुखजी डॉ. िमjक काय;सँ अितशय Bभािवत \nरहिथ। हुनकर इछा रहिन जे डॉ. िमj ओतए बनल रहिथ पर] तु मैिथलीक काजमे िवशेष £िच ओ \nz य6 तताक कारणR ओ िवfिव\\ालयक काजसँ  याग-पJ दए देलिन। \nडॉ टर िमj अय]त अ­ ययनशीलzयितछलाह। राितमे जखन-तखन ओ उिठ जािथ आ पढ़ल लागिथ। \nहुनकर 6 वा6 Ï यक िच] तासँ िफरसान भए पिरवारक लोक कएक बेर आपि करिथ जे एतेक पिरjम निह \nकरिथ, मुदा ओ अपन काय;·ममे अनवरत लागल रहैत छलाह। मैिथलीक नाम सुिनते जेना हुनका 6 फुित; \nआिब जाइत छल। पेसमेकर लगलाक बादो ओ मैिथलीक आ] दोलनक हेतु समिप;त रहलाह आ जतए कतहु \nहुनकाएिह काजे बजाओल जािन तँ ओ सहष; जािथ। \n२००८ इ6 वीमे, नव वष;क आगमनक अवसरपर हम हुनका नव वष;क मंगल कामना पJ पठौनेरिहएिन। \nतकर जवाबमे ओ पो6 टकाड; िलखने रहिथ जािहमे थर-थर कँपैत हाथसँ िलखल गेल अHर ओ ह6 ताHर \nदेिख हुनक एहू अव6थामे सकृयताक Bमाण भेटल। तकर बाद लगभग साल भिर कोनो स पक; निह रहल। \nजनवरी (२००९) मे एक िदन डॉ. धनाकर ठाकुरजी पJ इ] टरनेटपर पढ़ल, जािहमे डॉ टर िमjक Bयागमे \nमासक दौड़ान िनधनक समाचार छल। कतेको बेर ओिह समाचारकR पढ़ल। मैिथलीक एकटा अन]य सेवकक \nिचर संघष;क बाद देहावसान भए गेल छल। िमिथलाक गाम-गाममे शोक सभामनाओलगेल। j°Öजिल देिनहार \nलोक सबहक हुनक Bित िसनेह अवण;नीय छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n16 \n \nडॉ. जयका]त िमj अपने-आपमे िमिथलाक इितहास छलाह। िमिथलाक कोनो एहन गाम निह हएत \nजतए ओ मैिथली काय;·मक हेतु निह गेल होिथ। िव\\ापित समारोह हो, िकंवा मैिथलीकR संिवधानक अ§म \nसूचीमे सािमल करबाक हेतु आयोिजत आ] दोलन हो, वा मैिथलीकR िशHाक अिनवाय; मा­ यम बनेबाक Bयास \nहो, सभठाम हुनकर नाम अिबते छल एवम्ओ zयितगत £पसँ सभ काय;·मे भाग लइते छलाह। \nजखन-कखनो ओ भेिटतिथ, मैिथलीमे िलखबाक हेतु Bेिरत करबे करिथ, मैिथलीक स मानक हेतु कएल \nजा रहल Bयासक चच किरतिथ, सभ काजपर मैिथलीसँ जुड़ल आ] दोलनकR Bाथिमकता देबे करिथ। \nमैिथलीक एिह अन] य सेवकक कतेक उपकार अिछ तकर वण;न असंभव। हुनक साहृदयता, वाणीक \nमधुरता एवम् अपनव सिदखन मोन पड़ैत रहत आ मोन रहतहुनका संग िबतौल गेल अÓुत Hण। ओ आब \nनिह छिथ, मुदा कोिट-कोिट मैिथलक हृदयमे ओ सिदखन िव\\मान छिथ ओ रहताह।  q \n  \n \n  \n  \n  \n  \n \n  \nपं. परमान]द झा (एक सम6मरण) \nलोक एिह दुिनयoमे अबैत अिछ, चिल जाइत अिछ मुदा ओकर कएल काज ओकरा िजबैतरखैत \nअिछ।कतेको zयित एिह संसारमे एहने भेलाह अिछ जे अपन संघष;सँ अपनजीवनमे एकटा नव \nदृ§ा]तउपि6थत केलाह आ हुनका गेलाक बादो लोकसभ हुनक कृितवक चच; कए गौरवक अनुभव करैत \nछिथ।एहने लोक छलाह हमर Ìामीण-6वगÊयपिuडत परमान]द झा।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n17 \n \nहमसब जखन नेने रही तँ हुनका कतेको बेर पैरे अबैत-जाइत देिखअिन।पैरे चलब ओिह समयमे कोनो \nअजगुतक गप निह छलैक। मुदा ओ पैरे-पैरे मुज×फरपुर साHाकर देबए चिल जाइत छलाह। लौिट कए \nओिहना दन-दन करैत रहैत छलाह।किहओ हुनका बैसल, आराम करैत निह देखिलअिन। िदन-राित ओ िकछु-\nने-िकछु करैत भेटताह।zयथ; आडंवर िकंवा Bदश;न करबामे हुनका कोनो ªिच निह छल।सॱसे दुिनयo जँ \nिखलाफ भए जाए आ हुनका लगतिन जे ओ सहीपर छिथ तँ ओ अपन िनयपर अिडग रहैत छलाह। \nसत कहल जाए तँ एहन कम;ठ लोक िबरलैके देखएमे अबैत अिछ।खेत कोरब, धान रोपब, धान \nकाटब, दाउुन करब सँ लए कए इसकूलमे मा6टरी करब फेर िव\\ाथÊसभकRØयुशन करब, ततबे निह पंिडताइ \nकरब, सभटा काज ओ एकसुरे करैत रहैत छलाह।हमसभ जखन नेना रही तँ हुनके घरक पाछा »ह \n6थानमे हमर सभक इ6कूल छल। ओतए हमसभ पढ़ए जाइत छलहुँ।कै िदन पािन पीबाक हेतु हुनका \nओिहठाम आिब जाइत छलहुँ।जखनकखनो ओतए जइतहुँ ओ िनरंतर काजमे zय6त रहैत छलाह।छोट-छीन \nफूसक घरमे अपन साधनामे लागल रहैत छलाह। कोनो काज करबासँ हुनका परहेज निह छल। लोक की \nकहत से हुनका सुनबाकसमय निह छल।जे अपना ठीक बुझाइन से ओ करिथ, जकरा जे मोन हो से \nकहैतरहए। “हाथी चलए बजार, कुा भुकए हजार।” \nजीवन भिर ओ घोर संघष; करैत रहलाह। कठोर पिरjम ओ िमतिzयतासँ गामक आस-पास \nिचनजमीन-जाएदाद बनओलिन। अड़ेरचौकपर सेहो बहुत कीमती जमीन ओ कीनलिथ।सुनबामे आएल जे \nअÕारह बीघा जमीन ओ अपना जीवनमे मेहनित एवम् इमा]दारीसँ कीनलिथ।एतबे निह जािहठाम एकटा मामूली \nफूसक घर छल ओतिह पता निह कतेको कोठरीक घर बना देलिथ। ओिहठाम गेलापर अहoकR चा£ कातघरे-\nघर देखएमे आएत।गाम-घरमे जकरा पोखिरआ-पाटन कहैत छैक, ताही तरहक हुनकर Ìामीण आवास \nअिछ।आ से सभटा मेहनितसँ केलाह, कोनो ककरो वइमानी निह, अिपतु अपन िव\\ा ओ वुि°सँ िनर]तर \nसमाजकR सेवा करैत उपाज;न केलाह।ओ िनÕाह कम;योगी छलाह।कखनो बैसलनिह रिहतिथ। कोदािर पारवसँ \nलए कए इसकूलक मा6टरी भावसँ ओ जीवन पय;]त करैत रहलाह। अगहन मासमेमाथपर धानक बोझा लदने \nसीताराम  - सीताराम कहैत डेगार दैत अपन धानक खेतसँ  खिरहान धिर अबैत  - जाइत हम हुनका देिखअिन । \nजकरा जे बाजक होइक सेबाजए, हुनका लेल धिनसन। \nओ खाली धने अिज;त करैत रहलाह से बात निह, अिपतु घनघोर संघष; कएिव\\ोपाज;न सेहो केलाह। \nकतेको िवषयमे आचाय; केलाह।फेर अंÌेजी मा­यमसँ सेहो उच िशHा Bात केलिन। बहुत िदन धिर रिहका \nउच िव\\ालयमे सं6कृतक िशHक रहलाह आ Bधाना­यापकक पद धिर Bो±ित Bात केलिन। धम; ओ \nअ­यामक सेहो हुनका बहुत नीक जानकारी छलिन।कतेकोठाम धािम;क सभा सभमे Bवचन सेहो करैत \nछलाह। दिड़भंगामे संत-समागममे Bवचन करैत हमहुँ हुनका सुनने रही।ओिह समयमे हम ओतए सी० एम० \nकालेजमे पढ़ैत रही। \nकतेको िदन हमसभ हुनका साइकलपर इंटा ब]हने, आ 6वयं ओकरा गुरकबैत पैरे-पैरे चलैत \nदेिखअिन।किहओ सीमे]टक बोरा, किहओ बाउल, किहओ इंटा ओही साइिकल पर ढ़ो-ढ़ोक ओ पा मकान  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n18 \n \nबना लेलिथ। एहन धुनकR पा, कम;कीट ओ संकपक धनी zयित िडिवआ लए कए तकनहुँ निह भेिट \nसकत। \nzयितगत जीवनमे कैबेर हुनका Bितकूल पिरि6थितक सामना करए पड़ल, तथािप ओ धैय;पूव;क \nजीवनयाJामे लागल रहलाह।आस-पासक गामक बहुत रास लोक हुनकार अ­यािमक चेला छल।हुनकासँ मंJ \nलेने छल।हुनका Bित j°ाक भाव रखैत छल आ हुनक मृयुसँ बहुत दुखी भेल छल। \nआब ओ एिह दुिनयoमे निह छिथ। िखछु साल पूव; एकाएक हुनकर िकडनी खराप भए गेल।मास िदनक \nभीतरे ओमाच; २०१४मे चिल गेलाह। ओिह समय हुनकर बएस अ6सीसँ उपरे रहल होएत। मृयुसँ िकछुमास \nपूवÙ हमगाम गेल रही तँ हुनकासँ भट भेल रहए। ओ पूण;तः 6व6थ लगैत छलाह।अिपतु बरी काल धिर \nअ­यािमक िवषयपर अपन मंतzय दैत रहलाह। हमर माएसँ सेहो गप करैत रहलाह। तकर िकछुए िदनक \nबाद हुनक मृयुक समाचार भेटल।आय;मे पिड़़गेलहुँ। \nहुनक देहावसानसँ गामेक निह अिपतु परोप«ाकR एकटा अपूणÊय Hित भेल। कम;ठताएवम् सफल संघष;क \nएहन जीवंत उदाहरण भेटब बहुत मोसिकल काज अिछ। हुनका हमर शत-शत Bणाम! q \n  \nिमिथलाक सं6कृित \nबहुत पिहने िमिथलाक नाम िवदेह छल आओर ओिहमे वत;मान िमिथला, वैशाली, कतेको राÎयसभ \nसािमल छल। चािरम वा पoचम शताzदीमे ई िमिथला िकंवा तीरभुितक नाम Ìहण कएलक। मुगल साÜाÎयक \nकाल मे एकर एकटा भाग (उर िदिससँ)नेपालक राजाक अधीन चल गेल। शेष भाग ितरहुत कहल जाइत \nछल। िमिथलाBा]तक zया²या जे िÌअरसन महोदय केलिन अिछ, तदनुसार एकर HेJफल लगभग तीस हजार \nवग;मील अिछ आओर एिहमे िवहार राÎयक \nमुज×फरपुर, िसतामढ़ी, वैशाली, दरभंगा, मधुबनी, सम6तीपुर, सहष, उर मुंगेर, उरी भागलपुर, आओर \nपुिणक िकछु भाग सािमल अिछ संगे नेपालक रौताहट, सरलाही, सतरी, मोहातारी, आओर मोरंग िजला \nओिहमे अवैत अिछ। \nिमिथलाक वत;मानक दिरiता आओर भूतकालक ऐfय;मे कोनो साय  निह अिछ। सन् १९३४ ई०क \nभूकंपक बाद एिहठामक लोकक ि6थित आओर खराव भए गेल छलैक आओर भूकंपक कारणे ओिहठामक \nआबोहवापर सेहो Bितकूल Bभाव पड़ल। आलसी आओर खोचoह 6वभावक कारण एिहठामक लोक संBित \nक§मे छिथ, मुदा Bाचीनमे ई ि6थित निह छल। लोक Bश±िच समय िबतबैत छल आओर धने-जने पूरल \nरहए। Bयात सुख-सुिवधाक उपलzधक संग लोकक ­यान कला ओ सं6कृितक िवकासपर जाएब 6वबािवक \nअिछ आ तR ई कोनो आय; निह िथक जे लोक पयत सािहियक ओ सज;नामक Bितभाक पिरचय देलक। \nBाचीन कालसँ िमिथलाक Bशि6तक आधार िव¯ता रहल अिछ। षड़दश;नमेसँ चािरटा \nदश;न, ]याय, वैशेिषक, िमम©सा आओर स©²यक रचनाकार लोकिन ·मशःगौतम, करणाद, जैिमनी ओ किपल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n19 \n \nिमिथलेमे भेलाह। मुगल आ·मण कालमे आचार-िवचार शुि°पर ­यान देव आव³यक भए गेल तR म­यकालमे \nनzय ]याय, पूव; िमम©सा आओर 6मृित िनवंध रचनापर बेसी तुल देल गेल। िमिथलाक BितPा बाहरक िव¯ान \nलोकिनमे बनल रहए तR ओतए कतेको Bकारक पदवी िव¯ान लोकिनकR देबाक Bथा चलल, मुदा ओिह हेतु \nबहुत ली§ परीHा होइत छल-जेना िक ³लाका परीHा, उपा­याय, महामहोपा­याय आिद। िमिथलाक Bाचीनमे \nिवदेह राजाक BितPाक आधार हुनक µान एवम् िव¯ते छल। तिहना महेश ठाकुर ओ ख©डववंशीय अ]य राजा \nलोकिन एवम् अ]य िव\\ा अनुरागी भेलाह आ िमिथलाक कीित; बढ़एबाक हेतु सभ तरहR Bयास कएलिन ओ \nतदनुकूले BितPो Bात कएलिन। \nिमिथलाक सोिनतमे भगौती जानकीक अंश सव;J िवराजमान अिछ। घर-घरमे पसरल गोसाउिनक िशर \nभगवतीक आराधना 6थल अिछ। Bयेक शुभ अवसरपर भगवतीक वंदना गएबाक Bथा िमिथलाक सं6कार भए \nगेल अिछ। िव\\ापितक वंदना “जय जय भैरिव असुर भयाउिन , पशुपित भािवनी माया”,िमिथलाक राÈÝगानक \nतुय अिछ। \nयJ-तJ पसरल भगवतीक िस°पीठ जेना उचैठ, उÌतारा आिद शितक आराधनाक साथ;कताकR \nBमािणत करैत छिथ। उचैठक कालीक कृपासँ कालीदास मूख;सँ एकटा महान िव¯ान भए गेलाह। कहबी \nअिछ जे ओ तेहने मूख; छलाह जे भदवािरक झर-झर पािन बहैत कालमे भगवतीक मुँहमे किरखा लेपए \nलगलाह जािहसँ Bस± भए भगवती हुनका वरदान देलिथन। िमिथलाक िJपुंडकसंग लालठोप ओ चाननक \nउ­व;पुणड करबाक परंपराक अथ; ओकर शात, वैÈणव ओ शैव संBदायमे सम]वय 6थािपत करब छल। Bित \nवष; हजारक हजार कमरथुआ वै\\नाथधाम जाए महादेवकR गंगाजल ढ़ािर अवैत छिथ। संगे गाम-गाम बनल \nमहादेवक मि]दर िशवक Bित आ6थाकR Bमािणत करैत अिछ। “कखन हरब दुख मोर हे भोलानाथ” गबैत-\nगबैत कतेको भत लोकिनकR अjुपात भए जाइत छिन। एतबा होइतो शालीÌामक £पमे भगवान िवÈणुक पूजा \nसगरे िमिथलामे पसरल अिछ। तुलसी चढ़ाय चरणामृत लए भोजन Ìहण करैत छिथ। जँ गंभीरतासँ कहल \nजाएतँ िमिथलाक मािट-पािनमे अ­याम कुिट-कुिट कए भरल अिछ। ज]मसँ मरण धिर िह]दू धम;शा6Jमे \nजतबा सं6कार कएल जाइत अिछ से मैिथल लोकिन बड़ धािम;क भावनासँ िनÈपािदत करैत छिथ। \nसमाजशा6Jीय दृि§कोणसँ सेहो िमिथलाक मुड़न, उपनायन ओ िवआहक परंपरा समाजक िविभ± घटकमे \nसम]वय ओ धािम;क भावनाक अÁयुदयक हेतु अितशय महवपूण; कहल जा सकैत अिछ। \nभारत भिरमे िमिथलाक िवआहक परंपरा अपनामे िविचJताक हेतु Bिस° अिछ। बख;क बख;धिर पसरल \nअनेकानेक Bकारक पव; ओ योहार िमिथलामे िवआहक अिनवाय; अंग िथक। िवआह होइते \nचतुथÊ, चªचन, मधुjावणी, कोजागरा, िवदाइ, पुछारी, नागपंचमी ओ ि¯रागमनक अवसरपर नाना Bकारक भार \nपठएवाक परंपराकR लोक आबो ओिहना लदने चिल आिव रहल अिछ जेना अÞारहम शताzदीमे रहल होएत। \nएिह दृि§कोणसँ िमिथलाक लोक अखनो पछरले छिथ। दहेजक Bथा तेहन सं·ामक ओ घातक भए गेल \nअिछ जे िजनका दू-तीन टा बेटी होि]ह ितनका दिरi बनबासँ भगवाने रHा कए सकैत छिथ। आव³यकता \nएिह बातक अिछ जे िमिथलामे क]यालोकिनक Bित जे अ]याय भए रहल अिछ से आबो बंद होइक।  बोराक \nआम आ घरक किनआमे भेद करब क िठन िथक।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n20 \n \nएिह सब]धमे सौराठसभा ओ ओकर परंपरागत इितहासक वण;न करब उिचत होएत।ई भारतवष;मे \nअपना-आपमे एकमाJ सं6था िथक जे िबना कोनो राजकीय ह6तHेपकR Bितवष; दस हजार मैिथल वहमण \nलोकिनक िवआह-सब]ध 6थािपत करबाक आधार बनैत अिछ। एिहठाम एक िनित अविधमे करीब लाख \nवहमण जमा होइत छिथ। सौराठसभाक 6थापना करीब सए साल पूव; भेल छल। ओतए पंिजकार लोकनो \nहोइत छिथ जे क]यापHकR  िस°ा]त दैत छिथन। ओकराअ6वजन -पJ  सेहो कहल जाइत अिछ। िनयमानुसार \nसात पीढ़ी पाछा देखला संता पंजकार ई BमाणपJ दैत छिथ जे सबि]धत वर ओ क]या पHमे सब]ध भए \nसकैत अिछ। य\\िप ई zयव6था वंश परंपराक BितPा ओ शु°ता वनयबाक हेतु कएल गेल, मुदा एकर \nजिड़मे पंजी zयव6था छल जे १३१० ई०मे महाराजा हिरिसंघ ¯ारा चलाओल गेल। एिह zयव6थाक अनुसार \nिमिथलाक वाहमण लोकिनकR चािरभागमे बoटल गेलाह। (१) jोिJय, (२) योग, (३) पंजीव°, (४) जयबार। \nBथम तीन कोिटक वाहमण भलमानस कहल जाइत छलाह आ अि]तम याने जयबार लोकिन कुलशीलक \nिहसाबे छोट वाहमण कहल गेलाह। सौराठ साभामे बैसबाक 6थान ओिह िहसाबे िनणÊत भेल छल। ऐिह Bथामे \nसबसँ बड़का दोष ई छल जे भलमानुष लोकिनक सामािजक BितPा बहुत बिढ़ गेल आ ओ लोकिन यो सए \nयो पचास एनाकए िवआह सब]ध 6थािपत करए लगलाह। कतेकठामतँ इहो सुनबामे अबैत छलजे भलमानुष \nलोकिनकR िवआह केलाकबाद दोहराकए सासुर जेबाक समय ओ 6मृित निह रहैत छलिन। \nिविभ± Bकारक पoिज रखिनहार लोकक मूलक संग गाम िवशेष वा zयितिवशेषक नाम जोड़ल रहैत \nअिछ। जेना-महादेव ठाकुर पoिज, शीलानाथ झा पoिज आिद। य\\िप आब एिह परंपराक कोनो सामािजक \nमहव निह रिह गेल अिछ तथािप पंिजकारलोकिन एकर भÈमावशेषकR उठओने िफिर रहल छिथ कारण ओिहसँ \nहुनका लोकिनक जीिवका चलैत छिन। आबक िमिथलाक पoिज िथक-इ]जीिनयर, डाटर, Bोफेसर ओ खूब \nधिनक लोक। \nकोनो ठामक सं6कृितपर ओके िलिप ओ भाखाक बड़ Bभाव होइत अिछ। िमिथलाक भाखा मैिथलीकR \nअपन िलिप ितरहुता िकंबा िमिथलाHर कहल जाइत अिछ। दुभ¤यक बात िथक जे मैिथलीमे देवनागरी िलिपक \nBयोग संग ओकर मौिलक िलिपक Bयोगमे Bचूर Íास भेल। एतबा धिर जे िमिथलाHरमे िलखा-पढ़ी करएबला \nलोक आंगुरपर गनलेसँ भेिट सकैत छिथ। \nमैिथली भाखामे सािहयक Bयेकिवधापर काज भेल अिछ। Bाचीनकालसँ आइ धिर कतेको िव¯ान \nलोकिन अपन कलमक जोड़सँ एिह भाखाकR कृताथ; कएलिन अिछ। चयपदमे दाश;िनक तथा धािम;क \nमा]यताकR लौिकक £पमे B6तुत करबाक चे§ा कएल गेल अिछ। एकर पद सभमे चौबीस Bकारक राग-\nरािगनी सभक Bयोग भेल अिछ। Îयोितिर6वरक वण;रÒाकर, धत;समागम ओ पंचशायकक मैिथली भाखाकR \nअपूव; योगदान अिछ। वण;रÒाकरक ई िवशेषता िथक जे हमरा लोकिनक आ\\ Ìंथ होइतो ई ग\\मे िलखल \nअिछ जखन िक आन-आन भाखाक आिदÌंथ प\\मे अिछ। म­यकालमे मैिथली सािहयक युग Bवत;क भेलाह \nिव\\ापित जे सं6कृत, अवह«, ओ मैिथली भाखामे कतेको सोरिह रचना कए अमर भए गेलाह। गाम-गाम \nपसरल िव\\ापितक सोहर, समदाउन, वटगबनी ओ नाना Bकारक भित गीत अखनो हुनकर सािहियक \n6वªपकR ओिहना जीिवत रखने अिछ जे चािर-पoच सए बख; पूब; रहल होएत। िव\\ापितक बाद गोिव]ददास  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n21 \n \nझा, उमापित,मनबोध, लोचन, हष;नात झा धिर अपूव; शृंखला चलल जािहमे िव\\ापित सािहयक शृजनामक \nछाप सतित पिरलिHत भेल। \nचंदा झाकR आधुिनक युगक Bवत;क मानल जाइत अिछ। ओ बहुमुखी zयितवक लोक छलाह। िहनक \nसात गोट Bकािशत Ìंथ भेटैत अिछ तथा पoच गोट एहनो Ìंथसभक उलेख भेटैत अिछ जे अBकािशत \nअिछ। िहनक Bकािशत Ìंथक नाम िथक- (१) िमिथलाभाषा रामायण, (२) गीित सुधा, (३) महेषवाणी, (४) \nअिहया चिरत नाटक (५) चंi प\\ावली, (६) लमीfर िवलास, ( ७) िव\\ापितक पुªष परीHाक ग\\-प\\मय \nअनुवाद। िहनक अBकािशत रचना अिछ- (१) गीत सतशती, (२) मूलÌाम िवचार, (३) छ]दोÌ]थ, (४) \nवाताzहान, (५) रसकौमदी। िव\\ापितकR जँ मैिथली सािहयक सूय; कहल जाए तँ िनय चंदा झा ओिह \nसािहयमे च]iमाक 6थान Bात करबाक यो¤य छिथ। \nच]दा झाक बाद जीवन झा, म.म.परमेfर झा व²सी, रघुनं]दन द ास, म.म.मुरलीधर झा, जनाद;न झा \nजनसीदन, ओ लालदासक नाम Bमुख सािहयकारक £पमे अिव6मरणीय अिछ। लाल दास क रिचत रमेfर \nचिरत रामायणमे सीताक मिहमा बेसी 6थान पओने अिछ अथत ई शितक Bधानता देलिन अिछ जे \nिमिथलाक परंपरा ओ सं6कृितकक अनुकूल अिछ। महाकाzयक HेJमे सीताराम झाक अव चिरत, बiीनाथ \nझाक एकावली पिरणय, मधुपजीक राधा िवरह,तंJनाथ झाक झाक कीचक वदओ कृÈणचिरत, सुमनजीक \nBितBदा 6वतः 6मरण भए जाइत अिछ। \nएकरे संगे अंÌेजी, संसकृत ओ मैिथली सािहयक Bकाuड िव¯ान होइतो मैिथली सािहयकR गौरवाि]वत \nकरबामे डा. रमानाथ झा ओ डा. जयक©त िमjक नाम 6वणHरसँ िलखए जोगर अिछ।  हा6यरसावतार Bो० \nहिरमोहन झाक कृितसँ मैिथली भाखाक कोष भरल-पूरल अिछ। ओ अपन उप]यास क]यादान एवम् \nि¯रागमनक मा­यमसँ िमिथलाक कुBथापर अपूव; चोट कएलिन। ख«रककाक तंग, Bणय \nदेवता, रमगशाला, चच;री, आिदक रचनासँ ओ मैिथली सािहयमे अमर भए गेलाह अिछ। डा. शैले]i मोहन \nझा, क©शीनाथ झा िकरण, jी वै\\नाथ मेj  ‘याJी’क सेहो अपन-अपन योगदान अिछ।याJीजी अपन सायवादी \nिवचारक पुि§ करैत बहुत रास ओजि6व ओ ·ाि]तकारी िवचारसँ पूण; रचना कएलिन। उदाहरण6व£प- \nअगड़ही लगउ बª वà खसौ, एहन जाितपर धसना धसौ, \nभूकंप होउ क फटौक धरती, मo िमिथले रिह कए की करती? \nडा. सुभi झाक 'फारमेसन आफ मैिथली िलटरेचर ”, 'िह6टोिरकल Ìामर आफ मैिथली ओ Bवास ,हुनक \nतीनटा पोथी मैिथली सािहयके Bाण BितPा देबएमे अि¯तीय योगदानक £पमे अिव6मरणीय अिछ। \nआधुिनक कालमे िमिथला िमिहरक संपादकगण एिह Bकारे 6प§ अिछ जे सo6कृितक दृि§ए िमिथलाक \nमािट-पािन बड़ हिरअर अिछ। मुदा दुभ¤यक बात ई िथक जे आल6य िकंवा Bमादवश हमरालोकिन अपने \nसo6कृितक उपलिzधकR िबसिर रहल छी। 6व० राजेfर झा, योगान]द झा, 6व. च]iनाथ िमj, राजकमल \nचौधरी, लिलत, ओ रमान]द रेणु, jी सोमदेव आिद कतेको लेखक लोकिन ओ किव लोकिन मैिथली  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n22 \n \nसािहयकR िह§-पु§ करबामे सहायक िस° भेलाह अिछ। एही ·ममे िपलखवाड़वासी गंगेश गुंजनक चच; सेहो \nउिचत अिछ जे अपन कथासंÌह- “अ]हार इजोत” ओ किवता संÌह” हम एकटा िमÏया पिरचय”क हेतु \nBिस° छिथ। एकर अलावा िहनक रेिडओ ªपक “जय सोमदेव” jोतालोकिनकR कतेक आनंिदत कएलक \nअिछ से वण;न करब किठन िथक। \nएिह Bकारे 6प§ अिछ जे सo6कृितक दृि§ए “िमिथलाक मािट-पािन बड़ हिरअर अिछ। मुदा दुभ¤यक \nबात ई िथक जे आल6य िकंवा Bमादवश हमरालोकिन अपने सo6कृितक उपलिzधकR िबसिर रहल छी।  “बारीक \nपटुआ तीत” जे कहल गेल अिछ से सगरे िमिथलामे Bयुत अिछ। सीकॴसँ नीक-नीक बासन बनाएब वा \nउपनायन, िबआह ओ आन-आन शुभ अवसरपर सु]दर-सु]दर कढ़ाइ करब िमिथलामे हजारक हजार वख;सँ \nBचिलत अिछ। गाम-गाम एकसँ एक कलाकार एिह कलाके जीिवत रखने रहलाह मुदा एकर महव लोक \nतखन बुझलक जखन िक हजारक हजार सं²यामे एिह व6तुसभक म©ग िकछु वख; पूव;सँ िवदेशीसभ करए \nलगलाह। \nजािह िमिथलाक ­वजा ]यायशा6Jमे देशभिर मे फहराइत रहल, जतएक गायक लोकिन देशभिरक राज \nपिरवारमे संमानक पाJ छलाह ओ कलाक दृि§सँजे सव;J समाननीय छल ओहीठाम लोक भिर जाढ़मे घूरतर \nओ गमÊमे पीपड़क छहिड़मे गप मािर-मािर दिरiाक सेवन करैत सब तरहR Hीणशित भए रहल छिथ से \nिच]ताक बात अव³य अिछ मुदा एकर अथ; ई कदािप निह जे हम अपन आमिवfासकR पिरयाग कए दी आ \nअ]धाधु]ध आन-आन सo6कृितक ऐब सभकR अपना जीवनमे Bjय दी। q \n  \n (१४ अग6त १९८३ क िमिथला िमिहरमे Bकािशत ) \n  \nरबी]i नारयण िमjक \nदूटा लघुकथा \nफसाद  \nभोरसँ सoझ धिर ओ टीशनपर BतीHा करैत रहल। जतेक बेर गाड़ी अबैक ओ सचे§ भए जाइत \nछल। आबए बला लोक सभ िदस टकटकी लगौने रहैत छल। मुदा सभ बेर ओकरा िनराशेहोमए पड़ैक। \nसoझमे ओ थाकल-झमारल गाम लौटल तँ देखलक जे पलटनमाक घरवाली ओ पलटनाक माएमे मचल \nछलैक।लगैक जेना गंभीर िववाद भए गेलैक अिछ। आँगन आएल। मुदा दूनूमे सँ यो सुनए लेल तैयार निह \nछलैक। मामला बढ़ैत देिख ओ गरजल। मुदा बेकार। दूनू आपसमे एक-दोसरक गड़ा गािट देबाक िनय \nकए चूकल छल। रमुआकR निह रिह भेलैक। ओ उठौलक लाठी आ पलटनमा माएकR लगलैक \nसटाक, सटाक। पलटनमाक माए गिरयबैत भागल।    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n23 \n \nमामला शा]त भेलैक। आइ तीन सoझसँ घरमे यो निह खेने छलैक। पलटनमाक अबाइ छलैक आ तR \nओ टीशन गेल छल। एमहर पलटनमा घरवाली मािलकक आँगनमे काज कए आएल छलैक। अबैत काल \nमालिकनी िकछु देने छलिखन तकरे बटवारा करैत-करैत सासु-पुतोहुमे िववाद पसिर गेल छलैक।   \nसाल भिरसँ पलटनमा बाहर छलैक। जिहआसँ गाम छोड़लकै तिहआसँ आइ धिर कोनो खोज-खबिर \nनिह आएल छलैक। गामक बहुत लोक कला]तरमे भोज करैत छलैक आ ओिहठामसँ सभ मास यो ने यो \nअिबते रहैत छलैक। ओकरे सभसँ पलटनमाक समाचार गाममे पहुँचैत रहैक।   \nपूरबािर टोलक कए गोटा पिछला मास आएल छलैक आ ओकरा िदया पलटनमा समाद देने रहैक जे \nआगा मास पुिण;मा िदन गाम आएत। मुदा निह अएलैक। एिह बातक अंदेशा रहैक रमुआकR। टीशनसँ \nघुरैतकाल ओ बड़ अछता-पछता रहल छल। एही गुन-धुनमे गाम आएले छल रमुआ िक घरक गरम \nवातावरणमे आओर गरमा गेल। पलटनमा माएकR तामसपर नीक मािर पिड़ गेल छलैक आ ओ मािर खा कए \nपता निह कतए िनपा भए गेिल।   \nरमुआक कतेको पु6त ओही गाममे गुजर केने छल। मुदा पलटनमा गामक सीमान न©िघ देलकै। \nपलटनमाक एिह काजसँ मािलक सभ बड़ अBश± भेल रहैक। मुदा ओ ककरो निह सुनलक। माए जाए \nकाल बड़ कनैत रहैक। मुदा की कए सकैत छलैक। पलटनमा कलका पहुँचते देरी काज शु£ कए \nदेलक। आमदनी नीक होइक। मुदा रखबाक लूिर निह रहैक। संगी-साथी सभ आगत-भागत कए ओकरासँ \nसभटा पैसा खच; करा लैक।   \nएक िदन ओिह मीलमे आ]दोलन भेलैक। मजदूर सभ मािलकक अयाचारक िखलाफ अबाज उठौलक। \nओिह आवाजक पलटनमाक मोनपर बेस Bितकृया भेल रहैक। पलटनमा लोककR नारा लगबैत देिख िचकिर \nउठल-  \n“नहॴ चलेगी, नहॴ चलेगी, यह बैमानी नहॴ चलेगी।” \nपूरा मीलमे तालाब]दी भए गेलैक। मजदूर सभ मील मािलकक घरक घेरा कए देलक। मीलक मािलक \nलाख Bयास केलक मुदा पलटनमा टससँ मस निह भेलैक। मीलक गेटपर एक सएसँ अिधक मजदूरक संग \nअनशनपर बैस गेलैक। आ]दोलन तीवतर होइत गेलैक। अ]ततोगवा पलटनमा िगर×तार भए गेल। ओकर \nसंगी सभ सेहो जहल गेल। नारा लगैत रहलैक-  \n“नहॴ चलेगी, नहॴ चलेगी...।” \n ई सभ घटना अनायास भए गेल छलैक। पलटनमा तR अपन रोजी-रोटीक कमाइमे लागल छल। मुदा \nओकर सोिनत किह निह िकएक एकाएक खौल उठलैक।   \nपलटनमा जहल गेल मुदा जेना एिह घटनासँ ओकर सं6कारमे अBयािशत पिरवत;न आिब गेल छलैक। \nगामक वातावरणमे रहैत रहैत ओ मौन सभ Bकारक Bतारणा ओ अ]याय सहैत रहल। मुदा एिह घटनासँ जेना  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n24 \n \nओकर अ]तरामाक Îवालामुखी फुिट पड़ल छलैक। Îवालामुखी जे संघष;क आिगसँ अ]यायकR जरा देबए \nचाहैत छल। \nजािह िदन ओकरा जयबाक BोÌाम छलैक ओिह िदन ओ पकड़ल गेल। जहलमे एका]तमे ओकरा किह \nनिह की की फुराइत रहलैक। रमुआक टुटल खोपरी आ चा£कात गामक मािलक सभहक बड़का-बड़का \nदलान। पिuडतजीक बड़का दलान। दनानक अगवासमे बैसार होइक। सoझक सoझ गामक सभ BितिPत \nzयित सभ अबैत छलाह आ अपन-अपन िवचार zयत करैत छलाह। लहना-तकादा सेहो ओतिह होइत \nछलैक।   \nबुधिदन छलैक गाममे हाट लागल छलैक। पिuडतजीक ओिहठामबैसार भेल। पूरा गामक लोक जमा \nभेल छल। रमुआ ओतए बुधन बाबूक िकछु कज;छलिन। ओही कज;कR सधएबाक हेतु बैसार छलैक। पँच \nलोकिन ई फैसला केलिन जे रमुआ अपन घराड़ी बुधन बाबूक नामे कए देिथ आ पलटनमा हुनका ओिहठाम \nचरबाही करए। कारण जे घराड़ीक मुयसँ माJ मूर सधैत छलैक आ सूदक तरीमे ओ चरवाही करत। एिह \nिनण;यक संग ओिह िदन बैसार खतम भए गेल। \nरमुआ आँगन पहुँचले हेताह िक पलटनमाक माए देहिरयेपर भेटलिन आ समाचार पुिछ गरजए लागिल- \n“निह जािन ई सभ की की करत? गे दाइ  !गे दाइ  !हमर घराड़ी एकरा सभ निह देखल जाइत छैक।” \nमुदा िकछु ने चललैक। दोसर िदन रमुआ बेनीप«ी जा कए अपन घराड़ी बुधन बाबूक नामे रिजÈÝी \nकए देलिखन। रिजÈÝी घरसँ िनकलैत हुनका होिन जेना आँिखक िडहा यो बहार कए लेने हो। सगतिर \nअ]हारे अ]हार।   \nसoझ पड़ैत-पड़ैत रमुआ गाम पहुँचल। मुदा एतबेसँ बुधन बाबूक मोन निह भरलिन। पलटनमाकR खबिर \nदेबए लगलिखन जे तोरा हमरा ओतए काज करए पड़तौक। हँिस कए कर आ िक कािन कए कर।   \nपलटनमाक मोनकR ई सभ असहज लगलैक ओ दोसर िदन दुपहर राितमे चुपे-चाप गामसँ पड़ाएल। \nपलटनमा जहलमे पड़ल-पड़ल ई सभ सोचैत रहल मोन कहैक-  \n“छोड़ पलटनमा ई र6ता। कमो खो। की राखल छैक फसादमे। आिखर हमरा लोकिनक कै पु6त तँ \nएिहना बीित गेल। सभ अपन चैनसँ िजनगी कटलक। फेर ई आफद िकएक।” \nदोसर मोन कहैक-  \n“निह, निह लड़ पलटनमा लड़। संघष; केनिहसँ पिरवत;न हेतैक। आिखर अपने लेल लोक निह जीबैत \nअिछ। भिवÈयक हेतु भावी पीढ़ीक हेतु आधारिशला तँ वत;माने पीढ़ी तैयार करैत अिछ िकने।” \nइएह सभ सोचैत रहए िक जेलर साहेब आिब गेलिखन आ ओकर िचंतन ·म टुिट गेलैक...।    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n25 \n \nजेलमे सात िदन िबता चूकल छल पलटनमा। मीलक मािलक मीलमे तालाबंदी कए देलक आ संगे \nमीलमे काज केिनहार नवका कम;चारी सभकR छँटनी सेहो कए देलक। ई सभ समाचार पलटनमाकR जेलेमे \nभेटैत रहैत छलैक।   \nओिह िदन रातुक बारह बािज रहल छलैक। जेलर पहरेदार फॲफ कािट रहल छल। पलटनमा आ \nओकर दूटा संगी जेलक चाहरदीवारी फािन गेल। जेलमे खतराक घuटी बाजए लागल। मुदा पलटनमा ओ \nओकर संगी नदारद। कतहुँ ओकर थाह पता निह चललैक। पलटनमा दौड़ैत गेल, दौड़ैत गेल आ बहुत दूर \nएकटा अµात जगहमे जा कए अचेत खिस पड़ल। ओकर दूनू संगी ओकर पछोर देने ओतए पहुँचलैक।  \nदुपहर छलैक। बारह घ]टा लगातार दौड़ैत रहलाक बाद तीनू गोटे असोथिकत भए गेल छल। \nपलटनमा अचेत छल आ ओकर दूनूटा संगी गमछीसँ ओकरा हवा करैत छलैक।   \nसंघष;, संघष;, संघष;। पलटनमा अपढ़ छल। गरीब छल। मुदा हालतसँ लड़ए चाहैत छल। ओकर \nसभसँ बड़का अपराध इएह छलैक। गाममे ओकरा सन-सन कतेको मजदूर ओिह हालातसँ गुजिरकए िनयितसँ \nसामंज6य कए चूकल छल। मुदा ओ निह सिह सकल। तR गाम छोड़ए पड़लैक। शहरमे पुन ओकरा असह \nभए गेलैक। यातना, शोषण ओ Bतारणाक िखलाफ नारा लगा देलकैक। मुदा आब कतए जाएत! गाम \nछुटलैक, तँ शहर आएल। शहरसँ पड़ा कए जंगल आएल। आब कतए जाए। की करए। खैर! अखन तँ ई \nसभ सोचबाक समय निह छलैक। चेतनतासँ क§क अनुभूित होइत छैक। तकरो अखन ओकरामे अभाव भए \nगेल छलैक। ओअचेत पड़ल छल। ओकर दूनू संगी ओकरा गमछासँ हवा करैत रहलैक।   \nिदन लुक-झुक कए रहल छलैक। पलटनमा सुगबुगेलै। पलटनमाक संगी सभ खुश भेल। कनी-मनी \nकछमछ कएलाक बाद पलटनमा फुरफुरा कए उिठ गेल जेना िकछु भेबे निह कएल रहैक।   \nपलटनमा ओिह राित जंगलेमे िबतौलक। चा£कात जंगलक भयानक जानवर सभक आवाज अबैत \nरहल। भोरहोमए पड़ छलैक। पलटनमा गंभीर िच]तनमे लीन छल। की गरीबक हार-काठ पाथरक बनल \nहोइत छैक? निह, तखन ओकरापर जनिमते समाज एहन कठोर िकएक होइत छैक। एक-एक पल जीवनक \nहेतु संघष;मे बीत जाइत छैक। की संसारक सौ]दय;क आन]द लेबाक ओकरा कोनो अिधकार निह? जीबाक \nहेतु BयÒ करैत-करैत ओ मृयु िदस अÌसर भए जाइत अिछ। इएह िछऐक गरीबक जीवनवृत..? \nइएह सभ सोच-िवचारमे ओ छल िक कनेक दूरपर पुिलसक जीप अबैत ओकरा नजिर अएलैक। एक \nबेर पुन: पलटनमा अपन संगी सभक संगे भागल। मील मािलक पलटनमाक पकड़बाक हेतु पुिलसकR जेब \nगरम कए देने छलैक आ पुिलस ओकरा पाछू हाथ धो कए पिड़ गेल छल। पलटनमा भािगते जा रहल छल। \nमुदा जंगलकR चा£कातसँ घेर लेल गेल छलैक।   \nपलटनमा ओ ओकर संगी पकड़ल गेल। पकड़लाक बाद ओकर हाथ पाछू कए बाि]ह देल गेलैक। \nथानामे पलटनमाकR एकटा घरमे एसगर ब]द कए देल गेलैक। Bात भेने ओिह घरसँ पलटनमाक लाश \nिनकललैक। किह निह राित भिर ओकरा की की यातना देल गेलैक। पलटनमा आब एकटा मुद छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n26 \n \nपो6टमाट;म िरपोट;क अनुसार ओकर मृयु जंगलमे कोनो जहरीला जानवरक कटलासँ भेलैक। Bात:काल \nअखबारमे छिप गेलैक-  \n“भगोरा कैदीक लाश जंगलसँ आनल गेल।” \nपलटनमाक िपता ओिह राित सूित निह सकल छल। Bात: काल ओकरा एकटा तार भेटलैक। \n“पलटनमा जंगलमे जानवरक Bकोपसँ मिर गेल। लाश लए जाउ।” \nपलटनमाक िपता सु± पिड़ गेल। शू]यतामे ओकर आँिख देखैत रिह गेलैक। पलटनमाक माए एक बेर \nफेर िचिचआ उठलैक आ तुर]त शा]त भए गेलैक। एक िदस पलटनमाक माए आ दोसर िदस पलटनमाक \nिपता िन6तध, चुप, चेतना िवहीन पड़ल रहल। गामक लोक कनीकाल तमासा देखलक आ अपन-अपन काजमे \nलािग गेल। यो-यो कहैत रहैक- \n“पलटनमा अनेरे फसाद केलक। गाममे एतेक गोटे गुजर करैत अिछ, मिर जाइत अिछ। गरीबो बहुत \nअिछ मुदा एना उजाहिट तँ ओकरे ने छलैक आ तकर फलो तँ वएह भोगत।” \n¦ \n \n  \n  \n  \nपुनिम;लन  \nओकरामे Bितभाक कतहुँसँ अभाव निह छलैक। पूरा गाम ओकर यशगान करबाक लेल तपर छलैक। \nनीक, सु]दर, सुशील आ मेघावी छल अ£ण। माए और बापक कोनो 6मृित ओकरा निह छलैक। जीबनक \nBयेक डेग ओ लिड़ कए आगा बढ़ल छल। अपमानक अलावा समाजसँ ओकरा िकछु Bितदान निह भेटल \nछलैक मुदा ओ ओकरे, Bेरणाक आधार बना जीबनमे िवजयjी Bात करबाक हेतु कृतसंकिपत छल। ओकर \nज]मसँ लए कए अखन धिर जतेक घटना घटल छलैक सभ 6वयंमे एकटा वृता]त छल। \nBितभा जेना ओकरा Bकृितसँ पुर6कारक £पमे भेटल होइक। बचेसँ छाJवृि ओकरा भेटए लगलैक। \nिशHक लोकिन एक पृP पढ़ाविथ तँ ओ दू पृP 6वयं पिढ़ लैत छल। ओकर Bितभासँ सभ यो दंग रहैत \nछलाह। य\\िप ओकरा र6ता देखौिनहार यो निह छलैक, ओ 6वयं जेना सभ िकछु जनैत हो, की करक \nचाही,ककरासँ की बाजक चाही आ की करी जािहसँ आबएबला समय नीक हो से ओकरा खूब नीकसँ बूझल \nछलैक। हाई 6कूलक परीHा Bथम jेणीसँ उतीण; केलक आ पूरा राÎयमे Bथम 6थान ओकरा Bात भेलैक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n27 \n \nकालेजक िशHा Bात करबाक Bबल आकंHा ओकरा छलैक मुदा आिथ;क पिरि6थित अित दुखद छलैक। \nगामपर घराड़ीटा बoटल छलैक। माए, बाप,भाए, बिहन ककरो कोनो सहारा निह छलैक। \nथाकल, ठेिहआएल, ओ दिरभंगा महराजक राजधानीक महल सभमे घुिम रहल छल। पैरमे पनही \nनिह, देहपर एकटा नीक कपड़ा निह, मुदा अपनापर तेज,6वभावमे सौयता ओ zयवहारक नÜता अनेरे लोकक \n­यान ओकरापर आकृ§ कए लैत छल। \nसंयोगसँ चौधरीजी िरसासँ उतरलाह। अ£ण हुनका नम6कार केलक। अ£णक Bितभाशाली \nमुखमuडल देिख ओ चिकत भए गेलाह। चौधरीजीक िधया-पुताकR पढ़एबाक काज ओकरा भेिट गेलैक। \nहुनकासँ ÎयेP स]तान उिम;ला नवम् वग;मे पिढ़ रहल छलीह। देखयमे खूब सु]दिर, 6वभावसँ िवनÜ ओ \nBितभामे अि¯तीय। उिम;लाकR देिखतिह अ£णकR ठकिवदरो लािग गेलैक। जेना पूव; ज]मक संगी रहल हो। \nउिम;लाक पढ़ाइमे अÓुत Bगित भेलैक। अ£ण सेहो Bश±िच अपन गाड़ी आगा पढ़बए लागल। मुदा एक \nिदन बड़ िविचJ घटना घटलैक। अ£णक सभटा 6वâ देिखते-देिखतेमे भंग भए गेलैक। उिम;ला 6कूल \nगेलैक आ ओिहठामसँ लौिटतिहँ दद;-दद; कए िचिचआए लगलैक। कतेको ओझा-गुनी, डाटर-वै\\ अएलैक मुदा \nओकरा कोनो सुधार निह भेलैक। हालत बदतर होइत गेलैक आ ओ Bात: होइत-होइत िनÈBाण भए गेल। \nसॱसे गद; चिढ़ गेल। दुभ¤य ओकरा ओतहुँ संग निह छोड़लकै। \nउिम;लाक आकि6मक िनधनसँ ओकर सपना सभ िछ±-िभ± भए गेलैक। अ£णकR आब एकहुँ िदन ओतए \nरहब असभव भए रहल छलैक। ओ चुप-चाप ओतएसँ खसकल। पैरे-पैरे दिड़भंगासँ सम6तीपुरक र6तामे ओ \nबहुत दूर आगा आिब गेल छल। पाकरीक गाछतर छाहिरमे बैसल। कuठ जिर रहल छलैक। कतहु पािनक \nदश;न निह छलैक। थािकयो नीक जेना गेले छल। बैसल िक आँिख लािग गेलैक। सुतले-सुतल ओ 6वग; \nलोकक पिर½मण कए रहल छल। उिम;ला अय]त Bश± मुiामे ओकरा नम6कार कए रहल छलैक। \n“आ अ£ण तॲ। बãड नीक छR तूँ। तोरे तािक रहल िछयौक। जिहआसँ एतए एलहुँ एकहु िदन चैन \nनिह अिछ। िदन-राित बस तोरे तािक रहल छी। आ जदी आ। देख हम कतेक परेशान छी। देख हमर \nकuठ जिर रहल अिछ। हमर हृदयक िपयास कuठ तक पहुँच रहल अिछ। एक िगलास पािन दे। अ£ण \nपािन दे। कनी सुन।” \nकिह निह ओ की की कहैत रिह गेलैक। अ£ण िकछु निह बजलैक आ ·मशः ओनेपा भए गेल। \nअ£णक िन± सेहो उचिट गेलैक। मुदा ताधिर िकछु निह रिह गेल छलैक। अ£णक अ]तम;नमे िदन-राित ई \nसपना घुमैत रहैत छल। उिम;लाक 6नेिहल zयवहारक अिमट छाप ओकर हृदयसँ मेटने निह मेटा रहल छल। \nसएह सभ गुन-धुनमे ओ आगा बढ़ैत रहल।  \nसम6तीपुर टीशन बहुत करीब आिब गेल छलैक। रेलगाड़ीक चलबाक आबाज कान तक पहुँिच रहल \nछलैक। िमिथला एसBेस लागल छलैक। दौड़ल दौड़ल ओ टीकस कीनलक आ गाड़ीमे कहुनाक ठूसा गेल। \nगाड़ी िझक-िझक करैत छलैक। एक कदम आगा बढ़ैक, दू कदम पाछा बढ़ैक आ ठामिह ठाढ़ भए जाइक। \nआगू घुसकैत-घुसकैत गाड़ी £िक गेलैक। äाइभर साहेब चाह पीबैत छलैक िक गाड; साहेब हरी झंडी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n28 \n \nदेखौलकै आ गाड़ी 6पीड धए लेलकैक। छक-छक-छक...। अ£णकR बैसबाक जगह भेिट गेल रहैक। \nबगलमे एकटा मिहला सहयाJी ओकर, दूटा बचा, एकटा अधबयसू पु£ष आ किह ने के के सभ..?  कलका \nजाएबला गाड़ीक समय िवशेषता ओिह गाड़ीमे छलैक। आधासँ आिधक याJी नौकरीक खोजमे महानगरीक \nBयाण कए रहल छलाह। बरौनी जसनसँ गाड़ी आगा बिढ़ गेल छलैक। ओकरा फेर आँिख लािग गेल \nछलैक। फेर आिब गेलैक उिम;ला। एिह बेर आओर zयिथत आओर अिधक क£ण 6वरमे िनवेदन करैत एक \nतरफा अपन मोनक बात ओ कहैत गेलैक। \n“अ£ण। अ£ण। हम निह रिह सकब। हम निह रिह सकब एसगर अ£ण। देख हमर की हाल भेल \nअिछ। देहक आभा झूस पिड़ रहल अिछ। अ£ण चल, हमरे गाम चल, मुदा...। मुदा...। मुदा...।” \nगाड़ी सरपट आगा बढ़ैत गेल। आसनसोल 6टेशन करीब आिब गेल छल। गाड़ी टीशनपर £कल आ \nबहुत रास याJीक चढ़ब ओ उतरब सुिन ओकर िन± उचिट गेलैक। सपना एक बेर फेर सपना भए \nगेलैक।  \nदोसर िदन सoझमे ओ कलका शहर पहुँिच गेल। मुदा र6ताक सपना ओकर माथासँ हिट निह रहल \nछलैक। कलका शहरक नाम बड़ सुनने छल। मुदा कतए जाए? ककरा ताकए? कुनु ठौर ठेकान निह \nरहैक। आगा बढ़ल जाए। चा£कात बंगला भाखाक सोर। चलैत-चलैत थािक गेल। ताबतमे उिम;लाक \nआबाज ओकर कानमे पहुँचलैक। अ£ण अकचका गेल- \n“ई तँ उिम;ला लािग रहल अिछ!” \nआय;चिकत ओ ऊपर ताकए लागल। िकछु देखा निह रहल छलैक। ताबतमे फेर वएह आबाज- \n“डरा निह। हमहॴ छी- उिम;ला, तोहर िचंर पिरिचत संगीनी। देख हम कतेक परेशान छी। तोरा पाछू-\nपाछू िबहािर जकo गाड़ीक संगे आिब रहल छी। मुदा घबरो निह। आिखर हम तोहर िव\\ाथÊ िछयौक ने। ले \nदस हजार टाका। एिहसँ काज चल जेतौक ने? बाज! बजैत िकएक निह छR?” \nअ£ण अपन आगामे नोटक पुिलंदा सभ देिख कए गुम रिह गेल। फेर वएह आबाज- \n“उठा। जदी उठा। लुचा, बदमास आिब रहल छौक। अछा तँ हम जा रहल छी।” \nअ£ण झट दए टाकाकR फoड़मे रािख लेलक। रािखते देरी मनमे उठलै- एतेक रास टाका कतएसँ \nअनलक उिम;ला? नाना Bकारक B¥ अ£णक मनमे उभिर रहल छलैक। संगे डरो भए रहल छलैक। मुदा \nपासमे टाका आिब गेलासँ िहमत सेहो बिढ़ गेल छलैक। एतेक आसानीसँ ओकर आिथ;क सम6याक समाधान \nभए जेतैक से ओ सपनोमे निह सोचने छल। ट©ग तेज ओ मोन सु6त भए रहल छलैक। आगामे एकटा \nहोटल नजिर अएलैक। होटलक कोठरी नबर पoचमे ओ डेरा ललेक। बेस थािक गेल छल। िवjाम \nकरबाक तीव आव³यकता छलैक। कपड़ा-ला खोललक। हाथ-पैर धोलक। घंटी बजबैत नौकर दौड़लैक। \nमीनू हाथमे दए देलकै आ िकछु-िकछु पूछए लगलैक। मुदा बंगला बजैक। अ£ण िकछु निह बुझलकै।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n29 \n \nनोकरबा तमसा कए चल गेल। अ£ण 6नान कएलक आ कपड़ा-ला पहीिर किह निह कतेक गाढ़ िन±मे \nसुित रहल। \nउिम;ला फेर हािजर। अ£णकR भेलैक जेना यो ओकरा उठौने चल जाइत होइक। ओ चुप-चाप सन \nदेिख रहल हो। बहुत दूर एकटा झीलक कातमे ओकरा रािख देलकै। बहुत काल धिर ओ सभ किह निह \nकी की गप सप करैत रहल। ओ कहैत रहलैक-  \n“अ£ण, तूँ बड़ नीक लोक छR। तोहर 6मृित एक Hणक लेल हमर मोनसँ निह जाइत अिछ। \nसून, एकटा काज करऽ। हमरे संगे चल। तोरा सभ िकछु भेटतौक।” \nपता निह आओर की की ओ कहैत रहलैक...। \nभोर होमए पड़ छलैक। अ£णक आँिख खुजलैक तँ ओ आय;चिकत भए गेल। ओकर कोठरीमे \nउिम;लाक वएह व6J राखल छलैक जे ओ मरबासँ िकछु पूव; पिहरने छल। वोिह व6JकR ओ हटौलक तँ \nआओर आय;चिकत भए गेल। बहुत रास हीरा-जबाहरात ओतए राखल छलैक। अ£ण परेशान छल जे ई \nसभ की भए रहल छल। देिखते-देिखते अ£ण कड़ोर पित भए गेल छल। सभ सामानकR ओ सावधानीसँ \nरखलक आ चुप-चाप होटलसँ B6थान कए गेल। \nमास-दू-मासक अ]दरमे ओ एकटा नीक होटलक मािलक भए गेल। दस-बीस नोकर-चाकर ओकर \nआगा-पाछा करैत छलैक। Bितिदन हजारो टाका कमाइ ओ करैत छल। \nछह मासक भीतरेमे ओ गाममे १० बीघा जमीन कीनलक आ इलाकाक संमप± zयितक £पमे BितिPत \nभए गेल। अ£णक समय देिखते-देिखते साफ बदिल गेलैक मुदा ओकरा खूब नीक जकo एकर रह6य बूझल \nछलैक। ओ जखन कखनो एका]त होइत िक उिम;लाक छाया ओकर सामनेमे उपि6थत भए जएतैक। अ6त-\nzय6त,भाव िवåल, उिम;लाक आकष;क मुiामे आåान देिख अ£ण 6तध रिह जाइत छल...। \nओिह िदन अ£णसँ निह रहल गेलैक आ पूिछ बैसलैक-  \n“उिम;ला, एतेक परेशान िकएक छR? हम तोरा संगे कोना भए सकैत छी? हम जीिवत छी। तॲ शरीर \nमुत छR। हमरा तँ शरीर चाही।” \nउिम;ला ई गप बड़ ­यानसँ सुनलकै। ओ बेर-बेर बजैत रहलैक- \n“हमरा तँ शरीर चाही। हमरा तँ शरीर चाही।” \nआ ठहाका मािर कए हँसय लगलैक। \nअ£ण डरा गेल। उिम;ला ओतएसँ गाएब भए गेलैक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n30 \n \nअ£णक िबआह एकटा संप± पिरवारक सु]दिर क]यासँ भए गेलिन। किनयoक ि¯रागमन बेस धूम-धामसँ \nिबआहक ९ िदनक भीतरे संप± भेलैक। पूरा भरल-पूरल पिरवारमे आिब ओ किनयo बेस Bश± छल। राितमे \nअ£ण जखन ओकरासँ भRट करए गेलाह तँ ओकर आबाजमे आय;जनक पिरवत;न देिख दंग रिह गेलाह। ओ \nकिनयo हँसल आ हँिसते रहल- \n“निह िच]हलॱ हमरा..! हम छी उिम;ला। अहoक पुरान संगीनी। अहo तँ हमरा िबसिर गेलहुँ मुदा हम \nअहoकR निह िबसिर सकलहुँ। हमरा शरीर निह अिछ आ अहoकR तँ शरीर चाही। मुदा अहoई गप निह \nबुझलहुँ जे शरीर सीिमत अिछ। मोनक कोनो सीमान निह अिछ। छोड़ू ई Hुi शरीरकR। आउ। अएबे \nक£। मौन भए जाउ।” \nगाममे सॱसे हला भए गेलैक। अ£णक शरीर चेतना शू]य पड़ल छल। नव किनयo ओकरा देिख-देिख \nकािन रहल छलीह। कतेको डागडर, वै\\, ओझा, गुनी आँगनमे पथिरया देने छलाह। मुदा अ£ण निह उठल। \nओ मौन भए गेल छल। शरीरक सीमानसँ ऊपर उिठ गेल छल। उिम;ला अ£णक मोन एकाकार भए गेल। \n  \nरबी]i नारायण िमjक  \nनम6त6यै \nआगo...  \n१६ . \nBगितशील मंचक काय;कत सभ ओना छल देशभत, समाजक िहतकारी िवचार रखैत छल, सॱसे \nपसरल अ]याय, शोषण, भेद-िवभेदकR समात कए समता मूलक zयव6था 6थािपत करए चाहैत छल, मुदा \nओकरा सभकR साधन सीिमत छलैक। सामा]य आदमी धिर पहुँचबाक अवसर कम छलैक कारण िफरंगीओकरा \nसभक पाछा हाथ धो कए पड़ल छल। झूठ-फूस मोकदमामे नाम धए देब, तरह-तरहसँ Bतािरत करब आम \nबात छल। \nजनाधार पाटÊक लोक सेहो Bगितशील मंचक िवरोधी छल। तकर मूल कारण आपसी Bित¯ंिदता तँ \nछलहे, सै°ाि]तक मतभेद सेहो छल। मुदा ओकरो सभकR कतहुँ-ने-कतहुँ एिह बातक एहसास रहैक जे \nBगितशील मंचक युवक, युवती सभ राÈÝभत अिछ, भनेओकर र6ता फराक होइक। \nओनातँ बने-बने भटकैत, समाजमे आतंक, लूट-पाट करैत जीबैत छल डकैतक िगरोह। मुदा ओहो सभ \nकतहु-ने-कतहु सताओल गेल छल। अ]यायक मा]य एवम् कानूनी Bितकार निह कए सकल छल, तR हिथयार \nउठा लेने छल। कतेको हया, लूटपाटक घटना सभमे सािमल छल। जािहर छैक जे कानून ओकरा सभक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n31 \n \nपाछा पड़ल छलैक। कखन के पकड़ाएत, के जीत के मरत तकर कोनो ठेकान निह छल। एक िहसाबे जान \nहाथमे रािखएकए ओ सभ रहैत छल। \nमोछा ठाकुरक मृयुक बाद गरम िसंह ओिह डकैतिगरोहक सरगना भेल। नामे गरम िसंह रहैक। \nसोचल जा सकैत अिछ जे ओ केहनरहल होएत। \nइलाकामे डकैतीक घटना बढ़ए लागल। संगे Bगितशील मंचक गितिविध सेहो गाम-गाम पसरए लागल। \nिफरंगीसभक सूचना तंJकR ई बात निह बुझाइक जे आिखर एकरा सभकR आिथ;क मदित कतएसँ आिब रहल \nअिछ। Bगितशील मंच िफरंगी ओ जनाधार पाटÊक नेता दुनूक हेतु संकट भए गेल छल। तकर मूल कारण \nछलैक जे ओ सभ भाषणमे कम आओर विरत कारबाइमे बेसी िवfा स रखैत छल। Bगितशील मंचक मिहला \nकाय;कत सभ िफरंगीसभक नाकमे दम कए देने छिल कारण ओ सभ आसानीसँ घरे-घर घुिसआ जाइत \nआओर ज£री संवाद कतएसँ कतए पहुँिच जाइत। ओकरा आगू िफरंगीसभक सूचना तंJ पछिड़ गेल छल। \nमा6टर साहेब ओ पुÈपा जखन कखनो गप करिथ तँ लोक गुम पिड़ जाए। कोनो Bकारसँ मानिसक \nअसंतुलनक संकेत निह बुझाइक। देखनाहर, सुननाहर सभ गुम पिड़ जाइत छल। बताहोक कतेको Bकार \nहोइत छैक तािह बातपर लोककR िवचार करबाक उम अवसर छलैक- ई दुनू गोटा। एक िदन मा6टर साहेब \nपुÈपाकR संकेत कए भाषण करए लगलाह। हुनका कहबाक तापय; जे पुÈपाकR अपन हक छोड़क निह चाही। \nआब जखन ओकरा अपन एक माJ संतान आपस भेिट गेलैक अिछ आओर ओ सशत अिछ, तँ अपन \nसपिकR िदयाद-बादसँ मुत करा लेबाक चाही। मुदा पुÈपा िकछु बजबे निह करैक। ओकरा अ]तम;नमे डर \nपैसल रहैक से हटबे निह करैक। मा6टर साहेब ओकरा बेिर-बेिर सुनबिथ : \nअिधकार खो कर बैठ रहना, यह महा दुÈकम; है। \n]यायाथ; अपने ब]धु को भी, दuड देना धम; है। \nपर]तु पुÈपा अपन बेटाकR िकछु निह कहैत। ओकरा डर हेाइक जे कहॴ ओकरा एकमाJ संतान फेर ने \nिबला जाइक। यएह सभ सोचैत सोचैत ओ फेर अपन पुरान समयमे लौिट जाइत। िकछु, िकछु बड़बड़ाइत \nआओर गुम भए जाइत। \nडकैत सभक सरगना गरम िसंह हमरे गामक छल। ई बात तँ तखन खूजल जखन िक एक िदन \nBगितशील मंचक जंगलमे बैसार भए रहल छल। गरम िसंह अपन दल-बलक संगे ओिह ठामसँ गुजिर रहल \nछल। Bगितशीलमंचक बैसार देिख ओ सभ कात भए ओकर सभक बातसभ सुनलक। ओकरा रामकुमार \nिच]हएमे आिब गेलैक। बचामे दुनू गोटे गामक 6कूलमे पढ़ैत छल। हमहूँ ओही 6कूलमे पढ़ैत रही। मा6टर \nसाहेबकR ओ सभ धर दए िचि]ह गेल। \nगरम िसंहक भRट रामकुमारसँ भेलैक तँ दुनू गोटेक आन]दक वण;न निह छल। दुनू दलक लोक सभ \nछगु]तामे पिड़ गेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n32 \n \nq \n  \n१७ . \nराम कुमार आओर गरम िसंहक आपसी दो6ती बिढ़ते गेलैक। एिहसँ Bगितशील मंचक आओर लोक सभ \nगरम िसंह एवम् ओकर संगी सभक सपक;मे आएल। एक िहसाबे गरम िसंहक गुट Bगितशील मंचक सद6य \nबिन गेल छल मुदा खुिल कए एिह बातकR Bकट करबासँ सभ परहेज करए, कारण जँ बात खुिजतैक तँ \nBगितशीलमंचक जनतामे सÓावना घटतैक। ओ सभ अराजकतावादी तँ कहिबते अिछ, डकैतक सहयोगी \nहेबाक कारण सामािजक ओ कानूनी £पसँ Bतािड़तो कएल जाएत। मुदा िभतिरआ सपक; दुनू गुटमे बिढ़ते \nगेल। मा6टर साहेब एवम् पुÈपा सन-सन कतेको लोकक शरण6थली छल Bगितशील मंच। एिह कारणसँ \nओकरा सभकR समाजमे सहयोग बिढ़ रहल छल। जनमानसमे ओकर सभक मानवताबादी छिब बिन रहल छल \nजे जनाधार पाटÊक लोक सभकR बेचैनीक कारण छलैक। मुदा ओकरा सभकR Bगितशीलमंचक तोड़ निह भेिट \nरहल छल। रामकुमारक सम6या माJ ओकर माएटा निह छलैक। मा6टर साहेबक देखभाल सेहो ओकरे \nकरए पड़ैक। आओर कतेको असहाय, असमथ; लोक सभ ओकरा सभक सं6थासँ जुिड़ गेल रहैक। ओिहमे \nिकछु गोटे तँ ओकरा सभक संगे रहैक, िकछु गोटे यJ-तJ पसरल रहैक आओर मौका-कुमौका अबैत जाइत \nरहैक। \nय\\िप समाजमे सती Bथा ªिक गेल रहैक, तथािप गाहे-बगाहे एहन Bसंग सुनएमे अबैत। लोक तखनहुँ \nओकरा मिहमामिuडत करबासँ पाछा निह रहैत। मुदा एहन घटना सभ आब अपबाद भए गेल रहैक। लेिकन \nसम6याक ई अ]त निह छल अिपतु अिधक©श मामलामे ई नव-नव सम6या सभक Bारभ छल। \nसमाजमे िवधबा सभ जीबैत लहाश छिल। कोनो अिधकार निह। जँ बेटा भेल तखन तँ पािरवािरक \nसपिमे ओकरा िह6सा भेिट सकैत छलैक, अ]यथा ओहो नदारद। िवधबा माए िकंवा ओकर बेटीकR \nपािरवािरक सपिमे माJ जीवन िनवह यो¤य खोिरसक अिधकारी बूझल जाइक। एक िहसाबे तँ अ]यायक \nपराकाPा रहैक। बेटा, बेटीमे ज]मजात भेदभावकR धािम;क, सामािजक एवम् कानूनी मा]यता रहैक। तR बेटीकR \nजनिमते कतेको ओिहठाम उदासी भए जाइत छल। Bगितशील मंच समाजमे मिहलाक पराभवसँ िचि]तत छल। \nओिह काजकR आगा बढ़ाबए हेतु समाजमे जनचेतना आनबाक हेतु ओ सभ BयÒशीलो छल मुदा पिरणाम \nअपेHाकृत िनराशाजनक छलैक कारण समाजक अिधक©श लोक धिर ओकरा सभक पहुँचे निह रहैक। लोक \nसभ सीिमत 6वाथ; एवम् सहज Bवृितक कारण कोनो तरहक नव Bयोग करएसँ बचैत छल। जे िकओ \nसुरखुरेबो करिथ ितनका ततेक झंझट होमए लगलिन जे आगा यो एहन Bयास करएसँ बचैत छल। मा6टर \nसाहेबक उदाहरण सामने छल। एकटा एकदम िनद´ष आदमीक सयानाश भए गेल छल। ओकर पिरवार \nतहस-नहस भए गेल छल आओर कम;HेJ, जे गामक पाठशाला छल, तकरा न§ कए देल गेल छल। एिहसँ \nककरो की लाभ भेल? मुदा से सभ सोचबाक ने ककरो फुरसित रहैक आओर ने Bयोजन बुझाइक। एकाध \nगोटा जे सप± छल से अपन सपिक रHामे लागल रहैत छल आओर शेष अपन जीवन बचबएमे िनरंतर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n33 \n \nएिह Bयासमे जे कहुना एकहु सoझ भोजन होइक आओर जान बॉंिच जाइक। एिह सभ िवषयपर \nBगितशीलमंचक रामकुमार ओ डकैत सभक सरगना गरम िसंहकR बीचमे कतेको बेर गरमागरम बहस होइत \nरहैत छलैक। िनद´ष आदमीक लूटपाट, हया कए ओकर धन-सपि हरण कए लेब कोनो तरहR वािजब बात \nनिह लगैत छल। एही िब]दुपर दुनू गोटेमे कै बेर मता]तर टकरावक £प धए लैत छल। बात बढ़ैत देिख \nदुनू िदसक लोक सभ थोड़ थाह लगा दैक आओर सभ अपन-अपन काजमे चल जाइक। \nमा6टर साहेबक घरमे डकैती एवम् ओकर पÒीक डकैत सभ ¯ारा हयाक गप राजकुमारकR निह \nिबसराइक। रिह-रिह कए ओकर मोनक कचोट गप-सप लिHत होइत छल। मुदा ओकरा ई निह बूझल छल \nजे एिह कुकृयक नायक गरमिसंह आओर ओकर गुटक लोक छल। एिह घटनासँ गरमिसंह सेहो दुखी छल। \nअसलमे ओ सभ मा6टर साहेबक ओिहठाम धोखासँ पहुँिच गेल रहए। ओकर सभक लय ओही गामक \nजिम]दार हिरहर राय छलै। ओ मा6टर साहेबक पड़ोसी छल। डकैत सभ हिरहर रायक घर िदस बिढ़ए \nरहल छल िक मा6टरक घरसँ ओकर जवान होइत बेटा टाच;क लाइट बारलक। हला सुिन ओ घरसँ बहराए \nलागल। डकैतक सरगना गरम िसंह ओकरा चेतओलकै जे भािग जो। मुदा ओ हला करए लागल। ताबतेमे \nमा6टरक पÒी घरसँ बाहर भेलिखन। बेटाकR ओझराइत देिख ओहो िचकरए-भोकरए लगलीह। डकैत सभ एिह \nबातसँ िफरसान भए गोली चला देलक। मा6टरक पÒी ठामिह रिह गेलीह। Bात भेने डकैतक सरगनाकR \nजखन सभ बातक अिखआस भेलैक तँ बहुत दुखी भेल मुदा आब की? मा6टरक सव;6व न§ भए गेल \nरहैक। \nBगितशील मंचक लोक सभ आपसी चचमे एिह घटनाक उलेख किरते छल। संगिह डकैतक िगरोहसँ \nफराके रहबाक चच सेहो करैत छल। मुदा कहबी छैक जे मजबूरी जे ने करा िदऐ। ओकर सभ आिथ;क \nतंगी बढ़ल जाइत रहैक। सामाजमे जनाधार पाटÊ लोकक वच;6व बढ़ल जाइक। सरकारो ओकरे संग दए \nदैत कारण Bगितशील मंचक उÌ ªिखसँ ओ सभ बेहतर िवकप बुझाइत छलैक। अंततोगवा डकैत सभक \nBगितशील मंचमे िबलए भए गेल। एिह हेतु रामकुमार ओ गरम िसंहक आपसी सपक; बहुत कारगर सािबत \nभेल। ई तय भेल जे डकैत िगरोहक सद6य आब ओतबे डकैती करताह जािहसँ Bगितशीलमंचक आिथ;क \nआव³यकताक पूित; भए सकए। ओहो िफरंगी ¯ारा संचािलत सरकारी बक, रेलबेक वा साव;जिनक सपि \nसभकR मूलत: ठेकाना लगाओल जाएत। शेष समयमे समाजमे Bगितशील मंचक गितिविधपर ­यान देल जाएत। \nBगितशील मंचक संशोिधत नाम Bगितशील िवचारमंच भए गेल। एकर मूल उÀे³य सामािजक पिरवत;नक \nसंग देशकR अंÌेजक चंगुलसँ मुत कराएब छल। एिहमे सभसँ बाधक जनाधार पाटÊक टोपीधारी नेता सभ \nछलिथ जे ओकरा परा6त करए हेतु अंÌेजो सभसँ गुप-चुप बैसारकरएसँ परहेज निह रखैत छलाह। मुखमे \nराम बगलमे छुड़ी। मुदा Bगितशील िवचार मंच एकर िकछु परवाह केनिहिबना अपन काजमे लागल रहैत \nछल। \nq \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n34 \n \n१८ . \nि¯रागमनक बाद दॲगामे बेस चीज-ब6तु हमरा नैहरसँ आएल छल। हम एकबेर फेरसँ अपन सासु-\nससुरक चास-बासपर िबराजमान भए गेल रही। लोक सभक आबाजाही तँ लगले रहैक। हमर नैहरसँ \nखबासनी मासमे दूबेर अव6से आिब जाइत छल जािहसँ हमरा ओिहठामक समाचार सभ भेिट जाइत छल। \nनैहरक चच होइक आओर नोर निह खसए से भइए निह सकैत अिछ। \nमाए कोना अिछ? का कोना छिथ? कोनो अिछ हमर संगी-साथी। 6कूिलआ िव\\ाथÊ सभक तँ िवशेष \nिजµासा रिहते छल कारण किनके िदनका ने±ाक सुखद 6मृितमे ओकर पैघ 6थान छल। ओतए िनय िकछु \nकाल हम 6वतंJतापूव;क अपन संगी सभक संगे गप करी, खेल धूप करी। आब सुनै छी जे 6कूल टुिट \nगेल। मा6टर साहेब बताह भए गाम छोिड़ देलिन। का िनयBित भ©ग खाए ओिहना अलम6त रहैत छिथ। \nहमर दॲगाक थोड़बे िदनक बादहमर सासुर डीहगामामे अिगल¤गी भेलैक। बहुत रास घर सभ जिर कए \nखाक भए गेल। बोराक बोरा अ± पािन 6वाहा भए गेल। बखारी सभसँ तँ किह निह कतेक िदन धिर धुँआ \nउठैत रहल। सॱसे गामक लोक यJ-तJ शरण लेने छल। \nओिह समयमे सरकारी सहायता नाममाJक होइत छलैक। िवदेशी सभक हुकुमत छलैक जे 6थानीय \nचापलूस सभक मदितसँ देशकR सालॲसँ गुलाम बनौने छल। अिगल¤गीक बाद जनाधार पाटÊ ओ Bगितशील \nिवचारमंचक काय;क सभक गाममे कैप खसल छल। ओ सभ यथासा­य लोक सभक क§कR कम करबाक \nBयास भेल। \nएही ·ममे पिहल बेर हमरा रामकुमार ओ गरमिसंहसँ भRट भेल। ओ सभ डीहगामा अिबतिह हमर खोज \nकेलक आओर भRट होइतिह बड़ Bश± भेल। ओकरा सभक 6वागतमे कोनो कसिर निह रहल। हमर सासु \nससुर ओहनो हालतमे ओकरा सभक पयत ­यान रखलिथ। एिह बातसँ ओहो सभ बहुत Bश± रहिथ जे \nहमर नैहरक लोक सभ हाल-चाल लेबए आएल अिछ। \nगप सभक दौरान आओर-आओर संगी सभक चच 6वाभािवक छल। ओतेक रास िव\\ाथÊमेसँ बूधन \nकाकाक पुJ रमणकचच जोर-सेारसँ भेल कारण ओ बहुत पढ़ाइ केलक। ततबे निह, ओ िवदेशमे परीHा सभ \nपास कए कलटर भए गेल छल। आओर कोनो िव\\ाथÊक एहन भिवÈय निह बनलैक। \nगामक 6कूल ब]द भए गेलाक बाद बेसी िव\\ाथÊ तँ पढ़ाइ छोिड़ खेती-बारीमे लािग गेल छल। मुदा \nरमण पढ़ए हेतु गाम छोिड़ दिड़भंगा चल गेल। पढ़ाइमे औवल आबए लागल। तR घरक लोक सभ ओकरा \nपटना पठाए देलिखन। ओहीठामसँ आगाक र6ता खूजल। Bितयोिगता परीHा देबए ल]दन चल गेल। तकर \nबाद कलटर बिन गेल। \nओिह समयमे कलटर बनब अपना देशक लोकक हेतु भारी बात छलैक। अंÌेजी पढ़ाइ करब सभक \nबसक बात निह छल। फेर कलटर बनए हेतु तँ िवदेशमे अंÌेज सभ ¯ारा संचािलत Bशासकीय सेवा परीHा \nपासकरब बहुत दुªह काज छल। अंÌेजक अधीन काज करए हेतु कतेको गोटे तैयारो निह होिथ। एहने  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n35 \n \nसमय साल रहैक जे राÈÝभत सभ Bशासकीय सेवा पास केलाक बादो ओकरा याग कए राÈÝीय आ]दोलनसँ \nजुिड़ गेलाह। ई मामूली याग निह छल। \nरमणक एिह सफलतासँ सॱसे िजला-जबार गौरवाि]वत भेल। देश भिरमे इनल-िगनल लोक सभमे ओकर \nनाम अबैत छल। एिह बातसँ कोनो बापकR फ· भए सकैत छलैक। बूधन ककाक तँ पैर जमीनपर ªकबे \nनिह करिन। ओ हमर िपितऔत कका छलाह। हमर बाबा हुनकर िपताक सहोदर भाए रहिथन। मुदा \nखानदानमे िशHा ओ पदमे ओ औअल आिब गेल रहिथ। सभ ठाम हुनके चच; होइत रहैत छल। \nरामकुमार ओ गरमिसंह अपन संगी सभक संगे राित भिर डीहगामामे काज करैत आओर भोर होइते \nिनपा भए जाइत। लोक सभ ओकर सभहक अनुÌिहत भए गेल छल। जकरे देखू, सभक मुहR ओकरा \nसभक Bशंसा सुनएमे अबैत। मुदा यो ओकर सभक नाम निह जानैत। बुझैत-बुझैत लोक एतबे बुझलक जे \nओ सभ Bगितशील िवचार मंचक काय;कत अिछ। आओर िकछु निह। िनय नव ढवमे ओ सभ Bकट \nहोइत। गाममे ओकर सभक यश पसिर गेल। \nहम तँ एतबे बातसँ खुश रही जे हमर नैहरक लोक बेरपर काज आएल। हमरे घरक निह अिपतु \nकोनो-ने-कोनो £पे पुरा गामक मदित केलक। आओर कोनो अपेHा निह रखलक। Bाय: हमरा छोिड़ यो \nओकर सभक नाम-गाम धिर निह बुिझ सकल। \nहमर िधया-पुताक संगी सभ एहन नीक काज केलक तािह बातसँ हम आन]दमे रही। रमणक समाचार \nसुिन सेहो बहुत खुशी भेल। मुदा एिह बातसँअखनो दुख होअए जे हम निह पिढ़ सकलहुँ। \nq \n  \n१९ . \nBगितशील िवचार मंचक बैसारमे सभक मत रहैक जे मा6टर साहेब, पुÈपा ओ एहने आन-आन लोक \nसभकR मािनसक 6वा6थ लाभक हेतु BयÒ कयल जाय। तािह हेतु हुनका सभकR मानिसक िचिकसालय, कoके \n(रॉंची) लए जयबाक काय;·म छल। सभक ई सोच छलैक जे एहन Bतािड़त, दुखी आमा सभकR सहायता \nकरब मानवीय कत;zय िथक। देशक 6वतंJतासँ बेसी ज£री िथक जे ओिहमे रहिनहार लोक मनुखक जीवन \nजीबए। एही मुÀापर ई सभ जनाधार पाटÊक पछािड़ रहल छल। कारण ओ सभ तँ खाली उपरे-झापरे काज \nकरए। बैसार, भाषणबाजीसँ लोककR जोशा तँ दैक मुदा जािह घरमे चुि¾ निह फुकाइत छल से िक जानैत \n6वतंJताक 6वाद। आिथ;क परतंJता मनुखक सव;6व हरण कए लैत अिछ चाहे ओ जकरा ¯ारा आओर \nजािह 6तरपर हो। अंÌेज चल जेतैक तँ यो दोसर ठाढ़ भए जेतैक। शोषणमुत, समतामूलक, सम]वयवादी \nसमाजक 6थापना होएत तखनिह 6वतंJताक लाभ समाजक दिलत, शोिषत वग; धिर पहुँच सकत अ]यथा \nओकर सपूण; लाभ बलगर वग; सोिख लेत। से कहब छलैक ओकरा सभक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n36 \n \nBगितशील िवचार मंचक जन कयाणकारी काय;·मक तहत मा6टर साहेब, पुÈपाकR कoकेक \nमनोिचिकसालयमे भतÊ कराओल गेल। िकछु आओर एहने लोक सभकR ओतए आनल गेल। जािन बुिझ कए \nओकर सभक नाम लोककR निह बताओल गेल कारण ओकरा सभक पाछा िफरंगीसभहाथ धो कए पड़ल छल \nआओर ताहीसँ ओ सभ ततेक उपीिड़त होइत गेल जे अपन-अपन माथपर सँ िनयंJण खतम कए लेलक। \nआओर भए गेल आजाद…। \nकतेक दुखद पिरि6थित रहैक तकर वण;न सुिन यो उ¯ेिलत भए सकैत छल। उ¯ेिलत मा6टरो \nभेलाह, पुÈपा सेहो भेली आओर कतेको एहने उ¯ेिलत होइत-होइत कoके पहुँच जाइत गेल। \nरामकुमार 6वयं हुनका सभकR दूटा आओर संगी सभक संगे कoके मानिसक रेागी अ6पताल कoकेमे भतÊ \nकरओलक। ओिहठामसँ लौटएमे कै िदन लािग गेलैक। \nरामकुमार आपस अपन अãडापर आिब रहल छल िक डकैतक िगरोह सभपर िफरंगीसभक बढ़ैत चोटक \nसमाचार भेटलैक। जिहआसँ रमण ओिह िजलाक कलटर भेलैक एहन लोक सभक पराभव भए गेल छल। \nय\\िप ओ रमणकR नीकसँ जनैत छल मुदा ओकरा भRट करबासँ कोनो लाभ निह लगैत छल कारण ओ आिखर \nछल तँ िफरंगीसभकनौकर। ओकरे आदेशपर चलैत छल। \nओना िकछु मामलामे रमण समाजमे यश Bात केने छल। चोरी-चकारी लूट-पाट सभ ओकरा अएलाक \nबाद बहुत कम भए गेल छल। मुदा तकर लाभ तँ समाजक स½ा]त वग; धिर सीिमत रिह गेलैक। जकरा \nिकछु छलैहे निह, तकर की लुटेतैक? तR ओकर Bयास एकभगाहे रिह गेल छल। अंÌेजक अफसर रहैत ओ \nआओर कइए की सकैत छल? जिहआसँ रमण ओिह िजलामे आएल गरम िसंह ओ ओकर गुटक लोक हालत \nपातर भए गेल छल। \nq \n  \n२० . \nखबािसनीक आबाजाही लागले रहैक। तािह मा­यमसँ नैहरक आओर आस-पासक घटना ·मसभ हमरा \nपता लगैत रहैत छल। मा6टर साहेब आओर पुÈपाकR कoकेमे भतÊ केलाक समाचार सेहो खबािसनीक मा­यमसँ \nभेटल। आओर गप सभ होइते रहैक िक लागल जेना धरती जोर-जोरसँ हीिल रहल अिछ। सभ भूकप-\nभूकप बजैत घर छोिड़ पड़ाएल। \nमुदा भागैत कतए? भयानक गुड़गुड़ीक आबाजक संग लगैक जेना पृÏवी फािट जाएत। जमीनपर ठाढ़ \nरहब पराभव छल।यो खु«ा पकड़ने ठाढ़ छल तँ यो िकछु। माल-जाल सभ िचकिड़ भोकिर रहल छल। \nकुकुर सभ पिहनिहसँ भुकए लागल छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n37 \n \nकतेको घर ढनमनाए खिस पड़ल। कतेकोमे दरािर पिड़ गेलैक। अ±-पािन चीज-व6तु सभ बबद भए \nगेलैक। कतेको गोटे घायल भए गेल। कतेकोक हार-पoजर टुिट गेलैक। के ककरा सहारत? कतहु पैर \nरखबाक जगह निह रहैक। \nओिह िदन पिहल बेर डीहगामामे घरसँ दरबाजा िदिस हम आएल रही। किनआ, पुतरा सभ भागली। \nघरक घर 6वाहा भए गेल। थोड़बे कालमे पृÏवीक ई गित भए गेल छल। जकरा सहारएमे सालो लािग \nगेल। गामक गाम उजिर गेल। \nहम ताबे सासुरमे पुरान भए गेल रही। तीनटा िधया-पुता सभकR सहारक छल। वयोवृ° सासु, ससुरक \nदेखभालक हुनको देखबाक छल। मुदा घर उसिर गेल छल। \nसरकारी सहायता मुँहगर लोक धिर सीिमत छल। Bगितशील िवचार मंच ओ जनाधार पाटÊक लोक \nसभ गामे गाम घुिम- घुिम लोकक मदितक Bयास करैत छल मुदा कारगर मदित तँ गरम िसंह आओर ओकर \nगुटक आओर आओर लोक सभ केलक जकर नामो यो निह जनैत छल। \nकहबी छैक जे किलयुगमे नीक क£ तैओ अधलाह होइत अिछ। सएह पिर भेलैक गरम िसंह आओर \nओकर गुटक लोक सभकR। लोक सभक उपकार तँ ओ सभ िदन केलक मुदा गाहे-बगाहे ओकर भेद खुिज \nगेलैक। समाचार िजलाक कलटरक कान धिर गेलैक। \nखुिफआ तंJ तँ कतेको सालसँ एकर सभहक गितिबिधक टोह लैत रहैत छल। अपना भिर पकड़बाक \nBयÒ सेहो करैत रहैत छल। मुदा गरम िसंहक जनतामे बहुत समथ;न रहैक। गरीब गुरबा सभक हेतु तँ ओ \nभगवाने छल। तR जखन कखनो आपिकाल होइक, एकरा सभकR 6थानीय लोक सभ घरे-घर नुका लैत \nछल। बादमे ओ सभ अपन काजमे पिरबत;न आनए चाहलक, ओही उÀे³यसँ ओ सभ Bगितशील िवचार मंचसँ \nआबाजाही केलक। मुदा रमणकR अएलाक बादसँ दृÈये बदिल गेलैक। \nरामकुमारकR रमणकR सपक; रहैक। आिखर ओकर ने±ेक दो6त छलैक। मुदा गरम िसंहक सही पहचान \nदेबएमे ओहो डरैत छल। ओकरा डर रहैक जे रमण बड़ स²त आदमी अिछ। अंÌेजक अधीन काज करैत \nअिछ। तR ओकरा जँ गरमिसंहक पता चिल गेलैक तँ ओ ओकरा छोड़त निह। \nएक िदन तँ गरम िसंह पकड़ाइत- पकड़ाइत बॉंचल। ओ आब अपन जीवनक िदसा बदलए चाहैत छल \nमुदा हालत ओकरा संग निह दए रहल छलैक। कहबी छैक जे मनुखक पिछला कम; ओकरा पछोड़ करैत \nछैक। सएह ओकरोपर लागू छल। \nएकराित ओकर सभक बासापर एकाएक पुिलस छापा मारलक। दुनू कातसँ फायिरंगक आवाज आबैत \nरहल। एक बेर तँ हला भए गेलैक जे गरम िसंह मारल गेल। पुिलस ज¥ मनाबए लागल मुदा सय बात \nई छल जे ओ जान बचाए भागएमे सफल रहल। \nq  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n38 \n \n  \n२१ . \nपिहने अिगल¤गी, फेर भूकप दुनू िमिल कए गामक लोक सभक रीढ़ तोिड़ देलक। लोकक घर न§ \nभए गेल। घरमे राखल चीज, व6तु सभ 6वाहा भए गेल। बखारी सभ ढनमनाए खिस पड़ल। लोकक संग \nरिह गेल माJ अपन पिरवार। मुदा ओकर भरण-पोषण एकटा जबरद6त सम6या छल। \nएहन िवषम पिरि6थितमे हमर माए टैर गाड़ी भिर-भिर सामान सभ पठओलक। एिहसँ पिरवारकR कतेक \nउपकार भेल तकर वण;न निह। \nओही समयमे हमर नैहरसँ खबासनी सेहो आएल छिल। ओकरा अएलासँ एकटा अपूव; आन]द हमरा \nहोइत छल। बुझाइत छल जेना हम एक बेर फेर अपन नैहर पहुँिच गेलहुँ। माएक समाचारसँ Bारभ भए \nगपक अनबरैत jृँखला पता निह कतए कतए पहुँिच जाइत। \nओिहमे मा6टर साहेब, पुÈपा, रमण, रामकुमार आओर गरम िसंहक तँ कतेको बेर चच; होइत। ई गप-सप \nहोइते छल िक खबािसनी गुम भए गेल। लाख कोिशश किरऐक, ओकरा िघघरी लगलैकसे लगले रिह गेल। \nबहुत मोसिकलसँ ओकरा अबाज लौटलैक। कतेको बेर पुछलाक बाद ओ बािज सकल जे गरम िसंह गुटक \nअिधक©श डकैत मारल गेल जे बॉंचल से पकिड़ लेल गेल। मुदा गरम िसंह 6वयं चपत अिछ। \n“जीिवतो अिछ िक निह?” \nतकर ओ िकछु जवाब निह दए सकल छिल। \n“ई सभ कोना भेलै?” –हम पुछिलऐक। \n“नवका कलटर हाथ धो कए एकरा सभक पाछा पिड़ गेलैक।” –खबािसनी कहलक। \nओओर कतेक तरहक गप भेल रहैक। मुदा गरम िसंहक पराभवक समाचार सुिन बचाक बात सभ \nमोन पड़ए लागल। ओकर घरक हालत बहुत खराब रहैक। ओ तथािप 6कूल अबैत छल। खेल-धूपमे औवल \nछल। मुदा पढ़ाइमे मोन निह लगैक। मा6टर साहेब लाख बुझिबतिथ ओकरापर कोनो असर निह होइक। \nबहुत िदन धिर गरम िसंहकR रह6यमय ढंगसँ गायब भए जेबाक चच; इलाका भिरमे होइत रहल। जकरा \nजे फुराइक से किहतिथ। िकछु गोटेक िहसाबेओहो पुिलस संगे मुठभेड़मे हताहत भए गेल। मुदा िफरंगीसभ \nआf6त रहैक जे ओ जीिबते अिछ। तािह बातकR 6थानीय समाचार पJ Bमुखतासँ छपने छल। मुदा ओ गेल \nकतए? \nहमर नैहरक लोक सभ ·मश: फेरसँ अपन-अपन खेती-बाड़ीमे जुिट गेल रहिथ। सप± गाम छल। \nय\\िप अिगल¤गी आओर तकर बाद भेल भूकपसँ बहुत Hित भेल रहैक, तथािप लोक सभ अपन मेहनितक \nबदौलत फेरसँ ठाढ़ भए गेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n39 \n \nिधया-पुता सभ छेटगर भए गेल छल। ओकर सभक उपनायनक काय;·म बनल। सभ कुटुबकR \nआमंिJत कएल गेल। हमर माए नाना Bकारक उपहार पठओलक। मास िदन धिर तरह-तरहक िवध-िवधान \nहोइत रहल। उपनयनक िदन नाच गानक सेहो Bब]ध छल। दरबाजापर सािमआना लागल छल। गाम भिरक \nलोक गीत-नादक आन]द लैत रहलाह। भोज- भात तँ भेबे कएल। \nसभसँ मनोरंजक दृÈय तखन भेल जखन एकटा पाहुन टेबुल घड़ीकR चोरा कए अपन धोती तरमे रखने \nछलाह। ओ कनी िदमागसँ िहलल सेहो रहिथ। घड़ीमे एलाम; भरल रहैक। ओ जोर-जोरसँ घनघनाए लागल। \nचा£कातक लोक एकÕा भए गेल। लोक सभमे ठहाका पिड़ गेल। हराएल घड़ी भेिट गेल। मुदा ओ पाहुनजे \nभगलाह से घुिर निह अएलाह। \nउपयनक पाहुन सभ ·मश: अपन-अपन गाम आपस चिल गेलाह। सभक यथासभव िवदाइ कएल \nगेल। भोजक ततेक सामÌी बॉंचल छल जे गाम भिर बएन परसल गेल। लोक सभ खाइत-खाइत तंग भए \nगेल। \nभोरे-भोर बªआ सभ सं­याब]धन करैत छलाह। पिuडतजी िनय भोरे आिब कए ओकर zयव6था \nकरिथ। गीत-नाद तँ कतेको िदन धिर चलैत रहल। राितक समयमे पोखिरक भीड़पर जाए बªआ सिहत \nकतेको लोक की-की िबध सभ केलाह। सय नारायण भगवानक पूजा भेल। तकर बाद उपनायनक Bकृया \nसप± भेल। \nहमर नैहरसँ आएल खबािसनी सेहो आपस जाए चाहैत छल। ओकरा एकाध िदन रोिक लेिलऐक जािहसँ \nगप-सप कए सकी। \nकाजसभसँ चैन भए खबािसनीकR बैसाए नैहरक समाचार सुनए लगलहुँ। ओही ·ममे गामक कैटा नव-\nनव समाचार भेटल। कैटा िवधबा सभ गाम-घर छोिड़ वृ]दावन चिल गेलीह। पिरवारमे समावेश निह भेलिन। \nओिह समयमे िवधबाक दुग;ित कोनो नव बात निह छल। ककरो पित मिर गेल तािहमे ओकर की \nदोष? मुदा से बात समाज ओ कानूनकR बुझाइक तखन ने?एक तँ ओकर पित चल जाइक, तािह संगे सव;6व \n6वाहा! पिहने तँ देहोमे आिग फूिक दैक आओर हला कए दैक जे सती भए गेलैक। तकर बाद ओकरा \nदेवीक दज Bात होइक। ओकर छाउरपर सती मि]दर बना दैक आओर चैन भए जाए। \n·मश: सती Bथापर रोक लागल। िवधबा अपन जान तँ बचओलक मुदा कोन कीमतपर? ई सभ B¥ \nहमरा मोनकR उ¯ेिलत कए दैत छल। ई सभ सोचैत-सोचैत ­यान माएपर चिल गेल। कनैत देिख खबािसन \nसेहो कानए लागिल। थोड़बेकालमेसभ सामा]य भए गेल। ओ आपस हमर नैहर िदस िवदा भेिल आओर हम \nअपन काजमे zय6त भए गेलहुँ। \nq  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n40 \n \n \n  \n  \n२२ . \nगरम िसंह दलक एतेक जदी पराभव भए जेतैक से सरकारो निह सोचने छल। मुदा गरम िसंह 6वयं \nनिह पकड़ाएल रहैक।तािह लए कए सरकारी zयव6थाक िच]ता तँ रहबे करैक। ओ सभ रने-बने गरम \nिसंहकR तकैत रहल आओर ·मश: ढील पिड़ गेल। डकैतक गुट कमजोर भए गेल छलैक। सरकारी \nअिधकारी सभकR िनि]त हेबाक सेहो कारण छल। \nअसलमे बचल डकैत सभ Bगितशील िवचार मंच धए लेने छल आओर ओकर आिथ;क पHकR मजगूत \nकरएमे Bयुत होइत छल। तािहसँ Bगितशील मंचकR जनाधार पाटÊकR टर देबामेआसानी भए गेलैक। गाम-\nगाममे Bगितशील िवचार मंचक समथ;क लोक भए गेल छल। सि·य सद6यक सं²या सेहो बिढ़ते जा रहल \nछल। \nगरम िसंह पुिलसक िगर×तसँ भािग सोझे वृ]दावन पहुँिच गेल। ओिहठाम एकटा मि]दरक 6थापना कए \nओकर मठाधीश भए गेल। ओकरा संगे चािरटा डकैत सभ सेहो भागएमे सफल भेल छल। ओहो सभ अपन-\nअपन चोला बदललक आओर स]यासी भए गेल। \nगेªआव6J पिहरने कृÈणक भत 6व©ग धेने िदन राित ओ सभ अपन नव कलेवरमे िनि]त भए \nवृ]दावनवासी भए गेल। यो ओकरासभक पिछलका जीवनक िजµासा निह केलक। \nगरम िसंह अपना संगे पयत धन अनने छल जािहसँ वृ]दावनमे शीè 6थािपत भए गेल। 6थानमे भzय \nमि]दर, अितिथ गृह सिहत सभ Bकारक सुिवधा भिर गेल। ·मश: ओकर चेला सभक सं²या बिढ़ते गेल। \nओिहमे तँ कतेको यJ-तJसँ आएल िवधबा सभ छलीह िजनका सभकR कहुना कए रहबाक एकटा ठौर तँ \nचाही, से ओतए भेिट गेलिन। एिह Bकार गरम िसंह भजनान]ददासक नामसँ Bिस° भए गेलाह। \nभजनान]ददास जखन Bवचन दैत छलाह तँ चा£कात ओकर चेला सभ मuडपमे पसिर जाइत छल। \nिकछु गोटे काते-कात ठाढ़ भए जाइत छल। Bवचन,भजनक बीच-बीचमे ओ सभ ततेक मगन भए कीत;न \nकरैत, नृयक नाना Bकारक भंिगमा करैत, जे लगैत जेना भजनान]ददास साHात कृÈण होिथ। \nपीअर व6J, पीअर चानन, सॱसे कृÈणे कृÈण। एिह वगएसँ ओ स]त समाजमे अपन 6थानतँ बनाइए \nलेलक संगिह भूतकालक कुकाuड सभसँ िनवृित सेहो भए गेल। ओकरा शा6Jक कोनो µान तँ छलैक \nनिह, मुदा आग]तुक भत सभ अपनेमे ततेक िफरसान रहैत छल जे िबना िकछु सोचने िवचारने \nभजनान]ददासक पैरपर खसैत छल आओर कयाणक हेतु, नाना Bकारक क§ सभसँ मुितक हेतु हुनकर \nBाथ;ना करैत रहैत छल। ओिह ·ममे कतेको भत तँ अपन धन-सपि धिर दान कए हुनकर पा चेला \nबिन गेल छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n41 \n \nq \n  \n२३ . \nअिगला बेर खबािसनी जदीए चंगेरा लए आिब गेिल। ओकरा माए ततेक ने कहलकै जे ओहो तैयार \nभए गेिल। उठेलक चंगेरा आओर हमर सासुर िदस िवदा भेिल। ओकरा अखन आबक इछा निह \nरहैक, कारण ओकर बेटी नैहर आएल रहैक आओर कए िदनसँ नाितक पेट झड़ैत रहैक। पoच वष;क नाितक \nसंगे ओ िदन-राित Bश± रहैत छिल। ओकर अ6व6थतासँ खबािसनीकR िदत भए गेल छलैक। मुदा हमर \nमाए निह मानलकै आओर नाितकR गामक डाटरसँ इलाजोमे मदित कए देलकै। \nखबािसनीकR अिबते हमरा बहुत Bश±ता होइत छल। नैहरक सभ समाचार तँ ओ दैते छल, संगिह \nएहूठामक गितिविध सभमे ओ बहुत £िच लैत छल। एिह बेर ओकरा जदी अएबाक कारण छल जे माए \nएकटा खराप सपना देखलक। ओ राितएमे जोर-जोरसँ िचकरए-भोकरए लागिल। सॱसे ऑंगन लोक भिर \nगेल। सभ एतबे पुछैक जे एतेक राितमे हुनका की भए गेलिन? भेल-तेल तँ िकछु निह रहैक मुदा सपनाकR \nओ सच बुिझ लेने छिल। सपना की देखलक से ककरो कहबे निह कहैक। \nखबािसनी हमर नैहरक िख6सा सुनबैत-सुनबैत रमणक चच करए लागिल। ओ कलटर भेलाक बाद \nगाम कमे काल जाइत छल। बेसी काल दिड़भंगेसँ घुिर जाइत छल। तथािप पैघ लोकमे सभक अनायसे \n£िच भए जाइत छैक। खबािसनीक मुहR रमणक नाम खिसते हमर उसुकता बिढ़ गेल। की बात भेलैक जे \nएिह बेर ई अिबते रमणक चच; कए रहल अिछ? \nहमरा उसुक देिख खबिसनी पिरछेलक जे रमणक घरवाली ओकरा छोिड़ देलक। कारण पूछलापर ओ \nिकछु बिजतेनिह छल। बहुत Bयास केलापर ओकर मुँह खूजल। \nकहॉं दिन रमण जखन इंगलडमे पढ़ाइ करैत रहए तँ ओिहठाम एकटा मेम साहेबसँ लकड़ी लािग \nगेलैक। से ततेक परमान चढ़लैकजे रमण चच;मे जा कए पूजा-पाठ कए लेलक। ओइ अंÌेजिनऑंकR पता निह \nचलए देलकै जे रमणक िबआह पिहनिहसँ भेल अिछमुदा ओहो अ]हरा गेल रहैक। ऑंिख मुिन देलकै। रमण \nकलटरीक परीHा पास कए अपन देश लौटए लागल तँ ओहो पछोड़ धए लेलकै। कतबो Bयास केलक जे \nओ ओतिह रिह जाए, से ओ टस सँ मस निह भेलैक। \nरमणक तँ िसटीपीटी गुम भए गेलैक। अपना ओिहठाम अंÌेजिनआँकR लए कोना जाइत? की ओकर \nपिहल पÒी ई बद6त करत? कृघ]ता तँ ओ कइए चुकल छल। ओकरा इंगलड जेबाक खच ससुर अपन \nखेत बेिच कए केने रहिथ। दू साल धिर मासक मास ओ इंगलड टाका पठबैत रहलाह। संगिह अपन बेटी \nओ नाित,नाितनक भरण-पोषण करैत रहलाह, एिह उमीदमे जे जमाए बड़का हािकमभए जेिथन तँ बेटीक सुख-\nसुिवधा, मान-समानक पराकाPा भए जाएत। अपन संतानक सुख के निह चाहैत अिछ? तािह लेल जँ कनेक \nक§ो होइक तँ लोक सिह जाइत अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n42 \n \nमुदा रमण तँ सभटा पर पािन फेिर देलाह। िसगरेट, िसगार ओ िवदेशी दा£क संग अंÌेजी भाषी \nकिनआक च6का पिड़ गेिलन। आब तँ वएह सभ हुनकर िजनगी भए गेल अिछ। भोरेसँ तरह-तरहक नशाक \nसेवन करैत अंÌेजनी संगे रंग-रभस करैत रहैत छिथ। किह निह कलटरीक काज कोना करैत छिथ? \nमुदा काजमे ओ पा रहिथ। अंÌेजक 6वामी भत रहिथ। तािहसँ अंÌेज पÒीओ लए अनने रहिथ। \nएिह बातसँ तँ अंÌेज सभ बेहद Bश± भेल रहए। गाहे-बगाहे हुनक अंÌेज पÒी (एंगल) सँ सपक´ ओ सभ \nकरैत रहैत छल। अंÌेजकR आओर चािहऐ की? ओ सभ िपÕू, अ]धभत अिधकारी तकैत छल जे सुख, सुिवधा \nओ सोनाक टुकड़ीक लालचमे अपनिह देश ओ धम;सँ दगाबाजीकए सकैत छल आओर किरतो छल, रमण \nओकर सबहक फममे एकदम िफट कए गेल छल। उपरसँ अंÌेिजनीक आिन कए सोनामे सुग]ध कए लेने \nछल। \nई बात निह छैक जे अंÌेज सरकार ओकरापर ऑंिख मूिन िवfास क ए लेने छलैक। ओकरो चा£कात \nजासूस लागल रहैत छलैक। एिह बातक ओकरा पा सबूत तखन भेटल जखन Bगितशील िवचार मंचक \nनायक रामकुमारक ओकरा घर अएलाक तुर]त बाद कमी¥र साहेबक फोन आिब गेलैक। ततबे निह ओकरासँ \nिव6तृत आ²या सेहो म©गल गेल। रमणकR जवाब दैत-दैत पराभव भए गेल छल। \nखबािसनीक मुहR एतेक रास गप सुिन हम पिहल बेर छगु]तामे पिड़ गेल रही। खबािसनी कतेक िदन \nरिहतए? ओकरा अपन काज सभ मोन पड़ए लगैक आओर तखनसँ आपस हेबाक यॲतमे लािग जाइत। ओ \nजखन गाम जाए लागिल तँ रमणक पिरवारक की कोना भेलैक, तकर सभटा जानकारी अिगला बेर आनए हेतु \nकिह ओकरा िवदा कएल। \nखबािसनीक आबाजाही बनल रहलासँ हमरा तँ मोन लािगए जाइत छल, हमर माएकR बड़का उसास \nहोइक। नाि]हटा बचासँ हम जबान भए गेलहुँ, मुदा माएक हेतु तँ जेना दुधपीबे रही। सही कहल गेल अिछ \nमाए, माए होइत अिछ..! मुदा हमर माएक तँ हम एकमाJ आश रिहऐक आओर सेहो कनीकेटामे ओकरासँ \nफराक एकदम नव लोकक संग सासुर बसए लागल रिहऐक। \n·मश: सासुर घरे लागए लगलैक। जुड़ल अटल घर रहैक। जमीन-जालसँ नीक उपजा भए जाइक। \nिदन कोना बीित जाइक से पतो निह चलैक। पिरवारमे नव-नव बचा सभ अबैत गेल। बेटा, बेटी सभसँ घर \nभिर गेल। हमर ससुर एिह बातसँ बहुत खुश रहिथ। \nq \n  \n  \n२४ .  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n43 \n \nओिह समयमे 6वतंJता आ]दोलन जोड़ पकड़ने छल। गामे-गाम लोक िफरंगीसभक िखलाफ नारा \nलगबैत छल। कोनो इलाकामे जनाधार पाटÊक बच;6व तँ कतहु Bगितशी िवचार मंचक। गरम िसंह गुटक \nडकैत सभ जे जीिबत रिह गेल से अिधक©श Bगितशील िवचार मंचमे सि·य भए गेल तँ िकछु गोटे वृ]दावन \nबासी भए भजनान]ददासजी महराजक सेवक भए बेस मोट-सॲट भए गेल। नाना Bकारक चानन-ितलक, गरामे \nतरह-तरहक £iाH ओ हाथ-सँ-पैर धिर सुसÎजित पीताबरी पिहरने ओकर सभक शोभा तँ देखैत बनैत \nछल। \nिदन भिर ओकर सभक आjममे एक तरफ िकत;न तँ दोसर तरफ भ]डारा चलैत रहैत छलैक। \nिशÈयक सं²यामे िनर]तर वृि° भए रहल छलैक। आjममे पैसा,£पैआ तँ जेना झहरैत छल। गनबाक पलखित \nनिह रहैक। तR चािरटा मु6टंड ओिह टाका सभक देखभालमे मु6तैद छल। \nआjमकधनबल, जनबलक लगातार होइत वृि°सँ भजनान]ददासजी िनर]तर आन]दमे रहैत छलाह। \nसाHात कृÈणक 6व£पमे जखन ओ भतक समH उपि6थत होइतिथ तँ आjमवासी िवधबा भतगण सभकR तँ \nभितकÎवारभाटा उिठ जाइत छलिन। कतेको भाव िवåल भए नृय करए लागिथ। कतेको भजन करए \nलागिथ। ककरो-ककरो तँ जेना भजनान]द 6वामीमे साHात् कृÈणक दश;न होमए लागए आओर ओ सभ हुनकर \nपैरपर दंडवत खिस पड़ैत। \nझािल-मृदंग, ढोलक संग कृÈणक रासलीलाक अनुपम दृÈय देखए हेतु कतए-कतएसँ भत सभ आिब \nजाइत छलाह। \nएिह Bकारक भितरसमे सराबोर लोककR माथाक कोन काज? ओ सभ अ]धभत भए गेल छल। \nभजनान]ददासक हेतु सव;6व तन, मन, धन अिप;त छल। आिखर, सभकR मुित तँ चाहबे करी। भवजालसँ दूर \nहिट कए 6वग;क ¯ार खुिज रहल छलैक। तािह पथकR चिलते-चिलते भत सभ अपन धन ओ सम6त \nसपदा 6वत: अप;ण करबाक हेतु आतुर भए गेल छल। \nआब तँ बस एकटा आदेशहोइक आओर ओ सभ अपन नगद, गहना, जमीन, जायदाद, सभ भजनान]द \n6वामीकR समिप;त करए लागल। मुदा भजनान]दजी तँ कथुमे हाथो निह लगबैत छलाह। सभकाज हुनकर \nमु6टंड सभक माफ;त भए जाइत छल। बहिरआ सभ बुिझ निह रहल छल जे आिखर भए की रहल छल? \nBगितशील िवचार मंचक िकछु काय;कतसँ जनाधार पाटÊक लोक सभसँ कोनो-कोनो बातपर बाद-िववाद \nहोइते रहैत छल। पिहने तँ ई बात गाहे-बगाहे होइत छल मुदा िकछु िदनसँ एकर र×तार बिढ़ गेल छल। \nजनाधार पाटÊक नेतृवक िच]ता बढ़लजा रहल छल मुदा ओ सभ िकछु कए निह पािब रहल छलाह। \nहािर कए ओ सभ Bगितशील िवचार मंचक संग बैसार केलाह। उÀे³य ई जे गप-सपसँ सम6यासभक \nसमाधान कएल जाए। जनाधार पाटÊक नेता सभ अपना भिर सभ कोिशश केलाह मुदा Bगितशील मंचक लोक \nएिह बातपर अिड़ गेल जे 6वतंJतासँ बेसी ज£री सामािजक पिरवत;न िथक। शोषण मुत समाजक िबना  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n44 \n \n6वतंJताक लाभ िकछु गोटे धिर रिह जाएत। अिधक©श ओिहना रिह जाएत। गप-सप होइते छल िक \nआसपासमे जोरदार धमाका भेलैक। \nअफरा-तफरीक महौलमे के कतए गेल, ककर की हराएल, ककर जान गेल, के मिर गेल िकछु निह \nबुझाएल। के सािजस केलक तकर िकछु अनुमान निह लािग रहल छल। जनाधार पाटÊबला सभ \nBगितशीलमंचपर आरोप लगा रहल छल जखन िक ओ सभ अपनाकR िनद´ष कहैत छल। यो-यो कहैक जे \nएिहमे िफरंगीजासूसक हाथ भए सकैत अिछ। \nq \n  \n२५ . \nअचानक भेल िब6फोट ततेक सशत छल जे आस-पासक मकान सभ िहिल गेल। कैटाक \nिखड़की, केबाड़क शीशा चूर-चूर भए गेलैक। जनाधार पाटÊक Bा]तीय Bमुख सिहत कैटा 6थानीय नेता खूनसँ \nलतपथ पड़ल छलाह।  Bगितशील िवचारमंचक काय;क सभ सेहो घायल रहिथ मुदा अपेHाकृत कम। \nसंयोगवश राजकुमारकR दिहना पैरमे मामूली चोट आएल छल। ओकरा Bाथिमक इलाजक बाद अ6पतालसँ \nछु«ी भए गेलैक। गभीर £पसँ घायल सभकR अ6पतालमे भÊ कएल गेल। ओिहमे जनाधार पाटÊक Bा]तीय \nBमुखक हालत बहुत गभीर छल। \nदेश-िवदेशमे ई समाचार पसिर गेल। िफरंगी सभकR मौका भेटलैक। आनन-फाननमे Bगितशील िवचार \nमंचपर Bितबंध लगा देल गेल। ओकर काय;क सभकR िहरासतमे लए लेल गेल। मुि³कलसँ राजकुमार बँिच \nकए भागल। \nअसलमे िफरंगी सभ बहुत िदनसँ Bगितशील िवचारमंचसँ तमसाएल छल। कखन ओ सभ सरकारी \nअसहयोगक बाबजूद तेजीसँ देश भिरमे पसिर रहल छल। िफरंगी सभकR ओ चुनौती दए रहल छल। \nरॉंची मनोिचिकसालयमे भतÊक बादसँ यो मा6टर साहेब वा पुÈपाक हाल-चाल लेबए निह गेल। ओ \nसभ जीबए, मरए तकर ककरो िच]ता निह। ओिहठाम एहेन सैकड़ो एहन मनोरोगी छलाह जे आब 6व6थ भए \nगेल रहिथ मुदा हुनकर पिरवार अपना ओिहठाम निह लए जािथ। ओकर सपिकR हरण कए िनिनत भए \nगेल रहिथ। मनोरोगी अ6पताल कoकेक ि6थित भयाबह छल। यो रोगी बड़बड़ा रहल अिछ तँ िकओ गुम \nपड़ल अिछ। यो-यो बहुत आ·मक छल। मनुख देिखतिहं िचकड़ए लगैत छल। सभ जानवर जकo जीिब \nरहल छल। \nिब6फोटक बाद राजकुमार अ6पतालसँ घसकल। देखलकै जे पुिलस ओकर गुटक लोकसभकR तािक \nरहल अिछ। कै गोटा पकड़ल गेल छल। ओ जान-बेजान ओिहठामसँ भागल आओर घुिर निह तकलक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n45 \n \nराते-राती बस पकिड़ रॉंची पहुँच गेल। ओतएसँ कoके मनोिचिकसालय पहुँचल। ओतए पहुँचतिह अपन माएकR \nताकए लागल। पुÈपाक हालत ठीक निह छल। \nमा6टर साहेब पूण; 6व6थ भए गेल रहिथ। राजकुमारकR देिखतिह िचि]ह गेलिखन। भाव िवåल भए \nकानए लगलाह। जदीसँ जदी घर आपस जाए चाहैत छलाह। अ6पताल Bशासनसँ गप कए रामकुमार \nहुनका ओिहठामसँ छु«ी करओलक। मा6टर साहेबक गाम िवदा कए राजकुमार माएक िजµासामे फेर \nअ6पताल पहुँचले छल िक पुिलसकR कतहुँसँ ओकर हवा लािग गेलैक पुिलस ओकरा तकैत-तकैत रॉंची पहुँच \nगेल छल। पुिलसकR पछोड़ करैत देिख ओ भागबाक Bयास केलक मुदा पुिलस चा£कातसँ घेिर लेलकै। ओ \nभािग निह सकल। पकड़ा गेल। \nराजकुमार पुिलसकR बहुत हाथ-पैर जोड़लक जे ओकर माए अ6पतालमे भतÊ अिछ। ओकर हालत ठीक \nनिह अिछ, मुदा ओ सभ िकछु निह सुनलकै। थोड़कालमे राजकुमारकR लए पुिलस अµात 6थान िदस चिल \nगेल। \nमा6टर साहेब बहुत िदनक बाद अपन गाम पहुँचलाह। िकछु गोटे तँ हुनका िचि]हओ निह सकल। \nआकार, Bकार सभ बदिल गेल छल। कृÈणकाय, दप-दप करैत मुखारिवंद ओ तेज6वी संभाषणसँ ओ अखनहुँ \nलोककR Bभािवत कए लेने छलाह। थोड़बे कालमे सॱसे गामक लोक जमा भए गेल। \nमा6टर साहेब सभसँ ततेक नीकसँ गप-सप केलिथ जे लगबे निह करैक जे ओ कoकेसँ इलाज कए \nलौटलाह अिछ। मुदा िकछु लोककR अखनो िच]ता होइक जे कहॴ ओ दोबारा ओही हालमे ने पहुँिच जािथ। \nतािह हेतु ओ सभ शु£एसँ सावधान भए गेल। ओ सभ मा6टर साहेबक शुभिच]तक एवम् िनकट सब]धी \nछलाह। अ6तु, एिह बातक हेतु सचे§ रहिथ जे हुनका कोनो Bकारसँ मानिसक दबाब निह पड़िन। \nमा6टर साहेब जखन अपन घर आपस अएलाह तँ कनी काल तँ गुम पिड़ गेलाह। फेर आगू \nबढ़लाह। घरसँ एकटा युवक बहराएल। ओकरा देिखते मा6टर साहेब िचकिर उठलाह- \n“िकशोर!तूँ कतए छलह एतेक िदन?” \nमा6टर साहेबक िहसाबे तँ ओ डकैतक िगरोह ¯ारा मारल गेल। माएक संगे डकैत सभ ओकरो मािर \nदेलक। मुदा यो एिह बातपर ­यान निह दए सकल जे घटना 6थलसँ माJ मा6टर साहेबक पÒीक लहास \nभेटल छल। िकशोर तँ कतहुँ िनपा भए गेल छल। \nभेलैक ई जे डकैत सभ धोखासँ पिरि6थितवश मा6टर साहेबक घरमे फसाद कए देलक। जाबे ओकरा \nसभकR हालत काबूमे अएलैक, मा6टर साहेबक पÒी तँ दुिनऑंसँ जा चुकल छिल। मुदा िकशोर बचल छल। \nओकर चोट बहिरआ छलैक। डकैत सभ ओकरा उठौने-पुठौने सरकारी अ6पताल लग छोिड़ देलक। संयोग \nरहैक जे ओिहठामसँ अ6पतालक डाटर जाइत रहए। ओ ओकरा उठा-पुठा कए अ6पतालमे भतÊ कए \nदेलक। ओ मामूली इलाजक बाद बिच गेल। जीिब तँ गेल मुदा ओकरा िकछु मोन निह पड़ैक। 6मृित Hय \nभए गेल रहैक। एिह ि6थितमे ओ अ6पताल छोिड़ कतहु चिल गेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n46 \n \nq \n  \n२ \nडॉ. योगे]i पाठक  ‘िवयोगी’ \nउप]यास - हमर गाम  \n  \n8.  लबोदर \nमूल नाम : दिरi नारायण झा \nिपताक नाम : पलटू झा \nज]म ितिथ : अµात \nमृयु: पoच वष; पिहने \nउपलिध : लबोदर नाम गुण पैघ उदर बला छलाह। हमहूँ देखने िछऐिन हुनकर शरीर। कuठसँ डoड़क \nबीच माJ एक ितहाइमे छाती आ दू ितहाइमे लब उदर। से कोनो पैघ धोिध फूटल निह, सपाट। आइ \nकािल हीरो सब िससपैक चमकबैत रहैत अिछ मुदा लबोदरकR छातीआ पoजरक सबटा हाड़ लोक सौ मीटर \nदूरोसँ गिन सकैत छल। हुनका बुझलो निह छलिन जे ई शारीिरक सौPवक िवशेषता िछऐ। \nवृिएँ लबोदर मरणोपरा]तक सं6कार करबैत छलिखन।आ पोखिरपर भोजन करब हुनक एिह वृिक \nअंश छल। मुदा एक बेरक िख6सा जे बूढ़ लोक कहैत छिथ से अÓुत छल। \nलबोदर अपन जजमिनकामे कोनो गाम गेल छलाह। ओतए चूरा-दही भोज छलैक। इ]तजाम तऽठीके \nछलैक मुदा िहनका सबिहक भोजन बेर िकछु कुzयव6थाक कारण दही कने कम पिड़ गेलै कारण पोखिर पर \nसामान िहसाबे सँ पठाओल गेल छलै। लबोदर लगलाह अखरा चूरा फoकए। जाबत घरवारी दहीक zयव6था \nकेलिन ताबत ई करीब पoच सेर चूरा सधा देलिखन। आब हाल ई छल जे जाबत दही आबए ताबत िहनका \nपातमे चूरा सिध जाए, ई छुछे दही सुड़किथ आ तकर बाद फेर अखरा चूरा फoकिथ। ई अपना दूनू कात \nमािटपर चे]ह दऽकए आन लोककR उिठ जेबाक संकेत देलिखन आ अपने खाइते रहलाह। जखन करीब एक \nबोरा अखरा चूरा आ चािर तौला दही सधा देलिन तखन घरवारी हाथ जोिड़ कए ठाढ़ भऽगेलिखन। तैयो ई \nढकार निहए लेलिन मुदा पिरि6थितकR बूिझ घरवारीकR किह देलिखन- \n“अहo पार उतिर गेलहुँ, हम आब तृत छी।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n47 \n \nएतबा किह ओ उिठ कए हाथ धोलिन, पान सुपारी लेलिन आ दस िकलोमीटर टहलैत टहलैत गाम \nआिब गेलाह। िकयो कखनहु हुनकर पेट उठल िक फूलल निह देखलक। अिगला िदन लबोदर फेर कोनो \nभोज खेबा लेल तैयार। िहनके भोजन देिख ने िकयो फकड़ा बनौने छल – \nपoच पसेरी अखरा चूरा, दही छoछ भिर जलखै जकरा \nकी हैत चटने पाभिर जोड़न? ऊँटक मुहमे जीरक फोड़न ! \n  \nहमरा अपना गाममे हुनका के खुअिबतए? मुदा ओ पिरि6थितकR बुझैत छलिखन आ गामक भोजमे किहयो \nछूटल घोड़ा जकo zयवहार निह केलिन। \nहमरा गाममे िकएक ककरो बूझल रहतैक जे िगनीज बुकमे हुनकर नाम रेकॉड;मे िलखिबतए। हमसब \nएिह गौरवसँ चूिक गेलहुँ त हम िनयारल जे अपन संकलनमे हुनकर चच ज£र करब। \nq \n  \n9.  नटवर लाल \nमूल नाम : जय]त कुमार लाल दास \nिपताक नाम : िशव मोहन दास \nज]म ितिथ : सन उनैस सौ अठतालीस के चौरचन िदन \nउपलिध : नटवर लालक िपता अप वयसमे मिर गेलिखन। माताक एकमाJ स]तान ई गामक िबगड़ल \nछॱड़ा सब के संगितमे फँिस गेलाह। य\\िप हमरा गाममे बीएक असफलताक बाद सब गािज;यन अपन \nिधयापूताकR 6कूल जेबासँ परहेज करबए लागल मुदा जय]त कुमार लाल दास 6कूल गेला जिहना िक िहनका \nटोलक िकछु आर बचा सब करैत छल। कहुना अठमा तक घुसकला तकर बाद हाथ उठा देलिन। \nबचिहंसँ िहनकामे िवशेष लूिर छलिन लोककR ठकबाक। पिहने तऽबहुत िदन तक माएकR ठकलिन आ \nमिटकोरबा गामक हाटपर िझली कचरी बतासा लãडू खाइत रहलाह। तकर बाद अनकोपर अपन मंJक \nBयोग केलिन। लबोदरक िपितयौतकR जजमिनकामे भेटल रंगल धोती सब ई कामित टोलक लोककR िकना \nदैत छलिखन, बेसी दामपर जे तोरा रंगक खच बिच गेलहु, आ धोती बलाकR किह दैत छलिखन जे रंगल \nधोती िकयो निह कीनत, ओ तऽध]य कहू जे हम एक गोटेकR फुसला कए राजी केलहुँ। धोती बेचिनहार \nकिहयो निह बुझलिन जे के िकनलक आ कीनिनहार किहयो निह बुझलिन जे ककर धोती ई िकनलक। एही  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n48 \n \nतरहR पुरना िकताब िव\\ाथÊसँ लऽ कए ओकरा नवका भाव बेचिथ। एिह zयवसायमे िहनका नीक आमदनी \nहोमए लागल। अपने ई लील िटनोपाल देल नीक धोती गंजी पिहरए लगलाह। \nएिह बीच िकशोर वयसमे Bवेश किरते िहनक आदित सब िबगड़ए लागल। ई सुनसान गाछी िबरछी आ \nपटुआ कुिसयारक खेतमे िशकार करए लगलाह। हाथमे पाइ रिहतिह छलिन से िशकार भेिटए जाइ छलिन। \nसब गाममे सब तरहक लोक होइ छै आ हमरो गाम एिहसँ बचल निहए छल। मुदा जखन एक गोटेकR िकछु \nभऽगेलै आ ओकर बाप िहनका तंग करए लागल िबयाह कऽलेबा लेल तखन ई पिहल बेर डरा कए गामसँ \nभािग गेला। \nछओ मास बाद घुरला तऽमाएकR सब बात बुझबामे आिब गेल छलिन। ओ बेचारी नीक र6ता धेलिन आ \nिहनकर िबयाह करा देलिखन। नटवर लाल पÒीमे रिम गेला। साले साल पुJ रÒक बरखा होमए लागल। \nतेरह साल पुरैत पुरैत िहनका लग छोट पैघ तेरहटा बचा छल– एकछाहा पुिलंग। घरमे जगह तऽनिहए \nछलिन, बुतातोपर आफत आिब गेलिन। ताबत माताराम उपरक र6ता धेलिन आ ई लगला पु6तैनी जायदादकR \nबेिच गुजर चलबए। \nएिह बीच िहनकर भा¤य जागल जखन मािJकक एक गोटे बक मनेजर बिन कए राजनगर एलिखन। \nिहनकर दुद;शा देिख ओिह बेचाराकR दया लािग गेलै आ िहनका बकमे चपरासीक नोकरी भेिट गेलिन। आब \nकी छल? राित िदन िहनका आéनसँ माछक सुग]ध उठए लागल। \nबकमे पहुिच नटवर लालकR अपन असली £प देखेबाक अवसर भेिट गेलिन। हमरा गामसँ राजनगर \nदस िकलोमीटर। ताबत ने रोड नीक भेल छलै आ ने टेपूक चलन भेल छलै। ई लोककR फुिसया फुिसया \nबकमे खाता खोलबौलिन आ तकर बाद ओकरा सबकR लघु बचत योजनासँ जोिर िनय सoझमे एकटकही \nदुटकही, जकरा जेहन जुड़ै, से जमा करए लगला। पासबुक बिन गेलै मुदा सबटा पासबुक ई अपनिह संग \nराखिथ। लोककR िवfासमे लेने। ज£रित पड़लापर सौ पचास उधार सेहो दऽदैत छलिखन ई किह जे बकसँ \nलोन भेटलहु। लोक लोन सधबए लागल आ अिगला िक6त उठबए लागल। \nएिह बीच ई गामक संिचत टाका िनजी काजमे लगाबए लगला। पासबुकपर िकछु चढ़ै निह। लोककR \nिकछु बुझबामे अबै निह। Bायः पoच साल तक ई खेला चलैत रहल। िकयो यिद किहयो पासबुकक चच´ \nकरए तऽई बह±ा बना देिथ जे बकमे राखल छै। दश िकलोमीटर िबना कोनो साधन के चिल कए जाएब \nकिठन छलै आ लोक अनठा दैत छल। \nएक बेर ककरो बेटीक िबयाह लेल पoच हजार टाका िनकासी करबाक ज£रित भेलै। ओकरा िहसाब \nजतेक टाका ओ जमा करैत गेल छल ओिहसँ पoच हजार ज£रे उठाओल जा सकैत छलै। नटवर लाल \nिकछु िदन टालमटोर करैत रहला। मुदा बेटी बला कते िदन मािनतए? अ]तमे हािर कए ओ एक िदन पहुँिच \nगेल राजनगर बक।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n49 \n \nतकर बाद जे हेबाक छलैक सएह भेलै। सबटा भेद खुिज गेलै आ बेटी बलाक खातामे माJ अढ़ाइ सौ \nटाका भेटलै। गामक Bायः सब के टाका डुबलै। सब अपन कपार पीट कए रिह गेल। \nनटवर लालपर िवभागीय कारवाइ भेलिन, ओ जेल गेला। एिह बीच तेरह पुJ सेहो बढ़ैत गेलिखन आ \nसॱसे भारतमे िछिड़या गेलिखन। हुनका लोकिनक लेल बापक पापक बीच गाममे रहब किठन भऽगेलिन। पÒी \nसेहो अ6व6थ रहए लगलिखन आ करीब चािर सालक बाद 6वग; गेलीह। पेरोलपर आिब नटवर लाल पÒीक \nसं6कार केलिन। \nकरीब सात साल जेलमे सरलाक बाद ओ गाम घुरला। मुदा हुनका मुखरापर कोनो ¤लािनक भाव \nकिहयो निह एलिन। एखन गामे रहैत छिथ आ बेटा सबहक पठाओल टाकापर गुजर करैत छिथ। \nकोिशश तऽओ एखनहु करैत छिथ लोककR ठकबाक, पुरान आदित जे छिन, मुदा आब लोक िहनका \nचीि]ह गेल अिछ से िहनका निह सुतरै छिन। \nq \nजारी.... \nऐ \nरचनापर अपन म ◌ंतzय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nजगदीश  Bसाद  मuडल - पंगु (उप]यास )- आगo आ दूटा लघुकथा \n१ \nजगदीश Bसाद मuडलक \nपंगु \nउप]याससँ... \n5. \nप]iह अग6त 1947 इ6वीकएलालिकलापर 6वतंJ देशक ितरंगा झuडा फहरा गेल। 30 जनवरी \n1948 इ6वीकए गoधीजीक मृयु गोली लगलासँ भऽ गेलैन। 26 जनवरी 1950 इ6वीकए देशक अपन \nसंिवधान लागू भऽ गेल। 1952 इ6वीमे लोको सभा आ राÎयक िवधान सभा-ले सेहो चुनाव भऽ गेल। \n1952 इ6वीक आम चुनाव देशक ऐितहािसक चुनाव छल। ऐितहािसक ऐ मानेमे जे जेतेटा देश भारत \nआइ अिछ ओतेटा भारत शासनक दृि§सँ पिहने नइ छल। राजा-रजबारसँ लऽ कऽ जमी]दार, महंथानासँ देश \nभरल छल। िकसानक देश भारत रिहतो िकसानक मूल पूजी\n[i] राजा-रजबारसँ लऽ कऽ महंथाना-जमी]दार \nधिरक हाथमे घेराएल छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n50 \n \nओना, लोक सभाक चुनावमे जिहना देशक शासन (के]i शासन) कoÌेस सरकारक हाथ आएल तिहना \nराÎयक शासन सेहो कoÌेसक हाथमे आएल। मुदा के]iोमे आ राÎयोमे एकछाहा कoÌेसेक Bितिनिधटा निह \nपहुँचला, अनेको राजनीितक पाटÊक Bितिनिध सभ पहुँचल छला। िदलीक शासनमे जिहना पिuडत जवाहरलाल \nनेह£क नेतृवमे कoÌेसी सरकार बनल, तिहना अनेको पाटÊक बीच कयुिन§ पाटÊक Bितिनिध सेहो िवरोधी \nदलक नेतृवमे ठाढ़ भेला। कoÌेस पाटÊक अलाबे आन सभ पाटÊसँ बेसी कयुिन§ पाटÊक Bितिनिध छला। \nचुनावसँ पूव; सभ पाटÊ अपन-अपन घोषणा पJक मा­यमसँ अपन-अपन काय;·म िनधिरत कऽ नेने छल। \nदेशोक बीच आ राÎयो सभक बीच समािजक-आिथ;क िवषमता तँ छेलैहे। कोनो-कोनो राÎय औ\\ोिगक \nHेJमे अगुआ िजनगीक मूल सम6याक समाधानमे सेहो अगुआ गेल छल, जइसँ ओइठाम रोजगारसँ लऽ कऽ \n6वा6Ïय, िशHा आिद सभ िकछु अगुआ गेल छेलइ। मुदा अिधक©श राÎय पछुआएल छल। पछुआएबो एे \nरंगक निह छल, रंग-िबरंगक छल। कोनो राÎय अपन जमीनकR[ii] Bगितक पटरीपर चढ़ा नेने छल, तँ कोनो \nराÎय पाछुए मुहR ससैर रहल छल। केरल-बंगालक संग आनो-आनो राÎय सभ अपन अथ; बेव6थाकR पटरीपर \nचढ़बए लगल छल। ओना, अपन िबहारो तइमे पाछू निह छल। घराड़ीक जमीनकR[iii] बेलगान करबा चुकल \nछल। बका6त जमीनक आ]दोलन सेहो िमिथल©चलमे जिम कऽ भेल। मुदा बका6त जमीन तँ ओ जमीन ने \nभेल जेकरा अंÌेज बहादुर सवÙ-सेटलमे]टसँ 1903 इ6वीमे फाइनल केने छल। मुदा तँए िक पु6त-पु6ताइनसँ \nलोक खेती करैत नइ आिब रहल छला, सेहो बात तँ निहयR छल। मुदा हुनका सबहक लेल जमीनक कोनो \nअिधकार पJ नइ छेलैन, तँए ओ सभ बँटेदारक £पमे अपनाकR बुझै छला। जमीन उपजबैत रहला, अगो-\nजनारसँ लऽ कऽ अिधया-बॉंट बॉंटैत खेतबलाकR अपन कज;क सुिद-सबाइ चुकबैत खाली हाथे घर घुमैत \nरहला। तँए एहेन खेितहर लेल नव िसरासँ बटाइ कानूनक ज£रत भेल। ओना, िकछु पिरवारकR बेलगान \nघराड़ी छेलैन मुदा हुनको सबहक घराड़ीक लूट-पाट होइते रहैन। ओना, बेलगान घराड़ीपर रहिनहार आ खेत \nउपजौिनहारक नाओंसँ ‘िसकमी बँटाइ’क खितयान सवÙमे बिन चुकल छल मुदा तेकर अितिरतो आधासँ बेसीए \nबँटेदार छुटलो छलाहे। िमिथल©चलक सायवादी पाटÊ अपन चुनावी घोषणा पJमे अपन सम6या-समाधानक \nB6ताव रिख चुकल छल, खेतीक लेल मािट मूल पूजी छीहे। िलिखतसँ मौिखक धिर अपन मूल सम6या \nजेना- भूिमहीनकR बासभूिम, खेत उपजौिनहारकR िसकमीक बटाइक अिधकार, अिधक जमीन रखिनहार जमी]दार-\nमहंथानाकR भूिम हदब]दीक [iv ] भीतर आनब आ ओकर शेष जमीन उपजौिनहारक हाथमे देबइयािद।तैसंगपीबैसँ \nलऽ कऽ खेत पटबै धिरक पािनक बेव6था, अइलेकोसी नहिरक संग गाम-गाममे पसरल पोखैिरक जे सम6या \nसभ छल तेकर समाधान साव;जिनक £पमे हुअए, इयािद-इयािद। ऐ सभ सम6याक समाधानक लेल \nसायवादी पाटÊ उिठ कऽ ठाढ़ भेल। \nिमिथल©चलक सौभा¤य रहल जे ऐठाम महान-महान साधक लोकिनक आवाजाही सिदकाल होइत रहल। \nखाली आबाजािहये टा निह भेल, ओ सभ िमिथल©चलकR अपन कम;भूिम बना जीवन भिर सेवा करैत रहला। \nसन् 1955 मे िवनोबा भावे झंझारपुर एला। नमहर सभाभेल छेलैन।अखन जे थानासँ पिछम \nऔ\\ोिगक HेJक £पमे देखै छी, ओइ समय ओ नमहर िफड छल, जैपर फुटबॉल सेहो खेलल जाइत \nछल, ओही िफडपर सभा भेल छल। भूदान आ]दोलनक £पमे जमीनक आ]दोलन िवनोबाजी ठाढ़ केलैन। \nहुनक मoग रहैन अपन जमीनक छबम् िह6सा जमीन दान क£।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n51 \n \nएक िदस तेल©गनाक सश6J लड़ाइ जारी छल आ दोसर िदस भूदानी आ]दोलन शु£ भेल।ऐ \nआ]दोलनमे Bेम-पूव;क 6वेछासँ अपन जमीन दान कएल जाइ छल। गाम-गाममे भूदान किमटीक गठन भेल \nछल। \nपिरवारक £पमे जिहना जीिवकाक लेल खेत आ खेतीक सम6या छल तिहना गाम-समाजक £पमे सेहो \nअनेको सम6या छल। एक िदस नव 6वतंJ देश, दोसर िदस धरतीसँ अकास धिर अनेको सम6या सबहक \nसोझामे उपि6थत भेल। गाममे एक िदस जिहना पेटक सम6या छल तिहना दोसर िदस व6J, आवास, िशHा \nआ िचिकसाक सम6या सेहो छल। गाम-गाममे हैजा, चेचक, मलेिरया इयािद अनेको सं·ामक बेमारीक Bकोप \nहोइत रहै छल। जइसँ अनेको लोक मरै छला। ने पढ़ाइ-िलखाइक लेल िव\\ालय छल आ ने बेमारीक लेल \nिचिकसा सुिवधा। तैबीच अ]ध-िबसवास तेना पसरल जे मनुखकR समुिचत िदशा िदस बढ़ए निह दैत छल। \nअ]हार घर सoपे-सoप सदृश वातावरण बनल छल। \nराÎयो सरकार आ के]iो सरकारक बीच अपन-अपन एहेन-एहेन सम6या सभ छल जे अथभावमे िकछु \nकइये निह पेब रहल छल। ओना, अथभाव सेहो छल मुदा मूल अभाव छल कुशल केिनहारक। \nिमिथल©चल सभ िदनसँ धार-धुरक इलाका रहबे कएल अिछ। दज;नो धार िमिथल©चलक बीच अिछए। \nओहू धार-धूरमे सभ धारक गित-िविध एे रंग सेहो निहयR अिछ। िकछु धार एहेन अिछजे बेसी काट-खॲट \nकरैए आ िकछु एहेन अिछ जे बहैत तँ अिछ सालो भिर मुदा समटल गितये। तैसंग मरल धार सेहो अिछए। \nमरल धारक माने भेल,ओहन धार जे बरसातमे तँ िकछु िदन बोिहतो अिछमुदा रहैए सभ िदन सुखले। जइसँ \nने ओइ जमीनमे उपजा-बाड़ी होइए आ ने उपयोगक कोनो दोसरे काज। तैसंग मािटक £पमे सेहो दुभा¤य \nरहल अिछ जे उपजाउ मािट माने उव;र शितबला खेतक मािट भँिस गेल आ ओकरा ऊपर दोखरा बाउल \nभिर गेल। \nकोसी-कमला नदीक उपiव सबहक सोझमे छेलैहे। ओकरो रोक-थामक लेल िमिथलाक िकसान उिठ \nकऽ ठाढ़ भेला। कोसी नदीकR दुनू भागसँ बाि]ह ओइ पािनक उपयोग िसंचाइ-ले करैक योजना बनल। बा]हक \nसंग फाटकबला पुलो आ नहरोक योजना बनल। तैसंग िबजली उपादन लेल डैम बनबैक अवाज सेहो उठले \nछल। ओना, देश नव-नव 6वतंJ भेले छल। जइसँ देशवासीमे 6वतंJताक उसाह सेहो बनले छेलैन। कोसी \nनदीक दुनू तटब]ध बनबैले एकाएक जन-सैलाव उमैड़ गेल। माने जन-आ]दोलनक £पमे सहयोग भेल। गाम-\nगामसँ लोक अपन jमदान करैले पहुँचल। बा]हो बनल, नेपाल सीमाक बीच फाटकबला पुलो बनल।सबहक \nमनमे िबसवास भेल जे दुनू देशक जमीनक िसंचाइ हएत। मुदा आइ लक-धक सािठ बख; बीतलोपर कोसी \nनहरक योजनाक की गित अिछ, ओ सबहक बीच अिछए। देशक अजादीक लड़ाइमे जे पीढ़ी बिलदान देलैन \nहुनकर आइ तेसर पीढ़ी गुजैर रहल अिछ, गाम-घर छोिड़-छोिड़ ओ सभ पड़ाइन कए रहला अिछ। \nजिहना अपना देशमे अंगरेजी शासनक िव£° 1935 इ6वीक पछाइत जन-आ]दोलन उÌ भेल छल \nतिहना दुिनयoक बीच सेहो यु° जारी छल, जेकरा ि¯तीय िवf यु°क £पमे जनै छी। दू भागमे बँिट दुि नयoक \nबीच जबरदस लड़ाइ फँिस चुकल छल। पिहल िवf यु°क भुतभोगी  जम;नी भऽ चुकल छल। 1917 \nइ6वीमे £समे सायवादी पाटÊक बीच सा आिब चुकल छल। दोसर िवfयु°मे एक िदस सायवादी देश आ \nदोसर िदस साÜाÎयवादी देशक समूह आमने-सामने भऽ चुकल छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n52 \n \nओना, दुिनयoक इितहास लड़ाइयेक घटनासँ भरल अिछ, मुदा अखन धिरक जे लड़ाइ–दू देशक बीच–\nरहल ओ एक िवचारक किहयौ आिक एकधाराक, बीच रहल। िकएक तँ एे िवचारधाराक शासन-तंJ अपन-\nअपन बजार-ले लड़ल छल। मुदा ि¯तीय िवf यु°,  जेकरा शीत यु° सेहो कहै िछऐ, ओ वैचािरक £पमेलड़ाइ \nभेल। \nि¯तीय िवf यु° समात भेला पछाइत नव-नव केतेको देश सा यवादी शासन अंगीकार कऽ लेलक। \nतीस िसतबर 1949 इ6वीकए माओसे तुंगक नेतृवमे चीन सेहो सायवादी शासन अंगीकार कऽ लेलक। जे \nदेश ओहू समयमे दुिनयoमे सभसँ अिधक जनसं²याबला देश छल। \nि¯तीय िवf यु°सँ पूव; दुिनयoक अनेको देश साÜाÎयवादी द ेशक उपिनवेश छल। अपन देश [v] सेहो \nछेलैहे। ओइ सभ साÜाÎयवादी देशक एेटा मनसा छेलै जे उपिनवेश देशक लूट-खसोट कऽ अपने \nसमृ°शाली बनल रही। आम-जनक जीवनसँ कोनो मतलब निह छल, मनुखक िजनगी जानवारोक िजनगीसँ \nबर बनले छल। ओही बर देशमे अपनो सभ छेलॱ। ि¯तीय िवf यु°मे िकछु साÜाÎयवादी देश प6त भेल \nआ सायवादी देश- सोिवयत संघ सेहो सभ तरहR जज;र भऽ गेल। मुदा िकछु भेल, तैयो सोिवयत संघक \nआम-अवाम अपन देशक सा कायम रखलैन। दुिनयoक जन-गण अपन अि6तवकR[vi] सेहो िच]हलैन। जइसँ \nयु° समात भेला पछाितयो देश-देशक भीतर जन-आ]दोलन सेहो जोड़ पकड़लक। दुिनयoक बीच दुनू \nिवचारधारा–माने पूजीवादी-साÜाÎयवादी आ समाजवादी-सायवादी–अपना-अपना गितये बढ़ए लगल। एका-एकी \nकेतेको देश साÜाÎयवादी जालसँ िनकैल सायवादी िवचारधाराक अनुकूल अपन Bगितक बाट 6वयं बनबए \nलगल। जइसँ दज;नो देश सायवादी बेव6था अपनौलक। \nअपना सभ एिशया महादेशमे छी। जे आन सभ महादेशसँ सघन अवादीबला महादेश अिछ। चीनमे \nसायवादी शासन 6थािपत भेला पछाइत, िवयतनाममे सायवादी आ]दोलन जोर पकड़लक। ओना, छोट-छीन देश \nिवयतनामो अिछ आ कोिरया सेहो अिछ, मुदा दुनूमे जबरदस लड़ाइ साÜाÎयवादी देशक संग फँसल। कोिरया \nबँटा कऽ दू भाग भऽ दू देश बिन गेल। मुदा िवयतनाम बँटाएल तँ निह, मुदा आइ धिरक दुिनयoक ऐितहािसक \nलड़ाइमे सभसँ अिधक िदन तक लड़ैबला देशमे अपन Bथम 6थान तँ बनौनिह अिछ। िवयतनाम लक-धक \n34 बख; धिर लगातार लड़ैत रहल। हो-ची-िम]हक नेतृवमे िवयतनामक यु° भेल छल। बम-बा£दक Bभाव \nिवयतनामक एक-एक इंच जमीनक उव;राशितकR न§ कऽ देलक। मुदा सायवादी शासन बिनते ओइठामक \nजन-गणदेशभत सभ अपन-अपन पूण; शित लगा देशकR समृ°शाली आ उ±तशील बनेबे केलैन। देवचरण \nजिहना अपना ऑंिखये देशक शासनक उतार-चढ़ाव देखने छला तिहना अपन पिरवारक उतार-चढ़ाव सेहो \nदेखते आिब रहल छला। 1920 इ6वीसँ पूव; जे देशक अजादीक आ]दोलन छल ओ शु£आती अव6थामे \nछल, तँए आम जन-गण तक निह पहुँचल छल। मुदा गoधीजीक जे चपारण सयाÌह भेलैन, तइ िदनसँ देशक \nजन-गणक बीच नव शित पैदा लेलक। 1917 इ6वीमे गoधीजी चपारण आएल छला। 6प§ मुÀा हुनकर \nछेलैन। मुÀा छेलैन जमी]दारक शोषण। केना जमीन आ जमीनक उपजाक लूटक संग आरो-आरोकेतेको लूट \nधनीक वग;[vii]गरीबक करै छल, से िवचार साव;जिनक मंचपर उठल। ओना, ओइसँ पूव; अंगरेजी नीलहा वेपारी \nजमीनक छीना-झपटी केना करै छल से बात नीलक कोठीक इद;-िगद;क िकसान खूब नीक जकo जिनते छला \nमुदा ओ शोषण सीिमत दायरामे छल, तँए कम लोकक नजैर ओइ िदस बढ़ल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n53 \n \nनीलक उपजाक लेल अ±क उपजसँ अिधक उव;र शितबला जमीन चाही। एक बेर जइ खेतमे नीलक \nखेती भऽ जाइ छल, ओ खेत चािर-पoच बख;क लेल उ6सर जकo भऽ जाइ छल। तेपटाक िहसाबसँ \nिकसानक खेत नीलहा वेपारी लइ छल। तेपटाक माने भेल जे जँ छह कÕाक कोला अिछ तँ ओइमे माJ दू \nकÕामे पिहल साल नीलक खेती करबै छल। लक-धक दू बख; एक खेपक नीलक फसलमे समय लगै \nछेलइ। मुदा से आ]दोलनसँ पूव;िह, माने 1920 इ6वीसँ पूव;िह समात भऽ गेल छल। \nनीलक खेतीसँ लऽ कऽ िसकमी, भाउली इयािद जमीनक िनलामी तक देवचरण देख चुकल छला। \nअपनो पूव;जक जमीन केना िनलाम भेलैन सेहो िपताक मुहR सुननिह छला। तैसंग अपने केना पुन: अपन \nपूव;जक जमीन आपस करौलैन सेहो बुझले छेलैन। अपन पिरवािरक अि6तवकR जीबैत देख देवचरणक मनमे \nजिहना खुशी होइत रहैन तिहना अपन ऐगला पीढ़ी- अिकंचन राधाचरणकR देख दुख सेहो होइते छेलैन। \nराधाचरणकR कमाइ-खटाइक कोनो ऊिह निह छल। ओना, देवचरण अपना जनैत राधाचरणकR सुधारैक कम \nपिरयास निह केलैन मुदा मनुखक सोभावो तँ सोभाव छी। जइ अनुकूल लोक अपन िजनगी सेहो बनैबते \nअिछ। गाममे केतौ कीत;न, अ§याम, नवाह होइत छल तँ माता-िपताकR िबनु कहनॱ राधाचरण ओइठाम पहुँच \nजाइ छल। खाइ-पीबैक बेव6था सेहो रिहते छेलइ। ओहीठाम रिह खेबो-पीबो करै छल। तिहना केतौ नाचे \nभेल आिक भोजे-भ]डाराभेल तँराधाचरण चुपचाप, माने पिरवारमे िबना केकरो िकछु कहने ओतए चिल जाइ \nछल। भलR ओकरा अधला नजिरये सेहो देखल जा सकैए मुदा से तँ अिछ निह। देवचरणकR लाख कोिशश \nकेला पछाितयो राधाचरणमे कोनो सुधार निह भेल। माने राधाचरणकR ने jम करैक बोध भेल आ ने jम-\nजीिवक µाने भेल। ओना, देवचरण अपन पिरवारो आ अपन कारोबारक संचालन अपना िवचारे किरते छला \nजइसँ कोनो वैचािरक बेवधान निहयR होइ छेलैन मुदा पिरवारक बीच मनुखक िजनगी तँ नदीक धारा सदृश \nBवािहत होइते रहैए, तइमे िकछु बाधा तँ देवचरणक नजिरक सोझमे पिड़ते छेलैन। पड़बो केना ने \nकिरतैन? मनुख धरतीपर बहैत धार थोड़े छी, ओ तँ चेतनशील जीवनक धार छी। जइसँ चेतनशील मनुखक \nचेतनापर Bभाव पड़ब सोभािवके छल। ओहुना देखै छी जे धार सभमे जखन धाराक म­य बाउल भिर जाइए–\nमाने पािनक बहावक बीच बाउल जमा भऽ जाइए–तखन पािनक धाराकR रोिकते अिछ, जइसँ धाराक Bवाह \nठमैक दोसर-तेसर िदस मुँह बना बहए लगैए, तिहना ने मनुखोक वंशगत िवचारक Bवाहमे jमहीनता एलासँ \nिदशाहीनता अिबते अिछ। तँए देवचरणकR िचि]तत हएब सोभािवके छेलैन। \nसंयोग बनल, जिहना एक िदस देशक शासन िवदेशीसँ 6वदेशीक हाथ आएल तिहना अपन पूव;जक \nअरजल जमीनक अिधकार सेहो दोसराक हाथसँ देवचरणक अपना हाथ एलैन। 6वतंJ देशक 6वतंJ \nिकसानक £पमे देवचरण अपनाकR देखए लगला। भलR राधाचरणक ि6थितसँ सेहो ऐगला पीढ़ीक भिवसक \nिच]ता सोभािवके £पमे होइ छेलैन। ओना, हिरचरण सेहो तेरह-चौदह बख;क भइये गेल छल, मुदा जइ \nपिरवारमे िपता, बाबा, परबाबा जीिवत रहै छैथ तइ पिरवारमे तेरह-चौदह बख;बलाकR लोक बचे बुझैए, जेकर \nअव6थाकR खाइ-खेलाइबला सेहो मानले जाइए, मुदा से सभ पिरवारमे नइ होइए। एहनो पिरवार सभ अिछए \nजइमे पैछला पीढ़ीकR असमाियक मृयु भेलापर वा कोनो कारणे िपता-बाबाक छाया हटलापर पिरवारक भार \nबचापर पिड़ते अिछ। जइसँ खाइ-खेलाइक 6थान पिरवारकिच]तो-िफिकर आ भारी-भारी काजक बोझ सेहो \nकoच उमेरबला बचाक िसरपर चिढ़ते अिछ। ओना, हिरचरणकR गात [viii]देख देवचरणक मनमे एते आशा बनले \nछेलैन जे भीरो-कुभीरक भार पोता उठाइये सकैए मुदा से ओकरा संग अ]याय-अनुिचत भेबे कएल। जैठाम  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n54 \n \nिवकप रहैए तैठाम तँ संकपक धरो सेहो गितमान रिहते अिछ, मुदा जैठाम िवकपे निह,तैठाम तँ धारामे \nथोड़-थाड़ £काबट होइते अिछ। खाएर, ई माJ एकटा देवचरणेक संग हएत सेहो बात निहयR अिछ। \nओना, देवचरणक जे सम6या छैन ओ आनसँ थोड़ेक सटलो छैन आ थोड़ेक हटलो छै]हे। सटै-क माने भेल \nजे जइ पिरवारमे बाबा, िपता आ पुJ- तीनू पीढ़ीक तीनू जीिवत छैथ। तिहना हटल ऐ दुआरे छैन जे देवचरण \nअपने उमरदार भऽ गेला अिछ, जइसँ समरथाइक सामथ;क ओ £प दुब;ल भइये गेल छैन, जइमे किठन \nशारीिरक jम करै छला। तिहना दोसर पीढ़ीमे राधाचरण जीिवत रिहतो jमचोर भेने jमहीन भइये गेल \nअिछ। मुदा पिरवार तँ पिरवार छी। ओकर अपन िनयिमत ि·या छै, जइ बलपर ओ ठाढ़ भऽ आगू मुहR \nबढ़ैए। \nिभनसुरका उखड़ाहाक आठ बजेक समय। पिरवारक पतराएल काज, माने खेती-बाड़ीक काज नइ \nरहने,देवचरणकR िनसिच]ती रहबे करैन। ओना, माल-जालक सेवा-काज आगूमे छेलै]हेमुदा जे समय खेती-बाड़ीक \nछेलैन,ओइमे कमी ऐने काज पतराएले छेलैन। दरबÎजाक ओसारक चौकीपर बैस देवचरण चाह पीब नेने \nछला। तहीकाल हिरचरणकR ऑंगनसँ िनकलैत देखलैन। देखते हिरचरणकR शोर पाड़ैत बजला- \n“बौआ, एमहर आबह।” \nबाबाक बात सुिन हिरचरण लगमे आिब चौकीपर बैसैत बाजल- \n“की कहलॱ, बाबा?” \nहिरचरणक बात सुिन देवचरणक मन जेना पतालसँ उिड़ अकासमे पहुँच गेल होिन तिहना भेलैन। मुदा \nउमेरो\n[ix ] तँ उमेर छी, ओकरो अपन गुण-धम; अिछए। तहूमे देवचरण इमानदारीसँ अखन तक पिरवारक गाड़ीक \nजुआ िखंचैत आएल छैथ, तँए असिथर िचते बजला- \n“बौआ, अखन तक पिरवारक भार अपन िसर सिजगाड़ीक जुआमे[x] क]हा लगा िखंचैत एलॱ, मुदा आब \nओ सामथ; निह रहल जेकर खगता पिरवारकR अिछ। तँए...।” \n‘तँए’ किह देवचरण चुप भऽ गेला। मुदा हिरचरणक मनमे िजµासा उपैिकये गेल। हिरचरण बाजल- \n“बाबा?” \n‘बाबा’कअितिरत हिरचरण िकछु ने बाजल। मुदा हिरचरणक मनक छीपल िवचार देवचरणक मनकR हॱर \nदेलकैन। जइसँ रंग-रंगक िवचार, संकप-िवकपक संग उठए लगलैन, जइसँ नवाकुंर पोताकR की किहतैथ आ \nकी नइ किहतैथ, तइ िबचेमे देवचरणक मन फँिस गेलैन। मुदा लगले देवचरणक मनमे उपकलैन जे िजनगीक \nकोनो ठेकान थोड़े अिछ, ओ तँ बेठेकान अिछ। अखनो मिर सकै छी आ पचीस-पचास बख; जीिवयो सकै \nछी। तखन तँ बीचमे एकटा सम6या उपि6थत भइये गेल अिछ, जे जइ £पे पिरवारकR हमर jमक खगता छै \nतेकरा पुरबैमे आब अपन दैिहक शितक अभावक कारणे िकछु-िकछु बाधा उपि6थत हेबे करत। मुदा \nहिरचरण सन नव शितक \n[xi] उदय तँ पिरवारमे भइये गेल अिछ, एकरा जँ सही ढंगसँ उपयोग करब तँ कोनो \nतरहक बाधा पिरवारमे उपि6थत निह हएत। देवचरण बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n55 \n \n“बौआ, अखन तँ काजक बेर अिछ तँए अखन एतबे राखह। सoझू पहर जखन दुिनयoदारीसँ िनचेन \nहएब तखन सभ िकयो- तोहूँ, तोहर माइयो आ दािदयो एकठाम बैस िवचािर लेब जे आगू केना चलैक अिछ। \nजिहना हलुकसँ भारी[xii] काज पिरवारक म­य अिछ तिहना नव-पीढ़ीसँ पुरान पीढ़ी धिर सेहो सभ छीहे।” \nहिरचरण बाजल- \n“से तँ छीहे। मुदा अहo िकछु भेिलऐ तैयो तँ धान-गहुम दौन करैबला खोहक जोतल बरद जकo \nमेहौता छीहे। जेना-जेना खोहपर अहo घुमबै तेना-तेना ने अहॴक लागल बीचलो आ पैटक बरद जकo हमहूँ \nसभ घुमबै।” \nमु6की दैत देवचरण बजला- \n“अखुनका िवचारकR कानपर रिखहह। सoझूपहर सभ एकठाम बैस कोनो-ने-कोनो र6ता िनकािलये \nलेब।” \nq \nशद सं²या : 2492,  ितिथ : 27  मई  2018 \nजारी.... \n \n  \n \n[i] जमीन \n[ii] खेतकR \n[iii] बासभूिमकR \n[iv] बीस बीघाक भीतर \n[v] भारत \n[vi] मनुखक िजनगीकR \n[vii] जमी]दार वग; \n[viii] शरीरक रंग  - £प  \n[ix] मनुखक अव6था \n[x ]ऐगला भागमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n56 \n \n[xi] दैिहक शित \n[xii] शारीिरक jमक िखयालसँ \n  \n२ \nजगदीश Bसाद मuडल  \nदूटा लघुकथा- \njी जगदीश Bसाद मuडलक \nदूटा लघुकथा \n‘भारीपन भार बिन गेल’, ‘Bवल इछा’ \n  \nभारीपन भार बिन गेल \nिजनगीक आधा उमेर \n[i] बीतला पछाइत पचास बख;क चेतनाननकR अपन चेतन-शित बदैल गेलैन। चेतन \nशित बदलने सोचनो-शित आ ि·यो-शित बदैल गेलैन। जइसँ चेतनानन अपने-आपमे समािहत भऽ गेला। \nजेठ मासक बेªका तीन बजेक समय, दरबÎजापर बैसल चेतनाननक मन अपन िजनगीक समीHा करए \nलगलैन। समीHाक दौड़मे िवचार फुटलैन- \n“भारीपन भार बिन गेल..!” \nचेतनाननक मनसँ फुिट कऽ िवचार बहरेबे कएल छेलैन िक पÒी- बुिधवािदनी चाह नेने दरबÎजापर \nपहुँचली। ओना, सभ िदनक चाह पीबैक अÁयास चेतनाननकR सभ रंगक छैन। माने गरमी मासमे तीन \nबजे, म­यमास–  आिसन-काितक आ फागुन–मे अढ़ाइ बजे आ जाड़क मासमे दू बजे बेªका चाह पीब चेतनानन \nदोसर उखड़ाहक काजमे लगै छैथ। अÁयासक िहसाबसँ चाह पीबैक इछा समयपर जिगते छेलैन मुदा चाह \nपीबैसँ पिहने जे बदलल िजनगीक िवचारक मथन मनमे उिठ गेल छेलैन तइसँ चेतनाननक मन थोड़ेक ओझरा \nगेल रहैन। माने, चाह पीबैक जेतेक इछा आन िदन रहै छेलैन तइमे आइ थोड़ेक कमी आिब गेल छेलैन। \nचाह पीबैक इछा कमने पÒीसँ गप करैक इछा सेहो किम गेल छेलैन जइसँ आगूमे ठाढ़ पÒीपर एक नजैर \nिखरा चुपचाप चाहक िगलास देखए लगला।   \nओना, अपन बुइिधक ओकाितये बुिधवािदनीक मनमेिवचार जिग गेल छेलैन जे भिरसक पित कोनो \nिच]तामे पिड़ गेल छैथ तँए जेहेन मन उछटगर हेबा चाही से निह छैन। फेर भेलैन जे िकए ने पुिछये िलऐन \nजे मन खसल देखै छी। मुदा फेर भेलैन जे खसलो मनक (गभीर £पमे) तँ अपन-अपन िदशा होइते अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n57 \n \nमाने ई जे एक खसब भेल जे कोनो संकटकR दूर करैले ओकर समधानल र6ता खोजैमे खसैए आ दोसर \nहोइए जे नीक िजनगी पेबा-ले भिवसक बाट समधािन कऽ खोजबमे सेहो मन खसबे करैए। लगले \nबुिधवािदनीकR भेलैन जे जखन िकछु बािज निह रहल छैथ तखन अनेरे मधुमाछी-छामे गोला मािर कटाएब \nनीक निह। तँए, अपन जे अखुनका काज अिछ पिहने तेकरा मुसतािजसँ कऽ ली। जँ कोनो दुखो-तकलीफ \nमनमे हेतैन तँ एेबेर िबढ़नी जकo थोड़े हनहना उठता...। \nचाहक िगलास चेतनाननक आगूमे रिख बुिधवािदनी पान आनए ऑंगन िवदा भेली। जे काज चेतनाननकR \nसेहो सभ िदनक बुझले छैन। \nचाह-पान पीला-खेला पछाइत जिहना चेतनानन अपन जीबनपट खोलए अपन िवचारधारा िदस िवदा \nभेलातिहना बुिधवािदनी सेहो अपन जीवनघट पार करए अपना घाट िदस िवदा भेली। समु±त पिरवारक जे \nघट-घटवािर होइए ओ जिहना चेतनाननकR बुझल छैन तिहना बुिधवािदनीकR सेहो बुझले छैन। ओ बुझब भेल जे \nपिरवारक सभ जनकR अपन-अपन शितक अनुकूल पिरवारक ि·या-कलापमे लागल रहब। जिहना कोनो घरमे \nअपन-अपन जगहपर व6तु-जात सत कऽ राखल रहैए जइसँ एक-दोसरमे टकराइक सभावना नइ रहै \nछै, तिहना पिरवारमे मनुखोक अिछए। जे िकछु िदन पूव; तक चेतनाननक पिरवारमे नइ छेलैन मुदा आब से \nबात नइ रहलैन। आब पिरवारक सभ िकयो अपन-अपन पिरवािरक दाियव बुिझ रहल छैन जइसँ एक-\nदोसराक बीच अढ़बै-चढ़बैक र6ता ब± भऽ गेलैन। \nओना, बुिधवािदनी अँगनाक काज िदस िवदा भऽ गेली मुदा पितक खसल चेहराक £प देख मनमे िवचार \nजिगये गेल छेलैन जे मन िकए मिलन छैन? अ°Öिगनी होइक नाते दुिनयoमे जँ िकयो लग [ii] छैन तँ ओ हमहॴ \nने िछऐन। जाधैर हमर सब]ध निह बनल छल, माता-िपता जीबैत रहिथन ताधैर ओ दुनू गोरे छेलैन, मुदा \nहुनका दुनूक परोछ भेने आ हमरा एने तँ सब]धमे बदलाव एबे कएल। मुदा जखन मनमे कोनो तरहक \nपिरवािरक उलझन आिब गेल होिन तखन जँ हमरा िकछु निह किह मने-मन बेिथत बनल रहता सेहो तँ नीक \nनिहयR भेल। िवचार अिबते बुिधवािदनीक मनमे दोसर िवचार टपैक पड़लैन। ओ टपकलैन ई जे जँ पिरवािरक \nउलझन निहयR रहल होिन, समािजक वा बेकतीगते कोनो रहल होिन, तखन जँ िकछु निहयR कहलैन तँ ओ \nउिचते केलैन। \nउिचत अनुिचतक बीच बुिधवािदनीक िवचार समुिचत होइते अपन काजमे लिग गेली। \nपÒीकR लगसँ हिटते चेतनाननक मनक जेना िन:सoस छुटलैन। िन:सoस छुिटते मनमे उपकलैन जे भने \nपÒी लगसँ हिट गेली। लगमे रिहतैथ तँ िवचारमे बाधा उपि6थत किरतैथ। \nएका]त होइते चेतनाननक मन साक©च भऽ सजगलैन। सजिगते अपन बीतल िजनगीपर नजैर िनछोह \nदौड़लैन। की जीवन छल, की सोच-िवचार छल आ आइ [iii] की अिछ? आब तँ सोझ जीवन देख रहल छी जे \nदुिनयoमे जेतेक मनुख छैथ ओ सभ ने चािह रहला अिछ जे सोझ जीवन भेटए। मुदा सोझ जीवन-ले सोझ \nµानक खगता अिछ िकने,जेकर Bाित भेला पछाितये ने िकयो सुखसँ सुखी बनैत आ अपन 6वतंJ £पमे \nशासनसूJ अपनबैत िजनगीक धारमे बहए लगैए। ऐठाम शासनसूJक माने भेल, िजनका िकनको िजनगीमे \nसफलता भेटल छैन हुनका मनमे ईहो तँ जिगये जाइ छैन जे असफल िजनगी जीिनहारकR सही िदशा देखबैत \nसही बाटपर आिन, कखनो आगूसँ बoिह पकैड़ आगू मुहRक िवचारक बाट धराबी तँ कखनो खचा-खुचीमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n58 \n \nलसकैत देख पाछूसँ बल लगा आगू मुहR ठेलैक पिरयास सेहो करी। जइसँ जे िवचार सूJ बनैए वएह भेल \nशासनसूJ। जखने मनुखक िजनगीमे Bकािशत मन 6वतंJ बाटक शासनसूJ पकैड़ चलए लगैए तखने ओ \nसफल िजनगीक आन]दसँ आनि]दत सेहो हेबे करैए। जे चेतनाननकR आधा िजनगी िबतला पछाइत भेलैन। \nमुदा आधा िजनगी जे िबतल छेलैन ओ सो¾ोअना उनटल छेलैन जेकर पछाड़सँ अखनो पछिड़ये रहला \nअिछ। अखन धिर जे समाजक बीच मनुखक िनमण भऽ रहल अिछ ओ समािजक बेव6थाक अनुकूल भऽ \nरहल अिछ जइमे शासन बेव6थाक भरपूर Bभाव सेहो पिड़ते अिछ। खाएर जे अिछमुदा ई तँ हर जीवनमे \nअिछए जे पिरवारसँ समाज धिर अपन भारीपन [iv ] बनल रहए। जे चेतनाननकR सेहो छेलै]हे। \nकौलेज तकक पढ़ाइ छोड़ला पछाइत चेतनानन 6वतंJ िजनगी धारण करैक िखयालसँ नोकरी िदस निह \nतकलैन। ओना, अपनो पिरवािरक सपैत ओतेक छेलै]हे जे एक पिरवारक जीवन-यापनक कोन बात जे \nतीिनयí-चािर पिरवारक जीवन-यापन भइये सकैत छल, जँ समुिचत ढंगसँ समुिचत jमक उपयोग किरतैथ, मुदा \nसमािजको पिरवेश तँ पिरवेश छीहे। एके-दुइये चेतनानन समाजक बीच सेवाक £पमे िबआह-दान, jा°-मुड़नक \nसंग पूजा-पाठमे आगू बढ़ए लगला। जइसँ िकछु-िकछु समाजक बीच जन-मतो आ जन-संघो बिनयR गेल \nछेलैन। जखने जनमत, जनसंघ बनत तखने राजसाक िशकारी सभ अपना-अपनीकR हिथयाबए चािहते अिछ। \nशुªहमे तँ चेतनानन अबूझ-अबोध जकo छला, तँए एे पHक बीच पहुँचला मुदा कनी ऑंिख-पॉंिख भेने आब \nदोसरो-तेसरोसँ सब]ध बनबए लगला अिछ। जइसँ भीतरे-भीतर भलR बहु£िपया बिन रहल होिथ मुदा ऊपरसँ \n(देखौआ) तँ समाजक अगुआएल लोक भइये गेला िकने। जँए अगुएला तँए सबहक बीच पूछ सेहो भेलैन। \nतहूमे मनुखक पूछ। ओना, जानवरक पूछ भलR माछी-मछड़ रोमैबला िकए ने हुअए मुदा मनुखक पूछ तँ से \nनिहयR छी, मनुखक पूछ तँ मनुखकR भिरयेबे करैए। जखने मनुख अपन भारीपन देखैए तखने ने अपन \nिजनगीक सफलताक भान ओकरा होइ छइ। जे पिबते मनुख सुरसा (रामायिणक) जकo हनुमानसँ दोबर £प \nअपन देखैबते अिछ। \nपचास बख; िबतला पछाइत चेतनाननक िवचारमे जिहना बदलाव एलैन तिहना सोचै-बुझैमे सेहो एलैन \nजइसँ जीवन प°ित सेहो बदिलये रहल छेलैन। \nओना, चेतनानन गामक चौकपर सoझ-भोर चाह पीबैक बह±े सभ िदन जाइ छैथ जइसँ भिर िदनक \nगामसँ दुिनयo तकक उड़]ती समाचार सoझू पहरकR भेट जाइ छैन आ भिर राितक समाचार भोरमे भेिटये जाइ \nछैन। समाचारकR समाचार जकo चेतनानन एकहरफी सुिन लइ छैथमुदाओइपर अपन कोनो टीका-िटपणी वा \nराय-िवचार नइ दइ छिथन। तेकर कारण ई अिछ जे ओ नीक जकo बुझए लगल छैथ जे जिहना रेिडयो-\nअखबारक उड़]ती समाचारकR आरो उड़]ती आ फुड़]ती-सुड़]तीकR आरो फुड़]ती-सुड़]ती समाचार बना बँिटते \nअिछ। जइसँ ओकर असिलयत £प झँपाइये जाइ छै, तँए टीका-िटपणी माJ बातकR बतंगर बनाएब छोिड़ आर \nिकछु ने रहैए। मुदा समाजक धारासँ अपन मुहí ब± कए राखब तँ उिचत निहयR भेल। जेकरा पुड़बैले \nचेतनानन   चौकक उड़]ती समाचारक नoगैर पकैड़ नेङिड़यबैत घटनाकR घिटत बेकती लग पहुँच अपन िवचार \nरखए लगला अिछ। \nआइ भोरमे जखन चेतनानन चौकपर पहुँचला िक एक गोरे चाहक िगलास आगू बढ़ा देलकैन। चाह \nदेख चेतनानन बुिझ गेला जे भिरसक कोनो काजक भार ऊपर औत। मुदा िबनु कहने मािनयí लेब तँ उिचत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n59 \n \nनिहयR हएत। चाहो पीबए लगला आ ऑंिख उठा-उठा ओकरोपर नचबौ लगला जे मुहसँ की िनकलै छैन। \nआधा िगलास चाह जखन चेतनाननक ससैर कऽ पेटमे चिल गेलैन तखन राधारमण बाजल- \n“चेतन भाय, अहॉंसँ एकटा भारी काज अिछ..!” \nकाज तँ काज भेल, मुदा ‘भारी काज’ की भेल? िबनु बुझने चेतनानन बजला- \n“काज तँ काज भेलओ भारी की हएत?” \nराधारमणक मन मािन गेलैन जे काज हेबे करत। बाजल- \n“भाय साहैब, इuटरमे बेटा फेल भऽ गेल हेन, िदन-राित घरमे पेटकान लािध कनैत रहैए, तीिनयR िदनमे \nमरैमान भऽ गेलअिछ ने िकछु खाइए आ ने पीबैए। से कनी युिनवरिस;टीक काज सिटया िदअ।” \nचेतनानन- \n“बचा पढ़ैमे केहेन अिछ?” \nराधारमण- \n“हाइ 6कूलमे सब िदन फ6ट करैत रहल। मैिÝकमे सेहो सैर Bितशतसँ बेसीए नबर आएल \nछेलइ।” \nराधारमणक बात सुिन चेतनानन बजला- “अछा..!” \nमदनानन सेहो चाहेक दोकानपर छल। चेतनाननक मुहसँ ‘अछा’सुिन अपन नबर लगबैत बाजल- \n“चेतन भाय, हाइ कोट;क काज हमरो बजैर गेल अिछ।” \nचेतनानन पुछलिखन- \n“की?” \nमदनानन- “दुनू भैयारीमे जमीनक िववाद अिछ, िडि6Ýक कोट;मे केस चलै छल, एकतरफा जजमे]ट भऽ \nगेल,सैह...।” \nगपक ·ममे चेतनानन  ‘अछा’ तँ किह देलिखन मुदा जखन चाहक दोकानसँ घरमुहॉं भेला तखन आइ \nधिरक िजनगी चेतनाननक नजैरपर   नचलैन। अपन पैछला पचास सालक िजनगी ओहन िदशाहीन भऽ गेल जे \nटुिट-टुिट खिस-खिस ओतेक नीचo खिस पड़ल जे ओकरा सहािर कऽ आजुक सीमापर आनब किठन भऽ \nगेल अिछ।कहुना-कहुना अपन िजनगीकR समयक पटरीपर चढ़ा चलबए चाहै छी, सएह ने पार लिग रहल \nअिछ। तैठाम अनकर काज सहारब तँ आरो जपाल भइये जाएत। अपना िदस जखन तकै छी तखन बुिझ \nपड़ैए जे ओतेक अधला वृियो आ िवचारो अपना अपन जीवनक गाड़ी दौड़ेलॱ जे नक;क अÕाइसो भोगक \nअिधकारी बिन गेल छी, तेकरा पुराएब आ िक..? \nघरपर पहुँचते तेचनाननक नजैर बुिधवािदनीपर पड़लैन। ओना, बुिधवािदिनयí चेतनेननक र6ता तकै \nछेली। नजैर पिड़ चेतनानन बजला- \n“भारीपन भार बिन गेल अिछ।” \nअपने बोझक तर दबाएल पितक बात सुिन बुिधवािदनी िकछु ने बजली।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n60 \n \nq \nशद सं²या : 1471,  ितिथ : 21  जुलाई  2018 \n \n  \n \n[i] साए बख;क आधारपर \n[ii] नजदीक \n[iii] पचास बख;क पछाितक \n[iv] गुªआइ वा गुªव \n  \nBवल इछा  \nअदहा जेठ बीत गेल छल। आन सालसँ िभ± ऐ सालक जेठक रोहानी अिछ। आन साल जेना बरखा \nनइ होइ छल तइसँ गमÊक Bकोप िवशेष रहै छल, से ऐ साल निह अिछ। समय-समयपर तीनटा िबहिड़या \nबरखा भेल, जइसँ जेठ रिहतो फागुन जकo खुशनुमा समय बनल। ओना, बरखा तीिनए-टा भेल, मुदा अकासमे \nवादल बेसी काल उमड़ैत-घुमड़ैत रहल, जइसँ ने बेसी रौदक ताप बढ़ल आ ने लूए चलल। आन साल जेना \nलोक दस बजैत-बजैत खेत-पथार,बाध-बोनसँ घरपर चिल अबै छल से ऐबेर निह अिछ। नहाइ-बेर तक लोक \nबाध-बोनक काजमे जुटल रहैए। \nगामक रोहानी सेहो आन सालसँ नीक अिछ। जिहना बैशाखा तीमन-तरकारीसँ बाध लहलहा रहल अिछ \nतिहना गरमा मकइ, धान आ खेरही सेहो बाधकR हिरयर-कचोर केनिह अिछ। तैसंग आम-जामुन सेहो तेना \nलुधकी लािग फड़ल अिछ जे गाछी-िबरछीसँ अबैक मन निह होइए। केते सालक पछाइत ऐबेर एहेन आम \nफड़ल अिछ। जिहना आमक फड़ी अिछ तिहना जामुनोक अिछए। तहूमे गामक जे िकसान सभ छैथ, ओ \nओहेन अनुभवी छैथ जे जिहना चुिन-चुिन आमक गाछी-कलम लगौने छैथ तिहना जामुनो-गुलजामुन लगौनिह \nछैथ। जइसँ गुल-जामुनक सं²या बेसी अिछ। गृह6ताjममे सरही-कलमी दुनूक खगतो अिछए। जिहना खाइ-\nपीबैले नीक-नीक कलमी आमक खगता अिछ तिहना जरण-मरणमे सरही आमक गाछक खगता सेहो अिछए। \nBाचीन गाम रहने जिहना गाछी-कलमसँ सप± अिछ तिहना बेख-बुिनयािदसँ सेहो सप± अिछए। बेख-\nबुिनयािद भेल- नीक-नीक सुकाठ लकड़ीक गाछक संग बoस-बँसबािर सेहो। जीवनमे जिहना खाइ-पीबैले आम-\nजामुन,लताम-बेल इयािद सभ रंगक फलक खगता होइए तिहना घर-घरहट करैले नीक लकिड़यो आ बoसोक \nखगता अिछए।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n61 \n \nओना, पुरानो-पुरान गाममे अ]तर अिछ। िकछु गाम एहेन अिछ जे कमला-कोसीक, चपेटमे पिड़ केता बेर \nउपटल अिछआ केता बेर बसल अिछ, मुदा हमर गाम से नइ अिछ। धार-धुरमे केबल एकटा चिरमसुआ धार \nअिछ जे बखक पािन पीबते फुलाइए आ बखक अ]त होइत-होइत सटकए लगैए जे काितक बीतैत-बीतैत \nसुिख जाइए। ओना, गामक जेतेक जमीन धारक पेटमे अिछओइमे कोनो उपजा-बाड़ी निहयR होइए, तइसँ एते \nनोकसान तँ गामक अिछए, मुदा एते तँ न×फो अिछए जे कमो बरखा भेने आन-आन गामक पािन उठा कऽ \nधार अनैए आ गामक पोखिरयो आ चौिरयो सभकR भिर दइए जइसँ पािनक सोलह±ी खगता तँ निह, मुदा \nअदहा-िछदहा तँ पूरा होइते अिछ। तहूमे धारक पेट तेहेन उथराह अिछ जे तीिनयí-चािर हाथ पािन मोटाइते \nऊपर फेकए लगैए। जइसँ खेतो सभ पिनआइए आ पोखैर-झoखैर सेहो भिर जाइए। \nतेतबे निह, कमला-कोसीक Bकोप निह रहने गामक गािछयो-कलम आ खेतो-पथारक ऑंिड़-मेड़ नीक \nअिछए। साए-साए बख;क जिहना शीशोक गाछसँ गाम भरल अिछ तिहना साए-साए बख;क आमोक गाछ आ \nबoसोक बँसवािर अिछए। सुकाठ लकड़ीमे शीशोओक अपन महत अिछए। महत ई जे जिहना घरक खु«ा-\nखाही मजगूत होइए तिहना घरक ऊपरका भागमे तड़क, धरैन, मानी थहक £पमे सेहो अिछए। तैसंग घरक \nबीचला भागमे केबाड़-चौकैठक संग सुतै-बैसैले चौिकयो-कुरसीक पूित; केनिह अिछ। \nऐबेर जिहना उपजा-बाड़ी, कलम-गाछी लहलहा रहल अिछ तिहना लगनो[iv]क धुमसाही अिछ। अपनो \nमुड़नक नौत-हकार मािJकसँ आएल अिछ। परसू मिमयौत भाइक बेटाक मुड़न छी, कपड़ो-ला आ नौत-\nपुराइक चीजो-वौस कीनए झंझारपुर गेल छेलॱ। बजारो आ हाटोक काज छल। ऐगला हाट रिब िदन \nहोएत, जइसँ काज नइ चलैत, तँए बुधेक हाट करए झंझारपुर गेल छेलॱ। झंझारपुरसँ चीज-वौस कीिन घरपर \nआिब साइिकलसँ उतैर चीज-वौस उतािरते रही िक हंसराज काकाकR खेत िदससँ अबैत देखलयैन। र6ते \nकातमे घरो अिछ आ दरबÎजाक £िख सेहो र6ते िदस अिछ। \nहंसराज काकाकR देखते कहलयैन- \n“काका, तमाकू खा िलअ तखन जाएब।” \nओना, पौने एगारह बािज रहल छलजइसँ नहाइ-खाइ बेर भइये गेल छल, मुदा जखन सोझामे हंसराज \nकाका पड़ला आ िकछु निह बिजतॱ से केहेन होइत। पान-सात िदनसँ भRटो निहयR भेल छला।तँए तमाकुलक \nबहाना बना बाजल छेलॱ। जिहना कहलयैन तिहना ओहो दरबÎजापर आिब बजला- \n“केतौ बाहर गेल छेलह, िकसुन?” \nबजलॱ- \n“हँ, झंझारपुर हाट गेल छेलॱ। परसुका मुड़नक नौत-हकार मािJकक अिछ। ओहीक चीज-वौस कीनए \nगेल छेलॱ।” \nतैबीच अपनो चीज-वौसकR अँगनामे रिख दरबÎजापर आिब तमाकुल चुनबैक ओिरयान करए लगलॱ। \nहंसराजो काका अपन हाथक कोदािर, खुरपीआहँसुआकR चौकीक िनचoमे रिख बैसला। साइिकलसँ \nउतरल रही तँए पसेना चलैत रहए।ओना, समयमेघौन जकo छल तँए रौद मिड़याएल रहइ, मुदा तैयो मासक \nधमÙ गरमी िकछु छेलैहे। तमाकुल चुना काकाकR देिलऐन। ओहो तमाकुल मुँहमे लैत बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n62 \n \n“ऐ बेरका लगन तँ देखै-जोकर अिछ!” \nलगनक चच; होइते बजलॱ- \n“ऐबेर कनाह-कोतर सभ उिठ जाएत। जेकरो सबहक िबआह पॱरकo नइ भेल तेकरो सबहक आ जे \nऐबेर िबआह करै-जोकर भेलतेकर, सबहक िबआह भऽ जाएत।” \n‘सबहक िबआह’ आिक  ‘कनाह-कोतर’ सुिन हंसराज काक मन खुशी भऽ गेलैन। मु6की दैत बजला- \n“ई तँ बिढ़यo बात भेल िकने। जेतेक िधया-पुताक िबआह भऽ जाएत ओतेक माइयो-बाप अपन कज;सँ \nमुत हेबे करत िकने।” \nबजलॱ- \n“से तँ माJ वएह माए-बाप ने जेकरा या तँ अि]तम िधया-पुताक िबआह हेतै वा जेकरा एेटा \nहेतइ, सएह ने अपन िधया-पुताक कज;सँ मुत हएत, मुदा जेकरा जेरक-जेर िधया-पुता छै ओ केना मुत \nहएत?” \nहंसराज काका बजला- \n“भलR सो¾±ी मुत निहयR हएत, मुदा ओते तँ हेबे करत िकने जेते भार उतैर गेल रहतै। कज´-कज \nआ चुितयो-मुितमे अ]तर तँ अिछए। िकयो सोलह±ी चुका मुत होइए आ िकयो अदहा-िछदहा चुका अदहा-\nिछदहा मुत होइए। तँए, जेते भार उतैर जेतै ओते जान तँ हलुक हेबे करतै िकने।” \nबजलॱ- \n“हँ, से तँ हेबे करत। मुदा तेहेन जुग-जमाना आिब गेल अिछ जे केहनो-केहनो पिरवार बेटीक िबआहमे \nिहल जाइए।” \nहंसराज काका बजला- “तइमे केकर दोख?” \n‘केकर दोख’ सुिन मन ठमैक गेल। िकएक तँ एे आदमी बेटाक िबआहमे राजा जकo बिन अिधक-सँ-\nअिधक सपैत बेटीबलासँ िलअ चाहैत अिछ आ वएह आदमी बेटीक िबआहमे दoत िचआिर बजैए जे समय बड़ \nखराप भऽ गेल अिछ। जइसँ गिरबाहाकR बेटीक िबआह करब पहाड़ोसँ भारी भऽ गेल अिछ...। \nबजलॱ- “दोख केकर रहत काका, दोख तँ सोलह±ी लोकेक अिछ। पिहनॱ ने िबआह होइ छल, कहo \nएते भारी लोककR बुिझ पड़ै छेलइ। पिरवारमे जिहना आन-आन काज चलै छल तिहना ने ·िमक ढंगे बेटा-\nबेटीक िबआहो चलै छेलइ।” \nतमाकुलक थूक फेकैत हंसराज काका बजला- \n“दोख सबहक अिछ। तखन तँ सभकR एते गड़ भेिटये जाइए जे समैये एहेन बिन गेल अिछ जे सभकR \nवा­य भऽ करए पड़ै छइ।” \nबजलॱ- \n“जेतए जे होइएसे तेतए हौ, मुदा ठनकाक अवाज सुिन लोक अपन जान बँचबैले अपने माथपर \nलइए, तिहना ने...।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n63 \n \nिबचेमे हंसराज काका बजला- \n“माथपर हाथ नेनिह की हएत, जेतए ठनकाकR खसैक छै तेतए खसबे करत िकने। माथपर हाथ िलअ \nतैयो आ नइ िलअ तैयो, जेतए ठनकाकR गड़ भेटतै तेतए खसबे करत िकने।” \nबजलॱ- \n“हँ!से तँ खसबे करत।मुदा...।” \nहंसराज काका बजला- \n“मुदा-तुदा िकछु ने।” \nबातकR बदलैत बजलॱ- \n“काका, ऐबेर तँ अहoक लमी दिहन छैथ।” \n‘लमी दिहन’क माने भेल तीमन-तरकारीकR महग हएब। हंसराज काकाकR डेढ़ बीघा खेत छैन जइमे \nदस कÕा कलम-गाछी लगौने छैथ आ एक बीघा खेतमे बारहो मासक तीनू समैयक \n[iv] तरकारीक खेती करै \nछैथ जइसँ पिरवारक िनमरजना करैत, हाथो-मुÕी गरमा कऽ रिखते छैथ। तैसंग ईहो छैन जे तीन बीघा तीन-\nफिसला खेत छैन, जइमे फसल-च·क िमलानसँ खेती करै छैथ, जइसँ अ±क पूित; भइये जाइ छैन। खरीफक \nमौसममे तीनो बीघामे धानक खेती करै छैथ आ रबीक मौसममे दू बीघामे गहुम आ एक बीघामे दिलहन-\nतेलहनक खेती करै छैथ।ओना, अगता गहुमक खेती केने खेरही आ सुज;मुखीक खेती सेहो कइये लइ छैथ \nजइसँ तेते उपज भऽ जाइ छैन जे बेचबो-िबिकनबो किरते छैथ...। \nअपना जनैत हंसराज काकाकR बड़पनक बात कहलयैन मुदा मनमे जेना खेतीसँ िकछु तकलीफ रहल \nहोिन तिहना मुँह िबजैक गेलैन। िबजकैत मुहR बजला- \n“िकसुन, जे इछा रोिप अखन तक िकसानी िजनगी िबतेलॱ से अखन तक पूित; नइ भेल, आ बुिझ \nपड़ैए जे ऐ िजनगीमे हेबो ने करत।” \nिजनगीक इछा आ ओकर पूित; नइ भेलासँ हंसराज काकाकR खेतीक िवषपनसँ मन िवसाइन-िवसाइन \nभइये गेल रहैन, तँए एहेन िवचार zयत केने रहैथ। मुदा दरबÎजापर छैथ आ अपनो जँ ओहने बात बािज \nआरो िवसिवसी जगा िदऐन से केहेन होइत। तँए पाशाकR आस दैत बजलॱ- \n“काका, दुिनयo िकछु हौ आ देशे िकछु हुअ मुदा अहo तँ अपन िजनगीक बाजी मािरये नेने िछऐन!” \nअ6सी बख;सँ ऊपर हंसराज काक उमेर छैन मुदा सािठ बख; पूव; जे अपन पैिJक सपैतकR[iv] आधार \nबना खेती-बाड़ीकR धेलैन से अखनो धेनिह छैथ। जइसँ पिरवारक गुजर-बसरमे किहयो रीन-पच नइ करए \nपड़लैन, आ ने ओइ भoजेमे पड़ला। जइ साल देश 6वतंJ भेल तही साल हंसराज काका मैिÝक पास किर \nकौलेजमे ढुकला जे देशक आजादीक चािर सालक पछाइत बी.ए. पास केलैन। हाइ 6कूलसँ पिहनिह जे \nदेशक आजादीक लेल ितरंगा झuडा उठौलैन से आजाद भेला पछाितये रखलैन। ओना, पनरह अग6तकR साले-\nसाल अखनो झuडा उठा देशवासीकR जगैबते छैथ, मुदा से केतेक जागल आ केतेक सुतल, से हंसराज काका \nजिनते छैथ।मुदा तैयो अपन 6वतंJ िवचारो आ 6वतंJ जीवनक लेल 6वतंJ पेशोक Bित समाजकR जगाइये \nरहला अिछ...। तैबीच हंसराज काक घड़ीपर नजैर चिल गेल। एगारह बािज रहल छल, अपनो ठंढाइये गेल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n64 \n \nछेलॱ जइसँ नहाइक िवचार मनमे उिठये रहल छल मुदा केना बिजतॱ जे काका अहूँकR नहाइक बेर उनहल \nजाइए आ हमरो बेर उनहल जाइए तँए अखन जाउ। \nहंसराज काका बजला- \n“िकसुन, आइ पचास बख;सँ कोसी नहैर लटकल अिछ। अरबो £पैआ सरकारी खजानसँ खच; भऽ \nचुकल अिछ,मुदा की लाभ नहैरसँ भेल अिछ से कोनो केकरोसँ िछपल अिछ। देखौआ सरकारो िकसान लेल \nलोहाक बोिरंग नबे Bितशत सिसडी दऽ कऽ गड़ौलक, मुदा तइसँ िकसानकR केते लाभ भेल से के नइ \nजनैए।” \nअपनो ई काज देखलो अिछए आ देखतो छीहेजे एकोटा बोिरंग काज नइ कऽ रहल अिछ। सबहक \nपाइप झझरी भऽ कऽ फुिट गेल, आ सभटा िनकमा भेल अिछ। \nबजलॱ- \n“हँ, से भइये गेल अिछ। मुदा लोको तँ लोके छी िकने काका, जेकरा सुिवधा भेटै छै सेहो आ जेकरा \nनइ भेटै सेहो,दुनू तँ एकरंगाहे अिछ। भलR तैबीच कमीशनखोर आिक घूसखोर िकएक ने उिठ-बैसल हुअए। \nमुदा िदन-राित दुनू नइ कानैए सेहो बात निहयR अिछ, किनते अिछ। मुदा बेवश लोक, बेवश िकसान करबे की \nकरत।” \nहंसराज काका बजला- \n“तइसँ की अपना सभ अलग छी। आिक ओकरे सभ जकo नइ कानै छी।” \nबजलॱ- “से तँ छीहे, मुदा...।” \nहंसराज काका बजला- \n“मुदा-तुदा िकछु ने। हँसब आ कानब लोककR अपना हाथमे अिछ। जे कानबक िवचारसँ Ìिसत भऽ \nकनैक िकरदानी करत ओ कनबे करत िकने, मुदा जे हँसैक हंसक िवचारकR अगुआ कम; करत ओ हँसत नइ \nते कानत। भलR नाटकक रंग-मंचपर िकछु लोक कननी पाJ बिन अिभनाइये करए, मुदा ओहो ने देखौआ \nकननी किनते अिछ।” \nबजा गेल- \n“हँ, से तँ अिछए। मुदा अहूँ...। ” \n‘अहूँ’ सुिनते हंसराज काका बुिझ गेला जे हमरो दुखकR िकसुन ओिहना बुिझ रहल अिछ जेना अनकर \nदुखकR बुझैए। हँसबो-हँसब आ कानबो-कानबमे अ]तर तँ अिछए, जे ओइ अ]तरकR नइ जनैए ओ दोसर £पे \nकानबकR बुझैए आ जे ओइ अ]तरक मंJकR, माने अ]तरंग मंJणाकR जनैए ओकर कानबक सीमा दोसर होइत \nअिछ। हंसराज काका बजला- \n“िकसुन, नहाइ बेर भऽ गेल, तँए नीक जकo सभ बात अखन नइ करब, िकएक तँ जिहना कोनो \nरेलगाड़ीकR कोनो कारणे दू-चािर िमनट िवलम भेने एके 6टेशन निह, सभ 6टेशनमे िवलम होइते चिल जाइ \nछै, जइसँ ओकर पहुँचैक जे गनतzय 6थान रहल, ओइठाम समयपर निहयR पहुँचैए, तिहना ने मनुखोक अिछ।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n65 \n \nअपना िवचारे हंसराज काका िबना कौमा-पूण; िवराम देने धुरझाड़ बािज गेला मुदा अपने बुझबे ने \nकेलॱ, जइसँ मन झुझुआए लगल। मने-मन मनकR मजगूत केलॱ जे जे राम से राम, सभ बात हंसराज काकासँ \nबजाइये कऽ छोड़बैन। \nजिहना भौजेत नौतहारीकR खाइले नौत दइ छैथ आ पुिछ-पुिछ खुअबै छैथ तिहना अपन िवचार हंसराज \nकाका हमर बदिरयाएल मेघकR बरदपनक लेल नौत दइए देलैन, तखन हमहॴ की ओहन बुिड़वान छी जे ओकरा \nसुर-वाण छोिड़ दुबन बनाएब। फेर मनमे उठल जे नहाइक बेरमे जे िवलम हेतैन से अपना विण;क करनीसँ \nहेतैन आिक हमरा लरनीक चलैत हेतैन। अपनो कल परहक नहाएबमे देरी हएत, मुदा गंग-6नान तँ हेबे करत \nिकने। से निह तँ जिहना भगता अपना गहवरमे कारनीक भूतकR बकबैए तिहना अपनो िकए ने करी।   \nबजलॱ- \n“काका, हमरा माJ एकटा फूलक काज छल आ अपने फूलक ढिकये आगूमे रिख देलॱ, तइमे से एकटा \nफूल चुिन कऽ िनकालब हमरे नानाक \n[iv] िदन छी, तँए अपने...।” \nहमर िवचार सुिन हंसराज काक मनमे हँसी उिठ गेलैन मुदा हँसबक जे दोसर £प अिछ, माने केकरो \nअढ़रपनपर हँसब, बुिड़पना छोिड़ आरो की हएत। तँए अपन देखौआ हँसीकR िच]हौआ हँसीमे बदैल हंसराज \nकाका बजला- \n“बौआिकसनु, तूँ बाजल छेलह जे अहॉंकR लमी आिब गेली, से तूँ कोनो बाल-बोधक लड़कपन जकo \nनिह, बेटपन जकo बजलह।तँए, पिहने ओ बुिझ लएह।” \nजिहना ढलानपर ऊपरसँ िनचo उतरैमे पएर अपने आगू बढ़ए लगैए तिहना हंसराज काक िवचार \nसुिनते अपनो पएर बढ़ए लगल। बजा गेल- \n“से की काका?” \nहंसराज काका बजला- \n“देखह िकसुन, तोहर जे काकी छथुन से हमर िदन-राितक मािलक \n[iv] छैथ, जखने िवलमसँ दरबÎजापर \nपएर देब, तखने ओ जवाब-तलब करए लगती!तँए, धड़फड़मे कनी-मनी किह दइ िछअ बoकी दोसर िदन \nकहबह।” \nअपना मनमे बेसी-सँ-बेसी िजµासा जािग चुकल छल तँए हंसराज काकाकR िपंजरामे फँसबैत बजलॱ- \n“की बाल-बोध जकo बजलॱ काका?” \nहंसराज काका बजला- \n“लयक र6ता पकैड़ चलबलमीक आगमन भेल, आ लयक सीमापर पहुँच जाएब लमी पएब \nभेल, तइमे...।” \nअपन मनक मिनयo जेना सो¾ो आँिख खोिल बुझैले तैयार भऽ गेल छल, एकाएक बजा गेल- \n“से की भेल काका?” \nकाका बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n66 \n \n“बौआ िकसुन, की कहबह! अपन मन हारब नइ कबूल रहल अिछ मुदा दाबल ज£र बुिझ पिड़ रहल \nअिछ।” \nजेतेक जदी बुझैक िवचार जगल छल तेतेक बुझ पड़ाएल जाइ छल तइसँ मन िखनिखना लगल, तँए \nिबचेमे बजाइयो गेल छल। मुदा से हंसराज काका बुिझ गेला। अपनोकR सहारैत आ हमरो सहारैत बजला- \n“बौआ, जिहना देशक रीढ़ िकसान छी तिहना ओइ रीढ़मे तेहेन घुन लिग गेल अिछ जे ने जीबए दए \nरहल अिछ आ ने मरए दए रहल अिछ! घड़ीक पेनडुलम जकo बीचमे लटका झूलबैए।” \nहंसराज काक गप सुिन मनमे हुअ लगल जे कृÈण जकo वृ]दावन आ राम जकo रामवनमे ने ते \nहंसराज काका बोिहया-भुतला रहला अिछजे एना ताशक गुलाम जकo तीन वाइ]ट बना बादशाहकR जीरो बना \nरहल छैथ! बजलॱ- \n“काका, नहाइ बेर भऽ गेल अिछ, से निह तँ अहीठाम नहा कऽ पिहने भोजन कऽ िलअ, पछाइत गप-\nसप हेतइ।” \nहंसराज काका बजला- \n“मुड़क«ीमे किह दइ िछअ, बीचमे टोक-टाक नइ किरहह। जँ कोनो बात बुझैमे नइ आबह तँ ओकरा \nमनेमे गािड़ कऽ रिखहह, दोसर िदन फिरछा देबह।” \nसमथ;न करैत बजलॱ- “बेस िवचार केलॱ काका..!” \nहंसराज काका बजला- \n“िकसानी िजनगीमे ई पचािसयम बख; बीत रहल अिछ। मुदा अखनो तक ने अपना हाथ-जुितमे पािन \nआएल आ ने बीज आएल आ ने खेतीक करैक कला, जइसँ अपन मन िख± भऽ कािन रहल अिछ, निह िक \nपेट जरने कनै छी। खेत हमर आ बीज आन देशक, ई केतए तक उिचत अिछ! मनमे Bवल इछा छल जे \nसभ-कथुक बीज अपने बनाएब, मुदा से आइ तक नइ भेल। तँए मन झुझुआ कऽ कािन रहल अिछ।” \nहंसराज काक असल बात सुिन एकाएक जेना भ खुिज गेल। \nq \nशद सं²या : 2301,  ितिथ : 30  अBैल  2018 \n  \n  \n[1] साए बख;क आधारपर \n[1] नजदीक \n[1] पचास बख;क पछाितक \n[1] गुªआइ वा गुªव  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n67 \n \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतzय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n३. प\\  \n३.१. १. राहुल कुमार चौधरी- हेलैत Bाण  २. आशीष  अनिच]हार - दू टा गज ल \n३.२.१. किवBीतम कुमार िनषादक  िकछु किवता २. िमिसदा- \"6मृित शेष\" \n३.३.रिवभूषण पाठक- दूटा किवता \n३.४.१.अनुवादक  डॉ. िशवकुमार Bसादक  िकछु अनुिदत काzय  (मूल रजनी छाबड़ा- िह]दी) २.किव  डॉ. \nिशवकुमार Bसादक  िकछु किवत◌ा \n१. राहुल कुमार चौधरी- हेलैत Bाण  २. आशीष  अनिच]हार - दू टा गजल  \n१ \nराहुल कुमार चौधरी \nहेलैत Bाण  \nशोिणतक पोखेर मे \nहम हेल रहल छी \nआ अहo, \nबाªदक महार पर बैिस \nमाछ मािर रहल छी । \n  \nबंसी कRत' बात छोड़ु \n  अहo त \nमहाजाल फेक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n68 \n \nरेहूँ, भाकुर जेना \nमािर रहल छी \nमनुखक Bाण \nदुनू िवfशित केर बीच \nहमर अंगना, \nबेन गेल ऐछ \nसिझया खेत आ, \nकब;ला के मैदान । \n  \nधू-धू कS \nजिर रहल य' \nहमर इितहास आ, \nसÁयता । \nलागल अिछ अहo कR \nआँिख पर अ]हारजािल, \nमुहँ पर जाबी, \nकान पर पद। \n  \nनाक सेहो ब]द \nऐछ की \nदुग;]ध ने \nलागेत य'।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n69 \n \nमनुखक माउसक जे \nचाहुँिदश पसरल अिछ \nहमर माइयक शोिणत जे \nिपछला दस िदनसँ, \nजमल अिछ मािट पर \nइराक, लीिबया आ \nअफगािन6तान कR बाद \nहमर अंगना बनल \nअहo कR, \nयु° मैदान । \n  \nभिसआएल िजनगी मे, \nजे िकछ शेष अिछ \nसब छी माJ, \n अवशेष \nजरल इितहासक आ \nसÁयता कR । \n  \nमुदा परती ने रहत \nशोिणत सँ, \nभीजल मािट पर, \nनव कोपर िनकलट ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n70 \n \n  \nशोिणतक पोखेर हेलैत-हेलैत \nहम घाट पर पहुँचब \nआ तखन लेब \nबचल अवशेष आ \nशोिणतक एक-एक ठोपक \nसुइद जोिर िहसाब । \n  \n-राहुल कुमार चौधरी \nªiपुर,  मधुबनी \n२ \nआशीष  अनिच]हार  \nदू टा गजल  \n1 \nचुपचाप देखब कपारमे \nचुपचाप चाहब कपारमे \n \n  \nओ जे जे कहिथन सएह सभ \nचुपचाप मानब कपारमे \n \n  \nसपना अपन आँिख के बहुत \nचुपचाप डाहब कपारमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n71 \n \n \n  \nई नोर हुनके हँसी सनक \nचुपचाप कानब कपारमे \n \n  \nदेखा कऽ िलखलहुँ ई पoित आ \nचुपचाप मेटब कपारमे \n \n  \nसभ पoितमे 2212-212-12 माJा·म अिछ। दोसर आ चािरम शेरक पिहल पoितमे एकटा दीघ;कR लघु मािन \nलेबाक छूट लेल गेल छै। \n \n  \n2 \nहुनके िवकास \nजनता उदास \n \n  \nसंसद बनलै \nचो«ा िनवास \n \n  \nअपने अथÊ \nअपने लहास \n \n  \nजेबी जानै  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n72 \n \nहाटक हुलास \n \n  \nबूड़ल देशक \nदश;न झकास \n \n  \nसभ पoितमे 22-22 माJा·म अिछ। दू टा अलग-अलग लघुकR दीघ; मानबाक छूट लेल गेल अिछ। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतzय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१. किवBीतम कुमार िनषादक  िकछु किव ता २. िमिसदा- \"6मृित  शेष \" \n  \n१ \nकिवBीतम कुमार िनषादक  \nिकछु किव ता \n  \nसुथड़ समाज  \nपुरखा धरम माऽए-बापक पुन यौ \nसुथर समाज देल आिशष सगुन यौ \nपुरजन-पिरजन चेतबए यागु अवगुन यौ \nपुरखा धरम...।। 0।। \n  \n»¹ा िवधाता केर रचना-िवधान सभ \nसृि§-Bकृित संग युगच· काल नभ \nहमरे जकo आओर जीव ज]तु ज]मल \n»¹ाuडक घटनासँ तारा-Ìह हलचल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n73 \n \nधरती-आकाश देलक रीत-गीत धुन यौ \nसुथड़ समाज देल आिशष सगुन यौ \nपुरखा धरम...।।  1।। \n  \nजेहन समाज भेटल तहने हम बनलॱ \nिपतृज अÌज गुण करमो कR छनलॱ \nटोिलया-पड़ोिसयासँ लुइर-बुइध जनलॱ \nगॱआँ-संगितया संग धार-बoध फनलॱ \nगुª µानी िहत लग बनौलक िनपुण यौ \nसुथड़ समाज देल आिशष सगुन यौ \nपुरखा धरम...।।  2।। \n  \nआजुक युग सनकी सँ िच]ता बढ़बैए \nसुख-शौक नवतुर मन दुिवधा चढ़बैए \nदानव दहेज केर बेटी घटवैए \nदा£-तबाकू मीत-रोग पटवैए \nतैँ Bीतम बेकल भऽ करए गुनधुन यौ \nसुथड़ समाज देल आिशष सगुन यौ \nपुरखा धरम...।। 3।। \n¦ \n  \nसुनबै-गुनबै \nकहु jीमन की पढ़बै-सुनबै \nनीक बेजायकR केक गुनबै \nदेश-राज-गृह लोक लेल केहन \nनेता-मुिखया सरपंच चुनबै \nकहु jीमन की पढ़बै-सुनबै...।। 0।। \n  \nगाम-शहर-नर-नारीक िख6सा \nएखन अजब-गजब भऽ गेल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५५  म अंक  ०१  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५५ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n74 \n \nअछे िदन औ सुशासन नारा \nजीएसटीक कोनटा धऽ लेल \nइसकुिलया या हािकम-मा6टर सभ \nबिनयौटी ऑिफस रिम गेल \nिशHा-सिमित संगवे संगे \nिह6सा बखरा कए जिम गेल \nकेक िदन धिर िशHाक अंिचया \nशमशानक घाटहुँ मे खुनबै \nकहु jीमन की पढ़बै-सुनबै।।  1।। \n  \nजनBितिनिध भऽ अजगुत लीला, बलाकार कए नाम करय \nमीिडया-कमÊ कलम दूतकR, गिरयैिवतR बदनाम करय \nसंगिह गजब करै नव तुिरया \nबूढ़ पुरानकR दुकारए \nनव 6टाइलसँ छॱड़ा-छॱड़ी \nकलजुग-कपटसँ फुफकारए \nमोबाइल-इयर फोनक चलती \nबमकैत जीजे-िड6को सुनबै \nकहु jी मन की पढ़बै-सुनबै...।।  2।। \n  \nएखन µान-िवµान लड़ैए \nÏयोरीक चोर बढ़ए िदन-िदन \nपैरवी-पाइसँ Bैिटकल हँसए \nदेखू परीHा केर दुिद;न \nकयूटर-इ]टर","size_mb":0.81,"has_text":true},"Videha 256.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 256.pdf","name":"Videha 256.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग6त  २०१८  (वष< ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n  \n   \nिव  दे  ह िवदेह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह Cथम मैिथली पािIक ई पिKका \nVideha Ist Maithili Fortnightly e Magazine   िवदेह Cथम मैिथली पािIक ई पिKका  नव अंक \nदेखबाक लेल पृQ सभकS िरUेश कए देखू।  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \nअंक देखबाक लेल पृQ सभकS िरUेश कए देखू। Always refresh the pages for viewing new issue of VIDEHA. \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \n२. ग^  \n२.१.डॉ. योगेbc पाठक  ‘िवयोगी’-उपbयास- हमर गाम  (आगi)   \n२.२.१.नारायण यादव- नसीहत  २. डॉ. बचेlर झाक  २ टा आलेख  \n२.३.रबीbc नारायण िमp- तीनटा आलेख, दूटा लघुकथा आ उपbयास  \nनम6त6यै (आगi) \n२.४.जगदीश  Cसाद  मvडल - पंगु (उपbयास )- आगi आ दूटा लघुकथा \n  \n३. पद ◌्य  \n३.१. १. राहुल  झा \"आर .जे.\" -बटगवनी २. आशीष  अनिचbहार - दू टा गज ल \n३.२.किव  Cीतम कुमार िनषादक  िकछु किव त◌ा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \n३.३.राकेश Cेमचbc‘पीसी’-हाइक◌ू \n३.४.१.अनुवादक  डॉ. िशवकुमार Cसादक  िकछु अनुिदत का{य  (मूल  रजनी छाबड़ा- िहbदी) २.किव  डॉ. \nिशवकुमार Cसादक  िकछु क िवता \n  \n   \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचKकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचiक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \n२. ग^  \n२.१.डॉ. योगेbc पाठक  ‘िवयोगी’-उपbयास- हमर गाम  (आगi)   \n२.२.१.नारायण यादव- नसीहत  २. डॉ. बचेlर झाक  २ टा आलेख   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२.३.रबीbc नारायण िमp- तीनटा आलेख, दूटा लघुकथा आ उपbयास  \nनम6त6यै (आगi) \n२.४.जगदीश Cसाद मvडल- पंगु (उपbयास)- आगi आ दूटा लघुकथा \nडॉ. योगेbc पाठक  ‘िवयोगी’ \nउपbयास - हमर गाम  (आगi) \n  \n10.  झलकी देवी \nमूल नाम : अात, सब िदन लोक ओकरा एही नामसँ जनैत छैक।  \nिपताक नाम  : रतन सदाए  \nजbम ितिथ : ठीकसँ निह बूझल मुदा हमर समवय6के अिछ झलकी।  \nउपलिध : झलकी अपन माए-बापक एकमाK सbतान। बचेसँ कने गौरवाह। किहयो कोनो समवय6क \nछॱड़ाकS गुदानलक निह। िबयाह भेलाक बाद एतिह रिह गेल। पित घर-जमाए बिन गेलिखन।  \nझलकी सुिर अिछ एखनहु। जखन ओ यौवनक देहिरपर डेग देलक तखन गाममे बहुतोकS मोन \nडोललै। कसल देह, सुगिठत बiिह आ यौवनक अbय सब लIणसँ युत जखन ओ अर भाव बाध िदस \nजाइत छल तखन हमरा उमेरक छॱड़ा सब ओकर पछोड़ धऽलैत छल। ओकरा लेल धन सन। एक बेर \nचौरमे रहमतबा कने नजदीक आिब गेलै, झलकी पाछू घूिम ओकरा तेहन चाट मारलकै जे ओ ठामिह खिस \nपड़ल, दiती लािग गेलै। तकर बादसँ हमरो सबकS बूझल भऽगेल आ झलकी अपनहुँ आl6त भेल जे िकयो \nओकरा देहमे िभरबाक साहस निहए करतै।  \nहम जखन िदली चिल गेलहुँ तखनुक घटना िथक। झलकी एकसिरये छल घरमे। एिह बातक फाएदा \nउठा मिटकोरबा गामक भूतपूव< मुिखयाक बेटा अपन एकटा उंड संगीक संग ओकरा घरमे Cवेश केलक \nबलाकारक उ^ेयसँ। मुदा चल गेल यमलोक। झलकी किचया हiसूसँ दूनूकS दू टुकड़ी कऽदेलकै आ घरेमे \nगािर देलकै। ओतबे निह, शोिणत लगले कपड़ामे राितएमे हiसू हाथमे लेनिह सॱसे टोलमे िचकिर कए किह \nदेलकै जे िकयो यिद गवाही देतै तऽओकरो यमलोक जाए पड़तैक। तकर बाद पोखिरमे नहा लेलक, हiसू \nधोलक आ आिब कए िनिbत भऽकए सूित रहल।  \nओकर एिह धमकीसँ कानूनक काज तऽ िकतै निह। अिगला िदन थाना पुिलस ओकरा ओिह ठाम \nपहुँिच गेलै। झलकी घरसँ बहराएल तऽगरदिनमे सातटा किचया हiसूक माला पिहरने। एहन रौc ¡प  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nतऽपुिलसो किहयो निह देखने छल। दूनू पुिलस दरोगाक पाछू सुटिक गेल जेना मरखाहा सiढ़कS अबैत देिख \nछोट बचा माएक पाछू सुटिक जाइत अिछ।  \nककरो िह£मते निह होइ ओकरा लग जेतै, आ िक घरमे िकछु सच< करतै। दरोगा ओकरा पुछलकै- \n“तॲ राितमे ककरो खून केलही?” \nझलकी िनडर भाव उर देलक- \n“एखन तऽदुइएटा कS कटलइयैए, जँ छॱड़ा सब आबहु निह सीखत तऽदू सैइयोकS कािट देबै एही \nकिचया हiसूसँ। जकरा जे करबाक छैक से कऽिलअए। हम ने कतहु जेबै आ ने ककरो अपना देहमे हाथ \nलगबए देबइ।” \nदरोगा मुिकलमे पिड़ गेल। ओ दूटा िसपाही लेने आएल छल जे खूनीकS हथकड़ी लगा कए िघचने \nआओत थाना, जेना ओ सब िदनसँ करैत आएल छल। एहन काली माइसँ भSट हेतै तकर सपनोमे कोनो \nअbदाज निह छलै। एकेटा उपाय छलै जे मिहला पुिलस बजाओल जाए निह तऽई मौगी की कऽबैसत से निह \nजािन।  \nदरोगा हेडवाट<रकS फोन लगेलक आ ओतिह बैसल रहल, झलकी चल गेल आ¨न अपन काज करै \nलेल। ककरो िह£मत निह भेलै ओकरा आ¨न ढुकै के। करीब तीन घंटाक बाद मधुबनीसँ जीपपर सवार \nचािरटा मिहला पुिलस एलै। ओ सब जखन झलकीकS हथकड़ी लगा पकड़ै लेल गेलै, झलकी ओकरो सबकS \nडiिट देलकै आ हाथ तेना ने झटिक देलकै जे एकटा मिहला पुिलस खिसए पड़ल। ओ बेपरवािह ओिह \nचा¡सँ पुछलकै- \n“तॲ सब मौगी छ ने। कह जे यिद राितमे िकयो तोहर इªजत लूटै लेल तोरा लग पहुँचतौ तऽकी \nकरबही? अपन बचाव करमे, ओकरा पाठ पढ़ेमे िक उतान भऽकए पिड़ रहमे?” \nसब सकदम। ककरो कोनो जबाबे निह फुरा रहल छलै झलकीक C«क। जबाब फुरेबो करतै तऽकोन \nभाषामे झलकीकS उर देतै? बड़ी कालक नाटक के बाद झलकी अपनिह मोने थाना िवदा भेल। िकयो \nओकरा देहमे निहए िभड़लै। आगू आगू झलकी, ओिहना सातो किचया हiसूक हँसुली पिहरने, केश खूजल, \nउिड़याइत, आ पाछू दरोगा िसपाही आ िकछु गौआँ सब। िजनकर बेटा कटलिन ितनका लोक एखन तक \nकतहु निह देखलक।  \nझलकी हाजतमे बbद भेल, फेर मधुबनी पठा देल गेल। मोकदमा चललै मुदा सरकारी ओकील कोनो \nतरहक सा¬य जुटेबामे असमथ< रहलाह। पूरा गाम झलकीक समथ<नमे जुिट गेल। छओ मासक बाद झलकी \nबरी भेल आ गाम घुिर आएल।  \nपिछला पंचायत चुनावमे झलकी िनिव<रोध सरपंच चूनल गेल। आब ओ लॉकपर आ इलाकामे झलकी \nदेवी नामे Cिसि­ पािब रहल अिछ। एखन गामक पंचैतीपर ओकर रौc ¡पक Cभाव झलकैत रहैत छैक। \nफल ई जे अपराधो कम भेलैए।  \nहम सब लािग गेल छी Cयास मे जे अिगला िवधान सभा चुनाव मे झलकी क एमएलए बना पटना \nपठाबी । हमरा सबहक िवधानसभा IेK अनुसूिचत जाित लेल आरिIत छैके । लॉक पर ओकर लोकिCयता  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nदेखैत ई ल¬य अस£भव निह बुझाइत अिछ । ओ अपनहुँ एिह िदस ®यान देलक अिछ आ िकछु पढ़ब लीखब \nशु¡ केलक अिछ।  \nगामक लोकक कहब छैक जे झलकी साधारण मिहला निह, कालीक अवतार अिछ। जखन ई मरत \nतखन एकरा सारापर काली मंिदर बनाओल जाएत।  \n  \nq \nजारी....  \nऐ रचनापर अपन मंत{य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१. नारायण यादव - नसीहत  २. डॉ. बचेlर झाक  २ टा आलेख  \n१ \nनारायण यादव  \nनसीहत \nराधाक बेटाक िवयाह बड़ धूम-धामसँ भेल छल। राधाक छोट वेटा मनीष पढ़ऽ–िलखऽमे बड़ तेज \nछल। मै²ीकक परीIामे सव³च 6थान Cा´त कयने छल। µमागत इbटर, वैचलमे सेहो नीक 6थान Cा´त \nकयलैbह। मनीषकS नीक नौकरी भेट गेलैbह। आब हुनक माय राधा देवी {याकुल रहय लगलीह। जे कखन \nमनी¶क शादी करावी। मनीष िववाह समीपेक गiवक िगरधारी बाबू जे शहरमे रहैत छलाह। िगरधारी बाबूक \nप·ी सुिमKा देवी पैघ िवचारवान मिहला छलीह। किहयो सुिमKा वाणीसँ केकरो क¸ निह भेल हेतिbह। \nिहनक िस­ाbत छलैbह जे कम खाऊ, गम खाऊ, कम बाजू, जे बाजू नािप-तौिल कऽ बाजू। िहनका कवीर \nसाहेव ओ वाणी हमशा िदमागमे नचैत रहैत छल जे वाणी ‘ऐसी बोिलए मन का आपा खोय। औरन को शीतल \nकरे, आपहु शीतल होय।’ \nसुिमKाजीक कथन छल जे खुशी बाटनैसँ दू गुना वापस अबैत अिछ आओर कनेक याग कयलासँ \nबहुकS पूरा घरपर राज भय जाइत अिछ। एिह Cकारक िवचार सिदखन सुिमKाक मानस पटलपर नचैत रहैत \nछल। तS मुहलावासीपर ओकर राज चलैत छल। सभक िवचारी सुिमKे छल। सुिमKा देवीकS एकटा बेटी \nछल। जेकर नाम ¡पम छलैक। ¡पम सभ िदन शहरे-वाजारमे रहल िकयैक तँ हुनक िपताजी शहरेमे नौकरी \nकरैत छल। ¡पम पढऽ–िलखऽमे तेज छलीह। शहरक हवा-पािन लागल छल। मुदा मायक निसहतकS \nसिदखन याद रखने छल।   \n¡पम जखन 20-22 वष<क भेलीह तखन सुिमKा देवीकS िवयाहक लेल उड़ी-िवरी लािग गेलैbह। जखन \nतखन यपमक बापकS खोिधयबै लगलीह। लड़का वाला सभ लड़की देखवाक लेल आबय लागल। िवयाहक \nदर£यान कतेको लड़का वाला लड़की देखक वा6ते आयल। कतेककS लड़की निह पिसन भेलैbह तँ कतेककS  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nघर निह पिसन भेलैbह। एक-दू साल बहुतो खोज-बीन कैल गेल। तखन एकटा सं»ाbत पिरवारक लड़का जे \nसरकारी नौकरी करैत छल। तकरा संग िवयाह ठीक भेल आ िवयाह शहरेमे भेल। बाराती वाला गामक \nछल। िवयाह राधाक बेटा मनीषक संग स£प भेल। ¡पम जे शहरक वातावरणमे पलैल-पोसैल छल। ¡पम \nजे कॉलेजमे नाना Cकारक Cितयोिगतामे भाग लैत छल आ Cाइज Cा´त करैत छल। अखवारक कूपन कािट \nओकरा पेपरक फाम¼टपर सािट, अखवार वालाकS भेटैत छल। अहूमे ओकरा व< pे¸ पुर6कार भेटलैक। आब \nओ सोचय लागल जे एहेने-एहने क£पेिटशनमे Cाइज िजतलहुँ। अिभनय कय पुर6कार हॉंिसल कय ली। जे \nशहरमे रहय वाली ओ आब गाम-घरक आबो हवामे रहय लगलीह। \n¡पम   धीरे-धीरे अपनाकS गामक रंगमे धुलय लगलीह। ओकरा अपन मायक निसहत याद छलैक \nजे ‘खुशी वॉिट तँ दुगुना वापस होइत अिछ’ आ जँ सासुरमे कनेक याग करी तँ पूरे घरपर राज कय ली। \nओ सोचैत छलीह जे जेहेन बहय बयार पठी ओ£हरे ओरी। तS ने िवयाहमे 51 पला साड़ी जे मैके मे भेटल \nछल। तािहमे सँ नीक-नीक साड़ी आधासँ अिधक सासु, ननिद िनकािल लेलक मुदा ओ िकछु निह बजलीह। \nकयैक तँ ओकरा माय सुिमKा देवी ओकर बाजऽ सँ रोकलक। ससुरािरक रंगमे रंगा गेल। से आब ओकरो \nएिह बातक पता निह चलल। \n¡पमक तुिरयाक एकटा ओकर ननिद रहिथbह। जकर शादी-िवयाह निह भेल छल। ओकरा संग हंसी-\nमजाक करैत, घरक सभ काम करैत समय गुजैर रहैत छल। ननिद सेहो भाउजकS सभ काममे भरपुर मददमे \nलागल रहैत छलीह। सासुक सेवा सव³पिर छल। सासु राधा अपन काम-धाममे म½न रहैत छलीह। पिरवारक \nवातावरण 6वग³सँ बिढ़ कऽ भय गेलैक। पिरवारक हालत एहेन भय गेल जे कोन काज कोना भय जाइत \nछल से ककरो पता निह लगैत छल। राधा देवी बेटी आ पुतहुक संग खूब नीक जकॉं घुिल िमली गेल \nछलीह। ओकरा सभक संग ओहो दैत छलीह। सभ िकयो खूब हिस मजाक करैत रहैत छल आ खूब जोड़-\nजोड़सँ ठह¾ा दय हसैत छलीह। ¡पमक ससुर पुरान िवचारधाराक छलाह। तS ठहाका सुिन दरबाजापर सँ \nखराम पटपटबैत आंगन अबैत छलाह। तँ सभ ठहाका बbद भय जाइत छल। अंगना अबैत देरी दुनू ननिद-\nभौज िन:शद भय जाइत छलीह। ओ ससुरकS अिवतिहदेरी ¡पम माथापर नुआ लय चटदय पैर छूिब गोर \nलािग लैत छलिथbह। एिहपर ससुर महराजक तामस, सहानुभूितमे बदैल जाइत छल। आ पुन: चाह पीब \nदरवाजापर आिब जाइत छलाह। घरमे पुतोहु अयलापर हरसठे आंगन जायव उिचत निह बुझना जाइत छल। \nबुढ़-पुरानकS िद¾त भय जाइत छैक। ग´पो-श´पो करत तँ ककरा संग जँ प·ी जीिवत रहैत छिbह तँ ओकरा \nसंग सुख-दुख बॉंिट लैत छिथ। िजनका प·ी निह छिbह ओकर जीवन तँ पहाड़ भय जाइत छैक। मिहला \nअपन बेटी-पुतोहु संग जीवन नीक जकॉं िवता लैत छिथ। मुदा बुड़हाक जीवन पहाड़ भय जाइत अिछ। जँ \nबेसी घर-आंगन कयलक तँ नाना Cकारक अवलट लागय लगैत छैक। \nएिह Cकारे ¡पम अपन निसहतसँ पूरा पिरवारकS अपना कजामे कय लेलक। िकछु िदनक वाद \n¡पमक पित जे सरकारी नौकरी शहरमे करैत छलाह, ओ ¡पमकS शहर लय जेवाक जोगारमे छलाह। घरक \nसभ पिरवारकS एिह बातक जानकारी भय गेलैक। सासु मॉं राधा देवी, ननिद िपंकीआ िCया सेहो उदास भय \nगेलीह। ¡पम ओकरा सभकS उदास देिख ओकरो सभकS अपना साथ चलवाक आ¿ह केलकिbह। सभक मन \nभीतरसँ छेबे छल। सभ िकयो शहर आिव गेलीह। मनीष समयसँ ऑिफस जाइत छलाह आ ऑिफससँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nसमयपर अबैत छलाह। आब हुनका ने कोनो खाइक िचbता आ ने िरिफन िचbता रहैत छलैbह। समयसँ सभ \nिकछु भेिट जाइत छलैbह। मनीषकS ऑिफस जेवाक बाद सासु-बहु आ ननद-भौजाईक Cेम देिख अरोिसया-\nपरोिसया आय< चिकत रहैत छलीह। अरोस-परोसक मिहला सभ ¡पमक खूब Cसंशा करय लागल। ¡पम \nअपन Cशंसा सुिन आर अिधक Cेमसँ सासु-ननिदकS मान-दान करय लगैत छलीह। ¡पकS अपन मायक \nनसीहत हर हमेशा याद रहैत छल जे खुशी बॉंटलासँ दुगुना भय जाइत अिछ आ कनेक याग कयलासँ पूरा \nघरपर राज भय जाइत अिछ। तS केनो Àेस जे ¡पमक ननिदकS पिहरा दैत छलिथbह या खरीद दैत \nछलिथbह। सासु मॉंकS अपन नीक साड़ी पिहरऽ लेल दैत छलिथbह आ बाजार घुमा दैत छलिथbह। सासु \nननद अित Cस रहैत छलिथbह। सास-ननिदक मन मुतािवक 6वािद¸ भोजन वनबैत छलीह। िवना-सासुसँ \nपुछने ओ कोनो काज निह करैत छलीह। किहयो किहयो ¡पमक Cित मनीष अपन माय आ बिहनकS िचढ़बैत \nबाजैत छलाह िक माय ई ¡पम जादूगरनी छौ। तोरो सभपर जादू ने कऽ दौ से संभिर कऽ रिहयै। जादूक \nच¾रमे निह पिड़ जइयैह। ई कहैत सभ िकयो हसै लगैत दल। एिह तरहS ¡पम सभक िदल जीित नेने \nछल। एिह Cकारे सभक िदन खुशी पूव<क िवतय लागल। \nआब ¡पमक ननदक िवयाहक चच होमय लागल। िपंकीक शादी एकटा सं»ाbत पिरवारमे ठीक भेल। \nदुलहा कोनो नीक पदपर पद6थािपत छलाह। िपंकीक शदीमे ¡पमक भूिमका बिढ़या रहल। राधा देवी \n¡पमकS अपना गलासँ लगबैत बजलीह जे बेटी भगवानक घरमे पूव< जbममे नीक कम< कयने छलहु जािह \nकारणे अहॉं सन पुतहु भेटल। ईlर सभकS एहेने बहु देिथbह। एतबे कहलासँ ¡पमकS होइत छलैbह जे हमरा \nपूरा सÁाªय भेट गेल आ सासुक पैर घुिब ¡पम बाजैत छलीह जे माय अहॉं सन सासु सभ बहुकS भेटै से \nहम भगवानसँ Cाथ<ना करैत छी। \nिपंकीक िवदाईक समय ¡पम बहुत कानल आ ओकरा आशÂवाद देलक िक भवान करै जे तोरो सासु \nएहेने होतहुन। िपंकीक िवयाहक वाद ¡पमकS मन निह लागय लगलैक तँ िदनमे कैक बेर फोनसँ हाल-चाल \nपुछैत रहैत छलीह। शु¡-शु¡मे तँ सभ िकछु ठीक ठक रहल। शु¡मे िपंकी सासु, ननद आ पिरवारक सभ \nसद6यक तारीफ करैत रहैत छल। िकछु िमनक वाद जखन ¡पम, िपंकीसँ बात करिथ तँ िपंकीक नजिरया \nबदलल देखलक। िपंकी ससुरालक सभ सद6यक िशकायत करैत रहल। िपंकीक माय यानी ¡पमक ससु \nिपंकीकS मोबाइलपर फुटानी वाला बात िसखबैत रहैत छलीह। जािहसँ ओकर 6वभाव िवगिर गेल छल। \nपिरवारमे एक दोसरासँ ताल मेल, सामज6य निह रहल। पिरवारमे धीरे-धीरे कलहक पदाप<ण भय पिरवार टूिट \nगेल। ¡पम जखन िपंकीसँ स£वाद करिथ तँ िपंकी भाषा िवगरले जकॉं बुझाइन। िपंकी वाजिथ- \n“भाभी, सभ अहॴ जकॉं निह भय सकैत अिछ।” \nिपंकी घमंडी भय गेलीह। ओकरा हािकमक घरवाली होयवाक घमंड छल। ¡पम अपन माय वाली बात \nनिसयत िपंकीकS कहैत छल- \n“िपंकी, खुशी वॉंटलासँ दुगुना होइत छैक आ थोरेक याग कयलासँ बहुकS पूरे घरपर राज भय जाइत \nछैक। तँ अहॉं एिह मूल मंKसँ पिरवारकS एक कय चलू।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nमुदा िपंकीक माय ओकरा पृथक-पृथक ढंगसँ घर फुटयवाक मंK दैत छलिथbह तँ ओकर िपंकीक \nिनयतमे खोट आिव गेल छल। तS घर नरक बिन गेल छलैक। \nएक िदन ¡पम चाह लय सासु राधा देवीकS देबाक हेतु आिक रहल छलीह। जेना बुझना गेलैbह जे \nसासु मॉं फोनसँ ग´प कय रहल अिछ। ¡पम दरवाजाक ओरमे ठाढ़ भय सभ बात सुनय लगलीह। शायद \nसासुकS िपंकीसँ बात भय रहल छल। राधा देवी अपना बेटी िपंकीकS िसखबैत छलीह जे तॲ अपन सासुकS \nवाहर घुमयवाक हेतु निह लऽ जैहे। जखन तू आ जमाय बाबू एक साथ रिह एक-दोसराकS समझ। ननिद \nआिक सासुकS ने अपना संग कतौ लय जो आ ने ओकरा अपना संग बैसा कऽ खाइक लेल दही। तोहर \nभाभी तँ सुधगर मिहला छौक ओकरा सन निह बनबाक Cयास किरहS। \n¡पम चाहक ²े लय मने-मन सोचैत छली जे हमर सासु हमरा बेवकूफ आ सुधगर बुझैत अिछ। ¡पम \nचाहक ²ेसँ चाह सासु-मॉं कS दैत बाजिल- \n“िकनकासँ ग´प करैत छलिखbह?” \nराधा िमरिमराइत बाजिल- \n“िपंकीसँ।” \n¡पम अपन सासुक िकरदानी देख नेने छल।सॉंझू पहर जखन ¡पमक घरवला मनीषजी घर पर \nअयलाह, तखन सभ बात हुनका कहलिथbह। दुनू Cाणी िवचार कयलैbह जे रिव िदन िपंकीक घर जाकय सभ \nपिरवारकS िमला-जुला िदयैक आ सासु-मॉंकS सेहो सभझा बुझा िदयैक। राधाकS मनीष बहुत बुझौलक आ \nओकरा अपना गलतीक एहसास करौलक। \nरिव िदन ¡पम आ मनीष िपंकीक घरपर पहुँचल। मनीष ¡पमक नसीहत कS दोहरावैत िपंकीकS समझौलक जे \nखुशी बॉंटलासँ दुगुना होइत छैक आ कनेक याग कयलासँ पूरे पिरवारपर राज भय जाइत छैक। एिह \nिस­ाbतपर चलबाक निसहत दय िपरवारक सभ सद6यकS िमला देलैbह। सभक बीच जे दू बोला छल से \nसमा´त करा पुन: शामे िपंकी कS अपन मायक नसीहतक पालन करबाक आ¿ह करैत घर आिब गेल।  \n  \n२ \nडॉ. बचेlर झाक  २ टा आलेख  \nडॉ. बचेlर झाक दूटा आलेख \n  \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \nएकैसम शतादीक Cारंभ जनवृि­मे भारत Cथम आ चीन दोसर \nCाय: कहल जाइत अिछ जे ‘बहुलोका: दोषा:’ \nभारतक िवशाल जनसंÄया आ एकर लगातार वृि­क गित एक समÅूा बिन सभसँ भयावह आ \nिव6फोटक िस­ भेल अिछ। जतए भारतक हेतु सव<माbय िसर दद< एवम् गहॴर िचbतनक िवषय बिन गेल \nअिछ, ओतए इएह सम6या भारतमे गरीबी, वेरोजगारी, कुपोषण संगिह भूिम िवखvडन एवम् अपखvडनक \nसम6याकS िदनानुिदन अित शोचनीय ि6थितमे पहुँचा देलक अिछ। \nएतबे निह, भारत जनािधयक सीमापर आिब गेल अिछ। ई जनािधकय पिछला दू दशादीक आिथ<क \nिवकासक सुखद CयासकS पकािर देलक अिछ। गरीबी आ बेकारीक सम6या एकरे Æारा पलिवत भऽ रहल \nअिछ। \nखेदक संग कहए पड़ैत अिछ जे एक ओर तँ भारी जनसंÄया हमरा सभक गरीबीकS बढ़ा रहल अिछ तँ \nदोसर ओर गरीबी सेहो जनसंÄयामे वृि­ कऽ रहल अिछ। जोसेफ डी. का6²ो अपन Cिस­ \nपोथी ‘Geognaphy of hunger’ मे चीन, जापान आ भारतक उदाहरण C6तुत करैत एहन िवचार Cगट \nकएल अिछ। 1981 क जनगणनाक अनुसार भारतक जन संÄया अड़सिठ करोड़कS पार कऽ गेल अिछ। \nजािहमे आसाम, ज£मू एवम् कमीरक जनसंÄया शािमल निह अिछ। एक करोड़ चािलस लाख मानबक वृि­ \nCित वष< भारतमे भऽ रहल अिछ। देखल जाइछ जे आ6²ेिलयाक IेKफल भारतक IेKफलसँ दोबरसँ अिधक \nअिछ। एखन तक भारत चीनक बाद संसारमे सविधक जनसंÄयाबला देश अिछ। संसारक कुलजन संÄयाक \n15 Cितशत भाग भारतमे रहैत अिछ। जखन संसारक कुल IेKफलक अढ़ाइ Cितशत भू-भाग माK एकरा \nCा´त छैक। तS जॱ भारतक ई जन संÄया अपन व<मान अढ़ाइ Cितशतक दरसँ बढ़ैत गेल तँ वॴसवी \nशतादीक अbत तक एक अरबक जनसंÄयाकS छूिब लेत। \nसन् 1831 इ6वीक बादसँ भारतक जन संÄयामे जे वृि­ आरंभ भेल अिछ ओकर गितकS देखैत \nभारतक आजादीक बाद 6वतंK भारतक आिथ<क िवकासक योजनामे सत<कता बरतल गेल। इएह कारण भेल \nजे सन् 1952 ई.मे पिरवार िनयोजन नीितकS सरकारी काय<µमक ¡पमे अपनाओल गेल आ िवlक पिहल \nदेश छल जे अपन आिथ<क िवकासक योजनामे पिरवार िनयोजनकS 6थान देलक। एकर बावजूदो एिह काय<-\nµमक Cित उदासी देखल गेल जे क¸Cद िवषय िथक। य^िप Cथम आ िÆतीय पंचवषÂय योजनामे पiच \nकरोड़ पÉसिठ लाख टाकाक Æारा एकर संगठन कएल गेल जािहमे शोध, संचार एवम् केbc आ राªय \nसरकारक अbतग<त िचिकसा सेवा Cदान करैत राखल गेल। समय-समयपर जनगणना देशमे भेलासँ सरकार \nआ समाजकS जगाओलक। तS तेजीसँ एिह ओर Cयास चलल। गभ< िनरोधक Cचार-Cसार शु¡ भेल। तेसर \nयोजनामे 25 करोड़क लागत आयल। एिह तरहS बीचक तीन वािष<क योजनामे पिरवार िनयोजनकS‘King fin \nof the plan’ मानल गेल। संगिह काय<µमकS Cय´त रािश Æारा Time bound एवम् Target \noriented क ¡पमे अपनाओल गेल। \nभारतक चतुथ< योजनामे बहुत अिधक Cाथिमकता देल गेल। एिह काय<µमपर 315 करोड़ टाका खच< \nकएल गेल तथािप bयून सफलता भेटल। पiचमी योजना 516 करोड़ टाकाक आवंटन कऽ जbम दरकS 35- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \n30 Cित हजार कम करबाक ल¬य राखल गेल जेकरा हेतु वb®याकरण हेतु C6तुत भेल नर-नारीकS तकरा \nचbc िक6मक Cलोभन देल गेल। एतए तक जे छठवॴ सातवॴ योजनामे तँ »ूण हया गभ<-पात आिदक वैध \nकरार कऽ देल गेल। जइसँ जनसंÄयाक वृि­मे Ìास आबए। \nसन् 1974 ई.मे िवl जनसंÄया िनयंKण स£मेलन ¡मािनयॉंक राजधानी बुखारे6टमे भेल। भारतक \nताकालीन पिरवार िनयोजन मंKी डॉ. कण< िसंह ओिह स£मेलनमे बाजल छलाह जे िवlक गरीबी तखने  दूर \nहोयत जखन िवlक जनसंÄयामे कमी आओत। \nभारतमे जनसंÄयाकS िनयंिKत करबाक संकपकS दोहरबैत 6व: Cधान मंKी इिbदरा गiधीक बीस-सूKी \nकाय<µमकS पिरवार िनयोजनपर िवशेष जोर देल गेल। \nपiचम योजनामे Minimum needs programme क अbतग<त 6वा6Íय, पिरवार िनयोजन एवम् \nपौि¸क आहारकS एक संग िवकिसत करबाक Cयास कएल गेल। एिह समेिकत योजना Æारा बाल-मृयुकS कम \nकऽ संगिह माताकS 6वा6थ बनाकए कम बचा उप करबाक CवृिकS जगाओल गेल। सरकार Æारा सव³म \nगभ<-िनरोधक दवाइकS उपलध करएबाक Cयास जारी राखल गेल अिछ। \nएतबे निह, कमसँ कम मूयपर हरेक ठाम गभ< िनरोध उपलध करेबाक {यव6था कएल गेल अिछ। \nगरीब देशमे एिह काय<-µमक अbतग<त वb®याकरणक हेतु आिथ<क Cलोभन सेहो देल जाय रहल अिछ। \nजनसंÄया वृि­मे 80 Cितशत देहातक योगदान रहैछ। जकरा हेतु रेिडयो, िसनेमा, टेलीिवजन आिद Æारा \nCचार-Cसारसँ देहाती नर-नारीकS िनयोजन करएबाक हेतु अbमूख कएल गेल अिछ। \nऐं ई 6वीकार निह काएल जा सकैछ। जे भारतमे पिरवार-िनयोजन काय<-µम पूण< ¡पेण असफल \nरहल, मुदा एतेक Cय·क बावजूदो जनसंÄयाक वृि­ िदनानुिदन चौगुा होइत जाए रहल अिछ तS लऽ कऽ ई \nकहल जाए रहल अिछ जे अणु िव6फोट ओतेक खतरनाक निह जतेक जनसंÄयाक वृि­ िव6फोट भऽ \nसकैछ। \nआइ जनसंÄयाक वृि­मे संसारक सा£यवादी देश चीन अपन जनसंÄयाकS िनयोिजत करबामे कमाल \nहािसल कएलक अिछ। हमरो सभकS एिहसँ Cेरणा लेबाक चाही। 1953 ई.मे चीन अपन िवकासक अिभ \nअंगक ¡पमे पिरवार-िनयोजन लागू कएलक। एिह काय<-µमक अbतग<त देरसँ िववाह, बचाक जन£मे अbतराल \nसंगिह अिbतम ¡पसँ दू बचाक ल¬य जन तÎिKक अिधकार कायम कऽ देलक। एतए तक जे िववाहक \nसंगिह  Contraceptative  क Cयोग करबाक Cेरणा देल गेल। तेतबे निह, मुÏतमे Contraceptives क \nिवतरण करा कए जनसंÄयामे Ìास आनबाक महती Cयास कएलक अिछ। नव िववािहत द£पितक हेतु अिनवाय< \nिनयम लागू कएने अिछ जे Contraceptives क Cयोग ओ लोकिन करए। एतबे निह, बूढ़-बुढ़ानुस Æरा \nसामािजक सभामे युवक युवतीक ®यान एकर लाभक ओर आकृ¸ करोओल जाइछ। ई काय<-µम चीनमे \n{यितकS छोट पिरवार राखक ओर सराहनीय काय< कएलक अिछ। छोट पिरवारक CवृितकS जगेबामे सरकारक \nÆारा उठाओल गेल कानूनी Cयास कम महवपूण< निह अिछ। पिस­ अथ< शा6Kी J.Myrdalसेहो Asian \ndrama मे चीनमे सरकार Æारा एिह IेKमे उठाओल गेल कानूनी Cयासक चच कएलिbह अिछ। जकरा हेतु \nसरकार एक  Grash family planning programme अपनौलक अिछ तािक 2000 ई. तक ¡सक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nसमान जनवृि­ शूbय Cितशत तक लाओल जाय सकैछ। आब ओिहठाम दू बचाक बदलामे एक बचाबला \nपिरवारक {यितकS वेतनमे वृि­ आवासीय सुिवधा, संगिह पशन आिदमे सुिवधाक Cलोभन देल अिछ। \nदोसर ओर एक बचाक बादसँ वेतनमे आंिशक दरसँ कटौती तथा अbय सुिवधासँ वंिचत कऽ देबाक \nिनयम लागू कऽ देल गेल छैक। एिह तरहS चीन अपन जनसंÄयाक वृि­ गितमे 1975 ई.मे 25 Cितशत Cित \nहजारसँ 1979 ई.मे 18 Cितशत  q \n \n  \n  \n  \nपु6तक समीIा साकेतानbदक \n‘गण-नायक’ \nCाचीन पर£पराक अनु¡प सािहयक ...... IेKमे कथाक रचना अवाध् ¡पसँ भऽ रहल अिछ। हष<क \nिवषय अिछ जे मानव मोनक िचरसंपोिषत अिभलाषा आइ सािहयक अनुभूित आ िववेचनक ¡पमे फलीभूत भऽ \nरहल अिछ। \nमैिथलीमे लघुकथाक िवकास जतेक तीवÐगितसँ भेलैक तािहमे लघुकथाकS लोक िCय बनेबाक pेय 6व. \nहिरमोहन झाकS छिbह। \nआधुिनक सािहयक सव<तोभावेन गुण स£पता भारतीय अbय कोनो भाषा सािहयक समकIताकS \nमैिथलीक कथा Cा´त करैछ। कथा, समय काल िसिमत पिरवेशक दृि¸ए क¸ सा®य अिछ तँ संगिह \nमहवपूण< यथेQ। इएह एक एहन िवधा अिछ जे िदन-Cित-िदन Cगितक ओर अ¿सर, गितशील आ उ­<मुख \nअिछ। \n‘गणनायक’क कथाकार साकेतानbदजी िवलIण Cितभा पु ष छिथ जे अपन सार6वत साधनासँ िहbदी \nआ मैिथली सािहयमे अIय कीित<, अशेष गौरव आ िन6सी अथ<वासँ pीमंत कएलिbह अिछ। िविभ पK-\nपिKका सभमे Cकािशत रचना सभकS कलािवद्, समीIक आ िवचारक िनलज भावसँ सराहलिbह अिछ। \nिवÆान, कथा मम< सभ िहनक कथाकS सािहयक pेQ उपलिध मािन कऽ खुलेआम 6वीकृतमे अिवचल \nहाथ उठाकए सािहय अकादेमी Æारा पुर6कृत भेलापर सोलास समथ<न कएलिbह अिछ। \n‘गणनायक’क कथा मानव जीवनक िवसंगितक ठोस धरातलपर ठाढ़ अिछ। कथाकारक मूल \nचेतना, Cगितशील आ िवचारोेजक अिछ। युग सापेI आ लोक जीवनक एहन शा6वत िचK अिछ जे \nसािहयमे अिव6मरणीय तँ रहबे करत संगिह भावी पीिढ़क हेतु Cितक ओर उनमुख होएबामे आममंथन करक \nहेतु िववश करैत रहत। समीIक लोकिनक दृि¸मे कथा जे हो मुदा हमरा दृि¸मे कथा सुग िचKकS \nअपना ‘अलबम’मे समेिट कऽ चिल रहल अिछ। जे आबएबला युगक ओर ऑंगुर उठाकए संकेत सेहो करत। \nहम पबैत छी लेखकक भावना एच.जी वेसक भावनासँ अनुCािणत अिछ। ओना तँ ‘गणनायक’क कथानक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \nसेहो जनजीवनक एक गोट नव पIकS समI अनलक अिछ। धरातलपर गित लएबाक हेतु ग^िहक मंद-चंचल \nचरण चलबए पड़ैछ। तS उपयोिगताक दृि¸सँ ई ग^क युग कहबैछ। \nकथा कहबाक सुनबाक Cवृि लोकक रागामक स£बbध समानाbतर चलैत आिब रहल अिछ, तS कथाकS \nCागैितहािसक कालसँ pृंखलाब­ करबाक Cयास कएल जाइत रहल अिछ। 6प¸त: कथा आदश<वादक \nखvडहरसँ बहार भऽ यथाथ<क खिड़हान िदस बिढ़ रहल अिछ। सविधक महवपूण< रचना ‘गणनायक’मे \nवेरोजगारी, आिथ<क िवपता, शोषण, चोर बाजारी, दमनामक Cवृि एवम् नोकरशाहीक यथाथ< िचKण अिछ। \nमुÄयत: िशिIत वग<क मोह भंगएवम् ओकर िनरीहता आ पीउ़ासँ जुड़ल संघष<क कथा कहैत अिछ। \nकामाÄया ओिहसँ Cबल संघष< करैत एक 6वािभमानी युवक अिछ। एिहठामक लेखक कामाÄयाकS ‘उपµम’ कथा \nकेर मुÄय पावक ¡पमे उपि6थत कऽ आदश< 6थािपत कएलिन अिछ, िकएक तँ िवपताक पीड़ा झेलैत ओ \nकालक चारण निह बनैत अिछ। एिह कथामे जीवनक स£मानजनक संकप अिछ। \n‘आलुक िवमा’कथामे Cशासन तंKक िवकरालताक दु6साहिसक Cितरोध कृषक Cितिनिध जय \nमंगल, रामशरण आ रहमतुला Æारा देखल गेल अिछ। एतबे निह, Cदश<नपर उता¡ आµोिशत कृषक आ \nकृषक Cितिनिधपर पुिलस Æारा लाठी गोली तक चलाओल जाइछ, जािहसँ कृषक CितिनिधकS जानसँ हाथ \nधोमए पड़ैछ। कथामे CजातंKक माखौल, Kुिटपूण< {यव6थाक िज£मेवार पदािधकारीक िवषद िवण<न करबामे \nलेखक िनिभ<क एवम् िन6संकोच देखल गेलाह अिछ। \n‘कचोट’ कथामे जीवनक न½न सय Cितभािसत होइछ। जकर मुÄय पाK बौआ झा छिथ। जॱ एिह \nकथामे एकओर भारतीय स£मताक िनम<म हया भेल अिछ तँ दोसर ओर मोनीक अ{यत Cेमक पीड़ा पाठककS \n6पिbछत करैत अिछ। \n‘एक डेग आगू’ कथामे सामbतवादीक खूनी पंजासँ धाइल रामजीक कु¡प िचKण अिछ। सामbती \nसbतापसँ सbतरत जवान बेटी गुलिबयाक ठानल िववाह निह कऽ कजसँ मुत होएबाक Cयास ओकर अि¿म \nसोचकS समI अनलक अिछ। ई कथा पाठककS अितसंवेदनशील बनबैत अिछ। \n‘पकड़ िवयाह’कथामे सम सामियक िवcुप सं6कृितक सबाक िचKण अिछ। अभाव¿6त मैिथलक पुKी \nउÁक सीमा टिप कए अिभभावककS िवचार शूbय बना दैछ जकर कारण दहेज Cथाक िवकप ¡पमे ‘पकड़ \nिवयाह’शु¡ए भेल अिछ। कथाकार कथामे धड़फरा कऽ रोचक आ भाव Cधान होइतहुँ सम6याक समाधानक \nहेतु अपकालीन, असौकय< गुझना जाइछ। कथाक परायणसँ कथा अध बिटयेमे पाठककS छोिड़ दैछ जािहसँ \nपूण< तृि´त निह होइछ। \nअिगला कथा ‘आब भेटने की’मे नारीक संवेदनाक सbत´त ¡प भौितक सुखक \nिनरसता, Cेम, 6नेह, दया, सहानुभूितसँ िरत ममbतक पीड़ाक अिभ{यित अिछ। ई एकटा सरल सहज \nरोमÎिटक कथा अिछ जे बड़ रोचक शैलीमे आगi बढ़ैत अिछ। आ अbतमे आिब सम¿ ¡पमे एकटा िवलIण \nCभाव छोिड़ जाइत अिछ। ........ भव Cवvता एवम् मधुबर िवbयास एिह रोमÎिटक कथाक िविश¸ गुण \nअिछ। लेखक एिह कथामे मiजल मनोिवलेषक Cतीत होइत छिथ। \n‘िKवेणी समाहार’सामािजक बोधसँ जुड़ल कथा अिछ। कथाक मुÄय पाK िभखारी साहु स£पूण< कथामे \nचिच<त भेल छिथ। अथक Cयास, pमसा®य जीवन,साहस आ समयसँ जुझैत िनध<न लोक पूण< धनवान होइत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n13 \n \nअिछ, ओकर स£पतासँ सीिदत गामक डाही दु¸ पंचैती करिनहार रामेlार बाबूआ िशवजी िसंह अपन Cपंचक \nचपेटमे आिन िभखारीक समटल आ समृ­ पिरवारकS कहलपूण< बना दैत देखल जाइत छिथ। तेसर \nसा£यवादक दोहाइ देिनहार दिरc फूल झा िभखारीक दोहन गाहे-वगाहे करैत कथामे देखल जाइछ। ई कथा \nएकिह संग अनेक िवषय व6तु, {यित आ तस£बbधी घटनाक व6तुत: समाहार बुझाएल मुदा मुÄय तीन \nपिरि6थित आ पिरवेशक िदशा बोध करबैत अिछ। कथा अपना-आपमे िवड़ल अिछ। िवसंगित आ समाजक \nछÒकS उघािर कऽ पाठकक समI रािख दैछ। \n‘मचकल खुÓा’लोकोितक आधार लए िलखल गेल कथा अिछ। खास कऽ अनमेल िववाहक कारणS \nउप पिरि6थितक बोध कथा अिछ। मचकल खुÓासँ तापय< अिछ कमजोर पितसँ। कथाकारक कमाल जॱ-\nजॱ आगi बढ़ैत अिछ पाठककS कौतुहलपूण< बनबैत रहैछ। कथा मुÄय पाKक ¡पमे कजरैलावाली गोिर-नािर \nसुडौल, सुनमनी आ ता¡णक तेजसँ Iीिजत मुÄयमvडलवाली छिथ, जिनक िववाह दूबर-पातर, कारी खेड़नाठ \nआ झiमर मुँह संगिह िवकृत बगेवािन रेलक खलासीसँ होइत कथामे देखाओल गेल अिछ। नपुंसक पितक \nकारणS तेरह वष< धिर दागल सiढ िन:सbतान कजरैलावाली लोकक बीच बiझी कहबए लगैछ। जखन बद6त \nनिह भेलैक तँ दाबल मोन िवकपक ओर आकृ¸ भेलै। जिहना पािन पिनबट ढूिढ लैछ तिहना बगलक \nपड़ोसी पाचो मनगर, बलगर,सुडौल सुbदर युवक भेिट गेलासँ रमबामे भiगठ निह भेलै। कथाक रोचकता आरो \nबढ़ैत अिछ जखन कजरैलावाली एक सुbदर बालकक जbम दऽ अपना संग पितक दोषसँ मुत होइछ। एिह \nतरहS कथामे देखल जाइछ जे एक दोषसँ मुत होइत अिछ तँ लोकापचार आ कुचचक आब स^: भाजन \nबनैत अिछ। खुजल मुँहकS ओ बbद कऽ निह सकैत छल िकएक तँ ओकर खुÓा मचकल रहै। अिbतम \nिन¶कष<पर पहुँचैत पाठक आकष<णक कारणS अचाएल रहैछ। हृदयपर 6थायी Cभावक अनुभव करैछ। \n‘गणनायक’अिbतम कथा िचbतनीय, रोचक, समयानुकूल बदलैत राजनीितक पिरदृयक सटीक िचKण \nअिछ। एिह कथाक मुÄय पाK नरेबाबू सामbती गुण¿ाही छिथ। चुनावमे छल-बल-कलसँ जीतैत छिथ। वएह \nएकर गणनायक िथकाह। अपन आधार सीढ़ी छीतन दासकS िबसिर जाइत छिथ। छीतन दास हिरजनक \nमाइनजन (मुिखया) अपन हािनयÔकS ताकपर रािख िहनका चुनावमे एड़ी-चोटी एक कऽ दैत अिछ, चािर कÕा \nजमीनक Kासदीक कारणS ओ िडली अजल तेिज कोनहुना जाइत अिछ। ओतए िव6फािरत आँिखसँ \nनरेबाबूकS ढूिढ़ िहनका राजकीय आवासपर पहुँचैत अिछ, दुलभ< भSट जखन होइत छैक तँ सुख-सुbदरीक \nअठखेल कएिनहार, नरेबाबू छीतन दासक {यथाकS सुनबाक बदला डॉंट-फटकारसँ नकािर कऽ दैत छिथ। एिह \nतरहS कथामे छीतन दासक अवहेलना हैब, अनभुआर, अनपढ़ मैिथल छीतन दासक िदलीसँ आपसीक गुंजाइश \nकथामे निह हैब पाठककS संदेहक सीमामे बाbहैत अिछ। कथा िशIाCद   संग-संग वत<मान समयक गणनायकक \nरंग बदलैत चिरKक Cvट िचK कथा िथक। \nसम6त कथाक परायणसँ सु6प¸ Cतीत होइछ जे समाजवाद, सा£यवाद वत<मानकालीन सÎ6कृितक \nपिरवेश, राजनैितक संरचना आिथ<क पिरि6थितक ठोस धरातलपर आधािरत एहन शा6वत भावनासँ जनमानसकS \nअवगत करौलिbह अिछ जे संजीिवनी बुिट बिनकए Cगितशील सािहयकारक हेतु आदश< उपि6थत करैत \nअिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n14 \n \nिहनका रचनामे यथाथ<वाद निह अिपतु यथाथ< अिछ। िहनक पाK कापिनक भऽ सकैए, मुदा \nकपनाशीलताक कायामे कटुजीभ लगाओल गेल अिछ तथािप µािbतकारी आ यथाथ<मयी छिbह। संगिह संग \nव<मान समयक चोट, बढ़ैत सÖयताक रंग, जमानाक µुर थापड़ आ सम¿ जीवनक कटु-मधु अनुभवकS \nिववेकक तराजूपर तौिल कऽ उकेरल गेल अिछ। भाषाक सहजता, िशपगत वैिश¶×य िहनक कथाक अपन \nफराक पहचान बना दैत अिछ। कथाक कलामकता पाठकक अbत6थलकS छुिब लैत अिछ। \nिमिथला मैिथलक मानदvडकS नव-नव सौवणÂ Cितभासँ मढ़बाक महनीय गुण साकेतानbदजीमे पाओल \nजाइछ। िन¶पI भावS 6वीकार करए पड़ैछ जे शvय-यामल सधन आ¿हुज लोक कलाक आव<जक स£पदासँ \nसंरिIत कोसी, कमला, गvडकी आ वागमतीक पावन जलसँ अिभिसंिचत एवम् िविभ वन स£पदासँ आछािदत \nिमिथला भूिम जतेक pीस£प रहल अिछ, Cितभाक दृि¸ए सेहो एिह IेKक Cित6पधÂ कतहु होअए से अनुपम \nजकर साकेतानbदजी CयI Cमाण 6व¡प छिथ। \nअपन Cितभाक Cकाश िव6तृत कऽ Cाचीन कथाकारसँ सव<था िभ कथाक रचना कएल अिछ। \nभाव, भाषा, संवेदनशीलता आ स£Cेषणीयताक संग भाव सं¿हण अिभ{यितक दृि¸सँ यथाथ<कS कथा व6तुसँ \nजोड़बाक दु6साहस कथा कलाकS नव आयाम देलक अिछ। \nकथा कमÂक हेतु एक आदश<क उप6थापना िथक। साकेतानbद जीक रचनाक एिह िविश¸ताक आकलन \nC6तुत करब सला®य निह अिपतु तÍयकथन अिछ। एकिह शदमे िहनका शला®य तँ अनाआसे उपलध भेल \nछिन। तथा6तु।।  q \n  \nऐ रचनापर अपन मंत{य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nरबीbc नारायण िम p- तीनटा आलेख , दूटा लघुकथा आ उपbयास  नम6त6यै (आगi) \n  \nरबीbc नारायण िमp  \nरबीbc नारायण िमpक  \nतीिनटा आलेख- \n  \nगया गेल रही  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n15 \n \nबहुत िदन सँ माएक बारंबार सपना अबैत रहैत छल। एिह सपना सभक रह6य निह बुझा रहल छल। तथािप मोनमे \nभेलजे गया चली, िपणडदानक बड़ महव सुनैत छी। ओिहठामिपणडदान केला पर िपतरसभ मुत भए जाइत छिथ।मुत भेल \nिपतरसभ अपन वंशजक आशीवद दैत छिथ जािहसँ सभककयाण होइत अिछ।पंिडतजीसँ ग´प कए गया जेबाक िदन \nतकौलहुँ।िवचार िवमष<क बाद फरबरीक अbतमे, २५ फरबरीकS जेबाक काय<µम बनल, आपसी २८ फरबरीक।ितन मास पूब¼ \nरेल िटकटक आरIण करौलहुँ।  \nµमशः गया जेबाक समय लगीच आिब रहल छल।िचbता रहए जे कोना की करी।कखनो काल होइत जे एखन \n6थिगतकए दी।फेर भेल जे जखन काय<µम बना लेने छी तँ ई काज कइए लेल जाए।पिvडतजीसँ परामश< कए चीज-व6तुक \nओिरआनमे लािग गेलहुँ।मुदा सभसँ िचbता छल पणडासभसँ कोना िनपटल जाएत? सुनैतरही जे ओिहठाम टीशनेपरसँ पणडाक \nआदमीसभ घेर-बार शु  कए दैत अिछ।गयामे रहबाक िचंता सेहो होइत छल।संयोगसँ ओिह िदन हमर िमK िमसरजी भेिट \nगेलाह।ओ पिहने गया िपंडदान हेतु गेल रहिथ।हुनकर पिरिचत पंडा आ एकटा महापाKजीक फोन नंबर भेटल।ओ अपनो \n6तरसँ पंडाजीसँ एवम् महापाKजीसँ ग´प कए हमर काज हलुक कए देलाह।  \nमहापाKजीसँ ग´प भेल तँ सभसँ पिहने ओ कहलाह जे िदन उपयुत निह अिछ, िपतृपIक समय फगुआक बाद \nहेतैक, तकरबाद कोनो िदनक िटकट लए सुिचत क ।हम कहिलअिन जे हम तँ चािर माससँ िदन तकओने छी।  \n“के िदन तकलाह अिछ?हमरा ग´प कराउ।” \nआब िक करी? िदन तकिनहार पंिडतजीिवÆान छिथ, समय दए िदन तकलिथ, तािह िहसाबे िटकट लेने छी।आब \nजखन जेबाक समय लगीच आिब गेल तँ दोसरे बात सुिन रहल छी।पंिडतजीसँ फेर ग´प कए सभ बात कहिलअिन।ओ \nअपन िनण<य पर दृढ़ छलाह, िदन सही अिछ, महापाK की कहताह।हमरा हुनकर बातमे दम बुजाएल। ओ िनय सही िदन \nतकने हेताह। महापाKजीकS फोन कए कहिलअिन जे हमर काय<µम तय अिछ, िदन सही छैक, अपने ओिह िदनक िहसाबसँ \nउपल{ध भए सकब िक निह से कहू।असलमे हुनका पिहने सँ िकछु काज गछल रहिन, ओ ई अवसर सेहो निह जाए देवए \nचाहिथ।जखन बुझा गेलिन जे हम अपन काय<µम पर अिड़ गेल छी, तँ ओ तैयार भए गेलाह।कहलाह जे हुनका २६ \nफरबरीक उपनायन करेबाक छिन, त २६क राितमे गयेमे रहताह आ सभटा काज नीकसँ करा देताह।कहलाह  : \n“िचbता निह क । सभटा भए जेतैक।” \nओ समान सभक सूची िलखा देलाह। ओिह सूचीमे ततेक तरहक अंट-बंट सभ चीज-ब6तुक नाम छलजे एकÕा \nकरबबहुत किठनबूझाएल। तैँसमानसभ आनबाक भार हुनके दए हम िनिbतभेलहुँ। समान सभक वािजब दाम देबाक आlासन \nहम देिलहिन। ओ सहष< तािह हेतु तैयार भए गेलाह। तकरबाद हम अपन तैयारीक अनुसार िबदा भए गेलहुँ।ओिहसँ पिहने \nमहापाKजी कैबेर फोन कए आl6त होइत रहलाह जे हमर काय<µम प¾ा अिछ, ओिहमे कोनो पिरवत<न निह भेल अिछ, जे \nिनित ितिथक हमसभ ओतए पहुँिच रहल छी, जे हुनकासँ भोरे भSट होएत।  \nगयासँ पंडाजीक सेहो फोन आएल।ओ हमर काय<µमक बारेमे आl6त होमए चाहैत छलाह।हम कतए ठहरब सेहो \nजानए चाहैत छलाह।इहो कहलाह जे रहबाक {यव6था हुनकेओिहठम भए सकैत अिछ।मुदा जखन ओ एिह बातसँ आl6त \nभए गेलाहजे हम हुनकेसँ संपक< करब तखन िनिbत भएगेलाह। संगिह कहलाह जे टीशनपर पहुँचते हुनकासँ संपक< कएल \nजाएत जािहसँ कोनो आओर पंडाक आदमी तंग निह करत आओर हुनकर आदमी ओतिहसँ हमरा होटल लएआनत।हम अपन \nरहबाक {यव6था होटलमे केने रही।तािह हेतु पिहनिहसँ आनलाइन आरIण करओने रही।हम पंडाजी ओिहठामनिह रहए चाहैत \nरही कारण ओतएपताने केहन की होएत, से मोनमे शंका रहए।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n16 \n \n२५ फरबरी २०१८क सiझमे भुवनेlर राजधानीसँ हम आ हमर pीमतीजी गया िवदा भेलहुँ। ओिहसँ पूव< होटलमे \nफोनकए सूचना दए देल जे हमसभ भोरे पiच बजे होटल पहुँचब।तदनुकूल हमरा सभलेल {यव6था कएल जाए।र6ता भिर \nखाइत-िपबैत हमसभ याKाक आनंbद लैत रहलहुँ।सासारामक लगमे ²ेन छलैक िक एकटा सहयाKी िचिचआ उटलाह जे गया \nआबयबला अिछ।कैटा याKी हुनक डाक सुिन उिठ कए समान लए गेट पर आिब गेलाह।राितक समय छलैक, यो जोिखम \nनिह उठाबए चाहए, कारण गयामे ²ेन चािर बािज कए बीसिमनटपर पहुँचक छल, आ जौँ राित मे सुतागेल, सुतले रिह \nगेलहुँ, तहन तँ गेल मिहंस पािनमे परड़ु समेत।एिह च¾रमे चािर-पiचबेर गेट धिर गेलहुँ आ आपस सीट पर अएलहुँ। \nअbततोगवा लगभगएक घंटा बाद ²ेन गया टीशनपर पहुँचल।  \nहम सभ भोरे गया टीशनपर पहुँच गेल रही।होटल ¿Éड पैलेस िटशनसँ सटले छल।ततबे लग रहैक जे टीशनपर \nहोइत उÙोषणा होटलमे सुनाइत छल।होटलमे पहुँिच हमरा लोकिन थोरेकाल िवpाम कएल।िनयµमसँ िनवृत भए बैसले \nछलहुँिक पंडाजीक फोन आएल।होटलक पता पुछलाह।थोरे कालक बाद ओ होटल पहुँिच हमरसभक हाल-चाल लेलाह, आ \nसभ तरहे िनिंत रहबाक हेतु कहलाह।महापाKजीकेराितमे अएबाक काय<µम रहिन। महापाKजी बारंबार फोनपर कहैतरहलाह \nजे एकभुत कए लेब।केस कटा लेब।हमसभ समान लए राितए पहुँच जाएब।कािसँ िपvडदान होएत।  \nओिहिदन, माने २६ फरबरीक उपयोग हमरा लोकिन वोधगया देखएमे केलहुँ।गयासँ बोधगया जेबाक हेतु \nटे£पू 200  टाकामे भेटल।गयासँ बोधगयाक दूरी करीब-करीब १३ िकलोमीटर अिछ।र6ताक हालत ख6ता अिछ।लगबे निह \nकरत जे अbतर¶²ीय महवक तीथ<6थान जा रहल छी। गया शहरक हाल मधुबनी, दिड़भंगे जकi अिछ।नाला सभ नक<क \nCित¡प भेल, वातावरण दुग<ंधसँ भरल।होइतजे कतए आिब गेलहुँ।करीब आधाघंटामे टे£पु बोधगया मिbदर लग पहुँच \nगेल।किनके काल पैरे चिल हमसभ मिbदर लग बनल मालखानामे पहुँच गेलहुँ।ओिहठाम मोबाइल फोन सभ जमा करब \nअिनवाय<, कारण सेसभ लए मिbदरक अbदर निह जा सकैत छी।मोबाइल फोन जमा कए हमसभ किनके आगू बढ़लहुँिक \nएकटा टे£पूबला सॱसे बोधगया घूमाबक C6ताव देलक, २०० टाकामे। हमसभ मािन गेलहुँ आ ओिह टे£पूसँ आस-पासक वोध \nमिbदरसभ देखए िनकललहुँ।  \nभूटान, ितबत, चीन, बम, pीलंका, िवयतनाम, थाइलÉड, जापान, थाइलैvड आिद अनेको देश, बु­क अनुयायी संगठन \nसभ अपन-अपन बु­क मठ बनओने छिथ।ओिहमे भ{य बु­क Cितमा 6थािपतअिछ। कैटामिbदर तँ अयंत शोभनीय \nिथक।मुदा बाहर ढाकक तीन पात।सड़क सभ खvडहर भए रहल अिछ।लगबे निह करत जे एतेकCमुख 6थानमे घुिम रहल \nछी। आय<क बात जे एतेक महवक 6थानक एहन उपेIा भेल अिछ? टे£पोबला काते-काते सभठाम घुमा-िफरा हमरासभकS \nमहाबोिध मिbदर लग उतािर देलक।मोबाइल पिहने जमा कए देने रिहऐक, तS फोटो निह खीिच सकलहुँ।  \nमहाबोिध मिbदरमे जाइत काल हाथक बैगक जiच भेल।ओिहमे चाज<र, हेडफोन छलैक।कतबो कहिलऐक जे \nओकरासबकS रहए दैक, मुदा निह मानलक, गेट पर असबारिसपाही अिड़ गेल।हािरकए दोबारा ई ब6तुसभ जमा करए \nगेलहुँ।तकरबादे मिbदरक पिरसरमे Cवेश भए सकलहुँ।मिbदरक मुहथर लग एक गोटा नवका \nदसटकही, बीसटकही, नोटसभक गÚडी बेसी पैसा लए कए िवदेशी सभके दैत देखलहुँ।आगा बढ़ला पर िवदेशी तीथ<याKी \nसभक भरमार देखाएल। आगbतुक वौ­सभक हेतु Cसाद िभIापाKमे देबाक ओिरआन भए रहल छल।अbदर मिbदरमे ठाम-ठाम \nिवदेशी वौ­सभ ®यान कए रहल छलाह।मिbदरमे अपूव< शािbत छल। एकटा गोर-नार िवदेशी मिहला सूतल वा ®यान6थ \nछलीह।लगैत छल जेना कोनो मु¡त पड़ल अिछ। गभ<गृहमे अपार शािbत छल।अगल-बगलमेवौ­सभ माला फेिर रहल \nछलाह। ओिहठाम दश<नकए हमसभ आपस आिब गेलहुँ।मोबाइल छोड़ौलहुँ।फेर टे£पो पकड़लहुँ, आ आपस गया टीशन लग \nि6थत होटलमे आिब गेलहुँ।  \nCातःकाल िनयकम<सँ िनवृत भए महापाKजीकS फोनलगाओल।हमरा उमीद चल जे ओ राितएमे आिब कए पंडाजी ओतए \nठहरल हेताह, जेनािक पिहने कहने रहिथ।मुदा ओ तँ ²ेनेमे छलाह।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n17 \n \n“जहनाबाद पहुँिच गेल छी।²ेन लेट भए गेलैक, निह तँ पहुँिच गेल रिहतहुँ।दू घंटामे आिब जाएब।िचंता निह \nकरब।हम सभ समान लए कए आिब रहल छी।” \nमहापाKजीकS िवलंब होइत देिख दू-ितनबेर फोन केिलअिन। ओ तँ ²ेनमे बैसल रहिथ, बेर-बेर कहिथ: \n“आब लगे अिछ।सभटा भए जेतैक।िचंता निह करब। दू िदनमे सभटा काज भए जेतैक।” \nआिखर ओ दूटा झोरामे समान सभ लए ९ बजे सोझे हमर होटल पहुँच गेलाह।मोन आl6त भेल जे आब काज भए \nजाएत। िनयकम<सँ िनवृतभए महापाKजी हमरासभक संगे पंडाजीक ओतए िबदा भेलाह।पंडाजीक ओतए हेतु टे£पु कएल। \nसड़कपर उतिर पiच िमनट पैरे चललाक बाद हुनकर घर आएल।मधुबनी, दिड़भंगा िजलाक लोकसभक इएह पंडा छिथ, से \nओ कहलाह।िनसान झंडापर माछक, दिड़भंगा महराजक देल।गलीक एक तरफ पुरना घर छैक, जे दिड़भंगा महाराज बनओने \nरहिथ। तकर ठीक सामने नव प¾ा घर बनल अिछ, जािह मे याKी लोकिनक ठहरबाक इंतजाम अिछ।नीकसँ बनल ओ \nसुिवधापूण< कोठरीसभ अिछ।से देिख भेल जे एतहुँ रिह सकैत छलहुँ।मुदा मुÄय र6तासँ बहुत चलए पड़ैत छैक, फेर ओही \nवातावरणमे िदन-राित रहू।होटलमे चिल गेलाक बाद एकटा नवीनताक अनुभव होइत छल।  \nसभसँ पिहने पंडाजीसँ आा लेल गेल।तािह हेतु हुनकर पैर पूजल जाइत अिछ।िकछु संकप कएल जाइत अिछ, जे \nएतेक ने एतेक दान, दिIणा करब।तखन ओ आशीवद दैत काज करबाक 6वीकृित दैत छिथ।हमसभ आगा बढ़ैत \nछी।पंडाजी बएसमे हमरासँ बहुत छोट छलाह, तS कनी कोनादिन लागल।बादमे महापाKजीकS ई ग´प कहिलअिन।कहलाह जे \nएिहठामक अिधकारी इएह िथकाह, िहनके चलत, आिद, आिद।  \nपंडाजीसँ आा लए हमरा लोकिन फगु नदीक कछारपर पहुँचैत छी।ओतए छोटसन महादवक मिbदर छल।सामनेमे \nखािल 6थानदेिख कम< शु  भेल।िपvडदानहेतु हमर pीमतीजी गोल- गोल िपvड बनौलिथजतेक पुरखासभ ात, अात मोन \nपड़ैत गेलाह सभकS लेल िपvडदान देलहुँ।जतेक काल हम िपvडदान करैत रहलहुँ ततेक काल एकटा बुिढ़या आ दूटा छौड़ा \nिमिल ओतए हला करैत रहल।ओकरा लेल धिन-सन।ततेक हला करैत गेल जे मंKो सूनब पराभव रहैत छल।महापाKजी \nकहलाह  : \n“अिहसबपर ®यान निह िदऔक, काजमे लागल रहू।ई सभ एहीठामक वासी छैक।” \nिपvडदानक बाद िपvडकS फगु नदीमे पािन देिख कए फेखबाक हेतु हमर pीमतीजी आगु बढ़लीह।कहल गेलिन जे \nफगु नदी मे चलल एक-एक डेग आlमेध यक बरोबिर होइत आिछ।फगु नदी तँ रेतसँ भरल अिछ।किह निह एकरा नदी \nिकएक कहल जा रहल अिछ।कोनो समयमे भए सकैत अिछ ई नदी रहल होएत, मुदा आब तँ िनÕाह रेतसँ भरल \nअिछ।बहुत आगुगेलाक बाद किनक पािन छल जे बालुमे खिधआ कए िनकलल छल, ओतिह िपvड फेिक ओ लौिट \nगेलीह।अगल-बगल ठाढ़ छौड़ासभ आओर ओ बुिढ़आ पैसा मÎगए लागल आ जाबत लेलक निह चु´प निह भेल।महापाKजी \nआपना छोिर ककरो पैसा देल जाए तािह हेतु तैयार निह छलाह, मुदा कोनो उपाय निह छल, ओकरा सभके िकछु, िकछु दए \nजान छोरा हमसभ ओतएसँ आगु बिढ़ सकलहुँ।  \nओिहठामसँ आगा जएबाक हेतु भिरिदनक बा6ते २५० टाकामे एकटा टे£पू महापाKजी ठीक केलाह।टे£पूबला बेस \nजोिसला आदमी छल।बीच-बीचमे बेस मनोरंजक मुcा बनाए तरह-तरहक ग´प-स´प करैत बढ़ैत रहल।कनीकालमे हमसभ \nCेतिशला पर आिब गेल रही।ओतए पिहने घाटपर िपvडदान भेल। ओिहसँ सटल पोखिर कही, ताल कही, जे कही, छल जे \nनक<क दोसर ¡प लगैत छल।ओिहमेसँ जललए िपvडदानहोएत से सोिचएक रÔआ ठाढ़ भए गेल।खैर! जे करबाक छल से \nछल।ओिहमे सँ जल आनल गेल।कतेको गोटे आस-पास िपvडदान करैत छलाह।हुनका 6थानीय लोकसभ पैसा लेल कोनो \nकम< बiकी निह रखने छल।पाई निह देबै आ िपvडदान करब, भए निह सकैत अिछ।हमसभ जखनओतए िपvडदानकए लेलहुँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n18 \n \nतँ एकटा बेस मजगूतगर, कारी भुसुंड लोक आिब पैसा देबाक आ¿ह करए लागल जे महापाKजीकS पिस निह \nरहिन।ओिहबातसँ ओ {यित महापाKजीकS गिरआबएलागल, बात बढ़ए लागल, महापाKजी सेहो िकछु कहलिखन। ओहो चु´प \nनिह रहल। महापाKजीक गÓा धेलक आ गरजए लागलः  \n“आब तूँ अिबअह झाजी! अिगलाबेर सँ टपए निह देबह।आिद, आिद।” \nबातिबगड़ैत देिख हमसभ जदीसँ ओकरा एकसए टाका दए जान छोड़ौलहुँ।हमसभ तँ पिहनेसँ ओकरा पैसा देबए हेतु \nमोन बनओने रही, कारण ओकरा दोसर सभक संगेफसादकरैत हम देखैत रही मुदा महापाKजी रोकैत रहलाह, तकर फलो ओ \nभोगलाह। कनी-मनी ध¾ा-मु¾ी तँ भेबे केलिन। ओहो पाछा निह रहल रहिथ।  \nतकरबाद हम सभ Cेत िशला िदस बढ़लहुँ। चािरसए सीढ़ी चढ़ए पड़त, तािह हेतु पालकी सेहो उपल{धछल।दोसर \nिवकप छल जे बीस सीढ़ीक बाद एकटा छोटसन 6थान छल।ओतए महादेवक मिbदर सेहो बनल छल।ओतए कैगोटा \nिपvडदान करैत छल।महापाKजीक सलाहपर हमसभ दोसर िवकप चुिन ओतिहँ िपvडदान करबाक िनण<य कएल।जगह साफ \nचल।बैसबाक हेतु आसनी सेहो भेिट गेल।ओिहठामक पvडाजी सरल{यित बुझेलाह।चैनसँ िपvडदान भेल।किनके हिटकए \nएकटा पिरवारकS हवन करैत देखलहुँ।महापाKजी कहलाह जे ओिह मिहलाकS Cेतबाधासँ मुित िदआबक हेतु होम भए रहल \nछल़।  \nिपvडकS फेकबाक हेतु तए6थानपर पिहने सँ एकटा बंगाली अधबएसू लोक अपन बेटाक अकाल मृयुक बाद ओकर \nफोटोके ओतए रािख िकछु- िकछु कए रहल छलाह।पvडाजी दूसए टाका देबाक आ¿ह पर अड़ल छलाह, जेकर बाद ओिह \nमृत{यितकS Cेतयोिनसँ मुित भए जएतेक।ओ अपन गरीबीक बारंबार हबाला दैत एकसए टाकासँ आगा निह बढ़ रहल \nछलाह,अbतमे डेढ़सए टाकामे बात तए बेल।मंK पिढ़ ओिह फोटो पर फूल चढ़ौलिथ।कतेक µूड़ छल ओ दृय, की \nकहू? तकर बादे हमसभ ओतए िपvड रखलहुँ। टाका दए जदीए ओतएसँ खसकलहुँ।लगेमे पीपड़क गाछक जड़मे बहुत रास \nमृत {यितसभक फोटो टÎगल छल।महापाKजी िचकरलाहः  \n“जदी िबना पाछा तकने आगा िनकिल जाउ।” \nसएह कएल।Cेतिशलासँ उतिर हमरा लोकिन नीचामे भोजनालयमे बैसलहुँ।महापाKजीकS भूख लािग गेल छलिन।ओ \nभोजन करताह।हमसभ राबरी खाएब। सभगोटे चाह पीब।सेसभ िबचािर हमसभ ओतए बैसलहुँ।महापाKजी भिरपोख भोजन \nकेलाह, फेर पावभिर खोआ सेहो देलिखन।हमहुँसभ खोआ खेबामे पाछा निह रहलहुँ, कारण भूख जोर मािर रहल छल।भोजन \nतँ निह कए सकैत छलहुँ कारण अखन आओर ठाम िपvडदान देबाक छल।महापाKजीके गया महा£यपर एकटा पोथी \nिकनबाक हेतु एकटा बचा कतेक गोहरओलक, मुदा ओ निह मानिथ।हािरकए ओ एकसएसँ दाम घटबैत-घतबैत बीसटका पर \nआिन देलक, तैओ ओ अपन बातपर अड़ल रहिथ।  \n“धुर<, ई की लेब, बेकार िथक।” \nअbतमे हमरे दया आिब गेल आ हुनकासँ नुकाकए बीसटकामे गया महा£य कीिन लेलहुँ। भोजन किरतिहँ महापाKजीकS \nफुतÂ आिब गेल।हमसभ तुरंत टे£पूसँ रामिशलाक हेतु िवदा भए गेलहुँ। पिहने रामिशला घाटपर आ तकरबाद उपरमे बनल \nमिbदरमे िपvडदान भेल।तालाबक हालत पर निहए चच< करी सएह नीक।उपर मिbदरपर किनके चढ़लाक बाद िपvडदेबाक \n6थान भेिट गेल आ ओतिहँ िपbडदान देल गेल।  \nएकरबाद काकबिलकS िपvड दैत हमसभ गोटे टीशन रोड ि6थत होटल पहुँच गेलहुँ।महापाKजी संगमे छलाह।ओ जे \nसमानसभ अनने रहिथ तकेर गोट-गोटक दाम जोिड़ दए हुनकासँ ओिह िदनक हेतु छुÓी लेल।ओ पंडाजी ओिहठाम रहए हेतु  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n19 \n \nचिल गेलाह।काि अbतमे ÝाÞण भोजन हेतु पंडाजीकS कहिलअिन।कहलजाइत अिछजे गयामे एकटा ÝाÞण भोजन करेलापर \nएक हजारक फल होइत आिछ।हम एगारहटाÝाÞण भोजनक {यव6ता करबाक भार हुनका देलहुँ, तकर खच Cात भेने हम \nहुनका देिलअिन।  \nCेतिशला लगकहोटलमे जे खोआ खेने रही, से डेरा अएलाक बाद रंग देखबए लागल।ताबरतोर पेट झड़ए \nलागल।संगमे दबाइ छल, से खेलहुँ।कहुनाक मामला स£हरल।िदनभिरक धमाचौकड़ीक बाद आब आराम ज¡री छल, से \nकएल।  \nCातभेने हमसभ िव¶णुपाद मिbदर िवदा भेलहुँ। महापाKजी ओतए पिहने पहुँिच गेल रहिथ।  \n“पिहने घाटपर िपvड पड़त, तकर बादे िव¶णुपाद मिbदरमे” \nमहापाKजी बजलाह।हमसभ ओतए पहुँचलहुँ। पोखिरक कातमे बैिस िपvडदानक काज शु  भेल।एक-दूटा युवक ओतए \nठाढ़ रहिथ।जहन पोखिरमे िपvड फेिक हमसभ जेबाक हेतु उठलहुँ िक ओ तीन गोटे भए गेल रहिथ आ पैसाक मÎग भेल।  \n“ओकरा सभकS िकछु निह देबाक छैक” \nमहापाKजी कहैत रहलाह।से सुिन ओ सभ हुनका गिरआबए लागल, मािर करए पर उता¡ भए गेल।महापाKजी सेहो \nगरमाए लगलाह।तावत एकटा यो 6थानीय {यित अएलाह।ओ हमरासभकS ओतएसँ घसकबामे मदित केलाह।ओ युवकसभ \nमहापाKकS गािढ़ पढ़ैत रहल।  \nतकरबाद पैरे-पैरे हमसभ िव¶णुपाद मिbदर पहुँचलहुँ।ओतए बेस गहमा-गहमी छल।बड़काटा मिbदर, ततबे पैघ ओकर \nCागण।िनचा उतरब तँ बालुसँ भड़ल फगु नदी।बालुए-बालुए हमसभ फगु नदीकS टिप गेलहुँ।ओकर दोसर छोड़पर सीताकुंड \nिथक।कहबी छैक जे भगवान राम अपन िपता दसरथके िपंडदान हेतु ओतिह आएल रहिथ।िपvडदानक चीज-व6तुक \nओिरआओन हेतु गेल रहिथ िक सीताजी मंKपिढ़ दसरथकS बजा लेलिखन।सीताजी की किरतिथ? कहलिखन जे राम तँ \nिपvडदानक चीज-व6तुक ओिरआओन हेतु गेल छिथ।मुदा दसरथ कहलिखन जे आबतँ हम आिब गेल छी।तखन सीताजी 6वयं \nबालुएसँ िपvडदान केलीह।ओिहठाम सीताजीक नाम पर छोटसन मिbदर अिछ जािहमे दसरथक हाथ बनल अिछ।फगु नदीमे \nओिहठाम कैगोटे िपvडदानकरैत रहिथ।ओतए दूटा पंिडतमे दिIणा हेतु झगड़ा होइत रहलिन।हमसभ िपvडदानमे लागल \nरहलहुँ।महापाKजी हमर pीमतीजीकS चीज-व6तु, गहना, टाका दान करबाक हेतु Cिरत केलाह।से सबयथासा®य भेलिन।हुनकर \nकहबाक िहसाबे हमसभ समान सभ लए गेल रही।िपbडदानक बाद उपर मिbदरमे दश<नकए, िपvड चढ़ाए हमसभ फेर बालुए-\n बालुए िव¶णुपाद मिbदर लग पहुँच गेलहुँ।  \nफगु नदीमे पािन निह अिछ।मुदा जँतीन-चािर हाथ गहीँर कएल जाए तँ पािन भेिट जाइत छैक।तेहन कूप दू-तीन \nठाम बनाओल देखाएल।यK-तK लोकसभ िपvडदान करैत छलाह।उपर अएलाक बाद महापाKजीकS चाहक तलब अएलिन।चाह \nआनए हमसभ उपर गेलहुँ।ताबते एकटा मुदके “राम नाम सय है” कहैत लोकसभ ओिहठाम रखलक।िकछु िवध-िवधान सभ \nकेलक।तकरबाद ओकरा अिbतम सं6कार हेतु फगुक कछारपर लएगेल। हमसभ चाह िपबैत ई सभ देखैत रहलहुँ।तकरबाद \nएक कप चाह महापाKजीक हेतु अनलहुँ।चाह पीिव ओ टनगर भेलाह।हमसभ आगाक काज हेतु िव¶णुपाद मिbदरमे पहुँचलहुँ।  \nिव¶णुपाद मिbदरमे देशक िविभ भागसँ तीथ<याKीसभ आएल रहिथ।करीब पचास गोटे तँ आंß Cदेशक रहिथ।ओिहना \nबहुत रास वंगालीसभ सेहो देखेलाह।सभ गोटे िपvडदानमे लागल रहिथ। 6थानीय पंडा जोर-सोरसँ मंK पढ़बएमे लागल \nरहिथ। आंßासँ आएल तीथ<याKीसभ बहुत अनुशािसत रहिथ।मिbदरमे ओकर Æार पर ठाढ़भए बड़ीकाल हुनकासभके मिbदरक \nपंडाजी मंK पढ़बैत रहलिन, ओसभ पढ़ैत रहलाह।तकरबाद सभ दस-दस टका दैत गेलाहआ पंडाजी बेरा-बेरी सभकS मिbदरमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n20 \n \nCवेश करबैत रहलाह।िबना टाका देने ए¾ो गोटे अbदर निह जा सकैत छल।ओ मिbदरक मुहथर छेकने ठाढ़ छलाह।ओिहठाम \nततेक हला होइत रहल जे हमरा महापाKजीक कहल मंKसभ सुनबामे आ सुिन बजबामे बहुत िद¾ितहोइत रहलकहुना-कहुना \nकए िपvडदान समा´त भेल।  \n“मिbदर बंद भए जाएत, जदी क¡।” \nमहापाKजी बारंबार चेताविथ।हमसभ धरफराइतमिbदरक गभ<गृहमे पहुँचलहुँ।मिbदरक गभ<गृहमे बहुत लोक छल।अbदर \nजाएब, आ मुित<लग जाएब पराभव छल।कहुना कए ठेलमठेला करैत ओतए पहुँचलहुँ।ओिहठाम एकटा पंडाजी पिहनेसँ \nएकगोटेसँ पैसा लए झंझट कए रहल छलाह।ओकरासँ जखन बात फिरछाएल तखन हमरा पर ®यान गेलिन।ओ पॴड \nचढ़एबाक हमर Cयासपर हुंकार भरैत महापाKपर िबगड़लाह।  \n“एतए तोहर निह चलतह।ई हमर जगह अिछ।” \nओ पैसा तए करए चाहैत छलाह, महापाK िकछु मामुली रकमदेबाक हेतु कहैत छलाह।एिह बातसँ ओ बहुत तामसमे \nछलाह िक कोनो दोसर जजमानक फोन आिब गेल, ओ एकदमसँ फोन करैत बाहरभगलाह, कारण ओिहठाम ततेक हला \nहोइत रहैक जे िकछु निह सुनाइ पिड़ रहल छल।बाहर मिbदरक गेटपर ओ ग´प करैत रहलाह आ हमसभ िपंड चढ़ाए \nओतएसँ, हुनका सामनेसँ, िनकिल गेलहुँ। हुनका िकछु निह हाथ लागल। ओिहठामसँ हमसभ दिIणाि½नपद पहुँचलहुँ।ओतए \nिपंडदान दए हमसभ वैतरणी पहुँचलहुँ।ओिहठामक पोखिर आने पोखिरसभ जेना नक< लगैत छल।ओतहुँ ओिहना िपंडदान भेल। \nसभसँ अbतमे िपंडदान भेल अIयवटपर।  \nअIयबटपरबेस पैघ बरक गाछ अिछ।ओिह गाछक जिड़मे बहुतरास लालडोरा, पीअर कपड़ा, सभक गSठी कएल \nअिछ।ओिह गाछक छाहिरमे हम िपvडदान केलहुँ।िपvडकS गाछक जिड़मे फेिक ओिहठामसँ िबदा भेलहु।पंडाजीके पिहने \nफोनकए देने रिहअिन जे आब हमसभ घंटाभिरमे पहुँिचरहल छी।ओिहठामसँ हमसभ मंगला भगवतीक दश<न कएल।मंगला \nभगवतीक दश<नकए बाहर िनकलल रही की बहुत रास भीखमंगासभ पैसा मÎगए लागल।हम िकछु दसटिकआ िनकािल देबए \nलगिलऐक।एतबेमे िभखमंगाक पथार लािग गेल।एक डेग आगा बढ़ब मोसिकल भए रहल छल।किनक आगा बढी आ जोरसँ \nिकछु टाका फेिक िदऐक जािहसँ फेर किनक आगा बढी। बहुत मोसिकलसँ टे£पूधिर पहुँच सकलहुँ। तैओ ओ सभ घेरने \nछल।फेर जुमाकए िकछु दसटकही एिह िहसाबसँ फेकलहुँ जािहसँ टाका लुझबाक च¾रमे ओसभ कनी फटकी होमए आ टे£पू \nआगा बिढ़ सकए।टे£पू आगा बढ़ैत अिछ, तथािप िकछुवचा बहुत दूर धिर पछोड़ धेने अिछ  : \n“बाबा!हमरा िकछु निह भेल।” \nफेर िकछु टाका िनकालैत छी, ओकरासभकS िकछु- िकछु कए दैत िछऐक।ताबे टे£पूबला आगा बिढ़ गेल। तकरबाद \nठोकले पंडाजीक ओतए पहुँचलहुँ।भिरिदन मंK पढैत, पढैत मुँहमे सपटी लगैत छल।भूख से लािग गेल छल।मुदा अखन \nएकटा महवपूण< Cकरण बiचल छल।तकरा पुरा करबाक हेतु हमसभ पंडाजीक ओतए पहुँिच गेल रही।  \nपंडाजीक ओतए पहुँचैत छी।ओिहठाम पिहनेसँ सभटा इंतजाम भेल अिछ।सªजादानक हेतु सभटा ब6तु एकटा कोठरीमे \nराखल अिछ।पंडाजी अपने एिह काजक हेतु अबैत छिथ।हम पिहने गछल टाका देबाक ग´प दोहरबैत छी।तकरबाद सªजा \nदान कएल गेल।एिहठाम एकटा ग´प कहब ज री बुझा रहल अिछ जे सभ समानकS एकिहबेरमेमंK पिढ़ दान कए देल \nगेल।pा­मे एक-एक ब6तुक हेतु अलग-अलग मंK पढ़ाओल जाइत छल।ओ बहुत pमसा®य एवम् उबाउ तरीका छल।सªजा \nदानकबाद पंडाजी कहलाह जे गयामे एकटा Ýाहमण आनठामक एक हजारक बरोबिर फलदायी होइत अिछ, से कहू कतेक \nÝाहमणक भोजन हेतु दान करब।एकटा Ýाहमण हेतु यथोिचत टाका अलगसँ गछिलअिन।अbतमे फूलक मालासँ हमर दुनू \n{यितक हाथ बाbहैत कहलाह जे एकर तोड़ाइ हेतु िकछु अलगसँ किहऔक, सेहो गछिलऐक, तखने ओिहठामक िवधसभ पूरा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n21 \n \nभेल।हुनका Cणाम कए चैनसँ बैसलहुँ।पvडाजीक ओिहठाम आगbतुकसभक बहुत नीकसँ िहसाब राखल जाइत अिछ।सभक \nनाम-गाम, पता, गया अएबाक ितिथ िलखल जाइत अिछ।गाम-गामक अलग-अलग पृQ अिछ।हमरा गाम पिछला सए सालमे \nगया गेिनहारक सूची ओ देखेलाह।बहुत नीक लागल। ओिहमे अपन गामक कतेको गोटेक नाम देखल।ई अपना-आपमे एकटा \nइितहास छल।  \nताबत Ýाहमणसभ आिब गेल छलाह।पंडाजी कहलाह जे संयोग नीक अिछजे एगारहटा Ýाहमण पुिर गेल अbयथा \nएिहठाम से किठन रहैत अिछ।भोजनक साम¿ी तैयार छल।भिरपोख Ýाहमणसभ भोजन केलाह।तकरबाद सभ गोटेकS िकछुकए \nदिIणा देल गेल।एिह Cकारे गयामे िपणडदानक काय<µम िविधवत संप भेल। पंडाजी के गछल टाका देलहुँ।Ýाहमण भोजनमे \nभेल खचक िहसाब भेल, से गोट- गोट कए चुकता केलहुँ।महापाKजीकS दिIणा देलहुँ।हुनकर आपसीक हेतु याKा {यय \nअलगसँ देलहुँ। ओसभ Cश देखेलाह।  \nमोनमे एकटा बरका संतोख भेल।मूलतः माताक 6वग<वाससँ {याकुल हृदयकS किन शािbत भेटल।Cेतिशलापर जखन \nतरह-तरहसँ मातृ ऋणसँ उिरनहेबाक हेतु िपvडदानदेल जाइत छलतँ कानबाक मोन भए रहल छल।की कोनो िपvडदानसँ \nमाताक ऋणसँ उिरन भए सकैत छी? निह भए सकैत छी।तथािप ई अपन धम<क िवधान छैक।गयामे िपणडदानसँ पूव<जक \nआमा मुत भए जाइत छिथ।एिह िवlास ओ p­ासँ हम ओतए गेल रही आ दू िदन धिर ठाम- ठाम घुिम-घुिम िपvडदान \nकरैत रहलहुँ।Cाथ<ना करैत रहलहुँ जे माता सिहत हमर सभ पूव<जक आमाकS मुित होिन।  \nअपन धम<मे आ6था रखिनहार िवl भिरसँ लोकसभ एतए िपvडदान करए अबैत छिथ।मुदा ओिहठामक {यव6था \nखासकए पोखिरसभक खा6ता हाल देिख कए िनराशा होइत छैक।अbतर¶²ीय महवक एिह 6थानकउिचत देख-भाल निह भए \nरहल अिछ।ओहुसँ िचbताक बात िथक सबठाम पैसाक वच<6व।जे से पैसाक खाितर तंग करैत अिछ।शु सँ अbतधिर ई \nसम6या बनल रहल।एकर की समाधान होएत? एतबा ज¡री लगैत अिछ जे शािbतपूण< महौलमे लोक p­ापूव<क अपन \nपूव<जक आराधना कए सकिथ, से {यव6था होइक।मुदा िबलािड़क गरामे घvटी बाbहत के?? q  \n  \n \n \n \n  \n  \n  \nिबधवा िवआह   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n22 \n \nसमाजक माbयता, िविध-िवधान एवम् लोक {यवहार समय साIेप अिछ। जे बात-िवचार पचास सय साल पिहने \nअिनवाय< चलैत छल से आइ-काि जँ लोक करए तँ ह6या6पद भए जाएत। पिहने बाल िवआह आम बात छल। बेटीकS \nजनिमते जँ माए-बापकS कथुक िचbता होइक तँ ओकर िवआहक। कहुना कए िवआह भए जाइक आ माए-बाप गंगा नहा \nलेिथ। सोचल जा सकैत अिछ जे समाजमे बेटीक ि6थित कतेक दयनीय छल..!  \nई बात सभ जनैत छिथ जे 6Kीक िबना पु ष कतएसँ आएत। जे आइ ककरो बेटी छैक सैह काि ककरो \n6Kी, ककरो माए बनतै। तथिप लोकमे अखनहुँ बेटाक Cित मोह कम निह भए रहल अिछ। पिहने कतेको गोटा बेटाक \nच¾रमे आठ-नौ सbतान कए लैत छलाह। िलंग आधािरत एिह भेद-भावकS कम करबाक िकंवा जिड़सँ दु 6त करबाक िनरbतर \nCयास होइत रहल।  \nएक समय छल जखन पितकS मरलाक बाद ओकर प·ीकS ओकरे संगे जरा देल जाइत छल िकंवा वो 6वयं जिर \nजाइत छल। समाज ओकरा सतीक ¡पमे मिहमा मिvडत करैत छल। ओकर िचतापर सती मिbदर बना देल जाइत छल। \nसोचल जा सकैत अिछ जे वो कतेक µूड़ Cथा छल। एकटा 6व6थ जीबbत {यितकS जरा कए एिह लेल मािर देल जाइत \nछल वा वो 6वयं मिर जाइत छल जे ओकर पितक देहावसान भए गेल, जािह लेल वो कोनो Cकारसँ दोषी निह छल। \nमरनाइ, िजनाइ ककरो हाथमे निह छैक। ई एकटा संयोग होइत अिछ मुदा तकर एतेक दुखद् पिरणाम होइत छल से \nसोिचयो कए रॲआ ठाढ़ भए जाइत अिछ।  \nएकटा िवदेशी पय<टक जखन अपन देश घुमैत रहिथ तँ संयोगसँ मशान घाटपर एकटा मुदकS लए जाइत देखलिथ। \nमुद संगे ओकर प·ी िचकरैत-भोकरैत मशान धिर संगे गेल। लोक सभ तमासा देखैत रहल आर वो पितक लहासक संगे \nजारिनसँ लािद देल गेल। जोर-जोरसँ ढोल बजा-बजा कीत<न करए लागल जािहमे ओिह जीिवत मिहलाक क¡ण µंदन दिब \nकए गुम रिह गेलैक आ थोड़बेकालमे ओहो पितक लहासक संगे छाउर भए गेल। (ई सÉकड़ो साल पूव<क िथक एवम् एकर \nवण<न  Beyond the seas–माइकल एच. फीसर Æारा स£पािदत–पु6तकमे अिछ) एिह तरहक घटना ओिह समयमे आम बात \nछल। 6Kीगण सभ अपन िनयित बुिझ एकरा 6वीकार करैत छलीह। Cिस­ समाज सुधारक राजाराम मोहन रायक एिहपर \n®यान गेल आ वो िÝिटश सरकारसँ गोहार कए एिह सामािजक कु ितकS बbद करौलाह।  \nसमाजमे िवधवाक ि6थित बेटीक ि6थितसँ जुड़ल अिछ। जँ बेटी पढ़तै, िलखतै, बेटा जकi ओकरो अवसर भेटतै तँ \nओहो ककरोसँ पाछा निह रहत। आइ-काि एिहमे िकछु पिरवत<न भेल अिछ। लोक बेटीकS 6कूल-कालेज पठा रहल अिछ। \nडाटर, इिbजनीयर, अफसर सभ िकछु बेटीओ बिन रहल अिछ। कानूनमे पिरबत<न भेल अिछ। पैिKक स£पिमे बेटा ओ \nबेटीक हक बरोबिर भए गेल अिछ। घरेलू िहंसा कानूनक तहक कोनो मिहलाकS शारीिरक, मानिसक यातना निह देल जा \nसकैत अिछ। दहेज लेब देब गैर कानूनी भए गेल अिछ। C« ई उठैत अिछ जे एतेक रास कानूनसँ लैस भारतीय मिहला \nकी सभ तरहS अिधकार स£प, सुरिIत ओ CितिQापूण< जीवन-यापन करबाक ि6थितमे आिब गेल छिथ? ई सोिचये कए \nकलम ठाढ़ भए जाइत अिछ।  \nसमाजमे बेटीक ि6थितमे सुधार मूलत: शहरी IेK धिर सीिमत अिछ। गाम-घरक हाल मोटा-मोटी ओहने अिछ। अपना \nओिहठाम िशIाक 6तर तेहन गड़बड़ायल अिछ जे जँ यो 6कूल-कालेज जाइतो छिथ, िकंवा िड¿ीओ हािसल कए लैत छिथ \nतैयो हुनका कोनो रोजगार भेिट सकत से संदेहा6पद। जँ आिथ<क िनभ<रता बनल रहत, स£पिक अिधकार माK कानूनक \nिकताबे तक सीिमत रिह गेल तँ बेटी कोना बढ़त? \nजािह समाजमे बेटीकS िशIाक समान अवसर भेटल, पैिKक स£पिमे अिधकार भेटल ओिहठामक मिहला िनित ¡पसँ \nसभ तरह आगा भए गेलीह। एिहमे केरल राªयक चच कएल जा सकैत अिछ। पुरना समयमे (आ िकछु हद तक अखनहुँ) \nिवधवा होइते जेना ओकरापर िवपिक पहाड़ टुिट जाइत छल। तकालीन समाजक सम6त माbयता, िबध, {यवहार ओकरा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n23 \n \nअपमािनते निह करैत छल, अिपतु अशुभ बुझैत छल। केस कटा िलअ, नीक- नीकुत खाउ निह, साधारण कपड़ा \nपिह¡, उपास-पर-उपास करैत रहू। तेतबे निह, कोनो शुभकाजमे आगा निह रहू। आिखर ओकर की दोष रहैक जकर दंड \nओकरा समाज दैत छलैक? \nलगैत अिछ, समाजक पुरोधा सभ असुरIा भावसँ ततेक ¿6त रहिथ जे हुनका आगा-पाछा िकछु आओर सोचेबे निह \nकरिन। कतेको ठाम तँ नविलग िबधवा भए जाइत छिल आ आजीवन धोर क¸ एवम् िवपिमे जीवन-यापन करैत छलीह। \nगरीबी, सामािजक Cताड़नासँ तंग भए कतेको िबधवा गाम-घर छोिड़ वृbदावन िकंवा आन-आन तीथ< शरण धए लैत छलीह। \nअखनो हजारोक संÄयामे वृbदावनमे िबधवा सभ पड़ल छिथ। भारतक उचतम bयायालय हुनका सभक ि6थितपर िवचार केने \nछल। सुलभ इbटरनेशनल Æारा हुनका सभ लेल िकछु कयाणकारी योजना सभ सुनबामे आएल छल। मुदा ई सभ ऊँटक \nमुँहमे जीरक फोरन िथक। ज¡री तँ ई अिछ जे सम6याक जिड़मे जाए ओकरा समूल न¸ कएल जाए। आिखर पु ष \nिबधुर भेलापर िवआह करैत छिथ की निह? तिहना मिहलोकS ई अिधकार समाज 6वीकृत हेबाक चाही।  \nय^िप यK, तK सव<K मिहला सशतीकरणक चच< होइत रहैत अिछ, तथािप {यवहािरकतामे संकट अिछए। जँ \nदुभ½यवश यो िबधवा भए जाइत छिथ तँ अखनो हुनका नाना Cकारक यातना, सामािजक Cताड़ना भोगए पड़ैछ। अ6तु, ई \nिवचारणीय िथक जे िबधवा लोकिनक ि6थितमे गुणामक सुधार हेतु हुनकर पुनिव<वाहक {यव6था हो। एिहमे सभसँ बाधक \nिवआहसँ जुड़ल खच एवम् जातीय 6वािभमान अिछ। मुदा ई िवचारणीय C« िथक जे समाजक कोनो {यव6था जँ एक िनद³ष \nजीवनकS क¸मय केने रहैत अिछ तँ ओकरामे संशोधन िकएक निह हेबाक चाही? \nओना, कतेको जाितमे िबधवा िवआह पिहनिहसँ चलनमे अिछ। कतेको मिहला एिहसँ एकटा नूतन जीवन जीबाक \nअवसर Cा´त करैत छिथ। मुदा िकछु जाित िवशेषमे अखनो एकरा पािरवािरक CितQासँ जोिड़ कए देखल जाइत अिछ। \nआिखर, ओ CितQाक जे गित होइत अिछ, तािहपर चचक आवयकता निह अिछ। एहन िबधवा जकरा सbतानो निह \nछैक, एकरा {यथ< िनQाक नामपर लगातार क¸ सहैत रहए, जीवनक सम6त सुख, स£पदासँ वंिचत रहए से कहi तक \nजायज अिछ? \nकतेको समाजमे ई {यव6था अिछ जे िबधवाकS ओही पिरवारक अिववािहत भाए िकंवा सम{य6क स£बbधीसँ िवआह कए \nदेल जाइत अिछ। िनित ¡पसँ वो सभ बेसी {यवहािरक एवम् वुिधआर लोक छिथ। मुदा जँ सेहो स£भव निह होइक तखन \nतँ पिरवारक वय6क सद6यकS आगा आिब ओिह मिहलाक जीवनमे पुन: 6थािपत करबामे सहयोग करिथ आ सुयो½य,सही \n{यितसँ िवआह करबामे सहयोग करिथ।  \nजँ िबधवाकS सbतान छैक तखन पुनिव<वाहसँ िद¾ित भए सकैत छैक मुदा एहनो पिरि6थितमे ओिह बचा सभक संगे \nिबधवाकS 6वीकार करब सव³म समाधान भए सकैत अिछ। हम एकबेर यूरोप गेल रही तँ हमर सभक वाहन चालक अपन \nपिरवारक चच करैत कहए लगलाह जे हुनकर 6Kीक ई दोसर िवआह छिन। पिहल िवआहसँ दूटा सbतान छिन। हुनकासँ \nिववादक बाद एकटा सbतान छिन। एवम् Cकारेण वो तीनटा सbतानक िपता छिथ आ सभक भरण-पोषण सहष< एवम् समाbय \n¡पसँ करैत छिथ। िवदेशमे ई आम बात अिछ। ओिहठाम िवआह िवछेद जिहना होइत अिछ तिहना पुनिव<वाह सेहो भए \nजाइत अिछ। फेर अिधकÎश मिहला पु ष ओिह ि6थित हेतु तैयारो एिह मानेमे रहैत छिथ जे आिथ<क िनभ<रता सामाbयत: निह \nरहैत अिछ। ईहो बुझय जोगर ग´प अिछ जे ओकर सभक समाजक मूय अिछ जे ओकर सभक समाजक एवम् पािरवािरक \nसंरचना अलग अिछ।  \nअपन भारतीय मूयक रIा करैत एवम् पिरवारक संरचनाकS कोनो तरह िबना दुबर केने िवशेष पिरि6थितमे सामािजक \nसामंज6यक {यब6था ज¡री अिछ जािहसँ संयोगवश जँ यो िबधवा भए जाइत अिछ तँ हुनका तरह- तरहक क¸सँ \nबचाऔल जा सकए आ हुनक भावी जीवनकS सुखद कएल जा सकए।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n24 \n \nओना अपने देशक कतेको राªयमे िबधवा िवआह आम बात भए गेल अिछ। अपनो समाजमे िकछु जाित िवशेषमे एकरा \nलोक अखनो ढो रहल अिछ जखन िक कतेको जाितमे पिहनहुँसँ ई {यब6था रहल अिछ। अ6तु, एिह कुCथाक कोनो \nमजगूत धािम<क पI निह लगैत अिछ। ई एकटा जाित िवशेषक िकंवा वग< िवशेषक अहंसँ पोिषत सामािजक अिभशाप िथक \nजकर सुधारपर सभक ®यान जा रहल अिछ, मुदा {यबहारमे अखनो 6वीकाय< निह अिछ। एहन निह अिछ जे िबधवा िवआह \nहोइते निह अिछ, गाहे-वगाहे उच वगÂय मैिथलोमे ई भए जाइत अिछ मुदा अखनो ई एकटा 6वभािवक, सव<माbय चलनक \n¡प निह लेने अिछ, जािह कारण कतेको कम वयसक कbया जीवनक सम6त सुख, सुिबधासँ वंिचत रिह दुखमय जीवन \nबीतेबाक हेतु िववश छिथ।  \nिकछु एहन घटना सभ देखएमे आएल जतए पिरि6थितवश पितक देहाbत भए गेलाक बाद हुनके पिरवारक लोक \nिवआहक {यब6था केलाह आ आइ वो एकटा सुखी पिरवािरक जीवन जीिब रहल छिथ। पूव< पितसँ जे सbतान छलैक ओकरो \nनीकसँ पालन-पोषण भए रहल अिछ। नव िवआहमे सेहो सbतान भेलैक। हमर कहबाक तापय< अिछ जे सभ िकछुकS हठाते \nधम<-कम<सँ जोिड़ कए मनुखक जीबन नक< कए देब कतहुँसँ उिचत निह अिछ।  \nगाम-गाममे एहन दृय देखएमे अबैत रहल अिछ जे अपने लोक िबधवाक शोषण करैत छिथ। कतेकठाम तँ ओकर \nहया तक भए गेल। ओकर स£पि अपने लोक लुिट लेलक वा ठिग लेलक आ जखन ओकरा Cयोजन भेलैक तँ सभ कात \nभए गेल। तथाकिथत मयदाक उलंघन जखन आम बात भए गेल हो, तािह मयदाकS {यथ< होइत रहब सव<था अनुिचत।  \nपािरवािरक जीवन हेतु, भारतीय मूयक रIा हेतु, वैवािहक जीवनक महवकS कमतर निह आँकल जाए सकैत अिछ। \nपरbतु ओकर आधार मजगूत बनल रहैक तािह हेतु सोचमे पिरवत<न ज¡री अिछ। पूरा दुिनयi बदिल रहल अिछ। \nइbटरनेट, मोबाइल, टेलीवीजन, फेसबुक, áा×सअप सॱसे दुिनयiकS एक आँगन (Global Village) मे पिरवित<त कए देलक \nअिछ। एिह पिरवत<नसँ यो बiचल निह रिह सकैत अिछ। गाम-गाम वएह टेलीवीजन, वएह गीत नाद, वएह सीनेमा चलैत \nअिछ। 6वाभािवक अिछ जे गामोक िधया-पुतामे आधुिनकताक मानिसकता उप होइक। एकरा एकदमसँ छोड़लो निह जा \nसकैत अिछ। अ6तु,आधुिनकताक िबहािड़मे सभटा उिड़या जाए ओिहसँ पूव¼ हमरा लोकिन 6वत: 6वभािवक ¡पसँ \nपिरि6थितजbय कारणसँ िबधवा भेल मिहलाकS पुनवस हेतु, ओकर स£मानपूण< जीवन-यापन हेतु सोचबाक चाही।  \nसमाज जे गितशील होइत अिछ, जे बदलैत पिरवेशसँ सामंज6य 6थािपत करबाक हेतु Cय·शील रहैत अिछ, सैह \nिटकैत अिछ। ओकरे िवकास होइत अिछ। जँ से निह भेल तँ अपने बनाओल िनयम, कानून वो मयदाक बोझसँ 6वत: \nचरमरा जाइत अिछ। ज¡री अिछ जे समयक संग तादा£य 6थािपत कए हम सभ नूतन िवचारकS सहष< 6वीकार करी ओ \nCगितक पथपर आगा बढ़ी।q \n  \n \n \n \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n25 \n \n  \nउपभोता संरIण कानून १९८६  \nउपभोता संरIण कानून १९८६क मूल उेय िजला, राªय एवम् रा¶²ीय 6तर पर अध<bयाियक सं6थाक 6थापना \nकरब अिछ जािहसँ उपभोता िवबादकS शीâ ओ विरत समाधान भए जाइ। ई सं6था bयायक नैसिग<ंक िस­Îतक आधारपर \nमामलाक औिचयक ®यान रखैत उपभोताकS उिचत Iितपूित<क आदेश दए सकैत अिछ। एकर आदेश निह मानलापर उिचत \nदंड देल जा सकैत अिछ।  \nउपभोता संरIण कानून १९८६ ¿ाहककS अपन िसकाइतक िनपटान करबाक एकटा वैकिपक समाधान Cदान करैत \nअिछ मुदा तािहसँ कानूनमे Cा´त अbय bयायलयमे मोकदमा करबाक अिधकार समा´त निह भए जाइत अिछ। जौँ अbय \nbयायालयमे ई िसकाइत सुनल जा चुकल अिछ तैयो एिह कानूननक अनुसार उिचत फोरममे िसकाइत कएल जा सकैत \nअिछ। (धनबीर िसंघ बनाम हुडको, २०१२ (५) एसएलटी ३५) \nएिह कानून क धारा ९क अनुसार राªय सरकार उपभोता िवबादक िनपटान हेतु िजला एवम् Cाbतीय 6तर पर िजला \nफोरम आओर राªय आयोगक गठन करत, संगिह केbc सरकार रा¶²ीय आयोगक गठन करत। िजला फोरम मे िजला जज \nरहल, काय<रत िजला जज, िकंवा िजला जजक यो½यता रखिनहार {यित अ®यI भय सकैत छिथ। ओिहमे दूटा आओर \nसद6य हेताह, जािहमे एकटा मिहलाक होएब ज¡री। राªय आयोगक अ®यI उच bयायालयक काय<रत वा सेवा िनवृत \nbयायाधीश होइत छिथ। एकर अितिरत दू वा अिधक सद6य सेहो होइत छिथ, जािहमे एकटा मिहलाक होएब ज¡री। \nरा¶²ीय आयोगक अ®यI उचतम bयायालयक काय<रत वा सेवा िनवृत bयायाधीश होइत छिथ। एकर अितिरत चािर वा \nअिधक सद6य सेहो होएत छिथ। सद6य बनबाक हेतु बएस  35  सँ कम निह हेबाक चाही, यो½यता 6नातक, एवम् अथ< \nशा6K, कानून, वािणªय, लेखÎकन, उ^ोग, जनसेवा, वा Cशासनमे दस बख<क अनुभव होएब ज¡री िथक।  \nिजला फोरममे एहन िसकाइत कएल जाएत जािहमे संदिभ<त व6तुक मूय वा आपेिIत Iितपूित<क मूय २० लाख \nटाकासँ बेसी निह होएत। जॱ कीनल गेल ब6तुक मूय िकंवा Iितपूित< २० लाखसँ बेसी एवम् एक करोड़ सँ कम अिछ तँ \nिसकाइत स£बिbधत राªयक आयोगक ओतए करए पड़त। ताहूसँ बेसी दामक ब6तुक हेतु िकंवा Iितपूित< हेतु रा¶²ीय \nआयोगक ओिह ठाम िसकाइत करब ज¡री िथक।  \nएिह तरहक कोनो िसकाइत स£बिbधत घटनाक दू सालक अधीन करब ज री िथक, परंतु स£बिbधत फोरम/ आयोग \nिलिखत कारण दए वािजब मामलामे एिह समय सीमामे छूट दए सकैत अिछ।  \nउपभोता कानूनक तहत स£बिbधत उपभोता, वा उपभोताक िहतक रIाक हेतु काज केिनहार माbयताCा´त संगठन \nवा एकािधक उपभोता (जतए बहुत रास ऊपभोताक एकरंगाहे िसकाइत होइक), वा राªय िकंवा केbc सरकार 6वतः िक£वा \nCभािवत ऊपभोताकक िहतरIाक हेतु िसकाइत कए सकैत छिथ।  \nिजला फोरम/राªय आयोग/रा¶²ीय आयोगक ओतए िसकाइत करबाक हेतु िनधिरत शुक: \nिजला फोरम  \nव6तु/सेवा/Iितपूित<क कुल दाम             लागत शुक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n26 \n \nएक लाख धिर  \n(जे गरीबी रेखासँ नीचा छिथ)  िकछु निह  \nएक लाख धिर (जे गरीबी रेखासँ उपर छिथ) \nएक सए टाका \nएक लाखसँ उपर ओ पiच लाख धिर       दू सए टाका \nपiच लाखसँ उपर ओ दस लाख धिर        चािर सए टाका \nदस लाखसँ उपर ओ बीस लाख धिर       पiच सए टाका \nराªय आयोग  \nबीस लाखसँ उपर ओ पचास लाख धिर    \nदू हजार टाका \nपचास लाखसँ उपर ओ एक करोड़ धिर    चािर हजार टाका \nरा¶²ीय आयोग  \nएक करोड़ सँ उपर    \nपiच हजार टाका \n(उपभोता संरIण िवधेयक, २०१८क अनुसार िजला फोरम/ राªय आयोग/ रा¶²ीय आयोगक आिथ<क अिधकार IेK \nबढ़ा कए µमशः एक करोड़, दस करोड़, आ तािहसँ उपर करबाक िबचार अिछ)। \nिजला फोरम Æारा िसकाइतक िनपटान: \nिसकाइत Cा´त केलाक २१ िदनक भीतर िसकाइतक CितकS िजला फोरम CितवादीकS पठाओत। Cितवादी अिधकसँ \nअिधक ४५ िदनक भीतर ओकर जबाब देताह अbयथा िजला फोरम एकतरफा उपल{ध सबूत ओ कागजातक आधारपर \nमामलाकS तय कए सकैत अिछ। वादी वा CितवादीकS वकील राखबाक ज रत निह होइत अिछ। ओ 6वयं िकंवा कोनो \nCितिनिध Æारा अपन बात फोरममे रािख सकैत छिथ। िजला फोरमकS काय<वाहीकS ई किह चुनौती निह देल जा सकैत अिछ \nजे मामलामे नैसिग<क bयायक िस­Îतक पालन निह भेल अिछ।  \nजौँ उिचत जiच पड़ताल एवम् C6तुत सबूतक आधारपर िजला फोरम वादीक िसकाइतसँ सहमत भए जाइत अिछ तँ \nओ CितवादीकS ओिह ब6तुकS ठीक करबाक आदेश दए सकैत अिछ, नव ब6तु देबाक हेतु किह सकैत अिछ, वा ओकर मूय \nआपस करबाक हेतु, िकंवा Cितवादीक लापरवाहीसँ िसकाइतकतकS भेल क¸ वा Iितक Iितपूित< करबाक हेतु िनण<य दए \nसकैत अिछ। िजला फोरम िसकाइतकतकS Cितवादी Æारा देल गेल सेवाकS दोषपूण< सािबत भेलाक ि6थितमे उिचत Iितपूित< \nदेबाक आदेश दए सकैत अिछ। संगिह वािजब मामलामे दंडामक Iितपूित<क आदेश सेहो कए सकैत अिछ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n27 \n \nCितवादीक लापरवाहीक कारण िसकाइतकतकS भेल Iित वा अवघातक हेतु िजला फोरम Iितपूित<क आदेश दए सकैत \nअिछ। (एस.के.लकोिटआ बनाम नेशनल इन6योरस कंपनी िलिमटेड) \nIितपूित<क हेतु िसकाइतकतकS सािबत करब ज¡री अिछ जे Cितवादी Æारा देल गेल सेवामे Kुिटक संग- संग ओकर \nलापरवाही सेहो छल, जौँ से निह छल तखन Iितपूित<क मÎग खािरज भए जाएत (िनदेशक, एच.आइ.इ.टी बनाम अिनल कुमार \nगु´ता, १९९४ (१) सीपीआर १८२ )। \nउपभोता फोरम अbतिरम आदेश निह दए सकैत अिछ।  \nअपील  \nजौँ कोनो पI िजला फोरमक आदेशसँ संतु¸ निह अिछ तँ ओ तीस िदनक भीतर राªय आयोगमे िनधिरत CपKमे \nअपील कए सकैत छिथ। मुदा जँ िजला फोरम आिथ<क Iितपूित< िकंवा दंडक आदेश देने अिछ तँ ओिह आदेशकS चुनौती \nदेबासँ पूव< ओिह रकमक आधा वा पचीस हजार जे कम होइक, जमा करए पड़त। मामलाक िनपटान हेतु राªय आयोग \nमोटामोटी िजला फोरमक प­ित एवम् Cकृयाक अनुसरण करैत अिछ।  \nजौँ कोनो पI राªय आयोगक आदेशसँ संतु¸ निह अिछ तँ ओ तीस िदनक भीतर रा¶²ीय आयोगमे िनधिरत CपKमे \nअपील कए सकैत छिथ। मुदा जँ राªय आयोग आिथ<क Iितपूित< िकंवा दंडक आदेश देने अिछ तँ ओिह आदेशकS चुनौती \nदेबासँ पूव< ओिह रकमक आधा वा पÉतीसहजार जे कम होइक, जमा करए पड़त।  \nजौँ कोनो पI रा¶²ीय आयोगक आदेशसँ संतु¸ निह अिछ तँ ओ तीस िदनक भीतर उचतम bयायलयमे िनधिरत \nCपKमे अपील कए सकैत छिथ।मुदा जँ रा¶²ीय आयोग आिथ<क Iितपूित< िकंवा दंडक आदेश देने अिछ तँ ओिह आदेशकS \nचुनौती देबासँ पूव< ओिह रकमक आधा वा पचास हजार जे कम होइक, जमा करए पड़त।  \nराªय आयोग, रा¶²ीय आयोग नबे िदनक भीतर ओकरा समI कएल गेल अपीलक िनपटान कए देत, मामलाक \nसुनबाइक दौरान सामाbयतः 6थगन निह देल जाएत। जॱ नबे िदनमे फैसला निह भए पबैत अिछ तँ तकर कारण िलिखत \n¡पमे देल जाएत।  \nिजला फोरम / राªय आयोग/रा¶²ीय आयोग Æारा देल गेल िनण<यकS जौँ तय समय सीमाक भीतर अपील निह कएल \nजाइत अिछ तँ ओ िनण<य अिbतम भए जाएत।  \nिसकाइतकतक आवेदनपर िकंवा 6वयं राªय आयोग कोनो िजला फरममे चिल रहल मामलाकS दोसर िजला फोरममे \nपठा सकैत अिछ।  \n¿ाहकक कत<{य : \n¿ाहकक कत<{य अिछ जे ओ कीनएबला ब6तुक बारेमे उिचत जानकारी Cा´त करए, ओकर गुणवा बारेमे 6वयं जiच \nपड़ताल करए एवम् दोकानदारक बातपर आँिख मूिनकए िवlास निह करए अिपतु व6तु िवशेषपर बनल चेbह जेना आइएसओ \nआिदकS नीकसँ ठेकािन लेिथ।  \nदेश भिरमे करीब पiचसए 6वयंसेवी संगठन उपभोता संरIणक हेतु काज कए रहल छिथ। ¿ाहककS उिचत सलाह \nदेबाक हेतु एवम् ओकर वािजब िहतक रIाक हेतु एहन संगठनसभ सकृय योगदान करैत छिथ। ¿ाहक ज¡री भेलापर \nिहनका लोकिनक मदित लए सकैत छिथ।q  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n28 \n \n  \n  \nरबीbc नारयण िमpक  \nदूटा लघुकथा \nअसगुन  \nगाम-घरमे कतेको Cकारक असगुन सभ Cिस­ अिछ। जेना यो याKापर िबदा हो आ \nनिढ़या र6ता बiमासँ दायi कािट िदए , िकंवा यो िबदा होइत काल पाछासँ टोिक िदए। बुढ़बा \nबाबाकS एिह सभहक बेस िवचार छलिन। जँ घरक यो िबदा होइत आ कतहु यो छीक दैत \nतँ ओ  ‘िचरंजीवी भव:’ अवय किहतिथ। तिहना आओर-आओर अपशकुन जँ होइतैक तँ ओकर \nिनवारण कए िलतिथ।  \nओिह िदन गाममे हाट लागल रहैक। तीमन-तरकारी सभटा हाटेपर सँ कीनल जाइत \nछलिन। ओहुना हाट िदनक ओ िनयमसँओतए पहुँचैत छलाह।  \nरिवक िदन छलैक। हाट जएबाक तैयारी ओ दुइए बजेसँ Cार£भ कए देने छलाह। जहi \nचािर डेग आगा बढ़ैत िक एक ने एकटा अपसगुन भए जािन। एवम् Cकारेण चािर बािज \nगेल। सूय6त करीब छल। हािर कए ओ बत घुमबैत िबदा भेलाह।  \nकिनके आगा बढ़लाह िक मुनेसरा सामनेमे पिड़ गेलिन  \n“Cणाम पंडीतजी!” –बाजल मुनेसरा।  \n“नीके रह ”- मुनेसराकS आशÂवाद दैत पिडतजी आगा बढ़लाह। मोने-मोन किह निह की \nकी घुनघुना रहल छलाह। मुनेसराकS एकेटा आँिख छलैक। गाममे दाहाक िदन मािर भए गेल \nरहैक। बेस फनैत छल ओ। लाठी लेने फािन गेल छल। ताबतमे यो ओकरे िनशाना बना \nकए एकटा सीसाक बोतल फेकलकै। ओकर सॱसे आँिख लहु-लुहाम भए गेल रहैक। ओही \nघटनाक बाद ओ असगुन भए छल। Cाय: सएह सभ सोचैत पिvडतजी आगा बढ़लाह।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n29 \n \nहाटपर बेस भीड़ छलैक। तीमन-तरकारीक भरमार छल। मुदा पिvडतजीक आदित \nछलिन जे कोनो चीज ओ ठोिक-ठोिक कए किरतिथ। बीच बजारमे सजमिनक दाम मोलबित-\nमोलबित पहुँचलाह िक चािर गोटेमे एक िदससँ धु¾ा मारैक आ चािर गोटे दोसर िदससँ। \nसामनेसँ दू-तीन गोटे हi-हॉं करैत पिvडतजीक रIा करए आिब गेलाह। ध¾ा-धु¾ी खतम भेल \nतँ पिvडतजी आगा बढ़लाह। सजमिनक दाम मोलेलिन आ भाव पिट गेलापर जेबीसँ पैसा \nिनकालए लगलाह िक अबाक रिह गेलाह। जेबी नदारद। पिvडतजी ठोह पािर कए कानए \nलगलाह। सॱसे ई खबिर िबजलौका जकi पसिर गेल। पिvडतजी माथा हाथ देने घर आपस \nअएलाह। तिहआसँ ओ असगुनक डरे छीह कटने िफरिथ।  \nपिvडतजीकS तीनटा कbया छलिन। Cथम कbयाक कbयादान ठीक भए गेल छलिन। \nनीक कुल-शीलक बर रहैक। अगहनक पुिण<माक िबआह तय भेलिन।बरक हाथ उठएबाक हेतु \nिबदा होइत छलाह िक िकयो तराक दए छॴकलक। छॴक...छॴक...छीक...। हुनकर माथामे ई \nछॴक घुमए लगलिन। पिvडतजीक टÎग एकाएक गितहीन भए गेलिन ओ आगा बढ़ए हेतु \nएकदम तैयार निह छलाह। सॱसे गामक लोक करमान लािग गेल छल। पिvडतजी गुम। \nिकछु बजबे निह करिथ। तेहन शुभ मुहु< छल जे छॴकक चच³ करब असगुन लगिन। लोक \nसभकS िकछु फुराइक निह जे आिखर बात की भेल। अखने तँ पिvडतजी टप-टप बजैत \nछलाह.. ! गाम भिरक लोक पिvडतजीकS घेिर लेलकिन।  \n“पिvडतजी की भेल ?” \nमुदा ओ तैयो गु£म। अbततोगवा लोक हुनका उठा-पुठा कए डाटरक ओिहठाम लए \nगेल। ओतए डाटर हुनकर अव6था देिख गंभीर भए गेलाह आ कहलिखन जे हुनका ग£भीर \nभावनामक अवधात भेलिन अिछ। ताकािलक उपचारक हेतु जहi ओ सूई देबए लगलाह िक \nपिvडतजीकS निह रिह भेलिनओ गिरयबैत ओिहठामसँ गामपर भगलाह। ताबत भोरक चािर बािज \nगेल छल।बरक ओिहठाम जएबाक काय<µम र भए गेल। ठीके असगुन भए गेलिन , तािह \nिदनसँ पिvडतजी असगुनसँ बÚड डरािथ। ओिह िदन हुनकर मिझली बेटीक तिहना आँिख बड़ \nफरकए लगलिन। पिvडतजी एकदम अपिसयiत भए गेलाह। अबय कोनो गड़बड़ी होमए जा \nरहल अिछ।  \nओ अपन बेटीकS तुरbत अपना लग बैसा लेलिथ िक ताबतेमे एकटा िगरिगट हुनकर बायॉं \nहाथपर खसल। पिvडतजी ठामिह फानलाह। पैरमे खराम छलिन। दरबªजा बेस ऊँच  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n30 \n \nछलैक। दलानपर ठामिह िचतंग भए गेलाह। बायi पैरक हÚडी टुिट गेल छलिन। पिvडतजी \nबाप-बाप िचिचआए लगलाह। सभ गोटे हुनका लािद कए अ6पताल लए गेल। लाख Cयासक \nबाबजूद ओ हÚडी निह जुटल। पिvडतजी जbम भिरक हेतु नiगर भए गेलाह। तिहआसँ \nपिvडतजी िनय भोरे उठैत देरी भगवानकS गुहािर देिथ- \n“हे भगवान ! असुगनसँ जान बचायब। ” \nमुदा भावी Cवल होइत छैक। होइत वएह छैक जे हेबाक रहैत छैक। एकादशीक िदन \nछलैक। महादेवक दश<न करए जाइत छलाह। झलफल होइत छलैक। ताबतमे एकटा निढ़या \nवामाकातसँ आएल आ सामने बाटे दायiकात गुजिर गेल। पिvडतजी ठामिह खसलाह।  \n“हे महादेव !आब अहॴ Cाणक रखा क¡। ” \nकहैत-कहैत पिvडतजी वेहोश जकi भए गेलाह। बोएकहुँ डेग घुसकए हेतु तैयार निह \nछलाह। आ ने घुसकबाक हुनकामे तागित रिह गेल छलिन। पिvडतजीकS फेर किह निह \nकहiसँ िह£मत अएलिन। ओ चोटे पाछा घुमलाह। तािह बीच एक बेर फेर वएह निढ़या वायiसँ \nदिहना भेल। पिvडतजी ओिह निढ़याकS गिरयबैत ,नiगर टiगे दौड़ैत , खसैत-पड़ैत घर िदस बढ़ए \nलगलाह। बीच-बीचमे ओिह निढ़याकS कहैत- \n“ई सरबा, निह जीबए देत। एकर हम की िबगारने छिलऐक से निह जािन !” \nताबतेमे मुिखयाजी पोखिर िदिससँ आपस अबैत छलाह। पुिछ बैसलिखन- \n“की भेल पिvडतजी?” \n“की कहू की भेल। कहबी छैक जे गेलहुँ नेपाल आ कम< गेल संगे। सएह पिर अिछ \nहमर। एकादशीक िदन छलैक। सोचलहुँ जे महादेवक दश<न करी। आधा र6तासँ जहi आगा \nबढ़लहुँ िक औ बाबू!ई चvडाल निढ़या र6ता कािट देलक। ” \nओिहसँ पिहने की मुिखयाजी िकछु बिजतिथ , पिvडतजी धराम दए खसलाह। मुिखयाजी \nिचकरलाह। अगल-बगलसँ सेहो लोक सभ दौड़ल। पिvडतजीकS उठा-पुठा कए दरबाजापर \nरािख देलक। लोक सभ पुछिन- \n“की भेल ?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n31 \n \nमुदा ओ अप6यiत आकाश िदिस तकैत रिह गेलाह।  \nअसगुन , असगुने होइत अिछ। तS ने लोक सगुन करैत िफरैत रहैत अिछ। पिvडतजी \nभोर होइतिह पिनभरनीकS बजौलिखन आ आदेश देलिखन जे आइसँ िनय Cात: काल ओ एक \nघैल पािन भिर कए दरबाजापर रािख देल करए , जािहसँ हुनक िदन नीक जेना किट जािन। \nपिनभरनी हुनकर आाकS िसरोधाय< कएलक आ िनय हुनकर सामनेमे बेस बड़का घैलमे पािन \nभिर-भिर राखए लागिल।  \nएक िदन अbहरोखे पिनभरनी पािन भिर कए रािख गेल। ओकरा गहुँमक कटनी करबाक \nछलैक। पिvडतजी उिठ जहi चािर डेग आगा बढ़लाह िक वोिह घैलसँ टकरा चा¡नाल िच \nभए खिस पड़लाह। चा¡ कातसँ लोक सभ दौड़ल। मुदा मिvडतजी िकछु निह बजलाह। \nआब ओ चु´पे रहबाक सपथ खा लेने छलाह। समय िवपरीत भए गेल छलिन आ सगुनो \nअसगुन भए गेल छलिन।  \n¦ \n  \n  \nगाम  \nगाममे बहुत गोटे अनिचbहार भए गेल छल। िधया-पुता सभ जे धिरया पहीरने घुमैत \nरहैत छल , से सभ फुिट कए जबान भए गेल छल आ बुढ़-पुरान लोक µमश: िबदा भए रहल \nछलाह। µिमक िकbतु अनवरत पिरवत<न Cकृिक िनयमक पराµमसँ सभ Cभािवत छल।  \nलोचन बाबा, ितला बाबू, बुिढ़या काकी सभ एक-एक कए चल गेलाह। बहुत कम पुरना \nलोक बँिच गेल छल। मुदा ई ग´प हमरे िकएक एतेक पिड़छायल बुझा रहल छल। गाममे \nबहुत लोक अिछ। सभक समI ई घटना भेलैक अिछ आ होइत रहलैक अिछ। Cाय: \nसमयक अbतरालक कारण बारह बख<क अविधक कारण हमरा बेसी अbतर बुझा रहल अिछ। \nछोटो-छोटो घटना सभ एकटा आकार ¿हण कए लेने अिछ।  \nपोखिरक भीड़पर बैसल हम इएह सभ सोिच रहल छलहुँ, गामसँ बहुत िकछु िनपा भए \nगेल छल। दुपहर राितमे गुलचनमा चौकीदारक जबरद6त आबाज-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n32 \n \n“\nजगले रहब। यौ ऽऽऽ। ” \nदुपहिरया राितमे घरे-घर घुिम जाइत छल। आ िचकरैत- \n“फलi बाबू छी औऽऽऽ। ” \nभो कबा उगैत िKकvठ बाबाक परातीक 6वर सॱसे गामकS भोर हेबाक सूचना दैत आ \nिकछु कालक बाद बाद झमा झम , झमाझम , टन-टन टनटन घड़ी-घvटा सुनबामे अबैत। \nमिbदरपर बाबा भगवानक आरती किरतिथ। भोरे-भोर सभ िठठुरैत मिbदरसँ बाहर होइतिथ।  \nफेर भोर भेल छल। मुदा १२ बख<क अbतराल छल।  \nहम ओिहना ओही पोखरीक भीड़पर गेल रही। की भए गेल ? सात बािज गेल। घड़ी-\nघvटाक 6वर निह , Cातीक एकहुटा आखर निह सुनायल। चौकीदारक कतहुँ कोनो पता निह। \nजे पोखिर हिरयर कंचन पािनसँ भरल रहैत छल सएह उजारसन लगैत छल।  \nइएह सभ सोिच रहल छलहुँ िक बड़ी जोरसँ हला भेल। जएह-सएह चौक िदस दौग \nरहल छल। कै गोटासँ पुछिलऐक। यो िकछु कहबा लेल तैयार निह छल। ककरा फुस<ित \nछलैक। सभ अफिसयiत ..! \nहला जोर पकड़ने जा रहल छल। ताबे देखबामे आएल जे १५ -२० गोटे लाठी-भाला \nलेने गरजैत आगi बिढ़ रहल छलाह। ओमहरसँ मरर कका अएलाह।  \n“की भेलैक मरर क¾ा?” \n“लड़ाई भए गेलैक अिछ। कै िदनसँ तनातनी छलैक , मुदा आइ फैसला भए कए \nरहत।  ” \n“मुदा झगड़ाक कारण ?” - हम पुछिलऐक।  \nअहi बाबू बाहर रहैत छी। अहi की बुझबैक। अिहठामक हवा िविचK अिछ। अनीनमा \nक बेटा गोवध<न बाबूक CौKक काज निह गछलक। बसिक गोवध<न बाबू पुरनका अबाज \nदेलिखन। छौड़ा अिर गेल। लाठी पकिड़ लेलक। तािहपर ओ िकछु बजलाह- \n“िक छौड़ा लेने लाठी मािर देलक। ओिह िदनसँ समा बbहा रहल अिछ।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n33 \n \nओ बािजए रहल छलाह िक ठiय- ठiयक आबाज भेल। किनके कालमे थानामे तीनटा \nलाश पड़ल छल। लोक जहi-तहi भािग रहल छल।  \nदू-तीन िदन धिर एकरे चच होइत रहल। गामक बहुत रास जबान सभ भािग गेल। \nकहi दिन बहुत गोटेपर वारbट भए गेल छलैक।  \nसiझ भए गेल छल। गामसँ बहुत रास लोक भािग गेल छल। मिbदरपर एसगर बैसल \nरही िक मरर कका पहुँचलाह।  \n“की बाबू, िकएक गुम-सुम छी?” \n“आउ , मरर कका। ” \nमरर कका बैसलाह। गामक एकटा वृ­तम लोकमेसँ अवशेष मरर कका ओिह गाममे \nबहुत िकछु देखलाह आ किह निह की की आओर देखताह।  \n“आओर गामक की हाल ?” \n“गामक की हाल रहत। समय बहुत बदिल गेल। आब तँ हमरा लोकिन चलबे करी \nओहीमे कयाण। ” \n“िधया-पुता की कए रहल छिथ ?” \n“सभ कमाइ छिथ। सबहक पिरवार फराक-फराक छिन। ” \n“अहi ककरा संगे छी?” \n“ककरा संगे रहब ? हम तँ पेvडुलम भए गेल छी। एक-एक मासक पार लगैत अिछ। \nजिहआसँ अहiक काकी 6वग<वासी भेलीह तिहआ िघघरी कािट रहल छी। आँिखमे मोितआिबbद \nभए गेल अिछ। सiझ पिरतिह अbहार भए जाइत अिछ। फेर ग´प होएत। ” \nई बजैत-बजैत ओ उिठ गेलाह।  \n१२ बख< पिहनिह मरर ककाक समय मोन पिड़ रहल छल। गामक CितिQत लोकमेसँ \nछलाह। सभ बालक Cितभाशाली एवम् होनहार। सiझे-सiझ िनय ओिह मिbदरपर कीत<न होइत \nछल आ मरर कका अवय ओिहमे रिहतिथ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n34 \n \nकिनक काल आओर बैसल रहलहुँ। आठ-दसटा अधवयसू सबहक हला बुझाएल। \nसड़कपर सभ गिरअबैत आगा बिढ़ रहल छल। सभ तारी पीिब कए बु।  \nकाते-कात गामपर पहुँचलहुँ। मोन थाकल लािग रहल छल। सुित रहलहुँ।  \nभोर भेने पोखिर िदिस जाइत रही। गामक अिbतम छोरपर पiच-सातटा छोट-छोट \nखोपड़ी ओिहना-क-ओिहना छल। अपिरवित<त। कतेक गोटे धिनक भेल ,कतेक गरीब भए कए \nगामसँ िबलिट गेल मुदा वो सभ ओिहना-क-ओिहना बiसक बासन बनेबामे तलीन छल। ओकर \nबचा सभ उघारे पड़ल छल। इएह सभ सोिच रहल छलहुँ िक फोकना डोम हमरा देखलक। \nचीलमक सॲट लगा कए खॲखैत बािज उठल- \n“पिरणाम मािलक , किहआ अिलयै?” \n“तीन िदन भए गेलैक।  “ \nआ हम आगा बिढ़ गेलहुँ। पोखिर िदिससँ आिब 6नान-®यान कएल। मधुबनी जेबाक \nछल। किनके आगा बढ़ल छलहुँ िक फूटरक माएक कनबाक आबाज सुनलहुँ। खोपड़ी तर \nबैसल कािन-कािन िकछु किह रहल छलीह। हमरा देिख सोर पािर लेलीह।  \n“की भेल काकी? िकएक कािन रहल छी?” \n“की कहूँ, अपना घरक बात बजैत संकोच होइत अिछ। तीन सiझसँ घरमे िकछु निह \nभेल अिछ। हमरा लोकिन दूनू गोटे फराक छी। मािलकसँ दसटा टका मंगिलअिन तँ गरिज \nउठलाह। ” \nई कहैत-कहैत ओ ठोह पािर कए कानए लगलीह। हमरा निह रिह भेल। हुनका Cणाम \nकए आगा बिढ़ गेलहुँ।  \nहे भगवान ! की भए गेल एिह गामकS? मनु¶यता जेना भािग गेल। जतै देखू उलटे हबा बिह \nरहल छल। िरसासँ मधुबनी जाइत रही। इएह सभ सोचैत-सोचैत िन पिर गेल। िरसा \nआर.के.कालेजसँ आगा छल। एतबेमे ितलक भाए नजिर पड़लाह। मुदा टोकबाक साहस निह \nभेल। किह निह की की आओर सुनए पड़ए। िदन भिर मधुबनीमे रहलहुँ। सiझ भए रहल \nछल। मुदा गाम जयबाक साहस निह भए रहल छल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n35 \n \nदू िदन धिर मधुबिनयेमे रिह गेलहुँ। सiझमे टहलैत काल मिbदर गेल रही। भगवतीक \nदश<न कएल। घाटपर बैसल रही। सiझो उर िदिस बड़ नीक घर सभ नजिरमे आिब रहल \nछल। मोन भेल घुमी। आगा बढ़लहुँ। सुर-सुर सुसिªजत घर।  \nपीच रोड। 6²ीट लाइट। छोटी पटना लािग रहल छल। बारह साल पूव< ओिहठाम \nखा छल। बािढ़क समयमे समुc भए जाइत छल वो जगह। चा¡कातक गामसँ pीमान \nलेाकिनक जमघट भए गेल छल ओिहठाम। संयोगसँ अपना गामक देबन बाबू नजिरमे \nअएलाह। घरक दरबªजासँ िनकिल रहल छलाह। किह उठलाह- \n“किहआ अएलह ?” \nकहिलयिन- \n“चािर-पiच िदन भेल। ” \nग´प आगा बढ़ए लागल। कहलाह- \n“की कहैत छह ? \nआब गाम रहए-जोकर निह रहल। तँए एहीठाम एकटा छोट-छीन घर बना लेलहुँ। \nकोठरीसँ बड़की भौजी आबाज देलीह- \n“ठाढ़ िकएक छी? अहiक तँ अपन घर अिछ। ” \nघरमे Cवेश किरतिह छगुbतामे पिड़ गेलहुँ।सोफासेट - टीभी, डाइिनंग टेबुल  .. की की निह \nछल।  \nग´प-स´प होइत रहल। चाह-जलखै सभ भेल।  \nग´पक µममे पुछिलअिbह- \n“मरर ककाकS एतिह िकएक निह रािख लैत िछऐन ?” \n तर-दए बािज उठलीह- \n“हुनका गाम छुिटते निह छिन ! की करी?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n36 \n \nमरर ककाक ªये¸ पुK देबन बड़ Cितभाशाली छलाह। मुदा एक युगक अbतराल िपता \nपुKकS धारक दू कातपर रािख देने छल। राितक आठ बािज गेल छल। हम हुनका सभसँ \nिबदा लए पुन: मधुबनीक डेरापर चल गेलहुँ। र6ता भिर अपन गाम आ काली मिbदरक \nआगूक खामे भेल एक युगक अbतरालक पिरवत<न मोनमे बेर-बेर अबैत रहल। गामकS की \nभए गेल ? हे भगबान ! कोन भूत एकरा धए लेलक ? लोक एना िकएक कए रहल अिछ ? काली \nमिbदरक चभचा छोटी पटना भए गेल। गाम एना िकएक रिह गेल। गाम माने \nकी? संघष<, शोषण , ई¶य, Æेषक अितवाद।  \nछुÓी समा´त भए रहल छल। रेलगाड़ीपर िबदा भेलहुँ। अपन संघष< 6थली िदिस- \nजिहठामसँ दूरीक कारण चbcमाक धरातल जकi अपन गाम सुरलागए लगैत अिछ।  \n¦ \n  \nरबीbc नारायण िमpक  \nनम6त6यै \nआगi...  \n२६ . \nहमर माए राितमे अकर-बकर सपना देखलक। भोरे ओकरा हमर िचbता ततेक जोर धेलकै जे तुरंत \nखबािसनीकS चंगेरा भिर कए िवदा केलक। खबािसनी सiझधिर हमर सासुर पहुँचिल। ओकरा देिखतिह हमरा लागए \nजेना 6वग< भेिट गेल। नैहर चीजे सएह होइत अिछ।  \nकनीक आl6त भेलाक बाद ओ अपन िख6सा सभ शु¡ केलक। माए, कका सभक समाचार सुिन मोन \nहलुक भेल। तकर बाद आओर लोकक समाचार कहए µममे अ णक ग´प उिठ गेल। तर< दए खबािसनी मुँह \nफेिर लेलक। िछआ, िछआ करए लागिल। िकछु बुझबे निह किरऐक जे की भेलैक? िकएक ई बुिढ़आ एना कए \nरहल अिछ। बात खुजैत-खुजैत कहलक जे ओ तँ अं¿ेज मेम साहेबक संगे रहए लागल अिछ। मेम साहेब \nइंगलैvडसँ आिब कए कलटरीमे बैिस गेलैक। ओकरा देिखतिहं अ णक पिहल घरवालीक देहमे आिग लािग गेल। \nओ अ णक दस हजार फªझैत केलक। मोटा-चॲटा बbहलक आओर गाड़ीपर चिढ़ गेल।  \nअ णक िख6सा आगू बढ़बैत खबािसनी कहए लागल जे अ णक अं¿ेजनीसँ िबआह निह करए चाहए। ओ \nतँ माK रंग-रभस करैत छलाह। मुदा पैर जहन कादोमे पड़त तँ कतए धिर धिस जाएत तकर कोन ठेकान।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n37 \n \nअ णक संग पढ़ाइ-िलखाइ केिनहार बेसी अं¿ेज छल। ओिह समयमे Cशासकीय सेवा परीIा अं¿ेजे धिर \nसीिमत रहैक। बादमे यो- यो अपनो देशक लोक ओिहमे सफल भेलाह। एक- सँ- एक पैघ लोक ओ सभ बिन \nगेलाह। वएह परीIा तँ अ णो पास केलक। तS ओकरा झूस कथीक कहल जेतैक। रहल अं¿ेजनीक ग´प से तँ \nओकर गड़ामे पिड़ गेलैक आओर तेना कए फँसा लेलकै जे हटने निह हटलैक।  \nमुदा ईहो से जे कोनो ए¾े िदने तँ ई सभ होइत निह छैक। ओ िज£मेदार आदमी छल, पिरवारबला लोक \nछल, स£हिर जेबाक चाहैकछल। कतहु-ने-कतहु ओकरो घालमेल तँ रहले होएत।  ‘के जानेसीयाराम गित’ से किह \nखबािसनी जोरसँ सiस छोड़लक।  \nअसलमे अ णक िवदेशमे पढ़ाइक µममे एडली नामक युवकसँ दो6ती भए गेलैक। एडली लbदनक रहिनहार \nछल। ओहो Cशासकीय सेवाक तैयारी करैत छल। ओकर एंगलसँ पिहनिहसँ दो6ती रहैक। एंगल ओिहठाम \nअं¿ेजीक िशIक छिल। µमश: तीनू एकÕे घूमए-िफरए लागल।  \nलbदनमे पढ़ाइ ओ तकर बाद Cितयोिगता परीIाक तैयारीमे रमणक, एंगल ओ एडलीक संग तेहन जबरद6त \nितकड़ी बनल जे देखैत बनए। जखन कखनहुँ घूमए जाए तँ तीनू संगे। जखन खान-पान होइत तँ तीनू संगे। \nजखन कोनो िवषयपर पिरचच होएत तँ तीनू संगे। देखएबला सभ सकदम रहए। ओना ओिह सभ देशमे ओहू \nसमयमे ई सभकोनो तेहन ग´प निह होइत छलैक। अपना सभक समाज जखन घोघ तनने घुिम रहल छल, तखनो \nअं¿ेज सभ अपन 6KीगणकS समानताक अिधकार दैत छल। िशIा, {यबसाय ओ नौकरीमे बरोबिरक हक भेटैत \nछलैक। िबआहक मामलामे अपन जीवन संगी चुनबाक अिधकार छलैक। मूल, गोK, जाित िबबाद ककरो जीबनपर \nभारी निह पड़ैत छलैक। हमरा लोकिन अपन सं6कार वा सं6कृितपर जतेक घमंड कए ली मुदा जे दुग<ितसँ \nअपना ओिहठामक 6Kीगण गुजरलीह से कदािप Cशंसनीय निह कहल जाएत।  \nq \n  \n२७ . \nखबािसनी गाम चल गेिल। खबािसनीकS चिल गेलाक बाद कै िदन धिर ओकरेपर ®यान लागल रहल।  \nगामसँ बहुत रास लोक तीथ< हेतु वृbदावन जाइत रहए। हमर इछा सेहो भेल जे घुिम आबी। घरमे एिह \nबातपर चच< भेलैक। सभक सहमित बनलैक। हमर सासु,हम आओर ओ सभ गोटे वृbदावनक याKापर िवदा भए \nगेलहुँ। गामपर िधया-पुता रिह गेल आओर ससुर रिह गेलाह। \nगामसँ बहुत रास लोक एकÕे वृbदावनक याKापर िनकलल छल, तS एिह याKाक आनbद अåुत छल। लगै \nछल जेना छोट-छीन गाम संगे चिल रहल छल। तीथ< करब तँ बहाना होइत अिछ। असलमे तँ घुमनाइ मूल \nकाज रहैत छैक।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n38 \n \n²ेनक िडबामे साधारण दजमे सभ गोटे सबार छल। काठक पÕाक फॉंक सभमे अजोध उड़ीस सभ भरल \nछल। सभक देहक खून ओ पीबैत छल। पैरसँ माथ धिर सभकS चका भए गेलैक। ककरो राित भिर िन निह \nभेल। सभ िमिल कीत<न करए लागल जािहसँ ²ेनक िडबाक वातावरण भितमय बिन गेल। लगैत छल जेना ओ \n²ेनक िडबा निह अिपतु वृbदावनक कोनो मिbदर होइक।  \nलगभग ३६ घbटाक बाद हमसभ वृbदावन पहुँचलहुँ। ओिहठामक तँ महौले अलग छल। जकरे \nदेखू, राधे! राधे।!कहैत भेटए। िरसाबला सामने आिब जाइत तँ घvटी बजाबक एबजमे राधे! राधे! कहए लागत। \nवएह हाल टमटमबलाक, िकंवा कोनो दोकानबलाकS, कोनो समान िकनए जाउ आओर जँ ओकरा खुदरा निह छैक, तँ \nराधे! राधे!करए लागत।  \nयK, तK अनेकानेक मिbदर भरल छल। धम<शालाक पiित लागल छल। र6तामे अिहना हम सभ चलैत रही \nिक भजनानbददासजीक आpम देखाएल। ओिहठाम अखvड भजन चिल रहल छल। मिbदरक सटले धम<शाला \nछल। हम सभ ओिहठाम ठहरलहुँ। Cात भेने हम सभ भजनानbददासजीक Cवचन सुनए गेलहुँ। बीच-बीचमे \nिकत<नीऑं सभ तेहन नीक 6वरमे भजन गबैक जे सभ सुिध हरा जाइक।  \nहमर ®यान बेिर-बेिर भजनानbददासपर चल जाइत छल। हमरा लागए जेना ओ गरम िसंह अिछ। नेनामे ओ \nहमरा संगे पढ़ैत छल। कै िदन हम सभ कबÚडी संगे खेलाइत छलहुँ। मुदा ई निह बुझाइत छल जे ओ एतेकटा \nपहुँचल संत केना भए गेल? \nCवचन, भजन समा´त भेलापर महामाजीकS Cणाम कए हम सभ डेरा आपस जेबाक हेतु तपर रही िक ओ \nहमरा अबाज देलाह। एसगर देिख हाल-चाल पुछैत आ¿ह केलाह जे हुनकर पिरचय ककरो निह कहल जाए। \nमोन भेल जे पुिछऐक जे ओ एिहठाम एिह¡पमे िकएक अिछ? मुदा आओर लोक सभ आिब गेलैक, तS आगा बिढ़ \nगेलहुँ। वृbदावन िबहारी लाल की जय! जतए जाउ लोक राधे! राधे! करैत रहैत छल। वृbदावनक ई िवशेषता \nिथक। स£पूण< वातावरण कृ¶णमय भेल रहैत अिछ।  \nहम सभ १५ िदन वृbदावनमे ओिह आpममे रहलहुँ। िदन भिर यK-तK »मण होइक। मिbदर सभमे \npीकृ¶णक दश<न होइक। भbडारा तँ होइते रहैत छलैक। हमरा नैहरक िकछु लोक सेहो वृbदावन आएल छल। \nसंयोगवश एक िदन Cवचन सुनैत काल भेिट गेल। गाम घरक लोक भेिट जाएब ओहो परदेशमे, आनbददायी होइते \nअिछ।  \nग´प-स´पक µममे गरम िसंहक चच होमए लागल। हम ओकरा कहिलऐक जे ई महामा तँ गरम िसंहे \nछिथ। तखन ओकरो सभक भक टुटलैक। सभ एक 6वरसँ बािज उठल- \n“गरम िसंह!”          \nआ िक भजनानbददासजीक लोकसभ चा¡ कातसँ हमरा सभकS घेिर लेलक आओर ओिहठामसँ उठबाक \nसंकेत केलक। हम बुिझ गेिलऐक जे बड़का गलती भए गेल। गरम िसंहक नाम निह लेबाक छल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n39 \n \nहमरा लोकिन वृbदावनसँ ²ेनसँ लौिट रहल छलहुँ िक राितमे िन पिड़ गेल। भोर भए रहल छल। \nआसपासक कै गोटा हला करए लागल। दिड़भंगा टीशन आबएबला छल। हमहूँ सभ अपन मोटा-चोटा बbहलहुँ। \nसभ ²ेनक दिड़भंगा पहुँचबाक CतीIा करए लागल। मुदा ²ेन लहेिरआसराय गुमतीसँ किनक पिहने  कलै से \nघbटा भिर  कले रिह गेलैक।  \nसभ आपस अपन-अपन सीटपर बैिस गेल। ओहीµममे मा6टर साहेबक एकटा गॱआ हुनका िचbहलकिन। \nओ मूँगेरसँ आिब रहल छल। सम6तीपुरमे ओही िडबामे चढ़ल छल। मुदा ततेक लोक ठूसल रहैक जे ओतएसँ \nठाढ़े आिब रहल छल। ग´प-स´पक µममे मा6टर साहेबक चच< उिठ गेल। ओकरा सभ बात बूझल छलैक। ईहो \nबूझल छलैक जे मा6टर साहेब पूण< 6व6थ भए गाम आपस आिब गेलाह अिछ। मुदा पु¶पाक हालतसँ ओहो \nिचिbतत छल। बात िकछु आओर होइत ओिहसँ पिहने ²ेन खुिज गेल। फेर अफरातफरीक महौल भए गेल। \nकनीके कालमे ²ेन दिड़भंगा पहुँच गेल।  \nq \n  \n२८ . \nगाम अिबतिहं पता लागल जे गाममे कतेक तरहक नव घटना सभ घिटत भेल। मासे िदनमे की-की भए \nगेल? वृbदावनसँ आनल Cसाद लोक सभमे बॉंटल गेल। ओहीµमे अबैत जाइत लोक सभ कहए लागल जे गाममे \nमा6टर साहेब बैसार केने छलाह। ओ नव जागरण मंचक नामसँ एकटा नव पाटÂ बना लेने छलाह। एिहमंचक \nकोनो पुरना पाटÂसभसँ कोनो मतलब निह रहतैक। एकर सभक कहक छलैक जे समाजमे सभ यो बरोबिर \nअिछ। सभ जाित एक अिछ, पु ख-6Kीक कोनो भेदभाव निह। सभ िमिल कए रहए, िमिल कए जीिवकोपाज<न \nकरए। 6वतंKता आbदोलन ओ सामािजक पिरवत<न दुनू ज¡री अिछ, दुनू भेटबाक चाही, मुदा शािbतपूण< ढंगसँ। \nनीक ल¬यक Cाि´तक हिथआरो नीक हेबाक चाही। ओ सभ वैचािरक दृि¸सँ बु­क समीप छल। म®य \nमाग<सँ, शािbतपूण< असहयोग आbदोलन चलबएमे िवlास करैत छल। क¡णा,,  Cेम ओ याग ओकर मूलमंK छल।  \nमा6टर साहेब हमरा नेेसँ मानैत छलाह। हमरो हुनकासँ िसनेह रहबे करए। हमरा अनुपि6थितमे ओ हमर \nसासुरमे बैसार केने रहिथ। बैसार भेलाक बाद हमरासँ भSट करए अएलिथ मुदा हम तँ वृbदावनमे रही। हमर \nससुरसँ पिरचय भेलिन। ओ यथे¸ चbदा देलिखन। मान-स£मान केलिखन।  \nमा6टर साहेब अपन गाम लौिट गेलाक बाद िकछु गोटेकS पु¶पाक सुिध लेबाक हेतु Cेिरत केलाह। ओकर \nएकमाK पुK राजकुमार पुिलस िहरासतमे छल। तS समाजक कत<{य बनैत छल जे िकछु करए।  \nमा6टर साहेबक फूककअसर भेल। ततेक असर भेल जे ओिह सiझमे दू गोटे पय´त ¡पैआ-पैसाक संगे \nकiके िवदा भए गेलाह। ओिहमे तँ एकटा छल मा6टर साहेबक पुK िकशोर आओर दोसर राजकुमारक िपितऔत \nहिरनbदन। राितभिर बसमे जागल-जागल हिरनbदन ओ िकशेर रॉंची पहुँचल। ओिहठामसँ िरसा कए कiके \nअ6पताल पहुँचएमे बेस मस¾त करए पड़लैक। रiची (कiके) मनोिचिकसालय पहुँिच ओ सभ गु£म पिड़ गेल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n40 \n \nअ6पतालक अधीIकसँ भSट केलाक बाद पता लागल जे एहन कतेको मिहला मरीज छिथ जे सालोसँ ठीक \nभए गेल छिथ, मुदा हुनका अपन पिरवारक लोक कोनो सुिध निह लए रहल छिथ। ककरो सामािजक CितQाक \nडर छैक तँ िकओ स£पिमे संभािवत बँटबारासँ बचए हेतु अपन 6व6थ लोककS छोिड़ देने अिछ।  \nअ6पतालमे घुमैत काल जखन पु¶पाक सामने आएल तँ ई देिख आय<मे पिड़ गेल जे ओ हिरनbदनकS तुरंत \nिचिbह गेलैक। अिपतु िकछु ग´पो केलकै। गोर लगलापर आशीवदो देलकै। मा6टरक पुK िकशोर अपन पिरचय \nदेलकै तँ तुरंत मा6टरक हाल-चाल पूछए लगलैक।  \nहिरनbदनकS अ6पताल अएलासँ एवम् आl6त कएलासँ पु¶पाक गाम आपस जएबाक इछा Cवल भए गेल। \nओकरा डाटर पूण< 6व6थ घोिषत कए देलक संगिह खबरदार केलक जे एकरा कोनो तरहक मानिसक क¸ निह \nहोइक से ®यान राखल जाए। तकर बाद पु¶पा ओकरा सभक संगे गाम िवदा भए गेल। र6तामे पु¶पा कiकेक \nमानिसक अ6पतालक अनुभवक चच करैत रहल। ताªजुब ई लगैक जे जखन राजकुमार अपने गेलैक तँ ओकर \nहालत ठीक निह रहैक। मुदा हिरनbदनकS देिखते ओकर माथा सही िदशामे पलिट गेलैक। ओ सभ िकछु बूझए \nलगलैक, सभकS िचbहए लगलैक, सभसँ अपन बात कहए लगलैक। डाटर बेसी बात सोचबासँ, बेसी बजबासँ मना \nकेने रहैक तथािप ओ बिजते जाइक आओर सेहो एकदम तािक<क एवम् Cासंिगक।  \nस£भवत: हिरनbदनक आब-भगत एवम् 6नेहामक {यवहार ओकर अbतग<गमे धसल पीड़ाकS शाbत कए \nदेलकै। हिरनbदन उदारवादी ओ शाbत िवचारक लोक छल। अपनिपतासँ एकदम अलग। ओकरा पता चिल गेल \nरहैक जे ओकर बाप ओकरा संगे कतेक अयाचार केने छल। ओ अिह बातक Iितपूित< तँ निह कए सकैत छल \nमुदा आगू जे सही स£भव रहैक से ओ करक हेतु कृतसंकप छल। ओकरामे ई नैितकता आनएमे मा6टर साहेबक \nसेहो योगदान छलिन। मा6टर साहेब िनयिमत ओकरा अपन सािवक िवचारसँ Cभािवत करैत रहलाह। हुनके Æारा \nउसािहत केलापर ओ पु¶पा माने अपन काकीकS आनए कiके अ6पताल पहुँचल छल। सहयोगक हेतु मा6टर \nसाहेबक पुK िकशोर संगे छल।  \nमुदा सभकS एिह बातक िचbता रहैक जे जँ ओकरा राजकुमारक पुिलस Æारा िगरÏतारीक समाचार भेटतै तँ \nफेर ने कहॴ ओकर माथा घसिक जाइक। तS ओ सभ तरह-तरहक बहाना बनबैत रहलैक। र6ता भिर ओ अपन \nपुKक हाल-चाल पुछैत रहलैक आओर कहुनाक हिरनbदन टरकाबैतरहल। मुदा कखनो ने कखनो ओ सही बात तँ \nबुझबे करतैक।  \nबात मा6टर साहेबकS कान धिर गेलिन। पु¶पा आिब रहल छिथ, 6व6थ भए गेल छिथ, तािह बातसँ ओ बहुत \nCश रहिथ। मुदा राजकुमार लए ओहो िचbता¿6त रहिथ। 6वयं आिब गेलाह पु¶पाक हाल-चाल लेबए। पु¶पा \nिकछुए काल पूव< गाम आएल छिल। अिबते मा6टर साहेबकS देिख बहुत Cश भेलीह।  \nमा6टर साहेब िकशोर ओ हिरनbदनसँ सभ हाल-चाल लेलिथ। ओ िह£मती छलाह। भगवानमे िवlास रहिन। \nसोचलाह जे सही बात पु¶पाकS किहए देल जाए। से ओ किह देलिखन।  \nराजकुमारक समाचारसँ ओ कनी िचिbतत भेिल मुदा एिह बातसँ ओकरा बहुत संतोख भेलैक जे ओ जीिवत \nअिछ, 6व6थ अिछ आओर देशक, समाजक िहतमे काज कए रहल अिछ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n41 \n \n एक युगक बाद पु¶पाअपन गाम आएल छिल। सभ बात बदिल गेल रहैक। मुदा हिरनbदन तँ कमाल कए \nगेलैक। पु¶पा मा6टर साहेब ओ गामक सम6त लोकक समI ओ अपन िपताक कुकृय हेतु Iमायाचना केलक \nसंगिह घोषणा केलक जे ओ पु¶पा आओर राजकुमारक संपि गोट-गोटक आपस कए देत। ओतबे निह, अपन \nसंपिक आधा िह6सा Cायित 6व¡प समाज कयाण हेतु मा6टर साहेब Æारा 6थािपत नव जागरण मंचकS दान \nकए देत।  \nचा¡कातसँ थपड़ीक अबाज आिब रहल छल। सभ ओकर अपन िवचारक Cशंसा कए रहल छल। पु¶पा \nआl6त भए सुनैत रहिल।  \nq \n२९ . \nबहुत िदन बाद एिह बेर जखन खबािसनी अएलैक तँ चंगेरामे चीज-व6तु ओ सनेस भरल रहैक। से सभ \nरािख आl6त भेिल। फेर ग´पक µममे वृbदावनमे जिड़ गरओने जा रहल भजनानbददासजीक चच< करैत कहलक \nजे गाममे ओकर चा¡कात Cशंसा भए रहल छैक। आस-पास गामक जे यो ओतए जाइत अिछ तकरा बेस \n6वागत होइत अिछ। भोजनसँ लए रहनाइ धिरक स£पण< {यव6था ओकरे तरफसँ होइत छैक। संगिह िकछु जेबीमे \nसेहो धए दैत छैक। ततबे धिर निह। इलाकाक जतेक िबधबा सभ छलैक सभ ओकरा आpममे ढबािह लािग गेल \nअिछ। सुनबामे आएल जे ओिह आpममे दू सएसँ बेसी िबधवा रहैत छैक।  \nभजनानbददासजीक आpमक चच< चा¡कात होमए लगलैक। मुदा आpमक िनवासी सभ जतेक लोक ततेक \nतरहक ग´प होइत छलैक। मुदा सामाbयत: लोकक ®यान भजन कीत<नमे लागल रहैक। Cगितशील िवचारमंचक \nस£पक< लगातार एिह आpमसँ बनल रहैक। भजनानbदजी ओकरा सभकS Cचूर आिथ<क मदित करैत छलिखन। \nसंगिह संकटक समयमे ओकर काय<क सभ भेख बदिल कए कीत<न मvडलीमे सािमल भए जाइत छल। ककरो \nकिनको संदेह निह होइत छलैक।  \nभजनानbदजीक आpमक यश बिढ़ते जा रहल छल। चा¡कातक भत सभ आिब कए अपन सव<6व दान \nकए आpमवासी भए रहल छल। सभ हुनकर िदन-राित जयगान करैत रहैत छल।  \nराजकुमारक पुिलस िहरासत बढ़ाबएसँ जज मना कए देलक। कारण ओकरा िखलाफमे पुिलसक पास िकछु \nसबूत निह रहैक। असलमे ओकर ओिह बम िव6फोटमे कोनो संिल´तता निह रहैक। पुिलस महज संदेहपर ओकरा \nधए नेने रहैक। आिखर बम िब6फोट केलक के? तकर िकछु समाधान पुिलस निह कए पािब रहल छल। जज \nCगितशील िवचारमंचसँ Cितबbध सेहो समा´त कए देलक।  \nराजकुमार जहलसँ छुिट अपन गाम आएल तँ चा¡कात गद< पिड़ गेल। मधुबनीसँ गामधिर लोकक करमान \nलािग गेल। लोक ओकरा फूलमालासँ लािद देलकै। जीपपर आगा-आगा ओ, पाछा-पाछा Cगितशील िवचार मंचक \nकाय<क सभ उसाहमे नारा लगबैत आिब रहल छल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n42 \n \nगाम पहुँचतिह मा6टर साहेब भेटलिखन। ओ राजकुमारक बाइªजत िरहाइसँ बहुत Cश रहिथ। \nराजकुमारकS ओकर घर धिर अिरआित मा6टर साहेब कतहु बैसारमे चल गेलाह।  \nखबािसनी अपन गाम घुिर गेिल। िधया-पुता आओर पिरवारमे आब हम ततेक ओझरा गेल रही जे सासुरे \nहमर सव<6व भए गेल। एिहठामक मािट-पािनसँ µमश: िसनेह बिढ़ते गेल। हमर िधया-पुता सभ छेटगर भए गेल। \nबेटी सभहक िबआहक समय आिब गेल छल। ओिह समयमे बेटीक माने ओकर िबआह छल। िबआह भए गेल \nआओर बापक गड़ासँ बुझु उतरी टुिट गेल। पढ़ाइ-िलखाइसँ कोनो मतलब निह। िचÕी-पतरी जोगर भए गेल तँ \nबुझु परÎगत भए गेल।  \nजािह िमिथलामे सीताक साIात् आिवभव भेल। जतए गागÂ, भारती सन िवदुषी भेलीह, ततए ई की भए \nगेल। सामािजक परंपराकS कतए लकबा मािर देलक जे 6Kीगण सभ घोघे ओढ़ने सासुर आएल, आओर घोघे तनने \nउपर चिल गेल। आओर एिह बातकS बहुत गौरब पूव<क बखान कएल जाइक। ई सभ सोिच मोनमे छगुbता होइत \nछल, अपराधबोध होइत छल।  \nहम निह पिढ़ सकलहुँ कोनो बात निह, मुदा अपन बेटीसभक िशIाक कोनो {यॲत कोना होएत से \nसिदखनमोनकS िचिbतत केने रहैत छल। गाममे बेटीकS पढ़ेबाक रेबाजे निह रहैक। तथािप जे स£भव भेलैक, Cयास \nकएिलऐक। पढ़ए िलखएमे तेजगर सभ रहैक। अवसर भेिटते आगू बढ़ए लगलैक।  \nहमरा तँ तीनटा बेटी छलैक। एकटा बेटो छल। कुल िमलाकए चािरटा संतान छल। ससुरक पिरpमसँ \nउपजा-बारी ठीक भए जाइत छल जािहसँ गुजर भए जाइक अbयथा हुनकर दरमाहासँ तँ बाहिरओ खच निह \nचलैत।  \nq \n  \n३० . \nगाममे रामलीला सालमे एकबेर अवय अबैत छल। वएह मनोरंजनक Cमुख साधन छल। \nरेिडयो, टेलीवीजनक तँ नामो-िनशान निह छल। फोन िकओ सुनने धिर निह छल। पो6ट ऑिफससँ डाकपीन िचÕी \nलए अनैत छल तँ चा¡कात लोक एकÕा भए जाइत छल। िचÕी िलखनाहर आओर पढ़नाहरक संÄया बहुत \nसीिमत छल। तS ने जखन हरखूक घरवालीक ओतए िचÕी अबैक तँ सॱसे गाम िचÕी लए घुमैत रिह जाइत छल \nतँ मोसिकलसँ िकओ िचÕी पिढ़तैक। ओ िचÕी की होइत छल। बस हरखू Æारा ओकर प·ी (बरहरबावाली)क \nबारंवार चेतौनी छल जे ओकर माएकS तंग निह कएल जाइक।  \n“बरहरबावाली को खबरदार! माता राम को Cणाम! िक तुम चला आओ। अलीपुर Æार से- पलटन राउत।” \nबेिर-बेिर अपन माएकS अपना लग बजाबै आओर बरहरबावालीकSखबरदार करैक जे ओकरा माएकS नीकसँ \nराखल जाए, तंग निह कएल जाए। जिहआ किहओ हरखू गाम अबैत माए लेल नुआ, ओढ़ना अबय आनैत।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n43 \n \nबरहरबावालीक हेतु सेहो सभ िकछु आनैत। सभ िधया-पुताक हेतु िकछु-ने-िकछु आनैत। मुदा हरखू माए ओकरा \nअिबते कान फूकए लागैक। बस, शु¡ होइक बरहरबावालीक मािर-गािर। ई µम चिलते रहैक। कखनो \nमानैक, कखनो पीटैक। ओ दुनूकS Cश रखबाक Cयासमे ककरो सbतु¸ निह कए पबैत छल।  \nजाबे गाम रहए हमरा सभक ओिहठाम िनयिमत अिबतए, घरक काज कए दैत। तरह, तरहक परदेशक ग´प-\nस´प सुनबैत। ताªजुब बात ई जे ओ हरदम हँसैत रहैत। एकबेर अिहना कमाकए गाम आिब रहल छल िक \nस6ता सेाना कीनबाक एबजमे सभटा टाका ²ेनमे ठिक लेलकैक। मुदा हरखू छल िदलदार। जाबे गाममे रहैत \nहरहरऔने रहैत। चीलम पीबाक आदी छल से सiझकए सौटा लगा अबैत छल। गाममे चीलम पीबए हेतु कै गोटे \nधारक कातमे एकÕा होइत छलाह। जाबे गाम रहए ईहो ओतए ज¡रसँ हािजरी लगाबैत।  \nगामसँ अलीपुर Æार जाइत काल हमरा ऑंगन अवय अबैत छल। सभकS पैर छुिब Cणाम कए C6थान कए \nजाइत। जाइत-जाइत अपन लोकसँ फटकी हेबाक दरेग फटैक। कािन कए कहैत- \n“मलकािन! अहॴ पर सभके छोिड़ कए जा रहल छी।” \nउपाये की रहैक। गाम-घरमे आब गुजर होइत निह छल। जाबे से होइत छल, ताबे तँ कतहु निह गेल। \nअपन िगरहथक सपिरवार सेवामे लागल रहल। मुदा समय बलवान होइत छैक। सभ िकछु बदिल गेलैक। \nहरखूक आधा मोन अलीपुर Æार आओर आधा गाममे रहैत छलैक। बहुत अछता-पछता कए ओ परदेश िवदा भए \nगेल।  \nहरखूकS परदेश गेला मास िदन भेल हेतैक िक एक िदन बरहरबावाली जोर-जोरसँ दहािड़ पािड़ रहल छिल। \nचा¡कातसँ लोक जमा भए गेलैक। कतबो लोक पुछैक िकछु बजबे निह करैक। छातीमे जोरसँ मु¾ा मारैत \nआओर कहैत- \n“गड़ा किट गेल। औ बाबू सभ। गड़ा किट गेल।” \nअिहसँ आगा िकछु निह। लोककS िकछु बुझेबे निह करैक। लोकक करमान लािग गेल। बरहरबावाली \nदहािड़ पािर रहल छिल। गामक लोक सभ तरह-तरहक अनुमान लगाबए।  \n“कहॴ पलटनमाकS तँ ने िकछु भए गेलैक? आिक नैहरमे िकछु उनट घिट गेलैक?”  \nतरह-तरहक कबाइत लोक करैत रहल। मुदा बरहरबावालीक हाकरोस करबाक रह6य निह बुझएमे आएल। \nई धमाचौकरी चिलए रहल छल िक अँगनासँ बाहर एकटा बॉंसक चॲगा भेटलैक। यो ओकरा बरहरबावाली लग \nउठौने आएल। चोगा देिखते बरहरबावाली बकए लगलैक- \n“एहीमे पiच सए टाका रखने छलहुँ। सभटा टाकामे घून लािग गेल, औ बाबूसभ!”  \nखुंडी, खुंडी काटल टाकाक बुकनी बिन गेल छल।आब लोक बुझलक जे ओ एतेक िकएक छाती पीिट \nरहल छिल। मुदा आब भइए की सकैत छल? जे Iित हेबाक छलै से भए गेलैक। आब ओ लौिट थोड़े आएत।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n44 \n \nचा¡कातसँ सभ ओकरा बुझाबक Cयास केलक। मुदा ओ कनैत-कनैत थािक कए िन¶Cाण सन भए ऑंगनमे टिग \nगेल। लोक सभ एक-एक कए ससिर गेल।  \nएिह तरहक हृदय िवदारक दृयक कोनो समाधान गाम-घरमे निह छल। एक तँ गरीब-गुरबा लग टाका \nरिहते ने छलैक। आओर जँ कतहुसँ िकछु आमदनी भेबो कएल तँ ओ कजक सुिद सधबएमे चल जाइत छलैक। \nसभकS एिह बातक छगुbता लगैक जे बरहरबावालीकS एतेक टाका कतएसँ आएल? \nबहुत िदनक बादमे गाममे रामलीला पाटÂ आएल छल। अगहनी बीित गेल रहैक। सभक घर-ऑंगन अ-\nपािनसँ भरल रहैक। घरे-घर हकार दए गेलैक। महादेव मिbदर लग राम लीला पाटÂक टट लागल छल। िधया-\nपुता सभ एिह बातसँ अितशय Cश छल।  \nगाममे रामलीलाक आयोजन उसव जकi मनाओल जाइत छल। ओकर सभहक खेबा-पीबाक {यव6था गामक \nलोक सभ करैत छल। तािह हेतु रामलीलाक मंचपर लोककS भगवानकS माला पिहराबक हेतु आवाहन कएल जाइत \nछल। जे भगवानकS माला पिहरिबतिथ हुनके एक िदनका मvडलीक भोजनक {यव6था करक होइत छलिन। मंचसँ \nहुनकर नामक एलान होइत छल। लोक सभ हुनकर जयकारा लगबैत छल। आओर तकर बादे रामलीलाक \nकाय<µम Cार£भ होइक।  \nसiझ पिड़ते लोक रामलीला देखए िवदा होइत आस-पासक िधया-पुता सभ आगा बैसबाक हेतु पिहनिहसँ \nतैयारी केने रहिथ। लोकक संÄया बिढ़ते जाइत छल।  \nरामलीलाक बीच-बीचमे तरह-तरहक हा6यक मंचन होइत छल जािहसँ लोकक मोन लगैक। कखनहुँ काल \nिफमी गीत सेहो लोकक फरमाइसपर गाओल जाइत छल। करीब मास भिर चलएबला एिह आयोजने लोकक अbत \nराªयािभषेकसँ होइत छल। भगवानकS घरे-घर घुमाओल जाइत छल। लोक सभ यथा सा®य टाका, अ-पािन \nचढ़ाबैत छलाह।  \nq \n  \n३१ . \nओिह साल कृ¶णा¸मीक अवसरपर आpममे उसव भेल। से तेहन भेल जे देखएबला रहैक। लगैक जेना \nसम6त वृbदावन उमिर पड़ल अिछ। गबैआ सभ कृ¶ण भजनक से सुर-तान धेलक जे सभक हृदय ओ मोन \nकृ¶णमय भए गेल।  \nभजनानbददासजी महराजक जय! कीत<न मvडली महराजजीक पाछा-पाछा गबैत-नचैत चिल रहल छल। \nसभक गाल अबीरसँ झक-झक, लाल टुह-टुह कए रहल छल। मृदंग, ढोल, झाइल ओ नगाराक 6वरक संग भजन \nगायक पंितब­ चिल रहल छलाह। एहन भारी उसव तँ िबरलैके देखएमे अबैत छल।  \nआpमवासी दूसएसँ अिधक िबधवा सभ एक6वरमे भजन करैत, नचैत, गबैत पाछा, पाछा चिल रहल छिल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n45 \n \nएवम् Cकारेण सम6त वृbदावनक पिर»मण कए जखन सiझमे भजनानbदजी सदल-बल आpम आपस अएलाह \nतँ Cशता ओ िवजयक दप<सँ हुनकर मुख मvडल Cात:कालीन भगवान भा6कर सन रितम आभासँ ओत्-Cोत् \nलािग रहल छल। ताबतेमे आpमवासी चेला, चेलीसभ जोरसँ िचकरल- \n“भजनानbददास महराजक जय!”  \nई एकटा महज संयोगे रहैक जे ओिह समय हम सभ सेहो वृbदावन गेल रही। बहुत िदनसँ भजनानbददास \nमाने गरम िसंहक िकछु समाचार निह बुझाइत छल। खबािसनी गाम आएल तँ ओकरो िकछु समाद निह रहैक। \nबहुत िदनसँ कतहु बहराएलोनिह रही, से मोन उिब गेल रहए। तँ सभ गोटेकS िवचार भेलैक जे चली तीथ< घूिम \nआबी। एिहबेर हमर सासु गामे रिह गेली। कारण िकओ-ने-िकओ तँ ओतए बचा सभक देख-रेख हेतु चाही। \nअ6तु, हम दुनू {यित, हमर ससुर आओर गामक तीनटा मसोमात सभ संगे िवदा भेलहुँ। खबािसनीकS सेहो संग \nलए लेिलऐक जािहसँ र6तामे आओर ओहूठाम मदित करत।  \nमदित ओ की करत? वृbदावन पहुँचते दुिखत पिड़ गेल। आब तँ पिहने ओकर इलाज कराउ। ताहीµममे \nसभक िवचार भेलैक जे भजनाbद दासेक मदित लेल जाए परbतु ओिहठाम तँ जबरद6त उसवक महौल छल। के \nककरा पुछैए? तथािप हमसभ ओही आpममे डेरा लेलहुँ। संयोगसँ बगलेमे एकटाबैद रहिथ। ओ िकछु जड़ी-बुटी \nदेलिथ जािहसँ खबािसनी शीß नीक भए गेल।  \nभजनानbददासकS देिख कए के कहत जे ई वएह–गरम िसंह िथक। नाकपर ठढ़का चानन, िKपुंड, िपअरका \nव6K, राधे-राधे िलखल दोशाला सिदखन ओढ़ने चलैत तँ राधे, बजैत तँ राधे, हँसैत तँ राधे! राधे! \nकी कमाल छैक? समय ओ पिरि6थित जे निह कए दैक। हमरा लोकिनकS देख भजनानbददास (उफ< गरम \nिसंह) तुरbत अपन चेलाकS पठओलक आओर समाद िदओलक जे सiझमे िनचैनसँ ग´प-स´प करब। ओिहना गाम \nआपस निह चल जािथ। 6कूिलआ संगी छल। सbतक वगए से धए लेने छल। 6प¸त: ककरो अिहत करैत निह \nदेखाइत छल। अ6तु, सभहक िवचार भेलैक जे सiझमे ओकर भSट कएल जाए।  \nसiझ पिड़ते दूटा चेला हमरा सभकS संग कए भजनानbददासजी महराज लग लए गेल। हमरा सभ िक \nदvडवत होइतहुँ- जे पिहने वएह हाथ जोिड़ ठाढ़ भए गेल। कुशल-Iेम पुछलक। मसोमात सभक पिरचय पाती \nभेलैक। ओकरा पता रहैक जे काि भेने हम सभ काशीक हेतु C6थान कए जाएब। हमरा लोकिनक बहुत मान-\nदान भेल। यथे¸ िवदाइ भेटल आओर अबैत रहबाक आमंKण सेहो। \nभजनानbददासक िवनीत {यवहार देिख पाथरो पािन भए जाइत। हम सभ तँ मनुखे रही। फेर हम तँ \nओकर 6कूिलआ संगी रिहऐक। मसोमात सभकS सेहो ओकर {यवहार नीक लािग गेलिन। ओ सभ िकछु िदन \nआओर ओिह आpममे रहबाक हेतु तैयार भए गेलीह। तािह बातसँ भजनानbददासजी अयbत Cश भेलाह। चेला \nसभकS हुनका सभक उिचत देख-रेख करबाक आदेश देलिखन। हमसभ पूव< िनधिरत काय<µमसँ काशी िवदा भए \nगेलहुँ।  \nकाशी, Cयाग होइत हम सभ गाम आपस अएलहुँ आओर खबािसनी ओ£हरेसँ गाम चिल गेिल। गाम जाइत \nकाल दिड़भंगा टीशनपर ओ हमरा असगर पािब कानमे कहलक जे भजनानbददास ओकरा िचbहलकै। गाम-घरक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n46 \n \nहाल-चाल पुछैत रहैक आओर अबैत काल भिर ऑंजुर चानीक िस¾ा पकड़ा देलकैक। कहलकैक जे एकरासँ \nअपन घर बािbह िलअह। गॱवा, घ आ जे जतए देखेलैक सभकS ओ अपना भिर 6वागत केलक। ककरो उपेIा \nनिह होमए देलकैक।  \nभजनानंद दासकS िचिbह तँ हमहुँ गेल रिहऐक मुदा हमरा ओकरासँ िकछु लेबाक मोन निह केलक। अपना \nभिर ओ बहुत आ¿ह कएलक। जे छै, मुदा एतबा तँ तए रहैक जे ओ भगवानक शरणागत भए गेल रहए। जटा \nजूट बढ़ा लेने रहएिक बिढ़ गेल रहैक। मुदा गाम घरक लोककS किनको उपेIा निह करैक।  \nq \n  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंत{य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   \nजगदीश  Cसाद  मvडल - पंगु (उपbयास )- आगi आ दूटा लघुकथा \n१ \nजगदीश Cसाद मvडलक \nपंगु \nउपbयाससँ... \n6.  \nजखनसँ देवचरण अपन पोताकS कहलैन जे ‘बौआ, सiझू पहर, पिरवारक सभ एकठाम बैस आगूक िवचार करब’ तखनसँ \nिहनका मनमे बेर-बेर वएह C« घुिरयाए रहल छैन जे पिरवारमे जिहना अवोध-अनाड़ी[i] हिरचरण अिछ, तिहना तँ आनो-आन \nअिछए, मुदा पिरवारक भार तँ ओकरे सबहक ऊपर ने पड़त। तँए केतेक भार कोन ¡पे केकरा देल जाए, तेकर िनण<य \nकरब साधारण बात निहयS अिछ। मुदा नइ रिहतो भार तँ ओकरे देब अिछ। ओना, अखन अपनो जीबै छी आ िपता-माताक \nसंग दादीसेहो हिरचरणक सोझामे छइहे,जइसँ कोनो काज जँ ग गर बुिझयो पड़तै तँ दोसर-तेसरसँ पुिछ ओइ काजकS सही \nढंगसँ कएलो तँ जाइए सकैए। जैठाम से निह रहैए तैठाम ने काजक सफलतामे िकछु-ने-िकछु गड़बड़ी होइक स£भावना सेहो \nरिहते अिछ। ओना, मनुखक समािजक जीवन ओहन अिछए जेकर जीवन धार [ii] समाजक धार होइत Cवािहत होइए जइसँ \nदेखैक, जनैक आ करैक स£भावना सेहो रिहते अिछ। हँ, जैठाम समािजक जीवन नइ रहल, माने बेकतीगत जीवनधाराक धार \nओइसँ िभ रहल तैठाम बेकती औआ-वौआ जाइते अिछ। मुदा जैठाम बेकतीक जीवन धार समािजक जीवbत धाराक संग \nCवािहत होइए, तैठाम तँ िकछु-ने-िकछु िसखबो आ स£हरैयोक उपाय रिहते छइ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n47 \n \nजिहना देवचरणक मनअपन पोताकभिवसक िदशा िनधिरत करैमे ओझराएल छेलैन तिहना हिरचरणक मनमे सेहो बेर-बेर \nC« उिठ रहल छल जे बाबा की कहता, की पुछता आिक की करैले कहता।खाएर जे कहता मुदा बुझब तँ सुनला पछाितये \nने आ बुझला पछाितये ने ओकरा स£हारबोक कोिशश करब। िबनु बुझल आिक िबनु िवचारल काज करैमे िकछु-ने-िकछु ओहन \nिवè-बाधा एलापर सम6यामे लोक पिड़ते अिछ। जिहना नव जगह, माने िबनु देखल-जानल जगह वा िबनु बुझल-जानल \nकाज, नव लोकक लेल अbहराएल जकi रिहते अिछ, मुदा वएह काज सफलतापूव<क केला पछाइत जीवन-शितमे तीवÐतो तँ \nअिबते अिछ।  \nिदन बीतल। ओना, देवचरण अपन प·ीसँ आ पुतोहक बीच पिरवािरक आन-आन गप-स´प करैथ, मुदा सॱझुका बात-\nिवचार करैक योजना अखन तक दुनूमे सँ िकनको ने देवचरणे कहने छेलिखन आ ने हिरचरणे कहने छेलैन। तँए हिरचरणक \nदािदयो आ माइयोक मनमे कोनो िवचारक िबbदु उठबे ने कएल छेलैन। ओना, जखन सभ ए¾े पिरवारमे छीआ पिरवारेक \nिजनगीक बातो अिछ, जे िकछु-ने-िकछु सभकS बुझलो छैbहे, तैबीच सॱझुका बैसारक जानकािरयो देब ओते महत् निहयS \nरखैए, जेते आनक संग रहैए। िजनगीक नीक-बेजाए बातो आ काजोक तँ िकछु-ने-िकछु जानकारी रहने सुगमसँ िवचारोकS \nिबकछाएब आ काजोकS फिरछाएब सहायक होइते अिछ। मुदा ऐठाम तँ से निह अिछ। ऐठाम तँ पिरवािरके िवचारो छी आ \nकाजो छीहे। हँ, जँ कोनो नव काजे आिक नव िवचारे रहैत तखन सामाbय िजनगीसँ[iii] हटलो रहैत जइसँ िकछु-ने-िकछु नीक-\nबेजाइक स£भावना रहबो करैत, मुदा सेहो तँ निहयS अिछ।  \nसiझक आगमन भेला पछाितयो, ने देवचरणेक मनमे कोनो तरहक उथल-पुथल छेलैन आ ने पिरवारक आने-आन जनक \nबीच। सासु-पुतोहुकS बुझले ने छेलैन तँए हुनका दुनूक मनमेउथल-पुथलक कोनो स£भावनो िकए रिहतैन। देवचरण तँ सहजे \nपिरवारमे सहयोगीक ¡पमे पोतापर नजैर गड़ौनिह छला तँए िहनका मनमे कोनो तरहक मिलनता िकए रिहतैन। हँ, हिरचरणक \nमनमे िकछु-ने-िकछु उथल-पुथल ज¡र छल। बाबा की कहता की निह..! बखक पािनक बुलबुला जकi हिरचरणक मनमे \nिवचार उठबो करै छेलै आ अपने फुिट-फुिट मेटेबो करै छेलइ।  \nअपन िनधिरत समयक िहसाबसँ िकछु पिहनिह देवचरण दरबªजापर बैस मने-मन िवचारए लगला जे कोन ¡पे \nहिरचरणकS बुझौल जाए। ओना, पिरवार सभमे एहनो होइते अिछ जे जे पिरवारक िसरजन [iv ] रहला ओ सबहक काजकS ऑंिक-\nऑंिक फुटा-फुटा सभकS करैले किहते छैथ, जइसँ पिरवारक सि£मिलत काज रिहतो एक-दोसराक बीच दूरी रिहते अिछ, माने \nई जे सभकS सभ काज निहयÔ बुझल रहल। ओना, एहेन भेलासँ एकटा एहेन िवचार जिगते अिछ जे आनक काज निह बुझल \nरहने दोसरक मनमे उिठ जाइए जे हमहॴटा काज करै छी आ दोसर-तेसर बैसले रहैए, तँए पिरवारक जँ सभकS सबहक \nकाजक जानकारी रहल तँ सबहक मनमे एहेन िवचारक आगमन भइये जाइए जे सभ अपन-अपन काजक पाछू लागल \nछैथ, जइसँ िकनको मनमे काज नइ करैक शंकाक आगमन निहयS होइए। तैसंग ईहो लाभ तँ होइते अिछ जे पिरवारक सभ \nकाज सबहक नजिरयोपर रहल आ केकरो बैसल रहैक शंका नइ रहने सबहक Cित सबहक मनमे Cेमो बढ़ल।  \nदेवचरण ई सोिच काजक िनधिरत समयसँ पिहने काजक पाछू लिग गेला जे जँ कोनो काज करैसँ पिहने ओइ \nकाजक भूत-भिवसपर नजैर दौड़ा देब तँ ओइ काजकS सफल होइक बेसी स£भावना बिनयS जाइए। जँ से नइ भेल तँ काजक \nबहुतो िबbदुगप-स´पक µममे नजैरपर निहयÔ चढ़ैए, जइसँ िवचार केला पछाितयो िकछु-ने-िकछु िबbदु छुटल रिह गेने काजमे \nकमी होइते अिछ।  \nदेवचरणकS दरबªजापर बैसल देख हिरचरण सेहो आिब कऽ बैसल। मुदा बाजल िकछु ने।  \nहिरचरणकS चुपचाप बैसल देख देवचरणक मनमे जगलैन जे जखन दुनू गोरे काज करैक µममे उपि6थत भइये गेल \nछी, तखन जँ चुपचाप समयकS िनकलए िदऐ सेहो नीक निहयS हएत। देवचरण बजला- \n“बौआ, जखन दुनू गोरे काजक िवचार करैले एकठाम बैस गेलॱ तखन माइयो आ दािदयोकS बजा लहुन।” \nबाबाक आदेशमे िबना िकछु जोड़-घटाउ केने हिरचरण ऑंगन जा दािदयो आ माइयोकS कहलक। ओना, ओहो दुनू गोरे \nिबना िकछु बजने-भुकने हिरचरणक संगे दरबªजापर पहुँचली। राधाचरण सेहो पिरवारक Cमुखजनक सीढ़ीपर छलतँए ओकरो  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n48 \n \nरहब अिनवाय< होइतै मुदा ऊिह नइ रहने पिरवारक गौण-पाK बिन गेल अिछ। होइतो अिहना छै जे जइ पिरवारमे जे जन \nजेहेन ऊिहगर रहल ओ अपन ऊिहक िहसाबसँ पिरवारक िµयामे ओे संल½न भइये जाइए।  \nतीनू गोरेकS देख देवचरण बजला- \n“बौआ, जइ पिरवारमे अपना सभ छीओ पिरवार ए¾े गोरेक निह, सबहक छी। तँए सभकS अपना-अपना उिकितये ऐ \nिवचारकS नीक जकi मनमे रोिप अपना-अपनाकS ओइमे संल½न रखबाके चाही। जँ से नइ हएत तँ िकछु गोरेकS काजो आ \nजवाबदेिहयोमे उदासीनता औत आ िकछु गोरे जे अपन पिरवारकS अपन बुिझ सेवा करत ओ दोसरसँ अपनाकS महपूण< बुझबे \nकरत। तँए सबहक बीच सबहक काजक जानकारी रहब ज¡री अिछ।” \nओना, हिरचरण अिछ तेरहे-चौदह बख<क, मुदा देवचरणक िवचारकS नीक जकi बुिझ गेल। बाजल- \n“बाबा, ई तँ भेल वैचािरक IेKक बात, मुदा बेवहािरक IेK तँ ऐसँ अलगो भऽ सकैए िकने?”  \nहिरचरणक िवचार सुिन अपन सहमत जतबैत देवचरण मुड़ी डोलबैत बजला- \n“बेस बात बौआ कहलह। पिरवार तँ काजक धुरी बना कऽ ने चलैए। तेही सबहक िवचार करैले ने कहने छेिलयह \nजे सभ िकयो एकठाम बैस एक मतक र6तासँ पिरवारकS आगू िदस बढ़ाएब।” \nदेवचरणक िवचार सुिन हुनक प·ी–िसंहेसरी बजली- \n“हम दुनू सासु-पुतोहु 6Kीगणे भेलॱ, केतबो हएब तँ अपन घरे-अँगना आ खेते-पथार धिर हएब। तिहना हिरचरण सेहो \nबाले-बोध भेल। राधाचरणक कोनो ठेकाने ने अिछ जे ओ की अिछ आ की करत।” \nप·ीक िवचार सुिन देवचरण मु6की भरैत मुड़ी डोला-डोला मने-मन िवचारए लगला। प·ीक िवचार सेोअना सत् \nअिछ, मुदा सत् रिहतो सोोअना उिचत केना कहल जाएत? हँ, जइ पिरवारमे पु ख जीिवत रहला, माने पु ख Cधान पिरवारमे \nएहेन िवचार स£भव भइयो सकैए, मुदा जइ पिरवारमे पु ख नइ रहला तइ पिरवारमे तँ मिहलेक ने Cधानता हएत। तैठाम \nिहनक िवचार केना स£भव भऽ सकत। मुदा अखन तँ गाम-समाजक िवचार करए निह बैसल छी, अखन तँ माK अपन \nपिरवारक िवचार करए बैसल छी, तँए अखन तँ पु खे Cधान पिरवार भेल। नीक हएत जे पिहने अपन पिरवारक भूतक \nजानकारी संIेपमे सभकS िदऐ। जिहना कोनो धारक उéगम 6थलसँबीचक Cवािहत होइत धाराक धार अिbतम कोनो अगम \nधारे वा समुcेमे समािहत होइए तिहना ने पिरवारोक अिछ। ओना, पहाड़क दोसर ¡प अिछ। ओ धरतीपर उठल रहैए, जेकरा \nचोटीपर चढ़ैमे बहुत अिघक भीरो होइए, मुदा ओइठामसँ पुन: िनचi उतरैमे, माने धरतीपर अबैमे, चढ़ाइ काल जेहेन मेहनत \nभेल रहत तेहेन ढलानपर ढलकैत उतरैमे भीर निहयS होइए। जखन िक र6ता दुनूक चढ़ैयो आ उतरैयोक ए¾े रहैए। मुदा \nऐठाम तँ पिरवारक िवचार करैक अिछ। पिरवारक र6ता धारो आ पहाड़ोसँ िभ अिछए। िकए तँ धारे-पहाड़ जकi पिरवारोक \nगित-िविध तँ अिछ निह। ऐठाम मनुखक बीचक र6ता अिछ। जइमे समािजक पिरवेशक संग शासकीय पिरवेश सेहो अिछ। \nशासन तंKक अनुकूल पिरवारक पिरवेश बनैए। जँ शासन-तंK पिरवार पIी रहल तँ सुगम रहल आ जँ शासन-तंK Cितकूल \nरहल तँ िवपरीत पिरवेश बिनते अिछ। खाएर जे अिछ जेतए अिछ से तेतए रहह। ऐठाम तँ अपन बाप-दादाक िनरमौल \nपिरवार अिछ, जेकर अपन इितहास अिछ। मुि6कयाइत देवचरण प·ी िदस देखैत बजला- \n“अहiक िवचार तँ नीक अिछए मुदा जखन सभ िकयो मनुखवंशक मनुख छी, तखन देह-हाथ छीपलासँ थोड़े हएत।” \nबजैक µममे देवचरण बािज तँ गेला मुदा लगले मनमे उठए लगलैन जे अनेरे कोन िवचार िदस भँिस गेलॱ। अखन तँ \nहिरचरणकS पिरवारक Cमुख कक ¡पमे ठाढ़ करैक अिछ...। \nिबचेमे हिरचरण बाजल- \n“बाबा, अखन जइ िवचारे सभ िकयो एकठाम बैसलॱ हेन, पिहने ओकर िवचार क¡, पछाइत समय रहलापर आरो-आरो \nबात-िवचार करब। ने िकयो आन छी आ ने आइये भिर समयो अिछ।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n49 \n \nओना, हिरचरणक िवचारसँ दादीक मनमे कनी कुवाथ ज¡र भेलैन। कुवाथक कारण छेलैन अपन िवचारपर सँ नजैर \nहटाएब,मुदा बाल-बोध हिरचरणकS बुिझ मुँह बे रखली। जे बात देवचरण बुिझ गेला। मुदा ओइ िवचारकS पुन: जागृत निह \nकरैत अपन पिरवारक िवचार उठबैत बजला- \n“बौआ हिर, सािठ बख<क पिरवािरको िजनगीक आ शासनोक चढ़ाव-उतारक अनुभव अिछ, जे तोरा नइ छह। \nतँए, संIेपमे पिहने ओ िवचार भूिमका ¡पमे जािन लेबबेसी नीक हेतह।” \nजिहना असिथर भेल पोखैरक पािनमे आ Cवािहत होइत धारक पािनमे हेलैक अलग-अलग लूिरक ज¡रत होइ छै, माने \nपोखैरक हेलब जकi धारमे हेलब तँ डुिमये जाएब। िकएक तँ Cवािहत होइत धारक धारामे हेल कऽ पार करैमे दोहरी \nसावधानीक ज¡रत होइ छइ। पिहल, धारक धारेमे ने भँिस जाए, आ दोसर पार करब तँ अिछए। जे पोखैरमे नइ होइए। \nपोखैरमे माK एकटा सावधानीक खगता रहैए, एक महारसँ दोसर महारपर जाएब। हिरचरण बाजल- \n“बाबा, पिरवारक जे पैछला धारा रहलमाने इितहास, ओ तँ आब भूत बिन चुकल अिछ, ओकरा तँ वत<मानक नजैरसँ \nनिहयS देखल जा सकैए, मुदा जिहना वत<मान भूतपर ठाढ़ अिछ आ भिवस िदस बढ़ैले िहयािस रहल अिछ, तिहना ने ओकरा \nमजगूतीक संग पकड़ैयोक अिछए।” \nओना, पिरवारमे हिरचरण बाले-बोधक pेणीमे अिछमुदा यएह बाल-बोध ने भिवसमे पिरवारक मेह ¡पमे ठाढ़ हएत। \nजिहना िभनसुरका सु ज देख लोक अनुमान करैए जे आजुक िदन केहेन हएत तिहना हिरचरणक बातकS सीमÎिकत करैत \nदेवचरण बजला- \n“बौआ हिर, पिरवारमे दू रंगक सद6य होइए, पिहल पु ख आ दोसर मिहला। अखन तक जे अपना सबहक पिरवारक \nधारा रहल,ओइमे जिहना पु खक लेल घर-बहार जाइ-अबैले, करै-धड़ैले सगतैर खुजल रहैए तिहना मिहलाक लेल सगतैर तँ \nबbधन लगले अिछ। पु खक अछैत जँ मिहला पिरवारसँ िनकैल पिरवािरक िµया-कलाप करैयो चाहती तँ पिरवारक संग \nसमाजोक लोक ऑंगुर बतेबे करतैन।” \nिबचेमे हिरचरण बाजल- \n“एकरा के काटत! एहेन तँ सभ िदन होइते आिब रहल अिछ!”  \nपैछला िवचारकS देवचरण सोोअना कबुल लेलैन, मुदा भूतक कबुल कएल िवचारकS भिवसमे केना कबुलनामा बनौल \nजाए,ऐठाम आिब अँटैक गेला। देवचरण एक िदस जखन पाछू िदस िहया कऽ देखए लगैथ तँ साफ देखा पड़ैन जे पिरवारक \nजे पैिKक स£पैत अिछओ तँ न¸ भऽ गेल छल, मुदा पिरवेश एहेन बनल जे ओ पैछला पीिढ़क अरजल स£पैत पुन: पिरवारमे \nजुिड़ गेल। तिहना आइ धिरक जे समािजक राज-सा रहल ओ गुलामीक रहल, माने िवदेशी शासनक, जे मिटयामेट भऽ पुन: \n6वतंK ¡पमे जीिवत भऽ गेल। मुदा अपन जे िजनगी रहल तइमे आ आगूक जे हिरचरणक िजनगी हएत ऐमे िवपरीत स£बbध \nअिछए। तँए, पैछला िजनगीकS इितहासक पामे समैट ऐगला िजनगीक ने िदशा बोध करब ज¡री अिछ...। \nदेवचरण बजला- \n“बौआ हिर, अखन धिरक जे पिरवारक इितहास रहल ओ पंगुक ¡पमे रहल। माने जेहेन िजनगीमे लेाक 6वछbद \nसiस लैत िबचड़ैएसे तँ निहयS रहल। तैयो अपन सािठ सालक िजनगी किट गेल। मुदा आब जखन अपना िदस तकै छीतँ \nबुिझ पड़ैए जे देहमे ओहन शित निह अिछजेकर उपयोग करैत पिरवारक गाड़ीकS आगू मुहS ससारब, तँए जाबे जीबै छीताबे \nजहi धिर स£भव हएत से तँ करबे करब, मुदा...।” \n‘मुदा’ किह देवचरणकS चुप होइत देख हिरचरण उसुक होइत बाजल- \n“तखन?”  \nदेवचरण बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n50 \n \n“तखन यएह जे पिरवारक जे पंगुपन रहल ओकरा पूित< करैत, ओइ पंगुपनकS मेटबैतजिहना िचड़ै अकासमे 6वछbद \nजीवनक सiस लैत उड़ैए तिहना पिरवारोकS बनाएब छह।” \nदेवचरणक िवचार सुिन जेना सभिकयो[v] पंगुपनक ग£भीरताकS बुिझ गेल तिहना सभ सभ िदस नजैर दौड़बैत, ग£भीर \nहोइतचुपचाप उिठ-उिठ अपन-अपन जीवन-िµया िदस बढ़ए लगल।  \nq \nशद संÄया : 1853,  ितिथ : 30  मई  2018 \nजारी....  \n \n  \n \n[i] पिरवािरक िजनगी - ले \n[ii] मनुखक िजनगीक िµया \n[iii] गितशी िजनगीसँ \n[iv] pेQजन  \n[v] प·ी, पुतोहु, आ पोता \n  \nजारी.... \n२\n \nजगदीश Cसाद मvडल  \nदूटा लघुकथा- \n‘मानसरोवर याKा’, ‘करतब ’ \n  \nमानसरोवर याKा \nपिरवारक सात भiइक भैयारीमे वैािनक भाय–माने जीतनलाल भाय– जेठ छैथ, जे िदस£बरमे सेवा िनवृि भऽ भाभा \nशोध सं6थानसँ गाम आिब गेला। बचेसँ Cखर बुिधक रहने जीतनलाल भाय गामक 6कूलसँ एम.एस-सी.तक Cथम 6थान \nपबैत रहला। ओना,शु¡मे माने हाइ 6कूलसँ कौलेज धिर मनमे यएह िवचार रोपने छला जे एम.एस-सी.क पछाइत कौलेजमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n51 \n \nनोकरी करब, Cोफेसर बनब। मुदा एम.एस-सी.क िरजट िनकैलते भाभा शोध सं6थानमे भेकेbसी भेल, जीतनलाल भाय अ´लाइ \nकेलैन आ सलेट भऽ गेला।  \nअड़तीस बख<क सेवाक पछाइत वैािनकजी 5 िदस£बरकS सं6थानसँ सेवा िनवृि भेला। जुलाई मासक पिहल \nस´ताह, आcा नIK कािये समा´त भेल। सालक अखन तकक जे मौसम रहल माने बरसातक, ओ अिनित रहल। \nअिनित भेल जे ऐगला समय माने बरसातक केहेन हएत तेकर अनुमान ठीक-ठीक नइ लागब। जिहना िभनसुरका सुज< \nदेखलासँ लोक अनुमान तँ कइये लइ छैथ जे औझुका िदन केहेन हएत। तिहना सालक तीनू मौसमक सेहो अिछ। तीन \nमौसम भेल जाड़, गरमी आ बरसात। कोनो मौसमक, पूव< पI माने चािर मासक मौसममे शु¡क जे एक-सवा मास \nहोइए, ओकर सीख-लीख पकैड़ लोक अनुमान लगा लइ छैथ जे मौसमक ऐगला ¡प केहेन हएत, से नइ भेल। िकए तँ \nअखन तक जे समय बीतल छल ओ ने रौिदयाहेक आभास दइ छल आ ने तेहेन िवकराल बरसातेक। शु¡ जेठमे एकटा \nनमहर बरखा भेल जइसँ िकसान सभ अपन गरमाधानक बीआसँ लऽ कऽ अगहनी-धानक बीआ तक पािड़ लेलैन। ओना,बीआ \nपाड़ला पछाइत केते गोरेक मुहसँ िनकलल छेलैन जे ऐबेरक समय सवारी हएत जइसँ मौसमो आ समयो नीक रहत। जखन \nमौसम नीक रहत तखन उपजा-बाड़ी सेहो नीक हेबे करत। संजोगवश जेठ मासक बीच-बीचमे दूटा हाली बरखा भेबो \nकएल, जइसँ धानक बीआक उपज नीक रहल। शु¡ अखाढ़मे माने आcा नIKक पिहल िदन नीक बरखा भेल, जइसँ तीन-\nचािर िदन धुरझार धनरोपनी चलल, एक चौथाइसँ बेसी खेत अबाद भऽ गेल। मुदा पोखैर-झiखैर निह भरल तइसँ केते गोरेक \nअनुमान ईहो हुअ लगल छेलैन जे जँ आcामे भूिम भरल निह तखन रौिदयाहे समय मानल जाएत। ओना, ढेनुआर नIK सभ \nपछुआएले अिछ, तँए पािनसँ भूिम भरैक स£भावना समा´ते भऽ गेल सेहो निहयS कहल जा सकैए। आcा नIKक उतारमे सेहो \nएकटा बरखा भेल जइसँ दू िदन रोपनी चलल, मुदा पोखैर-झॉंखैर खालीक-खािलये रिह गेल। आcाक शु¡क बरखामे जेतेक \nपािन पोखैरमे बेिसयाएल छल ओ तेरह िदनक जेठुआ रौदमे सुिख कऽ किमयाइये गेल। ओना, आम-जामुनक सुभर पैदावार भेबे \nकएल अिछ।  \nरेिडयोओ-अखबारो सभसँ मान सरोवरक महामक भरपूर Cचार शु¡ भेल। गाम-घरक लोक तँ क£मो मुदा महनथानो \nसबहक आ शहरो-बजारक लोक सभ आकिष<त भेबे केला। मानसरोवर जेबा-ले सभ तरहक सुिवधो भइये गेल अिछ। \nओना, हवाई जहाजसँ लऽ कऽ हेलीके´टरआिकचिरचिकया गाड़ी सबहक र6ताक बाबजूदो पएरे सेहो चलइ पड़ैए। मुदा से \nलोकक मनसँ घसैक गेल अिछ। घसकबो केना ने करत, जैठामक िवचारमे माघ सन जाड़क समयकS एक िदन बीतने \nलोकक मनमे िबसवास जिगते अिछ जे ‘गेल माघ उनतीस िदन बiकी’,  तैठाम जँ आधासँ बेसी र6ताक सवारीक सुिवधा \nमानसरोवरक लेल भइये गेल अिछ।तँए, धापे-धाप पहुँचब असान भइये गेल अिछ...। \nजीतनलाल भाय मनमे रोिप लेलैन जे ऐबेर मान सरोबरक याKा करबे करब। दूरक याKा अिछ तँए जँ एकटा संगी \nभऽ जाएत तँ ओ नीक रहत।  \nसातो भiइक भैयारीमे जीतनलाल भाय लगा पiच भiइ बाहरे-बाहर नोकरी करै छैथ, खाली हम दुनू भiइ माने हम आ \nजीवनलाल भाय गाममे रहै छी। हमर कोनो िहसाबे ने अिछ, सातो भiइमे सभसँ छोट रहने छबो पढ़ल-िलखल भाइयो आ वृ­ \nिपताजी सेहो पढ़बै-िलखबैपर िधयान नै देलैन, अनठा देलैन, जइसँ नामो-गाम आ िकताबो पढ़ब तँ सीख लेलॱ, मुदा गीता-भागवत \nपढ़ैक लूिर निह भेल। ओना, धरमागती पुछी तँ हुनका सबहक दोख निहयS छैन। िकए तँ अधबेसूए अव6थामे माइयो मिर \nगेली आ िपताजी सेहो िबमारीक फेड़मे पिड़ गेला जइसँ हमरा पढ़ै-िलखैपर िधयान निह दऽ सकला। ओना, जेठ भाए सभ \nसIम छला जइसँ पढ़ा-िलखा सिकते छला मुदा ओ सभ कान-बात ऐ दुआरे नइ देलैन जे जखन सभ भiइ नोकरी किरते \nछी, नीक कमाइ अिछए तखन घरक ओगरवािहयो-ले आ मातो-िपताक टहल-िटकोरा-ले तँ आदमी चाहबे करी, तइले भने \nभैयारीमे सातम भाय- सेवालाल अिछए। जखन नोकरी-चाकरी निहयS करैक छै तखन अनेरे िकए पनरह-बीस बरख तक \n6कूल-कौलेज धॉंगत...। तँए हम बौक-बकलेल रिहये गेलॱ। ओना, हमरा सन ढेरो लोक गामोमे अिछ आ देशोमे अिछए। \nदुिनयiक तँ कोनो िहसाबे निह। ओना, जँ बुिधमान आ बौक-बकलेलक जनगणना ठीकसँ हुअए तँ एकोअना लोक बुिधमानक \npेणीमे नइ औत, पनरहअनासँ बेसीए हमरे सन-सन लोकक अिछ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n52 \n \nपरसू वैािनक भाय मानसरोवरक याKापर िनकलता। दूरक याKा, तँए एकटा संगीक खगता छैbहे। ओना, अखन तक \nबहुतो याKा वैािनक भाय कऽ चुकल छैथआ सेदेशक संग दुिनयÔक, मुदा तइ सभ याKामे प·ी संग दइ छेलैन। मुदा ऐ \nयाKामे जीतनलाल भाय प·ीकS संग निह लऽ जाए चाहै छैथ। नइ लऽ जाइक िवचारक पाछू कारण छैन जे एक तँ उमेरोक \nिहसाबसँ, दोसर अपन तँ फुहराम शरीरो छैन आ सभ िदन जे लोहा-ल¾ड़क बीच काज केलैन तइसँ देहमे ताकतो छैbहे। \nमुदा भौजी तँ भिर िदन डेरामे रिह खेबो-पीबो खूब करै छेली आ टी.बी., क£´यूटरक खेल देखैत-देखैत अथबलो भइये गेल \nछैथ, माने केतेको िबमारी सेहो पोिस नेने छैथ तँए वैािनक भायक मनमे शंका छैन जे जँ प·ीकS संग करब तँ अपन मदत \nिक हएत जे अपने भिर िदन िहनकर टहल-िटकारो करए पड़त, तँए निहयS लऽ जाएब नीक। हमरा, ओना हमर नाओंएसेवालाल \nछी मुदा आब ओते ऊिहये ने रहल जे मानसरोवर सन र6ताकS पार करब। ओहन-ओहन र6ताक ठेकाने रहत, आिक िदशÎसे \nनइ लागत सेहो ठीक अिछ। तँए, जाइने कऽ वैािनक भाय हमरा निह कहलैन। हँ, मैझला भाय–जीवनलाल भायजे गामेमे \nरिह िव^ालयमे नोकरी करै छैथ। माने गामसँ कोस भिरपर िव^ालय छैन। तहूमे सं6कृत महािव^ालय,जेकर की ि6थित \nअिछ से केकरोसँ छीपलो निहयS अिछ। िव^ाथÂसँ बेसी िशIके छैथ। जीवनलाल भाय अपनउपि6थित बना, एक-आध घbटा \nसंगी सभसँ गप-स´प करै छैथ आ घुिम कऽ अबै छैथ। यएह हुनकर सभिदना ¡िटंग छैन। Cोफेसरक दरमाहा सेहो पिबते \nछैथ जइसँ पिरवारोक भरण-पोषण नीक जकi होइते छैन। तँए, जीवनलाल भाय बेसी उपयुत रहतैन। वैािनक भायकS सेहो \nजीवनलाल उपयुत संगी बुिझ पड़लैन। जीवनलालकS लगमे बजा वैािनक जीतनलाल भाय कहलिखन- \n“बौआ, मानसरोवर जाइक िवचार मनमे बहुत िदनसँ अिछ मुदा समय नइ पबै छेलॱ, तँए निह गेल भेल। ऐबेर समय \nपेलॱ हेन,जेबाक िवचार भऽ गेल। दूरक याKा छी तँए जँ दुनू भiइ संगे चलब तँ नीक रहत।” \nमानसरोवरक जे आ®यािमक पिरचय अिछ ओ जीवनलाल भाय जनै छैथ, तँए जेबाक कोनो तेहेन िजासा मनमे निह \nजगलैन। ओना, नवकबिरये उमेरमे माने तीसे-बीस बख<क अव6थामे जीवनलाल भाय मानसरोवरक याKासँ भऽ आएल छैथ \nजइसँ र6ताक दुग<मता अखनो ओिहना मनमे नचै छैन। मुदा वैािनक भाइक मनमे िकए एहेन िवचार ऐ उमेरमे एलैन ओ मने-\nमन जीवनलाल भाय िवचारए लगला। मानसरोवरक एहेन र6ता अिछ जैठाम जेबा-ले केतबो गाड़ी-सवारीक सुिवधा िकए ने \nभेल मुदा पएरे तँ ओहन र6ता चलै पड़त जइमे माघो मासक शीतलहरीक जाड़सँ बेसी जाड़ अिछ। तेतबे निह, र6तो तेहेन \nउभर-खाभर अिछ जे केतए िपछैड़ कऽ खसब आिक ठSस लागत तेकरो ठीक निहयS अिछ। ओहन जगहपर जँ जीतनलाल \nभायकS जेबाके छेलैन तँ ओइ उमेरमे जइतैथ जइ उमेरमे सभ िकछु बरदास करैक शित देहमे छेलैन। आब जखन बुढ़ भेला \nहेन, सािठ बख<क उमेर भेलैन हेन तखन मानसरोवर जाइले तैयार भेला हेन। एकरा नेनमैत कहब की निह? मरै बेरमे जँ \nबुिधक बखारीए माथमे घॲिसया जेतैन तँ ओकरा लइये कऽ की करता? जाबे िनयार-भास करता तइ िबचेमे जँ बखारी टुिट \nकऽ खिस पड़तैन तखन? तहूमे र6तेमे जँ केतौ मिर-हिर गेला तखन तँ सेहो ने पेब सकता जे पबैक िवचार मनमे जोर \nमारने छैन! मुदा जेठ भाय होइक नाते की बाजब से तँ िवचार जीवनलाल भाइक मनमे उिठये गेल छेलैन। ओना, मन िनिण<त \nछेलैन जे कोनो हालतमे जेबाक निह अिछ। मुदा जेठ भाय तँ िपता तुय होइ छैथ, आदेशो नइ मानब सेहो केहेन हएत। तँए \nमुँह ब केने जीवनलाल भाय मने-मन िवचारैत वैािनक भाइक आगूमे ठाढ़ छला।  \nजीवनलाल भायकS गुम-सुम ठाढ़ भेल देख वैािनक भाय दोहरबैत बजला- \n“बौआ, िकछु हँ-हूँ निह बजलह?”  \nओना वैािनको भायकS जीवनलालक गु£मीक माने लिगते छेलैन, मुदा नइ बजैक माने निहयS भेल सेहो केना मानल \nजाए। तिहना जीवनो भाइक मनमे छेलैbहे जे नइ जाएब िक जाएबसे तँ िकछु ने बजलॱ हेन। ओना, जीवन भाय मने-मन ईहो \nसोिच रहल छला जे एहेन-एहेन लोहा-ल¾ड़क बीच रहैबलाकS झूठ बािज ठकलो जा सकैए, मुदा छैथ तँ जेठ भाय, जँ बुिझ \nजेता तखन अनेरे चान जकi मनमे पहाड़क किरया धबा बैस जेतैन। से निह तँ पिहने गÉची माछ जकi थालमे नुकाइक \nकोिशश करी, जँ सुतैर गेल तँ बड़बिढ़यi, निह तँ दोसर र6ता धड़ब...। जीवनलाल भाय बजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n53 \n \n“भाय साहैब!अखाढ़ मास चिल रहल अिछ, गु  पूिण<मा आगूमे अिछ, केते Cेम आ मेहनतसँ  आमक कलम लगौने छीसे \nतँ बुझले अिछ। देखते िछऐ जे जिहना राइर, तिहना फैजली, तिहना मोहर ठाकुर अिछ आ तिहना अÁपाली सेहो बोनाएल \nअव6थामे तरतर करैए, एकरा सभकS छोिड़ जाएब नीक हएत।” \nजीवनलाल भाइक िवचारमे वैािनक भाय जेना बिह गेला तिहना बोिहयाइत बजला- \n“मानसरोवर जाइमे बर बेसी तँ पनरह िदन लागत, तैबीच की सभ आम सिठये जाएतजे मन छह-पiच करै छह?”  \nओना, जीवनलाल भाइक मनमे उिठ चुकल छेलैन जे वैािनक भाय भौितक िवान जनै छैथ, मुदा जीवन िवान हमरा \nजकi थोड़े जनै छैथ जे हमर बात बुझता। भावातुर भऽ जीवनलाल भाय बजला- \n“भाय साहैब, C« जँ आमे खाएबक रहैत तखन अहiक िवचार सोोअना मानै-जोकर छल। िकए तँ अखन गाछेमे \nआम लागल अिछ। जँ आठ िदनक पछाइत तोड़लो जाएत तैयो पनरह िदन आरो रहबे करत। मुदा से बात तँ अिछ निह।” \nअपन िवचारकS खिvडत होइत देख वैािनक भाय पुछलकैन- \n“तखन की अिछ?”  \nजीवनलाल भाइक मन मािन लेलकैन जे C«क ने उर देब अिछ। जेठ भाय रिहतो तँ C«क¼ ने भेला। आêािदत \nभऽ जीवनलाल भाय बजला- \n“भाय साहैब, जिहना वृbदावनमे कृ¶णक परोछ भेने रािधका सभ िवरहाए लगै छेली, तइसँ की कम Cेम हमर आमो आ \nआमक गाछोक Cित अिछ।” \nजीवनलाल भाइक िवचारमे वैािनक भाय वौआ गेला। पुन: C« केलैन- \n“से की?”  \nसोलही गोटी लाल होइत देख जीवनलाल भाय बजला- \n“जिहयासँ आमक पीपही रोपलॱ तिहयेसँ िसनेहक संग Cेमो आमो आ आमक गािछयो संग बिन गेल अिछ। गाछक संग \nजुआन हािर गेल छी जे जाबे अपने जीबैत रहब ताबे तोरो जीबैत रखबौ! अपने मानसरोवर जाएब, जइमेकमसँ कम पनरह िदन \nलागतआ तइ िबचेमेजँ चोरे-चहार चोरा कऽ आम तोिड़ िलअए तखन ओकर रIा कऽ सकिलऐ? जखन चीजे िवरहा जाएत \nतखन ओकरा संग जे Cेमक वादा केने िछऐ से रहत?”  \nभौितक जुगक भौितकवादी वैािनक भाय- िजनक ान सेवा िनवृिक पछाइत जखन िवानक ¡पमे लतड़लैन तखन \nसानक बाट हुनका मनमे उठलैन। सेवा िनवृिक माने काजसँ मुत, अथत् हाथसँ काज चिल गेल वा छीना गेल। काजुल \nलोककS जखन हाथक काज छीना जाइए तखन अबैबला िजनगी मृतCाय बिन जाइए।तँए, ओ अपना-जोकर काजक पाछू वौआए \nलिगते अिछ। सएह वैािनक भायकS भेलैन। एक िदस ान एते Cखर भऽ गेलैन जे दुिनयiक खोजी बिन गेला। दोसर िदस \nअपन ानकS िवानक िदशामे बढ़ौलैनआतेसर िदस िवान, समाज आ शा6Kक बीचक खािधमे तेना पड़ला जे मन बबलाकऽ \nमानसरोवरक याKाक लहैरमे हेलए चािह रहल छैन। गिणतक गणना करैबला वैािनक भाय जीवन, समाज आ दुिनयiक जखन \nगणना करए लगै छैथ तँ िहसाबे गड़बड़ा जाइ छैन। जइसँ कोन िहसाबकS सही मानी आ कोन िहसाबकS गलत, अही गलत-\nसहीक बीच मन फँिस गेल छैन। अbतत: जेकर एकेटा उपाय सुिझ रहल छैन जे अपन ऑंिखक देखलकS सही मानब। तँए \nमानसरोवरक याKा मनमे गहॴर तक धँिस गेल छैन...। वैािनक भाय बजला- \n“बौआ जीवन, जेते आम नोकसान हेतह ततेक दाम हम दए देबह।” \nवैािनक भाइक िवचार सुिन जीवनलाल भायकS अपन िवचारक र6ता कटैत बुिझ पड़लैन। मने-मन गर अँटबए लगला \nजे आब की करब। मुदा लगले एकटा जुित फुरलैन। फुरलैन ई जे वैािनक भाय िक मानसरोवरकS शीतल, कोमल, पिवK \nहृदय ¡पी सरोवर थोड़े बुिझ रहला अिछ ओ तँ एकटा भौगौिलक 6थान बुिझ रहला अिछ। ओकरा देखबकS काज बुिझ \nरहला अिछ। काजकS तँ काजेसँ रोकल जा सकैए। से निह तँ ओहने जबर काज जँ आगूमे िदऐन तँ ज¡र मन मािन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n54 \n \nजेतैन आ अपन छुÓी भऽ जाएत। जखने अपन छुÓी हएत तखने ने दुनू गोरे छुÓा भऽ जाएब आ अपना-अपना मने अपन \nकाज स£हारब, पछाइत अपन िवचारता जे केना करब...। जीवनलाल भाय बजला- \n“भायसाहैब, अहi जखन गाम आएलो ने रही तिहयेक काज आगूमे िसरचढ़ भऽ गेल अिछ, की ओकरा छोिड़ देब उिचत \nहएत?”  \nवैािनक भाइक मन कनी ठमकलैन। बजला- \n“ओ तँ काज-काजपर िनभ<र अिछ। काजोक तँ अपन माप-तौल अिछ। नमहर [i] काजक आगू छोट काजकS कम वजन \nभेल।” \nजीवनलाल भाइक मनमे खुशी उपैक गेलैन। ओ मने-मन बुिझ गेला जे जिहना सत् बातली जकi लतड़ल रहैए \nतिहना बहानाक लेल झूठोक ली तँ अिछए। मुदा ठiिह-पठiिह झूठोक लीकS लताड़बसँ नीक जे सामनजस करैत लताड़ी। \nजीवनलाल भाय बजला- \n“भाय साहैब, अपनेक संग पूरैमे कनी असोकज< भऽ रहल अिछ। ने तँ एक संग दू-दूटा महतपूण< कत<{य अिछ \nतेकरासँ मुँह मोड़ब आिक मुँह घोकचाएब नीक थोड़े भेल?”  \nनीकक संग अधलो तँ लगले रहैए, वैािनक भाय सेहो िजनगी भिर यएह ने तक< करैत िस­ाbत मनमे रोपने छैथजे \nकोनो व6तुक साIेप-िनरपेI दुनू होइए। यएह िवचार मनमे जिग गेलैन। बजला- \n“एकरा के नीक कहत?”  \n‘एकरा के नीक कहत’ सुिनते बािढ़क पािनक पािहपर चढ़ल रोहु माछ जकi जीवनलालकS बुिझ पड़लैन। मु6की दैत \nबजला- \n“भाय साहैब, िजनगीक कोनो ठेकान अिछ जे केते िदन सेवा करैक मौका भेटत। तखन तँ भेल जे जखने सेवा \nकरैक गर लागए िक ओकरा करैत चली, िनमाहैत चलीमुदातइमे अपना थोड़ेक खiच भऽ रहल अिछ।” \nवैािनक भाय बजला- \n“बौआ, की खiच भऽ रहलह हेन?”  \nमनकS मसोसैत मुहकS िचकुिरयबैत जीवनलाल भाय बजला- \n“भाय साहैब, छह मास पिहलुके बात छी, एके िदस£बरकS अपना सािरकS ऑपरेशन करबए डाटर ऐठाम गेल रही। \nपेटक भीतरक ऑपरेशन रहइ। िबमारीक नाओं िबसैर गेल छी। तेते भीड़ ओइ डाटर ऐठाम देखिलऐ, जे की कहूँ। छह-छह \nमासक न£बर लगैए। िहनकर न£बर चािरम िदनक छैन, आब अहॴ जे कहब से करब।” \nवैािनक भाइक मन मािन गेलैन जे अपने ने घर-दुआर, गाम-समाज छोिड़ बाहर रहलॱ, मुदा जीवनलाल तँ सभ िदन \nगामेमे रिह आिथ<को उपारजन केलक आ समाजक सेवो केलक। तँए, ओकरो अपन जीवनो छै आ जीवनक गितिविधयो तँ \nछइहे। वैािनक भाइक मनमे धiइ-दे खसलैन- केकरो जीवनमे बाधा उप करब सभसँ पैघ अपराध छी। तहूमे जँ ऐ \nसालक (माने जनवरीक पछाितक) काज रहैत तँ ओकरो आगूओ बढ़ाएल जा सकै छल, जेना लोक सराधक (pाधक)भोजो आ \nिकिरयो-कम< बरखी िदन-ले रिख लइए। मुदा ई तँ जीवन-मृयुसँ जुड़ल अिछ। ओना, जीवन-मृयुसँ जुड़ल अनेको C« जुड़ल \nअिछ। मुदा जीवनक Cित लोकोक तँ अपन-अपन नजैर अिछए। जिहना करोड़ो-अरबो लोक अिछ तिहना करोड़ो-अरबो नजैर \nसेहो अिछए। िकयो पािनसँ हलुक हवाकS आ िकयो मािटसँ हलुक पािनकS तँ िकयो पाथरसँ हलुक मािटकS बुझैए। मुदा \nअपन-अपन जगहपर सभ भािरयो अिछ हलुको अिछए। पािनक जँ समुc छी, माने पािनयS समुc छी तिहना पाथरेक पहाड़ो \nछी, माने पहाड़े पाथरो छीहे। तही बीच नेझंझटो अिछ आ िमलान सेहो अिछए। अUीकाक जंगल किहयौ िक सहाराक \nम¡भूिम किहयौ आिक रामवन किहयौ िक वृbदावनक कृ¶णवन, सबहक बीच तँ जीवन चिलये रहल अिछ..! वैािनक भाय  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n55 \n \nअपन िवचारक अि6तवकS असिथर कइये ने पेब रहल छैथ। मनक ओजकS शरीरक ओजसँ मेल-िमलाप भइये ने रहल छैन। \nअसोथिकत होइत वैािनक भाय बजला- \n“बौआ, मनमे जखन रोिप नेने छी जे मानसरोवर जेबे करब तखन तँ भेल जे एकटा संगी रहने कने नीक होइ छइ।” \nवैािनक भाइक सहमैत िवचार देख जीवनलाल भाय बजला- \n“भाय साहैब, {यितगत हमर खगता नइ ने अिछ, संगी चाही, तइले अहi िचbता जुिन क¡। अखने हम गाम िदस \nजाइ छी,मानसरोवर चलैक हरिवड़³ कऽ देबइ। पु ख-पातर जँ संगी निहयÔ हेता तैयो दसटा जनीजाित संगी हेबे करती।” \nओना, जीवनलाल भाइक िवचार सुिन वैािनक भाइक मन जुड़ेलैन, मुदा शंका ईहो भेलैन जे जँ दसटा जनीजाित संगी \nभऽ जाएत तखन दसोक िहसाब-बारी लगबैमे दस गुणा काज बिढ़ये जाएत...। \nसामंजस करैत वैािनक भाय बजला- “जँ दसटा भऽ जािथ तखन तँ सव³म भेल। निह तँ एकोटा जँ भऽ जािथ \nतैयो एक मानसरोवर िक जे सइयो मानसरोवर जाएब असान भऽ जाएत िकने।” \nजीवनलाल भाय बजला- “भाय साहैब, हम ते असगरे गेल रही, कहi केतौ िभयौन लागल?”  \n‘िभयौन’ सुिन वैािनक भाइक मन सुरखुरेलैन। सुरखुराइते मनमे उठलैन- नारदजीकS कोन संगी छेलैन जे चौदहो भुवन \nआ तीनू लोक घुमै छला..? नारदजीक घुमब मनमे अिबते वैािनक जीतन भाइक चेहरापर 6वीकारोितक भाव झलकए \nलगलैन। जेकरा देखते जीवनलाल भाय बजला- \n“अहi अपन तैयारी ठीक राखू संगी भेटबे करत। जखन चोरोकS संगी भेटै छै, झूठो बजिनहारकS संगी भेटै छै तखन \nसौध (शु­) कS िकए ने संगी भेटत।” \nq \nशद संÄया : 2576,  ितिथ : 31  जुलाई  2018 \n \n \n \n  \n  \n  \nकरतब  \nसौन मासक पंचमी। भोरेसँ बाला-सुबाला िचकैन मािटक खोभारसँ मािट आनए िवदा भेल। सबहक हाथमे एक-एकटा \nडोमराउ पिथया, जइमे छोट-पैघ चिर-चिरटा मौनी साजल, िकएक तँकुल पiच बासनक मािटक थु£हा बनौत। पiचो बासनक \nमािटकS 6वछ पिवK जलसँ एकठाम सािन पiचटा थु£हा बनौल जाएत। ओना, समय िनसिचत नइ रहने िकयो खोभार जाइक \nतैयारी करैत, तँ िकयो र6तामे जेबो करैत आ िकयो-िकयो खोभारमे मािट खुिन-खुिन अपन-अपन पिथया-मौनीमे सजेबो \nकरैत, तँ िकयो बासन भिर-भिर घरमुहÔ अबैत। संजोग नीक रहल जे ऐबेरक मौना पंचिमयो आ सोमवारी वÐतक सोमो ए¾े \nिदन पड़ल। काि रिब छल, सौन मासक पिहल रिब, तँए बाबा िवदेlरसँ लऽ कऽ कुशेlर बाबाक संग बैजनाथ बाबाक \nमिbदरमे सेहो भिरपोख जलढरी भेल छल। ओना, जे सभ बैजनाथ आिक कुशेlर बाबा ऐठाम गेल छला ओ सभ तँ र6तेमे \nछला मुदा जे सभ चvडेlर, िवदेlरआिकराजेlर इयािद–लगक 6थान गेल छला ओ सभ कािये घुिम-घुिम घर पहुँचला। आ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n56 \n \nगाममे जे अजनबी बाबा छैथ ओ तँ गामेमे छैथ, तँए िकिरण उगैसँ पिहनिह बहुत लोक जलढार कऽ आिब अपन-अपन \nजीवनक िµयाक वृिमे लिग चुकल छला।  \nदुखमोचन बाबाकS ऐ सभसँ–माने पंचमीक थु£हा, सोमवारी वÐत आ सौनक पिहल रिबसँ कोन मतलब छैन। ओ अपन \nिकसानी िजनगीकS संगी बना संगे-संग चिल रहल छैथ। ओना, जमीनक छोट िकसान छैथ- सीमÎत िकसान, मुदा जनसंÄयामे \nनमहर पिरवार रहने जिहना दुखमोचन बाबाकS अपन पिरवार भिरगर बुिझ पड़ै छैन तिहना हलुको बुिझये पड़ै छैन। िकएक \nतँ दुखमोचन बाबाक 6प¸ सोच छैन जे मधुबनी िजलाक जमीन िक कोनो राज6थानक जमीन थोड़े छी जे पचास-पचास \nबीघामे लोक सेरसोए-तोरीक खेती करत। एक तँ िमिथलाक मािट तहूमे मधुबनी िजलाक, ऐठाम तँ एक धुरक खेतीसँ मसला \nआ पiच कÕाक खेतीसँ सालो भिरक तेलक पुरती एक पिरवारमे भऽ जाइ छै, तैठाम जँ राज6थाने आिक गुजराते लोकक \nसेहbता करब से सोहाbत थोड़े हएत। िकछु छी तँ िमिथलाक अंग मधुबनी िजला छी िकने। मसला आिक तेल पीब लोक \nकए िदन जीब सकैए, जीबैले तँ अ-पान चाही। सेरसो-तोरी खैहन थोड़े छी, ओ तँ तेलहन छी। खाएर जे छी, जेकर छी से \nअपन जानह, दुखमोचन बाबाकS कोन मतलब छैन। एक तँ िकसानी िजनगी छैन तहूमे छोट आँट-पेटक, मुदा जे छैन से \nछैन, एते तँ आमशित छैbहे िकने जे जैठाम एक-सबा कÕा जमीन आ एकटा गाए पोिस लोक गु आpम बना सकैए तैठाम \nतँ  दुखमोचन बाबाकS बहुत छैन। िकयो केकरो देखॱस करत तइसँ पिहने ने मनमे दुनूक ऑंट-पेट–अपनो आ देखॱसो \nकेिनहारक–सेहो अजमा लेत। समयक िहसाबसँ दुखमोचन बाबा काज करए अपन खेत िदस िवदा भेला।  \nआठ बजेक समय, चौबीस वषÂय रेहना दुखमोचन बाबाक ऐठाम पहुँचल। भुलनी दादी ऑंगनेमे छेली। रेहनाकS देख \nभुलनी दादीक देह िसहैर उठलैन। मने-मन भगवानकS कोसैत िवलाप केली- ‘एहने तोहर िकरदानी छह जे वेचारीक िदन हेिर \nलेलहक..!’ मुदा मुहसँ िकछु ने बजली। ऑंगनक मुँह लग रेहना ठाढ़ भेल आधा मुँह झँपने आ आधा उघारने बाजल- \n“दादी, हम िहनके शरणमे एिलऐन हेन।” \n‘शरण’क माने तँ भुलनी दादी बुिझ निह पेली मुदा ‘एिलऐन हेन’ बुिझ लगले बजली- \n“की?”  \nओना, भुलनी दादी अपन मनक लोक छिथए। अवगुण एतबे छैन जे दुख हुअ िक सुख, लगले िबसैर जाइ छैथ। \nिबसरबो की िबसरना जकi िबसरै छैथ, सोोअना िबसैर जाइ छैथ माने केतबो मन पािड़ कहबैन तैयो ने मन पड़ै छैन। जे \nअपने तँ निह मुदा पिरवारोक सभ बुझै छैन आ टोलो-पड़ोसक। तँए, िजनका भुलनी दादीसँ काज रहल ओ कvठपर सवार \nभऽ अपन काज अगुआ लइते छैथ। ओना, भुलनी दादीक िनिव<कार मन छैन, तँए जे िकयो कोनो काजे अबै छैथ ओ अपने \nतनदेही भऽ पिहने अपन काज हिथया लइ छैथ, मुदा जे पछुएला ओ िबसरनमे उसरन भइये जेता।  \nभुलनी दादीक मुहसँ ‘की’ सुिन रेहनाक मनक पiिख िनरमए-फरकए लगल। िनरैम कऽ फरैकते रेहनाक मन चकभौर \nिलअ लगल। एकाएक रेहना अपन सोोअना मुँह उघािर बाजल- \n“दादी, िहनका रामझुमनीक खेती छैन।” \nिबचेमे भुलनी दादी हड़बड़ाइत पुछलिखन- \n“तीमन-ले लेबह?”  \nओना, भुलनी दादीक बात सुिन रेहनाक मन मुि6कयाएल, मुदा मुँह दािब बजली- \n“नइ दादी, रोजगार करब तइले।” \n‘रोजगार’ सुिन भुलनी दादी अपनाकS कारोबारी निह मािन बजली- \n“अखने बाबा खेत गेलखुन हेन, चलह हम कहबैन।” \nओना, दुखमोचन बाबाक नाओं सुिन रेहना सहमल ज¡र मुदा भुलनी दादीक बात सुिन िनधोख भऽ संगे िवदा भेल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n57 \n \nपiच कÕा बरसाती रामिझमनी-खेती दुखमोचन बाबा केने छैथ। ओना, समयक िकरदानीसँ खेती समयपर केलो पछाइत \nपनरह िदन पछुआ गेल छैन। बरसाती रामिझमनीकS समयपर पािनक िपयास लगै छै िकने, से बरखा नइ भेने बािढ़मे कमी \nआिब गेल छेलैन। मुदा राित भिरक हेराएल राहीकS जखने भोरक भु कबाक भास होइए तखने ने ओकर चान चनैक-चनैक \nचमकौ लगैए से दुखमोचन बाबाकS भइये गेल छैन। खेतक बीचमे ठाढ़ दुखमोचन बाबा अपनो खेती िहया रहल छला आ ओइ \nसभ िकसानपर मने-मन गरमा सेहो रहल छला जे जेसभ िसमाbत िकसान अिछ। जँ ओकर खेत ऊँचरस छै तँ पािनक \nओिरयान किर कऽ बरहमिसया खेती पकैड़ बरहमिसया िकसान बिन जेबा चाही। तइले तरकारी खेती सेहो अिछ आ फलो-\nफलहरीक संग पानोक खेती कएले जा सकैए आ निह जँ गहॴर खेत अिछ तँ माछ-मखान इयािद करी। से सभ निह किर \nजँ पैघ िकसानक [ii] देखॱस करब तखन तबाही हेबे करत, जिहना खंजनकS हंसक चािल पकड़ने होइ छइ। तहीकाल खेतक \nआिड़पर अबैत पि·यÔ आ रेहनोकS दुखमोचन बाबा देखलैन। देखते खेतसँ िनकैल आिड़पर आिब बैसला।  \nफिर¾ेसँभुलनी दादी दुखमोचन बाबाकS कहली- “अहॴक काज किनयाकS छै, तँए भSट करए आएल अिछ।” \nझॉंपल-तोपल भुलनी दादीक बात सुिन दुखमोचन बाबा झँपले-तोपल बजला- “केहेन काज?”  \nकाजो तँ काज छी, एकर िक कोनो आिड़-मेड़ अिछ। जँ ऐछो तँ कोिशकbहाक बलुआहा मािटक आिड़ जकiअिछ, जे \nकेतौ पएरे-पएर उिड़ जाइए, तँ केतौ पािनमे डुमल खेत जकi पएरे-पएर तेना िकचैड़ जाइए जे कदबा-कदबा भेल रहैए, तँ \nकेतौ िजनगीक धुरी बिन सेहो चलैए आ केतौ ग´पक काज बिन मुहS-मुँह टहलैत रहैए। खाएर जे जेतए अिछसेतेतए \nरहअ, ऐठाम भुलनी दादी, रेहना आ दुखमोचन बाबाक बीचक बात अिछ। जिहना नचार आवेदक अपन आवेदनक अजÂ \nनचारक संग भोलाबाबाक दरबारमे नचारी गािब-गािब मजÂक लेल लगबैए तिहना रेहना अपन अजÂ पेश करैत दुखमोचन \nबाबाकS कहलकैन- \n“बाबा!िहनके दरबारमे आएल िछऐन, शरण दैथ वा भगा दैथ।” \nमहादेवी वमक  ‘ठुकरा दो या ´यार करो’ जकi रेहनाक बात सुिन दुखमोचन बाबाक मन चकराए लगलैन। चकराइत \nमनमे िवचार उठलैन- बीस-पचीस बख<क औरतक मॉंग छी। अखन तक एतबो ने बुिझ पेब रहलॱ हेन जे गामक छी आ \nआिक आन गामक,तैबीच कोन सीमापर ठाढ़ भऽ िकछु बाजब..? तइिबचेमे भुलनी दादीक मनकS सेहो रेहनाक बेथा-कथा ध¾ा \nमारलकैन। ध¾ा लिगते धिकयाएल भुलनी दादी पितकS कहलिखन- “वेचारी दैवक डiगसँ चुर-चुर भेल अिछ तँए अपना ऐठाम \nआएल अिछ।” \n‘दैवक डॉंग’ सुिन दुखमोचन बाबाक मनमे जेना अ6सी मनक बोझ पिड़ गेलैन। पड़बो केना ने किरतैन। दैवक डiग \nछी, कोन दैवक डiग छी, से की कोनो एकेटा दैव छैथ। अपना सबहक िहसाबे चौरासी लाख देव छैथ आ \nसमुcकातबला[iii] सबहक िहसाबे करोड़मे एकटा कम। मनकS असिथर करैत दुखमोचन बाबा िवचारए लगला जे ¡इयiक \nिवचौिलया[iv ] जकi देव कोनोमे िछिड़याएल अिछ तँ कोनोमे जोिगया अंडी जकi ए¾ेठाम घोिदयाएल अिछ, तैठाम िकछु भiज \nपबैले बीचलाकS िनकािल धुिन-धुिन कऽ पीर बना पिहने टौकरी आिक चरखामे काटब तखने ने सूत बनत, जइसँ डोरो बनाएब \nआ डोरासँ व6Kो बनाएब, तिहना ओही सूतसँ ने जनेउओ बनाएब आ जनेउ धारक सेहो बनाएब। जने-जन ने बहुजन आ ओही \nबहुजनमे ने इ¸ो जन आ अिनQो जनक बास अिछ।  \nसमगम होइत दुखमोचन बाबा रेहनाकS कहलैन- \n“अखन तक नीक जकi अहॉंकS चीिbह निह पेलॱ, तँए पिहने अपन पिरचय कहू पछाइत जे कहैक हुअए से कहब।” \nजिहना शरीरमे कोनो घा-घोस रहने ओइमे चोट लगलासँ बेसी दद< होइ छैतिहना दरदाएल मनमे सेहो होइए मुदा यएह \nछी मनुखक िववेकजेकरा बले लोक िवचािर लइए जे िजनगीक सुगम बाट की छी आ दुग<म बाट की छी। मुदा पोखिरक \nपािनमे जिहना समाढ़सँ कमल धिरक पैदाइस होइए तिहना केचली-कुमहीक निह होइए सेहो केना नइ कहल जाएत जे पािनक \nऊपरे-ऊपर अपन िसर पसािर भकरार गाछ बिन कमलो फूलसँ नमहर डंटीक बीच फूल फुला नइ चमकैए...।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n58 \n \nअसमंजसमे पड़ल दुखमोचन बाबाकS देख रेहनाक ऑंिखमे नोर भिर आएल। नोरसँ ढबकल नयन ªयोित रेहनाक \nबकार हरण कए रहल छल। मुदा िजनगीक {याधाक वाणसँ बेधल हंस जकi हुकरैत रेहना बाजल- \n“बाबा!अपन घर तँ आिग लिग जिरये गेल, मुदा पिरवारो[v] आ समाजोक मुँह देख सभ सहैले तैयार छी, मुदा..?”  \nजिहना कोनो कथा-कहानीमे कथाकार वा कहानीकार अपन कथा वा कहानीक पूवëसेमे कथा वा कहानीक मम<कS धम< \nबुिझ Cितपािदत कए दइ छैथ जइसँ पाठक पिवK मम<क पिरणाम बुझैले उसुक भऽ उठैए तिहना दुखमोचन बाबा उसुक भेल \nजा रहल छला मुदा मनेमे जखन तन-मन जागए लगैन िक िजनगीक खािधमे िवचार लसैक जाइन, जइसँ अपन मनक उéगार \n{यत निह कए पबैथ। होइते अिहना छै जे मम<भेदी वाणक गित जेतेक गाढ़ िसयाहीक रंगसँ िलखलापर रोशनदार होइए ओते \nघिटया किहयौ िक उड़bती िसयाहीसँ िलखलापर थोड़े रोशनदार होइए। तँएदुखमोचन बाबा रेहनाक िजनगीक संग जुड़ल \nबाधापर नजैर अँटकौने अपनाकS संयिमत करैत रेहनाक  ‘मुदा’कS पकैड़ बजला- \n“मुदा की?”  \nअखन तक बाबाक p­ाक िवचारे रेहना अपन मुँहपर जे साड़ीक कोर रखने छल, तेकरा हटबैक िवचार करए लगली \nिक िबचेमे दुखमोचन बाबाक नजैर पड़लैन। रेहनाक चेहराक मरचुही ¡प देख दुखमोचन बाबा िसहैर गेला। मनमे \nउठलैन, बाप रे! ऐ उमेर मे जँ चेहराक ¡प एहेन कुद¡प भऽ जाएत तखन ऐ िजनगीक रंग केहेन हएत? मुदा हजारो-लाखो \nिजनगीक ¡प िनहारिनहार दुखमोचन बाबाक मनक िसहरन एकाएक कमए लगलैन। िकएक तँ दुिनयÔक िक कोनो ओर-छोर \nअिछ, ओ तँ अनbत अिछ। ओही अनbतमे ने आनbदसँ आनbदकS पकैड़ कऽ आनबो अिछ मुदा से तँ बाधा[vi] उपि6थित भेला \nपछाितये हएत, जे लगले भiजोपर चढ़ब तँ किठन अिछ। मनकS समटैत दुखमोचन बाबा िपयासल बेटोही जकi रेहनाक \nऑंिखपर अपन आँिखक ªयोित फेकलैन।  \nदुखमोचन बाबाक आँिखक ªयोित पिबते रेहनाक आँिखमे पािन पिड़ गेल। पािन पिड़ते गुलावक कली जकi रेहनाक \nहृदय कलैश उठल- \n“बाबा!गामक तँ यएह सभ ने िसरगर छैथ, िहनके सबहक िसरक परसादे ने हमहूँ सभ िजनगीक दश<न करब।” \nरेहनाक िवचार जेना दुखमोचन बाबाक िवचारकS बेध देलकैन। बेधल िवचारमे दुखमोचन बाबाक मन गबाही देलकैन जे \nएका-एकी पुछब नीक नइ हएत, िकए तँ बेिथत मनक िवचार करब कखन िथत रहत आ कखन बेिथत भऽ जाएत तेकर \nकोनो ठीक निह अिछ तँए िकए ने अा-¡दलक महाराइ जकi रेहनो-िजनगीक महराइ सुिन ली। मुदा तइले नीक हएत जे \nसोझे िकए ने पुिछऐ जे अपना मनमे जे अिछ से बािज चलू, पछाइत जे स£भव हएत तेकर जवाब देब आ जे स£भव निह \nहएत सेहो ठॉंिह-पठॉंिह किह देब।  \nदुखमोचन बाबा बजला- \n“पिहने अहॉं अपन सभ बात सुना िदअ, पछाइत बुझल...।” \nरेहना िदल खोिल बाजए लगली- \n“बाबा, गाममे सभकS बुझल छैन जे रेहनाक घरबला राजरोग [vii] सँ मरल। नइ उपाय भेल जे इलाज करैबतॱ।” \nपितक मृयुक चच< सुिन दुखमोचन बाबाक मन चॱकलैन। ओना, हाथमे´लाि6टकक चूड़ी देख सेहो निह परखने छला \nजे रेहना िवधबा अिछ। लाहक चूड़ी ने लोक फोिड़ लइए, जे फुटैबला होइ छइ मुदा जे फुटैबला नइ अिछ से केना फोड़त। \nमुदा ई भiज लिग गेलैन जे रेहना गामेक छी...।दुखमोचन बाबा बजला- \n“मुँह ब नइ क¡, जे बजैक अिछ से बािज जाउ।” \nजेना सुखमे अनेको संगी अपने-आप भेटै छै तेना दुखमे थोड़े भेटै छै, जे भेटबो करै छै ओइमे अदहासँ बेसी \nहँसैबला[viii]रहै छै आ अदहासँ बहुत कम हँसबैबला...। \nरेहना बाजल-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n59 \n \n“बाबा, जखन घरबला जीबै छल तखन दुनू परानी िमिल घर-सँ-बाहर धिरक काज स£हािर लइ छेलॱ, जइसँ तीनटा \nिधयो-पूतो पोसाइ छल आ अपनो दुनू परानीक गुजर चलै छल, मुदा घरबलाकS मुइने दुख दोहरा गेल..!”  \nरेहनाक बात सुिन दुखमोचन बाबाकS जेना हृदयक उ¶म सiस िनकललैन। बजला- \n“अखन तक केना खेपैत एलॱ?”  \nदुखमोचन बाबाक C« सुिन रेहना थरथराए लगल, मुदा मनकS स¾त करैत बाजल- “बाबा, िहनकासँ लाथ करबैन से \nओहन लाथी हम नइ छी। सुख लोक िबसैर जाइ छै मुदा दुख ओिहना मन रहै छइ। पिहनॱ घरबलाक संग िचमनीक ìटो-\nपजेबो उघै छेलॱ आ खेतो-पथारक काज करै छेलॱ, तेतबे निहघर-जोड़ैयामे सेहो िमसितरी सभक संग ìटो-मसलो उघै \nछेलॱ, मुदा ओकरा सबहक चािल-चलैन देख मन मािन गेल जे ऐठाम आब बास नइ हएत।” \nिबचेमे दुखमोचन बाबा बजला- \n“तब?”  \nरेहना- \n“जे िदन बीत गेल ओ तँ किट गेल मुदा आगूक िजनगी समयक संग चलएसएह ने िहनका कहबैन?”  \nदुखमोचन बाबा बजला- \n“अपना खेत अिछ, जँ गुजर करै-जोकर [ix ] दऽ दी तइसँ पार-घाट लागत?”  \nरेहना बाजल- \n“जिहना करखामे कोनो सामान बनैमे केतेको आइटम काज होइ छै, आ सभ आइटमक काज सभ तरहक किरbदासँ \nलेल जाइ छैतिहना ने खेितयो अिछ।” \nरेहनाक बात सुिन दुखमोचन बाबाक मन मािन गेलैन जे खेतसँ पिहने उपजा हएत तखन ने ओकर िनकास समाजक \nबीच हएत,तइले तँ एक आइटम काज भेल खेत उपजाएबआदोसर भेल उपजा कऽ बेचब। असग आ वेचारी केना स£हािर \nपौत। मुदा ईहो तँ अिछए जे केकरो सोझे मुँहक असीरवाद देने तँ मुँहमे मुंगबा नइ भेटै छै, तइले हनुमानजी जकi नइ \nमुगरदन तँ मुगिरयो भiजिह पड़त...। \nदुखमोचन बाबा बजला- \n“अपन की मन अिछ?”  \n‘अपन मन’ सुिनतेरेहना िवि6मत भऽ गेल। िवि6मत होइते रेहना बदलए लगल। आब ओ रेहना निह, जे पिहने छल। \nआब रेहना अ­<नारीlर बनए लगली। पु षवक Cवेश रेहनाक तन-मनमे हुअ लगल।  \nरेहना बजली- \n“बाबा, जाबे लोक जीबैए ताबैये ने धरम-करम िनमाहैए। अखन ते हमहूँ तीनू बचाक माए बिन जीिवते छी, तँए अपन \nकरतब िनमाहबे ने अिछ।” \nदुखमोचनो बाबाक मनक पट जेना खुिज गेलैन, बजला- \n“पiच कÕा रामिझगुिनक खेती अिछ, अधा-अधाकS पािह लगा जँ तोड़ब तँ सभ िदन करखे जकi िनकलत। ओकरा \nबेच कऽ जेतेसँ पिरवार चलत से रिख लेब, बiकी हमरा दऽ देब।” \nदुखमोचन बाबाक बात सुिन रेहना मुि6कया उठली।  \nq \nशद संÄया : 2132,  ितिथ : 04  अग6त  2018  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n60 \n \n \n  \n \n[i] भारी \n[ii] अिधक जमीनबलाक  \n[iii] ऊिन-कुिट- िKपुरा \n[iv] बीचक बीआ  \n[v] बाल-बचा \n[vi] िजनगीमे बाधा \n[vii] राजरोग भेल किठन िबमारी, भारी िबमारी \n[viii] केकरो क¸सँ हँसैबला \n[ix] गुजरकमाने दुनू, ओते काजो आ ओते आमदिनयÔ \n  \nऐ रचनापर अपन मंत{य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  \n३. प^  \n३.१. १. राहुल  झा \"आर .जे.\" -बटगवनी २. आशीष  अनिचbहार - दू टा गज ल \n३.२.किव  Cीतम कुमार िनषादक  िकछु किवत◌ा \n३.३.राकेश Cेमचbc‘पीसी’-हाइक◌ू \n३.४.१.अनुवादक  डॉ. िशवकुमार Cसादक  िकछु अनुिदत का{य  (मूल रजनी छाबड़ा- िहbदी) २.किव  डॉ. \nिशवकुमार Cसादक  िकछु किवत◌ा \n१. राहुल  झा \"आर .जे.\"  -बटगवनी२. आशीष  अनिचbहार - दू टा गजल  \n१ \nराहुल  झा \"आर .जे.\" -बटगवनी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n61 \n \nकदम पर बैसल माधव रे  \nदेखत बृज के नारी  \nमंद मंद बंसी फुकत रे  \nनाचत गुणमित नारी \n \nलाज भाव यागल रे  \nिबसरल नव साड़ी  \nफसल कदम पर आँचर रे \nफाटल नव साड़ी \n \nहरी मंद मुसकाबय रे  \nदेिख फाटल नव साड़ी  \nरोकल कbहैया जखन बंसी रे  \nसाड़ी देखल सब नारी \n \nसाड़ी देख सब िबगरल रे  \nघर जायत कोना सब नारी \nकहल गोिवbद जुइन ड  रे  \nहे बृज के नारी \n \nआज अमावस िदन म रे  \nतोहे नय रहब उघारी  \nएहन अमावस होयत रे \nदािमनी िगरत अbहारी \n \nिलखत राहुल दूय पद रे  \nसुनु गुणमित नारी  \nहरी संग िकछु डर नहॴ रे  \nइहे गोवध<न िगरधारी\n \n२ \nआशीष  अनिचbहार  \nदू टा गजल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n62 \n \n1 \n \n  \nहुनका लेल िसंदुर एलै हमरा लेल जहर  \nदेखू नेह कोना भेलै हमरा लेल जहर  \n \n  \nअमिरत एकरा हम कोना ने मानू कहू से \nअपने हाथ देने गेलै हमरा लेल जहर  \n \n  \nजीवन धारने छै जहरक कज तइँ तँ सखी \nबहुते देर धिर घुिरएलै हमरा लेल जहर  \n \n  \nिख6सा सुिन कऽ िकछु ने बजलै चु´पे रहलै तखन  \nबहुते कनलै आ पछतेलै हमरा लेल जहर  \n \n  \nमोनक बात कहने रिहयै अपना लोकसँ आ \nअनिचbहार सेहो लेलै हमरा लेल जहर  \n \n  \nसभ पiितमे 2221-22-22-2221-12 माKाµम अिछ।  दोसर आ चािरम शेरक दूनू पiितमे एक-एकटा दीघ<कS \nलघु मानबाक छूट लेल गेल अिछ।  \n \n  \n2 \n \n  \nमोन सभहँक अचंिभत छलै \nचोर ऐठाम मंिडत छलै \n \n  \nकाज हुनकर िबलंिबत मुदा \nसाज तँ cुतिबलंिबत छलै  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n63 \n \n \n  \nहाथ जोड़ल बहुत भेिट गेल  \nमोन सभहँक िवखंिडत छलै \n \n  \nठोर केनाहुतो चुप रहल  \nतÍय रखबासँ वंिचत छलै \n \n  \nदुख बला पiितमे देिख िलअ  \nसुख बहुत रास टंिकत छलै \n \n  \nदद< बiटब सहज नै बंधु \nदद< मोनक अखंिडत छलै \n \n  \nसभ पiितमे 2122-122-12 माKाµम अिछ।  तेसर शेरक पिहल पiितक अंितम लघु छूटक तौरपर अिछ।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत{य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nकिवCीतम कुमार िनषादक  \nिकछु किव ता \n  \nिकछु किवता \n  \nहँसनी-खेलनी \nहँसनी-खेलनी आगु आऊ \nकननी-िखजनी पाछु जाऊ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n64 \n \nिमिथलाक िचbता यागैत मैिथल \nनव आशा केर दीप जराऊ।। हँसनी खेलनी...। \n  \nघर-आँगन दुअरा सुथड़ कए \nगॱआँ-गॲिधयाक मीत बनू \nनेना-भुटकाक नव िजनगी लेल \nकरम योगी pमजीत बनू \nानी गुणी सपूत जनक भऽ \nगामे गाम उपदेश सुनाऊ।। \nहँसनी-खेलनी...। \n  \nिशIा औ सं6कारक रIण \nदाियवक संग क<{य क¡। \nदा¡ नशा दहेज कुवृिकS \nयािग लोक दुभ½य ह¡।। \nतिहना बाल-िववाह कु¿ह केर \nकाल¿ाससँ गाम बचाऊ।। \nहँसनी-खेलनी...। \n  \nराजनीितकS धरम-करम संग \nिवl देश औ Cाbत चलए \nमुदा दु¸पितकS कटुनीित \nनवतुरकS सौभा½य छलए \nतािहसँ ई¶य Æेष औ लालचसँ \nभटकल नव पीढ़ीकS बँचाऊ \nहँसनी-खेलनी...। \n  \nएखनुक धरम धकेलू सbतक \nअजब-गजब लीला चमकल \nय समारोह उसव मंचसँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n65 \n \nभजन Cवचनमे छल छमकल \nिजनगी लोक िनयमरत Cीतम \nढॲगसँ घर-कुटु£ब बचाऊ \nहँसनी-खेलनी...। \n¦ \n  \n \n  \nिह6सा-बखड़ा \nअजब-गजब भेल िह6सा-बखड़ा \nसुख लपकए सभ दु:ख दए ककरा \nबुझनुकहो सभ देखबए नखरा \nसiच नै मानत बूझत फकरा...।। 0।। \n  \nिजनगीक हँसी-खुशी भेल ह£मर \npम-दु:ख भोगिथ माऽए बाप ब£मर \nशौक-सेहbताक सेज आड£बर \nमरम-दरद सभ जानै िदग£बर \nदु:ख जोगिथ जS pम पूजक छिथ- 2 \nतेकरे सेज िबछाओन अखरा...।।  1।। \n  \nलोक-समाजोक रीितअजब भेल \nान धरम िवपरीत तरफ गेल \nकरमयोगी सbतन अपयश लेल \nकलह कुचाइल गाम-घर भिर गेल \nगाइर गर{वैल माइर मर{वैल- 2 \nछाड़लकपटीक जला-मकड़ा...।।  2।। \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n66 \n \nकरमचारी-हािकम आओर नेता \nचोरनु¾ी कए घूस कमेता \nकोट<-कचहरी-थाना-संड़ेता \nबेबस जनकS क¸ बढ़ेता \nछल-बल देखैत Cीतमकलपए- 2 \nनेता-Cशासनसेवत ककरा...।। 3।। \n¦ \n  \nहम नारी छी..! \nहम नारी छी..! सुकुमारी छी, सुखकारी छी...। \nमातृशित जगसृि¸ संिगनी \nलोक-पु ष-pम Cण ´यारी छी...।  हम नारी...।। 0।। \n  \nवेद-पुराण-उपिनषद ¿ंथ सभ \nआिद शित अकानैए \nऋृिष-मुनी-किव-सािहय सापूत \nहमरो सुयश बखानैए \nसािवKी-अनुसूया-अहया \nसीता सन दुिखयारी छी...।  हम नारी...।।  1।। \n  \nइितहास औ भूगोल वृि संग \nजननी जbमभूिम हम छी \nअ­<नारीlरकS हम अंिशनी \nममत िKवेणीक संगम छी \nCणय पव< संग वामा उव<शी \nजकi दैव मनोहारी छी...।  हम नारी...।।  2।। \n  \nयुग पिरवेश समाज बदिलतS  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n67 \n \nहमरो नव नव ¡प देलक \nल¬मीवाई-पÒावती कS \nआभा कीि< कु¡प केलक \nसािवKीवाइफूले रिजया- \nबेगम इिbदरा ´यारी छी...।  हम नारी...।। 3।। \n  \nान-िवानसँ हमहूँ सजलहुँ \nगागÂ-मैKेयी भारती भऽ एलॱ \nनभ साकेतीिन-कपना Cण लऽ \nसफल सुनीतािविलय£स भेलॱ \nिन पमापाvडेय एवरे6ट यािKणी \nकेर Cण पालनहारी छी...।  हम नारी...।। 4।। \n  \n  \nएखनुक युग केर केहन सराप अिछ \nगामे-गाम सनकी बमकए \nिनशाखोर दा¡ लए उमकए \nदहेजक दैय सेहो रमकए \nतÉ माऽए केर गभ<िहमे बेटीक \n»ूण पलैत लाचारी छी... \nहम नारी...।। 5।। \n  \nएिह युगमे 6Kी-ि6तवक \nमयदा अिछ िघना रहल \nचकरचाइल छिलया धनपित जन \nिवापन तन बना रहल \nCीतम कलम बखानए नारीक \nCण pम दुिनयiदारी छी... \nहम नारी...।। 6।। \n¦ \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n68 \n \n \n  \nहमरा के मारलक गै? \nमाऽए गै..! हमरा के मारलक गै?? \nतोहर कोइखक »ूण 6व¡पे \nिवधना जे अनलक गै... \nमाऽए गै हमरा के मारलक... \nकएलS शौक-सेहbताक खेला \nबनलॱ पापक हमहॴ झमेला \nदुू पराणीक दुम<ित कोप सँ \nगरभ जँचा हमरे सँ डेरेला \nसुन िनQुर द£पित स£भोगी \nदुर<! कोन पापी जँचलक गै... \nमाऽए गै हमरा के मारलक गै...।।  1।। \n  \nतॲ जेना अएलS हमहूँ अिबतॱ \nतोरे जकi एिह लोककS देिखतॱ \nÝÞाvडकS सृि¸क साधन भऽ \nहमहूँ जुग-जग गुण यश पिबतॱ \nबेटी-बुिझ उपचार बहे \nCाणकS िछनलक गैऽऽ \nमाऽए गै... हमरा के मारलक गै...।।  2।। \n  \nदेख िदन-िदन हम घटल जाइ छी \nदहेज तराजूपर जोखाइ छी। \nचतुर बिधक बाजहु निह दैए \nअछैित औरदे हम जिर जाइ छी \nकiचे उमेरमे दvड समाने  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n69 \n \nकोना कऽ िबयाहलक गै \nमाऽए गै हमरा के मालक गै...।। 3।। \n  \nसमझ-िसखावए देश-सुशासन \nलोक पूत शुभिचbतक भाषण \nकहै Cीतम स£ह¡ जगवासी \nकbयाक अि6तव अिछ मरणास \nठोिह पारैए गभ<क बेटी \nिवधना पठौलक गै \nमाऽए गै हमरा के...।। 4।। \n¦ \n \n  \nओ, के छिथbह? \nओ, के छिथbह \nकने हमरो िचbहऽ तँ िदयऽ \nओ, िकछु किह रहल छिथ \nसे हमरो सुनऽ तँ िदयऽ \nहुनकर ग´प दू ट´पी \nशाbतिचसँ गुनऽ तँ िदयऽ \nओ के छिथbह...।। 0।। \n  \nहुनक मोनमे िकछु भड़iस छिbह \nएिह लोकक सं6कारसँ \nजे, गॱआँ-समाज, घर-पिरवार \nवा िरतेदार संगे \nसिदखन धम< स£Cदाय \n6वाथ< ई¶य Æेष आओर \nिवषकु£भी कलश लऽ जीवन यकS \nिव¶षाह बनाबऽमे अगुआ बनैए  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n70 \n \nतÉ- हुनक भड़iस अनुिचत निह \nतÉ िहनक सहयोगमे \nअलछा लोक सभकS \nिबढ़नी-िबसिपपरी जकi \nहमरो कनS बीbहऽ िदयऽ \nओ, के छिथbह \nहमरो िचbह िदयऽ... \nओ, के छिथbह...।।  1।। \n  \nलागैए जेना, हुनका मोनमे \nबहुतो संकप अिछ \nजे, आगत भिव¶यक \nसाथ<क िवकप अिछ \nहुनकर योजनामे \nसेवा.... 6नेह... सहयोग... \nवा सिह¶णुताक... कम³bमुखी.... \nसमप<ण भाव अिछ \nआवऽ वाला पीढ़ीक लेल \nCागैितहािसक अयनामे \nगुणामक काय< कौशलक \nCितिब£ब अिछ \nतÉ, फुसराहैट जुिन क¡ \nआ एका¿ होऊ \nहुनकर दूट´पीपर \nहे यौ, देखू नS \nहमरो मोन उमकैत अिछ \nजे, योÓिहं हुनकर \nअनुगामी बिन जाइ \nहुनके जकi... एिह देश समाजक \nसंवेदना औ तृषा हेतु  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n71 \n \nसंजीवनी रस तवकS \nरोिगयाहा शासक Cशासक \nवा चु´पा लोकक लेल \nKासदीक तृषा रसकS \nकलजुगहा-कौलहापर िरbहऽ िदयऽ \nओ, के छिथbह \nकने हमरो िचbहऽ िदयऽ...।। \nओ, के छिथbह...।।  2।। \n¦ \n  \nऐ रचनापर अपन मंत{य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nराकेश Cेमचbc ‘पीसी’ \nपीसीके पiच हाइकु \n \nसासुर घर \nसîीवनक गाछ \nअनूना पािन   \n \nअं¿ेजी बैध   \nछागर भोग िलला \nघरैया रोग \n \nCेमक मोह \nिशवजी बम भोला \nउलट फेर \n \nजय pी राम \nसंसार लेनदेन \nभोजन गृह \n \nहारक भोज  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२८  अंक  २५६ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n72 \n \nजीत िप लडाई \nजन िवधान   \n \n \n \nपिरचयः   \nपूरा नामःराकेश Cसाद चौधरी \nजलेlर नगरपािलका ६ \nपKकार एवं अनुसbधानकत \nCकािशत ◌ः िखचडी किवता सं¿ह एवं फुटकर कथा, किवता, लेख । \nअCकािशत ◌ः फुलगाछ किवता सं¿ह   \n  \nऐ रचनापर अपन मंत{य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१.अनुवादक  डॉ. िशवकुमार Cसादक  िकछु अनुिदत का{य  (मूल  रजनी छाबड़ा- िहbदी) २. किव  डॉ. िशवकुमार \nCसादक  \nिकछु किवता \n  \n१ \nअनुवादक  डॉ. िशवकुमार Cसादक  \nिकछु अनुिदत का{य  (मूल  रजनी छाबड़ा- िहbदी) \n(PAGHALAIT HIMKHAND  \nMaithili translation of ‘PaighalteHimkhand’ \nAn Anthology of Hindi Poems by Rajni Chhabra from Hindi into Maithili by Dr. \nSheo Kumar Prasad.)  \n  \nकेहेन भटकब  \nसगर धरणीक  \nसभ कोण  \nआइ ने काि  \nफुलेबे करतै \nतखन कiटबला बाटसँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५६  म अंक  १५  अग᭭त  २०१८","size_mb":0.77,"has_text":true},"Videha 257.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 257.pdf","name":"Videha 257.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २५७  म अंक ०१  िसत8बर  २०१८  (वष> ११  \nमास  १२९  अंक २५७ )\n  \n   \nिव  दे  ह िवदेह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह Eथम मैिथली पािKक ई पिMका \nVideha Ist Maithili Fortnightly e Magazine   िवदेह Eथम मैिथली पािKक ई पिMका  नव अंक \nदेखबाक लेल पृR सभकT िरUेश कए देखू।  \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \n२. ग^  \n२.१.१.आशीष अनिचaहार- िहंदी िफcमी गीतमे बहर-१  २. राकेश \nEेमचad ‘पीसी’- लघुकथा- दशरथ िकसानकT डुबौलक लखन \nठेकेदार  ३. डॉ. योगेad पाठक‘िवयोगी’- उपaयास- हमर गाम  (आगp)   \n२.२.१.नारायण यादव- इमानदार चोर  २. डॉ. बचेsर झाक  २ टा आलेख  \n२.३.रबीad नारायण िमv- तीनटा आलेख, दूटा लघुकथा आ उपaयास  \nनमxतxयै (आगp) \n२.४.जगदीश  Eसाद  म{डल - पंगु आ आमक गाछी (उपaयास) धारावािहक  आ दूटा लघुकथ  \n  \n३. पद ◌्य  \n३.१. नaद  िवलास  राय - िकछु किवता \n३.२.किव  Eीतम कुमार िनषादक  िकछु किवत◌ा \n३.३.र◌ामिवलास साहु- िकछु किवत◌ा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \n३.४.१.अनुवादक  डॉ. िशवकुमार Eसादक  िकछु अनुिदत काय  (मूल रजनी छाबड़ा- िहaदी) २.किव  डॉ. \nिशवकुमार Eसादक  िकछु किवत◌ा \n  \n४.१.बालान कृते-डॉ. शिशधर  कुमर  \"िवदेह \"- ।।  xव . अटल  िबहारी वाजपेयीजी - एकटा मैिथलक  सादर , \nिवन  vजिल  ।।  \n   \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचMकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचpक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroup s \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \n२. ग^  \n२.१.१.आशीष अनिचaहार- िहंदी िफcमी गीतमे बहर-१  २. राकेश \nEेमचad ‘पीसी’- लघुकथा- दशरथ िकसानकT डुबौलक लखन \nठेकेदार ३. डॉ. योगेad पाठक‘िवयोगी’- उपaयास- हमर गाम (आगp)    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \n२.२.१.नारायण यादव- इमानदार चोर २. डॉ. बचेsर झाक  २ \nटा आलेख  \n२.३.रबीad नारायण िमv- तीनटा आलेख, दूटा लघुकथा आ उपaयास  \nनमxतxयै (आगp) \n२.४.जगदीश  Eसाद  म{डल - पंगु आ आमक गाछी (उपaयास) धारावािहक आ दूटा लघुकथा \n१.आशीष  अनिचaहार - िहंदी िफcमी गीतमे बहर -१  २. राकेश Eेमचad ‘पीसी’- लघुकथा- दशरथ िकसानकT \nडुबौलक लखन ठेकेदार  ३. डॉ. योगेad पाठक ‘िवयोगी’- उपaयास - हमर गाम  (आगp) \n१ \nआशीष  अनिचaहार  \nिहंदी िफcमी गीतमे बहर -१ \n  \nगजलक मतलामे जे रदीफ-कािफया \nबहर लेल गेल छै तकर पालन पूरा गजलमे हेबाक चाही मुदा नममे ई कोनो जरी नै छै। एकै नममे अ\nनेको कािफया लेल जा सकैए। अलग-\nअलग बंद वा अंतराक बहर सेहो अलग भ' सकैए संगेसंग नमक शेरमे िबनु कािफयाक रदीफ सेहो भेटत। \n मुदा बहुत नममे गजले जकp  \nएकै बहरक िनवह कएल गेल अिछ।मैिथलीमे बहुत लोक गजलक िनयमतँ निहए जानै छिथ आ तािहपरसँ कु\nतक> करै छिथ जे िफcमी गीत िबना कोनो िनयमक सुनबामे सुंदर लगैत छै।  \nमुदा पिहल जे नम लेल बहरअिनवाय> नै छै आ जािहमे छै तकर िववरण हम एिह ठाम द' रहल छी---------- \n-------  \n1 \n\"तेरे यार का आसरा चाहता हूँ\" \nओना अंेजी किवतासँ Eभािवत उदू>क किवताकT सेहो नमे कहल जाइत छै मुदा उदू>क Eाचीन नम सभमे से\nहो बहरक पालन कएल जाइत   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nछलै। उदाहरण  \nलेल सािहरलुिधयानवीजीक ई नम देखू जे िक \"धूल का फूल\" नामक िफcममे िफcमाएल गेल छै जािहमे रा\nजेad कुमार ओ माला िसaहाजी  \nनायक ओ नाियकाक  \nपमे छिथ। एिह नम केर बहर122 122 122 \n122 अिछ आ ई हरेक पpितमे िनमाहल गेल अिछ। सािहर जते िफcम लेल Eिस छिथ तािहसँ बेसी उदू> \nशाइरी लेल सेहो। वxतुतः उदू> शाइरी  \nआ िफcमी गीतमे  \nअंतर नैकएल जाइत छै तँइ Eिस िफcमी पटकथा लेखक ओ गीतकार जावेद अतर िफcमक अितिरत उ\nदू>क सािहय अकादेमी लेल सेहो \n हकदार मानल जाइत छिथ (2013 मे \"लावा\" नामक पोथी लेल)। मैिथलीमे तँ सभ कामरेड ¡ितकारी छ\nिथ की किह सकै छी। तँ पढ़ू ई नम आ देखू एकर बहर--  \n  \nतेरे यार का आसरा चाहता हूँ \nवफ़ा कर रहा हूँ वफ़ा चाहता हूँ \n  \nहसीनो से अहद-ए-वफ़ा चाहते हो \nबड़े नासमझ हो ये या चाहते हो \n  \nतेरे नम> बालॲ म¥ तारे सजा के \nतेरे शोख कदमॲ म¥ किलय िबछा के \nमुह¦बत का छोटा सा मिaदर बना के \nतुझे रात िदन पूजना चाहता हूँ, \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nज़रा सोच लो िदल लगाने से पहले \nिक खोना भी पड़ता है पाने के पहले \nइजाज़त तो ले लो ज़माने से पहले \nिक तुम हुxन को पूजना चाहते हो, \n  \nकहp तक िजय¥ तेरी उcफ़त के मारे \nगुज़रती नहॴ िज़aदगी िबन सहारे \nबहुत हो चुके दूर रहकर इशारे \nतुझे पास से देखना चाहता हूँ, \n  \nमुह¦बत की दु©मन है सारी खुदाई  \nमुह¦बत की तक़दीर म¥ है जुदाई  \nजो सुनते नहॴ ह« िदलॲ की दुहाई  \nउaहॴ से मुझे मpगना चाहते हो, \n  \nदुप¬े के कोने को मुँह म¥ दबा के \nज़रा देख लो इस तरफ़ मुxकुरा के \nमुझे लूट लो मेरे नज़दीक आ के \nिक म« मौत से खेलना चाहता हूँ, \n  \nगलत सारे दाव¥ गलत सारी कसम¥ \nिनभ¥गी यहp कैसे उcफ़त िक रxम¥  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nयहp िज़aदगी है िरवाज़ॲ के बस म¥ \nिरवाज़ॲ को तुम तोड़ना चाहते हो, \n  \nिरवाज़ॲ की परवाह ना रxमॲ का डर है \nतेरी आँख के फ़ैसले पे नज़र है \nबला से अगर राxता पुख>तर है \nम« इस हाथ को थामना चाहता हूँ, \n  \n2 \n“सजन रे झूठ मत बोलो, खुदा के पास जाना है\" \n  \nशैल¥dजी ®ारा िलखल आ िफcम \"तीसरी कसम\"मे राज कपूरजीक उपर िफcमाएल ई नम देखू। ई नम िन \nगु>ण अिछ। एिह नमक बहर 1222 1222 1222 \n1222 अिछ। एिह नममेमहल श¦दक बहर उदू> श¦द \"शहर\" केर िहसाबसँ अिछ। शैल¥dजी िफcमी गीतक \nअितिरत अपन मास>वादी गीत लेल  \nसेहो Eिस छिथ  \nआ हुनक मास>वादी गीत आधुिनक गीतसेहो अिछ आ बहरमे सेहो। तँ देखू शैल¥dजीक ई नम आ ओकर ब\nहर। मैिथलीक जे गजलकार ई सोचै  \nछिथ जे बहरसँ गेयता \n खम भ' जाइत छै ितनका लेल ई िवशेष पसँ अिछ--  \n  \nसजन रे झूठ मत बोलो, खुदा के पास जाना है \nन हाथी है ना घोड़ा है, वहp पैदल ही जाना है \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nतु8हारे महल चौबारे, यहॴ रह जाएंगे सारे \nअकड़ िकस बात की यारे ये सर िफर भी झुकाना है \n  \nभला कीजै भला होगा, बुरा कीजै बुरा होगा \nबही िलख िलख के या होगा, यहॴ सब कुछ चुकाना है \n  \nलड़कपन खेल म¥ खोया, जवानी नॴद भर सोया \nबुढ़ापा देख कर रोया, वही िकxसा पुराना है \n  \n(सजन रे झू 1222 ठ मत बोलो, 1222 खुदा के पा 1222 स जाना है 1222  \nन हाथी है 1222 ना घोड़ा है, 1222 वहp पैदल 1222 ही जाना है 1222)  \n3 \n\"तेरी याद िदल से भुलाने चला हूँ\" \n  \nसािहर लुिधयानवी ®ारा िलखल नम \"तेरे यार का आसरा चाहता हूँ\" केर बहर 122 122 122 \n122 छै से पिछला पोxटमे तती ®ारा देखने रही। आइ अही बहरमे शैल¥dजीक िलखलनम देखा रहल छी\n। ई \"हिरयाली और राxता\" नामक  \nिफcममे मनोज कुमार  \nओ माला िसaहापर िफcमाएल गेल छै। माMा िनधरणमे उदू> ओ िहंदीक िनयम लागल छै---  \n  \nतेरी याद िदल से भुलाने चला हूँ \nके खुद अपनी हxती िमटाने चला हूँ \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nघटाओं तु8ह¥ साथ देना पड़ेगा \nम« िफर आज आंसू बहाने चला हूँ \n  \nकभी िजस जगह वाब देखे थे म«ने \nवहीँ खाक़ अपनी उड़ाने चला हूँ \n  \nगम-ए-इ©क ले, फूंक दे मेरा दामन  \nम« अपनी लगी यूं, बुझाने चला हूँ \n  \n(तेरी या 122 द िदल से 122 भुलाने 122 चला हूँ 122  \nके खुद अप 122 नी हxती 122 िमटाने 122 चला हूँ 122)  \n२ \nराकेश Eेमचad ‘पीसी’ \nलघुकथा- दशरथ िकसानकT डुबौलक लखन ठेकेदार  \n \nलखन ठेकेदारक पिरवार अंेजक गुलामी जंजीरमे रहल सीमापारसँ पीनीक कारोबार करबाक बाxते मधेसक \nजलसरमे अएल बहुतबेसी िदन नभइ भेल रहे । हु°ाक लोलीमे खैनीकT डpठसँ बनल पीनी रािख धुमपान \nकरयवाला सामaत आ स8प± िकसानक संया िधरेिधरे पैर पसारैत समयमे कैयन पिरवार अंगे्रजक हुकुमत \nसँ बचवाक लेल जलसर होएत आन गामशहरसभमे घर®ार बनाइव ¦यापार करय लागल छलिथ पीिनकT ।   \nनािरयलक खोपरैयाकT सुखा ओिहमे पािन भरल जाएत छल आ ओिह िभतरमे एक हावा पइसयवाला नली \nबनाएल जाएत छल । ओिह नलीके मुहमे एकटा लकडीकT पाइप राखल रहैत । मािटक लोलीमे गोइठाक \nआिगसँगे पीनी रािख हु°ाक मजा लेल जायत छल ।   \nदशरथ िकसान जलसरक किनक उदार सामaतमे िगनती होइत छलाह । ओ जनमजदूरसभक लेल अलगे \nहु°ाकT ¦यबxथा सेहो क’ देने रहिथ । भोर , दूपहर आ सँिझयाके गुर>र, गुर>रक हु°ाक आवाज सुनल जा \nसकैत छलै । लखनक माय दैिनक दशरथक घरसँ पीनी द’ बदलामे धान लजाकT पिरवार चलबै छली । \nसय िब²हा खेतीहर जमीन, भखारी, जMतM अ±पात । टोलपरोसक िधयापूता ओिहठाम चोरानुकी खेल \nखेलवाक लेल दशरथकT खिरहान आ भखारीक दौडधुप लगबैत छल । जखन लखनक माय दशरथके तुलना  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \nMेतायुगक राजा दशरथ सँ करैत छल त लखनकT चेहरा देखय लायक रहैत छल, िपसँ लाल । डमरस \nअमधुर जकp ।   \nराणासभ राजकाजक लेल मधेशमे कर असुली करवाक बाxते अंेजक सेहो िवsासक पाM बना जा सकवाक \nबाxते मधेशीया जेहन चेहरा िमलयवालाकT ठेकेदार बना मालगुजारी असुलबाक लेल ठे°ा बaदोबxतीमे दैत \nछलिथ । ओसभ कर असुलीकT लेल िदनरात खटैत छल आ कर नइ बुझाववालाके मालजाल खोइल ल’ \nजाएत छल । मालगुजारी असुल करवाला ठेकेदार लठैत आ धकिरया रखैत छल । तेल िपयल किरया \nकिरया बpसक लाठी रखैत छल ओसभ । मालगुजारी असुली करवा लेल अंेजक गुलामी करहल अपन \nभिगनमानसभके जलसरमे बोलावाके सु³ क’ देलक ।   \nलखन सेहो भिगनमान रहिथ । फरक इहे रहे जे ठेकेदारक बाप पिहने मधेशमे जंगल फरानी करय बाxते \nजलसरमे एक दूिदन रिहजाय । समयमे कर बुझाव वाला सामaती िकसान दशरथक जमीन कोना क¦जा \nहोएत ओिह योजनामे परोसीराम ठेकेदार िदनराित मेहनत करिथ । योजना अनुसार पिहला अ±पातक डकैती \nकरवा लेल सेन खनय वाला काजमे लखनके लगाएल गेल । ओ दुइए िदनमे सेन खिन देलक । ह´ाक´ा \nलठैतके स8प± आ सामaत िकसान दशरथक घरके कोनाकोना मालुम रहे ।   \nजिमनिभतर सँ बनायल जाएवाला राxताके सेन कहल जाइत छैक । दशरथसँ पिहने सेहो हिरराम, राधव, \nिसताराम, िमठु, नथुनीसिहतक स8प± िकसानक घरमे डकैती करबा चुकल रहे । डकैत अंेजक गुलाम \nदेशसँ आएल िवदेशी रहल वात राणाक जनµल िरपोट> तयार क’ दैत छल । ओिह वापत जनरल ठेकेदारसँ \nदाम आ दमडी पवैत छल ।   \nपहिरयाको धाकध8की आ कर असुली कर’ वाला ठेकेदारक डकैती सँ बजीसंघक बिनमा समुदाय गिरब बनैत \nगेल । बजीसंघक बिनमा समूदाय ओ छलिथ िजनकर पुवज>के जनेउ तोडल गेल रहे । युकम> छोिड \n¦यापार यवसायमे लागल समूदायके सतयुगी राजा अपन हरवाहा चरवाहा सँ जनेउ तो¶वौने रहिथ ।   \nस8प± दशरथ िकसानक घरमे तीन बेर सेन खिन डकैती भगेल छलैक । समय पर कर चुता नइ कयने \nकारणे आधा जिमन अथत पचास िब²हा खेत पर कर असुली करयवाला ठेकेदार परोसीराम क¦जा कयने \nछल । सेन राय एवं दरभंगा महाराजक समयमे लोिहया पैसा द’ क’ सरफी कारोबार सँ ज8मा भेल पुख·ली \nअसफ¸ सेहो डकैत लगेल छलैक । अंेजक क¦जा रहल KेMके नजिदक दोसर देशके जलसरमे नेपाली \nसेनाक एक टुकुडी रखवाक पM जनµल धिर अएलावाद कर असुली करयवाला ठेकेदारसँग छलफल कायल \nगेल । परोसीराम अपन लठैत लखनसँ बात क’ सेनाक लेल जमीन उपल¦ध करौला पर बसीसके ³पमे \nप°ी घर देवाक आsासन देने छल । साथे सेनाक रासन ठे°ा देवाक Eि¡या आगू बढादेलक ।   \nदशरथकT जानकीपुर जाएवाला डगरक नाके पर रहल जमीन क¦जा करवाक परोसीराम र लखन बनाचुकल \nछल । िकएक त सैिनक जमीनक बदला िकछ सोनाक िस°ा देवाक बाचा कयने रहैक । लखन पुरान िहत \nभेल नाटक क ’ दशरथके घर पहुँच रासन ठे°ाप¬ामे बनवाक आह कयलक । रासन ठे°ामे बहुत रास \nआमद होवाक लालच सेहो देखौलक। लेखनदासी करय सकवाक Kमता बराबरके पढाई कयला बाबजुद ऐहन \nजालझेलक बात सँ दशरथ अलग रहलवालमे दशरथ छलिथ ।   \nजेनतेन दथरथ ठे°ाप¬ामे लखनकT साथ देवाक सहमत भेल । साथे एकटा शत> रखलक जे किहयो ओ \nथाना, ¦यारेक आ सैिनक कहp नइ जाएव । अिह शत>मे दुनुगोट सतEितशत सहमित भेलावाद ठे°ाक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nधरौटीवाxते नाके परके जिमन धरौटीमे देवाक आह अिxवकार करय नइ सकल । तीन मिहनाकबाद ठे°ामे \nिलखत शत> बमोिजम रासन आपूत¸ नइ कसकवाक आरोप लतबैत धरौटीमे रहल जमीनकT डाक पर चढावल \nदेल जानकारी दशरथके देलगेल । लेखनदासीधिरकT पढाई कयलावादो राजकाजक बहुत बात नबुझने दशरथ \nराजाधिर िबaती पM हुलाक सँ पठौलक मुदा वो सरकार धिर पहँच सँ पिहनही चोरी भगेल ।   \nअaततः नाके परके जमीन पर सेना क¦जा क अपन ¦यारेक खडा कयलक आ िधरे िधरे ओिहठाम रहल \nदशरथके बीस िब²हा जमीन पर सेना अºयासके नाम पर क¦जा कलेलक । दशरथसँ किहयो राजमाग> बनाब \nत किहयो शहर बसएवाक नाम पर बpिक रहल स8पूण> जमीन क¦जा करावमे परोसीराम आ लखन सफल भेल \n। जलसरमे रहल राजxथानी आ राजकाजक कर असुली करयवाला ठेकेदारक जमीनमे िदन दुगुना रात \nचौगुना करवाक काजमे सरकारी लोकसभ सेहो साथ देलक ।   \nसय िब²हा जमीन राखयवाला दशरथ िधरेिधरे स8प±ता सँ िवप±तामे पिरणत भगेलिथ । नवनागिरक आ \nशासककT चालबाजी सँ चौघरा हवेली सेहो बेचके िxथतीमे पहुँचा देलगेल । एक बरषके बाद अंेस अपन \nशासन छोिड भािग गेल । िकछ समयक बाद जलसर आ जनकपुरीमे EजातaM आएवगेल । मुदा िवप± भेल \nदशरथ बालब»चाके भोजनक ¦यबxथा करय लेल स8पूण> पिरवार िवहार िबxथािपत भगेलाह । छोटमोट \nरोजगार क’ अपन आ पिरवारकT गुजारा चलाब लागल \nसमय पिरवत>न भेल । दशरथक बेटा, पोता धिनक बिनगेल । आब ओकरासभके नेपाली बनवाक मन \nहोइछिन । मुदा जालसाजक दूिनयामे ओसभ फेर सँ नइ परय चािह छिथ । अखनो हुनकसभक घरमे सेन \nर शाहकािलन राजाक भोजपा आ कागजकT फाइल सनु°ीमे राखल अिछ ।   \nपिरचयः   \nपूरा नामःराकेश Eसाद चौधरी \nजलेsर नगरपािलका ६ \nपMकार एवं अनुसaधानकत \nEकािशत ◌ः िखचडी किवता संह एवं फुटकर कथा, किवता, लेख । \nअEकािशत ◌ः फुलगाछ किवता संह  \n \n \n३ \nडॉ. योगेad पाठक  ‘िवयोगी’ \nउपaयास - हमर गाम  (आगp) \n  \n11. राजा-रानी \nहमरा गाममे एकटा एलाह राजा। आ हमरे गामक पुMी भऽगेलिखन हुनकर रानी। एतए िहनक मूल \nनाम, जaम ितिथ आिदसँ हमरा सबक¥ सरोकार निह अिछ, माM िहनक अ¾ुत चिरM लीख रहल छी जे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nिहनका दूनूकT वाxतिवक अथ>मे हमरा गामक पूय राजा-रानीक पमे xथािपत कऽदेलक आ इलाकाक अaय \nगाम सबमे सेहो िहनकर याित बहुत पसरल।  \nराजा तऽजिहना नाम तिहना हुनक िवशाल शरीर आ उदा चिरM। हुनकर चिरMक Eशंसा सुिन बहुतो \nकुमािर कaया अपन भा²य अजमौलिन मुदा राजाकT तऽएकेटा पिस± पड़लिन। भऽगेल राजा आ रानीमे Eेम। \nसे एहन Eेम जे लोककT िवsासे निह होइ। बूढ़ पुरान सब बाजए लगलाह- \n“हौ, ई कोनो साधारण Eेमी-युगल निह छिथ, जर कोनो देव अंश छिथ। गामक ई उरदाियव जे \nिहनका दूनूक रKा करए।” \nबस, तिहना भेल। िहनकर आवास बनाओल गेल, सब तरहक सुख सुिवधाक इaतजाम कएल गेल। \nपार बpिट गौआँ सब िहनकर भोजन पठबए लागल। जिहया जकर पार होइ ओ अपनाकT धaय बूझए जे आइ \nओकरे अ±-पािनसँराजा-रानी तृत भेलाह।  \nराजा-रानी एक दोसराक लेल Eाण दैत। रानी तऽअपनाकT अित भा²यशाली बूझिथ जे सब िकछु होइतो \nहुनकर कोनो सौितन निह छलिन। बहुतो लोक Eयास केलक जे एको नजिर राजा अaय कaयापर दऽदेिथ \nमुदा बेकार। राजा तऽरानीक Eित समिप>त छलाह। आब हुनका एहन आमतृित भेलिन जे ककरो अनका \nिदस तकबो निह करिथ।  \nजेना िक Eकृितक िनयम िछऐक, राजा-रानीक Eेमक फल भेल हुनकर तीन पुM आ एक पुMी। पुM \nलोकिन जेना जेना पैघ होइत गेलाह, अपन अपन यवसाय स8हारलिन। बिच गेलिखन पुMी। ओहो तीवÀ गितए \nबढ़ए लगलिखन। रानीकT िचaता भेलिन एकर िबयाह कोना करौतीह। किहयो िबयाह निह करौलिन। अपने \nतऽतेहन राजकुमारक Eेममे फँसलीह जे िबयाहक EÁे निह उठलैक। मुदा बेटी? \nरानीकT डर छलिन जे जवान बेटीकT देिख कतहु राजाक मोन डोिल ने जािन। मुदा राजा अपनिह \nअपनाकT स8हारने रहलाह।   \nऋतुमासक समय पर बेटीकT पु³षक जरित भेलैक। ओ ए8हर-आ8हर तकलक। कतए \nजाएत? ओकरा माए-बापक Eेमक िखxसा तऽबूझल निह छलैक। ओ लागल ओही पु³षक चा कात च°र \nकाटए जे सबसँ लगमे ओकरा भेटलैक। ओ िबसिर गेल जे ओ पु³ष ओकर जaमदाता छलैक।  \nपु³ष अथत हमरा गामक राजा अपनाकT बहुत स8हारलिन मुदा भावीकT के रोिक सकलए? ओ \nनवयुवतीक चािलमे फँिसए गेलाह। ओकरा शरीरसँ उठैत मादक गaध हुनका मदम कऽदेलक। हुनक \nसंयमक बाaह टुिट गेलिन। नवयुवतीक काम-िपपासा तृत भेलैक। ई दृ©य रानीसँ नुकाएल निह रहलैक। \nरानी बजली िकछु निह मुदा बहुत दुखी जर भेलीह।  \nई घटना हमरा सबकT देखल अिछ जे ओही राित रानी मिर गेलीह। राजा अपनाकT दोषी मानए \nलगलाह। एिह नवयुवतीकT अपन दोसर रानीक पमे ओ xवीकार निहए कऽसकलाह आ एक मासक भीतरे \nशोकसँ डूबल ओहो शरीर याग केलिन।  \nराजा-रानीक एिह अमर Eेमक िखxसा इलाकाक आनो गाममे लोक सबकT बूझल छैक।  \nq  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \nजारी....  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१. नारायण यादव - इमानदार  चोर  २. डॉ. बचेsर झाक  २ टा आलेख  \n१ \nनारायण यादव  \nइमानदार चोर \nचोर-चोर मिसयौत भाय। दूटा चोर एक पैघ यापारीक घरमे चोरी करबाक हेतु पहुँचल। दुनू चोरक \nनाम पनमा आओर मखना छल। दुनू चोरी करवाक कलामे िनपुण छल। कतबो सतक> घरक मािलक िकयैक \nनिह होिथ। मुदा जखन पनमा, मखनाक िवचार ओिह मािलकक घरमे चोरी करवाक हेतैक तँ चोरी कइये \nलैत छल। \nओिह इलाकाक सवसँ पैघ यापारी छल। ओकर नाम करोड़ीमल छलैक। पनमा, मखना करोड़ीमलक \nघरमे चोरी करवाक लेल पहुँचल। जखन करोड़ी मलक पहरेदार सुित रहल तखन िनशा भाग राितमे पनमा \nमखना यापारीक घरमे स¥ध काटय लागल, स¥ध काटल भय गेल। तखन मखना स¥घमे अपन दुनू पैर दय \nस¥घक जॉंच कयलक। पैरसँ सस¥घक अिगला भागक जॉंच कय, पुन: पैर वाहर कयलक। जखन ई बुझुना \nगेलैक जे आब घरमे पैइसवामे कोनो बाधा निह होयत। तखन ओ स¥घक वाटे घरमे पैइसवाक Eयास करय \nलागल। जखन ओ पूरा िसर स¥घमे देलक आिक देबाल नीचा धिस गेल। मखना देबालक तरमे दवा कय \nमिर गेल। पनमा कतबो Eयास कयलक जे मखनाकT िखंची ली से निह भय सकल। अaतमे भोर भय गेल। \nपनमा दोसर िदन राजाक ओतय जा कय नािलश कयलक, राजाक ओतय फद> वयान ई देलक जे राित हम \nसभ करोड़ी मलक घरमे चोरी करबाक हेतु गेल रही। हमर संगी स¥घ कटलक आ ओिहमे Eवेश करबाक \nहेतु घुसल आिक देबाल धिस गेल आ हमर िनदÆश संगी मारल गेल। मािलक करोड़ी मलक कमजोर देबालक \nकारणT हमर संगी मारल गेल। हम सभ जावत चोरी निह कयलहु तावत तक तँ िनदÆषे छलहुँ। \nचोरोक एक अजीब दुिनया होइत छैक। राजाक बुिसँ चोरक बुि पैघ होइत अिछ। \nराजा पनमाक फद> वयान (नािलशी) कT xवीकार कयलक। राजा चोकर नािलशीकT सुनवाई शु करय \nलगलैaह। राजा िसपाहीकT हुकुम देलैaह जे ओिह यापारीकT एतए उपिxथत क। \nिसपाही राजाक आदेशानुसार ओिह यापारीकT aयायालयमे बजाओल गेल। राजा यापारीसँ पुछलिथaह- \n“सेठजी, अहॉंक मकानक िदवाल कमजोर िकयैक छल जे एकटा िनदÆष चोर स¥घमे दवा कय मिर \nगेल?” \nयापारी वाजल-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n13 \n \n“सरकार, चोर िनदÆष कोना छल?” \nतािहपर राजा बजलाह- \n“जावत चोर चोिर निह कयने छल तावत तँ ओ िनदÆषे छल। चोरीक वादे ने ओ दोषी होइताह। चोर \nमिर गेल अहॉंक िदवालक कमजोरक कारणT तT हेतु अहॉंकT फpसीक सजा भेट रहल अिछ।” \nयापारी बजलाह- \n“सरकार, एिहमे हम कोनो दोषी भेलहु। हम तँ अपने मकान निह वनौने छलहुँ। मकान तँ राजिमxMी \nवनौने छल।” \nराजा बजलाह- \n“हँ, अहॉं दोषी निह छी, एिहमे राजिमxMी दोषी अिछ। िसपाहीकT आदेश देलैaह जे यापारीकT छोिड़ \nिदयौक आ ओकरा बदलामे राज िमxMीकT फpसी दय देल जाए।” \nराजाक हुकुम सुिन िसपाही यापारीकT बरी कय देलक। आ राजिमxMीकT पकिड़ राजाक दरवारमे \nउपिxथत कयलक। राजा बजला- \n“राज िमxMी अहॉं केहेने िदवाल जोड़लहु जे एकटा िनदÆष चोर िदवालमे दिव मिर गेल। िदवाल \nकमजोर जोड़लाक जूम>मे अहॉंकT फpसी भेटल।” \nराजिमxMी बजलाह- \n“सरकार एिहमे हमर कोन दोष। हम तँ राजिमxMी िथकहु। गारा (मशाला) बनेनाई काम तँ हमर \nकाज निह अिछ। हमर लेवर जे मशाला बना कय हमरा देत तकरे सने हम जोड़व। मशाला कमजोर बना \nकऽ दयलक तT िदवाल कमजोर भऽ गेल। एिहमे तँ हम िनदÆष छी। सरकार हमरा सन िनदÆष लोककT फpसी \nदय कोन लाभ। फpसी तँ दोषीकT देबाक चाही।” \nराजा बजलाह- \n“ई राजिमxMी ठीके कहैत छिथ। राजिमxMीकT छोईर दहक आ ओिह मजदूरकT फpसी पड़वाक \nचाही।” \nिसपाही लोकिन राजिमxMीकT छोइड़ देलक आ ओिह मजदूरकT पकिड़ अनलक। राजा, मजदूरकT सामने \nबजौलक। राजा राजिमxMीक बदला ओिह मजदूरकT फpसीक सजा सुनौलक। \nमजदूर अपन सफाईमे बाजल- \n“सरकार, एिहमे हमर कोनो दोष निह, िकयैक तँ जखन हम मशाला (गारा) िसम¥ट-वालु) मे पािन िमला \nरहल छलहु तखन हमरा पाछॉंमे एकटा हाथी भरिक हमरा तरफ दौबल तँ पािन गाड़ा (मशाला)मे अिधक पिड़ \nगेल। तT महशाला गीला भय गेल आ तT िदवाल कमजोर भय गेल।” \nराजा मजदुरक बात सुिन हाथीक महाउथकT बजाबक आदेश देलैaह। तुरंत िसपाही हाथीक महाउथकT \nबजौलक। आ आदेश पािरत कयलक जे मजदूरकT माफ कय हाथीक महाउथकT फpसी देल जा सकैत अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n14 \n \nहाथीक महाउथकT फासी देल जा सकैत अिछ। हाथीक महाउथकT अपन सफाई देबाक लेल कहल गेल। \nहाथीक महाउथ अपन सफाईमे बाजल- \n“सरकार एिहमे हमर कोन दोष। हम हाथी लय कऽ आिब रहल छलहु तािह बीच एकटा मिहला \nझुनझूना बाला जेवर पिहर पिहर हाथीक वगलमे आयल। हाथी कंगनक आवाज सुिन भरिक गेल तँ एिहमे हम \nकतय दोषी भेलहु।” \nराजाकT महाउथक बात ठीक बुझैल। महाउथ िनदÆष सािवत भेल। आब महाउथक बदला ओिह \nमिहलाकT दोषी मानलक। ओिह मिहलाकT िसपाही राजाक दरवारमे उपिxथत कयलक। मिहलासँ अपन सफाई \nदेबाक आदेश भेल।मिहला बाजिल- \n“सरकार, एिहमे हमर कोन दोष। हम जे गहना पिहरने छलहु से तँ अपने निह बनौने छलहु। ओ तँ \nहम बाजारक सोनारसँ खरीने छलहु। ई गलती तँ सोनारक छैक जे एहेन झुनझुनावाला गहना िकयैक \nबनौलक। जे हम ओकरासँ खरीद कय पिहरलहु। ओ एहेन गहना निह वनौतिथ तँ हम झुनझुनावाला गहना \nनिह खरीदतहु आ निह पिहिरतहु। जँ ई गहना हम निह पिहरतहु तँ हाथी निह भिरकैत ने गाड़ामे अिधक \nपािन पिड़तैक आ ने सेठजीक िदवाल कमजोर होइतैक।” \nराजा ओिह मिहलाक वयानसँ सaतुÇ भेलाह। सैिनककT आदेश देलिथaह जे एहे मिहलाकT बरी कय देल \nजाय आ एकरा बदलामे गहना बनौिनहार सोनारकT फpसी देल जाय। \nतुरत सैिनक सोनारक खोजमे लािग गेल। गिहना बनौिनहार सोनारकT पकिड़ लौलक। राजाक सामने \nहािजर कैल गेलैक। \nसोनारसँ राजा सफाई देबाक लेल कहलक। \nसोनारकT अपन बचावमे कोनो जवाब निह फुरैलैaह। राजाक सामने सोनार दोषी सािवत भेल। राजा \nसोनारकT फpिसक सजा सुना देलैaह। \nएिह तरहे जcलादकT सूिचत कयल गेल जे सोनारकT फpसीपर लटका दे िकयैक तँ राजाक आदेश छलै \nजे हयाक बदला हयासँ लेल जाय। जcलाद सोनारकT लय फpसीक फaदा ओकरा गद>नमे लगौलक आ \nरxसीकT ऊपर तरफ िखिचलक। संयोग नीक छल जे बार-बार फpसीक फaदा सोनारक गद>नमे लगाओल जाय \nआ जहॉं ऊपर िखंचल जाय तँ फpसीक फaदा सोनारक गद>नमे सँ िनकिल जाय। \nिकछु देर ई िसलिसला जारी रहल मुदा सोनारक गद>नमे फpसीक फaदा निह िटकल। जcलाद राजाक \nसमीप पहुँचल तँ कहलक- \n“सरकार, एिह सोनारक गद>नमे फpसीक फaदा काम निह करैत अिछ। राजाक आदेश भेल मोट गद>न \nवालाकT पकिड़ ला आ ओकरा फpसी दय दिहन।” \nआब दू गोट िसपाही मोटका गद>न वलाकT खोजमे लािग गेल। िकछु दूर गयलाक वाद एकटा मaदिरपर \nबाबाजी चेला जकर गद>न बड़ मोट छल तकरा पकिड़ लय गेल। बाबाजी चेला आ चेला गु³ िकछु िदन \nपूव>मे ओिह मिaदरपर दोसर देशसँ आएल छल। चेलाक कथन छलैक ओ अपन गु³कT कहलिथaह जे अपना \nसभ ब>मान मिaदरपर चलू िकयैक तँ ओिह राजमे टके सेर भॉंजी आ टके सेर खाजा छैक। सxता मधुर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n15 \n \nखरीद ओ दुनू गु³-चेला खाय लागल। य^िप गु³जी ओिह मिaदरपर जयबासँ रोकलक। मुदा चेलाक िजÉपर \nओहो राजी भय गेल छलाह। आब गु³जी एकटा तरकीव सोचलक। ओ चेलाकT कानमे िकछु कहलैaह। \nकहलैaह- \n“जखन तोहरा गद>नमे फpसीक फंदा लगौतुaह तखन हम तोहरा गद>नसँ फpसीक फaदा हम अपना \nगद>नमे लगा लेव। जखन हम फpसीक फaदा लगवय लाव तखन हमरा गद>नमे सँ फpसीक फaदा िनकािल \nअपना गद>नमे लगा िलहअ। ई िशलिशला तावत धिर चलय िदहक जावत राजा निह पहुँच जािथ।” \nराजाक िसपाही गु³जीक चेलाकT पकिड़ राजाक दरवारमे उपिxथत कयलक। चेलाक संग गु³ सेहो \nदरवारमे उपिxथत भेलाह। राजाक हुमक आधारपर चेला जकर गद>न वड़ मोट छल फpसीक ततपर लय \nगेल आ फpसीक फaदा ओकरा गद>नमे लगाओल गेल। एक, दू, तीनक आवाजक संग रxसी िखंचत आिक \nगु³ दौिड़ कऽ ओिह ततपर पहुँच गेलाह। चेलाक गद>नसँ फॉंिसक फaदा अपना गद>नमे लगा लेलक आ \nिसपाहीकT कहलक हमरा फॉंसी िदअ, एकरा छोइर िदयौ। िसपाही सैह करय लागल। मुदा पूव> िनयोिजत \nकाय>¡मक अनुसार गु³-चेला बेरा-बेरी गु³क गद>िनसँ चेला आ चेलाक गद>िनसँ गु³ फॉंसीक फaदा अपना \nगद>िनमे लगावक हेतु Eयासरत रहय लगलाह। एिह बातक सूचना िसपाही राजाकT देलैaह। राजा xवयं आिव \nएिह गु³-चेलाक कारनामाकT देखलैaह। ओ िसपाहीकT आदेश देलैaह जे फॉंसीक Eि¡या तावत बaद क \nजावत हम अिगला आदेश पािरत निह करी। राजा ओिह दुनू ग³-चेलाकT अपना लग बजौलैaह। आ गु³सँ \nपुछलैaह जे अहॉं दुनू यित एना िकयैक फॉंसीपर झुलबाक हेतु तपर छी। गु³ राजाकT कानमे कहलक जे \nसरकार अखन एहेन मुहुत> छैक जे फॉंसी फaदापर झूिल जाइत ओ इad लोकक राजा होयत तT हम चाहैत \nछी जे हम फॉंसीपर झूिल आ जािहसँ इadलोकक राज बनी औ चेला एिह मम>कT जानैत छिथ तT ओ इad \nलोकक राजा बनबाक आकKा करैत छैथ। तT अपने िनण>य कय दीअ जे के इad लोकक राजा वनवाक \nयो²यता रखैत छिथ। \nराजा सोचलक जे एिह छोट-छीन रायक राजसँ बिढ़या जे हमहॴ ने िकयैक इad लोकक राजा बनी। ओ \nिसपाहीकT आदेश देलैaह जे एिह दुनू गु³-चेलाकT छोिड़ एिह नीक मुहुय>मे हमरे फॉंसी फaदापर झुला  दे। \nिसपाही एिह दुनू गु³-चेलाकT बकिस देलक आ राजाकT फॉंसीक फaदापर झुला देलक। गु³-चेला राम-राम \nकरैत अपना देश भािग कऽ चिल अयलाह।  \n  \n२ \nडॉ. बचेsर झाक  २ टा आलेख \nमैिथलीक िवकासमे नेपालक योगदान \nसaदभ> बोध- मैिथली सािहयक उपिक जनमानसक हृदयसँ भेल अिछ तT एिहठाम जनमानसक हेतु \nमनोरंजक गीत काय ओ नाटकक Eधानता रहल अिछ। एिह कारणT मैिथली सािहयक िवकासधारा \nिमिथलिहटामे निह Eवािहत भेल Eयुत् िमिथलाक अितिरत एकर Eधानधारा उर नेपालमे एवम् दोसर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n16 \n \nपुवÊचल Eदेशमे Eवािहत भेल। जहp तक वाxतिवकता छैक नेपाल आ िमिथलाक स8बaध सदा-सव>दासँ आिब \nरहल अिछ। कणट् वंशीय राजा हिर िसंह देव मुसलमान आततायी गयासुÉीन तुगलकसँ परािजत भऽ \nिमिथलासँ भािग नेपाल गेला ओतिह रायक xथापना कएल। िमिथलाक िव®ान लोकिन सेहो अपनाकT \nअसुरिKत बुिझ नेपालेमे आvय लेलिन। नेपालक तकालीन राजा लोकिन मैिथल िव®ावनक बड़ स8मान \nकएलिन। ओिहठामक राजा संगीत आ नाटकक िवशेष Eेमी छलाह। कला मम>Ë मैिथल िव®ान अपना संग \nअनेको िवषय-वxतुक पा{डुिलिप लेने गेल छलाह तT हुनका सभक समादृत हएब उिचते छल। संगीतसँ पिरपूण> \nमैिथली नाटकक रचना नेपालक तकालीन राजा लोकिनक अविधमे मैिथल िव®ान ®ारा भेल। यैह कारण जे \nनेपाल मैिथला िव®ान आ भाषाक केad भऽ गेल रहए। \nनेपालमे मैिथली भाषाकT राजकीय भाषा माaयता भेिट गेल छलै। मुय भाषाक पमे मैिथली गनल \nजाइत छल। सािहयक हरेक िवधा एिहठाम अनुEािणत भेल। एहुखन नेपालक तराई KेMमे मैिथली भाषी कए \nिमिथलाक संxकृितक xपÇ Eभाव देखल जाइत अिछ। \n‘नाÌयम् रसामक कायम्’ काय KेM तँ आरो चमकृत भेल। खास कऽ हृदय कायक भरपूर सामी \nनेपालमे ओिरआओल अिछ। \nसातम् आठम् शता¦दीक वौगानसँ लऽ कऽ जे ¡म नेपालक धरतीपर मैिथलीक िवकास हेतु चिल \nपड़ल छलैक ओ मÍय कालमे आिब अित समृ अवxथामे देखल जाइ अिछ। \nम.म. हर Eसाद शाxMी 1916 ई.मे िस सािहयक अaवेषण नेपाल मÍय कएल, जेकरा बंगला भाषाक \nEाचीनतम सािहय आिन वौगान ओ दोहाक नामसँ Eकािशत कएल। \nयोितरीsर ठाकुरक  ‘वण>रÏाकर’नेपालिहमे Eात भेल। िव^ापितक Eमािणक पदावली एतु°े देन िथक। \nकणट् वंशीय राजालोकिनक संग मcलवंशीय राजा लोकिन सेहो मैिथली सािहयक अनaय Eेमी छलाह। \nदेखल जाइछ जे जय िxथत मcलसँ लऽ कऽ रंिजत मcल धिर एतए मैिथलीक सवÊगीण िवकास कएल। \nमcलकालीन मैिथली सािहयमे गीत तथा नाटकक Eधानता रहल अिछ। गीत काय भित Eधान अिछ। \nभतपुर (भात गpव)क राजा भूपतीad मcल (1687-1731) ई. रायकाल िवÑणु, िशव आ भवानी आिदपरक \nशतश: मैिथली गीतक रचना कएने छलाह। एिहठामक रिचत मैिथली गीतपर महाकिव िव^ापितक रचनाक पूण> \nEभाव अिछ। भाषा पिरमािज>त एवम् सुलिलत देखल जाइछ- \n“हे देिव!शरण राखूभवानी, \nतुअ पद कमल Óमर मोर मानस \nजनम जनम ईहो मानी। \nभूतीad मल नृप ईहो गाओल \nजय िगिरजा पित xवामी।।” \nिमिथलाक िछ±-िभ± भाषा, सािहयक आकारकT सुरिKत स8वि>त नेपालेक राजवंश ®ारा भेल। एहुखन \nनेपालक लाइवÀेरीमे अमूcय aथ ओ दुल>भ ंथ सभ ठेकनाओल अिछ जे जीण>वxथाकT Eात कएने अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n17 \n \nिवs सािहयक पयलोचन कएलासँ xपÇ भऽ जाइछ जे सािहयक समxत Eभेदमे नाटकक xथान अित \nमहवपूण> अिछ। संxकृतक आचाय> लोकिन कायेषुनाटकम् र8य8क अaतग>त नाटककT अनेक िवषयक दृिÇए \nरमणीय किह एकर सयतापर मोहर लगा देलिaह। नाटकमे अनुकरणामक अिभनय दृ©यमान होइछ तT एकरा \nपक कहल जाइछ। उaमेष युगक Eमुख नाटक केad भतपुर बनेपा कािaतपुर अिछ। \nहिर िसंहदेवक नेपाल आगमनसँ इितहासमे नाना Eकारक पिरव>न भेल तथा नेपाल आ िमिथलाक अनेक \nEकारक स8बaध भऽ गेलैक। हिर िसंह देवक मृयुक पÔात् हुनक पुM मान िसंह देव तथा ©याम िसंह देव \nनेपालमे राय कएलिaह। ©याम िसंह देव नेपालमे राय कएलिaह। ©याम िसंह देवक कaयाक िववाह िमिथलामे \nभेल। एकर फल ई भेल जे मैिथल िव®ानक आदर सकार नेपालक राजदरवार एवम् अaय िविशÇ समाजमे \nबराबर होइत रहल। बादमे नेपालक मcलवंशी राजाक पािरवािरक स8बaध सेहो िमिथलामे भेल। एिहसँ \nिमिथलाक भाषाक Eभाव नेपालपर नीक जकp पड़ल। िमिथलासँ िविशÇ \nिव®ान,पि{डत, किव, धम>शाxMी, संगीतË सभ नेपाल जाय लगलाह। िमिथलामे हुनका लोकिनक संरKणक सेहो \nकोनो यवxथा मुसलमान सविहक िनरंतर आ¡मणसँ निह रिह गेल। इहए कारण भेल जे मैिथल िव®ान \nलोकिन िमिथलासँ मैिथली नाटकक बीज नेपाल लऽ गेलाह। मैिथली नाटकक जaम वxतुत: िमिथलामे भेल \nमुदा िवकास नेपालमे। \nनेपालमे मैिथली नाटकक िवकासक संKेपत: िनÕिलखत कारण भेल- \n(क)                       पारxववत¸ KेM होएबाक कारण िमिथला आ नेपालक सxकृितक स8बaध बरोविर \nअिछ।  \n(ख)                      नेपाल सभ िदन िहaदूराय रहल आ िमिथलामे सेहो िहaदूवक Eित मोह। नेपालक \nराजा एिहठामक िव®ान ओ पि{डतक स8मान कएलिaह।  \n(ग)                        नेपालक मcलवंश ओ िमिथलाक कण>ट् वंशक रत स8बaध दूनू KेMक \nिनवासीमे, भाषा आ संxकृितकT आओर िनकट अनवामे सहमत भेला।  \n(घ)                        मुसलमानी आ¡मणक कारणT एिह भू-भागक िव®ान आ पि{डत नेपाल जाय xवxथ \nिच भए सकलाह।  \n(ङ)                        हिर िसंह देव एतए 1324 ई. गमासुÉीन तुलकसँ परािजत भए नेपालमे भात गpवक \nिनकट अपन राय xथािपत कएलिaह जे पpच पीढ़ी धिर चलल। एिह कण>ट शासन कालमे \nकिव सािहयकारक पयत आदर भेल।  \n(च)                       मcलवंशक राजा सभ सेहो मैिथल िव®ान, पि{डत, किव संगीतË आिदकT स8मािनत \nकरैत छलाह आ वसवाक हेतु पयत भूिम आ स8पि देलिaह।  \n(छ)                       मcलवंशक शासनकालमे मैिथली नेपालक राज भाषा भए गेल तथा मैिथलीकT \nिवकिसत होएबाक अवसर भेटल।  \n(ज)                       इितहास साKी अिछ जे मुसलमानी Eभुवमे नाटक निह िवकिसत भेल। िहaदू राय \nनेपाल तकर नीक वातावरण Exतुत कएलक।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n18 \n \n(झ)                       नाटकक िवषय-वxतु नेपाल आ िमिथलाक Eचिलत कथाक आधारपर लेल गेल।  \nमcलवंशक राजा जय िxथत मcल xवयं बड़ कलािEय छलाह। िहनक समय 1394 ई. धिर कहल \nजाइछ। िहनक पÔात् मKमcल (1474) ई. धिर नेपालमे मैिथली नाटकक रचनाक कोनो पुÇ Eमाण निह \nभेटैछ। मKमcलक पÔात् नेपाल तीन भागमे िवभत भऽ गेल आ तीनटा राजधानी भात गpव,बिनकपुर तथा \nकािaतपुर आ लिलत पाटन आ काठमा{डू xथािपत भेल। एिह तीनू रावंशक राजा लोकिन xवयं नाटकार \nछला तथा ओ लोकिन किव एवम् नाटककारकT Evय देलिaह। िविभ± अवसरपर नाटकक अिभनयक आयोजन \nकरबैत छलाह। नाटककT रचिनहारकT Eोसाहन दैत छलाह। \nभाग गpव शाखामे िवs मcलक समय (1533) मे नाटकक बहुत िवकास भेल। Eिस नाटक  ‘िव^ा \nिवलाप’क रचना ओही समयमे भेल।   एिह नाटकक अनुवाद भारतेaदु हिरÔad सेहो ‘िव^ा िवलाप’नाम िवधा \nसुaदर नामसँ कएल। जगयोित>मcल (1618-1833) रायकालमे मैिथली नाटक खूब िवकिसत भेल। िहनक \nरायकालमे मुिदत कुवलमs वंशमिणक िलखलिaह। हर गौरी िववाह एवम् कुंज   िवहारी नाटक सेहो कम \nEिसि निह पओलक। िहनक पौM जगEकाश मcलक समयमे छौटा मैिथली  नाटक िलखल गेल। \nउषाहरण, नलीय नाटकम्, पािरजात हरण, पाव>ती हरण, मलय गिaधनी एवम् मदन चिरM। सुमित िनता िमM \nमcल xवयं एक पैघ नाटककार छलाह जिनक िलखल आठ गोट नाटक भेटैत अिछ। िहनक पुM भुपतीad \nमcल xवयं किव छलाह जिनका समय चौदहटा रचना भेल रंिजत मcलक समयमे तँ चरम सीमापर नाटकक \nरचना पहुँच गेल छल ई मcल वंशक अिaतम राजा छलाह। 1921 ईxवीमे मcलवंशक अिaतम राजा रंिजत \nमcलक समयमे (1921) मैिथली नाटक रचना एक Eमुख बात िथक। \nनेपालमे शहवंशक उदय आ एकीकरणक पÔात् भाषाक नामपर गौण काज लेल अिछ। गोरखा बोलीक \nEभावमे पिड़ मैिथली तँ लग-भग मेटाय गेल। खाली नाच, गीत कतहु-कतहु लेखन आिदमे एकर प सुरिKत \nरहलैक। राणाकालीन नेपाल भाषा सािहयक हेतु अaधकारक युगक पमे मानल जाइत अिछ। मैिथलीक \nअवxथा तँ नेपालमे िवचारणीय रहल। \n2007 सालक मुित राणा शासनसँ आ बादमे 2017 साल धिर उथल-पुथलक समय होएबाक कारणT \nमैिथलीक िवकास हेतु नेपालमे कोनो ठोस काज निह भऽ सकल। 2014-16  सालमे एकटा ‘नव \nजागरण’ पMक एक माM अंकक Eकाशन संतोष िदया सकैत अिछ। 1960 ई.क बाद कनेक िxथरता तँ \nआएल मुदा सरकारी संरKणक अभावमे गत 30 वष>मे जतेक सािहियक काज होएबाक चाही ओ निह भऽ \nसकल। कोनो सािहयानुरागी आ िपपासु मोनकT आ अहलािदत करएबला सामीक अभाव सदैव खटकैत रहल \nतथािप एिह अविधमे जे िकछु भऽ सकल अिछ तकर सािहयक िवधागत लेखा-जोखा कएल जा सकैछ। \nआधुिनक काल : मÍयकालीन मैिथली सािहयक जएटा उपलि¦ध अिछ से आधार xतभक पमे मानल \nजाइछ। मुदा नेपालमे मैिथली सािहयक स8पूण> काज 1960 ई.क बादे भेल जकरा हमरा लोकिन आधुिनक \nकालक Eारंभ मािन कऽ चलैत छी। \nएिहसँ पूव> पचासेक दशकमे पं. सुaदर झा शाxMी अपन मूल जaम xथान दरभंगासँ मैिथली लेखकक \nपT Eितिनिधव करैत छलाह। गलीक कुकुर आिद एखनो दरबार नै खुजलैए सन रचना करैत छलाह।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n19 \n \nपं. जीवनाथ झा सेहो अपन Eवaध काय आिद रचनासँ EितिRत भऽ चुकल छलाह। वxतुत: \nजनकपुरमे पं. जीवनाथक Eवेश एतु°ा वातावरणमे सािहयक Eित अनुराग जगौलक आ ओ सािहयक \nगु³जीक पमे सव>M चिच>त भेलाह। डॉ. धीरेad सािठक बाद जनकपुरमे आधुिनक मैिथलीक शुआत \nकएलिaह। ओ एिहसँ पूव> मैिथली लेखकक पमे EितिRत भऽ गेल छलाह। 1962 ई.मे Eो. Eफुcल कुमार \nिसंह मौन नेपालक मैिथली सिहयक इितहास िलखलिaह, जािहमे Eाचीन सािहयक पमे चच भेल अिछ \nओतेक आधुिनक कालक सािहय हcलुक Eतीत भेल अिछ। तT िहनकासँ तुलनामक दृिÇए डॉ. जयकाaत \nिमvक इितहास लेखन vेRतर अिछ। पिहल कारण तँ एक दशकमे सािहय लेखन ओतेक समृ निह छल। \nदोसर सूचनागत Mुिट सेहो Eफूcल िसंहकT भेलिaह। \nआब तँ तीन दशकमे िकछु-िकछु एहन रचना सभ भेल अिछ जकरा आंगुरपर गनल जा सकैत अिछ। \nEवaध कायमे पं. रमाकाaत झाक  ‘यथा’डॉ. धीरेadक  ‘िMपु{ड’पं. मथुरानaद चौधरी माथुरक ख{ड \nकाय  ‘Mीशूली’Eमुख अिछ। \nमुतक कायमे डॉ. धीरेadक  ‘ह«गरमे टpगल कोट’कणा भरल ई गीत हमर’राम भरोस कापिड़ Óमरक \nब± कोठरीमे औनाइत धुँआ, निह आब निह,मोमक िपघलैत अधर, अप±-अनिचaहार, िवनोद चad झाक  ‘कृषक \nबाला, पं. शुभ नारायण झाक  ‘यंMणा’,  पं. सुरेश झाक मैिथली रस कलश काय Eमुख कृित देखना जाइछ। \nपं. झा मैिथली गीता सेहो िलखने छिथ। चad शेखर झा शेखरक  ‘हम नेपाल हमर नेपाली’किवता संह आएल \nअिछ। \nअनुवाद िवधा : नेपालक कितपय सािहयकार िविभ± रचनाक अनुवाद मैिथली भाषामे कएलिन अिछ, जे \nहुनक मैिथली Eेमक Eतीक िथक। यदुवंश लाल चad सतरी िजलाक ितलाठी ामवासी ®ारा ‘उसैको लािग’क \nचॉंदनी साहक रचनाकT लोकेsर यिथत, पं. कृÑणा Eसाद उपाÍयायक ®ारा िव^ापितक पदावलीक, डॉ. \nधीरेadक  ‘उमर खैयानक’महाकिव भनुभतक रामायण मैिथलीमे अनुवाद कऽ वdीनायण वम अ¾ुत कएल \nअिछ। Eकाशनक बाटपर अिछ पं. सूय>काaत झाक मेघदूतक, डॉ. रमेश ®ारा सात जापानी कथा अनुवाद \nमैिथलीमे चमकारी Eयास िथक। \nकथा-उपaयास आ साKाकार िवधा : वxतुत: नेपालमे मैिथली कथाक KेMमे सेहो नीक काज भेल \nअिछ। िकछु Eितब कथाकारक संह एखन धिर समK निह भेल अिछ तT छुछु± लगैत अिछ। एखन धिर \nEात कथा संहमे डॉ. धीरेadक  ‘कूहेश आ िकरण’, ‘पझाइत धूरक आिग’,‘शतपा आ मनु’ राम भरोस कापिड़ \nÓमरक तोरा संगे जयवो रे कुजवा, रेवती रमण लालक  ‘पाधवनिह एलाहमधुपुरसँ’ Eमुख अिछ। \nडॉ. धीरेadक स8पादनमे नेपालक Eितिनिध गcप संह, Eो. सुरेad लाभक संपादनमे नेपालीय मैिथलीक \nउकृÇ गcप Eकािशत भेल अिछ। \nउपaयास : एिह िवधामे ©यामाझाक  ‘िबनु माइक बेटी’,  कुमरकाaतक  ‘सेहaता’क अितिरत ए8हर डॉ. \nधीरेadक भो³कवा, कादो कोयला, ठुमुिक चल,पाठककT सेतोष दैत अिछ। \nसाKाकार : साKाकार िवधामे रेवती रमण लालक साKाकार एक माM पोथी अिछ, ओना एिह KेMमे \nराम भरोस कापिड़क नीक काज सभ भेल अिछ। जकरा अनतग>त अvेय, केदारनाथ यिथत, िवजय \nमcल, मातृका Eसाद कोइरालाक साKाकार खूब चिच>त भेल अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n20 \n \nनाटक : एिह िवधामे आधुिनक नाटककारमे महेad मलंिगया लेखनमे िभड़ल छिथ। Eारंिभक \nरचना ‘ल×मण रेखा खि{डत’,  जुआएल कन-कनी, ओकरा आंगनक बारह मासा, टूटल तागक एकटा छोर, एककी \nसंह हुनक Eमुख पुxतकाकार छिaह। काठक लोक िफलहाल चचमे आएल अिछ।  ‘देहपर कोठी खसा \nिदअ’आलुक बोरी सन बहुतो रेिडयो पक ओ िलखने छिथ। एककी लेखकक पमे डॉ. धीरेad, राम भरोस \nकापिड़, डॉ. ल×मण शाxMी, ©याम सुaदर शिश,ललनक Eमुख xथान अिछ। \nिनवaध समालोचना तथा संxमरण : एिह िवधामे Eो. Øज िकशोर ठाकुरक अÍययन ओ िववेचन छोिड़ \nआन रचना पुxतकाकार पमे निह आिब रहल अिछ। ओना, डॉ. धीरेadक सािहय स8बaधी, Óमरक लोक \nसंxकृित स8बaधी, डॉ. िवमलाक सािहय स8बaधी महेad मलंिगयाक, रेवती रमण लालक राजेad िकशोरक \nिविवध सामियक िनबaध सभ Eकािशत भेल अिछ। \nयाMा संxमरण : एिह िवधामे राम भरोस कापिड़ Óमरक अयaत महवपूण> रचना आएल अिछ। Eो. \nEफुcल कुमार िसंह मौनक, रेवती रमण, ©याम शिश सेहो एक िदस संल²न छिथ। समालोचना संहमे राम \nभरोस कापिड़ Óमरक स8पादनमे नेपालक मैिथली पMकािरता आएल अिछ। \nपM सािहय : 2025 सालसँ Eार8भ भेल नेपालक सामियक संकलन युग आब एकटा ठोस प लऽ \nचुकल अिछ। Eो. Eफुcल कुमार िसंह  ‘मौन’क स8पादनमे मैिथली िवराटनगरसँ डॉ. हिरदेव िमvक स8पादनमे \nईजोत काठमडूसँ, पं. सुaदर झा शाxMीक स8पादनमे फूल-पात काठमडूसँ, वाणीक िहलकोर जनकपुरसँ संगिह \nदुिवधान एतिहसँ ए8हर 2019 सँ राम भरोस कापिड़क स8पादनमे गाम-घर सातािहक िनरaतर Eकािशत भऽ \nरहल अिछ। अच>ना ®ैमािसक गत 16 वष>सँ Eकाशन आ  ‘ऑंजुर’ आब मािसक पमे Eकािशत भऽ रहल \nअिछ। नेपाली भाषी सािहयकार ®ारा मैिथली सािहय सेवामे डॉ. कृÑणा Eसाद उपाÍयायक नाम आदरसँ लेल \nजा सकैछ। ओना, िहनके भाइ डॉ. ल×मण शाxMी तँ अ¾ुत काज कएलिन अिछ। ई अपन दू गोट पोथी दऽ \nएक धम> काय युिधRीर महाकाय आ दोसर धीकताम् गीत काय। रामेsर Eसाद अयल ®ारा रिचत िशव-\nमधुक भा²य रेखा नामक कथा काय देिख पड़ैत अिछ। फुटकर रचनामे मनुवÀाजकी, केवेर िधिमरे, जगदीश \nिधिमरे आिद Eमुख छिथ। \nउपसंहार वा िनण>यामक िबaदु : एिह तरहT िविभ± िवधामे गत तीस वष>सँ भेल िवकासक प रेखा पूण> \nसंतोष तँ निहयT दैत अिछ माM आशा टा जगबैत अिछ। िवकासक संभावना नीक छैक। अवसर पािब िच°न \nकाज कऽ सकैछ। नेपालमे संवैधािनक राजतंMक अaतग>त पूण> EजातंMक बहाली भेलासँ भाषा िवकासक गित \nअपना ढंगसँ संचािलत कएल जा सकैछ। राजकीय EËा EितRानसँ सरकार‘मैिथली िवभाग’ खोललक अिछ \nजािहसँ िकछु महवपूण> रचना सभक Eकाशन होएब स8भव िथक। खास कऽ मैिथली सािहयक इितहास, श¦द \nकोषओ िवधागत संह Eमुख रहत। तिहना अनुसंधानक हेतु िव®त वृितक संभावना सेहो छैक जािहसँ \nसरकारी वा नीज पुxट सामीमे सुरिKत मैिथलीक पुरना महवपूण> पा{डूिलिपक उार कएल जा सकैछ। \nस8पूण> मैिथली संसारक हेतु अपन रचनासँ योगदान पहुँचेबाक लेल एिहठामक सािहयकार तcलीन छिथ। \nअxतु...। q \n \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n21 \n \n  \nमैिथली सािहयक अवदान \nिमिथला भाषा रामायण \nचaदा झा \nकिववर मैिथली सािहयाकाशक चad िथकाह। मैिथली सािहयकT अपन शीतल योसनाक अमर \nवरदान देलिaह। इएह कारण िथक जे ओ मैिथलीक महान् किवक पमे समादृत होइत आधुिनक मैिथली \nसािहयक जनक मानल जाइत छिथ। वxतुत:िव^ापितक पÔात् इएहटा किव भेलाह जे मातृभाषाक वाxतिवक \nमहव बूिझ ओकर िवकासक िदशामे EयÏशील भेलाह। \nउ±ैसम शता¦दीमे पुन: कवीsरे जनभाषाकT काय भाषाक पमे मि{डत कैलिaह तथा अपन सशत \nलेखनीसँ अनवरत सािहय सृिÇमे योगदान दैत मातृवाणीक अच>नामे सुवण> वणवलीक उपहार चढ़बैत रहलाह। \nिहनक वहुमुखी Eितभा, Eगाढ़ पाि{डय, सािहयक िच, पुरातव-Eेम एवम् दीघ> जीवन िविवध EकारT मैिथली \nसािहयक स8व>नमे सहायक िस भेल। िहनक जaम सन् 1931 ई.मे सतमी वृहxपितकT दिड़भंगा िजलाक \nिप{डाछ गाममे भेल छल। Eारि8भक िशKा मातृक बड़ गpव सहरसा िजलामे भेल। बादमे संxकृतक उ»च \nिशKाक हेतु पिवM नगरी काशी गेलाह। काशीसँ Eयागत भेलापर पाि{डयक अितिरत हुनक किवव \nशितक यशोवcलरी चतुिद>क पसरए लागल। बाcयकालिहसँ Eितभापूण> Eतीत भेलाह। \nिमिथला भाषा रामायणक मूल Eेरक xव. महाराज ल×मीsर िसंह छलाह। मातृभाषा मैिथलीमे धम> ंथक \nअभाव खटकलैaह। चaदा झा िशवक समिप>त भत छलाह। िशवक िEय राम तT भित भावना हुनक \nसािहयक कृितक िवधा िथक। मातृभूिम ओ मातृभाषा Eेमक पुÑपाÙिल दय ओ अपन काय देवताक अच>ना \nकैलिaह। एिह दृिÇए िमिथला भाषा रामायण हुनक सविधक Eिस िEय कीि> िथक। चaदा झाक नामोcलेख \nमाMसँ िहनक रामायणक उÚोष होइछ। aथक नाम करणेसँ िमिथला-मैिथलीक Eित किवक सहज अनुरागक \nपिरचय भेटैत अिछ। Eाय: ई शौभा²य कोनो आन ंथकT निह हएत जेकर Eयेक श¦दपर िव®त म{डली \nिवचार कएने हो तथा जे पाि{डयक कसौटीपर पिरशु Eमािणत भेल हो। \nरामायण भारतीय वाङमय केर आदश> कृित िथक। देशक चािरिMक आदश>कT अनुEािणत करबाक लेल \nराम चिरतक अवतार मैिथलीमे आव©यक छल। वxतुत: जािह सxकृितक संघष>क युगमे चaदा झाक आिव>भाव \nभेल छल तकर ई अिनवाय> Eिति¡या छल। कवीsरक एिह कृितक कT सव> Eथम महा कायो हैबाक सौभा²य \nEात छैक। चad किव जिहना कायामकतामे बाcमीिक तिहना रचना करबामे Eमुख। चaदा झाकT युग \nजागरणक Eतीक मानल जाइछ। ओना तँ िमिथला भाषा रामायणक मूलाधार िथक अÍयाम रामायण मुदा \nअटूट vाक कारणT मौिलकताक िनवहमे Mुिट निह होए देल अिछ। िवशेष कय िमिथलाक वण>न, ल×मण-\nपरसुराम स8वाद, लंका दाह वण>न, राम अंगद-स8वाद आिद कतेक xथल अिछ जतए किवक मौिलक Eितभा \nxफुट भेल अिछ, तथा मनोरम िस भेल अिछ। विभ± रसक Eयोग लेल राम कथाक महव सवÆपिर अिछ \nतिहना भाव Eकाशनक ¡ममे िविवध अलंकारक Eयोगसँ ओ एकर कला पKकT समृ बनौने छिथ। एतए  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n22 \n \nxपÇ अिछ जे रामायण मूलत: भित काय िथक। िमिथलाक गौरवक गुणगान निह िबसरलाह अिछ रामक \nमुँह कहबैत छिथ- \n“सय ितरहुित यËभूिम पु{य देिनहािर, \nशाxMकT बजैत बेर कीर बैिस डािर-डािर।” \nपुन: सीताक चिरतक Eसंगमे ओ एिह िवषयकT निह िबसरल छिथ जे सीता िमिथलाक बेटी छलीह। \nसीता xवयं कहलैaह- \n“जनक जनक जननी अविन, \nरघुनaदन Eाणेश \nदेवर ल×मण हमर छिथ, \nनैहर िमिथलादेश।” \nएकर भाषा ओ शैली माधुय> जन साधारणकT आकृÇ कएलक। ओ शीÛिह िव®ानसँ लऽ कऽअिशिKत समाज \nमÍय ई िEय भए गेल। एिह गंथक अÍययनसँ मैिथली िव®ानकT अपन मातृभाषाक गौरव ओ गंभीरताक Ëान \nभेलिaह। एिह ¡ममे देखब जे अशोक बािटकाक विaदनी सीताकT अपन िवप± जीवनसँ िवशेष कठोर बचन \nकहबाक भनxताप छिaह जे मनो वेदना िवगिलत भए उठल अिछ- हे रघुनाथ! अनाथ जकp दश कंठकपूरी हम \nआइिल छी िसंहक Mास महावनमे,हिर नीक समान   हेराय छी।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nरबीad नारायण िम v- तीनटा आलेख , दूटा लघुकथा आ उपaयास  नमxतxयै (आगp) \n  \nरबीad नारायण िमv  \nरबीad नारायण िमvक  \nतीिनटा आलेख  \nघरेलू िहंसा अिधिनयम, 2005  \nघरेलू िहंसाकी िथक ?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n23 \n \n  \nआमतौर पर घरेलू िहंसा माM घरमे मािर-पीट बुझल जाइत अिछ।सही मानेमे बािलकाक अरमानकT दबा देब, घरक \nअंदर पिरवारक सदx य ®ारा रोज-रोज मानिसक Eताड़ना देब,तामसमे ओकर परसल भोजन फTिक देब, ओकरा संगे गार-मािर \nकरब, ओकर इ»छाक िव³ ओकर पढ़ाइ रोिक देब, सेहो घरेलू िहंसाक प अिछ। एकर अलावा यौन उ पीड़न सेहो भारी \nिहंसा अिछ, जािह हेतु आम तौरपर दूरक िर© तेदार वा पड़ोसक लोग िज8 मेदार होइत अिछ। एहनमे जखन बािलका िवरोध \nकरैत अिछ, तँ बदनामीक हवाला दए ओकर मुँहबंद कए देल जाइत अिछ। एिह तरहक Eतारणा नैहर, सासुर सभठाम होइत \nअिछ।  \nघरेलू िहंसापािरवािरक स8बaधक पिरपे×यमे एहन यवहार ओ स8बaधसँ जुड़ल अिछ जे अपन जीवन संगीपर अिधकार \nजताबए एवम् मनमाना िनयंMण करबाक हेतु कएल जाइत अिछ। Eताड़ना मनोवैËािनक, शारीिरक, भावामक, आिथ>क, िकछु भए \nसकैत अिछ। घरेलू िहंसा िववािहत िकंवा आपसी सहमितसँ Eेम स8बaधसँ जुड़लजोड़ी, ककरो संगे भए सकैत अिछ।  \nघरेलू िहंसाक कारण की िथक? \nघरेलू िहंसाक Eारंभ तखने होइत अिछ जखन बािलका अपने माए-बापसँ िखलौना मगैत अिछ। हमर समाज ओकरा \nने±ेसँकमजोर बनबैत अिछ। जखन बेटा छोट रहैत अिछ, तँ हम ओकरा हाथमे बैट-बाल वा x पोट>स क सामान दैत \nछी, जािहसँ ओ शारीिरक आओर मानिसक पसँ मजगूत बनैत अिछ। मुदा बािलकाक खेलक हेतु गु¶डा-गुि़डया वा चूc हा \nबत>न बला खेलौना देल जाइत अिछ जािहसँ ओ शारीिरक आओर मानिसक पसँ कमजोर होइत चिल जाइत अिछ। एकर \nसंगे भावनामे भिसआएल चल जाइत अिछ। अब बािलका जेना- जेना पैघ होइत अिछ घरक पाबंदी आओर समाजक यातना \nओकरापर हावी होइत चिल जाइत अिछ। दा8पय जीवनमे घरेलू िहंसाक कारण हीन भावना, ईÑय, ¡ोधपर िनयंMणक \nअभाव,जीवनसंगीसँ िशKा िकंवा सामािजक पिरवेशमे aयोन होएब िकछु भए सकैत अिछ।  \nघरेलू िहंसा अिधिनयम, 2005  िकएक लागू करए पड़ल? \nघरेलू िहंसाक अनिगनत घटना हमर देशमे होइत अिछ, मुदा महज सौ-पचास दज> होइत अिछ, ओहो चरम पर \nपहुँचलाक बाद। कतेकोठाम बािलकासभ सpझक बाद घरक अपेKा सड़कपर अंजान लोकसंग रहब यादा सुरिKत अिछ \nकारण घरमे अपन लोक ®ारा बेसी दुघ>टना, हया आओर िहंसा करबाक संभावना रहैत अिछ, बािलका जखन रxता पर \nबहराइत अिछ, तँ ओकरा पता निह होइछ िक शहरकचकाचॱधमे ओकरा संगे कखन कोनठाम छेड़खानी भए जाएत। बात \nअगर गामक करी तँ बािलका सु± रxता पर जएबासँ डराइत अिछ मुदा ओिह डरक की करी, जकर जिड़ घरक अंदर होइत \nअिछ आओर बािलकाक संगे पैघ होइत अिछ। ओिह डरक की करी जे ओकरा जनिमते ओकर माथामे बैिस जाइत अिछ \nआओर आधा िजनगी धिर रहैत अिछ।  \nघरेलू िहंसा क बात करैत काल ऑनर िकिलंगक घटनासभकT फराक निह कए सकैत छी। ऑनर िकिलंगक जिड़ \nअसलमे घरेलू िहंसा अिछ। िकएक तँ कोनो माए-बाप, भाए, काका कखनो सेहो अपनी बेटी वा बिहनके, सोझे मािर निह \nदेत, ओिहसँ पूव> नाना Eकारक यातना ओकरा देल जाइत अिछ।  \nएकटा सियकीय गणनाक अनुसार  : \n(i)  िनय चािरटा मिहला, एकटा पु³ष, आओर पpचटा ब»चा घरेलू िहंसाक कारण अकाल मृयुक िशकार भए जाइत \nछिथ।  \n(ii)  अपन जीवन कालमे Eयेक चािरटामेसँ एकटा मिहला घेरलू िहंसाक िशकार भए जाइत छिथ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n24 \n \n(iii)  २०-२४ बख>क मिहलाक उपर घरेलू िहंसाक सभसँ बेसी खतरा रहैत अिछ।  \n घरेलू िहंसा अिधिनयम  2005  xMीक सुरKा, ओ xMीक अिधकारक अिधक Eभावी ढंगसँ लागू करबाक हेतु आनल \nगेल।  \nएिह अिधिनयमकT पािरत करएसँ पिहने कानूनी िxथित की छल? \n  \n(i)  घरेलू िहंसा कानूनमे कोनो xपÇ माaयता निह छल, \n(ii) (आईपीसी की 498  ए) क तहत घरेलू िहंसाक संपूण> अवधारणा िववािहत xMीपर कएल गेल ¡ूरताक धिर सीिमत \nछल, \n(iii)  दुखसंतत बिहन, माए, बेटी वा अिववािहत xMी एिहमे सािमल निह छल, \n(iv)  Eतािड़त भेलापर िववािहत xMीकT सीिमत िवकcप छल: तलाक लए िलअए वा धारा 498  ए क अनुसार मोकदमा \nकरए, \nघरेलू िहंसा दू Eकारक होइत अिछःआपरािधक आओर गैर-आपरािधक: \nआपरािधक घरेलू िहंसा: \n िबना सहमितकT शारीिरक संपक> जेना यौन उपीड़न, लात मारब, अनाव©यक पछोड़कए भयभीत करब, कंयूटर \nहैिकंग, आपरािधक अलगाव  \nगैर-आपरािधक घरेलू िहंसा: \nिमM वा आन सामािजक सरोकारीसँ संपक> बािधत करब, टेलीफोनक संपक> निह होमए देब, \nघरेलू िहंसा कानूनक तहत कोनो पीिड़त मिहलाजे अपरािधक संगे रहैत छिथ, एिह कानूनक अनुसार मोकदमा कए \nसकैत छिथ।  \nघरेलू िहंसाक सबसँ खराब Eभाव ओिह पिरवारक छोट ब»चासभ पर होइत छैक।ब»चा वातावरणक उपज होइत \nछिथ, एहने ब»चा बादमे जाकए घरेलू िहंसा करैत छिथ वा ओकर िशकार भए जाइत छिथ।  \nघरेलू िहंसा अिधिनयमक धारा२ (यु): \nघरेलू िहंसा अिधिनयमक धारा२ (यु)क तहत माM पु³ष अपराधीक िखलाफ कार>बाइक Eावधानके असंबैधािनक \nघोिषत करैत सुEीम कोट> aयायमूित> कुिरयन जोसेफ और रोिहंटन एफ नरीमनपीठ िनण>य देलक जे एिह कानूनक तहत मिहला \nअपराधीकक िखलाफ सेहो मोकदमा चिल सकैत अिछ।माननीय aयायाधीश लोकिनक कहब छिन: \n“xMीगणक िखलाफ कतेकोबेर िxMए सािजसक तहत काजकए घरेलू िहंसामे सािमल होइत छिथ, तT एिह कानूनक \nउपरोत धारा कानूनक मूल उÉये©यसँ भुितआ गेल लगैत अिछ, तT ओकरा कानूनसँ हटा देल जाइत अिछ।” \nघरेलू िहंसा कानूनक तहत केना मदित लेल जा सकैत अिछ?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n25 \n \n(१) कोनो Eकारक िहंसासँ वचाव हेतु आदेश Eात करब, \n(२) िनवास करबाक अिधकारक हेतु आदेश Eात करब, \n(३) मौिdक राहत  \n(४) िहरासतमे लेब  \n(५) Kितपूित>क हेतु आदेश  \n(६) अaतिरम आओर एकपKीय आदेश  \nसुरेश बनाम जयबीर (२००९): \nसुरेश बनाम जयबीर (२००९)क मामलामे aयायलय ई आदेश देलक जे घरेलू िहंसा कानूनक धारा 12  कउपखंड \n(1) कतहत आवेदनक िनपटारा करैत अaतिरम आदेशमे aयाियक दंडािधकारी गुजाराक हेतु अaतिरम राहत दए सकैत अिछ।  \nEथम vणी aयाियक दंडािधकारी वा महानगर दंडािधकारीक ओतए िसकाइत कएल जा सकैत अिछ: \n(१) जतए दोषी यित रहैत हो, \n(२) जतए अपराध कएल गेल होइक, \n(३) जतय Eतािड़त यित रहैत हो, \naयाियक दंडािधकारीक समK िसकाइतक िनपटान: \nपीड़त यित संरKण अिधकारी, पुिलस िकंवा सेवा Eदाता (कcयाण अिधकारी)क मदित लए सकैत छिथ। िहनका \nलोकिनक कत>य अिछ जे पीड़त यितक ज³री माग>दश>न करिथ एवम् aयायलय ®ारा देल गेल मौिdक Kितपूित>क आदेशक \nपालन सुिनिÔत कराबिथ। संरKण अिधकारीक दाियव अिछजे वो Eतािड़त यितक िसकाइतक घरेलू िहंसा Eितवेदन \n(DIR)तैयारकए aयायालयकT उपल¦ध कराबए।संगिहँ Eतािड़त यितकT सेवा Eदाताक वारेमे उिचत माग>दश>न दैक जािहसँ ओ \nओिह कानूनी सुिवधाक लाभ उठा सकए।सेवा Eदाता कोनो कंपनी, मिहलाक कcयाण हेतु काय>रत गैर सरकारी संगठन, भए \nसकैत अिछ।सेवा Eदाताक ई कत>य िथक जे Eतािड़त यितकT कानूनमे िनिहत ओकर अिधकारक बारेमे जानकारी देिथ \nएवम् कानूनी उपचार लेबाकक हेतु उिचत वxथा करएमे ओकरा मदित करिथ। पुिलसक कत>य िथक जे ओ Eतािड़त \nयितकT संरKण अिधकारी एवम् सेवा Eदाताक बारेमे जानकारी देिथ। संगिहँ भारतीय दंड संिहताक अनुKेद ४९८ (अ) मे \nEात अिधकारक जानकारी सेहो देिथ।  \naयाियक दंडािधकारीक समK पीिड़ता ®ारा िसकाइत Eात भेलाक तीनिदनक भीतर मामलामे सुनबाइक तािरख तय \nहोएत।aयायालयसँ समन भेटलाक दूिदनक भीतर संरKण अिधकारी तकर जानकारी EितवादीकT देत। EितवादीकT देल गेल \nसमनक संग घरेलू िहंसा कानूनक धारा 12  कउपखंड (३)क तहत िसकाइतक Eितिलिप सेहो देल जाएत।Eितवादी ®ारासे \nEात भेलाक बादे एकतरफा सुनबाइ भए सकैत अिछ आ xथाइ अaतिरम आदेश कएल जा सकैत अिछ। ज³री बुझलापर \naयायलय एकतरफा सुनबाइ कए अaतिरम आदेश दए सकैत छिथ। aयाियक दंडािधकारी ६० िदनक भीतर एहन िसकाइतक \nिनपटान करताह। हुनकर आदेशक िखलाफ स8बिaधत पK ३० िदनक भीतर सेशन कोट>मे अपील दाएर कए सकैत छिथ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n26 \n \nEितवादी ®ारा संरKण आदेश िकंवा अaतिरम संरKण आदेशक पालन निह करब संËेय एवम् गैर जमनती अपराधक \nvणीमे अबैत अिछ। हुनका तािह कारणसँ एक साल धिर जेल िकंवा बीस हजार ³पया जुमना भए सकैत अिछ। जॱ \nसंरKण अिधकारी दंडािधकारी ®ारा देल गेल आदेशक पालन करबामे िबना कोनो वािजब कारणके आनाकानी करैत छिथ तँ \nहुनको एिह तरहक दंड देल जा सकैत अिछ,  मुदा तािह हेतु िवभागीय अिधकारीकT पूव> अनुमित आव©यक िथक। पीिड़त \nयितकT संयुत पिरवारक साझी िनवासमे रहबाक हेतु aयायलय िनवास करबाक आदेश दए सकैत अिछ भले ओिह \nघरमेEितवादीक िहxसा होइक वा निह होइक।  \nएस आर बतरा एवम् अaय बनाम vीमती त³ना बतराक मामलामे उ»चतम aयायालय ई फैसला देलक जे घरेलू िहंसा \nअिधिनयमक धारा १७ (१) क अनुसार Eतािड़त मिहला माM साझी आवासमे रहबाक हकदारभए सकैत अिछ।साझी आवासक \nमाने पित ®ारा कीनल िकंवा िकरायापर लेलगेल घर अिछ वा एहन साझी घर अिछ जािहमे पितक िहxसा होइक। कहक \nमाने जे जािह घरमे ओकर पितकT कानूनी अिधकार निह छैक तािहमे Eतािड़त यितकT रहबाक अिधकार aयायलय एिह \nकानूनक तहत निह दए सकैत अिछ।  \nघरेलू िहंसा रोकबाक समाधान  : \nघरेलू िहंसा रोकबाक एकटा समाधान ई भए सकैत अिछ जे पित aयाियक दंडािधकारीक समK शपथ-पM देिथ जे ओ \nआगा अपन पÏीक संग स8मानपूण> यवहार करताह,एहनिकछु निह करताह जािहसँ ओकरा कोनो Eकारक यंMणासँ फेर गुजरए \nपड़ैक, तकर संपूिÇमे अपन संपिकT गारंटी देिथ जािहसँ घरेलू िहंसाक पुनरावृित भेलापर ओकरा ज¦त कए लेल जाएत।  \nउपसंहार  \nआपसी स8बaध Eेम, आदर, ईमाaदारी, एवम भावुक लगावसँ सराबोर हेबाक चाही। आपसी अिवsाससँ िहंसा ओदुराचर \nबढै़त अिछ, एहन दंपित िनरंतर आशंकाxत रहैत छिथ जािहसँ जीवन नक> भए जाइत अिछ। जीवनक ई कटुसय अिछ जे \nअहp दोसरकT निह बदिल सकैत छी, हम अपनेटाकT बदिल सकैत छी।कमसँ कम एतबातँ कइए सकैत छी जे जािहस8बaधमे \nलजित निह रिह गेल अिछ, जतए अिवsासक पराकाRा पहुँिच गेल अिछ, ओतए फसाद बढे़नाइ छोिड़कानून स8मत तरीका \nअितआर करी।  \nमिहला संगठन िसफ> जागकता पैदा कए सकैत अिछ, पुिलस िसफ> उ पीड़न करएबलाकT जेल पठा सकैत अिछ, कोट> \nिसफ> a याय दए सकैत अिछ, एिहमे सँ कोनो अहpक घरक हालत ठीक निह कए सकैत अिछ, घरमे पैिस िनय-Eितक \nसमxयाक समाधान निह कए सकैत अिछ। अxतु िसफ> सोच बदलक जरत अिछ।  \nजीवनक दुखमय पिरिxथितसँ हािर निह मािन नव ओ सुंदर जीवन िजबाक हेतु सचेÇ रहैत िपिड़त यितकT ई \nिवsास बनओने रहक चाही जे सुंदर  समय आविहँबला अिछ, अएबे करत।q \n  \n \n \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n27 \n \n  \n  \nिगरÞतारीओ जमानत  \nकोनो-ने-कोनो झंझिटमे निहओ चाहैत कए बेर लोक फँिस जाइत अिछ। केबेर िनदÆष लोकक िखलाफ झूठ-फूसके \nमामला बना देल जाइत अिछजािहमे पुिलसके घाल-मेल सेहो भए जाइक से भारी बात निह।टेलेिवजनकT गाम-गाम पसिर \nगेलासँ अपराधक नव-नव xवप गामो-घरमे फैिलरहल अिछ।कैटा कानूनो एहन भए गेल अिछजे िबना गलितओकT कैबेर लोक \nजहलधिर पहुँिच जाइत छिथएहन पिरिxथितमे लोकके जहल ओ जमानतसँ स8बिaधत कानूनक जानकारी बहुत आव©यक भए \nगेल अिछ जािहसँ यथ>क फसादसँ बिच सकिथआ जरी भेलापर समाधान कए अपन जीवन ओ इजितक रKा करिथ।  \nकैटा कनून एहन अिछ जािहमे पुिलस मामला दािखल होइते अिभयुतकT िगरÞतार कएसकैत अिछ।उदाहरणxवप \nभारतीय दणड संिहताक धारा ४९८ (ए)क तहत कएलगेल मोकदमामे अिभयुतक हालत बहुत पातर भए जाइत छल। \nओकरा सभसँ पिहने पुिलस िगरÞतार करैत छल, तखन आर िकछु। बहुत रास मामलामे देखल गेल जे कएल गेल िसकाइत \nझूट छल, कोट>मे साबूतक आधारपर सािबत निह भेल, अिभयुत बरी भए गेल, मुदा ताबित ओकर सभ दशा भए जाइत \nछल, ओकर इजितकमिटयामेट भए जाइत छल। उ»चतम aयायलय एिह बातक संËान लैित िदशा-िनदµश जारी कएसुिनिÔत \nकरबाक Eयास केलक जे िनदÆश लोकके एहन मामलामे वेबजह िगरÞतारी निह होइक।  \nसंिवधानक धारा २२ क अनुसारपुिलस ®ारा िगरÞतार कएल गेल यितकT अिधकार अिछजे ओ िगरÞतारीक कारण \nजानए, जॱ िगरÞतारी वारंटक आधारपर भेल अिछतँ ओकरा वारंट देखाओल जाए, वकील वा िनकट स8बaधीकT संपक> कए \nसकए।ओकरा िगरÞतारीक चौवीस घंटाक भीतर मिजÑßेटक स8मुखउपिxथत करब ज³री िथक। ओकरा इहो बताएब ज³री \nितक जे ओ जमानतपर छोड़ल जा सकैत अिछिक निह।  \nिगरÞतार कएलगेल यितकT हथकड़ीलगाएब : \nऊ»चतम aयायलयक िदशा िनदµशक अनुसार िगरÞतार कएलगेल यितकT हथकड़ीलगाबएसँ बचबाक चाही, कारण एहन \nयित सजाआÞता निह होइत छिथ। हथकड़ीक Eयोग अपवािदकपिरिxथितमे तखने कएल जाएजखन िकअिभयुत िहंसक \nहो, पुिलसक िगरÞतसँ भािग जेबाक संभावना होइक, िकंवा आमहयापर उता³ हो।  \nसीआरपीसीक धारा ७४क अधीनपुिलस अिभयुतकT िगरÞतार करबाक हेतु घरमे घुिसकए ओकरा पकिड़ \nसकैतअिछ, तािहलेल ज³री भेलापर घरकिखड़कीकT तोिड़सकैत अिछ।  \nकोनो यितकT िगरÞतार केलाकबादेओकर तलाशी कएल जा सकैत अिछ, पिहने निह। जॱ िगरÞतार कएल गेल यित \nमिहला छिथ तखन मिहले पुिलस ई काज कए सकैत अिछ।  \nमिहलाक िगरÞतारी हेतुउ»चतम aयायलय ®ारा जारी कएलगेलिदशािनदµश : \nउ»चतम aयायलय ®ारा जारी कएलगेल माग>दश>नक अनुसार सामाaयतः कोनो मिहलाकT सpझक बाद आ भोर हेबासँ \nपिहने िगरÞतार निह कएल जाएत। जॱ ततबे आव©यक भए जाइक आ राितयेमे मिहलाक िगरÞतारी जरी होइक, भोरधिर \n³कब कानूनक अनुपालन हेतु िद°ित भए जेबाक संभावना Eवल होइक, तखन मिजÑßेटक पूव> अनुमित लए एव8मिहला पुिलस  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n28 \n \n®ारा ई काज कएल जाएत। िगरÞतारीक बाद जॱ मिहलाकT तलाशी करब जरी होइक तखन ई काज मिहला पुिलस ®ारा \nकराओल जेबाक चाही।पुिलस हाजितमे मिहलाकT अलग राखबाक चाहीजॱ मिहलाक हेतु अलग हाजित निह होइक तखन \nओकरा अलग कोठरीमे राखल जेबाक चाही।  \nिवना वारंटकT िगरÞतारीः  \nआपरािधक Eि¡या संिहता1 9 73क धारा 41क अनुसार पुिलस कोनो यितकT िनÕिलिखत पिरिxथितमे िबना \nवारंटकT िगरÞतार कए सकैत अिछ: \n (१) जखन ओ कोनो संËेय अपराध केने हो, \n(२) कोनो पुिलस अिधकारीकT कत>य िनव>हनमे यवधान ठाढ़ केने होइक, \n(३) ओकर घरसँ कोनो चोरीक माल पकड़ल गेल होइक, \n(४) कानूनी िहरासतसँ मिटआ रहल हो, \n(५) सेना, वायु सेना, जलसेनासँ भािग आएल हो, \n(६) जॱ ओकरा अपराधी घोिषत कएल गेल हो, \n(७) जॱ ओ अºयxत अपराधी अिछ, \n(८) जॱ ओकरापर संËेय अपराध करबाक शक छैक, \n(९) जॱ aयायलय ®ारा छोड़ल गेल अपराधी aयायलयक शत>क अनुपालन निह करैत अिछ, \nकैटा आओरएहन कानूनसभअिछ जािह िसकाइत भेलापर पुिलसकT अिभयुतकTिगरÞतार करबाक अजxM अिधकार भए \nजाइत अिछ।  \nसंËेय अपराध की िथक ? \nसंËेय अपराधमे पुिलस िबना कोट> आदेशकT अिभयुतकT िगरÞतार कए सकैत \nअिछ।हया, वलाकार, चोरी, राÑßdोह, सन अपराधक मामला एिह vेणीमे अबैत अिछ।  \nअसंËेय अपराध की िथक ? \nअसंËेय अपराध क मामलामे कोट>क आदेश भेलाक बादे ककरो िगरÞतार कएल जा सकैत अिछ।  \nजॱ अिभयुत पुिलसक िगरÞतसँ भागवाक Eयास करैत अिछ, तँ ओकरा पुिलस उपयुत वल Eयोग कए पकिड़ सकैत \nअिछ, परंतु वलक अनाव©यक Eयोगसँ पुिलसकT बचबाक चाही।मुदा आव©यक भेलापर पुिलस जानोलए सकैत अिछ, वशतµ \nओकर अपराध मृयुदंड देबए जोगर होइक।  \nअिम जमानत :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n29 \n \nअिम जमानतदेबाक अिधकारउ»च aयायलय वा सेशन कोट>कT अिछ।अिम जमानत हेतु आवेदन िनचला कोट>मे निह \nकएल जा सकैत अिछ।अिम जमानत देबाकाल aयायलय सुिनिÔत करैत अिछ जे आवेदक मामलाक िववेचनामे विछत \nसहयोग करताह, देश छोिड़ बाहर निह चिल जेताह, कोनो गवाह वा सबूतकT Eभािवत निह करताह।आवेदककT जॱ आशंका \nहोइक जे ओकरा कोनो मामलामे फँसाकए िगरÞतार कएल जा सकैत अिछतँ ओ उिचत aयायालयकT अिम जमानत हेतु \nआवेदन कए सकैत छिथ।  \nअिम जमानत ताबते धिरक हेतु देल जेबाक चाही जाधिर चालान कोट>मे Eिषत निह कएल गेल अिछ, तकर बाद \nअिभयुतकT िनयिमत जमानत हेतु स8बिaधत aयायलयमे आवेदन देबाक चाही (सजलुÉीन अ¦दुल समद शेखबनाम राय \nमहाराÑß) \naयायक तकाजा िथक जे अिम जमानत देबासँ पूव> िवरोधी पKकT aयायलय नोिटस जारी करए जािहसँ अिभयुत \nगलत जानकािर दए िकंवा विछत जानकारीकT दबाकए अिम जमानत निह लए सकए (बालचंद जैन बनाम मÍय Eदेश) \nजमानती वारंट : \nिगरÞतारीक वारंटकोनो कोट>क पीठासीन अिधकारी ®ारा िलिखत पमे जारी कएल जाइत अिछ।ओिहमे xपÇ पसँ \nई िलखल हेबाक चाही जे कानूनकक कोन धाराक अनुसार ओकर िगरÞतारीक वारंट जारी कएल गेल अिछ, ओकरा किहआ \nआ कखन ओिह कोट>मे हािजर हेबाक छैक।ओिह आदेशमे इहो िलखल रहत जे ओकरा उिचत जमानात देला पर एिह \nशत>संगिगरÞतारीसँ छूट देल जाइत अिछ जे ओ िनयत िदन/िनयत समय पर कोट>मे हािजर भए जाएत, तािह हेतु एकटा \nिनिÔत रकमक बॱड सेहोओकरादेबए पड़ैतअिछ, एकािधक यितकक जमानात सेहो दबए पिड़ सकैत अिछ।  \nगैर जमानती वारंट : \nगैर जमानती वारंटमे पुिलस अिभयुतकT िगरÞतार कए स8बिaधत कोट>मे हािजर करैत अिछ, तकर बादे ओकर जमानत \nपर छोड़वाक आवेदनपर कोट> िवचारकरत।कोनो मामलामे जमानत पर अिभयुतकT िरहा करबासँ पूव> कोट>कT मामलाक गंभीर \nछानबीन कएल जाइत अिछ, कोट> ई सुिनिÔत करए चाहैत अिछ जे जमानतपर छोिड़देलाक बाद ओ aयाियक EकृयाकT \nEभािवत निह करए, ज³रत भिर मामलाक अनुसंधानमे सहयोगकरए, गवाहसभकT तोड़बाक Eयास निह करए।संगिह ओकर \nइितहास एवम् चिरMक िवषयमे सेहो जानकारी लेबाक Eयोजन होइत अिछ जािहसँ बाहर गेलाकबाद ओ समाजक हेतु समxया \nनिह भए जाए।  \nसेशन कोट>वा उ»च aयायालयसँ जमानत : \nजॱ अिभयुत एहन अपराध केलक अिछ जािहमे मृयुदंड वा आजaमकारावासक Eावधान िथक, तखन ओकरा जमानत \nसेशन कोट>वा उ»च aयायालयसँ भेटत, तािहसँ िनचला कोट>सँ निह।  \naयायलयकT जमानत देबाक समय बहुत सावधानीपूव>क िवचारकरबाक Eयोजन अिछ कारण अपराध िस होयबासँ पूवµ \nककरो जहलमे सड़ादेब मानवीय अिधकारक सरासर उcलंघन िथक मुदा संगिह समाजके यापकिहतकT Íयान राखब सेहो \nजरी अिछ, जे ओ यित बाहर आिबकए एहन ने कए देिथ जे कोनो आन यितक स8मानओ जीवन पर संकट उप± भए \nजाइक।  \nउपसंहार   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n30 \n \nसंिवधानक अनुKेद २१ एवम २२ क तहत Eात मौिलक अिधकारक रKाक हेतु आव©यक अिछ जे बेबजह ककरो \nxवतंMता पर आघात निह होइक, लोक िनवध अपन जीवनक रKा कए सकए। िगरÞतारी िनÔय एिह संवैधािनक अिधकारकT \nस^ः सीिमते निह करैत अिछ अिपतु हण लगा दैत अिछ। मुदा ककरो xवतंMता एिह हद धिर निह भए सकैत अिछ जे \nकोनो िनदÆष आदमीक िजनाइ किठन कए दैक, िकंबा कोनो अपराधी बेटछु¬ भेल घुमैत रहए।अxतु, पुिलस एवम् aयायालयकT \nएकटा संतुिलत ³िख रािख Eयेक मामलामे नीर- Kीर िववेक रखैत काज करक चाही जािहसँ कोनो िनदÆष यितकT िफरसान \nनिह होबए पड़ैक आ दोषी खुcला निह घुमैत रहए।िनÔय ई संतुलन बनाएव एकटा किठन काज िथक मुदा समxत कानून ओ \naयायालय एिह Eयासमे लागल रहैत अिछ।q \n  \n \n \n \n  \n  \n  \nसूचनाक अिधकार  \nभारतक संिवधानक अनुKेद १९ मे िनिहत मौिलक अिधकारसँ भारतक नागिरककT सूचनाक अिधकार Eात अिछ। \nतािह अिधकारकT Eात करबाक यवxथा सूचनाक अिधकार अिधिनयम, 2005  क अaतग>त कएल गेल। सूचनाक अिधकार \nअिधिनयम, 2005  Eयेक नागिरककT ई अिधकार दैत अिछ जे ओ सरकारसँ ओकर काजक बारेमे जानकारी मिग सकैत \nअिछ। एिह तरह¥ आब भारत सेहो िवsक ओिह ६० देशमे सािमल भए गेल अिछ जे अपन नागिरककT सूचनाक अिधकार \nEदान कए पारदश¸, जवाबदेह एवम् सुशासन xथािपत करबाक चाक-चौबंद यवxथा केने अिछ।  \nकेadीय सूचना आयोग  \nसूचनाक अिधकार अिधिनयम, 2005  मे ई यवxथा कएल गेल अिछ जे केad सरकार ®ारा एक केadीय सूचना \nआयोगक गठन कएल जाएत जािहमे एक मुय सूचना आयुत एवम् अिधक सँ अिधक दसटा केadीय सूचना आयुत होएत। \nमुय सूचना आयुत एवम् अaय सूचना आयुतक िनयुितक हेतु एकटा सिमित गिठत होएत जकर अÍयK EधानमंMी एवम् \nलोकसभामे िवपKक नेता एवम् EधानमंMी ®ारा मनोनीत केadीय मंMीमंडलक एकटा मंMी एकर सदxय हेताह। एकर अितिरत \nEयेक रायमे राय सूचना आयोग अलगसँ गिठत कएल जाइत अिछ।  \nजॱ कोनो केadीय लोक सूचना अिधकारी िबना कोनो वािजब कारणसँ सूचनाक हेतु आवेदन निह लैत अिछ, िकंवा \nवpिछत सूचना देबएमे आना-कानी करैत अिछ, िकंवा जािन-बूिझ कए गलत वा अधूरा जानकारी दैत अिछ, वा सूचना नÇ कए \nदेल गेल अिछ तँ केadीय सूचना आयोग सूचनाक अिधकार अिधिनयम, 2005  क अनुKेद ७ (१) अaतग>त ओकरा िखलाफ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n31 \n \nस8बिaधत िवभागकT अनुशासनामक कारवाई करबाक आदेश दए सकैत अिछ। एहन पिरिxथितमे आयोग स8बिaधत दोषी \nअिधकारीकT सूचना देबाक िदन धिर २५० टाका Eितिदनक िहसाबसँ पचीस हजार टाका धिर जुमना लागा सकैत अिछ।  \nआयोगक समK िसकाइत सोझे दािखल कएल जा सकैत अिछ ? जॱ हँ, तँ कोन आधारपर ? \nिनÕिलिखत पिरिxथितमे सूचनाक अिधकार अिधिनयम, 2005  क धारा १८ क अaतग>त आयोगक समK सोझे \nिसकाइत दािखल कएल जा सकैत अिछ:- \n(क) जॱ ओ ओिह कारणसँ अनुरोध Exतुत करबाक हेतु असमथ> रहल अिछ, िक ओिह अिधिनयमक अधीन एहन \nअिधकारीक िनयुित निह कएल गेल अिछ वा केadीय सहायक लोक सूचना अिधकारी ओिह अिधिनयमक अधीन सूचना वा \nअपीलक हेतु धारा 19  क उपधारा (1)  म¥ िविनिद>Ç केadीय लोक सूचना अिधकारी वा येR अिधकारीकT पठेबाक हेतु \nxवीकार करबासँ मना कए देलक अिछ; \n(ख) जॱ ओकरा ओिह अिधिनयमक अधीन अनुरोध कएल गेल कोनो जानकारी धिर पहुंचएसँ मना कएल गेल अिछ; \n(ग) जॱ ओकरा ओिह अिधिनयमक अधीन िविनिद>Ç समय-सीमाक भीतर सूचनाक हेतु वा सूचना धिर पहुँचक हेतु \nअनुरोधक उर निह देल गेल अिछ; \n(घ) जॱ ओकरासँ ओहन फ़ीसक रकमक संदाय करबाक हेतु अपेKा कएल गेल अिछ, जे ओ अनुिचत बुझैत अिछ; \n(ङ) जॱ ओ िवsास करैत अिछ िक ओकरा ओिह अिधिनयमक अधीन अपूण>, Óिमत करएबला वा िमáया सूचना देल \nगेल अिछ; आओर  \n(च) ओिह अिधिनयमक अधीन अिभलेखक हेतु अनुरोध करबाक हेतु वा ओकरा Eात करबासँ स8बिaधत कोनो अaय \nिवषयक स8बaधमे। \nसूचनाक अिधकारक तहत सरकारी िवभाग, सरकारी सहायतासँ चलएबला गैर सरकारी संगठन, वा िशKण संxथानसँ \nजानकारी Eात कएल जा सकैत अिछ। सूचनाक अिधकार अिधिनयम, 2005  धारा 2 (एच) क तहत लोक Eािधकरण \nअथवा साव>जिनक संxथाक लग उपल¦ध सूचनाक मग कए सकैत अिछ। साव>जिनक संxथासभमे संिवधान ®ारा xथािपत या \nगिठत, संसद या कोनो राय िवधाियकाक कानून ®ारा xथािपत वा गिठत, केad वा राय सरकारक कोनो अिधसूचना वा \nआदेशक ®ारा xथािपत वा गिठत, राय व केad सरकारक xवािमव बला, ओकरा ®ारा िनयंिMत वा पयत माMामे सरकारी \nधन पाबएबला िनकाय सभ, गैर सरकारी संगठन व िनजी KेMक िनकाय जे सरकारक ®ारा EयK वा अEयK पसँ \nिवपोिषत अिछ, सािमल अिछ।  \nआवेदक ®ारा सूचनाक अिधकारक उपयोग करैत केहन जानकारी मगल जा सकैत अिछ ? \n१. कोनो सरकारी दxताबेजक Eित मिग सकैत छी।  \n२.कोनो सरकारी दxताबेजक जpच कए सकैत छी।  \n३. कोनो सरकारी काजकT जpिच सकैत छी।  \n४. कोनो सरकारी काजमे Eयुत बxतुक Eमािणत नमूना मिग सकैत छी।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n32 \n \nएिह कनूनक तहत अहp कोनो जानकारी हािसल कए सकैत छी जेनािक : कोनो सड़ककT बनाबएमे सरकार कतेक \nखच> केलक, EधानमMीक रहन- सहन पर कएल गेल खच>,राÑßपित भवनमे कएल गेल खच>, कोनो सरकारी योजना पर कएल \nगेल खच>, पंचायत ®ारा कोनो योजनामे कएल गेल यय वा कोनो Eकारक अaय जानकारी वा ओिहसँ स8बिaधत दxतावेजक \nछायाEित मगल जाए सकैत अिछ। सूचनाक अिधकार अिधिनयम, 2005  क अनुKेद ६ (२) अaतग>त आवेदकसँ ई निह \nपूछल जा सकैत अिछ जे ओ सूचना िकएक मिग रहल छिथ।  \nसंगिह यितगत िववरण, आय, पैन नंबर, िविभ± पैरामीटरक तहत िवशेषËक यितगत पैनल ®ारा देल गेल \nEातक, संपिक िरटन> आओर संपिक िववरण, आकलन िरपोट>,मेिडकल िरपोट>, ब«क खातॲका िववरण, Eािधकरणसँ xपÇीकरण \nमंगैत EÁ निह पूछल जा सकैत अिछ।  \nसूचनाक अिधकारक KेMमे निह आवएबला िवभाग : \n–कोनो खुिफया एज¥सीक ओहन जानकारी, जकरा साव>जिनक भेलासँ देशक सुरKा आओर अखंडताकT खतरा हो \n– दोसर देशक संग भारतसँ जुड़ल मामला \n– थड> पाट¸ यानी िनजी संxथान स8बaधी जानकारी जे सरकारक पास उपल¦ध अिछ ओिह संxथाक जानकारीकT \nस8बिaधत सरकारी िवभागक माफ>त हािसल कएल जा सकैत अिछ।  \nxवेKासँ जानकारी Eकािशत कएल जाएत : \nसूचनाक अिधकार अिधिनयम, 2005  क अनुKेद ४ (बी) अaतग>त Eयेक सरकारी िवभाग अपन िवभागसँ स8बिaधत \nअिधकसँ अिधक जानकारी xवेKासँ िवभागक वेवसाइटपर Eकािशत करत। अaयथा भारतक कोनो नागिरक सूचनाक \nअिधकारक तहत अनुKेद ६क तहत आवेदन दए सूचना Eात कए सकैत छिथ।  \nसूचनाक अिधकारक तहत आवेदन कोना कएल जाएत ? \nसूचनाक अिधकारक तहत आवेदनक हेतु कोनो िनिÔत EपM निह अिछ। सादा कागज पर अपन आवेदन िलिख कए \nविछत जानकारी मगल जा सकैत अिछ।  \nआवेदन शुcकक भुगतान कोना कएल जाएत ? \nसूचनाक अिधकारक तहत आवेदन करबाक हेतु केad सरकारक अधीन आबएबला मंMालय िवभागसँ जानकारी Eात \nकरबाक हेतु दसटाकाक शुcक लगैत अिछ जकर भूगतान पोxटल आड>र, ब«क ãाÞट, ®ारा कएल जा सकैत अिछ। राय \nसरकार सभ अलग- अलग शुcक रखने अिछ।  \nआरटीआइ ऑन लाइन  \nआवेदक सूचनाक अिधकार अिधिनयम, 2005  क अaतग>त सूचना Eात करबाक हेतु, सूचनाक अिधकार (आरटीआई) \nऑनलाइन पोट>लक माÍयम  https://rtionline.gov.in.सँ केadीय मंMालय/  िवभागसँ एवम् “ऑनलाइन सूचनामे उिcलिखत \nअaय केadीय लोक   EािधकरणकT अनुरोध कए सकैत छिथ।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n33 \n \nआरटीआई िनयम, 2012  क अनुसार गरीबी रेखासँ नीचाक लोककT आरटीआई शुcकक भुगतान करबाक आव©यकता \nनिह अिछ। तथािप, बीपीएल आवेदककT अपन आवेदनक संग- संग एिह स8बaधमे, उपयुत सरकार ®ारा जारी Eमाण-पMक \nएक Eित संल²न करब ज³री अिछ।  \nEथम अपीलीय EािधकारीकT अपील करबाक हेतु, आवेदककT आरटीआई ऑनलाइन पोट>लमे “सबिमट फxट> अपील”नामक \nिवकcपक चयन करए पड़त आओर सामने आबए बला फाम>कT भरए पड़त। Eथम अपीलकT दायर करबाक हेतु मूल आवेदनक \nपंजीकरण संया आओर ई-मेल आईडीक आव©यकता पड़ैत अिछ। आरटीआई अिधिनयमक अनुसार, Eथम अपीलक हेतु कोनो \nशुcक निह देबाक अिछ। ऑनलाइन दायर आरटीआई आवेदन या Eथम अपीलक िxथित/  जवाब “िxथित” पर िलक कए \nआवेदक ®ारा देखल जाए सकैत अिछ।  \nसूचना के देत ? \nEयेक सरकारी िवभागमे एकािधक लोक सूचना अिधकारी/सहायक लोक सूचना अिधकारी िनयुत कएल जाइत छिथ \nिजनकर जानकारी स8बिaधत िवभागक वेबसाइट िकंबा सूचना प¬ वा िवभागमे पूछ-ताछ कए Eात कएल जा सकैत अिछ। \nलोक सूचना अिधकारी/सहायक लोक सूचना अिधकारी िवभागक हेतु सूचनाक अिधकारक अधीन कएल गेल आवेदन Eात \nकरैत छिथ, ओकरा स8बिaधत अिधकारीकT पठाए सूचना संकिलत करैत छिथ एवम् िनयत समय (आवेदन केलाक वाद एक \nमासक अधीन, कोनो- कोनो मामलामे ४५ िदन) मे जानकारी आवेदककT पहुँचवैत छिथ।  \nसूचनाक अिधकार अिधिनयम, 2005  क अनुKेद ६(३) अaतग>त जॱ मगल गेल सूचना आंिशक वा पूण> पसँ कोनो \nदोसर लोक Eािधकरणसँ स8बिaधत अिछ तँ आवेदन Eात केिनहार लोक Eािधकरण ओकरा संिविधत लोक EािधकरणकT पpच \nिदनक भीतर xथानाaतिरत कए सकैत अिछ। तकर सूचना आवेदककT सेहो देल जाएत।  \nEथम अपील  \nसूचनाक अिधकार अिधिनयम, 2005  क अनुKेद १९ (१) अaतग>त Eयेक सरकारी िवभाग ओिह अिधकारीक नाम \nअिधसूिचत करत जकरा लग Eथम अपील कएल जा सकैत अिछ। जॱ आवेदककT तीस िदनक भीतर जबाब निह भेटैत \nछैक, िकंबा भेटल जबाब अपूण> वा Óामक छैक तँ आवेदक तीस िदनक भीतर Eथम अपीलीए अिधकारीक ओतए अपील कए \nसकैत अिछ। एिह हेतु ओकरा फेरसँ फीस निह देबए पड़तैक।  \nि®तीय अपील  \nEथम अपीलीय Eािधकारीक ®ारा देल गेल िनण>यसँ जॱ आवेदक संतुÇ निह छिथ तँ ओ ि®तीय अपीलीय Eािधकारी \n(राय सूचना आयोग िकंवा केadीय सूचना आयोग)कT ि®तीय अपील कए सकैत छिथ। Íयान रहए जे एजन कोनो अपीलक \nसमय सीमा ९० िदन अिछ।  \nसूचनाक अिधकार अिधिनयम, 2005  क अनुKेद २३ अaतग>त कोनो aयायालय ताधिर कोनो मामला निह सूनत जाधिर \nEथम अपील ि®तीय अपील/ क Eकृया पूरा निह भेल अिछ।  \nउ»चतम aयायलयक िकछु महवपूण> िनण>य : उ»चतम aयायलय हालमे िसवील अपील संया ६१५९-६१६२(२०१३)मे \nसंघ लोक सेवा आयोग बनाम अ²नेश कुमार एवम् अaयक (CIVIL APPEAL NO.(s).6159-6162 OF 2013   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n34 \n \nमामलामे xपÇ केलक अिछ जे अनग>ल, अनावxयक एवम् अयवहािरक सूचनाक मग कए सरकारी िवभागकT एतेक \nिफरसान निह कएल जा सैत अिछ जे सरकारक अिधकश समय ओिह सूचनाकT उपल¦ध करेबामे एिह हद तक नÇ भए \nजाइक जे रचनामक/सकारामक काज केनाइ पराभव भए जाए।  \nउ»चतम aयायालयक aयायमुित> आदश> कुमार गोयल एवम् aयायमुित> उदय उमेश लिलतक पीठ ®ारा २० माच> २०१८क \nएनजीओ कॉमन कॉजक यािचकाक िनxतारण करैत फैसला देलक अिछ जे कोनो हालतमे पचासटा टकासँ बेसी शुcक निह \nलेल जा सकैत अिछ। एकर अितिरत जॱ कोनो दxतावेजक Eितिलिपक मग कएल जाइत अिछ तँ Eित पृR पpच टका \nअितिरत शुcक लेल जा सकैत अिछ। ई आदेश उ»च aयायालय, िवधान सभा आओर अaय सरकारी आओर xवाय िनकाय \nसिहत सभ संxथापर बाÍयकारी होएत जे सूचना का अिधकार अिधिनयम, 2005  क अaतग>त अबैत अिछ।  \nउ»चतम aयायलय हालमे िसवील अपील संया ९०१७(२०१३) थालपलम सहकारी ब«क एवम् अaय बनाम् केराल \nराय एवम् अaय (मामलामे xपÇ केलक अिछ जे सहकारी सिमित सभ सूचनाक अिधकार अिधिनयम, 2005  क अaतग>त \nनिह अबैत अिछ।  \nसूचना अिधकार कानून xपÇताक आव©यकता: सूचना अिधकार कानूनक सविधक महवपूण> पहलू लोक Eािधकरणक \nमुÉा पर xपÇताक आव©यकता अिछ। सूचनाक अिधकारमे अखनो कैटा Mुिट अिछ, जेना सरकारी अिधकारी ®ारा जबाब \nदेबाक हेतु भारी भरकम फीसक मग कए देब, आवेदनकT एिह िवभागसँ ओिह िवभाग xथानाaतिरक करैत रहब, सािमल अिछ। \nEथम अपील िवभागेकक अिधकारीक समK कएल जाइत अिछ जािहसँ मामलामे कोनो नव बात निह भए पबैत अिछ। \nसमाaयतः ओ पिहने लेल गेल िनण>यक पुिÇ कए दैत छिथ। तकर बाद दोसर आ अिaतम अपील राय वा केadीय सूचना \nआयोगक समK करबाक Eावधान अिछ। मुदा समxया अिछ जे ओिहठाम आवेदनक भरमार अिछ आ िनण>य लेबामे बहुत समय \nलािग जाइत अिछ जािहसँ कैबेर गलत लोक बँिच जाइत अिछ। सरकारकT बहुत रास मामलामे सूचना निह देबाक छूट भेिट \nजाइत अिछ। कानूनक एिह Eावधानक कतेको मामलामे दुपयोग होइत अिछ। कोनो-ने- कोनो बहाना बनाए सूचना निह \nदेबाक Eयास होइत रहल अिछ। हलािक आयोग एहन मामलामे बहुत सत ³िख रखैत अिछ आ दोषी अिधकारीकT जुमना \nसेहो लगबैत अिछ।मुदा तैँ की? िवलंब तँ भैए जाइत अिछ। फेरसभ लोक ओतेक धैय> पूव>क लागलो निह रिह पबैत छिथ।  \nजे होउ, सूचनाक अिधकार कानूनकT बिन गेलासँ भारतक नागिरककT सरकारी काम-काजक जानकारी लेब आसान भए \nगेल अिछ। कतेको तरहक जरी सेवामे िनण>यमे पारदिश>ता आएल अिछ। बहुत तरहक कदाचारक मामला सभ पकड़ल गेल \nअिछ। सरकारी अिधकारी गलत काज करबामे डराइत छिथ। कतेको मंMी धिरकT इिxतफा दबए पड़लिन अिछ। िनÔय एिह \nकनूनसँ आम नागिरकक महव वढ़ल अिछ। मुदा िद°ित एिह बातक अिछ जे एखनो बहुत रास नागिरक एिह कानूनक \nजानकारीसँ वंिचत छिथ। तािह हेतु ज³री अिछ जे एकर पयत Eचार होइक। सूचना लेबाक आ आवेदन करबाक EकृयाकT \nआओर सरल बनाओल जाइक।q \n२५ .०३ .२०१८  \n  \n  \n  \nरबीad नारयण िमvक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n35 \n \nदूटा लघुकथा \nजीबी तँ की की ने देखी ! \nलोक की की ने देखलक। मुदा दू-चािर बख>सँ जे सभ गाममे भए रहल छल से एकदम \nअEयािशत छलैक। नव-नव गुलंजर िनय उठैत रहैक।  \nरिब िदन हाट लगल रहैक। सभ पु³ष हाट करए गेल रहए। अण बाबू सपिरवार \nगाम आएल छलाह। हुनकर भाए मोहन बाबू बेस अगरिजत छलाह। मैिßक उतीण> केने \nछलाह। ओना, खेत-पथार बहुत तँ निह रहिन मुदा गुजर होयबामे कोनो िद°त निह होइक। \nगाम घरक झगड़ा फिड़छाबएमे ओxताद छलाह मुदा अपना घरक झगड़ा निह फिड़छा पबैत \nछलाह। घरवाली ब¶ड तेज छलिखन। गोर-नार दप-दप। बी.ए. केने छलिखन। िपता गरीब \nमुदा िववेकी छलिखन। हुनकर एक माM कaया छलिखन शीला, िजनक िबआह मोहन बाबूसँ \nभेल छलिन। मुदा िबआहक बाद हुनका लोकिनक आaतिरक मतभेद बढ़ले चल जाइत \nछलिन। एिह बातसँ शीला बड़ दुखी ओ उदास रहैत छलीह।  \nअण बाबू बहुत िदनक बाद आएल छलाह। दूनू भाए आपसमे गप-सप करैत छलाह \nिक यो xMीगण िरसापर आएल आ ओकरा संगे दोसर xMीगण घरसँ बहराएल आ िरसापर \nबैस चुपे चिल गेलिथ। िकछु कालक बाद मोहन बाबू आँगन गेलाह तँ घरक िजंजीर बaद \nछल। आँगन सु±। कतहुँ यो निह। मोहन बाबू गु8म। ने हुनका आगा सुझिन आ ने पाछा। \nकी करी,की निह करी िकछु फुराइते ने छलिन। ¡मशः ई गप सौसे गाम पसिर गेल।  \nई घटना कोनो नव निह छल। एक मास पिहने एकटा एहने घटना भेल जे पूरा \nइलाकाकT झकझोिड़ देलक। पूरबिरया गामवाली बड़ सािवक छली। दुरागमनसँ पिहने िबधबा \nभए गेल छलीह। तिहआसँ आइ धिर सात बख> बीित गेल। मुदा कतहुँ हुनक चच निह \nभेल। िनय Eात: चािरये बजे उिठ जाइत छली। गामक सभ लोक सूतले रहए िक अaहिरएमे \nनहा-सोना कए पूजा-पाठ करए लगैत छलीह। स8पूण> शरीर तेजमय। मुदा िकछु िदनसँ दद> \nदद>क िसकाइत करैत छलीह। लोककT होइक जे पेटमे अcसर भए गेलिन अिछ। लाजे ओ \nिकछु बजिथन निह। अaततोगवा पढ़ुआ काका निह मानलिखन। हुनका जबरदxती अxपताल \nलए गेलिखन। डाटर अxपतालमे भत¸ कए देलकिन। ओकरा भत¸ करा कए पढ़ुआ काका \nिकछु पैसा-कौड़ी जोगार करए गाम आपस अएलाह। Eात:काल अxपताल पहुँचला तँ रोगीक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n36 \n \nकतहुँ पे निह। पता निह रोगी केतए चल गेलीह। सॱसे इलाकामे एिह बातक गद> पिड़ \nगेल।  \nओना तँ गाम-घरक लोक बेस नेम-टेमबला। मुदा बेसीलोकक मोन िसआह। यो \nककरोसँ कम निह मुदा भीतरे-भीतर सभकT घून पकड़ने। मुदा इलाकामे ए°े िबहािड़। \nxMीगण सभ घोघ उठाबए लेल बेहाल। बेटा सभक िपताक कुंजी िछनए लेल बेहाल। पुतोहु \nसभ सासुक ग¬ा पकड़ए लेल बेहाल। घरे-घरे िभ±क हाबा से जोरगर बहल अिछ जे बयन \nपरसैत-परसैत सभ परेशान। घरे-घर कै-कै गोट चूäा भए गेलैक अिछ।  \nखैर  ! ई तँ जे भेलैकसे भेलैक। मुदा सभसँ आÔय> ओिह िदन भेल जहन पु³षोम \nबाबूक घरवाली हनहनायल थाना पहुँिच गेलैक। ओकरा देखए लेल चौगामका हजारो लोक \nजमा भए गेल। करमान लागल लोक आ तैयो दनदनाइत दरोगाजीक ऑिफसमे Eवेश कए \nगेल। दरोगाजी पुिलसकT आदेश देलिखनजे भीड़कT भगा दौक आ अपने ओिह कaयाक इजहार \nलेबए लगलाह। सँए-बहुमे ग8भीर मतभेद भए गेल छलैक। घरवाली किन°ो रौ सहए वाली \nनिह छलैक। बाते-बातमे दूनू यितमे मािर -पीट भए गेलैक। घरवाली थानामे आिब कए \nएफआइआर कए देलकैक- “हमारा जान का खतरा है। ” \nतकर बाद ओ िरसा पकिड़ मधुबनी चल गेिल। बहुत िदनक बाद सुनल गेल जे ओ \nकतहुँ आनठाम िबआह कए लेलक अिछ।  \nगाममे ओझा-गुनी आ भगैतक चच अखनो जोर पकड़ने छल। फुदरक घरवालीकT हाथक \nचाटी चलैत छलैक आ कनेक-मनेक मंM-तंM सेहो ओ जनैत छल। मुदा एिह बेर अÇमीक \nिदन बेस ताल भए गेलैक। ओकर घरवाली साफे बकए लगलैक। खुिल कए देवी खेलाए \nलगलैक। गाम-गामक भगता आएल। मुदा ककरो बुते देवी निह पकड़मे अएलैक। गाममे \nओिह िदन पछवािर गामक ओझाजी आएल छलाह। हुनको तंMे-मंM बेस जोरगर छलिन। \nदौड़ल-दौड़ल लोक हुनका बजौने आएल। ओझाजी अएलाह। अनुRान भिर राित भेलैक। देवी \nबa हेबे निह करैक। अaततोगवा भो³कबा राितमे आिब कए ओ देवी पकड़मे अएलैक। \nगटागट बाजए लगलैक- \n“एक मास धिर अनुRान कर। ई कर , ओ कर , निह तँ सॱसे गामकT पीस कए धए \nदेबौक। ” इयािद-इयािद...।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n37 \n \nऔ बाबू! आब तँ सॱसे गॱआ ओझाजीक अनुनय-िवनय करए लागल। ओझाजी अपन भाव \nबढ़बए लगलाह - \n“हमरा तँ ओतए जेबाक अिछ। ई करबाक अिछ , ओ करबाक अिछ। हम परसू जेबे \nकरब। ए°ो िदन निह िक सकैत छी। ” \nब¶ड मोसिकलसँ ओ कलाह। िनय सpझसँ देवीक अनुRान घरमे शु होइक आ \nभोर धिर चलैत रहैक। ओिह अनुRानक दौरान ओतए ककरो आएब मनाही छलैक। देवी \nरिह-रिह कए गरजै- \n“सभकT देखबौ। एक-एककT देखबौ.. !” \nफूहर बाबू बाहर दरबाजापर सभ सुनैत रहिथ आ देवीक आराधना करैत-करैत औंघा \nजािथ। ओमहर ओझाजी अनुRानमे लीन। अनुRानक अिaतम िदन छल। िन :श¦द राित। \nओझाजी आ फूहरक घरवाली अनुRानमे लीन। सभ यो औंघाइत छल। एही समयमे दूनू \nदेवी-देवता एकाएक गाएब। गामसँ पूब िदस सड़क छलैक। से पकड़ने-पकड़ने ने जािन कतए \nचल गेल। भोर भेने गाममे फेर एकटा गुलंजर छुिट गेल।  \nगाममे आब की की ने अिछ। इंजीिनयर , Eोफेसर आ बीए-एमए केर तँ गपे जाए िदअ। \nगामक लोक बेस टेिटयाह। एकदम िनयमसँ रहब आ िनयमसँ जीब। भोरे उिठ कए सुतबाक \nकाल धिर मंMो»चार करैत रहताह। गरीबक घर कोनो अधलाह काज भेल निह िक ओकरा \nच¬े बािर देताह। मुदा धिनक लेल सातटा खूनो माफ।  \nEोफेसर साहेबकT घरवालीसँ निह पटलिन। तलाकक मोकदमा भए गेल। घरक लोकमे \nसँ यो किनयpक पKधर निह भेलैक। तलाक पास भए गेलैक। Eोफेसर साहेब धराक दए \nदोसर िबआह केलाह। ओिहसँ ब»चो भेलिन ओ ओिह ब»चाकT िवआहो भए गेलैक।  \nसोिचयौक समय कतए-सँ-कतए पहुँिच गेल। जीबी तँ की की ने देखी ! \n¦ \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n38 \n \nतुषारपात  \nसभागाछीसँ बरक िसाaत िलखाकए आिब गेल छलैक। सॱसे गाम हँगामा भए गेलैक। \nहीराबाबूक बेटीक िबआह आइ.ए.एस. अिधकारीसँ हेतैक। िपता हो तँ एहन। लाख पैआ \nितलक लगलैक।  \nहीराक िपता शीतल बाबू नामी ठीकेदार छलाह। एक माM सaतान एक बेटी छलिखन। \nकतेको बरखसँ बरक खोजमे िभरल छलाह मुदा कतहुँ िकछु कमी तँ कतहुँ िकछु...। ओिह \nिदन पुरबािर गाम िदस िबदा भेल छलाह िक रxतामे अकxमात िकछु गोटेसँ पिरचय भए \nगेलिन। वएह सभ ओिह बरक पिरचय देलकिन। बर जिहना देखैत सु±र तिहना सौ8य \nxवभाव। शीतल बाबू तय कए लेलाह जे जान रहए िक जाए मुदा ई काज करक अिछ। \nअaतोगवा एक लाख टकापर गप गेल। पadह जुलाईक िदन सेहो िनिÔत भेल। बड़ \nउसाहसँ िबआहक िविध सभ पूण> भेल ओ शीतल बाबूक ओिहठामसँ चौगामा लोककT हकार \nदेल गेल।  \nहीरा बाबू नीिलमाक िबआहक चच> इलाका भिरमे पसिर गेल। जकरे देखू सएह ओिह \nिबआहक चच> करैत छल। िबआहक चािर-पpच िदनक बाद हीरा बाबू आइ.ए.एस.क EिशKण \nकरए चल गेलाह। बेस मौज कटलैक ओिह EिशKणमे। हीरा बाबू गोरनार ओ अतीव सुaदर \nछलाह। हुनक यितवमे आकष>ण छलिन। बेस मौजी लोक छलाह एवम् िवचारसँ \nअयाधुिनक। आइ.ए.एस.क EिशKण करैत-करैत ओ दुिनयpसँ पूण> पिरिचत भए गेल छलाह। \nEिशKण समात भेलापर हुनकर पदxथापन लखनउ भेलिन।  \nहीराबाबूक परा¡म िदन दुगु±ा ओ राित चौगु±ा बिढ़ते जा रहल छल। नीिलमाक पालन-\nपोषण संयत वातावरणमे भेल छल। ठीकेदार साहेब य^िप सुखी स8प± लोक छलाह , मुदा \nxवभावसँ अितशय संयत। िधया-पुतापर हुनके संxकारक छाप छल। नीिलमा जिहना देखैत \nसुaदर छलीह , xवभावो ओिहना मधुर। िबआहसँ साल भिर पूवµ वो xनातकक परीKा Eथम \nvेणीमे उीण> केने छलीह। िबआहक बादसँ हुनका अपूव> Eश±ता छलिन। य^िप वो सभ \nकाज पूव>वते करैत छलीह। मुदा मोन सिदखन हुनकेपर टगल रहिन।  \nओमहर हीराबाबू भोग-िवलासमे नीिलमाकT िबसिर गेलाह। Eयोजने कोन छलिन जे वो \nनीिलमा हेतु य होइतिथ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n39 \n \nनीिलमाक आँिख िचर EतीKासँ असोथिकत भए गेल छलिन। एक िदन अपन माएकT संग \nकए हीराबाबूक डेरापर xवयं पहुँच गेलीह। डेरापर पहुँिचते ओतएसँ एकटा बेस सुaदिरकT बाहर \nजाइत देिख हुनकर माथा ठनकलिन। हीराबाबू ओकरे संग कोठरीसँ बहराएल छलाह। \nनीिलमाकT देख वो गु8म पिड़ गेलाह। फेर बजलाह- \n“हलो!नीिलमाजी। आउ , आउ। हम तँ अहॴक EतीKा कए रहल छलहुँ। ” \nिकछु िदन हीराबाबूकT नीिलमाक संग खूब नीक लगलिन। िकaतु मासक धक लिगते \nहीराबाबूक पुरना आदित सभ पछोड़ करए लगलिन। िकछु िदन नीिलमा चुप रहलीह , िकaतु \nजहन मामला हदसँ बाहर भए गेल तँ वो सोचलीह जे हीराबाबूकT बुझाएल जाए।  \n“अहp एतेक राित धिर कतए रहैत छी?” \n“कतहुँ रहैत छी तािहसँ अहpकT मतलब ?” \n“जर मतलव अिछ ! आिखर हम अहpक अÊिगनी िथकहुँ। अहpक सुख-दुखमे हाथ \nबटायब हमर हक ओ कत>य अिछ। ” \nनीिलमा सेहो तावमे आिब गेल छलीह। बाते-बातमे हीराबाबू शराबक नशामे धुत एक \nचाटी चला देलिखन। नीिलमा ओतिह पसरल ओछाओनपर जा खसलीह। हीरा बाबू दोसर \nकोठरीमे जाए िकदिन बजैत आराम करए लगलाह। ओिह िदनसँ जे दूनू गोटेमे शाxMाथ> \nशुआत भेल से अिवरल चिलते रहल। घरक वातावरण कलहसँ नक> भए गेल छल। \nनीिलमा हीराबाबूकT सुधारक हेतु कृतसंकcप छलीह ओ हीरा बाबू सेहो अपने रxतापर चलबाक \nहेतु अड़ल रहलाह। िनरaतर तनाव ओ कलहमे रहलासँ नीिलमाक xवाxáय खसए लगलिन। \nओ एक मास धिर लगातार वरसँ पीिड़त रहलीह।  \nनीिलमाक िवमारीक खविर ठीकेदार बाबूक कान धिर पहुँचल। पिहने तँ हुनका िवsासे \nनिह भेलिन मुदा जखन हुनका नीिलमाक पM Eात भेलिन तँ ओ गुम रिह गेलाह।  \nतेजxवी, चंचल ओ सतत Eश± रहए वाली नीिलमा पीयर , िनxतेज ओ शुÑक पिड़ गेल \nछलीह। फटिकयेसँ अपन िपताकT अबैत देिख जान-मे-जान आिब गेलिन। ओ दौड़लीह आ \nअपन िपतासँ xनेहवश सिट गेलीह। ठीकेदार साहेबकT अvुपात होमए लगलिन। हीराबाबूक \nकार सेहो संयोगसँ ओिह समयमे बाहरसँ आएल एवम् ओहीठाम ठहरल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n40 \n \nबाप-बेटीक एिह मधुर िमलनक कोनो Eभाव हीराबाबूपर निह पड़ल आओर वो ससुरकT \nिबना गोर लगने अपन िनवास िxथत कायलयमे दनदनाइत चल गेलाह। ठीकेदार साहेब बुजुग> \nछलाह। हीरा बाबूक रंग-ढंग ओ नीिलमाक िनxतेज देहकT देिख ओ िxथितकT तुरaत बुिझ \nगेलाह। मोनमे भयंकर ¡ोध होमए लगलिन। मुदा अपन आवेगकT बेस मोसिकलसँ रोकलाह। \nफेर नीिलमाक संगे हुनकर कोठरीमे चिल गेलाह।  \nपता निह , कतेक काल धिर ठीकेदार साहेब नीिलमाक संगे बैसल रहलाह। xनेह िमिvत \nअपन गपसँ हुनका सुखी करैत रहलाह। एिह गप सभसँ नीिलमाकT Eयत मानिसक िवvाम \nभेलिन। वो सुित रहलीह। ठीकेदार साहेब पता निह , की की सोचैत रहलाह ? \nभोरे आठे बजे ओ ओिहठाम पहुँचल रहिथ। दुपहिरयाक एक बािज रहल मुदा हीरा बाबू \nअखन धिर ससुरक पुछािर निह केलाह। नीिलमाक संग भोजन कए ठीकेदार साहेब xवयं \nहीरा बाबूसँ भTट करए गेलाह। हीरा बाबू अपन आवासीय कायलयमे फाइलक बीच डूबल \nछलाह। ठीकेदार साहेब हुनका देिख िठठिक गेलाह। मुदा हीरा बाबू अिवचल रिह हुनक \nितरxकार करैत रहलिखन।  \nनीिलमा आगू बढ़ैत कहलिखन- \n“बाबूजी, अएलाह अिछ। ” \nहीरा बाबू ठीकेदार साहेबकT इसारा कए बैसबाक आह कएलिन। ठीकेदार साहेब \nपुछलिखन- \n“की हाल अिछ ?” \n“ठीके। कोना अएलहुँ?”  हीरा बाबू बािज उठलाह।  \n“ओिहना शहरमे िकछु काज छल। सोचलहुँ अहुँसँ भTट केनिह चली। ” \nनीिलमाकT अपन िपताक उपेKा निह सहल गेलिन। ओ तमतमाइत अपन िपताकT िघचने \nओिहठामसँ उिठ गेलीह। हीरा बाबू पुन: फाइलमे डुिव गेलाह।  \nगाड़ी मधुबनी टीशनपर आिब गेल छलैक। नीिलमाकT औंघी लािग रहल छलिन। ठीकेदार \nसाहेब उठौलिखन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n41 \n \n“\nउठू नीसू उठू। मधुबनी आिब गेल। ” \nनीिलमा थाकल , झमार लउतरलीह। िनxतेज , उसाहहीन , नीिलमाक ए°ा जॱ-जॱ गाम िदिस \nबढ़ए लागल , नीिलमाकT भूतकालक दृ©य सभ मोन पड़ए लगलिन। कतेक दुला छली ओ। \nगामक लोक सभ जे यो ओमहरसँ गुजरए , नीिलमा िदस तिकते रिह जाए। जेहने सजन \nतेहने सुaदिर। xवभाव ओ गुणक अपूव> समaवय। िपताक एकलौता सaतान। ठीकेदार साहेब \nजे िकछु कमेलाह तकर Eेरणा नीिलमेक छल। कतेक गरीब छलाह वो। नीिलमा ल×मी बिन \nकए आएल छिल हुनका ओतए। नीिलमाक जaम होइतिह ओ बढ़ए लगलाह। मुदा आइ संगे-\nसंग ए°ापर चलैत-चलैत ओहो गुम छलाह। िकछु कालमे गाम आिब गेल। ठीकेदार साहेब ओ \nनीिलमा एकपेिरया रxतापर अपन घर िदस बढ़ैत गेलाह। लगैत छलैन जेना हुनकर सभ \nआशापर तुषारपात भए गेल हो।  \n¦ \n  \nरबीad नारायण िमvक  \nनमxतxयै \nआगp...  \n३२ . \nगाम अिबतिहं ओकरा पुÑपाक समाचार भेटलैक। पुÑपा माxटर साहेबक नवजागरण मंचक सदxयता लए लेने \nछिल। बेटा राजकुमारक उवादी सोचक Eगितशील िवचारमंचक मूध>aय नेता छलैक मुदा ओ माxटर साहेबक \nइमाaदार छिबसँ Eभािवत रहए। फेर दुनू गोटे संगे मनोरोगी अxपताल कpकेमे साल भिर समय िबतौने छल। बादमे \nडाटर भेद खोललक जे दुनू xवxथे छल। ककरो िदमाग खराप निह रहैक। मानिसक अवसादक कारण यवहार \nगड़बड़ा गेल रहैक।  \nजे होइक, मुदा घरेमे वैचािरक मतभेद ओहो माएक संग राजकुमारक हेतु एकटा किठन पिरिxथित जर \nउप± कए देने छल। तकर समाधान हेतु राजकुमार माxटर साहेब ओिहठाम पहुँचल। माxटर साहेब राजकुमारकT \nदेिख बहुत Eश± भेलाह। राजकुमार सभटा बात माxटर साहेबकT कहलकिन। आिखर ओ हुनकर िव^ाथ¸ रिह \nचुकल छल। माxटर साहेबक कोनो बात काटए जोगर निह होइत छलैक। ओजनाधार पाट¸क ³िखसँ असहमत \nछलाह। कारण ओकरामे वैचािरक इमाaदारीक अभाव रहैक। मुदा Eगितशील िवचारमंचक सेहो समथ>न निह कए  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n42 \n \nसकैत छलाह। कारण उवादसँ िफरंगीक लोहा लेब स8भव निह छल। सामािजक पिरव>न तँ माxटर साहेबक \nमूलमंM छलिन।  \nसैािaतक पसँ राजकुमार माxटर साहेबसँ सहमत छल। मुदा एकर कायaवयन कोनो होएत। कारण \nओकरा गुटमे आधा आदमी तँ भूतपूव> डकैत छल जे गाहे-बगाहे ओकर संग भए गेल छल। डकैती आब छोिड़ देने \nछल मुदा अतीत ओकरा सभक पछोड़ कए रहल छल।  \nएिह सभक समाधान हेतु माxटरे साहेब िवचार देलिखन जे अ³णसँ भTट कए एहन लोक सभकT आम माफी \nिदआबक Eयास कएल जाए जािहसँ ओ सभ खुिलकए राÑßक मुयधारासँ जुिड़ सकए।  \nराजकुमारकT ई िवचार बहुत नीक बुझेलैक। माxटर साहेबक संग कए अ³णक डाक बंगला िदस िवदा भए \nगेल। मोन भेल जे एक बेर अ³णसँ भTट कएल जाए। ब»चाक दोxतछल, हमर नैहरक छल, तT िजËासा \nxवभािवक। हुनका कहिलअिन तँ सहष> तैयार भए गेलाह। हम सभ िबना कोनो पूव> सूचनाकT दिड़भंगा कलटरक \nडेरापर पहुँच गेलहुँ। ओिह डेराक प-रंग देिखकए लगैक जे कोनो पैघ आदमी ओतए आिब गेल छी। कतेको \nनोकर-चाकर सभ लागल छल। फुल, फलहरीसँ भरल छल। कतेको गोटे कलटर साहेबसँ भTट करए आएल \nरहिथ। मुदा पीए जहॉं हमर नाम कहलकै ओ तुरaत अपने बाहर आिब गेलाह आओर हमरा देिखते बहुत Eश± \nभेलाह। हम सभ अaदर अितिथ कKमे बैिसले रही िक माxटर साहेब, राजकुमारक ओिहठाम आगमनक सूचना \nभेटल। अ³ण हुनकर िव^ाथ¸ रिह चुकल अिछ।  \nराजकुमार तँ xकूिलया संगी रहैक। अ³णकT जहॉं खबिर भेटलैक, तुरaत ओकरो सभकT ओहीठाम बजा \nअनलक। तीनटा xकूिलआ संगी, हम, अ³ण आओर राजकुमार माxटर साहेबक संगे एकåा भए गेल रही। सभक \nबहुत खाितर भेल। ओकर अंेजी पÏी एंगल जरी काजसँ पटना गेल रहैक। सॱसे डेरा खािलए छल।  \nगप-सपक ¡ममे माxटर साहेब Eगितशील िवचारमंचक चच केलिथ। ओ जहॉं से बात शु केलिथ तँ \nअ³ण टोकलकिन जे अहॉं तँ नव जागरण मंच बनौने छी। फेर Eगितशील िवचारमंचसँ की लेना-देना? \nतािहपर माxटर साहेब कहलिखन जे दुनू संxथा अलग-अलग काज कए रहल अिछ। दुनूक उÉे©यमे कोनो \nबेसी अaतर निह छैक। हम सभ आपसमे िमिल कए िफरंगीसँ संघष> करए चाहैत छी। मुदा एिहमे िद°त आिब \nरहल अिछ।  \nतािहपर अ³ण हुनका दुनू गोटेकT दोसर कोठरीमे लए गेल आओर सभ बात िवxतारसँ सुिन कहलक जे हम \nिफरंगीसँ Eगितशील िवचारमंचक काय>क सभपरसँ पुरना केस सभ हटा लेबाक अनुशंसा कए देबैक मुदा भिवÑयमे \nिहंसाक रxता छोड़ए पड़तैक। सभकT िलिखत शपथपM देबए पड़तैक जे ओ सभ आगा एिह तरहक काज निह \nकरत। माxटर साहेब आओर राजकुमार तुरaत एिह बातमे सहमित दए देलिथ। एिहसँ नीक Exताव भइए की \nसकैत छल? \nगप-सपक बाद ओ सभ हमर कोठरीमे आिब गेलाह। ताबे हम सभ चाह-जलखै कए लेने रही। कनीकाल \nआरामो केने रही। माxटर साहेब अितशय Eश± रहिथ। राजकुमार सेहो आsxत छल। सभ अपन-अपन जगहपर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n43 \n \nबैिस आगूक कार>बाइक योजना बना रहल छलाह िक यो धरफराएल अaदर आएल। ओ राजकुमारक हाथमे एकटा \nपुज¸ देलक। राजकुमार ओकरा पिढ़ िचिaतत भए गेल। सभ पूछए लगलैक- “की भेल?”  \nमाxटर साहेबकT सेहो िचaता होमए लगलिन। राजकुमारक माए पुÑपा बहुत दुिखत छलैक। जखन राजकुमार \nगामसँ िवदा भेल रहए तखनो ओकर हालत ठीक निह रहैक। ओ माxटर साहेबक संगे चो¬े गाम िवदा भए गेल।  \nहम सभ ओतिह अटिक गेलहुँ। कारण नीकसँ गप करक इ»छा छल। एक युगक बाद ओकरासँ भTट भेल \nछल। xकूिलआ संगी तँ छलहे, हमर िपितऔतो छल आओर से ओकर यवहारमे लिKत भए रहल छल।  \nहमरा सभ अ³णक सकारसँ बहुत Eश± रही। सभ तरहक सुिवधासँ स8प± ओिह डेरामे अभाव छल तँ \nओकर पिहल पÏीक जे तमसाकए िकंवा आ¡ोशमे डेरा छोिड़ नैहर चिल गेल रहिथन।  \nभोर होइते हमरा लोकिनक हेतु गरम-गरम चाह आिब गेल। सिक>ट हाउसक िडलस कोठरीमे हम दुनू गोटे \nरही। लगए जेना दोसर देश पहुँिच गेल छी। कतए गामक पिरवेश, कहॉं कलटरक आवासक स8प± पिरसर ओ \nसुसजत सिक>ट हाउस।  \nकनीकालमे अ³ण अपने आएल। सभ गोटे संगे चाह पीलहुँ। चाह पीबैतकाल गप-सपक ¡ममे िधया-\nपुताक चच> xवाभािवकसँ भेलैक। ब»चा सभक, खास कए बेटी सभक पढ़ाइ लए कए हम बहुत िचaतामे रही।  \nअ³णक उदारताक वण>न लोकक मुहT सुनैत रिहऐक। से स^: तखन देखिलऐक जखन ओ तुरaत \nब»चासभक पढ़ाइक िज8मा उठा लेलक। सरकार िदससँ बहुत रास छाMवृि अबैत छलैक आओर एमहर-ओमहर \nभए जाइत छलैक।  \nअ³णक एिह आsासनसँ मोन Eश± भए गेल। फेर आओर-आओर Eकरण सभपर गप होमए लागल। हम \nसभ भोरे जे बैसलहुँ से ९ बािज गेल। अ³णकT कायलय जेबाक रहैक। पिहनेसँ तय कैटा बैसारमे से जेबाक \nरहैक। जाइत-जाइत अपन पिहल पÏी उमाक चच> कए गेल आओर आह केलक जे ओकरा मनाओल जाए। \nअ³ण ओकरो अपना ओिहठाम राखबाक हेतु तैयार छल। उमाक नैहर हाजीपुर लग नवगाम हमर सभक गामसँ \nफटकी रहैक तथािप ओकरा आsासन दए हम सभ गाम िवदा भेलहुँ।  \nसमxया जिटल तँ भइए गेल रहैक। उमाक नैहर बेस धनाæय छलैक। ओ सभ कोनो मामलामे अ³णसँ \nउ±ैस निह रहैक, बीसे रहैक। उमाक भाए सभ बड़का-बड़का पदपर रहैक। बाप धनीक ओ EितिRत जमॴदार \nरहिथन। तखने मोतीपुर ¶योढ़ीमे अ³णसन बरसँ बेटीक िबआह केलिथ। मुदा समय बलवान होइत अिछ। लोक \nसोचैत अिछ िकछु, भए जाइत छैक िकछु।  \nओमहर गाम पहुँचतिहं राजकुमारक मोन कोनादन भए गेल। जेना िकछु असगुन घिटत भए गेल हो। \nपोखिरक लग पहुँचले छल िक रमुआ भेटलैक। ओकरा देिखते भोकासी पािड़ कए कानए लगलैक रमुआ। कनैत-\nकनैत बाजल- \n“मालिकन निह रहलीह…।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n44 \n \nएतबा कहैत-कहैत ओ फेरसँ कानए लागल, राजकुमारसँ लपिट गेल। की-की कहैत रहल। राजकुमार तँ \nअपने अबाक रहए, एना असमयमे माए चिल जेिथन से निह सोिच सकल रहए। मुदा भावी...। राजकुमारक \nकनैत-कनैत ऑंिख लाल भए गेल। जमीनपर Eाणहीन, िन:श¦द, अचल पड़ल ओकर माए तुलसी चौरा लग उर \nमुहT राखल छलीह। चा³कातसँ लोक सभ घेरने छलाह। राजकुमार द{डवत भए हुनका Eणाम करबक हेतु उत \nभेल आओर ठामिह खिस पड़ल।  \nq \n  \n३३ . \nअ³ण कायलय गेल मुदा ओकर मोनमे कािäसँ आइ धिर भेल घटना¡म बेर-बेर मोनमे घुमैत रहलैक। \nयो ई निह सोिच सकैत छल जे माxटर साहेब सन नीक लोकक िखलाफ जासूसी चलैत हो। मुदा सत सएह \nरहैक। अंेजक राज रहैक। जे यो देश भत छल ओकरा सभपर िफरंगीक व¡ दृिÇ रहैक। लोककT पता \nहोइक निह होइक मुदा ओकर िहसाब-िकताब िफरंगीक ओिहठाम राखल जाइत छल। के कतए गेल,ककरा \nककरासँ भTट केलक- सभ बातक जानकारी ओकरा रहैत छल।  \nकायलयमे Eगितशील िवचार मंच एवम् नव जागरण मंच सिहत अaय एहन संिचका सभ मंगओलक। \nसंिचका देिख ओ दंग रिह गेल। आÔय> लगलैक जे एतेक असय खबिर सभ कोना आओर ककरा माÍयमसँ \nअबैत रहल। एताबत ई बुझा गेलैक जे माxटर साहेबक बातपर अमल करैत तथाकिथत िवdोही सभकT माफी देब \nआसान निह छलैक। मुदा ओ Eयास करैत रहल।  \nिकछु िदनक बाद फेर घुमैत िफरैत हम सभ अ³णक डेरापर पहुँचलहुँ। एिह बेर हमर चा ब»चा संगे \nछल। तीनू बेटीक कालेजमे नाम िलखाबक छलैक। एिह बातक चच> होइतिह अ³ण तुरaत अपन पीएकT घ{टी दए \nबजओलक आओर आदेश देलक जे तीनू ब»चाक नाम पटना कालेजमे िलखा देल जाए एवम् तीनूक रहबाक ओ \nअaय खचक Eबaध हेतु पयत छाMवृित xवीकृत सेहो कए देल जाए। आिखर तँ ओ िजलाक कलटर छल। \nतीनू बेटीक नाम पटना कालेजमे िलखा गेल। छाMावासमे रहबाक यवxथा भए गेल एवम् मािसक छाMवृिक \nपिहल अिम भूगतान सेहो भए गेल।  \nहमरा उमीदसँ बेसी मदित अ³णसँ भेटल। ओकरा हृदयसँ धaयवाद दैत हमसभ दोसर िदन गाम आपस \nिवदा होइत रही। अ³ण उमाक हाल चाल पूछए लागल। हम सभ हाजीपुर लग िxथत नवगाम जाए उमासँ भTट \nकए आएल रही, मुदा ओिहठाम भेल बातकT कहबाक िह8मत निह भए रहल छल। मुदा अ³ण तँ तेज आदमी छल। \nओ हमरा लोकिनक भाव भंिगमासँ सभ बात अिखआिस लेलक आओर एतबे आह केलक जे एकबेर ओकरा उमासँ \nभTट करबा दैक, कारण यितगत xतरसँ ओ एिहमे सफल निह भए सकल छल।  \nएमहर हम सभ गाम पहुँचले छलहुँ िक माxटर साहेब, राजकुमारक शीÛे एक हेबाक समाचार भेटल। \nमाxटर साहेब ओ राजकुमारक वैचािरक मतभेद पिरिxथितजaय कारणसँ कम भेल जा रहल छलिन। ओ सभ तँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n45 \n \nजनाधार पाट¸क मुिखआ चेतनसँ सेहो गप करए चाहैत छलाह। उÉे©य ई छल जे समxत राÑßवादी शित एक \nभए िफरंगीकT देशक बाहर करए। देश xवतंM होएत तँ सभ रxता अपने खुजत। पराधीन सपनहुँ सुख नाही। से \nबात आब सभक मोनमे धिस गेल छलैक। पिहनहुँ ई बात सभ जनैत छल, मानैत छल, मुदा आपसी मताaतरक \nनफा िफरंगी सभ उठबैत रहल।  \nिफरंगी सभकT जासूसी खबिर भेिट गेलैक जे राÑßवादीसभ एक भए रहल अिछ। ओकरा सभहक हेतु ई \nकोनो शुभ समाचार निह छल। सभ विरR अिधकारी सभक बैसार भेल। िवचार रहैक जे जनाधार पाट¸क \nEगितशीलमंचसँ फराके रखबाक Eयास होइक। तािह लेल माxटर साहेब ओ राजकुमारक एकटाकT Eोसािहत कएल \nजाए। तािहपर अ³ण अपन बात रखैत जोर देलक जे ई तखने स8भव होएत जखन िक ओकरा सभक िखलाफ \nमोकदमा सभ आपस लेल जाए। कहक मतलब जे आम माफीक एलान कए देल जाए। सभ अ³णक Exताव \nमािन गेल। िकछुए िदनमे माxटर साहेब ओ राजकुमारकT अ³णक कायलयसँ बजाओल गेल आओर सरकारी \nएलानक िचåी देल गेल जािहमे Eगितशील िवचार मंच एवम् नव जागरण मंचक काय>काक नाम तमाम मोकदमा \nसभसँ हटा देल गेल। ओकरा सभकT आम माफी दए देल गेल।  \nिडगिडिगआ िपिट कए एिह बातक एलान गाम-गाम कए देल गेल। िनÔय ई माxटर साहेब ओ राजकुमारक \nहेतु बहुत नीक िदन छल। पिरप¬ामे ओकर सभहक नारा लािग रहल छल। हमरा लोकिन अपन गामसँ िसमिरआ \nमास करए गेल रही। गाम-गामक लोक सभ ओिहठाम एक मास गंगाक कछारमे ट¥ट खसाए भोरे-भोर गंगा xनान \nकए पूजा पाठ करैत अिछ। नव नव लोकसँ पिरचयक अवसर भेटैत छैक। गाम घरक िचaतासँ िकछु िदनक हेतु \nमुित भए जाइत अिछ।  \nओिह माघ मेलामे नवगामक लोक सभ सेहो रहैक। हमर नैहरक लोक सेहो रहैक। सभक आपसमे ¡मश: \nभTट-घॉंट होइत होइत बात खुजलैक जे उमा सेहो मास करए आएल छिथ। हम एक िदन असगरे हुनकर बासा \nिदस गेलहुँ। संयोगसँ ओ बाहर िनकिलते रहिथ। नवगाम लोकक डेरा दूरेसँ यो देखा देने रहए। हमरा हुनका \nएकबेर भTट भेल रहए, मुदा ए°िह बेरमे कतेक गप कएल जाइत। अपना भिर बुझाबक Eयास केने रिहऐक। \nएिहबेर एसगिर पािब िवxतारसँ गप भेल।  \nउमाक संग अaयाय तँ भेले रहैक। ओ चुपचाप से सिह जाएवाली निह रहिथ। हुनकामे दृढ़ता ओ िनRा \nभरल छल। सय ओ aयायक हेतु ओ कोनो हद धिर लिड़ सकैत छलीह। हुनकर इएह यितव तँ अ³णक \nडरक कारण छल। ओ जनैत छल जे उमा Eितकार करतीह। एही भयसँ िसत भए ओ िकछु बीचक रxता \nिनकालबाक Eयासमे छल। मुदा उमा तँ एकदम एिह पार वा ओिहपारक तैयारीमे छिल। ओकर तक>क आगू हम \nिकछु निह किह सकिलऐक। अ³ण गलती तँ केनिह रहए।  \nq \n  \n३४ .  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n46 \n \nआममाफीक एलानमे भजनानaददास उफ> गरम िसंहक नाम सेहो रहैक। ई शुभ समाचार देबए माxटर साहेब \nराजकुमारक संग कए xवयं देबए गेलाह। ई तँ एकटा बहाना रहैक, असलमे हुनका सभक इ»छा रहिन जे \nभजनानaददासजी महराजसँ भTट कए xवतंMता आaदोलनकT आग बढ़ाबक जोगार कएल जाए। िकछु आिथ>क \nमदितक सेहो Eयोजन रहिन।  \nभजनानaददासक यश चाकात पसिर गेल छल। देशक कोन-कोनसँ भतगण ओिह आvममे आिब शािaत \nलाभ करैत छलाह। भजनानaदजीक यितव ओ चिरM िदन Eित िदन चमिक रहल छल। लोकसँ xवे»छासँ Eात \nअकूत धनक उपयोग ओ जन कcयाणमे करैत छल। ओकर आvममे अÍयामक यवहािरक xव³प देखबामे अबैत \nछल। आvममे रहिनहार िबधवा सभ पूण> सुरिKत ओ आनaदमे रहैत छलीह। दू सएसँ बेसीए िबधवाक पालन \nपोषण हुनकर आvममे होइत छल। वृaदावनेमे निह अिपतु चाकात भजनानaददासक आvमक यश छल।  \nभजनानaददास भजन करैत-करैत वxतुत: संत भए गेल छलाह। संगिह िवशु राÑßवादी िवचारक छलाह। \nिफरंगी सभकT हुनकर बढ़ैत Eतापसँ डर होइत छलैक। तT हुनका केसमे फसाबए चाहलक मुदा सयक िवजय \nभेल। ओ ई बात बुझैत रहिथ।  \nदोसर िदन सpझमे माxटर साहेब ओ राजकुमार आvम पहुँचलह। ओिह समय आvममे आरती चलैत रहैक। \nभजनानaदजी इशारासँ िहनका सभकT ओतिह ³कबाक हेतु कहलिखन।  \nआvमक आरती तँ नामी छल। स«कड़ो संत, महामा, गृहxथ, िबधवा सभ मगन भए आरती करिथ ओ \nराधे! राधे!क भजन सेहो। हारमोिनयम, ढोल, झाइलक संग सूरदासक भजन सुिन तँ कतेको भतगण भाव िवèल \nभए नृय करए लगैत छलाह। करीब डेढ़, घaटा भिर ई काय>¡म चलल।  \nतकर बाद Eसाद िवतरण भेल। हमरो सभकT Eसाद भेटल। Eसाद अित xवािदÇ होइत छल। होइत छल \nजे खाइते रही।  \nआरतीक बाद भजनानaदजी हमरा सभकT अपन कKमे बजा लेलिथ आओर सभ बात Íयानसँ सुनलिथ। ओ \nएिह बातसँ बहुत Eश± भेलिथ जे हुनका एवम् आvममे हुनका संगे रहिनहार हुनकरचेला सभपर सँ पुरनका \nमोकदमा सभ सरकार आपस लए लेलक। माxटर साहेब बात आगू बढ़बैत कहलिखन जे xवतंMता आaदोलनमे \nगित देबाक काज छैक।  \nआपसी संगठन मजगूत कए िफरंगी सरकारपर आ¡मणक Eयोजन छैक। तािह हेतु ओ सभ Eगितशील \nिवचार मंच ओ जनजागरण मंचक िवलय करए चाहैत छिथ।  \nEयास तँ ईहो भए रहल अिछ जे जनाधार पाट¸क सेहो सािमल कए समxत जनशितकT संगिठत कएल \nजाए मुदा जनाधार पाट¸बला सभ आगा- पाछा कए रहल छल। ओकरा सभमे असलमे सही नेतृवक अभाव छल।  \nभजनानaददास एिह बात सभसँ बहुत Eश± भेलाह जे xवतंMता आaदोलन आब गित पकिड़ रहल अिछ। \nअपना तरफसँ ओ सभ Eकारसँ सहयोगक आsासन देलाह। तय ईहो भेल जे एकमास बाद दिड़भंगामे एकटा \nस8मेलन कएल जाएत जािहमे Eगितशील िवचार मंच ओ जनजागरण मंचक आपसी िवलय भए जाएत।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n47 \n \nऐ \nरचनापर अपन म ◌ंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   \nजगदीश  Eसाद  म{डल - पंगु आ आमक  गाछी (उपaयास ) धारावािहक  आ दूटा लघुकथा \n१ \nजगदीश Eसाद म{डलक \nपंगु \nउपaयाससँ... \n7. \nदेश xवतंM भेला पछाइत, जमीनक लड़ाइ सॱसे देशमे पसैर गेल। 1947 इxवीसँ पूव> जिहना एकमुरही लड़ाइ \nअंगरेजी शासनक िखलाफ उठल छल तिहना xवतंM भेला पछाइतदेशमे जमीनक लड़ाइ पसैर गेल। लड़ाइ केना ने \nपसरैत, आिखर कृिष Eधान देशो तँ छीहे िकने। िबनोवा भावेक नेतृवमे भूदानी आaदोलन शु भेल। आaदोलनक नारा छल- \nजमीनबला अपन कुल जमीनक छठम िहxसा xवे»छासँ दान करैथ। ओ जमीन खेतीपर जीवन बसर करैबला भूिमहीनक बीच \nदेल जाए।  \nओना, जमीनक लड़ाइ दू पमे चलल।पिहल, जमीनबलासँ बकाxत जमीन खेती करैबला बँटेदारकT देल जाए, आ दोसर \nभूदानमे Eात जमीनक बँटबारा सेहो हुअए। भूदानकT यË पमे xथािपत कएल गेल।  \nखेत ओहन स8पैत छी, जइमे एक धुर-आध-धुर लेल खून-खराबी, मािर-पीट गामे-गाम होइते आिब रहल छल। हजारो \nमुकदमा जिहना कोट>मे फँसल छल तिहना हजारो भूिमहीन सेहो कानूनी िशकंजामे फँिस जहल जाइत-अबैत रहला।  \nओना, गाम-गामक संग िजला आ राय xतरपर सेहो भूदान किमटी बनलछल, तैसंग सरकारी कायलय सेहो बनल, मुदा \nजइ ढंगसँ भूदानी नारा छल तेकर ठीक िवपरीत ओकर कायaवयन हुअ लगल। लेन-देनक अ¶डा सरकािरयो कायलय आ \nभूदािनयो किमटी बिन गेल। जेकर पिरणाम हुअ लगल जे एक-एक जमीनक सबूत [i] तीन-तीन, चािर-चािर आदमीकT भेटए \nलगल। एक िदस जमीन देिनहार दाता अपन जमीन छोड़ए निह चाहै छल, तँ दोसर िदस Eातकतक बीच सबूत लऽ कऽ \nतेहेन ओझरी लािग गेलजे गामे-गाम लड़ाइ फँिस गेल।  \nभूदान किमटीक जे सदxय लोकैन छला ओहो आिगमे घी दइक काज करबे केलैन। ओना, गामे-गाम िकछु एहेन दाता \nसेहो छेलाहे जे अपन देल जमीन, अपना िवचारसँ भूिमहीनकT सुपुदÆ केलैन आ अपने हाथे दखल-क¦जा सेहो करबा देलिखन। \nमुदा एहेन लोक ए°ी-दु°ी भेला। गाम-समाजक जेहेन समxया जमीनक छल ओइ अनुपातमे पॉंच-दस Eितशत एहेन भेल।  \nछठम िहxसा, जमीनदान करैमे सेहो एकपता निह रहल। हथ-उठाइ भीख जकp छठम िहxसाक जगह माM िकछु \nजमीनक नाम-पMटा दऽ देलिखन। सेहो ओहन जमीन देलिखन जे उपजाउ भूिम निह छल। चौर-चpचर, परती-परpत जमीन \nछल। ओना, गाम-गाममे गरीबकT माM जमीन उपजबैयेक समxया निह, बसो-बासक समxया सेहो छल। गामक चौथाइ आवादी \nओहन छल, जेकरा घर बaहैक अपन घरािरयो ने छेलइ।  \nगामे-गाम तँ निह, मुदा िकछु गाम िमला-िमला खादी भ{डार सेहो बनल। गाम-गामक समाजक िकछु जाित िवशेष ओहन \nछल जे खादी कपड़ा बुनै छल। खादी भ{डार ओकरा क»चा माल [ii] दइ छेलै आ ओकरासँ बुनल कपड़ा कीनै छल। \nओना, कपड़ा बुनैक लूिर माM िकछु जाित-िवशेषकT छल, एकर [iii] समाजीकरण नइ भेल छल, जइसँ िकछु जाित-िवशेषक बीच  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n48 \n \nउ^ोग सीिमत भऽ गेल। कपड़ा बनबैक जे क»चा माल छेलै ओ जाितक बaधन तोिड़ अिधकश जाितक बेवसाय जर बनल \nछल, मुदा वएह बेवसाय आगू बिढ़ते कपड़ा बुनब समािजक बaधनमे फँिस गेल छल। तहूमे खास कऽ मुिxलम जाितक \nबीच  ‘जोलहा आ धुिनया’क बेवसाय बुझए जाए लगल। िहaदू-मुसलमानक बीच समाज बनले अिछ। िहaदू ऐ बेवसायकT निह \nअपनौलक। मुसलमानोक बीच सैयो जाित अिछ। ओइ सैयो जाितमे माM दू जाित- जोलहा-धुिनयाक रोजगार माM बिन कऽ \nरिह गेल। जोलहा-धुिनया सभ गाममे अिछसेहो बात निहयT अिछ। िकछु-िकछु खास गाममे अिछ। तहूमे पिरवारक संयाक \nिहसाबसँ सेहो ठेकान निहयT अिछ। जइसँ सभ गामक जोलहा-धुिनयाक बेवसायो निहयT बनल। जइ-जइ गामक जोलहा-\nधुिनयाक रोजगार कपड़ा बुनब निह छल, ओ सभ अपन-अपन आन-आन रोजगार जीवकोपाज>न लेल करबे करै छल।  \nगाम-गामक खादी भ{डार भूदानी सबहक अ¶डा बिन गेल। माने ई जे भूदान किमटीक जे सदxय सभ छला, ओ सभ \nखािदये भ{डारमे खाइ-पीबैसँ लऽ कऽ अपन डेरा रखै छला आ खािदये भ{डारक वxM सेहो Eात करै छला। जइसँ \nएकाएकी खादी भ{डार टुटए लगल, अaतो-अaत सभ टुिट गेल। गाम-गामक एकटा बेवसाय मिर गेल। खादी भ{डारकT टुटने \nजिहना कपड़ा बुनकरक रोजगार गेल तिहना सूत कटिनहारक रोजगार सेहो मरबे कएल। एक तँ ओिहना गाम-गाममे \nबेरोजगारी पसरल छल, तैपर एकटा आरो बिढ़ गेल। ओना, िमिथलचलमे अनेको साधन कल-कारखानाक लेल मौजूद अिछ \nमुदा साधन रिहतो कल-कारखानाक अभाव रहबे कएल। ठाम-ठीम चीनीक िमलआ धानसँ चाउर बनबैक िमलटा माM छल। \nओना, लघु उ^ोगक पमे सेरसो-तोरीसँ तेल बनबैक संग कुिशयारसँ गुड़ बनबैक हथकघ[iv ] पमे सेहो छल, मुदा ओहो वृहत् \nपमे निह छल। चीनी िमल सेहो सालो भिर निहयT चलै छल, सालक माM छह मास चलै छल। छह मास ब± रहै \nछल, जइसँ िमलमे काज करैबला vिमक सबहक बीच ईहो समxया[v] छेलैहे। ओना, कहैले बैसारीक समय vिमककT आधा \nवेतन देल जाइ छेलै, मुदा ओहूमे अनेको काबट छेलइ। ओहो िनयिमत पसँ निहयT चलै छल।  \nगाम-गाममेनगदी खेतीक पमे कुिशयारक फिसल छल, मुदा कुिशयारो तँ सभ खेतमे निहयT उपजैए। नीचरस \nखेत, जइमे पािन बसैए तइमे कुिशयारक खेती निहयT होइए। कुिशयारक खेती-ले ऊँचरस जमीन चाही। जे सभ गाममे निहयT \nअिछ। ओना, जैठाम-जैठाम चीनी िमल बैसौल गेल ओ कुिशयार उपजैबला जमीन देख-देख बैसौल गेल, मुदा िमलसँ दूर-दूर \nहटलो गाम सबहक िकसान, नगदी खेती बुिझ कुिशयारक खेती थोड़-थाड़ करबे करै छला। गामक खेतसँ िमल तक \nकुिशयार पहुँचबैक साधन रेलोक माल गाड़ी छल आ बैल गाड़ी सेहो छल। रेलक xटेशने-xटेशन िमलक राटन बनल छेलइ। \nजैठाम इलाकाक िकसान बैलगाड़ीसँ कुिशयार पहुँचबै छला। ओना,कुिशयारक रेट िमलक जेते रहै छल तइमे ढुलाइ खच> \nसेहो ओही मूcयमे कटौती होइ छेलै, जइसँ xथानीय िकसान आ दूरक िकसानक दरमे अaतर होइते छल। तहूमे नगद \nकारोबार सेहो निहयT होइत छल।  \nकुिशयारोक खेती करैमे िकसानकT अनेको समxया छेलैaहे। एक तँ सीजनल फिसल रहने एकेबेर सभ िकसानक \nकुिशयार तैयार होइ छेलैन, जे समयपर निह कटने वजनमे कमी अबै छल, तैसंग िमलक जेतेक Kमता, कुिशयार पेरैक छल \nतेही अनुकूल कुिशयारक पुज[vi] भेटै छेलै जइसँ िकसानकT अबै-जाइक समxया छेलैaहे। तेकर पछाितयो नगदा-नगदी कारोबार \nनिहयT छल। मासक-मास,सालक-साल िकसानक कुिशयारक दाम पछुआइत छल, जइसँ कुिशयार उपजौला पछाितयो समयपर \nिकसान अपन पाइसँ काज निह कऽ पबै छला। ओना, जइ िमलकT जेतेक कुिशयारसँ चीनी बनबैक Kमता छल, ओ ओतबे ने \nपेरत। जँ िकसान बेसी खेती केलैन तँ ओिहना खेतमे रिह जाइ छेलैन, जइसँ खेती अनिबसबासू बनैत गेल आ िमलो ब± \nहुअ लगल।  \nq \nश¦द संया : 911,  ितिथ : 30  मई  2018 \nजारी....  \n \n  \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n49 \n \n[i] कानूनी अिधकार  \n[ii] सूत  \n[iii] कपड़ा बनबैकT \n[iv] िबनु इंिजनक  \n[v] माने छह मास बैसारीक समxया \n[vi] राटनपर कुिशयार आबैक आदेश पM  \nआमक गाछी \nआर8भ...  \n1.  \nबीस जून। ओना, बीस जून गोटे साल शु जेठमे पड़ैए तँ गोटे साल उतार जेठमे, तैसंग कोनो-कोनो साल अखाढ़क \nशुमे सेहो पिड़ते अिछमुदा से निह, ऐ साल  ‘बीस जून’ उतार जेठमे पड़ल। सताहसँ बेसी बैरसाइत [i]कT सेहो भइये गेल \nछल...। \nबीघा भिरक देवचadक गाछी-कलममे तीनटा आमक गाछ भरखैर पकैत, बॉंकी सात-गाछमे गोिट-पëरा आ शेषमे कोनो-\nकोनोमे बोनाइत तँ कोनो-कोनोमे अखन िख»चे सुआदक रंग पकड़ने। ओना, Eेमनगरक िकसान आन गामक िकसानसँ कनी \nबुिधगरो आ vमगरो[ii] नइ छैथ सेहो केना नइ कहल जाए। Eेमनगरक चाकातक जे गाम सभ अिछ, जेना- \nरामपुर, कृÑणपुर, महमदपुर आ dपुरइयािदगामक िकसान सभ जे कलम-गाछी लगबै छैथ, तइमे कलमी आम हुअ िक \nसरही, जामुन हुअ िक बैर, बेल हुअ िक बरहर,शीशो हुअ िक गमहाइर, सभ िकयो सहरगंजा रोपै छैथ, मुदा Eेमनगरक   िकसान \nसभ जे गाछी-कलम लगौने छैथ आिक लगबै छैथ ओ एकदम कतारबaदी पमे। कतारबaदीक माने ई जे कलमी आमक \nकलममे जिहना कलमी आम छोिड़दोसर ने कोनो आमे गाछ आ ने बेखे-बुिनयािदक। बेख-बुनायािद भेल लकड़ी उपयोगी वृK। \nओना, कलिमयो आम सइयो रंगक अपन गुण-धम>बला अिछए, तँए एक गुणक िमलान आ एक धम>क िमलान ओहूमे बेसी नीक \nहोइत अिछ। िकएक तँ ओकर सभ िकछु एक पे चलैए आ से नइ रहने जिहना बहुधम¸कT एकठाम भेने होइए तिहना केतौ \nनहाइकाल झगड़ा तँ केतौ खाइकाल झगड़ा, केतौ चाहक झगड़ा तँ केतौ अनचाहक झगड़ा होइतो अिछ आ अरबेधलो रिहते \nअिछ। अरबेधब भेल- आिगयो आ खढ़-पातसँ लऽ कऽ ठहुरी-चेरा धिरक सुखाएल जरनोकT एकठाम रािख देब, भलT िकए ने \nकनी-कनी हटाइये कऽ रखलॱ आ पूरबा-पछबा हवामे ऊिड़-पुिर एकठाम भऽ सुनैग कऽ पजैर जाइते अिछ। \nखाएर.., Eेमनगरक िकसान vेR िकसान छिथयो आ मानलो जाइते छैथ। इलाकामे जखन कखनो आमक गाछी-कलम वा \nबेख-बुिनयािदक चच> केतौ होइए तँ Eेमनगरक चच> जिहना होइए तिहना रामपुरोक चच> होइते अिछ मुदा से Eेमनगरक िवपरीत \nिदशामे। िवपरीत िदशा भेल- जिहना भगवान रामक नाम शुभ रिहतो गaदा-सँ-गaदा वxतु देख ‘राम-राम’ किह गबाही रिख दइ \nिछऐन, जिहना मृयुक बिरयातीमे ‘राम-नाम सत् छी’ कहैत असमसानक पार लगबै छी तिहना ने जुआन-जहानक बिरयातीमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n50 \n \nरसगुcला खाइत-खाइत राम-धाम सेहो पार लगबैबते छी। खाएर जे छी से छी, सभ नीके छी आ सभ अधले छीमुदा सभ \nिकयो तँ छीहे िकने।  \nपनरह जूनकT कौलेजमे गरमी छु¬ी भेल, ओना िकछु गोरे एकरा ‘अमैया छु¬ी’ आ िकछु गोरे ‘ीÑमावकाश’ सेहो किहते \nछैथ मुदा जाए िदयौ ऐ बातकT, बात तँ बाते छी, अपना मनक मौजी बहुकT कहलॱ भौजीआ लोको लग अपन िनल>जताक नाच \nनचैत रहलॱ। भाय,पÏी पÏी छैथ िकने, ओ तँ जिहना जीवन संिगनी भेली, अÊिगनी भेली तिहनाEेिमका सेहो भेबे केली, मुदा \nतैठाम जँ िकयो िदन-राित टी.भी.मे खेले वा िसनेमे देखती तँ देखौथ आ अपन कम>क समय िवधाताक हाथमे दऽ दौथ..! \nगरमी छु¬ी होइते धीरेad सोझे गाम आिब गेल। बीस जूनकT जगमोही सेहो आम खाइक बह±े अपन मातृक पहुँचल।  \nधीरेad आ जगमोही पटनेमे रिह पटने कौलेजमे बी.ए. फाइनल इयरमे पिढ़तो अिछ आ ए°े िवषय दुनूक रहने संग-संग \nिकलासोमे आ Ìयूटोिरयलमे सेहो एक-दोसरकT देखतो अिछए। मुदा जिहना जेनरल लासमे तिहना Ìयूटोिरयल लासमे सेहो \nदुनूक बैइसैक Ø¥च अलग-अगल अिछए। जइसँ लगक गपो-सप किहयो िकए हएत। ओना, अखन तक ने धीरेad अपन \nअंगीत जगमोहीकT बुझैत आ ने जगमोहीए धीरेadकT बुझैए। तेहेन जुग-जमाना आिब गेल अिछ जे ने िकयो नामक टाइिटलसँ \nकेकरो परेख सकैए आ ने जाित-पpिजसँ, केकरा एते छु¬ी छै जे अनेरेक रमझौआमे लागल रहत। नव पीढ़ीक लोक खेलाड़ी \nआ िसनेमा-कलाकार सबहक नामधुन करत आिक अपन बाप-पु³खाक..! कोन मतलब ओकरा छै जे अपन बाप-पु³खाक वंश \nआ जीवनकT िबिटया अपन वंशक इितहासक संग देश-दुिनयpक इितहासकT बुझत। मुदा ईहो तँ बात सबहक सोझेमे अिछ जे \nजे जेते िजनगीक रस पीबए चाहैए ओ ओते बेचैन सेहो भेले जाइए।  \nओना, समाजशाxM िवषयक जेनरल लासमे पचाससँ ऊपर िव^ाथ¸ अिछ, मुदा शिनयT-शिन जे Ìयूटोिरयल लास चलैए \nओ उनटा पाठक, तँए ओ लास माM पान-सातटा िव^ाथ¸ करैए बॉंकी अिधकश मैिटनी शो िसनेमा देखैए वा िकछु गोरे घुिम-\nिफर शहरे-बजार देखैए। मैिटनी शो िसनेमा देखैक कारण िटकटक कaशेसन सेहो अिछए। उनटा पाठ जे Ìयूटोिरयल \nलासमे होइए ओ ई होइए जे आन िदन– माने सोमसँ शु¡ धिर िशKक जे पढ़बै छैथ ओकर उर ओइ लासमे िव^ाथ¸सँ \nलेल जाइए। आइक पिरवेशमे–माने िशKण संxथानक पिरवेशमे, Ìयूटोिरयल लासक नामो भिरसक छाM सभ नइ बुझैत हएत–\nजखन कौलेजमे पढ़ाइये निह भऽ रहल अिछ तखन ओकर उर की भेटत।  \nÌयूटोिरयल लासक पान-सातटा िव^ाथ¸मे जिहना धीरेadक तिहना जगमोहीक उपिxथित अिनवाय> पसँ रहैए। बॉंकी \nपान-सातक बीच नव-पुरान होइत रहैए। सभ िशKकक अलग-अलग सताहमे Ìयूटोिरयल लास होइ छैन, तँए ऐ बातकT \nिशKक सभ निह बुिझ पबै छैथ। ओना, छाMो सभमे िकछु गोरेक स8बaध िशKको सभ संग छैaहे, तँए अपन-अपन \nÌयूटोिरयलमे अपन-अपन पिरिचत छाM रिहते छैन जइसँ नव-पुरान हएब सोभािवके अिछ। जिहना धीरेad अपनाकT ओते \nस°त बना लास पहुँचै छल जे जे िकछु िशKक पुछतातइमे जे पढ़ौने छैथ ओकर अितिरत अपनो िवचार राखब, तिहना \nजगमोही सेहो अपन तैयारीक संग लास पहुँचै छल। ओना,Ìयूटोिरयल लासमे कम िव^ाथ¸ रहने आगूक जे दुनू Ø¥च बैसैक \nअिछ, तहीपर दिहना भागक Ø¥चपर धीरेad बैसैत आ बामा भागक Ø¥चपर जगमोही। समयक िमलानी दुनूकT रxतोक िमलानी \nकरबैत आ Ìयूटोिरयल लासक सेहो। माने भेल एक गाड़ी पकड़ैले जिहना दूटा याMी अपन िनधिरत समयपर घरसँ िवदा \nहोइ छैथ जइसँ रxतामे गप-सप भलT निहयì होइत हौनु मुदा मुँह-िमलानी तँ होइते छैन। कहैकालमे भलT सभ किह दइ िछऐ \nजे शरीरक पpच इadीमे जिहना मुँह भेल, आँिख भेल तिहना कानो भेल। मुदा की तीनूक जीवन ि¡या ए°ेरंग अिछ? मुँहमे \nमुंगबाक सुआदसँ लऽ कऽ तेतैरक खट-मीठ आ नीमक तीतपन तकक रस भेटते अिछ, जखन िक आँिख सोझे देखैबला \nभेल। नीक-सँ-नीक आ अधला-सँ-अधला देख-देख ऑंिख कखनो कािन-कािन नोरो चुबबैए तँ कखनो िमरचाइक कड़ुपनसँ \nपािनयì तँ बहैबते अिछ। मुदा कान तँ काने छी, खा-पीब कऽ रस चुसैक कोन बात जे आँिख जकp ने देिखये सकैए आ ने \nमुँह जकॉं सुआदे पािब सकैए, लऽ दऽ कऽ हवामे उड़ल नीक-बेजाएकT खाली सुिनटा सकैए। जइसँ, जिहना बिहरा अपने ताले \nनचैए तिहना नाच करत। मुदा ऐ सभसँ कोन मतलब धीरेadेकT आिक जगमोहीए-कT छइ। दुनू गोरे कौलेजमे पढ़ैए, कौलेिजया \nसंगी किहयौ आिक लासक संगी,एक-दोसरक छी। अåारह बख>क उमेर सेहो दुनू टिपये गेल अिछ, िकए ने खुिल कऽ \nखेलाएत। मुदा से निह, दुनू अपन-अपन सीमाक बीच अनुबaध अिछ। ओना, दुनूक EÁोर दुनू तँ सुिनते अिछ, तैसंग िशKक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n51 \n \nसेहो Ìयूटोिरयल लासमे सुनै छिथन जइसँ एक-दोसरक अÍययनक गहराइ सेहो एक-दोसर बुिझये रहल अिछ। \nओना, लासमे िशKक िनधिरत पाíय¡ममे जे पोथी िनधिरत अिछ ओकरे आधार बना पढ़बै छैथ मुदा िशKको तँ िशKके ने \nभेला। िकयो जेतबो िसलेबशमे अिछ तेतबो ने पढ़बै छैथ आ िकयो िकयो एहनो तँ छिथए जे ओिरकासँ घी परसै \nछैथ।  ‘ओिरकासँ घी परसब’क माने भेल िसलेबशसँ अितिरतो पढ़ाएब, हुनका कोन मतलब छैन जे दािलक सुआद रहल िक \nमेटाएल। ओ तँ िसलेबशक कोन बात जे दुिनयॉंक िसलेबश आगूमे रिखये दइ छैथ। िशKकेक अनुकरण ने िशKाथ¸ करत। \nओहो ने वएह बुझत। भलT िकए ने ओ िशKकक पठनकT िनिण>त करए जे जिहना िशKक जुग-îÇा छैथ तिहना जुग-dÇो तँ \nहोइते छैथ। तँए िशKािथ>योकT तिहना ने िजनगीक बाट भेटत।  \nओना, िशKको अपन िसखपनसँ सीिखये नेने छैथ जे Ìयूटोिरयल लासमे अनेरे जे माथक बोझ बढ़ाएब (माथक बोझ \nबढ़ाएब भेल- एक-एक छाMसँ EÁ पुछब) तइसँ नीक जे प«तालीस िमनटक घaटीमे दस िमनट रीब-रीबेमे गेलबँचल प«तीस \nिमनट, से निह तँ एक-एक छाM-छाMासँ EÁ पुिछ समय ससािर लेब। जे लाभ धीरेadोकT आ जगमोहीकT सेहो भेिटये जाए। \nजिहना कहल जाइए जे करत-करत अºयाससँ जड़-मूढ़ सेहो सुजान भइये जाइए। मनुख तँ सहजे मनुख छी, अ±-खाइबला \nआ पािन पीबैबला। घोड़ा घास खाइए तखन तँ एते िहिहआइए, मनुख तँ सहजे मनुख छी जेकर सभ जीव-जaतुसँ अितिरत \nगुण भेल हँसब।  \nÌयूटोिरयल लासक िशKक भेला EÁक, धीरेad आ जगमोही भेल उर देिनहार। बpकी सभ िशKकोक भाषण आ \nिव^ािथ>योक  ‘उर-भाषण’ सुनिनहार भेल। तँए खुलल वा झpपल भेल िनण>यक। िकए अनेरे कोनो पKमे ठाढ़ हएत। िकए \nओ EÁक EÁ अëेजत आ िकए ओकर जवाबदेह बनत। सभ ने सुिवधानुसार जीबए चाहैए। जखन अवसर भेटल तखन \nवएह सभ िकए छोिड़ देत। अपन उरमे जिहना िशKकक भाषण िसलेबशकT अित¡मण करै छेलैन तिहना धीरेadो आ \nजगमोहीओ उर दइते छल। तेकरा िशKक लोकैन, Ìयूटोिरयल लासक िवषय किह परीKामे िलखैसँ परहेज करैक सलाह \nदुनूकT दैत लास अaत करै छला।  \nदुिनयpमे Eेमोक अपन रंग-प छइ। सात अरब लोकमे जगमोहीक जेहेन प धीरेad देख रहल छल ओहन प \nधीरेadक जगमोही निह देख पेब रहल छल। दुनूक अपन-अपन नजिरयो आ दृिÇकोणो छेलैहे। मुदा Ìयूटोिरयल लासक जे \nिसख (अÍययन) छल ओ दुनूकT जर नव िसखपन (अÍययनशीलता) िदस बढ़ौलक, जइसँ एक-दोसरक बीच, िभ± दृिÇ \nरिहतो आकिष>त करबे करै छल।  \nओना, आकष>णोक अपन गुण-धम> अिछ। कोनो आकष>ण ओहन होइए जइमे िवकष>णो समान पमे संगे चलैए आ कोनो \nएहनो आकष>ण अिछए जइमे िवकष>णक माMा कम रहने हेराएल-हेराएल सन रहैए। जइसँ आकष>णे-आकष>ण बुिझ पड़ैए। \nतिहना िवकष>णोक तँ छइहे जे बेसी माMामे भेने आकष>णकT दािब दइए। जखन लोहा सन िनज¸व धातुक चु8बकीय आकष>ण \nओहन होइए जे अपना सन-सन भतलोहोकT अपना संगमे रंिग अपन गुण-धम>सँ भिरये दइए। भलT ओ ओतबेकालक िकए ने \nहोउजेतेकाल चुमकलोहमे सिट अपनो चु8बकवमे िकए ने बदैल गेल हुअए। खाएर जेतए जे होइ से तेतए हुअए। अजगर \nसन सpपो जखन अपन नजैरक कनखी आ मुँहक सूसकारीसँ आन सpपकT लगमे आिन भKे िकए ने कऽ लैत हुअए मुदा \nतइसँ कोन मतलब धीरेadकT आिक जगमोहीएकT अिछ। अखन तँ िजनगीक एको टपान दुनूमे सँ एको ने टिप सकल \nअिछ, तखन िजनगीक टपानक बाते केना बुझत।  \nजिहना धीरेadक मनमे जगमोहीक Eित िजËासा जागल तिहना जगमोहीकT सेहो धीरेadक Eित जागल। एक रxताक \nराही–माने एक िवषयक िव^ाथ¸–भेने दुनूक मनमे एते तँ िजËासा जिगये चुकल अिछ जे जखन दुनू गोरे एक कौलेजक एक \nलासमे पढ़ै छी तखन बुिधयो-Ëान ने एकरंग हुअए। एकर माने ईहो निह जे आनसँ  बेसी नइ हुअए, आ ने यएह माने हएत \nजे आनसँ क8मो नइ हुअए। एक xथानक याMीक बीच एहेन कोनो सीमा थोड़े अिछ जे सभकT ए°ेरंग चलए पड़त। \nकौलेजोमे तँ तिहना होइते छै जे िकयो Eथम vेणीमे उतीण> होइए, िकयो दोसर vेणीमे आ िकयो तेसर vेणीमे। मुदा िजनगीक \nअÍयेता अपन िजनगीक अÍयाय ओहीठामसँ शु करैक चेÇा करै छैथ जैठाम मजगूत नीवक जरत अिछ। औझुके नीवपर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n52 \n \nने कािä ठाढ़ हएत। तँए, भिवसवेा भलT जे हुअए मुदा भिवसक िनमता नइ छी सेहो केना नइ कहल जाएत। औझुके \nरोपल गाछ ने कािä फल देत।  \nधीरेadो आ जगमोहीयो एक-दोसरक जीवन पिरचय गुत पसँ भॉंज लगबए लगल। मुदा दुनूक Eितबिaधत \nबाट, Eितबिaधत ऐ मानेमे जे जानकारी पबैमे कहॴ सीमोलंघन ने भऽ जाए, नइ तँ जगहँसी हएत। एक तँ पटनामे ने धीरेadकT \nबेसी िचaह-पहचीनक लोक आ ने जगमोहीएकT। ओना, कौलेजो आ हाइयो xकूल, सइयो-हजारो अपिरिचत चेहराक पिरिचत \nकरबैक गड़ छीहे, मुदा पिरचय-पात करैक जगह तँ छी निह, छी तँ पढ़ै-िलखैक जगह। जेकर अपन िनधिरत सीमा-सरहद \nअिछ। तँए, एक िसमानक बीच रिह िकयो अपनाकT पार-घाट लगैबतो अिछ आ लगबौ चाहैए।   \nधीरेadकT िपता-पुMक बीच जे सीमा अिछ तइमे जिहना िपता जीबेad छिथन तिहना पुM धीरेadो अिछ। माने ई जे \nअनेको ि¡या-कलापक बीच िपता-पुMक जीवन अिछए। मुदा अखन से निह। अखन एतबे जे जेतेक उिचत खच> िव^ाथ¸क \nछल ओ धीरेad जिहना िनमािह रहल अिछ तिहना जीबेad सेहो अपन पुMक िहसाबसँ अपन माहवारी खचÆ आ xवतंMतो देब \nिनमािह रहल छैथ। मुदा ऐ सीमाक बीच धीरेad अपन कोस>क िकताब िसलेबशक अनुसार िपताक पाइसँ कीिन नेने छल मुदा \nिशKकक मुहसँ अनेको अaय िकताबक नाओं सुिन मन तँ उछटबे कएल। जइसँ धीरेad Eितिदन एक घaटा कौलेजक रीिडंग \nममे बैस नव-नव पोथी पढ़ैत रहल अिछ। कौलेजक रीिडंग म, पुxतकालय आ कायलय तीनू कोठरी ए°े मकानमे जुड़ल \nअिछ। तीनूक बीचक देवालमे शीशा लागल अिछ जइसँ एक दोसर कोठरीकT नीक जकॉं देखल जाइए।  \nधीरेad रीिडंग ममे कुस¸पर बैस टेबुलपर तीन-चािरटा िकताब रिख एकटाकT उनटा रहल छल, तहीकाल जगमोही \nपुxतकालयक पैछला िकताब जमा करैत ऐगला लइले आलमारी देखए लगल। ओना, पुxतकालयक सभ पोथी रिजÇरमे \nअंिकत ऐछे मुदा ओ दोसर िव^ाथ¸ देख रहल छल।  \nनमगर-चौड़गर रीिडंग मक कोठरी, दज>नो आलमारी िकताबसँ सजल अिछए। एकसँ दू आलमारी Eित िवषयक \nिकताबसँ सजौल फुटा-फुटा लगौल अिछ। बीचमे बइसैले कुरसीक संग टेबुल सेहो लगले अिछ। जइसँ िबनु बँटवारा केनहुँ \nबैइसैक जगह बँटाइये गेल अिछ। माने ई जे आलमारीक लगेमे िकयो बैस कऽ पढ़बकT नीक बुझबे करैए। धीरेad अपन \nसमयानुसार रीिडंग ममे िकताब सभ टेबुलपर रिख कलमसँ कॉपीमे िलख पुन: िकताब उनटबैत रहए। पुxतकालयक \nआलमारीमे जगमोही िकताब खोिज रहल छल। पुxतकालयो आ रीिडंगो मक आलमारी हाथ-हाथ भिरक दूरीमे सजल अिछ। \nपुxतकालयक दुनू आलमारी खोिल जगमोही िकताब खोिज रहल छल आ दोसर िदस धीरेad दुनू आलमारी खोिल िकताब \nिनकािल टेबुल सजौने छल।  \nदू आलमारीक बीचक जे जगह अिछ ओइ बीच होइत जगमोही धीरेadकT देख रहल छल। तही बीच पुxतकालयक \nिकछु िकताब गड़बड़ भऽ गेल रहै तेकर कहाकही ऑिफसमे उठल। मुदा िकताब तँ िकताब छी, आिगयोमे जरैबला, पािनयोमे \nगलैबला आ िदबारो-िद8मककT खाइबला, तैठाम अनेरेक ने कहा-कही भेल। खाएर.., जेकरा माए-बाप जaम दइए से तँ माए-\nबापकT िबसैर जाइए, ई तँकौलेजक पुxतकालयक िकताब छी, एकर के माए-बाप छै! अनेरे के एते आलमारीकT उधेसत। \nओना, देवालक बीच शीशा लगल रहने जिहना जगमोही पुxतकालयमे ब± अिछ तिहना रीिडंग पमे धीरेadो ब±े अिछ मुदा \nदेख रहल छल दुनू एक-दोसरकT।  \nओना, अखन तकक तरपेसकी जानकारीमे जिहना जगमोही अपन मामा गामक धीरेadकT बुझैत तिहना धीरेadो अपना \nगामक भिगनी जगमोहीकT बुझैत। मुदा अखन धिर एको िदन बात-चीत निह भेल।  \nपुxतकालयक कायलयमे कहा-कही भेने सबहक िधयान ओइ िदस भेल आ जगमोहीक िधयान धीरेad िदस भेल। \nशुमे जगमोही मोट-मोट िकताब धीरेadक टेबुलपर राखल देख थोड़ेक सहमल जर मुदा एते तँ आम-शित जिगये गेल \nछेलै जे धीरेad मामा गामक छी। चाहे तँ नाना दािखलमे हुअए वा मामा दािखलमे वा भाइक दािखलमे, मुदा अंगीत तँ छीहे। \nजँ सेहो नइ छी तैयो एक कौलेजक एक लासक आ एक िवषयक संगी तँ भेबे कएल। जखन ए°े िवषयक संगी छी तखन \nजीवनक ि¡यो-कलाप तँ ए°ेरंग ने हएत। केना कोयलाखानक vिमक अपनाकT लेबर लास किह एकठाम बैसार-उसार \nकरैए। केना खेतक धान रोपिनहार धनरोपिनया कहबैए। कहॉं केतौ मद>-औरतक भेद छइ। एक िदस मातृकक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n53 \n \nस8बaध, दोसर िदस कौलेजक स8बaध अिछए, तैसंग एक उमेरक िसयान सेहो दुनू गोरे छीहे। तखन गप-सप करैमे बाधा \nकी? चोरनुकबा Eेममे कोनो दम होइए, ओ तँ चोर सबहक ि¡या भेल। Eेम तँ साव>भॱम अिछ।िवचारक Eेम, बेवहारक \nEेम, िजनगी जीबैक Eेमइयािद, जे लोकचोरा-नुका कऽ िकए करत।  \nदू आलमारीक बीचक रxता देने शीशाक देवाल पार करैत जगमोही धीरेadक अनुकरण करए लगल। धीरेad जिहना \nिकताबमे ऑंिख गािड़, समुdी हीरा जकॉं पpित खोिज कॉपीमे नोट कए रहल छल, तेकर हू-ब-हू फोटोाफी जगमोही अपन \nबुिधक डायरीमे उतारए लगल। दस िमनटक फोटोाफीक रील जगमोही मनमे गिढ़ नेने छल।  \nसंजोग भेल, पॉंच बािज गेल। आब सभ िकछु बaद हएत। जगमोहीकT दूटा िकताब लेबाक छेलै जे इसू करा चुकल \nछल। धीरेad आलमारीमे िकताब रिख कॉपी नेने बाहर िनकलल। ओना, लोको पतराएले छलइ। माM दू गोरे कौलेजक xटाफ \nआ चािर-पॉंचटा िव^ाथ¸ अिछ। पुxतकालयक सीढ़ीसँ िन»चp उतैरते जिहना धीरेadक नजैर िखर जगमोहीपर िछछलल तिहना \nजगमोहीक नजैर सेहो धीरेadपर िछछलए लगल। ओना, दुनूकT अपन-अपन नैितक अनुशासनक िवचार मनमे दौिड़ये रहल \nछल। अही गुन-धुनमे दुनू िबना िकछु बजने-भुकने कौलेजक अिaतम गेट लग पहुँच गेल। चौब¬ी जगह, तँए के िकमहर \nजाएत तेकर जानकारी दुनूकT अपन-अपन।  \nओना, एहेन कोनो Eितकूल मौसम निहयT अिछ जे दुनूक बीच गप-सप नइ भऽ सकैए।मुदा ामीण पिरवेशक उपज \nदुनू, माने दुनूक जaम गाम देहातमेभेनेदुनूक मनमे गाम गमैया स8बaध सेहो बिनयT गेल अिछ। तँए दुनूक बीच िकछु ओझरौठ \nअिछए। जे ने जगमोही बुिझ सकल अिछ जे धीरेadक संग कोन तरहक स8बaध मािन बाजल जाए, आ ने धीरेadे से बुिझ \nरहल अिछ। तैसंग दुनूक मनमे ईहो बेवधान छैहे जे अपनासँ उमेरमे जेठ मानल जाए वा छोट। तेकर कारण दुनूक अपन-\nअपन अिछ। धीरेadक मनमे नचै छै- जखन दुनू गोरे कौलेजक एक लासमे पढ़ै छीतखन ई मािन लेब जे जगमोहीक उ \nहमरासँ कम हेतैई तँ बालबोधक िवचार भेल! िकएक तँ जेतेक समय हमरा ‘अ-आ’ सँ अबैमे अखन धिर लागल तेते तँ \nजगमोहीकT सेहो लगल हेबे करत, तखन छोट मानल जाए वा पैघ? आइ जँ कौलेजमे एको लास आगू-पाछू रिहतॱ तखन तँ \nएकटा देखौआ सीमा भेटैत, जिहना कोनो गामक जमीनक नापी लेल पैछला सवµक कोनो पहचान भेटला बाद अमीनकT कोनो \nखेतक आिड़-मेड़ बनबैमे असान होइए तिहना। मुदा धीरेadक मनमे एकटा िवचार उठल। उठल ई जे जइ गाममे बािढ़क \nकारणे वा भुमकमक कारणे िसमानक पहचान मेटा गेल रहैए तँ ओइ सीमाकT पकड़ै तँ दोसर गामक िसमानक सहारा लेले \nजाइए।  \nजगहमोही जखन अपन पैछला इितहास िदस नजैर िखरौलक तँ साफ-साफ देखए लगल जे जिहया पॉंच बख>क रही \nतिहये बाबा लोअर Eाइमरी xकूलमे नाओं िलखा देलैन, तिहयासँ ने किहयो फेल केलॱ आ ने कोनो लासे फािन कऽ \nटपलॱ।मनमे उठलै- तिहना ने धीरेadोकT भेल हएत। बीचमे मातृकक स8बaध सेहो अिछ, जँ नानाक स8बaधमे हएत आ तखन \nजँ भैयारीक स8बaधे बाजबईहो तँ नीक निहयT हएत। आ तहूमे जँमाए बुझती तखन तँ ओहो गनजन करबे करती..! \nओना, धीरेadोक मन सकताइये रहल छल जे अनजान-सुनजान महाकcयाण। गप-सपक पछाइत जखन स8बaधक \nअसल पिरचय हएत तखन अपन िवचारकT सुधािर लेब। तिहना जगमोहीक मन सेहो रसे-रसे ओहन सीमापर पहुँच गेल। तँए \nदुनूकT मुँह खोलैक अनुकूल मौसम बिन गेल। एक तँ ओहुना जखन संगे-संग पढ़ै छी तखन बजा-भुकी करैमे कोन एहेन \nपहाड़े आिक समुdे बीचमे बाधक अिछ।  \nगेटपर पहुँच धीरेad जगमोही िदस तकलक। ओना, जगमोही सेहो धीरेadे िदस तािक रहल छल।दुनूक ऑंिख मीिल \nगेल। ऑंिख िमिलते दुनूक मुँह टुिxकयाएल। जिहना पा-कलश वा फूल-फलक टुसी चिलते अपन सुगaध िनकालए लगैए \nतिहना दुनूक मनसँ िनकलए लगल...। जगमोही बाजल- \n“डेरा केतए रखने छी?”  \nजिहना जगमोही बाजल तिहना धीरेad उर देलक- \n“ऐठामसँ साए मीटर हएत।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n54 \n \nधीरेadक बात सुिन जगमोही घड़ी देखलक। पॉंच बािज कऽ पॉंच िमनट भेल छेलइ। मने-मन अपन समयक अँटकार \nलगौलक तँ बुिझ पड़लै आधा घaटा समय बीचमे खाली अिछ। जगमोहीक ऐगला समयक सीमा िनधिरत छेलै, िकएक तँ \nसिचवालयमे जगमोहीक िपता- गोिवaद काय>रत छिथन जे िनय छअ-पौने छअ बजे तक डेरा अबै छिथन। िपताजीकT अबैसँ \nपिहनिह जगमोही अपन कौलेजक काज िनवटा डेरा पहुँच जाइए। तैबीच जगमोहीक माइयो बजारक काज कऽ आिब जाइ \nछिथन।  \nजगमोही बाजल- \n“रxते-रxते चिल कऽ अपन डेरा देखा िदअ। दोसर िदन समय पेलापर आगूक िकछु गप-सप करब।” \nसोäोअना जगमोहीक बात निह सुिन धीरेad िब»चेमे बाजल- \n“चलू, संगे-संग चलबो क आ अहॉं अपनो डेराक जानकारी िदअ।” \nसाइए मीटरपर धीरेadक डेरा, गपे-सपमे दुनू गोरे पहुँच गेल। डेरा लग ठाढ़ होइत धीरेad असमंजसमे पिड़ गेल। \nअसमंजस ई जे शहर-बजार छी। ऐठाम सभ तरहक Eितयोिगता अिछ! मुदा लगले मनमे उिठ गेलै जे अखन िव^ाथ¸ जीवनमे \nछी, तँए अखन व>मानक िवचार करब अिछ निह िक भिवसक। धीरेad बाजल- \n“डेरामे चाह-ताह तँ नइ बनबै छी मुदा जलखैक ओिरयान तँ रिहते अिछ, चलू पिहने जलखै कऽ लेबतखन जाएब।” \nओना, दुनूक मन गवाही दइते रहै जे कौलेजसँ लऽ कऽ गाम धिरक स8बaध अिछए, तखन खेबे-पीबेमे कोन हज>...। \nजगमोही बाजल- \n“डेरा तँ भीतर जा कऽ देख लेब मुदा जलखै नइ करब। बेसीसँ बेसी एक िगलास पािन पीब लेब।” \nदुनू गोरे कोठरीमे पहुँचल। कोठरीमे कुरसी निह, छोट-Kीण कोठरीमे धीरेadक पूण> िजनगी समटल अिछ। ए°े \nचौकीपर बैस धीरेad बाजल- \n“गाममे ऐबेर आम खूब फड़ल अिछ, अमैया छु¬ी हेबे करत...।” \nजगमोही बाजल- \n“अहॉंक घर Eेमनगर छी आ हमरो...।” \n‘हमरो’ सँ आगp निह बिढ़ जगमोही चुप भऽ गेल।  \nअपन गामक नाओं सुिन धीरेad बाजल- \n“अहूँक मातृक तँ Eेमनगरे ने छी?”  \nजगमोही- \n“आइ एतबेपर रहए िदयौ। पनरह जूनसँ अमैया छु¬ी भऽ रहल अिछ, माइयो नैहर जेती, हुनके संग बीस जूनकT \nअहॉंक गाम पहुँच जाएब।” \nमुxकी दैत धीरेad बाजल- \n“हमरा गाम पहुँचब आिक अपन मातृक?”  \nजगमोही- \n“अहॉं जे बुिझऐ...।” \nq \nश¦द संया : 3068,  ितिथ : 10  अगxत  2018  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n55 \n \nजारी....  \n \n  \n \n[i] बटसािवMी \n[ii] मेहनत करैबला \n  \n२ \nजगदीश Eसाद म{डल  \nदूटा लघुकथा \nिकयो ने पुछैए  \nएकतीस साल नोकरी केलाक बाद रामानaद भाय घुिम कऽ गाम एला। एकतीस सालक बीच ए.एस.पी. सँ लऽ कऽ चािर मास आइ.जी.क पद सेहो \nसुशोिभत केने छला। तैबीच ऑिफसक कम>चारी जर बुझैन जे िखिशयाह अफसर छैथ तँए काजमे कोताही केने िबगड़बो करता आ भऽ सकैए जे लाल कलम \nचला देता तँ नोकिरयोमे जड़ब हेबे करत। िकछु गोरे इमानदार सेहो बुिझते छेलैन। पचीस िदस8बरकT रामानaद भाय सेवा िनवृ भेला आ अपन प¥शनक सभ काज \nस8हािर दस जनवरीकT डेराक सभ वxतु जात नेने पÏीक संग गाम आिब गेला। तेसर िदन माने बारह जनवरीकT, िभनसुरका चाह पीब रामानaद भाय अपन \nऐगला[i] िजनगीक िवषयमे गौर करए लगला। तही बीच पÏी- सुलेखा सेहो कोठरीसँ िनकैल दरबजापर पहुँचली। पÏीपर नजैर पिड़ते रामानaद भाय बजला- \n“गामक िकयो ने पूछ करैए..!” \nओना, सुलेखाक जे बीतल िजनगी छेलैन ओ तँ अफसर पिरवारक रहैन तँए कोनो बात वा कोनो बेवहारकT देखै-बुझैक तरीका अपन बिन गेल छेलैन। जइ \nअनुकूल ओ बजली- \n“अखन दुइये िदन एना भेल अिछ तइमे केना ई बुिझ गेिलऐ?” \nअपन समझसँ सुलेखा बाजल छेली, मुदा सेवा िनवृिसँ पूव>क िवचार िजनगीक अनुकूल जिहना रहैए तिहना सेवा िनवृिक पछाइत मृयुक स8भावनासँ \nEभािवत भेने जीवन-मृयुक बीचक स8भावनाक सं¡मण भेने अनुकूल िवचार सेहो Eभािवत होइते अिछ। जइसँ िवचारमे िकछु-ने-िकछु सं¡मण होइते अिछ। हेबो \nकेना ने करत, जीता-िजनगी लोक दोसरक सहारा बनैए आ मृयुक आगमन देख लोक दोसराक सहारा चािहते अिछ। तँए रामानaद भाइक िवचार पÏीक िवचारसँ \nसहमेलू निह भऽ सहखेलू जकpबुिझ पड़लैन। मुदा समxया िकछु हुअ आिक केहनो हुअ ओ तँ समxयाxत लोककT भोगै-िवचारै पड़ैए। \nरामानaद भायकT पÏीक िवचारमे जे आसरस भेटक चाही से नइ भेटने मन थोड़ेक िनरस जकp भइये गेलैन। मुदा जे िवचार रामानaद भाइक मनमे पनैप \nगेल छेलैन ओकर प¥पीकT ओतै रोिक, मनकT दोसर िदस बहटारैत बजला- \n“जइ िदन गामसँ नोकरी करए िवदा भेल रही ओ िदन आ आइ जखन नोकरी छुटला पछाइत गाम एलॱ हेन तइमे केतेक अaतर आिब गेल अिछ से \nअनुमान करै िछऐ?” \nपितक बात सुिन सुलेखा थोड़ेक िसरिसरेली जर मुदा िकछु लोकक एहेन सोभाव होइते अिछ जे जिहना खुशी रहलापर बोली-वाणीकxवर रहल तिहना \nनाखुशी भेलापर सेहो ओिहना रहल। सुलेखो तिहना अपन मुँह ब± कऽ लेली, िकछु बजली निह। भऽ सकैए जे मने-मन गुड़-चाउर फpकए लगल होइथ। \nल×मणपुर गाममे पिहल-पिहल आइ.पी.एस. रामानaद भाय भेला। ओना, पढ़ै-िलखैक िखयालसँ ल×मणपुर बहुत पछुआएल अिछ। सोäोअना िबनु पढ़ल-िलखल \nगाम निहयT अिछ मुदा जनसंयाक चौथाइयोसँ कम जरे अिछ। पनरह-सँ-बीस Eितशत साKर पु³ख वग> आ दू-सँ-पpच Eितशत मिहला वग> साKर अिछ। रामानaद \nभाय िव^ाथ¸ए जीवनमे ल×मणपुरक वातावरणसँ अलग भऽ मािMकक वातावरणमे जा पढ़ला, बढ़ला आ पालल-पोसल गेला, जैठाम पढ़ाइ-िलखाइक औसत अिधक अिछ \nआ तहूमे खासकए रामानaद भाइक मामा-नानाक पिरवार तँ आरो बेसी अगुआएल छेलैन। रामानaद भाइक मामाक पिरवारमे ई सातम पीढ़ी चिल रहल छैन जे पढ़ै-\nिलखैक धारासँ नीक जकp जुड़ल अिछ। माने अKर-बोध आ अÍययन बोधक सातम पीढ़ीक न8बरपर रामानaद भाइक मामा सभ भेलिखन। मामक चािर भpइक \nभैयारी छैन। जे चा चािर िदशाक अÍययेता। िकएक तँ हुनक िपता- रघुनaदन बाबाक अपन खास सोच रहैन। रघुनaदन बाबाक अपन खास सोच पिरवारक \nिखयालसँ रहल होिन वा समाजक जरतक िखयालसँ जे चा बेटा– पलाल, भूपलाल, दुखलाल आ सुखलाल–कT चािर िदशाक अÍययन िदस झुकौलैन, जइसँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n56 \n \nएकटा बेटा िकसानी Ëान, दोसर मशीनी Ëान, तेसर िचिकसा आ चािरम वकालत िदस बढ़ला। िकछु िदनक पछाइत चािरम बेटा- सुखलाल िजला जज बनला। \nवएह वातावरण रामानaदकT भेटल छेलैन जइसँ आइ.पी.एस. बनला। ओना, ल×मणपुरक अपन धरतीक उपज, माने िशKाक दौरमे एक गोरे मैिßक पास किर कोसी \nEोजेटक िकरानी, दोसर मैिßक पास लोअर Eाइमरी िव^ालयमे िशKा िमM आ तेसर बेकती बी.ए. पास केला पछाइत बेरोजगारे रिह गेल। वएह कलकासँ िदcली \nतक घुिम-फीिर नोकरी नइ भेने सिठया-किठया कऽ बी.एल.मे नाओं िलखौलक आ वकील बिन झंझारपुर कोट>मे काय>रत अिछ। बpकी गामक लोक छोट-मोट बेपारक \nसंग खेती-िगरहxती करैए। तँए की गाममे स8प±ता निह अिछ सेहो निहयT कहल जा सकैए। झोरे छाप डॉटर िकए ने हुअए मुदा ल×मणपुरक डॉटर तँ वएह छी \nिकने। जेकरा काजमे समाजक िबसवास छइ। भगवान र»छ रखथुन ल×मणपुरवासीकT जे टाटा हॉxपीटल ब8बई आ आयुवµद संxथान िदcलीक मुँह निह देखए पड़इ। \nिकयो सुखे थोड़े जाइए। दमकल-बोिरंगसँ लऽ कऽ ßेटर धिरक िमxMी, िबजलीक मैकेिनकक संग मोबाइलक मैकेिनक सेहो ल×मणपुरमे अिछए। तौला-कराही \nबनबैबला माने बरतन-बासनक सृजनकक पमे कु8हार-पि{डत सेहो अिछए। दुग xथानक दुग माताक संग Øï xथानक रेमaतक संग घोड़ो गढ़बे करैए। तिहना \nकेबाड़-चौकैठक संग चौकी आ सजल-धजन पलंग धिरक सृजेता कम>कार कलाकार ल×मणपुरमे निह अिछसेहो केना नइ कहल जाए। तिहना कpच-कड़चीसँ कpच \nबpसक फुलडालीसँ लऽ कऽ पनडालीक संग पतडालीक [ii] अितिरत डाला-धनडाला तकक िनमणक नइ अिछ सेहो केना नइ कहल जाएत। जइ गाममे सभ \nकथुक स8प±ता रहत तइ गामकT जँ स8प± नइ कहबै तँ ओइ गामक तौहीनक संग बेइमानी सेहो भेबे कएल िकने। मुदा से बात निह, गॱओं आ अनगॱओं सभ \nल×मणपुरकT स8प± समाज मािनते अिछ। जँ से नइ मानैत अिछ तँ िकयो अनगॱऑं िकए अपन बेटी-बेटाक संग भाइयो-बिहनक िबआह ल×मणपुरमे करैए। िकनका \nमनमे एहेन इ»छा नइ रहै छैन जे अपन बिहन वा बेटीक िजनगी नीक जकp निह चलए। ओना, िजनिगयो-िजनगीमे अaतर होइते अिछ। ए°े गाममे एक पिरवारक \nिजनगी खाइ-पीबैसँ लऽ कऽ कपड़ा-ला, घर-दुआिरक संग पढ़ै-िलखै तक स8प± रहैए आ ओहीठाम माने बगलेमे, दोसरकT केकरो पढ़ै-िलखैक खच> नइ जुटै छै तँ \nकेकरो रहैक नीक घर निह छइ। तिहना केकरो कपड़ा-लाक अभाव अिछ तँ केकरो खेबा-पीबाक। मुदा िकछु अिछ, गाम तँ सबहक िछऐaहे। सभकT अपन-अपन \nअिधकारो आ कत>यो छैaहे। तइमे जे जेहेन िवचारक छैथ ओ ओइ अनुकूल अपन पिरवारक िसरजनो-Eितपाल करै छैथ आ नÇो-संहार किरते छैथ। \nआइसँ बतीस बख> पूव> रामानaद भाय जखन आइ.पी.एस. क8पीट केलैनतँगामक जेते बुझै-सुझैबला लोक छला सभ खुशीसँ झूिम उठल छला। िकनको \nझुमैक खुशी छेलैन जे गाम समाजक लोक उिठ कऽ सा तक पहुँचला, तँ िकनको खुशी जे गाममे कोनो भीड़-कुभीड़ पड़त तेकर रKक गोबरधन धारी कृÑण जकp \nअवतार लइये लेलैन। िकनको मनमे खुशी ऐ दुआरे रहैन जे देखा-देखी दुिनयp चलैए, जखने एक गोरे धरतीसँ उिठ अकास छुिब लेलैन तखने दोसरो-तेसरेा छुबे \nकरत। आ िकनको मनमे ई आशा छेलैन जे िबनु पढ़ल-िलखलकT ने नोकरी[iii] नइ भेटैए आिक नइ भेटत मुदा ओइ संग पढ़लो-िलखल जे टौआएल िफरैए कमसँ \nकम आब ओकरा सबहक बेरा पार हेबे करत। जखन एते पैघ िडी रामानaद भाय हpिसल केलैन तखने ने पैघ पदक Eाित सेहो हेबे करतैनजइसँ दबल-कुचललकT \nलाभ हेबे करत। \nरामानaद भाइक िपता जनकनaद साधारण पpच बीघा जोत जमीनक िगरहxथ, िजनका अपन होश-हवास एते निह जे रामानaद भाइक पदक गिरमाकT बुिझतैथ \nमुदा सासुरक जे पिरवार रहैन ओइसँ िकछु-ने-िकछु अंकैत तँ जर छेलाहे। बेटाक िडीक खुशीमे समाजे नािच उठल छल जइसँ जनकनaद सेहो झूिम उठला। \nबेटाक EितRाक खुशीमे जनकनaद समाजक संग कुटु8बो-पिरवारकT भोज खुएबाक िवचार मनमे रोिप लेलैन। \nßेिनंग स8प± केला पछाइत रामानaद भाय गाम एला। परसू जुआइन करए जेता। बीचमे कािä भिर समय अिछ। जनकनaदकT भोज करैक अवसर \nभेटलैन। ओना,रामानaद भाय पनरह िदन पिहनिह अपन काय>¡मक जानकारी िपताकT दए देने रहैन। भोजो तँ भोज छी, अपन-अपन गुण-धम> तँ ओकरो छइहे। \nिबआहक भोज बिरयातीक भोज भेलजइमे दू समाजक बीच मनुख-मनुखक काaहक िमलानीक संग लड़का-लड़कीक िबआह होइत अिछ।तँए ऐ भोजमे रxसा-कxसी \nसोभािवक अिछ, जइसँ खेबा-पीबाक ओहन प पकड़बे करत। िकए ने लोक (बिरयाती) बाजत जे जिहना अँिठयाहा रसगुcला छल तिहना लालमोहनो आ डलनामे \nसेहो डलडेक छॱक पड़ल छेलइ। मुदा ओहीठाम vाधक भोजक महाम बदैल जाइए। बदलबो केना ने करत, जैठाम मृत-आमाकT xवग>-नक>क भागी बनैक EÁ \nअिछतैठामक पंच जँ भोजमे तीमन-तरकारीक पिरचय करए लगत तखन अनेरे ने भोजखौक सभ भेल-गेलमे ओइ आमाकT नक> पठौत। मुदा जनकनaदक भोज तँ से \nछेलैन निह, ओ तँ रामानaद भायकT शुभकामनाक छेलैन। तँए ऐठाम जँ भोज खाइबला शुभकामना छोिड़ अड़कच-बथुआ बाजत से की ल×मणपुरक लोक बेकूफ \nअिछ। एते खुशी तँ सबहक मनमे छेलैaहे जे गामक धरतीसँ अकास टेकै धिरक खा8ही गाममे बिन ठाढ़ भेला अिछ। \nतेसर िदन चािर बजे रामानaद गामसँ िवदा हेता। दुपहरक पछाितयेसँ समाजक एका-एकी लोक शुभकामनाक संग रामानaदकT अिरयातै-ले आबए लगला। \nओना,काजुल लोक जँ चािर बजे याMा करता तँ ओइसँ पनरह िमनट पिहने तैयारी करैमे लगता आ समयसँ पpच िमनट पिहने पहुँचैक पिरयास करता, मुदा अकाजुल \nतँ बेरक चािर बजेक याMा-ले भोरेसँ िसंगार-पेटार निह करत तँ ओकरा-ले ओ याMाक सगुन की भेल। मुदा से निह, रामानaद भाय ßेिनंग कऽ चुकल छला, काज \nकरैक ढंगमे नवपन आिब गेल छेलैन। दुपहरक पछाितयेसँ समाजक शुभेझुकT देख-देख अपन याMा मन पड़ए लगलैन। मुदा ओ तँ चािर बजे हएत। तँए खुला \nदेहक संग रामानaद अपन शुभिचaतकक शुभकामना हण कऽ रहल छला। समाजो तँ समाज छी, जखन बेिटयोकT लोक धान, हरदी आ दूिभक खॲइछ भिर िवदा \nकरैत तखन बेटा तँ सहजे बेटा छी, तहूमे ओहन बेटा जे धरतीसँ उिठ अकासक सॲगर बिन ठाढ़ अिछ, तँए िकयो नववxM तँ िकयो बटखरचा, भाड़ा लेल नगद-\nनारायण सेहो अरपनक संग अिप>त कइये रहल छेलैन। \nघरसँ िनकलैकाल रामानaद भाय घर-जनसँ लऽ कऽ गाम-जन तक शुभेKुक पमे देख रहला अिछ। सबहक सेवा सबहक कcयाण मनमे नािच रहल \nछेलैन। सीमा टपबैत जिहना रामकT अयोÍयावासी अिरयातलकैन तिहना रामानaद भायकT ल×मणपुरवासी अपन गामक सीमान धिर अिरयाइत देने रहैन। \nपान खेला पछाइत रामानaद भाय पÏीकT सोर पाड़लैन। ओना, सुलेखाक मन भीतरे-भीतर थौआ भऽ गेल रहैन, मुदा पदक अिaतम सीढ़ीक रोब तँ अ>मृतो \nजीिवत छेलैaहे। लगमे अिबते सुलेखा बजली- \n“िकए एना डकबािह केलॱ?” \nपÏीक श¦दक xवाद जेना रामानaद भायकT कड़ुआएल बुिझ पड़लैन मुदा जिहना चढ़aत धारक वेग आ उतरaत धारक वेगक गित बदैल जाइ छै तिहना \nरामानaद भायकT हुअ लगलैन। मुदा एकटा नमहर िजनगीक भुत भोग तँ बिनयT गेल छलातँए सोचैयो-िवचारैक आ बुझबो-सुझबोक नजैर तँ बिनयT गेल छेलैन। \nबजला-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n57 \n \n“दुिनयpमे हमरा-ले अहp सँ लगक दोसर िकयो ने अिछ, तँए अहpकT एकटा बात कहए चाहै छी।” \nदर-दरसँ गुजरल रामानaद भाइक मन अनुभूितक संग अनुभव कऽ नेने छेलैन जे िजगनीमे चूक जर भेल, जँ से निह भेल तँ एकतीस बख> पूव>क समाज \nआइ िकए कुद-प चेहरा देख भटैक गेल? पितक किcपत भाव बुिझ सुलेखा अपन गु³वक भाव जगबैत पुछलकैन- \n“की कहए चाहै छी?” \nिविxमत होइत रामानaद भाय बजला- \n“पदक मदमे समाजक संग भारी चूक भेल!” \nसुलेखा बजली- \n“की चूक भेल?” \nरामानaद भाय बजला- \n“मन बोिझल अिछ, कािä कहब।” \nq \nश¦द संया : 1584,  ितिथ : 9 जुलाई  2018 \n  \nकेकरो िकयो ने \nएक तँ ओहुना मधुबनी जाइसँ पिहने पÏीसँ खूब र°ा-टोकी भेल। र°ा-टोकीक कारण छल एकटा मुकदमा। र°ा-टोकी होइत-होइत रका-टोकहुअ लगल। \nआ ओहो एते बिढ़ गेल जे दुनू परानी दू िदस भऽ गेलॱ। माने ई जे पÏी बजली- \n“हमरा एहेन ठpठ महॴस आिक ठpठ गाए पोसैक जरत नइ अिछ जे भिर िदन ओकरा पाछू लागल रहू आ दूधक बेरमे फूल सुँघा देत।” \nएक मानेमे पÏीक िवचार जँचल। जँचल ई जे गाए आिक महॴस िकयो पोसैए धनक उगाही बुिझ।ओ भलT कम दुधगैर हुअए आिक बेसी ई दीगर बात \nभेल। मुदा साफे िकछु ने हुअए ई तँ कनी कठाइन भइये गेल। मुदा पÏी बाजल छेली एकटा केसक उदाहरणमे। \nआइसँ तीस बख> पिहने गाममे दू गोरेक झगड़ाक पनचैतीमे पंच बिन गेलॱ। ले बङौर!गुर केतौ आ पह केतौ पिड़ गेल! जइ झगड़े पनचैतीमे गेल रही \nओकर चच> पंच सभकT अबै दुआरे पछुआएले छल तइसँ पिहने गामक दोसर गप उखैड़ गेल। जेते गोरे पनचैतीमे पहुँचल रही तहीमे दू पाट¸ बिन गेल। दू पाट¸ जँ \nिवचारे धिर रहैत तखन तँ कोनो बात निह। गाम-घरमे एना होइते छइ। कोनो घटना गाममे िकए ने हुअए, जहp-तहp दू गोरे–चािर गोरेक बीच कहा-कही होइते \nअिछ, भलT ओइ कहा-कहीक कोनो कारगर पिरणाम नइ िनकलौ। मुदा एतए से निह भेल। दुनू पाट¸क बीच हाथा-बpही होइत थापर-मु°ा चिल गेल। धरमागती जँ \nपुछी तँ मािर बेसी हमरे पाट¸ माने हम जइ पाट¸मे रही सएह सभ खेलक। मुदा बेकतीगत पमे हम बेसी हाथ चलेलॱ, हाथ िक चलेलॱ जे दुनू हाथमे ऑंगुरक \nमु°ा बािaह बेसुमार चलेलॱ जइसँ एक गोरेकT बेसी चोट लिग गेलै, वएह केस कऽ देलक, सएह केस आइ तीस बख>सँ लड़ैत आिब रहल छी। लड़ैत की आिब रहल \nछी, मधुबनी जाइ-अबै छी। किहयो हािकम निह, तँ किहयो पेशकारक ðड़ताल, किहयो वकीलक विहÑकार, तँ किहयो चपरासीक हड़तालक दुआरे कोट> लगबे ने \nकएल, जइसँ तारीक-पर-तारीक होइत-होइत आइ तीसम बरख बीित रहल अिछ। \nमासे-मास तारीक भेने पिरवारक अिनवाय> खच>मे, माने मासक बजटमे केसक खच> साए पैआ जोड़ाइये गेल अिछ। ओना, पिरवारमे पpच-दस, पचीस-पचास \nपैआक केते काज खिग जाइए से बरदास करैत आिब रहल छी। \nपÏीक EÁक उर देब जरी छेलएहे। जँ से निह देब तखन तँ पÏीक संग हारबे ने भेल। आ जखने घरमे पÏीक जीत हएत तखने ने पु³ख-जुइितक \nघर मौगी-जुइितक भऽ जाएत वा पु³खाह घर मौिगयाह भऽ जाएत। आ जँ से हएत तँ गाम-समाजक मुँह रोिक देबै, कहबे करत िकने- ‘फcलॉं घर मौिगयाहक घर \nछी।’ मनमे कोनो ताले-मेल नइ बैइसए। पछाइत घाल-मेल करैत बजलॱ- \n“केस-मोकदमाक हाल अहp थोड़बे बुझबैओ इजतक लड़ाइ छी, िबनु लड़ने केकरो इजत होइ छइ।” \nआमक गाछक सराइर हुअए आिक लीक फॲकगर मुड़ी, ओकरा तोिड़ देने जिहना मुिड़ये बदैल जाइए तिहना भेल। पÏी बजली- \n“हमरा ऐ केससँ कोनो मतलब नइ अिछ, सात गोरे फँसल अिछ, जे गित ओइ छबोकT हेतै से हमरो हएत।” \nबजैक ¡ममे तँ पÏीक िवचार नीक छेलैaहे। िकएक तँ सि8मिलत पिरवार ने छी। दुनू गोरे िमिल कऽ ने ठाढ़ो केने छी आ आगू मुहT चलाइयो रहल छी। \nमुदा जँ केसक पैरवी छोिड़ देबै तखन तँ अनेरे गैर-हािजरीमे वारंट हएत, ज¦ती-कुक¸ हएत! आजँ कहॴ पुरान केस बुिझ हािकम फैसले िलिख देलैनतखन तँ सजो \nभऽ सकैए। तैकाल मे हमर साती पिÏयो पूिर पौती आिक अपने पुरए पड़त? \nओना, एते चलाकी दुनू परानीक गप-सपमे कइये नेने छेलॱ जे पÏीकT बेतुकार उर निह दए, कहने रिहऐन जे मधुबनीसँ ऐ बेरक तारीक केने अबै \nछी, तखन िनचेनसँ दुनू परानी िवचािर लेब।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n58 \n \nअपने मधुबनीए-मे रही। जेठुआ लगन जखन एहेन अिछ, तखन फगुआ मासक फागुनक लगन केहेन भेल छल से सभकT बुझले अिछ। अपना बुझल नइ \nछल जे औझुका लगन अपनो लगल अिछ, तँए थोड़े िनचेन रहबे करी। आठ-नअ बजे राितमे जखन घरपर पहुँचलॱ तँ देखिलऐ जे सॱसे अaहार पसरल अिछ। \nघरमे एकोटा मनुख निह। गुण अिछ जे गाए-महॴस नइ पोसने छी, एकटा जँ पीिलया कुा अिछयो तँ ओकरा-ले समाजे खुजल अिछ। ओना, जखन दरबजापर \nपएर देलॱ तखन ओ दरबजाक आगूमे अaहारेमे बैसल छल। हािर-थािक िनण>य केलॱ जे अनका भरोसे लोक केते िदन जीब सकैए, से नै तँ भेल ते चािरटा रोटी \nबनाएब अिछ। अनेरे तीमन-तरकारी बनबैक भpजमे की पड़ब से नै तँ जखन अपने उपजौल तरकारी अिछ, तखन िकए ने ओकरा उसैिनये वा पकाइये कऽ \nपुÇगरसँ चहटगर स±ा बना ली। एते करब कोन असाध भेल। \nतेसर िदन हहाएल-फुहाएल पÏी िधया-पुताक संग नेने पहुँचली। बजलॱ- “लगन कटबए केतए गेल छेलॱ?”   \nपÏी बजली- \n“बिहनक बेटीक सासुर। िबआह छेलइ।” \nमनक िवचारकT मनेमे दािब, मुँह ब± कऽ लेलॱ। िकएक तँ मनमे आिब गेल- ‘च-र-र-अ सरोकारे करहर मौसा।’ \nq \nश¦द संया : 718,  ितिथ : 11  जुलाई  2018 \n \n  \n \n[i] अबैबला \n[ii] पत-पिथया \n[iii] सरकारी नोकरी \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n३. प^  \n३.१. नaद  िवलास  राय - िकछु किवता \n३.२.किव  Eीतम कुमार िनषादक  िकछु किवत◌ा \n३.३.र◌ामिवलास साहु- िकछु किवत◌ा \n३.४.१.अनुवादक  डॉ. िशवकुमार Eसादक  िकछु अनुिदत काय  (मूल रजनी छाबड़ा- िहaदी) २.किव  डॉ. \nिशवकुमार Eसादक  िकछु किवत◌ा \nनaद िवलास राय  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n59 \n \nअछैत पुM िनपुM  \nपेट पीठमे सटल \nकपड़ा ठाम-ठाम फटल \nकेश-दाढ़ी बढ़ल \nडॉंर सेहो झुकल \nगाल पचकल \nऑंिख धँसल \nिबनु ठ¥ग \nनइ होइत रहैन चलल \nछातीक हार \nझक-झक देखाइत \nदेह कँपैत \nदमाक रोगी जकॉं हँफैत \nअँगने-अँगने भीख मंगैत \nमुहसँ कहैत \nमिलकाइन िकछ दअ \nिदयौ िनपुतराहाकT \nमास-दू मासपर अबैत \nआ यएह बात बजैत...। \n  \nहम जलखै खा, खेलॱ पान \nआ जाइत रही दलान \nतखने ओ देिढ़यापर आएल \nआ देलक अवाज \nमिलकाइन िकछु दअ िदयौ \nिनपुतराहाकT। \n  \nतैपर हमर पÏी बजली \nऐ िभखमंगाकT किन°ो  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n60 \n \nनिह होइ छै लाज \nसे निह होइ छै \nजे करतै केकरो कोनो काज। \n  \nपÏीक बात सुिन \nहम िभखमंगा िदस तािक \nदेखलॱ ओकर काया \nओकर देह-दशा देख \nलागल हमरा बड़ माया। \n  \nहमरा मनमे भेल \nिकए निह सुिनऐ \nिभखमंगाक बेथा \nअपनाकT िनपुतराहा \nिकए कहैत अिछ \nकी छै ओकर जीवनक कथा। \n  \nकी वाxतवमे नै छै ओकरा बेटा \nआिक छै ऐमे कोनो राज? \n  \nहम ओकरा दलानपर लऽ गेलॱ \nबड़ आदरसँ जलखै करेलॱ \nपछाइत ओकरासँ पुछिलऐ \n‘बाबा, अहॉं अपनाकT िकए \nकहै छी िनपुतराहा \nकी नइ अिछ अहॉंकT बेटा? \n  \nहमर बात सुिन \nओकरा ऑंिखसँ \nिगरए लगल दहो-बहो नोर। \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n61 \n \nबाबा जुिन कानू \nकनलासँ निह हएत \nसमxयाक िनदान \nई कहैत आरो \nदेिलऐ बोल-भरोष \nहमरा बातसँ भेलै \nओकरा बड़ संतोष। \n  \nबौआ चािर बेटा रामकT \nएको निह काम-कT \nबौआ रहमर नाम \nछी राम परसाद \nआ घर अिछ लदिनयॉं \nजिहये पÏी मरल हमर \nतिहये अaहार भऽ गेल \nहमर सॱसे दुिनयॉं \nबौआ हमरो छल \nचािरटा \nजमीन-जथा बेच \nसभकT पढ़ेलॱ \nपढ़ा-िलखा कऽ \nमनुख बनेलॱ \nचा बेटा नौकरी करैए \nसभ अपन पिरवारक संग \nबाहरे रहैए \nमुदा हमरा िकयो ने देखैए \nमान िदन पिहने ओ \nभगवानक घर चल गेली \nमुदा हमरा भीख मगऽ \nलेल छोिड़ गेली।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n62 \n \n  \nबौआ, जेठका बेटा \nअपन सासुक मृयुपर \nकेलक रसगुcला-लालमोहनक भोज \nमुदा माए-बापक निह \nकिहयो केलक खोज। \n  \nदोसर बेटा सािरक िबआहमे \nलाख टाक खच> किर \nकेलक कaयादान \nमुदा ओहो निह किहयो देलक \nहमरा सभपर िधयान \nतेसर बेटा अपना सारकT \nपूनामे एमबीए पढ़बै छै \nसुनै िछऐ दस हजार टका \nमासे-मास पठबै छै \nसभसँ छोटका बेटा अिछ \nपÏीक बड़का भत \nहमरा जे िचि¬यो िलखैत \nसेहो ने भेटलै वत। \nसासु-ससुरकT संगे रािख \nकरैत अिछ पितपाल \nए8हर बाप भीख मंगै छै \nतेकर निह छै किन°ो िखयाल। \n  \nहम पुछिलऐ \nकी अहॉंकT नै अिछ बेटी \nतैपर ओ बाजल \nबेटी अिछ \nवएह तँ केलक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n63 \n \nमाइक ि¡या-कम> \nभगवान नीक करथुन ओकरा \nओकरे भेलै सभसँ \nपैघ धम>। \n  \nफेर पुछिलऐ- \nबेटीए ओइठाम िकए \nचिल जा रहै छी \nगामे-गाम भीख िकए \nटहैल-टहैल मंगै छी? \n  \nतैपर ओ बाजल- \nबेटीक दुआिरपर रहबकT \nहम कखनो नै बुझै छी नीक \nतइसँ बिढ़यॉं गुजर करै छी \nमिग-चॉंिग भीख। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nकिवEीतम कुमार िनषादक  \nिकछु किव ता \nहाय भूक8प  \nमाऽए गै बाप रौ सुनैत देखलॱ \nमचैत छल हड़क8प \nथड़ थड़ गूंजैत धरती िहलल \nिचकरल जन भूक8प \nतन मन थड़ थड़ हमरो कpपल \nडँरल िदल िदमाग। \nनेना भुटका जिन पु³खकT  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n64 \n \nदेखल भागम-भाग।। \n  \nहमहूँ थकमक करैत सोची \nहेहिर क जाऊ। \nजpघो कpपैत िथर निह होअए \nकोन सहारा पाऊ।। \n  \nिकछु िमनटेपर लोक हकिमत¥ \nसकप°ी संग बाजल \nके°र घर िगड़लै बाजै ने \nकालच¡ छल साजल।। \n  \nकेओ कहिथ जे ह8मर औरदा \nनिहं छल एखन पूरल। \nमृयुकालकT मुँहसँ जेना \nदेह Eाण अिछ धूड़ल।। \n  \nआइ शिनचरा ह खेलैछल \nदेश िवदेशमे सगरो। \nअपने हाल यथामे हकमैत \nसुइध कहp छल केकरो।। \n  \nबेरा-बेरी देखैत रहलॱ \nसभ मोबाइलमे भॴड़ल। \nघर-कुटुमैताक िजËासामे \nअपxयpत टहलल िफड़ल।। \n  \nकेओ बाजए सन चॱतीस ईxवीसँ \nभूक8प छल बड़का। \nकहए केओ फेर िहललै धरती \nलगतै कहुँ दड़°ा।।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n65 \n \n  \nबूढ़ पुरान कहिथ हे बौआ \nभािग कऽ कऽ जएबह। \nसभतिर एहनेहालबनल छै \nनव बुइध कोन लएबह।। \n  \nिदन भिर गुनधुन भय आशंका \nजनमन भेल हेह। \nिकछु निहं फूरए अcलाह ईsर \nहे दैबा िकछु क।। \n  \nटीभी रेिडयोक समाचार संग \nजनजीवन भऽ गेल बेहाल। \nअखबारोक सुख¸मे दाण \nतहस-नहस देखल नेपाल।। \n  \nिहलल िहमालय केर िहम ख{डो \nकाठमा{डूकT फूटल कपार। \nित¦बत चीन भूटान औ यूपी \nकpपल रिह-रिह बंग-िबहार।। \n  \nएवरेxटक पव>त आरोही \nबेस कै8पमे िचकिर मरल। \nिहम ख{डक च¬ान िपघिलते \nपैघ Eलयसँ रहय अड़ल।। \n  \nधरहारा मीनार नौ मंिजला \nकाठमा{डूकT कुतुब मीनार। \nिगरल धड़ाम ओ जमीaदोज भऽ \nझहुड़ा होइते लागल िकनार।। \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n66 \n \nमिaदर-म{डप कोठा-सोफा \nदरकैत िगरैत मलवा भेल। \nमलवा संगे स«कड़ो मुद \nEलय कालकT बलवा भेल।। \n  \nएिह घटना केर हाल बखानै \nनासा केर वैËािनकगण। \nसात दशमलव नौ िरटर संग \nघटना च¡सँ िससकए मन।। \n  \nभेल चौक±ा िवs िमMजन \nभारत अमरीका चीन सकल \nरैxयू ऑपरेशन रत भारत \nदेखा देलक सहयोग अकल।। \n  \nभू-वैËािनक आंिक बतौलक \nिवमुख EकृितकT देखल कोप। \nमानव अपनेिह Eलय पुकारल \nत« धमकए भूक8प Eकोप।। \n  \nEीतम गोहरए िवsमाaयवर \n²लोबल वॉिम>ंग हड़पैए। \nआपदा-िवपदा धरती कोइखसँ \nभू-तापीय dव तड़पैए।। \n¦ \n  \nिवकासक द8भ  \nहम िवकास कऽ रहल छी \nमुदा ñास भऽ रहल अिछ। \nई, िवसंगितकT मानय कT  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n67 \n \nयश-अपयश के लऽ रहल अिछ। \nकी..! हम अिहना िवकास कऽ रहल छी? \nसभ देखैछ कालच¡ \nयुग चापक Eभावसँ \nEाकृितक पराभव औ Eभाव सेहो \nआजुक िपछल²गू जकp \nसिदखन चटपटाएल, धड़फड़ाएल... \nकखनॲ अलसाएल, तँ कखनो महुराएल... \nह8मर xवाथ>क बलैया लऽ रहल अिछ। \nई, िवसंगितकT जानय के..? \nयश-अपयश के? लऽ रहल अिछ \nकी..? अिहना हम िवकास कऽ रहल छी? \n  \nहम,  उसास कऽ रहल छी \nमुदा खटास भऽ रहल अिछ। \nई, िवसंगितकT मानय के? \nउपकार-जनसेवा िसनेह आ म8मत जानए के \nआई-माई, िमिन सासुक, स8मत मानए के \nगोतनी सौितन ननिद निटिनयp \nदेिख पड़ोिसन जरए डिकिनयp \nगौरवे आaहर गृिहणी किनयp \nउकटा प«ची सभ कऽ रहल अिछ \nकी..? एहने हम िवकास कऽ रहल छी..? \nहम, उसास कऽ रहल छी \nमुदा खास भऽ रहल अिछ..! \nजिहना, चान-सु³जक हणसँ \nपसरल अaहार \nतिहना, अaधिवsासक चौपाइरमे \nकहाली बनल पिरवार \nसरकारी संहणक पंजीमे अिछ दज>  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n68 \n \nढोवैत, रोवैत रहए लोग िजनगी भिर कज>... \nजािहसँ फलय-फूलय... \nछल-Eपंचक राजनीित... \nफूइस, प¥च, गलबैिहया धेने \nगाम-घरमे रीत-कुरीित \nËानक मिaदर इसकुल जज>र \nदसगरजा घर सभटा गड़बर \nजय अaहरा िडठरा बमकै \nचतुर चलाको चुगला चमकै \nदpव-पTच दोगलई कT दलाली \nऔनी पथारी सभ दऽ रहल अिछ \nतैँ नT हम िवकासक Eयास कऽ रहल छी \nमुदा सव>ास भऽ रहल अिछ \nई िवसंगित कT मानए के? \nई िवसगितकT जानए के? \nकीऽऽऽ एहने हम िवकास कऽ रहल छी? \nजे सव>ास औ ñास भऽ रहल अिछ? \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nराम िवलास साहुक  \nिकछु किवता \n  \n  \nमनक मोिल  \nतन-मनकT केतबो धोलॱ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n69 \n \nछुटल निह किहयो मनक मोिल  \nतीथ>क पू{य बहुत कमेलॱ \nनदी, कु{डमे xनानो भेल  \nतन रंगेलॱ मन रमेलॱ \nतैयो ने छुटल मनक मोिल  \nतन-मनक मोिल रहए खरकटल  \nकुिपत मन जे छेलाए बेकल  \nतखने एकटा युित भेटल  \nगॲता लगा सािहय पढ़लॱ \nËान पी गंगामे डुमकी लगेलॱ \nिमिथला धामक तीरपेखन केलॱ \nगामे-गाम भरल छला िव®ान  \nजे करै छला जगतकT Ëानवान  \nदूर कऽ देलैन मनक कलेश  \nिबनु जप-तप केनिह हमरा \nतन-मन िनम>ल भऽ गेल  \nतखने छुिट गेल मनक मोिल।  q \n  \n \n  \n  \nतृÑणा \nतृÑणाक तृित जलसँ होइए  \nअ±सँ िमटैए पेटक भूख  \nदूध फल मेवा काया पोसैए  \nऔषिध करैए दुख दूर  \nहीरा-मोती छी धनक भूख  \nमनक तृÑणा किहयो ने िमटैए  \nमरने जाइए संगे ि¡या-कलाप  \nसयक सौिर पतालमे होइए  \nयश xवग> धिर पसरैए  \nसभ िकछु छोिड़ सुरधाम जाइए  \nमुदा कम>-कुकम> दुनू संगे रहैए  \nनिह बpटैए अपनो िकयो  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n70 \n \nअधम¸ फलहीन वृK सन  \nसुकम¸ अमृत सभ िदन पीबैए  \nअËान अaहिरया राित होइए  \nËान पूनमक चान कहबैए  \nलोभ पापक असली खान छी \nसय जीवनक Eाण होइए  \nधनक तृÑणा जंजाल बनैए  \nतृÑणा मृगतृÑणा बिन कऽ  \nलोभीकT लइए Kणमे Eाण  \nतृÑणाक तृित xवगÆमे नै होइए  \nभटैक जीव नरक भोगैए  \nसंतोखसँ परमानaदक सुख भेटैए।  q \nबेटी \nबेटी देख िकए झखै छी \nनै छी बेटी अिभशाप यौ \nिदन बहुड़लै सभ बेटीकT \nघरमे हेतै ल×मी समान यौ \nमाइयो बापक मित सुधरलै \nसरकारो दइ छै िधयान यौ \nबेटा-बेटीमे फक> नै रहतै \nअिधकार लेतै समान यौ \nिशKा पािब दहेज िमटतै \nबढ़तै समाजक मान यौ \nबेटी बचाउ केर नारा लगै छै \nहेतै सरxवतीक घरमे बास यौ \nजनक नaदनी सीता बिन कऽ  \nदेशक रखती मान यौ \nए°ैसम सदी बेटीक युग एलै \nबनतै देशक नव इितहास यौ \nदेशक बेटी देवी xवपा \nजगत केर करत कcयाण यौ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n71 \n \nउपेिKत भऽ बेटी जान गमेती \nकेना हेतै सृिÇक िनमण यौ \nदुिखत भऽ किव कहै छैथ  \nबचाउ बेटीक जान-मान यौ \nबेटी देख िकए झखै छी \nनै छी बेटी अिभशाप यौ।q \n  \nवसंतक गीत  \nआएल वसaत कोइली कुहकैए  \nमधु बरसैए चहुओर हे \nमह-मह महुआ रस टपकैए  \nआमक मजरसँ मधु बरसैए हे \nपूरबा-पिछया मxती मारैए  \nगुंजैत Óमरा मन भरमाबैए हे \nखग कलख वसaत गीत गाबए  \nतोड़ीक फूलसँ खेत करैए सृंगार हे \nआएल वसaत कोइली कुहकैए  \nमधु बरसैए चहुओर हे...। \n  \nसखी-सहेली बिगया घुमैए  \nकली िखल करैए सृंगार हे \nमातल मधुकर तडव करैए  \nिरतुराज बpटैए पुÑप पराग हे \nमनक िपयाससँ करेज जरैए  \nिपया िबनु मन तरसैए हे \nवसaत बनल अिछ िचचोर जखन  \nकेकरापर करब सृंगार हे \nआएल वसaत कोइली कुहकैए  \nमधु बरसैए चहुओर हे।  q \n  \nकेकरा लेल  \nमहगी घूसखोरीसँ चैन उड़ल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n72 \n \nदहेजसँ समाज दबल टुटल  \nभेद-भावक बीच िजनगी मरल  \nलूट हया अपहरण होइत रहल  \nई देश केकरा लेल बनल।  \n  \nधम>क नामपर क¬रपंथी लड़ल  \nजाित-पाितमे समाज बँटल  \nधनीक-गरीबक बीच खािध बढ़ल  \nकाज िबनु मजदुर मिर रहल  \nई देश केकरा लेल बनल।  \n  \nदेशक मािलक नेता, अिधकारी बनल  \nकाला धनमे बेहाल नेहाल रहल  \nखान खजाना कारखाना हुनके सटल  \nगरीबक बेटा शहीद होइत रहल  \nई देश केकरा लेल बनल।  \n  \nपािन िबनु खेत परती पड़ल  \nघर छोिड़ िकसान परदेश खटल  \nसुखले नहर टुटले पड़ल  \nसुभाष, भगत, चadशेखर, गpधी\n \nकेकरा ले बिलदान पड़ल।  \nगरीबक नाओंपर योजना बनल  \nिशKा xवाxथमे घुन लगल  \nमािट-पािन दवाइमे जहर घोरल  \nधरासँ अ8बर धिर इंसान बदलल  \nई देश केकरा लेल बनल।  q \n  \nधम>क उपदेश की भेल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n73 \n \nजेतए इंसानक काितल इंसाने होइए  \nतेतए धम>क उपदेश की भेल-ए \nिववेक अिववेकक ®aदमे फँसल-ए \nसूर तुलसी कबीर मीराकT िबसैर गेल  \nनीित उपदेश वेद पुराण शाxM  \nजेना किलयुगमे तर पिड़ गेल-ए \nजेतए इंसानक काितल इंसाने होइए  \nतेतए धम>क उपदेश की भेल-ए।  \n  \nसजन संत महंथ तपसी बिन कऽ  \nवन पव>तमे नुकाएल िफरैए  \nरावण रामपाल, गुरिमत िसंह राम रहीम  \nनारी संग अयाचारक रास नचैए  \nचा युगमे किलयुग भारी पडल-ए \nधम>क आिड़क पाछू इंसानो शैतान  \nजेतए इंसानक काितल इंसाने होइए  \nतेतए धम>क उपदेश की भेल-ए।  \n  \nजेतए माय मातृभाषा पछुआएल-ए \nदहेजक खाितर बेटी जीिबते जरैए  \nअपन कलंक लोक गंगामे धोइए  \nदेवी देवताक पूजा सभ िदन करैए  \nवल धन Ëानक वरदान मंगैए  \nतेतए इंसानक इंसान िकए मरल-ए \nजेतए इंसानक इमान इंसाने होइए  \nतेतए धम>क उपदेश की भेल-ए।  q \n  \n \n  \n  \nजीिबते जी मरै छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n74 \n \nकी कहूँ सखी \nिपयाक िवयोगमे \nजुआनी जरबै छी \nजीिबते जी मरै छी।  \n  \nचढ़ल यौवन  \nढरल जाइए  \nजेना सौन भादोमे \nमेघो ने देखाइए।  \n  \nनिह पड़ल बू±  \nिझिसयो ने पड़ैए  \nधरती िपयासे \nधधैक जरैए।  \n  \nबू±-बू± लेल बेकल  \nEाण ितयागने जाइए  \nतिहना हमर मन िपयासे \nिपया िबनु जरैए।  \n  \nआशक बाट तकै छी \nआँिख तािक िनरािर  \nिहया हािर बैसल छी \nआँिखसँ नोर झरैए।  \n  \nउमरल यौवन  \nमनमे लहैर मारैए  \nतन मनक आिग  \nसहजे सहल नै जाइए।  \n  \nदुिनयpक नजैर  \nबदलल लगैए  \nलोक देख-देख कऽ  \nनजैर-मे-नजैर लड़बैए।  \n  \nमजधारमे िजनगी \nदलदलमे फँसल-ए  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n75 \n \nभिवÑयक बाट  \nअaहाराएले सन लगैए।  \n  \nिपयाक सनेस  \nबाटे हेराएल-ए \nकेना कटत िदन-राित  \nसॱसे देह आिग लगल-ए।  \n  \nकेकरा देख जीअब  \nदुिनयp अaहार लगैए  \nकी कहूँ सखी \nकहल निह जाइए  \nजुआनी जरबै छी \nजीिबते जी मरै छी।।  q \n  \nमाघक जाड़- 2 \nबाप रौ बाप  \nमाघक जाड़  \nगलेलक हाड़  \nछुबैए Eाण  \nलेत जान  \nओस-कुहेसमे \nधरती डुमल  \nिचड़ै चुनमुन  \nखॲतामे सुटकल  \nकहुना बँचबैए  \nअपन जान  \nिबलसँ िनकैल  \nफणधारी सभ  \nमुँह पटैक-पटैक  \nतेजैए Eाण  \nजीब जaतु सभ  \nिठठुर रहल-ए \nसुटकल पड़ल-ए \nअवहमे अिछ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n76 \n \nसभक जान  \nकनकनी चलैए  \nकाल समान  \nसु³ज-चानक  \nदश>नो ने होइए  \nिदन-राित अिछ  \nए°े समान  \nपािन छुबै छी \nदेह िसहरैए  \nकान ठिर  \nगिल कटैए  \nदेहक ईयॉं \nकpटो-कpट होइए  \nसंकटमे अिछ जान  \nकेना बँचाएब Eाण  \nएहेन जाड़  \nिजनगीमे देखलॱ \nबुढ़ो-पुरान सभ  \nअ¾ुते कहैए  \nकेतेकोकT लेलक  \nKणेमे Eाण  \nकलपैत मुहT \nसभ िकयो कहैए  \nभगवानो दुख दइए  \nबाप रौ बाप  \nमाघक जाड़।  q \n  \n \n  \n  \nिकसानक मजबुरी \nबाप रौ बाप, केना जीअब आब  \nरौदे बसाते खेत खटै छी \nअदहे पेट खाए सुतै छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n77 \n \nदुखे पकैड़ लेलॱ खाट  \nरौदी-दाहीसँ लड़ैत  \nमहगीक मािर सहैत  \nशोगमे कुहरैत  \nमाथ ठोकैत रहै छी \nकजमे डुमल छी \nदुखे-दुख सहै छी \nिजनगी ढहैत  \nकोसीक धारमे बहै छी \nचौप¬ भेल खेती \nिधया-पुा िबलैट गेल  \nजीवन तबाह भेल  \nमजदुिरयो ने भेटैए  \nमजबुरीमे परदेश खटै छी \nपढ़लो-िलखल िवदेश रहैए  \nगाम-समाजकT के देखत  \nकेना बँचत गामक इजत  \nिकसानी िजनगी दुखदायी भेल  \nके सुधारत िकसानक समxया \nसॱगरपर सरकार चलैए  \nकमीशनपर योजना बनैए  \nपूजीपितक खेल होइए  \nकृिष काज नै सुधरल आइ धिर  \nओकरे िबगाड़ैमे सभ िभड़ल-ए \nउपजासँ लगता बेसी \nनै उिचत बजार िमलैए  \nअधम जीवन जीबै छी \nआमहया करैले सोचै छी \nकेतेक दुख सहब िजनगी धिर  \nकी दुखे सहैले जनमल छी \nआब आगूक जीवन हािर चुकल छी \nडुिम मरैले मजबूर छी।  q \n  \nबैशाखक िवष   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n78 \n \nचैत िबतल बैशाख चढ़ल  \nमुरझल फूल सुखल पात  \nबpसक पात सेहो झड़ल  \nघास सुिख मरल पड़ल  \nचौर-चॉंचर सुिख फटल  \nखा-डबरा मरता पड़ल  \nधार नदी सेहो सुखल  \nखेतमे दरािर दरकल  \nचढ़ल गम¸ दुख बढ़ल  \nतबधल धरती तबा समान  \nिचड़ै-चुनमुन पािन खोजैले \nवौआए रहल-ए कोसक कोस  \nपोखैर-इनार पिहने सुखल  \nपतालक पािन तर पड़ल  \nपािन िबनु जीवन केना चलत  \nMाससँ सभक मन तरसैए  \nबैशाखक िवष चढ़ले जाइए  \nकेना बँचत जीवक जान  \nसभ खोजैए पािनए-पािन  \nEदूिषत धरती अपने दुखी अिछ  \nबैशाखक रौद उगलैए िवष  \nसभकT लेत अखने Eाण।  q \n  \nकोसीक कहर  \nआएल कोसीक कहर  \nपसैर गेल बािढ़क पािन  \nिविलन भऽ गेल गाम-घर  \nनिह बँचल नाम-िनशान  \nमिच रहल कोसीक कोहराम  \nदेखते भॉंिस गेल ब»चा-बेद  \nगाए-महॴसक गेल जान  \nअपन जान बँचबै खाितर  \nलपैक पकड़लॱ मोटका गाछ  \nतैपर लपटल फणधारी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n79 \n \nफुफकार काटैत करैए पहरेदारी \nदेखते हमर Eाण उिड़ गेल  \nमुदा दयावान बनेलक शरणधारी \nमानवसँ ओ सpप िहतकारी \nEाण नै लऽ रKा केलक  \nसंगे केतेक िदन-राित िबतल  \nनीचामे अथाह बािढ़क पािन  \nऊपर बहै छल बखक झॉंट  \nजाड़क मारल भूखक हारल  \nमौतक मुँहमे फँसल रहूँ \nभूखले Eाण टगै छेलॱ \nकेतेक िदनक भूखल कोसी \nलाखक लाख जान खाए गेल  \nहमरो हाथ छुिट गेल गाछसँ \nधब दए गीरलॱ बािढ़क पािन  \nसभ िदनक लेल कोसीमे समाए गेलॱ।  q \n  \nकेकरापर करब vृंगार \nअपन घर छोिड़ िपया \nिकए गेलॱ जािन परदेश  \nमनमे बढ़ेलॱ कतेक कलेश  \nमुदा नै देलॱ बोल भरोष  \nमन हमर अपचंग होइए  \nरिह-रिह करेज डोलैए  \nिसनेह िबनु देह हहरैए  \nिजनगी बनल-ए दुखक पहाड़  \nकी वैरणी केलक अहॉंक िशकार  \nिबनु अहॉं \nकेकरापर करब हम vृंगार।  \n  \nपात जकp तन-मन डोलैए  \nधीर मन अधीर होइए  \nसबूरक बाaह ढिह गीरैए  \nEेम िवरहमे जरै-मरै छी \nअबगरहमे अिछ हमर जान   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n80 \n \nजगतमे देखै छी शैताने शैतान  \nआशक बाट लगैए सुनशान  \nिजनगी बनल अिछ बीरान  \nआब केते करब आओर इंतजार  \nिबनु अहॉं \nकेकरापर करब हम vृंगार।  \n  \nअछैते औ³दे दुख सहै छी \nचढ़ल उमेर ढहल जाइए  \nकेतेक करब अहॉंसँ परहेज  \nकेकरा लगाएब हम करेज  \nिन:सaतान छी मन वौआइए  \nबाट देखैत भेल छी िनराश  \nजेना फूलसँ तूिब गेल पराग  \nदोसर देख कऽ अबलट जोड़ैए  \nEेम रोगक हम छी िशकार  \nिबनु अहp \nकेकरापर करब हम vृंगार।  q \n  \nकरमक खेल  \nदेखू भाइ करमक खेल  \nिकयो बेचए नून तेल  \nअमीर करैए कठखेल  \nगरीबसँ नै रहल मेल  \nकेकरो रोिटयोपर ने तेल  \nअखनो बेवxथा अिछ गरमेल  \nिकयो खेलैए होरी खेल  \nदेखू भाइ करमक खेल।  \n  \nअखनो धिर खेती नै सुधरल  \nमजदूर सभटा पलायन भेल  \nराम भरोसे जनता जीबैए  \nिहंसक करैए िहंसाक खेल  \nनीित-कुनीितक बीचिबचौआमे \nगरीब जनता िपसाए गेल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५७  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५७ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n81 \n \nसमाजसँ सरकार बेमुख भेल  \nदेखू भाइ करमक खेल।  \n  \nिशKाक नाओंपर ठगी होइए  \nिशKालयमे होटल","size_mb":0.8,"has_text":true},"Videha 258.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 258.pdf","name":"Videha 258.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २५८  म अंक १५  िसत7बर  २०१८  (वष= ११  \nमास  १२९  अंक २५८ )\n  \n   \nिव  दे  ह िवदेह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह Dथम मैिथली पािJक ई पिLका \nVideha Ist Maithili Fortnightly e Magazine   िवदेह Dथम मैिथली पािJक ई पिLका  नव अंक \nदेखबाक लेल पृQ सभकS िरTेश कए देखू।  \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय  संदेश  \n  \n२. ग]  \n२.१.१.देवेश झा-१.िह_दू िववाह :एक समीJा  २.‘दू-पL’ उप_यासक \nिवcलेषणाeमक अfययन  २. आशीष अनिच_हार- िहंदी िफjमी गीतमे बहर-\n२  ३. डॉ. योगे_o पाठक  ‘िवयोगी’- उप_यास- हमर गाम  (आगq)   \n२.२.१. नारायण यादव- भाय-बिहन  २. डॉ. बचेrर झा-मैिथली सािहeयमे \nयदुनाथ झा ‘यदुवरक देन  ३. राजदेव मuडल- वापसी (एकvकी) \n२.३.रबी_o नारायण िमw- तीनटा आलेख, दूटा लघुकथा आ उप_यास  \nनम{त{यै (आगq) \n२.४.जगदीश Dसाद मuडल- पंगु (उप_यास) धारावािहक  आ दूटा लघुकथा \n  \n३. पद ◌्य  \n३.१. न_द  िवलास  राय - िकछु किवता  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n2 \n \n३.२.किव  Dीतम कुमार िनषादक  िकछु किवत◌ा \n३.३.र◌ामिवलास साहु- िकछु किवत◌ा \n३.४.१.अनुवादक  डॉ. िशवकुमार Dसादक  िकछु अनुिदत काय  (मूल रजनी छाबड़ा- िह_दी) २.किव  डॉ. \nिशवकुमार Dसादक  िकछु किवत◌ा \n  \n   \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचLकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचqक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n \n२.१.१.देवेश झा-१.िह_दू िववाह :एक समीJा  २.‘दू-पL’ उप_यासक \nिवcलेषणाeमक अfययन  २. आशीष अनिच_हार- िहंदी िफjमी गीतमे बहर-\n२  ३. डॉ. योगे_o पाठक  ‘िवयोगी’- उप_यास- हमर गाम  (आगq)    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n3 \n \n२.२.१. नारायण यादव- भाय-बिहन  २. डॉ. बचेrर झा-मैिथली सािहeयमे \nयदुनाथ झा ‘यदुवरक देन  ३. राजदेव मuडल- वापसी (एकvकी) \n२.३.रबी_o नारायण िमw- तीनटा आलेख, दूटा लघुकथा आ उप_यास  \nनम{त{यै (आगq) \n२.४.जगदीश Dसाद मuडल- पंगु (उप_यास) धारावािहक  आ दूटा लघुकथा \n१.देवेश झा-१.िह_दू िववाह :एक समीJा  २.‘दू-पL’ उप_यासक िवcलेषणाeमक अfययन  २. आशीष अनिच_हार-\n िहंदी िफjमी गीतमे बहर-२  ३. डॉ. योगे_o पाठक  ‘िवयोगी’- उप_यास- हमर गाम  (आगq) \n१ \nदेवेश झा-१.िह_दू िववाह :एक समीJा  २.‘दू-पL ’ उप_यासक िवcलेषणाeमक अfययन  \nिह_दू िववाह :एक समीJा \nDमुख िवचार िवंदु : 1॰िववाह   2॰ कत=य    3॰  यौवनक आवेग   4॰ ान  \n5॰ Dित{पधक संवेग    6॰आदश= संबंध  \n30 जून 2018 के दैिनक जागरण पL िववाहक अदभूत दश=न करौलक । िकछू घंटाक िववाहक िविध \nनवोढ़ा क_याक (नाियकाक) सम {व_द अि{तeवक शू_यक धरातल पर आनबा मे सJम भऽ जाइत अछ \n। कतऽ नवयौवनक िनि _त आ म{त जीवन आऔर कत अपर पJक क=यक कारख़ाना । प£ी एवं \nगृिहणीक जीवन कोनो घरक आबालबृfद घर पधारल प£ी ¤पी बहूकदेिख परमानंदक अनुभूित करैत बजै \nछैिथ- आब की ? कोन िचंता ? घरमे नव किनया आिबये गेल छैथ, सब काज करबे करती आ सब सहबे \nकरती, चलू िमठाई खाऊ आ खुशी मनाउ। िक_तु एतिहसॅ असंतुलनक आ=नादमुखिरत होइत अिछ जे क_या \nयौवनक आवेगमे ान एवं Dित{पधक संवेग संबलसॅ अनु{यूत उचपदाकvJाक संग “सुपर वुमेन “ बनवाक \nकामनासॅ {फुिरत आर {पंिदत होदत रहैत छैिथ ओ प£ी तथा गृिहणीके दाियeवसॅ दिबक आहत होइत अपना \nजीवनके िधªारय लागैत छिथ । जाखनािक हमरा सभक मfय िकयो एहेन दुखद भाव निह रखैत छिथ ।  \n           ते आवcयक बुझना जाइत अिछ जे पित-प£ीक आदश= संबंधके  बुझबाक लेल िववाह एवं िववाह िविध \nकेर पुरातन-नूतन ¤पके बुझल-बुझाओल जाय।यथा- \nिह_दू िववाह धमम= िववहके एक Dकरण सं{कार मानल गेल अिछ, जकरा दा7पeय जीवनक उरदाियeव   कहल \nजा सकैत अिछ। अ_य धिम=क अनुसारे िववािहके पित-प£ीक बीच एक Dकरण समझौता सेहो किहत उिचते।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n4 \n \nओना िववाह एक समझौता त िथिकए, मुदा िववाहोपरvत पित-प£ीक संबंध मे अि«नके साJी मनीके सात फेरा \nलेगाबैत छी जे हम सदा दुनू साथ रहब, मुदा अजुक जमाना िकछू और अिछ। हम अि«नके साJी मानी \nपिवL बंधनमे त बंधी जइत िछ मुदा समयके बदलैत ¬ममे िकछू िदनमे एिह पिवL संबंध िनवरहन करयमे \nआजुक युवाती-युवक के िकछू उक¤ बुिझ पड़ैत अिछ।  \n    वैिदक कालमे िववाह सं{कार एक महeeवपूण= सं{कार मानल गेल अिछ । ऐिह सं{कार मे {वागत-\n सeकार, िववाहक उ­ोष, व{Lािद उपहार, वर- वधुक Dिता,क_यादान, गु®तदान, दहेज, पािणहण, ंिथ \nबंधन, िववाहक िवशेष य, सात-पिर¬मा, िशलारोहण, ¯ुव आ सूय=क दस=नक, शपथ आrासन आिद ि¬यासॅ \nिनवृ होमय पड़ैत अिछ । िह_दू धम=मे गृह{थ जीवन मानु°य के दाियeव िनव=हाणक यो«य बनबाक एक माग= \nथीक, जािहमे शारीिरक, मानिसक आ आिथ=क पिरप±वताक   ान होइत अिछ । एिह ¬ममअनेक विरQ \nयि±त, गु²जन, कुटु7ब संबंधी सबसॅ धम=, पुजा-पाठ, देवेताक आवाहन, अनुQान करायबाक ान Dा®त होइत \nअिछ ।  \n      ओना तॅ िववाह आठ Dकारसॅ स7प³ होइत अिछ।  \n1॰ ´ाµ िववाह :- सुयो«य वरसॅ क_याक िववाह िबना कोनो दान दहेजक करबाक Dथा दुनू पJक सहमित \nसॅ होएब ´ाµ िववाह कहाबैत अिछ ।  \n2॰ दैव िववाह :- कोनो सेवाक भावसॅ िकछू मूjय लऽ क  पिहने अपन क_याके दानमे दैत िथ_ह ई दैिववाह \nभेल।  \n3॰आष= िववाह :- ओना तॅ ई िववाह पिहने क_यादान बदला गौदानक ²पमे होइत छल। पिहने पुिLक िववाहक \nलेल वर पJ गायक दान करैत छलाह। एकरे आष= िववाह कहैत छी।  \n4॰ Dजापeय िववाह :- मैिथल संDदायमे क_याक िववाह दोसर वाग=क वारसॅ करा देव Dाजापeय िववाह कहाबैत \nअिछ ।  \n5॰ गंधव= िववाह :- दुनू पJक सहमितसॅ कोनो रीित िरवाजक अनदेखी करैत वर- क_याक िववाहके गंधव= \nिववाह कहल जाइत अिछ। एकरा ई युगमे Dेम िववाह   सेहो कहैत छी । जेना :- दू°य_त-शकु_तलाक िववाह   \nगंधव= कहल गेल िजनक पुL भरत भेलाह। हुनके नाम पर हमर देश पड़   ल भारत ।        \n6॰ असुर िववाह :- व=मान सामयमे िववाहक जे Dथा चलैत अिछ, ओकरा असुर िववाह कही तॅ कोनो हज= \nनिह । ज़ोर जबरद{ती भगाक दान काय=क दहेजक िबना िववाह असुर िववाह कहाबैत अिछ ।  \n7॰ राJस िववाह :- क_याक सहमितक िबना िववाह करब राJस िववाह कहाबैत अिछ ।  \n8॰ िपशाच िववाह :- क_याक मदहोसक अव{थामे वा वरक िकछू नशाक अव{था मे िकछू खुआके लऽ जा \nके िववाह कराएब िपशाच िववाह कहाबैत   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n5 \n \nअिछ ।  \n  भारतीय सv{कृितक अनुसार िववाह कोनो शारीिरक आ सामािजक अनुबंध माL निह अिछ अिपतु दूनूक \nदा7पeय जीवानेक एक wेQ आfयािeमक साधनाक ²पमे दशओल गेल अिछ । ठीके कहल गेल अिछ :- \n“ध_यो गृह{थाwम: ”। \nिमथालमे पिहने सॅ िववाहक Dथा अनेक दृि¸कोणसॅ देवताक आवहानक उपरा_त अि«नदेवके साJी ²पमे \nसंकjप आिद करक व²ण देवसॅ कृपालाभक बड़ अदृ¸ फल होएत अिछ अिह दुनू शि±तके एक िहएबाक \nएक गंभीर बात आय= िववाहमे राखल गेल छल ।  \n     िववाहक संबंधमे आय=यूगसॅ प£ीक िदिशसॅ पितक शतायु होयबाक Dाथ=ना आ पितक िदशसॅ अिभ³ दा7पeय \nDेम Dाथ=ना कएल गेल अिछ जेना ।  \n  राघवे_oे यथा सीता िवनीता काcयपे यथा ।  \n पावके च यथा {वाहा तथा eवं मिय भ=िह । आिद आिद  \n (धम=िवान,पृ0156) \n    एिहDकार जेना रामक Dित सीताक कcयपके Dित िवनताके, अि«नक Dित {वाहाक, िदलीपक Dित \nसुदिJणाक, वासुदेवक Dित देवकीक, अग{तक Dित लोपमुoाक, अिLक Dित अनुसूइयाक, यमदि«नक Dित \nरेणुकाक आ wीक़ृ°णक Dित ²ि±मणीक पिवL Dेम छलै_ह ओएह Dेम आजूक वर क_या मे मधुर Dेम जीवनक \nई Dाथ=ना आय= िववाह कालसॅ अिछ जे एिह युगमे संभव निह बुझाबैत अिछ ।  \n        एतय हमर मंतय अिछ जे िववाह एक पित प£ीक बीच पर{पर िवrासक एक समझौता तॅ िथकीए \nसंगे- संग एक Dकारक क=य सेहो थीक जे िववाहोपरा_त यि±तक जीवन शैिलमे कतेक Dकारक उतार-\nचढाव अबैत अिछ जािह मfय मनु°य जीवन गाड़ीक दुनू पिहयाक सदृश घुमैत ई िजनगी सुख-दुखक अनुभव \nकरैत िबतैत अिछ ।  \nिववाहक िवषयमे िकछू िमलल-जुलल त»य युि±तसंगत बुिझ पड़ैत अिछ।  \nयथा – \nजे पिहने एक दोसरसॅ आनिठया (अनिच_ह) \nपुन: ¬मश: एक दोसर पर आिwत  , \nउरोर सॱसे (संपूण= ) िजनिगक संग  , \nशनैह-शनैह पर{पर अिभ³ अपनामे,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n6 \n \nएक उदा आनंदयु±त मधुर {पश= , \nअक{मात् अपनामे ²¸ नोक- झॲक, \nउचावच मित पर चलैत बढ़ैत िवरि±त-, \nिवभेद-तलाकक िकनार तक।  \n     कतहु िजद आ कतहु मानक अहम भाव  , \n     तथािप रकम-रकम दुनु िनकट सुLमे ब_हैत एक पु°प माल, \n     इ मधुर अातसॅ ातक िदशामे , \n     चलैत Dाणा_त पय=_त समय साfय याLा , \n     किनया वरक इ कटु मधुर संबंध कखनहु, \n     अचार कखनहु ित±त चटनी तॅ संगही मधुर  , \n     रसायनक शाही भोग कखनहु लावuय कखनहु नीम, \n     सब कीछु िमली भौितक जगतक ²प पिरणत होइत अिछ ।  \n     कायक नवरश ²िचर भोगमे, \n दु:खहुमे आनंद, परमानंद जािहमे या®त  , \nदुखज जीवनक सुख ।  \n  \n      पुन : िववाह थीक  \n    एक आश िवrास िमलनमे आनंद  , \n    समाजमे जीवनक समप=ण  , \n    भल हो ओिह नवोढ़ा नािर केर  , \n    जे अचानक लेल   अपनाके eयािग देलैथ,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n7 \n \n    अपना लेलैथ, सव=था अनिभके , \n    अपना ॲ◌ाचर मे समा लेलैथ।  \n    तािहना ध_य छैथ ओ पु²ष िसंह, \n    जे नवागता अनिच_हािर अबला पर  , \n{नेिहल िवrास करैत अपना गर धरा, \n    सम ऐrय= आ {वयंके सौिप देलैथ  , \n    आओर की कहू-वाह रे िववाह, आह रे िववाह ।    \n  \n  \n                                 देवेश झा \n                         Dाfयापक, मैिथली िवभाग  \n                        एन0 डी0 कॉलेज, रामबाग  , \n                         पुिण=या ।  \n                        2 \n                                \n‘दू-पL’ उप_यासक िवcलेषणाeमक अfययन  \nपLाeमक शैली म िलखल गेल एवं 1969 ई0 म सािहeय अकादमी ¿ारा पुर{कृत कएल गेल  ‘दू-पL’ उप_यास \nउपे_oनाथ झा ‘यास’ क िवषय तथा िशjप दुनू दृि°तएँ अeयंत महeवपूण= लघु उप_यास िथक एिह उप_यास म \nदुई गोट मिहलाक दुई टा पL अिछ जािहम एक पL भारतीय मिहला wीमित इ_दु देवी नौ वष= सॅअमेिरका म \nरहैत अपन {वामी कँ िलखने छिथ ओ पिहल पL िथक । एकर अंेजी अनुवादक Dितिलिप इ_दु देवी क \nमिमयौत भाई रमेश छिथ । रमेश सेहो िकछू वष= पूव= {वयं अमेिरका चिल गेल छलाह ओ अपन पLक संग \nपठा दैत छिथ_ह ।  \nओ दोसर मिहला जे इ_दु देवी के हुनक पLक उर दैत छिथ_ह से िथक अमेिरका िनवासी जेिसका \nअमेिरका मे इ_दु देवी क पित सुरे_o क संगी रहिथ । आ ई िथक एही उप_यासक दोसर पL । एिह  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n8 \n \nउप_यासक सभ सँ पैघ िवशेषता िथक पLक माfयम सँ दू सं{कृितक िववेचना दुनू पLम दुनू देशक \nसÁयता, सv{कृित ओ सं{कार आिद साकार भ उठल अिछ ।  \nपा ाeय सv{कृितक Dितमूित= जेिसका कोन ¤पँ आपन पL म अपन सv{कृितक कएने छिथ से वण=नीय अिछ \n। ओ अपने सv{कृितक अनु¤प पL िलखने छिथ । तिह लेल एिह पLक िनÂ अंश o¸य िथक {वािमक \nलग रहला सँ सुख चैन Dाय: छैक  , परंतु ब_धनॱ तँ कम नहॴ । आ ई त fयान म रखक िथक जे जतै \nकतहु रही, अपन माययदा {वतंLता बड़ िDय अिछ । ओिह पर आधार होयब हमरा आिद हुनक काज त \nहुनको हमर काज, नहॴ तँ हुनक तरवा चटैत, नौकरानी भेली िकए रहिथ_ह? ई िथक पा ाeय सं{कृितक \nझलक ।  \nमुदा भारतीय सv{कृितक िवशेषता िथक जे िकछू भ जेतैक मुदा भारतीय नारी अपन पित कँ सवÄपिर बूिझते \nरहत जकर उदारहण िथक इ_दु देवी ¿ारा िलखल गेल पLक अ_तक िव]ापितक पद । जकरा दोहराबैत \nइ_दु देवी पL कँ समा®त करै छंिय । पित ¿ारा एतेक गलती केएलाक बादो हुनका ¿ारा एतेक \nअपमान, अeयाचार सहलाक बादो हुनका ¿ारा एतेक अपमान, अeयाचार सहलाक बादो हुनको पर कोनो दोष \nनिहं लागल ।  \nअपन माथ पर सभ दोष लड कर पित कँ जुग-जुग िजवाक हेतु कामना करैत छिथ । एिहठाम इ_दु देवी \n¿ारा िलखल पLक िकछु अंश o¸य अिछ – \n“युग-युग िजबयु बसयु लाख कोस, \nहमर अभाग, हुनक निह दोष ।“ \nएिह उप_यासक महeव ओ िवशेषता कँ Dितपािदत करैत डॉ0 दुगनाथ झा wीश िलखने छिथ- “एिह \nउप_यासक महeव अिछ मैिथिल उप_यास-JेL मे पLाeमक । रचना Dणालीक नवDयोग एवं नवीन व{तु-िवषय \nहणक दृि¸ सँ ।  \nउप_यासकर इ_दु , सुरेन जेिसका एवं रमेश चािर गोट माL पाLक वृता_त-D{तुत कए बड़ कौशलक संग दुई \nसं{कृितक तुलनाeमक िववेचना कएल अिछ,िवशेषतः भारतीय ओ प ाeय दृि¸कोण म {Lीगणक सामािजक ओ \nमानिसक ि{थित ओ आदेश म की अ_तर छेक, तकरा {प¸ करैत अ_तत: भारतीय ललनाक शालीनताक ओ \nwेQताक बड़ सजीव Dितपादन भेल अिछ  | मानिसक¿_द  ओ संघष=क सूÇम ओ कलाeमक आकलन एिह \nउप_यासक Dमुख िवशेषता िथक  | \nदू पL उप_यासक ममेके बुझबाक हेतु उप_यासक Dकृित एवं ओकर Dयोजनके बुझब आवcयक ते एिह Dसंगे \nअंगरेजीक उप_यासक Dिसfद समालोचक समरसेट मqमक कथन o¸य िथक – \n“I think it an abuse to use novel as pulpit or plat form, and I believe readers \nare misguided when they suppose they can thus easil y acquire knowledge.it  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n9 \n \nwould be fine If we could swallow the powder of pro fitable information made \npalatable by the jam of fiction.”  \nडॉ० अमरेश पाठक एिह उप_यासक Dसंग िलखने छिय-साधारणतः मैिथलीक उप_यासकार लोकिन अपन \nसीिमत अनुभव एंव उप_यास कलाक हेतु अपेिJत ानक अभावक कारणे ओिह पJक िचLणॲ निह कए \nसकलाह अिछ जकर िचLण दू पLम संभव भए सकल अिछ  | चािर गोट    माL पाL पर स7पूण= वृतvत \nआधािरत अिछ  | ओ पाL छिय -इ_दु देवी ,सुरे_o जेिसका एवं रमेश  |िभ³-िभ³ पिरि{थितम एिह पाL सभके \nरािख मानिसक ¿_द   एवं संघष=क िचLण ¿ारा जे िचL यास जी अंिकत कएल अिछ से सeयानु¤प भेल \nअिछ  | संघष=िहक ि{थितमे पाLक चिरLमे िनखार आिब सकैत आ अिछ  |जेिसका , रमेश एवं सुरे_oक \nयि±तeवक िचLण जे कएल गेल अिछ से Dशंसनीय अिछ  | एिह करणवश अपन सं{कृित,सÁयता ओ आचरण \nिवrमे सवÄपिर अिछ| तिह से अपन देशक अनेकताओ म एकताक देश कहल जाइत अिछ  | \n                व{तुतः ई उप_यास दुनू देशक सं{कृित क दश=बैत भारतीय ललनाक शालीनता ओ wेQता क \nबड संजीव ओ कलाeमक ढंग स उपि{थित करैत अिछ  |‘दू पL  ‘ पLाeमक शैलीमे िलखल गेल एक सफल \nउप_यास िथक  | \n                                                                                                \n  \n  \n  \nदेवेश झा \n                                                                                एन० डी० कॉलेज रामबाग  ,पूिण=या \n                                                                                                Dाfयापक (मैिथली िवभाग ) \n                                                                                                \n  \nसंदभ= \n1.       दू-पL  , पृ0-84  \n2.       तथैव  , पृ0-45   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n10 \n \n3.       मैिथली सािहeयक इितहास-wीश  , पृ0-353  \n4.       मैिथली उप_यासक आलोचनाeमक आfययन पृ0-172   \n२ \nआशीष  अनिच_हार  \nिहंदी िफjमी गीतमे बहर-२ \nगजलक मतलामे जे रदीफ-कािफया-बहर लेल गेल छै तकर पालन पूरा गजलमे हेबाक चाही मुदा नÉममे ई \nकोनो ज¤री नै छै। एकै नÉममे अनेको कािफया लेल जा सकैए। अलग-अलग बंद वा अंतराक बहर सेहो \nअलग भ' सकैए संगे-संग नÉमक शेरमे िबनु कािफयाक रदीफ सेहो भेटत। मुदा बहुत नÉममे गजले जकq \nएकै बहरक िनवह कएल गेल अिछ। मैिथलीमे बहुत लोक गजलक िनयम तँ निहए जानै छिथ आ तािहपरसँ \nकुतक= करै छिथ जे िफjमी गीत िबना कोनो िनयमक सुनबामे सुंदर लगैत छै। मुदा पिहल जे नÉम लेल \nबहर अिनवाय= नै छै आ जािहमे छै तकर िववरण हम एिह ठाम द' रहल छी----------------- \n1 \nहसन कमालजीक िलखल आ \"िनकाह\" िफjम केर ई नÉम जकर बहर 2122 2122 212 अिछ। माLा \nिनधरणमे उदू= ओ िहंदीक िनयम लागल छै। (ओना तेसर शेरक दोसर पqितक शËद \"शायद\" केर माLा¬म \n21 करबाक लेल एकरा शाÌद मानल गेल छै) आन नÉमक अपेJा एकर शेर सभमे िविवधता अिछ तँइ हम \nएकरा गजल कहब बेसी उिचत बुझैत छी। \nिदल के अरमv आँसुओं म बह गए \nहम वफ़ा करके भी तनहा रह गए \nिज़ंदगी एक ®यास बनकर रह गयी \n®यार के िक़{से अधूरे रह गए \nशायद उनका आख़री हो यह िसतम \nहर िसतम यह सोचकर हम सह गए \nख़ुद को भी हमने िमटा डाला मगर \nफ़ा{ले जो दरिमयq थे रह गए \nएिह नÉमक तेसे शेर बहुत मा²क अिछ। शेरमे विण=त \"िसतम\" शËद िकछु भ' सकैत छै। ई Dेमक िसतम \nसेहो हेतै तँ यव{थाक िक दैवक िसतम सेहो भ' सकैए। िफjम देिख क' एकरा माL Dेमी Dेिमका लेल \nबूझए बला लोक अबोध छिथ से हम साफ साफ कहब। \n2  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n11 \n \nराजे_o कृ°णजीक िलखल आ \"खानदान\" िफjम केर ई नÉम जकर बहर 2122 2122 212 अिछ। माLा \nिनधरणमे उदू= ओ िहंदीक िनयम लागल छै। \nकल चमन था आज इक सहरा हुआ \nदेखते ही देखते ये ±या हुआ \nमुझको बरबादी का कोई ग़म नहॴ \nग़म है बरबादी का ±यॲ चच हुआ \nएक छोटा सा था मेरा आिशयq \nआज ितनके से अलग ितनका हुआ \nसोचता हूँ अपने घर को देखकर \nहो न हो ये है िमरा देखा हुआ \nदेखने वालॲ ने देखा है धुआँ \nिकसने देखा िदल िमरा जलता हुआ \n(कल चमन था 2122 आज इक सह 2122 रा हुआ 212 \nदेखते ही 2122 देखते ये 2122 ±या हुआ 2122) \n3 \n\"तवायफ\" िफjम केर ई नÉम जे िक आशा भॲसले ¿ारा गाएल गेल अिछ। नÉम िलखने छिथ हसन \nकमाल। संगीतकार छिथ रिव। ई िफjम 1985 मे िरलीज भेलै। एिहमे अशोक कुमार, ॠिष कपूर, रित \nअि«नहोLी,पूनम िढ़jलन आिद कलाकार छलिथ। \nबहुत देर से दर पे आँख लगी थी \nहुज़ुर आते-आते बहुत देर कर दी \nमसीहा मेरे तूने बीमार-ए-ग़म की \nदवा लाते-लाते बहुत देर कर दी \nमुहËबत के दो बोल सुनने न पाए \nवफ़ाओं के दो फूल चुनने न पाए \nतुझे भी हमारी तम³ा थी ज़ािलम \nबताते-बताते बहुत देर कर दी \nकोई पल म दम तोड़ दगी मुराद \nिबखर जाएँगी मेरी ख़्वाबॲ की याद \nसदा सुनते-सुनते ख़बर लेते-लेते \nपता पाते-पाते बहुत देर कर दी \nएिह नÉमक सभ पqितक माLा¬म 122 122 122 122 अिछ। एिह नÉमक पिहल शेरक दोसर पqितमे \nआएल \"हुजुर\" शËदक सही ¤प \"हुजूर\" अिछ मुदा बहर िनवह लेल \"हुजुर\" उचारण लेल गेल \nछै। ओनाहुतो ई नÉम छै। जािहमे बहुत नीक जकq बहरक िनवह भेल छै। एिह नÉमक ई शेर बहुDयोगी \nअिछ........  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n12 \n \nमसीहा मेरे तूने बीमार-ए-ग़म की \nदवा लाते-लाते बहुत देर कर दी \nई शेर जतबे सvसािरक Dेम लेल छै ततबे राजनीितक यं«य सेहो छै। घरक कोनो सद{यक उपराग सेहो ई \nशेर भ' सकैए। \n  \n  \n  \n \n \n३ \nडॉ. योगे_o पाठक  ‘िवयोगी’ \nउप_यास - हमर गाम  (आगq) \n  \nिनवेदन \nव_धुवर जगदीश Dसाद मuडलक आह जे 24 माच= 2018कS आयोिजत ‘सगर राित दीप जरय’ लेल \nहम एकटा बाल उप_यास ज¤र लीखी जकर िवमोचन ओतए कएल जाएत। हम पिहनिह किह देने छिलएिन \nजे िकछु िनजी य{तताक कारण हम एिह आयोजनमे सशरीर उपि{थत निह भऽसकब।  \nबाल उप_यासक एकटा खाका िदमागमे तैयारो कएल मुदा आकि{मक च¬यूहमे फँिस गेलासँ ओ तैयार \nनिह भऽसकल। माL दू िदन बचल छल जखन दोसरे िकछु फुरा गेल आ चािर पqती लीख बैसलहुँ। जे \nअिछ, अपनेक समJ अिछ। एकरा उप_यास कहबै, उप_यािसका, कथा आ िक गामक लेखा-जोखा से िनण=य \nअपनिह करबै।  \nअeयjप समयमे िच. उमेश मuडल एकरा पु{तकाकार बना िवमोचन लेल तैयार केलिन तािह लेल हुनक \nआभारी छी।  \n  \nयोगे_o पाठक  ‘िवयोगी’ \nकलका, 21 माच= 2018   \n \n  \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n13 \n \n                                                                           \n1. हमरो गाम िमिथले मे छै \nहम कोनो पढ़ल-िलखल लोक निह छी, अिपतु यिद किहयै जे हमरा गाममे एकटा कS छोिड़ िकयो पढ़ल \nिलखल निह अिछ तऽबेसी उिचत होएत। घीच-घqिच कए कहुना दशमा पास केलहुँ आ चल गेलहुँ िदjली \nरोजगारक खोजमे। शु²एमे बुझा गेल जे एतए अपनाकS दशमा पास कहलासँ लाभ निह नोकसाने अिछ त \nएिह बातकS नुका रखलहुँ आ जे काज हाथमे आएल से धरैत करैत गेलहुँ। अवसर देखैत काज छोड़ैत \nपकड़ैत कहुना दस साल बाद लगलहुँ टे7पू चलबए। ताबत गाम िदश सेहो सड़क सब सुधिर रहल छलैक, \nफोर-लेन बनब शु¤ भऽगेल रहै तऽसोचलहुँ जे गामे घुिर चली, ओतिह टे7पू चलाएब। कने कमो कमाइ हैत \nतऽबेिसए लागत कारण गाममे कमसँ कम िदjलीक सड़लाहा बसातसँ Lाण भेटत। कतबो िकछु महग होउ, \nगाममे एखनहु बसात साफे छैक आ Tी सेहो कारण एखन तक ओिहपर कोनो मािलक हक निह जतौलक \nअिछ।  \nहमर नीक िक खराप लित बूझू एतबे जे भोरमे तीन टाकाक एकटा अखबार कीन लैत छी आ टे7पूपर \nजखन बैसल रहैत छी तखन ओकरा पढ़ैत रहैत छी। एक िदन एहने अखबारमे पढ़ल जे िमिथलामे नवका \nचलन एलैक अिछ अपना अपना गामक महान िवभूितक वण=न करैत िकताब िलखब। िकछु एहने िकताब \nबजारसँ कीन अनलहुँ। देखलहुँतऽहषÄ भेल आ तािहसँ बेसी इ°यÄ आ «लािन भेल। हष= एिह लऽकए जे पिहल \nबेर बुझलहुँ िमिथलामे एहन महान िवभूित सब भेलाह आ इ°य आ «लािन एिह लेल जे हमरा अपन गाममे एहन \nकोनो िवभूित िकएक निह भेलाह।  \nहमरा िच_ता भेल- की से हमरा गाम मे कोनो िवभूित निह भेला? िकछु बूढ़ पुरान सँ गप कएल। \nएक गोटे पूिछ देलिन- \n“खाली पढ़ले लीखल लोक िवभूित होइ छै की?”  \nहम सोचए लगलहुँ। ठीके, से रिहतै तऽ   िसनेमा {टार आ िक िखलाड़ी सब क िकयो िच_हबे निह \nकिरतै। हमरा बुझा गेल जे आन गामक िवभूित सन तऽ निह,तैयो एतेक ज¤र जे हमरा गामक िवभूित सब \nएक िहसाब कतबो िविचL रहथु मुदा ओहो लोकिन अपना समय मे गामक नाम कोनो तरह उजागर करबे \nकेलिन ।  \nसेह_ता भेल जे हमहूँ अपना गामक बारेमे िकछु लीखी। मुदा की लीखब? िलखबाक लुिरयो तऽनिह \nभेल। तैयो हम ठािन लेल जे िलखबे करब। िवभूित लोकिन जे छलाह, जेहन छलाह, भेलाह तऽिमिथलेक \nसुपुL/सुपुLी ने। आ हमरो गाम जेहने अिछ, अिछ तऽओही मािटपर कमला बलान कोशीसँ घेराएल, रौदी दाही \nभोगैत अिशJा आ गरीबीमे उबडुब करैत। त हम िन य कएल जे िहनका लोकिनक कीित=क गाथा लीखल \nजाए।एखुनका युगे िवापन आ Dचारक िछऐ, से गामक नुकाएल िछिड़आएल र£ सबकS बहार करबाक चाही। \nहम गौआँ भऽकए यिद निह िलखबिन तऽअनगौआँकS कोन मतलब छैक? \nओना तऽिल{ट पैघ बिन गेल मुदा हम बहुत पुरान लोककS पिहने छqिट कए माL दसटाक वण=न एतए \nD{तुत करए जा रहल छी। एिहमे पिहल नौटा छिथ हमरा गामक नवर£ आ दसम भेलाह िविश¸ अितिथ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n14 \n \nर£। आशा करैत छी गौआँ लोकिन हमर एिह Dयासक Dशंसा करबे करताह। यिद िकछु अनगौआँ मैिथल \nसमाजकS हमर गामक एको गोटेक कीित= नीक लगलिन तऽहमर Dयास खूबे सफल बूझल जाएत। निह \nतऽकमसँ कम िकछु िलिखत तऽरिहए जाएत जे एखनुक बूढ़ पुरानक िदवंगत भऽगेलाक बाद नवका पु{तकS \nपूव=जक यशक िकछु ान देतैक।  \nहमर िलखल व{तु सबकS मिटकोरबा गामक िमिडल {कूलक हेडमा{टर साहेब बहुत कटलिन छँटलिन \nआ शुÐ केलिन तािह लेल हुनका बहुत ध_यवाद। िबना हुनकर सहयोग के ई अपने सबकS पढ़बा यो«य निहए \nभेल रहैत।हम अपना गामक िवभूितक फोटो निह छािप रहल छी। एकर कारण अपने सब पूरा पु{तक \nपढ़लाक बाद बुिझए जेबैक।  \n  \nिवनीत  \n  \nरामलाल परदेशी \n(गामक एक उeसाही युवक) \nगाम : खकपितया \nडाकघर:मिटकोरबा \nिजला : मधुबनी। \n  \n  \n2. बीए \nमूल नाम : राम िकसुन िसंह  \nिपताक नाम : अजब लाल महतो \nज_म ितिथ : 1 जनवरी 1940। ई हुनकर सिट=िफकेटमे िलखल छिन, मुदा हुनक िपताक अनुसार ओ \nतीन चािर बरख जेठ ज¤रे छिथ। जखन ओ मिटकोरबा गामक िमिडल {कूलमे नाम िलखौलिन \nतऽहेडमा{टरकS जे बूिझ पड़लै से लीख देलकै। हुनकर ज_म तऽभरदुितया िदन भेल छलिन।  \nिशJा: यथा नाम, माने ओ बी.ए. पास छिथ। ओ गौरवसँ एखनहुँ लोककS सुनबै छिथन जे मैिÑक, \nआइ.ए. आ बी.ए.मे लगातार ओ तृतीय wेणीमे पास केलिन। संगिह मैिÑकमे दू बेर, आइ.ए.मे तीन बेर आ \nबी.ए.मे चािर बेर फेल केलिन।  \nउपलिËध : हुनक सबसँ पैघ उपलिËध छिन हमरा गामक पिहल आ एखन तक के अि_तम ेजुएट \nभेनाइ। पिछला करीब पचास बरखसँ एिह रेकॉड=कS पकड़ने छिथ। ओहू पुरान जमानामे ेजुएट भैयो कए \nहुनका जखन दस साल तक कतहु नोकरी निह भेलिन तखन ओ हािर कए पु{तैनी काज, खेती,मे लािग \nगेलाह।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n15 \n \nएहन निह जे से कतहु नोकरी निह भेलिन। पुिण=यामे एक ठाम हाइ {कूलमे अfयापक भेलाह मुदा \nपिहले िदनक िहनक पढ़ाइ देिख कए ओतुका िव]ाथÒ सबकS िहनक  यो«यताक बेस अ_दाज लािग गेलैक आ \nओ सब हड़तालपर बैिस गेल। एमहर सqझमे िहनका जे मछर कटलक से बोखार भऽगेलिन। दोसर िदन \n{कूल जाइ के काजे निह पड़लिन। कहुना एक ह®तापर गाम घुिर एलाह। िव]ाथÒ सबकS िवचारल बात \nिवचारले रिह गेलैक। फेर दोसर बेर एहन यो«य िशJकसँ भSट निहए भेलिन हुनका सबकS।  \n{व{थ भेलाक बाद ओ िनयारलिन जे मा{टरी हुनका बुते पार निह लगतिन। चल गेलाह कलका \nभाग अजमबै लेल।कलकामे एखनहु बीए पैघ यो«यता बूझल जाइत छलैक। ओना जािह समय बीए बीए \nकेलिन तािह समय िबहारक परीJा पÐितक चच आन आन ठाम शु¤ भऽगेल छलैक आ िकछु लोक िबहारी \nबीएकS ओकर उिचत हक देबा लेल तैयार निह छल। कलकामे मिटकोरबा गामक एक गोटे कोनो सेठक \nÓाइवर छल। ओ िहनक पैरवी केलक सेठ लग। िकछु बेिसए बढ़ा चढ़ा कए किह देलकै सेठकS। फल ई \nभेल जे सेठ िहनका िबना कोनो पूछताछ के अपना गÔीपर मनेजर बना देलकिन। ई बहुत खुसी भेलाह।  \nमुदा भा«यकS िकछु दोसरे र{ता देखेबाक छलैक। तेसर िदन सेठक एकटा िमL आिब गेल आ ओकरा \nअनुपि{थितमे ओिहना िहनका संग गपसप करए लागल। ओकरा मोनमे कोनो दुभव निह छलैक मुदा सम{या \nछल घेघ कतहु नुकाएल रहए ! सेठक िमLकS बीएक असली िघबही बीए हेबापर कने स_देह भऽगेलै आ एकर \nचच ओ सqझमे अपना िमL लग केलक। अिगला िदन जखन बीए गÔीपर बैसलाह तखन सेठ आिब कए \nहुनका पिछला तीन िदनक िहसाब िकताब पूिछ बैसल। बीए घबरा गेलाह। ओना ओ कोनो गड़बड़ी निह केने \nछलिखन मुदा िहनका ई बात िसखले निह छलिन जे यिद िकओ िहसाब िकताब पूछत तऽउर कोना देल \nजाए। एखन तक ओ खाली िकताबी DÖक उर रटैत आएल छलाह। यावहािरक काजक उर देब िसखबे \nनिह केलिन। से एतए ओ गड़बड़ा गेलाह। फल जे ओही िदन दुपहिरयामे गामक गाड़ी धेलिन।  \nएिहना ओ पटना, िदjली मु7बइ आिद कतेको छोट पैघ शहरमे सेहो भा«य अजमौलिन मुदा भा«य \nतऽहुनका गाम घीचऽचाहैत छलिन से पुिण=या रहओ िक पटना,लखनउ िक लुिधयाना, सब ठाम कोनो ने कोनो \nएहन पिरि{थित भइए गेलिन जे दू चािर िदनसँ बेसी निह िटक सकलाह।  \nबीए सॱसेसँ बौआ कए गाममे खेती करए लगलाह। खेतीमे खूब नाम कमौलिन। दस िकलो के मूर आ \nसात िकलो के बैगन हुनके खेतमे उपजल छलिन। हमरा गाममे गुलाब आ गदा फूलक खेती हुनके शु¤ \nकएल िछएिन। एखन हमर गाम एकर नीक यवसाय कऽरहल अिछ। आब तऽदेखादेखी अगल बगलक गाम \nसबमे सेहो फूलक नीक खेती भऽरहलै अिछ। एिह Dयास लेल हुनका गामक पंचायतसँ िवशेष पुर{कार \nभेटलिन।  \nबीएक सबसँ पैघ उपलिËध भेलिन गामक लोककS {कूली आ कौलेिजया पढ़ाइक Dित अिवrास \nकरौनाइ। तकर बाद िकयो अपना धीया-पूताकS {कूल कौलेज निह पठौलक। माL साJर बनै लेल \nमिटकोरबाक िमिडल {कूल तक। हमहू जे दशमा पास केलहुँ से एही कारण स7भव भेल जे बाबूजी गुजिर \nगेला आ माएकS हम किहयो ई बूझऽनिह देिलयै जे हम कतए जाइ छी आ की करै छी।  \nदस साल तक िविभ³ शहर सबमे घुमैत ठोकर खाइत बीएकS िकछु नीक बुिÐ तऽभैए गेलिन। एकर \nउपयोग ओ केलिन गाममे झगड़लगौनाक ¤पमे। हुनकर िवशेषता अिछ जे हुनका संग जे लोक पqचो िमनट  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n16 \n \nबैिस गेल आ हुनकर देल एक िखjली पान खा लेलक ओ अपना िदयादी आ िक पािरवािरक झगड़ामे ज¤र \nफँसत। आ ओिह झगड़ाक पंचैतीमे बीए ज¤रे रहता। बेसी झगड़ा गामक पंचैतीसँ उपर निहए जाइ छैक। \nिकछुए एहन घटना भेलैक जे बीए बादमे स7हािर निह सकला आ मोकदमा भऽगेलै। कतबो मqजल ओझा गुणी \nरहथु, िकछु भूत हुनको हाथसँ छुिटए जाइ छिन ने। तिहना बूझू।  \nहमरा गामक सीमामे जे चा¤ कातक चािर पqच गामक लोकक जमीन जाल छैक ओहो सब एिह \nझगड़लगौना Dेतक चªरमे फँिसये जाइत अिछ। सबकS बूझल छैक जे बीए संग बैसनाइ आ हुनकर पान \nखेनाइ माने भेल कपारपर दुरमितया सवार। मुदा कहq िकयो बिच पबैत अिछ? बीएक मधुर स7भाषणक आगू \nसब फेल।  \nबीए एिह लूिड़सँ कोनो कमाइ निह करैत छिथ, ई तऽमाL हुनकर मनोरंजन िछएिन। एहन उदार \nचिरLक लोक परोप×ामे निह भेटत। एिह िकताब िलखबाक ¬म मे एक िदन हम पूिछ देिलएिन- \n“एखन तक कतेक लोकक बीच झगड़ा लगा देने हेबै?”  \nओ तऽ सबटा लीख कए रखने छला। एकटा पैघ िल{ट हमरा आगू पसािर देलिन। हम चिकत भऽ \nगेलहुँ। बीए तऽ नारदोक कान कटलिन मुदा िकनको बूझल निह। ज¤र एकरा एक बेर िगनीज बुक अथवा \nिलमका बुक मे छपबैक कोिशश करबाक चाही। से भऽ गेला सँ अहॴ कहू हमर गाम अपना िजला आ िक \nDदेश मे नाम करत की निह? \nq \n \n  \n \n \n  \n3.  खुरचन ठाकुर \nमूल नाम : िकसुनलाल ठाकुर, DिसिÐ खुरचन ठाकुर  \nिपताक नाम : ितरिपत ठाकुर  \nज_म ितिथ : अात  \nमृeयु: सन उनैस सौ सतासी सालक बािढ़मे \nउपलिËध : खुरचन ठाकुरक DिसिÐ खुरचने लऽकए भेल। हुनका लेल अ{तूरा बेकार छल। अनेरे लोक \nटाका खच करत। ओ खुरचनकS िपजा लैत छलाह आ केहनो बढ़ल केस-दाढ़ी रहओ, कािट दैत \nछलाह।ओहीसँ नह सेहो कािट दैत छलाह। जखन केश छँटबैक Dचलन बढ़लै तखन खुरचन ठाकुर अपन \nओही औजारसँ केश छqटब सेहो शु¤ केलिन। केशमे ककबा सटा दैत छलिखन आ ओिह उपरसँ खुरचन \nचला दैत छलिखन। देखिनहारकS चकचो_ही लािग जाइ छलिन जे िबना कØची के केश कोना एतेक सु_दर \nछँटा जाइत छलैक।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n17 \n \nआ केहनो फोरा-फु_सी रहओ खुरचन ठाकुरक डाकदरीक आगू सब जेना सरडर कऽदैत छल। फोराक \nडाकदर ¤पमे खुरचन ठाकुर परोप×े निह दश कोसमे नामी छलाह। किहयो कए तऽहुनका दूरापर लोकक \nलाइन लािग जाइत छल। खुरचन ठाकुरक खुरचनक {पश= होइतिह लोककS आरामक बोध होमए लगै छलै।  \nबीए जखन एक बेर कोनो शहरसँ घुरलाह तऽखुरचन ठाकुर हुनका देखलक ओतुका सैलूनमे केश \nछँटेने। बीएकS एखनहुँ मोन छिन खुरचन ठाकुरक हुथान। आ ओिह ‘अलूिर’ नािपतक लेल Dयोग कएल गेल \nअपशËद सब जे बीए हमरा सुना तऽदेलिन मुदा िलखबासँ मना कऽदेलिन।  \nपूरा गाममे खुरचन ठाकुर एकसर, सॱसे गाम हुनकर जजमान। मुदा माL एकटा औजार, खुरचन, आ \nगाम नेहाल। एहन छलाह र£ हमर खुरचन ठाकुर।  \nq \n \n  \n \n \n  \n4.  टहलू दास \nमूलनाम  : िसयाराममuडल  \nिपताक नाम : जगदेव मuडल  \nज_मितिथ : अात  \nमृeयु: अकालकवष= (स7भवतःउनैससौिछयासिठ) \nउपलिËध  : टहलूटहलैततऽकमेछलाहमुदाहुनकचािलमेबड़काबड़काहािरजाइतछल।बूढ़लोकसबिख{साकहैतछिथ \nजेएकबेरककरोसारसाइिकलपरचिढ़कएहमरागामएलाह।हुनकरगामकरीबसात-आठकोस (एखुनकालोकलेलबूझूचौबीस-\nपचीसिकलोमीटर) दूर।साइिकल ओिह समय ककरो ककरो रहैत छलै, हमरा गाममे ककरो निह छलै से बूझू \nसॱसे गाम जमा भऽगेल साइिकल देखबा लेल।  \nटहलूहुनकापूिछदेलिखन- \n“कतेकसमयलागलसाइिकलसँहमरागामअबैमे?”  \nओगव=सँबजलाह- \n“इएहगोटेकघंटाबूिझिलअऽ।” \nओहो अ_दाजे बजलाह कारण हाथमे घड़ी तऽछलिन निह आ ने टहलूएकS बूझल छलिन जे एक घंटा \nकतेक समय होइत छैक।टहलूहुनकादूसैतबजलाह- \n“एतेककालमेतऽहमपएरेचलजाएबआघुिरकएचलोआएब, आयिदइ_तजामकएलरहततऽअहqकघरपरभोजनोकऽलेब \n।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n18 \n \nसारकSभेलिनजेअनगौआँबूिझकनेडॴगहँकैतछिथ।ओहुनालोक गाममे आएल \nककरोसारकसंगहँसीमजाककऽलैतेछल।एहनोकतहुभेलैएजेलोकसाइिकलसँदूनोसँबेसीचिललेत? मुदाएकरफिरछौहिटको\nनाहोअए?ओजमानातऽमोबाइलटेलीफोनकछलैनिहजेतुरेईककरोखबिरकऽिदतिथनगाममेजँचैलेलजेसेमेटहलूओिहगामप \nहुँचलाहिकनिह।  \nयोजनाबनलजेबड़कीपोखिरकचा¤कातदूनूगोटेघुमता।सारसाइिकलसँआटहलूपएरे।पोखिरक चा¤ कात र{ता \nसाइिकलो चलबै लेल नीके छलैक। जेना िक ओिह समय सब ठाम रहैत छलै, किचए मुदा समतल आ \nपीटल-पाटल। \nजतेकतेजअपनचिलसकिथसेचलथु।यिदटहलूसेमेबड़तेजचलैतछिथतऽचªरलगबैमेकमेसमयलगतिन।ओचªरलगबैत \nरहताहजाबतसारमहोदयसाइिकलसँएकचªरपूरानिहकऽलेिथ।यिदसारेमहोदयपिहनेएकचªरलगालेताहतऽओहोताबततक \nचªरलगबैतरहताजाबतटहलूएकचªरपूरानिहकऽलेिथ।अ_तमेजेजतेकबेसीचªरलगौनेरहतसेततेकसौटाकाजीतत।माने\nभेलजेएकचªरकेसमयमेयिदिकयोदूचªरलगालेततऽएक चªर बेसी भेलैक तािह लेल \nएकसौ²पैयाजीतत।यिदआधाचªरबेसीलगाओततऽपचास²पैयाजीतत।एिहसँकमभेलापरदूनूकSबरोबिरएबूझलजाएत। \n \nगौआँजमाभऽगेलदेखबालेल।सारकबिहनोकSकहलगेलिनहुनकेपJमेरहैलेलजेकोनोतरहकबेइमानीकगुंजाइसनिहरहै। \nखेलाशु¤भेल।जतेकताकतछलिनततेकपैिडलमेलगबैतसारमहोदयसाइिकलदौड़ेलिन।मुदाटहलूतऽिनपा।जाबतओएक \nमोहारटपिथताबतटहलूएकचªरपूराकऽलेलिन।साइिकलआपएरेदौड़चलैतरहल।अ_तमेसारमहोदयपूरेतीनसौटाकाहािरगे\nलाह।  \nओजेहमरागामसँपड़ेलासेफेरघुिरकएकिहयोनिहएएला।टहलूदासकएिहगुणकजानकारीगामोमेबहुतोलोककSनिहछलैक \n।आबतऽिहनकरगुणकबखानसबतिरहोमएलागल।डाकिवभागिहनकादौड़हाकनोकरीदेबालेलतैयारभऽगेलआएिहआशयकेिच \nÙीसेहोिहनकापठादेलकिन।मुदाईअ{वीकारकऽदेलिखन।  \n“उम खेती, मfयम बान, अधमचाकरी, भीखिनदान” \nबलाफकराजेरटनेरहिथ।ओकोनोदशामेचाकरीनिहकरताह। निहए केलिन।  \nएहनमहानछलाहटहलूदास।  \nq \n \n  \n \n \n  \n5. िचलमसॲट भाइ \nमूलनाम  : केवलराउत  \nिपताकनाम  : बनारसीराउत  \nज_म ितिथ  : अात   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n19 \n \nमृeयु: करीबचालीससालपिहने।  \nउपलिËध  : नामगुणकाजछलिनहुनकर।िचलमसॲटनामेपड़लिनजखनहुनकािचलमसँबीतभिरधधराउठएलगलै।गामै\nकगजेरीसाहुकअिभ³िमL।गजेरीसाहुगाजाबेचिथआिचलमसॲटकीनिथआतािहपरसॲटलगाबिथ।सॲटलगबैमेिकछुगोटेआरसं\nगदैतछलिखनमुदाओसबहमरासंकलनलेलमहeवपूण=निहछिथ।  \nएकबेरगाममेदूटाबबाजीएला।ईदूनूएकन7बरकेगँजेरी।ओ बरकी पोखिरक पाकिर गाछ तर अपन आसन जमा \nलेलिन। एकटा गौआँकS चेला मुड़लिन, ओिह िदनक बुतातीक जोगार सेहो केलिन आ िचलम लेल गाजाक \nजोगार सेहो। अपनामे म{त ई दूनू लगलाह िचलम सॲटए।  \nिकछु गौआँ िहनक िचलमक सॲट देिख रहल छल। अित साधारण ¤प ई सब सॲट लगा रहल \nछलाह। ओ िट®पणी कैए देलक- \n“अहq दूनूसँ नीक तऽहमर गौआँ िचलम धुकैत अिछ, ओकर नामे पिड़ गेलैक िचलमसॲट भाइ।” \nबबाजी सबकS लगलिन जे गौआँ सब िहनकर िन_दा कऽरहल छिन। ओ िचलमसॲटकS बजबै लेल \nकहलिखन।  \nिचलमसॲट बजाओल गेलाह। फोकट के गाजा आ तकर सॲट – ई बात सोिचए कए ओ मुिदत भेल \nछलाह। तैयो अपन गुणकS नुकबैत बबाजी दूनूकS िटटकारी देलिखन नीकसँ सॲट लगबै लेल। ओ सब पूरा \nदम लगा कए सॲट िखचलिन तऽएक बेर कने दू-तीन आँगुर धिर धधरा उपर उठलैक। िचलमसॲट िवनÚ \nभाव अपन िचलम सुनगौलिन आ लगला सॲट खीचए। जेना जेना गाल धँसैत गेलिन तेना तेना धधरा उपर \nउठैत गेलै। अ_तमे पूरे हाथ भिर धधरा उिठ गेलै। एहन चमeकार तऽपिहने कोनो गौआँ निह देखने छल। \nबबाजी सब तऽचिकत आ डराएल। ओिहमे एक गोटे दोसरकS कहलिखन- \n“एकरा चेला बना लेब ठीक रहत।” \nिचलमसॲटकS गाजा चिढ़ गेल छलिन। ओ उनटे ओिह बबाजीकS भिर पqज कऽधेलिन आ बजलाह- \n“रौ सार, िचलम सॲटैक लूिर तऽछौके निह, हमरेपर गु²आइ करमे? हमरा चेला बनेमे? ढहलेल निह \nतन। चल, आइसँ तो दूनू हमर चेला बिन जो आ हमर नोकर जकq काज कर। सqझुक पहर हम तोरा \nदूनूकS िचलम सॲटैक लूिर िसखाएल करबौ।” \nआब तऽदूनू बबाजीक बोलती ब_द। कहुना अपनाकS छोड़ा कए ओ दूनू नाङिर सुटकबैत गामसँ \nभगलाह।  \nिचलमसॲट भाइ अपना काजमे अि¿तीय छलाह। इलाकामे करीब दस गामक बीच हुनकासँ हाथ िमलबै \nबला िकयो निह भेल छल।  \nq \n \n  \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n20 \n \n  \n6.  नªू पहलमान \nमूल नाम : परमेसर यादव  \nिपताक नाम : शीतल यादव  \nज_म ितिथ : अात  \nमृeयु: सन उनैस सौ बेरासी साल  \nउपलिËध : नªू कने निकआइत छलाह बजबामे त ई नाम भेलिन। हुनका हनुमानजीक सराप आ \nआशीवद छलिन जे कोनो कुcती खेलामे पिहल दू बेर तोरा हारए पड़तौ। जखन तॲ दू बेर हािर जेमे तखन \nतेसर बेर केहनो पहलमानसँ िभरमे, िजतबे करमे, से ओ साJात भीमे िकएक निह आिब जाथु। बूिझ ले हम \nअपनिह तोरा शरीरमे Dवेश कऽजेबौ।  \nई बात ककरहु निह बूझल छलैक हुनकर बाबूजीकS छोिड़। साधारण िभड़_तमे हािर-जीत चिलते रहैत \nछलैक। लोक एतेक ठेकान निहए करैत छल जे कोना दू बेर हारलाक बाद नªू िनि ते तेसर बेर जीत \nजाइते छिथ।  \nएक बेर दरभंगा राजक पोसुआ कैलू पहलमान हमरा गाम िदससँ जाइत छला। हुनका गुमान जे पूरा \nिजलामे हुनकासँ हाथ िभरबै बला िकयो निह छिन। ई गप तािह िदनक छी जिहया मधुबनी िजला निह बनल \nछलै आ दरभंगे िजलाक सविडिवजन छलै। हमरा गाममे िकयो अगी छॱड़ा हुनका िटटकािर देलक जे \nगामक नªू पहलमानसँ एक बेर हाथ िभरा लेिथ। पिहने तऽओ अपन DितQा बूिझ एकरा अनठबए चाहलाह \nमुदा गौआँक िजदपर अखाड़ामे उतिर गेला। नªू सेहो उतरला आ हनुमानजीकS {मरण केलिन।  \nखेला शु² भेल। कैलू आ नªू अखाड़ामे चªिघ=³ी कटैत आ एक दोसरापर दाओ बजारैक चे¸ामे \nलागल। िकयो दोसराक देहमे सिट निह रहल छल। आ िक नªू िकछु केलिन आ Jणेमे कैलू िचत, नªू \nहुनका छातीपर सवार। लोक अकचकाएले रिह गेल। तालीपर ताली परए लागल। कैलूकS िकछु बुझाइये निह \nरहल छलिन जे की भेलै, कोना भेलै, कोन दाओ लगलै जकर ओ स7हार निह कऽसकला।  \nदूनू पहलमान उठलाह, देह झाड़लिन, हाथ िमलौलिन आ अपन अपन ग_तय िदस िवदा भेला।  \nनªू जीत गेलाह मुदा हुनका एकर कोनो गुमान निह छलिन। हुनका बूझल छलिन जे अिगला दू कुcती \nहुनका हारबाक छिन। ओ अपनाकS किहयो महान निह कहलिन, ई हुनकर नÚता छलिन।  \nq \n \n  \n \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n21 \n \n7.  पिuडतजी \nमूल नाम  : राधाकृ°ण िमw  \nिपताक नाम : लÇमण िमw  \nज_म ितिथ : उनैस सौ पचास सालक फगुआ िदन।  \nउपलिËध : हमरा गामक एकमाL ´ाµण पुरोिहत पिरवार, पिuडतजी खाली नामेसँ पिuडत छिथ। िहसाब \nऔंठा छापे रिह गेला। भिर गामक जजमिनका स7हारै लेल भािगनकS बजा अनलिन। अपने ओकरा संग खाली \nनॲत खेबा लेल जाइ छिथ।  \nमुदा पिuडतजी अि¿तीय भैए गेलाह। ई भेल हुनक अÜुत गुणक कारण। ओ मिहंसलेट भऽगेला। \nमहॴसपर बैसल बाधे बाध बौआइत रहबामे ओ ककरो कान कािट सकैत छिथ। बचिहंसँ ओ महॴसपर जे \nचढ़ए लगलाह से एखन तक कइए रहल छिथ। महॴसे पोसब हुनक मुÝय यवसाय भेलिन। एकटा ´ाµण \nकुलमे ज_म लइयो कए ओ कोनो यादव पिरवारसँ बेसी दूधक यापार केलिन आ ओिहना कोनो यादव \nपिरवारसँ बेसी पािन दूधमे िमलबैत रहला। तैयो िहनक दूधक िब¬ी कम निह भेल। महॴसक खरीद िब¬ी \nकेलिन, ओकर दवाइ दा¤ सेहो बुझैत छिथ आ सब तरह महॴसक िवशेष ¤प इलाकामे DिसÐ छिथ। \nिहनका Dसाद कतेक महॴस क Dाण बचलै। Ëलॉक के मवेसी डाकदर सेहो िहनकर ानक Dशंसा करैत \nछिन।  \nपिuडतजी एकटा आर गुण लेल DिसÐ छिथ– आशीवद देबाक िहनक शËदकोष िबjकुल अलग \nअिछ।  ‘जीबू जागू ढनढन पादू’ तऽ िहनकर तिकया कलाम अिछ मुदा जखन िकयो कोनो तरहक छोट पैघ \nगलती कऽ बैसैत अिछ तखन िहनक मुह सँ बहराएल शËद िवrक कोनो कोष मे भेटऽ बला निह। आ \nसुनिनहार केहनो मोट चामक बनल रहओ, कान मूनिह पड़ैत छैक। ओ आशीवद-वष लोकक धैय=क परीJा \nसेहो लैत छैक। आ जे कने अधीर भेल तकरा तऽ भूलुिuठत भेनिह कjयाण।  \nमहॴसक संग संग ई गायक यापार सेहो करैत छिथ। गाय दरबÉजापर पोसैत कमे छिथ, खाली खरीद \nिब¬ीक काज हाटपर करैत छिथ। मिटकोरबा गामक हाटपर मरदुआिर कैल गाय स{त दामपर कीनैत छिथ, \nओकरा दस िदन नीक जकq खुआ िपआ कए आ जिहना आइकािल लोक केश रंगैत अिछ तिहना नवका \nतरीकासँ रंग चढ़ा कए कारी गायक ¤पमे दु³ा-ितगु³ा दाममे बेिच लैत छिथ। बेचबा काल fयान रखैत छिथ \nजे ाहक बेस दूरक इलाकासँ रहए। लग पासक ाहककS ओ कारी गाय निह बेचैत छिथ। एक दू बेर \nगौआँकS सर स7ब_धीक मारफत सुनबामे एलै जे मासे िदनक भीतर गायक रंग बदलए लगलै। मुदा ई \nिशकाएित सीधे पिuडतजी लग िकयो निह पहुँचेलक। आशीवद-वष मे िभजबाक डर जे रहैत छैक।  \nएखन तक पिuडतजी बेदाग अपन यवसायमे लागल छिथ।  \nq \n \n  \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n22 \n \n  \n8.  ल7बोदर \nमूल नाम : दिरo नारायण झा \nिपताक नाम : पलटू झा \nज_म ितिथ : अात  \nमृeयु: पqच वष= पिहने \nउपलिËध : ल7बोदर नाम गुण पैघ उदर बला छलाह। हमहूँ देखने िछऐिन हुनकर शरीर। कuठसँ डqड़क \nबीच माL एक ितहाइमे छाती आ दू ितहाइमे ल7ब उदर। से कोनो पैघ धोिध फूटल निह, सपाट। आइ \nकािल हीरो सब िस±सपैक चमकबैत रहैत अिछ मुदा ल7बोदरकS छातीआ पqजरक सबटा हाड़ लोक सौ मीटर \nदूरोसँ गिन सकैत छल। हुनका बुझलो निह छलिन जे ई शारीिरक सौQवक िवशेषता िछऐ।  \nवृिएँ ल7बोदर मरणोपरा_तक सं{कार करबैत छलिखन।आ पोखिरपर भोजन करब हुनक एिह वृिक \nअंश छल। मुदा एक बेरक िख{सा जे बूढ़ लोक कहैत छिथ से अÜुत छल।  \nल7बोदर अपन जजमिनकामे कोनो गाम गेल छलाह। ओतए चूरा-दही भोज छलैक। इ_तजाम तऽठीके \nछलैक मुदा िहनका सबिहक भोजन बेर िकछु कुयव{थाक कारण दही कने कम पिड़ गेलै कारण पोखिर पर \nसामान िहसाबे सँ पठाओल गेल छलै। ल7बोदर लगलाह अखरा चूरा फqकए। जाबत घरवारी दहीक यव{था \nकेलिन ताबत ई करीब पqच सेर चूरा सधा देलिखन। आब हाल ई छल जे जाबत दही आबए ताबत िहनका \nपातमे चूरा सिध जाए, ई छुछे दही सुड़किथ आ तकर बाद फेर अखरा चूरा फqकिथ। ई अपना दूनू कात \nमािटपर चे_ह दऽकए आन लोककS उिठ जेबाक संकेत देलिखन आ अपने खाइते रहलाह। जखन करीब एक \nबोरा अखरा चूरा आ चािर तौला दही सधा देलिन तखन घरवारी हाथ जोिड़ कए ठाढ़ भऽगेलिखन। तैयो ई \nढकार निहए लेलिन मुदा पिरि{थितकS बूिझ घरवारीकS किह देलिखन- \n“अहq पार उतिर गेलहुँ, हम आब तृ®त छी।” \nएतबा किह ओ उिठ कए हाथ धोलिन, पान सुपारी लेलिन आ दस िकलोमीटर टहलैत टहलैत गाम \nआिब गेलाह। िकयो कखनहु हुनकर पेट उठल िक फूलल निह देखलक। अिगला िदन ल7बोदर फेर कोनो \nभोज खेबा लेल तैयार। िहनके भोजन देिख ने िकयो फकड़ा बनौने छल – \nपqच पसेरी अखरा चूरा, दही छqछ भिर जलखै जकरा \nकी हैत चटने पाभिर जोड़न? ऊँटक मुहमे जीरक फोड़न ! \n  \nहमरा अपना गाममे हुनका के खुअिबतए? मुदा ओ पिरि{थितकS बुझैत छलिखन आ गामक भोजमे किहयो \nछूटल घोड़ा जकq यवहार निह केलिन।  \nहमरा गाममे िकएक ककरो बूझल रहतैक जे िगनीज बुकमे हुनकर नाम रेकॉड=मे िलखिबतए। हमसब \nएिह गौरवसँ चूिक गेलहुँ त हम िनयारल जे अपन संकलनमे हुनकर चच ज¤र करब।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n23 \n \nq \n \n  \n \n \n  \n9. नटवर लाल \nमूल नाम : जय_त कुमार लाल दास  \nिपताक नाम : िशव मोहन दास  \nज_म ितिथ : सन उनैस सौ अठतालीस के चौरचन िदन  \nउपलिËध : नटवर लालक िपता अjप वयसमे मिर गेलिखन। माताक एकमाL स_तान ई गामक िबगड़ल \nछॱड़ा सब के संगितमे फँिस गेलाह। य]िप हमरा गाममे बीएक असफलताक बाद सब गािज=यन अपन \nिधयापूताकS {कूल जेबासँ परहेज करबए लागल मुदा जय_त कुमार लाल दास {कूल गेला जिहना िक िहनका \nटोलक िकछु आर बचा सब करैत छल। कहुना अठमा तक घुसकला तकर बाद हाथ उठा देलिन।  \nबचिहंसँ िहनकामे िवशेष लूिर छलिन लोककS ठकबाक। पिहने तऽबहुत िदन तक माएकS ठकलिन आ \nमिटकोरबा गामक हाटपर िझjली कचरी बतासा लÞडू खाइत रहलाह। तकर बाद अनकोपर अपन मंLक \nDयोग केलिन। ल7बोदरक िपितयौतकS जजमिनकामे भेटल रंगल धोती सब ई कामित टोलक लोककS िकना \nदैत छलिखन, बेसी दामपर जे तोरा रंगक खच बिच गेलहु, आ धोती बलाकS किह दैत छलिखन जे रंगल \nधोती िकयो निह कीनत, ओ तऽध_य कहू जे हम एक गोटेकS फुसला कए राजी केलहुँ। धोती बेचिनहार \nकिहयो निह बुझलिन जे के िकनलक आ कीनिनहार किहयो निह बुझलिन जे ककर धोती ई िकनलक। एही \nतरहS पुरना िकताब िव]ाथÒसँ लऽ कए ओकरा नवका भाव बेचिथ । एिह यवसायमे िहनका नीक आमदनी \nहोमए लागल। अपने ई लील िटनोपाल देल नीक धोती गंजी पिहरए लगलाह।  \nएिह बीच िकशोर वयसमे Dवेश किरते िहनक आदित सब िबगड़ए लागल। ई सुनसान गाछी िबरछी आ \nपटुआ कुिसयारक खेतमे िशकार करए लगलाह। हाथमे पाइ रिहतिह छलिन से िशकार भेिटए जाइ छलिन। \nसब गाममे सब तरहक लोक होइ छै आ हमरो गाम एिहसँ बचल निहए छल। मुदा जखन एक गोटेकS िकछु \nभऽगेलै आ ओकर बाप िहनका तंग करए लागल िबयाह कऽलेबा लेल तखन ई पिहल बेर डरा कए गामसँ \nभािग गेला।  \nछओ मास बाद घुरला तऽमाएकS सब बात बुझबामे आिब गेल छलिन। ओ बेचारी नीक र{ता धेलिन आ \nिहनकर िबयाह करा देलिखन। नटवर लाल प£ीमे रिम गेला। साले साल पुL र£क बरखा होमए लागल। \nतेरह साल पुरैत पुरैत िहनका लग छोट पैघ तेरहटा बचा छल– एकछाहा पुिjलंग। घरमे जगह तऽनिहए \nछलिन, बुतातोपर आफत आिब गेलिन। ताबत माताराम उपरक र{ता धेलिन आ ई लगला पु{तैनी जायदादकS \nबेिच गुजर चलबए।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n24 \n \nएिह बीच िहनकर भा«य जागल जखन मािLकक एक गोटे बØक मनेजर बिन कए राजनगर एलिखन। \nिहनकर दुद=शा देिख ओिह बेचाराकS दया लािग गेलै आ िहनका बØकमे चपरासीक नोकरी भेिट गेलिन। आब \nकी छल? राित िदन िहनका आßनसँ माछक सुग_ध उठए लागल।  \nबØकमे पहुिच नटवर लालकS अपन असली ¤प देखेबाक अवसर भेिट गेलिन। हमरा गामसँ राजनगर \nदस िकलोमीटर। ताबत ने रोड नीक भेल छलै आ ने टे7पूक चलन भेल छलै। ई लोककS फुिसया फुिसया \nबØकमे खाता खोलबौलिन आ तकर बाद ओकरा सबकS लघु बचत योजनासँ जोिर िनeय सqझमे एकटकही \nदुटकही, जकरा जेहन जुड़ै, से जमा करए लगला। पासबुक बिन गेलै मुदा सबटा पासबुक ई अपनिह संग \nराखिथ। लोककS िवrासमे लेने। ज¤रित पड़लापर सौ पचास उधार सेहो दऽदैत छलिखन ई किह जे बØकसँ \nलोन भेटलहु। लोक लोन सधबए लागल आ अिगला िक{त उठबए लागल।  \nएिह बीच ई गामक संिचत टाका िनजी काजमे लगाबए लगला। पासबुकपर िकछु चढ़ै निह। लोककS \nिकछु बुझबामे अबै निह। Dायः पqच साल तक ई खेला चलैत रहल। िकयो यिद किहयो पासबुकक चचÄ \nकरए तऽई बह³ा बना देिथ जे बØकमे राखल छै। दश िकलोमीटर िबना कोनो साधन के चिल कए जाएब \nकिठन छलै आ लोक अनठा दैत छल।  \nएक बेर ककरो बेटीक िबयाह लेल पqच हजार टाका िनकासी करबाक ज¤रित भेलै। ओकरा िहसाब \nजतेक टाका ओ जमा करैत गेल छल ओिहसँ पqच हजार ज¤रे उठाओल जा सकैत छलै। नटवर लाल \nिकछु िदन टालमटोर करैत रहला। मुदा बेटी बला कते िदन मािनतए? अ_तमे हािर कए ओ एक िदन पहुँिच \nगेल राजनगर बØक।  \nतकर बाद जे हेबाक छलैक सएह भेलै। सबटा भेद खुिज गेलै आ बेटी बलाक खातामे माL अढ़ाइ सौ \nटाका भेटलै। गामक Dायः सब के टाका डुबलै। सब अपन कपार पीट कए रिह गेल।  \nनटवर लालपर िवभागीय कारवाइ भेलिन, ओ जेल गेला। एिह बीच तेरह पुL सेहो बढ़ैत गेलिखन आ \nसॱसे भारतमे िछिड़या गेलिखन। हुनका लोकिनक लेल बापक पापक बीच गाममे रहब किठन भऽगेलिन। प£ी \nसेहो अ{व{थ रहए लगलिखन आ करीब चािर सालक बाद {वग= गेलीह। पेरोलपर आिब नटवर लाल प£ीक \nसं{कार केलिन।  \nकरीब सात साल जेलमे सरलाक बाद ओ गाम घुरला। मुदा हुनका मुखरापर कोनो «लािनक भाव \nकिहयो निह एलिन। एखन गामे रहैत छिथ आ बेटा सबहक पठाओल टाकापर गुजर करैत छिथ।  \nकोिशश तऽओ एखनहु करैत छिथ लोककS ठकबाक, पुरान आदित जे छिन, मुदा आब लोक िहनका \nचीि_ह गेल अिछ से िहनका निह सुतरै छिन।  \nq \n \n  \n \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n25 \n \n10.  झलकी देवी \nमूल नाम : अात, सब िदन लोक ओकरा एही नामसँ जनैत छैक।  \nिपताक नाम  : रतन सदाए  \nज_म ितिथ : ठीकसँ निह बूझल मुदा हमर समवय{के अिछ झलकी।  \nउपलिËध : झलकी अपन माए-बापक एकमाL स_तान। बचेसँ कने गौरवाह। किहयो कोनो समवय{क \nछॱड़ाकS गुदानलक निह। िबयाह भेलाक बाद एतिह रिह गेल। पित घर-जमाए बिन गेलिखन।  \nझलकी सु³िर अिछ एखनहु। जखन ओ यौवनक देहिरपर डेग देलक तखन गाममे बहुतोकS मोन \nडोललै। कसल देह, सुगिठत बqिह आ यौवनक अ_य सब लJणसँ यु±त जखन ओ अàर भाव बाध िदस \nजाइत छल तखन हमरा उमेरक छॱड़ा सब ओकर पछोड़ धऽलैत छल। ओकरा लेल धन सन। एक बेर \nचौरमे रहमतबा कने नजदीक आिब गेलै, झलकी पाछू घूिम ओकरा तेहन चाट मारलकै जे ओ ठामिह खिस \nपड़ल, दqती लािग गेलै। तकर बादसँ हमरो सबकS बूझल भऽगेल आ झलकी अपनहुँ आr{त भेल जे िकयो \nओकरा देहमे िभरबाक साहस निहए करतै।  \nहम जखन िदjली चिल गेलहुँ तखनुक घटना िथक। झलकी एकसिरये छल घरमे। एिह बातक फाएदा \nउठा मिटकोरबा गामक भूतपूव= मुिखयाक बेटा अपन एकटा उÔंड संगीक संग ओकरा घरमे Dवेश केलक \nबलाeकारक उ]ेcयसँ। मुदा चल गेल यमलोक। झलकी किचया हqसूसँ दूनूकS दू टुकड़ी कऽदेलकै आ घरेमे \nगािर देलकै। ओतबे निह, शोिणत लगले कपड़ामे राितएमे हqसू हाथमे लेनिह सॱसे टोलमे िचकिर कए किह \nदेलकै जे िकयो यिद गवाही देतै तऽओकरो यमलोक जाए पड़तैक। तकर बाद पोखिरमे नहा लेलक, हqसू \nधोलक आ आिब कए िनि _त भऽकए सूित रहल।  \nओकर एिह धमकीसँ कानूनक काज तऽ²िकतै निह। अिगला िदन थाना पुिलस ओकरा ओिह ठाम \nपहुँिच गेलै। झलकी घरसँ बहराएल तऽगरदिनमे सातटा किचया हqसूक माला पिहरने। एहन रौo ¤प \nतऽपुिलसो किहयो निह देखने छल। दूनू पुिलस दरोगाक पाछू सुटिक गेल जेना मरखाहा सqढ़कS अबैत देिख \nछोट बचा माएक पाछू सुटिक जाइत अिछ।  \nककरो िह7मते निह होइ ओकरा लग जेतै, आ िक घरमे िकछु सच= करतै। दरोगा ओकरा पुछलकै- \n“तॲ राितमे ककरो खून केलही?” \nझलकी िनडर भाव उर देलक- \n“एखन तऽदुइएटा कS कटलइयैए, जँ छॱड़ा सब आबहु निह सीखत तऽदू सैइयोकS कािट देबै एही \nकिचया हqसूसँ। जकरा जे करबाक छैक से कऽिलअए। हम ने कतहु जेबै आ ने ककरो अपना देहमे हाथ \nलगबए देबइ।” \nदरोगा मुिcकलमे पिड़ गेल। ओ दूटा िसपाही लेने आएल छल जे खूनीकS हथकड़ी लगा कए िघचने \nआओत थाना, जेना ओ सब िदनसँ करैत आएल छल। एहन काली माइसँ भSट हेतै तकर सपनोमे कोनो \nअ_दाज निह छलै। एकेटा उपाय छलै जे मिहला पुिलस बजाओल जाए निह तऽई मौगी की कऽबैसत से निह \nजािन।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n26 \n \nदरोगा हेड±वाट=रकS फोन लगेलक आ ओतिह बैसल रहल, झलकी चल गेल आßन अपन काज करै \nलेल। ककरो िह7मत निह भेलै ओकरा आßन ढुकै के। करीब तीन घंटाक बाद मधुबनीसँ जीपपर सवार \nचािरटा मिहला पुिलस एलै। ओ सब जखन झलकीकS हथकड़ी लगा पकड़ै लेल गेलै, झलकी ओकरो सबकS \nडqिट देलकै आ हाथ तेना ने झटिक देलकै जे एकटा मिहला पुिलस खिसए पड़ल। ओ बेपरवािह ओिह \nचा¤सँ पुछलकै- \n“तॲ सब मौगी छ ने। कह जे यिद राितमे िकयो तोहर इÉजत लूटै लेल तोरा लग पहुँचतौ तऽकी \nकरबही? अपन बचाव करमे, ओकरा पाठ पढ़ेमे िक उतान भऽकए पिड़ रहमे?” \nसब सकदम। ककरो कोनो जबाबे निह फुरा रहल छलै झलकीक DÖक। जबाब फुरेबो करतै तऽकोन \nभाषामे झलकीकS उर देतै? बड़ी कालक नाटक के बाद झलकी अपनिह मोने थाना िवदा भेल। िकयो \nओकरा देहमे निहए िभड़लै। आगू आगू झलकी, ओिहना सातो किचया हqसूक हँसुली पिहरने, केश खूजल, \nउिड़याइत, आ पाछू दरोगा िसपाही आ िकछु गौआँ सब। िजनकर बेटा कटलिन ितनका लोक एखन तक \nकतहु निह देखलक।  \nझलकी हाजतमे ब_द भेल, फेर मधुबनी पठा देल गेल। मोकदमा चललै मुदा सरकारी ओकील कोनो \nतरहक साÇय जुटेबामे असमथ= रहलाह। पूरा गाम झलकीक समथ=नमे जुिट गेल। छओ मासक बाद झलकी \nबरी भेल आ गाम घुिर आएल।  \nपिछला पंचायत चुनावमे झलकी िनिव=रोध सरपंच चूनल गेल। आब ओ Ëलॉकपर आ इलाकामे झलकी \nदेवी नामे DिसिÐ पािब रहल अिछ। एखन गामक पंचैतीपर ओकर रौo ¤पक Dभाव झलकैत रहैत छैक। \nफल ई जे अपराधो कम भेलैए।  \nहम सब लािग गेल छी Dयास मे जे अिगला िवधान सभा चुनाव मे झलकी क एमएलए बना पटना \nपठाबी । हमरा सबहक िवधानसभा JेL अनुसूिचत जाित लेल आरिJत छैके । Ëलॉक पर ओकर लोकिDयता \nदेखैत ई लÇय अस7भव निह बुझाइत अिछ । ओ अपनहुँ एिह िदस fयान देलक अिछ आ िकछु पढ़ब लीखब \nशु¤ केलक अिछ।  \nगामक लोकक कहब छैक जे झलकी साधारण मिहला निह, कालीक अवतार अिछ। जखन ई मरत \nतखन एकरा सारापर काली मंिदर बनाओल जाएत।  \nq \n \n  \n \n \n  \n11. राजा-रानी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n27 \n \nहमरा गाममे एकटा एलाह राजा। आ हमरे गामक पुLी भऽगेलिखन हुनकर रानी। एतए िहनक मूल \nनाम, ज_म ितिथ आिदसँ हमरा सबक सरोकार निह अिछ, माL िहनक अÜुत चिरL लीख रहल छी जे \nिहनका दूनूकS वा{तिवक अथ=मे हमरा गामक पूÉय राजा-रानीक ¤पमे {थािपत कऽदेलक आ इलाकाक अ_य \nगाम सबमे सेहो िहनकर Ýयाित बहुत पसरल।  \nराजा तऽजिहना नाम तिहना हुनक िवशाल शरीर आ उदा चिरL। हुनकर चिरLक Dशंसा सुिन बहुतो \nकुमािर क_या अपन भा«य अजमौलिन मुदा राजाकS तऽएकेटा पिस³ पड़लिन। भऽगेल राजा आ रानीमे Dेम। \nसे एहन Dेम जे लोककS िवrासे निह होइ। बूढ़ पुरान सब बाजए लगलाह- \n“हौ, ई कोनो साधारण Dेमी-युगल निह छिथ, ज¤र कोनो देव अंश छिथ। गामक ई उरदाियeव जे \nिहनका दूनूक रJा करए।” \nबस, तिहना भेल। िहनकर आवास बनाओल गेल, सब तरहक सुख सुिवधाक इ_तजाम कएल गेल। \nपार बqिट गौआँ सब िहनकर भोजन पठबए लागल। जिहया जकर पार होइ ओ अपनाकS ध_य बूझए जे आइ \nओकरे अ³-पािनसँराजा-रानी तृ®त भेलाह।  \nराजा-रानी एक दोसराक लेल Dाण दैत। रानी तऽअपनाकS अित भा«यशाली बूझिथ जे सब िकछु होइतो \nहुनकर कोनो सौितन निह छलिन। बहुतो लोक Dयास केलक जे एको नजिर राजा अ_य क_यापर दऽदेिथ \nमुदा बेकार। राजा तऽरानीक Dित समिप=त छलाह। आब हुनका एहन आeमतृि®त भेलिन जे ककरो अनका \nिदस तकबो निह करिथ।  \nजेना िक Dकृितक िनयम िछऐक, राजा-रानीक Dेमक फल भेल हुनकर तीन पुL आ एक पुLी। पुL \nलोकिन जेना जेना पैघ होइत गेलाह, अपन अपन यवसाय स7हारलिन। बिच गेलिखन पुLी। ओहो तीवá गितए \nबढ़ए लगलिखन। रानीकS िच_ता भेलिन एकर िबयाह कोना करौतीह। किहयो िबयाह निह करौलिन। अपने \nतऽतेहन राजकुमारक Dेममे फँसलीह जे िबयाहक DÖे निह उठलैक। मुदा बेटी? \nरानीकS डर छलिन जे जवान बेटीकS देिख कतहु राजाक मोन डोिल ने जािन। मुदा राजा अपनिह \nअपनाकS स7हारने रहलाह।   \nऋतुमासक समय पर बेटीकS पु²षक ज¤रित भेलैक। ओ ए7हर-आ7हर तकलक। कतए \nजाएत? ओकरा माए-बापक Dेमक िख{सा तऽबूझल निह छलैक। ओ लागल ओही पु²षक चा¤ कात चªर \nकाटए जे सबसँ लगमे ओकरा भेटलैक। ओ िबसिर गेल जे ओ पु²ष ओकर ज_मदाता छलैक।  \nपु²ष अथत हमरा गामक राजा अपनाकS बहुत स7हारलिन मुदा भावीकS के रोिक सकलए? ओ \nनवयुवतीक चािलमे फँिसए गेलाह। ओकरा शरीरसँ उठैत मादक ग_ध हुनका मदम कऽदेलक। हुनक \nसंयमक बा_ह टुिट गेलिन। नवयुवतीक काम-िपपासा तृ®त भेलैक। ई दृcय रानीसँ नुकाएल निह रहलैक। \nरानी बजली िकछु निह मुदा बहुत दुखी ज¤र भेलीह।  \nई घटना हमरा सबकS देखल अिछ जे ओही राित रानी मिर गेलीह। राजा अपनाकS दोषी मानए \nलगलाह। एिह नवयुवतीकS अपन दोसर रानीक ¤पमे ओ {वीकार निहए कऽसकलाह आ एक मासक भीतरे \nशोकसँ डूबल ओहो शरीर eयाग केलिन।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n28 \n \nराजा-रानीक एिह अमर Dेमक िख{सा इलाकाक आनो गाममे लोक सबकS बूझल छैक।  \nq \n \n  \n \n \n12. अ_तमे \nएखनुक समय जकq यिद पिहने िरयिलटी शो के Dचार भेल रिहतै आ हमरा गामक लोककS िकछु \nबूझल रिहतैक तऽ खुरचन ठाकुर आिचलमसॲट भाइ ज¤रे {टेजपर िसनेमा {टारक सामने अपन करतब \nदेखा कए इनाम लूटने रिहतिथ। तिहना जँ ओिलि7पक आ अ_य खेल महोeसव सबमे भाग लेबाक अवसर \nभेटल रिहतै आ िक मैराथनक Dचार भेल रिहतैक तऽके टहलू दासकS हरा सकैत छल? आइ िमjखा िसंहक \nबदला टहलू दासक नाम लोक जिपतए। हमरा गामक नामे ओिलि7पक मेडल रिहतए। ल7बोदरक भोजनक \nखोराक ज¤रे िगनीज बुक ऑफ वjड= रेकॉड=मे िलखा गेल रिहतै। िबग बॉस सन शो लेल बीए अित \nउपयु±त यि±त होइतिथ, सब Dितभागीमे झगड़ा लगा अपने जीत जइतिथ। यिद िकयो ढंगसँ पैरवी केने \nरिहतै तऽहुनका सरकारक कृिष पिuडत पुर{कार सेहो भेिट जइतिन। पिuडतजीक आशीव=चनक शËदकोष यिद \nछिप गेल रिहतिन तऽ ज¤रे अपने सब हमरा गामक एिह िवभूितसँ पिरिचत भऽ गेल रिहतहुँ। छपेबाक \nDयासमे लागल छी। ईहो अि¿तीये होएत से हमरा िवrास अिछ। \nफूलन देवीक ओतेक नाम भेलै मुदा हमरा बुझने साहसमे ओ झलकीक पासß निहए होइतए। झलकी \nएखन अिछए आ ओकरा बहुत नाम कमेबाक छैक। हमहूँ एिहमे ओकर मदितमे लािग गेल छी। जे समय बीत \nगेल से समय तऽघुराओल जेतै निह, वत=मानकS तऽसुधारी। जिहया झलकी एमएलए बिन जाएत तिहया हमर \nखकपितया गामक नाम अपनिह देश मे सबतिर Dचािरत भऽ जेतै।  \nआब अपने सब बुिझए गेल हेबै जे हमरा गामक एिह र£ सभक फोटो िकएक निह देल गेल। िदवंगत \nलोक सबकS फोटो अिबतै कतए सँ? िविभ³ कारणसँ बीए, नटवर लाल आ पिuडतजी फोटो निह िखचौलिन। \nझलकीक फोटो तऽ छैक मुदा एखन ओ फोटो छपबए निह चाहैत अिछ। ओकर लÇय पैघ छै। फूलन \nदेवीपर िसनेमा बनलै तऽ झलकी पर िकएक निह? जखन झलकी एमएलए बिन जाएत तखन अपनिह ओ ई \nकाज कऽ लेत। ओकरो पूण= इछा छैक जे गामक नाम उजागर होअए। एकर तैयारी लेल ओकर जतेक \nDोाम होइत छैक तकर भीिडयो बना कए हम सब रखने जाइ छी। हमरा आशा अिछ जे किहयो ओकर \nउपयोग झलकीपर िसनेमा बनौिनहार करबे करता।  \nजारी....  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n29 \n \n१. नारायण यादव - भाय-बिहन  २. डॉ. बचेrर झा-मैिथली सािहeयमे यदुनाथ झा ‘यदुवरक देन  ३. \nराजदेव मuडल- वापसी (एकvकी) \n१ \nनारायण यादव  \nभाय-बिहन  \nमगध देशक राजा व²णदेव छलाह। ओ महान Dतापी, योÐा, वीर , नीित-िनपुण , कुशल \nDशासक आ Dजा पालक राजा छलाह। व²णदेवक _याय िDयता आ कला कौशलक Dसंशा \nदूर-दूर तक फैलल छल। राजाक िवयाह महान िवदुषी आ सु³िर राजकुमारीक संग भेल \nछल। राजकुमारी दोसर देशक राजा अ²णदेवक जेQपुLी छलिथ_ह। ¤प-रंग आहार-यवहार \nएतेक नीक छलख् जे राजा-प£ी Dित समिप=त छलाह। िवयाहो बड़ धू-धामसँ भेल छल। बहुत \nिदन धिर दा7पeय जीवनक िनव=हन करैत एक पुL आ एक पुLी र£क Dाि®त भेलै_ह। पुLक \nनाम िशवधर आ पुLीक नाम गायLी छल। िशवधर जेठ आ गायLी छोट छलीह। राजा \nव²णदेवक लार-®यार आ मायक वाeसjय Dेमसँ िशवधर आ गायLी पिरलािलत होइत रहलाह।  \nराजा दुनू स_तानकS िशJा हण करयवाक हेतु यो«य िशJकक सािनfयमे दय देने \nछलिथ_ह। समयक गित ससरैत रहल। राजा िकछु आवcयक कायथ= राÉयसँ बाहर गेल \nछलाह। रानी अपन रिनवासमे पलंगपर सुतल छलीह। तावत् देखैत छिथ जे मकानक \nभेिटलेटरपर जे खाली जगह छलैक , ओिहपर एकटा बगड़ा आ बगरनी खॲता लगाकय \nसुखपूव=क जीवन यितत करै छल। दुनू पि-प£ीमे बड़ Dेम छल। वगरनी गभ=वती छलीह। \nदू-चािर िदन वाद ओ अंडा देलक। अंडा जुएलाक बाद बचा सेहो भेलैक। बगरा आ बगरनी \nअपना बचाकS चॲचसँ खाना खुआवैत छल। कोनो दुघ=ना बस बगरनीक िनधन भय गेलैक। \nआब बगरा दोसर शादी कय दोसर बगरनीकS अपना घर (खॲता)मे अनलक। बगरनी जखन \nनव घरमे अयलीह तँ पूव=सँ पािलत बचाकS देखलक। बचाकS देिखते बगरनी ई°यसँ जरय \nलगलीह। एका_त पािव ओ गराक बचाकS चॲचसँ नॴचा िगरा देलक। ई दृcय देिख रानी \nयाकुल रहय लगलीह। बड़ िचंितत रहय लगलीह। सिदखन मनमे सोचिथ जे एिह िजËबगीक \nकोनो ठेकान निह। जँ कहॴ हमरो िनधन भय जाए तँ हमरो वाल-बचाक संग एिह Dकारक \nघटना न घिटत भऽ जाए। एिह हालतमे रानी सोचलक जे ई बात राजाकS किह राजासँ \nDिता करावी जे हमरा मुइलाक बाद ओ दोसर िवयाह निह करिथ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n30 \n \nराजाकS बाहरसँ अयलाक बाद रानी सभ बात राजासँ किह सुनौलै_ह। आ ओहो राजासँ \nDिता करौलै_ह जे जँ हमरा िकछु भय जाय तँ अहॉं दोसर िवयाह निह करब।  \nराजा रानीक बात सुिन अचंिभत भय गेलाह। राजा बजलाह- \n“अहॉं ई अशुभ बात िकयैक बजैत छी। ” \nरानी बजली- \n“एिह िजनगीक कोन ठेकान। ” \nकाल¬ममे समय िबतैत गेल। समयक Dवाहमे बहुतो पिरव=न भेल। रानी महामारीक \nDकोपमे पिड़ गेलीह। डा±टर इलाज करय लगलाह।मुदा ईrरक मजÒक आगा ककरो िकछु \nनिह चलैत अिछ। हदीशक एक पॉंित अिछ- लाइलाही इjलाह महमदे रसूjलाह। ईrरक \nमजÒक वगैर एकटा पो निह िहलैत अिछ। आ रानी तेहेन ¤सान ने ¤सलीह जे बौसव \nकिठन भय गेल। wाÐ कम= स7प³ भेल। राजा अपन Dिताक अनुसारे िववाह करब मनसँ \nिनकािल देने छलाह। साल-दू-सालक वाद कुटु7ब , महामंLी आ शुभ िच_तकक आह पर राजा \nिववाह करवाक हेतु िवचार करय लगलाह। लोक सभक कथन छल जे राजाक राजपाट िवना \nरारा-रानीक चलौनाइ अस7भव अिछ। राजाक मन डोिल गेलै_ह आ ओ शादी कय लेलैथ। \nयाहीसँ सगही वेशी दुला¤ होइत अिछ। राजाक सगही िकिनया रानीक िर±त पदकS भरलैथ। \nरानी अपन काम काज स7यलै_ह। िवाही किनयॉंक बाल-बचाक Dित मनिह मन ई°यक भाव \nराखय लगलैि_ह। राजा बुिÐमा छलाह। ओ अपन पुL िशवधरकS िशJा Dदान करवाक लेल \nकोनो नीक {कूलक छाLावासमे रखबा देने छलिथ_ह। संयोगसँ िव]ालय िकछु िदनक लेल \nब_द भेल छल। तS िशवधर छाLावाससँ घर आिव गेल छल।  \nएक िदनक बात छलैक। िशवधर गे_द खेलाइत छल। गे_द उछिल कऽ राजाक आंगनमे \nरानीक गोदमे आिव खसल। िशवधर दौगल अयलाह आ अपन सौतेली मॉंक गोदसँ गे_द लय \nपड़ेलाह।  \nरानी नौकरानीसँ पुछलिथ_ह जे ई वालक के छल जेकरा ऐतेक िह7मत भेलैक जे हमरा \nगोदीसँ गे_द लय लेल। नौकरानी बाजिल- \n“मालिकन ई बचा अिहंक सौतेला बेटा अिछ आ एकटा बेटी सेहो अिछ। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n31 \n \nरानी ई°यसँ अिभभूत भय दु:खी रहय लगलीह। हमेशा यैह सोचिथ जे राजा अपना बाद \nएकरे राज पाट देिथ_ह। हमरासँ जनमल पुLकS राजा निह बनौिथ_ह। ई धृतरा°Ñ जकॉं पुL \nमोहमे पिड़ गेलीह। िदनानुिदन रानी ¤«न रहय लगलीह। कतेक डॉ±टर-वै] आबय लगलाह \nआ इलाज करय लगलाह। मुदा दवाईक कोनो Dभाव रानीपर निह पड़लै_ह। राजा सेहो दु:खी \nरहय लगलाह। राजा आब अिधक समय रानीपर देमय लगलिथ_ह। रानीकS कोनो रोग रहत \nतखन ने दवा-दा¤सँ ठीक हेतै_ह। राजा रानीसँ बार-बार पुछिथ_ह जे अहॉं कोना ठीक \nहोयब। रानी राजासँ Dिता करौलै_ह तकर बाद कहलै_ह जे हमरा िशवधरक कोढ़-कलेजी \nआिन िदअ। तखन वीमारी ठीक होयत। राजा Dिता कय चुकल छलाह। त िववश भय \nजjलादकS आदेश देलै_ह जे िशवधरकS जंगलमे घुमयवाक हेतु लऽ जाऊ आ ओकरा मािर \nओकर कोढ़-कलेजी नेने आऊ।  \nएमहर िशवधरक बिहन अपन सौतेली मॉंक मनोदशाकS भािप चुकल छलीह। गायLी \nराजा-रानीक स7वादसँ अवगत छलीह तS ओ मायक बगहना-जेवर आ िकछु ¤पया-पैसा लय \nजjलादक पाछू-पाछू जंगल पहुँचलीह। िशवधरक बिहन कहय लगलिथ_ह जे यौ जjलाद भाई \nलोकिन हमर माय अहॉं सभकS कतेक मानैत छलीह। अहॉं लोकिन जे धन स7पित लेब से \nलीअ आ हमरा भाईकS छोिड़ दीऔ_ह। हमरा सौतेली मायकS कोनो वीमारी निह छैक। ओर \nहमरा भाईकS मारबाक ®लान अिछ। तS अहॉं लोकिन कोनो जानवरक कोढ़-कलेजी लय लीअ \nआ हमरा सौतली मायकS दय देबै_ह आ कहबै_ह जे ई िशवधरक कोढ़-कलेजी अिछ।  \nगायLीक बात सुिन पिहने तँ जjलाद लोकिन नाकर-कुकर केलै_ह। मुदा बादमे धनक \nलोभसँ लोिभत भय िशवधरकS एिह शत=पर छोड़वाक हेतु तeपर भेलाह जे ई किहयो अपना \nदेश घुिम कऽ निह आबिथ।  \nिशवधर दुनू भाए-बिहनकS ई शत= मानय पड़लै_ह। आ गहना-जेवर ¤पया पैसा लय \nिशवधरक जान बकैस देल गेल। िशवधर अपन देशकS छोिड़ दोसर देश चल गेलाह। आ \nिशवधरक बिहन गायLी घुिम कऽ राज दरवारमे आिव रहय लगलीह। एमहर चvडाल लोकिन \nकोनो जानवरकS मािर , ओकर कोढ़-कलेजी लय रानीकS दय देलिन। रानी बड़ खुश भेलीह।  \nओेमहर िशवधर अपन देश छोिड़ दोसर देश चल गेलाह। राजदरवारमे जा राजा सेवा-\nसुwुषामे रहय लगलाह। राजा बेटा छलाहे बड़ पैघ सं{कारी सेहो छलाह। राजा िन:स_तान \nछलाह। तS िशवधरकS अपना बेटा जकॉं मानय लगलाह। िशवधरकS उच िशJा देबाक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n32 \n \nयव{था कयलै_ह। िकछुए िदनमे िशवधर सव=गुण स7प³ भय गेलाह। राजा सेहो वृÐ भय \nगेलाह। िशवधर मे राÉयोिचत गुण देिख राजा हुनका अपन उरािधकारी िनयु±त कय संयास \nधारण कय लेलिथ।  \nएमहर राजा व²णदेव सगही प£ीक संग िमिल राजपाट चलबय लगलाह। व²णदेवक प£ी \nराजाकS अपन पिरणय लीलामे जकरने रहली। राजा हर हमेशा प£ीक जी-हुजुरीमे लागल रहैत \nछलाह। गंगा दशहराक िदन छल। गंगा {नानक बहाना बना कय अपन संतौली बेटी गायLीकS \nसंग लय गंगाकात अयलीह। दुनू माय-बेटी गंगामे {नान करय लगलीह। रानीक िनयतमे खॲट \nछल। ओकर गायLीक Dित ई°यक भाव जािग उठल। आ रानी गंगाक तेज धारामे गायLीक \nधकेल देलक। गायLी गंगामे दहा गेलीह। रानी कानैत-िखझैत घर अयलीह। िकछु दुरक \nबाद राजा िशवधर राÉय पड़ैत छल। संयोग नीक छल। िशवधर िकछु सैिनककS लय िशकार \nखेलवाक Dयोजनाथ= गंगाक िकनारमे आयल छलाह। िशवधर गंगामे भिसयैत विचयाकS देिख \nिसपाहीकS आदेश कयलाह जे एकरा गंगासँ ऊD कर।  \nिसपाही भिसयाइत गायLीकS ऊपर कयलक। गायLी िन=व{L भय गेल छलीह। राजा \nओिह िन=व{L क_याकS अपन चादर पिहरा अपना दरवारमे बिहकरनीक ¤पमे रािख लेलिथ_ह। \nगायLी अपना भाइकS पहचािन गेलिथ_ह। ओ सोचय लगलीह जे ई तँ हमर भाई िशवधर \nिथकाह। राजा िशवधरोकS गायLीक Dित िवशेष {नेह रहैत छल।  \nएक समयक बात छल। राजा िशवधरक राÉयमे बड़ पैघ मेला लागल छल। राजा ओिह \nमेलामे भाग लेबाक हेतु चललाह। ओ बिहकरनी लग जाकय पुछलिथ_ह- \n“गैबिहकरनी, मेलासँ तोरा लेल की नेने अयवौ से कह। ” \nविहकरनी बजलीह- \n“मािलक , हमरा वा{ते एक काठक बनल हंस नेने आयब। ” \nराजा िशवधर अपना राÉयक सभसँ पैघ मेलाक उ­ाटन कय बहुतो रास रस-समान \nखरीद बिहकरनीक हेतु काठक बनल हंस सेहो खरीदलै_ह। निह जािन जे बिहकरनीक Dित \nराजाक {नेह अनायासे िकयैक बिढ़ गेल छल। राजा गायLीमे अपन बिहनक ¤प देखैत \nछल। आ अपन बिहनहुसँ अिधक fयान रखैत छलाह।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n33 \n \nसंfयाक समय जखन राजा िशवधर घर पहुँचलाह तखन िकछु समानक संग काठक \nबनल हंस सेहो बिहकरनीकS देलिथ_ह। गायLीक शयन कJ बहरधारामे छल। जखन िनिश \nभाग राित भय जाइत छल , सभ िकयो सुित रहैत छल तखन बिहकरनी काठक बनल हंसकS \nअपना सामनेमे राखिथ आ संगिह सूप आ वारहिन सेहो राखिथ। सभ व{तुकS सामने रािख \nवाजिथ- \n“हे हौ हंस , ई सूप वारहिन िछयैक की निह ?” \nहंस बाजिथ- \n“हँ तँ हँ। ” \nविहकरनी बाजिथ- \n“ई राजा हमर भाई िशवधर िथकाह की निह ?” \nकाठक बनल हंस- \n“हँ तँ हँ। ” \nबिहकरनी- \n“हमरा भाईकS जjलाद मारबाक हेतु जंगल लय गेल की निह ?” \nहंस- \n“हँ तँ हँ। ” \nएिह Dकारे बिहकरनी अपन यितत घटना हंसकS सुनाबिथ आ हंस सभ क¤ण कथामे \nहुँहकारी भरिथ। नोकर-चाकर , सर-िसपाही आ खुिपया िवभाग राजाकS कहलिथ_ह जे सरकार \nबिहकरनीकS अपने की खरीद देलयि_ह जे भिर राित हँ मे हँ करैत रहैत अिछ। सभक िन_द \nहमराम कय दैत अिछ।  \nराजा Dतापी आ सं{कारी छलाह। ओ एक राित जखन सभिकयो गाड़ी िनoामे छल \nतखन अपना शयन कJसँ उिठ बिहकरनीक बहर धाराक ओठमे आिब ठाढ़ भय गेलाह।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n34 \n \nराजा िशवधर बिहकरनीक सभ बात सुनय लगलाह। विहकरनी सूप , वारहिन काठक \nहंसक सामनेमे रािख बाजिल- \n“हे हौ हंस , ई सूप वारहिन िछऐक की निह ?” \nहंस बाजल- \n“हँ तँ हँ। ” \nबिहकरनी- \n“ई राजा िशवधर हमर भाई िथकैक की निह ?” \nहंस- \n“हँ तँ हँ। ” \nबिहकरनी- \n“हम एक भाई आ एक बिहन िथकहु की निह ?” \nहंस- \n“हँ तँ हँ। ” \nबिहकरनी- \n“हमर अपन माय बचपनेमे मिर गेली की निह ?” \nहंस- \n“हँ तँ हँ। ” \nबिहकरनी- \n“हमर बाबूजी दोसर िवयाह कयलै_ह की निह ?” \nहंस-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n35 \n \n“हँ तँ हँ। ” \nबिहकनी- \n“हमर भाई गे_द खेलाइत छलाह की निह ?” \nहंस- \n“हँ तँ हँ। ” \nबिहकरनी- \n“गे_द उछिल कऽ हमरा सौतेली मायक गोदीमे चल गेल की निह ?” \nहंस- \n“हँ तँ हँ। ” \nबिहकरनी- \n“जjलादक माfयमे हमरा भायक कोढ़-कलेजी लेवाक लेल कहलक की निह ?” \nहँस- \n“हँ तँ हँ। ” \nबिहकरनी- \n“हमर भाई हमरा गंगासँ छािन वाहर लौलै_ह की निह ?” \nहंस- \n“हँ तँ हँ। ” \nविहकरनीक मुँसँ ई शËद सुिन राज िशवधर िवäल भय गायLीक गद=िन पकिड़ कानय \nलगलाह आ गायLी सेहो गलामे गला लगा कानय लगलीह।  \nराजा िशवधरक खुिपया िवभागक पदािधकारी जे राजाक पाछॉं राजाक गित िविधपर नजिर \nरखवाक हेतु छपल छलाह। ओ तुरत महामंLीकS व{तु ि{थित सँ जानकारी करौलै_ह।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n36 \n \nमहामंLी दौगल राजाक समीप आिव राजा आ गायLीकS बोल-भरोस दैत दुनूकS रिनवामे लय \nगेलाह।  \n  \n२ \nडॉ. बचेrर झा \nमैिथली सािहeयमे यदुनाथ झा ‘यदुवरक देन  \nसहरसा िजलाक Dाचीन लेखक वा किव लोकिनक िव{तृत पिरचय Dा®त करबाक साधन \nनिह अिछ। य]िप हुनका लोकिनक रचना अिधकvशत: Dकािशत होइ त छल  ‘िमिथला मोद ’मे \nपर_तु कोनो सािहeयकार अपन पिरचयक Dसंगमे निह िलखैत छलाह।  \nयदुनाथ झा ‘यदुवर ’मैिथली भाषा एवम् सािहeयक िवकासक लेल  ‘मोद युग ’मे जे कोनो \nअनवरत सािहeय रचना करैत रहलाह तािहमे सँ एक Dमुख यि±त रहिथ  ‘यदुवर ’सहरसा \nिजलाक मुरहो गामक वासी, िशJे सं{कृतक िव¿ान  डाक-तार िवभागमे जीिवकाप³ रहिथ।  \nिमिथला मोदक एक सश±त लेखक आ यापक अथ=मे जातीय िहत िच_तक छलाह। \nिहनक ज_म अनुमानत: 1888 ई. तथा मृeयु 1932 ई.मे भेलि_ह। मोदक ज_मिहसँ िहनक \nरचना उपलËध भेल छल। डॉ. जयका_त िमw िहनक Dसंगमे कहैत छिथ- ‘Enthusiasm for \nMaithili unbound, Very few well Parallel to him’ मैिथली सािहeयमे गीतक जे एकटा सश±त \nपर7परा अिछ तािह ¬ममे यदुवरजी बहुत गीतक रचना कएने छिथ। ओकर िवषय व{तु \nDितपादन करबाक शैली आिदमे पिरव=न कऽ देलि_ह। गीतहुमे हुनक नव दृि¸कोणक \nअिभयि±त भेल अिछ। गीतक अितिर±त अनेको किवता, कैकटा िनव_ध िमिथलाक एक \nजिटल सम{या, वैवािहक सम{याकS D{तुत करैत कथा आिद Dकािशत छिन। िहनक \nिवचारधारा कतेक Dगितशील एवम् आधुिनक छलिन से {प¸ ¤पS अिभय±त भेल अिछ। \nमैिथलीक रा°Ñीय गीतक संकलन मैिथली िगतvजलीक भूिमकामे संकलन एवम् Dकाशन कय \nयदुवरजी एकटा नव िदशाक संकेत कयलि_ह जकर ऐितहािसक महeव छैक।  \nभूिमकामे {प¸ कहने छिथ : ान wृंगािरक स7ब_धी किवता पराकाQा धिर पहुँिच गेल \nअिछ आब रा°Ñीय िवषयक किवता पराकाQा धिर पहुँचेबाक अिछ। आब रा°Ñीय िवषयक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n37 \n \nकिवताक Dकाशन होयब परमावcयक अिछ। एिहसँ िसÐ होइछ जे मैिथलहुमे रा¸ीय भावना \nएवम् आधुिनक िवचारधाराक Dादुभव होमए लागल। शंकरक िववाह नामक गjप , Dभात \nDभा, मैिथलीक आरतीनव युगक लोकिनसँ। गृ°म ऋृतु वण=न åमर आिद कायरचना तथा \nवस_त आिद िनव_ध Dकािशत छिन जकर उjलेख आगq कयल जाय।  \nमैिथली समाजक यापक ¤पS िहत िच_तक िमिथला, मैिथल आ मैिथलीक उ³ितक हेतु \nसतत संघष=शील। यदुवरजी कतहु कतहु परंपराक पालन किरतहु िवषय-व{तु एवम् िशjप \nदूहूमे नवीनता आिन देलिन। देश भि±त भावनाकS {प¸ ¤पS मुखिरत कयने छिथ।  \nसव= Dथम D{तुत अिछ िहनक िकछु गीत। {वभािवक धािम=क Dवृिक रहबाक कारणS \nभि±त गीतक रचना करब {वाभािवक। थोड़ शËदमे हृदयक भि±तभाव अिभयि±त करैत-\n ‘दुगक व_दना : \nजय जय दुगæ, दुिरत िनवारणी, \nभव भय हािरणी िरपु संहािरणी, \nजन सुख कारीिण तारीिण , \nवढ़ु तनु धािरणी जगदुपकारीिण , \nिशव संग सतत िवहारीिण , \nजय नारायणी नरक िनवारीिण  \nयदुवर अधम उधारीिण।।  \nतीनटा गीतमे चuडीक व_दना कयने छिथ। जािहमे देश भि±तक भावनाक जे अिभयि±त \nभेल अिछ से पqतीएसँ {प¸ होइछ।  \n“िमिथलाक मान राखू भारतमे चuडी, एरहु सभ पाप हो रामा।। ” \nदोसर गीतमे भगवतीकS उपराग दैत छिथ_ह जे जािह भूिमसँ अहq ज_म लेलहुँ तकरे आइ \nदुद=शा अिछ आ से अहq देखैत छी। िवषम व{तु एवम् िवचारधारामे कतेक आधुिनकता छलिन \nतकर उदाहरण अिछ- \n“मैिथलीक आतÒ नामक किवता। ” एिहमे मैिथली अपन स_तानकS क¤ण {वरS अपन \nदुद=शा दूर करबाक लेल कहैत छिथ_ह। िमिथला िशिJत समाजकS जे अपनाकS DवुÐ मानैत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n38 \n \nछलाह िह_दीए िDय छलै_ह। हुनका लोकिनपर ने अंेजक मातृभाषाक Dेमक Dभाव आ ने \nबंगालक नव जागरणक। अपने घरमे अपन मातृभाषा छोिड़ िह_दीक भ±त बिन अपनाकS \nगौरवाि_वत बुझिनहार मैिथल छलाह। {वदेश , {व भाषा, {वजाितसँ िवमुख मैिथल सन दोसर \nजाित भिरसके छल होएत। तS ओहन DवुÐ मैिथलक हेतु- \n“की अपराध हमर अिछ कहु-कहु िमिथलाक सपूत सुजान। भए रहलहुँ अिछ पतन \nदृि¸ सॱ हम अवनत दुिद=न खिरहान।।  \nचूिभ-चूिभ मुख हमिह िसखाओल बाजब माय-बाप अिछ।  \nिवलरै छी सभ हमर आई िकए हा ओ अहq लोकिन Dेमािदया।।  \nताकू ऑंिख उठाय कनेको िथकहुँ मैिथली माय अहqक।  \nखैने लात िफरै छी घर-घर , कोनहुँ िविधए जीवन रािख।।  \nदोसर किवता अिछ  ‘नवयुवक लोकिनसँ नÚ िनवेदन ’ \nकिव नवयुवक लोकिनसँ आह करैत छिथ जे ओ लोकिन आल{य छोिड़ भाषा, जाितक \nिवकासक लेल किटवÐ भय जािथ तािह हेतु केओ उपहासो जौ करए तँ करए िदयौ।  \nहँसय देिख य]िप केओ अहqकS हँसय िदयौ मिर पोख , \nदेश , जाित ओ धम= हेतु िनज िकछु तँ समय बँचाउ , \nकोनहु िविध देशक सेवाकS सबथल राम जँचाउ।  \nसािहयमे åमरक चच उeयिधक होइत रहल। åमरक गुंजन कानकS तृ®त मनिह \nकरओ , मुदा ओकर {वभाव िन_दनीय मानल जाइछ। लोभी, मुदा यदुवरजी ¤पS उदार चिरL \nयि±तवक संग तुलना कएल।  \nएिह मा_यताक खuडन कय नव दृि¸कोणक {थापना कयलि_ह अिछ। हुनक मते åमर \nकपटी निह अिछ ओ तँ गुणक अ_वेषण करैत रहैछ। एक फूलसँ दोसर फूलपर जायब गुणक \nअ_वेषण करब िथक। समाजहुमे गुणवान यि±तक आदर होबक चाही। गुणवान यि±तक गुण \nाहकक अभाव निह।  \n“कारी देिख åमर सब तोहर , करइत छिथ उपहास ,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n39 \n \nकपटी ¤प कहै छिथ सब और दैत अिछ Lास।  \nकारी ¤प िविचL य]िप तो िक_तु सकल गुण Ýयात् \nगुिणए जन करइत छिथ जगमे गुणी जनक स7मान। ” \nजिहना åमर चिच= तिहना कोइली आदृत। ऋृतुराज वस_तक वण=न। वस_तक आगमन \nसंदेश बाहक कामदेवक एक शस±त सैिनक िथक कोइली। परंच यदुवरजी एहू मा_यताकS \nखिuडत कय जागरणक दूतमानलि_ह अिछ। एकटा ओ कोइलीसँ भारतवासीक पार{पिरक \nई°य, ¿ेषकS य±त करैत कहैत छिथ_ह।  \n“सुमिर सुमिर तोहरा हे कोिकल , नयन नीर विरसाबै, \nभा«यहीन भारतवासीकS जनु किहयो िवसराउ।  \nसभकS बचन सुनाय िहतक पुिन वैर , िवरोध हैटाउ। ” \nिवषय-व{तुमे नवीनता अनवाक ¬ममे उपेिJत तुछ व{तुक वण=न कय एकटा नव \nिदशाक सूL पात कयलिन। उjलू, रेलबे {टेशनक िसंगनल , मोिसयानी,कुकुर आिदपर काय \nरचना करब िहनक मौिलकताक पिरचायक िथक। उदाहरण {व¤प- मोिसयानी : \n“शाि_त भरल छुए जे मोिसयानी, \nतोहर गुणकS सभ केओ मानी, \nकलमक मािर खाइओ ढेिर , \nतथािप दैत छ मिस Dितवेिर। ” \nएिह DकारS यदुवरजीक काय रचनाकS सव=L कोनो ने कोनो Dकारक मौिलकता, नवीनता \nअिछए। {वदेश , {वभाषा आ सभ जाितक िहत िच_तन , ओकर उ³ितक हेतु अथक Dय£ \nकरब संगिह ओकर अिधकार Dाि®तक लेल संघष=शील रहब Dधान उÔेcय छल।  \nिमिथला, मैिथल एवम् मैिथलीक लेल कतेक Dेम छलिन तकर उदाहरण {व¤प चािरटा \nपqती- \n“सूनू औ ब_धुगण eयागू ई िवषधर िन_दकS \nक=य पालनमे लागू, भजु मातु पद अरिव_दकS  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n40 \n \nगqिथ एकताक सूLमे, िहनका जगाउ सब िमिल कए , \nिनज देश िमिथला, जाित मैिथल , मातृ भाषा मैिथली...।” \nअ{तु शुभम्...। \n3.  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \nवापसी \n \n  \n  \n \n  \n  \n  \n \n  \nवापसी \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n41 \n \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \nराजदेव मuडल  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n42 \n \n  \n  \n  \n \n  \nपjलवी Dकाशन  \nिनम=ली \n  \n  \n  \n  \nISBN :  \n  \nदाम : `50/- \nसविधकार सुरिJत  ©wी राजदेव मuडल  \nपिहल सं{ क रण :2018 \n  \nDकाशक : पjलवी Dकाशन  \nतुलसी भवन, जे.एल.नेह¤ माग=, वाड= नं. 06,  िनम=ली, िजला-सुपौल, \nिबहार: 847452  \n  \nवेबसाइट :http://pallavipublication.blogspot.com  \nई-मेल : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \nमोबाइल :8539043668, 9931654742  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n43 \n \nिD_ट : मानव आट=, िनम=ली (सुपौल) \nआवरण :wीमती पुनम मuडल, िनम=ली (सुपौल) िपन : 847452  \n  \nWAAPSI  \nOne-Act Play by Sh. Rajdeo Mandal.  \n  \nऐ पोथीक सविधकार सुरिJत अिछ। कqपीराइटधारकक िलिखतअनुमितक \nिबना पोथीककोनो अंशक छाया Dित एवं िरकॉिडंग सिहत इले± Ñॉिनकअथवा यvिLक, कोनो माfयमसँअथवा ानक संहण वा \nपुनD=योगक Dणाली ¿ाराकोनो ¤पमेपुन²eपािदत अथवा संचािरत-Dसािरतनिह कएल जा सकैत अिछ।  \n  \n  \n  \n  \n  \nसािहeयसँ िसनेह रखिनहार  \nसुधीजनकS सादर समिप=त।  \n \n  \n  \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n44 \n \n  \n  \n \n  \n  \n  \n \n  \nपाL पिरचय - \n  \n1.      पितलाल -       (दहेजक लोभी बेकती) \n2.     लुतीचन -        (पितलालक ामीण) \n3.     कंतलाल -        (पितलालक बेटा) \n4.    च_देसर -         (पितलालक समधी) \n5.     फूलोदाय -       (कंतलालक प£ी आ च_देसरक बेटी) \n6.    सुखबा-          (च_देसरक बेटा) \n7.     घॲघाय -         (च_देसरक ामीण) \n8.     चटपिटया-     (च_देसरक ामीण) \n8.  \n  \n \n  \n  \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n45 \n \n \n  \n  \n  \n  \n \n  \nअंकDार7भ  \n \nDथ म दृcय  \n{थान- पितलालक दुआिर।  \nसमय- िदन।   \nलुतीचनक Dवेश  \n  \n  \nलुतीचन-            (जोरसँ आवाज दैत अिछ।) \n                        काकाऽऽऽयौ काकाऽ ऽ। अँगनामे िछऐ यौ। एने आऊ कनी।  \n                        (पितलाल भीतरसँ िनकलैत अिछ।) \n  \nपितलाल-          िकए एते जोरसँ हjला करै छँह। बाज ने की बात िछऐ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n46 \n \n  \nलुतीचन-            कािà सॉंझमे हाट गेल छेलॱ। अहq समधीक भाय भेटल छल। समधी \nबेमार अिछ। ओ कहलक भSट करबाक लेल।  \n  \nपितलाल-          धुर , की भSट करबै। िबयाहमे जे दहेजक ¤पैआ बॉंकी रिह गेलै से अखनी \nतक निह देलक। दू गोरेक सोझामे गछौटी केने छल।  \n  \nलुतीचन-            छोिड़ दहक आब ओइ ग®पकS। कहिबयो छै- भेल िबआह आब करब की।  \n  \nपितलाल-          केना छोिड़ देबइ। ऐ कारणे तँ अँगनामे माए बेटा दुनू िमिल कऽ हमरासँ \nलड़ैत रहैए।  \n  \nलुतीचन-            ओतए जेबहक तब ने कोनो बातो हेतह।  \n  \nपितलाल-          तहूँ चल ने लुतीचन। दुनू गोरे रहबै तँ ग®पो चलबैमे ठीक रहतै।  \n  \nलुतीचन-            ठीके छै। हमहूँ जाएब। ओनएसँ बजारक काजो केने आएब। अहqआऊ हम \nतैयार रहब।  \nq \n(कहैत लुतीचन D{थान करैत अिछ।) \nसीन Óाप।  \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n47 \n \nदोसर दृcय- \n  \nसमय- िदन  \n{थान- (पितलालक समधी–च_देसरक घर।  \n  \n(पितलाल आ लुतीचनक Dवेश) \nलुतीचन-            दुआिरपर तँ कोय निह अिछ।  \n(अँगनासँ कनबाक {वर आिब रहल अिछ।) \n  \nपितलाल-          (कान लगा कऽ सुनैत अिछ) \nयौ समधीजी छी यौ। अँगनासँ िनकलू ने। हम दुआिरपर ठाढ़ छी।  \n(कनबाक {वर मिÐम भऽ जाइत अिछ। च_देसरक जेठ बेटा सुखबा ऑंिख \nपोछैत िनकलैत अिछ।) \n  \nसुखबा-              आऊ बाबू, अँगने आऊ।  \nबाबूजी निह रहला। चिल गेला {वग=। आब हुनकासँ भSट निह होएत।  \n  \nपितलाल-          ओह ! जुलुम भऽ गेलइ। की भेल छेलै? \n  \nसुखबा-              (कनैत {वरमे) िकछो निह भेल रहै। दू-तीन िदनसँ बेाखार लगै छेलै। आइ \nएकाएक छातीमे दरद उठलै आ जाबे सचेत भऽ कऽ असपताल लऽ जैतॱ ताबे \nपराने छुिट गेलइ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n48 \n \n  \nपितलाल-          अछा सबुर करह। कनलासँ िकछ निह हेतह। की करबहक , भगवानकS इएह \nमंजूर छेलइ। होनीकS िकयो निह रोिक सकैत अिछ। धरतीपर एतबे िदनक \nदाना-पानी िलखल छेलैन। धीरज तँ बा_है पड़तह।  \n  \nसुखबा-              हँ, से तँ ठीके। आब दोसर उपाये कोन छइ। मुदा पिहनेसँ एहेन बातक \nकिनयé शंका निह छेलइ।  \n  \nपितलाल-          हौ, एहेन मृeयु तँ सभसँ नीक। िकनको सेवो-टहलक अवसर निह भेटलैन।  \n  \nसुखबा-              ई तँ दोसर बात भेल बाबू। मुदा अचानक जे कोनो भिरगर भार कपारपर \nपिड़ जाइ छै तँ...। \n  \nपितलाल-          शाि_तसँ काज करबहक तँ सब चीजक रा{ता लिग जेतइ।  \n  \nसुखबा-              चलू बाबू। अहq सभ लहाश लग बैसब। ओइठाम िकयो नइ छइ। दाह-\nसं{कारक लेल हमरा कतेक चीजक इि_तजाम करए जाए पड़त।  \n  \nपितलाल-          चलह।  \n(सुखबा आगू आ पाछूसँ पितलाल आर लुतीचन िवदा होइत अिछ।) \nq \nसीन Óॉप।  \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n49 \n \nदृcय- तीन  \n  \nसमय- िदन।  \n{थान- च_देसरक घरक एक भाग  \n  \n(चौकीपर च_देसरक लहाश अिछ। एकटा औरितया ओइठाम बैसल अिछ। \nसुखबा, पितलाल आ लुतीचनक Dवेश।  \n(पितलालकS देखते औरितया नोर पोछैत िवदा भऽ जाइत अिछ।) \n  \nसुखबा-              अहq सभ अहीठाम बैसू आ हमरा लकड़ीक इि_तजाम करैले जाए िदअ। \n(कहैत िवदा भऽ जाइत अिछ। पितलाल माथपर हाथ दऽ एक कातमे बैस \nजाइत अिछ।) \n  \nलुतीचन-            मन िकएक दुिखत करै छी। बुढ़ छेलैथ नीके भेलैन जे मिर गेला।  \n  \nपितलाल-          से तँ ठीके कहै छी। मुदा प£ी आ बेटाकS की जवाब देबै? ओ तँ हमरे िदस \nहुड़कान मारै छइ।  \n  \nलुतीचन-            की हुड़कान मारैए ? \nपितलाल-          धुर तूँ की बुझबीही। गुड़क मािर तँ धोकड़े बुझै छइ। प£ी कहैत रहैए जे \nलेाककS केते दहेज देलकै। मुदा अहqकS ठिक लेल। गछलो टका निह देलक। \nअहq बुड़बक छी। मु²ख छी।  \nलुतीचन-            अछा, सुनू एकटा बात कहै छी।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n50 \n \nपितलाल-          कह ने रौ। कोनो उपाय लगा ने।  \n  \nलुतीचन-            समधीक कान िदस देखै िछऐ।  \n(लहाश िदस इशारा करैत) \n                        दुनू कानमे सोनाक कनौसी अिछ िनकािल कऽ जेबीमे रिख िलअ। िकयो \nऐठाम निह छै जे देखबो करत।  \n  \nपितलाल-          बात तँ तूँ ठीके कहै छँह मुदा बुिझ जेतौ तब की हएत ? \nलुतीचन-            ऐठाम आइ केतेक लेाक एतै आ जेतइ। ओइमे की पता चलतै जे के \nलेलक। आ जँ बेसी डर बुझाइत अिछ तँ अपना गामे िदस चिल देबइ।  \n  \nपितलाल-          ठीके कहै छँह। इएह अि_तम उपाय अिछ।  \n                        (उिठ कऽ समधीक लहाश लग जाइत अिछ।) \nq \nसीन Óॉप।  \n \n  \nदृcय- चािर  \n  \nसमय- िदन।  \n{थान- चौबिटया।  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n51 \n \n(पितलाल आ लुतीचन लफड़ल चौबिटया लग पहुँच गेल अिछ। पाछूसँ सुखबा \nअपना दूटा गॱऑं घॲघाय आ चटपिटयाक संगे Dवेश करैत अिछ।) \n  \nसुखबा-              (हjला करैत) यौ बाबूऽऽऽ। कनी ठाढ़ रहू।  \n                        (पितलाल आ लुतीचन ठाढ़ होइत अिछ) \n  \nघॲघाय-             (हकमैत) यौ िकएक भागल जाइ छी? \n  \nपितलाल-          भागल कहq जाइ छी। हम तँ गाम जाइ छेलॱ।  \n  \nघॲघाय-             गाम िकएक जाइ िछऐ ? \n  \nपितलाल-          जाइ छी गामपर सँ बेटा-पुतौहकS भेज देबइ। ओ सभ एता तँ दाह-सं{कारमे \nभागो लेता।  \n  \nचटपिटया-         अहqक घरपर समाद भेज देने छी। ओ सभ अिबते हेता। अहq परेशान \nनिह होउ।  \n  \nपितलाल-          परेशान केना निह हएब। दूटा माल-जाल अिछ। घर-अँगनाकS सुनहट \nछोड़नाय नीक बात हेतइ। हम जाइ छी।  \n  \nचटपिटया-         एकटा ग®प सुिन िलअ समधीजी तब जाएब।  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n52 \n \nपितलाल-          जjदी कहू।  \n  \nचटपिटया-         केना कहब , किहतो अनोन सन लगैत अिछ आ निह कहब सेहो निह बनतै।  \n  \nपितलाल-          सोझ मुहS कहू ने। जे कहैक अिछ।  \n  \nचटपिटया-         देिखयौ, अहq ई निह सोचबै जे कोनो आरोप लगबै छी। ओना, कर-कुटमैतीमे \nएहेन बात बाजब अनुिचते होइ छइ। मुदा जँ निह बाजी तँ आरो अनुिचत। \nस_देह आ शंकाकS साफ कऽ ली, सएह उम होइ छइ।  \n  \nघॲघाय-             तूँ तँ तेतेक ग®पकS घुमा-िफरी करै छहक जे एिहसँ नीक हमरा बाजए \nदएह।  \n  \nपितला-             हँ-हँ, अहॴ बाजू।  \n  \nघॲघाय-             यौ समधीजी, लहाश लग अहॴ बैसल छेलॱ। तखनी ओइठाम िकयो निह \nछेलै। सोनाक कनौसी कानमे निह छइ। अँगनाक {Lीगण सभ बजैए जे \nसमधीक कानक कानौसी अहॴ िनकािल लेिलऐ।  \n                        (पितलाल चु®पी साधने ठाढ़ अिछ।) \n  \nचटपिटया-         चुप रहने काज निह चलत समधीजी। सोनाक कनौसी छेलै तँए पुछै छी। \nअहqकS एना निह करबाक चाही।  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n53 \n \nपितलाल-          ठीके कहै छी। हमरा एना निह करबाक चाही। मुदा समधीजी जे हमरा संगे \nकेलक से हुनका करबाक चाही? \n                        (पितलालक बेटा कंतलाल आ पुतौह फूलोदाय Dवेश करैत अिछ।) \n  \nचटपिटया-         ओ तँ बेचारे {वग= चिल गेला। ओ अहq संगे की केने छला? \n  \nपितलाल-          अखनी तक दहेजक ¤पैआ जे गछौटी केने छल से बॉंकीए अिछ। \nओना, अपने तँ दुिनयSसँ चिल गेला।  \n                        मुदा ओ ¤पैआ हमरा के देत ? \n  \nचटपिटया-         ओ! तँए ओकरा बदलामे कानक कनौसी घॴच लेिलऐ।  \n  \nपितलाल-          तँ की किरतॱ। प£ी आ बेटा कहैत अिछ जे अहq मु²ख छी। िबआहमे \nठका गेलॱ। अहq मनुख निह छी।  \n  \nकंतलाल-           बाबूजी, अहq एतेक नीचा िगर जाएब से पता निह छल।  \n  \nफूलोदाय-          (पित कंतलाल िदस तकैत) \n                        अहqक बाबूजी पिकया आदमी अिछ। जीयतक तँ बाते छोड़ू, मुइलोसँ सूइद \nसमेत तसील लैत अिछ।  \n  \nकंतलाल-           हुनकर सेानाक कनौसी अपास कऽ िदयौ। आब ऐ िवषयमे हम किहयो निह \nबजब।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n54 \n \n  \nपितलाल-          ठीके छै, जखन तोरो वएह िवचार छौ तँ वापस कऽ दइ िछऐ।  \n                        (पितलाल सोनाक कनौसी सुखबाक हाथमे दैत अिछ।) \n  \nघॲघाय-             अछा, आब सब ग®प छोड़ू। चलै चलू, दाह सं{कारमे।  \n  \nपितलाल-          आब कोन मुहS ओइठाम जाएब। सोना तँ हम वापस कऽ देलॱ। मुदा हमर \nDितQाक वापसी तँ निह भऽ सकैत अिछ।  \n  \nफूलोदाय-          िच_ता निह क¤ बाबूजी। अहq चलू। हमर घर-पिलवार िछऐ। हम सब \nबात स7हािर लेबइ।  \n  \nकंतलाल-           बाबूजी, अहq तँ िघनेबे केलॱ। सासुरमे हमरो िघना देलॱ।  \n  \nपितलाल-          देिखयौ, जेकरा लेल कानलॱ, तेकरा ऑंिखमे नोरे निह। आब ऐठाम हम ठाढ़ \nनिह रिह सकै छी।  \n                        (तेजीसँ D{थान) \nq \nसीन Óॉप।  \n \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n55 \n \n \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nरबी_o नारायण िम w- तीनटा आलेख , दूटा लघुकथा आ उप_यास  नम{त{यै (आगq) \n  \nरबी_o नारायण िमw  \nरबी_o नारायण िमwक  \nतीिनटा आलेख  \n  \nसंपि ह{तvतरण  \nसंपि ह{तvतरणअिधिनयम , 1882  १ जुलाइ १८८२सँ लागू भेल।संपि ह{तvतरण अिधिनयम {वैिछक ह{तvतरण-\nिब¬ी, ब_हक  (भरना),  उपहार, अदला- बदली, चाज=पर लागू होइत अिछ।िवरासात, िदवािलआपन, जती, _यायलयक आदेशक \nअनुपालन हेतु,,  वा इJा पL ¿ारा कानूनक अनुपालनक हेतु कएल गेल संपिक ह{ता_तरणपरसंपि ह{तvतरण अिधिनयमलागू \nनिह होइत अिछ।  \n±यो अपन संपि िकएक बेचैत अिछ? पैसाक Dयोजन भेला पर-जगजािहर जबाब अिछ।बेचएबलाकS उिचत पैसा भेिट \nजाइक आओर िकननाहरकS सही सलामत संपि जेना जमीन, मकान, êलैट, भेिटजाइक जािहपर िकननाहर िनवध ¤पसँ \nमािलकाना हक Dा®त कए सकए, ओकर {वेJा एवम् कानून स7मत तरीकासँ ओकर ऊपभोग कए सकए।एहन निह होइक जे \nकीननाहर सभटा पैसा दए दैक मुदा कीनल गेल संपिपर ±यो आन अपन हक लए ठाढ भए जाइक, िकंबा बलपूब=क ओिह \nसंपिपर कजा बनओने रहए।कएबेर एहनो होइत अिछजे एकिहटा संपि कैगोटाक हाथे बेिच देल गेल हो िकंवा ओिह \nसंपिपर बØक वा कोनो आओर यि±तक कज होइक आओर ओिह तरे ओ संपि ब_हक पड़ल हो।तािह हेतु ई आवcयक \nअिछ जे कोनो संपि कीनबासँ पूव= ¬ेता उिचत पूछताछ कए सुिनि त कए लेिथजे ओिह संपिपर कोनो लफड़ातँ निह \nअिछ।  \nसंपिक ह{ता_तरणक समयमूलतः िनÂिलिखत बातक fयान राखब ज¤री िथकः  \n१.बेचनाहरकS ओिह संपिपर पूण= कानूनी अिधकार हेबाक चाही, तािह हेतु ओकरासँ संपिक मूल द{ताबेजक मvग \nज¤र करबाक चाही, माL फोटोकqपी देिखकए सौदा निह तय कए लेबाक चाही।  \n२.सब-रिज°Ñारक कायलयसँ एिह बातक पªाजानकारी लेबाक चाहीजे ओ संपि भरना/ब_हकतँ निह अिछ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n56 \n \n३.सब-रिज°Ñारक कायलयसँ एिह बातक एिह बातक जानकारी सेहो लेबाक चाहीजे ओ संपि कहॴ पिहने ककरो \nहाथे बेिच देल गेल तँ निह अिछ? \n४.एिह बातक जानकारी लेबाक चाहीजे बेचनाहर ओिह संपिकS कतएसँआ केना Dा®त केलक, तािह द{ताबेजकS देिख \nकए सुिनि त करबाक चाही जे बेचनाहर सही आदमीसँ ओ संपि कीनने अिछ, माने जे जकरासँ ओ ओिह संपिकS कीनलक \nतकर ओकरा बेचबाक पूण= अिधकार रहैक िक निह, अ_यथा कािà भेने ±यो सामने आिब कए किह सकैत अिछजे ओिह \nसंपिमे हमरो िह{सा छल, तकरा ±यो आन कोना बेिच देलक? एहन निह हो जे पैसा खचÄ केलाक बाद लफड़ा भए जाए।  \nकोनो संपि कीनबासँ पिहने की करबाक चाही? \n१. पिहने ई पता करी जे ओ संपि बेचनहारकS कतएसँ Dा®त भेल? की ओ ओकरा कानून एवम् द{ताबेजकअनुसार \nअिधकार Dा®त यि±तसँ कीनने अिछ? तािह हेतु िव¬यक अनुवंधक बजा®ता िनवंधन (सेल डीडक िनबंधन) भेल अिछ िक \nनिह? तकर Dमाण{व¤प द{ताबेज देखल जाए।  \n२. बेचनहारकओिह संपिपर कजा अिछ के निह? \n३. ओिह संपिकS ब_हक रािख कज= तँ निह लेल गेल अिछ, जँ लेल गेल अिछ तँ कज=क आपसी भेल िक निह, \n४. संपिक उपर कोनो टै±सबqकी तँ निह अिछ? \n५. जॱ संपि {वअिज=त निह अिछ तँ ओिहमे आनो लोकक िह{सा छैक िक बेचनहारएसगरे ओकर हकदार अिछ, \n६. संपिक दािखल खािरज बेचिनहारक नामे अिछ िक निह, \n७. संपिक वा{तिवक नापीक अनुसार ओकर रकबा द{तावेजमे देल गेल िववरणसँ मेल खाइत अिछ िक निह? \nसंपि बेचिनहारक ओिह संपिपर अिधकार सुिनि त कएलेलाक बाद कीननाहर एवम् बेचिनहार आपसमे एकटा \nसहमित पL पर ह{ताJर करताह।ओिहमे ¬य िव¬यक सभटा शत= िलखल जाएत, जेना संपिक मूjय, भूगतानक शत=।उिचत \nमूjयक {टvप पLपरसहमित पL पर बेचनाहर िकननाहरक अितिर±त दूटा गवाहक ह{ताJर होएब ज¤री िथक।  \nकोनो संपिक ह{ता_तरण हेतु िनवंधनसँ पूव= ओिह राÉयमे लागू कानूनक तहत सटvप पेपर लेब आवcयकिथक।आइ-\nकािà {टvप पेपर आनलाइन भेिट जाइत अिछ।तािह हेतु आनलाइन भूगतान कए ओकरजानकारी आनलाइन {टvप पेपर \nिव¬ेताकS देब ज¤री िथक। पेमटक सूचना Dा®त होइते ओिह सुिवधाके_o ¿ारा {टvप पेपरकS आनलाइन िनकािललेल जाइत \nअिछ।एिह तरहे आसानीसँ भारी मूjयक {टvप पेपरकS Dा®त कएल जा सकैत अिछ।  \n{टvप Þयुटीक गणना हेतु बेचल जा रहल संपिक सिक=ल रेटक आधार पर कएल जाइत अिछ।जॱ जमीनपर मकान \nसेहो बनल अिछ तँ ओकर अलग-अलग गणना कएल जाइत अिछ। िव¬य मूjय, सरकारी सिक=ल रेटदुनूमे जे Éयादा होएत \nतािह िहसाबसँ {टvप Þयुटी लागत। तकर अलाबा िनवंधन शुjक सेहो अलगसँ देबए पड़ैत अिछ।जॱ सिक=ल रेटक िहसाबसँ \nउिचत {टvप Þयुटी निह देल जाइत अिछतँ िनवंधन खािरज भए सकैत अिछ।  \nमुÝतारनामा(power of attorney) :  \nमुÝतारनामा/वकालतनामा (पावर आफ अटनÒ)क आधारपर कएल गेल संपिक ह{ताना_तरण  :  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n57 \n \nमाननीय उचतम _यायलय सूरज लै7प एवम् इ_ड{Ñीज बनाम हिरयाणा सरकार एवम् अ_यक मामलामे िनण=य देलक \nअिछ जे मुÝतारनामा (पावर आफ अटनÒ)क आधारपर संपिक ह{ताना_तरण गैरकानूनी िथक।मुÝतारनामा (पावर आफ \nअटनÒ) मूलतः िनकट स7ब_धीजेना िपता, पुL, प£ी वा खास िमLक पJमे एिह हेतु कएल जा सकैत अिछजे संपिकमािलक \nकोनो खास वजहसँ ओिह संपिक¬य िव¬यक िनवंधनमेउपि{थत निह भए सकैत अिछ, (जेना िक ±यो िवदेशमे हो ) \n(R.V. Raveendran, A.K. Patnaik, H.L. Gokhale IN THE  SUPREME COURT OF INDIA \nCIVIL APPELLATE JURISDICTION SPECIAL LEAVE PETITION  (C) NO.13917  OF  2009) \nिनवंधनक समय कीननाहर, बेचनाहरक अलाबा दूटा गवाहक उपि{थित ज¤री अिछ। ओिह गबाहक ह{ताJरकबाला \n(सेल डीड) पर ज¤री िथक। संपिक ¬य िव¬यक िनवंधनक समयमे कोनो कारणसँ बेचिनहार िकंवा कीननाहर {वयं \nउपि{थत निह भए सकैत अिछ तँ कोनो स7ब_धी वा िमLकS उिचत मुÝतारनामा(power of attorney)  दए ई काज \nकरावोल जा सकैत अिछ।  \nजॱ िव¬य मूjय पचास लाखसँ बेसी अिछ तँ कीननाहरक ई कत=य अिछ जे िव¬य मूjयक एक Dितशत कािट कए \nउिचत चालान DपL ¿ारा आयकर िवभागमे आनलाइन वा बैकमे जमा कए देिथ अ_यथा ओ आयकर िवभागक चपेटमे  \nआिबसकैत छिथ। एिह तरहS काटल गेल टाका आयकर िवभाग ¿ारा आयकर िरटन= भरलापर कुल देय आयकरमे िम_हा कए \nदेल जाइत अिछ।  \nसेल डीडक मसौदा : \nसेल डीडक मसौदा तैयार करबामे Dचुर सावधानी राखब ज¤री िथक। ओिहमे संपिक चौहÔी, रकबा, खाता \nनंबर, खेसरा नंबर, सिहत ओकर पूब=क मािलकक वण=न हेबाक चाही।िव¬यमूjय सिहत वेचिनहार एवम् कीननाहरक िववरण \nहेबाक चाही।बेचिनहार ¿ारा {प¸ घोषणा हेबाक चाही जे ओ ओिह संपिक पूण= मािलक अिछ, जे ओिह पर कोनो आन \nयि±तक अिधकार निह अिछ, जे कोनो तरहक कानूनी िववाद ओिह संपिपर निह अिछ, जे ओ संपिपर कोनो कज= निह \nबqकी अिछ, आिद, आिद। सेलडीडमे इहो िलखल जेबाक चाही जे ओ संपि बेचिनहारक {वअिज=त अिछ, जॱ से निह अिछ \nआओर ओ संपि संयु±त पिरवारक पु{तैनीसंपिक िह{सा अिछ तखन ओकरा िदयादी बटबाराकसंगे ई Dमाण देबाक चाही जे \nओ संपि ओकरे िह{साक अिछ आओर ओिहपर कोनो आन पिटदारक हक निह छैक।जॱ ओिहमे आनो पिटदारक िह{सा \nसािमल छैक, तखन ओिह संपिक िव¬य पL (सेल डीड) पर सभ पिटदारक द{तखत ज¤री अिछ आ_यथा भिव°यमे \nओिहपर कानूनी झंझिट भए सकैत अिछ।सेलडीड (िव¬य पL)क िनवंधनक बाद कीननाहर ¿ारा बेचिनहारकS िव¬य मूjयक \nपूरा भूगतानक बादेसेलडीड (िव¬य पL) कीननाहरकS देलजाइत अिछ।  \nजमीन-मकानक ¬य िव¬य सामा_यतः कमे काल होइत अिछ जािहमे जीवन भिरक कमाओल धन लािग जाइत अिछ। \nतS ज¤री अिछ जे ई काज पूण= सावधानीक संगे कएल जाए। कागज-पर ठीकसँ बनाओल जाए आ कीनल संपिक कजा \nठीकसँ लेल जाए जािहसँ बादमे कोनो Dकारक झंझिटमे निह पड़ी।q \n  \n \n \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n58 \n \n  \n  \n  \n¬ाि_तदूत  : कबीरदास  \nओिह युगमे जखन धािम=क क×रवाद चमÄeकष=पर छल, जखनिक जाित-पाितक भेदबाव समाजक मा_यता Dा®त केनिह \nछल संगिह सम{त िविध-िवधानकS Dाभािवत केने छल,कबीर दास एकिहबेर िवoोहक िवगुल बजा देलाह! ओिह युगमे जखन \nउच जाितक लोकक संपूण= समाज पर वच={व छलैक, जखन धािम=क, सामािजक एवम् आिथ=क शि±त पूण=तः िकछु यि±तक \nहाथमे िसमटल छल, -कबीरदास बािज उठलाहः  \nएक बूंद एक मल-मूतर, एक चाम एक गूदा।  \nएक जाितसे सव उपना, कौन वाभन कौन सूदा।।  \nयि±त-यि±तमे भेदभाव करब कबीरदासकS एकदम पिसन निह छलिन। एिह दृि¸सँदेखल जाए तँ ओ भि±तकालक \nमहान सा7यवादीछलाह।मानव-मानवमे िवभेद उतप³ करएबला धम=, अ_धिवrास वो वाï आडंवरक Dित जतेक कठोर \n²िखकबीरदास अपनओलिन ततेक िकओ निह अपना सकल।हुनकर कहब छलिन जे मानव माL एकिह ईrरक अंशअिछ। \nDकृित सभकS एकरंग वनओने अिछ, सभक सोिनत एकिह रंग अिछ, तखन ई िवभेद िकएक? \nएकै पवन एक ही पानी, करी रसोई _यारी जानी।  \nमाटी सूँ माटी लै पोती, लागी कहौ कहq धूँ छोती।।  \nकबीरदासकS जाित िवभेद एªोरी पिसन निह छलिन।ज_मभिर ओ पाखंड, सामािजक अ_याय, जातीय िव¿ेष, एवम् \nआिथ=क शोषणक िवरोधमे लड़ैत रहलाह।वाभन, शुoक कथे कोन ओ तँ िह_दू, मुसलमानक िवभेदकS सेहो {वीकार निह करैत \nछलाह।  \nजॱ तूँ वाभन वभनी जाया, तौ आन बाट है ±यो निह आया।  \nजॱ तूँ तुरक तुरकनी जाया, तौ भीतर खतना ±यो न कराया।।  \nकबीरदास उपदेशकवा पुजारी निह छलाह।जीिवकाक हेतु वो जुàाक धंधा करैत छलाह, जकरा सामािजक धरातलपर \nपैघ काज निह मानल जाइत छलैक।{वयं कपड़ा बूनब एवम् दोसर हेतु मजूरीकए कपड़ा बूनबामे अ_तर छैक।कबीरदास \nकोनो मािलकक काज निह करैत छलाह।ओ गृह उ]ोगक {वािभमानक रJा करैत पेट भरैत छलाह।ओ अपन यवसायमे \nततेक रिम गेल छलाह जे हुनक कायमे सदित ओही Dकारक व{तुसभक वण=न अिछ।एवम् Dकारेण वसायजिनत DितQाक \nसेहो हुनका कोनो परवाह निह छलिन।  \nओ सगव= कहलाहः   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n59 \n \nजाित जुलाहा मित को धीर, हरिष-हरिष गुण रमै कबीर।  \nमेरे राम की अभै पद नगरी, कहे कबीर जुलाहा।  \nतू वाभन मØ कासी का जुलाहा।।  \nकबीर दास मौिलक िवचारक छलाह।धम=क वा{तिवक ताeपय=कS ओ बुझलाह आओर साधारण जनता धिर ओकरेभाषामे \nतकरा रखलाह।तािह हेतु हुनका कोनो दुग=ित वqकी निह रहलिन।Dाणोक रJा किठन भए गेलिन।परंतु ओ िनभ=यतापूव=क अपन \nिवचारपर अिडग रहलाह। तeकालीन समाजक िकछुशि±तशाली लोक कबीरदासक Dवल िवरोध कएलक। तS कबीरदासकS \nकहए पड़लिनः  \nकिबरा खड़ा बजारमे, िलआ लकुिट हाथ।  \nजो घर जारे आपना, धरै हमारे साथ।।  \nतमाम िवरोधक बाबजूद कबीरदास ¤कलाह निह, अपन िवचार लए कए आगू बढ़ैत रहलाह एवम् समयक कसौटीपर \nसही उतरलाह।  \nभ±त कबीरक ई अनुभव छलिन जे शा{L मयदाक संग संDदाय िनQा जुड़ल होइत अिछ।शा{L एवम् संDदायक \nसीमानमे रिह कए मानव माLक हेतु भि±तक सव=सुलभ पथ D{तुत निह कएल जा सकैत अिछ।भि±तपथक दूटा महान \nअवरोधिथक-शा{L एवम् संDदाय जे भि±त भावनाकS सरल सहज रहए निह दैत अिछ।कबीर सहजमे आ{था रखैत छलाह। \nहुनक लगाव कोनो Dकारक²िढ़ एवम् अ_ध मयदासँ निह छलिन।अनुभवकक तराजूपर त»य एवम् सeयकS परिख कए हण \neयाग करब हुनकर जीवन¬म छलिन। धािम=क अ_धिवrास एवम् ढ़ॲगकS ओ Dवल िवरोधी छलाह।  \nकंकड़ पाथर जोिड़ कए मि{जद िदओ बनाय।  \nता चिढ़ मुjला बvग देइ ±या बिहरो भयो खुदाइ।।  \nसंगिह ओ इहो कहलाहः  \nपाथर पूजे हिर िमले तé मØ पूजूँ पहाड़।  \nतासे तो चªी भली िपसे खाय संसार।।  \nDखर मानवतावादी कबीर धािम=क DपंचकS चुनौती देलाह। िनभÒक एवम् तट{थ भावसँ ओ समाजमे विढ़ रहल ढ़ॲगक \nिवरोध केलाह- \nयह सब झुठी बंदगी, िबरथा पंच नबाज।  \nसqचै मारै झुिठ पिड़, काजी करै अकाज।।  \nकरसे तो माला जपै, िहरदै बहै डमडूल।  \nपग तो पालामे िगरया, भजण लागी सूल।।  \nजप-तप संजम पूजा अरचा, जोितग जग बौराना।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n60 \n \nकागद िलिख-िलिख जगद भूलाना, मन ही मन न समाना।।  \nकबीरदास युग िनमता छलाह। ओ पारंपिरक लीकसँ हिट कए समाजकS एकटा ¬vितक माग=पर अनलाह।गरीब-\nधनीक, ´ाµण-शूo, आिदक बीचमे वग= सम_वयक सहज माग= D{तुत केलाह।मानवतावादक Dचार कए धम=क वा{तिवक अथ=कS \nलोक बूझए, तकर Dयास केलाह।ओ अपन सम{त जीवनकS परोपकार एवम् मानव कjयाणमे लगा देलाह।  \nमानवमाLक क¸ िनवारणक हेतु ओ िचंितत रहैत छलाह।  \nसुिखआ सब संसारहै, खाबे अ²  सोबै।  \nदुिखआ दास कबीर है, जागे अ² रोबे।।  \nअ{तु, ई तय अिछ जे कबीरदास संत आ किव तँ छलाहे सभसँ बिढ़कए ओ ¬ाि_तकारी छलाह।सम{त समाजमे ओ \nएकटा नवचेतना आनए चाहैत छलाह।वग= िवभेदकS न¸कए समाजमे मानवतावादक {थापनाचाहैत छलाह।ईrर एक \nछिथ, मनु±ख एक अिछ, िवभेद मानव िनिम=त अिछ-से हुनकर मंLवा±य छल।  \nसमाजक ि{थिततँ तेहने छल जे ईrरक केबार िकछुए लोक हेतु खुजैत छल।तेहन समाजमे ताल ठोिक अपनिवचार \nकिह देब एवम् ओकरा यवहारमे आनब एकटा ¬ाि_त निह तँ की छल ?Dयोजन अिछ समाजमे एहने यि±तeवकS, जे हमरा \nलोकिनकS वत=मान सामािजक अ_L¿ंदसँ मुि±त दए सकए।q \n  \n \n \n \n  \n  \n  \nमकर सं¬vित  \nमकर सं¬ाि_त स7 पूण= भारत ओ नेपालमे सव=L कोनो-ने-कोनो Dकारसँ मनाओल जाइत अिछ। पौष मासमे जखन सूय= \nमकर रािशमे अबैत छिथ तखने ई पाविन मनाओल जाइत अिछ। Dितवष= मकर सं¬ाि_त १४ वा १५ जनबरीकS पड़ैत अिछ।  \nतिमलनाडूमे मकर सं¬ाि_तकS ‘पॲगल’ कहल जाइत अिछ। कनटक, केरल  एवम् आँ¯Dदेशमे एकरा सं¬ाि_तये कहल \nजाइत अिछ। पंजाब आ हिरयाणामे ‘लोहड़ी’ कहल जाइत अिछ  एवम् एक िदन पिहने अथत् १३ जनबरीकS मनाओल जाइत \nअिछ। उर Dदेशमे एकरा मूलत: दानक पाविनक ¤पमे मनाओल जाइत अिछ। Dयागमे Dितवष= १४ जनबरीसँ माघमेला \nDारंभ होइत अिछ। माघ मेलाक Dथम { नान १४ जनबरीसँ Dारंभ भए कए अि_तम { नान िशवरािLकS होइत अिछ। महारा° Ñमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n61 \n \nएिह िदन िववािहत मिहला अपन पिहल सं¬ाि_तपर तूर-तेल वा नून अ_ य सुहािगनकS दइ छिथ। बंगालमे एिह िदन { नानक \nबाद ितल दान करबाक Dथा अिछ।  \nएिह अवसरपर गंगासागरमे Dितवष= िवशाल मेला लगैत अिछ। असममे मकर सं¬ाि_तकS ‘माघ-िवहू’ अथबा ‘भोगाली \nिवहू’क नामसँ जानल जाइत अिछ। राज{ थानमे एिह पव=पर सुहािगन मिहला अपन सासुकS िवयिन दए आशीवद Dा®त करैत \nछिथ। संगे कोनो सौभा«य सूचक व{ तुकS चौदहक संÝ यामे पूजन  एवम् संकjप कए चौदहटा ´ाµणकS दान दइ छिथ।  \nमकर सं¬ाि_तक माf यमसँ भारतीय सÁ यता एवम् सं{ कृितक िविवध ¤पमे आभास होइत अिछ। एहेन धारणा अिछ जे \nमकर सं¬ाि_तक िदन शुÐ घी एवम् क7 बलक दान केलासँ मोJक Dाि®त होइत अिछ।  \nमाघे मासे महादेव: यो दा{ पित वृहक7 वलम्  \nस भु±e वा सकलान भोगान अ_ ते माJ Dा®पित।।  \nपुराणक अनुसार मकर सं¬ाि_तक पव= वáµा, िव° णु, महेश, गणेश, आधशि±त आ सूय=क आराधना एवम् उपासनाक पावन \nवáत अिछ जे तंL-मंL-आe माकS शि± त Dदान करैत अिछ। संत-महिष= लोकिनक अनुसार एकर Dभावसँ Dाणीक आe मा शुÐ \nहोइत अिछ, संकjप शि± त बढ़ैत अिछ, ान तंतु िवकिसत होइत अिछ। मकर सं¬ाि_त अही चेतनाकS िवकिसत करएबला \nपाविन अिछ। ई स7 पूण= भारतमे कोनो-ने-कोनो ¤पे मनाओल जाइत अिछ।  \nपुराणक अनुसार मकर सं¬ाि_तक िदन सूय= अपन पुL शिनक घर एक मासक हेतु जाइत छिथ, कारण मकर रािशक \n{ वामी शिन छिथ। य]िप É योितषीय दृि¸सँ सूय= आ शिनक ताल-मेल संभव निह अिछ, तथािप एिह िदन सूय= { वयं अपन \nपुLक घर जाइत छिथ। पुराणमे आजुक िदन िपता पुLक स7 ब_ धमे िनकटताक Dारंभक ¤पमे देखल जाइत अिछ।  \nमकर सं¬ाि_तक िदन गंगाकS पृ» वीपर आनएबला भगीरथ अपन पूव=जक तप=ण केने छलाह। हुनक तप=ण { वीकार \nकेलाक बाद एही िदन गंगा समुoमे िमिल गेल रहिथ। तँए एिह िदन गंगा सागरमे मेला लगैत अिछ। िव° णु धम=सूLक अनुसार \nिपतरक आe माक शाि_तक हेतु एवम् अपन { वा{ थवÐ=न ओ सबहक कjयाणक हेतु ितलक Dयोग पुu यदायक एवम् फलदायक \nहोइत अिछ। ितल-जलसँ { नान करब, ‘ितल’क दान करब, ितलसँ बनल भोजन, जलमे ितल अप=ण, ितलक आहुित  एवम् \nितलक उवटन लगाएब।  \nएिह िदन भगवान िव° णु असुरक अ_त कए युÐ समािजक घोषणा केने छलाह। ओ राJस सबहक मुड़ीकS मंदार पव=तमे \nदबा देने रहिथ। एतदथ= एिह िदनकS अशुभ एवम् नकाराe मकताकS समा®त करबाक िदनक ¤पमे देखल जाइत अिछ।  \nसूय=क उरायण भेलाबाद देवता लोकिन वáµ मुहु=त उपासनाक पुuयकाल Dारंभ होइत अिछ। एिह कालकS परा-अपरा \nिवधाक Dाि®त काल कहल जाइत अिछ। साधनाक हेतु एकरा िसिÐकाल सेहो कहल जाइत अिछ। एिह समयमे देव \nDित° ठा, गृह िनमण, यकम= आिद पिवL काज कएल जाइत अिछ।  \nरामायण कालसँ भारतीय पL-पिLकामे दैिनक सूयÄपारायणक Dचलन अिछ। रामचिरतमानसमे भगवान राम ¿ारा गुÞडी \nउड़ेबाक काय=क उj लेख सेहो अिछ। मकर सं¬ाि_तक वण=न वािj मकी रामायणमे सेहो भेल अिछ।  \nराजा भगीरथ सूय=वंशी छलाह। ओ भगीरथ तप-साधनाक ¿ारा पापनािशनी गंगाकS पृ» वीपर आिन अपन पूव=जक उÐार \nकेने छलाह। राजा भगीरथ अपन पूव=जक गंगाजल, अJत,ितलसँ wाÐ-तप=ण केने छलाह। तिहआसँ मकर सं¬ाि_तक { नान \nआ मकर सं¬ाि_तक wाÐ-तप=णक परंपरा चिल रहल अिछ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n62 \n \nकिपल मुिनक आwमपर मकर सं¬ाि_तक िदन मq गंगाक पदाप=ण भेल छल। पावन गंगाजलक { पश= माLसँ राजा \nभगीरथक पूव=जकS { वग= Dाि®त भेलिन।  \nकिपल मुिन वरदान दैत बजलाह- \n“मातृ गंगे िLकाल तक लोक सबहक पापनाश करतीह  एवम् भ± तजनक सात पुcतकS मुि±त एवम् मोJ Dदान करतीह। \nगंगाजलक { पश=, पान, { नान ओ दश=न सभ पुu यदायक फल Dदान करत।” \nसूय=क सातम िकरण भारतवष=मे आfयािe मक उ³ितक Dेरणादायी अिछ। सातम िकरणक Dभाव भारतवष=मे गंगा-जमुनाक \nमf य अिधक समय तक रहैत अिछ। एिह भौगोिलक ि{थितक कारण हिर¿ार आ Dयागमे माघमेलाक आयोजन होइत अिछ। \nिपतृतुj य भगवान भा{ कर दिJणायनसँ उरायणमे जाइत काल उजमयी Dकाश पृ» वीपर वष करैत छिथ। अतुj य शि± त \nwोत Dकृित राितकS छोट एवम् िदनकS पैघ करए लगैत छिथ। पृ» वीमाता उदर{ थ आनाजकS पकबए लगैत छिथ। चा¤ तरफ \nशुभे-शुभ होइत रहैत अिछ। एहेन अÜुत समयमे मकर सं¬ाि_तक पव= मनाओल जाइत अिछ।  \nस¬ाि_तक िदन पंजाबमे ‘लोहड़ी’क नामसँ मनाओल जाइत अिछ। पंजाबक अितिर± त ई पाविन िहमाचल \nDदेश, हिरयाणा, दिJणी उर Dदेश आ ज7 मू काc मीरमे सेहो धूम-धामसँ मनाओल जाइत अिछ। पारंपिरक \nतौरपर  ‘लोहड़ी’ फसलक रोपनी आ ओकर कटनीसँ जुड़ल एक िवशेष पाविन अिछ। एिह िदन वॉंनफायर जकq आिगक ओलाव \nजरा कए ओकर चा¤कात नृeय कएल जाइत अिछ। बालक सभ भvगड़ा,  वािलका सभ िगÐा नृeय करैत छिथ। लोहड़ीक \nआलावक आसपास लोक एकÙा भए दुj ला-भÙी Dशंसामे गायन करैत छिथ।  \nकेतेको गोटेक मा_ यता अिछ जे ‘लोहड़ी’ शË द लोई (सत कबीरक प£ी) सँ उeप³ भेल मुदा अनेक लोक एकरा \nितलोड़ीसँ उeप³ मानै छिथ, जे बादमे लोहाड़ी भए गेल।  \nलोहड़ीक ऐितहािसक स_ दभ= सु_ दरी-मुंदरी नामक दूटा अनाथ क_ या छली। ओकर काका ओकर िववाह निह करए \nचाहैत छल अिपतु ओकरा राजाकS भSट कए देबए चाहैत छल। ओही समयमे हुj ला भ×ी नामक एकटा उफqइट छौड़ाकS \nनीकठाम िबआह कए देलक। वएह उफqइट वरपJकS िबआहक हेतु मनाओलक आ जंगलमे आिग जरा कए दुनू क_ यqक िबआह \nकरओलक। कहल जाइत अिछ जे दुj ला शगुनक ¤पमे गुड़ देलक। भावाथ= जे उफqइट होइतो दुj ला भ×ी िनध=न वािलका \nसबहक क_ यqदान केलक एवम् ओकरा अपन कªाक अe याचारसँ बँचओलक।  \nलोहड़ीक िदन बचा सभ दुj ला भ×ीक स7 मानमे गीत गबैत घरे-घर घुमैत अिछ। बचा सभकS िमठाइ एवम् अ_ य \nव{ तु सभ दैत अिछ। जँ कोनो पिरवारमे कोनो खास अवसर जेना बचाक ज_ म, िववाह आिद अिछ तँ लोहड़ी आर धूम-\nधामसँ मनाओल जाइत अिछ। सिरसवक साग आ मकईक रोटी खास कए एिह अवसरपर बनाओल जाइत अिछ।  \nतािमलनाडूमे एिह समय  ‘पॲगल’ मनाओल जाइत अिछ। Dचूर माLामे अ³क उपजापर भगवान सूय=कS ध_ यवाद ापन \nहेतु पाविनक आयोजन कएल जाइत अिछ। तािमलनाडूक अलावा पुडुचेड़ी, wीलंका, िवr भिरमे पसरल तिमल लोकिन एकरा \nमनबैत छिथ। ओइ पॲगलमे चािर िदन तक–माने १४ सँ १६ जनवरी तक–मनाओल जाइत अिछ।  \nइ_ o देवताक स7 मानमे पिहल िदन भोगी उe सव मनाओल जाइत अिछ। पॲगल दोसर िदन मािटक वत=नमे दूधमे चाउर \nपका कए खीर भगवान सूय=कS आन-आन व{ तु संगे चढाओल जाइत अिछ। एिह अवसरपर घरक आगूमे कोलम (अपना \nओइठामक अिरपन जकq) बनाओल जाइत अिछ। पॲगलक तेसर िदन मÙू पॲगल कहल जाइत अिछ। एिह िदन गायकS नाना \nDकारसँ सजा कए ओकरा पॲगल खुआएल जाइत अिछ। चािरम िदन क_तुम पॲगल कहल जाइत अिछ। घरक मिहला सभ \n{ नानसँ पूव= हरिदक पातपर िमठाइ, चाउर, कुिसयार हरिद आिद रािख कए अपन भाय लोकिनक कjयाण कामना करैत छिथ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n63 \n \nभाइक हेतु हरिद, चून, चाउरक पािनसँ आरती करैत छिथ आ ई पािन घरक आगूमे बनल कोलमपर िछड़िक देल जाइत \nअिछ।  \nजj लीक×ू म×ू पॲगल िदन पॲगल पव=क एक िह{ साक ¤पमे खेलल जाइत अिछ। एिह लेल ामीण सभ पिहनेसँ \nसqढ़कS खुआ-िपआ कए तैयार केने रहैत छिथ। एिहमे मूलत: केतेको गामक मि_ दरक सqढ़ (कोिवल कालइ-तिमल नाम) भाग \nलैत अिछ। जj लीक×ूक तीन अंग होइत अिछ : वािट म_ जू िवरा×ू, वेली िवरा×ू आ वाटम ग_ जु िवरा×ू। वािट म_ जु िवरा×ूमे \nसqढ़कS जे यि±त िकछु दूरीपर िकछु समय तक रोिक लइ छिथ, से िवजेता होइ छिथ। वेली िवरा×ूमे सqढ़कS खाली मैदानमे \nछोिड़ देल जाइत अिछ आ लोक ओकरा िनयंLणमे करबाक Dयास करैत अिछ। वाटम म_ जुिवरा×ूमे सqढ़कS नमगर र{ सीसँ \nबाि_ ह देल जाइत अिछ, आ िखलाड़ी सभ ओकरा िनयंिLत करबाक Dयास करैत छिथ।  \nस7 पूण= देश जकq िमिथलvचलमे सेहो मकर सं¬ाि_तक पव= मनाओल जाइत अिछ। गाम-घरमे एकरा ितला सं¬vित सेहो \nकहल जाइत अिछ। अंेजी नया सालक ई पिहल पाविन होइत अिछ। लोकक घरमे नव अ³ भेल रहैत अिछ। पिहनिहसँ \nलोक चूड़ा कुटा कए एिह पाविनक तैयारी केने रहैए। अपना एिहठाम माघ मासकS अeय_त पिवL मास मानल जाइत अिछ। \nबूढ़-बूढ़ मिहला सभ भोरे-भोर जाड़-ठाढ़कS िबसरैत पोखिरमे डुबकी लगबै छिथ। गाममे कएटा मसोमात, वृÐा सभकS थर-थर \nकँपैत { नान करैत देखैत छिलएिन। सभसँ मनोरंजक दृc य तँ तखन होइत छल, जखन ओ सभ महादेवक माथपर जल \nढाड़ैतकाल गाम-घरक सभटा झगड़ा सोझराबएमे लागल रहैत छली। जानह हे महादेव! हमरा पेटमे िकछु निह अिछ। हमर \nमोन गंगासन िनम=ल अिछ मुदा एहेन अe याचारक िनपटान तूँहॴ किरयह।  \n..पता निह, महादेव सुिनतो छलिखन की निह। मुदा हमरा ई सभ सुिन कए ज¤र वकोर लागल रहैत छल।  \nबचामे पाविन सभ अÜुत आन_ दक िवषय रहैत छल। सभसँ सरल ओ आन_ ददायी होइत छल ितला सं¬vित। भोरे-\nभोर पोखिरमे जा कए डुबकी लगाउ। माइक हाथे ितल-चाउर खाउ। ितल-चाउर खुअबित काल माए पुछिथ- \n“ितले-ितले बहब की निह?” \nतािहपर किहअिन- \n“खूब बहब।” \nिवध समा®त। तकरबाद चुरलाइ, ितलबा इe यािद भिर मोन खाउ...। \nकएक िदन पिहनिहसँ चुरलाइ, ितलबा (ितललाइ) आ लाइ (मुरहीक लाइ) बनेबाक काय=¬म Dारंभ भए जाइत छल। \nघरक वातावरण चुरलाइक सुग_ धसँ पिरपूण=। एिह पाविनमे सभसँ िवशेषता ई अिछ पाविनक सामी बिन गेल तँ ओकरा लेल \nबेसी DतीJा निह करए पड़ैत अिछ। िदनमे वáाµण भोजन होइत छल। वáाµण िकयो आसे-पासक लोक होइत छलाह,कारण \nभिर गाममे भोजे रहैत छल। ब×ा भिर-भिर घी िखचिड़मे देल जाइत। संगे तरह-तरह केर पकवान सभ सेहो रहैत छल।  \nहमरा गाममे िकछु गोटे ओइठाम ितला सं¬ाि_तमे िजलेबी बनैत छल। भोजमे िखचिड़क संग िजलेबी खेबाक बचा \nसभकS अÜुत उe साह रहैत छल। िखचिड़मे ततेक Dचूर माLामे घी रहैत छल जे भोजनक बाद हाथ साफ-साफ धोनाइ \nकिठन। पाविनक कएक िदन बादो धिर चूरालाइ आ ितलबाक आन_ द भेटैत रहैत छल।  \nएिह पाविनमे चूड़ा, दही, खेबाक सेहो परंपरा अिछ। चूरा-दहीक वण=न करैत ख×र कका कहलिखन जे जखन पातपर \nचूड़ाक संग आम, धाLीक अँचार ओ तरकारी परसल जाइत अिछ तँ बुझू जे अ_ हिरया आिब गेल। तकर बाद जखन दही  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n64 \n \nपरसाएल तँ बुझू जे इजोिरया। जेना पातपर च_ oमा उतिर गेलाह। ऊपरसँ जँ मधुर रािख देल जाए ओ कौर पेटमे गेल तँ \nपुछू निह। पुरा सोिनत ठuढा जाइत अिछ आ आe मा तृ®त भए जाइत अिछ।  \nिमिथलvचलमे एिह पव=कS मनेबाक अÜुत परंपरा अिछ। चुरलाइ खाउ, चुरा-दही खाउ, िखचिड़ खाउ, जे खाउ, जखन \nखाउ...। \nव{ तुत: ई आन_ दक पव= िथक जे कोनो-ने-कोनो ¤पे स7 पूण= भारतपवष=मे मनाओल जाइत अिछ। सूय=क तेजक मकर \nसं¬ाि_तसँ जिहना बढ़ैत रहैत अिछ, तिहना सभ लोक-वेदक सुख बढ़ैत रहए, सएह एिह पाविनक f येय िथक।  \n  \n  \nरबी_o नारयण िमwक  \nदूटा लघुकथा \nपढ़ू पूत चuडी \nसमय एक गितसँ आगा बढ़ल जा रहल अिछ। मुदा हम-अहq ओकर Dवाहमे किह निह \nकतए पहुँिच जाइत छी। जेना कोनो तेज धारमे छोट-मोट कतेको व{तु {वत: दहाइत कहq-\nसँ-कहq पहुँिच जाइत अिछ , वएह हाल एिह िजनगीक अिछ।  \n“अहq की केलहुँ? घूरतर बैसल Dाय: िनeय सqझमे गामक कैटा बूढ़सभ आपसमे चच \nकरैत छलाह। ” \n±यो िकछु, ±यो िकछु कहैत। ग®प-स®प िबबादक ²प धरैत आ अ_ततोगeवा किहओ \nकाल झंझटोक संभावना भए जाइत। सभसँ ढीठ ओ दबंग ठीठरकका पहलमान वो अपढ़ \nछलाह आ ओिह घूरक महिफलमे डंकाक चोटपर किहतिथ- \n“पढ़ू पूत चuडी जासे चले हuडी। ” \nस]: लाभमे पूण= आ{था छलिन। भोरमे बचा मिहष चरौलक आ स qझमे एक डाबा \nगरम-गरम दूध। एिहसँ नीक शा{L की भए सकैत छल ? सभ पढ़ाइ-िलखाइ यथ=। किहआ \nपढ़त आ किहआ कमाएत.. ? मुदा, ओहीठाम हीरा कªाक {वर एकदम दोसर रंग छल। िधया-\nपुता पढ़त तँ िवचारवान होएत आ सुखी रहत।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n65 \n \nगाममे ओिह घूरक चच चिच=त छल। दूनू गोटासँ सqझमे जँ बैिसतिथ तँ अपन-अपन \nदश=नक अनुसार ज¤र बिजतिथ आ पिरणाममे िववाद होइत।  \nठीठरकका दबंग ओ लठैत छलाह। जबरद{त खेती-पथारी रहिन। िधया-पुता सभ बेस \nमोट-सॲट आ लंठ। सभ खेतीमे लागल रहैत छल। पिरवार सुखी छल। हुनका तुलनामे हीरा \nकªाक हालत पातर छल। िधया-पुता सभ {कूल-कॉलेजमे पिढ़ रहल छल। खेती-पथारी \nकोनो खास निह। तS कखनो काल ठीठर कªाक कथन ठीक बुझाइत छलिन। मुदा दूनू गोटे \nअपन-अपन िवचारपर दृढ़ छलाह।  \nहीरा ककाकS अपन िधया-पुताक बड़ आशा छलिन। आ तS अपन स7पूण= शि±तसँ िधया-\nपुताकS िशJा यव{थामे लागल रहैत छलाह।  \nसमय िबतैत गेल आ हुनकर सभ नेना सभ पिढ़-िलिख यथायो«य नीक-नीक {थानपर \nपहुँचलाह। ओमहर ठीठरक गृह{ती िदन-Dित-िदन गड़बड़ाइत गेल। वृÐाव{थाक जोर \nपकिड़तिह पुL सभ आपसमे लड़ैत रहैत छलाह। बात िबगड़ैत देिख वो सभकS फराक-फराक \nकए देलिखन। जमीन-जथा बँिट गेल।  \nबीस बख=क बाद आइ ने हीरा बाबू छिथ आ ने ठीठरकका। मुदा सुनबामे बहुत िकछु \nआएल। ठीठरकका बड़ क¸मे मिर गेलाह। बेटा सभ खेत-पथार बेिच लेलक आ पेट \nपोसबाक हेतु गामसँ पड़ा गेल। हीरा बाबू सेहो सुखी निह भए सकलाह। िधया-पुता सभ \nपढ़लक-िलखलक ज¤र मुदा सभ अपनामे य{त। ककरो बूढ़ाक यथापर सोचबाक \nसमय , इछा ओ साम»य= निह भेलैक। ±यो कलका तँ ±यो बंबई। पqचो बेटा पqचटा शहर \nधेने छलाह। सुनबामे ईहो आएल जे मिझला बेटा लखनउमे मकान बना लेलक अिछ। हीरा \nबाबू ओिहना एसगर टकटक तकैत िबदा भए गेलाह।  \nओिह {कूलमे मौलाना-जोलहाक बेटा सेहो हमरा सभहक संगे पढ़ैत छल। पढ़एमे सामा_य \nछल मुदा अeय_त सÉजन वो संवेदनशील। कै िदन गामसँ {कूल जाइत काल वो भेिट \nजाइत। मुदा वो {कूल िनयिमत निह जाइत छल। कै िदन बाधमे ओकरा हम सभ हर जोतैत \nदेिखयैक। हँिसयो लागय आ दुखो भए जाए। किहओ काल ओकर िपता सेहो भेिट \nजाइत , एकटा आहक संग- \n“बौआ , माहटर साहेब बाबूसँ किह देबै जे हमर बचबा आज नै जाएत।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n66 \n \nपुिछऐक- \n“िकए ?” \nतकर जवाबमे पनिपआइ गमछामे ब_हने हर जेातइत अपन बेटा िदिस इसारा करैत।  \nकै िदन हमरा संगे वो {कूल जाइत। र{तामे भSट भए जाइत छल। गमछामे पqच-छहटा \nिकताब ओ िकछु कॉपी ब_हने हमरा देखैत घरेसँ आबाज दैत- \n“हमहँ चलब। ठाढ़े रहब। ” \nआबाज सुिन कए हम-सभ पाकरी गाछक तरमे सु{ताए लगैत छलहुँ। {कूल पहुँिच \nसभसँ पिछलका सीटपर वो बैिस जाइत छल। आ कै िदन तँ सभ घuटीमे मािर खाइत रहैत \nछल। िबना कोनो आ¬ोश आ Dितकृयाक कै िदन किहितऐक- \n“एना मािर िकएक खाइत रहैत छह ! नीकसँ पढ़ाइ करह। ” \nमुदा वो हमर-सभहक बात सुिन िकछु-िकछु अकाðय तक= दए दैत छल।  \nबहुत िदनक बाद ओकरा एक िदन चौकपर िर±सा लगौने देखिलयैक। हमरा देिख \nओकरा उeसाह भेलैक। Dाय: ओकरा भेलैक जे ई याLीपर ओकरा िबशेष अिधकार छैक। \nएक बेर हमरा मोन भेल जे ओही िर±सासँ चली मुदा आeमा िसहिर गेल। हमर वो सहपाठी \nिर±सा चलाओत आ हम ओिहपर बैसल रहब। आ हम कात भए गेल रही। िकछुए कालक \nबाद ओकर बूढ़ िपता एक गñर कपड़ा लेने आएल। Dाय: हमरा निह िचि_ह सकल। ओिह \nिर±सापर गñर रािख बाप-बेटा िमिल कए बीड़ी पीबए लागल। समयक एतेक अ_तरालक बादो \nबाप-बेटाक {नेह बनल छल। हमरे सभहक संगे िकछु विरQ िव]ा थÒ सभ सेहो {कूल जाइत \nछलाह। जािहमे सँ कै गोटा मैिÑकमे चािर-पqच बेर फेल कए ¬ाि_तकारी भए गेल छलाह। \nगाममे छोटका लोक सभकS संगिठत कएक ओ सभ महा उपoव ठाढ़ कए देने छल। कैटा \nपैघ गृह{थक हर-जन ब_द भए गेल छल। पिनभरनी सभ आँगनमे काज निह करत आ \nभिरआ भार लए कए निह जाएत। जकर घर जािह जमीनपर छैक से तकर हेतैक। ई हेतै \nवो हेतै आ भए कए रहतै। िदन राित गाममे घोल-फचªा होइत रहैत...।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n67 \n \nसभसँ बड़का आफद बड़का मािलककS भेल रहिन। वो एकदम िचंितत भए गेल रहिथ। \nिदन-राित हुनका ओिहठाम भuडारा चलैत रहैत छल। इलाकाक पहलमान ओ लंठक जमघट \nरहैत छल।  \nसमय बीतलाक संग-संग वो ¬ाि_तकारी सभ शा_त भए गेलाह। अिधकvश कतहुँ-कतहुँ \nचाकरी कए रहल छलाह आ एकाधटा अकाल मृeयुक सेहो िशकार भए गेलाह।  \nबड़ीकाल बैसल इएह सभ सोचैत रही िक िदनेश भाए भेट भए गेलाह। ओ हीरा बाबूक \nजेठ भाितज छलाह आ अंतकालमे वएह बेचारेक सेवा केने रहिथ। हीरा बाबूक छोट पुL टुना \nहमर सहपाठी छलाह। हुनके Dित ग®प होमए लागल। कहलाह जे वो तँ बहुत िदनसँ लंदनमे \nरहैत अिछ। बड़का हािकम भए गेल अिछ आ बहुत रास पैसा कमाइत अिछ। मुदा कै बख=सँ \nगाम निह आएल अिछ।  \nपुछिलयिन- \n“हीराबाबूक काजमे आएल रहिथ की निह ?” \n“निह आएल रहिथ। ” \nछगु_तामे पिड़ गेलहुँ। पुछलऐक- “िकएक ?” \n“किह निह !मुदा मृeयुसँ दू-तीन बख= पूव= आएल छलाह। गाम डोिल गेल रहए। जाइत \nकाल बहुत रास टाका िपताकS दैत रहिथन मुदा ओ निह लेलिखन। ” \nिबचेमे चॱकैत पुछल- \n“कारण ?” \n“कहq दिन कहलिखन जे ई पैसा अहॴ राखू। काज आओत। जािह पैसाक कारण अहq \nएतेक दूर चिल गेलहुँ, गाम-घर ,माए-बाप ओ सभ िकछु eयाग कए देलहुँ तािह पैसाकS यथ= \nहमरापर िकएक न¸ कए रहल छी। टुना तिहआसँ घुिर कए गाम निह अएलाह। ” \n“मुदा ठीठर ककाकS की भेल ?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n68 \n \n“\nकी कहूँ!सभ बेटा घर छोिड़ पड़ा गेल। करबो की किरतैक। गामपर िकछु निह बqचल \nरहैक। असगर ठीठर कका कािह कटैत रहैत छलाह। जेठकी पुतोहु थोड़-बहुत सेवा कए \nदैत छलिखन। ” \nएक बेर फेर ठीठर कका भीमकाय ओ हुनक आ®त वा±य मोन पिड़ गेल- \n“पढ़ू पूत चuडी, जा से चलए हuडी। ” \nशरीरमे बड़ थाकान बुिझ पड़ैत छल , किह निह कखन नी³ आिब गेल।  \n¦ \n \n \n \n  \n  \nमुÝयमंLीक {वò  \n“की करी िकछु फुरा निह रहल अिछ.. ! Dेसबला सभ पाछू पिड़ गेल अिछ। जतए जाउ \nओतिह ई सभ पहुँिच जाएत। ” मुÝयमंLीजी बािज उठलाह। पुन: अपन Dेस सिचवकS \nबजौलिखन- \n“िम{टर िसंह। अहq एकटा िवि®त अखबारमे Dकािशत करबा िदयौक जे Dेसक आदमी \nमुÝयमंLीसँ स7बि_धत ओही समाचारकS Dकािशत कराबिथ जे हुनकर सरकारी कारोबारसँ \nस7बÐ होइक आ जकरा छापब जनताक हेतु िनता_त आवcयक होइक। संगिह ईहो समाचार \nDकािशत करबाओल जाए जे हमर यि±तगत कृया कलाप छापए बला समाचार पL ओ सभ \nयि±तक िव¤Ð कार=वाई कएल जाएत। ” \nउरमे Dेस सिचव बािज उठलाह- \n“ठीक सर। Dेस बला सभकS किह निह की भए गेल छैक ? एकरा सभकS सबक \nसीखेनाइ बेस ज¤री िथक। हम आइए ई िवि®त Dकािशत करबा दैत िछयैक। ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n69 \n \n“\nहद भए गेल !किह निह , Dेसबला सभकS की भए गेलैक अिछ। ” \nअहॴ कहू अपना सभमे बिलदान देबाक तँ पुरान Dथा छैक आ तािह बातकS लए कए \nDेसबला सभ छािप देलकै अिछ आ सॱसे देशमे हरिवड़Ä मिच गेल। जे ितवारीजी अपन कुसÒ \nबचएबाक हेतु छागरक सोिनतसँ {नान कएलिन अिछ। लगैत अिछ जे Dेसबला सभकS सबक \nसीखबिह पड़त। मुदा कोना? कािà एिह िवषयपर िब{तारसँ िवचार-िवमश= कएल जएतैक।  \n“मैडम। Dेस िवल तँ अहॴक आासँ लगाओल गेल। ” \nमुदा जािह तरहक िवरोध एकर भए रहल अिछ से तँ अDeयािशत अिछ। लगैत अिछ \nहमरा नव मुÝयमंLीक िनयुि±त करिह पड़त। ” \n“हम तँ अहqक शरणमे सिदखन रहलहुँ अिछ। कही तँ एिह िवलकS आपस लए ली?” \n“एकर बादो हम ई आrासन निह दए सकैत छी। फेर ग®प कएल जेतैक। ” \n-±यो मिहला {वर एतबा किह कए टेलीफोन कािट देने छल। एकर बादे माननीय भूतपूव= \nमुÝयमंLीजीक िन³ उपिट गेलिन। सभटा बीतल ग®प सीनेमाक रील जकq सपनामे देखार भए \nरहल छलिन। असलमे हुनकर कुसÒसँ हटब एकटा तेहन मािम=क Dसंग छल जे हुनका िनरंतर \nओझरौने रहैत छल।  \nओना जिहआसँ ओ मुÝयमंLी भेलाह तिहएसँ हुनका भयावह {वò सभ आबए लागल \nछलिन। िवपJी दलक नाकेब_दी मजबूत भए गेल छलिन आ सादलमे सेहो कै गूट भए गेल \nछल मुदा साहसक बले ओ आगा बढ़ैत जाइत छलाह। अक{मात गाड़ीक पिहया धसैत \nदेखलिन तँ वो ओकरा उखारबाक कोनो कम Dयास केलिन से बात निह , मुदा भावी Dवल। \nकणÄक रथ तँ एिहना धिस गेल रहिन। बेस सं¬मण कालमे ओ जहq ने आगू बढ़लाह िक \nरथक पिहआ धसए लागल। ठीक एकदम वएह हाल माननीय भूतपूव= मुÝयमंLीजीकS भेलिन।  \nभए सकैए जे हमर ग®प अहqकS तीत लगैत हो। अपने लोकिन भावुक निह होइ। \nमाननीय भू.पू. मुÝयमंLीजी कुसÒ बचएबाक हेतु कोन कुकम= छोड़लाह ? \nकहबी छैक जे ने दौड़ चली ने ठेिस खसी। मुदा मुÝयमंLीजीकS ई ग®प के बुझेतिन। \nओिह िदन अखबार पढ़ैत छिलयैक तँ एकटा बेस नमगर अपील पढ़लहुँ। धूत=ताक चरम सीमा \nछल। मैिथलीमे समाचार पL िनकालताह।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n70 \n \nयौ महामहोपाfयायजी। अपनेकS ई बुिÐ िकछु िदन पूव= िकएक निह भेल ? की अहq \nजनताकS ओतेक मुख= बुिझ रहल िछयैक जे अहq ओकरा भुितएने िफिरऐक। एकदम निह। \nआब जमाना बदललै। खैर ! देर अएलहुँ दु²{त अएलहुँ। मुदा ई तँ कहू जे ओिह समाचार \nपLमे की की खबिर छपतैक ? मुÝयमंLी पदक पुन: Dाि®तक हेतु जँ अहq कोनो य करबैक \nतँ ओकरा Dमुखतासँ छपबैक वा निह ? आशा अिछ जे एिह बेर ओ समाचार मैिथलीमे Dकािशत \nसमाचार पLक मुÝय पृQपर अपने छापब।  \nओिह िदन गाममे बैसार रहैक। नवतुिरआ सभ मैिथलीक Dचार-Dसारक हेतु बेस \nआ_दोलन केने छलाह। माननीय भू.पू. मुÝयमंLीजी Dमुख व±ता छलाह। वो बाजक लेल ठाढ़े \nछलाह िक ±यो दौड़ल आएल। कहलक- \n“िदjलीसँ फोन आएल अिछ। ” \nओ मंचपरसँ धड़फड़ाइत उतरए लगलाह ओ एही ¬ममे लूढ़िकयो गेलाह। फेर वएह नारी \n{वर। फेर वएह हतDभ भू.पू. मुÝयमंLी...। \nएमहर बैसारीमे हjला छलैकजे भू.पू. मुÝयमंLीजी िकछु महeवपूण= घोषणा करताह। \nस7भवत: ओिह अDeयािशत फोनक कारणसँ बैसारक कय=वाहीपर ग7भीर Dभाव पड़ल आ बैसार \nसाधारण भाषणक बाद {थिगत भए गेल।  \nओिह िदनुका बैसारक बाद भू.पू. मुÝयमंLीजी बहुत िदन धिर चुप रहलाह। पिछला \nमिहना मुÝय पृQपर समाचार छपल छल। ओकर िकछु महeवपूण= अंश D{तुत अिछ- \n  \nिदनvक २ मई सन् १९७६  \nआइ मुकुल पटना अएलाह। परम स_तोष अिछ जे हम हुनका Dश³ कए सकलहुँ। \nओना हमर Dित¿_दी लोकिन हमरापर लागल छिथ मुदा जाधिर मुकुल हमरापर निह िवगरताह \nताधिर ±यो िकछु निह कए सकैत छिथ। तS हुनका Dश³ करबाक हेतु जान लगा दी।  \n  \nिदनvक १२ िसद7बर १९८१   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n71 \n \nमैिथलीक अिधकार हेतु िकछु मैिथल आएल छलाह। आिखर मैिथलीक की महeव \nअिछ ? हमरा ई सभ तँ एकदम नीक निह लगैत अिछ , मुदा कएल की जाए। यि±तगत हमरा \nमैिथल , मैिथलीसँ कोनो लगाव निह अिछ। हँ, जँ ±यो अपन स7ब_धी होिथ वा दो{त-मिहम \nहोिथ तँ ितनका नीक-सँ-नीक पद िदआबी आ मदितओ करी। मैिथली, मैिथली िचिचएलासँ की \nहोएत ? \n  \n१४ अ±टुबर १९८२  \nिबहार बेस िववादा{पद राÉय अिछ। मोन तँ होइए जे एिह पदकS छोिड़ जा कए आराम \nकरी, वा पुन: अपन पिहलुका पेशामे लािग जाइ। मुदा एतेक आमदनी छैक एिह काजमे जे \nअ_यथा सातो ज_ममे निह भए सकैत अिछ। Dेसबला सभ पाछू पिड़ गेल अिछ। की करी \nबुझा निह रहल अिछ ? \n  \n१ जनवरी १९८४  \nदेखा चाही नव बख= की की रंग लबैत अिछ। मुÝयमंLी पदसँ हटलाक बाद तीवá वैरा«य \nभए रहल अिछ। खने मोन करैत अिछ जे राजनीितसँ स_यास लए ली। खने मन करैत \nअिछ जे ‘यु¿ाय कृत िन य ’क पुनरावृि कए दी। एकटा उपाय सुिझ रहल अिछ। मैिथलीक \nDचारमे पदयाLा िकछु सÉजन चला रहल छिथ। हुनके संग धरी। गामे-गाम मैिथलीक नामे \nहमरो Dचार भइए जाएत। सुनबामे आएल अिछ जे दिड़भंगा लग एकटा बड़ िसÐ तvिLक \nछिथ। हुनकोसँ िकछु परामश= करब। आगा जगद7बाक ईछा। \n  \nकैिदनसँ थाकल-झमारल भू.पू. मुÝयमंLीजी ओिह िदन दुपहिरयामे कनेके आँिख मुनने \nछलाह िक सपनाए लगलाह। साJात् मिहषासुर मिद=नी का लए घुिम रहल छलीह। शLुक \nसंहार करैत छलीह। नवका मुÝयमंLीक नाशक हेतु षडयंL जोर-सोरसँ चिल रहल छल। \nजतिह देखू ततिह भू.पू. मुÝयमंLीजीक {वागतमे {वागत¿ार सभ बनल छल। मैिथलीक Dचार \nखूब भेलैक। भू.पू. मुÝयमंLीजीक नामक नगारा चा¤कात बािज रहल अिछ। चुनाव घोषणा \nभए गेलैक। बड़का-बड़का उ]ोगपित सभ अपन भिव°यक आशापर पय ®त च_दा दए रहल \nछिथ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n72 \n \nएिह सबहक पिरणामो बहरेलैक आ हम पुन  मुÝयमंLी भए गेलहुँ। सपथ हण \nसमारोहमे िकछु मैिथल सभ उपoव करए चाहैत छलाह िक पुिलस लाठीचाज= कए देलक...। \nएतबिहमे भू्.पू. मुÝयमंLीजी सपनेमे गरजए लगलाह िक हुनक नी³ खुिज गेल। उठलाह \nतँ वएह रामा वएह खटोला। पुनमु=िषकोभव।  \n¦ \n१६ अग{त १९८४  \nरबी_o नाराय ण िमwक  \nनम{त{यै \nआगq...  \n३५ . \nजाबे अ²णओ एडली ल_दनमे पढ़ाइ-िलखाइ करैत रहए ताबे दुनू गोटे दू देह आओर एक आeमा छल। \nअ²ण सोचैक तँ एडली बजैक। एडली सोचैक तँ अ²ण बजैक। दुनूक दो{ती से परमान चढ़ल जे दोसर सभकS \nइ°य होमए लगलैक। ±यो-±यो चौल करैक जे ई दुनू कहॴ आपसेमे ने िबआह कए िलअए। जाधिर ओ सभ संगे \nरहल िदन राितक कोनो पता निह चलैक। दुनू संगे पढ़ए, संगे टहलए आओर संगे खाए य]िप दुनूकS छाLावासमे \nअलग-अलग कोठरी रहैक मुदा बेसी काल दुनू एªेठाम रहए। Dेमक पराकाQा कहल जाए तँ हज= निह। \nमुदा एकर सभक Dेमक बीचमे आिब गेलैक एंगल। एंगल एडलीक िमL छलैक। ओ एडलीक िशJको \nरहैक। मुदा तािहसँ की? पा ाeय सं{कृितमे ई सभ चलैत छल। अ²णक एडलीक संग घिन¸ताक कारण एंगलक \nअ²णो लग उठब बैसब होइते छल। देखए सुनएमे अ²ण आकष=क छलहे संगिह ओकर Dितभाक चच= सगरे \nकालेजमे छल।  \nएक िदन एडली ओ एंगल िपकिनक मनाबए ल_दनक लगीचक झील जा रहल छल। एंगल कहलकै जे \nअ²णोकS संग कए लेल जाए। एडली ई D{ताव अ²ण लग रखलक तँ ओ सहष= तैयार भए गेल। तीनू झीलक \nकातमे बैसल छल। जाड़क समयमे हjलुक रौद ओकरा सभपर पिड़ रहल छल। झीलक चा¤कात अÐ=न«न \nजोड़ी सभ अपना-आपमे म{त छल। ±यो ककरो देखत से होश निह रहए।  \nएहन मनमोहक ओ उेजक वातावरणमे एडली, एंगल ओ अ²ण एक दोसरकS देिख रहल छल। एंगलकS की \nफुरेलैक जे ओ अ²णकS हाथ धए िखचलक आओर चलैत गेल। एडली देिखते रिह गेल। तिहआसँ अ²णक \nएंगलसँ आकष=ण बिढ़ते गेल। सqझमे एडली, एंगलमे कहा-सुनी भेलैक। मुदा एंगल अपन िजÔपर अिड़ गेलैक। ओ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n73 \n \nअ²णक Dित अपन आकष=णक आगू िकछु निह सोिच सकल। एडली ओकर पुरान दो{त रहैक, मुदा सेहो पाछु \nरिह गेलैक। एडली बाजी हािर चुकल छल।  \nएडली बुिधयार छल। ओ बातकS बतंगर बनबएमे िवrास निह करैत छल। अ{तु ि{थितसँ समझौता करैत \nओ अ²णसँ अपन िमLता बनओने रहल। एंगलसँ िवचार करएमे सेहो कोनो लाभ निह छलैक। तS सभ चुपचाप \nसिह गेल। तकर लाभ ओकरा भेलैक। गाहे-बगाहे एंगल ओकरो fयान रखैत रहल। एवम् Dकारेण अ²ण, एडली \nआओर एंगलक ितकड़ी बिन गेल, ताबे ओिहना रहल जाबे अ²ण ल_दनमे रहए।  \nअ²ण Dशासकीय सेवामे उीण= भए गेल छल। तकर बाद ओकरा अपन देश आपस अयबाक रहैक। एंगल \nसंगिह जयबाक हेतु िजÔ कए देलकै। एडली सेहो एिह हेतु अ²णकS बुझओलक। अ_तगोगeवा अ²ण ओ एंगल \nसंगिह दिड़भंगा आएल। एडली ओतिह रिह गेल।  \nq \n३६ . \nपूव= िनधिरत काय=¬मक अनुसार दिड़भंगामे Dगितशील जागरण मंच ओ जनजागरण मंचक रा°Ñीय \nकाय=कािरणीक स7मेलन बजाओल गेल। देश भिरसँ ात-अात करीब पqचसए Dितिनिधभाग लए रहल छलाह। \nदिड़भंगाक राज मैदान टटक शहर बिन गेल छल। कतहु लाल, कतहु हिरअर झंडा फहरा रहल छल। \nरा°Ñभि±तसँ भरल ओज{वी गीत सभ बजाओल जा रहल छल। एिह वातावरणमे रिह-रिह कए तरह-तरहक सूचना \nDसािरत भए रहल छल।  \nजनाधार पाटÒक सेहो आमंिLत कएल गेल छल। पर_तु ओ सभ एिहमे भाग ली, निह ली से दुिबधामे रिह \nगेलाह। {वतंLताक लड़ाइ एकजुट भए लड़ब ई तँ नीक बात रहैक, मुदा नेतुeवक सम{या ओझड़ाएल रहैक। \nअ_ततोगeवा तय भेल जे ओ सभ िफलहाल यथावतक ि{थितमे रहत। माने अपन अलग आि{तeव बनओने रहत। \nमुदा जनाधार पाटÒक नव िनविचत मुिखआ चेतन यि±तगत {तरपर आएल छल। ओकरा संगे दू-चािर गोटे आओर \nआिब गेल रहए।  \nकाय=¬म Dार7भ होइते बंदे मातरम्-क नारासँ धरतीसँ आकाश एक भए गेल। सभ एक {वरसँ “सुजलv \nसुफलv मलयज शीतलाम्” गबैत गबैत भाव िवभार भए गेल। तकर बाद राजकुमार िव{तारसँ रा°Ñीय पिरदृ°यक \nवण=न करैत दुनू मंचक अंद²नी ि{थितक चच केलाह आओर घोषणा केलाह जे आइसँ दुनू मंचक िवलय भय गेल \nअिछ। आब एिह मंचक नाम रा°Ñवादी दल रहत।  \nएतबे बात ओ कहने छल िक उमा अपन संगे १५-२० टा मिहलाक संगे नारा लगबैत मंच धिर पहुँच \nगेिल। हुनका सभक हाथमे प× छल जािहपर मोट-मोट आखरमे िलखल छल- \n“{Lीक स7मान िबना {वतंLताक ग®प िनरथ=क िथक।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n74 \n \nउमाकS एिह तरहS आओर मिहला सभक संगे एिह तरहS आ¬मण देिख सभ सकदम भए गेलाह। बैसारक \nकाय=वाही ²िक गेल। जे जेना छल, तिहना रिह गेल। लगलैक जेना स7पूण= वातावरणकS लकबा मािर देने हो। \nराजकुमार ओ मा{टर साहेबकS िकछु फुरेबे निह करिन।  \nबैसारमे भाग लैत अिधकvश लोक उमाक समथ=नमे बाजए लगलाह। ओिहमेसँ िकछु गोटे तँ उमा लग आिब \nओकरे संगे नारा लगबएलगलाह। आब की होएत? \nमा{टर साहेब {वयं उिठ कए उमा लग गेलाह। जन भावनाक आदर करैत उमाकS मंचपर लए अनलिखन। \nतकर बादे बैसारक काय=वाही Dार7भ भेल।  \nचा¤कातसँ लोक उमाक समथ=नमे आिब गेल आओर आह करए लागल जे उमाकS नवोिदत रा°Ñवादी दलक \nअfयJा बनाएल जाए। मा{टर साहेब,  राजकुमार उमासँ मंLणा कए हुनका रा°Ñवादी दलक अfयJ चूिन लेल \nगेल।  ‘उमा देवीक जय’ सँ वातावरण गुंजायमान भए गेल।  \nरा°Ñवादी दलक गठनसँ जनाधार पाटÒमे आपसी िसरफुटौअल बिढ़ गेल। पाटÒ कतेको गुटमे बँिट गेल \nछल। पाटÒमे िकछु गोटे रा°Ñवादी दलक संगे िवलएकपJधर रहिथ। एिहसँ {वतंLता आ_दोलन Dखर होइत। मुदा \nपाटÒक बूढ़ नेता सभ चाहिथ जे यथावत बनाओल रहए देल जाए कारण ओ सभ अपन अपन कुसÒकS संकटमे \nनिह देबए चाहिथ।  \nउमाकS रा°Ñवादी पाटÒक अfयJा बनबाक समाचार अ²णकS जासूसक माfयमसँ भेटलैक। ओ अeय_त \nिवचिलत भए गेल। उमाक एिह तरहक Dितकृयाक ओकरा आशा निह छल।  \nमहौलकS गड़बड़ाइत देिख अ²ण एंगलक संगे िकछु िदनक हेतु ल_दन सरकारी याLापर चिल गेलाह। हमर \nमाए दुिखत पिड़ गेल छल। ओकरा असगरमे बहुत िदªत भए रहल छलैक। तS िकछु िदनक हेतु हम अपन नैहर \nगेलहुँ जािहसँ माएकS सेवाक अवसर भेटए। एक युगक बाद हम नैहर गेल रही। हमरा देिखते हमर माए बहुत \nDश³ भेल। लगलैक जेना तुर_त ठीक भए गेल। टन-टन बाजए लागिल।  \nअसलमे ओ एकाकीपनसँ उिब गेल छिल। फेर िदआदसभ सेहो तंग करिन। स7पिमे िह{सा निह दैक \nजािहसँ ओ बहुत दुखी छिल। हमर अपन िपी सेहो गुजिर गेलाह। हुनका तीनटा बेटीए रहिन। अ{तु, हमर \nसभक सम{त स7पिकS हमर िपितऔत काका हरिप लेबए चाहैत छल।  \nमाएक {वा{थ ठीक भेल। ओमहर हमरा सासुरसँ िवदािगरीक हेतु समाद आिब गेल छल। मासो िदन नैहरमे \nनिह भेल छल। मुदा कै बेर िवदागरीक हेतु आदमी आिब चुकल। अ_तमे ओ {वयं आिब गेलाह आओर हम सासुर \nिवदा भए गेलहुँ।  \nq \n  \n३७ .  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n75 \n \n“वृ_दावन िबहारी लाल की जय।” िनरंतर भजन, कीत=न ओ Dवचनमे तjलीन भजनान_ददासजी महराज \nअfयािeमक पराकाQापर पहुँच गेल रहिथ। एकिह जीवनमे यि±तeवक एहन ¤पातंरण कमे सूनएमे अबैत अिछ। \nिक_तु ज_म-ज_मक सं{कार जेार मारैत अिछ। जीवनक कतेको रह{य अिछ जकर गिणतीय याÝया अस7भव। \nपर_तु स]: सeय इएह छल जे एकटा डकैत गरम िसंह महान कृ°णभ±त भए गेलाह।  \nततबे निह लोक कjयाण हेतु सव={व, सम{त साम»य=कS अिप=त कए देने छलाह। जिहना ओिह आwममे \nधनक बख होइत छल तिहना ओिह पैसाक जन कjयाण हेतु खच= कए देल जाइत छल। कहबी छैक : \n“पानी बाढ़े नावमे, घरमे बाढ़े दाम  \nदोनो हाथ उिलिचये, एही सयानो काम।” \nएिह कथानकक भजनान_दजी महराज एकटा जीव_त उदाहरण छलाह। अपना लेल िकछु निह।  “तेरा \nतुझको अप=ण” कS चिरताथ= करैत छलाह, अपन आwममानव जाितक कjयाण हेतु उपलËध कए देने छलाह।  \nआwममे तँ भजन िकत=न चिलते रहैत छल। भuडारा चिलते रहैत छल। भ±तगण सभ \nमृदंग, ढोलक, पखावज ओ झािल बजाए कृ°ण नाम संिकत=न किरते रहैत छलाह। सम{त वातावरण ततेक धािम=क \nओ भावनापूण= रहैत छल जे ओिहठाम अएिनहार कोनो, केहनो यि±त शाि_तक अनुभव करैत छल।  \nमुदा भजनान_दजी एतबेपर निह ठहरल छलाह। ओ अपन रा°Ñक Dित कत=यसँ सेहो सचेत छलाह। हुनकर \nकहब छलिन जे जाधिर भारतमाता परतंLताक बेड़ीसँ जकड़ल छिथ, ताधिर {वगÄ यथ= िथक। मुि±तक कामना \nअ_याय िथक।  \n“के बोले मा तुिम अबले...।” निह, निह, भारत माता अवला कदािप निह भए सकैत छिथ। कोिट, कोिट \nहुनक संतान हुनक DितQा ओ {वतंLताक रJा हेतु {व={व eयाग करए हेतु कृतसंकjप अिछ। देश {वतंL भए \nकए रहत।  “भारत माताक जय! व_दे मातरम्”- इएह किह हुनकर Dवचनक अ_त होइत छल।  \nरा°Ñवादी दलक आिथ=क सम{याक समाधान तँ भजनान_ददासजी महराजक आwमक माfयमसँ भए जाइत \nछल। महराजजीक एकटा भ±तक दिड़भंगामे तीन महलक भवन छलैक। ओ तीनू महल भजनान_दजी Dेरणासँ \nरा°Ñवादी दलकS दान कए देलक। {वयं दुनू यि±त िदन-राित रा°Ñ सेवामे लािग गेल। िफरंगी सभ एक िहसाबे \nिहिल गेल छल। ओकरा सभकS रा°Ñवादी दलक बढ़ैत शि±तसँ ततेक याकुलता भेलैक, ततेक भय भए भेलैक जे \nइÉजितसँ देश छोड़बाक र{ता ताकय लागल।  \nq \n  \n३८ .  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n76 \n \nअ²ण एंगल केर संग ल_दन हवाइ अÞडापर पहुँचले छल िक एडली हवाइ अÞडापर पहुँच गेल। लगैत \nछल जेना ओ बहुत िदनसँ एिह अवसरक DितJामे छल। ओकर फाटल- फाटल हिरअर ऑंिख बहुत िकछु किह \nरहल छल। हवाइ अÞडासँ अ²ण ओ एंगल विहग=मन ¿ारपर एडलीक {वागतसँ अिभभूत छलाह।  \nअ²ण सरकारी काजसँ जोगार लगाए ल_दन गेल छल। ओिहठाम आवास सिहत आओर आवcयक सुख-\nसुिवधाक Dब_ध छल। ओसभ ओतिह जेबाक हेतु उ]त छल पर_तु एडली अिड़ गेल। ओकर बात काटबओकरा \nसभक बसमे निह छल।  \nअ{तु, ओ सभ एडलीक बात मािन ओकर घर िदिस िवदा भेल। अ²ण लेल ओकर घर नव निह छल। \nल_दन Dवासक दौरान ओ सभ कतेको िदन ओतए रहल छल। अबैत जाइत छल। एक िहसाबे ओ सभ ओकर \nपािरवािरक िमL भए गेल छल। ल_दन पहुँिच अ²णकS उसास तँ भेलैक। कमसँ कम उमाक घात-Dितघातसँ \nताeकािलक राहत भेटलैक। संगे पुरान दो{त सभसँ भSट-घॉंट होइत रहलैक। ओकरा सभक संगे िबताओल \nमधुर, {नेिहल समयकS पुन: स]: जीबाक अवसर भेटलैक। सरकारी काम काज तँ बहाना छल।  \nएक िदन एडलीक ओिहठाम रिह अ²ण सरकारी अितिथ गृहमे चिल आएल। एंगल ओ एडली ओतिह रहल। \nई दुनू तँ पुरान दा{त छल। बहुत िदनक बाद एकठाम भेल छल। लगलै जेना िबडÄ उिठ गेल। दुनूकS ग®पक \nअ_ते निह होइक। ग®पेटाक बात रिहतए तँ कोनो बात निह। लगबे निह करैक जे अ²ण ओकरे संगे आिब कए \nकतहुँ आनठाम ²िक एंगलक DतीJा कए रहल अिछ।  \nआिखर ल_दन, ल_दन छैक। ओिहठामक अ_मु±त वातावरणमे बढ़ल, पढ़ल एंगल ककरो हेतु बा_हल छेकल \nकतेक रिह सिकतैक? एहनमे तँ अ²ण {वयं सोिच सकैत छलाह। मुदा भावी Dवल। जे हेबाक छल से भेल। \nदुखक बात तँ ई छल जे एहूकात गाड़ी िघिसर-िफिसर करैत छल। ओिहकात तँ स]: उमा गरिज रहल छलैक। \nअ²ण सचमुचमे बेचारा भए गेल छल। कहबी ठीके छै- ‘ने दौिड़ चली, ने ठिस खसी।’ \nएक स®ताह बहुत निह होइत छैक। देिखते देिखते शिन, रिब आिब जाइत छैक। पqच िदनका खटैनी दू \nिदनका स®ताहा_त अवकाशमे गिल जाइत छैक। अ²ण सेहो पqच िदन ल_दनक सरकारी काजमे य{त रहल मुदा \nशु¬क सqझ अएलापर माथ ठनकलै। आब की कएल जाए? एंगलक अएबाक ग®प कोन, फोनो निह केलकै। ओ \nतँ एडली संगे तेना कए रिम गेलैक जे आगा- पाछा िकछुक सुिध निह रहलैक।  \nअ²ण जखन एडलीक ओतए पहुँचल तँ पता लगलैक जे ओ सभ ल_दनसँ बाहर चिल गेल अिछ। कतए \nगेल से घरक लोक ने अपना मोने िकछु कहलकै आ ने अ²ण पुछलक। ओिहठामक समाजमे बेसी खोध-बेधक \nपर7परा निह छैक। बहुत रास बात यि±तगत रिह जाइत अिछ।  \nअ²ण गु7म छल। ओकरा एिह बातकS आब आभास भए रहल छलैक जे अपन सभक मािट-पािनमे \nज_मल, पोसाएल पु²खक िबआहक एहन कjपना रहैत छैक जािहमे ओकर {Lी आज_म ओकरा Dित िनQावान \nरहैक, ओ जे चाहए सएह करैक, मुदा ई तँ ल_दन छै। से बात बहुत िबलंबसँ बुझए आिब रहल छलैक।  \nएडली ओ एंगल {कूटरपर ल_दनसँ करीब चालीस िकलोमीटर दूर एकटा िरजाट=मे ठहरए हेतु जा रहल छल \nिक एकटा तेज गितसँ चलैत कार ओकरा टªर मािर देलकै। टªर ततेक जबरद{त छल जे {कूटर पचरा भए  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n77 \n \nगेल। हेडली ओहीठाम कै पलटी खेलक मुदा कोनो बेसी चोट निह लगलैक। पर_तु एंगल हवामे कै फीट ऊँचाइ \nधिर फेका गेल आओर धरामसँ नीचा बीच सड़कपर खसल। ई तँ संयोग छलैक जे पाछुसँ अबैत दोसर कारक \nवाहन चालक एकाएक ´ेक लए लेलक निह तँ ओतिह ओ टुकड़ी-टुकड़ी भए जाइत।  \nएिह दुघ=टनामे एंगलक दिहना जॉंघक हÞडी टुिट गेल छलैक। कनी- मनी चोट तँ सॱसे देहमे छलैक। \nएडलीक हालत सेहो ठीक निह छलैक। ¬मश: दुनू पैर फुिल गेलैक जािहसँ चलबामे असोकय= होइत छलैक।  \nकहुना कए {थानीय पुिलस एकरा सभकS ल_दनक DितिQत अ{पतालमे भतÒ करओलक। अ²णकS सेहो \nपुिलस ¿ारा सूचना भेटल। ओ तुर_त अ{पताल पहुँचल। ओ एंगलक हालत देिख दुखी भए गेल। जाबे एंगल \nअ{पतालमे रहल ताबे ओहो ओतिह रहल। मुदा तकर बादक िच_तासँ ओ य रहए लागल।  \nशु¤मे अ²णक काय=¬म छलैक जे ओ तीन-चािर मासमे अपन देश आपस आिब जाएत। मुदा गाम-घरसँ जे \nसमाचार सभ भेटैक आओर जािह DकारS उमा उसँ उतर भए रहल छिल, ओकर मोन बेचैन भए जाइक, कोनो \nसमाधान निह फुराइक।  \nसंयोग एहन भेलैक जे अंेजसभकS खुिफआ िरपोट= भेटलै जे अ²णकS िहतमे निह छल। ओकरा सभकS \nअ²णक गित-िविधपर स_देह भए गेल छलैक। तS ओकरा कम-सँ-कम साल भिरक हेतु ल_दनमे रहबाक आदेश \nकए देलक।  \nसरकारी आदेश छलैक, तS अ²णकS कोनो िवकjपो निह रहैक। ओकर मोन िनर_तर अपन गाम-घरपर टvगल \nरहैत छलैक। तथािप ओ अपना आपकS ल_दनमे य{त कए लेलक। िदन भिर काय=लयमे समय बीित जाइत \nछल। सqझ कए समय िबताबक हेतु एतए बहुत जोगार सभ छलैक।  \nएंगल अ{पतालसँ छुिट कए अ²णक डेरापर अएलैक। मुदा ओकरा नीकसँ चलल निह होइक। डा±टरक \nपरामश=क अनुसार ओकरा िफिजओिथरैपीक Dयोजन रहैक। सभ सुिवधा आसे-पासमे उपलËध छल। मुदा घरमे \nबैसल-बैसल ओ तंग भए रहल छिल। कोनो उपायो निह रहैक। अ²ण कायलय चिल जाइक। िदन भिर ओ \nएसगिर कहुनाक समय िबताबिथ।  \nएिहना एक िदन ओ उदासघरमे िकछु पिढ़ रहल छिल िक एडलीक फोन आएल। एंगल ओकरा तुर_त आबए \nहेतु आह केलक। एडली िबना िवल7ब केने ओतए आिब गेल। िदनभिर दुनू गोटाकS ग®प-स®पमे समय कोना बीित \nगेल सेपता निह चलल। सqझमे ओ अपन घर आपस जेबाक इछा य±त केलक। ताबत अ²ण सेहो आिब गेल \nरहए। अ²ण ओ एंगल दुनू गोटे ततेक आह केलकै जे ओ ओहीठाम रिह गेल। एंगल, एडली संगे तेहन तjलीन \nभए जाइक जे अ²णकS करए हेतु िकछु रिहए निह जाइक। कखनहुँक ओहो ग®पमे लािर देबाक Dयास करैक मुदा \nओकरा सभक हेतु धिनसन।  \nq \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n78 \n \n३९ . \nअ²ण ल_दन चिल गेल से समाचार हमरा सभकS खबािसनीक माfयमसँ भेटल। एिह बेर ओ बहुत िदनपर \nआएल छिल। ग®प-स®पक ¬ममे कहए लागिल जे हमर माए स7पिमे बँटबारा हेतु बहुत हjला केलकै। मुदा हमर \nिपितऔत काका टस सँ मस निह होइत छैक। ओकर कहब जे बेटीक िबआह भइए गेल। तखन अहॉंकS \nखोिरसक अितिर±त िकछुके अिधकार निह अिछ। कतेको बेर बैसार भेलैक। पंचसभ सेहो ओकरे संग भए \nगेलैक। बहुत रास स7पि तँ ओ अपना नामे करा चुकल छल।  \nई बात सभ जखन हुनकर कानमे गेलिन तँ दिड़भंगामे मोकदमा कए देलाह। दिड़भंगाक नामी ओिकल मोना \nबाबू हमर सभक केस लिड़ रहल छलाह। कोट=सँ नोिटस जारी भेल। हमर िपितऔत काकाकS िदआद सभ बहुत \nकहलकै। अनततोगeवा ओ पसीजल आओर पqच बीघा जमीन हमरा माएकS देबाक हेतु तैयार भए गेल। ओ एिह \nD{तावकS मािन लेलाह। जतए हम सिर बीघाक उरािधकारी रिहतहुँ कतए माL पqच बीघापर समझौता करए \nपड़ल। कोनो िवकjपो निह छलैक। कानूने तेहने छलैक।  \nसमय बीतैत देरी निह होइत अिछ। देिखते-देिखते हमर बचा सभ जबान भए गेल। तीनू बेटीक पढ़ाइ पूरा \nभए गेल। ओ सभ अपन अपन ¤िचक िवषयमे एमए पास कए चुकल छिल। एकमाL पुL सेहो इंजीिनयिरंगमे \nपढ़ैत छल। एकरा सभक पढ़ाइ-िलखाइमे अ²णक ग7भीर योगदान छलैक। आिथ=क िच_ता तँ किहओ होमए निह \nदेलक।  \nपिढ़-िलिख तँ गेल मुदा आब की कएल जाए। ई सम{या िवकट छल। कारण ओिह समयमे बेटीक पढ़ाइ-\nिलखाइ िबरलैके ±यो करैत छल। से हम सभ केलहुँ आओर जेना-तेना पार लािग गेल। मुदा भिव°यक संघष= \nआओर Dवल लगैत छल।  \nइएह सभ सोचैत रही िक हमर तीनू बेटी गाम आएल। ओकरा सभकS देिख मोन गदगद भए गेल। सभक \nयि±तeवमे अÜुत चमक छलैक। आeमिवrाससँ भरल छल। िव]ासँ ओकरा सभकS बहुत आeमशि±त Dा®त भए \nगेलैक आओर ओ सभ जीवनमे िकछु {थान बनबए हेतु कृतसंकjप लगैत छिल।  \nजिहयासँ रा°Ñवादी दल बनल, जनाधार पाटÒक जनाधार तेजीसँ खसिक रहल छल। रा°Ñवादी दलक कमान \nउमाक हाथमे पिड़ते चा¤कातक {Lीगण खास कए मfयवगÒय पिरवारक, ओिह दलसँ जुड़ए लागिल। लगैक जेना \nदेशमे ¬ाि_त आिब गेल अिछ।  \nिशJा निह, पािरवािरक स7पिमे िह{सा निह, घरसँ बाहरो िनकलबाक पिरि{थित निह, आिखर एिह बातक \nDितकार तँ भेनिह रहैक। अ{तु, अवसर भेिटते एक िदस तँ “ब_देमातम्”केर नारा लगैत तँ दोसर िदस {Lी \nस7मानक रJाक चच सेहो जोर पकड़ने जाइत छल।  \nिफरंगी सभ एिह बातसँ िचि_तत छल। ओकरा सभकS िकछु फुरेबे निह करैक जे एिह पिरि{थितसँ कोनो \nिनपटी। तखन ओ सभ सोचलक जे जनाधार पाटÒक मदित लए आपसेमे उठापटक कराओल गेल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n79 \n \nजिहआसँ चेतन जनाधार पाटÒक अfयJ भेल छल,  ओकर िफरंगी सभसँ पिहल भSट-धॉंट रहैक। मुदा \nिफरंगीसभ ओकरा Dभावमे निह आिन सकल।  \nरा°Ñवादी दलक Dभावसँ हमर तीनू बेटी- हीरा, वाणी ओ गंगा Dभािवत छलीह। देश ओ समाजक हेतु िकछु \nकरबाक इछा हुनका सभकS उ¿ेिलत कएने छल। उच िशJा Dा®त कए ओ समाजक दुद=शाकS बेसी नीकसँ बुझैत \nछलीह। अ{तु, ओ सभ सभ काजकS पाछु कए उमाक संग भए गेलीह। रा°Ñवादी दलक सि¬य सद{यता हण \nकए गाम-गाममे घूमए लगलीह।  \nआब उमा एसगिर निह छलीह। छोट, पैघ, जवान, बूढ़ सभ ओकरा संग दए रहल छलैक। असलमे गाम-\nगाममे पसरल एिह अ_यायसँ मुि±तपाबक एकटा अवसर आिब गेल छल। जतिह देखू “ब_दे मातरम्” केर नारा \nलािग रहल अिछ। भारत- माताक जयगान भए रहल अिछ। एकिह {वरमे समाजमे युग-युगसँ पसरल \nवैमन{यता,भोदभाव, शोषणक िव²Ð आ¬ोश सेहो तीवáतर भए रहल अिछ। ±यो-±यो कहैत छल जे समाजकS \nिबखिuडत करबाक ई िफरंगी सभक नव हथकंडा अिछ।  \nरा°Ñवादी दलमे मिहलाक पैठसँ सभसँ बेसी Dश³ता भजनान_ददासजीकS भेलिन। हजारो सालसँ यातनापूण= \nजीवन जीबए हेतु िववश {LीगणकS अिभयि±त एकटा साधन भए गेल छल रा°Ñवादी दल। जखन कखनो नव \nDयोग होइत अिछ, चाहे ओ सही हो, गलत हो, जे हो, ओकर िवरोध, Dितरोध होइते अिछ। मुदा ओहो िवकासक \nएकटा पदचापे बुझबाक चाही। अ_ततोगeवा मनु±खक Dयास सफल होइते अिछ। से निह होइत तँ मनु±खक \nिवकास निह भए सकैत अिछ। आिदकालसँ लोक पिरि{थितसँ संघष= केलक आओर आगा बढ़ल अिछ।  \nभजनान_ददासजी भि±त, अfयाeम ओ रा°Ñवादक Dखर óवजवाहक भए गेल छलाह। गाम घरमे भए रहल \nसामािजक, राजनीितक घटना¬मसँ आwममे अएिनहार लोकक माfयमसँ ओ पूण= अवगत छलाह। हुनकर एिह \nउदारताक लाभ रा°Ñवादी आ_दोलनकS भेिट रहल छल। एही बात सभकS fयानमे रखैत रा°Ñवादी दलक अिगला \nबैसार वृ_दावनमे करबाक िनण=य भेल।  \nq \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   \nजगदीश  Dसाद  मuडल - पंगु (उप_यास ) धारावािहक  आ दूटा लघुकथा \n१ \nजगदीश Dसाद मuडलक \nपंगु \nउप_याससँ...  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n80 \n \n8. \nबीसम शदीक छठम दशकक अि_तम समयमे, माने करीब 1958 इ{वीमे कोसी नदीमे फाटकबला \nपुलनेपालक सीमामे भारत सरकार बनौलक। कोसीक दुनू कात, माने उरे-दिछने कोसी बहैए, पूबो आ \nपिछमो बा_ह सेहो बनल। कोसी पुलक संग-संग, पिछमी आ पूवÒ मुÝय नहर बनबैमे सेहो हाथ लगौल गेल। \nतैबीच 1958 इ{वीमे कोसीमे बािढ़ आएल। ओना, बरखो बेसी भेल छेलैजइसँ कोसीक बा_ह कतेकोठाम टुिट \nगेल। इलाकाक फसल जे दहाएल से तँ दहेबे कएल जे गाम-गामक घरो-दुआर खसलआइनार-पोखैर सेहो \nभराएल-भोथाएल। तेतबे निह, धारो जैठाम बहै छल तइसँ थोड़ेक पिछम घुसकल। केते गाम ओहन छल \nजइमे कोसीक बािढ़ नइ अबै छल, तोहू सभ गाममे बािढ़ आबए लगल। तैसंग ईहो भेल जे ओ बा_ह साले-\nसाल केतौ-ने-केतौ टुटौ लगल आ ओ इलाका दहाइत रहल। कोसीक जे पूवÒ आ पिछमी मुÝय नहर \nछल, जइसँ शाखा नहर सभ बनैक योजना छेलै, ओइ सभ जमीनक सवæक काज सेहो हुअ लगल। माने नहर \nबनैक, नापी-जोखी शु¤ भेल। मुदा ने अखन तक मुÝय नहरे पूण= ¤पेण बिन सकल छल आ ने शाखा नहर \nसभमे हाथे लािग सकल। \nबीसमी शदीक सातम दशक चिढ़ते, माने 1962 इ{वीमे चीनक संग भारतक सीमा-िववाद लऽ कऽ \nलड़ाइ भऽ गेल। जे देशक अथ= बेव{थाकS आरो चरमरा देलक। तैसंग गाम-गाममे अफवाह पसरल जे \nअनेको ह एकठाम भऽ गेल,जइसँ जबरदस हािन मनुखो आ मालो-जालकS हएत। गाम-गामक देवालयमे \nअ¸याम, कीत=न, नवाहक संग सबा मास,अढ़ाइ मासक कीत=नक संग य-जाप सेहो हुअ लगल। सीतापुरमे \nसेहो सबा मासक कीत=न ठकुरबाड़ीमे भेल। मुदा समय बीतैत गेल कोनो तरहक दैवी Dकोप तेहेन निहयS \nभेल। \n1967 इ{वीमे जबरदस रौदी भेल। अखन तक देश अ³क मामलामे आeम-िनभ=र निह बनल छल। \nआन-आन देशसँ अ³क आयात होइत रहइ। 1967 इ{वीक रौदी चािर  सालक भेल। जइसँ केतेको पोखैरक \nसंग इनारोक पािन सुिख गेल। जइसँ खेतीक संग पीबैक पािनक सम{या सेहो उपि{थत भऽ गेल। सीतापुरमे \nएकटा बड़की पोखैर अिछ,जेकर पिनझाउसँ लऽ कऽ िभuडा सिहत बाबन बीघाक अिछ। िकंवदि_त अिछ जे \nओ पोखैर दØतक खुनल छी। गामक जे आन पोखैर आ इनार छल, ओ तँ सुिखये गेल जे ओइ बड़की \nपोखैरक पािन सेहो सटैक कऽ पqच कÙापर चिल गेल, जइमे माL भिर ठेहुन पािन बँचल। तहूमे तेतेक गािद \nछल जे पािन तक पहुँचब किठन छेलइ। अ³-पािनक बेतरे केतेको मालो-जाल मरल आ लोको मरबे कएल। \nगाम-गामक जमीन ओिहना परती-परqत बिन गेल। उपजा-बाड़ीक कोनो ठेकान निह रहल। अ_तमे गामक \nलोक ओइ बड़की पोखैरसँ िबसqढ़ खुिन-खुिन आिन-आिन उसैन-उसैन खा-खा कऽ Dाण बँचौलक। \nसरकारक दोसर पंचवषÒय योजनामे दरभंगा-लहेिरयासरायमे अ{पताल बनल। जइसँ दुनू तरहक लाभ \nआमजनकS भेल। जिहना िबमारीक इलाजक सुिवधा भेल तिहना डॉ±टरी पढ़ाइ भेने नव-नव डॉ±टरक िनमण \nसेहो हुअ लगल। ओना, जइ िहसाबसँ दुनूक ज¤रत छल, माने डॉ±टरो आ िबमारीक इलाजोक, तेतेक पूित= तँ \nनिहयS भेलमुदा िकछु तँ भेबे कएल। \n1942 इ{वीमे जे देशक जन-आ_दोलन अंगरेजी शासनक िखलाफ उठल ओ अपन चरम सीमापर पहुँच \nगेल। अंगरेजी शासनक िखलाफक संग-संग अंगरेजी व{तुक [i] सेहो विह°कार भेल। ओइ समय इंगलØडक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n81 \n \nमेनचे¸रक कपड़ा उ]ोग दुिनयqमे बहुत आगू छल। भारत सन िवशाल देशक िवरोध भेने इंगलØडक कपड़ा \nउ]ोगकS जबरदस धªा लगल। ठीक ओकर िवपरीत देशक हथकघकS अ वसर भेटल, जइसँ गाम-गाममे सूत \nकाटैक संग-संग कपड़ा बुनैक रोजगारकS नीक मौका भेटल। \nजमी_दारी उ_मूलनसँ खेतक मालगुजारी जमी_दारक हाथसँ िनकैल िबहार सरकारक हाथ आएल। अपन-\nअपन जमी_दारीक चाज= दइमे जमी_दार सभ सेहो रंग-रंगक अरंगा लगा-लगा देरी करबे केलैन। मुदा जे \nभेलसे भेल, जमीनक मालगुजारी िबहार सरकारक हाथ एबे कएल। ओना, गाम-गामक सभ जमीनक मालगुजारी \nएकरंग निहयS छल, मुदा कम िक बेसी तँ छेलैहे। कम-बेसीक माने भेल जे जे जमीन ´µोर, िशवोर वा \nअ_य कोनो कारणे मालगुजारीसँ मु±त छल, ओहू जमीनक मालगुजारी टै±स ¤पमे तँ निह मुदा ‘शेष’ ¤पमे \nलागए लगल। ओना, ‘शेष’ नाम-माLे ¤पमे छल। टै±सक अितिर±त जे टै±स लगैत रहै, शेष माLओतबे \nछल। \nिबहार सरकारक कम=चारीक माfयमसँ मालगुजारी असुलल जाए लगल। गामक िकसान सभ जमीनक \nिनलामीसँ बँचैक नमहर सqस लेलक। \nओना, अंगरेजक समयमे–1888 इ{वीसँ 1903 इ{वीकबीच–जमीनक सवæ भेल छल, जइ आधारपर \nअखन तक जमीनक िहसाब-िकताब चलैत आिब रहल छल, ओइमे अनेको रंगक ओझरी लगले जा रहल \nछल। माने ई जे िकछु ओझरी[ii] सवæक पिहनेसँ आिबये रहल छल तेकर अितिर±तो अनेको रंगक नव-नव \nओझरी उिठ-उिठ ठाढ़ भेल। तँए,सवæक ज¤रत भेल। \nबीसम शदीक सातम दशकमे जमीनक सवæक काज शु¤ भेल। गाम-गाममे सवæक पिहल सीढ़ीक काज \nिकcतवार ¤पमे शु¤ भेल। मुदा िकcतवार करैबला कम=चारी जे आएल ओ भीतरे-भीतर तेहेन हवा बनौलक \nजे गामक लोक,जमीनबला सभ ऑंिख मुइन कऽ अपन-अपन खेतक न±शा बढ़बैले ओकरा घूस िदअ लगल। \nजइसँ सवæ की हएत जे पैसाक खेल शु¤ भेल, जइसँ गाम-गाममे आरो िववाद फँिस गेल। \n1967 इ{वीक रौदी आमजनसँ लऽ कऽ सरकारोकS कृिषक लेल पािनक  की ज¤रत अिछ, तइ िदस \nिधयान िखंचलक। ओना, अखन धिरक िकसानक सं{कारमे िसंचाइक कृिLम बेव{थाक Dित ओ आकष=ण निह \nआएल छल, जेकर ज¤रत छेलइ। मुदा रौदी से अनलक। ओना, कोसी नहरक चच= िकसानक कान तक \nज¤र पहुँच गेल छेलै मुदा ओइ ¤पमे निह, जइ ¤पक खगता छेलइ। कोसीक पिछमी मुÝय नहर जे \nछल, ओकर खुनाइयो समुिचत ढंगसँ नइ भेने,अखनो धिर ओिहना लटकले छल। \nतैबीच िवदेशी[iii] सहायतासँ {टेट बोिरंग गाड़ैक योजना बनल। ओइ बोिरंगक ओहन पाइप आ इंिजन \nअिछ जे हजारो बीघा खेतक िसंचाइ कइये सकैए। ओना, बोिरंग तेहेन इंिजनसँ गाड़ल जाइ छेलै जे एªे \nिदनमे माने आठसँ दस घ_टामे बोिरंग गड़ा जाइत रहइ। मुदा जइ इंिजनसँ पािन िनकालल जाइत ओ िबजली \nचािलत छल। जे िबजली केतौ छेलैहे निह, आ कनी-मनी जँ छेलैहो, से बहुत कम माLामे छल, जइसँ बोिरंगक \nइंिजन चलब किठन छेलइ। तेकर अितिर±त बोिरंगक पािनक लेल नाला चाहै छल, से केतौ बनबे ने कएल। \nजँ केतौ-केतौ कनी-मनी बनबो कएल तँ तेहेन घिटया काज भेल जे ढिह-ढुिह गेल। एक तँ ओहुना लोक \nबुझैए जे सरकारी काज आ जेठुआ गरेक [iv ] कोनो भरोस निह। से भेबो कएल। दज=नो बोिरंग गामे-गाम \nगड़ाएल मुदा िसंचाइ केतौ ने भेल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n82 \n \nसरकारोक नजैर जखन रौदीपर पड़ल तँ ओहो बोिरंग गड़बैक योजना बनौलक। बØकक माfयमसँ एक-\nितहाइ,एक-चौथाइसिËसडीपरबोिरंगक पाइपो आ पािन िनकालैबला प7पसेटोक बेव{था करौलक। केतौ-केतौ \nगोिट-पंगरा गड़ेबो कएल, मुदा जेते ज¤रत छलसे निहयS भेल। \n1967 इ{वीमे आम चुनाव भेल। ई चािरम आम चुनाव छल। पिहल  1952 इ{वीमे, दोसर 1957 \nइ{वीमे, तेसर 1962 इ{वीमे भेल छेलै आ चािरम 1967 इ{वीमे।¬मश: के_oमे सरकार बनल पिहल \nDधानमंLी पिuडत जवारलाल नेह¤, दोसर- लाल बहादुर शा{Lी, ओना, िकछु िदनक लेल गुलजारीलाल न_दा \nसेहो DधानमंLी बनला, आ तेकर बादक DधानमंLी पदपर आिसन भेली इि_दरा गqधी। \nचािरम आम चुनावमे िबहारक शासन बदलल। ओना, के_oमे कqेसी शासन रहबे कएल मुदा िबहारमे \nकqेस िवराधी सरकार बनल। ओना, कएटाआनो-आनो राÉयमे कqेसी सरकार बदलबे कएल। कqेस छोिड़ \nसभ पाटÒ िमिल िबहारो सरकार बनौलक। नव सरकार बिनते िबहार सरकारक 33 सूLी काय=¬म बनल। \nमैिÑकमे अंगरेजी िवषयकS उठौल गेल। मैिÑक तकक िशJा सेहो Tी कएल गेल। तेकर अितिर±तो काय=¬म \nसभ छल मुदा सरकारमे जिहना एक िदस वामपंथी शािमल छल तिहना दोसर िदस दिछणपंथी सेहो रहबे \nकएल। दुनूक बीच तेना िववाद फँसल जे अठारह मास बीतैत-बीतैत सरकार टुिट मfयाविध चुनाव भेल। \n1971 इ{वीमे पािक{तानमे सेहो चुनाव भेल। ओइ चुनावमे प ूवÒयो आ पिछिमयो पािक{तानक बीच \nलड़ाइ फँसल। पिछमी पािक{तान कcमीर, पंजाबआराज{थान किट कऽ बनल छल, आ बंगालसँ किट कऽ \nपूवÒ पािक{तान बनल रहइ। ओना, अजादीसँ पूव= 1947  इ{वी तक भारत देश जेतेटा छल तइमे पािक{तान \nकटने कमी एबे कएल। जे एकटा देश छल ओ दूटा बिन तीन टुकड़ी भऽ गेल। ओना, \n1931  इ{वीमे, अंगरेजीए शासनमेबम सेहो अलग भेल, जे भारतेक पूवÒ भाग छल। पछाइत िसिªम जे िक \nएकटा छोट देश छल ओ भारतमे िमलबो केबे कएल। \nइि_दराजीक नेतृeवमे के_o सरकार छल, ओ पूवÒ पािक{तानकS संग देलैन। ओना, चािर सालसँ जे रौदी \nआिब रहल छल ओ 1971 इ{वीमे सालो भिर बरखा भेने समा®त स ेहो भेल। जिहना भारत पूवÒ पािक{तानकS \nमदैत केलक तिहना अमेिरका पिछमी पािक{तानकS केलक। अमेिरका शि±तशाली देश छेलैहे। जेकरासँ \nमुकाबला करब किठन छेलइ। सोिवयत संघ सेहो शै_य-शि±तमे शि±तशाली भइये गेल छल। इि_दराजी \nसोिवयत संघसँ शै_य-सि_ध केलैन। सोिवयत संघक सहायतासँ लड़ाइ जमगर भेल। अ_तो-अ_त बंगला देश \n{वतंL देशक ¤पमे ज_म लेलक। पािक{तान दू टुकड़ीमे िवभािजत भऽ पािक{तान, बंगलादेशक नाओंसँ दू \nदेश बिन गेल। \nअखन तक, माने 1971 इ{वी तकभारत जे अमेिरकासँ अ³क [v ] आयात करैत आिब रहल छल, तेकरा \nअमेिरका रोिक देलक। जइसँ पेटक सम{या अपना देशमे उठबे कएल। जइ सभ देशमे अमेिरका अ³क \nिनयत करै छल ओ सभ देश अमेिरकाक Dभावमे रहै, तँए ऐगला मुँहराबिनकोनो देशसँ अ³क आयात करब \nकिठन छेलैहे। सोिवयत संघ सेहो अ³क उपजमे ओतेक सश±त निहयS छल जेते आन-आन शि±तमे छल। \nओना, सोिवयत संघ ठuढ देश अिछ, तहू कारणे ओइठाम अ³क उपज कम होइ छल। खास कऽ साइबेिरयाक \nजे भाग सोिवयत संघमे छल ओइ भागमे तीन माससँ नअ मास तक जमीन बफ=मे डुमल रहै छल, जइसँ \nओइठाम कृिष काय=मे बाधा छेलैहे।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n83 \n \nभारतमे अनेको राÉय अिछ आ सभ राÉयक अपन-अपन सम{या अिछ। िकछु राÉय एहेन अिछ जइमे \nबरखो कम होइ छै आ मािटयो उपजाउ निहयS अिछ। तिहना िकछु राÉय एहनो अिछ जैठाम अिधक बरखो \nभेने ओइठामक पैदावार सीिमत भऽ गेल अिछ। तैसंग िकछु राÉयमे खाइबला अ³क उपज तँ कम होइए मुदा \nतेलहन, कपास इeयािदक उपज अिधक होइए। सभ िकछु होइतो िकछु राÉय एहनो तँ छेलैहे जे अपन भरण-\nपोषण करैत आनो-आन राÉयकS अ³ दइ छल। पंजाब राÉय, जैठाम मािटयो ओहन उव=र शि±तबला निह अिछ \nआ बरखो कम होइ छै, मुदा ओइठाम एहेन कृिLम बेव{था[vi ] केने छल जइसँ अपेJाकृत नीक पैदावार छेलइ। \nआजुक िबहारक न±शा तँ बदैल गेल अिछ मुदा जखन उर िबहार आ दिछन िबहार छल, माने िबहार \nआ झारखuड िमला कऽ जखन एक राÉय छलतखन उर िबहार जिहना धार-धुरसँ भरल छल, जइसँ दािहयो \nहोइते अिछ,तिहना दिछन िबहार पहाड़, खानसँ सेहो भरल छल जइसँ कृिष JेL कम रहने कृिषक पैदावार \nकम रहबे करए। \nिमिथलvचल सिहत उर िबहारमे धार-धुर तँ अिछए मुदा कृिLम बेव{था–नहर, बोिरंग–क तँअभाव \nअिछए,जइसँ ऐठामक कृिष-काय= अनिबसवासू बनले अिछ। रौदी-दाहीक खेल साले-साल चिलते अिछ। जइसँ \nअपना ऐठाम कृिष काय= पंगु बनल अिछ। अखन धिरक जे कृिष बेव{था अपना ऐठाम रहल ओ Dाचीन \nपÐितक अनुकूल रहल। जइसँ उपजक माLा िनÂसँ िनÂतर {तरमे रहल। \nदेशक सोझा जखन अ³क सम{या उिठ कऽ ठाढ़ भेल तखन के_oो सरकार आ राÉयो सरकारक \nनजैर कृिष िदस उठल। ओना, अनेको रंगक अ³क खेती-बाड़ीक लेल अनुकूल JेL िबहार छीहे मुदा उपजाक \nजे रेिशयो हेबा चाही से निहयS छल। सरकारक नजैर उठने िकसानकS रंग-रंगक सहायताक सुिवधा भेटल। \nपूसा, ढोली, सबौर इeयािद जगहमे कृिष फाम= सेहो बनल, जैठाम कृिषक पढ़ाइक संग-संग अनुस_धान सेहो हुअ \nलगल। जइसँ अ³क नीक-नीक बीजक अनुस_धान भेल, जे पर7परासँ अबैत पैदावारमे धªा मारलक। माने \nडेिढ़या-दोबर-तेबर उपजाक बढ़ोरी भेल। जइ खेतमे कची मन कÙा उपजै छल, तइमे तीन-तीन, चिर-चिर \nपªी मनक उपज हुअ लगल। \nतैसंग कोसी नहरक लाटमे आनो-आन नहरक खुनाइ हुअ लगल जइसँ खेतक िसंचाइ होइत। बØकक \nमाfयमसँ एक-ितहाइ, चौथाइ अनुदािनत ¤पमे बोिरंग-प7पसेट लॉनक माfयमसँ िकसानकS भेटए लगल। जइसँ \nगाम-गाममे िकछु बोिरंग भेने उपजमे िकछु-ने-िकछु बढ़ोरी सेहो भेबे कएल। अखन धिर जइ खेतमे माL \nछाउर-गोबर देल जाइत छल,रसायिनक खादक Dयोग निह भेल छल, तइ सभ खेतमे रसायिनक खादक संग-\nसंग गोबर-घास-पातसँ िनिम=त जैिवक खाद सेहो पड़ए लगल। तेतबे निह, िकसानकS जैिवक खाद बनाएबो \nिसखौल गेल। \nअखन धिर जे सरकारी िवभागमे कृिष िवभाग मृतDाय छल ओइमे जान फूकल गेल। Ëलॉकमे कृिष \nिवभागक अलग कायलय बनल। गाम-गाममे कृिष िवभागक कम=चारीक [vii ] बहाली भेल, जेकरा माfयमसँ गामक \nिकसानकS नव तकनीकक जानकारी देल जाए लगल। Ëलॉक {तरपर सरकारी कृिष फाम= सेहो {थािपत भेल। \nसरकारी माfयमसँ िकसानकS खाद-बीज, कृिष-यंL अनुदािनत दरपर कज= ¤पमे सेहो भेटए लगल। \nपूसा, ढोली,सबौर फाम=क माfयमसँ अ³क संग तीमनो-तरकारी आ फलो-फलहरीक बीजक संग गाछ सेहो \nउपलËध करौल जाए लगल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n84 \n \n‘जय-जवान, जय िकसान’क नारा देशमे बहल। अखन धिरक जइ िकसानक शकल-सूरत िबगैर गेल \nछल ओइ िकसानमे नव उeसाह जगल, कृिष पैदावार बढ़ल, देश अ³क मामलामे आeम-िनभ=र भेल। आeम-िनभ=र \nभोजनक मामलामे ज¤र भेल मुदा कृिष पैदावारमे पंगुपन बनले रहल। जैठाम कृिष आधािरत माने कृिष \nपैदावारसँ पØतालीस Dितशतसँ अिधक कचा माल कारखानाकS भेटै छै, ओ उपज ठमकले रिह गेल। जइसँ \nकल-कारखानाक िवकास िबहारमे नइ भेल। \nओना, जिहना एक िदस Dगितक िदशामे देशक शि±त बढ़ल तिहना समाजक िकछु लोक ओकर िवरोध \nनिह केलैन सेहो बात निहयS अिछ। रंग-रंगक अफवाह सभ उठबे कएल जइसँ Dगितमे बाधा नइ भेल सेहो \nनिहयS कहल जा सकैए। अ_ध-िबसवास आ ¤िढ़वादी िवचार सेहो जिम कऽ िवरोध करबे केलक।   \nq \nशËद संÝया : 1945,  ितिथ : 4 जून  2018 \nजारी.... \n \n \n \n \n[i] इंगलØडक समानक  \n[ii] जमीनक बीच सम{या \n[iii] चेको{लोवािकया \n[iv] जेठक बखक मेघक  \n[v] गहुम, बाजरा \n[vi] नहर, बोिरंग आ भखड़ा-नvगल डैमसँ िसचाइक बेव{था \n[vii] भी.एल.डËjयू.क \n  \n२ \nजगदीश Dसाद मuडल  \nदूटा लघुकथा \nगपक िपयाहुल लोक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n85 \n \nदीनब_धु काकाकS आइ अिगल«गी केसक फैसलाक तारीख िछऐन। ओना, केस पचीस साल पिहलुका िछऐन, जइसँ पØतीस मुÔालहमे पqचकS मिर गेने तीस \nगोरे जीिवत छैथ। कािà सqझेमे सभ िकयो िवचािर लेलैन जे सभ काज छोिड़ िभनसरे समयपर तैयार भऽ सभ िकयो संगे साइिकलसँ मधुबनी चलब। सेशन \nकोट=क केस छी तँए अपना सभ िदससँ कोनो िनयम भंग करबाक निह अिछ, जँ कोटæ वा मुÔैये िदससँ कोनो गड़बड़-सड़बड़ हएत तँ ओकरा आगू फिरछा लेब। \nजखन िवचारसँ Dेम केने छी तखन डरैक कोन बात अिछ। कोट=-कचहरी हुअ िक थाना-बहाना आिक क{टडी-जहल, सभठाम जाइले तैयार छीहे। \nहरे-हरे सभ िकयो–माने तीसो मुÔालह, एक जुटताक पिरचय देलैन। ओना, जिहया केस भेल वा केससँ पिहने जे कारण भेल तहू समयमे सभ िकयो \nएकजुटताक पिरचय दइये देने छेलिखन मुदा पचीस साल जे बीचमे समय बीतल, तैबीच कोनो तेहेन काजे निह भेल जइमे एकजुटताक परीJा होइत। एकर माने \nईहो निह जे पØतीसो डरसँ देह-हाथ समेट लेलैन। समािजक {तरक जे काज छल ओ काज बीचमे चलल तँए परीJाक घड़ी उपि{थत नइ भेल। मुदा समािजक \nबदलावक जे Dि¬या अिछ तइमे तँ परीJा होइते आिब रहल अिछ। \nखेला-पीला पछाइत जखनदीनब_धु काका ओछाइनपर पड़ला आ िन_oाक आगमन हुअ लगलैन तखन िच_eय मनमे काàुक काज िधयानमे जगैत एलैन। \nिधयानमे जिगते नजैर िछटैक कौàुका केसपर गेलैन। उिठ कऽ बैइसैत प£ीकS सोर पािड़ बजला- \n“कनी ए7हर आएब।” \n‘कनी एमहर आएब’ सुिनते Dेमलता अकचकेली। िकएक तँ दीनब_धु काकाकS ओछाइनपर गेला आधा घ_टा भऽ गेल छेलैन। पिरवारक लोक सभ बुिझते \nछैन जे जिहना काज लग पहुँचते काजमे हाथ लगा दइ छैथ तिहना ओछाइनपर पहुँचते िन_oासँ त_oा होइत िनिनया देवीक कोरामे पहुँच जाइ छैथ, तँए अिधक-सँ-\nअिधक पqच िमनट समयक दूरी जागल आ सुतलक बीच िहनका लगै छैन। ओना, Dेमलता अखन तक ओछाइनपर निह गेल छेली िकएक तँ मरदा-मरदीकS खुएला-\nपीएला पछाितये ने {Lीगण सभ खेबो-पीबो करै छैथ आ बरतन-बासन धोइत-उसारैत एक-सबा घ_टा बीचमे लिगये जाइ छैन। अकचकाइत Dेमलताक मनमे भेलैन जे \nभिरसक िकछु सपना देखलैन तँए एहेन अवाज मुहसँ िनकललैन। तथािप शा_त-चीत भऽ Dेमलता बजली- \n“कनी हाथ लागल अिछ, अबै छी।” \nयोजनाबÐ ढंगसँ िवचारैत दीनब_धु काका िवचािर नेने छला जे पिरवार हुअ आिक समाज, अपन जवाबदेहीक जे काज अिछ ओ अगुआ कऽ चलबे ने \nइमानदारीक पिरचय दइए। प£ीकS लगमे अिबते दीनब_धु काका बजला- \n“दस बजेसँ कोट-कचहरी खुजैए तइसँ पिहने एक घ_टाक र{ता सेहो टपब अिछ, तँए साढ़े आठ बजे अहq भोजनक Dब_ध किर लेब। जलखै नइ \nकरब, एकेबेर खाइये कऽ घरसँ िनकलब।” \nओना, Dेमलता गपक िपयाहुल लोक छैथ तँए िकछु गप-स®पकS आगू बढ़बैक िवचारसँ केसक िवषयमे खोर-चाल करब मनमे जगबे केलैन मुदा बरतन-बासनकS \nउसारब आ पितकS सुतैमे बाधा उपि{थत करब िवचारकS रोिक देलकैन। तँए, Dेमलता एतबे बजली- “बड़बिढ़यq।” \nप£ीक मुहसँ ‘बड़बिढ़यq’ सुिन अपन गोटीकS सहपर चलैत देख दीनब_धु कªाक योजना अि_तम चरणमे पहुँच गेलैन। काजक अि_तम सqस लैत िवचारलैन \nजे चािर बजे भोरे ओछाइन छोिड़ पिहने संगी-साथीकS जना देब अिछ। पछाइत अपन िनeय-कम= िदस बढ़ैक अिछ। िकएक तँ सबहक अपन-अपन िनeय-कम= अिछ \nतइमे जेते समय लगैए ओ तँ सभकS लगबे करत, तँए जँ पिहने अपन िनeयकम= िदस बढ़ब तँ हो-न-हो केकरो नीन समयपर नइ टुटइ। अि_तम िनण=य मनमे जिगते \nिनिनयq देवीक लगौल टौहकीमे दीनब_धु काका फँिस गेला। \nजिहना सुतैक अि_तम बेलामे चािर बजे भोरे उठैक बेल दीनब_धु काका रोिप लेलैन तिहना चािर बजे ऑंिख खुिज गेलैन। ऑंिख खुिजते घड़ीपर नजैर \nिदअ लगलैथ िक देवाल घड़ीक घ_टी टनटनाए लगल। जेकरा गिन दीनब_धु काका जखन धड़ीपर नजैर िखरौलैन तँ ठीक चािर बिज रहल छल। ओछाइनसँ \nउिठते अपना संग तीसक जमानतदारक संग एक साथ कचहरीमे उपि{थत हेबाक छेलैन। मनमे कने शंका जगलैन जे अपना देवाल घड़ी अिछ तँए समयक गवाही \nबिन गेल, मुदा जेकरा घड़ी नइ होइ ओ तँ सुतले रिह जाएत। जखने एक गोरेकS िबलम हएत तखने तीसो िबलमबे करत। से नै तँ दोसरो-तेसरोकS उठा िदऐ जे \nओहो सभ उिठ कऽ अपन-अपन काजमे लिग जाएत। \nमनमे काज अिबते काजक ¤पकS िनहारए लगला। अपना छोिड़ उनतीस आदमी अिछ जेकरा घरे-घर सबहक ऐठाम जा-जा कऽ जगाएब अिछ, ऐमे जँ पँच-\nपँचो िमनट समय लागत तखन तँ पqच िमनट कम अढ़ाइ घ_टा समय लिग जाएत! तहूमे कोट-कचहरीक काज छी, िबनु पाइये चलत निह, जँ कहॴ केकरो पाइक \nओिरयान निह भेल होइ तखन तँ आरो काजमे काज जनिमये जाएत िकने, जइसँ आरो बेसी समयक नोकसान हएत। अढ़ाइ घ_टा समय िनकलला पछाइत जँ अपने \nअपन िनeय-कम= िदस बढ़ब तखन तँ अपने सभसँ पछुआ जाएब। यएह ने िवपरीत पिरणामक िवपरीत ि¬या भेल, से नै तँ काजकS सघन ¤पमे करैक अिछ। सघन \n¤प भेल, एक गोरेकS उठेलॱ, उठला पछाइत दू गोरे भेलॱ, दुनू गोरे दू गोरेकS उठौला पछाइ चा¤ गोरे चािर िदस भऽ गेलॱ। जइसँ आठ भऽ जाएब, आठसँ सोलह भऽ \nजाएब, जइसँ पनरह-बीस िमनटमे सभ जिग जाएत। दस बजे कचहरीमे हािजर हेबाक अिछ तइ बीचक जे काज अिछ ओइमे जँ एक-एको िमनटक बचत करैत \nचलब तँ पनरह-बीस िमनट पुिरये जाएत। \nघरसँ जे सोिच दीनब_धु काका िनकलला, र{तामे तइ सोचमे अशोच जगलैन। अशोच ई जगलैन जे कोट-कचहरीक काज छी, मधुबनी पहुँचते पिहने \nमुंिशयो आ वकीलो साहैबसँ भSट करब अिछ, पछाइत कोट=-ऑिफसक सेहो पता लगाएब अिछ जे ब_द रहत िक खुजल रहत। खुजलोमे जज साहैब उपि{थत हेता \nिक निहइeयािद-इeयािद अनेको काज दीनब_धु कªाक नजैरपर आिब गेलैन। सभ जुित-भqित लगबैत घरपर अबैत-अबैत आठ बिज गेलैन। माने चािर घ_टा समय \nबीत गेलैन। ओना, अपन िनeयो-कमÄ आ चाहो-ताहो र{ते-र{ते पार-घाट लिग गेल छेलैन। \nघरपर अिबते दीनब_धु काकाकS नहाइसँ पिहने िवचार उठलैन जे गामक चौहÔी ने बाि_ह लेलॱमुदाघरक की हाल अिछ सेहो तँ जानबे अिछ। ऑंगन \nपहुँच, प£ीकS अछ®पे पुछलिखन- \n“भानसक की हाल अिछ?” \nतरकारी कटैकाल DेमलताकS बामा हाथक ऑंगुरमे थोड़ेक किट गेल छेलैन तँए मन पीड़ासँ पीड़ाएल रहैन। बजली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २५८  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १२९  अंक  २५८ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 222 9-547X VIDEHA  \n86 \n \n“हाल की रहत, बेहाल अिछ!” \nप£ीक तामसकS दीनब_धु काका आँिक निह सकला। ऑंकबो असान निहयS छेलैन, िकएक तँ दरबÉजा िदसक मुहसँ ऑंगन Dवेश केने छला आ ऑंगन \nिदसक र{ता िदस घुिम Dेमलता मुड़ी गॲित बैस कटल ऑंगुरकS दिहना हाथक ऑंगुरसँ दािब कऽ पकड़ने छेली। ओना, प£ीक मुहसँ सुनल  ‘बेहाल’ शËदक दोसर माने \nदीनब_धु कªाक मनमे उिठ गेल छेलैन जे भिरसक कोनो कारणे भानसमे गड़बड़ भेल अिछ। सहटैत दीनब_धु काका प£ी िदस बढ़ला। ओना, कªाक मनमे तेहेन \nउमकी उिठ गेल रहैन जे जिहना कोनो Dेमी अपन DेिमकाकS सात अरब लोकमे सभसँ नीक ¤प देखैए तिहना आन_दसँ आ_दोलन कएल आ_दोलनीक तेहेन ¤प \nपकैड़ नेने छेलैन जे दुिनयqक कोनो दोसर सम{या आिक दोसर काज हवा जकq उिड़याइत बुिझ पड़ै छेलैन। आध ल«गा हटलेसँ देखलैन जे प£ी बामा हाथक \nकटल ऑंगुरकS दिहना हाथक ऑंगुरसँ किस कऽ दािब खून रोकने छैथ। धरतीपर पसरल खून, ऑंचरसँ ऑंगुर दािब कऽ पकड़ने DेमलताकS िबजलोका जकq \nिबजकल मुँह देख एकाएक दीनब_धु कªाक मनमे िवचारयुÐ ठाढ़ भऽ गेलैन। एक िदस अपन िजनगीक ओ समय जे सेशन केसक जजमे_टक िदन छी, एिहठाम \nभा«यक पलटा-पलटी हएत तँए कोट=मे उपि{थित भऽ डटैक लेल तैयार रहबअिछ आदोसर िदस प£ीक कटल ऑंगुरक इलाज नइ कराएब तँ हो-न-हो लोहासँ कटल \nछैन, कहॴएक िबमारीमे दोसर िबमारी ने ठाढ़ भऽ जाए..! \nिबमारीमे िबमारी जगने जिहना प£ीकS मरैक स7भावना दीनब_धु काकाकS बुिझ पड़लैन तिहना कोट=मे अनुपि{थत भेने अपनो मृeयु नजैरपर एबे केलैन। \nकोट=सँ लऽ कऽ बाहर तकक लोक कहबे करत जे जाबे ओ अपराधी निह अिछ ताबे कोट=सँ नुकाएल िकए..? \nदीनब_धु कªाक मन ओझरीमे ओझराए लगलैन। मुदा लगले मनमे िनिण=त िवचार जगलैन। पिहल, जीवन तखन ने िजनगी। अखन अपन मृeयुक परवाह \nकरब आिक अनकर? एक तँ ओहुना जँ परवाह-परवाहक अ_तर काजक वजनसँ नापल जाइए...। \nनव ऊजक संग दीनब_धु काका िवचारकS रोिक बजला-  \n“केना ऑंगुर कटल?” \nDेमलता बजली- \n“तरकारी-ले बैगन बनबै छेिलऐतहीकाल नवटोलवाली किनयq धड़फड़ाएल आिब बाजल।” \nसमयक संकीण=ताकS देखैत दीनब_धु काका िबचेमे बजला- \n“की बाजल?” \n“बाजल जे झंझारपुर लग एन.एच.पर एकटा चिर-चिकया गाड़ी उनैट गेलै तइमे एकटा खूब मोटगर-डटगर मौगी चªा-तरमे मुँह बािब मिर गेल।” \nप£ीक बात सुिन दीनब_धु कªाक मन मािन गेलैन जे प","size_mb":0.93,"has_text":true},"Videha 259.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 259.pdf","name":"Videha 259.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २५९  म अंक ०१  अ6टूबर  २०१८  (वष> ११  \nमास  १३०  अंक २५९ )\n  \n   \nिव  दे  ह िवदेह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह Fथम मैिथली पािLक ई पिNका \nVideha Ist Maithili Fortnightly e Magazine   िवदेह Fथम मैिथली पािLक ई पिNका  नव अंक \nदेखबाक लेल पृS सभकU िरVेश कए देखू।  \n \nऐ अंकमे अिछ:- \n \n२. ग]  \n२.१.देवेश झा-“मैिथली पिNकामे अनुवाद सािहaय”   \n२.२.उमेश मeडल-‘सगर राित दीप जरय’ \n  \n३. पद ◌्य \n३.१. आशीष  अनिचoहार - दू टा गजल  \n३.२.संतोष कुमार राय 'बटोही'-दू टा किवता \n३.३.राजेश मोहन झा-नवदुगq \n३.४.सृजन शेखर’अsेय’- एकटा किवता \n  \n४.१.बालानt कृते-१.बृषेश  चou  लाल -जाऊ  ठंढ़ाऊ , िहड़ला लगाऊ  ! २. आशीष  अनिचoहार - बाल  गजल  \n    \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचNकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकqइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n२. ग]  \n  \n२.१.देवेश झा-“मैिथली पिNकामे अनुवाद सािहaय”   \n२.२.उमेश मeडल-‘सगर राित दीप जरय’ \nदेवेश झा \n“मैिथली पिNकामे अनुवाद सािहaय ” \nअनुवाद िथक एक भाषाक वा6य कU दोसर भाषामे कहब िलखब  । पिहलकU मूल भाषा आ दोसरकU लय \nभाषा कहल जाइछ । अिभFाय अिछ मूल भाषाक भावकUशत-Fितशत लय भाषामे उिचत शद सिहत अंतरण \nकरव, िकoतु समया होइत अिछ जे सभ भाषाक Fकृित, परपरा, शद सपदा आ वभाव अपन-अपन होइत \nअिछ । एतबिह निह  ; भाषागत िनयममे से हो िभता रहैत अिछ । तकर मुय कारण अिछ जे कोनो \nभाषाक Fकृित, परपरा शद सपदा आ विन ओिह थान िवशेषक जलवायु, भौगोिलक \nिथित, वातावरण, धम>, आचार-िवचार,उचारण विन आिद तaव सॅ Fभािवत रहैत अिछ । तU मूल भाषाक \nशदक हू-ब-हू समान अथ>बला शद दोसर भाषामे निह रहैत अिछ । एहना िथित म एक भाषा दोसर भाषा \nसँ शद उधार लैत अिछ । आ मूल पक शदकU लय भाषा मे ओिह प मे Fयु6त करैत अिछ ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \nयथा, आंेजी सँ हम लैत छी टेशन, कोट>, पट आिद आ हम दैत छी छॱकी, झझन,धोती, साड़ीआिद । य]िप \nअनुवाद जिटले काय> अिछ आ फराक सँ िववेचनीय अिछ, िकoतु से हमर िहसाक िवषय निह । तखन \nएतेक कहब अव यक जे आइ िव¡ मानव एक दोसारक सपक> मे बहुत तीव¢ गित सँ अिब रहल अिछ । तU \nएक दोसराक सामािजक जीवन, स£यता,संकृित, आचार-िवचार, रहन सहन, जीवन पदित सॅ पिरिचत होयब \nआव यक, जकर मुय ¤ोत िथक ओतु¥ा सािहaय । सामािजक Fितिवंब देखवाक हो तँ सािहaय िबनु देखने \nकचरेटा देखल जा सकैछ । तaपय> ई जे आजुक संदभ> मे अनुवाद सािहaयेक निह, जीवनक अपिरहाय> अंग \nबिन गेल अिछ । मैिथली पN-पिNका देखला सॅ sात होइत अिछ जे अनुवाद सािहaय अपेLाकृत संतोषFद \nनिह अिछ से तखन िमिथलाक जन जीवन ओ ओकर स£यता- संकृित मे अनुवादक Fवृित रचल-बसल अिछ \n। नेना वा अबोध सoतान कU बिढया िपतामही, मातामही, िपतामह आिदिविभ Fकारक संकृत  लोकक अथवा \noथक कोनो -कोनो अंश अपन भाषा मे सुनाऽिनक संकार सॅ संपक> करैत आइल छिथ । िकoतु एही \nअनुवाद-Fवृितक अछै तँ पN-पिNका मे अनुवादक \nअ¨पतासोचनीयअिछ।                                                                                                                  \n                                                                                                      \n                                                                 भारतमे पिNका पदाप>णक शुभ काल िथक आठारहम \nशतादीक उराध> जखन कपनी सरकारक आिधपaय थािपत भ गेल छल । िकoतु मैिथली पNकािरताक \nविण>म िवहानक िकरण Fफुिटक होइछ तखन-जखन 1905 मे जयपुर सँ“मैिथली िहत साधन” नामक \nमािसक Fकािशत होइछ, जािहमे अनुवाद तँ निह टीका अव य रहैत छल । पुन: दोसर शुभ मुहूत>क Lण \nअबैछ 1906 मे जखन मैिथली पिNकाक इितहास मे नव संक¨प, नवचेतना अ नव िदशा ल क \nआयल  ‘िमिथला-मोद’ मैिथली सािहaयक उयान मे नवल बसंत, नवल मलयािनल सदृश महमह करैत आयल । \nएकर Fकाशन मे िविभ बाधाक फलवप अव¬­ता तॅआयलमुदा 1936 सँ पुन>Fकाशन Fारभ भेल । \nिमिथला मोदक मायमे अनुिदत oथ सभक Fकाशन सँ अनुवाद िविध Fाणवoत भ उठल । एिहमे महaवपूण> \nअिछ (क) िहतोपदेश (अनुवादकक नाम अंिकत निह अिछ) (ख)कपाल कुeडला (अनु॰ पं० िशवनoदन चौधरी \nपुिण>या ) (ग) °ी मदभगवतगीता( अनु० पं० िNलोचन झा) (घ)मुuाराLस (अनु० पं० चेतनाथ झा) (ङ) उर \nरामचिरत(अनु० मुंशी रघुनoदन दास),पं० कुशे¡र कुमर आ बाबू भोलालाल दसक संयु6त \nसंपादकaवमे ‘िमिथला’ मािसकक Fकाशन Fारंभ भेल जे अयुतानoद द ³ारा अनूिदत  ‘महाभारतक’कितपय अंश \nतथा गुणवंत लाल दास ³ारा ‘दुगq स´तशतीक’ अंशक पाoतर धारावािहक ¬पे Fकािशत कयलक / पं० छेदी \nझा ‘मधुपक मेघदूत क अनुवाद Fकािशत होबय लगल छल जे पुण> निह भ सकल  |\n \nइलाहाबाद सँ बाल मािसक पिNका ‘बटुक’के Fकाशन °ी सुधाकtत िम°क संपादकaव मे होइत छल  | ऐिह बाल \nपिNका म अनुवाद सािहaय िवशेष महaव रखैत अिछ  | ओिह मे म०म० उमेश िम° ³ारा \nउपायानमालाक  ‘निचकेतोपायान’ क अनुवाद ¬सी कथा बरखा आयन बेगं, जवाहर लाल नेह¬क  ‘िपताक पN \nपुNीक नाम’ क अनुवाद तथा °ी रमाकtत िम° ³ारा रवीouनाथ टैगोरक  ‘कबूलीवाला’ क अनुवाद एवं \nटा¨सटायक कथाक अनुवाद  ‘तीिनटा बाबाजी’ (अनु० °ी रमाकtत राय) महaवपूण> एवँ अिवमरणीय अिछ ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \n                             एिहना °ी धीरे¡र झा ‘धीरेou’ क सपादन मे िवशे¡र सािहaयकुटीर लोहना \nसॅ‘िधयापुता’नामक दोसर बाल मािसक पिNका Fकािशत होएत अिछ । मैथली पिNकािरता मे एकरहु थान \nअित महaव रखैत अिछ । एिह पिNका मे िधयापुताक ¬िच जगयबा लेल तथा संकार भरबाकउदे य सॅ \nबाल सािहaय प मे अनूिदत रचनाक बहुलता देखबा मे अबैछ । एिहमे पंचतंN कथाक यथा ‘माइक \nबोल’‘सूय> उिग रहल छिथ’ आ वग> तथा कीछुआaमकथा,वैsािनक कथा, ग¨पक अनुवाद भेल अिछ ।  \nमैिथली पिNकािरताक इितहास मे नव आयाम जुड़ैत अिछ तखन, जखन 1950 मे ‘वैदेही’ मािसकक \nFकाशनक °ीगणेश होइत अिछ । एिहठाम एतेक कहब आव यक Fतीक होइछ जे मैिथली पN-पिNकाक \nFयोगाaमक तथा अितaव थापना Fि¶या अित िवकट एवं संघष>मय होइतो िवकाशोoमुखी तँ रहल अिछ । \nिकoतु जीिवका सँ जुड़ल निह रहवाक कारणे आ राजकीय उपेLापूण> नीितक पिरणाम वप पिNका सभ \nअ¨पजीवी होइत आयल अिछ । बोि­तावादी िव³ान, सािहaयसेवी आ कीछु उaसाही मातृभाषानुरागी लोकिनक \n³ारा नव-नव पN-पिNका अबैत रहल मुदा वजनो सँअपेिLत सहयोग निह भेटबाक कारणे काल कविलत \nहोइत गेल । एिह Fसंग पं० चंuनाथ िम°  ‘अमर’ जीक कथा सव>था समीचीन अिछ जे “मैिथली पNकिरता \nपी ली मे कुहड़ेरक बितया देखबा मे अबैत अिछ जे आ·गुर देखौला सँ सड़ैत आिब रहल अिछ (मे० \nपN का इितहास )। बात सदथ> अिछ, मुदा एिहजड़ता कU बहुत दूर धिर तोड़ैत अिछ  ‘वैदेही’मािसक पिNका \n। \n‘वैदेही’ मे अनुवाद िवधा कU जािह Fमुखताक संग थान देल गेल ओ अनुकरणीय अिछ । सव>Fथम बंगला \nसािहaयक पुरोधा शरतचंu चटज¸ रिचत  ‘रमेर-सुमित’(बंगला उपoयासक अनुवाद) एवं1856क कथा िवशेषtक \nमे ठाकुर पाठक चोधरी ³ारा ¶िमक सी कथाक अनुवाद बंगलाक ‘शेफाली’ तथा िहoदी कथा ठाकुरक कूपक \nअनुवाद मैिथली पिNकािरता जगत मे िवशेषता आिन गोरवािoवत कायलक।  \n                       वैदेही मिसक अपन पचास-बावन बख>क दीघ> याNा मे मैिथली पN-पिNका सािहaयक \nइितहास मे जे िविशº आ महaवपूण> योगदान कयलक अिछ तकर लेखा-जोखा थोड़ म संभव निह \nिकoतु, एतेक तँ कहले जा सकैछ जे ई मैिथली सािहaयक िविभ िवधाक संगिह अनुवाद सािहaयक कU अिभ \nअँगन प मे समायोिजत करैत आयल अिछ । यथा 1966 क नवबर-िदसबरक संयु6तक अनुवाद \nिवशेषtक िथक । एिहमे का»य मम>s नेपाल नरेश महाराज महu रिचत नेपाली का»य संह “उसैकोलागी” क \nअनुवाद °ी अनoत िबहारी दास इoदुजी कयने छिथ । अनुवाद शीष>क िथक “तोरे लागी” सपूण> संयु6तtक \nअनुिदत का»यक अिछ ।  \n                              Fो० आनoद िम°क संपादन मे ‘अिभयान’ मािसक पिNकाक Fकाशन होयब Fारंभ भेल \nजािह मे गोक¸क  ‘शा¨टमाग>’ क अनुवाद °ी हंसराजिजक सश6त लेखनी सँ कयल गेल अिछ जे मैिथली \nसािहaयक भंडार कU समृ­ करबा मे अमू¨य योगदान कयलक ।  \nभरती भ6तक संपादन मे बहुचिच>त मैिथली मािसक  ‘सोनामािट’ क आठ अंक म Vच कथाक (अनुवादक °ी \nमायानoद िम°), बंगलाक दु गोट कथाक (अनुवादक °ी भuनाथ ओ °ी ¼ज िकशोर ठाकुर) खलील िज¼ानक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nएक कथाक (अनुवादक °ी भuनाथ), नागाल½डक लोक कथाक (अनुवादक °ी गणेश शंकर खगq) एवं \nजीमकाव¾ट िलिखत िशकार कथा “¬u Fयागक नरभLी चीताक (अनुवािदका मधुिमता) अनुवाद भेल अिछ । \nिशवाकाoत पाठकक संपादन मे Fकािशत‘बागमती’ मािसक मे ऋÀवेदक दान सू6त, समाज सू6त आिदक अनुवाद \nपं० सुरेou झा ‘सुमन’ ³रा कयल गेल ।  \n                                  कलका सँ Fकािशत  ‘िमिथला दश>न’ मे िहoदीक आचाय> महावीर Fसाद ि³वेदीक \nिनबंध  ‘सािहaय’ क अनुवाद उकाoत   झा ‘उ’³ारा भेल अिछ । िमिथला दश>न मे ‘अनुवाद कथा िवशेषtक’ क \nFकाशन सेहो कैल गेल अिछ । ययपी िमिथला दश>न मे कीछु और अनुवाद काय> भेल अिछ । मुदा से \nखोजे कयला सँ उपलध भ सकत ।  \n‘देिसलबयना’ मािसक मे  यामलदास गु´तक बंगला नाटक क इसाइ हाइनेकक एक गाही जम>न किवताक \nअनुवादक °ी रामलोचन ठाकुर छिथ । मैिथली मािसक मािटपािन, मािसक  ‘कणqमृत’ मािसक  ‘देसकोस’ तथा \nNैमािसक  ‘आरंभ’ आिदक मैिथली पिNकाक इितहास मे महaवपूण> थान रखैत अिछ, मुदा एही सभ मे अनुिदत \nरचनाक संया बड़ थोड़ अिछ । अंत मे मैिथलीक सवqिधक िनयिमत बहुFशंिसत आ सव>िFय जािह पिNकाक \nिववरण Fतुत क रहल छी ओकर नाम िथक  ‘िमिथला-िमिहर’। मैिथली पNकािरतक मे¬दंड मानल जाइछ \nिमिथला िमिहरकU। पNकािरताक प मे सवÂच नामधारी िमिथला िमिहरकU एिह सािहिaयक अनुSानमे सव>Fमुख \nमानैत िविभ दृिº सँअंितम थान पर राखल गेल अिछ ।  \n                                पिहनिह कहल अिछ जे मैिथली पN -पिNका मे अनूिदत रचनाक िथित संतोषFद \nनिह अिछ  | तकर Fमुखकारण अिछ पN-पिNका अ¨पजीवनक फलवप बरमहल अव¬­ता | सोच आ \nपिरक¨पनाक वप साकार निह भ सकल  | तथािप अनुवाद होईत रहल अिछ  | \nFÃ उठेत अिछ जे ई अनुवाद सभ मूल भाषासं FaयL अनुवाद भेल अिछ वा  अFaयL ¬पे दोसर भाषासं ? \n                                एकर खुलासा होयबाक चाहैत छल जे निह भेल अिछ । तU अनूिदत सािहिaयक \nकृितकU देखब आ ओकर गुणवा कU परखब तU और किठन । तकर हेतु ई जे मूल भाषासँ लय भाषाक \nिमलानक उपराoत सँ संभव होयत । मुदा िथित ई अिछ जे अिधकtश अनुवाद मूल सँ निह, अिपतु मायमे \nभाषा सँ भेल अिछ । मैिथली पN-पिNकामे अनुिदश सािहaयक पL दुब>ल रहबाक सभसँ महaवपूण> कारण \nअिछ जे एको »यि6त ने त भावसाियक अनुवाद केने छिथ आ ने एकोटा अनुवाद पिNकाक फारक सँ »यवथे \nअिछ । FÃ इहो अिछ जे अनुवाद काय>कU के ओ अपन  ‘केिरयर’ बनाबिथ तँ कोना? जीिवका सँ िबना जोड़ने \n°मक फलीभूत होयबाक संभावना कम| इएह कारण अिछ जे मैिथली मे ने अनुवाद पिNका अिछ आ ने कोनो \nपN पिNका अनुवाद सािहaयक लेल थायी तभ रखने अिछ । मैिथलीक सािहaयकार लोकिनक \nभावावेश, ¬िच आ मातृभाषाक सेवा भाव सँ वाoत: सुखाय अनुवाद कृितक Fणयन होइत अिछ । पN-\nपिNकाक Fकाशक संपादक जखन मन भेलिन, ओकरा छािप देलिन मैिथली मे िवशेष पU पN-पिNका मे \nसो]े य अनुवाद काय> होयबाक चाही   जे निह भ रहल अिछ । आजुक युग मे अनुवाद-काय>  एकटा िमशन \nिथक । दुिनया कU जनबाक-परखबाक सभ सँ पैघ मायम िथक । आजुक बहुत लोक अनुवाद पर िजबैत  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nअिछ । एकटा बात और अनुवाद काय>क जे आिथ>क पL छै, तािह लेल बाजार चाही, मुदा सँ अिछ निह । \nबाजारक अभाव अनुवादक अभाव, पN-पिNका मे अनुवादक अभाव सभ एक दोसरा पर िनभ>र अिछ । मैिथली \nपN-पिNका मे बेसी वा कम जे कीछु अनुवाद काय> भेल अिछ से तँ िभ बात िथक, िकoतु एतबाक तँ पº \nपिरलिLत होइत अिछ जे अनुवाद िवशेषत: सािहaय सँ सबिधंत अिछ । एतेक तँ अव ये जे मैिथली पN-\nपिNका मे अनुवाद सािहaयक िथित िवकासोoमुखी अिछ । अव यकता छैक एकर गितशीलता बढ़यवाक।  \nदेवेश झा \n                                                                                एन० डी० कॉलेज रामबाग  ,पूिण>या \n                                                                                                Fायापक (मैिथली िवभाग ) \n                                                                                                \nऐ रचनापर अपन मंत»य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nउमेश  मeडल  \n‘सगर  राित  दीप  जरय ’ \n  \n1 \nसगर राित दीप जरय ९९ म आयोजन \nिदनtक 22 िसतबर 2018, शिन िदन। Fो. Fीतम कुमार 'िनषाद'जीक संयोजकaवमे सगर राित दीप \nजरय'क 99म कथा-सािहaय गोSी सु◌ुसप भेल। 21 गोट कथाक पाठ आ तैपर समीLा भेल। 'सगर राित \nदीप जरय- िमिथला-मैिथलीक एक माN मंच अिछ जैपर सभ वग>क लोक (सािहaयकार) सहृदय उपिथत \nहोइत रहल छैथ। सभ वग>क सािहaयकारोमे सोचै-िवचारैबला बात अिछ जे थािपत सािहaयकारसँ ल' क' \nनवtकुर रचनाकार धिर। िमिथला सािहaयक °ीवृि­मे पोथीक लोकाप>ण सेहो अनवरत पे ऐ मंचपर होइत \nरहल अिछ। अहू गोSीमे- माने 99म आयोजनमे- चािर गोट पोथीक लोकाप>ण भेल। संLेपमे सपूण> \nसमाचारक िववरणक संग सबिoधत िकछु फोटोाफ सेहो देल जा रहल अिछ। -उमेश मeडल  \nसंयोजक : Fो. Fीतम कुमार ‘िनषाद’ \nउÇाटन सN- \nदीप FÈजवलन : °ी जगदीश Fसाद मeडल, चeडे¡र ख, °ी कमलेश झा, डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी \nनारायण यादव, °ी राम िवलास साहु, °ी आनoद कुमार (िव]ा लयक िनदेशक), °ी उमेश पासवान, °ी \nजगदीश साहु \nगोसौिनक गीत : \nकुमारी अच>ना, कुमारी अंजिल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nवागत गीत : \nकुमारी पुनम (िशिLका) \nराम देव Fसाद मeडल ‘झादार’ \nवागत सबोधन : \nFो. Fीतम कुमार ‘िनषाद’ (संयोजक) \nदू शद : °ी कमलेश झा, °ी जगदीश Fसाद मeडल, डॉ. िशव कुमार Fसाद  \nमंच संचालक : उमेश मeडल  \nपोथी लोकाप>ण सN- \nलोकािप>त पोथी : \n(1.) गपक िपयाहुल लोक (कथा संह) : जगदीश Fसाद मeडल  \n(2.) िविवध Fसंग (Fवoध-िनवoध) : रबीou नारायण िम°  \n(3.) गामक सुख (प] संह) : राम िवलास साहु  \n(4.) गावय िमिथला गीत Fगीत (प] संह, दो.सं.) : Fीतम क ुमार ‘िनषाद’ \n  \nलोकाप>ण कतq : \n°ी आनoद कुमार, °ी कमलेश झा, °ी नारायण यादव, डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी चeडे¡र ख, °ी जगदीश \nFसाद मeडल, °ी राम िवलास साहु, °ी मनोज कुमार मeडल  \nदू शद : कमलेश झा, नारायण यादव  \nमंच संचालक : उमेश मeडल  \nकथा सN- \nअयL मeडल  \n°ी कमलेश झा, °ी नारायण यादव, डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी चeडे¡र ख, °ी जगदीश Fसाद मeडल, °ी \nराम िवलास साहु, \nसंचालन सिमित : आनoद कुमार झा, नoद िवलास राय, मनोज कुमार मeडल  \nकथा पाठ- \nFथम पाली- \n1. पतन : आनoद कुमार झा \n2. चौदहो देवान : उमेश मeडल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \n3. िसयानक मािर दही-चूरा : नoद िवलास राय  \nसमीLा : नारायण यादव, िवनोद कुमार, बuीनाथ राय, चeडे¡र खॉं, डॉ. िशव कुमार Fसाद  \nदोसर पाली- \n4. मोह : चeडे¡र ख \n5. खगता : उमेश नारायण कण> ‘क¨पकिव’ \n6. मान सरोवरक याNा : जगदीश Fसाद मeडल  \nसमीLा : कौशल िकशोर, मनोज कुमार मeडल, पवन झा, नारायण यादव, डॉ. िशव कुमार Fसाद, Fीतम \nकुमार ‘िनषाद’, शारदा नoद िसंह  \nतेसर पाली- \n7. हृदय पिरव>ण : नारायण यादव  \n8. पुरनकी भौजी : उमेश पासवान  \n9. आoहर : डॉ. िशव कुमार Fसाद  \nसमीLा : आनoद कुमार झा, जगदीश Fसाद मeडल, किपले¡र राउत  \nचािरम पाली- \n10. इमानदारीक मोल : पवन झा \n11. कंगन : मनोज कुमार मeडल  \n12. िNशंकू मनक मिल : किपले¡र राउत  \nसमीLा : नारायण यादवजी, Fीतम कुमार ‘िनषाद’जी, डॉ. िशव कुमार Fसाद  \nपॉंचम पाली- \n13. चतुरसेना दाव : राम िवलास साहु \n14. िNशंकू मनक मिल : क \n15. िपतृ ऋृण : अमरकाoत लाल  \nसमीLा : नारायण यादवजी, नoद िवलास राय, राम िवलास साहु, उमेश मeडल  \nछठम पाली- \n16. थ½6यू पापा : लमी दास  \n17. Fेममेव जयते : शारदा नoद िसंह  \n18. िभखमंगा : चeडे¡र ख \nसमीLा : आनoद कुमार झा, उमेश मण्डल, नारायण यादव, उमेश नारायण कण> ‘क¨पकिव’  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \nसातम पाली- \n19. सनकल बम : Fीतम कुमार ‘िनषाद’ \n20. भि6त कथा : राधाकाoत मeडल  \n21. आँिख : डॉ. िशव कुमार Fसाद  \nसमीLा : Fीतम कुमार ‘िनषाद’जी, कमलेश झा, नारायण यादव, राम िवलास साहु, पवन झा \nअयLीय भाषण : °ी जगदीश Fसाद मeडल, कमलेश झा \nधoयवाद sापन : Fो. Fीतम कुमार ‘िनषाद’ \nऐगला आयोजन : सगर राित दीप जरय'क 100म आयोजन उमेश मeडलक संयोजकaवमे, िनम>ली (सुपौल) \nमे...। \n  \n2 \nउमेश  मeडल -सगर राित दीप जरय - ९८ म कथा गोSी- िसमरा (झंझारपुर ) \nसगर राित दीप जरय - िसमरा (झंझारपुर) 98म कथा गोSी \nसंयोजक : डॉ. िशव कुमार Fसाद  \nउÇाटन सN - \nदीप FÈजवलन : °ी महावीर Fसाद, डॉ. योगेou पाठक  ‘िवयोगी’, °ी  यामानoद चौधरी, °ी अरिवoद \nठाकुर, °ी जगदीश Fसाद मeडल, पो. Fीतम‘िनषाद’, °ी उमेश नारायण कण>, °ी नारायण यादवआ °ी योगेou \nराउत।  \nउÇाटन भाषण : °ी अरिवoद ठाकुर, °ी  यामानoद चौधरी, °ी जगदीश Fसाद मeडल, डॉ. योगेou \nपाठक  ‘िवयोगी’आ °ी महावीर Fसाद।  \nमंच संचालक : °ी संजीव कुमार  ‘शमा’ \nपोथी लोकाप>ण सN - \nलोकािप>त पोथी : \n(1.)   मरजादक भोज (कथा संह) : नoद िवलास राय  \n(2.)    दुधबेचनी (कथा संह) : राम िवलास साहु \n(3.)    देखल िदन (कथा संह) : जगदीश Fसाद मeडल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \n(4.)    कथा कुसुम (क.सं. दो.सं.) : दुगqनoद मeडल  \n(5.)    सॲहॉंत-अनसॲहत (का»य संह) : डॉ. िशव कुमार Fसाद  \n(6.)    पघलैत िहमखंड (का»य संह, अनु.) डॉ. िशव कुमार Fसाद  \n(7.)    नमतयै (उपoयास) : रबीou नारायण िम°  \n(8.)    पंगु (उपoयास) : जगदीश Fसाद मeडल  \nलोकाप>ण कतq : \n°ी महावीर Fसाद, डॉ. योगेou पाठक  ‘िवयोगी’, °ी  यामानoद चौधरी, °ी अरिवoद ठाकुर, °ी जगदीश \nFसाद मeडल, पो. Fीतम  ‘िनषाद’, °ी उमेश नारायण कण>, Fो. शुभ कुमार वण>वाल, °ी नारायण \nयादवआ °ी योगेou राउत।  \nदू शद : °ी महावीर Fसाद  \nमंच संचालक : उमेश मeडल  \nकथा सN - \nअयL मeडल  \nडॉ. योगेou पाठक  ‘िवयोगी’, °ी  यामानoद चौधरी, °ी अरिवoद ठाकुर, °ी जगदीश Fसाद मeडल, पो. \nFीतम  ‘िनषाद’ \nसंचालन सिमित : सूय> नारायण यादव, दुगqनoद मeडल, नoद िवलास राय, अनील ठाकुर  \nकथा पाठ - \nFथम पाली- \n1.        Fेमक अ°ुधार : नारायण यादव  \n2.       बोझ : दुगqनoद मeडल  \n3.       देखल िदन : जगदीश Fसाद मeडल  \nसमीLा :  यामानoद चौधरीजी, राम िवलास साहुजी, अरिवoद ठाकुरजी, योगेou पाठकजी \nदोसर पाली- \n4.      दहेज पाप छी : नoद िवलास राय  \n5.      संघष> : अरिवoद ठाकुर  \n6.      िभनसुरका गप-स´प   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nसमीLा : दुगqनoद मeडलजी, उमेश नारायण कण>जी, िशव कुमार Fसादजी, नारायण यादवजी \nतेसर पाली- \n7.       घरतोड़नी : Fो. Fीतम कुमार  ‘िनषाद’ \n8.      ऐगला पड़ाव : ललन कुमार कामत  \n9.      ई केकर दोख : राम िवलास साहु \nसमीLा : किपले¡र राउतजी, उमेश मeडलजी,  यामानoद चौधरीजी \nचािरम पाली- \n10.   मराएल िजनगी : किपले¡र राउत  \n11.     केकरो िकयो निह : लमी दास  \n12.    काबू : उमेश नारायण कण> \nसमीLा : नारायण यादवजी, Fीतम कुमार  ‘िनषाद’जी, योगेou पाठकजी \nपॉंचम पाली- \n13.    Fेत लेल लड़ाइ : अमर काoत लाल  \n14.   जाएब नेपाल मुदा कपार जाएत संगे : िशव कुमार िम°  \n15.   पुN मोह : लमी नारायण Fसाद  \nसमीLा : नारायण यादवजी, Fीतम कुमार  ‘िनषाद’जी, राम िवलास साहुजी \nछठम पाली- \n16.   िट´स : रामदेव Fसाद मeडल  ‘झादार’ \n17.    नसीहत : नारायण यादव  \n18.   आमक चोर सगर शोर : अछेलाल शाNी \nसमीLा : नoद िवलास रायजी, िशव कुमार Fसादजी, सूय> नारायण यादवजी \nसातम पाली- \n19.   वाइफ : लमी नारायण Fसाद  \n20.  अनुशािसत FितSान : °ीमती Èयोित कुमारी \n21.    कोिचंग : °ीमती Èयोित कुमारी \nसमीLा : Fीतम कुमार  ‘िनषाद’जी,  यामानoद चौधरीजी, नारायण यादवजी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \nअयLीय भाषण : °ी जगदीश Fसाद मeडल, पो. Fीतम कुमार  ‘िनषाद’ \nधoयवाद sापन : डॉ. िशव कुमार Fसाद।  \nऐगला आयोजन : Fो. Fीतम कुमार  ‘िनषाद’क संयोजकaवमे, थान- मुरहदी (बाबूबरही) \n  \n  \nउमेश  मeडल  \n‘सगर  राित  दीप  जरय ’क ९३म  आ ९४  म आयोजन  \n१ \n25 माच>क राित, रतनसारा गाममे जे ‘सगर राित दीप जरय’क 93म कथा-सािहत्य गोष्ठी सम्प भेल, \nतइमे बीहैन आ लघु िमला दू दज>नसँ बेसी कथाक पाठ भेल। सात पालीमे कथा सभकU मंचपर पढ़ल गेल \nआ तैपर समीLक लोकैन समीLा करैत भिर राितक समए केना िबतौलैन से िकनको निह पता चलल। भोर \nनिह, िभनसर धिर गोष्ठी दनदनाइत रहल। समीLक, आलोचक आ कथाकारक संग °ोता सेहो सगर राित \nजािग गोष्ठीक आनन्द लैत रहला। ओना तँ गोष्ठीक आरम्भ साझे, करीब छबे बजे भेल मुदा कथा पाठक \n¶म राितक आठ बजेसँ, जेकरा दोसर सझ सेहो किह सकै छी-भेल। दीप Fज्वलनक पछाित स्वागत, \nस्वागत भाषण, पोथी लोकाप>ण, लोकािप>त पोथी सभपर िटप्पणी इत्यािदमे करीब दू घन्टा लािगए जाइए। \nतहूमे चािरटा पोथीक लोकाप>ण छल। जइमे पिहल छल °ी राजदेव मण्डल रिचत उपन्यास- ‘जल भँवर’, \nदोसर- °ीमती मुी कामतजीक काव्य संह- ‘सुखल मन तरसल आँिख’ आ तेसर तथा चािरम छल लघु \nकथा-संह- ‘बीरtगना’ आ ‘स्मृित शेष’ जेकर रिचयता छैथ- °ी जगदीश Fसाद मण्डलजी। °ी मण्डलजी \nएवं डॉ योगेन्u पाठक िवयोगी, Fो. िशव कुमार Fसाद तथा °ी नारायण यादवजीक अध्यLता एवं °ी \nदुगqनन्द मण्डल, °ी उमेश पासवान तथा उमेश मण्डलक (अथqत् अपने) संचालनमे सगर राितक ऐ \nसािहत्ियक काय>¶मकU मंचप सफल बनौल गेल, जइमे कथा सभ जे आएल छल तेकर शीष>क िनम्न अिछ- \n1. टुटैत मनक जुड़ाउ, 2. घुिर गाम चलु, 3. देशक इितहास, 4. टुटल मन, 5. छोटकू दोस, 6. अछूत, \n7. दादा, 8. स्टाट>र, 9. हमर पÊीक मनोरथ, 10. कम> मुक्ित, 11. लौल, 12. गामक कटान, 13. \nबोझ, 14. गोमुखी, 15. िहन्दु-मुस्िलम भाई-भाई, 16. िठठर काका, 17. रोहानी, 18. मानव संग माछ, \n19. शराब संगे शराबी, 20. दूध बेचनी चमेली, 21. तोबा बनल अंेज, 22. लकबाबला, 23. घरक बस, \n24. अन्धिवश्वास, 25. िभतिरया चोट। \nअखन तत्काल अपनॱ लोकैन िनË कथाक आनन्द lel jau  \nिभतिरया चोट   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n13 \n \nचाहक दोकान लग िकछु लोक ठाढ़ छल आ िकछु बैसल छल। गप्पक छर¥ा छुिट रहल छेलइ। िवषय \nछेलै- आइ-काल्िहक लोक सभटा काज स्वाथ¾क कारण करै छइ। \nमुदा हम ऐ बातपर अड़ल देलॱ जे िकछु काज लोक ओहनो करैत अिछ जइमे कोनो स्वाथ> नइ रहै छइ। \nजइ काजकU ‘उपकार’ कहल जाइ छइ। \nएम.एल.ए.क चुनाउ होइबला छेलइ। चुनाउक समैमे तँ पुिलसकU जेना पिख लगले रहै छइ। तखैने ओइठाम \nएकटा पुिलिसया गाड़ी कल। कल निह बल्िक रोकए पड़लै। कारण छेलै, एकटा साइिकल सड़केपर \nठाढ़ छेलै आ साइिकलबला केतौ चिल गेल छल। \nएकटा िसपाही गाड़ीसँ उतैरते बाजल- \n“केकर साइिकल िछयौ रौ? साहैबक गाड़ी कल छइ। हटेब जल्दी आिक देखबीही।” \nमुदा िकयो साइिकल हटेबाक लेल निह आएल। िसपाही पूरा तमसा गेल छल। ओकर रौu प देख हम \nजेना भीतरसँ डेरा गेल रहॱ। हम तेजीसँ गेलॱ आ साइिकलकU हटबए लगलॱ। कमजोर रहने कनी अस्िथरसँ \nहटबै छेलॱ। डरेबर बारम्बार हॉन> बजा रहल छेलइ। िसपाही डण्टासँ हमरा पजरामे गॲजी मारैत बाजल- \n“तोहर खितयानी रोड िछयौ। टेर मारैत केना चलैए! देखै नइ छै जे साहैबकU लेट होइ छइ!” \nहड़बड़ाइत आगू बढ़लॱ िक रोडक कातमे साइिकल नेने खिस पड़लॱ। \nचाहक दोकापर लोक िठिठया कऽ हँिस देलक। पुिलिसया गाड़ी हॉन> दैत चिल गेल। \nएक गोरे िटटकारी मारैत बाजल- \n“की यौ उपकारीजी, की भेल?” \nडण्टासँ तँ कमे चोट लगल छल मुदा ‘की यौ उपकारीजी, की भेल’ सुिन िभतिरया चोट जेना कुहरा \nदेलक। लोक िदस तकलॱ तँ लगल जेना नँगटे ठाढ़ छी। लाजे मुड़ी गॲतने िवदा भऽ गेलॱ।◌ कथाकार- °ी \nराजदेव मण्डल।◌ \nटुटैत मनक जुड़ाउ  \nमन टुटने जिहना अपना संग दुिनय टुटए लगै छै तिहना हमरो भेल। हलकी मनो सबहक एके कारणे नइ \nटुटै छै, सबहक अपन-अपन-अपन-फराक-फराक कारण रहै छै। हँ, िकछु कारण एहेन जर अिछ जे एक-\nदोसरसँ िमलैए। तँए कारणक महत् केकरोसँ केकरो कम अिछ सेहो निहयU कहल जा सकैए। जँ से रहैत \nतँ अपने चिलयो जाइत आ दुिनयसँ सम्बन्ध रखैत वा दुिनयUसँ चिल जाइत आ अपनासँ रखैत, सेहो तँ \nनिहयU अिछ तँए सबहक महत्वक महत अिछए। तिहना ने जुड़ाउ सेहो छी। ओना, टुटब आ जुड़व दुनू \nिवपरीत पाशापर अिछ, िकन्तु पाशापर दुनू नइ अिछ सेहो निहयU कहल जा सकैए। भलU एक Fेम-स्वप आ \nदोसर िवयोगे-स्वप िकए ने हुअए। \nओना, टुटैत मनक ि¶या एकरंगाहो होइए आ एकरंगाह निहयÌ होइए। भलU गाछ-गाछमे अन्तर रहने फलो आ \nफलक सुआदोमे अन्तर िकए ने होइत हौउ मुदा फलाफल तँ Fाय: एकरंगाहे होइए। अथqत् िजनगीक अन्त \nवा एक दुिनयासँ दोसर दुिनय जाएब तँ एकरंगाहे होइए। तँए ने िकयो अपन जान दइले कनैलक बीआ फोिड़ \nखाइए तँ िकयो सम्पता रिहतो बालो-बच्चा आ िववािहत संिगयÌ छोिड़ आन घर चिल जाइए। तिहना िकयो \nरेलगाड़ीमे कटैले पिहया-तरमे गरदैन दइए तँ िकयो गरदैनमे फँसरी लगा घरक धरैनमे लटैक जाइए, चाहे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n14 \n \nपंखामे झूिल जाइए। मुदा तँए िक सभ ए¥ेरंग अिछ, सेहो निहयU कहल जा सकैए। िकछु एहनो तँ ऐछे \nजेकर अपन जुड़ाउ अपना संग आनोसँ रहने दुिनयÌक संग ऐछे जइसँ अपन कोन बात जे आनो-ले अपन \nजान गमैबते अिछ। \nअस्तु अपनो आ अपन पिरवारो आ दुिनयÌक संग मन टुटैक कारण अपन अपने अिछ। खाएर जे अिछ \nसएह अह सभकU सुनबै छी। \nिव]ाथ¸-जीवनमे जखन रही तखन बुिझिलऐ जे अपना-ले थोड़े प ढ़ै छी माइये-बाप-ले पढ़ै छी, तेकर गवािहयो \nभेिटये जाइत रहए। गवाही ई भेट जाइत रहए जे जँ अपना-ले पिढ़तॱ तँ अपने मन ने तैयार होइतइ, माता-\nिपताकU िकए कहए पड़ै छैन, हुनका सभकU कोन खगता छैन। जँ अपन-अपने होइए तखन हुनको सभकU ने \nअपने काज दइतैन तइले हमरा पाछू िकए पड़ै छैथ..? \nबचकानी मन दुआरे आिक पढ़ैसँ देह चोरबै दुआरे, से निह बुिझ पिबऐ, तँए स्कूल-कौलेजक तँ खानापुरी \nकरैत रहलॱ मुदा पुरी-खाना नइ बुिझ पबी। तँए भुसकौलोसँ भुसकौल होइत गेलॱ। ई तँ बुझू कहुना कऽ \nजान बँचल जे थड> िडवीजनसँ बी.ए. पास कऽ गेलॱ। नोकरी करै-जोगर तँ बिनयU गेलॱ, तँए जेतबे-तेतबे \nिदन-ले मनमे संतोखो भाइए गेल आ मातो-िपता अपन बेटाक कज>सँ मुक्त भेला, तँए हुनको सबहक मनमे \nखुशी एबे केलैन जइसँ िपतृ-िसनेहमे बढ़ोतरीए भेल जे कमल निह। अपन दोसर ऋृण माता-िपता ईहो चुका \nलेलैन जे समैपर िबआहो काइए देलैन। ओइ समयमे माता-िपतापर आि°त िजनगी रहए, तँए िबआहक बेसी \nिवचार अपनो िकए किरतॱ, खुशी-खुशी िबआहो काइए लेलॱ। िबआह होइते सासुर सन अ·डा भेिटये गेल। \nआबाजाहीमे आनसँ कनी बेसीए Fेम रहल। \nबी.ए. पास रहबे करी तँए मनमे आशा भरले रहए जे एतेटा देशमे जखन छी आ एते लोककU जखन नोकरी \nभेबे केलै तँ हमरा िकए ने हएत। मुदा समय िनकलल जाइत रहइ। िबआहक पछाइत पिÊयÌ कहलैन, आ \nसंिगयÌ-साथी हुथलक, तखन अखबारमे पिढ़-पिढ़ भँिजया-भँिजया नोकरीक दरखास िदअ लगलॱ। \nकेतौ िलिखत परीLामे पासो करी तँ मौिखकमे छँटा जाइ, िकए तँ िकताबमे पढ़ल रहैत तखन ने िबसवासक \nसंग भरल-पूरल जवाब देतॱ से तँ मने थरथरा जाए। जइसँ बोलीए ब भऽ जाए, फेल कऽ जाइ। अन्तो-\nअन्त नोकरी निहयU भेल। \nिजनगीक आशा टुटए लगल। टुटैत-टुटैत एते टुिट गेल जे िजनगीए-सँ घृणा भऽ गेल। घृिणत मन अपनासँ \nलऽ कऽ दुिनय धिरसँ टुिट गेल। जखन सभसँ टुिटये गेल तखन मरबे नीक छल तँए सोचैत-िवचारैत \nगरदैनमे फँसरी लगा धरैनमे लटकए लगलॱ। मुदा पÊी देख लेलैन। हलकी घरक संग िखड़िकयो ब कऽ \nदेने रिहऐ, पता निह, केना देख लेलैन- लगैए िखड़कीक दोग-देने देख लेलैन। \nगरदैनमे फँसरी लगा जखन फसीपर चढ़ए लगलॱ िक पÊी हल्ला केलैन। ओना, जौड़क दोस छोर दोसर \nदोसर खुÍामे नइ बन्हने छेलॱ, तइ िबच्चेमे हल्ला भेल! केबाड़ तोिड़ गरदैनमे जौड़ बान्हल सभ देखलैन। \nअपन मने हेरा गेल जे की केलॱ तँ िकछु ने! \nहल्ला सुिन जीवन काका सेहो एला। अिबते बजला- \n“ईह बुिड़ कहॴ कU! जेकरा हाथमे खाने-बैसला नइ रहत ओ गाम कमा गुजर कऽ लेत।” \nओना जीवनो काका तमसाएले बुझेला, मुदा अपनो मनमे मरैक तामस चढ़ले रहए। िबधुआएल मुहU की बिजतॱ, \nतैयो कहलयैन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n15 \n \n“काका बड़ गलती भेल।” \nजीवन काका बजला- \n“बड़ गलती नइ भेलह, भेलह एतबे जे जिहना तूँ समैयक महत् नइ देलहक, तिहना समैयो तोरा छोिड़ \nदेलकह।” ◌उमेश मण्डल◌ \n  \n२ \n1990 इस्वीमे आरम्भ भेल मैिथली सािहत्यक Fमुख कथा-संगोष्ठी ‘सगर राित दीप जरय’क 94म आयोजन \nजाल्पा मध्य िव]ालय पिरसर- लौफा (मधेपुर)मे 24 जून 20 17 संध्या 6 बजेमे शु भ’ िभनसर 6 बजेमे \nसम्प भेल। डॉ. योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’ (वैsािनकजी) केर संयोजकत्वमे आयोिजत ऐ सगर राितक कथा \nसंगोष्ठीक उÇाटन केलैन मैिथली सािहत्यक सव>°ेष्ठ रचनकार °ी जगदीश Fसाद मण्डल। °ी अरिवन्द \nठाकुर, डॉ योगानन्द झा, °ी केदार नाथ झा, डॉ. िशव कुमार Fसाद एवम् डॉ. योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’क \nसंग दीप Fज्वलन काय>¶मकU आग बढ़ौल गेल। °ीमती कुसुमलता झा, °ी फुलेन्u पाठक, राम सेवक \nठाकुर एवम् °ी राम िकशोर िसंह स्वागत गीत एवम् डॉ. योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’क स्वागत भाषणक संग \nपोथी लोकाप>ण सNमे Fवेश भेल। \nपच गोट पोथीक लोकाप>ण भेल। जइमे पिहल पोथी छल डॉ. योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’क ³ारा अनुिदत- \n‘रोबो’। रोबो चेक भाषामे कारेल चापेक ³ारा िलिखत ‘RUR’ नामक नाटक अिछ, जेकर अंेजी अनुवाद \nपॉल सेल्वर नामक लेखक केलैन। रोबोक लोकाप>ण °ी अरिवन्द ठाकुरजीक हाथे भेल। दोसर एवम् तेसर \nपोथी छल °ी जगदीश Fसाद मण्डलक मौिलक कृित लघुकथा संह- ‘बेटीक पै¬ख’ तथा ‘¶ान्ितयोग’। \nबेटीक पै¬ख’क लोकाप>ण केलैन- डॉ. िशव कुमार Fसाद एवम् ‘¶ान्ितयोग’क लोकाप>ण कतq छला- °ी \nदुगqनन्द मण्डलजी। चािरम पोथी छल °ी राम िवलास साहुक रिचत काव्य संह- ‘कोसीक कछेर’, जेकर \nलोकाप>ण केलैन- °ी राजदेव मण्डल आ पचम पोथी छल °ी बेचन ठाकुर ³ारा रिचत नाटक संचयन- \n‘नबघर’। ‘नबघर’क लोकाप>ण केलैन डॉ. िशव कुमार Fसाद। \nलोकािप>त पचू पोथीक सन्दभ>मे लोकqपण कतq अपन-अपन संिLप्त मनतव्य व्यक्त केलैन। ‘रोबो’क \nसन्दभ>मे °ी अरिवन्द ठाकुर कहलैन- आइसँ करीब साए बख> पूव> ऐ पोथीकU चेक भाषामे िलखल गेल छल, \nजेकरा मैिथली सािहत्यमे डॉ. ‘िवयोगी’ भावा अनुवाद केलैन। ‘रोबॉट’क कपल्पना कारेल चापेक आइसँ साए \nबख> पूव> केने छला जे आइ अपना सबहक सोझ अिछ। नाटकमे ईहो देखौल गेल अिछ जे केना रोबॉट \nमानवक संहार करैए...। \n‘बेटीक पै¬ख’ कथा संहक सन्दभ>मे डॉ. िशव कुमार Fसाद कहलैन- बेटीक पै¬ख संहक सभटा कथा \nमिहला सशक्तीकरणपर आधािरत अिछ। जँ पाठक आत्मसात् करैथ तँ स्वत: हुनकामे आत्मिनभ>ता केना \nजािग जेतैन यएह ऐ पोथीमे संकिलत सभ कथाक उत्ष अिछ। \n‘¶ान्ितयोग’ लघु कथा संहक सन्दभ>मे °ी दुगqनन्द मण्डल कहलैन- बेकती अपने-आपमे अपन गुण-दोष \nकेना िचन्िहत करता तथा दोष मुक्त केना हेता, समयक संग चलबाक खगताकU केना बुझता तथा समयक \nसंग मानवीय चेतनाकU जगबैत चलैले केना आ कोन बाटपर चलता इत्यािद ऐ संहमे कथाकार अपन कथाक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n16 \n \nमाध्यमे कहलैन अिछ।   \n‘कोसीक कछेर’ काव्य संहक सन्दभ>मे °ी राजदेव मण्डलजी कहलैन- किव राम िवलास साहुजी कोसी \nकातक वासी छैथ, कोसीक कछेरमे जीवन-यापन करै छैथ, अपन जीवनक अनुभवकU °ी साहुजी अपन काव्य \nसभमे िबना कोनो छान-बान्हक एव धरी-धोखाक रखलैन अिछ। \n‘नबघर’ पोथीक सन्दभ>मे डॉ. िशव कुमार Fसाद कहलैन- ऐ पोथीमे चािर गोट नाटक/एकtकी अिछ। चा \nरचनामे वत>मान समाजक दशा-िदशाकU नाटकरकार देखबैत अिछ। \nलोकाप>ण सNक पछाइत कथा सNमे Fवेश भेल। अध्यL मण्डलक गठन भेल। °ी नारायण यादव, डॉ. \nयोगानन्द झा, °ी अरिवन्द ठाकुर आ °ी जगदीश Fसाद मeडल चयिनत भेला। एवम् मंच संचालन हेतु डॉ. \nयोगेन्u पाठक ‘िवयोगी’, °ी दुगqनन्द मण्डल, उमेश मण्डल तथा °ी नन्द िवलास राय। \nकुल सात पालीमे Fाय: तीन-तीन गोट कथा पाठ भेल एवम् पिठत कथा सभपर आलोचक लोकैन आलोचना \nकेलैन। िववरण िनË अिछ- \nपिहल पालीमे- \n1. हमर भीतरका िसयाना : अरिवन्द ठाकुर \n2. आशीवqद : राम िवलास साहु  \n3. कौआ के बौआ : Fीतम िनषाद \nFथम पालीक पिठत कथापर आलोचना केलैन- \nडॉ. िशव कुमार Fसाद, नन्द िवलास राय, डॉ. योगानन्द झा। \nदोसर पाली- \n4. िवघटन : जगदीश Fसाद मण्डल \n5. िदलजान आंटी : शम्भु सौरभ \n6. कृतघ्न : आनन्द मोहन झा \nआलोचना- कमलेश झा, नारायण यादव, दुगqनन्द मण्डल। \nतेसर पाली- \n7. सरकार हम पापी छी : नन्द िवलास राय \n8. संवेदनाक शरण : आनन्द कुमार झा \n9. घरवालीक िझरकी : लL्मी दास \nआलोचना- राजदेव मण्डल, अरिवन्द ठाकुर, राम िवलास साहु तथा दुगqनन्द मण्डल। \nचािरम पाली- \n10. जएह अपन सएह आन : अजय कुमार दास ‘िपन्टु’ \n11. गामे बीरान भऽ गेल : किपले¡र राउत \n12. पिथक : िव]ाचन्u झा \nआलोचना- गोिवन्दाचाय>, कमलेश झा, उमेश मण्डल, योगान्द झा। \nपिचम पाली- \n13. उपरािर जमीन : उमेश मण्डल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n17 \n \n14. होनी-अनहोनी : नारायण यादव \n15. स्वाथqन्ध : बेचन ठाकुर \nआलोचना- योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’, राजदेव मण्डल, दुगqनन्द मण्डल। \nछठम पाली- \n16. जुड़शीतल : शारदा नन्द िसंह \n17. िनण>य : योगेन्u पाठक ‘िवयोगी’ \n18. मानव आ माछ : राधाकान्त मण्डल \nआलोचना- किपले¡र राउत, Fीतम िनषाद, नन्द िवलास राय। \nसातम पाली- \n19. स्वािभमान : उमेश पासवान \n20. िव¡ास : आनन्द मोहन झा \n21. होइ छै गोहाय : शारदा नन्द िसंह \n22. कम>क फल : दुगqनन्द मण्डल \nआलोचना- कमलेश झा, आनन्द झा, संजीव कुमार ‘शमा’ डॉ. िशव कुमार Fसाद। \nऐगला आयोजन अथqत् सगर राित दीप जरय’क 95म खेपक आयोजन लेल माला उठौलैन °ी नारायण \nयादवजी। नारायण यादवजी अवकाश Fाप्त िशLक छैथ, कथाकार एवं आलोचक सेहो छैथ। जयनगरमे रहै \nछैथ, डुमरा घर िछऐन। °ी यादवजी दीप-पंजी हस्तगत करैत कहलैन- ‘ओना तँ हम रहै छी जयनगरमे मुदा \nजिहना सगर राित दीप जरयक याNा िकछु िदनसँ गाम िदस मुखर अिछ तिहना हमहूँ गामेमे अथqत् जलसैन \nडुमरामे पनचानबेअम आयोजन कराएब।’ \nहलिक भावी संयोजक आयोजनक ितिथ सेहो िनधqिरत क’ लेलाह मुदा ओ अखन दूमजq अिछ तँए संभािवत \nितिथ- िसतम्बर मासक पिहल शिन।  \n1990 इस्वीसँ आइ धिरक 'सगर राित दीप जरय'क आयोजनक िववरण- (¶म संया, स्थानक नाओं एवं \nितिथ सिहत- उमेश मण्डल)  \n1. \nमुजÐफरपुर \n21.01.1990 \n2. \nडेओढ़ \n29.04.1990 \n3. \nदरभंगा \n07.07.1990 \n4.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n18 \n \nपटना \n3.11.1990 \n5. \nबेगुसराय \n13.01.1991 \n6. \nकिटहार \n22.04.1991 \n7. \nनवानी \n21.07.1991 \n8. \nसकरी \n22.10.1991 \n9. \nनेहरा \n11.10.1992 \n10. \nिवराटनगर \n14.04.1992 \n11. \nवाराणसी \n18.07.1992 \n12. \nपटना \n19.10.1992 \n13. \nसुपौल 1 \n18.10.1993 \n14. \nबोकारो \n24.04.1993 \n15. \nपैटघाट  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n19 \n \n10.07.1993 \n16. \nजनकपुर \n09.10.1994 \n17. \nइसहपुर \n06.02.1994 \n18. \nसरहद \n23.04.1994 \n19. \nझंझारपुर \n09.07.1994 \n20. \nघोघरडीहा \n22.10.1994 \n21. \nबहेरा \n21.01.1995 \n22. \nसुपौल (दरभंगा) \n08.04.1995 \n23. \nकाठमtडू \n23.09.1995 \n24. \nराजिवराज \n24.01.1996 \n25. \nकोलकाता \nरजत जयंती \n28.12.1996 \n26. \nमिहषी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n20 \n \n13.04.1997 \n¶.सं. \nस्थान \nितिथ \n27. \nतरौनी \n20.06.1997 \n28. \nपटना \n18.07.1997 \n29. \nबेगूसराय \n13.09.1997 \n30. \nखजौली \n04.04.1998 \n31. \nसहरसा \n18.07.1998 \n32 \nपटना \n10.10.1998 \n33. \nबलाइन; नागदह \n08.01.1999 \n34. \nभवानीपुर \n10.04.1999 \n35. \nमधुबनी \n24.07.1999 \n36. \nअन्दौली \n20.10.1999  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n21 \n \n37. \nजनकपुर \n25.03.2000 \n38. \nकाठमtडू \n25.06.2000 \n39. \nधनबाद \n21.10.2000 \n40. \nिबटठो \n21.01.2001 \n41. \nहटनी(घोघरडीहा) \n19.05.2001 \n42. \nबोकारो \n25.08.2001 \n43. \nपटना (िकरणजयंती) \n01.12.2001 \n44. \nरची \n13.04.2002 \n45. \nभागलपुर \n24.08.2002 \n46. \nिव]ापित भवन पटना \n16.11.2002 \n¶.सं. \nस्थान \nितिथ \n47.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n22 \n \nकोलकाता \n22.01.2003 \n48. \nखुटौना \n07.06.2003 \n49. \nबेनीपुर \n20.09.2003 \n50. \nदरभंगा \n21.02.2004 \n51. \nजमशेदपुर \n10.07.2004 \n52. \nरची \n02.10.2004 \n53. \nदेवघर \n08.01.2005 \n54. \nबेगूसराय \n09.04.2005 \n55. \nपूिण>य \n20.06.2005 \n56. \nपटना \n03.11.2005 \n57. \nजनकपुर (नेपाल) \n12.08.2006 \n58. \nजयनगर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n23 \n \n02.12.2006 \n59. \nबेगूसराय \n10.02.2007 \n60. \nसहरसा \n21.07.2007 \n61. \nसुपौल-2 \n01.12.2007 \n62. \nजमशेदपुर \n03.05.2008 \n63. \nरची \n19.07.2008 \n64. \nरहुआ संाम \n08.11.2008 \n65. \nपटना कथा \nगंगा-3 \n21.02.2009 \n66. \nमधुबनी \n30.05.2009 \n67. \nमानारायटोल नरहन- समस्तीपुर \n05.09.2009 \n68. \nसुपौल- 3 \n05.12.2009 \n69. \nजनकपुर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n24 \n \n03.04.2010 \n70. \nकिबलपुर (दरभंगा) \n12.06.2010 \n71. \nबेरमा (झंझारपुर) \nस्थान- मध्य िव]ालय पिरसर- बेरमा। \n(साव>जिनक स्थलपर) \n02.10.2010 \n72. \nसुपौल \n04.12.2010 \n73. \nमिहषी \nकथा राजकमल \n05.03.2011 \n74. \nहजारीबाग \n10.09.2011 \n75. \nपटना \nहीरक जयन्ती \n10.12.2011 \n76. \nचेै \n14.07.2012 \n77. \nदरभंगा \nिकरण जयन्ती \n01.12.2012 \n¶.सं. \nस्थान \nितिथ \n78.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n25 \n \nघनश्यामपुर \n09.03.2013 \n79. \nऔरहा \n(लौकही) \n(साव>जिनक स्थलपर) \n15.5.2013 \n80. \nिनम>ली \n(स्थान- मािनक राम-बैजनाथ बजाज धम>शाला, सुभाष चौक, िनम>ली- सुपौल) \n30.11.2013 \n81. \nदेवघर \n(स्थान- िबजली कोठी, बम्पासटॉन, देवघर) \n22.03.2014 \n82. \nमहथ \n(झंझारपुर) \nकथा बौध िस­ मेहथपा \n31.05.2014 \n83. \nसखुआ-भपिटयाही \nसाव>जिनक स्थान- उत्¶िमत मध्य िव]ालयल पिरसर। \n30.08.2014 \n84. \nबेरमा \nमध्य िव]ालय \nपिरसर \n(बेरमा,मधुबनी) \n20.12.2014 \n85. \nभागलपुर \n‘श्याम कुंज’ \n(³ािरकापुरी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n26 \n \nभागलपुर) \n04.04.2015 \n86. \nलकसेना \nउनमुक्त आ°मक \nगtधी सभा कL \nिजला- मधुबनी \n20.06.2015 \n87. \nश्यामा रेिसडेन्सी कॉम   \nिववाह हॉल \n(एस.बी.आइ. केम्पस) \nिनम>ली (सुपौल) \n19.09.2015 \n88. \nमध्य िव]ालय- डखराम (बेनीपुर) \n30.01.2016 \n89. \nलौकही \nस्थान: सूय> Fसाद उच्च िव]ालय- लौकही \n26.03.2016 \n90. \nलL्मीिनय \n(मधुबनी) \n18.06.2016 \n91. \nगोधनपुर \n(िमिथला दीपसँ उर) िजला- मधुबनी \n24.9.2016 \n92. \nनवानी \n(मधुबनी) \n31.12.2016 \n93.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n27 \n \nरतनसारा \n(घोघरडीहा) \nिजला- मधुबनी \n25.03.2017 \n94. \nलौफा \n(मधेपुर) \nिजला- मधुबनी \n24.06.2017  \n \nउमेश मeडल -इितहास - सगर राित दीप जरय  \n  सगर राित दीप जरय  \nकेर  \n91 म आयोजन  \nसंयोजक : दुगqनo द  मe ड ल \n थान : म य िव]ालय पिरसर- गोधनपुर   \n24 September 2016   \nअयोजक :  थानीय सािहa य Fेमी, गोधनपुर (मधुबनी) \nF तुित   : उमेश मe ड ल \n  \n91 म सगर राित दीप जरय :गोधनपुर - 24.09.2016  \n91म सगर राित दीप जरय : गोधनपुर (मधुबनी) \n थान : उa ¶िमत म य िव]ालय पिरसर नका चौक गोधनपुर  \n1.  उÇाटन सN- \nदीप FÈ जवलन : °ी जगदीश Fसाद मe डल, डॉ. योगेo u पाठक  ‘िवयोगी’,  °ी अरिवo द ठाकुर, °ी राजदेव मe डल \nआ °ी श भु सौरभ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n28 \n \n वागत गीत : °ी राधाकाo त मe डल। \n वागत भाषण : संयोजक दुगqनo द मe डल। \nदू श द : °ी अरिवo द ठाकुर, °ी योगेo u पाठक िवयोगी आ °ी जगदीश Fसाद मe डल। एवं सNक संचालन \n: उमेश मe डल। \n2.  पोथी लोकाप>ण सN- \nअ यL मe डल : डॉ. योगानo द झा, °ी राजदेव मe डल, डॉ. योगेo u पाठक िवयोगी, °ी किपले¡र राउत, °ी \nिगिरजानo द झा एवं अजीत झा आजाद, \nपिहल लोकाप>ण- °ी दुगqनo द मe डलक मौिलक पिहल कृित  ‘कथा कुसुम’ (लघु कथा संह) : लोकाप>णकतq- \nअ यL मe डलक संग उपि थत सम त सािहa य Fेमी आ सािहa यकार। \nदोसर लोकाप>ण- °ी जगदीश Fसाद मe डलक मौिलक पचपनम कृित ‘गुलेती दास’ (लघु कथा संह) : \nलोकाप>णकतq- अ यL मe डलक संग उपि थत सम त सािहa य Fेमी आ सािहa यकार। \nलोकाप>ण उ³ोधन- डॉ. योगानo द झा, डॉ. योगेo u पाठक िवयोगी, °ी राजदेव मe डल आ °ी अजीत झा \nआजाद। \nसNक संचालन- उमेश मe डल। \n3.  कथा सN- \nअ यL मe डल- डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी राम िवलास साहु, °ी बेचन ठाकुर, °ी िशव कुमार िमN आ °ी \nश भु सौरभ। \nपिहल पालीक संचालन- °ी अजीत झा आजाद \nकथा पाठ, पिहल पालीमे : \n1.  ओ अनहिरया राित- (°ी ऋृिष बिशÑ ठ) \n2.  जी-दत- (°ी बेचन ठाकुर) \n3.  बतीसोअना- (°ी जगदीश Fसाद मe डल) \nपिहल पालीक पिठत कथा सभपर समीLा- डॉ. योगानo द झा, पंिडत बाल गोिवo द यादव आचाय>, °ी अरिवo द \nठाकुर, °ी अनील कुमार ठाकुर, °ी शारदा नo द िसंह तथा डॉ. िशवकुमार Fसाद। \nदोसर पाली- \nसंचालन : °ी संजीव कुमार  ‘शमा’ \nकथा पाठ- \n1.  हमर लॉटरी िनकलल- (°ी नo द िवलास राय) \n2.  िछटकी- (°ी अजय कुमार दास  ‘िपo टु’) \n3.  पढ़ए फारसी बेचए तेल- (डॉ. योगेo u पाठक िवयोगी) \n4.  करोड़पित- (डॉ. योगेo u पाठक िवयोगी) \n5.  िभनसुरका जतरा- (°ी बेचन ठाकुर) \nसमीLा- °ी राजदेव मe डल, डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी िशव कुमार िम° आ °ी दुगqनo द मe डल। \nतेसर पाली-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n29 \n \nसंचालक : °ी नo द िवलास राय \nकथा पाठ- \n1.  भैयारी- (°ी शंभु सौरभ) \n2.  बेटीक बाप- (°ी आनo द मोहन झा) \n3.  िवड बना- (°ी शारदानo द िसंह) \n4.   वयंभू- (°ी अरिवo द ठाकुर) \nसमीLा- °ी अजीत झा आजाद, °ी किपले¡र राउत, °ी अनील ठाकुर, °ी राम िवलास साहु आ पंिडत बाल \nगोिवo द यादव आचाय>। \nचािरम पाली- \nसंचालक : °ी नo द िवलास राय। \nकथा पाठ- \n1.  कचोट- (°ी संजीव कुमार  ‘शमा’) \n2.  शंका- (°ी किपले¡र राउत) \n3.  हँ-िनहँस- (°ी अिखलेश कुमार मe डल)  \nसमीLा- °ी ऋृिष बिशÑ ठ, °ी अरिवo द ठाकुर, °ी राम िवलास साहु, आ °ी अजय कुमार दास  ‘िपo टु’। \nपिचम पाली- \nसंचालक : उमेश मe डल \nकथा पाठ- \n1.  मकड़ाक जाल- (°ी िशवकुमार िम°) \n2.  िवपैत- (°ी राम िवलास साहु) \nसमीLा- °ी जगदीश Fसाद मe डल, डॉ. योगानo द झा आ डॉ िशव कुमार Fसाद।   \nअo तमे \nअ यLीय उ³ोधन- तथा धo यवाद sापन तथा दीप एवं पंजीक ह ताo तरण।   \nसगर राित दीप जरय केर  92म आयोजन मधुबनी िजलाक नवानी गाममे °ी अजय कुमार दास ‘िपo टु’ जीक \nसंयोजकa वमे अही सालक अिo तम मासमे...। \n  \n90 म सगर राित दीप जरय  \nथान : लिमिनया गाम \nितिथ : 18  जून  2016  \n  \n९० म खेपक दीप सगर राित   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n30 \n \nल मीिनयमे जरल  \n  \n व. नेवी भगत केर  मृितमे ‘सगर राित दीप जरय’क ९०म आयोजन काि¨ ह सझमे आर भ भेल जे \nआइ भोरमे इित भेल। ई खेप °ी राम िवलास साहुजीक संयोजकa वमे छल जेकर आयोजक सम त \nल मीिनय गामक सािहa य Fेमी छला। ऐ गोÑ ठीक अवसरपर तीनटा कथा संहक लोकाप>ण भेल। \nपिहल  ‘अंकुर’ कथा संह °ी राम िवलास सहुजीक आ दोसर एवं तेसर ¶मश: ‘गाछपर सँ \nखसला’ आ ‘डिभयाएल गाम’ °ी जगदीश Fसाद मe डलजीक। ऐ तीनू पोथीक लोकाप>ण गाÑ ठीमे उपि थत \nसम त सािहa यकार एवं सािहa य Fेमीक हाथे भेल। दीप FÈ » लन सेहो सि मिलते पे भेल। कथा संNक \nअ यL मe डलमे °ी अरिवo द ठाकुर, °ी राजदेव मe डल आ °ी जगदीश Fसाद मe डलक चयन कएल गेल। \nतिहना संचालन सिमितमे सेहो तीन गोट » यि6 तक चयन ¶मश °ी नo द िवलास राय, °ी दुगqनo द मe डल तथा \nउमेश मe डलक भेल। ऐगला आयोजन °ी दुगानo द मe डलजीक संयोजकa वमे दीप-गोधनपुर गाममे जरत।     \nFa येक पािलमे Fाय: तीन-तीन कथा पाठ आ तैपर तीन-चािर समीLकक समीLा होइत रहल। F तुत \nअिछ पिहल पालीसँ अिo तम पािल धिरक पिठत कथाक नाओं एवं कथाकारक नाओं- \n१.      असली पिरचय : राजदेव मe डल \n२.     चोटक कचोट : श भु सौरभ  \n३.      िमड डे िमल : शारदा नo द िसंह  \n४.     अपन जाित : नo द िवलास राय  \n५.     ई भाव हुनकामे जगए : रतन कुमार रिव  \n६.     देवगनाह : गौड़ी शंकर साह  \n७.     असा य िपता : फागुलाल साहु \n८.      कुाक डीह : किपले  वर राउत  \n९.      मिरयाएल मन : जगदीश Fसाद मe डल \n१०.  वािभमान : दुगqनo द मe डल \n११.  िखचड़ी मोछ : ल मी दास  \n१२. िरमिझम : उमेश नारायण कण> \n१३.  पैयाही बुिध : उमेश मe डल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n31 \n \n१४. बगक महंथी : राम िवलास साहु \n१५. शंकाक बेमारी : ललन कुमार कामत  \n१६. नेनाक बहादुरी : उमेश नारायण कण> \n१७. °ोता बनल कथाकार : शारदा नo द िसंह  \n१८.  परतर : अरिवo द कुमार ठाकुर  \n१९.   डेरा गेल छी : राजदेव मe डल ‘रमण’ \n   \n89 म सगर राित दीप जरय  \nलौकहीमे °ी उमेश पासवान ³ारा ‘दिलत िवषयक कथा केिouत  \n२६ माच> २०१६ कU उच िव]ालय पिरसर- लौकहीमे  \n  \n88  म सगर राित दीप जरय  \n88 म कथा-सािहa य  गोÑ ठी डखराममे स प  भेल  \nडखराम (बेनीपुर) मुिखयाजी °ी अमर नाथ झाक आयोजकa व आ °ी कमलेश झाक संयोजकa वमे ‘सगर राित \nदीप जरय’क 88म कथा-सािहa य गोÑ ठी 30  जनवरीक सझमे शु भेल। जेकर उÇाटन सि  लत पे °ी \nजगदीश Fसाद मe डल, डॉ. िशवकुमार Fसाद, °ी राजदेव मe डल, °ी नo द िवलास राय, °ी फागुलाल साहु, °ी \nशारदा नo द िसंह, °ी उमेश पासवान, °ी किपले¡र राउ, °ी उमेश नारायण कण>, °ी श भु सौरभ °ी तथा °ी \nराम िवलास साहु केलैन। उÇाटनक पछाइत  वागत गीत सेहो सि मिलत पे समवैत  वरमे °ी राधाकाo त \nमe डल तथा °ी रामदेव Fसाद मe डल झादार गौलैन आ  वागत भाषण °ी कमलेश झा कहलैन-\n ‘1990  इ वीसँ ‘सगर राित दीप जरय’क आर भ याNा शु भेल जे चलैत-चलैत आब ओइ तहपर चिल आएल \nअिछ जेतए खॉंटी मािटक सुगo धसँ सुगिo धत कथाक लेखन एवं पठन भऽ रहल अिछ...।’ \nउÇाटन सNक पछाइत लोकाप>ण सNमे Fवेश भेल। °ी जगदीश Fसाद मe डलक दूटा पोथी, पिहल एग छा \nआमक गाछ (कथा संह) आ दोसर ठूठ गाछ (उपo यास)क लोकाप>ण सि मिलत पे भेल। तथा ‘खसैत गाछ’ \n(लघु कथा संह) नामक पोथीक िवतरण सेहो भेल। \n¶मश: कथा सNमे Fवेश भेल। छह पालीमे कथाक पाठ। जइमे °ी उमेश नारायण कण>- ‘मौनी बाबा, अलव \nछोड़ी’ शीष>कक दूटा कथा पढ़लैन। °ी राजदेव मe डल- एडज टमेo ट, °ी राम िवलास साहु- जाित, °ी शारदा \nनo द िसंह- ‘आशातीत’ तथा ‘पलटा माय’,  °ी जगदीश Fसाद मe डल- ‘एग छा आमक गाछ’,  °ी ल मी दास-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n32 \n \nबापक धरम, °ी ललन कुमार कामत- बाबाक लोटा, °ी श भू सौरभ- पर पराक बिल, °ी फागु लाल साहु- \nअछूत, °ी िशव कुमार िम°- » यवहार तथा Fौिहa य, °ी किपले  वर राउत- घूर लगक गप, अिखलेश मe डल- \nगढ़ैनगर हाथ, तथा अपने (उमेश मe डल) पढ़लॱ- ‘अपने गरदैन कटलॱ।’ \nपिठत कथा सभपर एक-सँ-एक समीLा सेहो भेल। डॉ. िशव कुमार Fसाद, पिe डत बाल गोिवo द \nआय> ‘गोिवo दाचाय>’,  °ी फागु लाल साहु, राधाकाo त मe डल तथा °ी कमलेश झा िवषद पे समीLा काय> \nकेलैन। मुदा °ी राजदेव मe डल, °ी शारदा नo द िसंह, °ी किपले  वर राउत, °ी उमेश पासवान, °ी िशवकुमार \nिम°, °ी राजा राम यादव, °ी नo द िवलास राय तथा अपने (उमेश मe डल) सेहे समीLा काय>मे भाग लेलॱ। \nअिगला गोÑ ठीक भार लैत °ी उमेश पासवान कहलैन- 89म सगर राित दीप जरय- लौकही (िजला मधुबनी)मे \nकराएब। जेकर हकार मंचेसँ दऽ रहल छी जे 89म गोÑ ठीमे ‘दिलत िवषयक कथाक िवशेष  वागत होएत।’  \nऐ तरहU 88म गोÑ ठीक समापन भेल।  89  गोÑ ठी लौकहीमे °ी उमेशजी करौता। स भव जे माच>क अिo तम \nशिनकU होएत।  \n  \nउमेश मe ड ल \n88 म कथा-सािहa य  गोÑ ठी डखराममे स प  भेल  \n::  \nडखराम (बेनीपुर)क मुिखयाजी °ी अमर नाथ झाक आयोजकa व आ °ी कमलेश झाक \nसंयोजकa वमे ‘सगर राित दीप जरय’क 88म कथा-सािहa य गोÑ ठी 30  जनवरीक सझमे शु भेल। जेकर \nउÇाटन सि  लत पे °ी जगदीश Fसाद मe डल, डॉ. िशवकुमार Fसाद, °ी राजदेव मe डल, °ी नo द िवलास \nराय, °ी फागुलाल साहु, °ी शारदा नo द िसंह, °ी उमेश पासवान, °ी किपले¡र राउत, °ी उमेश नारायण \nकण>, °ी श भु सौरभ तथा °ी राम िवलास साहु केलैन। उÇाटनक पछाइत  वागत गीत सेहो सि मिलत पे \nसमवैत  वरमे °ी राधाकाo त मe डल तथा °ी रामदेव Fसाद मe डल झादार गौलैन आ  वागत भाषण करैत \n°ी कमलेश झा कहलैन- ‘1990  इ वीसँ ‘सगर राित दीप जरय’क आर भ याNा शु भेल जे चलैत-चलैत \nआब ओइ तहपर चिल आएल अिछ जेतए खॉंटी मािटक सुगo धसँ सुगिo धत कथाक लेखन एवं पठन भऽ रहल \nअिछ...।’ \nउÇाटन सNक पछाइत लोकाप>ण सNमे Fवेश भेल। °ी जगदीश Fसाद मe डलक दूटा पोथी, पिहल \nएग छा आमक गाछ (कथा संह) आ दोसर ठूठ गाछ (उपन्  यास)क लोकाप>ण सि मिलत पे भेल। \nतथा ‘खसैत गाछ’ (लघु कथा संह) नामक पोथीक िवतरण सेहो भेल।  \n¶मश: कथा सNमे Fवेश भेल। छह पालीमे कथाक पाठ भेल। जइमे °ी उमेश नारायण कण>- ‘मौनी \nबाबा, अलव छोड़ी’ शीष>कक दूटा कथा पढ़लैन। °ी राजदेव मe डल- एडज टमेo ट, °ी राम िवलास साहु- \nजाित, °ी शारदा नo द िसंह- ‘आशातीत’ तथा‘पलटा माय’,  °ी जगदीश Fसाद मe डल- ‘एग छा आमक गाछ’ तथा \nहहौती, °ी ल मी दास- बापक धरम, °ी ललन कुमार कामत- बाबाक लोटा, °ी श भू सौरभ- पर पराक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n33 \n \nबिल, °ी फागु लाल साहु- अछूत, °ी िशव कुमार िम°- » यवहार तथा Fौिहa य, °ी किपले  वर राउत- घूर \nलगक गप, अिखलेश मe डल- गढ़ैनगर हाथ, तथा अपने (उमेश मe डल) पढ़लॱ- ‘अपने गरदैन कटलॱ।’ \nपिठत कथा सभपर एक-सँ-एक समीLा सेहो भेल। डॉ. िशव कुमार Fसाद, पिe डत बाल गोिवo द \nआय> ‘गोिवo दाचाय>’,  °ी फागु लाल साहु, राधाकाo त मe डल तथा °ी कमलेश झा िवषद पे समीLा काय> \nकेलैन। संगे °ी राजदेव मe डल, °ी शारदा नo द िसंह,°ी किपले  वर राउत, °ी उमेश पासवान, °ी िशवकुमार \nिम°, °ी राजा राम यादव, °ी नo द िवलास राय, राम िवलास साहु, उमेश नारायण कण> तथा अपने (उमेश \nमe डल) सेहे समीLा काय>मे भाग लेलॱ।  \nअिगला गोÑ ठीक भार लैत °ी उमेश पासवान कहलैन- 89म सगर राित दीप जरय- लौकही (िजला \nमधुबनी)मे कराएब। जेकर हकार मंचेसँ दऽ रहल छी जे 89म गोÑ ठीमे ‘दिलत िवषयक कथाक िवशेष  वागत \nहोएत।’   \nऐ तरहU 88म गोÑ ठीक समापन भेल।  89  गोÑ ठी लौकहीमे °ी उमेशजी करौता। स भव जे माच>क अिo तम \nशिनकU होएत।  \n८७ म सगर राित दीप जरय  \nसगर राित दीप जरल - ८७ म कथा-सािहa य  गोष  \nिनम>ली, िदनtक  19  िसत बर 2015 :  सगर राित दीप जरय सिमित- िनम>लीक F तुितमे शहरक िवशालकाय \nिववाह भवन-   यामा रेिसडेo सी- सभागार-मे सगर राित दीप जरय केर  87म गोÑ ठी ‘कथा ितलजुगा’क \nशुभार भ  6:30  बजे भेल। जेकर उÇाटन सि मिलत पे केलैन, नेतरहाट उ चतर मा यिमक िव]ालयक पूव> \nFाचाय> डॉ. दुगq Fसाद साहू, हिर Fसाद साह महािव]ालयक पूव> एवं वत>मान Fाचाय> ³य डॉ  राम अशीष \nिसंह, डॉ. िवमल कुमार राय, Fखe ड िवकास पदािधकारी °ी सुशील कुमार, िजला पाष>दक पूव> सद या °ीमती \nआशा देवी,   यामा रेिसडेo सीक िनमqणकतq °ी सa य नारायण Fसाद साहु तथा सी.एम.बी. कॉलेजक िहo दी \nिवभागा यL सह मैिथली सािहa यक चिच>त सािहa यकार Fो. धीरेo u कुमार। \nअवसरपर °ी रामदेव Fसाद मe डल ‘झादार’  व रिचत गीत- “क  वागत  वीकार हे िFयवर, हम नै \nअपनेक योÀ य...।”सँ  वागत केलैन, तथा धo यवाद sापनक संग  वागत-भाषण केलैन, Fोफेसर ³य डॉ. िशव \nकुमार Fसाद, डॉ. °ीमोहन झा। \nऐ तरह उÇाटन सNसँ पोथी लोकाप>ण सNमे Fवेश भेल। सNक मु य अितिथ, िबहार अित िपछड़ा FकोÑ ठक \nसद य मो. शरफराज अहमद संगे िविशÑ ठ अितिथ रहैथ- डॉ   यामानo द चौधरी, डॉ. सुरेo u Fसाद िसंह, °ी \nअशोक कुमार िम°, °ी शंभु सौरभ, °ी दुगqनo द मe डल, °ी उमेश नारायण कण>, °ी °ीकृÑ ण राम, °ी अजय \nकुमार दास, °ी नागे¡र कामत, °ीमती िवभा कुमारी, °ीमती अनुपम कुमारी, °ी मनोज कुमार साह उफ> \nचo दनजी, °ी जे. के. आनo द, °ी रतन कुमार रिव, °ी िवनोद कुमार गोप, °ी राम Fवेश मe डल तथा °ी \nरामलखन भe डारी, तथा सNक अ यLता केलैन- समप>णक चेअरमेन °ी दुगqनo द मe डल, म य िव]ालयक \nिशLक मो. ए.के. मंजूर, सामािजक काय>कतq °ी सुरेo u Fसाद यादव, °ी िवनोद कुमार तथा म य िव]ालयक \nFाचाय> °ी नारायण Fसाद िसंह। \nपॉंच गोट पोथीक लोकाप>ण भेल। जइमे टैगोर सािहa य पुर कारसँ पुर कृत एवं िवदेह भाषा स मानसँ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n34 \n \nस मािनत सािहa यकार °ी जगदीश Fसाद मe डल रिचत चािर गोट पोथी- ‘गुड़ा-खुÔीक रोटी’, ‘फलहार’, \n‘लजिबजी’ आ ‘गामक शकल-सूरत’ लघुकथा संहक छल आ पॉंचम- ‘िवदेह’ आ ‘वैदेह’ ³य स मानसँ स मािनत \nसािहa यकार °ी राजदेव मe डल रिचत पोथी- ‘जाल’ (पटकथा) रहए। पचू पोथी भिर सभागारमे िवतरणो \nभेल। \nभाड़ी सं यामे िव³त-°ोतागणक उपि थित सेहो छल। जेना- इितहासक िवभागा यL Fो. जय Fकाश \nसाहु, अिधव6 ता सह पNकार °ी रौशन कुमार गु´ ता, °ी सागर कुमार साहु, °ी िवÑ णु कुमार गु´ ता, °ी टुनटुन \nकामत, °ी राम नरेश यादव, °ी अजय कुमार गुप्  ता, °ी आलोक कुमार  ‘नाहर’,  °ी राम िवलास िसंह, °ी \nिबहारी मe डल, °ी राज कुमार यादव, °ी बuीलाल यादव, °ी राम नारायण कामत, °ी रामकृÑ ण ठाकुर, °ी \nराजदेव मe डल, °ी अरिवo द कुमार मe डल, °ी राजेश पासवान, °ी संजीव कुमार, ई. आशुतोष कुमार, °ीमती \nआराधना िम टी, °ी चo u भूषण झा ‘राधव’,  °ी मनोज कुमार झा, °ी राजकुमार िम°, °ी अरिवo द यादव, °ी \nिवनय कुमार u, °ी िबलट मe डल, °ी रामबाबू कामत, °ी दशरथ Fसाद यादव, °ी राम अशीष मe डल, °ी \nल मी मe डल, डॉ. िवÑ णुदेव ठाकुर, °ी गोपाल िगिर, °ी राजाराम यादव, संतोष कुमार पाe डेय, °ी सa य नारायण \nमहतो, सु°ी काजोक कुमारी, °ी मदन महतो, °ी श भु कमार साह, °ी योगीलाल कामत, °ी हजारी Fसाद \nसाहु, तथा अवकाश Fा´ त िशLक °ी अशफ¸ साहु इa यािद-इa यािद।   \n¶मश: आगू बढ़ैत कथा सNमे Fवेश कएल...। \nऐ सNक अ यLता केलैन  ‘सखारी-पेटारी’ कथा संहक कथाकार °ी नo द िवलास राय, ‘रथक च¥ा उलैट \nचलै बाट’क किव °ी राम िवलास साहु, ‘उलहन’ कथा संहक कथाकार °ी किपले¡र राउत तथा अशफ¸ \nदास साहु समाज इe टर मिहला महािव]ालय- िनम>ली केर मैिथली िवभागा यL Fो. हेम नारायण साहु। सात \nपालीमे िवभ6 त प चीस गोट कथा पाठ भेल, समीLा भेल। ऐ तरह तीनू सNक समापन भेल। जेकर \nसंचालक छला- °ी संजीव कुमार  ‘शमा’,  °ी भारत भूषण झा, °ी दुगqनo द मe डल तथा °ी उमेश मe डल।   \nअिo तम सN  ‘अिगला गोÑ ठी केतए’मे Fवेश भेल। चािर गोट F ताव आएल, पिहल- °ी रोिहत कुमार िसंहक \nदरभंगा लेल माच> 2016.  °ी दुखन Fसाद यादवक  ‘धबही’ लेल जून  2016  तथा िदस बर 2015क गोÑ ठी लेल \nदूटा, Fथम- °ी कमलेश झाक  ‘डखराम’ लेल तथा °ी राजदेव मe डलक  ‘रतनसारा-मुसहरिनयॉं’ लेल।   \nसभामे बैसल सम तक िवचारपर अ यL मe डल ³ारा िनण>य भेलैन- डखराम। अत: अिगला गोÑ ठी °ी \nकमलेश झाक संजोजकa वमे दरभंगा िजलाक बेनीपुर अनुमe डल अo तग>त  ‘डखराम’ गाममे होएत। \nभावी संयोजक °ी कमलेश झाकU वत>मान संयोजक °ी उमेश मe डल दीप तथा पंजी समिप>त केलैन।   \nअo तमे, धo यवाद sापनमे, बाहरसँ आएल सािहa यकार,  थानीय सािहa यकार एंव सहयोगी तथा िवशेष सहयोगीकU \nसंयोजक धo यवाद-नमन केलैन। ऐ तरह सगर राितक कथा शेष भेल।   \nिनË अिछ- ¶मानुसार पिठत कथाक नओं, कथाकारक नाओं, तथा समीLकक सुची, संगे सगर राित दीप जरय \nसिमित- िनम>ली केर सि¶य काय>कतq, संचालक तथा िवशेष सहयोगीक सेहो। \nकथा पाठ एवं समीLा :  \nपिहल पाली- \n१. Vेe ड : प¨ लवी कुमारी \n२. सभसँ किठन जाितक अपमान : रतन कुमार  ‘रिव’  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n35 \n \n३. अवाक् : राजदेव मe डल \nसमीLा : डॉ. िवमल कुमार राय, डॉ.   यामानo द चौधरी, डॉ. राम अशीष िसंह। \nदोसर पाली- \n४. अवसरवाद : अजय कुमार दास \n५. ऊपर फरकी मामीक सराध : ल मी दास \n६. हाथी आ मूस : जगदीश Fसाद मe डल \nसमीLा : °ी कमलेश झा, °ी दुगqनo द मe डल (बनरझूला) °ी दुगqनo द मe डल। \nतेसर पाली- \n७. बबाजीक मकड़जाल : संजीव कुमार  ‘शमा’ \n८. शैतान आ भगवान : दुगqनo द मe डल \n९. सहोदरा नै बना पेलॱ : उमेश मe डल \nसमीLा : डॉ. िशव कुमार Fसाद, डॉ. िवमल कुमार राय, डॉ.   यामानo द चौधरी, डॉ. राम अशीष िसंह। \nचािरम पाली- \n१०. समाजक हाल : रोिहत कुमार िसंह \n११. इÈ जतक सवाल : राम िवलास साहु \n१२. हैवानक संग सधमुहÌ : दुखन Fसाद यादव \n१३. बाल बोध : श भु सौरभ \n१४. एक िदन हमरो : शारदा नo द िसंह \nसमीLा : °ी फागु लाल साहु, °ी सुशील कुमार साह, °ी राजदेव मe डल ‘रमण’। \nपॉंिचम पाली- \n१५. िसि­ सा ये : उमेश नारायण कण> ‘क¨ पकिव’ \n१६. °ोता : अशोक कुमार िम° \n१७. VॉिडÈ म : िशव कुमार िम° \n१८. कम>क फल : फागु लाल साहु \nसमीLा : °ी राजदेव मe डल, °ी रतन कुमार  ‘रिव’,  °ी कमलेश झा। \nछठम पाली- \n१९. आब कहू : नo द िवलास राय \n२०. हमर समाज : कौशल झा \n२१. खुशी : पंकज कुमार  ‘Fभाकर’ \n२२. मौिखक : राधाकाo त मe डल \n२३. मनुखक मोल : सुशील कुमार \nसमीLा : °ी राम िवलास साहु, °ी संजीव कुमार  ‘शमा’,  °ी उमेश मe डल। \nसातम पाली- \n२४. एकटा आर : शारदानo द िसंह  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n36 \n \n२५. बिरयातीमे गािर : ल मी दास \nसमीLा : डॉ   यामानo द चौधरी, °ी कमलेश झा। \n....................... \n°ी संजय कुमार मe डल, °ी सNुÕ न कुमार मe डल, °ी िवनोद ठाकुर, °ी सुजीत कुमार साहु, °ी अिखलेश \nकुमार मe डल, °ी शिश भूषण कुमार, °ी संतोष कुमार राय आिद। \n°ी सुरेश महतो, °ी मुकुल Fसाद साहु, °ी सुरेo u Fसाद यादव, °ी िवनोद कुमार तथा उमेश मe डल। \n°ी सa य नारायण Fसाद साहु, °ी नारायण Fसाद िसंह, °ी िपंकु पंसारी, °ी राम Fकाश साहु, °ी देवेश कुमार \nिसंह, °ी Fभाष कुमार कामत, °ी मनोज कुमार शमq, °ी देवेश कुमार िसंह, °ी रामनाथ गु´ ता, °ी राम लखन \nभe डारी, °ी अिखलेश चौधरी, °ी राम सुo uर साहु, Fो. धीरेo u कुमार तथा डॉ. िवमल कुमार राय...। \nसमाद : पुनम मe डल।  \n  \n86 म दीप सरग राित जरल  \nमधुबनी िजलाक फुलपरास अनुमe डलक  ‘लकसेना’ गाममे 20  जून  2015  कU 86म ‘सगर राित दीप जरय’ (कथा-\nसािहa य गोÑ ठी) क आयोजन  ‘उo मु6 त’क सौजo यसँ °ी राजदेव मe डल ‘रमण’क संयोजकa वमे आयोिजत भऽ \nसफल भेल। ऐ अवसिरपर °ी जगदीश Fसाद मe डलक दूटा पोथी ¶मश: ‘पसेनाक धरम’ आ ‘मधुमाछी’ (लघु \nकथा संह)क लोकाप>णक संग िवतरण भेल। संगे हालिहमे Fकािशत डॉ. रंगनाथ िदवाकार (मूल नाम- \nरंगनाथ चौधरी)क लधु कथा संह  ''भखरैत नील रंग'' िकछु कथाकारकU देल गेलिन। अिगला गोÑ ठीसुपौल \nिजला अo तग>त  ‘िनम>ली’मे हएत से सव>स मितसँ िनण>ए भेल। \nफोटोक संग ¼ेिकंग o यूज िनË अिछ- \nसंयोजक- °ी राजदेव मe डल ‘रमण’ \nआयोजक- उo मु6 त \nउÇाटन- डॉ. खुशीलाल मe डल, डॉ. योगेo u पाठक  ‘िवयोगी’,  °ी भोगेo u यादव  ‘भाÑ कर’,  °ी कमलेश झा, °ी \nजगदीश Fसाद मe डल, °ी राजदेव मe डल, डॉ. िशव कुमार Fसाद। \nदू श द- °ी कमलेश झा, °ी नo द िवलास राय, °ी बाल गोिवo द यादव  ‘गोिवo दाचाय>’ \nअ यL मe डल- °ी दुगqनo द मe डल (बनरझूला), °ी भोगेo u यादव  ‘भाÑ कर’ (अवकाश Fा´ त िशLक), डॉ. िशव \nकुमार Fसाद, डॉ. योगेo u पाठक  ‘िवयोगी’,  °ी जगदीश Fसाद मe डल आ °ी कमलेश झा। \nसंचालन सिमित- °ी दुगqनo द मe डल आ उमेश मe डल \nपोथी लोकाप>ण- °ी जगदीश Fसाद मe डलक दूटा लघु कथा संह ¶मश: (1)  पसेनाक धरम, (2)  मधुमाछी। \nपिहल पोथीक लोकाप>ण कतq- Fो. खुशीलाल मe डल, Fो. राम िवलास राय आ डॉ.योगेo u पाठक  ‘िवयोगी’। \nदोसर पोथीक लोकाप>ण कतq- °ी भोगेo u यादव  ‘भाÑ कर’,  °ी रतन कुमार  ‘रिव’ आ °ी कमलेश झा। \nकथा पाठ- \nपिहल सN- \n(1)  चोरिव]ा- प¨ लवी कुमारी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n37 \n \n(2)  केतौ िकछु होउ- ल मी दास   \n(3)  टोन- दीन बo धु झा \nसमीLा- °ी कमलेश झा, डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी राजदवे मe डल, बाल गोिवo द यादव  ‘गोिवo दाचाय>’ \nदोसर सN- \n(4)  भगवनान भरोष- ललन कुमार कामत \n(5)  सपनेमे बीित गेल िजनगी- संजीव कुमार  ‘शमा’  \n(6)  शबनम- उमेश नारायण कण>  \n(7)  मुड़नक मुर- उमेश मe डल \nसमीLा- °ी राम िवलास साहु, डॉ. योगेo u पाठक  ‘िवयोगी’,  °ी श भु ‘सौरभ’,  दुगq नo द मe डल (बनरझूला) \nतेसर सN- \n(8)  स ता रोबे वार-वार- डॉ. योगेo u पाठक  ‘िवयोगी’ \n(9)  गंगा सुखा गेल- डॉ. योगेo u पाठक  ‘िवयोगी’ \n(10)  गंगा नहाएब- राम िवलास साहु \n(11)  टुटैसँ बँिच गेल- दुगqनo द मe डल \nसमीLा- °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी भोगेo u यादव  ‘भाÑ कर’,  °ी संजीव कुमार  ‘शमा’,  °ी राजदेव मe डल आ \nउमेश मe डल।  \nचािरम सN- \n(12)  िशLाक अिo तम उÔे  य- नo द िवलास राय \n(13)  वे तता- बेचन ठाकुर \n(14)  छोटू- श भु सौरभ \nसमीLा- °ी शारदा नo द िसंह, °ी कमलेश झा, °ी अजय कुमार  ‘िपe टू’ \nपचम सN- \n(15)  िततल िबलािड़- िशवकुमार िम° \n(16)  आब किहया चेतब- किपले¡र राउत \n(17)  लाचारी- गौड़ी शंकर साह \nसमीLा- °ी जगदीश Fसाद मe डल, योगेo u पाठक  ‘िवयोगी’,  °ी नo द िवलास राय।  \nछठम सN- \n(18)  पहपिट- जगदीश Fसाद मe डल \n(19)  इजोिरया राित- जगदीश Fसाद मe डल \n(20)  खिलया बo दूक भटाभिट- शारदा नo द िसंह \nसमीLा- °ी कमलेश झा, डॉ. योगेo u पाठक  ‘िवयोगी’,  डॉ. िशवकुमार Fसाद, °ी बाल गोिवo द  ‘गोिवo दाचाय>’,  °ी \nदुगq नo द मe डल (बनरझूला) \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n38 \n \n८५ म सगर राित दीप जरय  \n‘कथा गंगा’मे सगर राित दीप जरल- \n‘सगर राित दीप जरय’ एक ओहन मंचक नाओं छी, जइ मंचपर सभ वग>क सािहa यकार भाग लइ छिथ, जाइ-\nअबै छिथ तथा भाषा-सािहa यक िवकासक लेल िवचार-िवमश> करै छिथ। तँए ई ‘सगर राित दीप जरय’ मैिथली \nभाषा-सािहa यक सभसँ °ेÑ ठ मंच कहबैत अिछ। एकर आयोजन जगह-जगह Fाय: तीन मासक अo तरालपर \n१९९० ई.सँ होइत आिब रहल अिछ। \n८५म गोÑ ठी °ी ओम Fकाश झाक संयोजकa व आ िमिथला पिरषद केर F तुितमे भागलपुरक ³ािरकापुरी \nि थत ‘  याम कुंज’मे आयोिजत भेल जेकर उ­घाटन विरÑ ठ समालोचक डॉ. Fेम शंकर िसंह, ‘िवदेह’ एवं टैगोर \nसमानसँ समािनत सािहa यकार °ी जगदीश Fसाद मe डल, ितलकामाझी िव¡िव]ालयक मैिथली िवभागा यL डॉ. \nकेÑ कर ठाकुर, डॉ. िशव Fसाद यादव एवं अवकाश Fा´ त िशLक दुखमोचन झा संयु6 त पे दीप नेिस \nकेलिन। पछाित एक िविशÑ ठ अ यL मe डल एवं संचालन सिमितक िनमqण किर गोसाउिनक गीत,  वागत गान \nएवं  वि त वाचनसँ सझक छह बजे गोÑ ठीक शुभार भ भेल, राितक १२:३० बजे घe टा भिरक भोजनावकाश \nभेल, जइ शुo यकालमे, भोजनक पछाित, संयोजक- सह गजलकार ओम Fकाशजी अपन नव रिचत दूटा गजल \nसुना कथाकार सभ सािहa यकार-सािहa य FेमीकU सािहa य-रसमे बोिर देलिन। पुन: कथा पाठ आ समीLाक \n¶मकU आगू बढ़ौल गेल। जे चलैत-चलैत िभनसर छह बजेमे आिब अ यLीय उÖोधनक संग संयोजकक \nधo यवाद sापन तथा दीप-पंजीक ह तtतरणक पछाित इित भेल। ऐ गोÑ ठीमे दूर-दूरसँ आएल सािहa यकार-\nकथाकार-समीLक एवं °ोताक तथा  थानीय सािहa यकार-कथाकारक संग कथा Fेमीक बेस जमघट ताधिर \nबनल रहल जाधिर अिगला गोÑ ठीक िनण>यक संग आयोिजत गोÑ ठीक समापनक घोषणा निह कएल गेल। \n८६म आयोजन मधुबनी िजला अo तग>त फुलपरास Fखe डक मिहo दवार पंचायतक  ‘लकसेना’ गाममे होएत, जइमे \nपहुँचैक हकार दैत भावी संयोजक °ी राजदेव मe डल ‘रमण’जी कहलिन- ‘अिधक-सँ-अिधक कथाकार-\nसािहa यकार-समीLक सभकU लकसेना गामक ८६म कथा गोÑ ठीमे सुआगत छिo ह।’  \n८५म गोÑ ठीक अ यL मe डल, संचालन सिमित, कथायाNाक मादे दू श द, पोथी लोकाप>ण, कथा पाठ एवं \nसमीLा-िट´ पणीक िववरण िन चमे देल जा रहल अिछ- \nअ यL मe डल- \nडॉ. Fेम शंकर िसंह, °ी जगदीश Fसाद मe डल, डॉ. केÑ कर ठाकुर, °ी िववेकानo द झा ‘बीनू’ °ी राजदेव \nमe डल, °ी   यामानo द चौधरी। \nसंचालन सिमित- \n°ी दुगानo द मe डल, °ी पंकज कुमार झा एवं उमेश मe डल। \nकथायाNाक मादे दू श द- \nFो. केÑ कर ठाकुर, पो. Fेम शंकर िसंह, °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी िववेकानo द झा ‘बीनू’ \nगोसाउिनक गीत- \n°ीमती िन¥ी िFयदश>नी आ वीटी कुमारी। \n वि त वाचन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n39 \n \n°ी िशव कुमार िम°। \nपोथी लोकापण>- \nअपन मन अपन धन (लघु कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलक \nउकड़ू समय (लघु कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलक \nलोकाप>ण कतq- \nडॉ. केÑ कर ठाकुर \nडा. Fेम शंकर िसंह \nपिहल सNमे कथा पाठ- \n(१) लगक दूरी- िन¥ी िFयदश>नी \n(२) गहॴर आँिखक बेथा- ओम Fकाश झा \n(३) डोमक आिग- रामिवलास साहु \n(४) िशवनाथ क¥ाक डायरी- अिखलेश मe डल। \nसमीLा-िट´ पणी, पिहल सNक- \nडॉ. िशव कुमार Fसाद, उमेश मe डल, डॉ. िशव Fसाद यादव एवं °ी नo द िवलास राय। \nदोसर सNमे कथा पाठ- \n(५) हमर बाइिनक िवचार- जगदीश Fसाद मe डल \n(६) Fाि×त- गौड़ी शंकर साह \n(७) मजाकेमे चिल गेलॱ- ल मी दास। \nसमीLा- \n°ी राम सेवक िसंह, Fो. केÑ कर ठाकुर, °ी   यामानाo द चौधरी, डॉ. Fमोद पाe डेय। \nतेसर सNमे कथा पाठ- \n(८) जीo स पेo ट- नo द िवलास राय \n(९) लाल नुआँ- श भु सौरभ \n(१०) धोइते-धोइते भगवान बना देबइ- उमेश मe डल \n(११) धम> आ धािम>क- दुख मोचन झा \nसमीLा-  \n°ी ओम Fकाश झा, डॉ. Fेम शंकर िसंह, डा. िशव Fसाद यादव, °ी राजदवे मe डल। \nचािरम सNमे कथा पाठ- \n(१२) अनमेल िबआह- िशव Fसाद यादव \n(१३) मुरझाएल फूल- किपले¡र राउत \n(१४) पुNक कत>» य- नारायण झा \n(१५) भूख- पंकज कुमार झा \n(१६) बेसी भऽ गेल आब निह- हेम नारयण साहु। \nसमीLा-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n40 \n \n°ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी िवनोदानo द झा ‘बीनू’,  डॉ. िशव कुमार Fसाद। \nपिचम सNमे कथा पाठ- \n(१७) भीखमंगा- Fकाश कुमार झा \n(१८) भोला- ललन कुमार कामत \n(१९) िवधवा िबआह- बेचन ठाकुर \n(२०) होटलमे पुकार- दुखन Fसाद यादव \n(२१) चॲचाक खॲता- उमेश नारायण कण> \nसमीLा- \n°ी   यामानo द चौधरी, डॉ. िशव कुमार Fसाद, राजदेव मeडल  ‘रमण’ \nछिठम सNमे कथा पाठ- \n(२२) अपन घर- राजदेव मe डल  \n(२३) चीफ गेÑ ट- िशव कुमार िम° \n(२४) मायाक तागत- राजदेव मe डल ‘रमण’ \n(२५) आमक ठािढ़- िशव कुमार Fसाद \n(२६) हेराएल कोदािर- िशव कुमार Fसाद \n(२७) िडजाइनवाली किनय- शारदा नoद िसंह \nसमीLा- \nउमेश मe डल, नo द िवलास राय,   यामानo द चौधरी एवं हेम नारायण साहु। \nसमाद- \nउमेश मe डल।  \n  \n८४ म सगर राित दीप जरय  \n८४म सगर राित दीप जरय २० िदस बरक सझमे शु भ' २१ िदस बर २०१४क िभनसरमे स प भेल। \n८५म आयोजन भागलपुरमे °ी ओम Fकाश झा केर संयोजकa वमे माच> २०१५क अिo तम शिनकU होएत। ई \nिनण>ए अ यL मe डल एवं संचालन सिमित तथा गोÑ ठीमे उपि थत सबहक िवचारसँ भेल। ओना F ताव °ी \nराजदेव मe डल ‘रमण’ जीक सेहो रहिन जे लकसेना (मधुबनी)मे हुअए। मुदा सव>स मित भागलपुरेक रहल। \nअत: दीप आ पंजी वत>मान गोÑ ठीक संयोजक भावी संयोजककU देलिखन। संचालन सिमितमे दुगqनo द \nमe डल, ओम Fकाश झा तथा उमेश मe डल छला आ अ यL मe डलमे िशव कुमार Fसाद,   यामानo द चौधरी \nतथा सि चदानo द  ‘सिचद’। मो. गुल हसन एवं िफरोज आलम  वागत गीत गौलिन, एवं  वतीवाचन िशवकुमार \nिम°। तीन सNमे िनË काय>¶मानुसार ऐ गोÑ ठीक भिर राितक याNा भेल-  \nउÇाटन सN- पिरचए-पात तथा दू श द- \nउÇाटनकतq-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n41 \n \n  यामानo द चौधरी \nजगदीश Fसाद मe डल \nपं. सि चदानo द िम°  ‘सिचद’ \nिमिहर झा महादेव \nओम Fकाश झा \nिशव कुमार Fसाद \nराजदेव मe डल ‘रमण’ \nपोथी लोकाप>ण सN- \n(१) डीहक जमीन (िवहिन/लघु कथा संह) ओम Fकाश झाजी केर \nलोकाप>णकतq- \nजगदीश Fसाद मe डल, \nउमेश नारायण कण>, \nराम िवलास साहु।   \n(२) समरथाइक भूत (लघु कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर \nलोकाप>णकतq- \nओम Fकाश झा \nसि चदानo द  ‘सिचद’ \nश भु सौरभ \n(३) गामक शकल-सूरत (लघु कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर \nलोकाप>णकतq- \n  यामानo द चौधरी \nअनुप कुमार क  यप \nराजदेव मe डल ‘रमण’ \nउमेश नारायण कण>  \n(४) अ´ पन-बीरान (लघु कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर \nलोकाप>णकतq- \nबेचन ठाकुर \nफागुलाल साहु \nिमिहर झा महादेव \nरामाकाo त िम°   \n(५) बाल-गोपाल (लघु कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर \nलोकाप>णकतq-  \nसंजय कुमार मe डल \nसूय> नारायण कामत (सूरज कामत)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n42 \n \nश भु सौरभ \nिशव कुमार Fसाद \n(६) लजिबजी (लघु कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर   \nलोकाप>णकतq- \nबमभोली झा \nदुगqनo द मe डल \nिशव कुमार Fसाद \nगtधी Fसाद (सरपंच) \n(७) पतझाड़ (लघु कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर \nलोकाप>णकतq-  \nओम Fकाश झा \n  यामानo द चौधरी \nराम िवलास साहु \nनo द िवलास राय \n(८) रटनी खढ़ (लघु कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलजी केर   \nलोकाप>णकतq-  \nअरिवo द चौधरी \nअनुप कुमार क  यप \nकिपले¡र राउत \nमो. गुल हसन \n(९) िशव दश>न (प]) पं. सि चदानo द िम° \nलोकाप>णकतq- \nओम Fकाश झा \nश भु सौरभ \nिशव कुमार Fसाद \nकिपले¡र राउत \n(१०) अिभलाषा (मैिथली भजनमाला) पं. सि चदानo द िम° \nलोकाप>णकतq- \n  यामानo द चौधरी \nबेचन ठाकुर (सिरसव पाही) \n(११) सीडी लोकाप>ण- \n(१) मैिथली गजल: आगमन ओ F थान िबंदु (आलोचना संकलन) सं.सं- गजेo u ठाकुर, आशीष अनिचo हारजी \nकेर \n(२) सखुआवाली (िवहिन/लघु कथा संह) सं.सं- उमेश मe डलक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n43 \n \n(३) िनम>ल सनेस (िवहिन/लघु कथा संह) सं.सं- उमेश मe डलक   \n(४) देवघरक Fसाद (िवहिन/लघु कथा संह) सं.सं- उमेश मe डलक   \n(५) कथा बौ­ िस­ मेहथपा- (िवहिन/लघु कथा संह) सं.सं- िवदेह- \nसि मिलत पे लोकाप>ण- \nजगदीश Fसाद मe डल \nिशव कुमार Fसाद \nओम Fकाश झा \nराजदेव मe डल ‘रमण’ \nकिपले¡र राउत।  \nकथा सN- कथा पाठ एवं समीLा- \nपिहल पालीमे- \nलोकतंNक माने- ओम Fकाश झा- \nटेटरा हीरा- नo द िवलास राय- \nसमीLा- \n  यामानo द चौधरी \nफागुलाल साह \nिशव कुमार Fसाद \nअनुप कुमार क  यप।  \nदोसर पाली- \nपिवN पापी- उमेश नारायण कण>- \nजाित-पाित- दुगqनo द मe डल \nसमीLा- \nराम िवलास साहु \nराजदेव मe डल ‘रमण’ \nसंयज कुमार मe डल \nिमिहर झा महादेव  \nतेसर पाली- \nएकर उरदायी के?- श भु सौरभ \nकमितया हवेली- राम िवलास साहु \nसमीLा- \nउमेश मe डल \nफागुलाल साहु  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n44 \n \nसि चदा नo द झा ‘सिचद’ \nबेचन ठाकुर (नाटकार) \nचािरम पाली- \nखेती-वाड़ी- बेचन ठाकुर \nडीहक जमीन- ओम Fकाश झा \nसमीLा- \nिशव कुमार Fसाद \nिमिहर कुमार झा \nबमभोली झा \nश भु सौरभ  \nपिचम पाली- \nिबआह- गौड़ी शंकर साह \nइo फे6 शन- फागुलाल साहु \nसमीLा- \nकिपले¡र राउत \nराम िवलास साहु \nशिशकाo त झा \nउमेश नारायण कण> \nछिठम पाली- \nपच भूत- उमेश नारायण कण> \nजिर गेल माइक आस- िविपन कुमार कण> \nसमीLा- \nकिपले¡र राउत \nनo द िवलास राय \nओम Fकाश झा \nअनुप कुमार क  यप \nसाितम पाली- \nिशव िव]ापित- सि चदानo द  ‘सिचद’ \nभरम- ल मी दास \nकलयुगक िनण>ए- किपले¡र राउत \nसमीLा- \nश भु सौरभ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n45 \n \nजगदीश Fसाद मe डल \n  यामानo द चौधरी।  \nअंतमे अ यLीय भाषण तथा धo यवाद sापन।  \n  \n  \n  \n८३ म सगर राित दीप जरय  \n  \n  \nमैिथ ली सािह a यक Fिस ­ सव>हारा मंच  “सगर राित  दीप जरय” केर ८३म कथा गोÑ ठी फुलपरास अनुमe डलक \nसखुआ-भपिट याही गामक उa ¶िम त म य िव ]ालय पिर सरमे िद नtक ३० अग तक (२०१४) सझ छह बजेसँ \nशू भऽ ३१ अग तक िभ नसर छह बजे धिर  आकष>क अ यL मe डल तथा संचालन सिम ित  केर अo तग>त \nचलैत रहल। अ यL मe डलमे डा. िव मल कुमार राय, डा. योगेo u पाठक  ‘िव यागी’,  °ी जगदीश Fसाद \nमe डल, °ी कमलेश झा, तथा डा. िश वकुमार Fसाद रहिथ , तिह ना मंचक संचालन सिम ित मे °ी ओम Fकाश \nझा, °ी राजदेव मe डल आ °ी दुगqनo द मe डल छला। \nजिह ना जन सहयोगसँ ई गोÑ ठी आयोिज त छल तिह ना \nभपिट याही, सखुआ, छजना, नरिह या, िनम>ली, औरहा, बेरयाही, सुरयाही, रतनसारा, चतरापÍी, नवटोली, कदमपुरा, पक \nिड़ या, लि म िन य, ग हिर या, बेलही इa यािद  गामक तथा टोलक सािह a य Fेमीक उपि थ ित  छल। नव-नव सािह a य \nFेमी सोझ एला। पिठ त कथापर a विर त समीLा/िट ´ पणी दऽ केतेक गोटे अपन नव पिर चए बनौलिन , देलिन  आ \nसोझा एला। जे सगर राित  दीप जरय’क उदेस रहल अिछ । उपि थ त सािह a यकार सभ अØािद त भेला। \nकेते गोटे अपन िव चार सेहो मंचेपर » य6 त केलिन  जे अिह ना गोÑ ठी जँ गाम-घरमे हएत तँ नव-नव लोकक \nFवेश  वत: सािह a य LेN होइत रहत, जइसँ समाजक संग सािह a य डेग-मे-डेग िम ला कऽ चलत आ चलैत \nरहत। जइसँ जनजागरण हएत आ मैिथ ली सािह a यक म य एक खास अभावक पूित> सेहो हएत। \nनारी केिo u त गोÑ ठी भेने नारी िव मश> करैत अनेक कथा आएल। कथा म य ढेर रास नारी-सम याकU िच िoह त \nकएल गेल। समीLक लोकिन  अपन-अपन मत दैत भिर  राित क याNाकU सफल बनौलिन । गामक िक छु \nनारीओ गोÑ ठीमे एक °ोता पमे उपि थ त छेली।   \nगोÑ ठीक आर भ सामुिह क पU िव िध वत् दीप FÈ विल त कऽ  थानीय डा. िव मल कुमार राय, °ी सूरज नारायण \nराय  ‘सुमन’,  संग-संग कलकासँ आएल डा. योगेo u पाठक  ‘िव या◌ेगी’,  भागलपुरसँ आएल °ी ओम Fकाश झा एवं \nबेरमासँ आएल °ी जगदीश Fसाद मe डलजी ³ारा करौल गेल। \nछह पालीमे कुल २७ गोट नूतन िव हिन/लघु कथाक पाठ भेल। समीLा भेल, दज>न भिर  पोथीक लोकाप>ण \nभेल। जइमे दू गोट पोथी ¶मश: “का िख रहिर” आ “संत का िख रहिर” अयोधी यादव  ‘अमर’क। आ पच \nगोट लघु कथाक पोथीक सा◌ॅÐट कौपी ¶मश: “अ´ पन-बीरान”, “पतझाड़”, “बाल-गोपाल”, “रटनी खढ़” तथा \nनारी केिo u त कथा संह  “लजिब जी” जगदीश Fसाद मe डलक तिह ना दूटा पटकथा पिह ल “जाल” आ \nदोसर  “पंचैती” राजदेव मe डलक, एकटा किव ता संह  “सूखल मन तरसल आँिख ” मुी कामतक आ बेचन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n46 \n \nठाकुरक एकटा नाटक  “भÌट” लोकािप> त भेल। ८४म सगर राित  दीप जरयक आयोजन झंझारपुर अनुमe डलक \nबेरमा गाममे िश वकुमार िम ° जीक संयोजकa वमे २० िद स बर-२०१४कU होएत। बेरमा गाममे ७१म कथा गोÑ ठी \nिद नtक ०२.१०.२०१०कU म य िव ]ालय पिर सर-बुिढ़ या गाछी-दुगq  थान-मे भेल छल। एतेक िद नमे ई दोसर \nखेप छी।   \nअo तमे संयोजक नo द िव लास राय  थानीय सािह a य Fेमी, िज नका सबहक िव शेष सहयोग छल ऐ \nआयोजनमे, तइ सभ बे6 तीकU धैनवाद sापन केलिन । संग-संग °ी गजेन्  u ठाकुर िद ससँ °ुित  Fकाशनसँ \nFकािश त मैिथ लीक आधुिन क पोथी, सभ गोटेकU मंचेपर देल गेलिन । िव शेष सहयोगी सबहक नाओं ऐ तरहU \nअिछ - डा. िव मल कुमार राय, °ी धीरेo u कुमार, °ी सूरज नारायण राय, °ी अशोक कुमार राय, °ी सुo दर \nलाल साह, मो. िर जवान, °ी िस याराम साह, °ी श भू िसंह, °ी यादव, °ी उमाकाo त राय, °ी जगत नारायण \nराय, °ी ¼जनo दन साह, °ी उमेश साह, °ी सुधीर साह, °ी रामकुमार मe डल, °ी सa य नारायण िसंह आ °ी \nल मी मe डल।  \n¼ेिकंग- \nअ यL मe डल- डा. िव मल कुमार राय, डा. योगेo u पाठक  ‘िव यागी’,  °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी कमलेश \nझा, डा. िश वकुमार Fसाद। \nसंचालन सिम ित - \n°ी ओम Fकाश झा, °ी राजदेव मe डल, °ी दुगqनo द मe डल। \nकथा पाठ एवं समीLा- \nपिह ल सNमे- जगदीश Fसाद मe डल- “गावीस मोइस”;  शारदानo द िसंह- “की करब से अहॴ कहू”;  राजदेव \nमe डल- “दोख केकर” तथा ल मी दास- “गंगाजलक धोल” \nसमीLा- योगेo u पाठक  ‘ि◌ वयोगी’,  कमलेश झा, िव मल कुमार राय, िश वकुमार Fसाद, गौड़ी शंकर साह। \nदोसर सNमे- दुगqनo द मe डल- “छुतहिर ”;  किप ले¡र राउत- “बड़का खीरा”,  योगेo u पाठक िव यागी- “िव जय \nदृ  य-१, िव जय दृ  य दू-२”;  ललन कुमार कामत- “बेटी” \nसमीLा- फागुलाल साहु, राजदेव मe डल, अयोधी यादव  ‘अमर’,  कमलेश झा आ िश वकुमार Fसाद। \nतेसर सN- ओम Fकाश झा- बेटीक िब याह, िश व कुमार Fसाद- “झमकी”;  राम ि◌ वलास साहु- “अिव सबास”;  हेम \nनारायण साहु- “बेसी भ’ गेल आब नै” \nसमीLा- उमेश मe डल, श भु सौरभ, दुगqनo द मe डल। \nचािर म सN- उमेश मe डल- “कोटाक चाउर”;  फागुलाल साहु- “मदqनी नारी”;  श भु सौरभ- “लाजो”;  िश व कुमार \nिम °- “बाल िव धवा” \nसमीLा- कमलेश झा, ओम Fकाश झा, राजदेव मe डल, उमेश नारायण कण> तथा दुगqनo द मe डल। \nपिच म सN- ओम Fकाश झा- “कुल छनी”;  गौड़ी शंकर साह- “छोटकी”;  उमेश नारायण कण>- “यूज एe ड \nÙो”;  अ छेलाल शा Nी- “गुलटेनमा”;  नo द िव लास राय- “िद » या” \nसमीLा- कमलेश झा, दुगqनo द मe डल, राम कुमार मe डल, फागुलाल साहु, राजदेव मe डल। \nछअम सN- राम िव लास साहु- “बौआ बाजल”;  फागुलाल साहु- “चतुर बालक”;  जगदीश Fसाद मe डल- “रेहना \nचाची”;  शारदा नo द िसंह- “फक द’ िन सस छूटल”;  डा◌ॅ. कीित> नाथ झा- (वाचक- उमेश  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n47 \n \nमe डल) “शेफाली, फुलपरासवाली आ हम” \nसमीLा- अयोधी यादव, ओम Fकाश झा, श भू सौरभ, ललन कुमार कामत, िश व कुमार िम °।  \nपोथी लोकाप>णकतq \nडा. योगेo u पाठक  ‘िव योगी’/°ी कमलेश झा/°ी रामकुमार मe डल- “का¬ िख रहिर ” अयोधी यादव  ‘अमर’क \n°ी जगदीश Fसाद मe डल/ °ी राजदेव मe डल/ डा. िव मल कुमार राय/ डा. िश वकुमार Fसाद/ °ी श भु \nसौरभ- “संत का िख रहिर” अयोधी यादव  ‘अमर’क \n°ी फागुलाल साहु- “सूखल मन तरसल आँिख ” (किव ता संह)- मुी कामतक \n°ी श भु सौरभ- “कथा कुसुम” (िव हिन /लघु कथा संह) दुगqनo द मe डलक \n°ी ¼जनo दन साह- “भÌट” (नाटक) बेचन ठाकुरक \n°ी हेम नारायण साहु- “पंचैती” (पटकथा) राजदेव मe डलक \n°ी िश व कुमार िम °- “जाल” (पटकथा) राजदेव मe डलक \n°ी कमलेश झा- “अपन-िब रान” (लघु/िव हिन  कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलक \n°ी उमेश नारायण कण>- “पतझाड़” (लघु/िव हिन  कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलक   \n°ी फागुलाल साहु- “रटनी खढ़” (लघु/िव हिन  कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलक \n°ी राम कुमार मe डल- “बाल-गोपाल” (लघु/िव हिन  कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलक \n°ी ओम Fकाश झा- “लजिब जी” (लघु/िव हिन  कथा संह) जगदीश Fसाद मe डलक  \n-उमेश मe डल \n३१/०८/२०१४  \n  \n८२ म सगर राित दीप जरय  \n82म सगर राित  दीप जरए केर ¼ेिकंग o यूज- \n थान- गजेo u ठाकुरक िन ज आवास, गाम- महथ, िज ला- मधुबनी।  \nिद नtक- 31  मई  2014 (शिन  िद न) \nसमए- सं या छह बजेसँ \nगोÑ ठीक नाओं- कथा बौ­ िस ­ मेहथपा सगर राित  दीप जरए।  \nआयोजनक खेप- 82म आयोजन  \nसंयोजक- गजेo u ठाकुर  \nिव शेषता- बाल सािह a यपर केिo u त।  \nगोÑ ठीक उÇाटन- डॉ. कमलकाo त झा, राज देव मe डल, डा◌ॅ. िश व कुमार Fसाद, िश वकुमार िम °ा तथा जगदीश \nFसाद मe डल।  \n वागत, गीत गािब  केलिन - काशीनाथ झा ‘िक रण’  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n48 \n \nकथा गोÑ ठीक अ यLता केलिन - अरिव o द ठाकुर  \nमंच संचालन केलिन - आनo द कुमार झा आ उमेश मe डल \nअिग ला गोÑ ठी  थान- मधुबनी िज लाक भपिट याही गामक सखुआ टोलपर। \nअिग ला गोÑ ठीक केo uिब o दु-  Nी िव मश>।  \nआिग ला गोÑ ठीक संयोजक हेता- नo द िव लास राय।  \nअिग ला गोÑ ठीक संभािव त ित िथ - 30  अग त  2014 (शिन  िद न) \nहकार देलिन - सामुिह क पे अिग ला गोÑ ठी लेल हकार मंचपर नo द िव लास राय देलिन । \nसमीLा/िट ´ पणीमे भाग लेलिन - दुगqनo द मe डल, िश वशंकर °ीिन वास, राम िव लास साहु, बाल गोिव o u \nगोिव o दाचाय>, फागुलाल साहु, नo द िव लास राय, िश वकुमार िम °, नारायणजी, कमलकाo त झा, काशीनाथ झा \nिक रण, िश वकुमार Fसाद, िब िप न कुमार कण>, संजीव कुमार समा, उमेश नारायण कण>, शारदानo द िस◌ ंह, जगदीश \nFसाद मe डल, संजय कुमार मe डल, हेम नारायण साहु, पंकज सa यम इa यािद । \nआठ गोट पोथीक लोकाप>ण भेल- \n1.  बैशाखमे दलानपर- ग]-प] संह संग आa मकथा लेखक- संदीप साफी। लोकाप>ण- डा◌ॅ. कमलकाo त \nझा, अरिव o द ठाकुर, राजदेव मe डल, सीताराम साफी \n2.  नेपालक नोर म¬भूिम मे- ग]-प] संह,  लेखक- िव o दे¡र ठाकुर। लोकाप>ण- जगदीश Fसाद मe डल, नo द \nिव लास राय, चo डे¡र ख। \n3.  उलहन- िव हिन  आ लघुकथा संह, लेखक- किप ले¡र राउत। लोकाप>ण- गजेo u ठाकुर, िश व कुमार \nFसाद, दुगqनo द मe डल। \n4. On the Dice Board of the Millennium- Joity Jha C haudhary.  लोकाप>ण- कमल काo त \nझा, आनo द कुमार झा, िश व कुमार Fसाद। \n5. The Science of Words  कथा संह, अनुवादक- गजेo u ठाकुर। लोकाप>ण- असीन ठाकुर, ललन \nकुमार कामत, अरिव o द कुमार ठाकुर। \n6.  धtिग  बाट बनेबाक दाम अगूबार पेने छँ, गजल संह, गजलकार- गजेo u ठाकुर। लोकाप>ण- बाल गोिव o द \nयादव  ‘गोिव o दाचाय>’,  उमेश पासवान, रामदेव Fसाद मe डल ‘झादार’ राम सेवक ठाकुर। \n7.  सह¤िज त- प] संह, लेखक- गजेo u ठाकुर, लोकाप>ण- बेचन ठाकुर, राम िव लास साहु, हेम नारायण साहु। \n8.  Fबo ध-िन बo ध समालोचना भाग- 2,  आलोचक- गजेo u ठाकुर। लोकाप>ण- अरिव o द ठाकुर, जगदीश Fसाद \nमe डल, फागुलाल साहु, राजदेव मe डल।  \n33  गोट िव हिन /लघु कथाक पाठ भेल- \n1.  अिख लेश मe डल- लिल याएल मुँह \n2.  ललन कुमार कामत-  कूलक फीस \n3.  जगदीश Fसाद मe डल- ‘अवाक्’ तथा ‘पल भिर’ \n4.  चe डे¡र ख- ‘रोटी’ तथा ‘भोज’  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n49 \n \n5.  ल मी दास- दु  टपना \n6.  जगदानo द मनु- ‘भगवानकU जे नीक लगिन ’ तथा ‘बड़का बाबू’ \n7.  उमेश पासवान- अजोह \n8.  िश व शंकर °ीिन वास- हाथी आ गीदड़   \n9.  बेचन ठाकुर- हिर या इo सपेकटर \n10.  राम सेवक ठाकुर- मोटरीमे कथी छेलै \n11.  गौड़ी शंकर साह- परीLा \n12.  राम िव लास साहु- बोल-बोध \n13.  नo द िव लास राय- अमर-मदन \n14.  शारदा नo द िसंह- सुचीमे नाम’ तथा ‘एकर जवाबदेह के? \n15.  उमेश नारायण कण>-  याऊँ  याऊँ  याऊँ \n16.  संजय कुमार मe डल- एकo त \n17.  िश व कुमार Fसाद- अिद या \n18.  अजय कुमार दास  ‘िप o टूजी’- सचेतल Fेम \n19.  पंकज सa यम- जननायक \n20.  िश व कुमार िम °- गम> आo हर \n21.  दुगqनo द मe डल- बुइध \n22.  फागुलाल साहु- म केर डट \n23.  राजदेव मe डल- सल बौआ \n24.  किप ले¡र राउत- खराप \n25.  कमलकाo त झा- सझक सुख \n26.  िब िप न कुमार कण>- िन छल नारी \n27.  उमेश मe डल- दूध \n28.  योगेo u पाठक  ‘िव योगी’- खजाना, कथा पाठ- उमेश मe डल \n29.  गजेo u ठाकुर- रेश \n30.  दीपाली झा- दादीक गाम, कथा पाठ- आनo द कुमार झा \n31.  अरिव o द ठाकुर- बेदरमैत  \n  \n  \n८१ म सगर राित दीप जरय  \nदेवघरमे 81म सगर राित  दीप जरए सफलता पूव>क स प भेल :: उमेश मe डल \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n50 \n \n व. मायानo द िम ° तथा जीवकाo तक  मृतकU समरिप त 81म सगर राित  दीप जरए केर आयोजन \nिद नtक  22  माच> 2014कU °ी ओम Fकाश झाक संयोजकa वमे सं या 6 बजेसँ देवघरक ब पास टॉनक िब जली \nकोठी-3 मे आयोिज त भेल। ओयोजनक उÇाटन दीप FÈ विल त किर  कऽ °ी ओ.पी. िम °ाजी केलिन । \nिम िथ लाक गाम-गामसँ आ भारतक शहर-शहरसँ आएल कथाकार, सािह a यकार, समालोचक तथा सािह a य Fेमीक \nकसगर जुटान छल। सझक पचे बजेसँ जुटान हुअ लगल। िम िड याकम¸क थहाथही शु भऽ गेल। \nशुभार भ मंगला चरणसँ °ी एस.के. िम °ाजी केलिन । झादारजी अपन सृिज त अनुपम गीत  “हम नै छी अह \nयोग यौ पाहुन/ अह छी बड़ा महान/  वागत  वीकार क °ीमान्/ अह छी गंगा अह छी यमुना/ पग धुलसँ \nपावण भेल अँगना...।” गािब उपि थ त सािह a यFेमी आ सािह a यकारकU  वागत केलिन । \nपोथीक लोकाप>ण शु भेल। गजेo u ठाकुरक संग स पादनमे स पािद त िम िथ लाक पंजी Fबo ध  “जीना◌ेम मैिपंग \nभाग- 2”  आ “िज नीयोलोिज कल मैिपंग” 950  एडीसँ 2009  एडी धिर क पंजीक लोकाप>ण °ी ओम Fकाश \nझा, डॉ. योगानo द झा आ °ी राजीव रंजन िम °ा जीक हाथे भेल। िश वकुमार झा ‘िट ¨ लू’जी रिच त \nसमालोचनाक पोथी “अंशु” केर लोकाप>ण °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी राजदेव मe डल आ °ी बेचन ठाकुरजी \nकेलिन । अंेजी-मैिथ ली श द कोष भाग-2, “मैिथ ली-अंेजी क ´ यूटर श दकोष” तथा बेचन ठाकुरक  “ऊँच-\nनीच” नाटकक लोकाप>ण सेहो भेल। \nदू श दक कड़ीमे Fवेश केलॱ। ओ.पी.िम °ा, िद लीप दास, ओम Fकाश झा, दैिन क समाचार पN Fभात खबर \nकेर स पादक °ी सुशील भारती मैिथ लीक दशा िद सापर अपन िव चार Fकट केलिन । ओ कहलिन-  \n“अही तरहक आयोजन मैिथ लीक स पूण> िव कासक माग> सहज बनौत।” \nआयोजककU धo यवाद sापन करैत एक-सँ-एक सािह a यकार अपन मनक खुलता बात मैिथ ली िव कास लेल \n वतंNता पूव>क मंचपर रखलिन । मु य अित िथ  ओ.पी. िम °ाजी सेहो एकटा सुo दर गीत गािब   वागतक भाव \nFकट केलिन । राजीव रंजनजी  विल िख त गजल गािब  अपन भाव Fकट केलिन । सगर राित  दीप जरए (सभ \nअsानीमे sानक दीप जरौ) कथायाNाक मादे °ी जगदीश Fसाद मe डलक िव चार बकतनक संग िल खतनमे \nसेहो िव  तारपूव>क आएल। दू िप Ûा कागत हाथे-हाथ बटल गेल। जे ऐ िलंकपर उपल ध अिछ - \nhttp://maithili -samalochna.blogspot.in/…/…/blog -post_24.html \n34  गोट लघुकथा/िव हिन  कथाक पाठ भेल। सात पालीमे बिट  सभ कथाक पाठ करौल गेल। अंित म पाली \nछोिड़  छबो पालीमे पिठ त कथापर तीन गोट समीLकक समीLा अबैत रहल आ समीLाक समीLा सेहो होइत \nरहल। समीLाक समीLा केिन हार सभ छला राजदेव मe डल, नo द िव लास राय, भाÑ कर झा, उमेश \nमe डल, चo दन झा, डॉ. धनाकर ठाकुर, िब पीन कुमार कण> इa यािद । Fित समीLाक ¶ममे एक गोट िव चारणीय \nिट ´पणी आएल। ओ छल, युवा समीLकक। अपन िव चार » य6 त करैत कहलिख न-  \n“समसामिय क कथाक गहराइकU आधुिन क पाठक  वागत नै करए चाहैए। से ई कथाक दोष भेल। \nफल वप पाठकक अभाव अिछ ।”  \nसंचालक गजेo u ठाकुरजी ऐ िव चारपर असहमित  जँतौलिन । कहलिख न-  \n“ई तँ भाषाक िव शेषता िछ ऐ जे कथानककU गहराइ Fदान करै छै। जेकर अभाव मैिथ ली सािह a यकU पाठक \nिव िह न केने रहल।”  \nऐ तÞ यकU सa यािप त करैत ठाकुरजी आइसलैe डक भाषाक िज िक र केलिन ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n51 \n \nदू सNक पछाित  भोजनावकाश भेल। िम िथ लाक खान-पानक आधुिन क प अकित यार केने छला आयोजक। \nकरीब  125  गोटे एक पित मे बैस भोजन केलिन । ऐ तरहक समायोजनसँ हुनका मुँहक रोहानी फुलाएल \nगुलाबक फूल सन देखबामे आएल। बारीक सभ फुदैक-फुदैक अपन-अपन िज  माकU जीतैत खेलाड़ी जक \nिनव>हन करैत देखल गेला। भोजनक घंटा भिर  पछाित पुन: अिग ला सNक याNा शु भेल। पिठ त कथापर \nसमीLा हेतु िव शेष सुि◌ वधा Fदान कएल गेल छल। ओ ई जे जँ समीLक पिठ त कथाकU कोनो कारणे \nिध यानसँ नै सुिन  पबिथ  तँ हुनका लेल कथाक पाe डुिल िप  उपल ध करौल जाइ छल। संचालकक कहब रहिन  \nजे मैिथ ली सािह a यमे समीLाक ि थ ित  उमदा नै अिछ । ऐपर °ी अरिव o द ठाकुर असहमित  » य6 त केलिन । \nओ कहलिन - “सगर राि◌ तक अिल िख त िन अमो रहल अिछ  जे समीLापर समीLासँ गोÑ ठीमे िव वाद बिढ़  सकैए \nतँए एहेन काय>सँ बँचक चाही।”  \nस पूण> काय>¶मक लाइव Fसारण कएल गेल। सगर राित क इित हासक पामे ई एक गोट अनुपम काय> िस ­ \nहएत। स पूण> काय>¶मक िव िडओ यू-ßयूबपर उपल ध करौल जाएत तेकरो बेव था आयोजक केने छला। \nमैिथ ली सािह a यकU पूण>त: इले6 àॉिन क  पोट> भेटौ ऐ हेतु आयोजक Fित व­ छला। \nअिग ला गोÑ ठी हेतु दू गोट F ताव आएल। बहुसं यक सािह a यकारक िव चारकU आगू बढ़बैत अ यL °ी \nजगदीश Fसाद मe डल भावी संयोजककU दीप आ उपि थ ित  पुि त का ह  तगत करौलिन । 31  मई  2014कU \nमधुबनी िज लाक महथ गाममे 82म कथा गोÑ ठी हेतु भावी संयोजक °ी गजेo u ठाकुर समगदq हकार दऽ सभकU \nआमंिN त करैत कहलिख न-  \n”बालकथापर केिo u त अिग ला गोÑ ठी आयोिज त हएत।” \nअंतमे संयोजक °ी ओम Fकाश झा आयोजक धo यवाद sापन करैत कहलिन - \n“81m Sagar Raati Deep Jaray katha Gosthi 22 March 2 014 saanjh sa shuru \nbha ka 23 March 2014 ke bhor me safalta poorvak Deo ghar me sampann bha \ngel. Ehi beruka katha gosthi ke swargiy Mayanand ba bu aa swargiy Jeevkant ke \nsamarpit kayal gel. Gosthik adhyakshta sri Jagdish Pd Mandal kayalanhi aa \nsanchalak chhalaah Sri Gajendra Thakur. Mukhy atith i Sri O. P. Mishra \nchhalaah. Kul 29 got kathaakaarak dwara 35 got kath a paaTh kayal gel. \nSamalochna seho badd neek rahal. Kul milaa ka katha a goshthi ekTa neek \nworkshop saabit bhel. Katha goshthi me aaynihaar sa b kathakaar lokani ke hum \nhriday sa aabhari chhi. Sangahi ahaa sab shubhkaamn a denihaar mitra sabhak \nseho aabhari chhi. Kichhu gote anupasthitik khed pr akaT karait shubhkaamna \nprakaT kelanhi, hunko sabhak aabhari chhi. Je jaani  boojhi ka nai aylaah tinko \naabhari chhi kiyak ta hunkar vyavhaar humra bheetar  Maa Maithilik prati \npratibaddhtaa aar badhaa delanhi.” \n \n81म सगर राित  दीप जरए- देवघरमे सुस प भेल  82म कथा गोÑ ठी महथमे होएत \nमायानo द िम ° जीवकाo त स् मृित -सगर राित  दीप जरए केर  81म कथा गोÑ ठी– देवघर (झारखe ड)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n52 \n \nसंयोजक- ओम Fकाश झा \nउÇाटन सN- \nदीप FÈ वलन- °ी ओ.पी. िम °ा एवं सम त कथाकार   \nसंचालन- ओम Fकाश झा \nलोकाप>ण सN- \nअ यL- जगदीश Fसाद मe डल \nमु य अित िथ - °ी ओ.पी. झा आ °ी गजेo u ठाकुर \nसंचालक- उमेश मe डल \nदू श द- \n1.  ओ.पी. झा, अवकाश Fा´ त अिभ यंता- झारखe ड सरकार   \n2.  सुशील भारती, संपादक, Fभात खबर िह o दी दैिन क। \n3.  िद लीप दास \n4.  ओम Fकाश झा \n5.  िमिथ लेश कुमार   \n6.  जगदीश Fसाद मe डल \nकथा सN- \nअ यL- °ी जगदीश Fसाद मe डल, विर Ñ ठ सािह a यकार \nमंच संचालक- °ी गजेo u ठाकुर, संपादक, ‘िव देह’ इe टरनेशनल ई-जनरल \nपिह ल सNमे पिठ त कथा एवं कथाकार- \nअसली हीरा- °ी दुगqनo द मe डल (िनम>ली) \nिर 6 शाक भाड़ा आ बुिध ए बताह- °भ्  फागुलाल साहु (सखुआ) \nबुिढ़ या मैया- ओम Fकाश झा (भागलपुर) \nकेते बेर- उमेश मe डल (िनम>ली) \nसमीLक- \nयोगानo द झा \nराजदेव मe डल \nअरिव o द ठाकुर \nFमोद कुमार झा \nसमीLाक समीLक \nनo द िव लास राय \nचo दन झा \nधनाकर ठाकुर \nदोसर सN- \nसभसँ बड़का भी.आई.पी. गेÑ ट- °ी नo द िव लास राय (भपिट याही)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n53 \n \nडरक डंका- °ी राजदेव मe डल (मुसहरिन य) \nई छी हमर मजबूरी आ इमानदारीक पाठ- °ी राम िव लास साहु (लि म िन य) \nअ´ पन माए-बाप- °ी ललन कुमार कामत (ललमिन य) \nतेसर सN- \nिछ ा-झपटी- °ी िश व कुमार िम ° (बेरमा) \nबड़का मोछ- °ी किप ले¡र राउत (बेरमा) \nउतेढ़क °ा­- °ी श भू सौरभ (बैका) \nजाित क भोज- °ी उमेश पासवान (औरहा) \nचािर म सN- \nगु¬दिL णा- डा◌ॅ. योगानo द झा (किब लपुर) \nअपराध- °ी पंकज सa यम् (मधुबनी लगक) \nककर चरवाही आ चुनावधम¸ लोक- डॉ. उमेश नारायण कण> \nकबाउछ- डॉ. धनाकर ठाकुर \nपचम सN- \nआo हर- °ी अिख लेश कुमार मe डल (बेरमा) \nसरकारीए नौकरी िक एक- िब पीन कुमार कण> (रेवाड़ी) \nबनमानुष आ मनुष- डा◌ॅ. िश वकुमार Fसाद (िस मरा) \nवृधापसन आ मजबुरी- °ी शारदानo द िस◌ ंह \nपािन - °ी बेचन ठाकुर \nछअम सN- \nसा-चिर त- °ी अरिव o द ठाकुर (सुपौल) \nबापक Fाण- °ी भाÑ करानo द झा भाÑ कर (कोलकाता)  \nसंबोधन- °ी चo दन कुमार झा (कोलकाता) \nठीका- °ी आमोद कुमार झा \nचौिठ या- °ी अ छेलाल शा Nी (सोनवषq) \nसातम सN- \nतखन, जखन- °ी गजेo u ठाकुर (िद ¨ ली) \nचैन-बेचैन- °ी जगदीश Fसाद मe डल (बेरमा) \nपिहल सगर राित जकरा सगर िव¡मे लाइव Fसािरत कएल गेल , \nिलंक छल: https://new.livestream.com/accounts/7191650/events/ 2827795  \nऐ तरहU देवघरक गोÑ ठीमे कुल कथाकारक सं या 29  छल।  34  गोट कथाक पाठ भेल।  \n  \n80 म सगर राित   दीप जरय   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n54 \n \n80म कथा गोSी “कथा िम लन सदाय-सगर राित  दीप जरय” िनम>लीमे पिठ त कथा एवं कथाकारक नाओं- \n1.  जीवपर दया करी- प¨लवी कुमारी  \n2.  पेशल परमीट- ओम Fकश झा  \n3.  ढेपमारा गोसइ- ओम Fकाश झा  \n4.  ओ Nी - सदरे आलम गौहर   \n5.  बाल अिध कार- नारायण झा  \n6.  मtग- अिम त िम °  \n7.  नवतुिर या- अिम त िम °  \n8.  जनता लेल- अिम त िम °  \n9.  Ùीजी- मुकुoद मयंक   \n10.  पढ़ाइ आ खेती- िब पीन कुमार कण>  \n11.  बदिर या मूसक घर- उमेश पासवान   \n12.  अपन घर- लमी दास   \n13.  िम N- नारायण यादव   \n14.  Fेम एगो अचभा - बाल मुकुoद पाठक   \n15.  भगवानक पूजा- संजय कुमार मeडल   \n16.  िव पता- पंकज सa यम  \n17.  गौतमक अिह ¨या-- दुखन Fसाद यादव   \n18.  तरकारीक चोर- ललन कुमार कामत   \n19.  »यंÀय- िम िथ लेश कुमार »यास   \n20.  खेिन हारक लेखा- चंदन कुमार झा  \n21.  चाहबला- किप ले¡र राउत   \n22.  िब लाइ रता कािट  देलक- राम िव लास साहु  \n23.  भैरवी- रौशन कुमार झा  \n24.  संदेह- शारदा नoद िसंह   \n25.  अंधिव ¡ास- शभू सौरभ   \n26.  डीजे àोली- बेचन ठाकुर   \n27.  मुिख याजी सँ मंNी धिर  ए¥े रंग- दुगq नoद ठाकुर   \n28.  कारागार- िक शलय कृÑण   \n29.  पैघ लोक के?- नoद िव लास राय   \n30.  पच-पच- िश व कुमार िम °  \n31.  महेशबाबूक चौकपर एकिद न- गौड़ी शंकर साह   \n32.  पिर व>न- राजदेव मeडल   \n33.  एकघाप जमीन- जगदीश Fसाद मeडल    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n55 \n \n34.  गइ बुिढ़ या हम बड़ िब हर छी- डॉ. िश व कुमार Fसाद   \n35.  भीखमंगा- डॉ. अशोक अिव चल  \nिमिथलtचलक Fिस­ सािहिaयक मंच  “सगर राित  दीप जरय” केर  80म आयोजन जे िनम>ली (सुपौल)मे थानीय \nकलाकार व. िम लन सदाय केर नाओंपर आयोिजत छल तइ कथा गोSीमे जे समीLक-आलोचक सभ पिठ त \nकथापर समीLा केने रहिथ , आलोचना केने रहिथ  से सूची िनË अिछ - \nडॉ. िशव कुमार Fसाद   \nओम Fकाश झा  \nराजदेव मeडल   \nजगदीश Fसाद मeडल   \nडॉ. अशोक अिव चल   \nडॉ. रामाशीष िसंह   \nउमेश पासवान   \nचoदन कुमार झा  \nराम िव लास साहु  \nफागुलाल साहु  \nपंकज सaयम्  \nिकशलय कृÑण   \nशंभु सौरभ   \nकिपले¡र राउत   \nबाल गोिव oद यादव गोिव oदा चाय>  \nवीरेou कुमार यादव   \nराम िव लास साफी  \nिश व कुमार िम °  \nदुगqनoद मeडल   \nनारायण यादव   \nसंजय कुमार मe डल  \nराम Fवेश मeडल   \nनारायण यादव \nबालमुकुoद पाठक   \nबेचन ठाकुर   \nदुगqनoद ठाकुर   \nशारदा नoद िसंह  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n56 \n \n80म सगर राित  दीप जरय'' िनम>लीमे 45  गोट पोथीक लोकाप>ण- \nबाल िनबंध- \n1.  देवीजी (Èयोती झा चौधरी) किव  राजदेव मeडल  \nिव िव धा- \n1.  कु¬LेNम अoतम>नक- (गजेou ठाकुर) डॉ. बचे¡र झा \nशद.कोष- \n1.  अंजी-मैिथ ली शदकोष- (गजेou ठाकुर) डॉ. रामाशीष िसंह   \n2.  मैिथ ली-अंेजी शदकोष- (गजेou ठाकुर) डॉ. अशोक अिव चल  \nिव हिन  कथा संह-  \n1.  बजoता-बुझoता (जगदीश Fसाद मeडाल) अनुमe डलािध कारी अण कुमार िसंह   \n2.  तरेगन- दोसर संकरण (जगदीश Fसाद मeडल)- िव धायक सतीश साह  \nलघु कथा संह-  \n1.  सखारी-पेटारी (नoद िव लास राय) डॉ. िश वकुमार Fसाद   \n2.  उलबा चाउर (जगदीश Fसाद मeडल) िव नोद कुमार  ‘िव कल’  \n3.  अ­ãिग नी (जगदीश Fसाद मeडल) दुगqनoद मeडल   \n4.  सतभ½या पोखिर  (जगदीश Fसाद मeडल) Fो. जयFकाश साह   \n5.  भकमोड़ (जगदीश Fसाद मeडल) फागुलाल साहु \nदीघ> कथा संह- \n1.  शंभुदास (जगदीश Fसाद मeडल) सदरे आलम गौहर  \nकिव ता संह- \n1.  बसुoधरा (राजदेव मe डल) गजलकार ओम Fकाश झा  \n2.  राित -िद न (जगदीश Fसाद मeडल) रामजी Fसाद मeडल   \n3.  रथक च¥ा उलिट  चलै बाट (रामिव लास साहु) नाटककार बेचन ठाकुर   \n4.  िन  तुकी दोसर सं करण (उमेश मeडल) जनकिव  रामदेव Fसाद मeडल  ‘झादार’  \n5.  इoä¢धनुषी अकास (जगदीश Fसाद मeडल) पNकार राम लखन यादव  \n6.  Fतीक (मनोज कुमार कण> मुाजी) अिध व6 ता वीरेou कुमार यादव  \nगजल संह- \n1.  6यो जािन  नै सकल हमरा (ओम Fकाश झा) सािह a यकार जगदीश Fसाद मeडल   \n2.  माझ आंगनमे कित याएल छी (मनोज कुमार कण> मुाजी) गायक रामिव लास यादव   \n3.  मोनक बात (चoदन कुमार झा) डॉ. िश वकुमार Fसाद   \n4.  अंशु (अिम त िम °) कथाकार किप ले¡र राउत   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n57 \n \nगीत संह- \n1.  गीतtजिल  (जगदीश Fसाद मeडल) अमीत िम °  \n2.  तीन जेठ एगारहम माघ (जगदीश Fसाद मeडल) चoदन कुमार झा  \n3.  सिर ता (जगदीश Fसाद मeडल) बालमुकुoद   \n4.  सुखाएल पोखिर क जाइठ (जगदीश Fसाद मeडल) िब पीन कुमार कण>  \n5.  हमरा िब नु जगत सुा छै (रामदेव Fसाद मeडल  ‘झादार’)  अिध व6 ता मनोज कुमार िब हारी \n6.  LणFभा- (िश व कुमार झा ‘िट ¨लू‘’)  राजाराम यादव  \nअनुवाद सािह aय- \n1.  पाखलो (उपoयास (कॲकणीसँ िह oदी सेवी फणãिड स एवं शंभु कुमार िसंह तथा िह oदी सँ मैिथ ली शंभु कुमार \nिसंह- किव  शंभु सौरभ  \nनाटक- \n1.  िर हलसल (रिव  भूषण पाठक) किव  राम िव लास साफी \n2.  िब सवासघात (बेचन ठाकुर) बाल गोिव oद यादव  ‘गोिव oदाचाय>’ \n3.  बाप भेल िप ी आ अिध कार (बेचन ठाकुर) किव  रामिव लास साहु  \n4.  रÊाकार डकैत (जगदीश Fसाद मeडल) िक शलय कृÑण   \n5.  वयंवर (जगदीश Fसाद मeडल) किव  शंभु सौरभ   \n6.  पंचवटी एकtकी संचयन- (जगदीश Fसाद मeडल) उपo यासकार राजदेव मeडल \n7.  क Fोमाइज- (जगदीश Fसाद मeडल) कथाकार राम Fवेश मeडल \n8.  झमेिल या िब आह (जगदीश Fसाद मeडल) अिध व6 ता वीरेou् कुमार यादव  \nउपoयास  \n1.  हमर टोल (राजदेव मeडल) किव  हेम नारायण साहु  \n2.  जीवन संघष> (दोसर संकरण) जगदीश Fसाद मeडाल) नारायण यादव   \n3.  बड़की बिह न (जगदीश Fसाद मeडल) किव  शारदा नoद िसंह   \n4.  जीवन-मरण (दोसर संकरण) (जगदीश Fसाद मeडल) डाकबाबू छजना \n5.  नै धाड़ैए (बाल उपoयास, जगदीश Fसाद मeडल) गु¬दयाल åमर \nसæNबाढ़िन  (¼ेल िल िप ) गजेou ठाकुर) िश Lक मनोज कुमार राम  \nवायोाफी- \n1.  जगदीश Fसाद मeडल एकटा वायोाफी- (गजेou ठाकुर) किव  उमेश पासवान   \nसं मरण सािह a य-  \nमय Fदेशक याNा (Èयोित  झा चौधरी) कथाकार नoद िव लास राय  \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n58 \n \n  \n७९ म सगर राित   दीप जरय  \nसगर राित  दीप जरय’क ७९म आयोजन  ‘कथा कोसी’ उमेश पासवानक संयोजकa वमे औरहामे सप/ ८०म \nसगर राित  दीप जरय सुपौल िज लाक िनम>लीमे उमेश मe डलक संयोजकaवमे- उमेश मeडल  \nसगर राित  दीप जरय’क ७९म आयोजन  ‘कथा कोसी’ नामक वैनरक नीच िद नtक १५ जून सं या ६.३० \nबजेसँ शु भऽ १६ जूनक िभ नसर ६ बजे धिर  लौकही थाना अo तग>त औरहा गामक म य िव ]ालयक नव \nिन िम>त भवनमे °ी उमेश पासवानक संयोजकa वमे सुस प भेल। अिग ला ८०म गोÑ ठी सुपौल िज लाक िनम>लीमे \nहेबाक लेल उमेश मe डलक F ताव आएल जे सव>समित सँ माo य भऽ घोिषत भेल। \n°ी जगदीश Fसाद मe डल एवं °ी रामचo u पासवान जीक संयु6 त अ यLतामे तथा °ी वीरेo u कुमार यादव \nआ °ी दुगqगाo द मe डलक संयु6 त संचालनमे ऐ कथा गोÑ ठीक भिर  राित क याNा भेल। गोÑ ठीक शुभार भ °ी \nल मी नारायण िसंह एवं °ी रामचo u पासवानजी संयु6 त पे दीप FÈ विल त कऽ उÇाटन केलिन । दीप \nFÈवलनमे डॉ. रामानo द झा ‘रमण’ °ी हेम नारायण साह °ी शंभु सौरभ संग-संग FेLागारमे उपि थ त सभ \nकथा-सािह a य Fेमी थोपड़ी बजा सहयोग केलिन । \nिव देह-सदेह-५ िव देह मैिथ ली िव हिन  कथा, िव देह सदेह-६ िव देह मैिथ ली लघुकथा, िव देह-सदेह-७ िव देह मैिथ ली \nप],  िव देह-सदेह-८ िव देह मैिथ ली नाßय उa सव, िव देह-सदेह-९ िव देह मैिथ ली िश शु उa सव तथा िव देह-सदेह-१० \nिव देह मैिथ ली Fबo ध-िन बo ध-समालोचना नामक पोथीक लोकाप>ण  थानीय िव ³तजन °ी संजय कुमार िसंह, °ी \nरामचo u पासवान, °ी िम िथ लेश िसंह, °ी राजदेव मe डल, °ी ल मी नारायण यादव तथा °ी वीरेo u Fसाद िसंह \n(दुगqनo द मe डल) जीक हाथे भेल। \nलोकाप>ण सNक पछाित  दू-श दक एकटा महa वपूण> सNक सेहो आयोजन भेल जइमे °ी रामचo u पासवान, °ी \nबेचन ठाकुर, °ी किप ले¡र राउत, °ी कमलेश झा, °ी राजदेव मe डल, °ी राम िव लास साहु, °ी उमेश नारायण \nकण>, °ी रामानo द झा ‘रमण’,  °ी शंभु सौरभ, °ी वीरेo u यादव, °ी दुगानo द मe डल, °ी जगदीश Fसाद \nमe डल, °ी हेम नारायण साहु, डॉ िश वकुमार Fसाद, °ी अणाभ सौरभ तथा हम माने उमेश मe डल आ \nसंयोजक °ी उमेश पासवान ³ारा ‘सगर राित  दीप जरय’ कथा गोÑ ठीक दीघ> याNा तथा उदेसपर सभागारमे \nउपि थ त दूर-दूरसँ आएल कथाकार, समीLक-आलोचक एवं  थानीय सािह a य Fेमीक समL अपन-अपन मनत» य \nरखलिन । सगर राित क ७५म आयोजनक प×ात ७६म आयोजन जे °ी देवशंकर नवीन िद ¨ लीमे करेबाक \nघोषना तँ केने रहिथ  मुदा से नै करा सािह a य अकादेमी ³ारा आयोिज त कथा गोÑ ठीकU गिन नेने रहिथ  जहू \nिग नतीकU सोझरौल गेल आ तँए ऐ गोÑ ठीकU °ी उमेश पासवान अपन इमानक पिर चए दैत ७९म आयोजन \nकेलिन । ओ कहलिन  जे हम सभ अथqत् िव देह मैिथ ली सािह a य आo दोलनसँ जुड़ल मैिथ ली िव कास Fेमी छी। \nहम सभ ७७म, ७८म आयोजनक आयोजनकतqकU  पÑ ट पे कहैत एिल यिन  मुदा हमरा सबहक बात निहयU \nिव भारानी मानलिन  आ निह यU कमलेश झा मानलिन । मुदा से हमहूँ नै मानब आ सही-सही िग नती करब।” \nऐ तरहU उ6 त आयोजनकU ‘सगर राित  दीप जरय’क ७९मे बहुसं यक मनानुसार तँइ भेल, आयोिज त भेल। \nहलिक  दरभंगासँ आएल कथाकार °ी हीरेo u कुमार झाक उकसेला पर रहुआसँ आएल °ी िव नय मोहन झा \nजगदीश, °ी दुखमोचन झा आ दरभंगेसँ आएल °ी अशोक कुमार मेहता, हीरेo u झा जीक संग गोÑ ठीक \nआर भक घंटा भिर क पछाित  चिल  जाइ गेला।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n59 \n \nजीिव ते नक> (उमेश मe डल), िश Lाक महत (राम िव लास साहु), िब आहक पिह ल साल िग ड़ह (दुगqनo द \nमe डल), बौका डड़ (ल मी दास), बंश (किप ले¡र राउत), टाटीक बस (राम देव Fसाद \nमe डल ‘झादार’),  सगतोरनी (िश वकुमार िम °), पाथर, िप य¥र, जोगार आ अंेज नैना (अमीत िम °), संत आिक  \nचंठ (बेचन ठाकुर), अछोपक छाप (श भु सौरभ), नमोनाइिटस (उमेश नारायण कण>), ³ादशा (सुभाष \nचo u  ‘िस नेही’),  रिड़ न (रोशन कुमार  ‘मैिथ ल’),  पँचवेदी (अिख लेश कुमार मe डल), मुइलो िब सेबिन (जगदीश Fसाद \nमe डल) इa यािद  महa वपूण> लघु कथा/िव हन  कथाक पाठ भेल आ सNे-सN मौिख क िट ´ पणी आ समीLा सेहो \nभेल। \nअछोपक छाप (श भु सौरभ) क समीLाक ¶ममे °ी रमानoद झा \"रमण\" कथावतुसँ अपन असहमित \nदेखेलिन आ कहलिन- \"नै आब ई गप नै अिछ, एकटा गप एतै देिखयौ, हम रमानoद झा \"रमण\" °ोिNय उच \nकुलक, आ कतऽ आएल छी! उमेश पासवानक दरबÈजापर!\" \n°ी बेचन ठाकुर °ी रमानoद झा \"रमण\"क नव-¼ाèणवादी सोचक िवरोध करैत कहलिन- \n\"लोकक मगजमे अखनो जाित-पाित भरल छै, मैलोरंगक Fकाश झा तँए ने कहै छिथ जे बेचन ठाकुर भिर \nिदन तँ केश काटैत रहैए, ई रंगमंच की करत!! °ीधरमकU सेहो ई गप बूझल छिoह।” \nमाने मैिथली सािहaयकार, समीLक आ रंगमंचसँ जुड़ल ¼ाèणवादी आ नव-¼ाéणवादी सोचक लोककU देखैत ई \nकहल जा सकैए जे २१म शतादीमे °ी रमानoद झा \"रमण\"क » यान ई देखबैत अिछ जे केना ओ उमेश \nपासवानक दरबÈजापर आिब उपकृत करबाक भावनासँ िसत छिथ। \nऐ अवसिर पर िव देह मैिथ ली पोथी Fदश>नी (२७म Fदश>नी) सेहो लागल रहए। \nअिग ला ८०म गोÑ ठी सुपौल िज लाक िनम>लीमे हेबाक लेल उमेश मe डलक F ताव आएल जे सव>समित सँ माo य \nभऽ घोिषत भेल। \nसभ कथाकार, कथा-सािह a य Fेमी एवं समीLक-आलोचकसँ आह-अनुरोध-िन वेदन  जे ८०म सगर राित क कथा \nगोÑ ठी- िनम>लीमे अपन गिर मामयी उपि थ ित िद ऐ।  \n  \n  \nसगर राित   दीप जरय (कथा पाठ एवं पिर  चचq) \n  \n¶\n.\nसं\n. \n थान ित िथ  संयोजक  अ यLता/उÇाटन  पोथी लोकाप>ण  लेखक/ले\nिख का \nलोकाप>ण \nकतq  \n  \nअo य  \n  \n1\n. \nमुजÐफर \nपुर  \n21.\n01.\n199 \n0 \nFभास \nकुमार \nचौधरी \n°ी रमानo द रेणु     शैलेo u \nआनo दक \nकथा \nयाNा-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n60 \n \nडा. \nरमानo द \nझा रमण  \n2\n. \nडेओढ़  29.\n04.\n199 \n0 \nजीवकाo त  °ी Fभास कुमार चौधरी         \n3\n. \nदरभंगा 07.\n07.\n199 \n0 \nडा. \nभीमनाथ \nझा, Fदीप \nमैिथ ली \nपुN, बेव \n थापक- \nिव जयका\no त \nठाकुर  \n°ी गोिव o द झा 1 सामाक पौती \n2 मोम जक बफ> जक \nगोिव o द \nझा \nअमरनाथ  \nडा. \nमुनी¡र \nझा \n°ी Fभास \nकुमार \nचौधरी \n  \n4\n. \nपटना 3.1\n1.1\n990  \nगोिव o द \nझा \nबेव थाप\nक- \nदमनका\no त झा \n°ी उपेo uनाथ झा ‘» यास’ \nएवं राजमोहन झा \n-      - - -\n5\n. \nबेगुसराय  13.\n01.\n199 \n1 \nFदीप \nिब हारी \nFो. Fफु¨ ल कुमार िसंह  ‘मौन’ 3 हमर यु­क सा य मे तारानo द \nिव योगी \nउपेo u \nदोषी \n-\n6\n. \nकिट हार  22.\n04.\n199 \n1 \nअशोक  °ी उपेo u दोषी 4 ओिह  रातुक भोर  \n5 अदहन  \nअशोक  \nिश वशंकर \n°ीिनवास  \nडा. भीमना\nथ झा \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \nिव भूित  \nआनo दक \nकथा \nयाNा- \nडा. रमण  \n7\n. \nनवानी 21.\n07.\n199 \n1 \nमोहन \nभार³ाज  \nFो. सुरे¡र झा 6 समाढ़  रमेश  °ी \nकुलानo द \nिम ° \n-\n8\n. \nसकरी 22.\n10.\n199 \n1 \nFो. \nसुरे¡र \nझा, \nबेव थाप\nक- डा. \nराम बाबू \n°ी ए.सी. दीपक  7 सािह a यालाप  भीमनाथ \nझा \nपं. गोिव o द \nझा \n-\n9\n. \nनेहरा 11.\n10.\n199 \n2 \nए.सी. \nदीपक  \n°ी मo Nे¡र झा -      - - - िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n61 \n \n1\n0\n. \nिव राटनग \nर \n14.\n04.\n199 \n2 \nजीतेo u \nजीत  \nडा. गणेश Fसाद कण> \nउद- गोिव o द झा \n-      - - नेपालमे \nमैिथ ली \nकथा- \nडा. रमण  \n1\n1\n. \nवाराणसी 18.\n07.\n199 \n2 \nFभास \nकुमार \nचौधरी \n°ी मयानo द िम °/ गंगेश गुंजन उद- \nठाकुर Fसाद िसंह एवं पं. रमाकाo त \nिम ° \n-      - - -\n1\n2\n. \nपटना 19.\n10.\n199 \n2 \nराजमोहन \nझा \n°ी सुभाषचo u यादव  -      - - -\n1\n3\n. \nसुपौल 1 18.\n10.\n199 \n3 \nकेदार \nकानन  \n°ी बुि­ नाथ झा 8 पुनन>वा हेाइत ओ छॱड़ी िव भूित  \nआनo द  \n°ी \nमहाFकाश  \n-\n1\n4\n. \nबोकारो 24.\n04.\n199 \n3 \nबुि­ नाथ \nझा \n°ी गोिव o द झा -      - - -\n1\n5\n. \nपैटघाट  10.\n07.\n199 \n3 \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \nFो. उमानाथ झा 9. िव ]ापित क आa मकथा गोिव o द \nझा \n°ी Fभास \nकुमार \nचौधरी \n-\n1\n6\n. \nजनकपुर  09.\n10.\n199 \n4 \nरमेश \nरंजन  \n°ी गोिव o द झा \nउद- डा. रामावतार यादव   \n10 ¡ेतपN  \n11 िम िथ लावाणी- FिN का \n12 गाम निह  सुतैत अिछ  \n13 मिस>नी- उपo यास \nस. \nिव योगी \nएवं रमेश  \nिम लाप, ज\nनकपुरधाम  \nमहेo u \nमलंिग या \nअण \nकुमार झा \nडा. धीरेo u  \n°ी \nधूमकेतु \nपं. गोिव o द \nझा \nडा. \nरामावतार \nयादव  \n-\n1\n7\n. \nइसहपुर  06.\n02.\n199 \n4 \nडा. \nअरिव o द \nकुमार  ‘अ\n¥ू’ \nडा. भीमनाथ झा - - - -\n1\n8\n. \nसरहद  23.\n04.\n199 \n4 \nअिम य \nकुमार \nझा \n°ी Fेमलता िम ° Fेम  -      - - -\n1 झंझारपुर  09.   यामानo द °ी जीवकाo त  -      - - - िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n62 \n \n9\n. \n07.\n199 \n4 \nचौधरी \n2\n0\n. \nघोघरडी\nहा \n22.\n10.\n199 \n4 \nडा. \nनारायण \nजी \n°ी राजमोहन झा 14 कथा कु भ  सं. \nबुि­ नाथ \nझा \nपं. गोिव o द \nझा \n-\n2\n1\n. \nबहेरा 21.\n01.\n199 \n5 \nकमलेश \nझा \n°ी   यामानo द ठाकुर  \nउद- चo uभानु िसंह  \n15 सa य एकटा का¨ पिन क िव जय  सार वत °ी \nजीवकाo त  \n-\n2\n2\n. \nसुपौल \n(दरभंगा) \n08.\n04.\n199 \n5 \nकमलेश \nझा \nFो. रामसुिद Ñ ट राय  ‘» याधा’ \nउद- गोिव o द झा \n-      - - -\n2\n3\n. \nकाठमtडू 23.\n09.\n199 \n5 \nधीरेo u \nFेमिष> \nडा. धीरेo u  16 नख दप>ण  गोिव o द \nझा \nडा. \nरामावतार \nयादव  \n-\n2\n4\n. \nराजिव रा\nज \n24.\n01.\n199 \n6 \nरामनाराय \nण देव  \nडा. धीरेo u, उद- डा. योगेo u F. \nयादव, मु य- गजेo uनारायण िसंह, मंNी- \nनेपाल सरकार   \n- - - -\n2\n5\n. \nकोलका\nता \nरजत \nजयंती \n28.\n12.\n199 \n6 \nFभास \nकुमार \nचौधरी \n°ी गोिव o द झा, उद- यमुनाधर िम ° 17 िन वेिद ता \n18 कथाक¨ प  \nसुधtशु \nशेखर \nचौधरी \nदेवकाo त \nझा \nपं. गोिव o द \nझा \n°ी Fभास \nकुमार \nचौधरी \n -      \n2\n6\n. \nमिहषी 13.\n04.\n199 \n7 \nडा. \nतारानo द \nिव योगी/ \nरमेश \nFायोिज त \n°ी मायानo द िम ° 19 अित ¶मण  \n20 ह तLेप  \n21 िश लालेश  \n22 पिर िच ित  \nतारानo द \nिव योगी \nतारानo द \nिव योगी \nतारानo द \nिव योगी \nसुि म ता \nपाठक  \nपं. गोिव o द \nझा \n°ी \nकुलानo द \nिम ° \n°ी सुभाष \nचo u \nयादव  \n°ी मोहन \nभार³ाज  \n-\n¶\n.\nसं\n. \n थान ित िथ  संयोजक  अ यLता/उÇाटन  पोथी लोकाप>ण  लेखक/ले\nिख का \nलोकाप>ण \nकतq  \n  \nअo य   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n63 \n \n  \n2\n7\n. \nतरौनी 20.\n06.\n199 \n7 \nशोभाका\no त  \n°ी जीवनकाo त  -      - - -\n2\n8\n. \nपटना 18.\n07.\n199 \n7 \nFभास \nकुमार \nचौधरी \n°ी हिर नारायण िम °/ रामचu खान  23 समानाo तर रमेश  °ी Fभास \nकुमार \nचौधरी \n-\n2\n9\n. \nबेगूसराय  13.\n09.\n199 \n7 \nFदीप \nिब हारी \n°ी Fफु¨ ल कुमार िसंह  ‘मौन’ 24 कु¥कू आ कसौटी चo uेश °ी Fभास \nकुमार \nचौधरी \nFभास \nकुमार \nचौधरीक \nअिo त म \nसहभािग \nता \n3\n0\n. \nखजौली 04.\n04.\n199 \n8 \nFदीप \nिब हारी \n°ी रमानo द रेणु -      - - -\n3\n1\n. \nसहरसा 18.\n07.\n199 \n8 \nरमेश  डा. महेश  25 ओना मासी \n26 चानन काजर  \n27 Fित ि¶ या           \nदेवशंकर \nनवीन  \nदेवशंकर \nनवीन  \nरमेश  \nकुमारी \nऋृचा       \n°ी \nमायानo द \nिम ° \nपं. गोिव o द \nझा \n-\n3\n2 \nपटना 10.\n10.\n199 \n8 \n  याम \nदिर हरे \n°ी राजमोहन झा, उद- गोिव o द झा  28 भिर  राित  भोर  के.डी. \nझा,   याम \nदिर हरे \nएवं Fदीप \nिब हारी \n°ी \nउपेo uनाथ \nझा ‘» यास’ \n-\n3\n3\n. \nबलाइन; \nनागदह  \n08.\n01.\n199 \n9 \nपदम \nस भव \n°ी जीवकाo त  -      - - -\n3\n4\n. \nभवानीपुर  10.\n04.\n199 \n9 \nडा. \nिज Ñ णु \nद िम ° \n°ीमती कािम नी 29 कािê  आ आइ  धीरेo u  °ी \nजीवकाo त  \n-\n3\n5\n. \nमधुबनी 24.\n07.\n199 \n9 \nिस याराम \nझा ‘सरस \n’ बेव था–\nडा. \nकुलधारी \n°ी राजमोहन झा, उद- जयधारी िसंह  30 काजे तोहर भगवान  शैलेo u \nआनo द  \nडा. िव भूित  \nआनo द  \n- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n64 \n \nिसंह  \n3\n6\n. \nअo दौली 20.\n10.\n199 \n9 \nकमलेश \nझा \n°ी चo uभानु िसंह  -      - - -\n3\n7\n. \nजनकपुर  25.\n03.\n200 \n0 \nरमेश \nरंजन  \nडा. धीरेo u, उद- डा. राजेo u िव मल   -      - - -\n3\n8\n. \nकाठमtडू 25.\n06.\n200 \n0 \nधीरेo u \nFेमिष> \nडा. रामानo द झा ‘रमण’,  उद- महेo u \nकुमार िम °, सtसद  \n31 मकड़ी \n32 िम िथ लtचलक लोक कथा \n33 िश रीषक फूल- अनुवाद  \n34 हम मैिथ ल छी- कैसेट  \n35 मंडनिम ° अ­ैत मीमtसा \n  \nFदीप \nिब हारी \nगंगा \nFसाद \nअकेला \nगंगा \nFसाद \nअकेला \nिस याराम \nझा ‘सरस’ \nरमेश/ \nदीनानाथ/ \nसुरेo uनाथ  \n°ी महेo u \nमलंिग या \nडा. \nरामानo द \nझा ‘रमण’ \nडा. ‘रमण’ \nडा. \nरामावतार \nयादव  \nडा. \nरामावतार \nयादव  \n  \n  \n-\n3\n9\n. \nधनबाद  21.\n10.\n200 \n0 \n  याम \nदिर हरे \nएवं \nरामचo u \nलालदास  \nराजमोहन झा, उद-कीित>नारायण िम °  36 मनक आड़ नमे ठाढ़  डा. \nभीमनाथ \nझा \n°ी \nराजमोहन \nझा \n-\n4\n0\n. \nिब टठो 21.\n01.\n200 \n1 \nडा. \nअ¥ू, बेव \n था- \nFो.िव ]ान \no द झा \n°ी बलराम, उद. कुलानo द िम ° 37 मातवर  \n38 दृिÑ ट कोण  \nअशोक  \nसुरेo uनाथ  \nडा. धीरेo u  \nडा. \nभीमनाथ \nझा \nमैिथ ली \nकथाक \nसम या \nडा. \nभीमनाथ \nझा \n4\n1\n. \nहटनी(घो\nघरडीहा) \n19.\n05.\n200 \n1 \nFो. \nयोगानo द \nझा/ \nअिज त \nकु.आजाद  \n°ी सामदेव  -      - - -\n4\n2\n. \nबोकारो 25.\n08.\n200 \n1 \nिग िर जान \no द \nझा ‘अध>\nनारी¡र’,  \nबेव था- \nिम िथ ला \nसा. \nपिर षद् \n°ी दयानाथ झा, उद- हरेकृÑ ण झा 39 िन Ñ Fाण  व´ न  \n40 िम िथ ला दप>ण(1925/2001) \nदयाकाo त \nझा \nपुe यानo द \nझा, सं. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \n°ी \nहरेकृÑ ण \nिम ° \n°ी \nफूलचo u \nिम ° ‘रमण’ \n- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n65 \n \n4\n3\n. \nपटना \n(िक रणज \nयंती) \n01.\n12.\n200 \n1 \nअशोक, \nबेव था- \nचेतना \nसिम ित , प\nटना \n°ी सोमदेव  41 Fलाप  \n42 युगाo तर \n43 एकैसम शता दीक घोÑ णा पN. \n  \nगोिव o द \nझा \nिव ¡नाथ  \nरमेश/ \n  याम \nदिर हरे/ \nमोहन \nयादव  \n°ी \nसोमदेव  \nपं. गोिव o द \nझा \n°ी \nराजमोहन \nझा \n-\n4\n4\n. \nरची 13.\n04.\n200 \n2 \nकुमार \nमनीष \nअरिव o द  \n°ी साकेतानo द, उद- परमानo द िम ° 44 चानन घन गिछ या \n45 शुभा ते पo थान: \nिव वेकानo द \nठाकुर  \nपरमाo o द \nिम ° \n°ी मोहन \nभार³ाज  \n°ी \nसाकेतान \no द  \n-\n4\n5\n. \nभागलपुर  24.\n08.\n200 \n2 \nधीरेo u \nमोहन झा \n°ी योगीराज, उद- डा. बेचन  46 कथा सेतु \n47 पृथा \n48 आउ, िक छु ग´ प करी \nसं. \nFशाo त  \nनीता झा \nकुलानo द \nिम ° \nडा. बेचन  \n°ी \nराजमोहन \nझा \nडा. \nअणाकर \nझा \n-\n4\n6\n. \nिव ]ापित  \nभवन \nपटना \n16.\n11.\n200 \n2 \nअिज त \nकुमार \nआजाद  \n°ी मोहन भार³ाज  \nउद- राजनo दन लाल दास  \n49 काठ  \n50 एक फा◌ॅक रौद  \n51 तीन रंग तेरह िच N \n52 उदया त  \n53 सझक गाछ  \n54 सव> वtत \n55 अिभ यु6 त  \n56 याNी सम  \n57 मैिथ ली बाल सािह a य  \n58  The Colonial Periphery \nImaging Mithila (1875-1955)  \n  \n59 मैिथ ल समाज पिN का, नेपाल     \nिव भूित  \nआनo द  \nयोगीराज  \nसुधाकर \nचौधरी \nधूमकेतु \nराजकमल \n,सं.देवशं\nकर नवीन  \nसाकेतान \no द  \nराजमोहन \nझा \nसं. \nशोभाकाo त  \nदमन \nकुमार झा \nपंकज \nकुमार झा \n  \nसं. \nधीरेo u \nFेमिष> \n  \nडा. \nतारानo द \nिव योगी \n°ी गोिव o द \nझा \n°ी \nसोमदेव  \n°ी \nसोमदेव  \n°ी \nरामलोचन \nठाकुर  \n°ी \nसोमदेव  \n°ी \nसोमदेव  \n°ी गोिव o द \nझा \nपं. गोिव o द \nझा \nडा. \nहेतुकर झा \n  \n  \n  \n¶\n.\n थान ित  िथ   संयोजक  अ य Lता/उÇाटन  पोथी लोकाप>ण  लेखक /ले\nिख  का \nलोकाप>ण \nकतq   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n66 \n \nसं\n. \n  \nअo य  \n  \n4\n7\n. \nकोलका\nता \n22.\n01.\n200 \n3 \nकण>गोÑ ठी\n, कोलका\nता \nडा. रमानo द झा ‘रमण’ \nउद- रमानo द रेणु \n60 आa मालाप  गोिव o द \nझा \n°ी \nरमानo द \nरेणु \nमैिथ ली \nकथाक \nवत>मान \nसम या-\nडा.ता.न.\nिव योगी \n4\n8\n. \nखुटौना 07.\n06.\n200 \n3 \nडा. \nमहेo u \nनारायण \nराम  \nसोमदेव/उद- डा. खुशीलाल झा एवं \nरामलोचन ठाकुर  \n61. लाख FÃ अनुिर त रामलोचन \nठाकुर  \n°ी \nसोमदेव  \n-\n4\n9\n. \nबेनीपुर  20.\n09.\n200 \n3 \nकमलेश \nझा \nडा. फूलचo ्u िम ° ‘रमण’ \nउद- Fो. रामसुिद Ñ ट राय  ‘» याधा’  \n-      - - -\n5\n0\n. \nदरभंगा 21.\n02.\n200 \n4 \nडा. \nअशोक \nकुमार \nमेहता \n°ी गोिव o u झा \nउद- चo uनाथ िम ° ‘अमर’ \n62 िद दबल  \n63 िच तकावर  \n64 गंगा \n65 बाबाक िव जया \n66 सिर सब मे भूत  \n67 गहवर  \n68 हाथी चलय बजार  \n69 उगैत सूय>क धमक  \n70 आदमी कU जोहैत  \n71 ओना कहबा लेल बहुत िक छु \n   हमरा लग  \n72 गाछ झूलझूल  \n73 खंजन नयन िन रंजन  \n74 हम भेटब  \n75 िच o तन Fवाह  \n76 दुवqसा \n77 पाथर पर दुिभ  \n78 कोशी घाटी स£ यता  \n79 जािग  गेल छी \n80 हमरा मोनक खंजन िच ड़ैया \n81 जयमाला \n82 मािट क आबाज  \nFभास \nकुमार \nचौधरी \nहंशराज  \nयo Nनाथ \nिम ° \nउमाकाo त  \n  याम \nदिर हरे \nडा. महेo u \nनारायण \nराम  \nडा. \nदेवशंकर \nनवीन  \nिस याराम \nझा ‘सरस’ \nकीित>नारा\nयण िम ° \nकुलानo द \nिम ° \n  \nजीवकाo त  \nअनंत \nिब .लाल. ‘\nइo दु’ \nपं. गोिव o द \nझा \n°ी \nसोमदेव  \nपं. गोिव o द \nझा \n°ी \nमाक>e डेय \nFवासी \n°ी \nराजमोहन \nझा \n°ी \nजयनाराय \nण यादव  \n°ी \nराजमोहन \nझा \nडा. \nरामाo नद \nझा ‘रमण’ \n°ी मोहन \nभार³ाज  \n°ी \nकीित>नाराय \nण िम ° \n  \n- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n67 \n \n83 इजोिर यरक अंगैठी मोर  \n84 बेसाहल  \n85 यदुवर रचनावली \n86 सगर राित  दीप जरयक इित हास  \n87 अिभ sा \n88 िव मश> \n89  मरणक संग  \n90 कथा का» य आ ³ादसी \n91 ताa पय> \n92 हेमलेट  \n93 लोिर क मिन यार  \n94 कनुिF या \n95 मo दािक नी \n96 सीता » याथा कथा \n97 नागाजु>न के उपo यास \n98  Sesected Poems of Jee  \n99 अंतरंग िह o दी पिN का मैिथ ली \nिव शेषtक  \nमाक>e डेय \nFवासी \nधीरेo uनाथ \nिम ° \nजयनाराय \nण यादव  \nरमेश  \nरमेश  \nमहेo u राम  \nफूलचo u \nिम ° ‘Fवी\nण’ \nजयानo द \nिम ° \nमंजर \nसुलेमान  \nसं. माला \nझा \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \nफूल चo u \nिम ° ‘रमण \n’ \nभीमनाथ \nझा \nिव भूित  \nआनo द  \nअण \nकुमार \nकण> \nअशोक \nकुमार \nमेहता \nFो. \nरमाकाo त \nिम ° \nचo uेश \nअनु. \n  याम \nदिर हरे \nFभाष \nकुमार \nपं. गोिव o u \nझा \nचo uनाथ \nिम ° ‘अमर \n’ \nपं. गोिव o द \nझा \n°ी \nराजमोहन \nझा \nगोपालजी \nिN पाठी \nडा. \nिश वशंकर \n°ीिन वास  \nडा. \nिश वशंकर \n°ीिन वास  \nडा. \nरामदेव झा \n°ी \nमाक>e डेय \nFवासी \nपं. \nचo uनाथ \nिम ° ‘अमर \n’ \n°ी मोहन \nभार³ाज  \n°ी अशोक  \n°ी \nमाक>e डेय \nFवासी \nपं. गोिव o द \nझा \n°ी रमेश  \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \nडा. देवेo u \nझा \n°ी रतीश \nचo u झा \n°ी \nरमानo द \nरेणु  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n68 \n \nचौधरी \nअनo त \nिब . लाल \nदास  ‘इo दू’ \nमोिह त \nठाकुर  \nमुरािर  \nमधुसुदन \nठाकुर  \nसं. Fदीप \nिब हारी  \n°ीमती \nअंजिल  \nमेहता \n°ी \nनीलमिण  \nबनज¸ \nपं. गोिव o द \nझा \n°ी \n  यामसुo u \nिम ° \nपं. \nचo uनाथ \nिम ° ‘अमर \n’ \nडा. \nरमादेव झा \nडा. \nसुरे¡र झा \n-\nडा. \nरमानo द \nरेणु \n5\n1\n. \nजमशेदपुर  10.\n07.\n200 \n4 \nडा. \nरवीo u \nकुमार \nचौधरी \n°ी सुरेo u पाठक  \nउद- राजनo दनलाल दास  \nमु. अित . सa यनारायण लाल  \n-      - - -\n5\n2\n. \nरची 02.\n10.\n200 \n4 \nिव वेकान \no द ठाकुर  \nडा. रमानo द झा ‘रमण’ \nउद- राजनo दन लाल दास  \n100  वास  वास मे िव ¡ास  \n101 स पक>-4 \nिव वेकानo द \nठाकुर  \nस. \nिस याराम \nझा ‘सरस’ \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \n°ी \nराजनo दन \nलाल दास  \n-\n                -\n¶\n.\nसं\n. \n थान ित िथ  संयोजक  अ यLता/उÇाटन  पोथी लोकाप>ण  लेखक/ले\nिख का \nलोकाप>ण \nकतq  \n  \nअo य   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n69 \n \n  \n5\n3\n. \nदेवघर  08.\n01.\n200 \n5 \n  याम \nदिर हरे \nएवं \nअिव नाश  \n°ी दयानाथ झा \nउद- यo Nनाथ िम ° \n-      - - -\n5\n4\n. \nबेगूसराय  09.\n04.\n200 \n5 \nFदीप \nिब हारी \n°ी रामलोचन ठाकुर  \nउद- सa यनारायण लाल  \n102 भजारल  \n103 सरोकार  \n104 औरत  \n105 अo तरंग पिN का \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \nFदीप \nिब हारी \nमेनका \nमि¨ ल क \nस. Fदीप \nिब हारी \n°ी \nकीित>नाराय \nण िम ° \n°ी \nराजमोहन \nझा \n°ीमती \nÈ योa सना \nचo uम \nडा. \nआनo द \nनारायण \nशमq \n-\n5\n5\n. \nपूिण>य 20.\n06.\n200 \n5 \nरमेश  °ी साकेतानo द  -      - - -\n5\n6\n. \nपटना 03.\n11.\n200 \n5 \nअजीत \nकुमार \nआजाद  \nडा. फूलचo u िम ° ‘रमण’ \nउद- गोिव o द झा \n106 अतीतालोक  \n107 गामक लोक  \n108 मैिथ ली किव ता संचयन  \n109 मैिथ ली कथासंचयन ने.बु.à. \n110 बड़ अजगुत देखल  \n111 िक छु पुरान ग´ प, िक छु नव ग´ प  \nगोिव o द \nझा \nिश वशंकर \n°ीिन वास  \nसं. गंगेश \nगुंजन  \nसं. \nिश वशंकर \n°ीिन वास  \nशरिद o दु \nचौधरी \nकीित>नाथ \nझा \n°ी \nराजमोहन \nझा \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \nपं. गोिव o द \nझा \n°ी \nराजमोहन \nझा \n°ी \nफूलचo u \nिम ° ‘रमण’ \n°ी गोिव o द \nझा \n-\n5\n7\n. \nजनकपुर \n(नेपाल) \n12.\n08.\n200 \n6 \nरमेश \nरंजन  \n°ी महेo u मलंिग या, डा. ‘रमण’   \nउद- डा. रेवती रमण लाल  \n-      - - -\n5\n8\n. \nजयनगर  02.\n12.\n200 \n°ी \nनारायण \nयादव  \nडा. कमलकाo त झा, उद- °ी रामदेव \nपासवान, मु.अ. भगीरथFसाद अवाल  \n-      - - - िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n70 \n \n6 \n5\n9\n. \nबेगूसराय  10.\n02.\n200 \n7 \nFदीप \nिब हारी \nनवीन चौधरी 112  नेहलता डा. \nयोगानo द \nझा \nडा. \nतारानo द \nिव यागी \n-\n6\n0\n. \nसहरसा 21.\n07.\n200 \n7 \nिक सलय \nकृÑ ण  \nडा. रमानo द झा ‘रमण’ \nडा. मनोरंजन झा \n113 अLर आक¾ àा अनु- \nFदीप \nिब हारी \nडा. रमान \no द \nझा ‘रमण’  \n-\n6\n1\n. \nसुपौल-2 01.\n12.\n200 \n7 \nअरिव o द \nठाकुर  \nअंशुमान सa यकेतु \nडा. धीरेo u धीर  \n114 अo हारक िव रोधमे अरिव o द \nठाकुर  \n°ी अिज त \nकुमार \nआजाद  \n  \n6\n2\n. \nजमशेदपुर  03.\n05.\n200 \n8 \nडा. \nरवीo u \nकुमार \nचौधरी \nिव वेकानo द ठाकुर  \nिव ]ानाथ झा ‘िव िद त’ \n-      - - -\n6\n3\n. \nरची 19.\n07.\n200 \n8 \nकुमार \nमनीष \nअरिव o द  \nिव वेकाo द ठाकुर/ डा. रमण  \nउद- डा. िव िद त \n115 समय िश लापर  सुरेo uनाथ  डा. \nिव]ानाथ \nझा‘िव िद त’ \n6\n4\n. \nरहुआ \nसंाम  \n08.\n11.\n200 \n8 \nडा. \nअशोक \nअिव चल  \nडा. रमण/डा. °ी िश वशंकर िन वास  \nउद- उनारायण िम ° ‘कनक’ \n116 िभ -िभ  अिभ  \n117 अo तर  विन  \n118 माइक िच Ûी \n119 ई भेटल तँ की भेटल  \n120 बु­ का दुख और मेरा  \nडा. रमण \nझा \nसुशीला \nझा \nअध>नारी¡ \nर \nतारानo द \nिव योगी \nतारानo द \nिव योगी \nFो. \nखुशीलाल \nझा \nचe डे¡र \nख \nडा. रमण  \nडा. \nकमलका\no त झा \nडा. \nबोधकृÑ ण \nझा \n  \n6\n5\n. \nपटना \nकथा \nगंगा-3 \n21.\n02.\n200 \n9 \nअिज त \nकुमार \nआजाद/ \nचेतना \nसिम ित  \nअशोक  \nFो. िव जय बहादुर िसंह  \n121 गजल हमर हिथ यार िथ क \n122 कोिढ़ या घर  वाहा \n123 टावर चौकसँ \n124 िम िथ लाक सt कृित क पर परा \n125 हुगली उपर बहैत गंगा \nसुरेo uनाथ  \nऋृिष  \nबिश Ñ ट  \nडा. \nभीमनाथ \nझा \nडा. रेवती \nरमण \nलाल  \nराम \nभरोस \nम. Fवासी \nपं. गोिव o द \nझा \nम. Fवासी \nडा. गंगेश \nगुंजन  \nसाकेतान \no द   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n71 \n \nकापिड़  ‘å\nमर ’ \n6\n6\n. \nमधुबनी 30.\n05.\n200 \n9 \nिद लीप \nकुमार \nझा \nहीरेo u कुमार झा \nडा. देवकाo त झा \n126 घरमुह \n127 झुठपकड़ा मशीन  \nशैलेo u \nआनo द  \nऋृिष  \nबिश Ñ ट  \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \n6\n7\n. \nमानाराय \nटोल \nनरहन- \nसम तीपु\nर \n05.\n09.\n200 \n9 \nरमाकाo त \nरय  ‘रमा’ \nडा. रमानo द झा ‘रमण’ \nडा. िव िप न िब हारी ठाकुर  \n128 किव ताक छहमे \n129 क¨ पनाक सागरमे \n130 भाषा टीका \n131 उ³ेलन (िह o दी) \nलिल त \nकुमार झा \nलिल त \nकुमार झा \nडा. \nिव भूित  \nआनo द  \nमुा \nमाधोपुरी \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \n°ी \nरमाकाo त \nराय  ‘रमा’ \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \nडा. शंकर \nझा \n6\n8\n. \nसुपौल- \n3 \n05.\n12.\n200 \n9 \nअरिव o द \nठाकुर  \nअशोक कुमार मेहता \nपरमानo द पाठक  \n132 मैिथ लीक आरि भ क याNा \n    सािह a य  \n133 कह गये मेरे उगना  \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \n  \nउषा \nिक रण \nखान  \nडा. \nपरमाo नद \nपाठक  \n  \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \n6\n9\n. \nजनकपुर  03.\n04.\n201 \n0 \nराजाराम \nिसंह  ‘राठौ\nर’ \nडा. रामानo द झा ‘रमण’ \nउद- डा. रामावतार यादव  \n134 िम िथ लाक बेटी (नाटक) \n135 मौलाइल गाछक फूल(उपo यास) \n136 हम पुछैत छी (का» य)   \n137 अिच>स (का» य) \n138 भाग रौ आ बलचo uा \n139 नताशा (कौिम 6 स) \n140 मैिथ ली कथा संह   \n141 िव देह मैिथ ली प]  \n142 नेपÞ य   \n143 िव देह मैिथ ली Fबo ध-िन बंध  \n144 िव देह मैिथ ली लघु कथा  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nिव नीत \nउa पल \nÈ योित  \nसुिन त \nचौधरी \nिव भारानी \nदेवtशु \nबa स  \nसं. रेवती \nरमण \nलाल  \nसं. \nगजेo u \nठाकुर/उमे\nश मe डल \nडा. \nराजेo u \nिव मल  \nडा. \nरामवतार \nयादव  \n°ी राम \nभरो. \nकापिड़  ‘å\nमर’ \nडा. िव भूित  \nआनo द  \n \n  \n°ी \nअरिव o द \nठाकुर  \n  \nFो. F.कु.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n72 \n \nसं. रेवती \nरमण \nलाल  \nसं. \nगजेo u \nठाकुर/उमे\nश मe डल \nसं. \nगजेo u \nठाकुर/उमे\nश मe डल \nिसंह  ‘मौन’ \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \nहीरेo u \nकुमार झा \nडा. \nरामवतार \nयादव  \nडा. \nरामावतार \nयादव  \nड. \nरामावतार \nयादव  \n7\n0\n. \nकिब लपुर \n(दरभंगा) \n12.\n06.\n201 \n0 \nडा. \nयोगानo द \nझा \nडा. रामदेव झा \nउद- चo uनाथ िम ° ‘अमर’/  °ी शंकर \nझा \nिव शेष अित िथ - डा. रमानo द झा ‘रमण’ \n145 मैिथ ली भाषा सािह a य  \n   20म शता दी \n146 िप लिप लहा गाछ   \n147 उa थान-पतन (उपo यास) \n148 िज नगीक जीत (उपo यास) \n149 गामक िज नगी (लघु कथा) \n150 गोनू झा आ आन मैिथ ली \n    िच Nकथा \n151 अमरजीक सािह a यमे हा य- \n    » यंÀ य  \n152 िव धकरी \n153 मैिथ ली िच Nकथा \n154 िम िथ लाक पंजी Fबo ध  \n155 खसल  \n156 जमीनमे फुटै छै अंकुर  \n157 हमरो लेने चलू \n158 पLधर  \n159 उचाट  \n160 कथा लोक कथा \n161 समाचार कथा \n162 भारती \n- \nFेमशंकर \nिसंह  \n  \nमुरलीधर \nझा \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nFीित  \nठाकुर  \n  \nभाÀ यनारा\nयण झा \n  \nिव ]ानाथ \nझा ‘िव िद त\n’ \nFीित  \nठाकुर  \nसं. \nगजेo u \nठाकुर  \nमनमोहन \nझा \nदयानo द \nिम ° \nअमरनाथ \nआशा िम ° \n  \nडा. \nभीमनाथ \nझा \nडा. वीणा \nठाकुर  \nडा. मोहन \nिम ° \nडा. \nकमला \nचौधरी \nFदीप \nमैिथ लीपुN  \n  \nडा. \nसुरे¡र झा \n  \nडा. \nसुरे¡र झा \nÈ योa सना \nचo uम \nचo uनाथ \nिम ° ‘अमर \n’ \nचo uनाथ \nिम ° ‘अमर \n’ \nचo uनाथ \nिम ° ‘अमर \n’ \nचo uनाथ \nिम ° ‘अमर \n  \n      िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n73 \n \nचौधरी \nशीतtशु \nका  यप \nआशा \nिम °  \nयोगानo द \nझा \nधीरेo uनाथ \nिम ° \nवीणा \nठाकुर  \n- \n  \n  \n’ \nचo uनाथ \nिम ° ‘अमर \n’ \nडा. \nरामदेव झा \nडा. \nरामदेव झा \nडा. \nरामदेव झा \nडा. \nरामदेव \nझा   \n- \n7\n1\n. \nबेरमा \n(झंझारपुर \n) \n थान- \nम य \nिव ]ालय \nपिर सर- \nबेरमा।  \n(साव>जिन \nक \n थलपर) \n02.\n10.\n201 \n0 \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nबेव था- \n थानीय \nसािह a य \nFेमी \nडा. तारानo द  ‘िव योगी’ \nउद- उनारायण िम ° ‘कनक’ \n163 िन बo ध तरंग  \n164 Fलय रह य  \n165 जीवन-मरण (उपo यास) \n166 तरेगन   \n167 जीवन-संघष> (उपo यास) \n168 अलका    \n°ीपित  \nिसंह  \nतारानo द  ‘\nिव योगी’ \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nकमलका\no त झा \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \nडा. रमण  \nकुमार \nरामे¡र \nलाल दास  \nडा. \nरमण, फूल \nचo u  ‘रमण \n’ \nउ.ना.िम \n° ‘कनक’/ \nअशोक  \nडा. \nधनाकर \nठाकुर  \nजन \nसहयोगसँ \nआयोिज त \nभेने,  था\nनीय \nलोकक \nसहभावी \nबेस \nरहल।  \n(पिहल \nबेर जन \nसहयोगसँ \nगोÑ ठीक \nआयोजन)\n   \n7\n2\n. \nसुपौल  04.\n12.\n201 \n0 \nअरिव o द \nठाकुर  \nडा. रमानo द झा ‘रमण’ \nउद- डा. शचीo uनाथ महतो \n169 एकिह  प छ इजोर  \n  \nजीवकाo त  °ी \nअरिव o द \nठाकुर  \n  \n7\n3\n. \nमिह षी \nकथा \nराजकमल  \n05.\n03.\n201 \n1 \nिव जय \nमहापाN  \nअरिव o द ठाकुर  \nउद- साकार यादव,  वामी रमेशानo दजी \nमहाराज  \n170 अघोिष त यु­ की भूिम का \n171 कुदरत बेहु न नहॴ हुइ है \n   (उदू>) \nमू. \nअिज त \nकुमार \nआजाद  \nमू. \nअिज त \nकुमार \nआजाद  \nरमाकाo त \nराय  ‘रमा’ \n°ी \nअरिव o द \nठाकुर  \n  \n7\n4\n. \nहजारीबाग  10.\n09.\n201 \n1 \n  याम \nदिर हरे \nडा. रमानo द झा ‘रमण’ 172  Survey of Maithili  \n     lierature  \n173 िम िथ लाक इित हास  \nFो. \nराधाकृÑ ण \nचौधरी \n  \n°ी अशोक  \n  \n°ी \nजगदीश \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n74 \n \n174 धुंध के वाबजूद    \n175 परती टूट रही है \n176 किठ न समयमे श द  \n177 कलािन िध  \n178 रहए चाहैछ गाछ  \nFो. \nराधाकृÑ ण \nचौधरी \nअिज त \nआजाद  \nमू. \nअिज त \nआजाद  \nमू. अ.कु. \nिस o हा \nकालीका\no त \nझा ‘बूच’ \nजीवकाo त  \nFसाद \nमe डल \n°ी \nजगदीश \nिसंह  \n°ी \nरमानoद \nझा‘रमण’ \n°ी \nजीवेouनाथ \nझा \nजीवेo uनाथ \nझा \n°ी Fदीप \nिब हारी \n°ी \nतुलानo द \nिम ° \n7\n5\n. \nपटना \nहीरक \nजयo ती \n10.\n12.\n201 \n1 \nअशोक \nएवं \nकमलमोह \nन ‘चुु’ \n°ी उनारायण िम ° ‘कनक’ 179 जुबैदा \n180 समय साLी िथ क \n181 गंगा नहौन  \n182 बेटीक अपमान  \n183 अनिच o हार आखर  \n184 सीतावरण  \n185 गाममे \n186 िन बo ध सुधा \n187 जखन-तखन (Fेम क.िव .)  \n188 िव हिन  कथाक पो. Fदश>नी \n189 ऐ अकाबोनमे \n190 कोशी कातक गंगा \n191 जेना जनिल यिन   \nउ ना. \nिम ° ‘कन \nक’ \nअनमोल \nझा \nिन शाकर  \nबेचन \nठाकुर  \nआशीष \nअनिच o हर \nमू.सनेहल \nता, सं.यो\nगानo दझा \nअनु Fदीप \nिब हारी \nसुधा \nकुमारी \nसं. \nिव भूित  \nआनo द  \nमुाजी \nराज  \nसाकेतान \no द  \nमहेo u \nनारायण \nराम  \n  \n°ीमती \nउषा \nिक रण \nखान  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n°ी मोहन \nभार³ाज  \n  \nडा. \nरमानo द \nझा ‘रमण’ \n  \n \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n75 \n \n                  \n7\n6\n. \nचेै 14.\n07.\n201 \n2 \nिव भा \nरानी \n°ी रमानo द झा ‘रमण’ \nउद- चo uकाo ता गिर यारी (IAS)   \n192 िह आओल  रमानo द \nझा ‘रमण’ \nFो. °ीश \nचौधरी \n-\n7\n7\n. \nदरभंगा \nिक रण \nजयo ती \n01.\n12.\n201 \n2 \nअरिव o द \nठाकुर  \nडा. भीमनाथ झा \nउद- राकेश कुमार िम ° (IPS)  \n193 सी.डी. (37 गोट पोथीक) °ुित  \nFकाशन \nिद ¨ लीसँ \nFकाशना\nिध न \nिव िभ  \nरचनाकार \nक \nउपि थ त \nसम त \nिव ³तजन  \n  \n¶\n.\nसं\n. \n थान ित िथ  संयोजक  अ यLता/उÇाटन  पोथी लोकाप>ण  लेखक  लोकाप>ण \nकतq \nअo य  \n7\n8\n. \nघन  यामपु\nर \n09.\n03.\n201 \n3 \nकमलेश \nझा \n°ी जगदीश Fसाद मe डल, उद- डा. \nरमण, मं.सं- डा. अशोक मेहता \n194 विण>त रस (किव ता संह) उमेश \nपासवान \n(औरहा) \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n-\n7\n9\n. \nऔरहा \n(लौकही) \n(साव>जिन \nक \n थलपर) \n15.\n5.2\n013  \nउमेश \nपासवान  \n°ी जगदीश Fसाद मe डल/ रामचo u \nपासवान  \nउद- °ी ल मी नारायण िसंह (औरहा \nिन वासी) \n195 िव देह िव हिन  कथा, िव -स;5 \n196 िव देह मैिथ ली Fबo ध-िन बo ध  \n    समालोचना- िव -स;10  \n197 िव देह मैिथ ली लघु कथा- 6 \n198 िव देह नाßय उa सव,िव -स;8 \n199 िव देह मैिथ ली िश शु उa सव, \n    िव देह-सदेह- 9 \n200 िव देह मैिथ ली प] िव .स; 7   \nसं. \nगजेo u \nठाकुर/ \nउमेश \nमe डल \nसं. \nगजेo u \nठाकुर/ \nउमेश \nमe डल \n  \nसं. \nगजेo u \nठाकुर/ \nउमेश \nमe डल \nसं. \nगजेo u \nठाकुर/ \nउमेश \nमe डल \nसं. \nगजेo u \nठाकुर/ \nउमेश \nमe ड ल \n°ी संजय \nकुमार \nिसंह  \n°ी \nरामचo u \nपासवान  \n  \n°ी \nिम िथ लेश \nिस◌ ंह \n°ी \nराजदेव \nमe डल \n°ी ल मी \nनारायण \nिसंह  \n  \n°ी वीरेo u \nकुमार \nयादव   \n  \n थानीय \nलोकक \nसहभावी \nबेस   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n76 \n \n  \nसं. \nगजेo u \nठाकुर/ \nउमेश \nमe डल \n8\n0\n. \n  \nिनम>ली \n( थान- \nमािन क \nराम-\nबैजनाथ \nबजाज \nधम>शाला,\n सुभाष \nचौक, िन \nम>ली- \nसुपौल) \n30.\n11.\n201 \n3 \nउमेश \nमe डल \nबेव था-\n थानीय \nसािह a य \nFेमी एवं \nसािह a य \nकार, \nिव  शेष \nसहयोग - \n°ी \nधीरेo u \nकुमार \nराय, \n°ी \nिव नोद \nकुमार \nसाह, \n°ी \nअिख लेश \nकुमार  ‘िच \no टुजी’;  \n°ी \nअिभ षेख \nपंसारी, \n°ी सीता \nराम \nचौधरी, \n°ी सुरेश \nकुमार \nमहतो, \n°ी \nदुगqनo द \nमe डल, \n°ी \nखड़ानo द \nयादव, \n°ी \nरामदयाल \nåमर, \n°ी \nरामदेव \nअ य L- \nडा. अशोक अिव चल एवं डा. रामाशीष \nिसंह (Fाचाय>, ह.F.सा.म.िव .िन .)  \nउÇाटन - \n°ी सतीश साह (िव धायक), \n°ी अण कुमार िसंह (अनुमe डल \nपदािध कारी), \n°ी जगदीश Fसाद मe डल, \nडा. अशोक अिव चल।  \nडा. रामाशीष िसंह (Fाचाय>) \nमंच संचालक -कथा सN- °ी दुगqनo द \nमe डल \nलोकाप>ण सN -उमेश मe डल  \n  \n201 देवीजी (बाल िन बo ध) \n202 कु¬LेNम् अo तम>नक (िव िव धा) \n203 अंजी-मैिथ ली श दकोष  \n204 मैिथ ली-अंेजी श दकोष-2 \n205 बजo ता-बुझo ता (िव हिन  कथा) \n206 तरेगन (दोसर सं करण) \n207 सखारी-पेटारी (लघु कथा) \n208 उलबा-चाउर (लघु कथा) \n209 अ­ãिग नी (लघु कथा) \n210 सतभ½या पोखिर  (लघु कथा) \n211 भकमोड़ (लघु कथा) \n212 श भुदास (दीघ> कथा) \n213 बसुo धरा (किव ता) \n214 राित -िद न (किव ता) \n215रथक च¥ा उलिट  चलै बाट  \n216 िन  तुकी (किव ता संह) \n217 इo uधनुषी अकास (किव ता) \n218 Fित क (किव ता) \n219 िक यो जािन  नै सकल हमरा \n220 माझ आँगनमे कित याएल छी \n221 मोनक बात (गजल) \n222 अंशु (गजल) \n223 गीतtजिल  (गीत) \n224 तीन जेठ एगारहम माघ  \n225 सिर ता (गीत संह) \n226 सुखाएल पोखिर क जाइठ  \n227 हमरा िब नु जगत सुना छै \n228 LणFभा (प]) \n229 पाखलो (कॲकणी, उपo यास) \n230 िर हस>ल (नाटक) \n231 िब सवासघात (नाटक)  \n232 बाप भेल िप ी आ अिध कार  \n233 रÊाकर डकैत (नाटक) \n234  वयंवर (नाटक) \nÈ योित  झा \nचौधरी \nगजेo u \nठाकुर  \nगजेo u \nठाकुर एवं \nअo य  \nगजेo u \nठाकुर एवं \nअo य  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nनo द \nिव लास \nराय  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nराजदेव \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nराम \nिव लास \n°ी \nराजदेव \nमe डल \nडा. \nबचे¡र झा \nडा. \nरामाशीष \nिसंह  \nडा. \nअशोक \nअिव चल  \n°ी अण \nकुमार \nिसंह  SD \nO \n°ी सतीश \nसाह, िव धा\nयक  \nडा. \nिश वकुमार \nFसाद  \n°ी िव नोद \nकुमार \nसाह  \n°ी \nदुगqनo द \nमe डल \nFो. जय \nFकाश \nसाह  \n°ी \nफागुलाल \nसाहु \nसदरे \nआलम  ‘गो\nहर’ \n°ी ओम \nFकाश झा \n°ी रामजी \nFसाद \nमe डल \n  \n1. ‘कथा \nिम लन \nसदाय \nसगर \nराित  दीप \nजरय’ \nई 80म \nआयोजन \n थानीय \nकलाकार \n व. \nिम लन \nसदाय \nकेर \nनाओंपर \nआयोजत \nभेल।  \n2. °ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डल ‘भ\nकमोड़’ ल\nघु कथा \nसंह ऐ \nगोÑ ठीक \nनामे \nसमरिप त \nकेलिन । \n  \n3. \nिव िभ  \nिव धाक \n45 गोट \nपोथी \nलोकािप> त \nभेल।   \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n77 \n \nFसाद \nमe डल ‘\nझादार’ \n°ी राहुल \nकुमार  \n  \n235 पंचवटी (एकtकी संचयन) \n236 क Fोमाइज (नाटक) \n237 झमेिल या िब आह (नाटक) \n238 हमर टोल (उपo यास) \n239 जीवन-संघष> \n(उपo यास, दो.सं करण) \n240 बड़की बिह न (उपo यास) \n241 जीवन-मरण \n(उपo यास, दो.सं करण) \n242 नै धाड़ैए (बाल उपo यास) \n243 सæNबाढ़िन  (¼ेल िल िप मे \nउपo यास) \n244 जगदीश Fसाद मe डल \nएकटा वायोाफी (वायोाफी) \n245 म य Fदेशक याNा (सं मरण) \nसाहु \nउमेश \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nमनोज \nकुमार \nकण> ‘मुा\nजी’ \nओम \nFकाश झा \nमनोज \nकुमार \nकण> ‘मुा\nजी’ \nचo दन झा \nअिम त \nिम ° \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nरामदेव \nFसाद \nमe डल ‘\nझादार’ \nिश वकुमार \nझा ‘िट ¨ लू’ \nअनु श भु \nकुमार \nिसंह  \nरिव  भूषण \nपाठक  \nबेचन \nठाकुर  \nबेचन \nठाकुर  \nजगदीश \n°ी बेचन \nठाकुर  \n°ी रामदेव \nF.मं. ‘झा \nदार’ \n°ी \nरामलखन \nयादव, पN \nकार  \n°ी वीरेo u \nकुमार \nयादव  \n°ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n \n  \n°ी वीरेo u \nकुमार \nयादव  \n  \nडा. \nिश वकुमार \nFसाद  \n°ी \nकिप ले¡र \nराउत  \n°ी अिम त \nिम ° \n°ी चo दन \nकुमार झा \n°ी \nबालमुकुo द \nपाठक  \n°ी िब पीन \nकुमार \nकण> \n°ी मनोज \nकुमार \nिब हारी \n°ी \nराजाराम \nयादव  \n°ी शंभु  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n78 \n \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nराजदेव \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nगजेo u \nठाकुर  \nगजेo u \nठाकुर  \n  \nÈ योि◌ त झा \nचौधरी \nसौरभ  \n°ी राम \nिव लास \nसाफी \n°ी \nबालगोिव o द \nयादव‘गोिव \no दाचाय>’ \n°ी राम \nिव लास \nसाहु \n°ी \nकीशलय \nकृÑ ण  \n°ी श भु \nसौरभ  \n°ी \nराजदेव \nमe डल \n°ी \nरामFवेश \nमe डल \n°ी वीरेo द \nकुमार \nयादव  \n°ी हेम \nनारायण \nसाहु \n°ी \nनारायण \nयादव  \n°ी \nशारदानo द \nिसंह  \n°ी \nराजलाल \nसाहु \n°ी \nगु¬दयाल \nåमर  \n°ी मनोज \nकुमार राम  \n°ी उमेश \nपासवान  \n  \n°ी नo द \nिव  लास  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n79 \n \nराय  \n8\n1\n. \nदेवघर  \n( थान- \nिब जली \nकोठी, ब\n पासटॉन,\n देवघर) \n22.\n03.\n201 \n4 \nओम \nFकाश \nझा \nअ य L- °ी जगदीश Fसाद मe डल \nउÇाटन - °ी ओ.पी. िम °ा, \n(अ.F. अिभ यंता, झारखe ड सरकार) \nमंच संचालक -°ी गजेo u ठाकुर  \n246 अंशु  (आलोचना) \n247 मैिथ ली-अंेजी श दकोष-2 \n248 ऊँच-नीच (नाटक) \n249 अंेजी-मैिथ ली श दककोष-1 \n250.जीिन योलोिज कल मैिपंग-2 \n251. जीनोम मैिपंग (िम िथ लाक  \n     पंजी Fबo ध) \nिश वकुमार \nझा ‘िट ¨ लू’ \nसं. \nगजेo u \nठाकुर  \nबेचन \nठाकुर  \nसं. \nगजेo u \nठाकुर  \nसं. \nगजेo u \nठाकुर  \nसं. \nगजेo u \nठाकुर  \n  \n°ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n°ी सुशील \nभारती \n°ी \nयोगानo द \nझा \nडा. उमेश \nना. कण>  \nडा. \nयोगानo द \nझा \n°ी राजीव \nरंगजन \nिम ° एवं \n°ी ओम \nFकाश झा \nसमीLाक \nसमीLा \n(Fित समी\nLा,Fित आ\nलोचना) \nकेर \nआव  यक\nतापर  \nएक नव \nFयोग।  \n-°ी \nगजेo u \nठाकुर  \n-°ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n-°ी ओम \nFकाश \nझा \n-°ी \nउमेश \nमe डल \n  \n8\n2\n. \nमहथ  \n(झंझारपुर \n) \nकथा \nबौध \nिस  ­ \nमेहथपा \n31.\n05.\n201 \n4 \nगजेo u \nठाकुर  \nअ य L- °ी अरिव o द ठाकुर  \nउद - °ी जगदीश Fसाद मe डल \n    डा. कमलकाo त झा \n    °ी िश वकुमार िम °  \n वागत - °ी काशीकाo त झा ‘िक रण’ \nमंच संचालन -°ी उमेश मe डल \n        एवं °ी आनo द कुमार झा \n  \n252. बैशाखमे दलानपर (ग]-प])  \n253. नेपालक नोर म¬भूिम मे(ग/प.सं) \n254. उलहन (िव /ल.सं) \n255. On the Dice Bord of \nthe Millennium  \n256. सहNािव िद क चौपड़पर (प.सं) \n257. The Science of  Words \n(Short Story)  \n258. धtिग  बाट बनेबाक दाम  \n    अगूवार पेने छँ (गजल) \n259. सह¤िज त (प] संह) \n  \n260. कु¬LेNम् Fबo ध-िन बo ध \nसमालोचना-2 \nसंदीप \nसाफी \nिव o दे¡र \nठाकुर  \nकिप ले¡र \nराउत  \nअनु- \nÈ योित  झा \nचौधरी \nगजेo u \nठाकुर  \nGajend \nra \nThakur  \n  \nगजेo u \nठाकुर  \nगजेo u \nठाकुर  \n  \nगजेo u \nठाकुर  \nडा. \nकमलका\no त झा \n°ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nगजेo u \nठाकुर  \nडा. \nिश वकुमार \nFसाद  \n°ी आनo द \nकुमार झा \n°ी असीन \nठाकुर, ल\nलन कु \nकामत  \n°ी रामदेव \nFसाद \nमe डल ‘झा\nदार’ °ीबे\n°ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डल ऐ \nबाल \nकेिo u त \nगोÑ ठीक \nआयोजन \nपर   अपन \n “बाल-\nगोपाल” \nनामक \nलघु \nकथा \nसंह \nसमरिप त \nकेलिन । \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n80 \n \n  \nगजेo u \nठाकुर  \n  \nचन \nठाकुर/°ी \nरामिव लास \nसाहु/°ी \nहेम \nनारायण \nसाहु \n  \n  \n°ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डल, °ी \nअरिव o द \nठाकुर, °ी \nराजदेव \nमe डल \n  \n¶\n.\nसं\n. \n  \n थान \n  \nित  िथ   \n  \nसंयोजक  \n  \nअ य Lता/उÇाटन  \n  \nपोथी लोकाप>ण  \n  \nलेखक /ले\nिख  का \n  \nलोकाप>ण \nकतq \n  \nअo य  \n8\n3\n. \nसखुआ -\nभपिट  या\nही \nसाव>जिन  \nक \n थान-\n उa ¶िम त \nम य \nिव ]ालय \nल \nपिर सर।  \n  \n30.\n08.\n201 \n4 \nनo द  \nिव  लास \nराय , \nफागुलाल \nसाहु, \nसूरज \nनारायण \nराय  ‘सुम \nन’ \nबेव था-\n थानीय \nिव ³तजन  \nिव  शेष \nसहयोग - \nडा. \nिव मल \nकुमार \nराय, °ी \nधीरेo u \nकुमार, °ी \nसूरज \nनारायण \nराय, °ी \nअशोक \nकुमार \nराय, °ी \nसुo दर \nअ य L मe ड ल-डा. िव मल कुमार \nराय, डा. योगेo u पाठक िव योगी, °ी \nजगदीश Fसाद मe डल, °ी कमलेश झा \nआ डा. िश व कुमार Fसाद  \nउद - डा. िव मल कुमार राय, °ी सूरज \nनारायण राय, डा. योगेo द पाठक \nिव योगी, °ी जगदीश Fसाद मe डल, °ी \nओम Fकाश झा \nसंचालन सिम  ित  - °ी ओम Fकाश \nझा, °ी दुगqनo द मe डल, °ी राजदेव \nमe डल आ उमेश मe डल \n261  “सूखल मन तरसल आँिख ” \n    (किव ता संह)सा◌ॅÐट कौपी \n262  “कथा कुसुम” \n    (िव हिन /लघु कथा संह) \n263  “भÌट” \n    (नाटक) \n264  “पंचैती” \n    (पटकथा) \n265  “जाल” \n    (पटकथा) \n266  “अपन-िब रान” \n     (लघु/िव हिन  कथा संह) \n267  “पतझाड़”   \n     (लघु/िव हिन  कथा संह) \n268  “रटनी खढ़”   \n     (लघु/िव हिन  कथा संह) \n269  “बाल-गोपाल”   \n     (लघु/िव हिन  कथा संह) \n270  “लजिब जी”   \n     (लघु/िव हिन  कथा संह) \n271  “संत क¬ िख रहिर ” \n    (काक जीवनी) \nमुी \nकामत  \n  \nदुगqनo द \nमe डल \n  \n  \nबेचन \nठाकुरक  \nराजदेव \nमe डल \n  \nराजदेव \nमe डल \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \n°ी \nफागुलाल \nसाहु \n°ी श भु \nसौरभ  \n  \n°ी \n¼जनo दन \nसाह  \n°ी हेम \nनारायण \nसाहु \n°ी िश व \nकुमार \nिम ° \n°ी \nकमलेश \nझा \n  \n°ी उमेश \nनारायण \nकण> \n°ी \nफागुलाल \nसाहु \n°ी राम \n \n  \nजन \nसहयोगसँ \nगोÑ ठीक \nआयोजन \nफल व\nप जन \nसाधारण \nक \nउपि थ ित \n। \n  \n  \n°ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डल ऐ \nगोÑ ठीकU \nनारी \nकेिo u त \nलघु \nकथा \nसंह  \n“लजिव  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n81 \n \nलाल \nसाह, मो. \nिर जवान, \n°ी \nिस याराम \nसाह, °ी \nश भू \nिसंह, °ी \nयादव, °ी \nउमाकाo त \nराय, °ी \nजगत \nनारायण \nराय, °ी \n¼जनo दन \nसाह, °ी \nउमेश \nसाह, °ी \nसुधीर \nसाह, °ी \nरामकुमार \nमe डल, \n°ी सa य \nनारायण \nिसंह आ \n°ी \nल मी  म\ne डल, उमे\nश \nमe डल \nतथा °ी \nगजेo u \nठाकुर।  \n  \n  \n272  “का¬ िख रहिर ” \n   \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nअयोधी \nयादव  ‘अम \nर’ \n  \n  \nअयोधी \nयादव  ‘अम \nर’ \nकुमार \nमe डल \n  \n°ी ओम \nFकाश झा \n  \n°ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nडा. िव मल \nकुमार \nराय/ डा. \nयोगेo u \nपाठक  ‘िव \nयोगी’ \nजी” \nसमरिप त \nकेलिन । \n8\n4\n. \nबेरमा \nम य \nिव]ालय  \nपिरसर  \n(बेरमा,म\nधुबनी) \n20. \n12. \n201 \n4 \nिश वकुमार \nिम ° \n  \nबेव था- \n थानीय \nसािहa य \nकार एवं \nसािहa य \nFेमी \nअ य L मe ड ल- \nिशव कुमार Fसाद,  यामानo द \nचौधरी,सि चदानo द‘सिचद’। \nसंचालन सिमित - \nदुगqनo द मe डल,ओम Fकाश झा,उमेश \nमe डल   \nउÇाटनकतq- \n  यामानo द चौधरी, जगदीश Fसाद \nमe डल,पं. सि चदानo द िम°  ‘सिचद’ \n273  डीहक जमीन (िवहिन/लघु \n    कथा संह) \n  \n274  समरथाइक भूत (लघु कथा \n    संह)   \n275  गामक शकल-सूरत (लघु \n   कथा संह) \n276  अ´ पन-बीरान (लघु कथा \n   संह) \n277  बाल-गोपाल (लघु कथा \n   संह) \n  \n278  लजिबजी (लघु कथा संह) \n  \nओम \nFकाश झा \n  \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल, उ\nमेश    नारा\nयण \nकण>,राम \nिवलास \nसाहु \nओम \nFकाश \nझा,सि च \nदानo द‘स\nिचद’,  श भु \nसौरभ  \n  यामानo द \nचौधरी, अ\nअo य- \nजन \nसहयोगसँ \nगोÑ ठीक \nआयोजन \nफल व\nप जन \nसाधारण \nक \nउपि थ ित \n।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n82 \n \n279  पतझाड़ (लघु कथा संह) \n  \n280.  रटनी खढ़ (दी.क. संह) \n  \n281.  िशव दश>न (प]) \n  \n \n  \n282.  अिभलाषा (मैिथली भजनमाला) \n  \n283.  मैिथली गजल: आगमन ओ  \n  F थान िबंदु (आलोचना   \n  संकलन) (सी.डी.)  \n284.  सखुआवाली (िवहिन/लघु \n   कथा संह) (सी.डी.)  \n  \n285.  िनम>ल सनेस (िवहिन/लघु \n   कथा संह) (सी.डी.)  \n  \n286.  देवघरक Fसाद (िवहिन/लघु \n   कथा संह) (सी.डी.)  \n  \n \n  \n287.  कथा बौ­ िस­ मेहथपा- \n   (िवहिन/लघु कथा संह) \n(सी.डी.)      \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nपं. \nसि चदान \no द िम°  \n  \nपं. \nसि चदान \no द िम°  \n  \n  \nसं.सं- \nगजेo u \nठाकुर,आ\nशीष \nअनिचo हा\nर \n  \nसं.सं- \nउमेश \nमe डल \n  \n  \nसं.सं- \nउमेश \nमe डल \n  \n  \nसं.सं- \nउमेश \nमe डल \n  \n  \nसं.सं- \nनुप कुमार \nक  यप,रा\nजदेव \nमe डल‘रम \nण’ \nबेचन \nठाकुर,फागु\nलाल \nसाहु,िमिहर \nझा \nमहादेव, उ\nमेश ना. \nकण>   \nसंजय \nकुमार \nमe डल, सू\nय> नारायण \nकामत \n(सूरज \nकामत),श\n भु \nसौरभ, िश \nव कुमार \nFसाद  \nबमभोली \nझा,दुगqन \no द \nमe डल,िश \nव कुमार \nFसाद, गt\nधी Fसाद \n(सरपंच) \nओम \nFकाश \nझा,  यामान \no द \nचौधरी, रा\nम िवलास \nसाहु,नo द \nिवलास \nराय  \nअरिवo द \nचौधरी,अनु\nपकुमार \nक  यप,क\nिपले¡र \nराउत,मो. \nगुल हसन  \nओम \nFकाश  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n83 \n \nिवदेह ुप  \n             \nझा,श भु \nसौरभ, िश \nव कुमार \nFसाद,किप \nले¡र \nराउत  \n  यामानo द \nचौधरी, बे\nचन ठाकुर \n(सिरसव \nपाही) \n  \n°ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \n \n  \n°ी ओम \nFकाश झा \n  \n  \nडा. िशव \nकुमार \nFसाद  \n  \n°ी \nराजदेव \nमe डल ‘रम \nण’  \n  \n°ी \nकिपले¡र \nराउत  \n  \n  \n¶\n.\nसं\n. \n  \n  \n थान \n  \nित  िथ   \n  \nसंयोजक /\nआयोजक  \n  \nअ य Lता/उÇाटन  \n  \nपोथी लोकाप>ण  \n  \nलेखक /ले\nिख  का \n  \nलोकाप>ण \nकतq \n  \nअo य  \n  \n8\n5\n. \n  \nभागलपुर  \n  \n‘  याम \n  \n04. \n04. \n201 \n  \nओम \nFकाश \nझा \nजगदीश Fसाद मe डल, डा. Fेम शंकर \nिसंह, °ी डा. केÑ कर ठाकुर, °ी \nिववेकानo द झा‘बीनू’ °ी राजदेव \nमe डल,°ी   यामानo द चौधरी।  \n288.  अपन मन अपन धन (लघु कथा \nसंह) \n289.  उकड़ू समय (लघु कथा संह) \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nडा. \nकेÑ कर \nठाकुर  \nडा. Fेम \n1.अपन \nमन अपन \nधन  \n(लघुकथा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n84 \n \nकुंज’ \n(³ािरकापु\nरी \nभागलपुर) \n5 संचालन सिमित - \n°ी दुगानo द मe डल, °ी पंकज कुमार \nझा एवं उमेश मe डल।  \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल  \nशंकर \nिसंह  \nसंह) \n2.उकड़ू \nसमय- \n(लघुकथा \nसंह) \n3.िमिथ-\nमािलनी \n(वािष>क \nपिNका) \nऐ तीनू \nपोथीक \nपचास-\nपचास \nFित \nिन:शु¨ क \nिवतरण \nकएल \nगेल...। \n    \n  \n8\n6\n. \n  \nलकसेना \nउनमु6 त \nआ°मक  \nगtधी \nसभा \nकL  \nिजला- \nमधुबनी \n  \n20. \n06. \n201 \n5 \n  \nराजदेव \nमe डल‘र\nमण’ \nउ- डॉ. खुशीलाल मe डल, डॉ. योगेo u \nपाठक‘िवयोगी’,  °ी भोगेo u \nयादव‘भाÑ कर’,  °ी कमलेश झा।  \nअ- °ी दुगqनo द मe डल \n(बनरझूला), डॉ. योगेo u \nपाठक‘िवयोगी’,  °ी जगदीश Fसाद \nमe डल।  \n290.  पसेनाक धरम (ल.क. संह) \n291.  मधुमाछी (लघु कथा संह) \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nडॉ. \nखुशीलाल \nमe डल \nडॉ. \nयोगेo u \nपाठक  ‘िव \nयोगी’ \n°ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डलक \nदूटा लघु \nकथा \nसंह, जे \nऐ गोÑ ठीमे \nलोकािप>त \nभेल \nतेकर \nपचास-\nपचास \nFित \nिन:शु¨ क \nिवतरण \nकएल \nगेल तथा \nडॉ \nरंगनाथ \nिदवाकर \nक लघु \nकथा \nसंह-\n ‘भखरैत \nनील \nरंग’,  सेहो \nिकछु \nकथाकार \nकU देल \nगेलिन।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n85 \n \n8\n7\n. \n  यामा \nरेिसडेo सी \nकॉम  \nिववाह \nहॉल  \n(एस.बी.\nआइ. \nके पस) \nिनम>ली \n(सुपौल) \n19. \n09. \n201 \n5 \nसंयोजक. \nउमेश \nमe डल,आ\nयोजक: \nिनम>लीक \n थानीय   \n सािहa य \nFेमी अ◌ा \nसािहa य \nकार।िव \nशेष \nसहयोग: \n°ी सa य \nनारायण \nFसाद \nसाहु,°ी \nनारायण \nFसाद \nिसंह,°ी \nिपंकु \nपंसारी, \n°ी राम \nFकाश \nसाहु, °ी \nFभाष \nकुमार \nकामत, \n°ी देवेश \nकुमार \nिसंह, °ी \nमनोज \nकुमार \nशमq, °ी \nरामनाथ \nगु´ ता, °ी \nराम \nलखन \nभe डारी, \n°ी \nअिखलेश \nचौधरी, \n°ी राम \nसुo uर \nसाहु, Fो. \nधीरेo u \nकुमार \nतथा डॉ. \nिवमल \nकुमार \nराय। °ी \nिवनोद \nउ­ाटन : संयु6 त पे- डॉ. दुगq \nFसाद साहू, डॉ. राम अशीष िसंह, डॉ. \nिवमल कुमार राय, °ी सुशील \nकुमार, °ी सa य नारायण Fसाद \nसाहु, °ीमती आशा देवी तथा Fो. िवलम \nकुमार राय।  \nअ यL मe डल- °ी नo द िवलास \nराय, °ी किपले  वर राउत, °ी राम \nिवलास साहु,Fो. हेम नारायण साहु।  \n वागत गीत : रामदेव Fसाद \nमe डल‘झादार’। \n वागत भाषण : डॉ िशव कुमार \nFसाद, डॉ °ी मोहन झा।       \n292.  गुड़ा खुÔीक रोटी (कथा) \n293.  फलहार (कथा संह) \n294.लजिबजी(अिगला सं करण) \n295.  गामक शकल-सूरत (कथा)  \n296.  जाल (पटकथा)      \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nराजदेव \nमe डल     \n  \nडॉ. दुगq \nFसाद \nसाहू \nडॉ. राम \nअशीष \nिसंह  \n°ीमती \nआशा देवी \nFो. धीरेo u \nकुमार राय  \nडॉ. िवमल \nकुमार राय  \n°ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डलक \nचा \nपोथी जे \nआइ \nलोकाप>ण \nभेल \nतेकर \nपचास-\nपचास \nFित \nसंयोजक \nअपना \nिदससँ \nिवतरण \nकेलैन  \n    \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n86 \n \nकुमार, °ी \nसुरेo u \nFसाद \nयादव, °ी \nसुरेश \nमहतो।  \n8\n8\n. \nम य \nिव]ालय- \nडखराम \n(बेनीपुर) \n30. \n01. \n201 \n6 \nआयोजक \n: °ी \nअमर \nनाथ झा \nसंयोजक \n: \nकमलेश \nझा \nउ­ाटन : °ी जगदीश Fसाद \nमe डल, डॉ. िशव कुमार Fसाद, °ी \nराजदेश मe डल,फागु लाल साहु,उमेश \nपासवान,शारदा नo द िसंह, नo द िवलास \nराय,उमेश नारायण कण>।  \n वागत गीत : राधाकाo त मe डल \n297.  ठूठ गाछ (उपo यास) \n298.  एग छा आमक गाछ (कथा)    \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nसि मिलत \nपे \nअथqत् \nगोÑ ठीमे \nपहुँचल \nसबहक \n³ारा  \n°ी \nजगदीश \nFसाद \nमe डलक  \n‘खसैत \nगाछ’(लघु \nकथा \nसंह) \nआ ठूठ \nगाछ \n(उपo यास\nक) \nपचास-\nपचास \nकॉपी \nिवतरण \nलेखक \nअपना \nिदससँ \nकेलैन। \n  \n8\n9\n. \nलौकही \n थान: \nसूय> \nFसाद \nउ च \nिव]ालय-\nलौकही \n26.\n03. \n201 \n6 \nसंयोजक \n: उमेश \nपासवान \nएवं Fेम \nकुमार \nसाहु \nउ­ाटन: °ी रामचo u चौपाल,°ी \nराजदेव मe डल ‘रमण’,°ी ल मी ना. \nिसंह, श भू सौरभ,   \nअ यL मe डल: °ी ëदीश Fसाद \nमe डल, रिव कुमार एवं श भू \nसौरभ, राजदेव मe डल।  \nमंच संचालन : °ी उमेश मe डल, °ी \nनo द िवलास राय, °ी दुगqनo द मe डल।  \n299.  चo uमिण (का» य संह) \n300.  शुभिचo तक (ल.क. संह) \nउमेश \nपासवान  \nजगदीश \nFसाद \nमe डल  \nसि मिलत \nपे \nसि मिलत \nपे \n \n  \nउमेश \nपासवानक \nपोथी‘चo u \nमिण’ एवं \nजगदीश \nFसाद \nमe डलक \nपोथी \n:‘शुभिच \no तक’ सए \n-सए \nकौपी \nिवतरण।  \n  \n9\n0\n. \nल मीिन \nय \n(मधुबनी) \n18. \n06. \n201 \n6 \nसंयोजक \n: राम \nिवलास \nसाहु \nउÇाटन:   \n  \n301.  गाछपर सँ खसला (क.संह) \n302.  डिभयाएल गाम (क. संह) \n303.  अंकुर (क.संह)    \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \nजगदीश \nसि मिलत \nपे \nसि मिलत \nपे \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n87 \n \nआयोजक \n: \nल मीिन \nय \nगामक \nस  त \nसािहa य \nFेमी।  \nFसाद \nमe डल \nराम \nिवलास \nसाहु \n  \n  \nसि मिलत \nपे \n9\n1\n. \nगोधनपुर  \n(िमिथला \nदीपसँ \nउर) \nिजला- \nमधुबनी \n24. \n9.2 \n016  \n  \nसंयोजक \n: \nदुगqनo द \nमe डल \nउ­ाटन: \nअ यL मe डल: \nमंच संचालन : \n304.  कथा कुसुम (क. संह) \n303.  गुलेती दास (क. संह) \nदुगqनo द \nमe डल \nजगदीश \nFसाद \nमe डल \n    \n \n  \n३. प]  \n३.१. आशीष  अनिचoहार - दू टा गजल  \n३.२.संतोष कुमार राय 'बटोही'-दू टा किवता \n३.३.राजेश मोहन झा-नवदुगq \n३.४.सृजन शेखर’अsेय’- एकटा किवता \nआशीष  अनिचoहार  \nदू टा गजल  \n1 \nमोन पड़लै \nनोर खसलै \n  \nअथ> िद»यtग  \nशद टहलै \n  \nबात बिजते  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n88 \n \nजीह कटलै \n \nदेह छुिबते \nदेह गललै \n  \nलोक अ´पन  \nआन लगलै \nसभ पितमे 2122 माNा¶म अिछ।  दोसर शेरक पिहल पितक अंितम लघु छूटक तौरपर लेल गेल अिछ।  \n2 \nएकै आदमी चोर फकीरक सरदार  \nबड़ हरीफ लागैए शरीफक सरदार  \n  \nबाहर टूटल फूटल भीतर चकमक छै \nबड़ अमीर लागैए गरीबक सरदार  \n  \nएना पसरल हेतै गु´त बात सॱसे \nकनपातर लागैए बहीरक सरदार  \n  \nमोती केर आसमे गहलहुँ धार मुदा \nबड़ उaथर लागैए गँहीरक सरदार  \n  \nरिह जेतै ई आसन बासन िसंहासन  \nआ चु´पे उिड़ जेतै शरीरक सरदार  \nसभ पितमे 222-222-222-22 माNा¶म अिछ।  दू टा अलग अलग लघुकU दीघ> मानल गेल अिछ  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत»य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n89 \n \nसंतोष  कुमार  राय  'बटोही' \nदू टा किवता \n1 \nिकसानी \n \nपािन िबनु खेत सुखल \nनहरक पािन चोरनुकबा भएल \nखेत मे िबबाय फाटल \nिकसानी भएल किठन. \n \nफसलक उिचत दाम निह भेटैत अिछ, \nखादक कोनहु बे◌ेवथा निह \nअ घर मे सिड़ रहल अिछ \nसरकारक कान बिहर भएल. \n \nके हरवाही करत आब? \nके उपजाउत अ \nदेशक अराजकता बीच \nिकसानी भएल किठन \n2 \nिबन  याहले रहित  िसया \n \nबिड़ दुःख होएत अिछ पिढ़ क' इ ख़बर, \nिक दहेज कU लेल फल कU हaया भ गेलै, \nबिहन-बेटी केर कोनहु मोल निह अइ समाज मे, \nटाका सँ बिढ़ क' िकछु निह बुझना जैत अिछ। \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n90 \n \nिसया कU भूिम बिहन-बेटीक खून सँ रंगा रहल अिछ, \nमौगा बिन क' घूिम रहल छिथ िनमोिछया सभ, \nपु¬ख निह रहलाह िमिथला मे आब िकयो, \nसभ िकयो मािटक मूरती बिन गेल छिथ। \n  \nएहेन सुर बुची कU याह निह क आब िकयो, \nिबन याहले रहित िसया जग राम िबनु िवहीन भेल, \nभूतहा भेल गामक-गाम, \nबौरा गेल छै मरद सभ। \n  \nबाप रौ बाप इ की भेलै सभ िकयो कU, \nआँिख िकएक निह आनहर भेलिoह हुनकर, \nिजनका िहया मे दोसरक बेटी लेल दरद निह छिoह, \nओ मनुख निह राLस छिथ। \n  \nपिरचय-संतोष कुमार राय 'बटोही' \nएम.ए.िहoदी(JAMIA MILLIA ISLAMIA,New Delhi),UGC-Net qualified  \nदू टा िव¡िव]ालयी पिNका क  संपादन,अoयाoय पिNका मे रचना Fकािशत, शोधरत।  \nाम-मंगरौना, थाना-अंधराठाढी, अनुमंडल-झंझारपुर, िजला-मधुबनी, िबहार-847401  \nराजेश  मोहन  झा \nनवदुगq \n******   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n91 \n \nपुN बेकल दश>न क, मैया खोलू ने केवाड़ \nशैलसुता, ¼èचािरणी, म के मिहमा अपार।  \nचान सूरित चंuघंटा, सूनू हमरो पुकार \nफूल भरल आंजुर मे, कुÑमtडा क वीकार।  \nकंदजनिन प पtचम, मैया िसंह सवार \nदुºदलन काaयायनी, कयलिoह दनुज संहार। \nछिव िबकराल कालराNी, खग> शोिणत िसंगार \nजगतािरणी भुवने¡री, महागौरी नाम तोहार। \nसकल मनोरथ पूण¸, जगतक अहॴ आधार \nिस­ी िदअ' िसि­दाNी, जानय सकल संसार। \nजीवन बीच भंवर मे, माय हे क बेरा पार। \nइित नवदुगq भवानी, हमरो क ने उ­ार ॥ \n:-उ6ताoये तािन नामािण, ¼èणैव महाaमण: -°ीदुगqस´तशती। \n********** \nराजेश मोहन झा \"गुंजन\" \nा+पो-किरयन \nसमतीपुर, िमिथला।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत»य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nसृजन  शेखर ’अsेय ’ \nएकटा किवता  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n92 \n \nकोन हँसय फूल झरय \nकोन बाजय मोती िगरय  \nककरा आिबते जादू भऽ जाय रे \nककरा जाइते सब हेराय रे \nिकओ ओकरा चीoहै छै िक रे \nिकओ ओकरा बुझय िक रे \nकोना मोन बेइमान कऽ देलकै रे \nकोना धरम sान सब छीन लेलकै रे \nिकए गमगम सॱसे गमिक गेलै रे \nिकए चमचम चम चमिक गेलै रे \nिक बंद घरक ताला तोिड़ देलकै रे \nिक िसंगरहार चंदा गुलाब उिझिल देलकै रे \nऐ रचनापर अपन मंत»य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \nिवदेहक िकछु िवशेषtक :- \n१) हाइकू िवशेषtक १२ म अंक , १५ जून २००८    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n93 \n \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषtक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषtक ६७ म अंक , १ अ6टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहaय िवशेषtक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषtक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Ti rhuta            72  \n६) नारी िवशेषtक  ७७म  अंक  ०१  माच> २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषtक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि6त गजल िवशेषtक १२६ म अंक , १५ माच> २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गज ल आलोचना-समालोचना-समीLा िवशेषtक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकtत िम° मधुप िवशेषtक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवoद ठाकुर िवशेषtक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n94 \n \n१२) जगदीश चou ठाकुर अिनल िवशेषtक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  समान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अFैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अ¨बम  गीत  संगीत  िवशेषtक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिNत  रचनापर  आम ंिNत  आलोचकक  िट´पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पtच  टा किवता आ ओइपर  मधुकाoत  झाक  िट´पणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  Fसाद  मeडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nFकाशन   नीचक  िलंकपर  पढ़ू:- \n Videha_15_05_2018  \n \nVideha_01_05_2018  \n  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n95 \n \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n96 \n \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिNकाक  बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव>°ेS  रचनाक  एकटा समानाoतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Fबoध -िनबoध -समालोचना २०० ९-१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प] २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह स देह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प]  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाßय उaसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उaसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Fबoध -िनबoध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to  grasp the nuances of original Maithili . Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMa ithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on ki ndle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazo n kindle stores, these e  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n97 \n \nbooks are delivered worldwide wirelessly: - \nhttp://www.amazon. com/  \nिवदेह  समान : समान-सूची \n  \nअपन मंत»य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािहaय आoदोलन \n(c)2004-18. सवqिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Fथममैिथली पािLक ई-पिNका ISSN 2229-547X VIDEHA \nसपादक: गजेou ठाकुर। सह-सपादक: उमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िव लास साहु, नoद िवलास \nराय, सoदीप कुमार साफी आ मुाजी (मनोज कुमार कण>)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचN- बेचन ठाकुर। \nसपादक- सूचना-सपक>-समाद- पूनम मंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उaपल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अFकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण> उरदाियaव लेखक गणक मय \nछिoह) editorial.staff.videha@gmail.com कU मेल अटैचम ेeटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉम¾टमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिL´त पिरचयआ अपन कैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Fकाशनक हेतु \nिवदेह (पािLक) ई पिNकाकU देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Fकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहकq लोकिनक लगमे रहतिoह, माN एकर Fथम \nFकाशनक/ िFंट-वेब आकqइवक/ आकqइवक अनुवादक आ आकqइवक ई-Fकाशन/ िFंट-Fकाशनक अिधकार ऐ \nई-पिNकाकU छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊय¨टीक/ पािर°िमकक Fावधान नै \nछै। तU रॉय¨टीक/ पािर°िमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आह। ऐ ई पिNकाकU °ीमित लमीठाकुर \n³ारा मासक ०१ आ १५ ितिथकU ई Fकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सवqिधकार सुरिLत। िवदेहमे Fकािशत सभटा रचना आ आकqइवक सवqिधकार रचनाकार आ \nसंहकq लगमे छिoह।  \n५ जुलाई २००४ कUhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2 004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृसँ Fारभ इंटरनेटपर मैिथलीक Fथम उपिथितक याNा “’िवदेह’- Fथम  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal  'िवदेह ' २५९  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २५९ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n98 \n \nमैिथली पािLक ई पिNका” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Fकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृ 'िवदेह' ई-पिNकाक Fव6ताक संग मैिथली भाषाक जालवृक \nएीगेटरक पमे Fयु6त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पिNका ISSN 2229-547X VIDEHA \nिसि­रतु   ","size_mb":0.85,"has_text":true},"Videha 260.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 260.pdf","name":"Videha 260.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  \nमास  १३०  अंक  २६० )\n  \n   \nिव  दे  ह िवदेह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह /थम मैिथली पाि7क ई पि:का \nVideha Ist Maithili Fortnightly e Magazine   िवदेह /थम मैिथली पाि7क ई पि:का  नव अंक \nदेखबाक लेल पृB सभकE िरGेश कए देखू।  \n \nऐ अंकमे अिछ:- \nअंक  देखबाक  लेल  पृ  सभक ेँ र े श  कए  देखू।  Always refresh the pages for viewing new issue of VIDEHA.  \n  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकᳱय  संदेश  \n  \n२. ग᳒  \n२.१.१. डॉ. बचे᳡र झा- िमिथलाक िवभूित आयाची िम᮰ २. नारायण \nयादव-िग᭢ट ३.आशीष अनिच᭠हार- ᳲहदी ᳰफ᭨मी गीतमे बहर-३  \n२.२.डॉ. योगे᭠ᮤ पाठक ‘िवयोगी’क उप᭠यास- हमर गाम  \n२.३.रबी᭠ᮤ नारायण िम᮰- दूटा आलेख, दूटा लघुकथा आ उप᭠यास  \nनम᭭त᭭यै (आगाँ)  \n२.४.जगदीश ᮧसाद म᭛डल- पंगु (उप᭠यास) धारावािहक आ दूटा लघुक था  \n  \n३. पद ◌्य   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \n३.१. १.अᱧ ण  लाल - ६ टा  ᭃ िणका  आ ३ टा  किवता  २. न᭠द िवलास रायक  ᳰकछ ु किवता  ३.संतोष  क ु मार  राय  'बटोही '- दू \nटा  किवता  \n३.२.ᮧीतम क ुमार िनषादक  ᳰकछ ु क िवता  \n३.३.राम िवलास साᱟक  ᳰकछ ु किव त◌ा  \n३.४.डॉ. िशवक ु मार ᮧसादक  ᳰकछ ु किव त◌ा  \n  \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच:कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच_क िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकcइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Vid eha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृiक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \nसंपादकᳱय  \nपाठकᳱय  \nआशीष  अनिच᭠हार   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \nपिछला ᳰकछु समयसँ िवदेहपर देवेश झाजीक ेँ  पᳰढ़ रहल छी। नीक लागल। आगुओ ᱟनकर रचनाक ेँ  पढ़ैत रहब से \nउ᭥मेद अिछ। अंक २५९ मे संतोष क ु मार राय \"बटोही\" जीक किवता पᳰढ़ लागल जे भिव᭬यमे ई बᱟत दूर धᳯर \nजेता। आगुओ एबाक चाही िहनक रचना  \n२. ग᳒  \n२.१.१. डॉ. बचे᳡र झा- िमिथलाक िवभूित आयाची िम᮰ २. नारायण \nयादव-िग᭢ट ३.आशीष अनिच᭠हार- ᳲहदी ᳰफ᭨मी गीतमे बहर-३  \n२.२.डॉ. योगे᭠ᮤ पाठक ‘िवयोगी’क उप᭠यास- हमर गाम  \n२.३.रबी᭠ᮤ नारायण िम᮰- दूटा आलेख, दूटा लघुकथा आ उप᭠यास  \nनम᭭त᭭यै (आगाँ)  \n२.४.जगदीश ᮧसाद म᭛डल- पंगु (उप᭠यास) धारावािहक आ दूटा लघुक था  \n१. डॉ. बचे᳡र झा- िमिथलाक िवभूित आयाची िम᮰ २. नारायण यादव-िग᭢ट ३.आशीष अनिच᭠हार- ᳲहदी \nᳰफ᭨मी गीतमे बहर-३  \n१ \nडॉ. बचे᳡र झा  \nिमिथलाक िवभूित आयाची िम᮰  \nिमिथलाक भूिम एहन अिछ जािहठाम अदौसँ माँ मैिथलीक कोिखसँ िव ᳒ा भा᭭कर लोकिन ज᭠म ᮕहण \nकरैत रहलाह अिछ।  \nएिह सᳯरसबक माᳯटमे माँ मैिथलीक कोिखसँ एक एहन सूयᭅक उदय भ ेल जे ज᭠म-ᮕहण कᳯरतिह अपन \nरि᭫मसँ िमिथला, मैिथल आ मैिथलीक ᭃेᮢक े ँ आलोᳰकत कएल। िव᳒ा᭟ययन कऽ कौिलक मयाᭅदाक रᭃा \nकएलि᭠ह। एहन ᮧात: ᭭मरणीय संतोषी, तप᭭वी, िनलᲃभी एवम् िन रासᲦ ᳞िᲦ भवनाथ िम᮰ छलाह। \nिहनकासँ पूवᭅ आ पछाितयो अनेक सर᭭वतीक वरद पुᮢ लोकिनक नाम  लेल जा सक ै छ जे िमिथलाक रिहतᱟ \nिमिथलेᱫर ᮧा᭠तोमे अपन नामो᭔वल कएने छलाह ओ लोकिन िथकाह-\n “गौᱫम, कणाद, या᭄व᭨᭍य, उदयनाचायᭅ, पᭃधर, म᭛डन िम᮰, व ाच᭭पित, जय क ृ ᭬णा, ᮢीलोचन, हᳯर \nिम᮰, गंगेश, िव᳒ापित, च᭠दा झा,भारती, गागᱮ, ल᭯मीनाथ ᮧभ ृित।” एᱠमे अिधकांश सᳯरवसक माᳯटमे उ᭜प᳖ \nभेिनहार छलाह। तप: पूत, परम ᭄ानी, शाᳫानुसार चलिनहार एव म् नव᭠यायक िन᭬णात भवनाथ िम᮰  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nआजीवन ककरोसँ ᳰकछु याचना निह कयल ते ँ\n ई अयाचीक नामसँ बᱟ चᳶचत भऽ गेलाह। अपन उपनाम अयाची \nसँ जगत िव᭎यात भेलाह। अभाव ओ असंतोषक े ँ अपना लग किहयो फटक े  निह देलि᭠ह। माᮢ सवा कᲶा बाड़ी \nजगह खेत ओ खᳯरहानक काज करैत छलि᭠ह। एहीसँ जीिवका चलैत छ लि᭠ह। दुवाᭅसा दूिभक रस खाय रहैत \nछलाह। तेँ\n अयाची साग-पात खाय काया ठाढ़ रखने छलाह। भव नाथक ‘अयाच ी’ टेक तोड़बा लए दैिवक आ \nलौᳰकक ᮧलोभवन सभ आएल मुदा ई टस-सँ-मस निह भेलाह। \n \nएिह तरह संक᭨पक पालनमे िहनक धमᭅ प᳀ी भवानीक सेहो सराहनीय  सहयोग रहल। एहन आि᭭तक \nद᭥पितक कोिखसँ अ᭞भुत सं᭭कारी पुᮢक ज᭠म भेल कहबी छैक ‘बाढ़े पूत िपता क े  धमᱷ’ बालकक नाम शंकर िम᮰ \nराखल गेल। शंकर शंकरे समान छल। ᭜यागसँ अमर᭜वक ᮧाि᳙ होइछ। असली सुख ᭜यागेसँ भेटैछ। ᭜यागी लोकक \nतुलना ककरोसँ निह कएल जा सक ै छ। अयाची ᳇ारा सांसाᳯरक सुखक ᭜याग एक ᮧेरणा पुंजक ᱨपमे अिछ। \nवा᭭तिवक ओ िविश᳥ आन᭠दक अनुभूित ᭜यागीक े ँ होइछ। िबना संकोच कहल जा सक ै छ जे अयाची पारखी \nछलाह तेँ\n ने ओ ᭜याग मय जीवन जीबाक आदशᭅ उपि᭭थत कएल। एिह स᭠दभᭅमे किवक उिᲦ अिछ-\n \n“ध᭠य-ध᭠य मातृभूिम, सकल ᭄ान-गुणक खान  \nकतᱟ सबा कᲶा माᮢ बाड़ीक साग-पात,  \nऔखन चमक ै त अिछ अयाचीक ᭭वािभमान।।” \nपूजा-पाठमे लीन रहिनहार अयाची पलखित भेलापर िव᳒ा िवलासमे लीन होिथ। ᱟनक ᭎याित सवᭅᮢ \nपसᳯर गेल छल। जखन दूर-दूरसँ िज᭄ासू छाᮢ लोकिन शंकाक समाधा नाथᭅ िहनका लग अबैत छल तँ ई अपन \nबालकक ेँ िभड़ा देिथ। आग᭠तुक छाᮢक े ँ  झुझुआइत देिख अयाची बुिझ जािथ जे बालक शंकरक वयस कम ते ँ ई \nलोकिन अपन अपमान बूझैत छिथ तखन ओ किह देिथ᭠ह जे शंकरक वयस निह देखू।  \nबालक शंकरक ᮧखड़ िव᳇ताक थाह पािब ओ लोकिन ᭭वीकारैत छला ह जे िमिथलाक जतेक नाम सुनल \nतािहसँ बेसी एिहठामक िवशेषता अिछ। अयाची पुᮢ शंकरक सं᭭कार  देिख मुᲦ क᭛ठसँ िहनक भा᭏यक भूᳯर-भूᳯर \nᮧशंसा करिथ। भवनाथ जᲅ महादेव तᲅ भवानी स᳒: पावᭅती ᮧतीक छ लीह। िनधᭅन पितक अनुगािमनी,सती \nसा᭟वी ओ परम सिह᭬णु छलीह। टक ु रीसँ सूत काᳯट वᳫ अपन आ पित क हेतु ओᳯरआउन कऽ लैत छलीह। \nअभावी घर रिहतो आित᭝य भावमे अᮕगणी छलीह। जन᮰ुित अिछ एक  समय अितिथ-स᭜कारक हेतु घरमे \nओᳯरआउन निह भेलापर लोटा ब᭠धकᳱ रािख भोजन सामᮕी जुटाए बा ड़ीसँ ख᭥हाᱨ उपाड़ैत छलीह ᳰक एक \nतमघैल ᭭वणᭅ मुᮤा ᮧा᳙ भेलि᭠ह। भवानी पुलᳰकत भऽ गेलीह जे आब दᳯरᮤीक अ᭠त भऽ जाएत। मुदा अयाची \nलोिह ᭭वणᭅ मुᮤाक तमघैलक ेँ अपन पुᮢ शंकरक ᳇ारा राजाक कोषमे जमा करा देलि᭠ह ᳰकएक तँ म ाᳯटक धन \nराजकोष िथक। एिहपर ᱟनक प᳀ी िवचिलत रिह गेलीह। एकरा दैव ी ᮧलोभन किह सक ै त छी।  \nिमिथलाक स᭤यता ओ सं᭭क ृ ित संसारक स᭤यता ओ सं᭭क ृ ितसँ ᮰े᳧ अि छ। िविभ᳖ ठामक िव᳇ान एिहठाम \nवषᱷ रिह अपन ᭄ान िपपासाक े ँ शा᭠त करैत छलाह। एिहठामसँ स᭤य ओ सुसं᭭क ृ त भऽ जाइत छलाह।  अपन \nसं᭭कारक पᳯरचय लग-भग पाँचे वषᭅक अव᭭थामे अयाची पुᮢ शंकर िम िथलेशक ेँ जखन देल तँ ओ अवाक ्  रिह \nगेलाह आ अयाचीक तप᭫ययाक ᮧसादात् बालक बुिझ नतम᭭तक भऽ अिभ न᭠दन कएलि᭠ह- शकरक उिᲦ :  \n“वालोहं जगदान᭠द, नमे बाला सर᭭वती,  \nअपूणᱷ पंचमे वषᱷ वणᱷयाम जगᮢयम्।” \nभवनाथ ओ भवानी दुᱟक कमᭅ-कमलसँ धमᭅक जे पराग झड़ल तािहसँ िमिथलाक माᳯट अपलिखत अिछ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nअयाचीक िनलᲃभता ᮧ᭭ट ᮧमाण तखन भेटैछ जखन िमिथलेश बालक शंक रक सं᭭कारसँ संतु᳥ भऽ अपन \nवेश कᳱमती र᳀क माला दगᭅिन उताᳯर शंकरक गरामे पिहरा देल आ ए क मोटरी ᭭वणᭅ मुᮤाक संग ᭭वयं हाथीपर \nबालक शंकरक ेँ  अयाचीक डीहक माᳯट माथमे लगएबाक हेतु नेने एलाह। िमिथलो िचत ढंगसँ त᭜कालीन \nमहाराजक स᭥मान कएल। महाराज िहनक दै᭠य दशा देिख खोᳯरस हेतु ᮧयाᭅ᳙ धन ᮧदान करबाक ई᭒छा ᮧगट \nकएल तँ अयाची करव᳍ कहल-  \n“अपने हमर टेकक ेँ  निह तोड़ू। हमरा कोनो व᭭तुक ᮧयोजन निह अिछ। ई ᮯत िनमिह  जाय इएह हमर \nआक ं ᭃा।” \nिमिथलेश ᱟनक चरण रज लऽ अपना कए ध᭠य मानल। बादमे भवानी बालक शंकरक कमाइ पुर᭭कारसँ \nिभ᭄ करोलि᭠ह तँ ᮧस᳖ भेला जे आब दᳯरᮤता भािग जाएत मुदा त᭜ ᭃणिह बालक शंकरक ज᭠मक समय मरनी \nचमैनक ेँ िनछाउर ᳰकछु निह देने छलीह से मोन पिड़ गेलि᭠ह।  \nतािह समय सहषᭅ कहल जे ई सभटा र᳀ ᭭वणᭅ मरनीक ेँ  बाजा कए देल जाय। दुनू ᮧाणीक मतै᭍यसँ मरनी \nडरीनक ेँ  दऽ देल गेल। ओहो एिह ᮧा᳙ धनक े ँ  धमᭅ काज बुिझ पैघ पोखᳯर खुनाए देलक। जे मधुबनी िजला᭠तगᭅत \nिव᳒मान अिछ, मुदा काल-ᮓमे ई पोखᳯर िवक ृ त ओ भथन भऽ गेल अि छ जे औखन चमिनया-डावर नामसँ \nजानल जाइछ।  \nएखनᱟँ ई ᳣ोक अयाची िम᮰ पुᮢ शंकर आ पᭃधर िम᮰क ᮧित अिछ-  \n“शंकर वाच᭭पितयो: \nशंकर वाच᭭पित सदृशी, \nपᭃधर ᮧित पᭃी भूतो  \nन भवित।” \nअथाᭅत् शंकर ओ वाच᭭पित तँ महादेव आ वृह᭭पितये छलाह। कहल जाइ छ जे अयाचीक शंकर पᭃधर \nिम᮰क बाद भेल छलाह। ईहो अनुमान अिछ जे िम᮰ उपािध- ओिह सम यमे िव᳇ान लोकिनक होइत छल। खेदक \nिवषय अिछ जे एहन उ᳊ट ᭠यायक पि᭛डत अयाचीक कᳱᳶᱫ गाथाक को नोटा ᮧमािणक पोथी- आ िहनक ज᭠म \nस᭥ब᭠धी ई. सनक पᳯरचय- ठोस ᱨपमे निह ᮧा᳙ अिछ।  \nअयाचीक िनमाᭅउल भूिम सᳯरसब अ᳒ाविध म.म. सर गंगा नाथ झा ए वम् ᱟनक पुᮢ लोकिन सन \nिवभूितक ज᭠म देने अिछ। किव सेहो अयाचीक डीहक माᳯट माथमे लगबैत किह उठैत छिथ- \n“हे डीह!अमर कᳱᳶᱫक िनधान  \nजकरा कण-कणमे ᭭वािभमान।  \nिथक िवᮧ अयाचीक वᱫᭅमान  \nसे माᳯट िथक च᭠दन समान।  \nसबा कᲶा बाड़ीक साग  \nरखने छल अयाचीक पाग।।” \nअ᭠तमे ᮰᳍ा सुमन चढ़बैत एिह िमिथलाक िवभूितक े ँ  नमन करैत छी।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \n                 २ \nनारायण यादव  \n  \nिग᭢ ट  \nᮩᳬान᭠द काकाक उमर ढलल जा रहल छल। िबयाह भेला बᱟतो ᳰदन  भय गेल छलैक। कोनो बाल बᲬा \nनिह भय रहल छल। कतेको बेर डॉ᭍टरसँ देखा चुकल छलाह। एतेक रा स धन-स᭥पितक उपभोग क े  करत? तािह \nसोचमे पड़ल रहैत छलाह ᮩᳬान᭠द काका। बᱟतो ओझा-बै᳒सँ सेहो आशी वाᭅद लय चुकल छलाह। िहनक प᳀ी \nसेहो बᱟतो देवी-देवताक ेँ  कबुला-पाती कय चुकल छलीह। ᳫीगणक िवचारसँ कतेक धामीक हाथ े कायल छलाह। \nसासु ननद सभ ओकरा प᳀ीक े ँ  बड़ उपराग दैत कहैत छल जे ई मौगी अभािगन अिछ, बाँझ अिछ त ेँ\n बाल-बᲬा \nनिह भय रहल छि᭠ह। दुनू पᭃसँ माने लड़का आ लड़कᳱ पᭃक ᳫीगण ब ᱟतो देवी-देवताक ेँ कबुला पाती क े यने \nछल। भगवानक मिहमाक ेँ ᳰकयो निह जािन सक ै त अिछ। मखना सन मुसहरक े ँ  सᱫा सोरे िधया-पुता छैक। \nसुभे᳡र म᭛डलक ᱶ  जेकरा ने रहैक लेल घर छै आ ने घराड़ी सरकारी जमीन यािन गैरमजᱨआ जमीनमे घर बनेने \nअिछ। राित खाइत अिछ तँ ᳰदन लय झखैत अिछ आ ᳰदन खाईत अिछ तँ राितक लेल िच᭠ता लागल रहैत छि᭠ह। \nशुभे᳡र म᭛डल ᮩᳬान᭠द काकाक लगुआ जन अिछ। \n \nᮩᳬान᭠द काका हरबाही कय जे चाᳯर सेर धान भेटै छलै तािहसँ सभ  बाल बᲬाक भोजन साजन चलैत \nछैक। शुभे᳡र म᭛डल िमहनितया जन अिछ। ᮩᳬान᭠द काकाक दू िबग हा खेत बटाई करैत छल। 25-30 मन \nधान सालमे बटैया खेतसँ आ धन-कटनी कय 10-20 मन धान कमा ल ैत छल। ओिह धानसँ सालभᳯरक लᱫा-\nकपड़ा, तेल, साबुन आᳰदक ᳞व᭭था भय जाइत छलै᭠ह। अिधक खचᭅक ल ेल िगरहत मदद करबा लेल तैयार \nरिहते छि᭠ह। ᮯᳬान᭠द काका शुभे᳡र म᭛डलक े ँ बड़ मानैत छिथ।  \nᮩᳬान᭠द काकाक े ँ  उदास देिख शुभे᳡र म᭛डल सेहो िचि᭠तत रहैत छल। म᭛डलजीक िध या-पुता भᳯर ᳰदन \nᮩᳬान᭠द काकाक अँगना घरमे टहल-ᳯटकोरा करैत रहैत अिछ। मा िलक ओकरा िधयापुताक ेँ  बड़ मानैत छिथ। \nकिहयो-किहयो पᱹट-शटᭅक ᳞व᭭था सेहो कय दैत छिथ। म᭛डलोजी भ गवानसँ गोहार लगबैत रहैत अिछ। जे \nहमरा िगरहतक ेँ बाल-बᲬा होइ᭠ह।  \nᳰकछु ᳰदनक प᳟ात् ᮩᳬान᭠द काकाक शुभिच᭠तकक ᮧाथᭅना भगवान सु नलै᭠ह। ᮯᳬान᭠द काकाक प᳀ी \n(लाल काकᳱ) गभᭅवती भेलीह।  \nई शुभ समाचार सुिन सभ शुभिच᭠तकक मन ᮧफ ु िलत भय गेलै᭠ह। चाᱨ  तरफसँ शुभकामनाक संदेश \nआबय लागल। समय िबतैत गेल। मिहला डॉ᭍टरक संरᭃणमे लाल काकᳱ  रहय लगलीह। समयपर बᲬाक ज᭠म \nभेल। जᲬा-बᲬा सही सालामत रहल। घरमे खुशहाली आिब गेल। सास ु-ननᳰदक उलहन-उपराग ब᭠द भय गेल। \nबᲬाक छᳯठहारमे िहत-अपेिᭃत आमंिᮢत भेलाह। खूब नीक जकाँ भोज भ ात भेल। बᲬाक े ँ  ढेर रास उपहार \nभेटलैक। राितमे सभ र᭫म पूरा कय बᲬाक नाम भोला राखल गेल।  \nᮓमिह भोला ᳰकशोराव᭭थामे पदापᭅण कयलक। भोला बड़ सं᭭कारी ब Წा िनकलल।  \nएक समयक बात छल। भोला बीमार भेल। ᮯᳬान᭠द काका आ लालकाक ᳱ ओकरा नीक डॉ᭍टर लग \nइलाजक हेतु लय गेलाह। डॉ᭍टर साहेब सभ तरहक जᱼच िलखलक। प ौथोलिजक जᱼच ᳯरपोटᭅ आयल। डॉ᭍टर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \nसाहेब ᳯरपोटᭅ देखलैन। जᱼचमे ई ᭄ात भेल ᳰक ᳰदलमे सहᳫ छेद अ िछ। डॉ᭍टर साहेब कहलैन जे एकर ᳰदल \nवदलऽ पड़त। ᳰकछ ु ᳰदन ठीक रहत, तकर बाद भोलाक ेँ  ᳰदᲥत होमय लागत।  \nᮯᳬान᭠द काका आ लाल काकᳱ खूब कनलैथ। लालकाकᳱ मनिह मन िन ᳟य कयलक जे हम अपन कलेजा \nदय बेटाक जान बचायब।  \nदबाई िलखल गेल। दबाई चलऽ लागल। भोला पूवᭅक ि᭭थितमे आिब ग ेल। डॉ᭍टर साहेबक सलाह छलै᭠ह \nजे चाᳯर-पाँच वषᭅ धᳯर ठीक रहत। तकर बाद ᳰदल बदलबा देबैक।  चाᳯर-पाँच वषᭅक बाद जखन भेालाक उ᮫ \nसᮢह वषᭅक छलैक तखन मायक ेँ  कहलैन जे माय हमरा उठारहम ज᭠म ᳰदनपर कोन तरहक िग᭢ट देब ही।  \nलाल काकᳱ बजलीह- \n“बौआ, तोहर अठारहम ज᭠म ᳰदनपर जे िग᭢ट देबऽ से आलमारीमे राखल रहतऽ। तौ लयलीह।” \nभोला िज᭄ासा कयलै᭠ह-  \n“माय हमरा किह दे जे कᳱ देमे।” \nलाल काकᳱ बजलीह- \n“बेटा, आई धᳯर िग᭢ट ᳰकयो निह देने हेतैक से तोरा देबह। अख न िग᭢टक नाम कहलासँ मजा ᳰकरᳰकरा \nभय जेतह।” \nभोला चुप भऽ गेलाह। समय िबतैत गेल। जिहया भोलाक अठारहम साल पुᳯरतै, तािहसँ ᳰकछु ᳰदन पूवᱷ ओ \nबीमार भऽ गेलाह। माय-बापक एकलौता स᭠तान। सभक ᲎िखक तारा ।  \nफ े र ओकर माय-बाप भोलाक ेँ पूवᭅक डॉ᭍टर लग लय गेलाह। ओ डा᭍टर साहेब भोलाक ेँ पहचैन गेलाह। ओ \nᱟनका अिभभावकक ेँ ᳰदल ᮧ᭜यारोपणक सलाह जे पूबᭅिहमे देने छल पुन: दोहरौलैथ। भ ोला माय अपन ᳰदल \nदेबाक लेल तैयार भेलीह। ऑपरेशनक तैयारी हेतु माय-बाप घर अयल ाह। ऑपरेशनक फᳱसक ᳞व᭭था कयल \nगेल। भोलाक माय एकटा पᮢ िलिख एकटा िड᭣बामे ब᭠द कय आलमार ीमे रािख देलक।  \nऑपरेशन करयबाक हेतु भोलाक माय-बाबू डॉ᭍टर ओतय पᱟँचलाह।  भोलाक ᳰदल िनकािल, ओकर \nमायक ᱡदयमे आ मायक ᳰदल भोलाक ᱡदयमे ᮧ᭜यारोिपत कयल गेल। माय-बेटा दुनू दुᱧ᭭त छलाह। भोलाक \n᭭वा᭭᭝य ᳰदनानुᳰदन ठीक होमय लगलैक। ओ भोला मायक ᭭वा᭭᭝य ᳰ दनानुᳰदन छीन होयम लगलैक। जिहया \nभोलाक ज᭠म ᳰदन छल तािहसँ 25-30 ᳰदन पिहनिह भोलाक माय ᭭वगᭅवासी भय गेलीह।  \n᮰ा᳍ कमᭅ नीक जकाँ स᭥पाᳰदत भेल। भोलाक ज᭠म ᳰदन खूब धूम-धामस ँ मनाओल गेल। भोलाक ेँ  अपन \nमायक ᳇ारा देल िग᭢टक बात मन परलै᭠ह। ओ आलमीराक े ँ खोललै᭠ह। तँ देखलक जे एकटा िड᭣बापर िलखल \nछैक जे हैपी बथᭅ डे टू यू बेटा। भोला िड᭣बा खोललै᭠ह। िड᭣बा मे एकटा पᮢ िलिख राखल छल। भोला मोरल \nपᮢक ेँ पसाᳯर पढ़य लगलाह। पᮢमे िलखल छल-  \n“बेटा, हमर िजगरक टूकड़ा यᳰद तोँ\n एिह पᮢक ेँ  पᳰढ़ रहल छह तँ तू िब᭨क ु ल ठीक भय जेबह। तोरा याद होयतह \nजे जखन तᲅ बीमार भेल छलह तखन हम तोरा डॉ᭍टर साहेबक पास लऽ गेल रही। डा᭍टर साहेब बजलाह जे \nएकरा ᳰदलमे बᱟत रास छेद छैक। दवाई सँ ई ठीक निह होयत, ओ िह ᳰदन हम बᱟत कनलᱟँ। आ िनणᭅय लेलᱟ \nजे बेटाक ेँ हम अपन ᳰदल दय ओकरा जीवन ᮧदान करब। तोरा इहो याद हेत ह जे एक ᳰदन तूँ बाजल छलह जे \nमᱼ हमरा अपन 18म ज᭠म ᳰदनपर कोन ᮧकारक िग᭢ट देबही, से बेट ा हम तोहरा िग᭢टक ᱨपमे अपन ᳰदल दय \nरहल छीह। एकरा स᭥हाᳯर कऽ रिखयह। हैपी बथᭅ डे टू यू बेटा।”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \n    ३. \nआशीष  अनिच᭠हार  \nᳲहदी  ᳰफ᭨मी  गीतमे बहर -3 \n  \nगजलक मतलामे जे रदीफ-काᳰफया-बहर लेल गेल छै तकर पालन पूरा गजलमे हेबाक चाही मुदा न᭔ममे ई \nकोनो जᱨरी नै छै। एक ै  न᭔ममे अनेको काᳰफया लेल जा सक ै ए। अलग-अलग बंद वा अंतराक बहर सेहो अलग \nभ' सक ै ए संगे-संग न᭔मक शेरमे िबनु काᳰफयाक रदीफ सेहो भेटत। मुदा बᱟत न᭔ममे गजले जकाँ एक ै  बहरक \nिनवाᭅह कएल गेल अिछ। मैिथलीमे बᱟत लोक गजलक िनयम तँ निहए जानै छिथ आ तािहपरसँ क ु तक ᭅ  करै छिथ \nजे ᳰफ᭨मी गीत िबना कोनो िनयमक सुनबामे सुंदर लगैत छै। मुदा पिहल जे न᭔म लेल बहर अिनवायᭅ नै छै आ \nजािहमे छै तकर िववरण हम एिह ठाम द' रहल छी-----------------  \n \n  \n1 \n \n  \n\"सूरज\" ᳰफ᭨म क े र ई न᭔म जे ᳰक मो. रफᳱजी ᳇ारा गाएल गेल अिछ। न᭔म िलखने छिथ हसरत जयपुरी। \nसंगीतकार छिथ शंकर जयᳰकशन। ई ᳰफ᭨म 1966 मे ᳯरलीज भेलै। एिहमे राजᱶᮤ क ुमार, वैजय᭠तीमाला आᳰद \nकलाकार छलिथ। \n \n  \nबहारᲂ फ ू ल बरसाओ मेरा महबूब आया है \n  \nहवाᲐ रािगनी गाओ मेरा महबूब आया है \n \n  \nओ लाली फ ू ल कᳱ मᱶहँदी लगा इन गोरे हाथᲂ मᱶ \nउतर आ ऐ घटा काजल, लगा इन ᭡यारी आँखᲂ मᱶ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \nिसतारᲂ माँग भर जाओ मेरा महबूब आया है \n \n  \nनज़ारᲂ हर तरफ़ अब तान दो इक नूर कᳱ चादर \nबडा शमᱮला ᳰदलबर है, चला जाये न शरमा कर \nज़रा तुम ᳰदल को बहलाओ मेरा महबूब आया है \n \n  \nसजाई है जवाँ किलयᲂ ने अब ये सेज उ᭨फ़त कᳱ \nइ᭠हᱶ मालूम था आएगी इक ᳰदन ऋतु मुह᭣बत कᳱ \nᳰफ़ज़ाᲐ रंग िबखराओ मेरा महबूब आया है \n \n  \nएिह न᭔मक सभ पाँितक माᮢाᮓम 1222 1222 1222 1222 अिछ। प िहल अंतरामे \"मᱶहँदी\" श᭣दमे माᮢाᮓम \nगलत अिछ हमरा िहसाबᱶ मुदा उदूᭅमे \"श᭣दक बीच बला \"ह\" क े र उᲬारण पिहल श᭣दमे मीिल क' ओकरा दीघᭅ \nबना दैत छै जेना ᳰक \"लहᳯर\" क े र उᲬारण \"लैर\" सन आᳰद,  \"मᱶहँदी\" क े र उᲬारण तेहने भ' सक ै ए (पᲥा पता नै) \nओनाᱟतो ई न᭔म छै आ ताᱠमे ᳰफ᭨मक लेल िलखल गेल। शाइर एकरा गजल घोिषत नै क े ने छिथ। एकर तᲦᳱ \nउदूᭅ ᳲहदी िनयमपर कएल गेल अिछ। \n \n  \n2 \n \n  \n\"आप आये बहार आई\" ᳰफ᭨म क े र ई न᭔म जे ᳰक मो. रफᳱजी ओ लता मंगेशकरजी ᳇ारा गाएल गेल अिछ। न᭔म \nिलखने छिथ आन᭠द बᭃी। संगीतकार छिथ ल᭯मीकांत ᭡यारेलाल। ई ᳰफ᭨म 1971 मे ᳯरलीज भेलै। एिहमे \nराजᱶᮤ क ु मार, साधना आᳰद कलाकार छलिथ। \n \n  \nᳰदल शाद था ᳰक फ ू ल िखलᱶगे बहार मᱶ \nमारा गया ग़रीब इसी इंतज़ार मᱶ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \n \n  \nमुझे तेरी मुह᭣बत का सहारा िमल गया होता \nअगर तूफ़ाँ नहᱭ आता ᳰकनारा िमल गया होता \n \n  \nन था मंज़ूर ᳰक़᭭मत को न थी मज़ᱮ बहारᲂ कᳱ \nनहᱭ तो इस गुिल᭭ताँ मᱶ कमी थी ᭍या नज़ारᲂ कᳱ \nमेरी नज़रᲂ को भी कोई नज़ारा िमल गया होता \n \n  \nख़ᰛशी से अपनी आँखᲂ को मै अ᭫को से िभगो लेता \nमेरे बदलᱶ तू हँस लेती तेरे बदलᱶ मᱹ रो लेता \nमुझे ऐ काश तेरा ददᭅ सारा िमल गया होता \n \n  \nिमली है चाँदनी िजनको ये उनकᳱ अपनी ᳰक़᭭मत है \nमुझे अपने मुक़᳎र से फ़क़त इतनी िशकायत है \nमुझे टूटा ᱟआ कोई िसतारा िमल गया होता \n \n  \nएिह न᭔मक सभ पाँितक माᮢाᮓम 1222 1222 1222 1222 अिछ। ब ᱟत काल शाइर गजल वा न᭔मसँ पिहने \nमाहौल बनेबाक लेल एकटा आन शेर दैत छै ओना ई अिनवायᭅ नै छै। एिह न᭔मसँ पिहने एकटा शेर \"ᳰदल शाद \nथा ᳰक फ ू ल िखलᱶगे बहार मᱶ मारा गया ग़रीब इसी इंतज़ार मᱶ\" (एᱠ शेरमे बहर छै) माहौल बनेबाक लेल देल \nगेल छै।  एकर तᲦᳱ उदूᭅ ᳲहदी िनयमपर कएल गेल अिछ। \n \n  \n3 \n \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \n\"दो बदन\" ᳰफ᭨म क े र ई न᭔म जे ᳰक मो. रफᳱजी ᳇ारा गाएल गेल अिछ। न᭔म िलखने छिथ शकᳱल बदायूँनी। \nसंगीतकार छिथ रिव। ई ᳰफ᭨म 1966 मे ᳯरलीज भेलै। एिहमे मनोज कु मार, आशा पारेख आᳰद कलाकार \nछलिथ। \n \n  \nभरी दुिनयाँ मᱶ आिख़र ᳰदल को समझाने कहाँ जाएं \nमुह᭣बत हो गई िजनको वो दीवाने कहाँ जाएं \n \n  \nलगे हᱹ श᭥मा पर पहरे ज़माने कᳱ िनगाहᲂ क े  \nिज᭠हᱶ जलने कᳱ हसरत है वो परवाने कहाँ जाएं \n \n  \nसुनाना भी िज᭠हᱶ मुि᭫कल छुपाना भी िज᭠हᱶ मुि᭫कल \nज़रा तू ही बता ऐ ᳰदल वो अफ़साने कहाँ जाएं \n \n  \nनजर मᱶ उलझने, ᳰदल मᱶ है आलम बेकरारी का \nसमझ मᱶ क ु छ नहᱭ आता सुक ूँ पाने कहाँ जाएँ \n \n  \nएिह न᭔मक सभ पाँितक माᮢाᮓम 1222 1222 1222 1222 अिछ। ए कर तᲦᳱ उदूᭅ ᳲहदी िनयमपर कएल गेल \nअिछ। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतjय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nडॉ. योगे᭠ᮤ पाठक ‘िवयोगी’क  \nउप᭠यास- हमर गाम  \n  \nिनवेदन   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \nव᭠धुवर जगदीश ᮧसाद म᭛डलक आᮕह जे 24 माचᭅ 2018क े ँ  आयोिजत ‘सगर राित दीप जरय’ लेल हम \nएकटा बाल उप᭠यास जᱨर लीखी जकर िवमोचन ओतए कएल जाएत। ह म पिहनिह किह देने छिलएिन जे \nᳰकछु िनजी ᳞᭭तताक कारण हम एिह आयोजनमे सशरीर उपि᭭थत नि ह भऽसकब।  \nबाल उप᭠यासक एकटा खाका ᳰदमागमे तैयारो कएल मुदा आकि᭭मक च ᮓ᳞ूहमे फ ँ िस गेलासँ ओ तैयार \nनिह भऽसकल। माᮢ दू ᳰदन बचल छल जखन दोसरे ᳰकछु फ ु रा गेल  आ चाᳯर पाँती लीख बैसलᱟँ। जे अिछ, \nअपनेक समᭃ अिछ। एकरा उप᭠यास कहबै, उप᭠यािसका, कथा आ ᳰक  गामक लेखा-जोखा से िनणᭅय अपनिह \nकरबै।  \nअ᭜य᭨प समयमे िच. उमेश म᭛डल एकरा पु᭭तकाकार बना िवमोचन लेल  तैयार क े लिन तािह लेल ᱟनक \nआभारी छी।  \n  \nयोगे᭠ᮤ  पाठक  ‘िवयोगी ’ \nकलकᱫ ा , 21 माचᭅ 2018   \n  \n                                                                           \n1. हमरो गाम िमिथले मे छै \nहम कोनो पढ़ल-िलखल लोक निह छी, अिपतु यᳰद किहयै जे हमरा ग ाममे एकटा क ेँ  छोिड़ ᳰकयो पढ़ल \nिलखल निह अिछ तऽबेसी उिचत होएत। घीच-घाँिच कए कᱟना दशमा  पास क ेलᱟँ आ चल गेलᱟँ ᳰद᭨ली \nरोजगारक खोजमे। शुᱧएमे बुझा गेल जे एतए अपनाक े ँ दशमा पास कहलासँ लाभ निह नोकसाने अिछ तᱶ एिह \nबातक ेँ नुका रखलᱟँ आ जे काज हाथमे आएल से धरैत करैत गेलᱟँ। अवस र देखैत काज छोड़ैत पकड़ैत कᱟना दस \nसाल बाद लगलᱟँ टे᭥पू चलबए। ताबत गाम ᳰदश सेहो सड़क सब सुध ᳯर रहल छलैक, फोर-लेन बनब शुᱨ \nभऽगेल रहै तऽसोचलᱟँ जे गामे घुᳯर चली, ओतिह टे᭥पू चलाएब।  कने कमो कमाइ हैत तऽबेिसए लागत कारण \nगाममे कमसँ कम ᳰद᭨लीक सड़लाहा बसातसँ ᮢाण भेटत। कतबो ᳰक छु महग होउ, गाममे एखनᱟ बसात साफ े  \nछैक आ ᮨᳱ सेहो कारण एखन तक ओिहपर कोनो मािलक हक निह जत ौलक अिछ।  \nहमर नीक ᳰक खराप लित बूझू एतबे जे भोरमे तीन टाकाक एकटा अ खबार कᳱन लैत छी आ टे᭥पूपर \nजखन बैसल रहैत छी तखन ओकरा पढ़ैत रहैत छी। एक ᳰदन एहने अ खबारमे पढ़ल जे िमिथलामे नवका चलन \nएलैक अिछ अपना अपना गामक महान िवभूितक वणᭅन करैत ᳰकताब िलखब। ᳰकछु एहने ᳰकताब बजारसँ कᳱन \nअनलᱟँ। देखलᱟँतऽहषᲃ भेल आ तािहसँ बेसी इ᭬यᲃ आ ᭏लािन भेल।  हषᭅ एिह लऽकए जे पिहल बेर बुझलᱟँ \nिमिथलामे एहन महान िवभूित सब भेलाह आ इ᭬याᭅ आ ᭏लािन एिह लेल जे हमरा अपन गाममे एहन कोनो \nिवभूित ᳰकएक निह भेलाह।  \nहमरा िच᭠ता भेल- कᳱ सᱫे हमरा गाम मे कोनो िवभूित निह भेला?  ᳰकछु बूढ़ पुरान सँ गप कएल। एक \nगोटे पूिछ देलिन- \n“खाली पढ़ले लीखल लोक िवभूित होइ छै कᳱ?” \nहम सोचए लगलᱟँ। ठीक े , से रिहतै तऽ  िसनेमा ᭭टार आ ᳰक िख लाड़ी सब क ᱶ  ᳰकयो िच᭠हबे निह कᳯरतै। \nहमरा बुझा गेल जे आन गामक िवभूित सन तऽ निह,तैयो एतेक जᱨर ज े हमरा गामक िवभूित सब एक िहसाबᱶ \nकतबो िविचᮢ रहथु मुदा ओहो लोकिन अपना समय मे गामक नाम को नो तरहᱶ उजागर करबे क े लिन ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n13 \n \nसेह᭠ता भेल जे हमᱠँ अपना गामक बारेमे ᳰकछु लीखी। मुदा कᳱ ल ीखब? िलखबाक लुᳯरयो तऽनिह भेल। \nतैयो हम ठािन लेल जे िलखबे करब। िवभूित लोकिन जे छलाह, जेहन छलाह, भेलाह तऽिमिथलेक सुपुᮢ/सुपुᮢी \nने। आ हमरो गाम जेहने अिछ, अिछ तऽओही माᳯटपर कमला बलान क ोशीसँ घेराएल, रौदी दाही भोगैत \nअिशᭃा आ गरीबीमे उबडुब करैत। तᱶ हम िन᳟य कएल जे िहनका लोकिनक कᳱᳶतक गाथा लीखल \nजाए।एखुनका युगे िव᭄ापन आ ᮧचारक िछऐ, से गामक नुकाएल िछिड़ आएल र᳀ सबक ेँ  बहार करबाक चाही। \nहम गौआँ भऽकए यᳰद निह िलखबिन तऽअनगौआँक ेँ कोन मतलब छैक? \nओना तऽिल᭭ट पैघ बिन गेल मुदा हम बᱟत पुरान लोकक े ँ पिहने छाँᳯट कए माᮢ दसटाक वणᭅन एतए \nᮧ᭭तुत करए जा रहल छी। एिहमे पिहल नौटा छिथ हमरा गामक नव र᳀ आ दसम भेलाह िविश᳥ अितिथ र᳀। \nआशा करैत छी गौआँ लोकिन हमर एिह ᮧयासक ᮧशंसा करबे करता ह। यᳰद ᳰकछु अनगौआँ मैिथल समाजक ेँ  \nहमर गामक एको गोटेक कᳱᳶत नीक लगलिन तऽहमर ᮧयास खूबे सफल  बूझल जाएत। निह तऽकमसँ कम ᳰकछ ु \nिलिखत तऽरिहए जाएत जे एखनुक बूढ़ पुरानक ᳰदवंगत भऽगेलाक बा द नवका पु᭭तक ेँ पूवᭅजक यशक ᳰकछु ᭄ान \nदेतैक।  \nहमर िलखल व᭭तु सबक ेँ मᳯटकोरबा गामक िमिडल ᭭क ू लक हेडमा᭭टर साहेब बᱟत कटलिन  छँटलिन आ \nशु᳍ क े लिन तािह लेल ᱟनका बᱟत ध᭠यवाद। िबना ᱟनकर सहयोग क े  ई अपने सबक ेँ पढ़बा यो᭏य निहए भेल \nरहैत।हम अपना गामक िवभूितक फोटो निह छािप रहल छी। एकर कारण अपने सब पूरा पु᭭तक पढ़लाक बाद \nबुिझए जेबैक।  \n  \nिवनीत  \n  \nरामलाल परदेशी  \n(गामक एक उ᭜साही युवक) \nगाम : खकपितया  \nडाकघर:मᳯटकोरबा  \nिजला : मधुबनी। \n  \n  \n2. बीए  \nमूल नाम : राम ᳰकसुन ᳲसह  \nिपताक नाम : अजब लाल महतो  \nज᭠म ितिथ : 1 जनवरी 1940। ई ᱟनकर स᳷टᳰफक े टमे िलखल छिन, मुदा ᱟनक ि पताक अनुसार ओ तीन \nचाᳯर बरख जेठ जᱨरे छिथ। जखन ओ मᳯटकोरबा गामक िमिडल ᭭क ू लमे नाम िलखौलिन तऽहेडमा᭭टरक ेँ  जे \nबूिझ पड़लै से लीख देलक ै । ᱟनकर ज᭠म तऽभरदुितया ᳰदन भेल छलिन।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n14 \n \nिशᭃ ा : यथा नाम, माने ओ बी.ए. पास छिथ। ओ गौरवसँ एखनᱟँ लोकक े ँ  सुनबै छिथन जे मैᳯᮝक, \nआइ.ए. आ बी.ए.मे लगातार ओ तृतीय ᮰ेणीमे पास क े लिन। संगिह म ैᳯᮝकमे दू बेर, आइ.ए.मे तीन बेर आ \nबी.ए.मे चाᳯर बेर फ े ल क े लिन।  \nउपलि᭣ध : ᱟनक सबसँ पैघ उपलि᭣ध छिन हमरा गामक पिहल आ एखन तक क े  अि᭠तम ᮕेजुएट भेनाइ। \nपिछला करीब पचास बरखसँ एिह रेकॉडᭅक ेँ पकड़ने छिथ। ओᱠ पुरान जमानामे ᮕेजुएट भैयो कए ᱟनका जखन \nदस साल तक कतᱟ नोकरी निह भेलिन तखन ओ हाᳯर कए पु᭭तैनी का ज, खेती,मे लािग गेलाह।  \nएहन निह जे सᱫे कतᱟ नोकरी निह भेलिन। पुᳶणयामे एक ठाम हाइ ᭭क ू लमे अ᭟यापक भेलाह मुदा पिहले \nᳰदनक िहनक पढ़ाइ देिख कए ओतुका िव᳒ाथᱮ सबक े ँ  िहनक यो᭏यताक बेस अ᭠दाज लािग गेलैक आ ओ सब \nहड़तालपर बैिस गेल। एमहर साँझमे िहनका जे म᭒छर कटलक से बोखार  भऽगेलिन। दोसर ᳰदन ᭭क ू ल जाइ क े  \nकाजे निह पड़लिन। कᱟना एक ह᳙ापर गाम घुᳯर एलाह। िव᳒ाथᱮ स बक ेँ  िवचारल बात िवचारले रिह गेलैक। \nफ े र दोसर बेर एहन यो᭏य िशᭃकसँ भेँ\nट निहए भेलिन ᱟनका सबक ेँ। \n \n᭭व᭭थ भेलाक बाद ओ िनयारलिन जे मा᭭टरी ᱟनका बुते पार निह लगतिन। चल गेलाह कलकᱫा भाग \nअजमबै लेल।कलकᱫामे एखनᱟ बीए पैघ यो᭏यता बूझल जाइत छलैक। ओना  जािह समय बीए बीए क े लिन \nतािह समय िबहारक परीᭃा प᳍ितक चचाᭅ आन आन ठाम शुᱨ भऽगेल छलैक आ ᳰकछु लोक िबहारी बीएक ेँ \nओकर उिचत हक देबा लेल तैयार निह छल। कलकᱫामे मᳯटकोरबा गाम क एक गोटे कोनो सेठक ᮟाइवर छल। \nओ िहनक पैरवी क े लक सेठ लग। ᳰकछु बेिसए बढ़ा चढ़ा कए किह देलक ै  सेठक ेँ । फल ई भेल जे सेठ िहनका िबना \nकोनो पूछताछ क े  अपना ग᳎ीपर मनेजर बना देलकिन। ई बᱟत खुसी भेलाह।  \nमुदा भा᭏यक ेँ  ᳰकछु दोसरे र᭭ता देखेबाक छलैक। तेसर ᳰदन सेठक एकटा िमᮢ आिब गेल आ ओकरा \nअनुपि᭭थितमे ओिहना िहनका संग गपसप करए लागल। ओकरा मोनम े कोनो दुभाᭅव निह छलैक मुदा सम᭭या \nछल घेघ कतᱟ नुकाएल रहए ! सेठक िमᮢक े ँ बीएक असली िघबही बीए हेबापर कने स᭠देह भऽगेलै आ एकर \nचचाᭅ ओ साँझमे अपना िमᮢ लग क े लक। अिगला ᳰदन जखन बीए ग᳎ीप र बैसलाह तखन सेठ आिब कए ᱟनका \nपिछला तीन ᳰदनक िहसाब ᳰकताब पूिछ बैसल। बीए घबरा गेलाह। ओना ओ कोनो गड़बड़ी निह क े ने छलिखन \nमुदा िहनका ई बात िसखले निह छलिन जे यᳰद ᳰकओ िहसाब ᳰकताब पूछत तऽउᱫर कोना देल जाए। एखन तक \nओ खाली ᳰकताबी ᮧ᳤क उᱫर रटैत आएल छलाह। ᳞ावहाᳯरक काजक उᱫर देब िसखबे निह क े लिन। से एतए \nओ गड़बड़ा गेलाह। फल जे ओही ᳰदन दुपहᳯरयामे गामक गाड़ी धेलिन।  \nएिहना ओ पटना, ᳰद᭨ली मु᭥बइ आᳰद कतेको छोट पैघ शहरमे सेहो  भा᭏य अजमौलिन मुदा भा᭏य \nतऽᱟनका गाम घीचऽचाहैत छलिन से पुᳶणया रहओ ᳰक पटना,लखनउ ᳰक लुिधयाना, सब ठाम कोनो ने कोनो \nएहन पᳯरि᭭थित भइए गेलिन जे दू चाᳯर ᳰदनसँ बेसी निह ᳯटक सकलाह।  \nबीए सᲅसेसँ बौआ कए गाममे खेती करए लगलाह। खेतीमे खूब नाम क मौलिन। दस ᳰकलो क े  मूर आ सात \nᳰकलो क े  बैगन ᱟनक े  खेतमे उपजल छलिन। हमरा गाममे गुलाब आ गᱶदा फ ू लक खेती ᱟनक े  शुᱨ कएल िछएिन। \nएखन हमर गाम एकर नीक ᳞वसाय कऽरहल अिछ। आब तऽदेखादेखी अ गल बगलक गाम सबमे सेहो फ ू लक \nनीक खेती भऽरहलै अिछ। एिह ᮧयास लेल ᱟनका गामक पंचायतसँ िवश ेष पुर᭭कार भेटलिन।  \nबीएक सबसँ पैघ उपलि᭣ध भेलिन गामक लोकक ेँ  ᭭क ू ली आ कौलेिजया पढ़ाइक ᮧित अिव᳡ास करौनाइ। \nतकर बाद ᳰकयो अपना धीया-पूताक ेँ  ᭭क ू ल कौलेज निह पठौलक। माᮢ साᭃर बनै लेल मᳯटकोरबाक िमिड ल \n᭭क ू ल तक। हमᱠ जे दशमा पास क े लᱟँ से एही कारण स᭥भव भेल जे बाबूजी गुजᳯर गेला आ माएक ेँ हम किहयो \nई बूझऽनिह देिलयै जे हम कतए जाइ छी आ कᳱ करै छी।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n15 \n \nदस साल तक िविभ᳖ शहर सबमे घुमैत ठोकर खाइत बीएक े ँ  ᳰकछ ु  नीक बुि᳍ तऽभैए गेलिन। एकर \nउपयोग ओ क े लिन गाममे झगड़लगौनाक ᱨपमे। ᱟनकर िवशेषता अिछ जे ᱟनका संग जे लोक पाँचो िमनट बैिस \nगेल आ ᱟनकर देल एक िख᭨ली पान खा लेलक ओ अपना ᳰदयादी आ ᳰ क पाᳯरवाᳯरक झगड़ामे जᱨर फ ँ सत। आ \nओिह झगड़ाक पंचैतीमे बीए जᱨरे रहता। बेसी झगड़ा गामक पंचैती सँ उपर निहए जाइ छैक। ᳰकछुए एहन \nघटना भेलैक जे बीए बादमे स᭥हाᳯर निह सकला आ मोकदमा भऽगेलै। कतबो माँजल ओझा गुणी रहथु, ᳰकछु \nभूत ᱟनको हाथसँ छुᳯटए जाइ छिन ने। तिहना बूझू।  \nहमरा गामक सीमामे जे चाᱨ कातक चाᳯर पाँच गामक लोकक जमीन  जाल छैक ओहो सब एिह \nझगड़लगौना ᮧेतक चᲥरमे फ ँ िसये जाइत अिछ। सबक ेँ  बूझल छैक जे बीए संग बैसनाइ आ ᱟनकर पान खेनाइ \nमाने भेल कपारपर दुरमितया सवार। मुदा कहाँ ᳰकयो बिच पबैत अ िछ? बीएक मधुर स᭥भाषणक आगू सब \nफ े ल।  \nबीए एिह लूिड़सँ कोनो कमाइ निह करैत छिथ, ई तऽमाᮢ ᱟनकर म नोरंजन िछएिन। एहन उदार चᳯरᮢक \nलोक परोपᲵामे निह भेटत। एिह ᳰकताब िलखबाक ᮓम मे एक ᳰदन ह म पूिछ देिलएिन- \n“एखन तक कतेक लोकक बीच झगड़ा लगा देने हेबै?” \nओ तऽ सबटा लीख कए रखने छला। एकटा पैघ िल᭭ट हमरा आगू पसाᳯ र देलिन। हम चᳰकत भऽ गेलᱟँ। \nबीए तऽ नारदोक कान कटलिन मुदा ᳰकनको बूझल निह। जᱨर एकरा  एक बेर िगनीज बुक अथवा िलमका बुक \nमे छपबैक कोिशश करबाक चाही। से भऽ गेला सँ अहᱭ कᱠ हमर गाम अपना िजला आ ᳰक ᮧदेश मे नाम करत \nकᳱ निह? \nq \n \n  \n  \n  \n3. खुरचन ठाक ु र  \nमूल नाम : ᳰकसुनलाल ठाक ु र, ᮧिसि᳍ खुरचन ठाक ु र  \nिपताक नाम : ितरिपत ठाक ु र  \nज᭠म ितिथ : अ᭄ात  \nमृ᭜यु: सन उनैस सौ सतासी सालक बाᳰढ़मे \nउपलि᭣ध : खुरचन ठाक ु रक ᮧिसि᳍ खुरचने लऽकए भेल। ᱟनका लेल अ᭭तूरा बेक ार छल। अनेरे लोक टाका \nखचाᭅ करत। ओ खुरचनक ेँ िपजा लैत छलाह आ क े हनो बढ़ल क े स-दाढ़ी रहओ, काᳯट दैत छलाह।ओहीसँ नह सेहो \nकाᳯट दैत छलाह। जखन क े श छँटबैक ᮧचलन बढ़लै तखन खुरचन ठाक ु र अपन ओही औजारसँ क े श छाँटब सेहो \nशुᱨ क े लिन। क े शमे ककबा सटा दैत छलिखन आ ओिह उपरसँ खुरचन च ला दैत छलिखन। देखिनहारक े ँ \nचकचो᭠ही लािग जाइ छलिन जे िबना क ᱹ ची क े  क े श कोना एतेक सु᭠दर छँटा जाइत छलैक।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n16 \n \nआ क े हनो फोरा-फ ु ᭠सी रहओ खुरचन ठाक ु रक डाकदरीक आगू सब जेना सरᱶडर कऽदैत छल। फोराक \nडाकदर ᱨपमे खुरचन ठाक ु र परोपᲵे निह दश कोसमे नामी छलाह। किहयो कए तऽᱟनका दूरापर लोकक लाइन \nलािग जाइत छल। खुरचन ठाक ु रक खुरचनक ᭭पशᭅ होइतिह लोकक ेँ आरामक बोध होमए लगै छलै।  \nबीए जखन एक बेर कोनो शहरसँ घुरलाह तऽखुरचन ठाक ु र ᱟनका देखल क ओतुका सैलूनमे क े श छँटेने। \nबीएक ेँ एखनᱟँ मोन छिन खुरचन ठाक ु रक ᱟथान। आ ओिह ‘अलूᳯर’ नािपतक लेल ᮧयोग कएल गेल अपश᭣द सब \nजे बीए हमरा सुना तऽदेलिन मुदा िलखबासँ मना कऽदेलिन।  \nपूरा गाममे खुरचन ठाक ु र एकसर, सᲅसे गाम ᱟनकर जजमान। मुदा माᮢ एकटा औजार, खुरचन, आ गाम \nनेहाल। एहन छलाह र᳀ हमर खुरचन ठाक ु र।  \nq \n \n  \n  \n  \n4. टहलू दास  \nमूलनाम  : िसयारामम᭛डल  \nिपताक नाम : जगदेव म᭛डल  \nज᭠मितिथ : अ᭄ात  \nमृ᭜यु: अकालकवषᭅ (स᭥भवतःउनैससौिछयासᳯठ) \nउपलि᭣ध  : टहलूटहलैततऽकमेछलाहमुदाᱟनकचािलमेबड़काबड़काहाᳯरजाइतछल।बूढ़ल ोकसबिख᭭साकहैत \nछिथजेएकबेरककरोसारसाइᳰकलपरचᳰढ़कए  \nहमरागामएलाह।ᱟनकरगामकरीबसात-आठकोस (एखुनकालोकलेलबूझूचौबीस -\nपचीसᳰकलोमीटर) दूर।साइᳰकल ओिह समय ककरो ककरो रहैत छलै,  हमरा गाममे ककरो निह छलै से बूझू \nसᲅसे गाम जमा भऽगेल साइᳰकल देखबा लेल।  \nटहलूᱟनकापूिछदेलिखन-  \n“कतेकसमयलागलसाइᳰकलसँहमरागामअबैमे?” \nओगवᭅसँबजलाह- \n“इएहगोटेकघंटाबूिझिलअऽ।” \nओहो अ᭠दाजे बजलाह कारण हाथमे घड़ी तऽछलिन निह आ ने टहलूएक ेँ बूझल छलिन जे एक घंटा कतेक \nसमय होइत छैक।टहलूᱟनकादूसैतबजलाह-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n17 \n \n“एतेककालमेतऽहमपएरेचलजाएबआघुᳯरकएचलोआएब, आयᳰदइ᭠तजामकएलरहततऽअहाँकघरपरभोज \nनोकऽलेब।” \nसारक ेँभेलिनजेअनगौआँबूिझकनेडᱭगहँक ै तछिथ।ओᱟनालोक गाममे आएल \nककरोसारकसंगहँसीमजाककऽलैतेछल।एहनोकतᱟभेलैएजेलोकसाइᳰकलसँदूनोस ँबेसीचिललेत? मुदाएकरफᳯरछौ \nहᳯटकोनाहोअए?ओजमानातऽमोबाइलटेलीफोनकछलैनिहजेतुरᱫेईककरोखबᳯर कऽᳰदतिथनगाममेजँचैलेलजेसᱫेमे\nटहलूओिहगामपᱟँचलाहᳰकनिह।  \nयोजनाबनलजेबड़कᳱपोखᳯरकचाᱨकातदूनूगोटेघुमता।सारसाइᳰकलसँआट हलूपएरे।पोखᳯरक चाᱨ कात \nर᭭ता साइᳰकलो चलबै लेल नीक े  छलैक। जेना ᳰक ओिह समय सब ठा म रहैत छलै, किᲬए मुदा समतल आ \nपीटल-पाटल। \nजतेकतेजअपनचिलसकिथसेचलथु।यᳰदटहलूसᱫेमेबड़तेजचलैतछिथतऽचᲥरलगबै मेकमेसमयलगतिन।ओचᲥरलग \nबैतरहताहजाबतसार  \nमहोदयसाइᳰकलस  \n◌ँएकचᲥरपूरानिहकऽलेिथ।यᳰदसारेमहोदयपिहनेएकचᲥरलगालेताहतऽओहो ताबततकचᲥरलगबैतरहता \nजाबतटहलूएकचᲥर  \nपूरानिहकऽलेिथ  \n।अ᭠तमेजेजतेकबेसीचᲥरलगौनेरहतसेततेकसौटाकाजीतत।मानेभेलजेएकचᲥरक े समयमेयᳰदᳰकयोदूचᲥरल \nगालेततऽएक चᲥर बेसी भेलैक तािह लेल \nएकसौᱧपैयाजीतत।यᳰदआधाचᲥरबेसीलगाओततऽपचासᱧपैयाजीतत।एिहसँकम भेलापरदूनूक ेँ बरोबᳯरएबूझलजा \nएत।  \nगौआँजमाभऽगेलदेखबालेल।सारकबिहनोक ेँकहलगेलिनᱟनक े पᭃमेरहैलेलजेकोनोतरहकबेइमानीकगुंजाइस \nनिहरहै।खेलाशुᱨभेल।  \nजतेकताकतछलिनततेक  \nपैिडलमेलगबैतसारमहोदयसाइᳰकलदौड़ेलिन।मुदाटहलूतऽिनपᱫा।जाबतओए कमोहारटपिथताबतटहलूएक \nचᲥरपूराकऽलेलिन।  \nसाइᳰकलआपएरेदौड़चलैत  \nरहल।अ᭠तमेसारमहोदयपूरेतीनसौटाकाहाᳯरगेलाह।  \nओजेहमरागामसँपड़ेलासेफ े रघुᳯरकएकिहयोनिहएएला।टहलूदासकएिहगुणकजानकारीगामोमेबᱟतोलोकक ेँ\nनिहछलैक।  \nआबतऽिहनकरगुणकबखानसबतᳯरहोमएलागल।डाकिवभागिहनकादौड़हाकनोकरीदेबालेलतैयारभऽगेलआ \nएिहआशयक े िचट \n◌्ठीसेहोिहनकापठा  \nदेलकिन।मुदाईअ᭭वीकारकऽदेलिखन।  \n“उᱫम खेती, म᭟यम बान, अधमचाकरी, भीखिनदान”  \nबलाफकराजेरटनेरहिथ।ओकोनोदशामेचाकरीनिहकरताह। निहए क े लिन।  \nएहनमहानछलाहटहलूदास।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n18 \n \nq \n \n  \n  \n  \n5. िचलमसᲂट भाइ  \nमूलनाम  : क े वलराउत  \nिपताकनाम  : बनारसीराउत  \nज᭠म ितिथ  : अ᭄ात  \nमृ᭜यु: करीबचालीससालपिहने।  \nउपलि᭣ध  : नामगुणकाजछलिनᱟनकर।िचलमसᲂटनामेपड़लिनजखनᱟनकािचलमसँबीत भᳯरधधराउठएलग \nलै।गामैकगजेरीसाᱟकअिभ᳖िमᮢ।गजेरी  \nसाᱟगाजाबेचिथआिचलमसᲂटकᳱनिथआतािहपरसᲂटलगाबिथ।सᲂटलगबैमेᳰकछुगोटेआरसंगदैतछलिखनमु\nदाओसबहमरासंकलनलेल  \nमह᭜वपूणᭅनिहछिथ।  \nएकबेरगाममेदूटाबबाजीएला।ईदूनूएकन᭥बरक े गँजेरी।ओ बरकᳱ पोखᳯरक पाकᳯर गाछ तर अपन आसन \nजमा लेलिन। एकटा गौआँक ेँ  चेला मुड़लिन, ओिह ᳰदनक बुतातीक जोगार सेहो क े लिन आ िचलम लेल गाजाक \nजोगार सेहो। अपनामे म᭭त ई दूनू लगलाह िचलम सᲂटए।  \nᳰकछु गौआँ िहनक िचलमक सᲂट देिख रहल छल। अित साधारण ᱨपᱶ ई  सब सᲂट लगा रहल छलाह। ओ \nᳯट᭡पणी क ै ए देलक- \n“अहाँ दूनूसँ नीक तऽहमर गौआँ िचलम धुक ै त अिछ, ओकर नामे पिड़ गेलैक िचलमसᲂट भाइ।” \nबबाजी सबक ेँ लगलिन जे गौआँ सब िहनकर िन᭠दा कऽरहल छिन। ओ िचलमसᲂटक ेँ बजबै लेल \nकहलिखन।  \nिचलमसᲂट बजाओल गेलाह। फोकट क े  गाजा आ तकर सᲂट – ई बात सोिचए कए ओ मुᳰदत भेल छलाह। \nतैयो अपन गुणक ेँ  नुकबैत बबाजी दूनूक ेँ ᳯटटकारी देलिखन नीकसँ सᲂट लगबै लेल। ओ सब पूरा दम लगा कए \nसᲂट िखचलिन तऽएक बेर कने दू-तीन आँगुर धᳯर धधरा उपर उठलैक । िचलमसᲂट िवन᮫ भावᱶ अपन िचलम \nसुनगौलिन आ लगला सᲂट खीचए। जेना जेना गाल धँसैत गेलिन तेना तेना धधरा उपर उठैत गेलै। अ᭠तमे पूरे \nहाथ भᳯर धधरा उᳯठ गेलै। एहन चम᭜कार तऽपिहने कोनो गौआँ निह  देखने छल। बबाजी सब तऽचᳰकत आ \nडराएल। ओिहमे एक गोटे दोसरक ेँ कहलिखन- \n“एकरा चेला बना लेब ठीक रहत।” \nिचलमसᲂटक ेँ  गाजा चᳰढ़ गेल छलिन। ओ उनटे ओिह बबाजीक ेँ भᳯर पाँज कऽधेलिन आ बजलाह-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n19 \n \n“रौ सार, िचलम सᲂटैक लूᳯर तऽछौक े  निह, हमरेपर गुᱧआइ करमे? हमरा चेला बनेमे? ढहलेल निह तन। \nचल, आइसँ तो दूनू हमर चेला बिन जो आ हमर नोकर जकाँ काज कर । साँझुक पहर हम तोरा दूनूक ेँ िचलम \nसᲂटैक लूᳯर िसखाएल करबौ।” \nआब तऽदूनू बबाजीक बोलती ब᭠द। कᱟना अपनाक ेँ  छोड़ा कए ओ दूनू नाङᳯर सुटकबैत गामसँ भगलाह।  \nिचलमसᲂट भाइ अपना काजमे अि᳇तीय छलाह। इलाकामे करीब दस ग ामक बीच ᱟनकासँ हाथ िमलबै \nबला ᳰकयो निह भेल छल।  \nq \n \n  \n  \n  \n6. न᭍क ू  पहलमान  \nमूल नाम : परमेसर यादव  \nिपताक नाम : शीतल यादव  \nज᭠म ितिथ : अ᭄ात  \nमृ᭜यु: सन उनैस सौ बेरासी साल  \nउपलि᭣ध : न᭍क ू  कने नᳰकआइत छलाह बजबामे तᱶ ई नाम भेलिन। ᱟनका हनुमा नजीक सराप आ \nआशीवाᭅद छलिन जे कोनो क ु᭫ती खेलामे पिहल दू बेर तोरा हारए पड़तौ। जखन तᲂ दू बेर हाᳯर जेमे तखन तेसर \nबेर क े हनो पहलमानसँ िभरमे, िजतबे करमे, से ओ साᭃात भीमे ᳰकएक  निह आिब जाथु। बूिझ ले हम अपनिह \nतोरा शरीरमे ᮧवेश कऽजेबौ।  \nई बात ककरᱟ निह बूझल छलैक ᱟनकर बाबूजीक े ँ छोिड़। साधारण िभड़᭠तमे हाᳯर-जीत चिलते रहैत \nछलैक। लोक एतेक ठेकान निहए करैत छल जे कोना दू बेर हारलाक  बाद न᭍क ू  िनि᳟ते तेसर बेर जीत जाइते \nछिथ।  \nएक बेर दरभंगा राजक पोसुआ क ै लू पहलमान हमरा गाम ᳰदससँ जाइत  छला। ᱟनका गुमान जे पूरा \nिजलामे ᱟनकासँ हाथ िभरबै बला ᳰकयो निह छिन। ई गप तािह ᳰ दनक छी जिहया मधुबनी िजला निह बनल \nछलै आ दरभंगे िजलाक सविडिवजन छलै। हमरा गाममे ᳰकयो अगᱫी छ ᲅड़ा ᱟनका ᳯटटकाᳯर देलक जे गामक \nन᭍क ू पहलमानसँ एक बेर हाथ िभरा लेिथ। पिहने तऽओ अपन ᮧित᳧ा  बूिझ एकरा अनठबए चाहलाह मुदा \nगौआँक िजदपर अखाड़ामे उतᳯर गेला। न᭍क ू  सेहो उतरला आ हनुमानजीक ेँ  ᭭मरण क े लिन।  \nखेला शुᱧ भेल। क ै लू आ न᭍क ू  अखाड़ामे चᲥᳶघ᳖ी कटैत आ एक दोसरा पर दाओ बजारैक चे᳥ामे लागल। \nᳰकयो दोसराक देहमे सᳯट निह रहल छल। आ ᳰक न᭍क ू  ᳰकछु क े लिन आ ᭃणेमे क ै लू िचत, न᭍क ू ᱟनका छातीपर \nसवार। लोक अकचकाएले रिह गेल। तालीपर ताली परए लागल। क ै लूक ेँ  ᳰकछु बुझाइये निह रहल छलिन जे कᳱ \nभेलै, कोना भेलै, कोन दाओ लगलै जकर ओ स᭥हार निह कऽसकला।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n20 \n \nदूनू पहलमान उठलाह, देह झाड़लिन, हाथ िमलौलिन आ अपन अपन ग᭠त᳞ ᳰदस िवदा भेला।  \nन᭍क ू जीत गेलाह मुदा ᱟनका एकर कोनो गुमान निह छलिन। ᱟनक ा बूझल छलिन जे अिगला दू क ु ᭫ती \nᱟनका हारबाक छिन। ओ अपनाक ेँ किहयो महान निह कहलिन, ई ᱟनकर न᮫ता छलिन।  \nq \n \n  \n  \n  \n7. पि᭛डतजी  \nमूल नाम  : राधाक ृ ᭬ण िम᮰  \nिपताक नाम : ल᭯मण िम᮰  \nज᭠म ितिथ : उनैस सौ पचास सालक फगुआ ᳰदन।  \nउपलि᭣ध : हमरा गामक एकमाᮢ ᮩाᳬण पुरोिहत पᳯरवार, पि᭛डतजी खाली नामेसँ पि᭛डत छिथ। \nिहसाबᱶ Ბठा छापे रिह गेला। भᳯर गामक जजमिनका स᭥हारै लेल भािगनक ेँ  बजा अनलिन। अपने ओकरा संग \nखाली नᲂत खेबा लेल जाइ छिथ।  \nमुदा पि᭛डतजी अि᳇तीय भैए गेलाह। ई भेल ᱟनक अ᭞भुत गुणक कारण।  ओ मᳲहसलेट भऽगेला। \nमहᱭसपर बैसल बाधे बाध बौआइत रहबामे ओ ककरो कान काᳯट सक ै त छिथ। बᲬᳲहसँ ओ महᱭसपर जे चढ़ए \nलगलाह से एखन तक कइए रहल छिथ। महᱭसे पोसब ᱟनक मु᭎य ᳞वसाय  भेलिन। एकटा ᮩाᳬण क ु लमे ज᭠म \nलइयो कए ओ कोनो यादव पᳯरवारसँ बेसी दूधक ᳞ापार क े लिन आ ओिहना कोनो यादव पᳯरवारसँ बेसी पािन \nदूधमे िमलबैत रहला। तैयो िहनक दूधक िबᮓᳱ कम निह भेल। महᱭस क खरीद िबᮓᳱ क े लिन, ओकर दवाइ दाᱨ \nसेहो बुझैत छिथ आ सब तरहᱶ महᱭसक िवशेष᭄ ᱨपᱶ इलाकामे ᮧिस᳍ छिथ। िहनका ᮧसादᱶ कतेक महᱭस क ᱶ  ᮧाण \nबचलै। ᭣लॉक क े  मवेसी डाकदर सेहो िहनकर ᭄ानक ᮧशंसा करैत छिन।  \nपि᭛डतजी एकटा आर गुण लेल ᮧिस᳍ छिथ– आशीवाᭅद देबाक िहनक श᭣ दकोष िब᭨क ु ल अलग \nअिछ। ‘जीबू जागू ढनढन पादू’ तऽ िहनकर तᳰकया कलाम अिछ मुदा जखन ᳰकयो कोनो तरहक छोट पैघ गलती \nकऽ बैसैत अिछ तखन िहनक मुह सँ बहराएल श᭣द िव᳡क कोनो कोष म े भेटऽ बला निह। आ सुनिनहार क े हनो \nमोट चामक बनल रहओ, कान मूनिह पड़ैत छैक। ओ आशीवाᭅद-वषाᭅ लोकक धैयᭅक परीᭃा सेहो लैत छैक। आ जे \nकने अधीर भेल तकरा तऽ भूलुि᭛ठत भेनिह क᭨याण।  \nमहᱭसक संग संग ई गायक ᳞ापार सेहो करैत छिथ। गाय दरबᲯापर  पोसैत कमे छिथ, खाली खरीद \nिबᮓᳱक काज हाटपर करैत छिथ। मᳯटकोरबा गामक हाटपर मरदुआ ᳯर क ै ल गाय स᭭त दामपर कᳱनैत छिथ, \nओकरा दस ᳰदन नीक जकाँ खुआ िपआ कए आ जिहना आइकािल लोक क े श रंगैत अिछ तिहना नवका तरीकासँ \nरंग चढ़ा कए कारी गायक ᱨपमे दु᳖ा-ितगु᳖ा दाममे बेिच लैत छि थ। बेचबा काल ᭟यान रखैत छिथ जे ᮕाहक \nबेस दूरक इलाकासँ रहए। लग पासक ᮕाहकक ेँ ओ कारी गाय निह बेचैत छिथ। एक दू बेर गौआँक ेँ  सर स᭥ब᭠धीक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n21 \n \nमारफत सुनबामे एलै जे मासे ᳰदनक भीतर गायक रंग बदलए लगलै। म ुदा ई िशकाएित सीधे पि᭛डतजी लग \nᳰकयो निह पᱟँचेलक। आशीवाᭅद-वषाᭅ मे िभजबाक डर जे रहैत छैक।  \nएखन तक पि᭛डतजी बेदाग अपन ᳞वसायमे लागल छिथ।  \nq \n \n  \n  \n  \n8. ल᭥बोदर  \nमूल नाम : दᳯरᮤ नारायण झा  \nिपताक नाम : पलटू झा  \nज᭠म ितिथ : अ᭄ात  \nमृ᭜यु: पाँच वषᭅ पिहने \nउपलि᭣ध : ल᭥बोदर नाम गुण पैघ उदर बला छलाह। हमᱠँ देखने िछऐिन ᱟन कर शरीर। क᭛ठसँ डाँड़क \nबीच माᮢ एक ितहाइमे छाती आ दू ितहाइमे ल᭥ब उदर। से कोनो पैघ धोिध फ ू टल निह, सपाट। आइ कािल \nहीरो सब िस᭍सपैक चमकबैत रहैत अिछ मुदा ल᭥बोदरक े ँ छातीआ पाँजरक सबटा हाड़ लोक सौ मीटर दूरोसँ \nगिन सक ै त छल। ᱟनका बुझलो निह छलिन जे ई शारीᳯरक सौ᳧वक िवशेषता िछऐ।  \nवृिᱫएँ ल᭥बोदर मरणोपरा᭠तक सं᭭कार करबैत छलिखन।आ पोखᳯरपर भोजन करब ᱟनक एिह वृिᱫक \nअंश छल। मुदा एक बेरक िख᭭सा जे बूढ़ लोक कहैत छिथ से अ᭞भुत छल ।  \nल᭥बोदर अपन जजमिनकामे कोनो गाम गेल छलाह। ओतए चूरा-दही भोज छलैक। इ᭠तजाम तऽठीक े  \nछलैक मुदा िहनका सबिहक भोजन बेर ᳰकछ ु क ु ᳞व᭭थाक कारण दही कने कम पिड़ गेलै कारण पोखᳯर पर \nसामान िहसाबे सँ पठाओल गेल छलै। ल᭥बोदर लगलाह अखरा चूरा फा ँकए। जाबत घरवारी दहीक ᳞व᭭था \nक े लिन ताबत ई करीब पाँच सेर चूरा सधा देलिखन। आब हाल ई छल  जे जाबत दही आबए ताबत िहनका \nपातमे चूरा सिध जाए, ई छु᭒छे दही सुड़किथ आ तकर बाद फ े र अ खरा चूरा फाँकिथ। ई अपना दूनू कात \nमाᳯटपर चे᭠ह दऽकए आन लोकक ेँ  उᳯठ जेबाक संक े त देलिखन आ अपने खाइते रहलाह। जखन करीब एक बोरा \nअखरा चूरा आ चाᳯर तौला दही सधा देलिन तखन घरवारी हाथ ज ोिड़ कए ठाढ़ भऽगेलिखन। तैयो ई ढकार \nनिहए लेलिन मुदा पᳯरि᭭थितक ेँ  बूिझ घरवारीक ेँ  किह देलिखन- \n“अहाँ पार उतᳯर गेलᱟँ, हम आब तृ᳙ छी।”  \nएतबा किह ओ उᳯठ कए हाथ धोलिन, पान सुपारी लेलिन आ दस ᳰक लोमीटर टहलैत टहलैत गाम आिब \nगेलाह। ᳰकयो कखनᱟ ᱟनकर पेट उठल ᳰक फ ू लल निह देखलक। अिगला  ᳰदन ल᭥बोदर फ े र कोनो भोज खेबा \nलेल तैयार। िहनक े  भोजन देिख ने ᳰकयो फकड़ा बनौने छल – \nपाँच पसेरी अखरा चूरा, दही छाँछ भᳯर जलखै जकरा   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n22 \n \nकᳱ हैत चटने पाभᳯर जोड़न? ऊ ँ टक मुहमे जीरक फोड़न ! \n  \nहमरा अपना गाममे ᱟनका क े  खुअिबतए? मुदा ओ पᳯरि᭭थितक ेँ  बुझैत छलिखन आ गामक भोजमे किहयो \nछूटल घोड़ा जकाँ ᳞वहार निह क े लिन।  \nहमरा गाममे ᳰकएक ककरो बूझल रहतैक जे िगनीज बुकमे ᱟनकर नाम र ेकॉडᭅमे िलखिबतए। हमसब एिह \nगौरवसँ चूᳰक गेलᱟँ तᱶ हम िनयारल जे अपन संकलनमे ᱟनकर चचाᭅ जᱨर करब।  \nq \n \n  \n  \n  \n9. नटवर लाल  \nमूल नाम : जय᭠त क ु मार लाल दास  \nिपताक नाम : िशव मोहन दास  \nज᭠म ितिथ : सन उनैस सौ अठतालीस क े  चौरचन ᳰदन  \nउपलि᭣ध : नटवर लालक िपता अ᭨प वयसमे मᳯर गेलिखन। माताक एकमाᮢ स᭠ तान ई गामक िबगड़ल \nछᲅड़ा सब क े  संगितमे फ ँ िस गेलाह। य᳒िप हमरा गाममे बीएक अ सफलताक बाद सब गाᳶजयन अपन \nिधयापूताक ेँ ᭭क ू ल जेबासँ परहेज करबए लागल मुदा जय᭠त क ुमार लाल दास ᭭क ू ल गेला जिहना ᳰक िहनका \nटोलक ᳰकछु आर बᲬा सब करैत छल। कᱟना अठमा तक घुसकला तकर  बाद हाथ उठा देलिन।  \nबᲬᳲहसँ िहनकामे िवशेष लूᳯर छलिन लोकक े ँ  ठकबाक। पिहने तऽबᱟत ᳰदन तक माएक े ँ ठकलिन आ \nमᳯटकोरबा गामक हाटपर िझ᭨ली कचरी बतासा ल᭙डू खाइत रहला ह। तकर बाद अनकोपर अपन मंᮢक ᮧयोग \nक े लिन। ल᭥बोदरक िपितयौतक ेँ  जजमिनकामे भेटल रंगल धोती सब ई कामित टोलक लोकक े ँ ᳰकना दैत \nछलिखन, बेसी दामपर जे तोरा रंगक खचाᭅ बिच गेलᱟ, आ धोती बलाक ेँ किह दैत छलिखन जे रंगल धोती ᳰकयो \nनिह कᳱनत, ओ तऽध᭠य कᱠ जे हम एक गोटेक े ँ फ ु सला कए राजी क े लᱟँ। धोती बेचिनहार किहयो निह बुझलिन \nजे क े  ᳰकनलक आ कᳱनिनहार किहयो निह बुझलिन जे ककर धोती ई  ᳰकनलक। एही तरहे ँ पुरना ᳰकताब \nिव᳒ाथᱮसँ लऽ कए ओकरा नवका भावᱶ बेचिथ। एिह ᳞वसायमे िहनका  नीक आमदनी होमए लागल। अपने ई \nलील ᳯटनोपाल देल नीक धोती गंजी पिहरए लगलाह।  \nएिह बीच ᳰकशोर वयसमे ᮧवेश कᳯरते िहनक आदित सब िबगड़ए लागल । ई सुनसान गाछी िबरछी आ \nपटुआ क ु िसयारक खेतमे िशकार करए लगलाह। हाथमे पाइ रिहतिह छलिन से िशकार भेᳯटए जाइ छलिन। सब \nगाममे सब तरहक लोक होइ छै आ हमरो गाम एिहसँ बचल निहए छल। मुदा जखन एक गोटेक ेँ  ᳰकछु भऽगेलै आ \nओकर बाप िहनका तंग करए लागल िबयाह कऽलेबा लेल तखन ई पिहल बेर डरा कए गामसँ भािग गेला।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n23 \n \nछओ मास बाद घुरला तऽमाएक ेँ  सब बात बुझबामे आिब गेल छलिन। ओ बेचारी नीक र᭭ता धेलिन आ \nिहनकर िबयाह करा देलिखन। नटवर लाल प᳀ीमे रिम गेला। साल े साल पुᮢ र᳀क बरखा होमए लागल। तेरह \nसाल पुरैत पुरैत िहनका लग छोट पैघ तेरहटा बᲬा छल– एकछाहा पुᳲ᭨लग। घरमे जगह तऽनिहए छलिन, \nबुतातोपर आफत आिब गेलिन। ताबत माताराम उपरक र᭭ता धेलिन आ  ई लगला पु᭭तैनी जायदादक े ँ बेिच \nगुजर चलबए।  \nएिह बीच िहनकर भा᭏य जागल जखन मािᮢकक एक गोटे बᱹक मनेजर बिन कए राजनगर एलिखन। \nिहनकर दुदᭅशा देिख ओिह बेचाराक ेँ  दया लािग गेलै आ िहनका बᱹकमे चपरासीक नोकरी भेᳯट गेलिन। आब  कᳱ \nछल? राित ᳰदन िहनका आ᭑गनसँ माछक सुग᭠ध उठए लागल।  \nबᱹकमे पᱟिच नटवर लालक ेँ अपन असली ᱨप देखेबाक अवसर भेᳯट गेलिन। हमरा गामसँ राजनगर दस \nᳰकलोमीटर। ताबत ने रोड नीक भेल छलै आ ने टे᭥पूक चलन भेल छलै।  ई लोकक ेँ  फ ु िसया फ ु िसया बᱹकमे खाता \nखोलबौलिन आ तकर बाद ओकरा सबक े ँ  लघु बचत योजनासँ जोᳯर िन᭜य साँझमे एकटकही दुटकही, जकरा \nजेहन जुड़ै, से जमा करए लगला। पासबुक बिन गेलै मुदा सबटा पा सबुक ई अपनिह संग राखिथ। लोकक े ँ \nिव᳡ासमे लेने। जᱨरित पड़लापर सौ पचास उधार सेहो दऽदैत छलि खन ई किह जे बᱹकसँ लोन भेटलᱟ। लोक \nलोन सधबए लागल आ अिगला ᳰक᭭त उठबए लागल।  \nएिह बीच ई गामक संिचत टाका िनजी काजमे लगाबए लगला। पासब ुकपर ᳰकछु चढ़ै निह। लोकक ेँ ᳰकछु \nबुझबामे अबै निह। ᮧायः पाँच साल तक ई खेला चलैत रहल। ᳰ कयो यᳰद किहयो पासबुकक चचᲃ करए तऽई \nबह᳖ा बना देिथ जे बᱹकमे राखल छै। दश ᳰकलोमीटर िबना कोन ो साधन क े  चिल कए जाएब कᳯठन छलै आ \nलोक अनठा दैत छल।  \nएक बेर ककरो बेटीक िबयाह लेल पाँच हजार टाका िनकासी करबाक  जᱨरित भेलै। ओकरा िहसाबᱶ \nजतेक टाका ओ जमा करैत गेल छल ओिहसँ पाँच हजार जᱨरे उठाओल  जा सक ै त छलै। नटवर लाल ᳰकछु ᳰदन \nटालमटोर करैत रहला। मुदा बेटी बला कते ᳰदन मािनतए? अ᭠तम े हाᳯर कए ओ एक ᳰदन पᱟँिच गेल राजनगर \nबᱹक।  \nतकर बाद जे हेबाक छलैक सएह भेलै। सबटा भेद खुिज गेलै आ बेटी बलाक खातामे माᮢ अढ़ाइ सौ टाका \nभेटलै। गामक ᮧायः सब क े  टाका डुबलै। सब अपन कपार पीट कए रिह गेल।  \nनटवर लालपर िवभागीय कारवाइ भेलिन, ओ जेल गेला। एिह बीच त ेरह पुᮢ सेहो बढ़ैत गेलिखन आ \nसᲅसे भारतमे िछिड़या गेलिखन। ᱟनका लोकिनक लेल बापक पापक बी च गाममे रहब कᳯठन भऽगेलिन। प᳀ी \nसेहो अ᭭व᭭थ रहए लगलिखन आ करीब चाᳯर सालक बाद ᭭वगᭅ गेलीह।  पेरोलपर आिब नटवर लाल प᳀ीक \nसं᭭कार क े लिन।  \nकरीब सात साल जेलमे सरलाक बाद ओ गाम घुरला। मुदा ᱟनका मुख रापर कोनो ᭏लािनक भाव किहयो \nनिह एलिन। एखन गामे रहैत छिथ आ बेटा सबहक पठाओल टाकापर गुजर करैत छिथ।  \nकोिशश तऽओ एखनᱟ करैत छिथ लोकक ेँ ठकबाक, पुरान आदित जे छिन, मुदा आब लोक िहनका चीि᭠ह \nगेल अिछ से िहनका निह सुतरै छिन।  \nq \n \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n24 \n \n  \n10. झलकᳱ देवी  \nमूल नाम : अ᭄ात, सब ᳰदन लोक ओकरा एही नामसँ जनैत छैक।  \nिपताक नाम  : रतन सदाए  \nज᭠म ितिथ : ठीकसँ निह बूझल मुदा हमर समवय᭭क े  अिछ झलकᳱ।  \nउपलि᭣ध : झलकᳱ अपन माए-बापक एकमाᮢ स᭠तान। बᲬेसँ कने गौरवाह। किह यो कोनो समवय᭭क \nछᲅड़ाक ेँ  गुदानलक निह। िबयाह भेलाक बाद एतिह रिह गेल। पित घर-जमाए बिन गेलिखन।  \nझलकᳱ सु᳖ᳯर अिछ एखनᱟ। जखन ओ यौवनक देहᳯरपर डेग देलक तखन  गाममे बᱟतोक ेँ  मोन डोललै। \nकसल देह, सुगᳯठत बाँिह आ यौवनक अ᭠य सब लᭃणसँ युᲦ जखन ओ अ᭨हर भावᱶ बाध ᳰदस जाइत छल तखन \nहमरा उमेरक छᲅड़ा सब ओकर पछोड़ धऽलैत छल। ओकरा लेल धन सन। एक बेर चौरमे रहमतबा कने नजदीक \nआिब गेलै, झलकᳱ पाछू घूिम ओकरा तेहन चाट मारलक ै  जे ओ ठामिह  खिस पड़ल, दाँती लािग गेलै। तकर \nबादसँ हमरो सबक ेँ  बूझल भऽगेल आ झलकᳱ अपनᱟँ आ᳡᭭त भेल जे ᳰकयो ओकरा देहमे िभरब ाक साहस निहए \nकरतै।  \nहम जखन ᳰद᭨ली चिल गेलᱟँ तखनुक घटना िथक। झलकᳱ एकसᳯरये छ ल घरमे। एिह बातक फाएदा उठा \nमᳯटकोरबा गामक भूतपूवᭅ मुिखयाक बेटा अपन एकटा उ᳎ंड संगीक संग ओकरा घरमे ᮧवेश क े लक बला᭜कारक \nउ᳒े᭫यसँ। मुदा चल गेल यमलोक। झलकᳱ किचया हाँसूसँ दूनूक े ँ  दू टुकड़ी कऽदेलक ै  आ घरेमे गाᳯर देलक ै । ओतबे \nनिह, शोिणत लगले कपड़ामे राितएमे हाँसू हाथमे लेनिह सᲅसे टोलम े िचकᳯर कए किह देलक ै  जे ᳰकयो यᳰद \nगवाही देतै तऽओकरो यमलोक जाए पड़तैक। तकर बाद पोखᳯरमे नहा  लेलक, हाँसू धोलक आ आिब कए \nिनि᳟᭠त भऽकए सूित रहल।  \nओकर एिह धमकᳱसँ कानूनक काज तऽᱧᳰकतै निह। अिगला ᳰदन थाना  पुिलस ओकरा ओिह ठाम पᱟँिच \nगेलै। झलकᳱ घरसँ बहराएल तऽगरदिनमे सातटा किचया हाँसूक माला पिहरने। एहन रौᮤ ᱨप तऽपुिलसो \nकिहयो निह देखने छल। दूनू पुिलस दरोगाक पाछू सुटᳰक गेल जेना  मरखाहा साँढ़क ेँ अबैत देिख छोट बᲬा \nमाएक पाछू सुटᳰक जाइत अिछ।  \nककरो िह᭥मते निह होइ ओकरा लग जेतै, आ ᳰक घरमे ᳰकछु सचᭅ करतै। दरोगा ओकरा पुछलक ै- \n“तᲂ राितमे ककरो खून क े लही?” \nझलकᳱ िनडर भावᱶ उᱫर देलक- \n“एखन तऽदुइएटा क ेँ  कटलइयैए, जँ छᲅड़ा सब आबᱟ निह सीखत तऽदू सैइयोक े ँ  काᳯट देबै एही किचया \nहाँसूसँ। जकरा जे करबाक छैक से कऽिलअए। हम ने कतᱟ जेबै आ ने कक रो अपना देहमे हाथ लगबए देबइ।” \nदरोगा मुि᭫कलमे पिड़ गेल। ओ दूटा िसपाही लेने आएल छल जे खूनीक ेँ हथकड़ी लगा कए िघचने आओत \nथाना, जेना ओ सब ᳰदनसँ करैत आएल छल। एहन काली माइसँ भेँ\nट हेतै तकर सपनोमे कोनो अ᭠दाज निह छलै। एक े टा उपाय छलै जे मिहला पुिलस बजाओल जाए निह तऽई मौगी कᳱ कऽबैसत से निह जािन।  \nदरोगा हेडᲤाटᭅरक ेँ  फोन लगेलक आ ओतिह बैसल रहल, झलकᳱ चल गेल आ᭑गन अपन काज क रै लेल। \nककरो िह᭥मत निह भेलै ओकरा आ᭑गन ढुक ै  क े । करीब तीन घंटाक बाद मधुबनीसँ जीपपर सवार चाᳯरटा  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n25 \n \nमिहला पुिलस एलै। ओ सब जखन झलकᳱक ेँ  हथकड़ी लगा पकड़ै लेल गेलै, झलकᳱ ओकरो सबक ेँ  डाँᳯट देलक ै  आ \nहाथ तेना ने झटᳰक देलक ै  जे एकटा मिहला पुिलस खिसए पड़ल। ओ बेपरवािह ओिह चाᱨसँ पुछलक ै - \n“तᲂ सब मौगी छᱶ ने। कह जे यᳰद राितमे ᳰकयो तोहर इᲯत लूटै लेल तोरा लग पᱟँचतौ तऽकᳱ \nकरबही? अपन बचाव करमे, ओकरा पाठ पढ़ेमे ᳰक उतान भऽकए पिड़ रहमे?” \nसब सकदम। ककरो कोनो जबाबे निह फ ु रा रहल छलै झलकᳱक ᮧ᳤क । जबाब फ ु रेबो करतै तऽकोन \nभाषामे झलकᳱक ेँ  उᱫर देतै? बड़ी कालक नाटक क े  बाद झलकᳱ अपनिह मोने थाना िवदा भेल। ᳰकयो ओकरा \nदेहमे निहए िभड़लै। आगू आगू झलकᳱ, ओिहना सातो किचया हाँसूक हँसुली पिहरने, क े श खूजल, उिड़याइत, आ \nपाछू दरोगा िसपाही आ ᳰकछ ु  गौआँ सब। िजनकर बेटा कटलिन ितनका लोक एखन तक कतᱟ निह देखलक।  \nझलकᳱ हाजतमे ब᭠द भेल, फ े र मधुबनी पठा देल गेल। मोकदमा चलल ै मुदा सरकारी ओकᳱल कोनो \nतरहक सा᭯य जुटेबामे असमथᭅ रहलाह। पूरा गाम झलकᳱक समथᭅनमे जुᳯट गेल। छओ मासक बाद झलकᳱ बरी \nभेल आ गाम घुᳯर आएल।  \nपिछला पंचायत चुनावमे झलकᳱ िनᳶवरोध सरपंच चूनल गेल। आब ओ ᭣ल ॉकपर आ इलाकामे झलकᳱ \nदेवी नामे ᮧिसि᳍ पािब रहल अिछ। एखन गामक पंचैतीपर ओकर र ौᮤ ᱨपक ᮧभाव झलक ै त रहैत छैक। फल ई \nजे अपराधो कम भेलैए।  \nहम सब लािग गेल छी ᮧयास मे जे अिगला िवधान सभा चुनाव मे झलकᳱ क ᱶ  एमएलए बना पटना पठाबी \n। हमरा सबहक िवधानसभा ᭃेᮢ अनुसूिचत जाित लेल आरिᭃत छैक े  ।  ᭣लॉक पर ओकर लोकिᮧयता देखैत ई \nल᭯य अस᭥भव निह बुझाइत अिछ । ओ अपनᱟँ एिह ᳰदस ᭟यान देलक  अिछ आ ᳰकछु पढ़ब लीखब शुᱨ क े लक \nअिछ।  \nगामक लोकक कहब छैक जे झलकᳱ साधारण मिहला निह, कालीक अव तार अिछ। जखन ई मरत तखन \nएकरा सारापर काली मंᳰदर बनाओल जाएत।  \nq \n \n  \n  \n  \n11. राजा-रानी  \nहमरा गाममे एकटा एलाह राजा। आ हमरे गामक पुᮢी भऽगेलिखन ᱟनकर रानी। एतए िहनक मूल नाम, \nज᭠म ितिथ आᳰदसँ हमरा सबक ᱶ  सरोकार निह अिछ, माᮢ िहनक अ᭞भुत चᳯरᮢ लीख रहल छी जे िहनका दूनूक ेँ  \nवा᭭तिवक अथᭅमे हमरा गामक पू᭔य राजा-रानीक ᱨपमे ᭭थािपत कऽद ेलक आ इलाकाक अ᭠य गाम सबमे सेहो \nिहनकर ᭎याित बᱟत पसरल।  \nराजा तऽजिहना नाम तिहना ᱟनक िवशाल शरीर आ उदाᱫ चᳯरᮢ। ᱟनकर चᳯरᮢक ᮧशंसा सुिन बᱟतो \nक ुमाᳯर क᭠या अपन भा᭏य अजमौलिन मुदा राजाक ेँ  तऽएक े टा पिस᳖ पड़लिन। भऽगेल राजा आ रानीमे ᮧेम। से \nएहन ᮧेम जे लोकक ेँ  िव᳡ासे निह होइ। बूढ़ पुरान सब बाजए लगलाह-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n26 \n \n“हौ, ई कोनो साधारण ᮧेमी-युगल निह छिथ, जᱨर कोनो देव अंश  छिथ। गामक ई उᱫरदािय᭜व जे \nिहनका दूनूक रᭃा करए।”  \nबस, तिहना भेल। िहनकर आवास बनाओल गेल, सब तरहक सुख सुिवधा क इ᭠तजाम कएल गेल। पार \nबाँᳯट गौआँ सब िहनकर भोजन पठबए लागल। जिहया जकर पार होइ  ओ अपनाक ेँ  ध᭠य बूझए जे आइ ओकरे \nअ᳖-पािनसँराजा-रानी तृ᳙ भेलाह।  \nराजा-रानी एक दोसराक लेल ᮧाण दैत। रानी तऽअपनाक े ँ अित भा᭏यशाली बूझिथ जे सब ᳰकछु होइतो \nᱟनकर कोनो सौितन निह छलिन। बᱟतो लोक ᮧयास क े लक जे एको नजᳯर राजा अ᭠य क᭠यापर दऽदेिथ मुदा \nबेकार। राजा तऽरानीक ᮧित समᳶपत छलाह। आब ᱟनका एहन आ᭜मत ृि᳙ भेलिन जे ककरो अनका ᳰदस तकबो \nनिह करिथ।  \nजेना ᳰक ᮧक ृ ितक िनयम िछऐक, राजा-रानीक ᮧेमक फल भेल ᱟनकर तीन पुᮢ आ एक पुᮢी। पुᮢ लोकिन \nजेना जेना पैघ होइत गेलाह, अपन अपन ᳞वसाय स᭥हारलिन। बिच गेलिखन पुᮢी। ओहो तीᮯ गितए बढ़ए \nलगलिखन। रानीक ेँ िच᭠ता भेलिन एकर िबयाह कोना करौतीह। किहयो िबयाह निह करौलिन। अपने तऽतेहन \nराजक ु मारक ᮧेममे फ ँ सलीह जे िबयाहक ᮧ᳤े निह उठलैक। मुदा बेटी? \nरानीक ेँ  डर छलिन जे जवान बेटीक ेँ  देिख कतᱟ राजाक मोन डोिल ने जािन। मुदा राजा अपनिह अप नाक ेँ \nस᭥हारने रहलाह।  \nऋतुमासक समय पर बेटीक ेँ पुᱧषक जᱨरित भेलैक। ओ ए᭥हर-आ᭥हर तकलक। कतए जाएत? ओकरा  \nमाए-बापक ᮧेमक िख᭭सा तऽबूझल निह छलैक। ओ लागल ओही पुᱧषक च ाᱨ कात चᲥर काटए जे सबसँ लगमे \nओकरा भेटलैक। ओ िबसᳯर गेल जे ओ पुᱧष ओकर ज᭠मदाता छलैक।  \nपुᱧष अथाᭅत हमरा गामक राजा अपनाक े ँ  बᱟत स᭥हारलिन मुदा भावीक े ँ  क े  रोᳰक सकलए? ओ \nनवयुवतीक चािलमे फ ँ िसए गेलाह। ओकरा शरीरसँ उठैत मादक ग᭠ध  ᱟनका मदमᱫ कऽदेलक। ᱟनक संयमक \nबा᭠ह टुᳯट गेलिन। नवयुवतीक काम-िपपासा तृ᳙ भेलैक। ई दृ᭫य  रानीसँ नुकाएल निह रहलैक। रानी बजली \nᳰकछु निह मुदा बᱟत दुखी जᱨर भेलीह।  \nई घटना हमरा सबक ेँ देखल अिछ जे ओही राित रानी मᳯर गेलीह। राजा अपनाक ेँ दोषी मानए लगलाह। \nएिह नवयुवतीक ेँ अपन दोसर रानीक ᱨपमे ओ ᭭वीकार निहए कऽसकलाह आ एक मासक  भीतरे शोकसँ डूबल \nओहो शरीर ᭜याग क े लिन।  \nराजा-रानीक एिह अमर ᮧेमक िख᭭सा इलाकाक आनो गाममे लोक सबक ेँ बूझल छैक।  \nq \n \n  \n  \n12. अ᭠तमे \nएखनुक समय जकाँ यᳰद पिहने ᳯरयिलटी शो क े  ᮧचार भेल रिहतै आ हमरा गामक लोकक ेँ  ᳰकछु बूझल \nरिहतैक तऽ खुरचन ठाक ु र आिचलमसᲂट भाइ जᱨरे ᭭टेजपर िसनेमा ᭭टारक सामने अपन करतब देखा कए \nइनाम लूटने रिहतिथ। तिहना जँ ओिलि᭥पक आ अ᭠य खेल महो᭜सव  सबमे भाग लेबाक अवसर भेटल रिहतै आ \nᳰक मैराथनक ᮧचार भेल रिहतैक तऽक े  टहलू दासक ेँ  हरा सक ै त छल? आइ िम᭨खा ᳲसहक बदला टहलू दासक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n27 \n \nनाम लोक जिपतए। हमरा गामक नामे ओिलि᭥पक मेडल रिहतए। ल᭥ब ोदरक भोजनक खोराक जᱨरे िगनीज \nबुक ऑफ व᭨डᭅ रेकॉडᭅमे िलखा गेल रिहतै। िबग बॉस सन शो लेल बीए अित उपयुᲦ ᳞िᲦ होइतिथ, सब \nᮧितभागीमे झगड़ा लगा अपने जीत जइतिथ। यᳰद ᳰकयो ढंगसँ पैरवी क े ने रिहतै तऽᱟनका सरकारक क ृ िष \nपि᭛डत पुर᭭कार सेहो भेᳯट जइतिन। पि᭛डतजीक आशीवᭅचनक श᭣दकोष  यᳰद छिप गेल रिहतिन तऽ जᱨरे \nअपने सब हमरा गामक एिह िवभूितसँ पᳯरिचत भऽ गेल रिहतᱟँ। छप ेबाक ᮧयासमे लागल छी। ईहो अि᳇तीये \nहोएत से हमरा िव᳡ास अिछ।  \nफ ू लन देवीक ओतेक नाम भेलै मुदा हमरा बुझने साहसमे ओ झलकᳱक  पास᭑ग निहए होइतए। झलकᳱ \nएखन अिछए आ ओकरा बᱟत नाम कमेबाक छैक। हमᱠँ एिहमे ओकर म दितमे लािग गेल छी। जे समय बीत गेल \nसे समय तऽघुराओल जेतै निह, वतᭅमानक े ँ  तऽसुधारी। जिहया झलकᳱ एमएलए बिन जाएत तिहया हमर \nखकपितया गामक नाम अपनिह देश मे सबतᳯर ᮧचाᳯरत भऽ जेतै।  \nआब अपने सब बुिझए गेल हेबै जे हमरा गामक एिह र᳀ सभक फोटो ᳰ कएक निह देल गेल। ᳰदवंगत लोक \nसबक ेँ  फोटो अिबतै कतए सँ? िविभ᳖ कारणसँ बीए, नटवर लाल आ पि᭛डतज ी फोटो निह िखचौलिन। झलकᳱक \nफोटो तऽ छैक मुदा एखन ओ फोटो छपबए निह चाहैत अिछ। ओकर ल᭯ य पैघ छै। फ ू लन देवीपर िसनेमा बनलै \nतऽ झलकᳱ पर ᳰकएक निह? जखन झलकᳱ एमएलए बिन जाएत तखन अपनिह ओ ई काज कऽ लेत। ओकरो पूणᭅ \nइ᭒छा छैक जे गामक नाम उजागर होअए। एकर तैयारी लेल ओकर जत ेक ᮧोᮕाम होइत छैक तकर भीिडयो \nबना कए हम सब रखने जाइ छी। हमरा आशा अिछ जे किहयो ओकर उपयोग झलकᳱपर िसनेमा बनौिनहार \nकरबे करता।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nरबी᭠ᮤ  नारायण िम ᮰ - दूटा  आलेख , दूटा  लघुकथा  आ उप᭠यास  नम᭭त᭭यै (आगाँ) \n  \nरबी᭠ᮤ नारायण िम᮰  \nरबी᭠ᮤ नारायण िम᮰क  \nदूटा आलेख  \n  \nई समय ककरो निह  \nहम ᭫यामा भगवतीक दशᭅनक हेतु गेल रही। महाराजा रामे᳡रक िचत ापर बनल ओिह भ᳞ मि᭠दरक अ᭞भुत सौ᭠दयᭅ \nअिछ। टुह-टुह ᳲसदुᳯरआ रंगमे रंगल मि᭠दरक दिहना कात पोखᳯर अिछ जकर जमकल पािनमे हाथ देलासँ ᭭व᭒छता बढ़क बदला \nघᳯट सक ै त अिछ। मोन पिड़ गेल जे जखन सी.एम. कालेज दरभंगामे िव᳒ाथᱮ रही तँ एᳯठ ठाम आबी, भगवतीक दशᭅनक बाद \nपोखᳯरक घाटपर बैसल करी। ओिह समय पोखᳯरक हालक बेहतर छल।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n28 \n \n᭫यामा मि᭠दरमे माँकालीक भ᳞ मूᳶत ओिहना चमकै त, दमक ै त छल। भᲦगणक ᮰᳍ा ओिहना वा ᳰक पिहनᱟँसँ बेसी \nबुझाइत छल। मि᭠दरमे कै ठाम भᲦसभ पूजा पाठमे त᭨लीन छलाह।  \n“िमिथलेश रमेश᭭य िचतायं सुᮧिति᳧त। ᭫यामा रमे᳡रीपातु रमे᳡र क ु लोᮤवान्।” \nमि᭠दरक मु᭎य ᳇ारपर िलखल उपरोᲦ ᳣ोक कतेक बेर पढ़ैत रहलᱟँ।  \n᭫यामा मि᭠दरक बाहर आ अंदरमे ᮧसादक िवᮓय होइत अिछ। अ᭠दरे मे ᮧसाद ᳰकनलᱟँ। भगबतीके ँ ᮧसाद चढ़ओलाक \nबाद कनीकाल ओतिह बैिस गेलᱟँ। कनी कालक बाद बाहर भेलापर ᳲ चता भेल जे ᮧसादक ेँ  बानरसँ कोना बचाबी कारण एकबेर \nएिहना ᮧसाद चढ़ाकए िनकलल रही ᳰक एकटा बूढ़बा बानर कहाँसँ  दौरल आएल आ ᮧसाद लुᳯट लेलक। हम अबाक देखैत रिह \nगेल रही। अ᭭तु, ᮧसादक ेँ  अंगाक अंदर कᱟना कए नुकौलᱟँ। बाहर आगू बढ़लापर चाᱨकात को नो-ने-कोनो महराजक िचतापर \nबनल मि᭠दर सभक ेँ  देखैत मोनमे दरभंगा महराजक अकूत संपिᱫ आ ओकर अप᳞यपर ᭟या न हठात चिल जाएब कोनो भारी \nबात निह। जँ एिह धनक उपयोग एतेक रास मि᭠दरक बजाए जनताक  क᭨याणमे खचᭅ कएल जाइत तँ लोक समृ᳍ होइत, आ \nमहाराजो यश᭭वी होइतिथ। मुदा जे हेबाक छल से भेल। महराजक  राज चिल गेल। बड़का-बड़का देबार सभ ढिह गेल। राजक \nहाताक अ᭠दरक जमीन सभ िबका गेल। आब ओिहठाम होटल अिछ, दोकान अिछ, सामा᭠य ᳞िᲦ सभक घर अिछ। ने वो रामा \nने वो खटोला। महाराजाक गौरब-गᳯरमाक बखान करए हेतु ढहैत, ढनमनाइत राज पᳯरसरक दुदᭅशा अ᭠तहीन भए गेल अिछ।  \n᭫यामा मि᭠दरक आस-पास बनल आओर मि᭠दर सभ कतेको बेर गेल छ ी। तᱶ ᳯर᭍सा पकिड़ सोझे शुभंकरपुर िबदा भए \nगेल रही। मोनमे होइत छल जे जँ महराज वा ᱟनकर सलाहकारक जन क᭨याणमे किनको ᱨिच रहैत तँ आइ िमिथलाक लोकक \nभिव᭬ये ᳰकछु आओर होइत।  \nकाली मि᭠दरसँ आगा बढ़लापर िमिथला िव᳡िव᳒ालयक िवशालकाय पᳯरसर आएल। दरभंगा महराजक ओिह महल \nसभकेँ सरकार अिधᮕहण कए ओिहमे िव᳡िव᳒ाल ᭭थािपत कए देलक। महरा जक राज-पाट नाम सभ चिल गेल। एतबो निह \nभेल जे वोिह िव᳡िव᳒ालयक नाममे महराजक नाम रहैत। मुदा भावी  ᮧवल। समय बलबान होइत अिछ।  \n“जो उ᭏या सो अ᭠तवे, फ ू ᭨या सो क ु मलाही  \nजो िचिनया सो ढही पड़े, जो आया सो जाही।” \nकबीरदासक उपरोᲦ कथन ᭟यानमे आिब रहल छल। संसारक िनयम अिछ  जेकर उदय भेल तकर अ᭭त होएत। समय \nरिहते जे ᳰकछु कए गेल वएह रिह जाइत अिछ।  \nिव᳡िव᳒ालयक दिहनाकात बदरंग भेल इ᭠ᮤपूजा ᭭थली आ तकर साम ने बड़ीटा खाली मैदान- िबना कोनो देखरेखक ᱶ । \nआ᳟यᭅक बात िथक जे एिह ऐितहािसक, सांसक ृ ितक धरोहरक रखरखावक उिचत ᳞व᭭था ᳰकएक निह भए रहल अिछ?  \nकनीक आगा बढ़ब तँ बड़का-बड़का देबार जे महाराजा सभ बना गेला ह, ओिहमे यᮢ-तᮢगाछ सभ जनिम रहल अिछ। \nदेबारक बीचमे बनल हनुमानजीक मूᳶतक ेँ लोक सभ पूजा करैत देखाइत। आ᳟यᭅक बात ई िथक जे िबना को नो देखरेखक ेँ एतेक \nपुरान देबार सभ अखनो ठाढ़ कोनो अिछ? \n᭫यामा मि᭠दरसँ शुभंकरपुर लौटबाक ᮓममे महराजी पूलसँ पिहने जा म लािग गेल छल। ᳯर᭍सा आगू निह बᳰढ़ सक ै त \nछल। संगिह साइकल, ᭭कू टर, ठेला, पैदलयाᮢी, कार आ पैदलया ᮢी तेना ने लदमलद भए गेलाह जे कनी काल लेल भेलैक जे \nआब एतिहसँ आपस होमए पड़त। पैरे जेबाक सेहो जगह निह बाँचल छल। चुप-चाप ᳯर᭍सा पर बैसल रिह जेबाक अितᳯरᲦ \nᳰकछु िवक᭨प निह छल।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n29 \n \nजाबत ओिह जामकेँ हᳯट जेबाक ᮧतीᭃा करैत रही ताबतेमे ᳰकछु गोटे “राम नाम स ᭜य है, सबका यही गᱫ है”बजैत \nएकटा मृतककेँ का᭠हपर उठौने ओतिह आिब कए अटᳰक गेलाह। ᱟनका पाछा- पा छा कतेको लोक चिल रहल छलाह जे मृतकक \nअि᭠तम सं᭭कारक हेतु वएह सभ बजैत चिल रहल छलाह।  \nकᱟना कए कनीक जाम खुजलै। उसास पिबते अि᭠तम याᮢापर िनकलल  वोिह मृतक आ तकरा का᭠ह देिनहार सभक े ँ \nलोक सभ आगा जाए देलक। महराजी पूल पार करैत वो सभ आगा ब ᳰढ़ गेलाह। हम ताधᳯर ᳯर᭍सेपर थामिह ᮧतीᭃा करैत रही \nजे आब लोक आगा बढ़त तँ ताब।  \n कनीक े  कालक बाद फ े र वएह ᭟विन। “राम नाम स᭜य है, सबका यही गᱫ है...।”  \nᳰकछु गोटे मृतककेँ का᭠ह देने छलाह। आगा आगा गोरहाक सुनगैत आिग, कोहा लेने क ᱫाᭅ आ तकर पाछा पाछा मृतकक \nमहायाᮢाक गवाह सभ राम नामक मिहमा गबैत आगा बᳰढ़ निह सकब ाक कारणᱶ ओिहठाम ठमᳰक गेल रहिथ। हम ᳯर᭍सापर \nरही आ ठीक हमरा सामाना᭠तरमे पीता᭥बरीसँ आवृत, गेनाक फ ू लसँ लादल वोिह मृतकक िन᭬ᮧाण शरीर छल। ओिह ᳰदवंगत \nआ᭜माकेँ मोने-मोन ᮧणाम कएल। ᳰकछु-ᳰकछु सोचाए लागल। मोन कनी ए महर ओमहर भेल। ताबे जाम कनी ढील भेलैक। ओ \nसभ राम नाम स᭜य है, सबका यही गᱫ है, बजैत आगा बᳰढ़ गेल।  आ हम ᳯर᭍सासँ महराजी पुलपर चᳰढ़ गेलᱟँ।  \nकनीक े  आगा पुलपर ᳯर᭍सा चढ़ले छल ᳰक फ े र वएह ᭟विन। राम ना म सᱫ है, सबका यही गᱫ है। ᳰकछु गोटे एकटा \nमृतकक शवयाᮢाक संगे राम नामक मिहमा गबैत आगा बᳰढ़ रहल छला ह। मृतकक फ ू लक मालासँ लादल चाᳯर गोटेक का᭠हापर \nआगा बᳰढ़ गेल। अगल-बगल कतेको लोक मूकदशᭅक छलाह जेना कोनो खास बात निह भेल हो। तरकारी वाली तरकारी बेिच \nरहल छल। माछक दोकानपर ओिहना माछक ख᭛ड िबका रहल छल। को न पर चाहक दोकानपर लोक चाह पीिब रहल छलाह। \nकतᱟ कोनो ᮧकारक आलाप, ᮧलाप निह। ᳯर᭍साबला ग᭡पक ᮓममे कह लक जे एिहठाम तँ िन᭜य एहने दृ᭬य रहैत अिछ। आगा \nबनल ᭫मशान घाटमे ओकर दाह सं᭭कार होइत अिछ।  \nसंभवत: मृत ᳞िᲦ सभ वृ᳍ छलाह जािहसँ वातावरणमे, संगे कᳯटहार ी गेिनहार लोकोमे कोनो भाव िव᭮लता देखबामे \nनिह आएल।  \nओिह ᳰदन साँझमे ओही सड़क बाटे फ े र जेबाक अवसर भेटल। हम सभ बᳯरआती जा रहल छलᱟँ। महराजीपुलसँ पिहने \nजाम लािग गेल छल। लोक ठसाठस भरल छल। हमरा आगा पाछा दो सर िबआहक बᳯरआती छल। लोकक ेँ  आगू पाछू घसकबाक \nर᭭ता निह भेᳯट रहल छल। सजल- धजल बरक कार ठामिह छल ᳰक आ गूसँ अबैत कोनो दोसर गाड़ी पᲂ-पᲂ’क आबाज करए \nलागल। क े आगा बढ़त, के पाछा जाएत, कोनो ठेकान निह। आधा  घ᭛टा धᳯर ई ि᭭थित बनल रहल। फ े र क े ना-ने-केना र᭭ता \nखुजल। लोकसभ आगा बढ़ल। हम अपन कारमे आगा बढ़लᱟँ। शेष बᳯ रआती, बर पाछा छुᳯट गेल छल, तथािप ओिहठाम ठाढ़ \nभाए ᮧतीᭃा करब उिचत निह छल। एᲥ े  ᳰदनमे एकिहठामसँ तरह तर हक दृ᭬य गुजᳯर गेल छल। राम नाम स᭜य है’सँ लए \nशहनाइक धूनपर नचैत गबैत जाममे थकमकाएल बᳯरयातीक धमाचौकरी देखएमे आिब रहल छल। मुदा ओही ᭭थानक \nचाᱨकात बैसल, ठाढ़ लोक सभ हेतु धिन सन। ने हषᲃ न च िव᭬मय  :। \nअसलमे कोनो घटना िवशेष अपने आपमे ताधᳯर कोनो माने निह रखैत  अिछ जाधᳯर हम ओिहसँ कोनो- ने-कोनो \nकारणसँ जुिड़ जाइत छी। ता᭜पयᭅ ई जे कोन व᭭तु हमरा क᳥ देत  आ ककरासँ सुख होएत ओ पूणᭅत: ओिह व᭭तु िवशेष वा घटना \nिवशेषक ᮧित हमर ᱨिखपर नभᭅर करैत अिछ। अ᭭तु, एकिह ᳰदनमे ᭫यामा मि᭠दरसँ शुभंकरपुरक म᭟य कतेको तरहक दृ᭬य \nदेखबामे आएल। कतेको पुरान घटना सभ ᭭मृित पटलपर फ े रसँ उिग आएल। ई समय ककरो निह अिछ। दरभंगा महराजक निह \nअिछ, आम आदमीक निह अिछ। मोन हो कᳯठआरी जाउ, मोन हो बᳯ रयाती भए जाउ। मुदा समय ठाढ़ निह रहत। भोर साँझमे \nबदिल जाएत। छोिड़ जाएत मोनक कोनो कनतोसमे एकटा आओर िनसा न जे ᳰदन भᳯरक घटनाक ᮓम देने गेल। काि᭨ह फ े र \nᮧ:काल ओिहना सूयᭅ उगताह, ᳰदन भᳯर ᳰकछु ने ᳰकछु होइत रहत , साँझ होएत। सभटा होएत, मुदा हमर अहाँक िजनगीक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n30 \n \nएकटा आओर ᳰदन कम भए जाएत। समयकेँ  कᳱ हेतै? ओ तँ एिहना आगू चलैत जाएत। गुजᳯर जाएब हम ओिहन ा जेना कतेको \nगुजᳯर गेलाह आ लोक राम नाम स᭜य है..., कहैत महराजीपूलक एिह पारसँ ओिह पार भए जाएत।q \n२/११/२०१७  \n  \n \n \n \n  \n  \n  \nघमंड  \nजीवनमे बᱟत रास अनुभव होइत रहैत अिछ। िन᭜य ᳰकछु ने ᳰकछ ु एहन घटना घᳯटत होइत अिछ जे हमर आँिख खोिल \nसक ै त अिछ मुदा से होइत कहाँ अिछ? हमसभ िनयितवश चिलते जा रहल छी, सोिच निह पबैत छी जे हम एना ᳰकएक कए \nरहल छी? ई बात ᮧायः सभ जनैत अिछ, जे ज᭠मल अिछ से मरत। मृ᭜ यु अव᭫यंभावी अिछ, तथािप हमसभ सोचैत रहैत छी जे \nहम तँ अिहना रहब। युिधि᳧र ᳇ारा यᭃके ँ देल गेल एहने ᮧ᳤क उᱫर एखनो ओिहना साथᭅक अिछ जिहना ताि ह समयमे रहल \nहोएत। आिखर एना कोना होइत अिछ जे हमस᳒ः घᳯटत होइत घटन ाक ᮧित अनजान बनल रिह जाइत छी आओर एकᳰदनसभ \nᳰकछु एतिह छोिड़ कए सभᳰदनक हेतु एिह दुिनयाँसँ आँिख मुिन लैत छी।  \nआिखर ᳰकछु तँ छैक जे मनु᭍ख माᮢके ँ  िनरंतर ओझरौने रहैत अिछ। हम िनरंतर अपन आि᭭त᭜वक रᭃाक हेतु संघषᭅशील \nरहैत छी। हम जे कहैत छी से लोक मानए, हमर मह᭜व बुझए एव म् हमर ᮰े᳧᭜वक े ँ  ᭭वीकार करए। एिहसभक पाछा हमर घमंड \nᮧमुखतासँ मुखᳯरत होइत रहैत अिछ। जीवनसँ लए कए मृ᭜यु पयᲈत ह मरा लोकिनक ᳞वहारके ँपाछा ई त᭜व िव᳒मान रहैत \nअिछ। हम जाने-अनजाने दोसरसँ अपनाके ँ  ᮰े᳧ सािबत करबाक फ े रमे पिड़ अपन जीवनक े ँ  तँ अशांत के निह रहैत छी, संगिह \nदोसरोक ेँ  तंग कए दैत छी कारण एहन ᭭वाथᭅमूलक सोचसँ ᳞िᲦक अहंमे टकराव  उतप᳖ होइत अिछ आओर लोक अपनाके ँ  पैघ \nदेखेबाक ᮧयासमे दोसरकेँ छोट सािबत करए लगैत अिछ। पᳯरणाम होइत अिछ, ᳞थᭅक अनवरै त चलैत अ᭠तर᳇ंद।  \nमान-स᭥मान, ᮧित᳧ाक िल᭡सा मनु᭍ख माᮢमे ततेक बलबती रहैत अ िछ जे ओ कोनो हालातमे तािह हेतु ᳰकछु करए हेतु \nतैयार रहैत अिछ। लोक हमरा बुझए, मा᭠यता ᳰदअए, हम समाजम े देखगर लोकमे गनल जाइ, एिह सम᭭त भावनाक पाछा जँ \nदेखल जाए तँ ओकर घमंडे काज करैत रहैत अिछ। एहन घटना िन ᭜य-ᮧित देखएमे अबैत अिछ जे कतेको गोटे बेबजह अनकर \nमामलामे टांग अरबैत रहताह। जेना ᳰक ओ चैनसँ रिहए निह सक ै त छिथ। एहन आदमी हेतु इहो कहल जा सक ै त अिछ जे ओ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n31 \n \nअपन चािलसँ लाचार छिथ। कोनो, ककरो बात उठल ᳰक ओ अपनाक ेँ  ओिह बीचमे ठाढ़ कए देताह। तरह-तरहक ᭣यथᭅ उदाहरण \nदैत रहताह जािहसँ ई कᱟना िस᳍ होउक जे ᱟनके टा सभबातक े ँ बुझए अबैत छिन ᳴कबा ओ जे कहैत छिथ सैह ᮯᳬस᭜य िथक। \nएहन आदमीक ेँ अहाँ कᳱ कहबैक? “एकोहं ि᳇तीयो नाि᭭त” -एिह तरहक सोच को ना कारगर भए सक ै त अिछ? \nहमर गाममे एकबेर ᮰ा᳍ भोज होइत रहए। एकटा ᮧिति᳧त ᳞िᲦक दे हावसान भए गेल छल। अपना जीवन कालमे ओ \nखूब संपिᱫ अᳶजत कएलाह। बᱟत संघषᭅ कए आगा बढ़लाह।तखन तँ मृ᭜य ु सभक होइत अिछ से ᱟनको भए गेलिन। अपने \nजीवनमे लीखसँ लाख करबाक पुरषाथᭅ ᱟनकामे भगवान देलिखन।  मृ᭜युक बाद लोकसभक आᮕह जे जबार होउक,एतेक संपिᱫ \nअरिज कए गेल छिथ। मुदा से तँ निह भेलैक, गामे लए कए भोज  हेबाक िन᳟य भेलैक। संयोगसँ हमᱠँ हालेमे सेवा िनवृत भेल \nरही आ गामे पर रही। भोज खेबाक हेतु गेलᱟँ तँ देखैत छी एकट ा हमर ᮕामीण, जे भᳯर िजनगी बाहर कमाइत रहलाह, घरक \nदरबाजाक ेँ  गछाᳯर कए ठार भेल छिथ, गरिज रहल छिथ, बारंबार चेता रहल  छिथ जे एक-एक कए लोक अ᭠दर जािथ। ᱟनकर \nिचकरब-भोकरब ततेक ᮧखर चल जे अनेरे ककरो ᭟यान ᱟनका पर पि ड़ जाइत छल। एवम् ᮧकारेण ᱟनका अपन मह᭜वक ᮧदशᭅन \nकरबाक आ तािहसँ संतुि᳥बोध ᮧा᳙ करबाक पयाᭅ᳙ अवसर भेटलिन। ज ँ ओ निह िचकᳯरतिथ, ᳴कवा घरक क े बार धए ठाढ़ निह \nरिहतिथ, लोक अपने अबैत जाइत, तैओ भोज भए जैतैक, ᮧायः बेसी नीकसँ होइतैक कारण ओ तँ अनेरे क ेबारकेँ पकिड़ िचकᳯर \nकए महौलक ेँ  गड़बड़ा रहल छलाह, मुदा ᱟनका तँ देखेबाक रहिन जे ओ एतेक मह᭜वपूणᭅ ᳞िᲦ छिथ, सबक े  क᭭तन कए रहल \nछिथ, ᱟनक े  आ᭄ासँ लोक भोज खाए अ᭠दर जाएत निह तँ ओतए बब ाल भए जाएत। िबचाᳯर कए देखबैक तँ एकरा ᳞िᲦ \nिवशेषक घमंडक अितᳯरᲦ ᳰकछु आओर निह कहल जा सक ै त अिछ।  \nकᳱ पैघ, कᳱ छोट सभ ᭍यो कतᱟँ ने कतᱟँ, कᱟना ने कᱟना घमंडक  चपेटमे पिड़ए जाइत छिथ। शाᳫ-पुराणसभमे सेहो \nकतेको एहन ᮧसंगक वणᭅन अिछ जािहमे एक सँ एक संत महा᭜मा, दे वी-देवता एकरᮧकोपमे पिड़ गेलाह। महाभारतमे एिह \nस᭥ब᭠धमे बᱟत माᳶमक घटनाक वणᭅन अिछ। एकबेर हनुमान बूढ़ बानर क ᱨपमे भीमके र᭭तामे बैिस गेलाह। भीम ᱟनका अपन \nनाङᳯर हटेबाक हेतु कहलिखनकारण ᱟनका ज᭨दी जेबाक रहिन मुद ा ओ बानर टस सँ मस निह भेल, उ᭨टे ᳞ंग करैत कहलकिन \nजे जखन अहाँ एतेक बलवान िथकᱟँ तँ नाि᭠हटा हमर नाङᳯरक े ँ उठाए ᳰकएक निह आगू बᳰढ़ जाइत छी? भीमक ेँ  ई बात बᱟत \nअनगᭅल बुझेलिन आओर ओ ओिह बूढ़ बानरक नाङᳯरकेँ  हटबएमे लािग गेलाह, सभ ᮧय᳀ कए थाᳰक गेलाह मुदा नाङᳯर ठा मिह \nरहल। हाᳯर कए भीम कहलिखन जे अहाँ साधारण बानर निह छी,  के छी से सत-सत बाजू। तखन हनुमानजी अपन भेद खोिल \nकहलिखन जे हम आही ँक भाए हनुमान छी। भीम बᱟत लिᲯत भेलाह आ ᱟनकासँ घᲵीमानल िथ। एिह तरहेँ हनुमानजी ᱟनकर \nघमंडक ेँ चकना चूर केलाह। कहक माने जे घमंड एकटा एहन ᳞ािध िथक ज े अनेरे हमरा लोकिनक आँिखपर पᲵी लगा दैत अिछ \nआ हम स᭜यक ेँ  देिखतᱟँ ओकरासँ फराक रिह जाइत छी।  \nघमंड ᳴कवा अहं क े र टकरावसँ कतेकोलोकिनक पाᳯरवाᳯरक जीवान नक ᭅ भए जाइत अिछ। हम ककरासँ कम? हमरा ई \nकहलक, ओ कहलक, हम ओकर बात ᳰकएक सहबैक, एहने-एहने छोट-छो ट बातक ेँ  पकिड़ कए लोक धए लैत छिथ जािहसँ \nआपसी ᮧेम ओ िव᳡ास न᳥ भए जाइत अिछ, बात ततेक बᳰढ़ जाइत अि छ जे स᭥ब᭠ध िव᭒छेद धᳯर भए जाइत अिछ। जᲅ एहन \nसमयमे ᭍यो बुझिनक होिथ, एक डेग पाछा भए जािथ, हाᳯर मािन  लेिथ तँ बᱟत रास पᳯरवार खंिडत हेबासँ बँिच सकैत \nअिछ, बᱟत रास धीया-पुताकेँ  पाᳯरवाᳯरक आ᮰य बनल रिह जाएत एवम् पᳯरवारमे सम᭠वय, शाि᭠ त बनल रहत। मुदा ई बात \nबुझब आ बुिझओ कए ᳞वहारमे आनब क ै  बेर बᱟत मोसᳰकल भए जाइत  अिछ कारण ᭍यो अपन अहंक ेँ  छोड़बाक हेतु तैयारे \nनिह होइत अिछ। पᳯरणाम सामने अिछ। नाि᭠हटा टे᭨हक े ँ माए-बापक बीच कलहक दृ᭬य देखए पड़ैत छैक। बᲬासभ घरक \nवातावरणसँ तंग भए घरसँ भागल-भागल रहए लगैत अिछ आ गलत संगित मे पिड़ कए क ै  बेर नशेड़ी भए जाइत अिछ। सोचए \nबला बात अिछ जे माए-बापक ᳞थᭅक अहंक कारण एहन वᲬाक भिव᭬ यक संगे कतेक अ᭠याय होइत अिछ? \nएहन निह अिछ जे कमे पढ़ल-िलखल लोक घमंडक ᮧदशᭅन करैत छिथ अ िपतु एक सँ एक िव᳇ान ओ पैघ-पैघ लोकमे \nएकर ᳞ापक ᮧभाव देखएमे अबैत अिछ। जे जतेक पैघ तकर घमंड तत ेक िवनासकारी भए सक ै त अिछ। इराकक रा᳦पित स᳎ाम  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n32 \n \nओ अमेᳯरकाक रा᳦पित बुशक े  बीच जे एतेक भारी यु᳍ भेल तकर पाछु कᳱ छल? महज अहंक टकराव? जिहना गाम-घरमे मूखᭅ \nलड़ैत अिछ तिहना ओ सभ आपसमे ताधᳯर लड़ैत रहलाहजाधᳯर स᳎ाम क िवनाश एिह हदधᳯर निह भए गेल जे ओ अपन \nᮧाणोसँ हाथ धोलक।  \nबादमे पता चलल जे ओकरा लगमे कोनो रासायिनक हिथयार निह छ ल जकरा आधार बनाए इराकपर अमेᳯरका \nआᮓमण क े लक। कायाᭅलयमे अिधकारी लोकिन कए बेर अहं पर चोट पड़लापर अधीन᭭त कमᭅचारीकेँ तबाह करबाक कोनो ᭣यᲂत \nबाम निह जाए दैत छिथ। बदली कएदेब.काजसँ हटा देब आ ताᱟ सभसँ संतोष निह भेलिन तँ नौकरीसँ मुअᱫल कए देब सामा᭠य \nबात िथक। जे ततेक पैघ अिधकारी ितनक अहंसँ ततेक बेसी सावधान  रहब जᱧरी िथक। काज करी वा निह करी मुदा ᱟनकर \nसलामीमे कोनो कमी निह हेबाक चाही। जँ से भेल तँ अहाँक भगवाने मािलक।  \nअसलमे घमंडी ᳞िᲦ भीतरसँ असंतु᳥ होइत छिथ। ᱟनका लगैत रहैत छिन जेना सौ ँसे दुिनयाँ ᱟनका पाछा पड़ल \nअिछ, जेना ᭍यो ᱟनका संगे ᭠याय निह कए रहल अिछ, एिह तरहक ᳰफजुल बातसभ ᱟनकर मोनमे बैसल रहैत अिछ जािह \nकारणसभ ᱟनकर ᳞वहार ᭭वयं असंतुिलत भए जाइत अिछ ᳴कवा लोकसँ बᱟत बेसीक अपेᭃा रखैत अिछ। पᳯरणामई होइत \nअिछ जे ओ बात-बात पर लोक सभसँ मरए-कटए हेतु तैयार रहैत छ िथ। सोचबाक बात िथक जे एहन लोकके ँ शाि᭠त कतएसँ \nभेᳯट सक ै त अिछ आ “अशांत᭭य कु तो सुखम्?” \nएिह तरहक अशांत ᮧवृितक लोकमे घमंड भरल रहैत अिछ। जािहर अि छ जे एहम लोक आस-पासक ेँ  लोकक ेँ  तरह-तरहसँ \nक᳥ पᱟँचबैत छिथ। अपने तँ दुख कᳯटते छिथ दोसरोक जीवनके ँ नक ᭅ  कए दैत छिथ।  \nघमंड कतेको कारणसँ भए सकैत अिछ आ कए बेर तँ िबना कोनो औ िच᭜यक ेँ ᭭वभाववश सेहो लोक घमंडी भए जाइत \nअिछ। एहन उदाहरण अहाँकेँ कतेकोठाम देखबामे आएत। हमरा गाममे एकटा िभखमंगा किहओ काल  अबैत छलाह। य᳒िप ओ \nिभख चाहैत छलाह मुदा ᱟनक बाजबाक चहᳯटसँ ᭍यो निह कहैत जे ओ िभखमंगा िथकाह। असलमे ओ पिहने बᱟत धनीक \nछलाह मुदा कालᮓमे गरीब भए गेलाह। जमीन-जायदाद िबका गेलिन।  कहबी छैक जे जौर जिड़ गेल मुदा एंठन अिछए। सैह \nग᭡प छलैक।  \nमहाभारतमे िख᭭सा अिछ जे ᮤोपदीके ँ अपन सᲅदयᭅपर बहत घमंड रहिन आओर गाहे-बगाहे ओ एिह कारणसँ कतेको शᮢु \nबना लेलीह। पᳯरणामसभकेँ बुझल अिछ। मामला ᮤोपदी चीर हरणधᳯर पᱟँिच गेल। कᳱ-कᳱ तमाशा ने भेल। भयानक यु᳍ भेल \nआओर सम᭭त पᳯरवार िवनाशकेँ सीमानधᳯर पᱟँिच गेल। कहक माने जे घमंड चाहे िजनका होिन, आओर जािह कोनो कारणसँ \nहोिन, एकर पᳯरणामखराबे होइत अिछ।  \nघमंड एकटा मानिसक रोग िथक जे मनु᭍खके ँ स᭜यक दशᭅन करएसँ ओिहना रोᳰक दैत अिछ जेना सीसीमे कोनो व᭭ तुक ेँ \nपैसबासँ ठेपी। घमंडी ᳞िᲦ एक िहसाबे आ᭠हर होइत अिछ जेमदांध  भए सही िवचारके ँ कदािप निह सुनैत छिथ। एहने \nमानिसकता रावणकेँ रहैक जािह कारणसँ घरहंज भए गेलैक, सभ ᳰकछु न᳥ भए गेलैक । मेघनाद सन बीर ओ तेज᭭वी संतानसँ \nहाथ धोअए पड़लैक, कुंभकरण सन भातृभᲦ भाए मारल गेलैक, िवभी षण घर छोिड़ भािग गेलाह। सभ ओकरा बुझबैत \nरहलैक, एिह हद धᳯर जे मंदोदरीक कथन धᳯरक े ँ ओ सौितआ डाह किह अपमािनत क े लक। पᳯरणाम सभके ँ  बुझल अिछ। \nअ᭭तु, घमंड सवᭅथा ᭜या᭔य िथक।  \nजँ िबचाᳯरकए देखल जाए तँ एिह दुिनयाँमे कोनो तरहे ँ पार पाएब आसान निह अिछ। पढ़ले देखू तँ एक सँ एक िव᳇ान \nछिथ। आइ᭠सटाइन, से᭍सपीयर, कालीदास, राधाकृ᭬नन,कतेको नाम  अिछ, ककर नाम लेब, ककर छोड़ब, प᳖ाक प᳖ा भᳯर \nजाएत। धिनकमे िगनती करब तँ गिनते रिह जाएब। एिहना पद, सᲅदयᭅ, वुि᳍ सभ तरहे ँ एकसँ एक लोक एिह संसारमे भेलाह \nआआोर छिथहो। तखनो जँ ᭍यो कथुक घमंड करैत छिथ तँ कᳱ करबै ? हँसबे करबै ने? अ᭭तु, िवन᮫ होएब सबसँ नीक ऐ᳡यᭅ \nअिछ जे सही कही तँ भा᭏यवाने लगमे होइत अिछ।  \nबरसिह जलद भूिम िनअराए, नबिह यथा बुध िव᳒ा पाए।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n33 \n \nिवन᮫ता िव᳇ताक पᳯरचायक िथक। जᱧरी अिछ जे सही᭄ान ᮧा᳙ कए  ᭭वभावमे िवन᮫ताके ँ आनल जाए आओर घमंडसँ मुिᲦ \nपाओल जाए, जािहसँ जीवन सुखमय होएत।q \nरबी᭠ᮤ ना रा यण िम᮰क  \nदूटा लघुकथा  \nयमलोकक दल-बदलू \nओिह ᳰदन यमलोकमे जबरद᭭त गहमा गहमी छल। भेल ई जे मृ᭜यु लो कसँ हालमे आएल \nबᱟत रास लोक ओतए पᱟँचलाक बाद जनतंᮢ बहालीक मांग पर अिड़  गेल रहए। िन᭜य ᮧितक \nहंगामासँ तंग भए यमराज यमलोकक नव संिबधानक हेतु अ᭟यादेश ज ारी क े लाह। तकर बाद \nमृ᭜यु लोकक तजᭅपर चुनावक कायᭅवाही ᮧा᭥भ भेल।  \nयम ᮧितिनिध बनब कतेक कᳯठन बात थीक से भुᲦभोिगये किह सक ै त छिथ। य᳒िप \nसᱫाᱨढ़ दलसँ लए कए िवपᭃी धᳯरक सभ ᳞िᲦ अपन-अपन सेवाक ᮧित समपᭅणक भावनाक \nचचᭅ करैत-करैत अपिसयाँत रहैत छिथ मुदा असलमे जे वो करैत छिथ से जगजािहर अिछ। इएह \nसभ ग᭡प हम ओिह ᳰदन सोचैत रही ᳰक यमलोकक अखबारमे ᮧितिनिध  सभा चुनावक समाचार \nिनकललैक।  \nसमाचार देिखते एक बेर हमरा जेना करे᭠ट जकाँ लािग गेल। कोन ा ने लागए। यमलोकमे \nजिहआसँ चुनावक िसलिसला अएलैक तिहआसँ कतेक घर बिस गेल। कत ेको बेरोजगार सभ \nराितये-राित धिनक भए गेल। इएह कारण िथक जे आब लोक जहाँ य मलोकमे चुनावक ह᭨ला \nसुनैत अिछ ᳰक ᳯटकट लेबक हेतु एड़ी-चोटीक पसेना एक कए दैत अिछ।  \nयमलोकक ᮧितिनिध सभाक चुनाव भेला एक मास भेल छलैक। कोनो दल क ᭭प᳥ बᱟमत \nनिह आएल छलैक। ᮧधान बनए लेल बेस घमरथन भए रहल छलैक। य᳒िप दल सभहक सं᭎या \nतँ ९ टा छल मुदा मूलत: तीनटा दलक सद᭭य बेसी छलाह- िपसाँच द ल ,भूतनाथ दल ओ ᮧेत \nदल।  \nनव िनवाᭅिचत सद᭭यमे सँ कमसँ कम पचासटा सद᭭य एहन छलाहजे कमसँ कम पाँच-सात \nबेर दल बदिल चूकल छलाह। यम ᮧितिनिध सभामे कोनो दलक े ँ  ᭭प᳥ बᱟमत निह भेटलासँ \nिहनका सभहक लेल ᭭वᳶणम अवसर छलिन। नवका यम ᮧितिनिध सभ अ पन-अपन भिव᭬य \nसुधारबाक हेतु बेस उ᭜सुक छलाह।  \nᮧमुख महोदयक ेँ  से बेस परेशानी छलिन। ᱟनका तीनू दलक नेता बेरा-बेरीसँ अपन -अपन \nसमथᭅनमे आधासँ अिधक सद᭭यक सूची ᮧ᭭तुत क े ने छलाह। तीनू सूच ीमे पचासटा िस᳍ह᭭त \nदल-बदलू आ पचीसटा नवका यम ᮧितिनिध क े र नाम सािमल छल। ᮧ मुख महोदय भूतपूवᭅ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n34 \n \nइमानदार छलाह। मुदा जनताक िहसाब देिख कए रंग बदिल लेने छ लाह। ओहो मामला नीकसँ \nबुिझ रहल छलिखन। आिखर इमानदारीसँ होइते कᳱ छैक ? नून रोटी चिल सक ै त अिछ। घरवाली \nकहिथन जे किह निह कोन करम क े लᱟँ जे अहाँक संग भेल।  \nजिहआसँ ᮧमुख महोदय अपन चािल-ढािल बदललाह तिहआसँ दुिनया ँ दोसर भए गेलिन। \nजे᭥हरे देखू ते᭥हरे ल᭯मीक दशᭅन। ई मौका ᱟनका हेतु ᭭वᳶणम अव सर छल। जनसेवाक ᮯतधारी \nलोकिनक ᮧथम अवतार भए रहल छल। यमराज तीनू नेतासँ ग᭡प-स ᭡प करबाक हेतु ितिथ \nिनधाᭅᳯरत कए सूिचत कए देलिखन आ अपने भूिमगत भए गेलाह।  \n ᮧेत दलक नेता राितक बारह बजे यमराजक प᳀ीसँ भे ँ\nट करए गेलाह। दोसर-तेसर \nओिहठाम ᭍यो निह छल। सूटक े शसँ नोटक सभ ग᲻ी िनकािल धराधर टेबुलपर रािख देलिखन। \n \n“ई िथक पुतोᱟक मुँह देखाइ। ” \nफ े र ग᭡प-स᭡प आगा बढ़ल कहए लगलिखन- \n“राजनीितक हाल-चाल तँ अहाँक ेँ बूझले अिछ। िपसाँच दल ओ भूतनाथ दलक नेता सभ \nहमर पᭃक यम ᮧितिनिध सभक े ँ  फोᳯर रहल छिथ। अहाँ यमराजक ेँ हमर िसफाᳯरश कए हमरा \n᭠याय ᳰदआउ। ” \nयमराजक धमᭅ प᳀ीजीक ेँ  तीनू लोक सुिझ रहल छलिन , मुदा तैयो बजलीह- \n“अव᭫य कहबिन। अहाँसँ बेसी यो᭏य , कमᭅठ ओ इमानदार क े  भए सक ैत अिछ। ᮧधानक पद \nतँ अहᱭक ेँ  भेटबाक चाही। ” \n ᮧेत नेता सहषᭅ ओिहठामसँ िबदा भेलाह। मुदा ओ सम᭭याक अ᭠त निह छल। आिखर मास \nᳰदनक बादे सही , यम ᮧितिनिध सभाक सामना तँ करैक छलिन। ते ँ कमसँ कम पचासटा आओर \nयम यम ᮧितिनिध क े अपनामे िमलायब जᱨरी छलिन।  \nराता-राती ओ अपन िव᳡ासपाᮢ ᮧेत नेताक सिचवक ओिहठाम पᱟँ चलाह। ओमहर \nिपसाँच दल ओ भूतनाथ दलक लोक सभ सेहो बैसल निह छलाह।  \nराित भᳯर ᱟड़दंग होइत रहल। असलमे बीस-पᲬीसटा यम ᮧितिनि ध क ै गोटेसँ टाका लए \nलेने छलाह। तीनू नेता सोचिथ जे ओ सभ हमरा संगे छिथ मुदा असलमे वो सभ ककरो संगे निह \nरहिथ। ओ सभ चुनावमे खचᭅ भेल अपन पूँजी ऊपर करबाक हेतु अपिसया ँत छलाह। मुदा \nयमराज सेहो आब घवरायल छलाह आ यम ᮧितिनिध लोकिनक ेँ  साफ कहलिखन-  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n35 \n \n“\nजँ अहाँ लोकिन ᭭प᳥ ि᭭थित निह उ᭜प᳖ करब तँ हम यमलोक ᮧितिन िध सभाक ेँ भंग \nकरबा देब। ” \nई बात सुिन नवका यम ᮧितिनिध सभहक मनमे हड़बड़ी मिच गेल। ओ सभ गोटे ᮧेत दलक ेँ  \nअपन समथᭅन देबाक िनणᭅय ᮧमुख महोदयक ेँ  अवगत करा देलिखन।  \nᮧात:काल ᮧेत दलक नेता मंगनूक ेँ  ᮧधान पदक हेतु सपथ कराओल गेल।  \nᮧात:काल सपथ ᮕहण समारोह ᮧार᭥भ भेल। मनोनीत ᮧधानजी अपन जेबीमे सँ एकटा \nिचट िनकािल कए अपन पी.ए.क ेँ  देलिखन। पी.ए. साहेब ओिह कागजक ेँ ᮧमुखक आ᳙ सिचवक े ँ  \nदए देलिखन।  \nओमहर यम ᮧितिनिध लोकिन मंᮢी पद ᮧाि᳙क संभावनासँ अपिसया ँत छलाह। ᳰकछ ुए \nकालमे घोषणा ᮧार᭥भ भेल। नव मंᮢीम᭛डलमे तीस गोट क ै बीनेट ,बीसटा रा᭔यमंᮢी ओ बीसटा \nउपमंᮢीक नामक घोषणा कएल गेल। एवम्-ᮧकारेण यम ᮧितिनिध स भा क एक ितहाइ सद᭭य \nमंᮢी बिन रहल छलाह। शेष सद᭭यमे सँ सᱫापᭃक समथᭅक यम ᮧितिनिध क ेँ  कोनो-ने-कोने पद \nअव᭫य देबाक ᭭प᳥ आभास भेᳯट गेल छलिन। ᮧमुख िनके तन खचाखच भर ल छल। सपथ ᮕहण \nसमा᳙ होमएपर छल ᳰक सᱫापᭃक एकटा यम ᮧितिनिध गरिज उठला-  \n“मंᮢी पदक हेतु चयनमे पᭃपात कएल गेल अिछ !आᳰद-आᳰद...।” ᮧधानजी मुड़ी उठेलाह \nआ इसारासँ ᳰकछ ु कहलिखन।  \nᮧधान िवᭃु᭣ध यम ᮧितिनिध सभक गु᳙ बैसार कए रहल छलाह। राि ᮢमे बारह बजे बैसार \nशुᱨ भेल से ᮧात: छह बजेमे स᭥प᳖ भेल। बैसारमे पचासटा यम ᮧितिन िध छलाह जे कहैत \nगेलाह जे जᲅ अहाँ अपन बात निह राखब तँ हमᱠँ सभ अपन बात बद लबाक हेतु मजबूर भए \nजाएब।  \nहाᳯर कए ᮧधानजी ओिहमे सँ प᭠ᮤह गोटेक े ँ  िविभ᳖ क ै िबनेट मंᮢीक दजाᭅ संगे अपन-अपन \nिजलाक ᮧशासिनक मुिखया सेहो बनाओल गेल। सभा िवसᳶजत भेल।  \nओमहर िपसाँच दल आ भूतनाथ दलक नेता ᮧेत दलक नेताक े ँ  ᮧधान पदक सपथ क े र \nिवरोधमे संपूणᭅ यमलोकमे हड़ताल कए देलि᭠ह। यमलोकमे कानून /᳞व᭭थाक ग᭥भीर सम᭭या \nउ᭜प᳖ भए गेल। असलमे दूनू नेताक े ँ  ᮧधान पद छुᳯट जयबाक आᮓोश तँ छलिनहे। सभसँ बेसी \nक᳥क ग᭡प छल जे ᱟनका लोकिनक े ँ  ग᭥भीर आᳶथक ᭃितसँ सामना करए पड़ल छलिन। \nयमलोकक पचासो यम ᮧितिनिध तीनू नेतासँ यथे᳥ पाइ टािन लेने छलाह। ᮧधानक ेँ  अपन क ु सᱮ \nबचायब पराभव भए रहल छलिन। ᮧमुखक िखलाफ दूनू िवरोधी दल य मलोक भᳯरमे ग᭥भीर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n36 \n \nहड़ताल कए देने छलैक। ि᭭थित स᭥हरने निह स᭥हᳯर रहल छलैक। अ ᭠ततोग᭜वा ᮧधानजी \nिवरोधी दलक नेता सभसँ गोपनीय बैसार करबाक िनणᭅय क े लिन।  \nदोसर ᳰदन िवरोधी नेतासभ एक-एक कए ᮧधानजीसँ फराक-फराक भे ँ\nट करए लगलाह। \nपाँचटा छोट-मोट नेताक ेँ  शा᭠त क े लिन। मुदा िपसाँच दल ओ भूतनाथ दलक नेता ᳰकछ ु सुनबाक \nहेतु तैयार निह छलाह। \n \nअ᭠ततोग᭜वा ᮧधानजी िपसाँच दलक नेताक े ँ  िवपᭃक नेता बनएबाक घोषणा क े लिन। \nᱟनको क ैिबनेट मंᮢीक दजाᭅ देल गेल। संगिह भूतनाथ दलक नेताक ेँ यम ᮧितिनिध सभा क उप -\nसभापित बनएबाक िनणᭅय कएल गेल। दूनू नेताक ेँ  पᱼच-पाँच कड़ोर टाका अपन-अपन िजलाक \nिबकासक नामपर खचᭅ करबाक अिधकार देल गेल।  \nएवम्-ᮧकारेण मंᮢी म᭛डलक क ृ याकलाप ᮧार᭥भ भेल। ᮧमुख महोदय सिहत यम ᮧितिनिध \nलोकिनक े  हᳯरयरी आिब गेल। यमलोकमे यम ᮧितिनिध सभा क अिधवेशन ᮧार᭥भ भेल। कतेको \nनव गोटे एिह बेरक अिधवेशनमे देखबामे आिब रहल छल। सद᭭य सभक े ँ  सपथ ᳰदआवोल गेल \nआ तकर बाद ᮧमुख महोदयक भाषण भेल। यमलोकक अिगला बखᭅक बजट क े र ᮧ᭭ताव ᮧ᭭तुत \nकएल गेल। एतबा कायᭅᮓम भेल छल ᳰक िवपᭃी नेता सभ वतᭅमानमंᮢी म᭛डलमे अपन \nअिव᳡ास ᮧ᭭ताव ᮧ᭭तुत क े लिन। यम ᮧितिनिध सभामे जबरद᭭त हंग ामा होमए लागल। हंगामा \nिनयंᮢणसँ बाहर भए गेल आ अ᭟यᭃक े ँ  यम ᮧितिनिध सभाक कायᭅवाही ᭭थिगत कए देबए \nपड़ल।  \nओमहर िवपᭃक नेता अपन चेला-चाटीक संगे यम सभा अ᭟यᭃक िनणा ᭅयक िवᱨ᳍ यम \nᮧितिनिध सभासँ विहगमᭅन कए देल।  \nयमलोकक राजनीितक ि᭭थित कᱟना ठहᳯरये ने रहल छल। ᮧधानजी परेशान छलाह। \nᮧितपᭃक नेता सभ यमलोकमे हड़तालक आ᭮वान कए देने छलाह। मु दा ᮧधानजी कोनो \nकᳱमतपर क ु सᱮ छोड़बाक हेतु तैयार निह छलाह। दोसर ᳰदन यम ᮧितिनिध सभा क सᮢ फ े र \nᮧार᭥भ भेल आ सᱫा पᭃ ओ ᮧितपᭃक नेता एवम् सद᭭य लोकिन हंगा मा करए पर अड़ल \nछलाह। ᮧधानजी जतबोक ेँ  मंᮢी बना सकलाह ततबो लोक गड़बड़ी निह करताह तकर कोनो \nठेकान निह छल। शेष लोकिनक कहब मोसᳰकल।  \n ओिह ᳰदन सेहो यम ᮧितिनिध सभा क बैसार ᭭थिगत भए गेल। एव म्-ᮧकारेण ᮧधानजी \nपाँच ᳰदन काᳯट लेलाह। ताधᳯर अनेको उ᳒ोगसँ मंᮢीम᭛डलक गठनमे ज े आᳶथक दबाब \nपड़लिनसे आपस भए गेल छलिन। िवपᭃक सद᭭य सभ यमराजक े ँ  िव᭄ापन-पर-िव᭄ापन दैत \nछलाह जे यम ᮧितिनिध सभा क अिधवेशन शीᮖ बजाओल जाए। अ᭠तत ोग᭜वा यमराज \nᮧधानजीक ेँ  बजा कए साफ कहलिखन जे अहाँ सात ᳰदनक भीतर ᮧितिनिध सभाम े अपन बᱟमत \nिस᳍ कᱨ अ᭠यथा अहाँक क ु सᱮ चिल जाएत।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n37 \n \nᮧधानजी अपिसयाँत छलाह। नवका यम ᮧितिनिध-क गुटक कोनो भर ोस निह छलिन। \nमुदा झख माᳯर कए यम ᮧितिनिध सभामे िव᳡ास ᮧ᭭ताव रखलाह। ि नणᭅय भेल जे काि᭨ह \nएिहपर मतदान होएत। िवपᭃक सद᭭य सभ हषᭅसँ थपड़ी पीटए लगलाह।  \nराित भᳯर ᭍यो यम ᮧितिनिध सुतल निह। ᮧात:काल दस बजे यम ᮧितिनिध सभा क \nबैसार ᮧार᭥भ भेल। यम सभा अ᭟यᭃ महोदय आशनपर िवराजमान भेला ह। मत िवभाजनक \nघ᭠टी बाजल। गु᳙ मतदानक ᳞व᭭था छल। आधासँ अिधक सद᭭य ᮧधानक  िवरोधमे मतदान \nकए देलाह। यम सभा अ᭟यᭃ एिह िनणᭅयक घोषणा कए देल। ᮧधान दल  बदलक ग᭥भीर िशकार \nभए गेल छलाह। मुदा ई सभ कोना भेल से निह कहल जा सक ैत अिछ।  \nᮧधानजी अपन ᭜याग पᮢ यमराजक े ँ  दए देलिखन। मास ᳰदनक भीतर एक बेर फ े र नव \nमंᮢीम᭛डलक गठनक तैयारी जोर-सोरसँ ᮧार᭥भ भेल। मुदा आब यम ᮧितिनिध सभ सेहो \nिचᳲतत छलाह। ᮧितिनिध सभा भंग होयबाक समाचार जोर-सोरसँ चाᱨकात पसᳯर गेल छल। \nयमराज सेहो स᭎त ᱨिख अपनौने छलाह। ते ँ\n हेतु सभक मत भए गेल छलैक जे एकटा ठोस \nमंᮢीम᭛डल बनाओल जाए। \n \nभूतनाथ ओ िपसाँच दलक नेता आपसमे ब᭠द कोठरीमे बैसार क े लाह।  तय ई भेल जे \nिपसाँच दलक नेता ᮧधान बनताह। मंᮢीम᭛डलमे दूटा उपᮧधान हेत ाह। एकटा उपᮧधान \nभूतनाथ दलक हेताह आ दोसर नव यम ᮧितिनिध गुटक नेता...। य ेन-क े न ᮧकारेण नव \nमंᮢीम᭛डलक गठन भेल। यम ᮧितिनिध लोकिन आ᳡᭭त भेलाह जे जन स ेवाक आब नीक अवसर \nᱟनका सभहक हाथसँ निह सरकतिन। यम ᮧितिनिध सभामे एिह मंᮢी म᭛डलक ेँ  िव᳡ास सेहो \nᮧा᳙ भए गेलैक। ᳰकछ ु ᳰदन दोबारा यमलोकमे जनतंᮢ बहाल भेल।  \n¦ \n \n \n \n  \n  \nनक ᭅ क संसद   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n38 \n \n“\nसुनैत जाइ जाउ सभासद सभ। आजुक कारᭅवाही ᮧार᭥भ हेबासँ पूवᭅ  सभाक रपट पढ़ल \nजाएत। तदुपरा᭠त नव सद᭭यक उ᳃ोषणा होएत आ फ े र आन-आन काय ᭅवाही। नवगᳯठत सदनक \nअ᭟यᭃताक भार नकᭅक वᳯर᳧तम सद᭭य मनमोहन क ेँ देल जाइत अिछ। ” \nई ᭟विन होइत अिछ। जनता ᳰदिससँ आवाज आएल- \n“अ᭟यᭃजी अपन पᳯरचय देिथ। ” \nमुदा ताबते संसदक सिचव उठलाह- \n“बेस तँ सुिन िलअ। ई अ᭜य᭠त िन᳧ावान , नक ᭅ क वयोवृ᳍ आ वᳯर᳧तम सहयोगी िथकाह। \nिहनका म᭜यᭅलोकमे फाँसीक सजाए भेटल छलिन। आ ओतए ई िस᳍ह᭭त खूनी छलाह। इलाका \nभᳯरमे िहनक यश पसरल छल। ओना , िहनकर खाता सभ ᳰदन लाले रहलिन अिछ , मुदा एतय \nअएलाक बादो वो कतेको कᳱᳶतमान ᭭थािपत करैत रहलाह जािहसँ यमराजक िवशेष आ᭄ासँ \nनकᭅ लोकमे रहबाक अविध बढ़ैत रहलिन। िहनक दᭃताक सभसँ पैघ ᮧमाण तँ इएह िथक जे एᱠ \nअव᭭थामे नकᭅ लोकक सभटा सामान भयादोहन कए देल आ ककरो एकर  भनकᳱ तक निह \nलगलैक। सौभा᭏यवश कही वा जे कही , वो सभ सामान त᭭करीक छलैक आ मृ᭜युलोकमे ᭍यो \nᮧाणी अपन पूवᭅजक ᮧो᳖ितक हेतु परमा᭜माक े ँ  घूस ᭭वᱨप गाया जा कए दान क े ने छल। चूँकᳱ ई \nसभ सामन त᭭करीक छलैक , तेँ\n एकरा नक ᭅ  लोकसँ गुजरए पड़लैक। वो पारगमनमे छलाह ᳰक \nनकᭅ लोकक चुंगीक िसपाहीक ेँ  मे᭠डे᭍सक गोली खुआ िनशामे बुᱫ कए मनमोहनजी सभटा सामन \n᭣लैक कए देल। मुदा धमᭅराजक खुिपया िवभाग बड़ चौकस अिछ आ मन मोहनक एिह सुक ृ ितक \nपुर᭭कार भेटलिन। पाँच बखᭅ अितᳯरᲦ नक ᭅ  बाससँ। \n” \n“बाह-बाह.. ! एकदम सही आदमीक ेँ अ᭟यᭃ बनाओल गेल। ” \n“जय हो़ !जय हो़!” \nआबाज आएल चाᱨकातसँ।  \nई िन᳟य नक ᭅ क गᳯरमा बढ़ओताह। थपड़ीक गड़गड़ाहटक बीचमे अ᭟यᭃ महोदय आसन \nᮕहण कए उ᳃ोषणा कएल-  \n“मा᭠यवर नक ᭅ वासी लोकिन , अहाँ सभ जे हमर स᭥मान कएल अिछ से युगानुक ू ल अिछ। \nकिलयुगमे पापक पुर᭭कार धड़ाकसँ भेट जाइत छैक। त᭭करी कᱨ कोठ ा पीटू , घूस \nिलय , इ᭠जीनीयर जमाए कᱨ। ᭜याग , तप᭭या ओ चᳯरᮢक मह᭜वक जमाना चल गेलैक। आब तँ \nलूᳯट लाउ , क ु ᳯट खाउ। एिह बातमे अहाँ सभ गोटे पारंगत िथकᱟँ। ओना , मृ᭜युलोकक िनयम सभ \nᳰकछ ु आओर िथक। ओतए कानूनक राज िथक , मुदा नामे क े । से जँ सᱫे रहैत तँ एिहठाम नक ᭅ मे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n39 \n \nकतेको भूतपूवᭅ महामिहम निह पड़ल रिहतिथ। अहाँ लोकिनक सामन े जे मंचपर छिथ से \nमृ᭜युलोकमे बेस स᭥मािनत जन नेता रिह चूकल छिथ। जय -जयकार होइत छलिन िहनकर। मुदा \nकाजक िहसाबे नकᭅमे तृितय ᮰ेणी भेटल छिन। ᱟनका नक ᭅक गेटक रखबारी करबाक भाड़ \nभेटलिन। हमर कहब जे जहन मृ᭜युलोकमे सभ ᳰकछ ु दनादन चिलए रहल छैक , तँ नक ᭅ  लोक किथ \nलेल पाछा रहए। एही बातक ेँ  ᭟यानमे रािख कए हम नक ᭅ लोकमे पुन: भयादोहन कएल आ एकर \nपᳯरणामो अनुक ू ले भेल। ” \nचाᱨ ᳰदससँ थपड़ी पड़ए लागल। तदुपरा᭠त सिचव महोदय पूवᭅ सभाक  कायᭅवाही सदनक \nसंपुि᳥क लेल ᮧ᭭तुत करए लगलाह-  \n“मा᭠यवर , पूवᭅ सभाक ᮧमुख-ᮧमुख कायᭅवाही ᮧ᭭तुत अिछ-१. नकᭅक बढ़ैत जनसं ᭎या \nवृि᳍क ेँ  देखैत एिहठाम यथाशीᮖ पᳯरवार िनयोजन पखवारा मनायल जाए। व᭭तुत: म᭜यᭅलोकमे \nअपराधक सं᭎याक भारी वृि᳍क कारणे ँ\n नकᭅक संतुलन गड़बड़ायल अिछ आ एिहसँ नकᭅक वᳯर᳧ \nवासी लोकिनक ेँ  नाना ᮧकारक भयंकर क᳥क सामना करए पिड़ रहल छिन। अ᭭तु\n, ई ᮧ᭭ताव \nपाᳯरत भेल जे सामा᭠य कोᳯटक पापीक ेँ  नक ᭅ सँ फराक एकर सीमानसँ बाहरे उपनगरी बनाओल \nजाए। ” \n(हषᭅ ᭟विनक बीचमे लोक ᮧ᭭तावक सहमितमे थपड़ी पीटैत छिथ।) \n“नकᭅक चाहरᳰदवारी छोट अिछ जािह कारणसँ ᭭वगᭅलोकसँ कतेको लोककेँ असानीसँ एिहमे \nफना देल जाइत अिछ। हमरा लोकिन एिह तरहक ᮧक ृ याक घोर िवरोध कए रहल छी। संगिह ई \nᮧ᭭ताव पाᳯरत कएल जाइत अिछ जे नक ᭅसँ ओतबे सं᭎यामे लोकक ेँ  ᭭वगᭅ जेबाक ᮧावधान कएल \nजाए। ” \nआवाज होइत अिछ- \n“हमरा लोकिन ᭭वगᭅ हरिगज निह जाएब। हमरा सभक े ँ नक ᱷ नीक लगैत अिछ। एिहठाम \nपाᳰकटमारीक खूब गुंजाइश छैक। ᭭वगᭅमे तँ ककरो पाᳰकटे निह छ ैक। ई ᮧ᭭ताव मंजूर निह \nअिछ। ” \nसिचव महोदय एकाएक ᮧ᭭ताव सभ पढ़ैत गेलाह आ उपि᭭थत नक ᭅ वासी गण बेरा-बेरी \nथपड़ी पीटैत गेलाह। एतबिहमे नक ᭅ क घ᭠टा सभ घनघनाय लागल। पता लगलैक जे नकᭅमे एकटा \nमहापापीक ᮧवेश भेल अिछ। ओकरा यमदूत नाना ᮧकारक यातना दए  रहल छलैक। म᭜यᭅलोकमे \nओ ग᭥भीर अपराधी छल। मुदा ओकरा लेल धिन-सन। नक ᭅ लोकमे एहन  यातनाक म᭟यो वो \nकनखी मारैत हँसैत आगू बढ़ैत सभहक अिभन᭠दन करैत चिल रहल  छल। ताबितमे नक ᭅ वासीक \nᳰकछ ु उचᲥा ओकरा गोिलओलक आ ओकरा जेबीमे ओकर संतित ᳇ारा दा न कएल गेल जे ᳰकछु \nक ᱹ चा आ व᭭तु छलैक से छीिन लेलक। ओ कनीक े  आगा बढ़ल कᳱ ओकरा अपन कका नजᳯरमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n40 \n \nअएलैक। ओकरा बड़ आ᳟यᭅ लगलैक। ओकर कका तँ बेस भᲦ छलैक। तीन फ Ჵा चानन करैत \nछलैक। भोर-साँझ ᳩान करैत छलैक। ओ घ᭠टा-घ᭠टा भᳯर पूजा करैत  रहैत छलैक। अरे ! ओकर \nककाका पाछा तँ एकटा वोडᭅ लागल छलैक।  \n“म᭜यᭅलोकमे ढᲂग करबामे क ु शल रंजनजी अपना जीवन कालमे कतेको ड क ै ती वो ह᭜या \nका᭛डमे सि᭥मिलत रहला। ”- भाितज गु᭥म।  \n“बाह रे कका ! ओिहठाम तँ बेस हवा बनौने छलाह। ” \nसंसदक अिधवेशन जोरपर छलैक। नव-नव सद᭭यक पᳯरचय कराओल जाइत  छलैक। \nप᭛डालक अᮕभागमे नव सद᭭य सभक ेँ  राखल गेल छल।  \n“ई िथकाह ‘ᮩजमोहन ’। भूतपूवᭅ मु᭎य मंᮢी। ई अपन शासन कालमे फ ु िस बजबाक \nकᳱᳶतमान बनौलिथ। किहओ बैमानी करबासँ निह िहचकला। मुदा पिहरन-ओढ़न बेस ᭭व᭒छ \nसािᱬवक। िहनका नकᭅमे ᭭थायी ᭭थान भेटलिन अिछ। ओना सामा᭠य  कोᳯटक पापीक ेँ  दोसर ओ \nतेसर सालपर कागज-पᮢक समीᭃा होइत छैक। मामलाक े ँ  फ े रसँ जाँच-पड़ताल होइत छैक , मुदा \nिहनकर मामलामे यमराज एकतरफा िनणᭅय सुना देल जे ई नक ᭅ क ᭭ थायी सद᭭य हेताह आ \nिहनकर कागज-पᮢक ेँ  गोपनीय कए देल जाए ताᳰक िचᮢगु᳙क सहायक लोकिन ओिहमे कोन ो \nᮧकारक हेरा-फ े री निह कए सकिथ। ” \n‘ितलक ’क पार आएल। टांग टुᳯट गेल छलिन। यमराजक पूत सभ लाᳰद कए नकᭅ पुरी आिन \nरहल छल ᳰक अक᭭मात ओकर टांग नᭃᮢमे घुिम रहल ᭭काइलैवक टुकड़ ीसँ टकड़ा गेलैक \nजािहसँ भयंकर दुघᭅटना भेल ओ ितलक ᮧेतक टांग कᳯट गेलिन। ओना ,ितलक मृ᭜युलोकमे मुिखया \nछलाह। ᭣लौक डेबलपमे᭠ट कमीटीक कायᭅकाᳯरणीक सद᭭य छलाह ओ गा ममे बेस धाख छलिन। \nगाममे राजनीित कए इलाकाक लोकक े ँ  अपना ᳰदिस कए अपन सहोदर भाएक े ँ  राितये-राित \nिनपᱫा कए देलिन। ओना , बाहरमे बेस िबलाप कएलिन। छाती िपटलिन। थानामे ᳯरपोटᭅ दजᭅ \nकरेलिन। इ᭜याᳰद-इ᭜याᳰद। मुदा संयोग जे ओिह समयमे नक ᭅ मे समयोपᳯर काज चिल रहल \nछलैक आ भारतक िवभागक ᳰकरानी काज कए रहल छलाह। नकᭅलोकसँ वो सभ घटनाक \nदूरदशᭅनपर देख रहल छलाह। नक ᭅक कागज-पᮢमे सभ िलखल छल। यम राजक कोटᭅमे पᱟँिच \nकए वो अवाक रिह गेलाह।  \n“क े  बाहर क े लक ई सभ.. !” \nसोचैत छलाह। एवम् ᮧकारेण एकसँ एक नवाग᭠तुक सद᭭यक पᳯरचय होइत गेल।  \nएतबिहमे भयंकर ह᭨ला सुनबामे आएल। दशᭅक दीघाᭅसँ क ू ड़ा फ े कल जा रहल छल। ᭍यो \nगोटे जोर-जोरसँ उ᳃ोष कए रहल छल-   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n41 \n \n“\nभाई लोकिन ! यमराजक अ᭜याचारसँ हमरा लोकिन उिब गेल छी। नक ᭅक ᳞व᭭था स ाफ \nगड़बड़ा गेल अिछ। हमरा लोकिन २५ बखᭅसँ िबना सुनबाइ-क े  हाजतमे पड़ल छी। ” \nएतबिहमे दसटा बेस नमगर पोरगर जवान सभ हाथमे हथकड़ी लेने ᮧवेश कएलक। हाथमे \nडंटा छलैक ओ आँिख लाल कए रहल छल।  \nसंसदमे िवरोधी पᭃक नेता गड़िज उठला-  \n“ई संसदक घोर अपमान िथक। संसदक अ᭟यᭃक अनुमितक िबना एिह मे पुिलसक एिह \nᮧकारक ᮧवेश ᳲनदनीय िथक। ” \nचाᱨ ᳰदससँ सद᭭य सभ फानय लगलाह। यमराजक ᮧितिनिध टीक पक ड़ने ᱟनका अगत-अगत कए रहल छल। \nभयंकर कोलाहलसँ जखन ᳰकछु ᮰ुत᳞ निह रिह गेल तँ अ᭟यᭃ महोदय ह ाᳯर कए सदनक कायᭅवाही, ओिह \nᳰदनक हेतु ᭭थिगत कए देल। संसदक ᳰकछु भाँगठ सद᭭य भीड़मे डगम गा कए खिस पिड़ रहल छलाह। धᲥम-\nधुᲥᳱमे ᳰकछु नांगड़ सद᭭यक दोसरो टांग आहत भेल जा रहल छलिन।  बड़ी मोसᳰकलसँ वोिह ᳰदन नक ᭅ वासी \nअपन-अपन डेरा आपस पᱟँचलाह।  \n  \nरबी᭠ᮤ  नारायण िम᮰ क  \nनम᭭त᭭यै \nआगाँ...  \n३५ . \nजाबे अᱧणओ एडली ल᭠दनमे पढ़ाइ-िलखाइ करैत रहए ताबे दुनू गो टे दू देह आओर एक आ᭜मा छल। अᱧण \nसोचैक तँ एडली बजैक। एडली सोचैक तँ अᱧण बजैक। दुनूक दो᭭ती से परमान चढ़ल जे दोसर सभक ेँ  इ᭬याᭅ होमए \nलगलैक। ᭍यो-᭍यो चौल करैक जे ई दुनू कहᱭ आपसेमे ने िबआह कए िलअए। जाधᳯर ओ सभ संगे रहल ᳰदन राितक \nकोनो पता निह चलैक। दुनू संगे पढ़ए, संगे टहलए आओर संगे खाए य᳒िप दुनूके ँ छाᮢावासमे अलग-अलग कोठरी \nरहैक मुदा बेसी काल दुनू एᲥ ेठाम रहए। ᮧेमक पराका᳧ा कहल ज ाए तँ हजᭅ निह।  \nमुदा एकर सभक ᮧेमक बीचमे आिब गेलैक एंगल। एंगल एडलीक िमᮢ छ लैक। ओ एडलीक िशᭃको रहैक। \nमुदा तािहसँ कᳱ? पा᳟ा᭜य सं᭭क ृ ितमे ई सभ चलैत छल। अᱧणक एड लीक संग घिन᳥ताक कारण एंगलक अᱧणो लग \nउठब बैसब होइते छल। देखए सुनएमे अᱧण आकषᭅक छलहे संगिह ओकर ᮧितभाक चचᭅ सगरे कालेजमे छल।  \nएक ᳰदन एडली ओ एंगल िपकिनक मनाबए ल᭠दनक लगीचक झील जा रहल छल। एंगल कहलकै  जे अᱧणोक ेँ \nसंग कए लेल जाए। एडली ई ᮧ᭭ताव अᱧण लग रखलक तँ ओ सहषᭅ तैय ार भए गेल। तीनू झीलक कातमे बैसल छल। \nजाड़क समयमे ह᭨लुक रौद ओकरा सभपर पिड़ रहल छल। झीलक चाᱨक ात अ᳍ᭅनᲨ जोड़ी सभ अपना-आपमे म᭭त \nछल। ᭍यो ककरो देखत से होश निह रहए।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n42 \n \nएहन मनमोहक ओ उᱫेजक वातावरणमे एडली, एंगल ओ अᱧण एक दोसरक ेँ  देिख रहल छल। एंगलक ेँ  कᳱ \nफ ु रेलैक जे ओ अᱧणक ेँ  हाथ धए िखचलक आओर चलैत गेल। एडली देिखते रिह गेल। तिहआ सँ अᱧणक एंगलसँ \nआकषᭅण बᳰढ़ते गेल। साँझमे एडली, एंगलमे कहा-सुनी भेलैक। मुदा ए ंगल अपन िज᳎पर अिड़ गेलैक। ओ अᱧणक \nᮧित अपन आकषᭅणक आगू ᳰकछु निह सोिच सकल। एडली ओकर पुरान दो᭭त रहैक, मुदा सेहो पाछु रिह गेलैक। \nएडली बाजी हाᳯर चुकल छल।  \nएडली बुिधयार छल। ओ बातक ेँ  बतंगर बनबएमे िव᳡ास निह करैत छल। अ᭭तु ि᭭थितसँ समझौता कर ैत ओ \nअᱧणसँ अपन िमᮢता बनओने रहल। एंगलसँ िवचार करएमे सेहो कोनो  लाभ निह छलैक। तेँ\n सभ चुपचाप सिह गेल। \nतकर लाभ ओकरा भेलैक। गाहे-बगाहे एंगल ओकरो ᭟यान रखैत रहल । एवम् ᮧकारेण अᱧण, एडली आओर एंगलक \nितकड़ी बिन गेल, ताबे ओिहना रहल जाबे अᱧण ल᭠दनमे रहए। \n \nअᱧण ᮧशासकᳱय सेवामे उᱫीणᭅ भए गेल छल। तकर बाद ओकरा अपन द ेश आपस अयबाक रहैक। एंगल \nसंगिह जयबाक हेतु िज᳎ कए देलक ै । एडली सेहो एिह हेतु अᱧणक ेँ बुझओलक। अ᭠तगोग᭜वा अᱧण ओ एंगल संगिह \nदिड़भंगा आएल। एडली ओतिह रिह गेल।  \nq \n३६ . \nपूवᭅ िनधाᭅᳯरत कायᭅᮓमक अनुसार दिड़भंगामे ᮧगितशील जागरण मंच ओ जनजागरण मंचक रा᳦ीय \nकायᭅकाᳯरणीक स᭥मेलन बजाओल गेल। देश भᳯरसँ ᭄ात-अ᭄ात करीब  पाँचसए ᮧितिनिधभाग लए रहल छलाह। \nदिड़भंगाक राज मैदान टᱶटक शहर बिन गेल छल। कतᱟ लाल, कतᱟ हᳯरअर झंडा फहरा रहल छल। रा᳦भिᲦसँ \nभरल ओज᭭वी गीत सभ बजाओल जा रहल छल। एिह वातावरणमे रिह -रिह कए तरह-तरहक सूचना ᮧसाᳯरत भए \nरहल छल।  \nजनाधार पाटᱮक सेहो आमंिᮢत कएल गेल छल। पर᭠तु ओ सभ एिहमे भाग ली, निह ली से दुिबधामे रिह \nगेलाह। ᭭वतंᮢताक लड़ाइ एकजुट भए लड़ब ई तँ नीक बात रहैक, मुदा नेतु᭜वक सम᭭या ओझड़ाएल रहैक। \nअ᭠ततोग᭜वा तय भेल जे ओ सभ ᳰफलहाल यथावतक ि᭭थितमे रहत। म ाने अपन अलग आि᭭त᭜व बनओने रहत। मुदा \nजनाधार पाटᱮक नव िनवाᭅिचत मुिखआ चेतन ᳞िᲦगत ᭭तरपर आएल छ ल। ओकरा संगे दू-चाᳯर गोटे आओर आिब \nगेल रहए।  \nकायᭅᮓम ᮧार᭥भ होइते बंदे मातरम्-क नारासँ धरतीसँ आकाश एक भ ए गेल। सभ एक ᭭वरसँ “सुजलां सुफलां \nमलयज शीतलाम्” गबैत गबैत भाव िवभार भए गेल। तकर बाद राज क ु मार िव᭭तारसँ रा᳦ीय पᳯरदृ᭬यक वणᭅन करैत \nदुनू मंचक अंदᱧनी ि᭭थितक चचाᭅ क ेलाह आओर घोषणा क ेलाह जे आइसँ दुनू मंचक िवलय भय गेल अिछ। आब एिह \nमंचक नाम रा᳦वादी दल रहत।  \nएतबे बात ओ कहने छल ᳰक उमा अपन संगे १५-२० टा मिहलाक संगे न ारा लगबैत मंच धᳯर पᱟँच गेिल। \nᱟनका सभक हाथमे पᲵ छल जािहपर मोट-मोट आखरमे िलखल छल-  \n“ᳫीक स᭥मान िबना ᭭वतंᮢताक ग᭡प िनरथᭅक िथक।”   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n43 \n \nउमाकेँ एिह तरहे ँ आओर मिहला सभक संगे एिह तरहे ँ आᮓमण देिख सभ सकदम भए गेलाह। बैसारक \nकायᭅवाही ᱧᳰक गेल। जे जेना छल, तिहना रिह गेल। लगलैक जे ना स᭥पूणᭅ वातावरणकेँ लकबा माᳯर देने हो। \nराजकु मार ओ मा᭭टर साहेबकेँ ᳰकछु फ ु रेबे निह करिन।  \nबैसारमे भाग लैत अिधकांश लोक उमाक समथᭅनमे बाजए लगलाह। ओ िहमेसँ ᳰकछु गोटे तँ उमा लग आिब \nओकरे संगे नारा लगबएलगलाह। आब कᳱ होएत? \nमा᭭टर साहेब ᭭वयं उᳯठ कए उमा लग गेलाह। जन भावनाक आदर  करैत उमाक ेँ  मंचपर लए अनलिखन। तकर \nबादे बैसारक कायᭅवाही ᮧार᭥भ भेल।  \nचाᱨकातसँ लोक उमाक समथᭅनमे आिब गेल आओर आᮕह करए लागल जे उमाक ेँ नवोᳰदत रा᳦वादी दलक \nअ᭟यᭃा बनाएल जाए। मा᭭टर साहेब, राजकु मार उमासँ मंᮢणा क ए ᱟनका रा᳦वादी दलक अ᭟यᭃ चूिन लेल \nगेल। ‘उमा देवीक जय’ सँ वातावरण गुंजायमान भए गेल।  \nरा᳦वादी दलक गठनसँ जनाधार पाटᱮमे आपसी िसरफ ु टौअल बᳰढ़ गे ल। पाटᱮ कतेको गुटमे बँᳯट गेल छल। \nपाटᱮमे ᳰकछु गोटे रा᳦वादी दलक संगे िवलएकपᭃधर रहिथ। एिहस ँ ᭭वतंᮢता आ᭠दोलन ᮧखर होइत। मुदा पाटᱮक \nबूढ़ नेता सभ चाहिथ जे यथावत बनाओल रहए देल जाए कारण ओ सभ  अपन अपन कु सᱮक ेँ  संकटमे निह देबए \nचाहिथ।  \nउमाकेँ रा᳦वादी पाटᱮक अ᭟यᭃा बनबाक समाचार अᱧणक े ँ जासूसक मा᭟यमसँ भेटलैक। ओ अ᭜य᭠त िवचिलत \nभए गेल। उमाक एिह तरहक ᮧितकृयाक ओकरा आशा निह छल।  \nमहौलक ेँ  गड़बड़ाइत देिख अᱧण एंगलक संगे ᳰकछ ु ᳰदनक हेतु ल᭠दन सरकार ी याᮢापर चिल गेलाह। हमर \nमाए दुिखत पिड़ गेल छल। ओकरा असगरमे बᱟत ᳰदᲥत भए रहल छलैक । तेँ\n ᳰकछु ᳰदनक हेतु हम अपन नैहर गेलᱟँ \nजािहसँ माएक ेँ सेवाक अवसर भेटए। एक युगक बाद हम नैहर गेल रही। हमरा देि खते हमर माए बᱟत ᮧश᳖ भेल। \nलगलैक जेना तुर᭠त ठीक भए गेल। टन-टन बाजए लागिल। \n \nअसलमे ओ एकाकᳱपनसँ उिब गेल छिल। फ े र ᳰदआदसभ सेहो तंग करिन। स᭥पिᱫमे िह᭭सा निह दैक जािहसँ \nओ बᱟत दुखी छिल। हमर अपन िपᱫी सेहो गुजᳯर गेलाह। ᱟनका त ीनटा बेटीए रहिन। अ᭭तु, हमर सभक सम᭭त \nस᭥पिᱫक ेँ  हमर िपितऔत काका हरिप लेबए चाहैत छल।  \nमाएक ᭭वा᭭थ ठीक भेल। ओमहर हमरा सासुरसँ िवदािगरीक हेतु सम ाद आिब गेल छल। मासो ᳰदन नैहरमे \nनिह भेल छल। मुदा क ै  बेर िवदागरीक हेतु आदमी आिब चुकल। अ᭠तमे ओ ᭭वयं आिब गेलाह आओर हम सासुर िवदा \nभए गेलᱟँ।  \nq \n  \n३७ . \n“वृ᭠दावन िबहारी लाल कᳱ जय।” िनरंतर भजन, कᳱतᭅन ओ ᮧवचन मे त᭨लीन भजनान᭠ददासजी महराज \nअ᭟याि᭜मक पराका᳧ापर पᱟँच गेल रहिथ। एकिह जीवनमे ᳞िᲦ᭜वक  एहन ᱨपातंरण कमे सूनएमे अबैत अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n44 \n \nᳰक᭠तु ज᭠म-ज᭠मक सं᭭कार जेार मारैत अिछ। जीवनक कतेको रह᭭ य अिछ जकर गिणतीय ᳞ा᭎या अस᭥भव। पर᭠तु \nस᳒: स᭜य इएह छल जे एकटा डकैत गरम ᳲसह महान कृ᭬णभᲦ भए गेलाह।  \nततबे निह लोक क᭨याण हेतु सवᭅ᭭व, सम᭭त साम᭝यᭅके ँ अᳶपत कए देने छलाह। जिहना ओिह आ᮰ममे धनक \nबखाᭅ होइत छल तिहना ओिह पैसाक जन क᭨याण हेतु खचᭅ कए देल जाइत छल। कहबी छैक : \n“पानी बाढ़े नावमे, घरमे बाढ़े दाम  \nदोनो हाथ उिलिचये, एही सयानो काम।” \nएिह कथानकक भजनान᭠दजी महराज एकटा जीव᭠त उदाहरण छलाह। अपना लेल ᳰकछु निह। “तेरा तुझको \nअपᭅण” केँ  चᳯरताथᭅ करैत छलाह, अपन आ᮰ममानव जाितक क᭨याण हेतु उपल᭣ ध कए देने छलाह।  \nआ᮰ममे तँ भजन ᳰकतᭅन चिलते रहैत छल। भ᭛डारा चिलते रहैत छल । भᲦगण सभ मृदंग, ढोलक, पखावज \nओ झािल बजाए कृ ᭬ण नाम संᳰकतᭅन कᳯरते रहैत छलाह। सम᭭त वातावरण ततेक धाᳶमक ओ भावनापूणᭅ रहैत छल \nजे ओिहठाम अएिनहार कोनो, के हनो ᳞िᲦ शाि᭠तक अनुभव करैत छल।  \nमुदा भजनान᭠दजी एतबेपर निह ठहरल छलाह। ओ अपन रा᳦क ᮧित कतᭅ᳞सँ सेहो सचेत छलाह। ᱟनकर \nकहब छलिन जे जाधᳯर भारतमाता परतंᮢताक बेड़ीसँ जकड़ल छिथ, ताधᳯर ᭭वगᲃ ᳞थᭅ िथक। मुिᲦक कामना \nअ᭠याय िथक।  \n“के बोले मा तुिम अबले...।” निह, निह, भारत माता अवला क दािप निह भए सकैत छिथ। कोᳯट, कोᳯट ᱟनक \nसंतान ᱟनक ᮧित᳧ा ओ ᭭वतंᮢताक रᭃा हेतु ᭭वᭅ᭭व ᭜याग करए हेतु क ृतसंक᭨प अिछ। देश ᭭वतंᮢ भए कए \nरहत। “भारत माताक जय! व᭠दे मातरम्”- इएह किह ᱟनकर ᮧवच नक अ᭠त होइत छल।  \nरा᳦वादी दलक आᳶथक सम᭭याक समाधान तँ भजनान᭠ददासजी महरा जक आ᮰मक मा᭟यमसँ भए जाइत \nछल। महराजजीक एकटा भᲦक दिड़भंगामे तीन महलक भवन छलैक। ओ तीनू महल भजनान᭠दजी ᮧेरणासँ \nरा᳦वादी दलके ँ दान कए देलक। ᭭वयं दुनू ᳞िᲦ ᳰदन-राित रा᳦ सेवामे लािग गे ल। ᳰफरंगी सभ एक िहसाबे िहिल \nगेल छल। ओकरा सभक ेँ  रा᳦वादी दलक बढ़ैत शिᲦसँ ततेक ᳞ाक ुलता भेलैक, ततेक भय भए भेलैक जे इᲯितसँ देश \nछोड़बाक र᭭ता ताकय लागल।  \nq \n  \n३८ .  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n45 \n \nअᱧण एंगल क े र संग ल᭠दन हवाइ अ᲻ापर पᱟँचले छल ᳰक एडली हवा इ अ᲻ापर पᱟँच गेल। लगैत छल जेना \nओ बᱟत ᳰदनसँ एिह अवसरक ᮧितᭃामे छल। ओकर फाटल- फाटल हᳯर अर ᲎िख बᱟत ᳰकछु किह रहल छल। हवाइ \nअ᲻ासँ अᱧण ओ एंगल विहगᭅमन ᳇ारपर एडलीक ᭭वागतसँ अिभभूत छल ाह।  \nअᱧण सरकारी काजसँ जोगार लगाए ल᭠दन गेल छल। ओिहठाम आवास  सिहत आओर आव᭫यक सुख-\nसुिवधाक ᮧब᭠ध छल। ओसभ ओतिह जेबाक हेतु उ᳒त छल पर᭠तु एडली अिड़ गेल। ओकर बात काटबओकरा सभक \nबसमे निह छल।  \nअ᭭तु, ओ सभ एडलीक बात मािन ओकर घर ᳰदिस िवदा भेल। अᱧण लेल ओकर घर नव निह छल। ल᭠दन \nᮧवासक दौरान ओ सभ कतेको ᳰदन ओतए रहल छल। अबैत जाइत छल।  एक िहसाबे ओ सभ ओकर पाᳯरवाᳯरक \nिमᮢ भए गेल छल। ल᭠दन पᱟँिच अᱧणके ँ उसास तँ भेलैक। कमसँ कम उमाक घात-ᮧितघातसँ ता᭜कािलक राह त \nभेटलैक। संगे पुरान दो᭭त सभसँ भे ँ\nट-घᱼट होइत रहलैक। ओकरा सभक संगे िबताओल मधुर, ᳩेिहल समयके ँ  पुन: \nस᳒: जीबाक अवसर भेटलैक। सरकारी कामकाज तँ बहाना छल। \n \nएक ᳰदन एडलीक ओिहठाम रिह अᱧण सरकारी अितिथ गृहमे चिल आए ल। एंगल ओ एडली ओतिह रहल। ई \nदुनू तँ पुरान दा᭭त छल। बᱟत ᳰदनक बाद एकठाम भेल छल। लगलै जेना िबडᲃ उᳯठ गेल। दुनूके ँ ग᭡पक अ᭠ते निह \nहोइक। ग᭡पेटाक बात रिहतए तँ कोनो बात निह। लगबे निह करैक  जे अᱧण ओकरे संगे आिब कए कतᱟँ आनठाम \nᱧᳰक एंगलक ᮧतीᭃा कए रहल अिछ।  \nआिखर ल᭠दन, ल᭠दन छैक। ओिहठामक अ᭠मुᲦ वातावरणमे बढ़ल, पढ़ल  एंगल ककरो हेतु बा᭠हल छेकल \nकतेक रिह सᳰकतैक? एहनमे तँ अᱧण ᭭वयं सोिच सक ैत छलाह। मुदा भावी ᮧवल। जे हेबाक छल से भेल। दुखक बात \nतँ ई छल जे एᱠकात गाड़ी िघिसर-ᳰफिसर करैत छल। ओिहकात त ँ स᳒: उमा गरिज रहल छलैक। अᱧण सचमुचमे \nबेचारा भए गेल छल। कहबी ठीक े  छै- ‘ने दौिड़ चली, ने ठᱶिस खसी।’ \nएक स᳙ाह बᱟत निह होइत छैक। देिखते देिखते शिन, रिब आिब  जाइत छैक। पाँच ᳰदनका खटैनी दू ᳰदनका \nस᳙ाहा᭠त अवकाशमे गिल जाइत छैक। अᱧण सेहो पाँच ᳰदन ल᭠दनक सरकारी काजमे ᳞᭭त रहल मुदा शुᮓक साँझ \nअएलापर माथ ठनकलै। आब कᳱ कएल जाए? एंगलक अएबाक ग᭡प कोन , फोनो निह केलक ै । ओ तँ एडली संगे तेना \nकए रिम गेलैक जे आगा- पाछा ᳰकछुक सुिध निह रहलैक।  \nअᱧण जखन एडलीक ओतए पᱟँचल तँ पता लगलैक जे ओ सभ ल᭠दनसँ बा हर चिल गेल अिछ। कतए गेल से \nघरक लोक ने अपना मोने ᳰकछु कहलक ै  आ ने अᱧण पुछलक। ओिह ठामक समाजमे बेसी खोध-बेधक पर᭥परा निह \nछैक। बᱟत रास बात ᳞िᲦगत रिह जाइत अिछ।  \nअᱧण गु᭥म छल। ओकरा एिह बातक े ँ  आब आभास भए रहल छलैक जे अपन सभक माᳯट-पािनमे \nज᭠मल, पोसाएल पुᱧखक िबआहक एहन क᭨पना रहैत छैक जािहमे ओक र ᳫी आज᭠म ओकरा ᮧित िन᳧ावान \nरहैक, ओ जे चाहए सएह करैक, मुदा ई तँ ल᭠दन छै। से बात बᱟत  िबलंबसँ बुझए आिब रहल छलैक।  \nएडली ओ एंगल ᭭कू टरपर ल᭠दनसँ करीब चालीस ᳰकलोमीटर दूर एकटा ᳯरजाटᭅमे ठहरए हेतु जा रहल छल \nᳰक एकटा तेज गितसँ चलैत कार ओकरा टᲥर माᳯर देलकै। टᲥर ततेक जबरद᭭त छल जे ᭭क ू टर पचरा भए गेल। \nहेडली ओहीठाम कै पलटी खेलक मुदा कोनो बेसी चोट निह लगलैक । पर᭠तु एंगल हवामे क ै  फᳱट ऊ ँ चाइ धᳯर फ े का  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n46 \n \nगेल आओर धरामसँ नीचा बीच सड़कपर खसल। ई तँ संयोग छलैक जे प ाछुसँ अबैत दोसर कारक वाहन चालक \nएकाएक ᮩेक लए लेलक निह तँ ओतिह ओ टुकड़ी-टुकड़ी भए जाइत।  \nएिह दुघᭅटनामे एंगलक दिहना जᱼघक ह᲻ी टुᳯट गेल छलैक। कनी-  मनी चोट तँ सᲅसे देहमे छलैक। एडलीक \nहालत सेहो ठीक निह छलैक। ᮓमश: दुनू पैर फ ु िल गेलैक जािहसँ चलबामे असोकयᭅ होइत छलैक।  \nकᱟना कए ᭭थानीय पुिलस एकरा सभके ँ ल᭠दनक ᮧिति᳧त अ᭭पतालमे भतᱮ करओलक। अᱧणक े ँ सेहो पुिलस \n᳇ारा सूचना भेटल। ओ तुर᭠त अ᭭पताल पᱟँचल। ओ एंगलक हालत देि ख दुखी भए गेल। जाबे एंगल अ᭭पतालमे रहल \nताबे ओहो ओतिह रहल। मुदा तकर बादक िच᭠तासँ ओ ᳞ᮕ रहए लागल ।  \nशुᱨमे अᱧणक कायᭅᮓम छलैक जे ओ तीन-चाᳯर मासमे अपन देश आपस आिब जाएत। मुदा गाम-घरसँ जे \nसमाचार सभ भेटैक आओर जािह ᮧकारे ँ उमा उᮕसँ उᮕतर भए रहल छिल, ओकर मोन बेचैन भए जाइक, कोन ो \nसमाधान निह फ ु राइक।  \nसंयोग एहन भेलैक जे अंᮕेजसभके ँ खुᳰफआ ᳯरपोटᭅ भेटलै जे अᱧणक ेँ  िहतमे निह छल। ओकरा सभके ँ  अᱧणक \nगित-िविधपर स᭠देह भए गेल छलैक। तेँ ओकरा कम-सँ-कम साल भᳯरक हेतु ल᭠दनमे रहबाक आदेश कए देलक।  \nसरकारी आदेश छलैक, ते ँ\n अᱧणके ँ कोनो िवक᭨पो निह रहैक। ओकर मोन िनर᭠तर अपन गाम-घरपर टांगल \nरहैत छलैक। तथािप ओ अपना आपकेँ ल᭠दनमे ᳞᭭त कए लेलक। ᳰदन भᳯर कायᭅलयमे समय बीित जाइत छल। साँझ \nकए समय िबताबक हेतु एतए बᱟत जोगार सभ छलैक। \n \nएंगल अ᭭पतालसँ छुᳯट कए अᱧणक डेरापर अएलैक। मुदा ओकरा नीक सँ चलल निह होइक। डा᭍टरक \nपरामशᭅक अनुसार ओकरा ᳰफिजओिथरैपीक ᮧयोजन रहैक। सभ सुिवधा  आसे-पासमे उपल᭣ध छल। मुदा घरमे \nबैसल-बैसल ओ तंग भए रहल छिल। कोनो उपायो निह रहैक। अᱧण क ायाᭅलय चिल जाइक। ᳰदन भᳯर ओ एसगᳯर \nकᱟनाक समय िबताबिथ।  \nएिहना एक ᳰदन ओ उदासघरमे ᳰकछु पᳰढ़ रहल छिल ᳰक एडलीक फो न आएल। एंगल ओकरा तुर᭠त आबए \nहेतु आᮕह क ेलक। एडली िबना िवल᭥ब क ेने ओतए आिब गेल। ᳰदनभ ᳯर दुनू गोटाकेँ ग᭡प-स᭡पमे समय कोना बीित \nगेल सेपता निह चलल। साँझमे ओ अपन घर आपस जेबाक इ᭒छा ᳞Ღ केल क। ताबत अᱧण सेहो आिब गेल रहए। \nअᱧण ओ एंगल दुनू गोटे ततेक आᮕह क े लकै जे ओ ओहीठाम रिह गेल। एंगल, एडली संगे तेहन त᭨लीन भए जाइक जे \nअᱧणकेँ करए हेतु ᳰकछु रिहए निह जाइक। कखनᱟँक ओहो ग᭡पमे लाᳯर देबाक ᮧयास करैक मुदा ओकरा सभक हेतु \nधिनसन।  \nq \n  \n३९ . \nअᱧण ल᭠दन चिल गेल से समाचार हमरा सभके ँ  खबािसनीक मा᭟यमसँ भेटल। एिह बेर ओ बᱟत ᳰदनपर \nआएल छिल। ग᭡प-स᭡पक ᮓममे कहए लागिल जे हमर माए स᭥पिᱫमे बँटबारा हेतु बᱟत ह᭨ला क ेलकै । मुदा हमर \nिपितऔत काका टस सँ मस निह होइत छैक। ओकर कहब जे बेटीक ि बआह भइए गेल। तखन अहᱼके ँ खोᳯरसक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n47 \n \nअितᳯरᲦ ᳰकछुके अिधकार निह अिछ। कतेको बेर बैसार भेलैक। पंचस भ सेहो ओकरे संग भए गेलैक। बᱟत रास \nस᭥पिᱫ तँ ओ अपना नामे करा चुकल छल।  \nई बात सभ जखन ᱟनकर कानमे गेलिन तँ दिड़भंगामे मोकदमा कए देलाह। दिड़भंगाक नामी ओᳰकल मोना \nबाबू हमर सभक के स लिड़ रहल छलाह। कोटᭅसँ नोᳯटस जारी भेल । हमर िपितऔत काकाके ँ ᳰदआद सभ बᱟत \nकहलकै। अनततोग᭜वा ओ पसीजल आओर पाँच बीघा जमीन हमरा माए केँ देबाक हेतु तैयार भए गेल। ओ एिह \nᮧ᭭तावक ेँ मािन लेलाह। जतए हम सᱫᳯर बीघाक उᱫरािधकारी रिहतᱟँ कत ए माᮢ पाँच बीघापर समझौता करए \nपड़ल। कोनो िवक᭨पो निह छलैक। कानूने तेहने छलैक।  \nसमय बीतैत देरी निह होइत अिछ। देिखते-देिखते हमर बᲬा सभ  जबान भए गेल। तीनू बेटीक पढ़ाइ पूरा भए \nगेल। ओ सभ अपन अपन ᱨिचक िवषयमे एमए पास कए चुकल छिल। एकम ाᮢ पुᮢ सेहो इंजीिनयᳳरगमे पढ़ैत छल। \nएकरा सभक पढ़ाइ-िलखाइमे अᱧणक ग᭥भीर योगदान छलैक। आᳶथक ि च᭠ता तँ किहओ होमए निह देलक।  \nपᳰढ़-िलिख तँ गेल मुदा आब कᳱ कएल जाए। ई सम᭭या िवकट छल। क ारण ओिह समयमे बेटीक पढ़ाइ-\nिलखाइ िबरलैक े  ᭍यो करैत छल। से हम सभ क ेलᱟँ आओर जेना-तेन ा पार लािग गेल। मुदा भिव᭬यक संघषᭅ आओर \nᮧवल लगैत छल।  \nइएह सभ सोचैत रही ᳰक हमर तीनू बेटी गाम आएल। ओकरा सभक े ँ  देिख मोन गदगद भए गेल। सभक \n᳞िᲦ᭜वमे अ᭞भुत चमक छलैक। आ᭜मिव᳡ाससँ भरल छल। िव᳒ासँ ओकरा  सभक ेँ  बᱟत आ᭜मशिᲦ ᮧा᳙ भए गेलैक \nआओर ओ सभ जीवनमे ᳰकछु ᭭थान बनबए हेतु कृतसंक᭨प लगैत छिल।  \nजिहयासँ रा᳦वादी दल बनल, जनाधार पाटᱮक जनाधार तेजीसँ ख सᳰक रहल छल। रा᳦वादी दलक कमान \nउमाक हाथमे पिड़ते चाᱨकातक ᳫीगण खास कए म᭟यवगᱮय पᳯरवार क, ओिह दलसँ जुड़ए लागिल। लगैक जेना \nदेशमे ᮓाि᭠त आिब गेल अिछ।  \nिशᭃा निह, पाᳯरवाᳯरक स᭥पिᱫमे िह᭭सा निह, घरसँ बाहरो िनक लबाक पᳯरि᭭थित निह, आिखर एिह बातक \nᮧितकार तँ भेनिह रहैक। अ᭭तु, अवसर भेᳯटते एक ᳰदस तँ “ब᭠द ेमातम्”क े र नारा लगैत तँ दोसर ᳰदस ᳫी स᭥मानक \nरᭃाक चचाᭅ सेहो जोर पकड़ने जाइत छल।  \nᳰफरंगी सभ एिह बातसँ िचि᭠तत छल। ओकरा सभक े ँ  ᳰकछु फ ु रेबे निह करैक जे एिह पᳯरि᭭थितसँ कोनो \nिनपटी। तखन ओ सभ सोचलक जे जनाधार पाटᱮक मदित लए आपसेमे उठापटक कराओल गेल।  \nजिहआसँ चेतन जनाधार पाटᱮक अ᭟यᭃ भेल छल, ओकर ᳰफरंगी सभसँ पिहल भे ँ\nट-धᱼट रहैक। मुदा \nᳰफरंगीसभ ओकरा ᮧभावमे निह आिन सकल। \n \nरा᳦वादी दलक ᮧभावसँ हमर तीनू बेटी- हीरा, वाणी ओ गंगा ᮧभ ािवत छलीह। देश ओ समाजक हेतु ᳰकछ ु \nकरबाक इ᭒छा ᱟनका सभक े ँ  उ᳇ेिलत कएने छल। उᲬ िशᭃा ᮧा᳙ कए ओ समाजक दुदᭅशाक े ँ  बेसी नीकसँ बुझैत \nछलीह। अ᭭तु, ओ सभ सभ काजक े ँ  पाछु कए उमाक संग भए गेलीह। रा᳦वादी दलक सᳰᮓय सद᭭यता ᮕ हण कए \nगाम-गाममे घूमए लगलीह।  \nआब उमा एसगᳯर निह छलीह। छोट, पैघ, जवान, बूढ़ सभ ओकरा संग  दए रहल छलैक। असलमे गाम-गाममे \nपसरल एिह अ᭠यायसँ मुिᲦपाबक एकटा अवसर आिब गेल छल। जतिह द ेखू “ब᭠दे मातरम्” के र नारा लािग रहल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n48 \n \nअिछ। भारत- माताक जयगान भए रहल अिछ। एकिह ᭭वरमे समाजमे युग-युगसँ पसरल \nवैमन᭭यता,भोदभाव, शोषणक िवᱧ᳍ आᮓोश सेहो तीᮯतर भए रहल अि छ। ᭍यो-᭍यो कहैत छल जे समाजक े ँ \nिबखि᭛डत करबाक ई ᳰफरंगी सभक नव हथकंडा अिछ।  \nरा᳦वादी दलमे मिहलाक पैठसँ सभसँ बेसी ᮧश᳖ता भजनान᭠ददासजीक ेँ  भेलिन। हजारो सालसँ यातनापूणᭅ \nजीवन जीबए हेतु िववश ᳫीगणके ँ अिभ᳞िᲦ एकटा साधन भए गेल छल रा᳦वादी दल। जखन कखनो नव  ᮧयोग \nहोइत अिछ, चाहे ओ सही हो, गलत हो, जे हो, ओकर िवरोध, ᮧ ितरोध होइते अिछ। मुदा ओहो िवकासक एकटा \nपदचापे बुझबाक चाही। अ᭠ततोग᭜वा मनु᭍खक ᮧयास सफल होइते अिछ । से निह होइत तँ मनु᭍खक िवकास निह \nभए सक ै त अिछ। आᳰदकालसँ लोक पᳯरि᭭थितसँ संघषᭅ केलक आओर आगा बढ़ल अिछ।  \nभजनान᭠ददासजी भिᲦ, अ᭟या᭜म ओ रा᳦वादक ᮧखर ᭐वजवाहक भए ग ेल छलाह। गाम घरमे भए रहल \nसामािजक, राजनीितक घटनाᮓमसँ आ᮰ममे अएिनहार लोकक मा᭟यमसँ ओ पूणᭅ अवगत छलाह। ᱟनकर एिह \nउदारताक लाभ रा᳦वादी आ᭠दोलनक ेँ  भेᳯट रहल छल। एही बात सभकेँ ᭟यानमे रखैत रा᳦वादी दलक अिगला बैसार \nवृ᭠दावनमे करबाक िनणᭅय भेल।  \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nजगदीश  ᮧ साद  म᭛डल - पंगु (उप᭠यास ) धारावािहक  आ दूटा  लघुकथा  \n१ \nजगदीश ᮧसाद म᭛डलक  \nपंगु \nउप᭠याससँ...  \n9.  \nउमेरक चलैत अपन िगरैत दैिहक शिᲦक े ँ अँक ै त देवचरण हᳯरचरणक िबआह करब अिनवायᭅ बुझलैन। \nअिनवायᭅक दू कारण भेलैन, पिहल- अपन आगू बढ़ैत पᳯरवारक ेँ  अपना आँिखये देखब, जइसँ मनमे तृि᳙ जगैत \nअिछ। दोसर कारण मनमे ईहो भेलैन जे ओना हᳯरचरणक ेँ  पढ़ाएब-िलखाएबसँ लऽ कऽ ओकर िबआह-दान करब \nधᳯरक काज राधाचरणक कतᭅ᳞क सीमामे अिछ मुदा ऊिहगर बेटाक ेँ निह रहनेआतैसंग हᳯरचरणक जीवनचयाᭅक ेँ \nदेख देवचरणक मनमे ईहो भेलैन जे जेहेन पोता ᳰᮓयाशील अिछ, ओह ने ᳰᮓयाशील लड़कᳱक संग जँ िबआह कए \nदेबै तँ ऐगला पीढ़ीक जीवन-यापन संतोषᮧद हेबे करत। यएह इ᭒छ ा ने सभ पᳯरवारमे वृ᳍जनक होइ छैन जे \nअखुनका जे पᳯरवाᳯरक िजनगी अिछ ओ ᳰदनानुᳰदन अगुआइत चलए।  \nओना, िमिथलांचलो तँ िमिथलांचले ने छी। जिहना क ु शाᮕ बुिधक लोक अनुक ू ल पᳯरि᭭थित भेटने नीक-सँ-\nनीक िव᳇ता, नीक-सँ-नीक कलाकाᳯरता, नीक-सँ-नीकटेकनोलॉजी आ नीक-सँ-नीक िजनगीक पारखी बनैए  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n49 \n \nतिहना ने नीक-सँ-नीक भोगवाᳰदयो आ नीक-सँ-नीक जोगवाᳰदयो बिनते अिछ। अपना सबहक िमिथला वएह ने \nछी जे जइ प᳀ीक े ँ  सहयोगी-संगी बुझै छी ओइ प᳀ीक े ँ  पᳯरवाᳯरक कोनो ᳰᮓया-कलापक भार नइ पड़ैन, तँए \nभानस करैले भनिसया, पािन भरैले पिनभरनी, कपड़ा-लᱫासँ लऽ क ऽ घरक िनपाइ-पोताइ तक अनक े [i] िसरे-\nहाथे होइ। मुदा से निह, ओहनो िमिथलांचल तँ अिछए जैठाम बेटा -पुतोᱟ अपन पाछूसँ अबैत खनदानी \nपᳯरवारमे िपताक अनुसरण करैत सहयोगी बिन ितल-ितल, कण-कणक  अनुभवक अ᭤यास करैत ितले-\nितल, कणे-कण अबैबला का᭨ᱟक अनुक ू ल बनबैत अपन भिवसक ेँ अनुक ू लतामे पीअबैत, िनमाᭅण करैत आगू बढ़ैए।  \nिमिथलांचलक ओइ िह᭭सामे देवचरण हᳯरचरणक िबआह करब मनमे रोिप  लेलैन जेतए अपने सन \nसीमा᭠त ᳰकसान [ii ] पᳯरवार ᱟअए। जइ पᳯरवारक जन-जन अपन भिवसक पाछू लिग ᮰म -सं᭭क ृितक ेँ अंगीकार \nकरैत ᮰मशील-िशलाक ᮓमगितसँ िनमाᭅण-कायᭅमे लागल ᱟअए। ओना, ई इ᭒छा तँ अपन मनक भेल, मुदा जैठाम \nबरपᭃ छी तैठाम अपने उपक ै र कऽ क े ना क᭠यागतक ेँ कहब जे अहाँ अपन क᭠याक िबआह हमरा पᳯरवारमे कᱨ। \nएक तँ अनेरे लोकक मनमे उठत जे जाबे लड़का खोमाह नइ छै ताब े एहेन चचᭅ ᳰकए करै छैथ। तैसंग ईहो तँ \nअिछए जे मनोनुक ू ल क᭠या नइ रहने एकटा-दूटा क᭠यागतक ेँ  तँ बहटाᳯर सक ै  छी, मुदा जँ तइसँ बेसीक ेँ बहटारए \nचाहब तँ अनेरे ने सभ कहबे करत जे फ᭨लᱼ लड़काक िसरे तेहेन बौगल ी [iii ] िसया कऽ रखने छैथ जे क᭠यागत जँ \nअपन डीहो-डाबर बेच कऽ लगा देत तैयो ने भरतैन...! \nसंजोग बनल, हᳯरचणक िबआह सम᭭तीपुर िजलाक ओहन गामक ᳰकसान पᳯरवारमे भेल, जे पᳯरवार \nअपन क ृ िष ᭃेᮢक ेँ ओहन िबसवासू ᱨपमे बना कऽ ठाढ़ क े ने अिछ, जइसँ इंजीिनयर,  डॉ᭍टर तकक समावेश \nपᳯरवारेमे होइक स᭥भावना बनल अिछ। जेहने देवचरण खेितहर पुतो ᱟ चाहै छला तेहने पुतोᱟ भेटने अपन \nसोलह सालक पोताक िबआह सोलह सालक क᭠या- परमेसरीक संग क ेल ैन। भुखाएल-दहेिजयाएल मन \nदेवचरणक ेँ रहबे ने करैन, तँए हᳯरचरणक िबआहसँ सो᭨होअना तृि᳙ देवचरणक ेँ  भेलैन।  \nसमयक अनुक ू ल तँ राधाचरणक सुधार निहयेँ\n भेलैन मुदा बेवहाᳯरक ᱨपमे दूटा महᱭिसक सेवा करैक भार \nिसरचढ़ भेने धीरे-धीरे सुधरए लगलैन। सुधार देख देवचरण समयक अ नुक ू ल महᱭिसक सेवाक संग आरो-आरो \nकाज करैले राधाचरणक ेँ  चᳯरया-चᳯरया चरैबेित बना लेलैन। ओना, उमेर पािब सेहो राधा चरणक मनमे \nपᳯरवारक ᮧित ᮧेम जागल, जइसँ बकलेल-ढहलेल जकाँ जे वौआइत रहै  छल तइमे सुधार भेल। ओना, पᳯरवारमे \nपᳯरवारजनक बीच जे स᭥ब᭠धसूᮢ अिछ, माने पैछला पीढ़ीक बेटा-भात ीज, नाइत-पोतासँ लऽ कऽवतᭅमान \nपीढ़ीक भाए-भौजाइआ तिहना ऐगला पीढ़ीक काका, िपता, बाबा- नाना इ᭜याᳰद, सेहो अिछए। जिहना भᲦ आ \nभगवानक बीच अभᲦ ᱨप अिछ तिहना ᭄ान आ कमᭅक बीच सेहो अिछए।  जखने दुनूक बीचक अभᲦ ᱨप मेटा \nभᲦ ᱨपमे पᳯरणत होइए तखने िजनगीक साथᭅकता सफल ᱟअ लगै छइ। ज े हᳯरचरण आ देवचरणक बीच भेल। \nओना, देवचरण ᳰकसानी िजनगीक ममᭅभेदी रहनᲅ अपन िजनगीमे पंगु बनल रहला, मुदा अपन पंगुपनक \nकारणक ेँ बुिझ देवचरण अपनाक ेँ ओही िजनगीमे समावेश करैत पᳯरवारक गाड़ीक जुआक ेँ  क᭠हेठ आगू मुहेँ ᳲखचते \nरहला, जइसँ अभावोक ेँ  क ु भाव निह बुिझ सुभाव बना जीवन-बसर करबे क े ला, जे अपन सभ  गुण-शील \nहᳯरचरणक ेँ  दान-दैछनामे दैत ऐ दुिनयासँ िवदा भेला।  \nदेवचरणक ेँ चौदह बखᭅ मृ᭜यु भेना भऽ गेलैन। हᳯरचरण बतीस-तᱹतीस बखᭅक भऽ ग ेल। तीनटा स᭠तानो \nभेलइ। राधारचरण सेहो चाᳯरमपनमे पᱟँच गेला। देशमे हᳯरत ᮓाि᭠ तक ᱨपमे नव जागरण भेल। पर᭥परासँ \nअबैत क ृ िष-कायᭅमे बदलाउ आएल। जेतए ᳲसचाइक करीन छल ओ बदैल  प᭥पसेट आएल। खेत जोतैक जे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n50 \n \nजनकजीक समैयक तीनिबᱫा हर छल ओइक जगहᮝे᭍टर आएल। तेतबे निह , धान क ु टैक ढेकᳱ बदलल, चुड़ा \nक ु टैक उ᭍खैर बदलल, पाथरक जᱫा बदलल,तेल पेड़ैक कौ᭨ᱟ बदलल इ᭜ याᳰद-इ᭜याᳰद ᳰकसान पᳯरवारसँ लोप \nभेल आ नव-नव तकनीकसँ िसरजल लोहाक इंिजन लोकक हाथमे आएल,  जेकर र᭢तार दसगुणासँ लऽ कऽ \nहजारगुणा धᳯरक अिछ। ओना, जइ गितये ᳰकसानी तकनीक आगूसँ उत रल तइ िहसाबे ᳰकसान निह उतैर सकल \nमुदा साफ े  निहयेँ\n उतरल सेहो निहये ँ\n कहल जा सक ै ए। ᳰकयो उतरल वा निह उतरल, चढ़ल वा निह चढ़ल मुदा \nहᳯरचरण, जे बतीस-तᱹतीस बखᭅक जवान ᳰकसानक ᱨपमे उतरबे कएल। से ओइ भाव-ᱨपमे उतरल जिहना एक \nजवान हाथमे ब᭠दूक उठा अपन मातृभूिमक रᭃाथᭅ सीमापर माघक शीतलहरीक पाला, जेठक रौद आ भावदक \nबखाᭅक अᲶा-बᲯर सहैतअपन दािय᭜वक िनवᭅहन करै छैथ, तिहना न े जवान ᳰकसान सेहो अपन मातृभूिमक \nसेवाथᭅ भूख-िपयास मेटबैले माघक पाला, जेठक रौद आ भादवक गजᭅन -तजᭅनक ेँ अ᭑गेजैत अपन दािय᭜वक \nिनवᭅहन करै छैथ।  \nहᳯरचरण अपन तीनू बीघा जमीनक े ँ  समािजक ᱨपमे अदैल-बदैल, रकबाक िहसाबसँ दस कᲶा घाटा \nउठबैत अढ़ाइ बीघा खेत एकठाम क े लक। अपन िजनगीक सूᮢक े ँ पक ै ड़ चाᳯर इंचबला बोᳳरग आ पाँच हॉसᭅ \nपावरबला इंिजनक साधन बना अपन फिसल ᳲसचाइक बेव᭭था सेहो क े लक। तैसंग अढ़ाइयो बीघा खेतमे ओतेक \nकाज ठाढ़ क े लक जइमे भᳯर ᳰदन दुनू परानी अपन दुिनयाँ बुिझ अ पनाक ेँ सो᭨होअना समᳶपत क े लक। तेतबे \nनिह, अ᭭पतालक डॉ᭍टर आ क ृ िष फामᭅक क ु शल ᳰकसान जकाँ अपन बाल-बᲬाक ेँ सेहो देखा-सुनी कराइये रहल \nअिछ। तैसंग सालो भᳯरक खेतीपर दैत सुअ᳖, सुफल आ सुसाग-स᭣जीक क े तेक जᱨरत मनुखक े ँ अिछ, तᱠक \nउपाजᭅन कइये रहल अिछ।  \nिमिथलांचलक बीच अपन िमिथला बना फलक नाᲐपर खाली आमेक गाछी -कलम निह, सालो भᳯरक जे \nफलक ᮓम अिछ तइ िहसाबक फल, तिहना ओइ िहसाबक तीमन-तरकारीक  संग अ᳖ो उपजाइये रहल अिछ।  \nअपन साधक जे ᳰᮓया अिछ तइमे तँ हᳯरचरण अपन सफल ᭭वᱨप देख रह ल अिछ, मुदा आगूक िजनगीक ेँ \nदेखैत हᳯरचरण जखन अपन वृहद् ᭭वᱨप देखए लगैए तखन पंगुपन आगूम े निचते छइ। ओना, क े तबो पंगुपन \nहᳯरचरणक आगूमे ᳰकए ने नाच करए, मुदा ᳰकसानक समाजमे ᳰकसान वृ᭠द कहेबाक अिधकारी तँ अिछए।  \nq \nश᭣द सं᭎या : 935, ितिथ : 6 जून 2018  \n  \n \n \n \n \n[i] नोकरे-चाकरेक  \n[ii] तीन बीघा जमीनबला ᳰकसान   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n51 \n \n[iii] ᱨपैआ रखैबला  \n  \n२ \nजगदीश ᮧ साद म᭛डल  \nदूटा लघुकथा  \n◌ा  \nहमरा नीक निह लगैए  \nᳰद᭨लीसँ एना रामरतन तीनू परानीक ेँ  माने रामरतन अपने, प᳀ी- गुलाब आ पुᮢ- परमेसर आइ सात ᳰदन \nभेलैन अिछ। एक ᳰदन तँ ᮝेनक थकान मेटबैमे बीित गेलैन, तँए ने  रामरतन ᳰकछु देख पेला आ ने बुिझ पेला। \nमुदा आइ छह ᳰदनसँ माता-िपता सिहत प᳀ीक लीला देिखयो रहल  छैथ आ िवचाᳯरयो रहल छैथ मुदा बािज \nᳰकछु ने रहल छैथ। एगारह बजे ᳰदनमे खाइले बैसला तखन पचीस ब खᭅक प᳀ीक ेँ देखलैन जे घरक चौकᳱपर \nपड़ल-पड़ल भारत-इं᭏लᱹडक बीच मैच देख रहल छैथ आ पचपन बखᭅक माए ओसारपर पीढ़ी बैसा, लोटामे पािन \nरिख घरमे भोजनकथारी परोिस रहल छैथ...। \nगु᭥म भेल पीढ़ीपर बैसल रामरतन मने-मन िवचाᳯर रहल छला जे एक रा कᳱ कहबै, नीक कहबै आᳰक \nअधला कहबै? तही बीच थारी नेने सुनयना आिब बेटाक आगूमे रिख  ऐ आशामे ठाढ़ भेली जे थारीक व᭭तु देख \nबेटा ᳰकछु बजबो करैए आᳰक शा᭠तिचᱫ खाइए। थारीक भो᭔य-पदा थᭅपर रामरतनक मन निह पᱟँच अपन \nप᳀ीक लीला देख तरैस रहैन छेलैन। बेर-बेर मनमे चकभौर उᳯठ र हल छेलैन जे ई क ेहेन भेल! कहाँ धᳯर एकरा \nउिचत कहल जा सक ै ए? पचीस बखᭅक लोक ओछाइन धेने रहए आ पचपन बखᭅक अधवेशू दौड़-दौड़ काज \nकरए! रामरतनक मन ठमैक गेलैन। ᳰकएक तँ भोजन करैसँ पिहनेजँ कोन ो  िबगड़ल बात मुहसँ िनकालब तँ हो-\nन-हो ओ बात मोिन फोड़ैत धार जकाँ बहए ने लगए। जखने फ ु टल मनक  धार बहत तखने भोजन गड़गट भऽ \nजाएत। गरगट भेने समुिचत ᱨपमे ने भोजन ᳰᮓयाि᭠वत हएत आ ने मन ेक तृि᳙ भऽसकत। मुदा लगले रामरतनक \nमनमे ईहो उठए लगलैन जे अनुिचतक ेँ सोझमे देख चुपचाप रहबोक ेँ  तँ नीक निहयेँ\n छी। मुदा नीक क े िनहार लग \nअधला क े िनहारक पर पीतो क े ना फ े कल जाए। जखने पीताएल मनक पीत फ े कब तँ ओकरा पड़बे ने करत। तोᱠमे \nघरक चौकᳱपर प᳀ी पड़ल छैथ। जखने ᳰकछु बोल मुहसँ िनकलए लगत ᳰक आरो क े बाड़ सरका लेती जे माए-\nबेटाक बीचक बात छी, ऐमे पुतोᱟक ेँ  कान झᱼिप लेबा चाही...।\n \nअसमनजसमे िवचारैत रामरतन बजला- \n“माए, हमरा ई नीक नइ लगैए।” \nरामरतनक बजैक ᮓम प᳀ीक ᳰᮓया ᳰदस रहैन जे सुनयना नइ बुिझ पेल ी। िहनकर नजैर थारीमे परोसल \nभो᭔य-व᭭तुपर अँटकल रहैन। तैबीच ‘हमरा ई नीक निह लगैए’ सुि न माए बजली- \n“बौआ, अपन घरक अन-तीमन क े तबो अधला हएत तँ अनका घरसँ नीके हएत।”   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n52 \n \nमाइयक बात सुिन रामरतनक मनमे उठलैन जे ई तँ क े कर ᳰदनक पइ र भऽ गेल, गोला फकलᲅ पाकल \nआमपर आ चिल गेल बगुरपर जे तोिड़ अनलक बगुरक काँट! मनक े ँ माᳯर रामरतन भोजनक बाद तीनू गोरेक े ँ \nएकठाम बैसा अपन बात रखैक िवचारमे आगूमे आएल िवचारक ेँ  चौपैत रिख बजला- \n“माए, अपन गाम-घरक जे अन-तीमन अिछ ओ परदेशक थोड़े हएत। क े हेन बᳰढ़याँ तरकारीमे बाड़ीक \nहरदीक रंग रन-रन करैए। शहर-बजारमे ते क ँ चका ईटाक गरदीमे रंग िमला हरदी बनबैए आ िमरचाइक जगह \nएिसडमे लोक िमरचाइक गुण तक ै ए।” \nरामरतनक िवचारक मोड़ सुनयना निह बुिझ पेली, मुदा अन-तीमनक ᮧशंसा तँ सुनबे क े ली तँए \nमुि᭭कयाइत बजली- \n“बौआ, हम सभ गाम-घरमे रहैबला छी, माᳯर-घुिस कऽ एक बेर ᳰद नमे आ एकबेर राितमे खाइ छी। मुदा \nतूँ सभ ते शहᱨआ-बजᱨआ भेलह, दस बेर चाहो पीबैत हेबह आ दस बेर  न᭭तो-पान तँ कᳯरते हेबह। तँए क᭥मे-\nक᭥मे वौस छह,जे ᳰकछु घटह से किहहह।” \nबलाएक ेँ टारैत रामरतन बजला- \n“कोनो आनठाम छी जे खाइमे लाज-धाक हएत। जे घटत से मᱼिग लेब।” \nपᳯरवारक काजमे रमल-समल सुनयना ᳰकए बात-चीतमे ओझरैतैथ तँए ऐठामसँ ससैर गेली। ओना, काज \nᳰदस तँ सुनयना ससैर गेली मुदा कानक े ँ  कनसोहक बेटापर जगौने रहली। यएह ने भेल सजगता। अहीले ने \nदुिनयाँ हेरान अिछ।  \nरामरतनक ेँ  भोजनक अ᭡पन अ᭠दाज छैन जे कोन समैक भोजन क े ते माᮢामे करी,  ई अ᭠दाज रामरतनक ेँ \nिव᳒ाथᱮए जीवनसँ रहल छैन। ओना, अपना िमिथलांचलमे एहेन अ ᭠दाज पबैमे थोड़ेक असुिवधा जᱨर \nअिछ, मुदा से अिछ सामुिहक भोज आ अनठामक भोजनमे। ᳰकएक तँ शु ᱨक परोसमे पिहने ओतबे भो᭔य-व᭭तु \nपरोसल जाइए जइसँ भोजनक शुᱨआत ᱟअए आ पछाइत एका-एकᳱ दजᭅनो  िव᭠यास परोसल जाइए। मुदा \nपᳯरवारमे तँ िनमाहले जा सक ै ए,जैठाम ᮧितᳰदनक भोजन होइए। रामरतन ईहो अ᭠दािज लेलैन जे उिचत \nमाᮢामे परोसल गेल अिछ। उिचत माᮢाक अ᭠दाज रहने रामरतन रसे -रसे भोजनो करए लगला आ रसे-रसे \nप᳀ी आ माइक लीला सेहो देखए लगला। ओना,सुनयना सजग छैथ तँए  दोसर काज कᳯरतो बेटाक भोजनपर \nसेहो सजग छेली, तँए कनी हटल रहनᲅ बीच-बीचमे बजै छेली- \n“बौआ, हम क े तौ अनतए नइ छी, तूँ असिथरसँ खाह।” \nओना, माइक बात रामरतन अधसुन सुनै छलाᳰकएक तँ अपने भोजनो ज े करै छला तᱠपर िधयान नइ \nछेलैन। िधयान छेलैन प᳀ी आ माइक लीलापर। जखन प᳀ी आ माइक े ँ फ ु टा-फ ु टा देखए लगला तखन पिहल \nनजैर माएपर गेलैन। माएपर नजैर उᳯठते रामरतनक मनमे उठलैन जे जिहना माए सᳰदकाल पᳯरवारक काजमे \nसटल चिल रहल छैथ तिहना िपतो तँ छिथए, तैबीच मोटा-मोटी अपनो सएह छी।मुदा तैबीचमे प᳀ीक बेवहार \nएहेन ᳰकए बेदरंग [i] छैन?जखन ᳰक िसयान ओहो भऽ गेली तखन िसयनपन किहया औतैन? \nलगले रामरतनक मन िछटैक पᳯरवाᳯरक बनाबटपर गेलैन। जइ तरहक  अखन अपन पᳯरवारक बनाबट \nभऽ गेल अिछ तइ अनुक ू ल तँ ओहो ठीक े -ठाक छैथ, मुदा..?  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n53 \n \n‘मुदा’ लग आिब रामरतनक िवचार चकभौर लेलक ै न। चकभौर लइते िवचार िछटकलैन जे ᳰद᭨लीक लेल \nभलेँ\n प᳀ी ठीक छैथ मुदा गाम लेल क ेना ठीक कहल जाए?पहाड़सँ िगर ैत जलधार समतल जमीन होइत समुᮤमे \nिवलीन होइए मुदा मनुखक िजनगीमे ᳰकए एकर अभाव भऽ जाइए? जᱨ र क े तौ-ने-क े तौ िवषम कारण अिछ। ई \nबात सत् जे मनुखक शरीर जलधार जकाँ निह अिछ, मुदा मनुखक ᭄ान- शिᲦ तँ जलधारोसँ जलधार अिछ माने \nपािनयोँ\nसँ पातर अिछ, तखन ओ ᳰकए ने सवᭅ-िहताइ भऽ पबैए? िवचारक ेँ  समेट उसाᳯर रामरतन भोजन क े लैन। \nभोजन क े ला पछाइत जखन ओछाइनपर आराम करए गेला तखन प᳀ीक िवचार पुन: जिग गेलैन।ओना, ᳰदनमे \nसुतैक अ᭤यास रामरतनक ेँ  निह छैन मुदा िवचारमे थाकल मन सुतैले मजबूर क े लक ै न। िवचारमे उलझल मनक ेँ  \nओछाइने धरब नीक होइतो अिछ। ᳰकएक तँकाजक दौड़मे अधला होइक स᭥भावना भइये जाइए, तीनक ेँ तेरह \nआ तेरहक ेँ  तीनक परेखक बीच मन फ ँ िस जाइए। \n \nओछाइनपर रामरतनक देह तँ पिड़ रहलैन मुदा मन माता-िपतासँ पि त-प᳀ीक संग पᳯरवारमे दौड़ गेलैन। \nदौड़ते उठलैन- दुनू बेकतीमाने पित-प᳀ी, पᳯरवारक ऐगला सृजक त ँ छीहे। तैठाम जँ पैछला पीढ़ीक गुण-धमᭅक ेँ \nअङेज निह लेब, तखन िवषम पᳯरि᭭थितक े ँ सम क े ना बनाएब? एक ᳰदस भिवस अिछ तँ दोसर ᳰदस भूतो तँ \nअिछए, तैबीच तँ अपने सभ ने वतᭅमान भेिलऐ।  \nप᳀ीक पᳯरवारपर नजैर पᱟँचते रामरतनक मन दुनू पᳯरवारक भूत, वतᭅमानआभिवसक ᳰᮓया-कलापपर \nगेलैन। अपन ᳰकसान पᳯरवार रहल अिछ आ प᳀ीक िपता नोकरी करै  छैथ जइसँ ᱟनकर पᳯरवार नोकᳯरहाराक \nᱨप पक ै ड़ नेने अिछ, जेकर उपज प᳀ी छैथ...।  \nऐठाम आिब रामरतनक िवचारमे िसक ुड़न तँ एबे क े लैन जे तैसंग फ ै लाव सेहो एलैन। पᳯरवार छोिड़ \nगामसँ िनकललᲅ। जिहना िपताक अनुकरण–मरदा-मरदी, काजक–अपने कᳯरतᲅ तिहना माइक अनुकरण तँ \nपि᳀यो करबे कᳯरतैथ। मुदा से भेल निह। लगले रामरतनक मनमे दुनू पᳯरवारक माने नोकᳯरहाराक आ गामक \nᳰकसान पᳯरवारक िसक ु ड़न-फ ै लावक बीच फ ँ िस गेलैन। मनमे उठलैन- धारक बीच जिहना पािनक घुमाव होइए \nतिहना तँ पᳯरवाᳯरक काजक बीच सेहो मनक घुमाव होइते अिछ। घ ुमावो क े ना ने हएत? गामक पᳯरवारमे \nअनेको ᳰदशा अिछ। बेकतीसँ लऽ कऽ पᳯरवार होइत समाज धᳯर। ज इमे पᳯरवारजन अपन समय आ ᭃमताक \nअनुक ू ल अपनाक ेँ  पीरो लइए, मुदा नोकᳯरहाराक तँ से निह अिछ। ओ तँ नोकरीक अ नुक ू ल अपन समय आ \nशिᲦक ेँ ओइ अनुक ू ल बना लइए। तᱠमे नोकरीक काजक बा᭠हल समय अिछ। ओना, कहैले बा᭠हले अिछमुदा ओ \nबा᭠हल-खुजल दुनू अिछ। सरकारी काम-काजक संग कारखानाक काज आठ घ᭠टा बा᭠हल अिछ मुदा कारखानोमे \nओभर टाइम आ िबनु कारखानोक पᳯरवार वा अ᭠य अनेको तरहक काज  एहनो तँ अिछए जे नोकरीदाताक \nअनुक ू ल करए पड़ैए...। \nरामरतन जेतेक िवचारक तहमे जाइ छला तेते मनमे ओझरौठ बढ़ल जाइ छेलैन। मुदा मनमे प᳀ीक ᮧित \nजे भरास उपैक गेल छेलैन ओ पूवᭅवते छेलैन। कछमछ करैत रामरतन घ᭠टा भᳯरक पछाइत ओछाइन छोिड़मुँह-\nकान धोइते छला ᳰक मनमे उठलैन-  प᳀ी आ माइक े ँ एकठाम बैसा गप-स᭡प करब नीक निह हएत। ᳰकएक तँ \nजिहना गुलाबक संग अपन पितक ᱨपक स᭥ब᭠ध अिछ तिहना माइयोक ेँ  ते सासु-पुतोᱟक स᭥ब᭠ध छै᭠हे। तैसंग \nदुनू माय-पुतक िवचारो तँ िनᳶणत निहये ँ\n अिछ जे एक राय बना बाजब। जइसँ िवचारमे िभ᳖ता एबाक \nस᭥भावना अिछ। जँ हम कोनो िवचार प᳀ीक े ँ अनुकरणीय ᱨप कहबैन आ माइक जँ अनुकरणीयपर सँ िधयान \nहᳯट अपन बेटा-पुतोᱟक सुख-भोग ᳰदस बᳰढ़ जाइन तखन तँ अनेरे द ुनू गोरेक िवचारोमे ᳇᭠᳇ शुᱨ भऽ  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n54 \n \nजाएत, जइसँ जे मनमे अिछ, से निहये ँ\n हएत। तँए नीक हएत जे माएक े ँ छोिड़ पि᳀येक ेँ  ᳰकए ने चेतौनी ᱨपमे \nकिहऐन...।\n \nरामरतनक मनक िवचारमे थीरपन एलैन। तही बीच गुलाब सेहो चाह नेने पᱟँचली।  \nचाह देख रामरतनक मनमे उठलैन जे िबनु चाह पीने जँ गप-स᭡प चला देब तँ हो-न-हो ᮓोधमे चाहे पीब \nगड़गट भऽ जाए। तइसँ नीक जे पिहने दू घᲂट चाहे पीब ली। चाह पीब रामरतन बजला- \n“अहाँ तँ बुझै छी जे पᳯरवार अपन छी, पᳯरवारक सभ ᳰकयो अपने छ ैथ, तैबीच अधबेसू माए जे दौग-दौग \nकाज करै छैथ आ अहाँ िबजली-पंखा तर बैस टी.बी.मे भारत-इं᭏लᱹडक मैच देखै छी, ई क े हेन िवचार भेल?” \nओना, अखन तक रामरतनक ेँ प᳀ीक परख नीक जकाँ निह आएल छेलैन जे कोन ᱨपक जीवन-संिगनी  \nछैथ। पित-प᳀ीक बीचक जे आजुक पᳯरवेश बिन गेल अिछ ओ बᱟआयाम ी बिन गेल अिछ, जइसँ ᳰकछु-ने-ᳰकछु \nसभ ᮧभािवत भइये रहल छैथ। मुदा आयामोक तँ अपन ᭔वाला होइते छइ।  \nजिहना रामरतन प᳀ीपर श᭣द-वाण फ े कलैन तिहना गुलाबो श᭣द-वाणक ेँ रोक ै त बजली- \n“गाम एलᲅ हेँ माता-िपताक ऐठाम पᱟनाइ करए आᳰक..?”  \nप᳀ीक िवचार सुिन रामरतनक मन ᮓोधसँ भभैक उठलैन। बजला-  \n“अपना जे बुिझ पड़ए मुदा हमरा नीक नइ लगैए।” \nq \nश᭣द सं᭎या : 1458, ितिथ : 19 जुलाई 2018       \n \n  \n \n \n  \n  \nभारीपन भार बिन गेल  \nिजनगीक आधा उमेर [ii ] बीतला पछाइत पचास बखᭅक चेतनाननक ेँ  अपन चेतन-शिᲦ बदैल गेलैन। चेतन \nशिᲦ बदलने सोचनो-शिᲦ आ ᳰᮓयो-शिᲦ बदैल गेलैन। जइसँ चेतनान न अपने-आपमे समािहत भऽ गेला।  \nजेठ मासक बेᱧका तीन बजेक समय, दरबᲯापर बैसल चेतनाननक मन अ पन िजनगीक समीᭃा करए \nलगलैन। समीᭃाक दौड़मे िवचार फ ु टलैन- \n“भारीपन भार बिन गेल..!” \nचेतनाननक मनसँ फ ु ᳯट कऽ िवचार बहरेबे कएल छेलैन ᳰक प᳀ी- बुि धवाᳰदनी चाह नेने दरबᲯापर \nपᱟँचली। ओना, सभ ᳰदनक चाह पीबैक अ᭤यास चेतनाननक े ँ  सभ रंगक छैन। माने गरमी मासमे तीन \nबजे, म᭟यमास–  आिसन-काितक आ फागुन–मे अढ़ाइ बजे आ जाड़क मा समे दू बजे बेᱧका चाह पीब चेतनानन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n55 \n \nदोसर उखड़ाहक काजमे लगै छैथ। अ᭤यासक िहसाबसँ चाह पीबैक इ ᭒छा समयपर जिगते छेलैन मुदा चाह \nपीबैसँ पिहने जे बदलल िजनगीक िवचारक मथन मनमे उᳯठ गेल छेल ैन तइसँ चेतनाननक मन थोड़ेक ओझरा \nगेल रहैन। माने, चाह पीबैक जेतेक इ᭒छा आन ᳰदन रहै छेलैन तइ मे आइ थोड़ेक कमी आिब गेल छेलैन। चाह \nपीबैक इ᭒छा कमने प᳀ीसँ गप करैक इ᭒छा सेहो किम गेल छेलैन जइ सँ आगूमे ठाढ़ प᳀ीपर एक नजैर िखरा \nचुपचाप चाहक िगलास देखए लगला।  \nओना, अपन बुइिधक ओकाितये बुिधवाᳰदनीक मनमेिवचार जिग गेल छ ेलैन जे भᳯरसक पित कोनो \nिच᭠तामे पिड़ गेल छैथ तँए जेहेन मन उछटगर हेबा चाही से निह छैन। फ े र भेलैन जे ᳰकए ने पुिछये िलऐन जे \nमन खसल देखै छी। मुदा फ े र भेलैन जे खसलो मनक (ग᭥भीर ᱨपमे) तँ अपन-अपन ᳰदशा होइते अिछ। माने ई \nजे एक खसब भेल जे कोनो संकटक े ँ दूर करैले ओकर समधानल र᭭ता खोजैमे खसैए आ दोसर होइए जे नी क \nिजनगी पेबा-ले भिवसक बाट समधािन कऽ खोजबमे सेहो मन खसबे करैए। लगले बुिधवाᳰदनीक ेँ भेलैन जे जखन \nᳰकछु बािज निह रहल छैथ तखन अनेरे मधुमाछी-छᱫामे गोला माᳯ र कटाएब नीक निह। तँए, अपन जे अखुनका \nकाज अिछ पिहने तेकरा मुसतािजसँ कऽ ली। जँ कोनो दुखो-तकली फ मनमे हेतैन तँ एᲥ े बेर िबढ़नी जकाँ थोड़े \nहनहना उठता...। \nचाहक िगलास चेतनाननक आगूमे रिख बुिधवाᳰदनी पान आनए ᲎गन ि वदा भेली। जे काज चेतनाननक ेँ \nसेहो सभ ᳰदनक बुझले छैन।  \nचाह-पान पीला-खेला पछाइत जिहना चेतनानन अपन जीबनपट खोलए  अपन िवचारधारा ᳰदस िवदा \nभेलातिहना बुिधवाᳰदनी सेहो अपन जीवनघट पार करए अपना घाट ᳰदस िवदा भेली। समु᳖त पᳯरवारक जे \nघट-घटवाᳯर होइए ओ जिहना चेतनाननक ेँ  बुझल छैन तिहना बुिधवाᳰदनीक ेँ  सेहो बुझले छैन। ओ बुझब भेल जे \nपᳯरवारक सभ जनक ेँ  अपन-अपन शिᲦक अनुक ू ल पᳯरवारक ᳰᮓया-कलापमे लागल रहब। जि हना कोनो घरमे \nअपन-अपन जगहपर व᭭तु-जात सᱹत कऽ राखल रहैए जइसँ एक-दोसरमे टकराइक स᭥भावना नइ रहै छै, तिहना \nपᳯरवारमे मनुखोक अिछए। जे ᳰकछ ु  ᳰदन पूवᭅ तक चेतनाननक पᳯरव ारमे नइ छेलैन मुदा आब से बात नइ \nरहलैन। आब पᳯरवारक सभ ᳰकयो अपन-अपन पᳯरवाᳯरक दािय᭜व बुि झ रहल छैन जइसँ एक-दोसराक बीच \nअढ़बै-चढ़बैक र᭭ता ब᳖ भऽ गेलैन।  \nओना, बुिधवाᳰदनी अँगनाक काज ᳰदस िवदा भऽ गेली मुदा पितक  खसल चेहराक ᱨप देख मनमे िवचार \nजिगये गेल छेलैन जे मन ᳰकए मिलन छैन? अ᳍ाᲈिगनी होइक नाते  दुिनयाँमे जँ ᳰकयो लग [iii ] छैन तँ ओ हमहᱭ ने \nिछऐन। जाधैर हमर स᭥ब᭠ध निह बनल छल, माता-िपता जीबैत रह िथन ताधैर ओ दुनू गोरे छेलैन, मुदा ᱟनका \nदुनूक परोछ भेने आ हमरा एने तँ स᭥ब᭠धमे बदलाव एबे कएल। मुदा जखन मनमे कोनो तरहक पᳯरवाᳯरक \nउलझन आिब गेल होिन तखन जँ हमरा ᳰकछु निह किह मने-मन बेि थत बनल रहता सेहो तँ नीक निहये ँ\n भेल। \nिवचार अिबते बुिधवाᳰदनीक मनमे दोसर िवचार टपैक पड़लैन। ओ ट पकलैन ई जे जँ पᳯरवाᳯरक उलझन निहये ँ \nरहल होिन, समािजक वा बेकतीगते कोनो रहल होिन, तखन जँ ᳰकछु निहयेँ\n कहलैन तँ ओ उिचते क े लैन। \n \nउिचत अनुिचतक बीच बुिधवाᳰदनीक िवचार समुिचत होइते अपन काजमे लिग गेली।  \nप᳀ीक ेँ लगसँ हᳯटते चेतनाननक मनक जेना िन:साँस छुटलैन। िन:साँस छुᳯट ते मनमे उपकलैन जे भने प᳀ी \nलगसँ हᳯट गेली। लगमे रिहतैथ तँ िवचारमे बाधा उपि᭭थत कᳯरतैथ।  \nएका᭠त होइते चेतनाननक मन साकांच भऽ सजगलैन। सजिगते अपन ब ीतल िजनगीपर नजैर िनछोह \nदौड़लैन। कᳱ जीवन छल, कᳱ सोच-िवचार छल आ आइ [iv ] कᳱ अिछ? आब तँ सोझ जीवन देख रहल छी जे \nदुिनयाँमे जेतेक मनुख छैथ ओ सभ ने चािह रहला अिछ जे सोझ जीव न भेटए। मुदा सोझ जीवन-ले सोझ ᭄ानक  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n56 \n \nखगता अिछ ᳰकने,जेकर ᮧाि᳙ भेला पछाितये ने ᳰकयो सुखसँ सुखी बन ैत आ अपन ᭭वतंᮢ ᱨपमे शासनसूᮢ \nअपनबैत िजनगीक धारमे बहए लगैए। ऐठाम शासनसूᮢक माने भेल, िजन का ᳰकनको िजनगीमे सफलता भेटल \nछैन ᱟनका मनमे ईहो तँ जिगये जाइ छैन जे असफल िजनगी जीिनहा रक ेँ  सही ᳰदशा देखबैत सही बाटपर \nआिन, कखनो आगूसँ बाँिह पक ै ड़ आगू मुहेँक िवचारक बाट धराबी तँ कखनो खᲬा-खुᲬीमे लसक ै त देख पाछूसँ  \nबल लगा आगू मुहे ँ ठेलैक पᳯरयास सेहो करी। जइसँ जे िवचार सूᮢ बनैए वएह भेल शा सनसूᮢ। जखने मनुखक \nिजनगीमे ᮧकािशत मन ᭭वतंᮢ बाटक शासनसूᮢ पक ैड़ चलए लगैए तखने ओ सफल िजनगीक आन᭠दसँ \nआनि᭠दत सेहो हेबे करैए। जे चेतनाननक ेँ  आधा िजनगी िबतला पछाइत भेलैन। मुदा आधा िजनगी जे िबतल \nछेलैन ओ सो᭨होअना उनटल छेलैन जेकर पछाड़सँ अखनो पछिड़ये रह ला अिछ। अखन धᳯर जे समाजक बीच \nमनुखक िनमाᭅण भऽ रहल अिछ ओ समािजक बेव᭭थाक अनुक ू ल भऽ रहल अिछ जइमे शासन बेव᭭थाक भरपूर \nᮧभाव सेहो पिड़ते अिछ। खाएर जे अिछमुदा ई तँ हर जीवनमे अिछए जे पᳯरवारसँ समाज धᳯर अपन \nभारीपन [v] बनल रहए। जे चेतनाननक ेँ सेहो छेलै᭠हे।  \nकौलेज तकक पढ़ाइ छोड़ला पछाइत चेतनानन ᭭वतंᮢ िजनगी धारण क रैक िखयालसँ नोकरी ᳰदस निह \nतकलैन। ओना, अपनो पᳯरवाᳯरक स᭥पैत ओतेक छेलै᭠हे जे एक पᳯरव ारक जीवन-यापनक कोन बात जे तीिनयोँ-\nचाᳯर पᳯरवारक जीवन-यापन भइये सक ै त छल, जँ समुिचत ढंगसँ सम ुिचत ᮰मक उपयोग कᳯरतैथ, मुदा \nसमािजको पᳯरवेश तँ पᳯरवेश छीहे। एक े -दुइये चेतनानन समाजक बीच सेवाक ᱨपमे िबआह-दान, ᮰ा᳍-मुड़नक \nसंग पूजा-पाठमे आगू बढ़ए लगला। जइसँ ᳰकछु-ᳰकछु समाजक बीच जन -मतो आ जन-संघो बिनये ँ\n गेल छेलैन। \nजखने जनमत, जनसंघ बनत तखने राजसᱫाक िशकारी सभ अपना-अपनी क ेँ हिथयाबए चािहते अिछ। शुᱧहमे \nतँ चेतनानन अबूझ-अबोध जकाँ छला, तँए एᲥ े  पᭃक बीच पᱟँचला मुद ा कनी ᲎िख-पाँिख भेने आब दोसरो-\nतेसरोसँ स᭥ब᭠ध बनबए लगला अिछ। जइसँ भीतरे-भीतर भले ँ\n बᱟᱨिपया बिन रहल होिथ मुदा ऊपरसँ \n(देखौआ) तँ समाजक अगुआएल लोक भइये गेला ᳰकने। जँए अगुएला तँए स बहक बीच पूछ सेहो भेलैन। तᱠमे \nमनुखक पूछ। ओना, जानवरक पूछ भले ँ\n माछी-म᭒छड़ रोमैबला ᳰकए ने ᱟअए मुदा मनुखक पूछ तँ से निहये ँ\n \nछी, मनुखक पूछ तँ मनुखक े ँ  भᳯरयेबे करैए। जखने मनुख अपन भारीपन देखैए तखने ने अपन िजनगी क \nसफलताक भान ओकरा होइ छइ। जे पिबते मनुख सुरसा (रामायिणक) ज काँ हनुमानसँ दोबर ᱨप अपन देखैबते \nअिछ। \n \nपचास बखᭅ िबतला पछाइत चेतनाननक िवचारमे जिहना बदलाव एलैन  तिहना सोचै-बुझैमे सेहो एलैन \nजइसँ जीवन प᳍ित सेहो बदिलये रहल छेलैन।  \nओना, चेतनानन गामक चौकपर साँझ-भोर चाह पीबैक बह᳖े सभ ᳰदन  जाइ छैथ जइसँ भᳯर ᳰदनक \nगामसँ दुिनयाँ तकक उड़᭠ती समाचार साँझू पहरक ेँ भेट जाइ छैन आ भᳯर राितक समाचार भोरमे भेᳯटये जाइ \nछैन। समाचारक ेँ  समाचार जकाँ चेतनानन एकहरफᳱ सुिन लइ छैथमुदाओइपर अपन कोनो  टीका-ᳯट᭡पणी वा \nराय-िवचार नइ दइ छिथन। तेकर कारण ई अिछ जे ओ नीक जकाँ बुझए लगल छैथ जे जिहना रेिडयो-\nअखबारक उड़᭠ती समाचारक ेँ  आरो उड़᭠ती आ फ ु ड़᭠ती-सुड़᭠तीक ेँ  आरो फ ु ड़᭠ती-सुड़᭠ती समाचार बना बँᳯटते \nअिछ। जइसँ ओकर असिलयत ᱨप झँपाइये जाइ छै, तँए टीका-ᳯट᭡पण ी माᮢ बातक ेँ बतंगर बनाएब छोिड़ आर \nᳰकछु ने रहैए। मुदा समाजक धारासँ अपन मुहो ँ\n ब᳖ कए राखब तँ उिचत निहये ँ\n भेल। जेकरा पुड़बैले चेतनानन  \nचौकक उड़᭠ती समाचारक नाँगैर पक ै ड़ नेङिड़यबैत घटनाक ेँ  घᳯटत बेकती लग पᱟँच अपन िवचार रखए लगला \nअिछ। \n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n57 \n \nआइ भोरमे जखन चेतनानन चौकपर पᱟँचला ᳰक एक गोरे चाहक िगल ास आगू बढ़ा देलक ै न। चाह देख \nचेतनानन बुिझ गेला जे भᳯरसक कोनो काजक भार ऊपर औत। मुदा िब नु कहने मािनयो ँ\n लेब तँ उिचत निहये ँ\n \nहएत। चाहो पीबए लगला आ ᲎िख उठा-उठा ओकरोपर नचबौ लगला जे मुहसँ कᳱ िनकलै छैन। आधा िगलास \nचाह जखन चेतनाननक ससैर कऽ पेटमे चिल गेलैन तखन राधारमण बाजल-\n \n“चेतन भाय, अहाँसँ एकटा भारी काज अिछ..!” \nकाज तँ काज भेल, मुदा ‘भारी काज’ कᳱ भेल? िबनु बुझने चेतनानन बजला- \n“काज तँ काज भेलओ भारी कᳱ हएत?” \nराधारमणक मन मािन गेलैन जे काज हेबे करत। बाजल- \n“भाय साहैब, इ᭛टरमे बेटा फ े ल भऽ गेल हेन, ᳰदन-राित घरमे प ेटकान लािध कनैत रहैए, तीिनये ँ ᳰदनमे \nमरैमान भऽ गेलअिछ ने ᳰकछु खाइए आ ने पीबैए। से कनी यूिनवᳶसटीक काज सि᭨टया ᳰदअ।”  \nचेतनानन- \n“बᲬा पढ़ैमे क े हेन अिछ?” \nराधारमण- \n“हाइ ᭭क ू लमे सब ᳰदन फ᭭ट करैत रहल। मैᳯᮝकमे सेहो सᱫैर ᮧितशतस ँ बेसीए न᭥बर आएल छेलइ।” \nराधारमणक बात सुिन चेतनानन बजला- \n“अ᭒छा..!”  \nमदनानन सेहो चाहेक दोकानपर छल। चेतनाननक मुहसँ ‘अ᭒छा’ सुि न अपन न᭥बर लगबैत बाजल- \n“चेतन भाय, हाइ कोटᭅक काज हमरो बजैर गेल अिछ।” \nचेतनानन पुछलिखन- \n“कᳱ?” \nमदनानन- \n“दुनू भैयारीमे जमीनक िववाद अिछ, िडि᭭ᮝक कोटᭅमे क े स चलै छल, एकतरफा जजमे᭠ट भऽ गेल, सैह...।” \nग᭡पक ᮓममे चेतनानन ‘अ᭒छा’ तँ किह देलिखन मुदा जखन चाहक दो कानसँ घरमुहाँ भेला तखन आइ \nधᳯरक िजनगी चेतनाननक नजैरपर  नचलैन। अपन पैछला पचास सालक िजनगी ओहन ᳰदशाहीन भऽ गेल जे \nटुᳯट-टुᳯट खिस-खिस ओतेक नीचाँ खिस पड़ल जे ओकरा स᭥हाᳯर कऽ  आजुक सीमापर आनब कᳯठन भऽ गेल \nअिछ।कᱟना-कᱟना अपन िजनगीक े ँ  समयक पटरीपर चढ़ा चलबए चाहै छी, सएह ने पार लिग रहल अि छ। \nतैठाम अनकर काज स᭥हारब तँ आरो जपाल भइये जाएत। अपना ᳰदस जखन तक ै  छी तखन बुिझ पड़ैए जे \nओतेक अधला वृिᱫयो आ िवचारो अपना अपन जीवनक गाड़ी दौड़ेलᲅ  जे नक ᭅ क अᲶाइसो भोगक अिधकारी बिन \nगेल छी, तेकरा पुराएब आ ᳰक..? \nघरपर पᱟँचते चेतनाननक नजैर बुिधवाᳰदनीपर पड़लैन। ओना, बुिधव ाᳰदिनयोँ\n चेतनेननक र᭭ता तक ै \nछेली। नजैर पिड़ चेतनानन बजला-\n  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n58 \n \n“भारीपन भार बिन गेल अिछ।” \nअपने बोझक तर दबाएल पितक बात सुिन बुिधवाᳰदनी ᳰकछु ने बजली।  \nq \nश᭣द सं᭎या : 1471, ितिथ : 21 जुलाई 2018  \n \n \n \n \n[i] बेदराक रंग माने बालपन-रंग  \n[ii] साए बखᭅक आधारपर  \n[iii] नजदीक  \n[iv] पचास बखᭅक पछाितक  \n[v] गुᱧआइ वा गुᱧ᭜व  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n३. पn  \n३.१. १.अᱧ ण  लाल - ६ टा  ᭃ िणका  आ ३ टा  किवता  २. न᭠द िवलास रायक  ᳰकछ ु किवता  ३.संतोष  क ु मार  राय  'बटोही '- दू \nटा  किवता  \n३.२.ᮧीतम क ु मार िनषादक ᳰकछु किवता  \n३.३.राम िवलास साᱟक ᳰकछु किवत ◌ा  \n३.४.डॉ. िशवक ुमार ᮧसादक ᳰकछु किवत◌ा  \n१.अᱧण लाल- ६ टा ᭃिणका आ ३ टा किवता २. न᭠द िवलास राय क ᳰकछु किवता ३.संतोष क ुमार राय \n'बटोही'- दू टा किवता  \n१  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n59 \n \nअᱧ ण  लाल  \n६ टा  ᭃ िणका  आ ३ टा  किवता  \n१. \nहास   \nठमᳰक गेल छी  \nतिहये स' हमरा मन मे \nअहा◌ॅक उनमुᲦ  हॅसी छल  \nवा पᳯरहास  \nथाह कहा◌ॅ लागल  \nहम तं सूरदास , मन मे  \nअंटबैत  रहलᲅ  \nसुनैत रहलᲅ अहा◌ॅ क े र हास  . \n \n  \n२. \nखास   \nलोक  तं  सड़को पर  \nमरैत अिछ  वा  \n᭭वाभािवक मौत सेहो  \nमुदा ककरो मन मे  \nपइस क' जे  मरैत अिछ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n60 \n \nओ  मौत ओकरा  \nबनबैत छैक  खास . \n \n  \n३. \nबात     \n \n  \nश᭣द  ᮩᳬ  होइत छै  \nजॅ िनकिल गेल मू◌ॅह स' \nअनायास  \nजॅ  सोिच -िबचाᳯर क' \nसंधािन- तािन क'  बजलᲅ  \nतं तीर जका◌ॅ चुभैत छैक  \nभ' जाइत छैक बात  \n४ \nतेसर  नयन   \n \n  \n᭍यौ निञ अपन \nबᳰढ रहल सबतᳯर \nअ᳣ीलताक ᮧदशॅन  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n61 \n \nᳰदन दूगुना राित चौगुना \nअसहज सब घटना  \nहे िᮢलोचन ! \nखोलू अपन तेसर नयन . \n \n५ \n उफाइंट  \n \n  \nिजनगी जॅ भेल  उफाइंट \nभांजब कतबो गोटी \nनिञ हएब लाल  \nलागत  पव᳖ी   \nमन पर स हटाउ गदा◌ॅ  \nनिञ त कोरैत रᱠ माइट \n \n  \n६ \nशूल  \n \n  \nककरो िजनगी   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n62 \n \nमे शूलिह शूल \nककरो जीवन कते समतूल \nककरो ब िह᭭से बराबर  \nककरो िह᭭से बराबर \nकिवता  \n१ \nघर  \n \n  \nघर त' सबᳰदन  \nजाइत छलᲅ \nहम , \nबस स उतᳯर \nराित क े  बारहो बजे \nिनभी◌ॅक भेल झटᳰक क' \nएक पेᳯरया  \nखुरपेᳯरया \nबाट पकरने, पकरने \nथाल कᳱच िप᭓छड़ मे \nबरखा पािन बु᳖ी क े \nसामना करैत   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n63 \n \nटह टह रौद मे \nघामे पसीने नहाइत \nपूस माघक राित मे \nसदी◌ॅआयल ᳯठठुरैत \nकनकनाइत  \nअ᭠हᳯरया वा होइ \nइजोᳯरया \nमुदा एक राित  \nठकमुᳯरया लािग गेल \nथकमका गेलᲅ , \nआब कत' जाऊ \nᳰक बाजू \nककरा शोर कᱨ \nक े  सूनत \nनदी क े  बेग मे \nिवलीन भ' गेल  घर \nहमरा स कᱫे दूर  \nभ' गेल घर,,,,,. \n२ \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n64 \n \nजीब  लए  छी  हम  \n(ई रचना अपन छोटकᳱ  \nबेटी आभा  क ᱶ  समिपॅत \nक े लᱟं ।) \nहंसैत हंसैत कले बले \nजीब लए छी  हम \n  \nजीवन जं एक जहर छै \nतं पीब लए छी हम \n \nअहांक सतरंगी दुिनयां \nअहां  क ᱶ  मुबारक बᱟत \n  \nहमर फाटल जं चादᳯर \nअपन सीब लए छी हम \n  \nखसा क' देखलᲅ बᱟत  \nकोनो छोड़लᲅ नै दाव \n \nमुकािबला क े र शअख \nएखनो रखने  छी  हम  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n65 \n \n \nᮧेम ᭭वगॅᱟ स' कम नै \nकरै छी अगर सांच मे \n \nकिहयो सोचब ई बात  \nआई कहैत छी हम \n  \nहम  हंसी वा कानी \nमतलव कᳱ अिछ  \n  \nअरैज लए छी ओतबा \nजतेक चाहैत छी हम \n \nदोख हमरे िगनाबी \nसे कोनो बात ने \n \nअहांक लचरल हंसी \nपर हंसैत छी हम \n३ \nᮧ ेमक  बाट  \n  \nᮧेम एकांत भेल  \nचुपचाप गबदी मारने  \nअपलक िनहारैत मगन भेल कात   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n66 \n \nिमिल᭠द माली क े  आहट मे ,  \nघुᳯरया  घुᳯरया  \nतक ै त रहल बाट  \nकांट मे ओझरायल  \nगुलाबक कली  \nमने मन ᮧ᭭फ ु ᳯटत  \nहोयबाक उमंग मे नािच रहल  \nउझᳰक उझᳰक उठा  \nरहल गरदिन  \nिनहाᳯर रहल अपन  \nसᲅसे शु᮪ देह  \nलोबान क े र खूशबू \nजेना पसᳯर गेल  \nकली सब गमᳰक उठल  \nअिभसारक आतुरता मे  \nमाली स' लगा रहल गुहाᳯर ,   \nमुदा, बसंत एखन कहा◌ॅ आयल  \n -अᱧ ण  क ु मार  लाल  दास , िव᳒ ापितनगर  मधुबनी  \n \n२ \nन᭠द िवलास रायक  \nᳰकछु किवता  \nइि᭠दरा आवास  \nएक ᳰदन मुिखयाजीक चमचा एलैथ  \nओ हमरासँ हाथ िमलौलैथ  \nहम ᱟनका क ु सᱮपर बेसौलयैन  \n᭡योर दुधक चाह िपयौलयैन  \nखैनीमे चुन िमलेलᲅ  \nअपनो खेलᲅ ᱟनको िखयेलᲅ  \nखैनी खा कऽ ओ बजला   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n67 \n \nअपना एबाक भेद खोलला।  \n  \nब᲻ मोसᳰकलसँ मुिखयाजीक ेँ  मनेलᲅ हेन  \nअहाँक नाᲐ ᱟनका डायरीमे िलखेलᲅ हेन  \nओ कहाँ मानै छला  \nअहाँक ेँ  कहाँ जानै छला  \nजँ करेबाक ᱟअए काम  \nतँ ज᭨दी कᱨ इ᭠तजाम  \nजुिन कᱨ सोच-िवचार  \nलाउ टका पᱼच हजार  \nनिह तँ दोसरो अिछ तैयार  \nमुदा अहाँ अपन छी खास  \nअहाँपर अिछ पूरा िबसवास  \nᳰदयाएब अहाँक ेँ इि᭠दरा आवास  \nकᳱ यौ अहाँक ेँ  निह लागल  \nहमर बात रास।  \nऐ बकलेल बिन जाएत  \nमोफतमे अहाँक ेँ  मकान  \nभऽ जाएत िधया-पुताक क᭨याण  \nसमाजमे बᳰढ़ जाएत अहाँक मान  \nअहाँ बुझब एकरा अपन शान  \nजँ हमर ग᭡प अहाँक ेँ  कनीको पसीन अिछ  \nतँ ज᭨दी कᱨ भैया ᳰकएक तँ समये च᭠द अिछ।  \nनिह तँ बादमे ब᲻ पचताएब  \nआ हमर ᳰदमाग खाएब  \nमुदा हम कᳱ ᳰकछु कऽ सकब  \nअहाँक ेँ  कᳱ ᳰकछु दऽ सकब।  \n  \nआिखर हम चमचाजीक बातमे एलᲅ  \nमहाजन ल᭯मी भैयाक ओइठाम गेलᲅ  \nहम क े िलऐन ᱟनकासँ अजᭅ \nयौ महाजन ᳰदअ हमरा पᱼच हजार टका कजᭅ \nलऽ िलअ कागजपर Ბठा िनशान   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n68 \n \nमुदा टाका कᱨ ज᭨दी भुगतान।  \n  \nमहाजन ल᭯मी भैया बजला-  \nई िलअ ᱨपैआ कᱨ अपन काम  \nसमयेपर आपस करब  \nनिह तँ भऽ जाएत अहाँक महᱭस नीलाम।  \n  \nहम देिलऐन चमचाजीक ेँ टका पᱼच हजार  \nओ मु᭭कᳱ दैत भऽ गेला  \nफटफᳯटयापर सवार  \nहम क े तेको बेर ᭣लॉकक चᲥर लगेलᲅ  \nमुदा आइ धᳯर इि᭠दरा आवासक  \nरािश निह पौलᲅ।  \n  \n᭣लॉक दौड़ैत-दौड़ैत हमर च᭡पल िघसल  \nओमहर महाजनक टाका  \nआपस करबाक समय बीतल  \nहम चमचाजीसँ कहलयैन  \nअपना बोलीमे साए मन िम᮰ी घोरलयैन  \nयौ नेताजी, अ᳖दाताबड़का बौआ  \nक ृ पाकय आपस कऽ ᳰदअ  \nहमर पᱼच हजार ढौआ  \nमुदा ओ करए लगला टाल-मटोल  \nᳰकएक तँ ᱟनकर नेित छेलैन  \nकरब पᱼच हजार टाका गोल  \nहम सोचलᲅ जे हमरा ठकलक  \nआ हमर महᱭस नीलाम करौलक  \nओकरो िबगािड़ ᳰदऐन खेल  \nआ चमचाजीक ेँ पᱟँचए ᳰदऐन जेल  \nमुदा हम ई काज निह कᳯर सकलᲅ  \nचमचाजीसँ लड़ाइ निह लिड़ पेलᲅ  \nᳰकएक तँ आजादीक आइ  \n72म बखᭅक बादो हमरा   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n69 \n \nजकाँ गरीब असहाय अनाथ छै \nजखन ᳰक चमचाजीक ेँ  माथपर  \nएम.एल.ए; एम.पी.क हाथ छै \nआिखर हमर महᱭस भऽ गेल नीलाम  \nनिह बिन सकल हमर मकान  \nिबगड़ल हमर सभ काम  \nदूध बेिच कऽ करै छेलᲅ गुजर  \nआब जीरी रोपैले \nकरै छी पंजाब ᮧ᭭थान।q  \n  \n \n  \n \n \n  \nिमिथलाधाम  \nजहाँ बहै कोसी, कमला, वागमती, वलान यौ  \nपावण िमिथलाधाम यौ  \nिमिथला सन निह आन यौ  \nछैन म᭛डन, अयाचीक ब᲻ नाम यौ  \nिव᳒ापित क े र धाम यौ  \nपावण िमिथला धाम यौ।  \n  \nजैठाम सीता सन भेली नारी  \nछला राजा जनक सदाचारी  \nआओर पाᱟन छेलिखन ᮰ी राम यौ  \nपावण िमिथलाधाम यौ  \nिमिथला सन निह आन यौ  \nपावण िमिथलाधाम यौ...। \n  \nछैथ सखड़ामे माए सखे᳡री  \nआओर ठाढ़ीमे परमे᳡री   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n70 \n \nजैठाम बरहम बाबा िवराजैथ गामे-गाम यौ  \nिमिथला सन निह आन यौ  \nपावण िमिथलाधाम यौ...। \n  \nजैठाम आᮤाᭅ, चौठच᭠ᮤ, जीितया  \nभाए-बिहनक ᳩेहक पाबैन अिछ भातृ-ि᳇तीया  \nजैठाम कोजगराक ेँ ब᲻ नाम यौ  \nबᱼटैथ पान-मखान यौ  \nपावण िमिथलाधाम यौ  \nिमिथला सन...।  \n  \nनेहरा, सᳯरसव आओर पोखरौनी  \nकोयलख, िपलखवाड़, मंगरौनी  \nओइठाम पैघ-पैघ भेल िव᳇ान यौ  \nपावण िमिथलाधाम यौ  \nिमिथला सन...। \n  \nजैठाम नामी माछ-मखान  \nआओर अिछ फलक राजा आम  \nजैठाम जमाएक ेँ  बुझल जाइए भगवान यौ  \nआओर पाᱟनक ेँ  भेटए स᭥मान यौ  \nपावण िमिथलाधाम यौ  \nिमिथलासन...। \n  \nजैठाम ᳰकयो निह भेटत लफ ं गा  \nसबसँ नीक शहर दरभंगा  \nओइठाम पैघ-पैघ दोकान यौ  \nभेटत सभ समान यौ  \nपावण िमिथलाधाम यौ  \nिमिथला सन...। \n  \nिमिथला पेᳳटग मधुबनीक ेँ दुिनयाँमे ब᲻ नाम छैक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n71 \n \nखादी भ᭛डार मधुबनीक ेँ  भᱼित-भᱼितक काम छैक  \nजैठाम मानव सेवा करब सभसँ बड़का काम यौ  \nपावण िमिथलाधाम यौ  \nभेला लिलत बाबू सन नेता  \nिमिथलाक सᲬा बेटा  \nिवकासक खाितर देलिखन अपन ᮧाण यौ  \nिमिथला...। \n  \nिमिथला िवभूित सूरज बाबू सन पैघ-पैघ भेला नेता  \nअजादीक लड़ाइ लड़बामे \nरिसक, अन᭠त, गुरमैता  \nदेशक ेँ  अजाद करबामे \nऐ धरतीक ेँ ब᲻ योगदान यौ  \nपावण िमिथलाधाम यौ  \nिमिथला सन...। \n  \nिमिथलाक कला, िमिथलाक सािह᭜य  \nिमिथला क े र सं᭭क ृ ित नीक  \nफ ू िस ने बाजब दान करब  \nई मैिथलक ेँ  ᮧवृित िथक  \nअ᳖, वᳫ वतᭅनक संगे  \nकरै छैथ लोक गोदान यौ  \nपावण िमिथलाधाम यौ  \nिमिथला सन...। \n  \nब᲻ मधुर अिछ सुनब बाजबमे  \nिमिथलाक मैिथली भाषा  \nिमिथलाक िवकास ᱟअए खूब  \nहमरो अिछ अिभलाषा  \nिमिथलाक िवकासक खाितर  \nहमᱠँ देब योगदान यौ  \nपावण िमिथला धाम यौ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n72 \n \nम᭛डन अयाची क े र छैन ब᲻ नाम यौ  \nिव᳒ापितक धाम यौ। q  \n  \n  \n  \nजनता  \nअखन जनता सुतल अिछ  \nमुदा ओ भूखल अिछ  \nभूखलमे िन᳖ो  \nकᳱ होइ छइ  \nतँए ओ जागत  \nआ बाजत  \nबाजत अपन अव᭭थापर  \nकरत ᮧहार  \nवᱫᭅमान बेव᭭थापर। q  \n  \nढौआ- 1 \nसमयक संग लोकक  \nबदैल जाइत अिछ  \nबेवहार  \nआन तँ आने छैथ  \nबदैल जाइ छैथ  \nअपनो ᳯर᭫तेदार।  \nयएह अथᭅक युग छी  \nभाय यौ, \nजँ ढौआ नै रहत  \nसंगमे \nतँ निह िच᭠हत  \nअपन िजगरी यार।  \n३.  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n73 \n \nसंतोष  क ु मार  राय  'बटोही ' \nदू टा  किवता  \n  \n1. गामक  दुगाᭅ मंᳰदर  \nगामक लोकिन क ेँ  सोच पर \nहँसी आिब रहल अिछ आइ \nकᳱ उिचत आओर कᳱ अनुिचत हेतै \nᳰकयो निह कहिनहार आब रहलै \nसᳯरपᱟँ सभ ᳰकयो म᳒ पीने छिथ \nगाम मौिगया गेल छै \n \n  \nसभ ᳰकछु मे राजनीित  \nनीक निह होएत छै \n᮰᳍ा सँ पैघ  \nᳰकछु निह होएत छै \nपूजा क ेँ पूजा रहअ ᳰदयौ \nफ ु िसयᲅह मे गामक बँटवारा \nजुिन कᱨ \nगामक इ᭸ज़त माᳯट मे  \nनिह िमलिबयौ बाबू-भै᭦या  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n74 \n \n \n  \nगामक सं᭭क ृ ित क ेँ  बँटनै \nगामक आ᭜मा क ेँ  हरण करनै जँका छै \nइ ज़मीन ᳰकनकर िछयै᭠ह \nजखन सभ ᳰकयो क ेँ  ᳯटकट कटले छि᭠ह \nफसाद करनै कोनᱟ नीक गप निह िछयैए \nसभ ᳰकयो इएह माएक संतान छी \nमाएक मंᳰदर जुिन बँᳯटयौ। \n \n2. गाम -घᱧ आ  \nगामक तीसी सेहो अमᳯरत लगैत छै \nनवका धानक िचउरा आओर गुँड़ \nमुनगा आओर बरहरक फ ू लक तरकारी \nपोठी माछक संग मᱧआक रोटी \n \n  \nबथुआ साग आओर मूरही \nतुलसी-फ ू लक खीरक जवाब निह \nआउ भाई,िमल-बाँᳯट क' खाउ \nिजनगी क े र कोन ᳯठकान  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n75 \n \n \n  \nसभ ᳰकछु सोहनगर छै \nअपन मᳲह◌ंषक दूध आओर घी \nपोखᳯरक मखान \nआम,जामुन,कटहर,गु᭨लैर \n \n  \nसभ ᳰकछु अपन छी \nजीभ सँ पािन टपक ै त अिछ \nकरब-त-करब कᳱ परदेश ओगरने छी \nपरᲱ हम सᳯरपᱟँ गाम-घᱧआ छी। \n-संतोष  क ु मार  राय  'बटोही ', ᮕ ाम -मंगरौना , पो᭭ट -गोनौली , थाना -अंधराठाढ़ी , अनुमंडल -झंझारपुर , िजला -\nमधुबनी , िबहार -847401  \n  \nऐ रचनापर  अपन  मंत  editorial.staff.videha@gmail.com  पर  पठाउ। \nᮧीतम क ु मार िनषादक  \nᳰकछु किवता  \n  \n  \nआहत अग᭭त   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n76 \n \nभारत देशक धरती कᱧिणत  \nशहीदाᲳली दऽ ᮧणमए ह᭭त।  \nधुजाितरंगा दुलरैत बाजए  \nअिछ एखनो आहत अग᭭त।।  \n  \nचᱟँᳰदिश गूंजए प᭠ᮤह अग᭭त  \nनेना-भुटका संग-लोक ᳞᭭त  \nआजाद िह᭠द भए रहल ᮢ᭭त  \n᭭वारथ सह-सह देखैछ म᭭त  \nतᱹ अिछ आहत प᭠ᮤहअग᭭त  \nआहत अग᭭त आहत अग᭭त...।। 0।।  \n  \nअिछ जन ᮧितिनिध मौका पर᭭त।  \nभारत िमिथला अिछ अ᭭त-᳞᭭त।।  \nसᱫा सेवक खुशहाल म᭭त।  \nकोन भ᳥ पितक अिछ वरद ह᭭त।।  \nआहत अग᭭त आहत अग᭭त...।। 0।।  \n  \nᳰकछु संिवधान सुख अिछ िनर᭭त  \nमयाᭅᳰदत अिछ-ᳰफरका पर᭭त  \nᳰकए, आतंकᳱ ᳰदन-ᳰदन ᮧश᭭त  \nरा᳦ीयताक ेँ देवए िशक᭭त...।। 0।।  \n  \nआशाक ितरंगा कोᳯट ह᭭त  \nझ᭛डोᱫोलन भए रहल स᭭त  \nऔ, सवᭅ धमᭅ समभाव प᭭त  \nहाय, रा᳦ पवᭅ केर उदय-अ᭭त  \nआहत अग᭭त आहत अग᭭त...।। 0।।  \nq \n \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n77 \n \nअधपेिड़याक अखराहा  \nसतजुग, ᮢेता, ᳇ापर, किलयुग  \nसन जेकर नाम लेल  \nसंसार वा जगतीक  \nसंभार पर सवार भेल।  \nसृि᳥क अखराहापर  \nस᭤यता, सं᭭क ृ ित क े र बदलैत पᳯरवेश संग  \nए᭍खन धᳯर सवारी कसने अिछ।  \nतैयो, तऽड़ पड़ल अिछ मनु᭍खक महᱬवाकांᭃा  \nजु᭥मुस बाि᭠ह, कोनो ने कोनो दांवकेँ  जुगतमे \nक᭒छ म᭒छ करैत, घुसकुिनयाँ मारैत अप᭭याँत भेल  \nᮧ᭜यᭃदशᱮ क े ँ उ᭜साह लऽ  \nकलजुगक ᮓूरता सँ लिड़ रहल अिछ  \nदोसर ᳰदश, ग᭣दी मारने मूकदशᱮ म᭛डली,  \nअसमथᭅ.., अधमᱨ भेल जा रहल अिछ  \nसं᭭कारक संवेदना...  \nद᭥भीक दुभाᭅवी...  \nल᭑गड़पᱶचमे ᱟकᱟकाइत...  \nहारऽक ेँ  नाम निह लऽ रहल अिछ।  \nमुदा पिछमाही...  \nअंगरेिजया सेह᭠ताक ेँ  पिजयौने \nशौक औ ᭭वादकेँ  संगोरैत  \nहां हां, हᱭ हᱭ, मे रमैत...  \nअधपेिड़याक गुनधुनी संग...  \nघरमुहाँ भेल जा रहल अिछ।  \nधड़ामक गूंज सूिन... देखल, \nᳰक अखराहापर लंगड़क धक ेलसँ...  \nफ ᱶ काएल अिछ दुकाᭅल! \nमुदा फ े रसँ टलबािह गूंजल, \nदु᳖ु ᳰदिश, शुᱨ भेल फ े रसँ ‘कालयु᳍’,  \nआओर मुँहदेखुआ सभक ेँ , गुफरा-गुफरी...   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n78 \n \nजाइत-जाइत, घुᳯर-घुᳯर देखए  \nकायर कापूत सभ, देखैत जाइत...  \nअधपेिड़याक अखराहा...।।  \nq \n \n  \nयश-अपयश  \nकेओ नाम कऽ गेलाह, के ओ काम कऽ गेलाह  \nकेओ धरना दऽ चᲥोके ँ जाम कऽ गेलाह  \nकेओ ᮓाि᭠त शमन लऽए फ ु सराहैट कऽए  \nचु᭡पा चोर जकाँ दुकाᭅल दऽ गेलाह  \nओ के छलाह...।। 0।।  \n  \nहमᱠँ टुघरैत रही दु:खे क ु हरैत रही  \nकोनो बैसाखी धऽ क े ᱟना स᭥हरैत रही  \nदैव जानए कोनो गᲅआँ अनगᲅआँ सन  \nक᭠हा-कोतरा छलाह, गु᭥मा भोतरा छलाह  \nसे जानब अिछ ᭒योᲵिह ओ क े  छलाह  \nओ के छलाह...।। 1।।  \n  \nकेओ छड़ैिप आिव, हमरा स᭥हारैत रहल  \nकेओ सुधरलहा िजनगी केँ िबगारैत रहल  \nनᱶगड़ा-लु᭨हा जकाँ भा᭏य भोगे मरी  \nआलसी-इ᭬याᭅ-अपमान-रोगे मरी  \nजानवर आचरण क े र गु᭥हरैनीपर  \nआन रिहतो मुदा ओ अ᭡पन भऽ गेलाह  \nओ के छलाह ओ के छलाह...।। 2।।  \n  \nगाम घरमे सदित लोक चरचा करए  \nगᲅआँ-घᱧआक पुरखᲅती ᳰदन-ᳰदन मरए  \nनीक-बेजाए घड़ी केर हर हाल मे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n79 \n \nलोक अपनेिह पड़ोिसयोसँ सᳰदखन जरए  \nलोकक मनमे केहन लागल अगराही जे \nहमरा धुकधुᲥᳱ छातीके ँ बढ़वैत गेलाह  \nओ के छला...।। 3।।  \n  \nबाट औ घाट के ओ िबगाड़ैत रहल  \n᭄ानी बाउर जकाँ बमकᳱ दैत कहल  \nᳰकछुयो सूझए कहाँ आब देखब कथी  \nअगवे दु᳸दन हँसए सु᳖ कोठा महल  \nभाव-भाषाक अकबᲥᳱ कोनटा धएने  \nदेिख कलजुग कहए काल पुरखा छलाह  \nगाम क े र भलमानुष जकाँ ओ छलाह  \nकाल पुरखा छलाह, गाम पुरखा छलाह।। 4।।  \nq \n \n  \n  \nभिᲦक ढᲂग  \n᭄ान धरम घᱶट जोिड़ कऽ कानए  \nबक ु आएल भगवान यौ...  \nसगरो ᮰᳍ा भिᲦ कनैए  \nमठ-मि᭭जद सं᭭थान यौ...  \n᭄ानी-पि᭛डत मु᭨ला-साधु  \nबना रहल शैतान यौ...  \nसगरो ᮰᳍ा...।। 0।।  \n  \nकेना दाव-दावा च᭠दासँ \nमि᭠दर मि᭭जद बनए िवशाल  \nजन मानसमे छल-बल बढ़बैत  \nभᲦ संचालक करए कमाल  \nपूजा-पाठक ेँ  भाव-ᮧभावो   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n80 \n \nअगवे दुखनᱟत भऽ गेल  \nमेला-उ᭜सव-समारोह सभ  \nᳰदनो-ᳰदन अपयिशया भेल  \nमूᳶत भसानक बाऊर बमकᳱ  \nडीजे िड᭭को क े र शान यौ  \nसगरो ᮰᳍ा...।। 0।।  \n  \nदेश औ लोक धरमसँ हᳯट कऽ  \nजेहादीक फतवा फरमान  \nसनक िमजाजी सतालोलुप  \nिनरमावै आतंकᳱ शान  \nइसकुलो-मकतबसँ कानैत  \nभागैए आब ᭄ान-िव᭄ान  \nलवलाइᳯटस रोिगयाहा लवगुᱧ  \nकएल कलंᳰकत ᭄ान बथान  \nᮧाथᭅना आओर नमाज वृिᱫ संग  \nह᭜या-घृणा बखान यौ, सगरो ᮰᳍ा...।। 0।।  \n  \nअहो᮰ी युगपित बुझनुक िᮧयजन  \nआगत ᮰ी युग देखैत कᱠ  \nसाथᭅक ᭄ान-िव᭄ान सहारे  \nनाश बुि᳍के ँ फ े क ैत रᱠ  \nशुभिच᭠तक होऊ नव पीढ़ीकेँ  \nपथ िनदᱷशक बिन बᳰढ़यौ  \nलोक समाजक ᮰म-िवधान संग  \nᮧीतम उपदेशक गᳰढ़यौ  \nजगत लोक मंगल पथ जोहए  \nखुखदा सांझ-िवहान यौ, सगरो ᮰᳍ा...।। 0।।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nराम िवलास साᱟक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n81 \n \nᳰकछु किवता  \nठेँस  \nबाट चलैत लगल ठेँस  \nफ ु ᳯट गेल पएर  \nठᱶगा ठेँगहैत  \nबाट चलै छी देख-देख  \nकेना पᱟँचब एतेक दूर  \nगाम-घर अिछ दूर  \nपेटमे एगो दाना निह  \nिपयाससँ सुिख गेल  \nक᭛ठ, मुँह-ठोर  \nऊपरसँ चैतक रौद  \nगरम हवा लू चलैए  \nतबधल धरती फ ू टल पएर  \nबाटपर चलब क े ना  \nकोसक-कोस दूर  \nमन घबड़ाइत रहए  \nदेह दइए जवाब  \nमुदा हमर कोन कसूर  \nई तँ ठेँसक छी दोष  \nमुदा हम छी लचार  \nई बाट बनल अिछ  \nदुगᭅम अगम अपार  \nठᱶगासँ ठेँगहैत चलै छी  \nतैयो लगैए बेर-बेर ठेँस  \nगीरैत पड़ैत भेलᲅ बेजान  \nबीच बाटपर तेजलᲅ ᮧाण। q  \n  \nआजुक ᳰदन- 2 \nआजुक ᳰदन मनुख  \nकᱫᭅ᳞सँ चुकल अिछ  \nअपनाक ेँ  बीरान आ  \nबीरानकेँ अपना बुझैए  \nतइसँ नीक तँ \nजानवर अिछ जे \nजीिवत आ मुइलोपर  \nसभक उपकार करैए   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n82 \n \nमुदा मनुख  \nएक दोसरकेँ \nजानक दु᭫मन बनल-ए \nउिचत अनुिचत नै बुिझ  \nआफदे-आफद कᳱनैए  \nआजुक ᳰदन...। \n  \nआइसँ पिहने नीक  \nकाि᭨ह कᳱ हएत  \nसे क े  जनैए  \nअखनो िवचार कᱨ  \nवᱫᭅमान ᳰकए िबगड़ल-ए \nिव᭄ानेटा निह  \nइितहासोक ेँ  देिखयौ  \nदुनू िमला कऽ  \nअमृत बना कऽ  \nदुिनयाँ लेल बाँᳯटयौ  \nजᱨरत अिछ मानवक ेँ  सुधाᳯरयौ  \nदेश समाज लेल  \nआजुक ᳰदन...। q \n  \nधनक खाितर  \nधन कमेबाक लेल  \nसभक मनसा अिछ  \nमुदा, ᭄ान कमेबाक  \nनिह जनैए ᳰकयो  \nमाए-बाप पᳯरवार छोिड़  \nᳰदन-राित एक बनौने \nपरदेशमे खटैए  \nधनक खाितर।  \n  \n᭄ानक महत् जेना भूिल गेल  \nकᳱ उिचत कᳱ अनुिचत  \nनइ रहल कोनो ठेकान  \nिधया-पुताक िजनगी  \nिबगैड़ चौपᲵ भेल  \nपᳯरवार-समाज सेहो छुटल  \nनइ रहल सािवकक पहचान  \nसभ टुᳯट िछिड़याए गेल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n83 \n \nधनक खाितर।। q \n  \nिशवक नचारी  \nभोला अहᱼ छी बड़ ᱨसना  \nकोठा महलमे मनो ने लगैए  \nवन-जंगल छी अहᱼक अँगना  \nबाघ बघ᭥बर ओढ़ना-िबछौना  \nमृगछ᭨ला छी अहᱼक पिहरना  \nभोला अहᱼ छी बड़ ᱨसना।  \n  \nदूध-मलाइ अहᱼकेँ मनᱟ ने भाबैए  \nमेवा िमठाइ छोिड़ कऽघरसँ भागै छी  \nभᳯर ᳰदन घोटबै छी भंग घᲂटना  \nफ ू लक सुग᭠धसँ दूरे रहै छी  \nआक-धूथूर भांग छी चखना  \nभोला अहᱼ छी बड़ ᱨसना।  \n  \nभᳯर ᳰदन रहै छी धुनी रमौने \nनाग साँपसँ भरल घर-अँगना  \nदेह बनौने रहै छी भूतना  \nभᳯर ᳰदन खाइ छी भांगक गोला  \nकेना रहब हम एिह घर अँगना  \nभोला अहᱼ छी बड़ ᱨसना।  \n  \nसखी-सहेली िमिल हमरा लजबैए  \nिपया छौ तोहर क े हेन भूतना  \nतोड़ासँ घᲂटबै छौ भंग घᲂटना  \nकेना ᳰदन काटब हे भोलेनाथ  \nकेतेक दुख सहब तोरे संगे-ना  \nभोला अहᱼ छी बड़ ᱨसना। q  \n  \nᳰदनक दोख  \nᳰदनक कोन दोख? \nदोख तँ लोकक छी  \nजे हरदम बदलैत रहैए  \nरीित-ᳯरवाज िवचारसँ \nमौसम बदलैए   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n84 \n \nहवा-पािन-रौदसँ \nᳯरतु बदलैए समयसँ \nऐमे ᳰदनक कोन दोख? \nचान-सुᱧज धरती नै बदलैए  \nकᳱए बदलैए लोकक इमान-धमᭅ \nजँ ᳰदनक दोख होइए  \nतँ पािन, दूध, खून  \nᳰकए ने बदलैए  \nमाए-बाप छोिड़ कऽ  \nजाित-धमᭅ बदलैए  \nऐमे ᳰदनक कोन दोख? \nहँ, ᳰदनक नाᲐ बदलैए  \nᳰदन-राित िबतलापर  \nभोर-साँझ सभ ᳰदन होइए  \nजे हेबाक छै होइत रहैए  \nऐ अ᭞भुत ᮧकृितमे  \nसभ ᳰदन एक समान  \nस᭜य छी कᳱ झूठ  \nऐमे ᳰदनक कोन दोख? \nऐ रचनापर  अपन  मंत  editorial.staff.videha@gmail.com  पर  पठाउ। \nडॉ . िशवक ु मार ᮧ सादक  \nᳰकछु किवता  \n मैिथल  \nनिह आबैत छिन शंख बजाब  \nघड़ी घ᭠टो सँ भेँट नै छिन  \nपूजा पाठ शाᳫ  ᭄ ान आओर  \nपू᭔य अपु᭔यक  िधयान  निह छिन।  \nमैिथल ओ िमिथला  क े र  िजनका  \nरितयो भᳯर परवाह ने छिन  \nिमिथला क े र मैिथल ओ कहावैथ  \nअपनो क ू लक मान निह छिन।    \nछोटकᳱ -बड़कᳱ  \nछोटकᳱ जँ बड अगराए   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n85 \n \nबूझू बाबू छिथ पौगराएत।  \nबड़कᳱ सभ ᳰदन चुलही िनपए  \nछोटकᳱ पान तमाखू खाय  \nहर बरद क ेँ करए चाकरी  \nपनिपयाए लऽ खेतो जाय  \nजो गए बड़कᳱ नेना कानउ  \nछोटकᳱ िन᭜य िसनेमा जाए  \nमायक ममता देल हेराए।  \n  \nआइ जेठकᳱ क े र बेटा बिन क ऽ \nसᳯरपᱟ ँ िललसा देलक पुराए  \nअपन माय बेमातर भेलए  \nबेमातर भेलए अपन माय  \nजनम जे देलकए गाम ओगरने \nबड़कᳱ बेटा  पािब  मु᭭काय।  q \n \n  \n  \n  \nघाघस  \nअथवल सᲂच चलय गुड़क ु िनयाँ \nदेखनᱟ ँ देखए ने देह  \nझूठिह मेघ देखावए घाघस  \nओिहना करए ओ खेल।  \nबात करममे मेल कतᱟ  निह  \nकरए िघनौना मेल  \n᭭वाथᭅक पाछू अिछ बताह ओ  \nकोना रहत कᱟ  मेल।  q \n \n  \n  \n  \nपर᭥परा  \nितिमरा᭒ छाᳰदत सकल शुभ ᳲचतन   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६०  म अंक  १५  अ᭍ टूबर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३०  अंक  २६० )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n86 \n \nडेग डेग गित रोधक  \nघटाटोप कᲯ ल िबच कखनᱟ  \nकोना िमलत शुभ शोधक  \nबाट घाट सभ अिछ सकबेधल  \nपर᭥परा क ेँ बोधक  \nहमᱠ ँ पर᭥पराक ेँ  गछारल  \nऊ ँ च नीच िबच गोलक।  \nसभ  ᳰदन अिहना िमिथला रहलै \nअपन बीच िवष घोलक  \nअपन अपन  सभ  \nपीठ ठोक ै त जाऊ  \nभिवष ने ᳰकनको छोड़त।  q \n \n  \n  \n  \nराग  \nसुर िबनु राग ᱨ प िबनु रचना  \nसकल पदारथ अिछ क ु रचना।  \nयािमनी गंधा फ ु लएल भकरार  \nगमगम गमकय बाᳯरक अँगना।  \nच᭥पा गुलाब फ ु लल फ ु लबारी  \nनाचए वृंत पर  पािब सुरचना।  \nमैिथल भाषाक सरस सुभाव  \nतᱶ संसारक बनल अिछ गहना।  \nरागमे बा᭠हल सोहर समदाऊन  \nसुख दुख वᳶणत मैिथल बयना।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \nिवदेहक िकछु िवशेषpक :- \n१) हाइकू िवशेषpक १२ म अंक , १५ जून २००८    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r ","size_mb":0.82,"has_text":true},"Videha 261.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 261.pdf","name":"Videha 261.pdf","text":"िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n1 \n \n  ISSN 2229-547X VIDEHA \n'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव6बर  २०१८  (वष< ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n  \n   \nिव  दे  ह िवदेह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह Dथम मैिथली पािJक ई पिLका \nVideha Ist Maithili Fortnightly e Magazine   िवदेह Dथम मैिथली पािJक ई पिLका  नव अंक \nदेखबाक लेल पृP सभकR िरSेश कए देखू।  \n \nऐ अंकमे अिछ:- \nअंक देखबाक लेल पृP सभकR िरSेश कए देखू।  Always refresh the pages for viewing new \nissue of VIDEHA. \n  \n२. ग\\  \n२.१.Dणव झा- चनमा (लघुकथा) \n२.२.देवेश  झा- िहbदू िववाह :एक समीJा \n२.३.डॉ कैलाश कुमार िमe-फकड़ाक संग याLा करैत मैिथलानीकमनोदशाक: मानवशाkLीय िववेचना \n२.४.१. आशीष अनिचbहार- िहंदी िफnमी गीतमे बहर-४ २. मोहनराज \"गगन\"- बीहिनकथा \n  \n३. पद ◌्य \n३.१. राकेश  कण<- सृजन  \n३.२.१.Dभाष अिकंचन- महाकिव लाल दास २. कुमोद रंजन चौधरी \n३.३.१.इbvकाbत लाल- कwा तोर अंगना २.संतोष कुमार राय 'बटोही' -दू टा किवता \n३.४. जगदीश चbv ठाकुर ’अिनल’- १ टा गीत  आ २७ टा गजल  \n  \n४.१.बालान| कृते-जगदीश चbv ठाकुर ‘अिनल ’ आ आशीष  अनिचbहारक  बाल  गजल  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n2 \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचLकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचक िलंक \nपर जाउ। \n \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \nJoin Vid eha googlegroups  \n   \nFollow Official Videha \n Twitter  to view regular Videha  Live Broadcasts \nthrough  Periscope \n . \n  \nिवदेह जालवृक िडसकसन फोरमपर जाउ।  \n२. ग\\  \nMagazine   िवदेह Dथम मैिथली पािJक ई पिLका  नव अंक देखबाक लेल पृP सभकR िरSेश कए देखू।  \n२. ग\\  \n  \n२.१.Dणव झा- चनमा (लघुकथा) \n२.२.देवेश  झा- िहbदू िववाह :एक समीJा \n२.३.डॉ कैलाश कुमार िमe-फकड़ाक संग याLा करैत मैिथलानीकमनोदशाक: मानवशाkLीय िववेचना \n२.४.१. आशीष अनिचbहार- िहंदी िफnमी गीतमे बहर-४ २. मोहनराज \"गगन\"- बीहिनकथा \nDणव  झा  \nचनमा (लघुकथा)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n3 \n \nसुधीर बाबू एकटा सहृदय, कम<ठ आ सफल आपीएस ऑिफसर छलाह. डीआईजी के पद से िरटायर भेला के \nबाद ओ राजनीित म आिब गेल छलाह. अपन सेवा के एकटा पैघ िहkसा िबहार म िबतेला के बाद ओ िबहार \nिवधान सभा म िवधायक आ फेर िबहार सरकार म मंLी सेहो बनलाह. एकबेर कोनो सरकारी काज सं \nचंडीगढ़ गेनाइ भेलैन, संगिह पाट के कोनो काय<म सेहो छल. \n  \nिदन भिर के काय<म से थाकल-ठेिहआयल सुधीर बाबू स|झ काल म जखन   गेkट हाउस के अपन कमरा \nम सुkताईत छलाह तखने अद<ली िहनका लग आिब के एकटा िविजिटंग काड< दैत कहलक जे eीमान कोई \nआपसे िमलने की बहुत िजद कर रहा है, नाम चनमा बता रहा है और कह रहा है की आपके िबहार के \nबेगूसराय िजला से है और आपसे पुराना जान पहचान है. ओ काड< पढ़ल लगलाह...चंv Dकाश यैह नाम \nिलखल छल काड< पर आ नीचा कोनो ढाबा के पता. बड मोन पाडला के बादो िहनका ऐ नाम के कोनो \nलोक मोन नै पड़लै, थकनी से मोनो अलसायाल छल. एक मोन त भेलै जे किह दी जे हम नै भट क सकै \nछी अखन. मुदा फेर नै जािन की फुरेलैन जे ओ बजलाह जे अछा बजेने आबह ओकरा. \n  \n  \nिकछ काल म अद<ली ४५-४६ वष<क एकटा लोक के संग नेने आयल. सुधीर बाबू ओकर चेहरो देख के \nकतबो मोन पाड़ला पर िचbह नै पेलिखन तखन ओ अपन पिरचय देत सुधीर बाबू के अपन समJ साJात \nदेख ख़ुशी के मारल काने लागल छल. 'चनमा' उफ़< चv Dकाश से सुधीर बाबू के कोनो िवशेष जान-पहचान \nया स6बbध छल एहन कोनो बात नै छलै. मुदा दुनू के बीच स6बbध जोड़ बला करीब २५-२६ बरष पुरान \nएकटा घटना छल. सुधीर बाबू के आँिखक आगा ओ घटनाम आब एकटा िसनेमा जेक चल लागल: \nबात करीब पचीस-छबीस बरष पिहने के छल जखन सुधीर बाबू बेगूसराय िजला म पदkथािपत छलाह. \nएकिदन जखन सुधीर बाबू गंगा िदयारा एिरया म पुिलस के िकछ जवान के संग छापामारी क के वापस \nलखीसराय िजला मुयालय घुरैत छलाह त रkता म हुंकार जीप ख़राब भ गेलैन. ओ एकटा भयंकर बरसाती \nराित छल. कौ कोनो सुिवधा नै. kवाइत गाडी ठीक होय के संभावना भोर होय से पिहने िकहुँ नै छल. \nतािह दुआरे ई ऑड<र केलिखन जे रािL िवeाम ए6हरे कतौ कैल जाय. अkतु बगल के गाम म िकछ घर सं \nखाट मंगवा क ई सब एकटा िकसान के पैघ सन दालान पर आराम करै लागलाह.  पैघ पुिलस अ अफसर \nके एकटा अलगे तबा होय छैक आ  ामीण समाज म एहन सन अिधकारी के इ¡जातो ततबे होइत छैक. \nkवाइत एकटा  ामीण आिब िहनका पुछलकैन जे सर एकटा छौरा अहके देह-हाथ जते चाहैत अिछ. थाकल \nत छलाहे, झट द हं किह देलिखन. िहनका हँ कहते एकटा उनइस-बीस बष<क छौरा आिब के िहनकर देह-\nहाथ जते लागल छल. नाम पुछला पर अ¢पन नाम ओ बतेने छल जे सर नाम त ओना चंv Dकाश अिछ \nमुदा लोक चनमा-चनमा कहैत अिछ. \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n4 \n \nकिन काल जतेला मातर जखन सुधीर बाबू के देह िकछु हnलुक बुझेलैन तखन ओ चनमा से पुछलिखन जे \nतॲ एिह िगरहत के एतय काज करै छहक की? ओ कहलक \"नै सरकार हमरा अह सं िकछु कह के छल \nतािह से अवसर देखल मातर पैरवी लगा अह समJ एलहुँ अिछ. हम मैि¥क पास छी, आ बड िनक िवरहा \nगािब लैत छी, ए6हर-आ6हार, मेला-ठेला म अपन कला के Dदश<न क के िकछु रोजी-रोटी कमा लैत छी. अह \nसुनबै हमर गाओल गीत?\" \nसुधीर बाबू के हँ, कहला पर ओ लगभग आधा-पौना घंटा भिर िबरहा गािब-गािब के सुनेलकैन. चनमा के \nआवाज म सिरपहुँ बड दद< आ बुलंदी छल. kवाइत गीत सुनैत-सुनैत सुधीर बाबू के कोरह फािट गेलैन, नै \nत पुिलस क आँिख म किहं एिहना नोर आबै! एहन गुणी कलाकार सं देह-हाथ जँताबैत आब सुधीर बाबू के \nमोने-मोन §लािन होमय लागल छल, आ ओ गीत सुनैत-सुनैत उिठ बैसला आ ओकरा कहलिखन जे \"तोहर \nगीत म बड बुलंदी आ दद< छह. आई कतेको िदन बाद तॲ हमरा कना देलह अिछ. कह, तोरा की इनाम दी \nचनमा?\" \nिकछ काल सोचला उर ओ बाजल   \"सरकार गव म एकटा बाबू साहेब छै. हमर बाबू एकबेर ओकरा से \nिकछु टाका उधार नेने छलाह. मुदा बाबू साहेब के सुईद क जाल म ओ एहन ओझरेला जे बाबू साहेब के \nयोढ़ी पर १० बरष तक बेगार खटला, खटैत-खटैत बेचारे kवग< चिल गेला मुदा हुनका मुइलो मातर, बाबू \nसाहेब के कज< नै ख़तम भेल. बाबू साहेब चाहैत छलाह जे बाबू के बाद आब हम ओकरा योढ़ी पर बेगार \nखटी. हम गाम-गमाइत घुिम-घुिम िवरहा गािब िकछ आमदनी करैत छी, जॱ िहनका एतय बेगार खटती त पेट \nकोना क भिरितयै. तािह सं हम िहनकर बेगार करय से मना क देिलयै. बस यैह बात िहनका लािग गेलैन आ \nइ हमरा पर लािग गेल छैथ. िपछला िकछु मास सं हमरा िखलाफ थाना म चोर-डकैती आ लूट-पाट के  \nकइएक टा फुइस केस दज< करा देल गेल अिछ, तिहया स हम मारल-मारल िफिर रहल छी. एकटा \nहरमुिनया माkटरजी छैथ ओ अह के िवषय म बतेलैथ तखन हम बड िह6मत क क आ पैरवी लगा अह \nसोझा उपिkथत भेलहुँ अिछ, आब अह स एतबे गोहराबै छी जे हमरा संगे इbसाफ क देल जाउ सरकार\" इ \nकहैत ओ सुधीर बाबू के पैर धर लगलै. सुधीर बाबू ओकरा पकड़ैत कहलिखन जे हम अहक ©यथा सुनल, \nआ आªkत करै छी जे भोरे-भोर हम एिह मामला के देखबै. \n  \nभोरे लोकल थाना पर जा क सुधीर बाबू चनमा के िखलाफ दायर सबटा मािमला के िरपोट< मँगबा के \nदेखलिखन. पुिलिसया «ान आ आ अनुभव के बले िरपोट< पढले सं लगाओल आरोप सब झूठ छैक से बुझह \nम कोनो भ|गट नै रहलैन. िकएिक घटना kथल सब फराक-फराक आ बेस दुरी पर छल मुदा केस के गवाह \nसब ओिह बाबू साहेब के पिरवार के लोक आ नौकर-चाकर सब छल. चनमा स चोरी आ लूट के कोनो \nसामानो नै बरामद भेल छल. िरपोट< के वृहत्त िनिरJण के बाद सुधीर बाबू थाना इंचाज< के केस ख़तम करै \nके आदेश देलिखन. चनमा के इ सुिन क आँिख म ख़ुशी के नोर आिब गेल छल. \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n5 \n \nसुधीर बाबू के चेहरा पर संतोषDद मुkकी छलैbह. ओ चनमा से कहलिखन जे आब तॲ आजाद छह, जे मोन \nसे कर लेल. \n  \n  \n  \nऐ पर चनमा बाजल, \"सर, एतेक भेला के बाद जँ हम एिह एिरया म रिह गेिल त बेसी िदन तक िज़ंदा नहॴ \nबचब. त® आब हम िनयाएर लेलहुँ अिछ जे आब हम पंजाब चिल जायब. जीब त ओिह िकछु मजूरी क के \nकमा-खा लेब. सुधीर बाबू के जेबी म जे िकछु टाका छल से ओकरा हाथ के दैत कहलिखन जे रािख ले, \nबाट म काज ऐतौ, िकछु सहृदय गॱआ सब सेहो चbदा क के ओकरा िकछ क®चा द देने छल. \n  \nसमय के संगे सुधीर बाबू के kमृित म ऐ घटना पर पद पिर गेल छलै य. आई बष¯-बष< बाद चनमा स भट \nभेला पर ओ kमृित फेर ताजा भ गेल छल. जखन चंvDकाश सुधीर बाबू के गोर लागय लेल झुके लागल त \nओ ओकरा किस क पकड़ैत गला लगाबैत कहलिखन नै-नै एहन जुलुम फेर नै, अह सन कलाकार से \nएकबेर फेर पैर छुआब के पाप नै करब हम. एक अथ< म त अह हमर गु°ओ छी, िकएिक किरयर के \nशु°आती समय म अिहं स हमरा «ान भटल जे पुिलस आ अदालत म इbसाफ तखन तक संभव नै अिछ \nजा धिर अिधकारी सब लग एकटा संवेदनशील ±दय नै होय आ िरपोट< आ गवाह से इतर सेहो िकछ बात भ \nसकै अिछ इ महसूस कर के इछा-शि²त नै होय. \n  \nगरा लगैत ओ सुधीर बाबू के भिर प|झ के ध नेने छल. ख़ुशी के मारल ओकरा आँिख से नोर ढब-ढब चुबै \nलागल छल. किनक काल बाद मोन िkथर भेला पर ओ बतेलक जे दस साल धिर एकटा रेkटोरट म मजूरी \nकेला के बाद ओ एतय अपन एकटा छोट िछन होटल(ढाबा) खोिल नेने अिछ आ कैटिरंग के काज करैत \nअिछ. अपने एिरया के एकटा लड़की से िबयाहो केलक आ ओकरा दू टा बचो छै एकटा कॉलेज म पढ़ैत \nअिछ आ एकटा kकुल म. ओ कहै लागल जे ओकर पिरवार िहनका हरदम याद करैत छैन आ एकबेर भट \nकरै छैयत छल. \n  \nअkतु \"आई राित के भोजन तखत तोरे घर पर हैतैक\" सुधीर बाबू के इ बात कहैत दुनू के चेहरा पर \nएकबार फेर सुखद मुkकान आिब गेल छल, जेना िदन भैर के याLा के बाद स|झुक पहर आमक झॲझेर म \nआिद³य एकबेर फेर लािलमा बीछेने होइथ! \n -  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n6 \n \nDणव झा  \nरा´¥ीय परीJा बोड<,नयी िदnली \n  \nऐ रचनापर अपन मंत©य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nदेवेश  झा \nिहbदू िववाह :एक समीJा \n  \nDमुख िवचार िवंदु : 1॰िववाह   2॰ कत<©य    3॰  यौवनक आवेग   4॰ «ान \n5॰ Dितkपधक संवेग    6॰आदश< संबंध \n30 जून 2018 के दैिनक जागरण पL िववाहक अदभूत दश<न करौलक । िकछू घंटाक िववाहक िविध \nनवोढ़ा कbयाक (नाियकाक) सम  kव¼bद अिkत³वक शूbयक धरातल पर आनबा मे सJम भऽ जाइत अछ \n। कतऽ नवयौवनक िनि¾bत आ मkत जीवन आऔर कतऽ अपर पJक क<©यक कारख़ाना । प¿ी एवं \nगृिहणीक जीवन कोनो घरक आबालबृÀद घरम पधारल प¿ी पी बहूकदेिख परमानंदक अनुभूित करैत बजै \nछैिथ- आब की ? कोन िचंता ? घरमे नव किनया आिबये गेल छैथ, सब काज करबे करती आ सब भार सहबे \nकरती, चलू िमठाई खाऊ आ खुशी मनाउ। िकbतु एतिहसॅ असंतुलनक आ<नादमुखिरत होइत अिछ जे कbया \nयौवनक आवेगमे «ान एवं Dितkपधक संवेग संबलसॅ अनुkयूत उचपदाक|Jाक संग “सुपर वुमेन “ बनवाक \nकामनासॅ kफुिरत आर kपंिदत होइत रहैत छैिथ ओ प¿ी तथा गृिहणीके दािय³वसॅ दिबक आहत होइत अपना \nजीवनके िधwारय लागैत छिथ । जखनिक हमरा सभक मÀय िकयो एहेन दुखद भाव निह रखैत छिथ । \n           ते आवÄयक बुझना जाइत अिछ जे पित-प¿ीक आदश< संबंधके  बुझबाक लेल िववाह एवं िववाह िविध \nकेर पुरातन-नूतन पके बुझल-बुझाओल जाय।यथा- \nिहbदू िववाह धम<मे िववहके एक Dकारक संkकार मानल गेल अिछ, जकरा दा6प³य जीवनक उरदािय³व   \nकहल जा सकैत अिछ। अbय धम<क अनुसारे िववाहके पित-प¿ीक बीच एक Dकारक समझौता सेहो किहतॅ \nउिचते। ओना िववाह एक समझौता त िथिकए, मुदा िववाहोपर|त पित-प¿ीक संबंध मे अि§नके साJी मािनके \nसात फेरा लगाबैत छी जे हम सदा दुनू साथ रहब, मुदा आजुक जमाना िकछु और अिछ। हम अि§नके साJी \nमािन पिवL बंधनमे त बंिध जाइत िछ मुदा समयके बदलैत ममे िकछू िदनमे एिह पिवL संबंधक िनव<हन \nकरयमे आजुक युवावग< (युवक-युवती) के िकछु उक बुिझ पड़ैत अिछ। \n    वैिदक कालमे िववाह संkकार एक मह³³वपूण< संkकार मानल गेल अिछ । ऐिह संkकार मे kवागत-\n स³कार, िववाहक उÅोष, वkLािद उपहार, वर- वधुक Dित«ा,कbयादान, गु¢तदान, दहेज, पािण हण,  ंिथ \nबंधन, िववाहक िवशेष य«, सात-पिरमा, िशलारोहण, Æुव आ सूय<क दश<नक, शपथ आªासन आिद ियासॅ \nिनवृ होमय पड़ैत अिछ । िहbदू धम<मे गृहkथ जीवन मनु´य के दािय³व िनव<हणक यो§य बनबाक एक माग< \nथीक, जािहमे शारीिरक, मानिसक आ आिथ<क पिरप²वताक   «ान होइत अिछ । एिह ममअनेक विरP \n©यि²त, गु°जन, कुटु6ब संबंधी सबसॅ धम<, पुजा-पाठ, देवताक आवाहन, अनुPान करयबाक «ान Dा¢त होइत \nअिछ ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n7 \n \n      ओना तॅ िववाह आठ Dकारसॅ स6प होइत अिछ। \n1॰ ÇाÈ िववाह :- सुयो§य वरसॅ कbयाक िववाह िबना कोनो दान दहेजक करबाक Dथा दुनू पJक सहमित \nसॅ होएब ÇाÈ िववाह कहाबैत अिछ । \n2॰ दैव िववाह :- कोनो सेवाक भावसॅ िकछू मूnय लऽ क  पिहने अपन कbयाके दानमे दैत ¼िथbह ई दैिववाह \nभेल। \n3॰आष< िववाह :- ओना तॅ ई िववाह पिहने कbयादान बदला गौदानक °पमे होइत छल। पिहने पुLीक िववाहक \nलेल वर पJ गायक दान करैत छलाह। एकरे आष< िववाह कहैत छी। \n4॰ Dजाप³य िववाह :- मैिथल संDदायमे कbयाक िववाह दोसर वग<क वरसॅ करा देव Dाजाप³य िववाह कहबैत \nअिछ । \n5॰ गंधव< िववाह :- दुनू पJक सहमितसॅ कोनो रीित िरवाजक अनदेखी करैत वर- कbयाक िववाहके गंधव< \nिववाह कहल जाइत अिछ। एकरा ई युगमे Dेम िववाह   सेहो कहैत छी । जेना :- दू´यbत-शकुbतलाक िववाह   \nगंधव< िववाह कहल गेल िजनक पुL भरत भेलाह। हुनके नाम पर हमर देशक नाम पड़ल भारत ।        \n6॰ असुर िववाह :- व<मान सामयमे िववाहक जे Dथा चलैत अिछ, ओकरा असुर िववाह कही तॅ कोनो हज< \nनिह । ज़ोर जबरदkती भगाक दान काय<क दहेजक िबना िववाह असुर िववाह कहबैत अिछ । \n7॰ राJस िववाह :- कbयाक सहमितक िबना िववाह करब राJस िववाह कहबैत अिछ । \n8॰ िपशाच िववाह :- कbयाक मदहोसक अवkथामे वा वरक िकछू नशाक अवkथा मे िकछू खुआके लऽ जा \nके िववाह कराएब िपशाच िववाह कहबैतअिछ । \n  भारतीय स|kकृितक अनुसार िववाह कोनो शारीिरक आ सामािजक अनुबंध माL निह अिछ अिपतु दूनूक \nदा6प³य जीवनक एक eेP आÀयाि³मक साधनाक °पमे दशओल गेल अिछ । ठीके कहल गेल अिछ :- \n“धbयो गृहkथाeम: ”। \nिमथालमे पिहने सॅ िववाहक Dथा अनेक दृिÊकोणसॅ देवताक आवहानक उपराbत अि§नदेवके साJी °पमे \nसंकnप आिद करक व°ण देवसॅ कृपालाभक बड़ अदृÊ फल होएत अिछ अिह दुनू शि²तके एक िहएबाक \nएक गंभीर बात आय< िववाहमे राखल गेल छल । \n     िववाहक संबंधमे आय<यूगसॅ प¿ीक िदिशसॅ पितक शतायु होयबाक Dाथ<ना आ पितक िदशसॅ अिभ दा6प³य \nDेम Dाथ<ना कएल गेल अिछ जेना । \nराघवेbvे यथा सीता िवनीता काÄयपे यथा । \nपावके च यथा kवाहा तथा ³वं मिय भ<िह । आिद आिद \n (धम<िव«ान,पृ0156) \n    एिहDकार जेना रामक Dित सीताक कÄयपके Dित िवनताके, अि§नक Dित kवाहाक, िदलीपक Dित \nसुदिJणाक, वासुदेवक Dित देवकीक, अगkतक Dित लोपमुvाक, अिLक Dित अनुसूइयाक, यमदि§नक Dित \nरेणुकाक आ eीक़ृ´णक Dित °ि²मणीक पिवL Dेम छलैbह ओएह Dेम आजुक वर कbया मे मधुर Dेम जीवनक \nई Dाथ<ना आय< िववाह कालसॅ अिछ जे एिह युगमे संभव निह बुझाबैत अिछ । \n        एतय हमर मंत©य अिछ जे िववाह एक पित प¿ीक बीच परkपर िवªासक एक समझौता तॅ िथिकए \nसंगे- संग एक Dकारक क<©य सेहो थीक जे िववाहोपराbत ©यि²तक जीवन शैलीमे कतेक Dकारक उतार- िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n8 \n \nचढाव अबैत अिछ जािह मÀय मनु´य जीवन गाड़ीक दूनुपिहयाक सदृश घुमैत ई िजनगी सुख-दुखक अनुभव \nकरैत िबतैत अिछ । \nिववाहक िवषयमे िकछू िमलल-जुलल तÌय युि²तसंगत बुिझ पड़ैत अिछ। \nयथा – \nजे पिहने एक दोसरसॅ आनिठया (अनिचbह) \nपुन: मश: एक दोसर पर आिeत  , \nउरोर सॱसे (संपूण< ) िजनिगक संग  , \nशनैह-शनैह परkपर अिभ अपनामे, \nएक उदा आनंदयु²त मधुर kपश< , \nअकkमात् अपनामे °Ê नोक- झॲक, \nउचावच मित पर चलैत बढ़ैत िवरि²त-, \nिवभेद-तलाकक िकनार तक। \nकतहु िजद आ कतहु मानक अहम भाव  , \nतथािप रकम-रकम दुनु िनकट सूLमे बbहैत एक पु´प माल, \nइ मधुर अ«ातसॅ «ातक िदशामे , \nचलैत Dाणाbत पय<bत समय साÀय याLा , \nकिनया वरक इ कटु मधुर संबंध कखनहु, \nअचार कखनहु ित²त चटनी तॅ संगिह मधुर  , \nरसायनक शाही भोग कखनहु लावÎय कखनहु नीम, \nसब कीछु िमली भौितक जगतक °प पिरणत होइत अिछ । \nका©यक नवरश °िचर भोगमे, \nदु:खहुमे आनंद, परमानंद जािहमे ©या¢त  , \nदुखज जीवनक सुख । \n  \nपुन : िववाह थीक  \nएक आश िवªास िमलनमे आनंद  , \nसमाजमे जीवनक समप<ण  , \nभल हो ओिह नवोढ़ा नािर केर  , \nजे आनक लेल   अपनाके ³यािग देलैथ, \nअपना लेलैथ, सव<था अनिभ«के , \nअपना आँचर मे समा लेलैथ। \nतािहना धbय छैथ ओ पु°ष िसंह, \nजे नवागता अनिचbहािर अबला पर  , \nkनेिहल िवªास करैत अपना घर धरा,  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n9 \n \nसम  ऐªय< आ kवयंके सौिप देलैथ  , \nआओर की कहू-वाह रे िववाह, आह रे िववाह । \n  \n                                 -देवेश झा \n                         DाÀयापक, मैिथली िवभाग \n                        एन0 डी0 कॉलेज, रामबाग  , \n                         पुिण<या । \n  \nऐ रचनापर अपन मंत©य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n डॉ कैलाश कुमार िम e \nफकड़ाक संग याLा करैत मैिथलानीकमनोदशाक : मानवशाkLीय िववेचना \nडॉ कैलाश कुमार िमe [1]  \nलोकक सँसार अनंत महासागर जक अिछ। लोक जखन िमिथलाक लोक हो अथवा मैिथिलक लोक हो तऽ \nएकर िवkतार कnपना सँ बाहर भऽ जाइत छैक। िमिथलाक लोकक जिड़ छिथ मैिथलानी। हुनक जीवन \nआइओ लोक सँ छिन, लोक सँगे छिन। आजुक भौितक आ वैिªक समाज मे सेहो मैिथलानी लोक कR धेने \nछिथ: लोक मैिथलानी सँ बढैत अिछ, मैिथलानी लोकक गित सँग गितमान छिथ। गित मुदा िदशाहीन निह \nअिछ। गित एहेन अिछ जे जिड़सँ जुड़ल अिछ। ओकरा उड़ब, घुमब, दौड़ब, बाहर-भीतर करब नीक लगैत \nछैक मुदा ओ अbततः अपन जिड़ लग बेर-बेर आिब जाइत अिछ। ठीक ओिहना जेना Dवासी िचरै एक वष< \nमे 40,000 िकलोमीटर अपन पािरिkथितकी सँ दूर उड़ला, घुमला आ Dवास केलाक बाद पुनः अपन भूिम \nअथत मूल पािरिkथितकी मे आिब जाइत अिछ।ओिहना जेना सूरदास (1478 – 1573) केर जहाजक िचरै \nबेर-बेर उड़लाक बाद जहाज पर अबैत रहैत अिछ: \n“जैसे उिड़ जहाज कौ पंछी पुिन जहाज पै आबै” \nिमिथलाक अथवा आजुक वैिªक युग मे मैिथलक लोकक Dथा, पर6परा, खान-पान, िबध-बेबहार, गीत-नाद, \nअनुPान, पूजा-पाठ, वÒत-पाबिन, िखkसा-िपहानी, फकड़ा, सब िकछु अिधक|शतया मैिथलानी बचा कऽ रखने \nछिथ। ताहू समय मे जिहया हुनका पढबाक kवतंLता पु°ष जक निह छलिन अथवा नाम माL मिहला कR \nछलिन तिहयो इ सब लोक पर6परा कR अपन भावना – Dेम, िवरह, वेदना, कÊ, यातना, «ान, उÓेग, शोषण, \nदोहन, आिथ<क िबपता, पु°षक उ³पात, आिद – ©य²त करबाक पिलक kपेस केर प मे ©यवहार करैत \nछलीह। ओ kपेस एहेन kपेस छल जािह मे िहनकालोकिन कR अपन कÌय ©य²त करबाक kवछंदता छलिन, \nबिnक एखनो छिन। पु°षक कोनो दखलbदाज़ी ओिह kपेस पर निह छलैक आ ने आइओ छैक।इ बात किन \nगंभीर िलखा गेल आ मानवािधकार सँ शु होइत नारी kवतंLता, नारीवाद आ kLी िवषयक अÀययन, िववेचन \nिदस टघिर गेल। बात अनेड़े बहुत पैघ kव°प लऽ सकैत अिछ। ओना एिह बात पर मंथन आ घमथ<न केर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n10 \n \nज°रत अपन मैिथल समाज मे अिछ लेिकन तािहलेल इ ¢लेटफाम< हमरा उिचत निह लािग रहल अिछ। \nतखन की हो? िकछु निह, बात कR लोकक जा त मनःिkथित मे रािख आगा बिढ़ जाइ। जखन अध<जा ित \nसँ पूण< जा ित िदस Àयान जेतिन तऽ अिह पर िवचार शु हएत। िवचारक घमथ<न असगरे नारी निह \nकरती, पु°ष सेहो ओिह भाव, इितहास, िपतृसा³मक समाजक सँरचना आ ओिह सँरचना मे कालक अनुप \nपिरवत<न आिद लेल उदार हेताह आ kLी-पु°ख दूनू िमिल जीवनक गाड़ीक दू पिहया बिन एकर स6यक िनदान \nिदस अ सर हेताह। \nबात पर अबैत छी जे कोना लोकक एक िवधा फकड़ाक माÀयम सँ मैिथलानी अपन सब तरहक मनोभाव कR \nअदौ सँ ©य²त करैत आिब रहल छिथ। फकड़ा कR  ‘कहबी’, ‘लोकोि²त’ सेहो कहल जाइत छैक। सबसँ \nपिहने इहो जानब आवÄयक जे फकड़ा’क अथ< की भेल? एकर कोनो सव<माbय पिरभाषा सेहो भऽ सकैत \nअिछ की? सव<माbय पिरभाषा अिछ तऽ मैिथली लोक सँसारक फकड़ा ओिह वैिªक पिरभाषा सँग कतऽ धिर \nचिल पेबा मे सJम अिछ? \nफकड़ा ख|टी लोकक वkतु िथक – लोकक उि²त अथत “लोकोि²त”। लोकक कहब अथत “कहबी”। \nलोक पुरान फकड़ा कR सहेजने रहैत अिछ आ नवक िनमण करैत ओकरा ठोसगर आधार दैत रहैत अिछ \nजािह सँ आजुक गढ़ल फकड़ा भिव´य मे साव<भौिमक बिन सकय।सँkकृत मे “लोकोि²त” अलंकारक एक \nभेद सेहो मानल गेल अिछ। अं ेजी मे फकड़ा अथवा लोकोि²त कR Proverb कहल जाइत छैक। तािह \n«ाने अं जी Proverb केर पिरभाषा िकछु अिह तरह करैत अिछ: \n“A proverb is a saying without an author.” \nएकर अथ< भेल फकड़ा एहेन उि²त अिछ जकर कोनो रचनाकार निह होइत छिथ। मैिथली लोक मे ©या¢त \nफकड़ा कR देखला सँ इ «ात होइत अिछ जे मैिथिलक फकड़ा अपन kव°प मे एिह सँ अिधक ©यापक \nअिछ। हमरालोकिन अनेक एहनो फकड़ाक Dयोग करैत छी जकर रचनाकारक नाम हमरा सबकR «ात रहैत \nअिछ: गोनू झा, िव\\ापित (1352-1448), तुलसीदास (1511-1623), मीराबाई (1498-1557), कबीरदास \n(1398- ?) आिद। रामचिरतमानस सँ अनेक दोहा क िमिथला आ िमिथला सँ बाहर फकड़ा’क प मे \n©यवहार होइत अिछ। जेना िक \n“यह न लागै राउर माया” \nअथवा \n“लंका िनिसचर िनकर िनवासा \nयह कह स¡जन केर बासा” \nइ दूनू तुलसीदासक  \nरामचिरतमानस सँ लेल गेल अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n11 \n \nअिह तरह \n“पु°खक निह िवªासे” \n“एकसर तारा िकयो निह देख \nिलखल कुमास अमंगल लेख” \n“भनिह िव\\ापित सुनू हे सुनयना \nसब बेटी सासुर जािथ” \nमहाकिव िव\\ापितक रिचत पद सँ लेल गेल अिछ। \nिकछु फकड़ा गाम िवशेष आ kथान िवशेष मे Dचिलत होइत अिछ। ओिह फकड़ाक िनमण मे गामक कोनो \nिवशेष घटना अथवा ओिह घटना सँग ©यि²त िवशेषक नाम जुड़ल रहैत अिछ। उदाहरण लेल मधुबनी िजलाक \nअरेड़ गाम मे 55 वष< पिहने नाथ बाबू नामक एक आशु किव आ सभालोचन भेलाह। ओ अपन D³यु³पमित \nलेल िवयात छलाह। ओ िकछु-िकछु एहेन पदक रचना केलिन जे फकड़ा बिन गेल। सब फकड़ा हुनक \nनाम सँ जानल जाइत अिछ। नाथ बाबू कR तीन बीघा खेत छलिन। एकबेर ओ अपना खेत मे मौथा घास \nउखाड़ैत छलाह। बाट चलैत गामक लोक पुिछ देलकिbह: \nगामक लोक: “नाथ! की करैत छी?” \nनाथ: \n“नाथ बाबू छिथ काल िगरहkत \nतीन बीघा केर जोता \nसबहक खेत मे धान उपजैत अिछ \nनाथक खेत मे मौथा” \nतिहया सँ इ फकड़ा DिसÔ भऽ गेल: \n“सबहक खेत मे धान उपजैत अिछ \nनाथक खेत मे मौथा”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n12 \n \nअिह तरह िमिथलाक अिधक|श गाम मे िकछु ने िकछु लोक भेल छिथ जे फकड़ा िनमण केने छिथ आ ओ \nफकड़ा गाम मे Dचिलतं अिछ। ओिह फकड़ा सँग ओकर िनमता सेहो गामक लोकक कंठ मे रचल बसल \nछिथ। उदाहरण हमरा लग अनंत अिछ मुदा िवषय सँ िवषय|तर निह होई तािहं आगा बढब ज°री। \nवृहद् िहंदी कोश मे लोकोि²त केर पिरभाषा किन िवkतार सँ भेटैत अिछ: \n“िविभ Dकार के अनुभवॲ, पौरािणक तथा ऐितहािसक ©यि²तयॲ एवं कथाओं, Dाकृितक िनयमॲ और लोक \nिवªासॲ आिद पर आधािरत चुटीली, सारगिभ<त, सँिJ¢त, लोकDचिलत ऐसी उि²तयॲ को लोकोि²त कहते ह®, \nिजनका Dयोग िकसी बात िक पुिÊ, िवरोध, सीख तथा भिव´य-कथन आिद के िलए िकया जाता है।” \nएिह सँ एक बात िदस kपÊ सँकेत इ भेटैत अिछ जे हमरा लोकिन अपन िमिथला मे उपलध फकड़ा के \nदेखैत एक kथानीय अथवा काजक पिरभाषा बना ली। इ पिरभाषा हम अपन «ान, मानवशाkL, लोकिव\\ा \n(फोकलोर) मे DिशJण आ िमिथला सँ Dा¢त फकड़ाक सँचयन आ ओकर सँरचना के आधार पर गढ़बाक य¿ \nकऽ रहल छी: \n“मैिथली फकड़ा जकरा लोकोि²त सेहो कहल जा सकैत अिछ, लोकक Óारा Dचिलत एहेन कथन अिछ जे \nपौरािणक कथा,  bथ, धम<शाkLक दृÊाbत, घटना िवशेष सँ िवकिसत िशJा, हास, पिरहास, मनोभाव, दुःख-\nदद<, Dेम, अपन³व, िलंग भेद, जातीय अथवा सामुदाियक kवाभाव आ गुण, छोभ, वैरा§य, उदासी भाव, Dकृित \nसँ तारत6य, जिड़सँ जुड़ाव, पूव<ज सँ िसनेह, «ानक सँचरण, आिद भाव ©य²त कएल जाइत अिछ।” \nफकड़ा कR kव°प कR अगर गंभीर बिन देखी तऽ kपÊ हएत जे फकड़ा’क उÔरण देमय बला लोक ओिह \nसँग ©यि²त अथवा पिरिkथित कRओिहना सीब लैत अिछ जेना कोनो मिहला सुई मे ताग घुसा ओिह सँ कोनो \nवkतु अथवा कलाक िनमण करैत अिछ। तीनू – सुई, ताग आ वkL – आपस मे एना गुथा जाइत अिछ जे \nतीनूक अलग-अलग अिkत³व ताकब दु´कर। तीनूक सम  अिkत³व सँ कला बनैत छैक। सएह भेल \nफकड़ा। फकड़ा क एकाएक उमडल मनोदशाक स6Dेषण सेहो कहल जा सकैत अिछ जािह मे स6Dेषण कR \nअिधक Dमािणक आ Dभावो³पादक बनेबा लेल उÔरणक मदित लेल जाइत छैक। \nकिन फकड़ा केर kव°प आ ओकर अनेक प पर िवचार सेहो करक चाही। िमिथला मे ©या¢त फकड़ा कR \nkव°प आ उपलधता देखैत कहल जा सकैत अिछ जे फकड़ा कR चािर भाग मे िवभ²त कएल जा सकैत \nअिछ: \n(क) वैिªक फकड़ा \n(ख)                        अिखल भारतीय kव°पक फकड़ा \n(ग)  िमिथलाक फकड़ा \n(घ)  kथानीय फकड़ा \nआब किन उपव<िण<त फकड़ाक kव°प पर िवचार करैत छी।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n13 \n \n(क)वैिªक फकड़ा \nवैिªक फकड़ा, जेना िक नाम सँ kपÊ अिछ, एहेन फकड़ा भेल जे समkत िवª मे Dचिलत अिछ। अिह \nतरहक फकड़ाक Dयोग मैिथली मे मूल फकड़ा कR अनुवाद कए होइत अिछ। उदाहरण हेतु: \nRome was not built in a day।   -“रोमक िनमण एक िदन मे निह भेल” \nChild is the father of a man।-  बचा पैघ लोकक िपता होइत अिछ \nNecessity is the mother of invention।- “आवÄयकता अिव´कारक जननी होइत अिछ”। \nवैिªक फकड़ा अपन वैिªक kवभावक कारणे आ स|kकृितक आदान-Dदानक कारणे मैिथली आ आन भाषा आ \nसँkकृित मे सदैव Dयु²त होइत रहल अिछ। लोकक िविभ देश मे Õमण, दोसर देश आ सँkकृितक मÀय \nआदान-Dदान, सािह³य आ भाषाक अÀययन आिद एकर फैलाव आ ©यवहारक कारण बनैत छैक। \n(ख)                       अिखल भारतीय kव°पक फकड़ा \nअिह तरहक फकड़ा समkत भारत आ ताहू मे िहंदी बहुल JेL मे Dयु²त होइत अिछ। िमिथला मे सेहो \nओकर मूल प मे एकर Dयोग होइत अिछ। कखनोकल भाषाक अनुवाद सेहो कऽ देल जाइत छैक। िकछु \nउदाहरण देखैत छी आ ओकर िववेचना करैत छी: \nना राधा को नौ मन घी होगा ना राधा नाचेगी – निह राधा के नौ मोन घी हेतिन ने राधा नचती। \nऊंट के मुँह मे जीरा – “ऊंटक मुँह मे जीरक फोड़न” \nऊपर के उदाहरण मे मूल िहंदी फकड़ा के मैिथली मे अनुिदत कए कहल गेल अिछ। \nआब दोसर देखू: \n“लेना देना कुछ नही मुहबत एक चीज़ है।” \n“का वष जब नदी सुखाने/ समय चुक पुिन ²या पछताने” \n“किबरा खरा बाजार मे िलए लुकाठी हाथ/ जो घर ज़ारे आपना चले हमारे साथ” \n“ढ़ाई आखर Dेम का पढ़े सो पिÎडत होय” \n“बड़े िमया तो बड़े िमया/ छोटे िमया सुभानअnलाह” \n“िमया की जुी िमया का सर”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n14 \n \nउपरो²त सब फकड़ा अपन भाषा आ ओकर सँkकार सँग िमिथला मे अबैत अिछ। मैिथली भाषी एकर Dयोग \nअपन भाषा आ ©यवहार मे एकर मूल प मे िबना कोनो जोड़-तोर केने, िबना कोनो अनुवाद कR करैत छिथ \nआ एकर भाव सेहो िबना कोनो झंझट कR kपÊ होइत जाइत छैक। अिखल भारतीय फकड़ा मे कोनो भाषा \nजेना मगही, भोजपुरी, नेपाली, बंगाली, अवधी, उदू< आिदक फकड़ा आिब सकैत अिछ। अिखल भारतीय \nकहक अथ< िहंदी माL निह लागक चाही। \n  \n(ग) िमिथलाक फकड़ा \nिमिथलाक फकड़ा कहब कR ता³पय< भेल जे कोनो फकड़ा जे समkत िमिथला JेL मे बाजल जाइत अिछ \n(ओ देवघर, सँथाल परगना, दुमका, भागलपुर, मुंगेर सँ लऽ कऽ नेपालक मैिथली भाषी JेL धिर पसरल \nलोकक फकड़ा), ©यवहिरत होइत अिछ से फकड़ा। इ फकड़ा सब कमोवेश एक kव°पक अिछ। अिहमे \nय\\िप एक बातक स6भावना भऽ सकैत अिछ जे िकछु फकड़ा जे अिखल िमिथलाक kवभावक अथवा Dकृित \nकR अिछ तकर सँचयन सब मैिथली भाषी JेL सँ लोक पर6परा सँ िलिखत पर6परा मे निह भेल हो। अगर \nसे निह भेल अिछ तऽ मैिथली सािह³य आ सँkकृित के शोधकम एवं सािह³यजीवी लोकिन एिह बात कR \nगंभीरता सँ लेिथ आ समkत िमिथला JेL सँ लोक पर6परा मे ©या¢त फकड़ा सबहक सँचयन कए ओकर \nसँरचना आ ©यवहार पर शोध करिथ। \n(घ) kथानीय फकड़ा \nkथानीय फकड़ा ओ फकड़ा भेल जे कोनो िवशेष गाम अथवा ओकर अगल-बगल मे कोनो घटना िवशेष, \nअथवा कोनो ©यि²त िवशेष Óारा रचल गेल हो आ ओिह परोपÖा मे लोक ©यवहार मे Dचिलत हो। kथानीय \nफकड़ा के स6बbध मे एक बात कहब अिनवाय< जे कालक याLा सँग नहु-नहु मह³वपूण< फकड़ा िकछु समयक \nबाद अिखल िमिथला आ बाद मे अिखल भारतीय आ कखनो काल अंितम डेग फानैत वैिªक फकड़ा सेहो \nबिन जाइत अिछ। kथानीय फकड़ा केर उदाहरण शु मे देल गेल अिछ तािह एकरा फेरो सँ देमाक दरकार \nनिह अिछ। \nअिह तरह दू बात एक सामाbय पाठक लेल kपÊ भऽ गेल: \n·         पिहल, फकड़ा की अिछ, एकर पिरभाषा िवशेषप सँ मैिथली भाषा आ सँkकृितक सbदभ< मे की \nहोबक चाही। \n·         दोसर, मैिथली सँkकृित मे Dचिलत फकड़ा के कतेक eेणी मे ब|टी देखल जा सकैत अिछ। \nआब अिह Dारि6भक जानकारीक बाद अिह लेख कR आ³मा अथत फकड़ा Óारा मानवी या मैिथलानी के \nमनोदशाक स6Dेषण कोना होइत अिछ। कोना ओ सब अपन मोनक भाव, उतार-चढ़ाव, नीक-अधलाह, Dेम, \nवेदना, िवरह, सामािजक िkथित, उमंग, दुःख, आिथ<क िबपता, आिद क ©य²त करैत छिथ। ©य²त करब  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n15 \n \nएक बात भेल आ ओिह अिभ©यि²त क बुझब आ ओकरा सँग आ³मसात करब दोसर बात। इ दूनू बात अगर \nमैिथली फकड़ा आ नारी मनोदशा के देखब तऽ भेटत। भाव अिधक|श अवkथा मे एकक अथवा ©यि²त \nिवशेषक निह अिपतु समkत नारी समाज लेल, तऽ कखनोकाल एक वग< िवशेषक नारी समाज लेल होइत \nअिछ। समाजक सँरचना जे आइ तीवÒ गित सँ बदिल रहल अिछ तािह मे सामािजक-स|kकृितक-इितहािसक \nआ जडर िडkकोस< कR Àयान मे रखैत अिह िवषय पर गहन शोधक दरकार अिछ। हम अपन सीिमत «ान \nआ साधन कR िहसाब सँ अिह पर िकछु िलखबाक य¿ कऽ रहल छी। \nिलखबा सँ पिहने इ kपÊ कऽ देनाइ आवÄयक जे समाज बदिल रहल अिछ। पिरवत<न अपन गित पकिड़ \nरहल अिछ। पिरवत<न सँग मैिथल मानिशकता सेहो बदिल रहल अिछ। लोक बेटा बेटीक िवभेद कम कऽ \nरहल छिथ। सब JेL मे आन समाज जक िमिथलाक िधया सेहो Dगितक पथ पर साधल डेग दऽ रहिल \nछिथ। हालिह मे िमिथलाक एक बेटी भारतीय वायु सेना मे पायलट कR प मे चयिनत भेलीह अिछ। हुनकर \nचयन पर समkत मैिथल समाज अपना आपकR गविbवत अनुभव कऽ रहल अिछ। ओिह िधया कRचा िदस \nसँ शुभकामना भेिट रहल छिन। इ घटना बदलैत मनःिkथितक पिरचायक अिछ। एकर अथ< इहो निह जे \nसब िकछु ठीक भऽ गेल अिछ। िवª समुदायक बाते छोड़ी दी, भारतवष< मे सेहो हम सब बहुत समुदाय, \nसमाज, वग< आ रा¡य सँ नारी सँचेतना, िवकास मे एखनो बहुत पछुआएल छी। \nसमाजक सँरचना देखला सँ एहेन सन लगैत अिछ जे समाज माL बेटा लेल बनल अिछ। ककरो अनेक \nबेटा भेलैक तऽ ओ भागवंत आ एकर िबपरीत िकनको अनेक बेटी भेलिन तऽ बड अधलाह। अिह िkथित \nमे समाज ओिह बेटी सभक तुलना िपलुआ सँ करैत कहैत अिछ जे फल| िkLगन अथवा पु°ख कR “खद-\nखद बेटी” छिन।kमरणीय तÌय इ अिछ जे खद-खद शद िपलुआ लेल कएल जाइत अिछ। \nबातक अंत अतए निह होइत अिछ। स6मर गीत जे बेटीक िबआह सँ पिहने गाएल जाइत अिछ मे माय अपन \n©यथा बतबैत कहैत छिथ, ‘बहुत भऽ गेल कोनो ढंगक बर निह भेट रहल अिछ। बेटीक जbम पहाड़ भऽ \nगेल! की करी िक निह?’ बेटी  मायक दुःख सँ vिवत होइत अपन नारी होबाक अवkथा सँ प¾ाताप करैत \nगीत आ फकड़ा कR मादे कहैत छिथ ‘माय, अनेड़े हमरा जbम किथलेल देलहुँ? अिह सँ बिढय तऽ इ रहैत \nजे हमरा अथत बेटीक जbम सँ पिहने चालीस पचास मरीच बुिक कऽ खा िलतहुँ जकर झ|स सँ बेटी गभ<िह \nमे तुिब जाइत आ िजनगी भिर लेल िधयाक सँताप सँ मुि²त अहकR भेट जाइत! \n“किथ लए आहे अ6मा िधयाक जनम देल \nखैतहुँमिरच पचास \nमिरचक झस सँ िधया दूिर जैतय \nछुिट जाइत िधयाक सँताप” \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n16 \n \nसमाज एिह मानिशकता मे जीबैत अिछ जे बेटी घर मे अिधक भेलाक अथ< भेल धनक Jय आ ल×मीक \nDkथान। एक फकड़ा मे अिह बातक kपÊ Dमाण भेटैत अिछ: \n“िवD टहलुआ मेष धन \nया बेटीके बाढ़ी \nताहू सँ धन निह घटए \nक पैघ सँ रािड” \nइ फकड़ा Dमाणक सँग डंकाक चोट पर कहैत अिछ जे Çा6हणक बालक कR नौकर टहल िटकोरा करक हेतु \nराखब सँ, छागर-बकरी पोसला सँ आ बेटीक सँया बढ़ला सँ धनक Jित होइत अिछ; तकर बादो अगर \nस6पित ब|िच गेल तऽ अपना सँ पैघ हैिसयत केर लोक सँ लड़ाई ठािन िलय, स6पित बरबाद भऽ जेबे टा \nकरत। \nफकड़ाक िववेचना सँ लगैत अिछ जे बेटी कR लोक िसनेह करैत अिछ, मुदा बेटी कोिख मे अबैक तकर \nकामना निह करैत अिछ। भले बेटीक सुरJा िघबही घैल जक कएल गेल होइक मुदा ओकर ¢यार आ दुलार \nबेटा जक केल जाइत छैक। अथ< भेल, बेटा अिधक मह³वपूण<। अbयथा, बेटी कR बेटी जक दुलार िकएक \nनिह? \n“घीबक घैला जक पोसलहु गे बेटी \nबेटा जक कएल दुलार” \nिमिथला मे कोनो मिहला लेल बेटाक कामना अतेक Dबल होइत छैक, तकर उर देब किठन। एक िचरै \nबहुत का°िणक kवर उ³प करैत रहैत अिछ। ओिह िचरै कR स6बbध मे Dचिलत माbयता इ छैक जे कोनो \nजbम मे ओ िचरै एक मानवी छिल। ओकरा अनेक बेटा होइत गेलैक आ सब मरल गेलैक जखन िक जतेक \nबेटी भेलैक सब िजल गेलैक। जखन ओ मिहला मरिलतऽ बहुत िदन धिर ओकर आ³मा बेटा लेल भटकैत \nरहलैक बाद मे ओकर kव°प बदिल गेलैक आ ओ िचरै बिन जनम लेलक। एखनो ओकरा पूव< जbमक बात \nसब kमरण छैक तािहं ओ का°िणक kवर मे अपन ©यथा कथा कहैत रहैत अिछ: \n“टी टी टी ितसी तेल \nबेटा भेल मिर मिर गेल \nबेटी भेल जीब जीब गेल” \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n17 \n \nअगर वै«ािनक दृिÊकोण सँ उपलध फकड़ा सबहक िववेचन कएल जाय तऽ पता चलैत अिछ जे फकड़ा \nत³कालीन समाजक दप<ण अिछ; समाजक ऐितहािसक दkतावेज अिछ। अिहबातक पुिÊ िनÙिलिखत फकड़ा \nसँ होइत अिछ: \n“जनक नगर सँ चलली हे सीता \nअ6मा देलिन रोदना पसार \nके मोरा सीता लए बिसया जोगेतै \nके मुख करत दुलार” \nइ फकड़ा जेना भw सँ लोकक आँिख खोलैत हो! इ कहैत अिछ जे ताज़ा, त¢पत भोजन खेबाक अिधकारी \nबेटा अिछ, आँिठ, बिसया भोजन बेटीक भाग मे िलखल रहैत अिछ। बेटी जखन िबआह कR बाद सासुर जा \nरहिल अिछ तऽ माय कनैत सोचैत छिथ, ‘आब सासुर मे हमर बेटी लेल इ बिसयो अ कR जोगा’क राखत \nआ के एकर गाल पकिड़ दुलार करतैक?’ इ फकड़ा बहुत पैघ याLा लेल चिल पड़ैत अिछ। लड़की मायक \nिचंता एिह फकड़ा मादे देखू। ओ कहैत छिथ जे आब हुनका बेटी लेल इ बिसयो भोजन ओकर सासुर मे कR \nरखतैक? कR ओकरा सँ Dेम सँ बजतैक? यएह सब सोिच-सोिच मायक छाती बेर-बेर फािट रहल छिन।इ \nफकड़ा बतबैत अिछ जे कोना लड़की सासुर जाइते देरी उरदािय³वक भार सँ दबा जाइत अिछ। इ फकड़ा \nदेखन मे छोटन लगे/ घाव करे गंभीर जक अिछ। \nएक आर फकड़ा ऊपर विण<त फकड़ाक अथ< kपkट करैत अिछ आ बेटीक िबआह भेलाक बाद सासुर गेला \nपर की िkथित होइत छैक तकर खाका खीचैत छैक: \n“जब डािर चलल ससुर घर देस \nघरक चालिन होयबो हे” \nअथ< इ भेल जे आइ धिर जे िधया नैहर मे सुकुमािर छलीह से आब दोसर देस दोसर लोक मे जा रहिल \nछिथ, ओतय िहनकर की गित हएत! काज करैत-करैत आ लोकक बात सुनैत-सुनैत अपिसयात रहतीह। मोन \nचालिन जक अनेक खंड मे िवखिbडत भऽ जेतिन। मतलब, इ फकड़ा भिव´यक यातना िदस इशारा करैत \nअिछ। \nिमिथलाक नारी एक िविचL मनोदशा आ पिरवेश मे जीबैत छलीह। िकछुके जीवन मे पिरवत<न आिब रहल \nछिन अिधक|श एखनो िपता, ¡येP Õाता, eेP एवं अिभभावक पर आिeत छिथ अथवा हुनक िनण<य कR \nबलधकेल kवीकार करबा लेल िववश छिथ। आ¾य<क बात इ छैक जे लड़की कR कहेन लड़का चाही आ \nओकरा मोन मे की बात घुिम रहल छैक तकर वण<न सेहो गीतगाइन सब अपन गीत आ फकड़ाक माÀयम सँ \nबजैत छिथ:  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n18 \n \n“जखन चलला बाबा वर ताकय \nआगा भए °ि²मणी ठािर हे \nकर जोिड़ िमनती करै छी यौ बाबा \nसुनू बाबा िमनती हमार यौ \nजुिन बाबा ताकब चोर चंडाल के \nजुिन आनब तपसी िभखािर यौ” \nनाियका अपना लेल अपन eेP सँ एक सामाbय बर जे िसनेहक अथ< जनैत होिथ कR आक|Jा रखैत छिथ। \nहुनका चोर, चंडाल, लुचा- लफंगा अथवा कोनो नंग धरंग साधू सbयासी निह चािहयिन।इ फकड़ा एक \nमिहलाक दासताक जीबैत साJी अिछ। \nफकड़ा पढ़ैत चलू आ समाजक गढ़िन देखैत चलू। फकड़ा एक-एक तह खोलैत चलत। िkथित इ भऽ \nजाइत अिछ जे कोनो मिहला अिगला जनम मे फेरो मिहला निह बनए चाहैत छिथ। िदनकर दीनानाथ सँ \nिनहोरा करैत कहैत छिथ जे आब किहयो हुनका ितिरया अथत नारी प मे जbम निह देिथ: \n“बेर-बेर अरजलॱ हे दीनानाथ \nदीनानाथ ितिरया जनम जुिन देहु” \nिपLसा³मक समाज अपन मायाजाल मे तेना ने िkLगन कR फंसा लेने अिछ जे ओ सब छरपट- छरपट तऽ \nकरैत रहैत छिथ, मुदा ओिह मायाजाल के तोिड़ कह पबैत छिथ! समाज सु§गा जक रटा देने छिन, रिट \nलेने छिथ: \n“बेटी ससुरे नीक की सरगे नीक” \nफेर की सब मैिथलानी इ मािन लैत छिथ जे कोनो िवषम पिरिkथित हो, Dताड़ना हो, शोषण हो, पित सौितन \nलऽ अबैथ, भोजन स6मान भले ने भेटए, कोनो िkथित मे सासुर निह छोड़ी आ नैहर के तऽ चचÚ बेकार! \nबेटीक डाला नैहर सँ सासुर लेल उठैत अिछ आ सासुर सँ बेटीक लाशक डोली उठक चाही। फेरो एकरा \nसमािजक सँरचना सँगे जोिड़ देल जाइत अिछ। िबआह होइते देरी नैहर मे बेटीक अिधकार समा¢त आ \nभाउजक वच<kव Dार6भ। अगर िबआहिल आ सासुर बसैत बेटी नैहर मे िकछु दखल देलिन तऽ इ अमाbय। \nफकड़ा एकरा एिह तरह Dमािणत करैत अिछ: \n“घर आँगन भौजी के \nछल छल करिथ ननदो”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n19 \n \nअथ< kपÊ भेल आब जे बेटी िबआह सँ पूव< िपताक घर पर अपन अिधकार बुझैत रहैत छलीह से हुनकर \nनिह अिपतु हुनक भाउजक भऽ चुकल छिन। ओ अिधकारहीन भऽ चुकिल छिथ। कोनो पु°ख ज अिह \nबातक अनुभव करए चाहैत छिथ तऽ एकबेर इ कnपना माL कऽ लेिथ जे िबआहक बाद एकाएक हुनका \nस6पित सँ बेदखली कऽ देल जाइत छिन, सामािजक ©यवहार मे ओ िन´कािसत भऽ जाइत छिथ। फेर कहेन \nअवkथा मे रिह सकैत छिथ। इ कnपना माL हमरा सबके कÊकारी लगैत अिछ आ तकरा एखनो धिर \nमैिथलानी जीब रहिल छिथ से कतेक दुखक बात! आ अिह बातक भान फकड़ा कोना खोिलकऽ kपÊ करैत \nकहैत अिछ। \nएक अवkथा एहेन होइत छैक जखन एक मिहला अपना आपकR असहाय पबैत अिछ आ लगैत छैक जे सब \nसँkथा, सामािजक मयदा, िबआह-दान, कुल-पिलवार सब िकछु बेकार छैक! लोक अनेड़े मायाक बंधन मे \nबbहा जाइत अिछ! इ सोच कखन होइत छैक? तखन जखन ओ Dसवक वेदना सँ लहालोट भेल इमहर-\nओ6हर ओंघिरया मारैत रहैत अिछ। तखन ओकरा लगैत छैक जे अिह सँ बिढय ओ िबआह निह केने रहैत \nआ िपता-िपतामाहक घर मे जीवन भिर कुमािर बनल रहैत: \n“किथलेल बाबा िबयाहलिन देलिन ससुर घर रे \nललना रे रिहतहुँ बारी कुमािर दरद निह जिनतॱ रे” \nअनेड़े बाबा हमर िबआह करा ससुर घर भेज देलिन। नीक रहैत जे कुमािर भेल नैहर मे रिहतहुँ। कम सँ \nकम अिह DचÎड दद< सँ बंिच तऽ जैतहुँ! \nिमिथलाक सब िkLगन अपना आपम सीता देखैत छिथ। हुनका सबके लगैत छिन जे सीता सँगे रामक \n©यवहार उिचत निह रहलिन। अतेक कोमल सीता कR कोना कठोर भेल राम नाना तरहक यातना देलाह! \nएहेन राम सँग िबआहक की लाभ? िजनगी भिर सीता कR सुख कह भेटलिन: \n“राम िबयाहने कोन फल भेल \nसीता जbम अकारथ गेल” \nआ अbततः सीता कR राम धोबी कR कहला पर तखन घर सँ भगा देलिथन जखन सीता रघुकुलक कुल \nदीपक कR जbम देबा लेल गभ< सँ छलीह! एहनो कहॴ कतौ भेलैक अिछ: \n“राम िबयाहने कोन फल भेल \nसीताक जbम िबयोगे गेल” \nबात अतए समा¢त निह होइत अिछ। कहल जाइत अिछ जे जखन सीता वेदनाक अिधकता सँ भिर गेलीह \nआ राम हुनका बाnमीिक आeम सँ लव कुशक सँग अयोÀया चलबा लेल िजद ठािन देलिथन तऽ सीता पुिछ \nदेलिथन: “हमर अयोÀया मे आब िक Dयोजन, हमरा तऽ अह िनकािल देने छी?”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n20 \n \nएिह बात पर राम उर दैत छिथन: “अहक िबना हमर अªमेध य« सँभव निह अिछ।” \nसीता: “फेर एखन धिर अह कोना करैत रही अªमेध य«?” \nराम: “अहक कोनो उदेस हमरा लग निह छल। हम मािन लेने रही जे अहक िनधन भऽ चुकल अिछ। \nएहेन अवkथा मे शाkL इ िवधान दैत अिछ जे यजमान सोनाक प¿ी बना य« पर बैस सकैत अिछ। हम \nसएह कएल। सोनाक सीता बना अªमेध य«क वेदी पर बैसल रही।” \nरामक इ बात सुिनतिह सीताक करेज फािट गेलिन। आँखी नोरा गेलिन। भेलिन, ‘रामो सन पित अतेक \nमतलबी भऽ सकैत छिथ!’ भावावेश मे अबैत सीता बािज उठलीह: “एकर मतलब इ भेल जे अह हमरा अपन \nय«क लोभे अयोÀया लऽ जेबा चाहैत छी?” \nराम चुप रहला। \nसीता फेरो बजलीह: “एकर अथ< तखन इ भेल जे अहक य« मे हमही वाधक छी?” \nराम एखनो चुपे छलाह। \nआब सीता िनण<य दैत बजलीह: “ठीक छैक, हम अहक समkयाक तुरत समाधान करैत छी।” \nराम किन गंभीर तऽ भेलाह मुदा मौन भेल रहलाह। \nसीता धरती माता िदस हाथ जोिड़ बैस गेलीह आ िनवेदन केलिन: “हे धरती म! अिहंक कोिख सँ हमर \nजbम भेल अिछ। हम आब अिधक वेदना निह बरदाÄत कऽ सकैत छी। अह आब हमर उपाय त³Jण \nक। फाटू! एखन फाटू! अतए फाटू! हमरा अपन कोरा मे सुता िलय। आब हम अिह लोक सँ उिब गेल \nछी!” \nवनदेवी सीताक गोहार धरती माता तुरत kवीकार केलिन। धरती मे तुरत दरार पिर गेलैक। जाबेत राम \nसीता कR रोकैथ तावेत सीता धरती मे Dवेश कऽ गेलीह। धरतीक पुLी धरती मे िवलीन भऽ गेलीह। धरती \nपुनः यथावत भऽ गेलीह। एखनो जखन कोनो मैिथलानी कÊ सँ भिर जाइत छिथ तऽ एकाएक हुनका मुँह \nसँ िनकिल पड़ैत छिन: “फाटू हे धरती”। से किहते ओ सीताक िमिनएचर भऽ जाइत छिथ। \nफकड़ा Dकृित सँ उÔिरत सेहो होइत अिछ। कखनोकाल जखन िkLगन अपन सँतान आ पित सँ तंग भऽ \nजाइत छिथ तऽ अपन तुलना काकोर सँ करैत छिथ। तिहना जेना अनेक बचा सबके जbम दैत काल \nकाकोर अपन जान गमा दैत अिछ तिहना मैिथलानी सब बाल-बचा, पित आ पिरवार लेल अपन शरीर आ \nइछा कR गला लैत छिथ। दुखक भार बढ़ला पर बािज उठैत छिथ: \n“क़कोरबा िबयान क़कोरबै खाय”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n21 \n \nमिहला मनक मनोदशा नहुँ-नहुँ अनेक तरहR फकड़ा माद Dवािहत होइत रहैत अिछ। दुख मे, सुख \nमे, आनंदाितरेक मे, वेदनाक सघनता मे मैिथलानी kवतःkफूत< होइत अपन पिरिkथित कR कोनो ने कोनो फकड़ा \nसँ जोिड़ लैत छिथ। तथाकिथत िनÙ जाित अथवा समुदायक लोक सँ ओना तऽ तथाकिथत उच वग<क \nलोक सामािजक मेल िमलापक दूरी रखैत छिथ अथवा सीिमत अवkथा मे करैत छिथ लेिकन जखन Dहसन \nअथवा मजाक Dदिश<त करबाक होइत छिन तऽ ओिह समाजक kLी सँ साि6पयक आक|Jा रखैत छिथ आ \nमयदाक अितमण करबा मे सेहो सँकोच निह करैत छिथ। मिहला सेहो बुईझ लैत छिथ जे पु°खक इछा \nआ आक|Jा की छिन। जखन पु°ख मयदा कR ³याग करैत छिथ तऽहुनका इहो भान निह रहैत छिन जे ओ \nमिहला िहनका गाम अथवा समाजक Dचिलत मानदÎड पर भाउज,भावहु, पुतोहु अथवा की हेतिन! अिह Jण ओ \nिkLगण हुनका भाऊज सन लगैत छिन जकर बहुत मुंहतोड़ जवाब फकड़ा दैत अिछ: \n'रारक बहु सबहक भौजी\" \n  \nअिह दशा कR देखैत िव\\ापितक एक पद Äमरण अबैत अिछ जािह मे अkपृÄय सुिर युवतीक पित िबदेस \nगेल छैक, सासु बिहर तऽछैके, ओकर आँिख मे रतॱधी सेहो भेल छैक। ओना तऽसमाजक उच जाितक उच \nलोक, पु°ख ओकर देह सँ सटब पाप बुझैत छिथ लेिकन राित मे वएह पु°ख ओिह कािमनी सँग अपन काम \nिपपासा शाbत करबा लेल उताहुल छिथ, ओिह Jण लेल ओ मिहला हुनक सजाित भऽजाइत छिन: \n\"अिधयन कर अपराधहुँ साित \nपु°ख महते सब हमर सजाित\" \n  \nमहाकिव िव\\ापित आगा बढ़ैत कहैत छिथ: \n\"भनिह िव\\पित एिह रस गाब \nउिकतहुँ अबला भाव जगाब\" \n  \nिव\\ापित तऽअतेक आगा बढ़ैत ई तक बािज लैत छिथ जे लोक अनेड़े हुनका रिसक किव कहैत \nछिन, Dेमक-eृंगार, िमलन-अिभसार आ रितिया कR किव कहैत छिन; असली रस तऽओ शोिषत आ अथ<हीन \nयुवतीक दुखक बयान करब छिन। ओ अबलाक भाव कR Dदिश<त करए बला किव छिथ: \n\"भनिह िव\\ापित एिह रस गाब \nउिकतहुँ अबला भाव जगाब\" \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n22 \n \nकखनोकाल िkथित एहेन भऽजाइत अिछ जे दद< आ भावना³मक शोषण आ दोहन सँ जखन मैिथलानी भिर \nजाइत छिथ, िह6मत जखन जवाब देमय लगैत छिन,माथ जखन िभाय लगैत छिन, तखन ओ अपन भड़ास \nिनकलैत बजैत छिथ: \n\"नहुँ नहुँ मुती तऽस-स उठय\" \n  \nउपरो²त फकड़ा Dदिश<त करैत अिछ जे जखन चा° िदस सँ मोनमे नाना तरहक Óbद चलैत रहैत \nछिन, शोषणक अिधकता एकठाम ढ़ेर भेल जाइत छिन, एक िनि¾त अविधक बाद ओ अपन भड़ास िनकािल \nलैत छिथ। ओ कतऽकरतीह। लोकपटल पर लोक धारणाक हेतु। सएह करैत छिथ। \nएक अवkथा एहेन होइत अिछ जखन िकयोक अपन बैभव कR बारे मे अनेड़े बखान करैत छिथ, तािह Jण \nिकछु घोर स³यवादी मिहला कR अनेड़े फुइसक बड़ाई अथवा पदबड़ाई अनसोहत लगैत छिन। बात जखन \nबहुत आगा बिढ़ जाइत छैक तऽबािज उठैत छिथ: \n\"गरी कहलक पटोर पिहरने रही \nआँिख कहलक सÛे रही\" \n  \nउपरो²त फकड़ा यथाथ< आ फेकब मे अंतर kपÊ करैत अिछ। नारी मानिशकताक यथाथ< आ किnपत \nमानिशकता केर Óbद kपÊ करैत अिछ। एक सँ दोसरक पिरkपधक िववेचन करैत अिछ, समाजक \nमानिशकता देखबैत अिछ।   \n  \nकोनो मिहला (अथवा िवशेष अवkथा मे पुष) जखन ©यथ<क शोर आ अनघोल करैत छिथ, अपन कृ³य \n(अथवा कुकृ³य) कR झपबाक य¿ मे नीक अथवा भv मिहला कR दोख तकैत छिथ तऽउिचतव²ता kवभावक \nमैिथलानी हुनका पर तंज कसैत बािज उठैत छिथ:  \n\"बट हगनी ने लजाय   \nउपराग देमय जाय\" \n  \nगुनमंती मैिथलानी नारीक मह³व नीक जक बुझैत छिथ। हुनका «ात छिन जे मायक भूिमका माL माय िनभा \nसकैत छिथ। िपता अथत पु°ष तऽमतलबी होइत अिछ, भमरा होइत अिछ। पु°ख कR सँतित सँग प¿ी सेहो \nचाही। मिहला कR सँतित आगा िकछु निह। कोनो तरहक बात भेला पर पु°ख लेल िनÙिलिखत फकड़ा पढ़ल \nजाइत अिछ:  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n23 \n \n\"माय मुइने बाप िपितया\" \nअथ< भेल मायक मरैत मातर िपताक ©यवहार सँतानक Dित बदिल जाइत छिन। िपता दोसर प¿ी केर जोगार \nमे लािग जाइत छिथ।   \nिपता कतबो क°णाशील होिथ मायक kथान लेब असँभव छिन। एक फकड़ा देखु तऽअथ< kपÊ भऽजायत: \n  \n\"जे मायक दूध सँ निह हएत   \nसे बापक आंड़ चटने कतऽहएत\" \n  \nई फकड़ा जखन कखनो सुनैत छी तऽ िहंदी िसनेमाक एक गीत kवतः Äमरण आिब जाइत अिछ: \n\"बाप का जगह म ले सकती है \nम की जगह बाप ले नही सकता  \nलोरी दे नहॴ सकता \nसो जा सो जा\" \nबेटी सामाbयतया मायक गुण आ बेटा िपताक गुण आ kवभाव िकछु ने िकछु kवतः  हण करैत अिछ। एकर \nDमाण िनÙिलिखत फकड़ा सँ भेटैत अिछ: \n\"माय गुण धी िपता गुण घोर   \nनिह िकछुओ तऽथोड़बो थोड़\" \n  \nदोसर फकड़ा माय आ बेटीक बात करैत कहैत अिछ जे मायक गुण बेटी सहजे  हण करैत अिछ: \n  \n\"भनिह िव\\ापित बसक टोटी  \nजकर जेहन माय तकर तेहेन बेटी\" \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n24 \n \nआब पु°खक बारी अबैत अिछ आ फकड़ा कहैत अिछ जे जिहना मायक गुण बेटी करैत छिथ तिहना बापक \nगुण बेटा  हण करैत छिथ: \n\"भनिह िव\\ापित बसक टोटा \nजकर जेहन बाप तकर तेहेन बेटा\" \n  \nमिहलाक़R जतेक अिधकार अपन पित पर रहैत छिन ततेक पुL अथवा पुLी पर निह। पितक स6पित आ \nटाका पर हुनका पूण< अिधकार, सव<L kवतंLता रहैत छिन,ने रोक ने टोक। लेिकन बेटाक स6पित आ रािश \nपर मायक अिधकार एकाएक जेना सीिमत भऽजाइत छिन।   \nअिह बातक पुिÊ िनÙिलिखत फकड़ा सँ होइत अिछ: \n\"सइय| राज अ° राज \nबेटा राज मुहतककी\" \n  \nिपतृसा³मक समाजक सँरचना लोकक मोन मे ई धारणा kथािपत कऽदेने अिछ जे बेटी आ बेटीक लोक -\nपित आ पुL - आन होइत अिछ, अपन निह। यएह बात फकड़ा सेहो kथािपत करैत अिछ। िनÙिलिखत \nफकड़ा देखला सँ ई बात नीक जक फ़िरछा जाइत अिछ:  \n\"धी, जमैÜया भिगना \nई तीनू ने अपना\" \n  \nमैिथलानी सेहो सहज मोन सँ एकरा kवीकार कऽलैत छिथ। \nवैधवयक जीवन बहुत दुःखद होइत रहल अिछ। महादेब बर, भंिगया िभखारी Dवृिक वर सदैव मैिथलानी कR \nिवशेष प सँ ÇाÈण बािलका कR भेटैत रहलिथbह अिछ। बेमेल िबआह एखनो कतौ-कतौ दृिÊगोचर होइत \nअिछ। हालिह मे हम एक िववाह मे गेल रही। लड़की बहुत सुbदिर, देहगिर, कटगर, देखनूत रहैक। लड़का \nकिन दब। ऊपर सँ एक हाथ मे किन समkया। राित भिर कतेक बेर िkLगण सब चािर पंि²त केर गीत \nगबैत रहली आ प¾ाताप करैत रहलिन। गीतक दू पंि²त हमरा जीवन भिर लेल kमरण भऽगेल जे फकड़ा \nजक ©यवहिरत होइत रहैक:  \n\"लोहा मे जिड़ गेल सोना  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n25 \n \nहम िजबै कोना\" \n«ात©य इ जे अतए लोहा बर आ सोना किनया छैक। \nDसँग िवधवाक छल। चलू अिह िदशा मे चच< करैत छी। वैध©यक िkथित बहुत खराप होइत छल। अगर इ \nघटना ÇाÈण अथवा कण< कायkथ अथवा आन उच वग< मे होइत छल तऽ िkथित भयावह भऽ जाइत \nछल। बारह, तेरह, पbvह वष<क लड़की िवधवा कतेक ठाम भऽ जाइत छिल। िवधवा होइतिह पुनिव<वाहक तऽ \nकnपनो निह कएल जा सकैत छल, उपर सँ ओिह लड़कीक सब सुख-िसंगार, नीक भोजन आिद छीना जाइत \nछलैक। कतेक ठाम तऽ िवधवा कR अं ेजी दबाई तक  हण करबाक आज़ादी निह छलैक। ओकरा सुगिधत \nतेल, साबुन, आिदक ©यवहार करब पर Dितबंध लािग जाइत छैक। ओ केश िवbयास निह कऽ सकैत अिछ, \nनव ©याहल बर किनयाक चुमान करब तऽ दूर, ओकरा लग ठाढ़ तक निह भऽ सकैत अिछ। जेिहना Dथम \nस|झ मे असगर तारा देखब अशुभक ल×ण अिछ तिहना तऽ िवधवा सेहो आब असगर तारा बिन गेल छिथ! \nसमkत हाहाकार मचल अिछ। यएह िkथित कR देखैत िव\\ापित िलखैत छिथ: \n“असगर तारा केओ निह देख \nअमंगल लेख” \n  \nिवधबा पर Dितबंधक झड़ी लािग जाइत छिन। ¢याज-लहसुन, माछ-म|स के पुछैत अिछ गिरÊ भोजन तक \nकरबाक आज़ादी निह रहैत छिन। हुनक जीवनक ऋतुच जेना एक रंगाह भऽ जाइत छिन जािह मे सब \nठाम दुखक डंका बजैत रहैत छैक! िनÙिलिखत फकड़ा के देखला सँ िkथित kपÊ भऽ जाइत छैक: \n  \n“िवधवा घर मे सभ िदन भादब \nिनरधन घर मे काितक \nराजा घर मे सभिदन अगहन \nफागुन घर अिहबाितक” \n  \nअिह तरहक िवपिक सामना करैत िवधवाक करेज करािह उठैत छैक। कुहेस फािट कानए लगैत अिछ। \nआ भगवान सँ कहैत छिन कोन पापक कÊ ओ भोिग रहल अिछ? ओ अपन वेदना ककरा कहतैक: \n“हे भगवान कोन कसूर िवधना भेल बाम \nकहब दुःख ककरा सँ”  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n26 \n \nएकर िवपरीत पु°ख लेल कोनो Dितबंध निह। प¿ीक िनधन भेलाक बाद ओ सब िकछु खा सकैत अिछ। \nफेरो िबआह कऽ सकैत अिछ। प¿ी मरलैक तऽ की भेलैक! फेर दोसर िबआह भऽ जेतैक। दोसरो प¿ी मिर \nगेलैक तऽ िचंताक कोनो Dयोजन निह, फेरो िबआह भऽ जेतैक! प¿ीक िkथित अखरा नोनक ढेप सन होइत \nछैक – खिस पड़ल तऽ उठा िलय: \n“नोनक ढेप खसल \nउठा लेब” \nअित वृिÊ आ अनावृिÊ सँ िमिथला अदौ सँ परेशान रहैत आिब रहल अिछ। लोक भूखे रहैत छल। \nिkLगणक दशा तऽ आरो दयनीय छलिन। ओ बाहर जा निह सकैत छलीह। भीख कोना मंगती? कखनो \nकुअ, कखनो साग पात, कतेक स|झ उपास करैत जीवन चलबैत छलीह। अिह तरहक िkथितक िवभ³सता \nदश रहल अिछ िनÙिलिखत फकड़ा: \n“िबपि जािन के आनल बजाय \nअिरपन के चाउर गेली िचबाय” \nिkथितक गंभीरता देखू। घर मे िkLगन नाना तरहक कÊ सहैत रहैत छिथ। अतेक खाराप िkथित भऽ \nजाइत छिन जे अिरपन लेल जे चाउर राखल छिन सेहो िचबा जाइत छिथ। \nकोनो मिहला कR अगर िकयोक अनेड़े मजाक अथवा तंग करैत छिन आ हुनका लग काजक, मूलप सँ \nगृहकाय<क तऽ ओ बािज उठैत छिथ: \n“घरबला सँ फुरसत ने \nदेओर मगए चु6मा” \nबाल िववाह एक समय मे बहुत पैघ समkया बिन गेलैक। बेमेल िववाह जेना पसिर रहल छलैक। तकर \nिववरण कोना फकड़ा दैत अिछ से देखू: \n“ितिरया तेरह, मरद अठारह \nकbयाक चमकए आँिख, िबआह होअय तमाम \nछौड़ी बेर-बेर देखए अएना” \nएक फकड़ा इ इंिगत करैत अिछ जे कोना मिहला कुअ खा अपन Dाणक रJा करैत छिथ आ कोना  बूढ़ \nसँ िबआह कए िबआहक पितया छोड़ा लैत छिथ: \n“गुडा-खुÞी खेलॱ उपास भंग भेल  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n27 \n \nबूढ़ िबआहलक कुमािर पद गेल” \nबेमेल िववाहक पिरिणित नीक निह होइत छैक। िkLगन जीवन पय<bत ओिह वेदना आ सामािजक उपहासक \nपाL भऽ जाइत छिथ। अनेड़े हुनका सँ पैघ उमेिर कR लोक- kLी आ पु°ख सब हुनका जेठ किह \nअपमािनत करैत छिन।एहने मनोदशाक िचLण िनÙिलिखत फकड़ा मे देखाएल गेल अिछ: \n“हम निह बूिढ गे हम निह   बूिढ \nबूढबा िबआहलक त हम बूिढ” \nअथ< kपÊ अिछ, ओ मिहला बूिढ निह छिथ, पिरिkथित जािह करणे हुनक िववाह बुढ़बा सँ भऽ गेल छिन \nतािहं ओ बूिढ छिथ। उपरो²त फकड़ा नारी मनोदशाक ओिह िवशेष अवkथाक गूढ़ मनोवै«ािनक स6Dेषण \nछैक। \nनारी मनोदशाक अनेक परत होइत छैक। अपन कÊक स6Dेषण एक मिहला लोक माL मे लोक ©यवहार \nमाL सँ कऽ सकैत छलीह। लोक ©यवहार हुनका लेल लैकबोड< छलिन। ओ माL हुनक kपेस छलिन। \nमिहला लोक आ िकछु पु°ष बचा माL हुनक eोता। वेदनाक अिधकता सँ जखन करेजक कुहेस फाटैत \nछिन तऽ kLीक द§धल छाती सँ eाप िनकलैत छिन: \n“जे मोरा खेलिन खीिरया पुिरया \nितनको होइहनु नाश” \nआर ओ की कऽ सकैत छलीह। हुनका लगैत छिन जे पु°खक एहने कुकृ³य, अहँकार, िनरंकुश ©यवहार सँ \nसंसार मे अकाल, महामारी आिद भऽ रहल अिछ। इ बात लोक सँ कखनोकाल मैिथली सािह³य मे सेहो \nअपन kथान बना लैत अिछ। बै\\नाथ िमe “याLी” आ काशीक|त िमe “मधुप”क रचना मे लोक जेना चिढ़ \nकऽ बजैत हो! लोक भाव सािह³यक Dबल पJ बिन उठैत अिछ। याLीक कलम नोर आ शोिणतक धार \nबहबए लगैत अिछ। नारी आ िवधवा मनोदशा मे जेना ओ तह धिर घुइस जाइत छिथ। एक-दू-सौ-सैकड़ा कR \nपुछैत अिछ, हजारक हज़ार िवधवा हुनक माथ पर अपन ©यथा लेने सवार भऽ जाइत छिन। “िबलाप” \nकिवता मे याLी स³यक अbवेषण करैत किवता िलखैत छिथ। यथाथ< चार चिढ़ बाजय लगैत अिछ। कR निह \nकनैत अिछ! पाठक, समाज आ किव सब बहाबैत अिछ नोरक धार: \n“िवधवा हमरे सन हज़ारक हज़ार \nबहौने जा रहिल अिछ नोरक धार \nओिह मे ई मुलुक डूिब ब° जाय \nओिहमे लोक-वेद भिसया ब° जाय  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n28 \n \nअगड़ाही लगौब° बß खसौ \nएहेन जाित पर ब° धसना धसौ \nभूक6प हौक ब° फटो धरती \nम िमिथले रिहये क’ की करती!” \nयाLी निह °कैत छिथ दोसर-तेसर-चािरम िववाह करयबला बूढ़बा बर सब पर कलम उठा लैत छिथ। अ§गब \nसामािजक कुरीित पर Dहार करैत रहैत छिथ। नारी शोषण कR पाठक हेतु पढबाक साम ी बनबैत छिथ। \nहुनक दोसर किवता “बूढा वर” सेहो एकर Dमाण अिछ। मुदा िkLगन अपन बात ताबेत धिर लोक पटल \nमाL पर करैत रहलिन। \nजिमbदारक शोषण सँ तंग भेल बुचनीक Dितिनिध बिन अपन अमर रचना “घसल अठी” मे मधुप बुचनीक \nमुँह सँ कहा लैत छिथ जे शोषण आ अbयाय कR चलते जगत मे भऽ रहल अिछ अकाल। इ लोकक \nअिभ©यि²त निह तऽ की भेल? घसल अठी केर बुचनी डरल ज°र रहैत छैक लेिकन अपन बात आ eाप \nदुनू ©य²त करैत अिछ: \nआहा! देह तोिड़ क’ कएल काज \nसुपथो न बोिन अिछ भेटी रहल \nत जगमे ई पड़लै अकाल \nउठिबतिहं डेग लागए अbहार \nमिर जाएब एतइ \nककरा कहबै? \nिहत ²यो ने हमर \nअनुिचतॲ पैघ जनके शोभा \nभगवान आह!” \nमधुप नारी शोषण कR देखैत छिथ, अनुभव करैत छिथ, अपन ±दय मे ओिह पिरिkथित कR आ³मसात करैत \nछिथ, आ कलम हुनका िkLगणक kपोकपस<न बना दैत छिन। किवता बिन पड़ैत अिछ।  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n29 \n \nमैिथली लोक पर6परा मे फकड़ा अनंत अिछ – िवपुल िनिध जक। कतबो तािक लेब तैओ बहुत रिहये \nजाएत। लेिकन लोक ©यवहार मे ताकब तऽ कोनो िनरथ<क निह लागत। इ भेल फकड़ाक Dयोजन आ \nउपयोिगता। जखन मिहला कोनो वेदना सँ vिवत होइत छिथ आ हुनक बात िकयोक निह बुझैत छिन तऽ \nअनायास बािज उठैत छिथ: \n“गुड़क मािर धोकड़े बुझैत अिछ” \nइ फकड़ा कतेक साथ<क छैक तकर अनुभूित या तऽ मिहला कऽ सकैत छिथ अbयथा ओ जे नजदीक सँ \nओिह वेदनाक D³यJदश रहल अिछ। \nिकछु एिह तरहक भाव िनÙिलिखत फकड़ा मे कहल गेल छैक: \n“समाठक माइर उखैरे बुझैत छै” \nkमरण इहो राखब ज°री जे सब भाव अधलाहे निह होइत छैक। मनोदशा Dेमक सेहो होइत छैक। लोक \nजखन अिधक उिधयाइत अिछ तऽ कहल जाइत छैक: \n“िटटही टेकल पहाड़” \nअथ< भेल अपन औकात सँ अिधक ने बाजी ने करी। \nकतेकबेर पित प¿ी अथवा िकयोक आर अपन kवयम कR जीवन आ Dेम अथवा ©यवkथा मे अतेक लीन भऽ \nजाइत छिथ जे हुनका दोसरक जीवन अथवा सामािजक मयदा केर भान ख³म भऽ जाइत छिन। एहन लोक \nलेल िनÙ फकड़ा कतेक सटीक होइत छैक: \n“हम सुनरी की िपया सुनरी \nगामक लोक बनरा बनरी” \nउदाहरण अनेक अिछ – बहुत अ«ात आ कतेको «ात। सबहक समावेश केनाइ पहाड़ सन लगैत अिछ। \nएिह पर गंभीर काज करक दरकार छैक। इ िवषय अनंत महासागर जक अिछ। अिह पर सािह³यक \nअितिर²त समाजशाkL, मनोिव«ान, नारीवाद िव«ानं, मानवािधकार, मानवशाkL, राजनीितशाkL, इितहास \nआिदक शोधकम के िविभ उदेÄय आ पिरकnपना संग काज करक चाही। इ एक अलग संसारक रचना \nकऽ सकैत अिछ। हमर आलेख कR अनंत महासागर मे खसल िकछु बुंद माL मानल जा सकैत अिछ जकर \nसमय पड़ला पर अपन उपयोग भऽ सकैत अिछ। \n  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n30 \n \n  \nसbदभ<: \nिमe, कैलाश कुमार (2017). “मैिथली लोकगीतमे नारी-दुद<शाक िचLण”, घर-बाहर , वष< 17, अंक 61, \nजुलाइ-िसत6बर: 11-17. \nिमe, कैलाश कुमार (2018). “िमिथलाम अथत लोक सँkकृित: एक पिरचय” तीरभुि²त , वष< 1, अंक 1, \nजुलाइ-िसत6बर: 29-35। \nिमe, पंचानन (2017). “मैिथली लोकोि²तमे kLी-जीवन”, घर-बाहर , वष< 17, अंक 61, जुलाइ-िसत6बर: \n18-20. \nवम, रामचbv (2009).  \nलोकभारती बृहत् Dामािणक िहbदी कोश . िदnली: लोकभारती Dकाशन. \nयाLी, बै\\नाथ िमe (--). “िबलाप”, किवता कोश : kavitakosh.org \nयाLी, बै\\नाथ िमe (--). “बूढ़ा वर”, किवता कोश : kavitakosh.org \nमधुप, काशीक|त िमe (---) “घसल अठी”: गजेbv ठाकुरक सँ किवता भेटल \n  \n  \n  \n \n  \n \n[1] डॉ कैलाश कुमार िमe मानवशाkL, समाजशाkL, मानवािधकार, फोकलोर(लोकिव\\ा) आ कला इितहास कR \nिविभ पJ पर kवतंL लेखन करैत छिथ; अं ेजी, मैिथली आ िहंदी तीनू भाषा मे िलखैत छिथ। भारत \nसरकार कR kवाkÌय आ पिरवार कnयाण मbLालय[Department of Population Genetics and \nHuman Development (PGHD),  National Institute of Health and Family \nWelfare];  संkकृित मbLालय  [Indira Gandhi National Centre for the Arts],  अंतर´¥ीय \nसंगठन[South-South Solidarity; Society for Health Education and Learning Package \n(HELP); UNESCO; UNDP; READ Global ]  आिद मे 27 वष< सँ िबिभ शोधपरक आ तÌयपरक \nकाज करबाक अनुभव छिन। यूिनविस<टी ऑफ़ नेÇाkका (The University of Nebraska), जयपी \nयूिनविस<टी ऑफ़ टेâोलॉजी (Jaypee University of Information Technology), एिमट ी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n31 \n \nयूिनविस<टी (Amity University),िkवनबन< यूिनविस<टी ऑफ़ टेâोलॉजी(Swinburne University of \nTechnology),  गु° गोिबंद िसंह इbvDkथ यूिनविस<टी (Guru Gobind Singh Indraprastha \nUniversity) केर बहुत रास अकादिमक आशोध काज मे संल§न छलाह। िहनक लगाव भारतक लोक \nकला, मूत< आ अमूत< कला,  ा6य आ आिदवासी जीवन, सामािजक पािरिkथितकी आ जीवन तंL, जडर \nिडkकोस<, मानवािधकार, सामािजक िवकास, संkकृित के अनेक पJ, इितहास आ सािह³य सँ छिन।स6Dित \nÇैनकोठी आ आर.आइ.आर.के.सी.एल.आर.सी. केर चेयरमैन छिथ आ िकछु संkथा सभक kवतंL कंसnटसी \nकरैत छिथ. डॉ िमe मैिथली-भोजपुरी अकादमी िदnली कR सदkय सेहो छिथ। िहनक स6पक<: Dr. Kailash \nKumar Mishra, Chairman- Brainkothi; B-2/333, Tara N agar, Old Palam Road, \nKakrola, Sector 15, Dwarka, New Delhi 110078. Mob: +918076208498, \nEmail:  kailashkmishra@gmail.com  \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंत©य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१. आशीष  अनिचbहार - िहंदी िफnमी गीतमे बहर -४ २. मोहनराज  \"गगन \"- बीहिनकथा \n१ \nआशीष  अनिचbहार  \nिहंदी िफnमी गीतमे बहर -४ \nगजलक मतलामे जे रदीफ-कािफया-बहर लेल गेल छै तकर पालन पूरा गजलमे हेबाक चाही मुदा न¡ममे ई \nकोनो जरी नै छै। एकै न¡ममे अनेको कािफया लेल जा सकैए। अलग-अलग बंद वा अंतराक बहर सेहो \nअलग भ' सकैए संगे-संग न¡मक शेरमे िबनु कािफयाक रदीफ सेहो भेटत। मुदा बहुत न¡ममे गजले जक \nएकै बहरक िनवह कएल गेल अिछ। मैिथलीमे बहुत लोक गजलक िनयम तँ निहए जानै छिथ आ तािहपरसँ \nकुतक< करै छिथ जे िफnमी गीत िबना कोनो िनयमक सुनबामे सुंदर लगैत छै। मुदा पिहल जे न¡म लेल \nबहर अिनवाय< नै छै आ जािहमे छै तकर िववरण हम एिह ठाम द' रहल छी----------------- \n१ \n\"शराबी\" िफnम केर ई न¡म जे िक िकशोर कुमारजी Óारा गाएल गेल अिछ। न¡म िलखने छिथ Dकाश \nमेहारा। संगीतकार छिथ ब¢पी लािहड़ी। ई िफnम 1984 मे िरलीज भेलै। एिहमे अिमताभ बचन, जयाDदा \nआिद कलाकार छलिथ। \n  \nमंिज़लॲ पे आ के लुटते, ह® िदलॲ के कारव \nकिÄतय सािहल पे अ²सर, डूबती है ¢यार की  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n32 \n \n  \nमंिज़ल अपनी जगह ह®, राkते अपनी जगह \nजब कदम ही साथ ना दे, तो मुसािफर ²या करे \nयूं तो है हमदद< भी और हमसफ़र भी है मेरा \nबढ़ के कोई हाथ ना दे, िदल भला िफर ²या करे \n  \nडूबने वाले को ितनके का सहारा ही बहुत \nिदल बहल जाए फ़क़त इतना इशारा ही बहुत \nइतने पर भी आसम| वाला िगरा दे िबजिलय \nकोई बतला दे ज़रा ये डूबता िफर ²या करे \n  \n¢यार करना जुम< है तो, जुम< हमसे हो गया \nकािबले माफी हुआ, करते नहॴ ऐसे गुनाह \nतंगिदल है ये जह| और संगिदल मेरा सनम \n²या करे जोशे जुनूं और हौसला िफर ²या करे \n  \nएिह न¡मक सभ पितक माLाम 2122 2122 2122 212 अिछ। बहुत काल शाइर गजल वा न¡मसँ \nपिहने माहौल बनेबाक लेल एकटा आन शेर दैत छै ओना ई अिनवाय< नै छै। एिह न¡मसँ पिहने एकटा शेर \n\"मंिज़लॲ पे आ के लुटते, ह® िदलॲ के कारव\" (एहू शेरमे इएह बहर छै) माहौल बनेबाक लेल देल गेल छै।   \nएकर त²ती उदू< िहंदी िनयमपर कएल गेल अिछ। उदू<मे \"और\" शदक माLा िनधरण दू तरीकासँ कएल \nजाइत छै \"और मने 21\" आ \"औ मने 2\"। एिह न¡मक संगे आन न¡म लेल ई मोन राखू। जरी नै जे ई \nिनयम मैिथली लेल सेहो सही हएत।अंितम बंदक दोसर पितक अंितम शद अिछ \"गुनाह\" जािहमे एकटा लघु \nअितिर²त अिछ। ई छूट उदू< गजलक संग मैिथली गजलमे सेहो अिछ। \n२ \n\"मदहोश\" िफnम केर ई न¡म जे िक तलत महमदूजी Óारा गाएल गेल अिछ। न¡म िलखने छिथ राजा महदी \nअली खान। संगीतकार छिथ मदन मोहन। ई िफnम 1951 मे िरलीज भेलै। एिहमे मनहर (देसाइ), मीना \nकुमारी आिद कलाकार छलिथ। \n  \nमेरी याद म तुम न आँसू बहाना \nन जी को जलाना, मुझे भूल जाना \nसमझना के था एक सपना सुहाना \nवो गुज़रा ज़माना, मुझे भूल जाना \n  \nजुदा मेरी मँिज़ल, जुदा तेरी राह \nिमलगी न अब तेरी-मेरी िनगाह  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n33 \n \nमुझे तेरी दुिनया से है दूर जाना \n  \nये रो-रो के कहता है टूटा हुआ िदल \nनहॴ हूँ म® तेरी मोहबत के कािबल \nमेरा नाम तक अपने लब पे न लाना \nन जी को जलाना, मुझे भूल जाना \n  \nएिह न¡मक सभ पितक माLाम 122 122 122 122 अिछ। एकर त²ती उदू< िहंदी िनयमपर कएल गेल \nअिछ। ई बहर संkकृतमे सेहो भुजंगDयात (माLाम 122+122+122+122) केर नामसँ छै। उदू<मे एकरा \n“बहरे मोतकािरब मोस6मन सािलम” कहल जाइत छै। एिह बहरपर बहुत नीक रचना अनेक भाषामे रचल \nगेल छै। Dसंगवश एिहठाम हम गोkवामी तुलसीदास जीक ई रचना (°vाÊकम्) द' रहल छी............. \n  \nनमामीशमीशान िनवणपं \nिवभुं ©यापकं ÇÈवेदkवपम् | \nिनजं िनगु<णं िनिव<कnपं िनरीहं \nिचदाकाशमाकाशवासं भजेङहम् ||१|| \n  \nएिह °vाÊकम् केर छंद भुजंगDयात अिछ। एकरा एना देखू.. नमामी 122 शमीशा 122 न िनव 122 \nणपं 122  आन पित सभकR एनािहते देिख सकैत छी।  हमरा Óारा िलखल एिह िसरीजमे तेरे ¢यार का आसरा \nचाहता हूँ, तेरी याद िदल से भुलाने चला हूँ, बहुत देर से दर पे आँख लगी थी सन न¡म एही बहरपर \nअिछ। \n३ \n\"िखलौना\" िफnम केर ई न¡म जे िक लता मंगेशकरजी Óारा गाएल गेल अिछ। न¡म िलखने छिथ राजा \nआनंद बशी। संगीतकार छिथ ल×मीक|त ¢यारे लाल। ई िफnम 1970 मे िरलीज भेलै। एिहमे संजीव \nकुमार, मुमताज, िजतेbv, शLुç िसbहा आिद कलाकार छलिथ। ई िफnम गुलशन नंदाजीक उपbयासपर \nआधािरत अिछ। \n  \nअगर िदलबर की °सवाई हम मंजूर हो जाये \nसनम तू बेवफ़ा के नाम से मशहूर हो जाये \n \nहम फ़ुस<त नहॴ िमलती कभी आँसू बहाने से \nकई ग़म पास आ बैठे तेरे एक दूर जाने से \nअगर तू पास आ जाये तो हर ग़म दूर हो जाये \n  \nवफ़ा का वाkता देकर मुहबत आज रोती है  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n34 \n \nन ऐसे खेल इस िदल से ये नाज़ुक चीज़ होती है \nज़रा सी ठेस लग जाये तो शीशा चूर हो जाये \n  \nतेरे रंगीन हॲठॲ को कमल कहने से डरते ह® \nतेरी इस बे°ख़ी पे हम ग़ज़ल कहने से डरते ह® \nकहॴ ऐसा न हो तू और भी मग़र हो जाये \n  \nएिह न¡मक सभ पितक माLाम 1222 1222 1222 1222 अिछ। एकर त²ती उदू< िहंदी िनयमपर \nकएल गेल अिछ। उदू<मे दू दीघ<क बीच बला संयु²ताJरकR एकटा लघु मािन लेबाक छूट सेहो छै मुदा ई \nमैिथली सिहत आन आधुिनक भारतीय भाषामे निह भेटत। एिह न¡मकR सुनलाक बाद सेहो बुिझ सकबै जे \n\"ए\" केर उचारण \"इ\" मने \"एक\" केर उचारण \"इक\" जक छै आ ई उदू<क िविशÊता छै। \n  \n२ \nमोहनराज  \"गगन \" \nबीहिनकथा \n\"हिरयाणा पंजाबमे फेर अिह बेर कोट< रबािस फोरबाक समय सीमा िनदÚिशत कएने छैक कथी लँ कीन रहल \nछह?\" राजेश अपन दोस राजू सँ। \n\"िपछला बरख सेहो िदnली मे ब कएने रहैक मुदा कहा मानै छैक लोक\" \n\"कथी लोक मानते होली मे इकोéडली होली! िदयावाती मे शुÅ बसात केर नाम पर िबन रबािसक िदयावाती \nअिकल सभटा िहbदू पर छजै आिक आआरो कतौ..? \n\"हँ होऊ िवयाह मुरन िहंदुkतान पािकkतान केर मैच उपनयन सभमे ठीक मुदा िदयावाती मे «ान तखन की \nकहूँ\" \n\"kवkथ हवामे स|स लेब' के नR चाहइ छैक मुदा माL िदयावाती मे रोिक..? रबािसक कारखाना ब क' न \nदौऊ\" \n\"चलु छोड़ू नR कीनब कोट<क आदेश छैक मुदा पराली जरा शुÔ हवा बटबाक Dयास सेहो kवीकार नR\" \n\"से ब ने हेतैए नाक रगिड़ मैिर जाऊ\" उदास होइित दुनूगोटे मुँह हप कएने बैिस गेल। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत©य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n35 \n \n \n३. प\\  \n३.१. राकेश  कण<- सृजन  \n३.२.१.Dभाष अिकंचन- महाकिव लाल दास २. कुमोद रंजन चौधरी \n३.३.१.इbvकाbत लाल- कwा तोर अंगना २.संतोष कुमार राय 'बटोही' -दू टा किवता \n३.४. जगदीश चbv ठाकुर ’अिनल’- १ टा गीत  आ २७ टा गजल  \nराकेश  कण< \nसृजन  \nअपन लेखनीक संग \nएकसिर संवेदना साझी करैत \nअह| िबसिर जाइत छी सभटा \nकटु वृिÊ आ लोक-बेद \n \n  \nअंितम अÀयाय धिर पहुँचबा लेल \nिलखैत छी अह| िचर अ\\तन भूिमका \n \n  \nिबसिर जाइत छी \nिबड6बनाक अनुम \nिकएक िक अह| अeुक kयाही सँ \nरंग भर' चाहै छी \nसम  वेदना-Dसंग आ पाL मे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n36 \n \n \n  \nअह| ईहो त' नै िबसिर सकैत छी जे \nिचर पुरातन कथा सँ फराक होइते \nसगरो होइछ जज<र परंपराक \nव दृिÊ \n \nमुदा जँ अह| रच' चाहै छी  \nधवल पिरवेश \nतँ तािह लेल \nएकटा पारदश \nआरेख खॴच' पड़त \nओझरायल रेखाक समान|तर ... \n  \nऐ रचनापर अपन मंत©य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१.Dभाष  अिकंचन - महाकिव  लाल  दास  २. कुमोद  रंजन  चौधरी \n  \nउठु मैिथल  चलु मैिथल  \n१ \nDभाष  अिकंचन  \nमहाकिव _लाल _दास  \nमहाकिव  पंिडत  लाल  दास \nवीरे-तारालाही  खडौआ-वास  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n37 \n \nमैिथली-सािह³यक  आकाश-दीप \nआइओ  फहराईत  उचाकाश \n  \nजbम-काल  अठारह  सौ  छ¢पन \nमैिथली-ितक  पडल  अिरपन \nकुशा -बुिÔक  अ दश  सपूत \nिखलल  आंगन  दास  बचकन \n  \nसंkकृत  फारसी  मैिथलीक  जानकार \nमहाराज  दरभंगाक  िDय  पेशकार \nDशासिनक  कौशल  म  Dवीणतम \n«ान  Dितभाक  अëुत  अवतार \n  \nसािह³य-सृजनक'  कएल  भंडारण \nरमेªर-चिरत  जानकी-रामायण \nचÎडी-चिरत  सािवLी-स³यवान   \nkLी-िशJा  सम  अतुल का©यायन \n  \nउैस  सौ  एकैस  म  महाDयाण \nओिह  महामानव  के  कोिट-Dणाम \nअिकंचन  कलमस'  उचभावयु²त \nकायkथ-ऋिषक  शत-शत  स6मान   \n२ \nकुमोद  रंजन  चौधरी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n38 \n \nउठु मैिथल  चलु मैिथल  \n  \n उठु मैिथल चलु मैिथल \n पाìचजbय के Dयोग क \n हुंकार भ शंखनाद स \n अपना लेल  अपने िकछ काज क \nिमिथला के गौरब गाथा \nजूनी खाली बखान क \nइितहास बैन गेला मैिथल \nकनी अपन इितहास पढू \nजनक बाबा कैन रहल छैथ \nदेख िमिथला के दूरदाशा \nकोना मैिथल िवषैर रहल छैथ \nअपन  बोली अपन िमठगर भाषा \nउठु मैिथल चलु मैिथल  ...... \n.....…...... \nिमिथला लेल ज मैिथल नई बजता \nअजु<न  बैन ज गाÎडीव नई धरता \nकलजुग छी ई सुइन िलय यौ मैिथल \nअहा के लेल िक कोनो कृ´ण ओता \nसंघ म शि²त कलयुग के गुण छै \nई बुझबै लेल िक अहा के गौतम ओता  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n39 \n \nउठु मैिथल चलु मैिथल \n..... \n  \nगाम घर सब खाली भ गेल \nखेत खिलहान सब गाछी भ गेल \nटुकुर टुकुर बाट तकैत छैथ \nबड़की काकी बुड़बा काका \nगप करै लेल लोग तकैत छैथ \nिनत्य एwे चच< करइ छैथ \nसब स पुछिथन किहया ओता \nबड़का बौवा आर नुनु बचा \n  \n  \n                                                                    उठु मैिथल चलु मैिथल  ..... \nिनमी के िमिथला िमिथ के िमिथला \nनेतागण  एकरा नोइच खेला \nजेकरे देखु बुिधयारे बढ़ छैथ \nचैर  गोटे नई कखनो एक संग रहै छैथ \nिनज  kवाथ< म सब डूइब जीबैत छैथ \nअपने स अपने सब लैर मंरै छैथ \nउठु मैिथल चलु मैिथल  .... \n...........  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n40 \n \nजाही ठाम Dगट भेली सीता मैया \nहमहू सब त छी जbमॲटी वैदेहीया \nपेट रोटी लेल बौख रहल छी \nबैन क सब परदेिशया भैया \nगामक आम काकी बला गाछी \nबढ़  मोन होइ अइछ जै हाटक गाछी \nगाम स दूर िक कोनो जीब रहल छी \nमोन  मैर क बुझु त कैन रहल छी \nउठु मैिथल चलु मैिथल \n- कुमोद रंजन चौधरी \n ाम- िवîगर \nDखंड- पंडौल \nिजला - मधुबनी \n  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत©य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१.इbvकाbत लाल- कwा तोर अंगना २.संतोष कुमार राय 'बटोही' -दू टा किवता \n१ \nइbvकाbत  लाल  \nकwा तोर  अंगना  \nकwा तोर अंगना,  \nमछ गम गम करौ 2 तोर अंगना।    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n41 \n \n \nरेहु बुआर िछयह आ की भूा 2  \nखुएबह पड़ोिसया के 2 फल दुना  \nकwा तोर अंगना...................   \n \nदुनू बापूत िमिल बैसल म|झ अंगना 2  \nहमर ताड़ी हौ 2 तोहर िचखना...   \nकwा तोर अंगना.............   \n  \nखेने िपने मkत रहऽ बनल भोकना 2  \nऔिथन काकी तं 2 खइयह बेलना...   \nकwा तोर अंगना... मछ गम गम करौ तोर अंगना। \n२ \nसंतोष  कुमार  राय  'बटोही' -दू टा किवता \n \n  \n१ \nकनफुkसी िबगाड़लक  घर  \n \n  \nमोन होइए की क \nकी बनाउ की ध \nदेह कँपैए थर<-थर< \nकनफुkसी िबगाड़लक घर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n42 \n \n \n  \nमाए गै कोना बसब सासुर \nतरकाई भेलै मँहग \nमँहग भेलै एkनो-पाउडर \nकनफुkसी िबगाड़लक घर \n \n  \nखाता खोला क कोनहु फैदा निह भेल \nजे टका आयल से गेल \nसासु लड़ैत अिछ सझ-िवहंसर \nकनफुkसी िबगाड़लक घर \n \n  \nननिद मुँह फूलौने रहैत अिछ \nनीक िनकुत सभ अपने खैए \nमारै लेल छुटैए देवर \nकनफुkसी िबगाड़लक घर \n \n  \nअतेक पढ़ौल®ह आई ए-बी ए \nआब चुïी िनपबैत अिछ   \n पथाबैए गोबर \n  \nकनफुkसी िबगाड़लक घर  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n43 \n \n \n  \nिपया कमैए परदेश \nइ जबानी मे आिग लगलै \nके बुझतै दरिदया हमर \nकनफुkसी िबगाड़लक घर \n \n  \n२ \nनौकरी \n \n  \nमोन निह होइए नौकरी क \nहम कमैत छी दोसर खाइए \nएको टा टाका निह बचैए \nघरवाली एतेक रास कहैए \n \n  \nदेवता-िपतर पूजलहुँ \nबाबाधाम कविरया बिन गेलहुँ \nिदन दूना राित चौगुना \nसरकारी अफसर करैत अिछ जोड़-घटाव-गुणा \n \n  \nनिह पढ़लहुँ तकर साफल भोगैत छै \nिदnली,मुंबई,पंजाब खटैत छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n44 \n \nहम कमैत छी त® हम नौकर \nउ हीरो कहाबैत अिछ हम जोकर \n \n  \nकारखाना मे काज कके टी बी भेल \nगुटखा खाके क®सर भेल \nदोसर कR◌ँ नौकरी कके खून पािन भेल \nकी कहू, की की निह भेल \n \n  \nइ बड़का मकान मे हमरो िहkसा छै \nइ ब®कक टाका मे हमरो िहkसा छै \nइ कारखाना म हमरो िहkसा छै \nइ गाड़ी मे हमरो िहkसा छै \n \n  \nयौ उ\\ोगपित मजदूरी निह, \nहमरा िहkसा चाही \nबिड़ हम सहलहुँ अह केर मािर-गािर \nबिड़ भेलै नौकर-मािलक केर खेल \n \n  \n \n  \nसंतोष कुमार राय 'बटोही' \n ाम-मंगरौना  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n45 \n \nपोkट-गोनौली \nDखंड-अंधराठाढ़ी \nअनुमंडल-झंझारपुर \nिजला-मधुबनी \nिबहार-847401 \n  \nऐ रचनापर अपन मंत©य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nजगदीश  चbv  ठाकुर  ’अिनल ’ \n१ टा गीत  आ २७  टा गजल  \n१ \n गीत  \nछागर कटैत रहलै \nकनैत कलपैत रहलै \nभगवती Dस भ’ गेलीह  \nलोक सभ बुझैत रहलै | \n  \nपर6पराक मंचपर ह³याक खेल  \nबाघकेर बिल किहयो ने देल गेल  \n  \nढोल-िपपही बजैत रहलै \nआ नटुआ नचैत रहलै \nभगवती Dस भ’ गेलीह  \nलोक सभ बुझैत रहलै |  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n46 \n \n  \nस³य आ अिहंसाक «ान मौन भेल  \nभिर ग तमाशा देखैछ ठाढ़ भेल  \n  \nिलधुर जे बहैत रहलै \nबखरा लगैत रहलै \nभगवती Dस भ’ गेलीह  \nलोक सभ बुझैत रहलै | \n  \nकहलिन जे बुÔ, महावीर आिबक’ \nसुतलोमे सिदखन रहू जािगक’ \n  \nिहंसा जे होइत रहलै \nिवपदा अनैत   रहलै \nभगवतीक आँिखकेर नोर  \n²यो निह देखैत रहलै| \n  \nमाउसक  Dसाद मािन लेल  \nहष<मे िवषाद सािन देल  \n  \nधरती फटैत रहलै \n¥ेन पलटैत   रहलै \nनभमे ई ©या¢त ची³कार   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n47 \n \nमौत बिन अबैत रहलै | \nगजल  \n१ \nकट हटयबामे लागल छी \nबाट बनयबामे लागल छी \n  \nआठ बजै छै सभ सूतल छै \nसाफ़ करयबामे लागल छी \n  \nकाज कनी किरयौ यौ बौआ  \nढोल बजयबामे लागल छी \n  \nलोक लगा देने छै झगडा \nआिग िमझयबामे लागल छी \n  \nभाइ कनी अनको िदस तिकयौ \nपाइ कमयबामे  लागल छी \n  \nछह कमल जाइछ धरतीपर  \nगाछ लगयबामे लागल छी \n  \nपाप बहुत बढलै दुिनयामे \nDेम बढयबामे लागल छी \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n48 \n \n        २ \n  \nमाLा म : 22222221  \nकौआक कौआ किह देल  \nबूझू बड़का गलती  भेल  \n  \nएके घरमे सबहक बास  \nनै ककरो ककरोमे मेल  \n  \nमरला बहुतो जन महगीसँ \nआ हुनकर वेतन बिढ गेल  \n  \nजुिन पूछू बौआ हमरासँ \nदािल कते िदन खेना भेल  \n  \nसोचै  छी जीवन की थीक  \nसीढी आ सपक बस खेल  \n  \nधीया पूता िबनु ई महल  \nहमराले’ बूझू अिछ जेल  \n(चािरम शेरक दोसर पितमे \nदूटा लघुक दीघ< मानबाक छूट  \nलेल गेल अिछ)  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n49 \n \n        ३ \nमाLा म : 21-12-222  \nनोर    गरम पीबै छी \nभा§य अपन लीखै छी \n  \nटीक अपन   नोचै छी \nमाथ अपन   पीटै छी \n  \nसोर क ककरा हम  \nठोर अपन   सीबै छी \n  \nगाछ बनत बड़का ई  \nबीज ई जे  छीटै छी \n  \nजोर घटल जाइत अिछ  \nबस जक  लीबै छी \n  \nबाउ अह करबै  की \nसभक पता  टीपै छी \n  \nगीत गजल सीखू ने \nगािर िकए सीखै  छी \n(चािरम शेरक दोसर प|ितमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n50 \n \nएक टा दीघ<क लघु मानबाक  \nछूट लेल गेल अिछ ) \n  \n     ४ \nमाLा म : 2121-22-221  \nबात एक लागू सभ ठाम  \nचोर और साधू सभ ठाम  \n  \nकाज काल पाछू रहताह  \nभोज बेर आगू सभ ठाम  \n  \nपाप थीक मगब ककरोसँ \nसे िधयान राखू सभ ठाम  \n  \nबूढ-सूढ भूखल ने रहिथ  \nघूिर-फीिर ताकू सभ ठाम  \n  \nबात-बात पर जुिन तमसाउ  \nमीठ-मीठ बाजू सभ ठाम  \n  \nDेम थीक बड़का उपहार  \nबेर-बेर बटू सभ ठाम    \n  \n५  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n51 \n \nिकछु िलखबाले’ िकछु पढबाले’ \nसिदखन ताकू  िकछु  करबाले’ \n  \nचानो आकाशक कहइत   अिछ  \nशीतलता   सभठ   बँटबाले’ \n  \n²यो जाइत अिछ ²यो अबइत अिछ  \nिनत नव-नव पथपर चलबाले’ \n  \nदेखल   दुिनयामे  सभ नाटक  \nिकछु हँसबाले’ िकछु कनबाले’ \n  \nफूलो सभ िदन नव-नव फूलय  \nजीवनमे  क°णा  भरबाले’ \n                                                                                         ६ \nफड़ बािbहक ’ सोझ बाटपर चलबाले’ \nबुची छिथ तैयार समयसँ  लड़बाले’ \n  \nमिहषासुरले’ आइ kवयं दुग बनती \nमु²त धराक   बलतकारसँ   करबाले’ \n  \nहे सीते जुिन kवण<-मृगाकेर लोभ क  \nघूिम रहल मारीच अहक   ठकबाले’  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n52 \n \n  \nअ¢पन लछुमन-रेखाक चीbहू सभ²यो \nआयल अिछ रावण सीताक  हरबाले’ \n  \nकेहेन भेषमे क’-क’ अिछ रावण  \nचलू चलैछी आ³म -िनरीJण करबाले’  \n                                                                                                                 ७ \nरास रचलक ई दुिनया, हमर दुिनया \nगीत गजलक ई दुिनया, हमर दुिनया \n  \nश|ित तकलक ई दुिनया, हमर दुिनया \nफूल कमलक ई दुिनया, हमर दुिनया                            \n  \nलोक सूतल जे छल भ|ग खाक’ बहुत  \nनाक दबलक ई दुिनया, हमर दुिनया \n  \nलोक जागल जे छल नाचमे बाझल  \nनाम गनलक ई दुिनया, हमर दुिनया \n  \nलोक टूटल जे छल भीड़मे  छूटल  \nतािक अनलक ई दुिनया, हमर दुिनया \n  \nलोक करजामे डूबल हजारो जत’  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n53 \n \nहाल जनलक ई दुिनया, हमर दुिनया \n  \nलोक भागल जे छल िस कय गामसं \nनेह बँटलक ई दुिनया, हमर दुिनया \n( माLा-म : 21222-221222)  \n(तेसर शेरमे दू टा लघुक दीघ< मानल गेल) \n01.01.2018  \n                ८ \nगजलक धुिनमे मातल छी \nओ बूझै छिथ   पागल छी \n  \nसत सबहक मुंहपर कहलॱ  \nत भिर गामक बारल   छी \n  \nबािढक लूटल छी  अपने \nहम रौदीके  मारल   छी \n  \nऐ खेलाके  यैह   िनयम  \nसभ जीतल सभ हारल छी \n  \nअपनिहक हम निह जनलॱ \nकोना कहबै जागल   छी \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n54 \n \nसीखै छी िकछु-िकछु सिदखन  \nनिह हम बाटक थाकल छी \n  \nई  डोरी   Dेमक डोरी \nजैमे हम सभ बाbहल छी \n  \nएकिह आमक कतरा हम  \nईªर लग निह बटल छी \n  \n(माLा-म : 2222222) \n(चािरम शेरमे दू टा लघुक दीघ< मानल गेल)    \n         ९ \nएे बात सुनतै के \nएे तूर   धुनतै के \n  \nएे पािन बिहतै नै \nएे तूर   धुनतै के \n  \nई रkता त सबहक छै \nएे तूर   धुनतै के \nएे मूस के मारत  \nएे भूर   मुनतै के \nएे माछ के पकड़त   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n55 \n \nएे जाल बूनतै के \nएे रास पढतै के \nपिढ़यो लै त गुनतै के \n१०  \nदीनता अिशJा और अbहार अिछ िमिथलामे \nअनिगनती  नोरक   टघार   अिछ िमिथलामे \n  \nगाम बहुत अिछ िबला  गेल कोसीक बािढ़मे \nअनिगनती सूखल   इनार   अिछ   िमिथलामे \n  \nअïुआ   मडुआ आ िबसढ एखनहु  खेबाले’ \nसुतबाले’ एखनहु  पुआर   अिछ   िमिथलामे \n  \nगाम   छोिड़क’ लोक   भगैए   िदnली  मुंबई  \nिकछुए अनार लाखो िबमार अिछ िमिथलामे \n  \nकतेक    योजना   शािपत    एखनहु   जह|-तह| \nएखनहु   रामक    इंितजार    अिछ    िमिथलामे \n  \nकोन    कृ´ण   किहया  एिथन   से के जानय  \nदुख केर गोबध<न पहाड़ अिछ अिछ िमिथलामे \n११   \nिदन के िदन बजबोमे छै बड़का झंझट   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n56 \n \nऔर   चु¢प   रहबोमे छै बड़का  झंझट  \n  \nकहिथ िपता भिर राित पािनमे ठाढ़ रहू \nएे  दुख   सहबोमे  छै  बड़का झंझट  \n  \nसबहक तील चाउर खा’ सोचिथ नेताजी \nप|च   साल   बहबोमे छै बड़का झंझट  \n  \nओ पिछमक पूब कहिथ अहूँ ‘हं’ किहयौ \nसंग हुनक चलबोमे छै बड़का झंझट  \n  \nदान दिJणा जप तप दंड-Dणाम क  \nकतहु िश´य बनबोमे छै बड़का झंझट  \n  \nसभ चाहै छिथ घर बिनतै िकछु नव ढंगक    \nआ पुरना  ढñबोमे  छै बड़का  झंझट  \n  \nबहर कािफया और रदीफ िमलान क  \nभाइ गजल कहबोमे  छै बड़का झंझट  \n  \n( माLा म :2222 2222 222)  \nदू टा अलग-अलग लघुक एक  \nदीघ< मानल गेल अिछ.             \n १२   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n57 \n \nअपन नाम पिरचय आ घर ³यािगक’ हम  \nकहू की  सोचै छी एत’ आिबक’ हम  \n  \nसभठ  अहकेर   संगे  छी  हमहूँ \nआब जायब कतयसं कतय भािगक’ हम  \n  \nओ सभ गाछ ब’रक   सुखा गेल असमय  \nत सुkताएब जा कय कतय थािकक’ हम  \n  \nसत बात   बाजी  से  होइछ   िसहbता \nसे चुप छी अह  केर मुंह तािकक’ हम  \n  \nसपनेमे  देखल    करब   हम    अहक \nिनकिल जाएब भोरे गजल गािबक’ हम  \n  \n(माLा म : 2222 2222 22)  \nदू टा अलग-अलग लघुक एक दीघ< मानल गेल अिछ | \n  \n१३  \nफुनगीपरसं खसलाक बाद और   हाथ-पैर   टुटलाक बाद  \nलोक मुरती  बनाओत अह|केर िचतापर   चढलाक बाद  \n  \nिकयो नै करत अहक कहल मुदा फूल चढ़ाएत मुरतीपर  \n²यो लािग जाएत मुरती  तोडबामे मुरती बनलाक बाद   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n58 \n \n   \nके चीbहत आब अह जी एम छलहुँ  आ िक डी जी एम  \nलोक भ’ जाइए  ाहक िक मरीज कुरसीसं उतरलाक बाद  \n   \nबड़ी  काल   धिर   एसगरमे  करैत रही साहोर ! साहोर !!  \nभाइ   आब   मोन   लगैए हnलुक तूफानसं गुजरलाक बाद  \n   \nसुख   भेिट सकैए िकछु  कालले’ पहाड़पर   अथवा जंगलमे \nमुदा आनbद भेटत अपन गाम अपन घ’र पहुँचलाक बाद  \n  \nगम-गम कर’ लगैछै सभटा घ’र आंगन टोल गाम आ शहर  \nगाछी  सभ   लाग’ लगैछै  सोहनगर   आम मजरलाक बाद  \n  \nसजबैत   रहू  अपनाक  सभिदन   पिवLताक   आभूषणसं \nगाछी सभ लाग’ लगैछै बड भुतािह आम झखडलाक बाद  \n  \nिवधान छै किनयक लेल महफाक   ओहारक आ कहारक  \nगजलहु बनैछ गजल कािफया आ बहरमे  उतरलाक बाद  \n  \n(माLा म : 2222   2222   2222   2222) \nदूटा अलग-अलग लघुक एक दीघ< मानल गेल अिछ | \n22.10.2018  \n१४  \nबथान   हमर   नै  छी,  दलान   हमर नै छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n59 \n \nई    दस    कोठलीके   मकान   हमर   नै छी \n  \nपदबी   हमर    ओगरबाह    एिह     गाछीक  \nखेत    खोपड़ी  और   मचान   हमर   नै छी \n  \nलोकक     लहासपर     फुनगीपर    चढ़बाले’ \nलुी   लगबैत    ई  परान    हमर    नै  छी \n  \nबलतकार    ह³या  तलाक    आ  मोकिदमा \nई िविध हमर नै छी िवधान हमर नै छी \n  \nपुL   िबना  मोJक    कहैत    हो  असंभव  \nत शाkL हमर नै छी, पुराण हमर नै छी \n  \nमाLा-म : 2222 2222 222  \nदू टा  लघु क एक दीघ< मानल गेल अिछ | \n१५  \nबेर-बेर    बौआ खसै छी िकए  \nअह धडफडायल चलै छी िकए  \n  \nअह चु¢प र’हू  कोनो बात नै \nअह राितक िदन कहै छी िकए  \n  \n‘सरस’‘चbvमिण’िक ‘रवीbv’क सुनाउ   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n60 \n \nअह भोजपूरी गबै छी िकए  \n  \nछुिब कान देखू हकमै िकए छी \nकौआके पाछ भगै छी िकए  \n  \nसूतल जे मन अिछ तकरा जगाबी \nअनकासं तुलना करै छी िकए  \n  \nसंतान   छी  हम   परमा³माकेर  \nतखन मृ³युसं हम डरै छी िकए  \n(माLा म :222222222) \n1.दूटा अलग-अलग लघुक एक दीघ< \nमानल गेल अिछ | \n2.प|चम शेरमे ‘जे’आ ‘सं’ क मशः  \nलघु आ दीघ<मे िगनती कैल गेल अिछ | \n १६  \nलोक दौगल जा रहल अिछ सòयताक िबहािड़मे \nगाम छूटल जा रहल अिछ सòयताक िबहािड़मे \n  \nठाढ   के िदन   रहत   ई चार   बालुक भीतपर  \nखेत खूनल जा रहल अिछ सòयताक िबहािड़मे \n  \nशहरमे की सड़कपर की अपन घ’रिहमे एखन   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n61 \n \nलोक लूटल जा रहल अिछ सòयताक िबहािड़मे \n  \neÔा क°णा और ममता स’भ िकछु सभठ कमल  \nपाइ चूनल जा रहल अिछ सòयताक िबहािड़मे \n  \nसंkकृित पिड़ गेल आइ उ²खिड़ समाठक बीचमे \nDेम कूटल जा रहल अिछ सòयताक िबहािड़मे \n( माLा म : 2222   2222   2222   2) \nदूटा अलग-अलग लघुक एक दीघ< मानल गेल अिछ | \n  \n१७  \nरंग-िवरंगक सभ फुलवारी नीक लगैए  \nदुÄमन-दुÄमनमे भैयारी नीक लगैए  \n  \nनीक लगै छिन हुनकाई ितलकोरक तड़ुआ  \nहमरा अिरकॲचक तरकारी नीक लगैए  \n  \nसबहक जीवनमे आनंदक सपना देखी \nिलखबा आ पढबाक बीमारी नीक लगैए  \n  \nनिह सोहायल हमरा किहयो चौका-छwा \nहमरा गीत-गजल संग यारी नीक लगैए  \n १८    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n62 \n \nएना  करब   हम  ओना  करब  \nआ धन कहुना हम जमा करब  \n  \nसभटा   संगे   नेने  जायब  \nत जुिन पूछू से कोना करब  \n  \nkवयंसं लड़बै  जीतब दुिनया \nसे पाइ पैरबी  िबना  करब   \n  \nसबहक सोझ मूंह दुसै  छी \nकी की सभ आग अह करब  \n  \nलगा कबाछु कहै छिथ झा जी \nहे यौ ठाकुरजी   Jमा करब  \n  \nसभ पंिडत छिथ सभ बूझै छिथ  \nसैह पाएब जे जेना  करब  \n  \nिपपही-ढोल बजाकय अनलॱ \nकी आब कना कय िबदा करब  \n( माLा म :2222 2222) \nदूटा अलग-अलग लघुक एक दीघ< मानल गेल अिछ | \n१९    िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n63 \n \nकोनो  गाछक   छाहिर   तकबाक   संkकार नै अिछ  \nएखने कतहु पसिरक’ सूित रहबाक िबचार नै अिछ   \n  \nपिहल कत<©य अिछ अपन तन-मनक  ठीक राखब  \nहमरा अखन   बीमार   पडबाक   अिधकार नै अिछ  \n  \nलदै  छी  ोध   काम   लोभ मोह   आ अहंकारसं \nकोनो  अkपतालमे  एिह सबहक उपचार नै अिछ  \n  \nसबहक   हाथमे  छै kमाट<  फोन बेटा छै हािकम  \nगाममे  आब   लोहार सोनार िक कहार   नै अिछ  \n  \nदेिखते-देिखते खाली जगह भ’ जाइ छै  पंचमहला \nसुरिJत    आब    कोनो   खेत-पथार    नै अिछ  \n  \nहम तािक रहल छी सभ kLीमे देवी आ पु°षमे देवता \nहमरा और कोनो तीथ<मे  घुमबाक   िनयार   नै अिछ  \n  \nएकटा  पहलवान आ हजारटा पैर   घीच’बला \nएनामे  कोनो  समाजक   उÔार    नै  अिछ  \n  \nकतहु िकयो छीिन नै सकैए हमर सुख-संपि  \nअसलमे हमर kथायी पता ई संसार नै अिछ  \n२०   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n64 \n \nमाLा म : \n     2 2 2 2        2 2 2 2        2 2 2 2        2 2 2 2  \nअ«ानताक     और     अbयायक    एतेक    कथा   गढ़ैत     काल  \nबहुत    कानल    हेताह     ©यासजी    महाभारत    रचैत     काल  \n  \nजरैत    रिह    गेल    लोभ   आ  अहंकारक   आिगमे  जीवनभिर  \nदुय¯धन िकछु निह ल’ जा सकल संगे दुिनयासं चलैत काल  \n  \nहम सभ लीखैत रहैत छी अपन भा§य अपन सोचसं सिदखन  \nvौपदी    निह    सोचलिन    ई  बात   दुय¯धनपर   हंसैत    काल  \n  \nमंगनीमे  भेटल   ई  स6मान   एतेक   महग    िसÔ   हैत  \nसे निह बुझलिन कण< अंग देशक मुकुट धारण करैत काल  \n  \nनिह द’ सकलीह अपन   संतान सभक  सदाचारक आशीष  \nग|धारी  मिर   गेल   छलीह आँिखपर पÖी  बbहैत काल  \n  \nअपमानक बदला उिचत छल आ³म«ानक शkLक उपयोग  \nचुिक गेलाह गु°वर अपन िश´यसं गु°दिJणा मंगैत काल   \n  \nउठौने   एलाह    तीन-तीनटा  राजकुमारीक    काशीसं \nपु°ष-िसंह बिन गेल छलाह िबलाइ घरमे कुकुर भुकैत काल  \n  \nDतीJा होइत रहैत अिछ शंख घड़ीघbटा आ   Dसादक   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n65 \n \nसभ रहैत अिछ सूतल स³य नारायणक कथा सुनैत काल  \n  \nअbहड़ उजािड़ दैत अिछ कते घर तोिड़ दैत अिछ कते गाछ  \nिधया-पुताक  नीक   लगै छै  गाछीमे िटकुला िबछैत काल   \n  \nफूलो तोड़ब   िथक   बलतकार   गाछक संगे  से के मानत  \nढोल-िपपही  बजबैत   रहै छी हम सभ छागर कटैत काल  \n  \nस³यकेर अवहेलना हिर लैत अिछ आ³माक सुख आ शािbत  \nसे  नै  बुझलिन   देवी कुंती  िशशुक  धारमे छोड़ैत   काल  \n  \n२१  \nबाघ जक| लोक आ हुराड़ जक| लोक   \nगाम-गाम भेटता  िसयार जक| लोक   \n  \nजह|-तह|  पोखिर-इनार   जक| लोक   \nसागर   नदी आओर धार जक| लोक   \n  \nखािध जक| लोक िकछु आिर जक| लोक   \nदेखने छी नार आ पुआर जक| लोक   \n  \nसभठ  करिथ   मोल-भाव नाप-तौल  \nभेिट जेता हाट आ बजार जक| लोक   \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n66 \n \nसलक  बॱसय   भूखलक  नोतय  \nजामुन लताम   कुिसयार जक| लोक  \n  \nगंगाक ज’ल-सन िकछु लोक भेटला \nभेटला  िहमालय पहाड़ जक| लोक   \n  \nलोकेले’ जीबय आ लोकेले’ जान देत  \nगदा गुलाब हरिसंगार जक| लोक    \n( सरल वािण<क बहर/ वण<-14   ) \n     \n२२  \nगीत लीिख-लीिखक’ गजल लीिख-लीिखक’ \nह’म मौन भेल छी नोरेमे भीिज-भीिजक’ \n  \nलोकेक देिख-देिख Dेम हम करैत छी \nलोकक ठकैत छी लोकेक देिख-देिखक’ \n  \nसंkकृितक ऊपर सòयता सवार भेल  \nóलैट हम िकनैत छी खेत बेिच-बेिचक’ \n  \n²यो ख़ुशीसं जान दैत अिछ मातृभूिमले’ \n²यो मगन रहैए देशेक लूिट–लूिटक’  \n  \nस³यक पराजय ‘अस³यमेव जयते’  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n67 \n \nघोषणा करैछ िकयो ताल ठोिक-ठोिकक’ \n  \nएना िकए ओना िकए एहेन िकये भेलै \nराित-िदन झकैत छी यैह सोिच-सोिचक’ \n(सरल वािण<क बहर/ वण<-15  )   \n                      \n२३  \nअहंकारमे सिदखन    छी \nअह कंस छी रावण छी \n  \nअह बात सबहक काटी  \nअहॴ बाउ दुरजोधन छी \n  \nमहावीर मनभावन   छी \nअह राम आ लछुमन छी \n  \nअह चु¢प रिह जाइत छी \nमहाधीर मनमोहन छी  \n  \nजते दृÄय अिछ दुिनयामे \nमहाभारतक जीवन छी \n  \nहमर मोन नीपल आंगन  \nअह ओिहमे अिरपन छी  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n68 \n \n  \nअबै राित आ िदन अिहना \nकते नीक आयोजन   छी \n  \n( सभ प|ितमे माLा म-1221-2222) \n२४  \nहुनका सोझ िलबल ने भेल  \n‘Dेम करैछी’ कहल ने भेल  \n  \nहमरा मोनक चैन चोरेलॱ \nमुदा अहक जहल ने भेल  \n  \nछलै अशरफी ओै गाडल  \nहमरा जैठ रहल ने भेल  \n  \nकेश माथमे जते,तते दुःख  \nगन’ चाहलॱ गनल ने भेल  \n  \n  \nठोिह पािड़क’िकयो कनै छल  \nघ’र बंद क’ पडल ने भेल  \n  \nनोरिहसं िलखने छलीह ओ  \nिचôी हमरा पढल ने भेल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n69 \n \n  \nिबना बहरके प\\ ‘अिनल’ \nकिवता भेलै गजल ने भेल  \n  \n(सरल वािण<क बहर/वण<-11  ) \n   २५  \nयुÔ क जुिन शोक क  \nहे अजु<न जुिन सोच क  \n  \nधम<JेL    कु°JेLमे    छी \nपापक   तीÇ   िवरोध   क  \n  \nिमL िकयो नै शLु िकयो नै \nबुिझयौ  और   संतोष   क  \n  \nजीतू भोगू सुख धरतीक  \nअथवा kवग<क भोग क  \n  \nअह आतमा अिवनाशी छी \nतन आ मोनक योग क  \n  \nस³य और श|ितक जय हो \nनूतन िन³य Dयोग क  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n70 \n \nजय हो जय हो पिवLता  \nआउ एखन उÅोष   क  \n  \n(सरल वािण<क बहर/वण<-10  ) \n २६  \nवेद-पुराणक मिहमा सभटा बूझल अिछ  \nमुदा लोक हमरे करतबसं  सल अिछ  \n  \nराित आ िदन ओझराएल रहै छी हम जैमे \nइहो जाल त अपनिह हाथक बूनल अिछ  \n  \nभूिम-भवन गहना-गुिडया एफ डी सभटा \nसोिच रहल छी की अरजल की लूटल अिछ  \n  \n±दय कहैए ई अbहार हटतै एकिदन  \nसपता-िवपताकेर कथा सभ सूनल अिछ  \n  \nजे जागल अिछ ओकरा खाितर भिर दुिनया \n‘अिनल’ ओकर की जे सपनेमे डूबल अिछ     \n  \n(सरल वािण<क बहर/वण<-17) \n                २७  \nरावणकेर संहार   केलॱ  अपने मनमे  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n71 \n \nरामक हम दश<न कयने  छी जीवनमे \n  \nपढबा-िलखबामे  आनंद   अबैत   रहल  \nमोन रमल नै कतौ और िकछु अज<नमे \n  \nदूर रहैत एलॱ सभिदन चौका-छwासं                  \nलागल   रहलॱ  शदक सागर-मंथनमे \n  \nमाए बाबू दादी दादा नानी नाना मामी मामा  \nसभ ²यो छिथ   हमरा संगे शुभ   िचंतनमे \n  \nकोना  िबसरबै  राित    िदसंबर   सोलहके \nशाप   सुनै  छी िनरभयाक   ओइ   ंदनमे \n(सरल वािण<क बहर/वण<-16) \n  \nऐ रचनापर अपन मंत©य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nिवदेह  नूतन  अंक  बालान| कृते \nिवदेह  मैिथली मानक  भाषा आ मैिथली भाषा स6पादन  पाõयम  \nभाषापाक  \n  \nजगदीश चbv ठाकुर ‘अिनल’ आ आशीष अनिचbहारक बाल गजल \n१ \nजगदीश चbv ठाकुर ‘अिनल ’ \nबाल गजल   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n72 \n \nह6मर   Dाण   समान अिछ \nजगमग   िहbदुkतान   अिछ \n  \nिहbदू मुिkलम िस²ख इसाइ \nआँिख   नाक मुंह कान अिछ \n  \nहमरे  ई  गु° ंथ     गीता \nबाइिबल आ कुरान    अिछ \n  \nई  दुिनया  आंगन   हमरे \nकहने  वेद-पुराण    अिछ \n  \nई  धरती  मैया  सबहक \nसभले’ सू°ज चान   अिछ \n  \nहमरे  सभले’  पािन-हवा \nमकै गहुम आ धान अिछ \n  \nस³य, अिहंसा और क°णा \nई  ह6मर पहचान   अिछ \n(सरल वािण<क बहर/ वण<-10) \n  \n२  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n73 \n \nआशीष  अनिचbहार  \nबाल  गजल  \nबाल गजल \n  \nकेहन काहन ढ़ुलढ़ुिलया बचा \nफेकल फाकल फुलफुिलया बचा \n \n  \nढ़ुनमुन ढ़ुनमुन गुलगुिलया बचा \nहुलबुल हुलबुल हुलबुिलया बचा \n \n  \nछन छन कूदै थुलथुिलया बचा \nसिदखन बूलै बुलबुिलया बचा \n \n  \nछै इ6हर उ6हर िक6हर िक6हर \nचुलबुल चुलबुल चुलबुिलया बचा \n \n  \nकी नवका आ की पुरना पुरना \nचीbहै सभकR भुलभुिलया बचा \n \n  \nसभ पितमे 222-222-222 माLाम अिछ। सुझाव सादर आमंिLत अिछ। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत©य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेष|क :- \n१) हाइकू िवशेष|क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n74 \n \n२) गजल िवशेष|क २१ म अंक ,  १ नव6बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21 .pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष|क ६७ म अंक , १ अ²टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह³य िवशेष|क ७० म अंक , १५ नव6बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष|क ७२ म अंक १५ िदस6बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष|क  ७७म  अंक  ०१  माच< २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष|क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगkत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि²त गजल िव शेष|क १२६ म अंक , १५ माच< २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीJा िवशेष|क १४२ म, अंक १५ नव6बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक|त िमe मधुप िवशेष|क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवbद ठाकुर िवशेष|क १८९ म अंक १ नव6बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चbv ठाकुर अिनल िवशेष|क १९१ म अंक १ िदस6बर २०१५   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n75 \n \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  स6मान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अDैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अnबम  गीत  संगीत  िवशेष|क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01 _2017  \nलेखकसं आमंिLत  रचनापर  आम ंिLत  आलोचकक  िट¢पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प|च  टा किवता आ ओइपर  मधुकाbत  झाक  िट¢पणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  Dसाद  मÎडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संkकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nDकाशन   नीचक  िलंकपर  पढ़ू:- \n Videha_15_05_2018  \n \nVideha_01_05_2018  \n  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n76 \n \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n77 \n \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिLकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव<eेP  रचनाक  एकटा समानाbतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Dबbध -िनबbध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प\\ २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प\\  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाöय उ³सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ³सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Dबbध -िनबbध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Theref ore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be read on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/   िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n78 \n \nिवदेह  स6मान : स6मान-सूची \n  \nअपन मंत©य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n िवदेह \n \nमैिथली सािह³य आbदोलन \n(c)2004-18. सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन।  \nिवदेह- Dथममैिथली पािJक ई-पिLका ISSN 2229-547X VIDEH A \nस6पादक: गजेbv ठाकुर। सह-स6पादक: उमेश मंडल। सहायक स6पादक: राम िव लास साहु, नbद िवलास \nराय, सbदीप कुमार साफी आ मुाजी (मनोज कुमार कण<)। स6पादक- नाटक-रंगमंच-चलिचL- बेचन ठाकुर। \nस6पादक- सूचना-स6पक<-समाद- पूनम मंडल। स6पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ³पल। \n \nरचनाकार अपन मौिलक आ अDकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण< उरदािय³व लेखक गणक मÀय \nछिbह) editorial.staff.videha@gmail.com कR मेल अटैचमेÎटक पमे .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÚटमे पठा सकै छिथ। रचनाक संग रचनाकार अपन संिJ¢त पिरचयआ अपन kकैन कएल गेल फोटो \nपठेता, से आशा करै छी। रचनाक अंतमे टाइप रहए, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Dकाशनक हेतु \nिवदेह (पािJक) ई पिLकाकR देल जा रहलअिछ। \nएतऽ Dकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं हक लोकिनक लगमे रहतिbह, माL एकर Dथम \nDकाशनक/ िDंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई-Dकाशन/ िDंट-Dकाशनक अिधकार ऐ \nई-पिLकाकR छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयnटीक/ पािरeिमकक Dावधान नै \nछै। तR रॉयnटीक/ पािरeिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आ ह। ऐ ई पिLकाकR eीमित ल×मीठाकुर \nÓारा मासक ०१ आ १५ ितिथकR ई Dकािशत कएल जाइत अिछ। \n(c) 2004-18 सविधकार सुरिJत। िवदेहमे Dकािशत सभटा रचना आ आकइवक सविधकार रचनाकार आ \nसं हक लगमे छिbह।  \n५ जुलाई २००४ कRhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \n“भालसिरक गाछ”- मैिथली जालवृसँ Dार6भ इंटरनेटपर मैिथलीक Dथम उपिkथितक याLा “’िवदेह’- Dथम \nमैिथली पािJक ई पिLका” धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Dकािशत होइत \nअिछ। आब “भालसिरक गाछ”जालवृ 'िवदेह' ई-पिLकाक Dव²ताक संग मैिथली भाषाक जालवृक \nए ीगेटरक पमे Dयु²त भऽ रहल अिछ। िवदेह ई-पिLका ISSN 2229-547X VIDEHA  िव  दे ह www.videha.co.in िवदेहᮧथम मैिथलीपािᭃक ई पिᮢका www.videha.com     \t\n \r  \r Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal 'िवदेह ' २६१  म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११  मास  १३१  अंक  २६१ )\n मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम्ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n79 \n \nिसिÔरkतु   ","size_mb":0.57,"has_text":true},"Videha 262.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 262.pdf","name":"Videha 262.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ २ म अंक  १५  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११ मास  १३ १ अंक  २६ २) \n \n'िवदेह ' २६ २ म अंक  १५  नव᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११ मास  \n१३ १ अंक  २६ २) \nऐ अंकमे अिछ:- \nदुध -पािन  फराक  फराक  \n (कथा आ पा᭛डुिलिप ᮰ी जगदीश ᮧसाद म᭛डल/ स᭥पादन-\nसंकलन आ छाया उमेश म᭛डल) \n \n   \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /1 \n \n \n \n \n \n \n \n \nSdDaSdsignUSdDha-SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva \n  \n  \n \n \n2/SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \nSdDaSdsignUSdDha-SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva        \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /3 \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva  \n(SduaSdsign6iSdsignaIuSdmhaSdiaSdsignaiSdva SdoaSdsignaSdpaSdia SdvaSdmhaSdsign6a SdoaSdsign6aSdbnDdaSdsignUSdsignaIuSdiaSdsignaSdoa-SdChaSdsign6aSdYaSdsign6a SdoaSdsigncSdmhaSdsignai)  \n \n \n \n \nSdvaSdmhaSdsign6a SdESdraSduaSdpalant SdoaSdsign6aSdbnDdaSdsignUSdsignaIuSdiaSdsignaSdoa : SdlaSdtaSdDaSdsignaiSdsha SdogaSdsaSdsign6aSdDa SduaSdbnDdaSdia  \n \nSdChaSdsign6aSdYaSdsign6a SdESdraSduaSdpalant SdsaSduoaSdsign6aSdDaSdba/Sdsa Sd6nusvara SdvaSdiaSdba : SdUSduaSdsignESdsha SduaSdbnDdaSdia  \n \n \n \n \n \n \nSdoaSdiiaSdraSdsignai SdogaSdvaSdsign6aSdshaSdba  \nSdsignaSdbaSduaSdgephSdiaSdsignai  \n  \n \n \n4/SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nISBN :  978-93-88421-89-8   \n \nSdDaSdsign6aSdua :  500/- (SdBhaSdsign6a. SdgaRdsignUu.)  \nSdsaSdraSdsign6aSdgephSdsignaIuSdDhaSdvaSdsign6aSdga ©  SdshgaSdsignai SdlaSdtaSdDaSdsignaiSdsha SdogaSdsaSdsign6aSdDa SduaSdbnDdaSdia  \nSdoaSdsignaSdpaSdia Sdsa Sd6nusvaraSdsvaSdgaSdbna :  2018   \n \nSdogaSdvaSdsign6aSdshaSdva :  SdoaSdiiaSdraSdsignai SdogaSdvaSdsign6aSdshaSdba   \nSdmaSdsignUSdiaSdsaSdsignai SdBhaSdraSdba, SdlaSdsignE.SdESdia.SdbaSdsignESdpaSdgaRdsignUu SduaSdsign6aSdtaSdgeph  \nSdraSdsign6aSdDdaSdgeph Sdba Sd6nusvara . 06, SdsignaSdbaSduaSdgephSdiaSdsignai  \nSdsignaIuSdlaSdiaSdsign6a- SdsaSdsignUSdoaSdsign6uSdia, SdsignaSdBaSdpaSdsign6aSdga : 847452  \n \nSdraSdsignESdBaSdsaSdsign6aSdaSdmta :  http://pallavipublication.blogspot.com  \nSdai-SduaSdsignESdia : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \nSduaSdsigncSdBaSdsign6aSdaSdia :  8539043668, 9931654742    \n \nSdsignaSdogaSdbmta :  SduaSdsign6aSdbaSdra Sd6aSdmtaSdgeph, SdsignaSdbaSduaSdgephSdiaSdsignai (SdsaSdsignUSdoaSdsign6uSdia) \nSd6aSdraSdgaSdbna :  SdshgaSdsignaiSduaSdmaSdsignai SdoaSdsignUSdbaSdua SduaSdbnDdaSdia, SdsignaSdbaSduaSdgephSdiaSdsignai (SdsaSdsignUSdoaSdsign6uSdia)  SdsignaSdBaSdpaSdsign6aSdga : 847452   \n \nDUDH -PAIN PHARAK PHARAK  \nA Collection of first-ever Maithili digital-manuscript Stories by Sh. Jagdish Prasad Mandal, \nPhotographed and edited by Sh. Umesh Mandl.    \n \nSd6i SdoaSdsigncSdmhaSdsignaiSdva SdsaSdraSdsign6aSdgephSdsignaIuSdDhaSdvaSdsign6aSdga SdsaSdsignUSdgaSdsignaIuSdvssaSdma Sd6SdsignaIuSdChaSDanda SdogaSdvaSdsign6aSdshaSdva Sd6SdmhaSdraSdsign6a SdvaSdsign6aSdCandrabinduSdoaSdsignaiSdgaSdsign6aSdaSdmta SdDhaSdsign6aSdgaSdvaSdva SdsignaIuSdiaSdsignaI@SdvhaSdma Sd6SdbaSdsignUSduaSdsignaSdmaSdva SdsignaSdBaSdbaSdsign6a SdoaSdsigncSdmhaSdsignaiSdva SdvaSdsigncSdbaSdsignc Sd6Sd6nusvaraSdshaSdva \nSdChaSdsign6aSdYaSdsign6a SdogaSdsignaSdma SdESdra Sd6nusvara  SdsignaIbSdgaSdvaSdsignCandracSdsignaSdDdaSd6nusvaraSdta SdsaSdsignaSdpaSdma SdaSdiaSdsignESdvIhalf SdmtaSdgakarSdsignCandracSdsignaSdbaSdva Sd6SdmhaSdraSdsign6a SdYaSdsign6aSd6nusvaraSdsignaSdmga Sdva, SdvaSdsigncSdbaSdsignc SduaSdsign6aSdDhYaSduaSdsa SdCandrabindu  Sd6SdmhaSdraSdsign6a SdlbyaSdsign6aSdbaSdva Sdsa Sd6nusvara SdtgaSdpaSdbna SdraSdsign6a SdoaSdsignUSdbaSdogaSdgephSdYaSdsigncSdtaSdva SdogaSdbnaSdsign6aSdiaSdsignai \nSdDraSdsign6aSdgaSdsign6a SdvaSdsigncSdbaSdsignc SdgaRdsignUuSdoaSduaSdsignE SdoaSdsignUSdbaSdgaRdsignUSdmoaSdsign6aSdsignaSdDaSdma Sd6SdmhaSdraSdsign6a Sdsa Sd6nusvara SdCaSdsign6aSdsignaIbSdgaSdma-SdogaSdsaSdsign6aSdsignaIbSdgaSdma SdbaSdsignaSdpa SdvaSdESdia SdlaSdsign6a SdsaSdva Sdsign6i Sdma Sd6SdsignaIuSdChaSDanda \n  \n   \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /5 \n \n \nSdvaSdmhaSdsign6aSdva SdsaSdmmaSdsign6iSdga - \n \nSd6SdooaSdba SdtaSdsign6aSdua /09   \nSdvgaSdsign6aSdsignaI@SdbmaSdYaSdsigncSdta /17   \nSdESdtaSdCChaSdsign6a Sd6aSduaSdva SdtaSdsign6aSdCha /28    \nSdCaSdmtaSdraSdsign6aSdpa /32    \nSdBhaSdtaSdsign6iSdsignaSdmaSdYaSdsign6a /42   \nSdlhaSdsignUuSdmtha SdsaSdoaSdbaSdsign6a /51   \nSdYaSdsign6aSdDaSdsign6aSdsma /59   \nSdESdvaSdgaSdBaSdsign6a SdBaSdsign6aSdbaSdga /67   \nSdsignaSdraSdCaSdsign6aSdgaSdBhaSdsignESdDa/ 77  \nSd6SdbaSdCaSdsigncSdvaSdva Sd6SdbpaSdsign6aSdga/ 87   \nSdpaSdsign6aSdsignaIbSdga Sdva SdsignE SdbaSdsign6a SduaSdsign6aSdbaSdBa/ 91   \nSd6SdooaSdba -SdBaSdsignaiSdgaSdsign6aSdba/ 99   \nSdsignaSdDaSdraSdsign6aSdiaSdsignaiSdva SdDaSdsignaiSdoa/ 107   \nSdgaSdsignESdCaSdbaSdsign6a SdCaSdsign6aSdCaSdsignai/ 119   \nSd6SdvaSdsign6aSdia/ 123  \n \n  \n    \n \n \n6/SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n    \n  \n    \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /7 \n \nSdoaSdsigncSdmhaSdsignaiSdva SduaSdsign6aSdDaSdsignE \nSdsaSdtaSdga SdgaSdsign6aSdsignaSdma SdDaSdsignaiSdoa SdlaSdgaSdYa’Sdva SdshaSdsign6aSdmaSdsign6aSd6nusvaraSdva Sd6aSdYaSdsigncSdlaSdbaSdva SduaSdsign6aSdpaSdsign6uSdia SdgaSdpaSdbaSdsignE SdESdvaSdsign6aSdESdva SduaSdba SdBaSdbaSdia, SduaSdba SdBaSdbaSdia SduaSdsign6aSdbaSdsignE \nSdsignaSdraSdCaSdsign6aSdga SdESdiaSdsign6aSdoaSdga, SdlaSdsignE SdoaSdsign6aSdbnDdaSdsignUSdsignaIuSdiaSdsignaSdoaSdva SdChaSdsign6aSdYaSdsign6a-SdoaSdsigncSdmhaSdsignai Sdsa Sd6nusvara SdsvaSdgaSdbna SdESdBaSdva SdCaSdsign6aSdpaSdsignaiSDanda SdcSdbaSdsign6a, SdlaSdsignaSdpaSdYaSdsign6aSdsa SdCandrabindu  \nSdmtaSd6nusvaraSdvaSdba/SdsaSduoaSdsign6aSdDaSdba/SdogaSdvaSdsign6aSdshaSdba SdvaSdsign6aSdYaSdgeph Sd6aSdgaSduBha Sdva SdsignE SdiaSdsign6uSd6nusvara SdmaSdsignaSdpaSdYaSdsignESdsa SdCandrabindu  SdsaSdBha SdoaSdsign6aSdbnDdaSdsignUSdsignaIuSdiaSdsignaSdoaSdva SdChaSdsign6aSdYaSdsign6a SdogaSdsignaSdmaSdva SdsignESdCandrabindu  Sdsa Sd6nusvara SdlaSdsigncSdsignaSdta-Sdsa Sd6nusvara SdlaSdsigncSdsignaSdta \nSdgaSdvhaSdsign6iSdma SdESdiaSdsign6uSd6nusvara SdpaSdsignESdbaSDanda SdESdva SdBaSdsignESdga SdsignaSdvaSdCha SdsignU SdoaSdsigncSdmhaSdsignaiSdva SdiaSdsigncSdvaSdsign6aSdoaSdgephSdbna SdsignaIuSdsaSdDdaSdsignaiSduaSdsignE SdsaSdsignESdpaSdsignc SdvaSdgaSdsignESdbaSdsignE SdgaSdpaSdsignaiSDanda SduaSdsignUSdDaSdsign6a SdraSdmmaSdgephSduaSdsign6aSdbaSduaSdsignE SdsignaIuSduaSdmga SdbaSdraSdgaSdmba \nSdraSdsignE6nusvaraSdtaSdsign6aSdbaSdsignaiSdlaSdsignaiSdva SdsignaSdraSdCaSdsign6aSdga SdBhaSdsignESdiaSdsign6iSdba SdlaSdsignE SdoaSdsign6aSdbnDdaSdsignUSdsignaIuSdiaSdsignaSdoaSdva SdChaSdsign6aSdYaSdsign6a-SdoaSdsigncSdmhaSdsignai Sdsa Sd6nusvara SdsvaSdgaSdbna SdpaSdsignESdBaSdva SdCaSdsign6aSdpaSdsignai, SduaSdsign6aSdbaSdsignE SdESdvaSdmtaSdsign6a Sd6aSdgaSdsignc SdoaSdsigncSdmhaSdsignai \nSdsignaSdraSduaSdsigncSdCaSdba SdpaSdsignESdmaSdsignU ‘SdsaSdtaSdga SdgaSdsign6aSdsignaSdma SdDaSdsignaiSdoa SdlaSdgaSdYa’Sdva SdshaSdsign6aSdmaSdsign6aSd6nusvaraSdva SdsaSduaSdsign6aSdgaSdsigncSdpaSduaSdsignE SdBaSdsignaSdgha SdlaSdsign6aSdESdmaSDanda SdcSdbaSdsign6a, Sd6aSdYaSdsigncSdlaSdbaSduaSdsignE SduaSdsign6aSdmga SdDaSdsignUu SdsignaSdDaSdba \nSdsaSduaSdYa SdBa SdCandrabindu SdCaSdia Sd6SdsignaIuSdCha, SdmaSdmhaSdsign6aSdsignaSdoa SdvaSdsign6aSdlaSduaSdsignE SdpaSdsign6aSdmha SdiaSdtaSdsign6a SdDaSdsignESdiaSdsign6uSd6nusvaraSDanda SdChaSdsign6aSdYaSdsign6a-SdsignaIuSdCaSdmga SdmaSdsign6iSdYaSdsign6aSdga SdgaSdpaSdBaSdsignE SdvaSdgaSdE, SduaSdsignUSdDaSdsign6a SdESdvaSdga SduaSdpaSdmraSdoaSdga \nSd6SdoaSdba SdbaSdlaSdsign6iSdga SdbaSda SdtaSdsignESdia SdChaSdiaSDanda SdtaSdlaSdsignESdbDga SdsaSdga (SdshgaSdsignai SdtaSdlaSdsignESdbDga SdmthaSdsign6aSdva SdsignU Sdga)Sdva SdsignESdCandrabindu  SdoaSdsignUSdChaSdiaSdYaSdsign6iSdbaSDanda SdcSdpaSdsignc SdvaSdpaSdiaSdsign6a SdlaSdsignE SdsaSdupaSdgaSdsign6iSdE Sdma SdCandrabindu  \nSdlaSdgaRdsignUuSdga SdvaSdESdia SdlaSdsign6aSdE, Sdai SdESdva SdbaSdra SdvaSdsign6aSdYaSdgeph SdpaSdsigncSdESdma, SdmaSdsignESdmaSdBaSdsignE SdbaSdsignaSdpa SdvaSdmhaSdsign6a SdsignaSdraSdDhaSdsign6aSduaSdsignE SdsaSduoaSdsignUuSdbnaSdgeph SdoaSdsigncSdmhaSdsignai Sd6i SdgaRdsignUuSdoaSduaSdsignE Sd6SdoaSdbaSdsign6a \nSd6iSdmthaSdsign6aSdua SdoaSdsignaSdpaSdia SdpaSdsigncSdESdmaSDanda    \nSdBaSdpaRdsignUSdma SdUSdmsaSdsign6aSdsignaSdpaSdma SdBhaSd6vagraha SdvaSd6vagraha Sdai SdoaSdsigncSdmhaSdsignai Sd6SdoaSdbaSdsignE SdiaSdsigncSdvaSdsignaSdbaSdva SdpaSdsign6aSdmhaSduaSdsignE SdDaSd6vagraha SdgaSdpaSdia SdChaSdsignaiIuSDanda SdUSdmsaSdsign6aSdpa SdESdmaSdsignESdva SdlaSdsignE \nSdsaSduaSdgaSdsigncSdpaSdva Sd6SdohaSdgaSdsign6a-SdmaSdohaSdgaSdsignaiSdva SdBaSdsign6aSdraSdlaSdsignUuSdDaSdsignc SduaSdsign6aSdmga SdDaSdsignUu SdsignaSdDaSdbaSduaSdsignE Sd6i SdvaSdsign6aSdYaSdgephSdva SdsignESdCandrabindu , SdbaSdra SdvaSdsign6aSdYaSdgephSdva SdsignESdCandrabindu  SdvaSdgaSdsign6iSdma Sd6SdoaSdbaSdsignE SdiaSdsigncSdvaSdsignaSdbaSdva \nSdsaSdsignESdraSdsign6aSduaSdsignE SdsaSduaSdsignaSdoaSdgephSdma SdvaSdE SdgaSdpaSdia SdChaSdsignaiIuSDanda   \n \nSdUSduaSdsignESdsha SduaSdbnDdaSdia  \nSduaSdsignc: 6200635563    \nSdsignaSdbaSduaSdgephSdiaSdsignai (SdsaSdsignUSdoaSdsign6uSdia)  \n20.12.2018   \n      \n \n    \n \n \n8 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n    \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /9  \n  \n  \n \n \n10 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /11  \n  \n  \n \n \n12 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /13  \n  \n  \n \n \n14 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /15  \n  \n  \n \n \n16 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /17  \n  \n  \n \n \n18 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /19  \n  \n  \n \n \n20 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /21  \n  \n  \n \n \n22 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /23  \n  \n  \n \n \n24 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /25  \n  \n  \n \n \n26 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /27  \n  \n  \n \n \n28 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /29  \n  \n  \n \n \n30 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /31  \n  \n  \n \n \n32 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /33  \n  \n  \n \n \n34 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /35  \n  \n  \n \n \n36 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /37  \n  \n  \n \n \n38 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /39  \n  \n  \n \n \n40 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /41  \n  \n  \n \n \n42 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /43  \n  \n  \n \n \n44 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /45  \n  \n  \n \n \n46 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /47  \n  \n  \n \n \n48 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /49  \n  \n  \n \n \n50 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /51  \n  \n  \n \n \n52 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /53  \n  \n  \n \n \n54 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /55  \n  \n  \n \n \n56 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /57  \n  \n  \n \n \n58 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /59  \n  \n  \n \n \n60 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /61  \n  \n  \n \n \n62 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /63  \n  \n  \n \n \n64 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /65  \n  \n  \n \n \n66 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /67  \n  \n  \n \n \n68 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /69  \n  \n  \n \n \n70 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /71  \n  \n  \n \n \n72 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /73  \n  \n  \n \n \n74 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /75  \n  \n  \n \n \n76 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /77  \n  \n  \n \n \n78 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /79  \n  \n  \n \n \n80 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /81  \n  \n  \n \n \n82 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /83  \n  \n  \n \n \n84 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /85  \n  \n  \n \n \n86 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /87  \n  \n  \n \n \n88 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /89  \n  \n  \n \n \n90 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /91  \n  \n  \n \n \n92 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /93  \n  \n  \n \n \n94 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /95  \n  \n  \n \n \n96 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /97  \n  \n  \n \n \n98 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /99  \n  \n  \n \n \n100 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /101  \n  \n  \n \n \n102 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /103  \n  \n  \n \n \n104 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /105  \n  \n  \n \n \n106 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /107  \n  \n  \n \n \n108 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /109  \n  \n  \n \n \n110 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /111  \n  \n  \n \n \n112 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /113  \n  \n  \n \n \n114 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /115  \n  \n  \n \n \n116 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /117  \n  \n  \n \n \n118 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /119  \n  \n  \n \n \n120 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /121  \n  \n  \n \n \n122 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /123  \n  \n  \n \n \n124 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /125  \n  \n  \n \n \n126 /SdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva   \n \n  \n  \n \n \nSdDaSdsignUSdDha -SdoaSdsign6aSdsignaSdba SdohaSdgaSdsign6aSdva SdohaSdgaSdsign6aSdva /127  \n \n िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r  \n \n \n(c) 2004 -2018 . सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपाद काधीन। िवदेह- !थम मैिथली पाि#क ई-पि%का ISSN 2229-54 7X \nVIDEHAस4पादक: गजे78 ठाकुर।  सह-स4पादक: उमेश मंडल।  सहायक स4पादक: राम िव लास साहु, न7द िवलास राय, स7दीप कुमार साफी आ मुAाजी (मनोज कुमार \nकणD)।  स4पादक- नाटक-रंगमंच-चलिच%- बेचन ठाकुर। स4पादक- सूचना-स4पकD-समाद- पूनम मंडल। स4पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उJपल।  \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ!कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूणD उLरदाियJव लेखक गणक मMय छि7ह)editorial.staff.videha@gmail.com  क] मेल अटैचमे^टक \n_पम] .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉमbटमे पठा सकै छिथ।  एतऽ !कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संfहकL लोकिनक लग मे रहति7ह, मा% एकर !थम \n!काशनक/ ि!ंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई-!काशन/ ि!ंट-!काशनक अिधकार ऐ ई-पि%काक] छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ \nलेल कोनो रॊयjटीक/ पािरkिमकक !ावधान नै छै। त] रॉयjटी क/ पािरkिमकक इlछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आfह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि#nत पिरचय आ \nअपन oकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा करैत छी। रचनाक  अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल !काशनक  हेतु िवदेह (पाि#क) ई पि%काक] \nदेल जा रहल अिछ। मेल !ाnत होयबाक बाद यथासंभव शीp ( सा त िदनक भीतर) एकर !काशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पि%काक] kीमित लqमी ठाकुर \nrारा मासक ०१ आ १५ ितिथक] ई !कािशत कएल जाइत अिछ।   \n  ","size_mb":135.01,"has_text":true},"Videha 263.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 263.pdf","name":"Videha 263.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ३ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११ मास  १३ २ अंक  २६ ३) \n \n'िवदेह ' २६ ३ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११ मास  \n१३ २ अंक  २६ ३) \nऐ अंकमे अिछ:- \nवापसी  (एकांकᳱ  संᮕह ) \n (राजदेव म᭛डल) \n \n    \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/1 \n \n \n \n \n \n \n \n/dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n  \n   \n \n2//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n     \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/3 \n \n \n/dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n/dPa/dLLa/dVa/dSignIi /dPRa/dKa/dSign)a/dSha/dNa \n/dSignI/dNa/dMa/dReph/dLa/dSignIi \n   \n \n4//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n \n \n \nISBN :  978-93-88421-88-1   \n  \n/dPa/dSign)a/dMa : ` 50/- \n/dSa/dVa/dSign)a/dReph/dSignI.M/dPha/dKa/dSign)a/dRa /dSa/dSignU/dRa/dSignI.M/dKSsa/dTa ©  /dShRa/dSignIi /dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa \n/dPa/dSignI/dHa/dLa  /dSa/d)nus!ara/dS.half /dKa /dRa/dNna  : 2018  \n \n/dPRa/dKa/dSign)a/dSha/dKa : /dPa/dLLa/dVa/dSignIi /dPRa/dKa/dSign)a/dSha/dNa  \n/dTa/dSignU/dLa/dSa/dSignIi /dWha/dVa/dNa, /dJa/dSignE./dE/dLa./dNa/dSignE/dHa/dRa_dSignUu /dMa/dSign)a/dGa/dReph, /dVa/dSign)a/dPda/dReph /dNa/d)nus!ara. 06, /dSignI/dNa/dMa/dReph/dLa/dSignIi, /dSignI.M/dJa/dLa/dSign)a- /dSa/dSignU/dPa/dSign)u/dLa,   \n/dSignI/dWa/dHa/dSign)a/dRa : 847452  \n \n/dVa/dSignE/dWa/dSa/dSign)a/dI/dTta  : http://pallavipublication.blogspot.com  \n/dIi-/dMa/dSignE/dLa  : pallavi.publication.nirmali@gmail.com \n/dMa/dSignO/dWa/dSign)a/dI/dLa  : 8539043668, 9931654742 \n  \n \n/dSignI/dPRa/dNTta :  /dMa/dSign)a/dNa/dVa /d)a/dTta/dReph, /dSignI/dNa/dMa/dReph/dLa/dSignIi (/dSa/dSignU/dPa/dSign)u/dLa)  \n/d)a/dVa/dRa/dNna :  /dShRa/dSignIi/dMa/dTa/dSignIi /dPa/dSignU/dNa/dMa /dMa/dNnPda/dLa, /dSignI/dNa/dMa/dReph/dLa/dSignIi (/dSa/dSignU/dPa/dSign)u/dLa) /dSignI/dPa/dNa : 847452  \n \nWAAPSI   \nCollection of One-Act Play by Sh. Rajdeo Mandal.  \n \n/d)i /dPa/dSignO/dTha/dSignIi/dKa /dSa/dVa/dSign)a/dReph/dSignI.M/dPha/dKa/dSign)a/dRa /dSa/dSignU/dRa/dSignI.M/dKSsa/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dKa/dSign)a/dAandrabindu/dPa/dSignIi/dRa/dSign)a/dI/dTta /dPha/dSign)a/dRa/dKa/dKa /dSignI.M/dLa/dSignI.W/dKha/dTa /d)/dNa/dSignU/dMa/dSignI/dTa/dKa /dSignI/dWa/dNa/dSign)a \n/dPa/dSignO/dTha/dSignIi/dKa /dKa/dSignO/dNa/dSignO /d)/d)nus!ara/dSha/dKa /dAha/dSign)a/dYa/dSign)a /dPRa/dSignI/dTa /dE/dVa/d)nus!ara /dSignI.N/dRa/dKa/dSignAandraO/dSignI/dPda/d)nus!ara/dGa /dSa/dSignI/dHa/dTa /dI/dLa/dSignE/dK.half /dTta/dRakar/dSignAandraO/dSignI/dNa/dKa /d)/dTha/dVa/dSign)a /dYa/dSign)a/d)nus!ara/dSignI/dTRa/dKa, \n/dKa/dSignO/dNa/dSignO /dMa/dSign)a/dPhYa/dMa/dSa/dAandrabindu /d)/dTha/dVa/dSign)a /dJNya/dSign)a/dNa/dKa /dSa/d)nus!ara/dGRa/dHa/dNna /dVa/dSign)a /dPa/dSignU/dNa/dPRa/dReph/dYa/dSignO/dGa/dKa /dPRa/dNna/dSign)a/dLa/dSignIi /dPVa/dSign)a/dRa/dSign)a /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dRa_dSignUu/dPa/dMa/dSignE \n/dPa/dSignU/dNa/dRa_dSignU/dTPa/dSign)a/dSignI/dPa/dTa /d)/dTha/dVa/dSign)a /dSa/d)nus!ara/dAa/dSign)a/dSignI.N/dRa/dTa-/dPRa/dSa/dSign)a/dSignI.N/dRa/dTa /dNa/dSignI/dHa /dKa/dE/dLa /dJa/dSign)a /dSa/dKa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda    \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/5 \n \n \n \n \n \nleiZ.k \n/dSa/dSign)a/dSignI/dHa/dTYa/dSa/dAandrabindu /dSignI.M/dSa/dNa/dSignE/dHa /dRa/dKha/dSignI/dNa/dHa/dSign)a/dRa \n/dSa/dSignU/dPha/dSignIi/dJa/dNa/dKa/dSignE/dAandrabindu /dSa/dSign)a/dPa/dRa /dSa/dMa/dSignI/dPa/dReph/dTa/Panda \n  \n    \n \n6//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n \n \n \n \n     \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/7 \n \n \n/dPa/dSign)a/dTRa  /dPa/dSignI.N/dRa/dAa/dYa - \n \n1.  /dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa -  (/dPa/dHa/dSignE/dJa/dKa /dLa/dSignO/dWha/dSignIi /dWa/dSignE/dKa/dTa/dSignIi)   \n2.  /dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa -  (/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa/dKa /dGRa/dSign)a/dMa/dSignIi/dNna)  \n3.  /dKa/d)nus!ara /dTa/dLa/dSign)a/dLa -  (/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa/dKa /dWa/dSignE/dTta/dSign)a) \n4.  /dAa/dNPa/dSignE/dSa/dRa -  (/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa/dKa /dSa/dMa/dPha/dSignIi)  \n5.  /dPha/dSignUu /dLa/dSignO/dPa/dSign)a/dYa -  (/dKa/d)nus!ara/dTa/dLa/dSign)a/dLa/dKa /dPa/dTNa/dSignIi /d)a /dAa/dNPa/dSignE/dSa/dRa/dKa /dWa/dSignE/dTta/dSignIi)   \n6.  /dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a -  (/dAa/dNPa/dSignE/dSa/dRa/dKa /dWa/dSignE/dTta/dSign)a)   \n7.  /dGha/dSignO/d)nus!ara/dGha/dSign)a/dYa -  (/dAa/dNPa/dSignE/dSa/dRa/dKa /dGRa/dSign)a/dMa/dSignIi/dNna)   \n8.  /dAa/dTta/dPa/dSignI/dTta/dYa/dSign)a -  (/dAa/dNPa/dSignE/dSa/dRa/dKa /dGRa/dSign)a/dMa/dSignIi/dNna)  \n \n    \n \n8//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n  \n \n \n \n     \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/9 \n \n \n \n \n/d)/d)nus!ara/dKa  /dPRa/dSign)a /dRa/dMWha    \n \n10//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n/dPRa/dTha/dMa /dPa_dSignV–calicR/dShYa  \n \n/dSTha/dSign)a/dNa- /dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa/dKa /dPa/dSignU/d)a/dSignI.N/dRa/Panda  \n/dSa/dMa/dYa- /dSignI/dPa/dNa/Panda   \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa/dKa /dPRa/dVa/dSignE/dSha \n  \n \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa-  (/dJa/dSignO/dRa/dSa/dAandrabindu /d)a/dVa/dSign)a/dJa /dPa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a/d)!agraha /d)!agraha  /d)!agraha /dYa/dSign)u /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a/d)!agraha /d)!agraha/Panda /d)/dAandrabindu/dGa/dNa/dSign)a/dMa/dSignE /dSignI.M/dAha/d)i /dYa/dSign)u/Panda /dE/dNa/dSignE \n/d)a/dUu /dKa/dNa/dSignIi/Panda  \n (/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa /dWha/dSignIi/dTa/dRa/dSa/dAandrabindu /dSignI/dNa/dKa/dLa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dSignI/dKa/dE /dE/dTa/dSignE /dJa/dSignO/dRa/dSa/dAandrabindu /dHa/dLLa/dSign)a /dKa/dRa/dSign)i /dAha/dAandrabindu /dHa/Panda /dWa/dSign)a/dJa /dNa/dSignE /dKa/dSignIi.W /dWa/dSign)a/dTa \n/dSignI.M/dAha/d)i/Panda \n  \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa-  /dKa/dSign)a/dSignI.W/dLHa /dSa/dSignAandraO/d)nus!ara/dJha/dMa/dSignE /dHa/dSign)a/dTta /dGa/dSignE/dLa /dAha/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dSa/dMa/dPha/dSignIi/dKa /dWha/dSign)a/dYa \n/dWha/dSignE/dTta/dLa /dAha/dLa/Panda /dSa/dMa/dPha/dSignIi /dWa/dSignE/dMa/dSign)a/dRa /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dO /dKa/dHa/dLa/dKa /dWha/dSignE/dAandrabindu/dTta \n/dKa/dRa/dWa/dSign)a/dKa /dLa/dSignE/dLa/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dPha/dSignU/dRa, /dKa/dSignIi.W /dWha/dSignE/dAandrabindu/dTta /dKa/dRa/dWa/dSign)i/Panda /dSignI/dWa/dYa/dSign)a/dHa/dMa/dSignE /dJa/dSignE /dPa/dHa/dSignE/dJa/dKa /dRa_dSignUu/dPa/dSign)i/d)a \n/dWa/dSignAandraO/d)nus!ara/dKa/dSignIi.W /dRa/dSignI/dHa /dGa/dSignE/dLa/dSign)i /dSa/dSignE /d)/dKha/dNa/dSignIi /dTa/dKa /dNa/dSignI/dHa /dPa/dSignE/dLa/dKa/Panda /dPa/dSignUu /dGa/dSignO/dRa/dSignE/dKa \n/dSa/dSignO/dJha/dSign)a/dMa/dSignE /dGa/dAha/dSign)u/dTta/dSignIi /dKa/dSignE/dNa/dSignE /dAha/dLa/Panda  \n    \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/11 \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa-  /dAha/dSignO/dSignI/dPddha /dPa/dHa/dKa /d)a/dWa /dO/dI /dGa/dPPa/dKa/dSignE/dAandrabindu/Panda /dKa/dHa/dSignI/dWa/dYa/dSignO /dAha/dSign)i- /dWha/dSignE/dLa \n/dSignI/dWa/d)a/dHa /d)a/dWa /dKa/dRa/dWa /dKa/dSignIi.W/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dKa/dSignE/dNa/dSign)a /dAha/dSignO/dSignI/dPddha /dPa/dSignE/dWa/dI/Panda /d)i /dKa/dSign)a/dRa/dNna/dSignE /dTa/dAandrabindu /d)/dAandrabindu/dGa/dNa/dSign)a/dMa/dSignE /dMa/dSign)a/dE /dWa/dSignE/dTta/dSign)a \n/dPa/dSignU/dNa/dSignUu /dSignI.M/dMa/dSignI.M/dLa /dKa/d)!agraha /dHa/dMa/dRa/dSign)a/dSa/dAandrabindu /dLa/dPddha/dSign)i/dTa /dRa/dHa/dSign)i/dE/Panda  \n \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa-  /dO/dTa/dE /dJa/dSignE/dWa/dHa/dKa /dTa/dWa /dNa/dSignE /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dWa/dSign)a/dTa/dSignO /dHa/dSignE/dTa/dHa/Panda \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dTa/dHa_dSignUu/dAandrabindu /dAa/dLa /dNa/dSignE /dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa/Panda /dPa/dSignU/dNa/dSignUu /dGa/dSignO/dRa/dSignE /dRa/dHa/dWa/dSign)i /dTa/dAandrabindu /dGa/dPPa/dSignO /dAa/dLa/dWa/dSign)i/dMa/dSignE \n/dTtha/dSignIi/dKa /dRa/dHa/dTa/dSign)i/Panda  \n \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa-  /dTtha/dSignIi/dKa/dSignE /dAha/dSign)i/Panda /dHa/dMa/dHa_dSignUu/dAandrabindu /dJa/dSign)a/dE/dWa/Panda /dO/dNa/dE/dSa/dAandrabindu /dWa/dJa/dSign)a/dRa/dKa /dKa/dSign)a/dJa/dSignO \n/dKa/dSignE/dNa/dSignE /d)a/dE/dWa/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /d)a/dUu /dHa/dMa /dTa/dSign)i/dYa/dSign)a/dRa /dRa/dHa/dWa/Panda  \n \n(/dKa/dHa/dSign)i/dTa /dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa /dPRa/dSTha/dSign)a/dNa /dKa/dRa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda) \n/dSa/dSignIi/dNa /dPda/dRakar/dSign)a/dPa/Panda    \n \n12//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n/dPa/dSignO/dSa/dRa /dPa_dSignV–calicR/dShYa - \n \n/dSa/dMa/dYa- /dSignI/dPa/dNa  \n/dSTha/dSign)a/dNa- (/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa/dKa /dSa/dMa/dPha/dSignIi–/dAa/dNPa/dSignE/dSa/dRa/dKa /dGha/dRa/Panda  \n \n(/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa /d)a /dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa/dKa /dPRa/dVa/dSignE/dSha)  \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa-  /dPa/dSignU/d)a/dSignI.N/dRa/dPa/dRa /dTa/dAandrabindu /dKa/dSignO/dYa /dNa/dSignI/dHa /d)/dSignI.M/dAha/Panda  \n(/d)/dAandrabindu/dGa/dNa/dSign)a/dSa/dAandrabindu /dKa/dNa/dWa/dSign)a/dKa /dSVa/dRa /d)a/dSignI/dWa /dRa/dHa/dLa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  (/dKa/dSign)a/dNa /dLa/dGa/dSign)a /dKa/d)!agraha /dSa/dSignU/dNa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha)  \n/dYa/dSign)u /dSa/dMa/dPha/dSignIi/dJa/dSignIi /dAha/dSignIi.M /dYa/dSign)u/Panda /d)/dAandrabindu/dGa/dNa/dSign)a/dSa/dAandrabindu /dSignI/dNa/dKa/dLa/dSignUu /dNa/dSignE/Panda /dHa/dMa \n/dPa/dSignU/d)a/dSignI.N/dRa/dPa/dRa /dTtha/dSign)a/dRha /dAha/dSignIi.M/Panda  \n(/dKa/dNa/dWa/dSign)a/dKa /dSVa/dRa /dMa/dSignI.M/dPPha/dMa /dWha/d)!agraha /dJa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dAa/dNPa/dSignE/dSa/dRa/dKa \n/dJa/dSignE/dTtha /dWa/dSignE/dTta/dSign)a /dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a /dAandraO/d)nus!ara/dSignI.W/dKha /dPa/dSignO/dAha/dSign)i/dTa /dSignI/dNa/dKa/dLa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a-  /d)a/dUu /dWa/dSign)a/dWa/dSignUu, /d)/dAandrabindu/dGa/dNa/dSignE /d)a/dUu/Panda  \n/dWa/dSign)a/dWa/dSignUu/dJa/dSignIi /dNa/dSignI/dHa /dRa/dHa/dLa/dSign)a/Panda /dAa/dSignI.M/dLa /dGa/dSignE/dLa/dSign)a /dSVa/dGa/dReph/Panda /d)a/dWa /dHa_dSignU/dNa/dKa/dSign)a/dSa/dAandrabindu \n/dWha/dSignE/dAandrabindu/dTta /dNa/dSignI/dHa /dHa/dSignO/dE/dTa/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dO/dHa! /dJa/dSignU/dLa/dSignU/dMa /dWha/d)!agraha /dGa/dSignE/dLa/dI/Panda /dKa/dSignIi.W /dWha/dSignE/dLa /dAha/dSignE/dLa/dSign)i?  \n \n/dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a-  (/dKa/dNa/dSign)i/dTa /dSVa/dRa/dMa/dSignE) /dSignI/dKa/dAha/dSignO /dNa/dSignI/dHa /dWha/dSignE/dLa /dRa/dHa/dSign)i/Panda /dPa/dSignUu-/dTa/dSignIi/dNa /dSignI/dPa/dNa/dSa/dAandrabindu \n/dWa/dSignE/dSign)a/dKha/dSign)a/dRa /dLa/dGa/dSign)i /dAha/dSignE/dLa/dSign)i/Panda /d)a/dI /dE/dKa/dSign)a/dE/dKa /dAha/dSign)a/dTa/dSignIi/dMa/dSignE /dPa/dRa/dPa /dU/dTtha/dLa/dSign)i    \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/13 \n/d)a /dJa/dSign)a/dWa/dSignE /dSa/dAa/dSignE/dTa /dWha/d)!agraha /dKa/d)!agraha /d)/dSa/dPa/dTa/dSign)a/dLa /dLa/d)!agraha /dJa/dSign)i/dTa/dSign)u/d)nus!ara /dTa/dSign)a/dWa/dSignE \n/dPa/dRa/dSign)a/dNa/dSignE /dAha/dSignU/dSignI/dTta /dGa/dSignE/dLa/dI/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /d)/dAAha/dSign)a /dSa/dWa/dSignU/dRa /dKa/dRa/dHa/Panda /dKa/dNa/dLa/dSign)a/dSa/dAandrabindu /dSignI/dKa/dAha /dNa/dSignI/dHa /dHa/dSignE/dTa/dHa/Panda /dKa/dSignIi.W \n/dKa/dRa/dWa/dHa/dKa, /dWha/dGa/dVa/dSign)a/dNa/dKa/dSignE/dAandrabindu /dI/dE/dHa /dMa/d)nus!ara/dJa/dSignUu/dRa /dAha/dSignE/dLa/dI/Panda /dHa/dSignO/dNa/dSignIi/dKa/dSignE/dAandrabindu \n/dSignI/dKa/dYa/dSignO /dNa/dSignI/dHa /dRa/dSignO/dSignI/dKa /dSa/dKa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dPha/dRa/dTa/dSignIi/dPa/dRa /dE/dTa/dWa/dSignE /dSignI/dPa/dNa/dKa \n/dPa/dSign)a/dNa/dSign)a-/dPa/dSign)a/dNa/dSignIi /dSignI.M/dLa/dKha/dLa /dAha/dSignE/dLa/dSign)i/dNa/Panda /dPha/dSignIi/dRa/dJa /dTa/dAandrabindu /dWa/dSign)a/dNHa/dSign)i /dPa/dPddha/dTa/dHa/Panda  \n \n/dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a-  /dHa/dAandrabindu, /dSa/dSignE /dTa/dAandrabindu /dTtha/dSignIi/dKa/dSignE/Panda /d)a/dWa /dPa/dSignO/dSa/dRa /dU/dPa/dSign)a/dYa/dSignE /dKa/dSignO/dNa /dAha/dI/Panda /dMa/dSignU/dPa/dSign)a \n/dPa/dSignI/dHa/dNa/dSignE/dSa/dAandrabindu /dE/dHa/dSignE/dNa /dWa/dSign)a/dTa/dKa /dKa/dSignI/dNa/dYa/dSignO/dAandrabindu /dSha/d)nus!ara/dKa/dSign)a /dNa/dSignI/dHa /dAha/dSignE/dLa/dI/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dHa/dSign)u, /dE/dHa/dSignE/dNa /dMa/dSignV–calicR/dTYa/dSignU /dTa/dAandrabindu /dSa/dWha/dSa/dAandrabindu /dNa/dSignIi/dKa/Panda /dSignI/dKa/dNa/dKa/dSignO /dSa/dSignE/dVa/dSignO-/dTta/dHa/dLa/dKa \n/d)/dVa/dSa/dRa /dNa/dSignI/dHa /dWha/dSignE/dTta/dLa/dSign)i/dNa/Panda  \n \n/dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a-  /dIi /dTa/dAandrabindu /dPa/dSignO/dSa/dRa /dWa/dSign)a/dTa /dWha/dSignE/dLa /dWa/dSign)a/dWa/dSignUu/Panda /dMa/dSignU/dPa/dSign)a /d)/dAa/dSign)a/dNa/dKa /dJa/dSignE /dKa/dSignO/dNa/dSignO \n/dWha/dSignI.N/dRa/dGa/dRa /dWha/dSign)a/dRa /dKa/dPa/dSign)a/dRa/dPa/dRa /dPa/dSignI/dPddha /dJa/dSign)a/dI /dAha/dSign)i /dTa/dAandrabindu.../Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dSha/dSign)a/dSignI.W/dNTa/dSa/dAandrabindu /dKa/dSign)a/dJa /dKa/dRa/dWa/dHa/dKa /dTa/dAandrabindu /dSa/dWa /dAa/dSignIi/dJa/dKa /dRa/dSign)a/dSTa/dSign)a /dLa/dSignI/dGa \n/dJa/dSignE/dTa/dI/Panda  \n \n/dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a-  /dAa/dLa/dSignUu /dWa/dSign)a/dWa/dSignUu/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dSa/dWha /dLa/dHa/dSign)a/dSha /dLa/dGa /dWa/dSign)i/dSa/dWa/Panda /dO/dI/dTtha/dSign)a/dMa \n/dSignI/dKa/dYa/dSignO /dNa/dI /dAha/dI/Panda /dPa/dSign)a/dHa-/dSa/d)nus!ara/dSKa/dSign)a/dRa/dKa /dLa/dSignE/dLa /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dKa/dTa/dSignE/dKa \n/dAa/dSignIi/dJa/dKa /dI/dSignI.W/dNTa/dJa/dSign)a/dMa /dKa/dRa/dE /dJa/dSign)a/dE /dPa/dPddha/dTa/Panda     \n \n14//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dAa/dLa/dHa/Panda  \n(/dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a /d)a/dGa/dSignUu /d)a /dPa/dSign)a/dAha/dSignUu /dSa/dAandrabindu /dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa /d)a/dRa /dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa \n/dSignI/dVa/dPa/dSign)a /dHa/dSignO/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dSa/dSignIi/dNa /dPda/dRakar/dSignAandraO/dPa/Panda    \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/15 \n/dPa_dSignV–calicR/dShYa - /dTa/dSignIi/dNa  \n \n/dSa/dMa/dYa- /dSignI/dPa/dNa/Panda  \n/dSTha/dSign)a/dNa- /dAa/dNPa/dSignE/dSa/dRa/dKa /dGha/dRa/dKa /dE/dKa /dWha/dSign)a/dGa  \n \n(/dAa/dSign)u/dKa/dSignIi.W/dPa/dRa /dAa/dNPa/dSignE/dSa/dRa/dKa /dLa/dHa/dSign)a/dSha /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dE/dKa/dTta/dSign)a /d)u/dRa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a \n/dO/dI/dTtha/dSign)a/dMa /dWa/dSign)i/dSa/dLa /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a, /dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa /d)a \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa/dKa /dPRa/dVa/dSignE/dSha/Panda  \n(/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa/dKa/dSignE/dAandrabindu /dPa/dSignE/dKha/dTa/dSignE /d)u/dRa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a /dNa/dSignO/dRa /dPa/dSignO/dAha/dSign)i/dTa /dSignI/dVa/dPa/dSign)a /dWha/d)!agraha \n/dJa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a-  /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dSa/dWha /d)/dHa/dSignIi/dTtha/dSign)a/dMa /dWa/dSign)i/dSa/dSignUu /d)a /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dLa/dKa/dPddha/dSignIi/dKa \n/dI/dSignI.W/dNTa/dJa/dSign)a/dMa /dKa/dRa/dSign)i/dLa/dSignE /dJa/dSign)a/dE /dSignI/dPa/d)/Panda (/dKa/dHa/dSign)i/dTa /dSignI/dVa/dPa/dSign)a /dWha/d)!agraha /dJa/dSign)a/dI/dTa \n/d)/dSignI.M/dAha/Panda /dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa /dMa/dSign)a/dTha/dPa/dRa /dHa/dSign)a/dTha /dPa/d)!agraha /dE/dKa /dKa/dSign)a/dTa/dMa/dSignE /dWa/dSign)i/dSa \n/dJa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa-  /dMa/dNa /dSignI/dKa/dE/dKa /dPa/dSignU/dSignI.W/dKha/dTa /dKa/dRa/dSign)i /dAha/dSignIi.M/Panda /dWa/dSignU/dRha /dAha/dSignE/dLa/dSign)i/dTha /dNa/dSignIi/dKa/dSignE /dWha/dSignE/dLa/dSign)i/dNa \n/dJa/dSignE /dMa/dSignI.N/dRa /dGa/dSignE/dLa/dSign)a/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dSa/dSignE /dTa/dAandrabindu /dTtha/dSignIi/dKa/dSignE /dKa/dHa/dSign)i /dAha/dSignIi.M/Panda /dMa/dSignU/dPa/dSign)a /dPa/dTNa/dSignIi /d)a /dWa/dSignE/dTta/dSign)a/dKa/dSignE/dAandrabindu /dKa/dSignIi.W /dJa/dVa/dSign)a/dWa \n/dPa/dSignE/dWa/dSign)i? /dO /dTa/dAandrabindu /dHa/dMa/dRa/dSignE /dSignI/dPa/dSa /dHa_dSignU/dPddha/dKa/dSign)a/dNa /dMa/dSign)a/dRa/dSign)i /dAha/dI/Panda  \n \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa-  /dKa/dSignIi.W /dHa_dSignU/dPddha/dKa/dSign)a/dNa /dMa/dSign)a/dRa/dSign)i/dE?     \n \n16//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dPha/dSignU/dRa /dTa/dSignUu/dAandrabindu /dKa/dSignIi.W /dWa/dSignU/dJha/dWa/dSignIi/dHa/dSignIi/Panda /dGa/dSignU/dPddha/dKa /dMa/dSign)a/dSignI.N/dRa /dTa/dAandrabindu /dPha/dSignO/dKa/dPddha/dSignE /dWa/dSignU/dJha/dSign)i /dAha/dI/Panda \n/dPa/dTNa/dSignIi /dKa/dHa/dSign)i/dTa /dRa/dHa/dSign)i/dE /dJa/dSignE /dLa/dSignE/dSign)a/dKa/dKa/dSignE/dAandrabindu /dKa/dSignE/dTa/dSignE /dPa/dHa/dSignE/dJa /dPa/dSignE/dLa/dKa/dSign)i/Panda /dMa/dSignU/dPa/dSign)a \n/d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa/dSignE/dAandrabindu /dTtha/dSignI/dKa /dLa/dSignE/dLa/Panda /dGa/dAha/dLa/dSignO /dTta/dKa/dSign)a /dNa/dSignI/dHa /dPa/dSignE/dLa/dKa/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu \n/dWa/dSignU/dPddha/dWa/dKa /dAha/dSignIi.M/Panda /dMa/dSignU/dRa_dSignU/dKha /dAha/dSignIi.M/Panda  \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa-  /d)/dAAha/dSign)a, /dSa/dSignU/dNa/dSignUu /dE/dKa/dTta/dSign)a /dWa/dSign)a/dTa /dKa/dHa/dSign)i /dAha/dSignIi.M/Panda  \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dKa/dHa /dNa/dSignE /dRa/dSign)u/Panda /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dU/dPa/dSign)a/dYa /dLa/dGa/dSign)a /dNa/dSignE/Panda  \n \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa-  /dSa/dMa/dPha/dSignIi/dKa /dKa/dSign)a/dNa /dSignI/dPa/dSa /dPa/dSignE/dKha/dSign)i /dSignI.M/dAha/d)i/Panda  \n(/dLa/dHa/dSign)a/dSha /dSignI/dPa/dSa /dI/dSha/dSign)a/dRa/dSign)a /dKa/dRa/dSign)i/dTa)  \n /dPa /dSignU/dNa/dSignUu /dKa/dSign)a/dNa/dMa/dSignE /dSa/dSignO/dNa/dSign)a/dKa /dKa/dNa/dSign)u/dSa/dSignIi /d)/dSignI.M/dAha /dSignI/dNa/dKa/dSign)a/dSignI.M/dLa /dKa/d)!agraha \n/dJa/dSignE/dWa/dSignIi/dMa/dSignE /dRa/dSignI.W/dKha /dSignI.M/dLa/d)/Panda /dSignI/dKa/dYa/dSignO /d)i/dTtha/dSign)a/dMa /dNa/dSignI/dHa /dAha/dSign)i /dJa/dSignE /dPa/dSignE/dKha/dWa/dSignO \n/dKa/dRa/dTa/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dWa/dSign)a/dTa /dTa/dAandrabindu /dTa/dSignUu/dAandrabindu /dTtha/dSignIi/dKa/dSignE /dKa/dHa/dSign)i /dAha/dAandrabindu /dHa /dMa/dSignU/dPa/dSign)a /dWa/dSignU/dSignI.M/dJha /dJa/dSignE/dTa/dSign)u /dTa/dWa /dKa/dSignIi.W \n/dHa/dE/dTa?  \n/dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa-  /d)i/dTtha/dSign)a/dMa /d)a/dI /dKa/dSignE/dTa/dSignE/dKa /dLa/dSignE/dSign)a/dKa /dE/dTa/dSign)i /d)a /dJa/dSignE/dTa/dI/Panda /dO/dI/dMa/dSignE /dKa/dSignIi.W \n/dPa/dTa/dSign)a /dAa/dLa/dTa/dSign)i /dJa/dSignE /dKa/dSignE /dLa/dSignE/dLa/dKa/Panda /d)a /dJa/dAandrabindu /dWa/dSignE/dSa/dSignIi /dPda/dRa /dWa/dSignU/dJha/dSign)a/dI/dTa \n/d)/dSignI.M/dAha /dTa/dAandrabindu /d)/dPa/dNa/dSign)a /dGa/dSign)a/dMa/dSignE /dSignI/dPa/dSa /dAa/dSignI.M/dLa /dPa/dSignE/dWa/dI/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dTtha/dSignIi/dKa/dSignE /dKa/dHa/dSign)i /dAha/dAandrabindu /dHa/Panda /dI/dE/dHa /d)/dSignI.W/dNTa/dMa /dU/dPa/dSign)a/dYa /d)/dSignI.M/dAha/Panda  \n (/dU/dSignI/dTtha /dKa/d)!agraha /dSa/dMa/dPha/dSignIi/dKa /dLa/dHa/dSign)a/dSha /dLa/dGa /dJa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dSa/dSignIi/dNa /dPda/dRakar/dSignAandraO/dPa/Panda    \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/17 \n/dPa_dSignV–calicR/dShYa - /dAa/dSign)a/dSignI.N/dRa  \n \n/dSa/dMa/dYa- /dSignI/dPa/dNa/Panda  \n/dSTha/dSign)a/dNa- /dAa/dSign)u/dWa/dSignI/dTta/dYa/dSign)a/Panda  \n \n(/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa /d)a /dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa /dLa/dPha/dPddha/dLa /dAa/dSign)u/dWa/dSignI/dTta/dYa/dSign)a /dLa/dGa /dPa/dHa_dSignU/dAandrabindu/dAa \n/dGa/dSignE/dLa /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dPa/dSign)a/dAha/dSignUu /dSa/dAandrabindu /dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a /d)/dPa/dNa/dSign)a /dPa/dSignUu/dTta/dSign)a /dGa/dSign)u/d)nus!ara/dAandraO/d)nus!ara /dGha/dSignO/d)nus!ara/dGha/dSign)a/dYa \n/d)a /dAa/dTta/dPa/dSignI/dTta/dYa/dSign)a/dKa /dSa/d)nus!ara/dGa/dSignE /dPRa/dVa/dSignE/dSha /dKa/dRa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a-  (/dHa/dLLa/dSign)a /dKa/dRa/dSign)i/dTa) /dYa/dSign)u /dWa/dSign)a/dWa/dSignUu/d)!agraha/d)!agraha/d)!agraha/Panda /dKa/dNa/dSignIi /dTtha/dSign)a/dRha /dRa/dHa_dSignUu/Panda  \n (/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa /d)a /dLa/dSignU/dTa/dSignIi/dAa/dNa /dTtha/dSign)a/dRha /dHa/dSignO/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha)  \n \n/dGha/dSignO/d)nus!ara/dGha/dSign)a/dYa-  (/dHa/dKa/dMa/dSign)i/dTa) /dYa/dSign)u /dSignI/dKa/dE/dKa /dWha/dSign)a/dGa/dLa /dJa/dSign)a/dI /dAha/dSignIi.M?  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dWha/dSign)a/dGa/dLa /dKa/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dJa/dSign)a/dI /dAha/dSignIi.M/Panda /dHa/dMa /dTa/dAandrabindu /dGa/dSign)a/dMa /dJa/dSign)a/dI /dAha/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda  \n \n/dGha/dSignO/d)nus!ara/dGha/dSign)a/dYa-  /dGa/dSign)a/dMa /dSignI/dKa/dE/dKa /dJa/dSign)a/dI /dSignI.M/dAha/d)i?  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dJa/dSign)a/dI /dAha/dSignIi.M /dGa/dSign)a/dMa/dPa/dRa /dSa/dAandrabindu /dWa/dSignE/dTta/dSign)a-/dPa/dSignU/dTa/dSign)u/dHa/dKa/dSignE/dAandrabindu /dWha/dSignE/dJa /dPa/dSignE/dWa/dI/Panda /dO \n/dSa/dWha /dE/dTa/dSign)a /dTa/dAandrabindu /dPa/dSign)a/dHa-/dSa/d)nus!ara/dSKa/dSign)a/dRa/dMa/dSignE /dWha/dSign)a/dGa/dSignO /dLa/dSignE/dTa/dSign)a/Panda  \n \n/dAa/dTta/dPa/dSignI/dTta/dYa/dSign)a-  /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa /dGha/dRa/dPa/dRa /dSa/dMa/dSign)a/dPa /dWha/dSignE/dJa /dPa/dSignE/dNa/dSignE /dAha/dSignIi.M/Panda /dO /dSa/dWha /d)/dSignI/dWa/dTa/dSignE \n/dHa/dSignE/dTa/dSign)a/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dPa/dRa/dSignE/dSha/dSign)a/dNa /dNa/dSignI/dHa /dHa/dSignO/dU/Panda     \n \n18//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dPa/dRa/dSignE/dSha/dSign)a/dNa /dKa/dSignE/dNa/dSign)a /dNa/dSignI/dHa /dHa/dE/dWa/Panda /dPa/dSignUu/dTta/dSign)a /dMa/dSign)a/dLa-/dJa/dSign)a/dLa /d)/dSignI.M/dAha/Panda \n/dGha/dRa-/d)/dAandrabindu/dGa/dNa/dSign)a/dKa/dSignE/dAandrabindu /dSa/dSignU/dNa/dHa/dTta /dAha/dSignO/dPddha/dNa/dSign)a/dYa /dNa/dSignIi/dKa /dWa/dSign)a/dTa /dHa/dSignE/dTa/dI/Panda /dHa/dMa \n/dJa/dSign)a/dI /dAha/dSignIi.M/Panda  \n \n/dAa/dTta/dPa/dSignI/dTta/dYa/dSign)a-  /dE/dKa/dTta/dSign)a /dGa/dPPa /dSa/dSignU/dSignI/dNa /dSignI.M/dLa/d) /dSa/dMa/dPha/dSignIi/dJa/dSignIi /dTa/dWa /dJa/dSign)a/dE/dWa/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dJa/dLPa/dSignIi /dKa/dHa_dSignUu/Panda  \n \n/dAa/dTta/dPa/dSignI/dTta/dYa/dSign)a-  /dKa/dSignE/dNa/dSign)a /dKa/dHa/dWa, /dKa/dSignI/dHa/dTa/dSignO /d)/dNa/dSignO/dNa /dSa/dNa /dLa/dGa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha /d)a /dNa/dSignI/dHa \n/dKa/dHa/dWa /dSa/dSignE/dHa/dSignO /dNa/dSignI/dHa /dWa/dNa/dTa/dSign)i/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dSa/dSignO/dJha /dMa/dSignU/dHa/dSignE/dAandrabindu /dKa/dHa_dSignUu /dNa/dSignE/Panda /dJa/dSignE /dKa/dHa/dSign)i/dKa /d)/dSignI.M/dAha/Panda  \n \n/dAa/dTta/dPa/dSignI/dTta/dYa/dSign)a-  /dPa/dSignE/dSignI.W/dKha/dYa/dSign)u, /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dIi /dNa/dSignI/dHa /dSa/dSignO/dAa/dWa/dSign)i /dJa/dSignE /dKa/dSignO/dNa/dSignO /d)a/dRa/dSignO/dPa /dLa/dGa/dWa/dSign)i \n/dAha/dSignIi.M/Panda /dO/dNa/dSign)a, /dKa/dRa-/dKa/dSignU/dTta/dMa/dSign)i/dTa/dSignIi/dMa/dSignE /dE/dHa/dSignE/dNa /dWa/dSign)a/dTa /dWa/dSign)a/dJa/dWa \n/d)/dNa/dSignU/dSignI.M/dAa/dTa/dSignE /dHa/dSignO/dI /dAha/dI/Panda /dMa/dSignU/dPa/dSign)a /dJa/dAandrabindu /dNa/dSignI/dHa /dWa/dSign)a/dJa/dSignIi /dTa/dAandrabindu /d)a/dRa/dSignO \n/d)/dNa/dSignU/dSignI.M/dAa/dTa/Panda /dSa/dNPa/dSignE/dHa /d)a /dSha/d)nus!ara/dKa/dSign)a/dKa/dSignE/dAandrabindu /dSa/dSign)a/dPha /dKa/d)!agraha /dLa/dSignIi, /dSa/dE/dHa \n/dU/dTTa/dMa /dHa/dSignO/dI /dAha/dI/Panda  \n \n/dGha/dSignO/d)nus!ara/dGha/dSign)a/dYa-  /dTa/dSignUu/dAandrabindu /dTa/dAandrabindu /dTa/dSignE/dTa/dSignE/dKa /dGa/dPPa/dKa/dSignE/dAandrabindu /dGha/dSignU/dMa/dSign)a-/dSignI/dPha/dRa/dSignIi /dKa/dRa/dSign)i /dAha/dHa/dKa /dJa/dSignE /dE/dSignI/dHa/dSa/dAandrabindu \n/dNa/dSignIi/dKa /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dWa/dSign)a/dJa/dE /dPa/dE/dHa/Panda  \n    \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/19 \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a-  /dHa/dAandrabindu-/dHa/dAandrabindu, /d)/dHa/dSignIi/d)nus!ara /dWa/dSign)a/dJa/dSignUu/Panda  \n \n/dGha/dSignO/d)nus!ara/dGha/dSign)a/dYa-  /dYa/dSign)u /dSa/dMa/dPha/dSignIi/dJa/dSignIi, /dLa/dHa/dSign)a/dSha /dLa/dGa /d)/dHa/dSignIi/d)nus!ara /dWa/dSign)i/dSa/dLa /dAha/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda /dTa/dKha/dNa/dSignIi \n/dO/dI/dTtha/dSign)a/dMa /dSignI/dKa/dYa/dSignO /dNa/dSignI/dHa /dAha/dSignE/dLa/dSign)i/Panda /dSa/dSignO/dNa/dSign)a/dKa /dKa/dNa/dSign)u/dSa/dSignIi /dKa/dSign)a/dNa/dMa/dSignE \n/dNa/dSignI/dHa /dAha/dI/Panda /d)/dAandrabindu/dGa/dNa/dSign)a/dKa /dSTRa/dSignIi/dGa/dNna /dSa/dWha /dWa/dJa/dSign)i/dE /dJa/dSignE /dSa/dMa/dPha/dSignIi/dKa \n/dKa/dSign)a/dNa/dKa /dKa/dSign)a/dNa/dSign)u/dSa/dSignIi /d)/dHa/dSignIi/d)nus!ara /dSignI/dNa/dKa/dSign)a/dSignI.M/dLa /dLa/dSignE/dSignI.M/dLa/d)i/Panda  \n (/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa /dAa/dSignU/dPPa/dSignIi /dSa/dSign)a/dPha/dNa/dSignE /dTtha/dSign)a/dRha /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dAa/dTta/dPa/dSignI/dTta/dYa/dSign)a-  /dAa/dSignU/dPa /dRa/dHa/dNa/dSignE /dKa/dSign)a/dJa /dNa/dSignI/dHa /dAa/dLa/dTa /dSa/dMa/dPha/dSignIi/dJa/dSignIi/Panda /dSa/dSignO/dNa/dSign)a/dKa \n/dKa/dNa/dSign)u/dSa/dSignIi /dAha/dSignE/dLa/dSign)i /dTa/dAandrabindu/dE /dPa/dSignU/dAha/dSign)i /dAha/dSignIi.M/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa/dSignE/dAandrabindu /dE/dNa/dSign)a /dNa/dSignI/dHa /dKa/dRa/dWa/dSign)a/dKa \n/dAa/dSign)a/dHa/dSignIi/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dTtha/dSignIi/dKa/dSignE /dKa/dHa/dSign)i /dAha/dSignIi.M/Panda /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dE/dNa/dSign)a /dNa/dSignI/dHa /dKa/dRa/dWa/dSign)a/dKa /dAa/dSign)a/dHa/dSignIi/Panda /dMa/dSignU/dPa/dSign)a \n/dSa/dMa/dPha/dSignIi/dJa/dSignIi /dJa/dSignE /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dSa/d)nus!ara/dGa/dSignE /dKa/dSignE/dLa/dKa /dSa/dSignE /dHa_dSignU/dNa/dKa/dSign)a /dKa/dRa/dWa/dSign)a/dKa \n/dAa/dSign)a/dHa/dSignIi?  \n (/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa/dKa /dWa/dSignE/dTta/dSign)a /dKa/d)nus!ara/dTa/dLa/dSign)a/dLa /d)a /dPa/dSignU/dTa/dSign)u/dHa /dPha/dSignUu /dLa/dSignO/dPa/dSign)a/dYa \n/dPRa/dVa/dSignE/dSha /dKa/dRa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dAa/dTta/dPa/dSignI/dTta/dYa/dSign)a-  /dO /dTa/dAandrabindu /dWa/dSignE/dAa/dSign)a/dRa/dSignE /dSVa/dGa/dReph /dAa/dSignI.M/dLa /dGa/dSignE/dLa/dSign)a/Panda /dO /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dSa/d)nus!ara/dGa/dSignE /dKa/dSignIi.W /dKa/dSignE/dNa/dSignE \n/dAha/dLa/dSign)a?  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /d)/dKha/dNa/dSignIi /dTa/dKa /dPa/dHa/dSignE/dJa/dKa /dRa_dSignUu/dPa/dSign)i/d)a /dJa/dSignE /dGa/dAha/dSign)u/dTta/dSignIi /dKa/dSignE/dNa/dSignE /dAha/dLa /dSa/dSignE \n/dWa/dSignAandraO/d)nus!ara/dKa/dSignIi.W/dE /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dO/dNa/dSign)a, /d)/dPa/dNa/dSignE /dTa/dAandrabindu /dPa/dSignU/dSignI/dNa/dYa/dSignE/dAandrabindu/dSa/dAandrabindu /dAa/dSignI.M/dLa /dGa/dSignE/dLa/dSign)a/Panda     \n \n20//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n /dMa/dSignU/dPa/dSign)a /dO /dRa_dSignUu/dPa/dSign)i/d)a /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dKa/dSignE /dPa/dSignE/dTa?  \n \n/dAa/dTta/dPa/dSignI/dTta/dYa/dSign)a-  /dO! /dTa/dAandrabindu/dE /dO/dKa/dRa/dSign)a /dWa/dPa/dLa/dSign)a/dMa/dSignE /dKa/dSign)a/dNa/dKa /dKa/dNa/dSign)u/dSa/dSignIi /dGha/dSignIi/d)nus!ara/dAa \n/dLa/dSignE/dSignI.M/dLa/d)i/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dTa/dAandrabindu /dKa/dSignIi.W /dKa/dSignI.N/dRa/dTa/dSign)u/d)nus!ara/Panda /dPa/dTNa/dSignIi /d)a /dWa/dSignE/dTta/dSign)a /dKa/dHa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha /dJa/dSignE /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu \n/dMa/dSignU/dRa_dSignU/dKha /dAha/dSignIi.M/Panda /dSignI/dWa/d)a/dHa/dMa/dSignE /dTtha/dKa/dSign)a /dGa/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dMa/dNa/dSignU/dKha /dNa/dSignI/dHa \n/dAha/dSignIi.M/Panda  \n \n/dKa/d)nus!ara/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dWa/dSign)a/dWa/dSignUu/dJa/dSignIi, /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dE/dTa/dSignE/dKa /dNa/dSignIi/dAa/dSign)a /dSignI/dGa/dRa /dJa/dSign)a/dE/dWa /dSa/dSignE /dPa/dTa/dSign)a /dNa/dSignI/dHa \n/dAha/dLa/Panda  \n \n/dPha/dSignUu /dLa/dSignO/dPa/dSign)a/dYa-  (/dPa/dSignI/dTa /dKa/d)nus!ara/dTa/dLa/dSign)a/dLa /dSignI/dPa/dSa /dTa/dKa/dSign)i/dTa)  \n /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa /dWa/dSign)a/dWa/dSignUu/dJa/dSignIi /dPa/dSignI/dKa/dYa/dSign)a /d)a/dPa/dMa/dSignIi /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dJa/dSignIi/dYa/dTa/dKa /dTa/dAandrabindu \n/dWa/dSign)a/dTa/dSignE /dAha/dSignO/dPddha/dSignUu.alt, /dMa/dSignU/dI/dLa/dSignO/dSa/dAandrabindu /dSa/dSignUu/dI/dPa /dSa/dMa/dSignE/dTa /dTa/dSa/dSignIi/dLa /dLa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda  \n \n/dKa/d)nus!ara/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dHa_dSignU/dNa/dKa/dRa /dSa/dSignE/dSign)a/dNa/dSign)a/dKa /dKa/dNa/dSign)u/dSa/dSignIi /d)/dPa/dSign)a/dSa /dKa/d)!agraha /dSignI/dPa/dYa/dSign)u/Panda /d)a/dWa /d)i \n/dSignI/dVa/dSsa/dYa/dMa/dSignE /dHa/dMa /dKa/dSignI/dHa/dYa/dSignO /dNa/dSignI/dHa /dWa/dJa/dWa/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dTtha/dSignIi/dKa/dSignE /dAha/dSign)i, /dJa/dKha/dNa /dTa/dSignO/dRa/dSignO /dVa/dE/dHa /dSignI/dVa/dAa/dSign)a/dRa /dAha/dSign)u /dTa/dAandrabindu /dVa/dSign)a/dPa/dSa /dKa/d)!agraha \n/dPa/dI /dSignI.M/dAha/d)i/Panda  \n (/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa /dSa/dSignO/dNa/dSign)a/dKa /dKa/dNa/dSign)u/dSa/dSignIi /dSa/dSignU/dKha/dWa/dSign)a/dKa /dHa/dSign)a/dTha/dMa/dSignE /dPa/dSign)i/dTa \n/d)/dSignI.M/dAha/Panda)     \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/21 \n \n/dGha/dSignO/d)nus!ara/dGha/dSign)a/dYa-  /d)/dAAha/dSign)a, /d)a/dWa /dSa/dWa /dGa/dPPa /dAha/dSignO/dPddha/dSignUu.alt/Panda /dAa/dLa/dSign)i /dAa/dLa/dSignUu, /dPa/dSign)a/dHa \n/dSa/d)nus!ara/dSKa/dSign)a/dRa/dMa/dSignE/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /d)a/dWa /dKa/dSignO/dNa /dMa/dSignU/dHa/dSignE/dAandrabindu /dO/dI/dTtha/dSign)a/dMa /dJa/dSign)a/dE/dWa/Panda /dSa/dSignO/dNa/dSign)a /dTa/dAandrabindu /dHa/dMa /dVa/dSign)a/dPa/dSa \n/dKa/d)!agraha /dPa/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda /dMa/dSignU/dPa/dSign)a /dHa/dMa/dRa /dPRa/dSignI/dTa/dSsTtha/dSign)a/dKa /dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi /dTa/dAandrabindu /dNa/dSignI/dHa /dWha/d)!agraha \n/dSa/dKa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda   \n \n/dPha/dSignUu /dLa/dSignO/dPa/dSign)a/dYa-  /dSignI.M/dAa/dNTa/dSign)a /dNa/dSignI/dHa /dKa/dRa_dSignUu /dWa/dSign)a/dWa/dSignUu/dJa/dSignIi/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dAa/dLa/dSignUu/Panda /dHa/dMa/dRa /dGha/dRa-\n/dPa/dSignI.M/dLa/dVa/dSign)a/dRa /dSignI.M/dAha/d)i/Panda /dHa/dMa /dSa/dWa /dWa/dSign)a/dTa /dSa/dMHa/dSign)a/dSignI.N/dRa /dLa/dSignE/dWa/dI/Panda  \n \n/dKa/d)nus!ara/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dWa/dSign)a/dWa/dSignUu/dJa/dSignIi, /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dTa/dAandrabindu /dSignI.M/dGha/dNa/dSignE/dWa/dSignE /dKa/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda /dSa/dSign)a/dSa/dSignU/dRa/dMa/dSignE /dHa/dMa/dRa/dSignO /dSignI.M/dGha/dNa/dSign)a \n/dPa/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda  \n \n/dPa/dSignI/dTa/dLa/dSign)a/dLa-  /dPa/dSignE/dSignI.W/dKha/dYa/dSign)u, /dJa/dSignE/dKa/dRa/dSign)a /dLa/dSignE/dLa /dKa/dSign)a/dNa/dLa/dSign)u/d)nus!ara, /dTa/dSignE/dKa/dRa/dSign)a /dAandraO/d)nus!ara/dSignI.W/dKha/dMa/dSignE /dNa/dSignO/dRa/dSignE \n/dNa/dSignI/dHa/Panda /d)a/dWa /d)i/dTtha/dSign)a/dMa /dHa/dMa /dTtha/dSign)a/dRha /dNa/dSignI/dHa /dRa/dSignI/dHa /dSa/dKa/dSign)i /dAha/dSignIi.M/Panda  \n (/dTa/dSignE/dJa/dSignIi/dSa/dAandrabindu /dPRa/dSTha/dSign)a/dNa)  \n \n/dSa/dSignIi/dNa /dPda/dRakar/dSignAandraO/dPa/Panda \n     \n \n22//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n/dSa/dMWa/dNPha \n(/dE/dKa/dSign)a/d)nus!ara/dKa/dSignIi.W /dNa/dSign)a/dTta/dKa) \n     \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/23 \n \n \n/dPa/dSign)a/dTRa -  \n1.  /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a :  /dPha/dNa/dKa /dLa/dSignO/dWha/dSignIi /dWa/dSignE/dKa/dTa/dSignIi  \n2.  /dJa/dGa/dSignU /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu : /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dWha/dSign)a/dE  \n3.  /dPa/dSignU/dKha/dNa/dSignIi /dPa/dSign)a/dYa : /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dMa/dSign)a/dE  \n4.  /dPa/dSignU/dLa/dSign)a/dRa/dSignIi (/dSignI.M/dAha/dTta/dKa/dSignIi.W/dVa/dSign)a/dLa/dSignIi) : /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dPa/dTNa/dSignIi  \n5.  /dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a : /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dGRa/dSign)a/dMa/dSignIi/dNna  \n6.  /dWha/dSignU/dNa/dSignE/dSa/dRa : /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dGRa/dSign)a/dMa/dSignIi/dNna  \n7.  /dKa/dMa/dLa/dSignE/dSha : /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dGRa/dSign)a/dMa/dSignIi/dNna  \n8.  /dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa : /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dGRa/dSign)a/dMa/dSignIi/dNna  \n(/dSignI/dKa/dAha/dSignU /dGRa/dSign)a/dMa/dSignIi/dNna /d)a/dRa /dAa/dSign)a/dHa/dWa/dLa/dSign)a /dPa/dSignO/dKa/dSign)a/dNa/dPa/dSign)a/dRa)  \n     \n \n24//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n/dPa/dSignI/dHa/dLa /dPa_dSignV–calicR/dShYa-  \n/dSa/dMa/dYa /dSignI.M/dWha/dNa/dSa/dRa  \n \n(/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a /dPa/dRa/dWa/dJJa/dSign)a/dPa/dRa /dWa/dSign)i/dSa/dLa /d)/dSignI.M/dAha/Panda /d)a/dGa/dSignUu/dSa/dAandrabindu /dWa/dSign)a/dTta /dPha/dSignE/dNa/dSignE \n/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa /dJa/dSign)a /dRa/dHa/dLa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  (/dKa/dNa/dSignIi /dJa/dSignO/dRa/dSa/dAandrabindu /dSa/dSignO/dRa /dPa/dSign)a/dPddha/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha) /dYa/dSign)u /dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa \n/dWha/dSign)a/dYa/d)!agraha/d)!agraha/d)!agraha/Panda /dE/dNa/dSignE /d)a/dU/Panda/Panda /dE/dGa/dSignO /dGa/dPPa /dAha/dI/Panda  \n \n/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa-  (/dGha/dSignU/dSignI.M/dMa /dKa/d)!agraha /dLa/dGa/dMa/dSignE /d)/dWa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda) /dHa/dAandrabindu, /dKa/dHa_dSignUu /dKa/dSignIi.W /dWa/dSign)a/dTa?  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dSa/dSignU/dNa/dSign)i /dAha/dSignIi.M /dJa/dSignE /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /d)/dPa/dNa/dSign)a /dWha/dSign)a/dE/dKa/dSignE/dAandrabindu /dSignI/dHa/dSSa/dSign)a /dNa/dI /dPa/d)!agraha /dRa/dHa/dLa \n/dSignI.M/dAha/d)i/Panda /dSa/dSignU/dNa/dSignUu- /dWha/dSign)a/dYa-/dWha/dSign)i/dYa/dSign)a/dRa/dSignIi /dMa/dHa/dSignIi/d)nus!ara/dSa/dSignIi /dSignI.M/dSa/d)nus!ara/dGa, /dJa/dKha/dNa/dSignE \n/dJa/dNa/dMa/dLa /dTa/dKha/dNa/dSignE /dSignI.M/dWha/dNNa/Panda /dWha/dSign)a/dI/dKa /dSignI/dHa/dSSa/dSign)a /dTa/dAandrabindu /dSignI/dPa/d) /dPa/dPddha/dTa/Panda  \n \n/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa-  /dO/dSignI/dHa/dNa/dSign)a /dHa/dSignO/dI /dAha/dSign)i /d)a/dPha/dSign)a /dSignI/dHa/dSSa/dSign)a /dYa/dSign)u/Panda /dKa/dTtha /dKa/dSign)a/dSignI/dTta /dKa/d)!agraha \n/dSa/dMPa/dSign)i/dTa /dWa/dAandrabindu/dAa/dSign)u/dNa/dSignE /dSignI.M/dAha/d)i/Panda /dO/dSignI/dHa/dNa/dSign)a /dWa/dAandrabindu/dAa/dLa /dAha/dSign)i, /dPha/dNa-/dSa/dMPa/dSign)i/dTa/Panda \n/dPha/dSignO/dKa/dTta/dSignE/dMa/dSignE /d)a/dPha/dSign)a /dSignI/dHa/dSSa/dSign)a /dLa/dSignE/dTa/dSign)i/Panda /dKa/dSign)a/dJa /dKa/dRa/dSign)i /dWa/dSignE/dRa/dMa/dSignE \n/dWa/dWa/dSignU/d)a/dNa/dSignIi /dKa/dSignE/dNa/dSignE /dGha/dSignU/dRa/dSign)i /dAha/dSignE/dLa/dI/Panda  \n    \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/25 \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dWha/dSign)a/dI/dKa /dSignI/dHa/dSSa/dSign)a /dMa/dSign)a/dSignI.N/dRa /dKa/d)!agraha /dKha/dSignE/dWa/dSign)i /dTa/dAandrabindu /dSa/dWha /dKa/dSignU/dAha /dSVa/dSign)a/dHa/dSign)a /dWha/d)!agraha \n/dJa/dSign)a/dE/dTa/Panda  \n \n/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa-  /dPa/dSignE/dWa/dSign)i /dSignI/dHa/dSSa/dSign)a/Panda /dKa/dSignI/dHa/dYa/dSign)u, /dPa/dSignI/dHa/dNa/dSignE /dMa/dHa/dSign)a/dJa/dNa/dKa /dSa/dWha/dTta/dSign)a /dPa/dSignU/dRa/dNa/dSign)a \n/dKa/dRa/dJa/dSign)a /d)a/dPa/dSa /dKa/d)!agraha /dPa/dSignE/dTa/dSign)i /dTa/dWa /d)a/dPha/dSign)a /dSignI/dHa/dSSa/dSign)a /dLa/dSignE/dTa/Panda  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dO /dKa/dHa/dSign)i /dAha/dLa /dJa/dSignE /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /d)/dPa/dNa/dSign)a /dSa/dSign)a/dRa /d)a /dPa/dTNa/dSignIi/dKa /dWa/dSignE/dMa/dSign)a/dRa/dSignIi/dMa/dSignE \n/dSa/dWha/dTta/dSign)a /dKa/dRa/dJa/dSign)a /dU/dTtha/dSign)u/dNa/dSignE /dSignI.M/dAha/d)i, /dTa/dKha/dNa /dTa/dAandrabindu /dO/dI /dKa/dRa/dJa/dSign)a/dKa \n/dWha/dSign)a/dRa /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa /dU/dTtha/dWa/dE /dPa/dPddha/dTa /dNa/dSignE/Panda  \n \n/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa-  /dHa/dSignE /dWa/dSignE/dSa/dSignIi /dLa/dWa/dRa-/dLa/dWa/dRa /dNa/dSignI/dHa /dKa/dRa_dSignUu/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa /dO/dKa/dRa/dSign)a/dSa/dAandrabindu \n/dPa/dSignO/dSTa/dSignIi /d)/dSignI.M/dAha /dTa/dAandrabindu/dE /dO/dKa/dRa/dSign)a /dSignI/dPa/dSa/dSa/dAandrabindu /dWa/dJa/dSign)i /dSignI.M/dAha/d)i/Panda /dKha/dSignU/dSignI.M/dLa \n/dKa/d)!agraha /dKha/dSignE/dLa/dSign)a/dU /dNa/dSignE/Panda  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dIi /dSignI.M/dMa/dLa/dSign)a/dNa/dWa/dLa/dSign)a /dGa/dPPa /dNa/dSignI/dHa /dWha/dSignE/dLa/Panda /dE/dNa/dSign)a/dMa/dSignE /dPa/dSignU/dNa/dSignUu /dWha/dSignAandraO/d)nus!ara/dI/dMa/dSignE \n/dLa/dPddha/dSign)a/dI-/dJha/dGa/dPddha/dSign)a /dWha/d)!agraha /dJa/dSign)a/dE/dTa/Panda  \n \n/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa-  /dHa/dMa/dRa/dSign)a/dSa/dAandrabindu /dLa/dPddha/dSign)a/dI /dKa/dRa/dTa/Panda /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dSa/dSignO/dJha/dSign)a/dMa/dSignE /dE/dHa/dSignE/dNa /dGa/dPPa /dWa/dJa/dTa \n/dTa/dAandrabindu /dSa/dSign)a/dRa/dKa/dSignE/dAandrabindu /dKha/dSignUu/dNa /dKa/d)!agraha /dPa/dSignE/dWa/dI/Panda /dPa/dSignE/dKha/dSign)i /dAha/dSignIi.M- /dJa/dSignE /dKa/dSignE /d)a/dWa/dSign)i /dAha/dSign)i, \n/dO/dKa/dRa/dSign)a /dSignI/dPa/dSa/dSa/dAandrabindu/Panda /dJa/dSignE /dE/dTa/dSign)i /dTa/dSignE/dKa/dRa/dSignO /dAha/dSignO/dPddha/dWa/dSign)i /dNa/dSignI/dHa/Panda  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a- /dIi/dMa/dSign)a/dNa-/dPha/dRa/dMa /dSa/dWha /dKha/dTa/dMa /dKa/d)!agraha /dPa/dSignE/dWa/dI?     \n \n26//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa-  /dI/dHa, /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dIi/dMa/dSign)a/dNa-/dPha/dRa/dMa /dSignI.M/dSa/dKha/dWa/dSign)i /dAha/dSign)i/dTha/Panda /d)/dPa/dNa/dSign)a /dWha/dSign)a/dI/dKa/dSignE/dAandrabindu \n/dPa/dSha/dSign)a /dSignI/dWa/dGa/dSign)a/dSignI/dPddha /dKa/d)!agraha /dWha/dGa/dSign)a /dPa/dSignE/dLa/dSignI.W/dKha/dNa /dSa/dSignE /dMa/dNa /dNa/dSignI/dHa /dAha/dSign)i/dNa/Panda  \n \n(/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa /dPha/dSign)a/dSignI/dNa /dKa/d)!agraha /dSignI/dVa/dPa/dSign)a /dWha/d)!agraha /dJa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)   \n \n/dSa/dSignIi/dNa /dPda/dRakar/dSignAandraO/dPa/Panda \n     \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/27 \n \n/dPa/dSignO/dSa/dRa /dPa_dSignV–calicR/dShYa-  \n/dSTha/dSign)a/dNa : /dGa/dSign)a/dMa/dKa /dAa/dSign)u/dWa/dSignI/dTta/dYa/dSign)a/dPa/dRa /dAa/dSign)a/dHa/dKa /dPa/dSignO/dKa/dSign)a/dNa/Panda  \n \n(/dWha/dSignU/dNa/dSignE/dSa/dRa , /dKa/dMa/dLa/dSignE/dSha , /dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa , /d)a/dRa /dSignI/dKa/dAha/dSignU /dGRa/dSign)a/dMa/dSignIi/dNna /dSa/dWha \n/dAa/dSign)a/dHa/dKa  /dPa/dSignO/dKa/dSign)a/dNa/dPa/dRa /dWa/dSign)i/dSa/dLa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n(/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a /dSa/d)nus!ara/dGa/dSignE /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu /d)/dWa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a-   (/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu/dKa/dSignE/dAandrabindu /dHa/dSign)a/dTha/dSa/dAandrabindu /dJha/dSignO/dRa/dSign)a /dLa/dSign)i/dTa)  \n/d)/dPa/dNa/dSign)a /dGa/dSign)a/dMa/dPa/dRa /d)a/dSignI/dWa /dGa/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dSignI/dPa/dYa/dSign)a/dSa/dLa /dAha/dSignIi.M, \n/dPa/dSignI/dHa/dNa/dSignE /dKa/dLa/dPa/dRa /dJa/dSign)a /dKa/d)!agraha /dPa/dSign)a/dSignI/dNa /dPa/dSignIi /dSignI.M/dLa/d), /dTa/dWa /dGha/dRa /dSignI/dPa/dSa \n/dJa/dSign)a/dE/dWa/Panda  \n(/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu /dPa/dSign)a/dSignI/dNa /dSignI/dPa/dWa/dSign)i/dLa/dSignE /dJa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dWha/dSignU/dNa/dSa/dSignE/dRa-  /dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a, /dO /dKa/dSignE /dAha/dSignIi.M /dYa/dSign)u?  \n \n/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a-  /dNa/dSignI/dHa /dSignI.M/dAa/dNHa/dLa/dHa/dKa/Panda /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dWha/dSign)a/dE /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu /dSignI.M/dAha/d)i/Panda  \n \n(/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dNa/dSign)a/dMa /dSa/dSignU/dSignI/dNa/dTa/dSignE /dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa /dLa/dGa/dMa/dSignE /d)a/dSignI/dWa /dTtha/dSign)a/dRha \n/dWha/d)!agraha /dJa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)     \n \n28//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n/dWha/dSignU/dNa/dSignE/dSa/dRa-  /dE/dKa/dRa /dTa/dAandrabindu /dAa/dSignE/dHa/dRa/dSignE /dPa/dSignO/dSa/dRa /dRa/d)nus!ara/dGa /dWha/d)!agraha /dGa/dSignE/dLa/dI/Panda  \n/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a-  /dHa/dAandrabindu, /dKa/dHa/dSign)i /dAha/dSign)i/dLa/dSign)i /dJa/dSignE /dPa/dSignUu /dWa/dSignI.N/dRa/dSa /dPa/dSignI/dHa/dNa/dSignE /dWa/dSa /dE/dKSa/dSignIi/dPda/dSignE/dNTta/dMa/dSignE \n/dGha/dSign)a/dYa/dLa /dWha/d)!agraha /dGa/dSignE/dLa /dAha/dLa/Panda /dMa/dSignU/dHa/dSignE/dAandrabindu/dMa/dSignE /dWa/dSignE/dSa/dSignIi /dAa/dSignO/dTta /dLa/dGa/dLa/dSign)i /dTa/dAandrabindu/dE \n/dE/dNa/dSign)a /dWha/d)!agraha /dGa/dSignE/dLa/dI/Panda  \n \n/dWha/dSignU/dNa/dSignE/dSa/dRa-  /dIi /dTa/dAandrabindu /d)a/dTtha-/dPa/dSa /dWa/dSignI.N/dRa/dSa /dPa/dSignI/dHa/dNa/dSignE /dSignI/dNa/dPa/dTTa/dSign)a /dWha/d)!agraha /dGa/dSignE/dLa /dAha/dSignE/dLa/dE/Panda \n/dPha/dSignE /dRa /dKa/dSignE/dNa/dSign)a /d)a/dSignI/dWa /dGa/dSignE/dLa/Panda  \n \n/dKa/dMa/dLa/dSignE/dSha-  /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa/dSignE/dAandrabindu /dKa/dSignE/dTa/dE /dWha/dSignE/dAandrabindu/dTta /dWha/d)!agraha /dGa/dSignE/dLa?  \n \n/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a-  /dWha/dSignO/dRa/dMa/dSignE /dPa/dSignUu/dPha /dWa/dSignE/dAa /dKa/d)!agraha /d)a/dWa/dSign)i /dAha/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda /dIi /dTta/dSignIi/dSa/dNa /dLa/dGa /dRa/dSTa/dSign)a \n/dKa/dSign)a/dTa/dMa/dSignE /dTtha/dSign)a/dRha /dWha/d)!agraha /dKa/d)!agraha /d)/dPa/dNa/dSign)a /dGa/dSign)a/dMa /dSignI/dPa/dSa /dTa/dSign)a/dKa/dSign)i /dAha/dLa/Panda \n/dHa/dMa/dRa/dSign)a /dPa/dSignE/dKha/dTa/dSignE /dPa/dE/dRa /dAha/dSign)a/dSignI/dNa /dKa/d)!agraha /dKa/dSign)a/dNa/dE /dLa/dGa/dLa/Panda /dPa/dSignI/dHa/dNa/dSignE /dTa/dAandrabindu \n/dHa/dMa/dHa_dSignUu/dAandrabindu /d)/dKa/dWa/dKa/dSign)a /dGa/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda /dMa/dSignU/dPa/dSign)a /dPa/dSign)i/dAha/dLa/dSign)a /dSa/dWha /dGa/dPPa /dKa/dHa/dLa/dKa \n/dTa/dWa /dSignI.M/dAa/dNHa /dGa/dSignE/dSignI.M/dLa/d)i/Panda  \n \n/dKa/dMa/dLa/dSignE/dSha-  /dIi /dWa/dSign)u/dKa /dTa/dAandrabindu /dNa/dSignI/dHa /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dPha/dSignE /dRa /dE/dKa/dRa/dSign)a /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu /dSignI/dKa/dE /dKa/dHa/dSign)i \n/dSignI.M/dAha/d)i?  \n \n/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a-  /dNa/dSign)a/dMa /dTa/dAandrabindu /dE/dKa/dRa /dJa/dGa/dSignUu /dSignI.M/dAha/d)i/Panda /dMa/dSignU/dPa/dSign)a /dIi /dWa/dAa/dPa/dNa/dSignE/dSa/dAandrabindu /dKa/dNa/dSignIi \n/dMa/dSignI/dTa/dSignI.M/dAha/dNNa/dSignUu /dJa/dKa/dSignAandraO/d)nus!ara /dKa/dRa/dSign)i /dAha/dSignE/dLa/dSign)i, /dJa/dSignE /dKa/dSign)a/dJa /dKa/dRa/dSign)i /dSa/dSignE /dKa/dSignI.N/dRa/dTa/dSignE /dRa/dSignI/dHa \n/dJa/dSign)a/dI/Panda /dNa/dSignI/dHa /dKa/dSignO/dNa/dSignO /dKa/dSign)a/dJa /dRa/dHa/dSign)i /dTa/dAandrabindu /dAa/dSignU/dPPa/dSignIi /dLa/dSign)a/dSignI.M/dPha /dKa/d)!agraha /dWa/dSign)i/dSa    \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/29 \n/dJa/dSign)a/dE /d)a /dGha/dNTta/dSignO /dWa/dJa/dWa/dSignE /dNa/dSignE /dKa/dRa/dE, /dTa/dAandrabindu/dE /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu /dNa/dSign)a/dMa /dPa/dSignI/dPddha \n/dGa/dSignE/dLa/dI/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dWa/dSign)a/dHa/dRa/dSa/dAandrabindu /d)a/dE/dLa /dAha/dSignIi.M /dTa/dAandrabindu/dE /dNa/dSignI/dHa /dWa/dSignU/dJha/dLa \n/d)/dSignI.M/dAha/Panda  \n (/dHa/dSign)a/dTha-/dMa/dSignU/dAandrabindu/dHa /dPa/dSignO/dAha/dSign)i/dTa /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu /d)a/dWa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dWa/dSignE/dRa/dSign)a-/dWa/dSignE/dRa/dSignIi \n/dSa/dWha/dKa/dSignE/dAandrabindu /dGa/dSignO/dPddha /dLa/dSign)a/dSignI/dGa, /dKa/dLa /dJa/dSignO/dPddha/dNa/dSignE /dTtha/dSign)a/dRha /dHa/dSignO/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu -  /dYa/dSign)u /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a, /dYa/dSign)u /dWha/dSign)i/dYa/dSign)a, /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dSa/dWha/dKa /dWa/dPddha /dMa/dNa /dPa/dPddha/dSign)i /dAha/dLa/Panda \n/dMa/dSign)a/dI/dKa /dMa/dNa /dPa/dSignI/dPddha/dTa/dSignE /d)/dSa/dGa/dRa/dMa/dSignE /dKha/dSignUu/dWa /dKa/dSign)a/dNa/dSign)i /dAha/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda /dNa/dSignI/dHa \n/dRa/dHa/dLa /dGa/dSignE/dLa /dTa/dAandrabindu /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dSa/dWha/dKa /dPa/dRa/dSha/dNa /dKa/dRa/dSign)i/dLa/dSignE /dAa/dSignI.M/dLa /dE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda  \n \n/dKa/dMa/dLa/dSignE/dSha-  /dHa/dSign)u /dE/dTa/dSignE/dKa /dSignI/dPa/dNa/dSa/dAandrabindu /dKa/dSignE/dTa/dE /dAha/dSignE/dLa/dHa/dKa?  \n \n/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu -  /dWha/dSignE/dTta /dGa/dSignE/dLa /dAha/dLa/dSign)a /dE/dKa /dSa/dNTa /dWha/dGa/dVa/dSign)a/dNa/Panda /dHa_dSignU/dNa/dKa/dSignE /dSa/dSignE/dVa/dSign)a-\n/dTta/dHa/dLa/dMa/dSignE /dSa/dMa/dE /dKa/dSign)a/dTta/dE /dLa/dGa/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda  \n \n/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa-  /d)a/dWa /d)i/dTtha/dSign)a/dMa /dRa/dHa/dWa/dHa/dKa /d)a/dSignI/dKa /dPha/dSignE /dRa /dAa/dSignI.M/dLa /dJa/dSignE/dWa/dHa/dKa?  \n \n/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu -  /dE/dLa/dSign)u/d)nus!ara /dTa/dAandrabindu /dWha/dSign)i/dYa/dSign)a/dSa/dAandrabindu /dWha/dSignE/dAandrabindu/dTta /dKa/dRa/dSign)i/dLa/dSignE/Panda /dO /dJa/dAandrabindu /dRa/dSign)a/dSignI.W/dKha /dLa/dSignE/dTa/dSign)a /dTa/dAandrabindu /dRa/dSignI/dHa \n/dJa/dSign)a/dE/dWa/Panda  \n \n/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa-  /dHa/dAandrabindu /dKa/dHa/dSign)i /dTa/dAandrabindu /dAha/dHa/dKa /dTtha/dSignIi/dKa/dSignE/Panda /dO /dTa/dAandrabindu /dWa/dSignU/dJha/dHa/dKa /dRa/dSign)a/dVa/dNna/dSignE /dSignI.M/dAha/d)a/Panda \n/dSa/dMa/dSign)a/dJa/dSignO/dMa/dSignE /dSa/dWha/dSa/dAandrabindu /d)/dLa/dGa/dSignE /dRa/dHa/dSign)i /dAha/dSign)i/dTha/Panda /dKa/dSignE/dKa/dRa/dSignO /dWa/dSign)a/dTa /dSa/dSignU/dNa/dTa \n/dTha/dSignO/dPddha/dSignE/Panda     \n \n30//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n/dWha/dSignU/dNa/dSignE/dSa/dRa-  /dO/dI /dWa/dSignE/dRa /dRa_dSignUu/dPa/dSign)i/d)a /dAa/dSignO/dRa/dSign)u/dNa/dSignE /dRa/dHa/dSign)i /dO/dKa/dRa/dSignE /dSa/dSign)a/dRa /d)a /dMa/dSign)a/dSignI.N/dRa-/dPa/dSignIi/dTta \n/dKa/d)!agraha /dWa/dSign)u/dKa/dSign)a/dKa/dSignE/dAandrabindu /dGa/dSign)a/dMa/dSa/dAandrabindu /dWha/dGa/dSign)a /dPa/dSignE/dLa/dKa/dSign)i/Panda /dLa/dSignO/dKa /dKa/dHa/dSign)i/dTa-/dKa/dHa/dSign)i/dTa \n/dTha/dSignE/dTha/dRa /dWha/d)!agraha /dGa/dSignE/dLa /dMa/dSignU/dPa/dSign)a /dO /dKa/dSignE/dKa/dRa/dSignO /dWa/dSign)a/dTa /dNa/dI /dMa/dSign)a/dNa/dLa/dKa/Panda  \n \n(/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dPa/dTNa/dSignIi /dSignI.M/dAha/dTta/dKa/dSignIi.W/dVa/dSign)a/dLa/dSignIi /dO/dHa/dSignIi /dWa/dSign)a/dTta/dSignE /dJa/dSign)a \n/dRa/dHa/dLa /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dO/dKa/dRa/dSign)a/dPa/dRa /dSa/dWa/dHa/dKa /dNa/dJa/dSign)i/dRa /dPa/dPddha/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa-  /dHa/dSignE /dYa/dSign)u, /dSignI.M/dAha/dTta/dKa/dSignIi.W/dVa/dSign)a/dLa/dSignIi /dGha/dRa /dSignI/dPa/dSa /dJa/dSign)a /dRa/dHa/dLa /dAha/dI/Panda /dKa/dSignI/dHa \n/dSignI/dPa/dYa/dSign)u /dNa/dSignE /dJa/dSignE /dTa/dSignO/dHa/dRa /dHa/dSignE/dRa/dSignE/dLa/dHa/dSign)a /dSignI/dPa/d)/dRa /d)a/dSignI/dWa /dGa/dSignE/dLa/dSign)u/Panda /d)/dAandrabindu/dGa/dNa/dSign)a \n/dNa/dSignE/dNa/dSignE /dJa/dSignE/dTa/dI/Panda  \n \n/dWha/dSignU/dNa/dSignE/dSa/dRa-  /dHa/dAandrabindu /dYa/dSign)u, /dTtha/dSignIi/dKa/dSignE /dKa/dHa/dSign)i /dSignI.M/dAha/d)i/Panda /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dPa/dTNa/dSignIi \n/dSignI.M/dAha/dTta/dKa/dSignIi.W/dVa/dSign)a/dLa/dSignIi/dE /dSignI.M/dAha/d)i/Panda  \n \n(/dSignI.M/dAha/dTta/dKa/dSignIi.W/dVa/dSign)a/dLa/dSignIi /dMa/dSignU/dAandrabindu/dHa /dGha/dSignU/dMa/dSign)a /dKa/d)!agraha /dPa/dSignE/dKha/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha /d)a /dTa/dSignE/dJa/dSignIi/dSa/dAandrabindu \n/dSignI/dVa/dPa/dSign)a /dWha/d)!agraha /dJa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa-  /dTa/dKha/dSign)i/dNa/dSa/dAandrabindu /dKa/dHa/dSign)i /dAha/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara /dTa/dAandrabindu /dSa/dSignU/dNa/dWa/dSignE /dNa/dSignE /dKa/dSignE/dSignI.M/dLa/d)i/Panda  \n \n/dWha/dSignU/dNa/dSignE/dSa/dRa-  /d)a/dWa /dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a/dKa/dSignE/dAandrabindu /dNa/dSignE/dNa/dSignE /dJa/dSign)a/dE /dPa/dPddha/dTa/dSign)i/Panda  \n    \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/31 \n/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a-  /dO /dWa/dSign)a/dGha /dSignI.M/dAha/d)i /dJa/dSignE /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dKha/dSign)a /dLa/dSignE/dTa/dI/Panda /dAa/dLa/dSignUu, /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu , \n/d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa/dSignE/dAandrabindu /d)/dAandrabindu/dGa/dNa/dSign)a /dPa/dHa_dSignU/dAandrabindu/dAa/dSign)a /dPa/dI /dAha/dSignIi.M/Panda  \n(/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a/dKa/dSignE/dAandrabindu /dSa/d)nus!ara/dGa/dSignE /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu /dPRa/dSTha/dSign)a/dNa /dKa/dRa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda \n/dPa/dSign)a/dAha/dSignUu /dSa/dAandrabindu /dSa/dWha /dSignI/dVa/dPa/dSign)a /dWha/d)!agraha /dJa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dSa/dSignIi/dNa /dPda/dRakar/dSignAandraO/dPa/Panda \n \n     \n \n32//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n/dTa/dSignE/dSa/dRa /dPa_dSignV–calicR/dShYa-  \n \n/dSTha/dSign)a/dNa - /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dPa/dRa/dWa/dJJa/dSign)a/Panda  \n(/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a /dPa/dSignU/d)a/dSignI.N/dRa/dPa/dRa /dWa/dSign)i/dSa/dLa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n \n/dSignI.M/dAha/dTta/dKa/dSignIi.W/dVa/dSign)a/dLa/dSignIi-  /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dPa/dSignU/d)a/dSignI.N/dRa/dPa/dRa /dWa/dSign)i/dSa/dLa /dSignI.M/dAha/d)i /d)a /dO/dNa/dE /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dPa/dRa /dKa/dSign)a/dLa \n/dWa/dSignI.N/dRa/dSa /dRa/dHa/dLa /d)/dSignI.M/dAha/Panda  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dKa/dSignIi.W /dWha/dSignE/dLa/dSign)i? /dKa/dSignE/dTa/dE /dKa/dSign)a/dLa /dWa/dSignI.N/dRa/dSa /dRa/dHa/dLa /dAha/dI?  \n \n/dSignI.M/dAha/dTta/dKa/dSignIi.W/dVa/dSign)a/dLa/dSignIi-  /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa /dHa/dSignE/dRa/dSignE/dLa/dHa/dSign)a /dWha/dSign)a/dE /dWha/dSignE/dTta /dGa/dSignE/dLa/Panda /dAa/dSign)a/dHa/dKa /dPa/dSignO/dKa/dSign)a/dNa/dPa/dRa \n/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a /d)a /dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa /dWha/dSign)i/dYa/dSign)a/dKa /dSa/d)nus!ara/dGa /dPha/dSignU /dSa/dRa/dSign)a/dHa/dSign)i/dTta \n/dKa/dRa/dSign)i/dE/Panda  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /d)/dAandrabindu/dE, /dIi /dKa/dSignE/dNa/dSign)a /dWha/dSignE/dLa/dI!  \n \n/dSignI.M/dAha/dTta/dKa/dSignIi.W/dVa/dSign)a/dLa/dSignIi-  /d)/dSignI/dHa/dNa/dSign)a /dGha/dRa/dMa/dSignE /dGha/dSignE)nus!ara/dSignI.M/dSa/dYa/dSign)a /dKa/d)!agraha /dPa/dPddha/dLa /dRa/dHa_dSignUu /d)a /dPa/dSignE/dKha/dSign)i/dTa \n/dRa/dSignI/dHa/dYa/dSign)u/Panda /dSa/dWha /dSa/dMPa/dSign)i/dTa /dWa/dSignAandraO/d)nus!ara/dSignI/dTta /dKa/d)!agraha /dWa/dSignE/dAa-/dSignI/dWa/dKa/dSign)i/dNa /dPa/dSignE/dTa/Panda  \n    \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/33 \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dHa/dMa /dWa/dSignU/dJha/dSign)i /dSignI.M/dAha/d)i/Panda /dSa/dWha/dTta/dSign)a /dKha/dSignE/dLa/dSign)a /dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa/dMa/dSign)a/dKa /dLa/dGa/dSign)u/dLa \n/dSignI.M/dAha/d)i/Panda /d)/dKha/dSign)i/dNa/dSignE /dTa/dAandrabindu /dHa/dMa/dRa/dSign)a/dSa/dAandrabindu /dWa/dKa/dTta/dSignE)nus!ara/dTta/dSignIi /dKa/dSignE/dLa/dKa/Panda /dO/dNa/dE \n/dKha/dSignE/dLa/dSign)a /dLa/dGa/dSign)u/dNa/dSignE /dAha/dLa/Panda  \n \n/dSignI.M/dAha/dTta/dKa/dSignIi.W/dVa/dSign)a/dLa/dSignIi-  /dKa/dHa/dSign)i/dTa /dRa/dHa/dSign)i /dAha/dSignIi.M /dTa/dAandrabindu /dWa/dSign)a/dTa/dSignE /dNa/dSignE /dWa/dSignU/dJha/dSign)i/dTa /dRa/dHa/dSign)i /dSignI.M/dAha/d)i/Panda /dSa/dWha /dPa/dSignU/dShMa/dNa/dSignIi \n/dKa/d)!agraha /dRa/dHa/dLa /d)/dSignI.M/dAha, /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dSa/dAandrabindu/Panda  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /d)/dAAha/dSign)a, /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu /dSignI.M/dSa/dSignI.N/dRa/dPha /dMa/dSign)a/dE/dKa/dSignE/dAandrabindu /dSa/dMHa/dSign)a/dRa/dNa/dSignE /dRa/dHa/dWa/Panda /dNa/dSignI/dHa \n/dHa/dSignO/dI/dE /dTa/dAandrabindu /dO/dKa/dRa/dSign)a /dKa/dSignE/dTa/dSign)u /dPa/dSignE/dSign)a/dSa/dRa/dTtha/dSign)a/dMa /dPa/dTtha/dSign)a /dSignI/dPa/dYa/dSign)u/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu \n/d)/dPa/dNa/dSign)a /dWha/dSign)a/dE/dKa/dSignE/dAandrabindu /dKa/dSignI/dHa/dYa/dSign)u /dTa/dSign)i/dYa/dSign)a/dRa /dRa/dHa/dSign)i/dLa/dSignE /d)a /dHa/dMa/dRa /dLa/dSign)a/dTtha/dSignIi /dNa/dSignE/dNa/dSignE \n/d)a/dU/Panda /dPa/dSignI/dHa/dNa/dSignE /dSa/dSignO/dJha/dSign)a /dTa/dAandrabindu /d)a/dWa/dE /dSignI/dPa/dYa/dSign)u/Panda  \n \n(/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a /dSa/d)nus!ara/dGa/dSignE /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu /dKa /dPRa/dVa/dSignE/dSha/Panda)  \n \n/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a-  /dYa/dSign)u, /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu /dTta/dSignIi/dSha/dNa/dPa/dRa /dWha/dSignE/dTta/dLa/Panda /dWa/dSign)a/dTta/dPa/dRa /dTtha/dSign)a/dRha /dWha/d)!agraha \n/dKa/d)!agraha /d)/dPa/dNa/dSignE /dTta/dSignO/dLa /dSignI/dPa/dSa /dTa/dKa/dSign)i /dAha/dLa/Panda /dSa/d)nus!ara/dGa/dSignE /dNa/dSignE/dNa/dSignE /dE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda  \n  \n(/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu /dGa/dSignO/dPddha /dLa/dGa/dWa/dSign)a/dKa /dLa/dSignE/dLa /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a /dSignI/dPa/dSa /dWa/dRha/dSign)i/dTa \n/d)/dSignI.M/dAha/Panda /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu/dKa/dSignE/dAandrabindu /dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a /dTtha/dSignE/dLa /dPa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dLa/dGa/dMa/dSignE /dSa/dAandrabindu /dHa/dTta/Panda /dWha/dSign)a/dGa /d)i/dTtha/dSign)a/dMa/dSa/dAandrabindu/Panda    \n \n/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu -  /dWha/dSign)i/dYa/dSign)a/d)!agraha/d)!agraha/Panda /dHa/dMa /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu /dAha/dSignIi.M/Panda     \n \n34//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dPha/dSignE /dRa /dAa/dSignU/dPa, /dWha/dSign)a/dI/dKa /dNa/dSign)a/dMa /dNa/dSignI/dHa/dLa/dSignE/Panda /dHa/dMa /dSa/dWha/dTta/dSign)a /dAha/dLa-/dPRa/dPa/d)nus!ara/dAa \n/dWa/dSignU/dJha/dSign)i /dSignI.M/dAha/d)i/Panda /dPa/dSignU/dShMa/dNa /dSa/dWha /dSignI.M/dMa/dSignI.M/dLa /dKa/d)!agraha /dKha/dSignE/dLa/dSign)a /dLa/dGa/dSign)u/dNa/dSignE \n/d)/dSignI.M/dAha/Panda /dHa/dMa/dRa /dWha/dSign)a/dE /dTa/dAandrabindu /dKa/dSignI/dHa/dYa/dSign)a /dNa/dSignE /dMa/dSignI.N/dRa /dGa/dSignE/dLa/Panda  \n \n/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu -  /dE/dHa/dSignE/dNa /dWa/dSign)a/dTa /dNa/dSignI/dHa /dWa/dSign)a/dJa/dSignUu /dYa/dSign)u /dWha/dSign)i/dYa/dSign)a/Panda /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa /dWa/dPddha /dYa/dSign)a/dSignI/dPa \n/d)a/dWa/dSign)i /dAha/dLa/Panda /dMa/dSign)a/dI/dKa /dMa/dSignO/dNa /dPa/dSignI/dPddha/dTa/dSignE /dKa/dLa/dSignE/dJa/dSign)a/dMa/dSignE /dSa/dSign)a/dSignI.W/dNHa /dMa/dSign)a/dRa/dE \n/dLa/dGa/dSign)i /dAha/dLa/Panda /dTa/dAandrabindu/dE /dWha/dSignE/dAandrabindu/dTta /dKa/dRa/dSign)i/dLa/dSignE /d)a/dSignI/dWa /dGa/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda  \n \n(/dE/dKa/dSign)a-/dE/dKa/dSignIi.W /dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa, /dKa/dMa/dLa/dSignE/dSha, /dWha/dSignU/dNa/dSignE/dSa/dRa /d)a/dSignI/dWa /dJa/dSign)a/dI/dTa \n/d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dRa/dSignE /dPha/dSignO/dKha/dSignE/dWa/dSign)a/dJa, /dHa/dMa /dSa/dWha/dTta/dSign)a /dWa/dSignU/dJha/dSign)i /dSignI.M/dAha/dYa/dSign)u/Panda /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dSa/dMPa/dSign)i/dTa/dKa/dSignE/dAandrabindu \n/dWa/dSignAandraO/d)nus!ara/dTta/dSign)i/dLa/dSignE /dTa/dSignO/dRa/dSign)a /dLa/dSign)a/dO/dLa /dGa/dSignE/dLa/dSign)u/Panda /dTa/dSignUu/dAandrabindu /dHa/dMa/dRa /dWha/dSign)a/dE /dNa/dSignI/dHa \n/dWa/dRa/dRa_dSignUu/dSignI/dPa/dYa/dSign)a /dAha/dSignE/dAandrabindu/Panda /dKa/dHa/dSign)i /dSignI.M/dAha/dYa/dSign)u, /dWha/dSign)a/dSignI/dGa /dJa/dSignO /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dSa/dSignO/dJha/dSign)a/dSa/dAandrabindu/Panda  \n \n/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a-  /dHa/dSignE /dYa/dSign)u /dLa/dSign)a/dKha/dSignO/dJa/dSignIi, /dSa/dSignU/dNa/dSignUu /dIi /d)/dHa/dSignIi/d)nus!ara/dKa /dWha/dSign)a/dE /dAha/dSignIi.M/Panda /dPa/dSign)i/dAha/dLa/dSign)a /dGa/dPPa \n/d)a /dGa/dSign)a/dMa/dKa /dSignI/dWa/dTa/dLa/dSign)a/dHa/dSign)a /dGha/dTta/dNa/dSign)a /dSa/dWha/dKa /dWa/dSign)a/dRa/dSignE/dMa/dSignE /dPa/dSignU/dSignI.M/dAha \n/dSignI.M/dLa/dYa/dSign)u/Panda /d)/dPa/dNa/dSignE /dPa/dTa/dSign)a /dLa/dSign)a/dSignI/dGa /dJa/dSign)a/dE/dTa/Panda /dIi /dTa/dAandrabindu /dE/dKSa/dSignIi/dPda/dSignE/dNTta/dKa \n/dKa/dSign)a/dRa/dNna/dSignE /dAa/dSignE/dHa/dRa/dSign)a /dKa/dNa/dSignIi /dWa/dPa/dLa/dLa /dAha/dI/Panda  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dSignI.M/dSa/dKha/dWa/dSign)i /dAha/dSignIi.M /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/Panda /dPa/dSign)i/dAha/dLa/dSign)a /dSa/dWha /dWa/dSign)a/dTa /dWa/dSignU/dJha/dSign)a-/dSa/dSignU/dJha/dSign)a \n/dKa/d)!agraha /dE/dKa/dRa/dSign)a /dNa/dSign)a/dTta/dKa /dKa/dRa/dWa/dSign)a/dKa /dLa/dSignE/dLa /d)/dNa/dNa/dSignE /dSignI.M/dAha/d)i/Panda     \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/35 \n/dLa/dSignE/dTta/dRa_dSignUu /dKa/dSign)a/dKa/dSign)a-  /dHa/dMa/dRa/dSign)a/dPa/dRa /dJha/dSignUu/dTtha-/dPha/dSignUu /dSa/dKa /dPa/dSignO/dKha /dNa/dSignI/dHa /dLa/dGa/dSign)a/dU/Panda /dWha/dSign)a/dE /dAha/dSignIi.M \n/d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa /d)a /dWa/dSign)a/dTa /dSa/dSignU/dNa/dWa /dHa/dMa/Panda  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dPha/dSignE /dRa, /dWha/dSign)a/dE/dWa/dLa/dSign)a /dWa/dSign)a/dTa /dWa/dSignI.M/dJa/dTa/dSignE /dAha/dSignIi.M/Panda  \n \n/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu -  /dYa/dSign)u /dWha/dSign)i/dYa/dSign)a, /dRa_dSignUu/dPa/dSign)i/d)a /dAa/dSignO/dRa/dSign)u/dNa/dSignE /dRa/dHa/dSign)i /d)/dHa/dSign)a/dAandrabindu/dKa /dSa/dSign)a/dRa /d)a /dPa/dGa/dNa/dSignIi/dSa/dAandrabindu \n/dPa/dSign)a/dSignI/dGa /dKa/d)!agraha /dWha/dGa/dSign)a /dPa/dSignE/dSignI.M/dLa/d)i /dHa/dMa/dRa/dSign)a/Panda /dSa/dSignE/dHa/dSignO /dPa/dSign)a/dGa /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dPa/dSignE/dHa/dPa/dRa \n/d)/dKha/dNa/dSignIi /dTa/dKa /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dSignI/dWa/dSa/dWa/dSign)a/dSa /dNa/dI /dHa/dSignO/dI/dE /dTa/dAandrabindu /dPa/dSignE/dKha \n/dSignI.M/dLa/dYa/dSign)u/Panda  \n \n(/dPa/dSignE/dHa /dPa/dRa/dHa/dKa /dPa/dSign)a/dGa /dPa/dSignE/dKha/dWa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dPa/dSignE/dKha/dWa/dSign)i /dKa/dSignIi.W/Panda /dHa/dMa/dRa /dWha/dSign)a/dE /dMa/dSignI.N/dRa /dGa/dSignE/dLa/Panda /dO/dKa/dRa /d)/dSignI.W/dNTa/dMa \n/dSignI/dKRa/dYa/dSign)a-/dKa/dRa/dMa /dKa/d)!agraha /dPa/dSignE/dSignI.M/dLa/d)i/Panda  \n \n(/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a/dKa /dMa/dSign)a/dE /dPa/dSignU/dKha/dNa/dSignIi /dKa/dSign)a/dNa/dSign)i/dTa /dPRa/dVa/dSignE/dSha /dKa/dRa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha \n/d)a /dPa/dSign)u/dPddha /dKa/d)!agraha /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu/dSa/dAandrabindu /dSignI.M/dLa/dPa/dSign)i/dTta /dJa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dPa/dSignU/dKha/dNa/dSignIi-  /dRa/dSign)u /dWa/dSign)u/d)a, /dRa/dSign)u /dWa/dSign)u/d)a/d)!agraha/d)!agraha/d)!agraha/Panda /dE/dTa/dSignE /dSignI/dPa/dNa /dKa/dSignE/dTa/dE /dRa/dHa/dSignIi /dRa/dSign)u \n/dWa/dSign)u/d)a/Panda /dKa/dSignO/dNa-/dKa/dSignO/dNa /dPa/dSignE/dVa/dTa/dSign)a-/dSignI/dPa/dTa/dRa/dKa/dSignE/dAandrabindu /dKa/dSign)u/dWa/dLa/dSign)a /dKa/dSignE/dSignI.M/dLa/d)i /dRa/dSign)u \n/dWa/dSign)u/d)a/d)!agraha/d)!agraha/d)!agraha/Panda  \n(/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu /d)a /dPa/dSignU/dKha/dNa/dSignIi /dE/dKa-/dPa/dSignO/dSa/dRa/dSa/dAandrabindu /dGha/dSignE)nus!ara/dTta /dJa/dSignO/dSignI/dPddha /dKa/d)!agraha /dJa/dSign)a/dRa-\n/dWa/dSignE/dJa/dSign)a/dRa /dKa/dSign)a/dSignI/dNa /dRa/dHa/dLa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)     \n \n36//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu -  /dMa/dSign)a/dE /dGa/dSign)i /dMa/dSign)a/dE/d)!agraha/d)!agraha/d)!agraha/Panda /dTa/dSignO/dHa/dRa /dSa/dSignU/dRa/dTa/dSign)a /dKa/dSignI/dHa/dYa/dSignO /dNa/dSignE /dSignI/dWa/dSa/dRa/dSignI.M/dLa/dYa/dSign)u \n/dGa/dI/Panda /dRa/dSignI/dHa-/dRa/dSignI/dHa /dKa/dLa/dSignE/dJa/dSign)a/dMa/dSignE /dSa/dSign)a/dSignI.W/dNHa /dMa/dSign)a/dRa/dSign)i /dAha/dSignE/dLa/dSign)u/Panda /dTa/dSignO/dRa/dSign)a/dSa/dAandrabindu \n/dWha/dSignE/dAandrabindu/dTta /dKa/dRa/dSign)i/dLa/dSignE /d)a/dWa/dE /dPa/dPddha/dLa/dSign)u/Panda /dTa/dSignO/dRa/dSign)a/dSa/dAandrabindu /dSignI.M/dMa/dLa /dLa/dSignE/dSignI.M/dLa/dYa/dSign)u/Panda \n/d)a/dWa /dMa/dNa/dKa /dSa/dNTa/dSign)a/dPa /dMa/dSignE/dTta/dSign)a /dGa/dSignE/dLa/Panda  \n \n/dPa/dSignU/dKha/dNa/dSignIi-  /dNa/dSignI/dHa /dRa/dSign)u /dWa/dSign)u/d)a/Panda /d)a/dWa /dTa/dSignO/dRa/dSign)a /dKa/dSignE/dTa/dSign)u /dNa/dI /dJa/dSign)a/dE /dPa/dSignE/dWa/dSign)u /dRa/dSign)u \n/dWa/dSign)u/d)a/Panda  \n \n(/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a /dHa/dSign)a/dTha/dMa/dSignE /dLa/dSign)a/dTtha/dSignIi /dLa/dSign)i/dTa /dSignI.M/dAha/dTta/dKa/dSignIi.W/dVa/dSign)a/dLa/dSignIi/dKa/dSignE/dAandrabindu /dI/dSha/dSign)a/dRa/dSign)a \n/dKa/dRa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dLa/dKha/dPa/dSignI/dTa/dYa/dSign)a-  /dSignI.M/dAha/dTta/dKa/dSignIi.W/dVa/dSign)a/dLa/dSignIi, /dMa/dSign)a/dE/dKa/dSignE/dAandrabindu /d)i/dTtha/dSign)a/dMa/dSa/dAandrabindu /d)/dAandrabindu/dGa/dNa/dSign)a /dLa/d)!agraha /dJa/dSign)a/dU/Panda /dIi \n/dWa/dSignU/dSignI/dRha/dYa/dSign)a /dNa/dSign)a/dTta/dKa /dWa/dSignE/dSa/dSignIi /dKa/dRa/dSign)i/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda /dGha/dRa/dMa/dSignE /dWa/dNNa /dKa/d)!agraha /dKa/d)!agraha \n/dE/dKa/dRa/dSign)a /dMa/dSignU/dAandrabindu/dHa/dKa/dSignE/dAandrabindu /dTha/dSignU/dSignI/dPddha /dSignI/dPa/dYa/dSign)u/Panda /dPa/dSignE/dKha/dSign)i /dAha/dSignIi.M /dKa/dSignIi.W, /dE/dKa/dRa/dSign)a /dSignI.M/dGha/dSignI.M/dSa/dYa/dSign)a \n/dKa/d)!agraha /dLa/d)!agraha /dJa/dSign)a/dU/Panda /d)a /dLa/dGa/dSign)a/dU /dMa/dSignU/dKKa/dSign)a-/dTha/dPPa/dRa/Panda  \n \n(/dSignI.M/dAha/dTta/dKa/dSignIi.W/dVa/dSign)a/dLa/dSignIi /d)a/dGa/dSignUu /dWa/dSignI/dRha /dPa/dSignU/dKha/dNa/dSignIi/dKa/dSignE/dAandrabindu /dHa/dSign)a/dTha /dPa/dKa/dSign)i/dPddha \n/dSignI.M/dGha/dSignI.M/dSa/dYa/dSign)a/dWa/dSign)i/dTa /d)/dAandrabindu/dGa/dNa/dSign)a /dLa/d)!agraha /dJa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu -  (/dKa/dSign)a/dNa/dSign)i/dTa /dSVa/dRa/dMa/dSignE) /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dKa/dSign)a/dRa/dNna/dSignE /dMa/dSign)a/dE/dKa/dSignE/dAandrabindu /dNa/dSignI/dHa /dMa/dSign)a/dSignI.N/dRa/dYa/dSign)u/Panda \n/dHa/dMa /dJa/dSign)a /dRa/dHa/dLa /dAha/dSignIi.M/Panda /dPha/dSignE/dRa /dKa/dSignI/dHa/dYa/dSignO /dGha/dSignU/dSignI.M/dMa /dKa/d)!agraha /dE/dMa/dHa/dRa /dNa/dI \n/d)a/dE/dWa/Panda /d)a/dI/dSa/dAandrabindu /dHa/dMa/dRa /dWha/dSign)i/dYa/dSign)a/dRa/dSignIi/dKa /dSa/dMWa/dNPha /dTta/dSignU/dSignI/dTta /dGa/dSignE/dLa/Panda    \n \n/dRa/dSign)a/dJa/dPa/dSignE/dVa /dMa/dNnPda/dLa/37 \n(/dSignI/dVa/dPa/dSign)a /dWha/d)!agraha /dJa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha, /dMa/dSignU/dPa/dSign)a /dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa /dRa/dSignO/dKa/dSign)i/dTa \n/d)/dSignI.M/dAha/Panda)  \n \n/dPha/dSignU /dLa/dAa/dNa-  /dTa/dSignUu/dAandrabindu /dPha/dSignIi/dRa/dJa /dRa/dSign)a/dKha/dHa /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu/Panda /dE/dKa/dRa/dSignE /dMa/dJa/dSign)a/dLa /dSignI.M/dAha/d)i /dJa/dSignE /dIi \n/dWha/dSign)a/dI/dKa /dSignI/dHa/dSSa/dSign)a /dNa/dI /dPa/dSignE/dTa/dSign)i/Panda /dPa/dSignI.M/dLa/dVa/dSign)a/dRa/dSa/dAandrabindu /dWha/dGa/dSign)a /dPa/dSignE/dTa/dI/Panda \n/d)a/dSignI.W/dKha/dRa /dSa/dMa/dSign)a/dJa /dAha/dSign)i /d)a/dSignI/dKa /dNa/dSignI/dHa/Panda /d)/dKha/dSign)i/dNa/dSignE /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dU/dPa/dPa/dSignE/dSha \n/dPa/d)!agraha /dRa/dHa/dLa /dAha/dLa /d)a /d)/dPa/dNa/dSign)a /dWa/dSignE/dRa/dMa/dSignE /dSignI/dWa/dSa/dSign)i/dRa /dGa/dSignE/dLa/Panda  \n \n/dWa/dSign)u/dKa/dSignUu -  /dNa/dSignI/dHa /dYa/dSign)u, /d)a/dWa /dHa/dMa /dNa/dSignI/dHa /dRa/dHa/dWa/Panda /dHa/dMa /dSa/dMa/dSign)a/dJa/dKa/dSignE/dAandrabindu /dPa/dRa/dNa/dSign)a/dMa \n/dKa/dRa/dSign)i /dAha/dSignIi.M/Panda /dJa/dKha/dSign)i/dNa /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dWha/dSign)a/dE /dHa/dSignE/dRa/dSign)a /dGa/dSignE/dLa /dTa/dAandrabindu /dSa/dMPa/dSign)i/dTa /d)a \n/dSignI/dHa/dSSa/dSign)a /dLa/d)!agraha /dKa/d)!agraha /dKa/dSignIi.W /dKa/dRa/dWa/dSign)i/Panda /dHa/dMa /dTa/dAandrabindu /d)/dPa/dNa/dSign)a /dSa/dHa/dSignO/dPa/dRa/dSign)a/dKa/dSignE/dAandrabindu \n/dTa/dKa/dSign)i/dLa/dSignE /d)a/dE/dLa /dAha/dSignE/dLa/dSign)u/d)nus!ara/Panda /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dLa/dSignE/dLa /dSignI.M/dAa/dNTa/dSign)a /dNa/dSignI/dHa /dKa/dRa_dSignUu/Panda \n/dWa/dPddha/dKa/dSign)a /dPa/dRa/dWa/dSign)a/dRa /dHa/dMa/dRa/dSign)a /dLa/dSignE/dLa /dKha/dSignU/dGa/dLa /dAha/dI/Panda  \n/d)/dPa/dNa/dSign)a /dWha/d)!agraha /dGa/dSignE/dLa /dSa/dPa/dNa/dSign)a /dYa/dSign)u  \n/dPa/dRa/dSign)a/dYa/dSign)a /dWha/d)!agraha /dGa/dSignE/dLa /d)/dPa/dNa/dSign)a /dYa/dSign)u/Panda  \n(/dTa/dSignE/dJa/dSignIi/dSa/dAandrabindu /dWa/dSign)u/dKa/dSignUu/dKa /dPRa/dSTha/dSign)a/dNa/Panda)  \n(/dPa/dSignU/dKha/dNa/dSignIi /d)/dAandrabindu/dGa/dNa/dSign)a/dSa/dAandrabindu /dSignI.M/dAa/dSignI.M/dAa/dYa/dSign)a/dI/dTa /d)/dSignI.M/dAha/Panda  \n/dPa/dSignU/dKha/dNa/dSignIi/dKa /dSVa/dRa/dMa/dSignE-  /dWa/dSign)u/d)a /dRa/dSign)u/d)!agraha/d)!agraha/d)!agraha /dWa/dSign)u/d)a/d)!agraha/d)!agraha/d)!agraha/Panda  \n \n/dSa/dSignIi/dNa /dPda/dRakar/dSignAandraO/dPa/Panda \n/dSa/dMa/dSign)a/dPTa /Panda \n    \n \n38//dVa/dSign)a/dPa/dSa/dSignIi \n \n \n िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r  \n \n \n(c) 2004 -2018 . सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपाद काधीन। िवदेह- !थम मैिथली पाि#क ई-पि%का ISSN 2229-54 7X \nVIDEHAस4पादक: गजे78 ठाकुर।  सह-स4पादक: उमेश मंडल।  सहायक स4पादक: राम िव लास साहु, न7द िवलास राय, स7दीप कुमार साफी आ मुAाजी (मनोज कुमार \nकणD)।  स4पादक- नाटक-रंगमंच-चलिच%- बेचन ठाकुर। स4पादक- सूचना-स4पकD-समाद- पूनम मंडल। स4पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उJपल।  \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ!कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूणD उLरदाियJव लेखक गणक मMय छि7ह)editorial.staff.videha@gmail.com  क] मेल अटैचमे^टक \n_पम] .doc, .docx, .rtf वा .txt फॉमbटमे पठा सकै छिथ।  एतऽ !कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संfहकL लोकिनक लग मे रहति7ह, मा% एकर !थम \n!काशनक/ ि!ंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई-!काशन/ ि!ंट-!काशनक अिधकार ऐ ई-पि%काक] छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ \nलेल कोनो रॊयjटीक/ पािरkिमकक !ावधान नै छै। त] रॉयjटी क/ पािरkिमकक इlछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आfह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि#nत पिरचय आ \nअपन oकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा करैत छी। रचनाक  अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल !काशनक  हेतु िवदेह (पाि#क) ई पि%काक] \nदेल जा रहल अिछ। मेल !ाnत होयबाक बाद यथासंभव शीp ( सा त िदनक भीतर) एकर !काशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पि%काक] kीमित लqमी ठाकुर \nrारा मासक ०१ आ १५ ितिथक] ई !कािशत कएल जाइत अिछ।   \n  ","size_mb":0.55,"has_text":true},"Videha 264.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 264.pdf","name":"Videha 264.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ४ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११ मास  १३ २ अंक  २६ ४) \n \n \n'िवदेह ' २६ ४ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१८  (वषᭅ ११ मास  \n१३ २ अंक  २६ ४) \nऐ अंकमे अिछ:- \nगीतांजिल  झाᱧ  \n (रामदेव ᮧसाद म᭛डल ’झाᱧदार’) \n \n   \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/1 \n \n \n \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu \n  \n  \n \n \n2//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/3 \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu  \n \n \n \n \n \n/dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa ’ \n \n \n \n \n \n \n \n/dra/dgga/dAa/dSignci /drRa/dna/dSignta/dSha/dma   \n/dSignc/dma/dsa/dReph/dga/dSignci  \n  \n \n \n4//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n \n \n \n \nISBN : 978-93-87675-61-2  \n \n \n/dla/dSignta/dsa :  200/- (/dpha/dSignta. /dRa_dSignGu.)  \n/dSa/dAa/dSignta/dReph/dSignc(s/dlha/dna/dSignta/dRa ©  /dShRa/dSignci /dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’  \n/dra/dSignc/dba/dga /dSa /dtnusvara /dSna/dRa/dmna :  2018   \n \n/drRa/dna/dSignta/dSha/dna :  /dra/dgga/dAa/dSignci /drRa/dna/dSignta/dSha/dma   \n/dTa/dSignG/dga/dSa/dSignci /dpha/dAa/dma, /doa/dSignv./dv/dga./dma/dSignv/dba/dRa_dSignGu /dsa/dSignta/dua/dReph, /dAa/dSignta/dlda/dReph /dma /dtnusvara . 06, /dSignc/dma/dsa/dReph/dga/dSignci, /dSignc(s/doa/dga/dSignta- /dSa/dSignG/dra/dSigntu/dga,   \n/dSignc/dpa/dba/dSignta/dRa : 847452  \n \n/dAa/dSignv/dpa/dSa/dSignta/dc/dTta :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/dci-/dsa/dSignv/dga : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/dsa/dSignO/dpa/dSignta/dc/dga :  8539043668, 9931654742 \n   \n \n/dSignc/drRa/dmTta :  /dsa/dSignta/dma/dAa /dta/dTta/dReph, /dSignc/dma/dsa/dReph/dga/dSignci (/dSa/dSignG/dra/dSigntu/dga) \n/dta/dAa/dRa/dmna :  /dShRa/dSignci/dsa/dTa/dSignci /dra/dSignG/dma/dsa /dsa/dmnlda/dga, /dSignc/dma/dsa/dReph/dga/dSignci (/dSa/dSignG/dra/dSigntu/dga)  /dSignc/dpa/dba/dSignta/dRa : 847452   \n \nGATANJALI JHAROO  \nCollection of Geet and Jharoo by Sh. Ramdeo Prasad Mandal ‘Jharoodar’    \n \n/dti /dra/dSignO/dTha/dSignci/dna /dSa/dAa/dSignta/dReph/dSignc(s/dlha/dna/dSignta/dRa /dSa/dSignG/dRa/dSignc(s/dnSsa/dTa /dt/dSignc(s/daha/landa /dna/dSignta/daandrabindu/dra/dSignci/dRa/dSignta/dc/dTta /dlha/dSignta/dRa/dna /dShRa/dSignci /dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga \n‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’/dna /dSignc(s/dga/dSignc(T/dnha/dTa /dt/dma/dSignG/dsa/dSignc/dTa/dna /dSignc/dpa/dma/dSignta /dra/dSignO/dTha/dSignci/dna /dna/dSignO/dma/dSignO /dt/dtnusvara/dSha/dna /daha/dSignta/dLa/dSignta /drRa/dSignc/dTa /dv/dAa /dtnusvara  /dSignc(m/dRa/dna/dSignaandraO/dSignc/dlda/dtnusvara/dua \n/dSa/dSignc/dba/dTa /dc/dga/dSignv/dn(half /dTta/dRakar/dSignaandraO/dSignc/dma/dna /dt/dTha/dAa/dSignta /dLa/dSignta/dtnusvara/dSignc/dTRa /dna, /dna/dSignO/dma/dSignO /dsa/dSignta/dlhLa/dsa/dSa /daandrabindu  /dt/dTha/dAa/dSignta /domya/dSignta/dma/dna /dSa/dtnusvara /duRa/dba/dmna /dAa/dSignta \n/dra/dSignG/dma/drRa/dReph/dLa/dSignO/dua/dna /drRa/dmna/dSignta/dga/dSignci /dlAa/dSignta/dRa/dSignta /dna/dSignO/dma/dSignO /dRa_dSignGu/dra/dsa/dSignv /dra/dSignG/dma/dRa_dSignG/dTra/dSignta/dSignc/dla/dTa /dt/dTha/dAa/dSignta /dSa /dtnusvara /daa/dSignta/dSignc(m/dRa/dTa-/drRa/dSa/dSignta/dSignc(m/dRa/dTa /dma/dSignc/dba \n/dna/dv/dga /doa/dSignta /dSa/dna /dSignti /dTa /dt/dSignc(s/daha/landa \n   \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/5 \n  \n \n/dt/dma/dSignG/dnRa/dsa  \n \n/dua/dSignci/dTa : 1      7 \n/dua/dSignci/dTa : 2     8 \n/dua/dSignci/dTa : 3     10 \n/dua/dSignci/dTa : 4     12 \n/dua/dSignci/dTa : 5     13 \n/dua/dSignci/dTa : 6     15 \n/dua/dSignci/dTa : 7     16 \n/dua/dSignci/dTa : 8     18 \n/dua/dSignci/dTa : 9     19 \n/dua/dSignci/dTa : 10    20 \n/dua/dSignci/dTa : 11     21 \n/dua/dSignci/dTa : 12    23 \n/dua/dSignci/dTa : 13    25 \n/dua/dSignci/dTa : 14    26 \n/dua/dSignci/dTa : 15    27 \n/dua/dSignci/dTa : 16    29 \n/dua/dSignci/dTa : 17    30 \n/dua/dSignci/dTa : 18    32 \n/dua/dSignci/dTa : 19    34   \n \n \n6//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dua/dSignci/dTa : 20    35 \n/dua/dSignci/dTa : 21    37  \n/dua/dSignci/dTa : 22    38 \n/dSha/dSignta/dSa/dna /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /dsa/dba/dSignta /doha/dSignta/dRa_dSignGu  40 \n/dba/dna/dSignta/dRa /doha/dSignta/dRa_dSignGu    44 \n/dt/dSignc(s/dpha/dAa/dSignta/dla/dma /doha/dSignta/dRa_dSignGu    45 \n/dm(half /dLa/dSignta/dLa /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu   46 \n/dSignc/dma/dm(half /dlRa/dSignta/dSha/dma /doha/dSignta/dRa_dSignGu    54 \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu   56 \n/domya/dSignta/dma /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu   65 \n/dSa/dsa/dLa /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu   75 \n/dpha/dSignGu/dga /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu   79 \n/dlha/dsa/dReph /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu   83 \n/dua/dSignG/dRa_dSignG /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu   89 \n/dsa/dSignta/dma/dAa /dTa /dtnusvara /dTRa /doha/dSignta/dRa_dSignGu    94 \n/dt/dm(half /dlha /dSignc/dpa/dSa/dAa/dSignta/dSa /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /dsa/dba/dSignta /doha/dSignta/dRa_dSignGu  98 \n/dpa/dSignv/dsa/dma/dSignG/dSsa/dTa/dSignta /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu   106 \n    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/7 \n1.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/doa/dSignci/dLa/dSignO /dtu/dRa /doa/dSignci/dma/dSignv /dla/dSignO /dsa/dm(half /dTa/dRa  \n/doa /daandrabindu  /doa/dra/dTa/dSignti /dci /doa/dua /dSa /dtnusvara /dSa/dSignta/dRa/landa/landa  \n/doa/dua /dt/dsa/dma/dna /dSignv/daandrabindu  /doa/dSignc/dlddha /doa/dSignG/dv/dTa/dSignti  \n/dba/dSignc(m/dRa/dv/dTa/dSignti /dsa/dSignta/dma/dAa /dt/dSignc(s/dlha/dna/dSignta/dRa/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-   \n/doa/dSignci/dLa/dSignO /dtu/dRa /doa/dSignci/dma/dSignv /dla/dSignO /dsa/dm(half /dTa/dRa  \n/dRa/dSignta/dnha/dSignGu /dba/dRa/dla/dsa /dLa/dSignta/dla /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dSignc/dna/dv /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO/dSa /daandrabindu  /doha/dua/dlddha/dSignta /dba/dSignv/dTa/dSignti \n/dba/dSignv/dTa/dSignti /dSignc/dna/dv /dSignc/dAa/dAa/dSignta/dla /dLa/dSigntu/landa-2 \n/dSignc/dna/dv.../landa  \n \n/dta/dSa/dsa/dSignta/dma /daha/dSignci(s /dSa/dpa/dba/dna /dSignc/dra/dTa/dSignta \n/dpha/dSignGu /dsa/dmn(half /dlda/dga /daha/dSignci(s /dSa/dpa/dba/dna /dsa/dSignta/dTa/dSignta/landa-2   \n/dTa /daandrabindu /dv /dpha/dSignti/dLa/dSignta/dRa/dSignci /dSa/dpha /doa/dua /dAa/dSignta/dSa/dSignci \n/dsa/dma/dsa/dSignv /dna/dRa_dSignGu /dSa/dSignG/dta/dla /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dSignc/dna/dv.../landa  \n \n/dpa/dRha/dpa/dSignGu /doa/dma-/doa/dma/dsa/dSignv /dSa/dpha /drRa/dSignci/dTa  \n/dba/dSignv/dTa/dSignti /dsa/dSignta/dma/dAa/dTa/dSignta /dna /dSignv /dRa /doa/dSignci/dTa/landa-2    \n \n \n8//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dv/dna /dpa/dSignc/dma /doa/dSignci/dpa/dSignti /dSa/dpha /doa/dua /dAa/dSignta/dSa/dSignci  \n/duha/dRa-/duha/dRa /dSignc/dla/dLa/dSigntu /dSa/dsa/dSignta/dla /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dSignc/dna/dv.../landa  \n \n/dSignc/dla/dLa/dSigntu /doa/dua /dt/dsa/dma/dra/dRa /doa/dSignO/dRa \n/daa/dga/dSignGu /dSignc/dAa/dShAa /dSha/dSignta/dSignc(T/dm(half /dTa /dna /dSignv /dRa /dO/dRa/landa-2  \n/dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dma/dSignti /dSignc/dna/dLa/dSignO /dna/dRa/dSignti /dua/dSignG/dga/dSignta/dsa/dSignci \n/dSa/dpha /doa/dSignci/dpa/dTa/dSignti /dt/doa/dSignta/dla /dLa/dSigntu/landa  \n/dSignc/dna/dv.../landa \n \n  \n2.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dsa/dSignta/dma /dma/dSignti /dna /dSignv /dna/dRa /dsa/dma /dsa/dSignta/dma/dSignti /daha /dSignti \n /dna /dSignv /dna/dRa /dsa/dma /dsa/dSignta/dma/dSignti /dt/dra/dsa/dSignta/dma/landa/landa  \n/dt/dra/dma/dSignta/dpa/dSignGu /dSa/dpha /doa/dSignci/dAa /doa/dua/dTa/dna /dSignv/daandrabindu  \n/dra/dSignGu/dRa/dTa /dt/dba_dSignGu /daandrabindu /dna /dSignv/daandrabindu  /dci /dt/dRa/dsa/dSignta/dma/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-   \n/dSignc(s/dSha/dnSsa/dSignta/dna /dpa/dSigntu/daha/dSignta/dRa /dga/dSignta/dua/dga /daha /dSignti \n/duha/dRa-/duha/dRa /dra/dRha/dSignta/dc-/dSignc(s/dga/dnha/dSignta/dc /daha /dSignti /landa-2  \n/dpa/dlddha/dSignci /dSa/dRa/dsa /dna /dSignv /dRa /dpa/dSignta/dTa /dta/dpa/dSignO \n/dga/dSignO/dna/dSa /daandrabindu  /dga/dSignO/dna /daha /dSignG /dpa/dSignta/dc /daha /dSignti /landa/landa-2    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/9 \n \n/dna /dSignv /dna/dRa /dga/dba_dSignG /dna /dSignv /dna/dRa/dSignta/dSa /daandrabindu  /dna/dsa /daha /dSignti  \n/dSa/dpha /dga/dba_dSignG/dsa/dSignv /dv/dna /dSignv  /dla/dsa /daha /dSignti /landa-2  \n/dShRa/dllha/dSignta /dtu/dRa /dSignc(s/dSa/dma/dSignv/dba/dsa/dSignv /dSa/dpa/dba/dna \n/dpa/dlddha/dpa/dSignti/dRa /dba/dna /dla/dSignv/dnha/dSignta/dc /daha /dSignti /landa/landa-2  \n/dpa/dlddha/dSignci.../landa  \n \n/doa/dSignv/dna/dRa/dSignta /dma/dSignti /doa/dSignci/dAa/dma/dna /dta/dlha/dSignta/dRa \n/dna/dSignci(T /dpa/dSignG/doha/dTa/dSignti /dsa/dSignta/dma/dAa /dt/dSignc(s/dlha/dna/dSignta/dRa/landa-2  \n/dGu /daandrabindu /daa /dma/dSignci/daa/dna /dba/dSignc(s/dTha/dLa/dSignta/dRa /dG/dTtha/dSignta /dna/dtvagraha \n/doa/dua/dSa /daandrabindu  /dga/dlddha/dSignti /dga/dlddha/dSignta/dc /daha /dSignti /landa/landa-2  \n/dpa/dlddha/dSignci.../landa  \n \n/dsa/dSignta/dma/dAa/dTa/dSignta/dna /dSha/dSignta/dSa/dma /dsa/dSignta/dma/dSignGu \n/dSa/dpha /dsa/dSignta/dma/dAa/dna /dSignv/daandrabindu  /dpa/dlddha/dpa/dSignti/dRa /doa/dSignta/dma/dSignG/landa-2  \n/doa/dSignci/dpa/dSignti/dna /dba/dna /daha /dSignti /dSa/dpha/dna /dSignv/daandrabindu  /dpa/dlddha/dpa/dSignti/dRa \n/dt/dm(half /dlha/dSignO/dna /dSignv/daandrabindu  /dci /dla/dSignv/dnha/dSignta/dc /daha /dSignti /landa-2  \n/dpa/dlddha/dSignci.../landa  \n \n \n    \n \n \n10//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n3.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dna/dSignta/dSignc(T/dg(half /dba/dna /dSignv/daandrabindu  /dna /dSignv  /dla/dSignv/dnha/dga/dna /dSignti  /dpa/dSignta/dpa/dSignGu \n/dna/dSignta/dSignc(T/dg(half /dba/dna /dna/dSignc(m/dRa/dShsa/dSignta /dpa/dlddha/dSignta /dsa/dba/dSignta/dma/landa/landa  \n/dna/dSignta/dSignc(T/dg(half /dba /dba/dSignta/dTha/dsa/dSignv /dba/dSignv/dTa/dSignti /dnha/dr(half /dra/dRa \n/dta /dna/dSignci(T /dna/dRa/dpa /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dna /dtnusvara /daa/dma /dla/dSignta/dma/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-   \n/dta/dpa /dna/dSignci(T /dna/dlddha/dSignci /dba/dsa \n/dSa/dSignta/dsa/dma/dSignv /dnha/dlddha/dSignta /dSa/dAa/dSignta/dga /daha /dSignti /landa-2  \n/doa/dSignci/dma/dua/dSignci /dpha/dSignv/dga /dla/dpa/dSignta/dga /daha /dSignti  /dma/dSignta/landa/landa-2  \n \n/doa /daandrabindu  /drha /daandrabindu /dSignc(s/dSa /doa/dSignta/dc /daha /dSignti  /dci /dsa/dSha/dga/dSignta \n/dna/dSignci(T /dna/dRa/dpa/dSignti /dba/dSignO/dc /dma/dSignti /drha /dSignti /dSa/dga/dSignta/landa-2  \n/dti /dSa /daandrabindu  /dAa /dtnusvara /dSignc(s/daa/dTa /dma/dSignti /dSignc/dna/dLa/dSignO \n/dRa/dSignta/doa/dSignta /dRa/dtnusvara/dna /dna /dtnusvara /dua/dSignta/dga /daha /dSignti /landa  \n/doa/dSignci.../landa   \n \n/dpha/dSignv/dTta/dga /dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /dma/dSignti /doa/dAa/dSignta/dpa \n/dna/dg(half /dga/dRa /dpa/dSignc/dma /doa/dSignta/dc /daha /dSignti  /dma/dpa/dSignta/dpa/landa-2  \n/dLa/dSignta /dnha/dSignO/dSignc(s/doa /dua/dga/dTa /dba/dga \n/doa/dSignci/dma/dua/dSignci /dna/dRa/dSignti /dba/dga/dSignta/dga /daha /dSignti /landa    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/11 \n/doa/dSignci.../landa  \n \n/dba/dga /dga/dSignta/dga/daa /dna /dSignv /dga/dna /dSa/dAa/dSignta/dga \n/dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /drha /daandrabindu /dSignc(s/dSa /dua/dSignv/dga /dO/doha/dlddha/dSignci /doa/dSignta/dga/landa-2  \n/dta/dpa /dna /dSignv  /daha/dSignO/dlddha/dTa/dSignti \n/dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dna/dba/dSignta/daandrabindu /dsa/doa/dSignta/dga /daha /dSignti /landa-2  \n/doa/dSignci.../landa  \n \n/dG/dTTa/dRa /dSa/dsa/dLa /daa/dSignta/dba/dSignti /daha /dSignti  /dna/dsa \n/doa/dSignci/dLa/dpa /dLa/dSignta /dna/dSignci(T /duha/dSignv/dRa/dTa /doa/dsa  \n/dRa/dnSsa/dSignta /dna/dRa_dSignGu /dSignc/dAa/dlha/dSignta/dTa/dSignta  \n/dsa/dSigntu/dTa /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /dna /dSignv  /dSa/dAa/dSignta/dga /daha /dSignti /landa  \n/doa/dSignci.../landa  \n \n/dnha/dSignO/doa/dSignti /dSa/dsa/dLa /dRa/dba/dSignti/dTa /dSa/daa /dG/dTTa/dRa \n/dSignc/dpa/dRa/dga/dSignta /daha /dSignti  /doa/dua/dsa/dSignv /dci /dra/dSignG/dTTa/dRa/landa  \n/dla/dSignG/dnha /dSa/dSignv /dra/dSignta/dpa/dSignti,  \n/dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /dTa/dSignv/dna/dRa /dpa/dpa/dSignta/dga /daha /dSignti /landa  \n/doa/dSignci.../landa  \n \n \n    \n \n \n12//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n4.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/doa/dSignta/dua/dSignGu /dpa/dSignta/dpa/dSignGu /dla/dSignv/dSha /dpa /daandrabindu /daa/dSignta/dpa/dSignGu \n/dga/dpa/dna/dSignta /dnha/dSignG/dma/dna /dpa/dSignO/dga/dSignci/dSa /daandrabindu /landa/landa  \n/doa/dSignv /dsa/dSignta/dma/dAa/dsa/dSignv /drha /dSignG /dTta /dna/dRa/dSignta/dpa/dSignti  \n/dTa/dSignv/dna/dRa/dSignta /dsa/dSignta/dRa_dSignGu /dua/dSignO/dga/dSignci/dSa /daandrabindu /landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-    \n/dta/dlha/dSignta /dRa/dSignO/dTta/dSignci /dnha/dSignv/dpa/dSignti /dLa/dSigntu  \n/dla/dSignv/dSha/dna /dSignv/daandrabindu  /dpa /daandrabindu /daa/dSignv/dpa/dSignti /dLa/dSigntu/landa-2  \n/domya/dSignta/dma-/dSignc/dAa/domya/dSignta/dma/dna /dlda/dSignO/dRa /dra/dna /dSignti /dlddha /dba/dsa  \n/dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu/dna /dSignv/daandrabindu  /dma/daa/dSignv/dpa/dSignti /dLa/dSigntu/landa-2  \n \n/dla/dSignv/dSha/dsa/dSignv /dra/dSa/dRa/dga /dphRa/dSs(half /dTta/dSignta/daa/dSignta/dRa/dSignci  \n/dua/dsa/dma /duha/dSignO/dTta/dSignta/dga/dSignta /dt/dT(half /dLa/dSignta/daa/dSignta/dRa/dSignci/landa-2  \n/dv/dna/dTa/dSignta /dna /dSignv  /dTa/dga/dAa/dSignta/dRa /dpa/dma/dSignta /dba/dsa  \n/dSa/dpa/dba/dna /duha/dSignv/daandrabindu/dTta /dna/dTta/dSignv/dpa/dSignti /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dta/dlha/dSignta.../landa  \n \n/dSa/dTa/dbalant /dt/dSignc/dba/dtnusvara/dSa/dSignta /dua/dSignta/daandrabindu/dlha/dSignci/dSa /daandrabindu  /dga/dSignv/dpa/dSignti  \n/dSignc/dba/dtnusvara/dSa/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu  /dma/dSignti /dpa/dRha/dv /dla/dSignv/dpa/dSignti/landa-2  \n/dSa/dSignG/dnha /dSha/dSignta/dSignc(T/dm(half /dTa/dna /dsa/dba/dga /dpa/dma/dSignta /dba/dsa    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/13 \n/dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu/dna /dSignv/daandrabindu  /dpa/dSa/dSignv/dpa/dSignti /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dta/dlha/dSignta.../landa  \n \n/dSa/dSignv/dAa/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu  /doa/dma-/doa/dma /dpa/dSignG/dma/dpa/dSignti  \n/dsa/dSignta/dma/dAa/dTa/dSignta/dna /dsa/dm(half /dTa/dRa /dua/dSignG/dma/dpa/dSignti/landa-2  \n/doa/dua /dt/dsa/dma /dna /dSignv /dRa /dsa/dSignta/dga/dSignta /dga/dtvagraha /dna/dtvagraha  \n/duha/dRa-/duha/dRa /dlha/dSignGu/dsa /dsa/daa/dSignv/dpa/dSignti /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dta/dlha/dSignta.../landa  \n \n \n5.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu /dSignc/dpa/dma/dSignG /dma/dSignc/dba /duha/dRa/dna /dSha/dSignO/dpha/dSignta  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu /dSignc/dpa/dma/dSignG /dma/dSignc/dba /dba/dSignO/dv/dTa /dba/dAa/dmna/landa/landa \n/dba/dsa/dRa/dSignta /dSignc/dpa/dma/dSignG /dma/dSignc/dba /dsa/dSignc(T/dm(half /dla/dRa-/dsa/dSignc(T/dSh(half/doa/dla  \n/dta/dRa /dma/dSignv /dla/dSignv/dSha/dna /dSa /dtnusvara /dSa/dla /dpha/dAa/dma/landa/landa \n/dua/dSignci/dTa-   \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dSa /daandrabindu  /doa/dSignG/dSignc/dma /duha/dSignAocalicR/dmna/dSignta /dna/dRa_dSignGu  \n/dci /dTa /daandrabindu  /dt/dma/dSignG/dSignc(s/daa/dTa /dpa/dSignta/dTa /daha/dSignci(s/landa -2  \n/doa/dc/dSa /daandrabindu  /dSignc(s/dsa/dga/dSignti /daha /dSignti  /doa/dua/dsa/dSignv /dSha/dSignta/dSignc(T/dm(half /dTa  \n/dTa/dSignv/dna/dRa /dba/dsa /dSha/dSignG/dRa_dSignGu/dta/dTa /daha/dSignci(s/landa/landa -2  \n   \n \n \n14//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/doa/dc /duha/dRa /dma/dSignc/dba /daha /dSignti  /dba/ds(half /dsa/dRa /dta/dla/dRa  \n/dTa/dc /duha/dRa /duha/dSignG/dSa/dTa/dSignti /dla/dSignG/dnnha/dna /dpa/dSignta/dla/dRa/landa -2  \n/dra/dv/dRa /dra/dSa/dSignta/dRa/dTa /dRa/dSignO/dua /dpa/dSignv/dsa/dSignta/dRa/dSignci  \n/dO/duha/dRa /dpha/dSignGu/dTa/dna /doa/dsa/dSignta/dTa /daha/dSignci(s/landa -2  \n/doa/dc/dSa /daandrabindu  /dSignc(s/dsa/dga/dSignti.../landa  \n \n/dna/dSignci(T /dba/dsa/dRa/dSignta /dSignc/dpa/dma/dSignG /dTa/dma/dna /dSha/dSignO/dpha/dSignta  \n/drha /dSignG /dTta/dTa/dSignti /dna/dSignci(T /dsa/dma /dti /dSignc/dpa/dma/dSignG /dta/dpha/dSignta/landa - 2  \n/dna /dSignv  /dna/dba/dSigntu/dTa /dba/dsa/dRa/dSignta /dSignc/dpa/dma/dSignG /dsa/dSignta/dma/dAa  \n/dna /dSignv /dna/dRa /dci /dtu/dna/dSignta/dTa /daha/dSignci(s/landa - 2  \n/doa/dc/dSa /daandrabindu  /dSignc(s/dsa/dga/dSignti.../landa  \n \n/dna /dSignv  /dma/dSignc/dba /dga/dc /daha/dc /dba/dsa/dRa /dSa/dSignv/dAa/dSignta  \n/dRa/dSignta/doa/dSignta /dRa/dtnusvara/dna /dla/dSignta/dma/dAa /dta /dla/dSignv/dAa/dSignta/landa -2  \n/dna /dSignv  /dua/dSignci/dma /dSa/dna/dTa/dSignti /dRa_dSignGu/dra-/dRa/dtnusvara/dua /dba/ds(half /dsa/dRa  \n/dSa/dSignO/daa/dSignti/dAa/dSignta/dga/dSignci /dpa/dSignta/dTa /daha/dSignci(s/landa - 2  \n/doa/dc/dSa /daandrabindu  /dSignc(s/dsa/dga/dSignti.../landa  \n  \n \n    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/15 \n6.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dRa/dSignc/dba /dma/dSignti /dua/dSignv/dga /dta/doa/dSignG/dna /dSignc(s/dSha/dnSsa/dSignta/dsa/dSignv  \n/domya/dSignta/dma/dna/dsa/dReph/dna /dsa/dba/dSignta/dma /dG/dla/dSignv/dSa/landa  \n/dphRa/dSsTta/dSignta/daa/dSignta/dRa/dSa /daandrabindu  /dlha/dma/dSignta/doa/dReph/dmna /dna/dtvagraha  \n/doa/dlddha/dSignci/dLa/dSignta /dpa /daandrabindu /dSignc(s/daa /dua/dSignv/dga /dpa/dSignta/daandrabindu/dna/dSignci(T /dSha/dSignv/dSsa/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-  \n/dSignc(s/dSha/dnSsa/dSignta /dpha/dtvagraha /dma/dSignti /doa/dSignta/dG /dpa/dla/dma/dSignta/dsa  \n/dua/dSignti /dpa/dSignv/dTta/dSignci /dpha/dSignta/dRa /dTa/dSignO/dRa/dSignta/dra/dRa /daha/dSigntu- 2  \n/dpha/dSignti/dLa/dSignta /dpa/dSignta/dpa/dSignGu/dna /dTtha/dSignO/dRa/dna /dga/dSignta/dga/dSignci/dna /dSignv/daandrabindu   \n/dShRa/dSignAocalicR/dua/dSignta/dRa /dTa/dSignO/dRa/dSignta/dra/dRa /daha/dSigntu- 2 \n  \n/dSignc(s/dSha/dnSsa/dSignta/dSa /daandrabindu  /dga/dSignv /domya/dSignta/dma /dSa/dSignG/dna/dsa/dReph/dna  \n/dRa/dSignta/dnha /dra/dRa/dnha /dsa/dSignta/dma/dAa/dTa/dSignta /dlha/dsa/dReph/dna/landa 2 \n/dSignc/dma/dSs(half /dTtha/dSignta /dma/dSignci/dSignc/dTa /dc/dsa/dSignta/dma/dna  \n/dsa/dga/dSignta/dRa /dTa/dSignO/dRa/dSignta/dra/dRa /daha/dSigntu/landa 2  \n/dSignc(s/dSha/dnSsa/dSignta.../landa  \n \n/dSha/dSignci/dga /dSha/dSignG/dSignc(s/dSha/dga/dTa/dSignta /dua/dRha/dSignta-/dga/dSignv /dua/dba/dma/dSignta  \n/dsa/dSignta/dma/dAa/dTa/dSignta /dna /dSignv /dRa /dra/dba/dSignci/dSignc(m/dRa/dga/dSignv /dna /dtnusvara /dua/dma/dSignta/landa -2  \n/dSignc(s/dSa/dma/dSignv/dba /dr(half /dLa/dSignta/dRa /dSa/dpha /daha/dSignO/dTta /dra/dSignti/duha/dna    \n \n \n16//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dpa/dSignv/dAa/dba/dSignta/dRa /dTa/dSignO/dRa/dSignta/dra/dRa /daha/dSigntu/landa -2  \n/dSignc(s/dSha/dnSsa/dSignta.../landa \n  \n/doa/dua/dsa/dSignv /dra/dSa/dRa/dga /dla/dba/dSignv/doa /dpa/dSignv/dsa/dSignta/dRa/dSignci  \n/dAa/dSignti/dlLa /dpa/dma/dSignti /dna /dSignv /dRa /dna/dRa /dTa/dSignti/dLa/dSignta/dRa/dSignci/landa-2  \n/dna /dSignG /dSsTta /dSa/dsa/dSignta/dSignc(s/doa/dna /dla/dba/dSignv/doa/dna  \n/dTa/dga/dAa/dSignta/dRa /dTa/dSignO/dRa/dSignta/dra/dRa /daha/dSigntu/landa– 2  \n/dSignc(s/dSha/dnSsa/dSignta.../landa  \n  \n \n7.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dpha/dSignGu/dga /dna/dRa/dSignti /doa /daandrabindu  /dAa/dma/dna /dra /dtnusvara /daha/dSignci(s  \n/dra/dSha/dSignG /dna/dRa/dSignti /dTa /daandrabindu  /dtu /daha /dSignti /dpa/dSignta/dTa/landa  \n/dti/dSa /daandrabindu  /dAa /dtnusvara /dSignc(s/daa/dTa /doa/dSignci/dAa /doa/dua/dTa /dna /dSignv /dRa  \n/dsa/dSignta/dTRa /daha/dSignO/dSignc/dlddha /dna/dtvagraha /dsa/dSignta/dma/dAa /doa/dSignta/dTa/landa/landa    \n/dua/dSignci/dTa-   \n/dla/dSignG/dc/dv /drha /dSignGu /dga/dSa /daandrabindu  /duha/dRa /dSa/doa/dSignta/dpa/dSignGu  \n/dSa/dSignG/dnha/dSignci /dRa/dba/dTa /dSa /dtnusvara /dSa/dSignta/dRa /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dna/dRa_dSignGu /dSignc/dma/dLa/dSignO/dSignc(s/doa/dTa /dSa/dpha /dSignc/dna/dLa/dSignO /dpa/dSignta/dpa/dSignGu  \n/dt/dra/dma-/dt/dra/dma /dra/dSignc(m/dRa/dAa/dSignta/dRa /dLa/dSigntu/landa-2  \n   \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/17 \n/dla/dSignGu /dua/dSignO/dTta/dSignv /dba/dsa /dba/dsa/dRa/dSignta /dla/dSignGu/dTta/dSignta  \n/dga/dnSs(half /dsa/dSignci /dpa/dSignv/dTta/dSignci /dta /dpha/dSignO/dga/dpa/dSignta /dpa/dSignv/dTta/dSignta/landa-2  \n/dma/dSignci/dna/dSa /daandrabindu  /dSignc(s/dsa/dga/dTa/dSignti /dSignc(s/dSha/dnSsa/dSignta /dSignc/dla/dnSsa/dSignta  \n/dRa/dSignO/dTta/dSignci /dna/dra/dlddha/dSignta /dla/dSignG/dga/dSignta/dRa /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dna/dRa_dSignGu /dSignc/dma/dLa/dSignO/dSignc(s/doa/dTa.../landa  \n \n/dna/dSignta/dma /dlha/dRa_dSignGu /dSignc/dAa/domya/dSignta/dma/dna /dba/dg(half /dga/dSignta  \n/dpha/dRa/dga /doa/dSignO/dua/dSignta/dRa /daha /dSignti  /dv/dna/dRa/dSignta /doha/dSignO/dga/dSignta/landa-2  \n/dma/dSignc/dba /dTa /daandrabindu  /dba/dSignO/dv/dTa /dna/dna/dSignO/dlddha/dpa/dSignta /dAa/dSignta/dmna/dSignci  \n/dnha/dSignO/dSignc(s/dlha /dna/dtvagraha /dnha/dSignta/dv/dTa /dna/dra/dSignta/dRa /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dna/dRa_dSignGu /dSignc/dma/dLa/dSignO/dSignc(s/doa/dTa.../landa  \n \n/doa/dma/dSa /dtnusvara /dnh(half /dLa/dSignta/daandrabindu /dna /dSignv /dRa /dpa/dSignO/doha /dpha/dSignv/dga /dpha/dSignta/dRa/dSignci  \n/dma/dSignta/dna/dSignO/dla/dsa /dna /dSignv /dga/dna /dpa/dSignv/dna/dSignta/dRa/dSignci/landa-2  \n/dta/dpa/dSignO /dma/dSignti /daa/dSignv/dTa/dpa /dma/dRa /dma/dSignta/dRa/dSignci  \n/drha /dSignv /dga /dna/dtvagraha /doa/dSignta/dv/dTa /dSa/dRa/dna/dSignta/dRa /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dna/dRa_dSignGu /dSignc/dma/dLa/dSignO/dSignc(s/doa/dTa.../landa  \n  \n \n  \n    \n \n \n18//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n8.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dSa/dSignG/dSignc/dTa /dG/dSignc/dTtha /dga/dSignta/dua/dSignGu /dpha/dSignO/dRa/dSignv /dpa/dSignta/dpa/dSignGu  \n/dsa/dSignta/dv-/dpa/dSignta/dpa/dSignGu/dna /dSignv/daandrabindu  /dua/dSignO/dlddha /dLa/dSigntu/landa /dv/dna/dlddha/dSignta /dSa/dma /doa/dua/dsa/dSignv /dma/dSignti /dSignc/dna/dLa/dSignO  \n/dSa/dSignv/dAa/dSignta/dra/dRa /dSignc/dla/dLa/dSigntu /doa/dSignO/dRa /dLa/dSigntu/landa /dua/dSignci/dTa- /dsa/dSignta/dv /dua/dc /dpa/dSignO/dga \n/dTa/dSignO/dba/dRa /daha/dSigntu, /dpa/dSignta/dc/dSignc/dpa/dga /dAa/dSignv/dla /dna /dSignG /dRa/dSignta/dma /dua/dc/landa /dSha/dSignta/dSignc(T/dm(half /dTa/dna /dSignv/daandrabindu  \n/dpa/dRa/dla/dSignta/dma /dua/dc /dma/dSignta-2 /dTa/dSignGu /daandrabindu  /dTa /daandrabindu  /doa/dua/dsa/dSignv /dt/dma/dSignG/dra/dsa, /dna /dSignv /dna/dRa \n/dG/dra/dsa/dSignta /dla/dSignv/dpa/dSignti /dba/dsa/landa /dSa/dSigntu/dtnusvara/dSa/dSignv /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu/dsa/dSignv /dma/dSignti, /dSignc/dna/dLa/dSignO /dTa/dSignO/dRa/dSignta \n/dSa/dsa/dSignta/dma /dua/dc/landa /dSha/dSignta/dSignc(T/dm(half /dTa.../landa \n /dta/dua/dSignGu /dTa/dSignGu /daandrabindu  /dra/dSignta/daha /dSignGu  /dpha/dua/dAa/dSignta/dma, /doa/dua/dsa/dSignv /dTa/dSignG/dba/dSignci/dtnusvara /dv/dna /dsa/dba/dSignta/dma/landa \n/dTa/dSignO/dRa/dSignv /dma/dSignta/dO/dtnusvara/dSa /daandrabindu  /dra/dSignG/dSignc(T/dooa /dTa /dsa/dSignc(T/dm(half /dla/dRa/dna /dpha/dua/dAa/dSignta/dma /dua/dc/landa \n/dSha/dSignta/dSignc(T/dm(half /dTa.../landa \n /dTa/dSignGu /daandrabindu  /dTa /daandrabindu  /dsa/dsa/dTa/dSignta /dna /dSignv /dRa /dt/dna/dSignta/dSa/landa /dra/dSignc/dba/dga /dua/dSignG/dRa_dSignG /dna /dSignv /dRa \n/drRa/dna/dSignta/dSha/landa /dTa/dSignG/dba/dSignci/dtnusvara /doa/dua/dsa/dSignv /dla/dSignv/dnha/dSignv/dga/dba/dSignci, /doa/dSignci/dpa/dSignti /dna /dSignv /dRa /dSa/dSignta/dsa/dSignta/dma \n/dua/dc/landa /dSha/dSignta/dSignc(T/dm(half /dTa.../landa  \n/dTa/dSignGu /daandrabindu  /dTa /daandrabindu  /dt/dgga/dSignta, /dci/dSsa/dSignGu, /dsa/dba/dSignv/dSha, /dna/dSignta/dSignc/dTa/dReph/dna /dua/dmna/dra/dSignc/dTa /dtu/dRa \n/dua/dmna/dSignv/dSha/landa /dsa/dSignta/dv /dua/dc /daa/dRa/dmna /dTa/dSignO/dba/dRa /daha/dSigntu, /dua /dtnusvara /dua/dSignta/dsa/dSignv /dS(half /dma/dSignta/dma \n/dua/dc/landa /dSha/dSignta/dSignc(T/dm(half /dTa.../landa \n \n \n    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/19 \n9.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu-  \n/dua/dRa/dSignci/dpa /dpha/dSignGu/dnha/dga /dna/dsa /dRa/dba/dSignti /daha /dSignti   \n/dpha/dSignGu/dnha/dga /dpa/dSignv/dSa/dSignci /dRa/dba/dSignti /dlha/dma/dAa/dSignta/dma/landa \n/dua/dRa/dSignci/dpa /dpha/dSignGu/dnha /dpa/dSa /dSa/dSignG/dnha/dga /dRa/dSignO/dTta/dSignci  \n/dt/dsa/dSignci/dRa /dpha/dSignGu/dnha/dga /dba/dSignci/dRa/dSignta/dna /dnha/dSignta/dma/landa \n \n/dua/dSignci/dTa- /dTa/dSignGu/dsa/dga/dSignO/dua /dna /dSignv /dma/dSignta /dna/dtvagraha /doa/dSignci/dpa/dTa/dSignti /dO/dTa/dv /dta/dra/dga/dSignO/dua \n/doa/dTa/dv /dpa/dSignv/dsa/dSignta/dRa /daha /dSignti /landa /dt/dSa /dtnusvara /dTa/dSignO/dSsa/dsa/dSignv /dsa/dSignta/dTha /dla/dSignG/dnha/dSignta/dc /daha /dSignti  \n/dS(half /dAa/dSignta/dTha/dReph/dna /daa/dRha/dga /dpa/dSignO/dnha/dSignta/dRa /daha /dSignti /landa /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dpa/dSignta/dpa/dSignGu /dpa/dma/dSignGu \n/dpa/dRa_dSignGu/dta/dRa /dba/dsa /daha/dSignci(s /dSa/dSignv/dAa/dSignta-/dga/dSignv /dTa/dSignti/dLa/dSignta/dRa/landa /dsa/dSignta/dma-/dSa/ds(half /dsa/dSignta/dma/dsa/dSignv \n/dSa/dpha/dna /dSignv/daandrabindu  /dpa/dRa/dSignO/dpa/dSignti/dRa /doa/dSignci/dpa/dSignti/dna /dt/dSignc(s/dlha /dna/dSignta/dRa /daha /dSignti /landa \n/dt/dSa /dtnusvara /dTa/dSignO/dSsa/dsa/dSignv....../landa  \n/dta/dra /dG/dRa_dSignGu /dsa/dSignO/dTta/dRa /dua/dSignta/dlddha/dSignci /dSa/dSignta/dc/dSignc/dna/dga /dba/dsa/dRa/dSignO /dRa/dba/dv \n/dTa/dSignti/dLa/dSignta/dRa/dSignci/landa /dv/dna /dla/dSignO/dSa/dRa/dna /duha/dSignta/dTta /dG/dTa/dSignta/dRa/dma/dSignta/dc /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu/dna \n/dpa/dSignv/dAa/dba/dSignta/dRa /daha /dSignti /landa /dt/dSa /dtnusvara /dTa/dSignO/dSsa/dsa/dSignv....../landa  \n/dt/dba/dSignta/daandrabindu /dra/dSignta/dpa/dSignGu /dra/dSignG/dta-/dnha/dSignci/dRa /daa/dSignG/dgba/dSignta /dpa/dSignG/doha/dSignti /dma/dSignv /dba/dsa/dRa/dSignO /dpha/dSignci/dlddha \n/dc/dooa/dTa/dSa /daandrabindu  /dla/dSignGu /dAa/dn(half /dTa/dna /dRa/dSignO/dTta/dSignci /dba/dsa/dRa/dSignO /dTa /daandrabindu  /dla/dRa/dna/dSignta/dRa /daha /dSignti /landa \n/dt/dSa /dtnusvara /dTa/dSignO/dSsa/dsa/dSignv....../landa  \n/dt/dba/dSignta/daandrabindu /dra/dSignc/dba/dRa_dSignGu /dSa/dSignGu/dTta-/dSa/drha/dSignta/dRa/dSignci /drha/dSignta/dTta/dv /dba/dsa/dRa/dSignO /dma/dSignv /dra/dSignc/dRha /dLa/dSignta \n/dSa/dSignta/dlddha/dSignci \n/dTa/dma /doha/dSignta/daandrabindu/dSignc/dra /dna/dtvagraha /dba/dsa/dba_dSignGu /daandrabindu  /doa/dSignci/dpa/dSignci /dba/dsa/dRa/dSignO /dTa /daandrabindu  /dSa/dRa/dSignO/dna/dSignta/dRa /daha /dSignti /landa \n/dt/dSa /dtnusvara /dTa/dSignO/dSsa/dsa/dSignv....../landa    \n \n \n20//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dt/dba/dSignta/daandrabindu /dSha/dSignO/dpha/dSignta /dsa/dba/dga /dt/dTta/dSignta/dRa/dSignci /doha/dSignO/dra/dlddha/dSignci /dba/dsa/dRa/dSignO /dRa/dba/dSignti \n/dTa/dSignti/dLa/dSignta/dRa/dSignci/landa /dSa/dSignci/dRa /daha /dSignG /dra/dpa/dSignti/dga/dSignv /daha/dTa /dba/dSignO/dc /dGu/dra/dRa /dba/dsa/dRa/dSignO /dTa /daandrabindu  \n/dla/dRa/dna/dSignta/dRa /daha /dSignti /landa /dt/dSa /dtnusvara /dTa/dSignO/dSsa/dsa/dSignv.../landa  \n \n \n  \n10.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dna/dSignci(T /dna/dRa/dSignci /dt/dra/dma/dSignv/dna /dSa/dSignv/dAa/dSignta  \n/duha/dRa /dnha/dSignta/dga/dSignci /dSignc/dna/daha /dSignG  /daha /dSignti  /dma/dSignti /dlha/dma/landa  \n/dpa/dSignti/dSa/dSignGu /dSignc/dpa/daha/dSignta /dla/dSignci /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dma/dSignci/daa/dSignta/daandrabindu  \n/dShRa/dllha/dSignta /dRa/dtnusvara/doa/dSignci/dTa /dt/dr(half /dra/dma /dsa/dma/landa/landa  \n/dSa/dSignG/dta/dua/dTa /dua/dSignta/dma-  \n/dt/dra/dReph/dmna /dna/dRa/dSignti /daha/dSignci(s /daa/dRa/dmna-/dna/dsa/dga/dsa/dSignv  \n/dna/dRa_dSignGu /dSa/dSignG/dta/dua/dTa /dS(half /dAa/dSignci/dna/dSignta/dRa /dLa/dSigntu/landa  \n/dba/dsa /dt/dla/dma/dSignta /dSa/dma /dlha/dSignG/dga /duha/dRa/dSignta /dna/dtvagraha  \n/dt/dba/dSignta/daandrabindu /daha/dSignci(s /dla/dSignv/dAa /dt/dAa/dTa/dSignta/dRa /dLa/dSigntu/landa-2 \n  \n/dla/dSha/dReph/dma /dla/dSignv/dga/dSigntu/dtnusvara /dba/dsa/dRa/dSignta /dba_dSignG/doa/dSignG/dRa  \n/dma/dSignta/dSignc(s/daa /dG/dTtha/dga /dsa/dma /dsa/doa/dSignGu/dRa/landa-2  \n/dsa/dma/dSa/dSignta /dra/dSignG/dRa/dga/dSignti/dma /dba/dsa/dRa /dSignc/dAa/dlha/dSignta/dTa/dSignta  \n/dSa/dSignG/dma/dga/dSignti/dma /dba/dsa/dRa /dra/dSignG/dna/dSignta/dRa /dLa/dSigntu/landa-2    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/21 \n/dba/dsa /dt/dla/dma/dSignta.../landa  \n \n/dt/dba/dSignta/daandrabindu /daa/dRa/dmna/dna /dSignv/daandrabindu  /dlha/dSignG/dti/dTa /dlha/dSignG/dga  \n/dsa/dma/dsa/dSignv /dSa/dsa/dSignta /dRa/dba/dga /dma/dSignti /drha /dSignGu /dga/landa-2  \n/dra/dSignta/dAa/dma /dpha/dSignv/dga /dba/dsa/dRa /duha/dRa-/dt/daandrabindu/dua/dma/dSignta  \n/dba/dsa /dpha/dSignv/dga/dSigntu/dtnusvara /dSa/dSignta/dna/dSignta/dRa /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dba/dsa /dt/dla/dma/dSignta.../landa  \n \n/duha/dRa /dba/dsa/dRa/dSignta /dma/dSignti /dra/dna/dAa/dSignta/dma  \n/dSa/dSignG/dnha/dga /dRa/dSignO/dTta/dSignci /daha /dSignti  /dma/dSignci/dla/dSignta/dma/landa-2  \n/dra/dSignta/dSignc/dpa /dSignc/dpa/dSa/dSignta/dRa/dpa /dla/dSignv/dAa /dt/dSignc/dTa/dSignc(s/dTha  \n/dba/dsa /daha/dSignci(s /dua/dRa/dSignci/dpa /dt/dra/dSignta/dRa /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dba/dsa /dt/dla/dma/dSignta.../landa \n  \n \n11.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dSa/drha/dga /dna/dRa/dpa /doa /daandrabindu  /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /dpa/dSignta/dpa/dSignGu  \n/dna/dSignc(s/dSa /dra/dna/dlddha/dSignGu(alt /dci /dla/dSignGu /dta/dlha/dSignta/dRa/landa  \n/dra/dSignc/dba/dga/dSignta /doa/dSignta/dma/dSignGu /dSa/dSignta/dla/dSignta /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci  \n/dla/dSignO/dSa/dRa /doa/dSignta/dma/dSignGu /dG/da(half /daa/dSignc/dAa/daa/dSignta/dRa/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-    \n \n \n22//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/daa/dSignta/dSignc(s/dga /daa/dga/dSignci /dSa/dSignta/dla/dSignta /dSignc/dma/dsa/dba/dSignv /dpa/dSignta/dra-/dla/dSignta/dla/dSignta-2  \n/dna/dSignc/dba /dua/dSignv/dga/dSignta /dpa/dSignG/dRha /dra/dSignG/dRa/dSignc/dma/dLa/dSignaandraO/dtnusvara /dt/dba/dSignci/dsa/dSignv /daha /dSignti  /drha/dSignta/dLa/dla/dSignta-2  \n \n/dla/dSignv/dnha/dTa/dSignci /dma/dSignti /dnha/dSignta/dG /dra/dSignci/dpa/dSignGu /dla/dSignv/dnha/dTa/dSignci /dma/dSignti /dra/dSignci/dma/dba_dSignG /daandrabindu -2  \n/dRa/dba_dSignGu /dtu/dna/dSignta/dTa /dlha/dSignc(m/dRa /dt/dra/dma/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu  /dSignc(s/daa/dm(half /dba_dSignG /daandrabindu -2  \n/dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /dta/dma/dm(half /dla /dba/dSignta/dv/dTa /dba/dsa /dna/dRa/dSignti /daha/dSignci(s /dAa/dSignta/dla/dSignta/landa-2  \n/daa/dSignta/dSignc(s/dga /daa/dga/dSignci.../landa  \n \n/dla/dSignO/dSa/dRa/dna /dSignv/daandrabindu  /dma/dSignci/dna /dla/dSignv/dnha /dSignc/dna/dmma/dSigntu/dtnusvara /dma/dSignti /doa/dRa_dSignGu-2  \n/dt/dra/dma/dSignO /dta/dma/dm(half /dla /dRa/dba_dSignGu /dla/dSignO/dSa/dRa/dSignO-/dga/dSignv /dsa/dRa_dSignGu-2  \n/domya/dSignta/dma/dSignci /dra/dSignG/dRa_dSignG/dSsa/dna /dLa/dv/dba /daha/dSignci(s /dna/dSignta/dLa/dla/dSignta/landa-2  \n/daa/dSignta/dSignc(s/dga /daa/dga/dSignci.../landa  \n \n/drha/dSignta/dTta/dga/dna /dSignv/daandrabindu  /dga/dSignta/doa /dna/dSignO/dma /dsa/dSignti/dga/dSignv /dga/doa/dSignta/dpa/dSignG/landa-2  \n/doha/dSignGu/dTtha/dna /dAa/dSignv/dra/dSignta/dRa /daha/dSignO/dSignc/dlddha /dSa/daa /dua/dSignta/dga /dpa/doa/dSignta/dpa/dSignGu/landa-2  \n/dpa/dSignta/dTa /dna/dRa_dSignGu /dna/dsa-/dSa/dsa /dna/dSignta/dsa /dna/dRa_dSignGu /do(half /dLa/dSignta/dla/dSignta-2  \n/daa/dSignta/dSignc(s/dga /daa/dga/dSignci.../landa  \n \n/dra/dRa/dna /dG/dra/dna/dSignta/dRa /dna/dRa_dSignGu, /dna/dRa_dSignGu /dma/dSignc/dba /dSignc/dma/dm(half /dla/dSignta/landa-2  \n/doa/dSignci/dSignc/dAa/dTa/dSignv/dsa/dSignv /dsa/dRa_dSignGu /dma/dSignc/dba /dsa/dSignc(m/dRa /dna/dtvagraha /dRa/dba_dSignGu /dSignc(s/doa/dm(half /dla/dSignta/landa-2  \n/dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /dSha/dSignci/dTa/dga /dna/dRa_dSignGu /dSignc/dna/dma/dSignGu /dma/dSignc/dba /dRa/dSigntu/dla/dSignta/landa-2  \n/daa/dSignta/dSignc(s/dga /daa/dga/dSignci.../landa     \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/23 \n \n12.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dla/dSignv/dnha-/dla/dSignv/dnha /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu /dna /dSignv /dSignc(m/dRa /dRa/dSignci/dSignc/dTa  \n/dt/dSa/dua/dRa /dla/dSignG/dnha /dba/dsa /dna/dRa/dpa /dna /dSignv /dTa/dSignv/dna/landa  \n/dSignc(s/dSha/dnSsa/dSignta /dTa /daandrabindu  /dt/dSa/dsa/dSignta/dma /daha /dSignG /dpa/dSignti/dTa /dt/dSignc(s/daha  \n/dra/dSignG/dRa/dSignci /dra/dSignta/dTa/dSignta/dga /dlha /daandrabindu /dSignc(s/dSa /dua/dSignv/dga /dSignc/dAa/dAa/dSignv/dna/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-  \n/dsa/dSignta/dv-/dpa/dSignta/dra /dpha/dtvagraha /dua/dSignv/dga /dma/dSignci/dsa /dna/dRa/dSignti/dga/dSignta  \n/dna/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu /dTa /daandrabindu  /dAa/dRa /dsa/dSignci/dTtha /daha/dc/landa-2  \n/dla/dSignv/dnha/dSignGu /dLa/dSigntu /dpa/dSignta/dpa/dSignGu /dta/dSignc/dpa /dua/dSignv/dga /dta/dua/dSignGu  \n/dna /dSignv /dba/dSignv/dma /doa/dsa/dSignta/dma/dSignta /dldha/dSignci/dTtha /daha/dc/landa-2  \n \n/dc/dga/dsa /daha /dSignti  /dma/dSignc/dba /dna/dSignta/dsa /dna/dSignta/doa/dna /dSignv/daandrabindu   \n/dpa/dSignG/doha/dSignti /dma/dSignc/dba /dSignc/dna/daha /dSignG /dga/dSignO/dna /dga/dSignta/doa/dna /dSignv/daandrabindu /landa-2  \n/doa/dSigntu/dtnusvara /dpa/dSignG/dSignc/dRha/dLa/dSignta /dpa/dSignv/dAa/dba/dSignta/dRa /dpa/dSignG/doha/dpa/dSignti  \n/dTta/dSignG/dTta/dSignti-/dga/dSignv /dO/dna/dRa /dra/dSignci/dTtha /daha/dc/landa-2  \n/dla/dSignv/dnha/dSignGu /dLa/dSigntu /dpa/dSignta/dpa/dSignGu.../landa  \n \n/doa/dpa/dSa /daandrabindu  /dua/dSignv/dga/dSignti /dSignc/dla/dg(half /dga/dSignci /dla/dSignG/dg(half /dba/dSignta  \n/drha /dSignv /dRa /dma/dSignc/dba /drha /dSignG /dna/dga/dna /duha/dSignG/dSignc(m/dRa /dO /daa/dSignG/dg(half /dba/dSignta/landa-2  \n/dpa/dSignG/dSignc/dRha/dLa/dSignta/dSa /daandrabindu  /dSa/dpha /dba/dTta/dga /dna/dRa/dpa/dSignti   \n \n \n24//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dt/dra/dma/dSignta /dlha/dSignv/dma/dSignv /dSa/dSignci/dTta /daha/dc/landa-2  \n/dla/dSignv/dnha/dSignGu /dLa/dSigntu /dpa/dSignta/dpa/dSignGu.../landa  \n \n/dga/dnSa/dna /dnha/dSignG/dSha/dpa/dSignGu /dTa/dma /dua/dsa/dna /dSignti  /daha /dSignti   \n/dSa/dSignta/dlddha/dSignci /dSa/dSignci/dTa/dSignta/dRa/dSignta /dSa/dSignO/dma /daa/dsa/dna /dSignti  /daha/dc/landa-2  \n/drha/dSignta/dTta/dga-/dra/dSignG/dRa/dSignta/dmna/dsa/dSignv /dpa/dSignG/dSignc/dRha/dLa/dSignta /doa/dSignci/dpa/dSignti  \n/dna/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu /doha/dSignta/dlddha/dSignti /doa/dSignci/dTta /daha/dc/landa-2  \n/dla/dSignv/dnha/dSignGu /dLa/dSigntu /dpa/dSignta/dpa/dSignGu.../landa  \n \n/dba/dRa/dla/dsa /dna/dna/dba/dSignci /dba/dSignta/dTha /dRa/dba/dSignti /daha /dSignti  \n/dsa/dSignta/dTha/dSa /daandrabindu  /dta/daandrabindu/dAa/dga/dSignta /dTa/dSignv/dga /dpa/dba/dSignti /daha/dc/landa-2  \n/dt/dga/dTa/dSignta-/dSignc/dTta/dna /dSignG /dga/dSignci-/dRa/dSignci/dpa/dma /daa/dSignO/dTta/dSignci  \n/dTtha/dSignO/dRa/dna /dSignc(s/dga/dra/dSignci/dSignc(T/dS(half /dTta/dna /dba/dSignci/dTta /daha/dc/landa-2  \n/dla/dSignv/dnha/dSignGu /dLa/dSigntu /dpa/dSignta/dpa/dSignGu.../landa  \n \n \n  \n    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/25 \n13.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dpa/dSignv/dAa/dba/dSignta/dRa/dSignv /dra/dSignc/dba/daa/dSignta/dma /dna/dRa/dSignta/dpa/dSignti  \n/dpa/dSignv/dna/dTa/dSignci /dtu/dRa /dc/dtnusvara/dSa/dSignta/dma /dna /dSignv /dRa/landa-2  \n/dSignc/dna/dLa/dSignO /dla/dSignv/dnha/dSignta/dpa/dSignti /dRa_dSignGu/dra /dla/dSignta/dma/dAa/dSignci  \n/dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dua/dSignG/dmna /dpha/dua/dAa/dSignta/dma /dna /dSignv /dRa/landa-2  \n/drRa/dSignta/dTa/dSignci-  \n/dG/dTtha /dSignGu  /doa/dSignta/dua/dSignGu /dpa/dSignv/dTta/dSignO/dba/dSignci /dSignc(s/dpha/dma/dSignG/dSa/dRa /dpha/dSignv/dga  \n/daha /dSignG /dSignc/dra /dua/dSignv/dga /dSignc/dma/dSha/dSignta/daandrabindu /dta/dpa /doa/dSignta/dua/dSignGu /dma/dSignv/landa  \n/dpa/dSignc/dba /dRa/dba/dga /dra/dAa/dma /dt/dsa/dSignAocalicR/dTa /dlha/dSignta/dRa/dSignta  \n/dSignc/dma/doa /dTa/dma/dsa/dSignv /dv/dna/dRa/dSignta /dga/dua/dSignta/dpa/dSignGu /dma/dSignv/landa/landa  \n \n/dta/dga/dSa /dSignc/dpa/dSa/dTa/dRa /dnha/dSignc/dTta/dLa/dSignta /daha/dSignO/dlddha/dSignGu(alt  \n/dSignc/dma/dTTa /dSignc/dnRa/dLa/dSignta/dsa/dSignv /dTa/dma/dna /dSignv/daandrabindu  /doa/dSignO/dlddha/dSignGu(alt/landa-2  \n/dSignc/dla/dSha/dSignta /dla/dTa/dsa/dSignti/dma/dna /dRa/dSignta/dnha/dSignGu /dLa/dSignta/dla  \n/dS(half /dma/dSignta/dma /dna/dRa_dSignGu /dTa/dSignv/dga /dsa/dga/dga/dSignta /dpa/dSignta/dla/landa-2  \n/dsa/dSignc(s/dga /dTa/dma /dra/dSignO/daha /dSignGu  /dSignc/dma/doa /dua/dsa/daha/dSignta/dSa /daandrabindu   \n/dna/dra/dlddha/dSignta /dna/dSignta/dga/dSignta/dla/dSignv/dSha/dna /dra/dSignta/dpa/dSignGu /dma/dSignv/landa-2  \n/dG/dTtha /dSignGu  /doa/dSignta/dua/dSignGu.../landa  \n \n/dsa/dmma/dSignv-/dsa/dmma /dba/dSignc(m/dRa/dna /dSignc(s/dlha/dLa/dSignta/dma /dlha/dRa_dSignGu    \n \n \n26//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dsa/dSignta/dv-/dpa/dSignta/dpa/dSignGu/dna /dSignv/daandrabindu  /drRa/dmna/dSignta/dsa /dna/dRa_dSignGu/landa-2  \n/dta/dSignc(s/dSha/dSsa /dSignc(s/dga/dt /dSa/dTTa /dSa/dSignv/dAa/dSignta /dna /dSignv /dRa  \n/dpa/dSignO/dga/dSignci/dsa/dSignv /dpa/dSignta/daandrabindu/dTta/dSignGu /dsa/dSignv/dpa/dSignta /dna /dSignv /dRa/landa-2  \n/dSignc/dma/doa/dSa /daandrabindu  /doa/dSignta/dma/dSignGu /dra/dRa /dra/dSignci/dlddha/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu   \n/dla/dSignG/dSignc(T/dnha/dLa/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu  /dua/dga/dSignta /dga/dua/dSignta/dpa/dSignGu /dma/dSignv/landa-2  \n/dG/dTtha /dSignGu  /doa/dSignta/dua/dSignGu.../landa  \n \n14.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dSa/dSignta/dlha/dSignG/dAa/dSignta/dla /dba/dSignv /dla/dSignv/dSha/dna /dlha/dRa/dTa/dSignci  \n/dSa/dSignta/dlha/dSignG/dAa/dSignta/dla /dba/dSignv /dSa/dpha /doa/dma/dTa/dSignta/landa  \n/dSa/dSignta/dlha/dSignG/dAa/dSignta/dla /dba/dSignv /dTa/dSignta/doa /dla/dSignv/dSha/dna  \n/dSa/dSignta/dlha/dSignG/dAa/dSignta/dla /dba/dSignv /dSa/ds(half /drRa/dpha/dSignG/dTa/dSignta/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-  \n/dba/dsa/dRa/dSignta /dla/dSignv/dSha/dna /dlha/dRa/dTa/dSignci /dsa/dba/dSignta/dma /daha /dSignti /dua/dc /dpa/dSignc/dba/dma/dSignta/landa  \n/dTa /daandrabindu /dv /dSa/dSignO/dma/dSignta/dSa /daandrabindu  /dpha/dRa/dga /dpha/dmn(half /dlda/dSignta/dRa /daha /dSignti  /dna/dSignci(T /dO/dSignc/dba/dma/dSignta/landa/landa  \n/dna /dSignv /dTa/dSigntu /dga/dSignO/dba/dSignta /dna /dSignv /dTa/dSigntu /dTa/dSignta/ds(half /dpa/dSignta /dpha/dRa/dga /daha/dc/landa-2  \n/dna /dSignv /dTa/dSigntu /daa/dSignta/dma/dSignci /dna /dSignv /dTa/dSigntu /dba/dSignci/dRa/dSignta /dua/dlddha/dga /daha/dc/landa-2  \n/dna /dSignv /dTa/dSigntu /dna/dSignO/dLa/dga/dSignta/dna /dpha/dmn(half /dlda/dSignta/dRa /daha /dSignti /dua/dc /dpa/dSignc/dba/dma/dSignta  \n/dTa /daandrabindu /dv /dSa/dSignO/dma/dSignta/dSa /daandrabindu  /dpha/dRa/dga /dpha/dmn(half /dlda/dSignta/dRa /daha /dSignti  /dna/dSignci(T /dO/dSignc/dba/dma/dSignta/landa-2  \n \n/doa/dSignv/dTa/dv /daha /dSignti  /dSignc/dna/dsa/dTa/dSignci /dta/dSignc/dma /doa/dSignta/dma/dSa /daandrabindu /landa    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/27 \n/doha/dSignGu/dna /dSignti  /dma/dSignc/dba /dci /dpa/dSa /dTta/dSignG/dTta/dSignti /dSha/dSignta/dma/dSa /daandrabindu /landa-2  \n/dRa/dSignta/dSs(half /dTta/dRakar /dSignc/dba/dTa /dga/dtvagraha /dSa/dSignv/drha /daha /dSignti  /drRa/dSignta/dmna /dua/dc /dpa/dSignc/dba/dma/dSignta  \n/dTa /daandrabindu /dv /dSa/dSignO/dma/dSignta/dSa /daandrabindu  /dpha/dRa/dga /dpha/dmn(half /dlda/dSignta/dRa /daha /dSignti  /dna/dSignci(T /dO/dSignc/dba/dma/dSignta/landa  \n \n/dSa/dSignv/dAa/dSignta /dna /dSignv /dRa /doa/dSignv/dTa/dv /dra/dRa/ds(half /dra/dRa/dSignta /daha/dc/landa  \n/dSa/dpha /dsa/dSignta/dma/dAa /dga/dSignv/dma/dSignv /dba/dSignta/dTha /dnha/dlddha/dSignta /daha/dc/landa-2  \n/duha/dRa /dta/dv/dga /dsa/dSignv/dba/dsa/dSignta/dma /dga/dua/dSignti /dpha/dua/dAa/dSignta/dma /dua/dc /dpa/dSignc/dba/dma/dSignta/landa  \n/dTa /daandrabindu /dv /dSa/dSignO/dma/dSignta/dSa /daandrabindu /dpha/dRa/dga /dpha/dmn(half /dlda/dSignta/dRa /daha /dSignti  /dna/dSignci(T /dO/dSignc/dba/dma/dSignta/landa-2  \n  \n \n15.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dSa/dSignta/dlha/dSignG/dAa/dSignta/dla /dSignc(s/dsa/dSignc(s/dTha/dga/dSignta /dna /dSignv /dRa /dlha/dRa/dTa/dSignci  \n/dSa/dSignta/dlha/dSignG/dAa/dSignta/dla /dsa/dSignti/dSignc(s/dTha/dga /doa/dma/dTa/dSignta/landa  \n/dSa/dSignta/dlha/dSignG/dAa/dSignta/dla /dba/dSignv /dTa/dSignta/doa /dSignc(s/dsa/dSignc(s/dTha/dga/dSignta /dna /dSignv /dRa  \n/dSa/dSignta/dlha/dSignG/dAa/dSignta/dla /dSa/ds(half /drRa/dpha/dSignG/dTa/dSignta/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-   \n/dba/dsa/dRa /dAa/dm(half /dla/dma/dSignta /dsa/dSignta/daandrabindu /dSignc(s/dsa/dSignc(s/dTha/dga/dSignta/dSa /daandrabindu  \n/dSignc/dAa/dma/dLa /dna/dRa_dSignGu /dS(half /dAa/dSignci/dna/dSignta/dRa /dba/dSignv/landa  \n/dpa/dSignc/dma /dt/dma/dSignta/dlddha/dSignci /doa/dSignci/dpa/dSignti /daha/dSignci(s /doa/dua/dsa/dSignv  \n/dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /dpha/dSignv/dga /dpa/dSignv/dna/dSignta/dRa /dba/dSignv/landa/landa  \n   \n \n \n28//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dRa/dSignta/doa/dSignta/doa/dma/dna /daha/dga /dt/dba/dSignci/dtnusvara /dua/dpha/dReph-/dna /dSignv /landa-2  \n/doa/dm(half /dsa /dla/dSignv/dga/dSigntu/dtnusvara /dSignc/dAa/dlLa/dSignta/dra/dSignc/dTa /dSa/dAa/dReph-/dna /dSignv /landa-2  \n/dba/dsa/dRa/dSignta /daha /dSignG /dra/dSignv/dpa/dSignti /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dna/dSignc/dba/dLa/dSignta /dTa/dna  \n/dba/dsa/dRa/dSignO /dna/dRa_dSignGu /dG/dluha/dSignta/dRa /dba/dSignv/landa  \n/dpa/dSignc/dma.../landa  \n \n/dma/dSignc/dba /doa/dSignta/dSignc/dma /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dna /dSignv /dTa/dSignv/dna /dSignv/daandrabindu  /dTa/dSignta/dRa/dga/dSigntu/dtnusvara-2  \n/dt/dra/dma/dSignta /dlha/dSignG/dga/dSa /daandrabindu  /dpa/dba_dSignG/dTa /dG/dpa/dSignta/dRa/dga/dSigntu/dtnusvara-2  \n/dna/dSignc/dma/dLa/dSignO/daandrabindu /dlha/dSignG/dga /dba/dsa/dRa/dSignO /daha/dSignci(s/dSignc/dTta /dla/dc/dTa/dSigntu/dtnusvara  \n/dba/dsa/dba_dSignGu /daandrabindu  /dba/dSignO/dc/dTa/dSigntu/dtnusvara /dSa/dSignta/dna/dSignta/dRa /dba/dSignv/landa  \n/dpa/dSignc/dma.../landa  \n/domya/dSignta/dma /dla/dSignv/dga/dSigntu/dtnusvara /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dSa/dSigntu/dtnusvara/dSa/dSignv /doa/dua/dTa-/dna /dSignv /landa-2  \n/dna/dRa_dSignGu /dla/dLa/dSignta /dna/dma/dSignci /dt/dba_dSignGu /daandrabindu  /dpha/dua/dTa-/dra/dSignv/landa-2  \n/dra/dSignGu/doa/dpa /dba/dSignv /dTa/dSignO/dRa/dSignta /dna/dmna-/dna/dmna /dsa/dSignti/dLa/dSignta  \n/dSignc/dla/dLa/dSigntu /dsa/dSigntu/dna/dSignta /dv/dna/dpa/dSignta/dRa /dba/dSignv/landa  \n/dpa/dSignc/dma.../landa  \n  \n \n    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/29 \n16.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dna/dRa_dSignGu /dma/dc /dTa/dSignG/dga/dma/dSignta /dra/dRa /dpa/da(half /daa/dSignta/dSa /daandrabindu   \n/dpha/dRa_dSignGu /dma/dc /dO/dna/dRa/dSignta /dba/dSignci/dma/dTa/dSignta /dpa/dSignta/dTa/landa  \n/dti/dSa /daandrabindu  /dpa/da(half /daa/dSignta /dna /dSignG /dSignc(T/dmn(half /dTtha/dTa /dba/dSignO/dc /daha /dSignti   \n/dtu/dRa /dba/dSignO/dc /daha /dSignti  /dsa/dSignta/dma/dSignc(s/dSa/dna /dta/dlha/dSignta/dTa/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-   \n/dna/dma/dSignci /dla/dSignv/dnha/dba/dSignci /dSignc/dla/dma/dSignv/dSha  \n/dna/dma/dSignci /dSa/dSignG/dma/dba/dSignci /dSa/dSignG/dRa/dSignv/dSha  \n/dna/dma/dSignci /dsa/dSignta/dma/dba/dSignci /dsa/dba/dSignv/dSha/landa-2  \n/dsa/dSignta/dTa/dSignta /dt/domya/dSignta/dma /dpa/dSa /drha /daandrabindu /dSa/dga/dSignti /dna/dga/dSignv/dSha/landa-2  \n \n/dma/dSignti/dma/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu  /dma/dSignc/dba /dS(half /dna /dSignGu /dga /dlha/dRa/dpa/dSignti /daha /dSignti   \n/duha/dRa/dna /dt/dra/dma /dSa/dpha /dna/dSignta/dsa /dna/dRa/dpa/dSignti /daha/dc/landa-2  \n/dt/dra/dma/dSignv /dma/dSignti/dma/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu  /dua/dga/dSignta /dsa/dSignO/dna /dSignti  /daha /dSignti   \n/dTa/dSignv/dna/dRa /dRa/dnSsa/dSignta /dna /dSignv /dma/dSignta /dna/dRa/dTa/dSignti /dua/dmna/dSignv/dSha/landa-2  \n/dna/dma/dSignci.../landa  \n \n/dpa/dna/dlddha/dSignci/dsa/dSignv /dpha/dSignc(m/dRa /dSignc/dla/dma /dua/dSignO/dga/dSignci /dnha/dSignv/dga/dSignti /daha /dSignti   \n/dt/dra/dma/dSignta /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci/dna /dSignv/daandrabindu  /dla/dSignG/dnha/dsa/dSignv /dTtha/dSignv/dga/dSignti /daha /dSignti /landa-2  \n/dsa/dSignta/dTa/dSignta/doa/dSignci /dO/dc/dra/dRa /dSignc/dna/daha /dma/dSignc/dba /dpa/dSignO/dga/dSignti /daha /dSignti    \n \n \n30//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dLa/dSignti /dsa/dSignaandraO/dtnusvara /dna /dSignv /dRa /dma/dSignta/dsa /dSignc/dla/dLa/dSigntu /dsa/dSignta/dTa/dSignta /dpha/dSignG/dga/dSignv/dSha/landa-2  \n/dna/dma/dSignci.../landa  \n \n/dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /dma/dSignc/dba /dna/dSignc/dba/dLa/dSignO /dnha/dSignta/dma/dSignta /dpa/dma/dSignti /daha /dSignti   \n/dS(half /dna /dSignGu /dga /dSa/dsa/dLa/dsa/dSignv /dpa/dSigntu/dta /dRa/dSignO/doa/dSignv /dna/dSignta/dma/dSignti /daha /dSignti /landa-2  \n/dla/dSignv/dnha/dSignti /dma/dc /daha/dSignci(s /dba/dsa/dRa /dba/dSignta/dTha /dga/dua/dga /daha /dSignti  \n/dRa/dSigntu /dpa/doa/dRa/dnha/dSa/dSignG/dta /dga/dSignv /dma/dSignv /dra/dRa/dSignti/dSa/landa-2  \n/dna/dma/dSignci.../landa  \n \n/dta/dga/dSa /dma/dSignc/dba /dsa/dSignta/dTa/dSignta /dta/dra /dpha/dua/dpa/dSignti /daha /dSignti   \n/dra/dRha/dSignti/dpa/dga/dSignta/dSa /daandrabindu  /duha/dSignta/dSa /dna/dTta/dpa/dSignti /daha /dSignti /landa-2  \n/dSa/dpha/dTta/dSignta /doa/dSignv /dv/dba/dma/dSignv /dma/dSignci/dra/dga/dSignv /dRa/dba/dTa/dSignti  \n/dna /dSignv  /dba/dSignv/dTa/dSignti /dla/dSignv/dSha/dna /dpha/dSignta/dAa/dSignci /dma/dRa/dSignv/dSha/landa-2  \n/dna/dma/dSignci.../landa  \n \n \n17.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dSa/dpha/dSa /daandrabindu  /dpha/dSignta/dRa/dSignci /dla/dba/dSignv/doa /dpa/dSignv/dsa/dSignta/dRa/dSignci  \n/dra/dSignc(m/dRa/dmna/dLa /dSa/dSignG/dTRa/dna /dLa/dv/dba /daha/dSignci(s /duha/dSignGu/dma/landa  \n/dna/dma/dSignti /daha /dSignti  /dSa/dpha /dpa/dSignv/dRa/dSignta-/dpa/dSignv/dRa/dSignci  \n/dpa/dba/dSignta-/dpa/dba/dSignta /dma/dSignO/dRa/dsa/dSignv /dnha/dSignGu/dma/landa/landa    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/31 \n/dua/dSignci/dTa-   \n/dna/dma/dSignci /dla/dSignv/dnha/dba/dSignci /dSignc/dna/dSha/dSignO/dRa  \n/dna/dma/dSignci /dSa/dSignG/dma/dba/dSignci /dSignc/dna/dSha/dSignO/dRa  \n/dna/dma/dSignci /dsa/dSignta/dma/dba/dSignci /dSignc/dna/dSha/dSignO/dRa/landa-2  \n/dla/dba/dSignv/doa /dt/domya/dSignta/dma /dpa/dSa /dpa/dSignc/dma /duha/dSignG/dSa/dga/dSignti /daa/dSignO/dRa/landa-2  \n \n/dra/dSignG/dTa/dSigntu/dba_dSignG/dSa /daandrabindu  /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dr(half /dLa/dSignta/dRa /dna/dba/dSignta/daandrabindu /daha /dSignti   \n/dsa/dma /daha /dSignti  /dO/dTa/dSignti /doa/dSignv/dTa/dv /dpa/dSignta/dra/dna /doa/dsa/dSignta /daha /dSignti /landa-2  \n/daha/dSignO/dSignc/dlddha /dSignc/dla/dLa/dSigntu /dga/dSignO/dpha/dSa /daandrabindu  /dci /dra/dSignta/dra /dna/dRa/dma/dSignta/dc  \n/dna/dSignc/dma/dLa/dSignaandraO/dtnusvara/dna /dSignv/daandrabindu  /dsa/dSignta/dma/dSignGu /dla/dba/dSignv/doa/dna /dO/dRa/landa-2  \n/dna/dma/dSignci.../landa  \n \n/dt/dra/dma/dSignO /dga/dc /daha /dSignti  /dla/dSignO/dSa/dRa/dSignO/dna /dSignv/daandrabindu  /dla/dc /daha /dSignti   \n/dv/dna /dla/dSignO/dSa/dRa /dga/dtvagraha /dla/dSignG/dnha /dSignc(s/dSa/dRa/doa/dSignti /daha /dSignti /landa-2  \n/dsa/dma/dna /dci /dRa/dSignO/dua /dga/dSignO/dua /dpha/dua/dpa/dv /dma/dSignc/dba /daa/dSignta/dba/dSignti/dv  \n/dna/dSignci(T /dna/dRa/dTa/dSignti /dSha/dSignta/dSa/dma /dSa/dTTa/dSignta /dna /dSignv /dRa /doa/dSignO/dlddha/landa-2  \n/dna/dma/dSignci.../landa  \n \n/dla/dba/dSignv/doa /dSignc/dua/dma/dSignta /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dna/dSignci(T /dSa/dpha /dna /dSignv /dSignc(s/dga/dti  \n/drha/dSignO/dna/dTta/dna /dSignv/daandrabindu  /dra/dSignti/dSa/dSignta /dua/dla/dSignta/dReph /dG/dlddha/dSigntu/dSignc(s/dga/dti/landa-2  \n/dma/dSignc/dba /dRa/dba/dga/dSignti /dt/dba/dSignci /duha/dRa /dma/dSignc/dba /dRa/dba/dga/dSignti /dO/dba/dSignci /duha/dRa  \n/dSignc/dpa/da(half /daa/dSignv/dsa/dSignv /dnha/dSignta /dua/dSignv/dga/dSignti /dsa/dma/dSa/dma/dna/dSignci(T /daa/dSignO/dRa/landa-2    \n \n \n32//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dna/dma/dSignci.../landa  \n \n/dga/dSignO/dpha /doa/dpa/dSa /daandrabindu  /dci /doa/dSignc/dlddha /dpa/dRha/dSignv/dga/dna /dSignti   \n/dga/dSignO/dna /dpha/dSignta/dAa/dma/dSignta /dna /dSignv /dRa /dpa/dSignc(s/dga /daa/dRha/dSignv/dga/dna /dSignti /landa-2  \n/dGu/dra/dRa/dSignv-/dGu/dra/dRa/dSa /daandrabindu  /dSignc(m/dRa/dSa/dTa/dSignta /doa/dSignG/dlddha/dSignti/daha /dSignti   \n/dRa/dSignc/dba-/dRa/dSignc/dba /dna/dtvagraha /dTta/dSignG/dTta/dSignti/dga/dSignv /dsa/dSignta/dRa/dSignti /daha /dSignti  /doa/dSignO/dlddha/landa-2  \n/dna/dma/dSignci.../landa  \n \n \n18.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dua/dm(half /dla/dSignta /dla/dba/dSignv/doa/dna /dSignv/daandrabindu  /dma/dSignc/dba /dt/dra/dma/dSignta/dpa/dSignGu  \n/dla/dSignG/dta /dSignc(s/dga/dt /dsa/dSignta/daandrabindu /dna/dSignta/dga/dSignci/dSa /daandrabindu /landa  \n/dga/dnSs(half /dsa/dSignci /dpa/dSignc/dma /dla/dSignG/dg(half /dba/dma /duha/dRa /dta/dpa/dv  \n/dSa/dSignG/dnha /dSha/dSignta/dSignc(T/dm(half /dTa /dpha/dRa/dga /dTha/dSignta/dga/dSignci/dSa /daandrabindu /landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-   \n/dt/dba/dSignta/daandrabindu /dla/dba/dSignv/doa /dga/dtvagraha /dla/dSignG/dg(half /dba/dSignta /dSignc/dna/dv /dRa_dSignGu/dSa/dSignti /daha/dSignci(s/landa  \n/dt/dba/dSignta/daandrabindu /dla/dba/dSignv/doa /dma/dSignti /dga/dc /daha/dSignci(s /doa/dba/dRa /daha/dSignci(s/dTta/dSignti /daha/dSignci(s/landa/landa  \n/dga/dtvagraha /dla/dtvagraha /dla/dba/dSignv/doa/dna /dSignv/daandrabindu  /dSa/dpha /dG/doa/dRa/dSignti /daha /dSignti   \n/duha/dRa/dsa/dSignv /dna /dtnusvara /dua/dSignta/dga/dSignci/dna /dpa/dSignta/dSignc/dRha /dua/dSignG/doa/dRa/dSignti /daha /dSignti /landa-2  \n/dTa/dSignti/dLa/dSignO /dma/dSignc/dba /dSignc/dna/dLa/dSignO /dga/dSignO/dua /dSa/dSignG/dlha/dRa/dSignti /daha /dSignti   \n/dpa/dSignta/dga /dpa/da(half /daa/dSignta /dga/dtvagraha /dla/dSignG/dnha/dna /dSa/dma/dSignv/dSa /dga/dSignGu/dTta/dSignti /daha/dSignci(s/landa-2    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/33 \n/dt/dba/dSignta/daandrabindu.../landa  \n \n/dma/dpa/dna/dSignO /dga/dba_dSignGu/dsa/dSignv /dga/dSignO/dpha /dra/dga/dSignti /daha /dSignti  \n/dTa /daandrabindu /dv /dTa /daandrabindu  /dla/dba/dSignv/doa/dna /dRa/dSignta/doa /daa/dga/dSignti /daha /dSignti /landa-2  \n/dga/dSignO/dpha/dna /dua/dSignG/dga/dSignta/dsa /dma/dSignc/dba /dpa/dma/dSignG /dLa/dSigntu /dla/dSignG/dg(half /dba/dSignta  \n/dt/dra/dma/dSignta /dpa/dSignta/dpa/dSignGu/dna /dSignv/daandrabindu  /dSignc/dna/dv /dma/dSignv /dna/dSa/dSignti /daha/dSignci(s/landa-2  \n/dt/dba/dSignta/daandrabindu.../landa  \n \n/dga/dSignO/dpha/dsa/dSignv /drha /daandrabindu /dSignc(s/dSa /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dSignc/dpa/dta/dba /dRa/daa/dSignv/dpa/dSignti  \n/dSa/dSignta/dSa/dSignG/dRa/dsa/dSignv /dna /dSignv /dma/dSignta /dsa/dSignta/dma /dpa /daandrabindu /daa/dSignv/dpa/dSignti/landa-2  \n/dna/dba/dSignta /dga/dSignO/dpha/dSignci /dna /dSignv /dma/dSignta /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu/dsa/dSignv /doa/dSignci/dpa/dc  \n/dt/dba/dSignta/daandrabindu /dsa/dSignta/dma/dna /dma/dua/dRa /dma/dSignc/dba /dSignc/dna/dv/dna /dpa/dSa/dSignti /daha/dSignci(s/landa-2  \n/dt/dba/dSignta/daandrabindu.../landa  \n  \n \n    \n \n \n34//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n19.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dra/dSignti/dSa/dSignv/dTta/dSignta /dsa/dSignv /dSa/dpha/dTta/dSignta /dSa/dSignG/dnha /daha /dSignti   \n/duha/dSignv/dRa /dga/dSignv/dga/dna /dSa/dpha/dna /dSignv/daandrabindu  /dt/domya/dSignta/dma/landa  \n/dra/dSignc(T/dmn(half /dlda/dTa-/dsa/dSignG/dg(half /dga/dSignta-/dSa/dSignta/dlha/dSignG-/dma/dSignv/dTa/dSignta  \n/dSa/dpha /dnha/dSignO/dla/dSignti /dra/dSignti/dSa/dSignta /dna /dSignv /dRa /dnha/dSignta/dma/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-   \n/dga/dSignO/dpha/dSignci-/dga/dSignta/dga/daa/dSignci /dna /dSignG /dRa/dSa/dSignci /dpha/dRa/dga /daha /dSignti   \n/dna /dSignv /dma/dSignta /dba/dSignv/dTa/dc /doa/dma/dTa/dSignta/dna /dm(half /dLa/dSignta/dLa/landa  \n/dALa/dTha/dReph /dRa/dSignta/doa /dv/dna/dRa/dSignta/dra/dRa /dna/dRa/dSignti /daha /dSignti   \n/dRa/dSignta/doa /dna/dSignO/dSsa/dSa /daandrabindu  /dsa/dSignG/dlRa/dSignta /dA(half /dLa/dSignta/dLa/landa/landa  \n \n/dra/dla/dna /dnha/dSignta/dga/dSignci /dpha/dRa/dga /daha /dSignti  /dua/dSigntu/dRa/dAa  \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dnha/dSignta/dSignc/dTa/dRa /dpa/dma/dga /daha /dSignti  /dna/dSigntu/dRa/dAa/landa-2  \n/dna /dSignv /dma/dSignta /doa/dSignci/dt/dpa /dti /dna /dSignG /dRa_dSignG/dnSsa/dSignv/dTRa/dsa/dSignv  \n/dra/dRa/dv /dma/dSignti /dt/doa/dSignG/dReph/dma /dna /dSignv /dTa/dSigntu /dla/dSignv/dnha/dSignta/dc/landa-2  \n/dALa/dTha/dReph.../landa  \n \n/dt/dsa/dSignci/dRa/dna /dSignv/daandrabindu  /dla/dSignv/dnha/dTa/dSignv /daha/dSignta/dTa/dSignci /drha/dTta/dSignti /daha /dSignti   \n/dba/dsa/dRa /dua/dRa/dSignci/dpa/dSignci /dna/dba/dSignta/daandrabindu /dba/dTta/dSignti /daha/dc/landa-2  \n/dci /dSignc(s/dSha/dna/dSignta/dRa /dt/dSignc(s/daha /dt/dSa/dm(half /dTa/dSignO/dSsa/dna  \n/dlha/dma /dma/dSignc/dba /dra/dlddha/dTa/dSignti /dna /dSignv /dTa/dSigntu /dla/dSignv/dnha/dSignta/dc/landa-2    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/35 \n/dALa/dTha/dReph.../landa  \n \n/dlha/dRa/dsa /dc/dsa/dSignta/dma /dta/dRa /daha /dSignti  /dma/dSignc/dba /dSignc/dma/dSs(half /dTtha/dSignta  \n/dga/dSignO/dpha/dsa/dSignv /dnha/dSignta/dc /daha /dSignti  /dSignc(m/dRa/dSa/dAa/dTa /dSignc/dpa/dSs(half /dTta/dSignta/landa-2  \n/dSa/dpha/dra/dRa /daa/dRha/dga/dSignti /dga/dSignO/dpha/dna /dSignc/drha/dpha/dRa  \n/dna/dg(half /dga/dSignta /dla/dpa/dSignta/dG /dba/dsa /dla/dc /daha/dSignci(s /dla/dpa/dSignta/dc/landa-2  \n/dALa/dTha/dReph.../landa  \n \n  \n20.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dna/dsa /dnha/dSignta/dG /dta/dRa /dRa/dba_dSignGu /dua/dsa/dSa /daandrabindu   \n/dna/dRa_dSignGu /dma/dSignc/dba /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dra/dsa/dSigntu/doa/dSignci/landa  \n/dRa/dSignO/dTta/dSignci /dba/dSignv/dTa/dSignti /dSa/dT(half /dLa/dna /dna/dsa/dSignta/dc  \n/daa/dga/dTa/dSignti /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /dsa/dma/dsa/dSigntu/doa/dSignci/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-  \n/dpha/dSignO/dga/dSignta /dua/dRa/dSignci/dpa/dna /dSignc/dla/dma  \n/dt/dg(half /dga/dSignta /dua/dRa/dSignci/dpa/dna /dSignc/dla/dma  \n/dsa/dSigntu/dga/dSignta /dua/dRa/dSignci/dpa/dna /dSignc/dla/dma-2  \n/dv/dna/dRa/dSignta /dma/dSignc/dba /dta/dua/dSignGu-/dra/dSignta/daha /dSignGu  /dSignc/dna/dLa/dSignO /dTa/dSignO/dRa/dSignta /dSignc/dpa/dma/dSignG/landa-2  \n \n/dnha/dSignta /doa/dSignci/dpa/dSignti /daha /dSignti  /dna/dSignO/dla/dSignO /dsa/dRa_dSignGu/dta    \n \n \n36//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dta/dRa /dnha/dSignta/dc /daha /dSignti  /daa/dSignci/dma-2  \n/dGu/dra/dRa/dSa /daandrabindu  /dga/dSignta/dla/dga /daha /dSignti  /dt/dsa/dSignci/dRa/dna /dSignc(m/dRa/dma-2  \n/dpha/dSignO/dga/dSignta.../landa  \n \n/dla/dSignv/dSha/dsa/dSignv /dta/doa/dSignta/dla/dSignci /dv/dga/dSignti /dpha/dSignta/dRa/dSignci /dna/dSignc/dTtha/dma-2  \n/dsa/dSignG /daandrabindu /dba/dua/dRa/dba/dSignta /dSa/dpha /dga/dtvagraha /dra/dlddha/dSignv/dga/dSignti /dv/dna/dRa/dSignO /dSignc/dba/dS(half /dSa/dSignta /daha/dSignci(s/dSignc/dma \n/dpha/dSignO/dga/dSignta.../landa  \n \n/dna /dSignv /dma/dSignta /dra/dRha/dTa/dSignti /dma/dSignti/dma/dSignta-/dpha/dSignG/dTta/dna/dSignta /dSignc/dla/dma /daha /dSignti  /dna/dSignc/dTtha/dma-2  \n/daa/dSignta/dSignc(m/dRa /dSa/dSignv/dRa /dt/dma/dSignta/doa/dra/dRa /dnha/dTta/dSignti /dpha/dSignc(m/dRa /dSignc/dla/dma/landa-2  \n/dpha/dSignO/dga/dSignta.../landa  \n \n/dTa/dma/dra/dRa /dma/dSignc/dba /dAa/dS(half /dTa/dRa /duha/dRa /daha/dr(half /dra/dRa /dba/dSignci/dma-2  \n/dTta/dra/dRa-/dTta/dra/dRa /dra/dSignta/dSignc/dma /daa/dSignG/dpa/dSignti /daha/dc/landa-2  \n/dG/dSignc/dlddha /dra/dlddha/dSignv/dga/dSignti /dma/dSignci/dma/landa  \n/dpha/dSignO/dga/dSignta.../landa   \n \n    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/37 \n21.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dSha/dSignta/dSignc(T/dm(half /dTa /dSa/ds(half /dra/dmma /dO/dna/dRa/dSignv /doa/dSignta/dma/dSignGu  \n/doa/dSignv /dTa/dma-/dsa/dma/dSa /daandrabindu  /dSa/dSignO/doha /daha/dc/landa  \n/dRa/dSignta/dsa /dSa/dSignG/dsa/dRa/dma/dSignci /dpa/dua/dga /dna/dTa/dRa/dma/dSignci  \n/dTa/dSignv/dna/dRa /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /dpa/dSignO/doha /daha/dc/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-   \n/doa/dSignv /dSignc/dna/daha /dSignG  /dla/dSignv/dga/dna /dSignti  /dnha/dSignGu/dma /dra/dSa/dSignv/dma/dSignta  \n/dsa/dS(half /dTa /dO/dba/dSignci/dsa/dSignv /dRa/dba/dpa/dSignti /dLa/dSigntu/landa  \n/dna/dRa/dsa/dna /dSignv/daandrabindu  /dTa/dSigntu/dga/dpa/dSignti /dSa/dSignO/dga/dba /dta/dma/dSignta  \n/dRa/dSignO/dpa /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dma/dSignc/dba /dSa/dba/dpa/dSignti /dLa/dSigntu/landa/landa  \n \n/drRa/dna /dSignAocalicR /dSignc/dTa /dna /dSignv /dRa /dua/doa/dpa /daha /dSignti  /dSignc(T/dnha/dS(half /dSa/dSignta  \n/dna/dRa/dsa/dSa /daandrabindu  /dna/dRa/dSignti /dpha/dSignO/dua/dna /dSignc/dba/dS(half /dSa/dSignta/landa-2  \n/doa/dSignv /dSignc/dna/daha /dSignG  /dSignc(s/dsa/dga/dga/dSignti /dsa/dma/dsa/dSignv /dRa/dnha/dpa/dSignti,  \n/dla/dSignG/dnha /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dma/dSignc/dba /dna/dba/dpa/dSignti /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dna/dRa/dsa.../landa  \n \n/dna/dRa/dpa /dSignc(s/dSa/dSignc(s/dsa/dTa /dba/dsa /dt/dra/dma /dc/dnSsa/dSignta  \n/dSignc/dna/dv /dga/dSignv/dpa/dSignti /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO/dSa /daandrabindu  /dSignc(s/dpha/dnSsa/dSignta  \n/dna/dRa/dsa/dSa /daandrabindu  /dSignc(s/dsa/dga/dTa/dSignti /doa/dSignv /dSignc/dna/daha /dSignG  /dSignc/dba/dS(half /dSa/dSignta  \n/dSa/dpa/dSignG/dRa /dO/dba/dSignci/dsa/dSignv /dna/dRa/dpa/dSignti /dLa/dSigntu/landa-2    \n \n \n38//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dna/dRa/dsa.../landa \n \n/dra/dSignO/dSignc(s/dSa /dna/dtvagraha /dRa/dnha/dpa/dSignti /dv/dna/dTta/dSignta /dSignc(s/doa/dmla/dSignta  \n/dna/dRa/dpa/dSignti /dma/dSignc/dba /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dSignc/dma/dm(half /dla/dSignta–/dSignc/dpa/dm(half /dla/dSignta/landa-2  \n/dv/dna /dTtha/dSignta/daandrabindu/dG /dSignc(s/dsa/dga /dna/dtvagraha /dSa/dpha /dSignc/dna/dLa/dSignO /dRa/dba/dpa/dSignti  \n/dga/dlddha/dSignta/dc-/doha/dua/dlddha/dSignta /dma/dSignc/dba /dna/dRa/dpa/dSignti /dLa/dSigntu/landa-2  \n/dna/dRa/dsa /dna /dSignv /dRa.../landa  \n  \n \n22.  \n/doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dlha/dSignO/dpa/dSignti/dTa-/dlha/dSignO/dpa/dSignti/dTa /dti /doa/dua/dAa/dSignta/dSa/dSignci /dna /dSignv /dRa  \n/dna /dSignv /dna/dRa/dSignta /dna/dba/dpa/dSignti /dla/dSignG/dnha /daha/dga /dpha/dSignta/dRa/dSignci/landa  \n/dna/dSignci(T /dna/dRa/dpa/dSignti /dta/dpa /duRa/dSignc(s/dSa /dua/dSignv/dga /dt/dSignc(s/daha  \n/drRa/dla/dSignG/dSsa/dma/dna /dla/dSignO/dSa/dRa/dSignO /dpa/dSignv/dsa/dSignta/dRa/dSignci/landa/landa  \n/dua/dSignci/dTa-   \n/dua /dtnusvara /dua/dSignta /dsa/dSignti/dLa/dSignta /dba/dSignv /dTa/dSignO/dba/dRa /dsa/dSignc/dba/dma/dSignta /dt/dua/dsa /dt/dra/dSignta/dRa/landa-2  \n/dSignc/dra/dLa/dSignta/dSa /dsa/dSignG/doha/dpa/dSignti/dv /doa/dua/dAa/dSignta/dSa/dSignci/dna /dSignv/daandrabindu   \n/dTa/dSignO/dRa /dSignc/dma/dsa/dReph/dga /doa/dga/dlha/dSignta/dRa/landa-2  \n \n/dma/dsa/dma /dna/dRa/dSignti /daha /dSignti /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu /dTa/dSignO/dRa/dSignta  \n/daha /dSignti  /dma/dSignc/dba /doa/dua/dsa/dSignv /dTa/dSignO/dba/dRa /doa/dSignO/dlddha/dSignta    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/39 \n/dTa/dSignO/dRa/dSignta /dTa/dTta/dra/dRa /doa/dsa/duha/dTta /dga/dSignta/dua/dga  \n/dSa/dSigntitnusvara/dna/dlddha/dSignO /dSha/dba/dRa-/dpa/doa/dSignta/dRa/landa-2  \n/dua /dtnusvara /dua/dSignta.../landa  \n \n/dLa/dSignG/dua-/dLa/dSignG/dua/dSa /daandrabindu  /dTa/dSignO/dba/dRa /doa/dga/dlha/dSignta/dRa/dSignta  \n/dSignc(s/dSa/dtnusvara/daa /dRa/dba/dga /daha /dSignti  /dlha/dRa/dTa/dSignci /dr(half /dLa/dSignta/dRa/dSignta  \n/dsa/dna/dci-/dsa/dRa_dSignGu/dta-/dlha/dSignta/dma-/dnha/dSignv/dSa/dSignta/dRa/dSignci/landa  \n/duha/dRa /dpha/dRa/dga /dpha/dmn(half /dlda/dSignta/dRa/landa-2  \n/dua /dtnusvara /dua/dSignta.../landa  \n \n/dpa/dSignO/doha /dG/duha/dSignti /daha/dSignci(s /dpha/dSignta/dRa/dSignci-/dpha/dSignta/dRa/dSignci  \n/dpa/dSignv/dna/dTa/dSignci/dua/dTa /dba/dSignO/dc /dta/dSignc/dna /dSa/dRa/dna/dSignta/dRa/dSignci  \n/dTa/dSignO/dRa/dSignv /dga/dba/dRa/dra/dRa /dta/dc /dga/dba/dRa/dSignta/dpa/dSignti  \n/dpha/dSignta/dRa/dTa/dsa/dSignv /dAa/dSignv/dra/dSignta/dRa/landa-2   \n/dua /dtnusvara /dua/dSignta.../landa  \n \n/dLa/dSignG/dua-/dLa/dSignG/dua/dSa /daandrabindu  /dTa/dSignO/dba/dRa /dSignc/dma/dsa/dReph/dga /doa/dga/landa  \n/dlha/dSignO/dc /dRa/dba/dga /daha /dSignti  /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu /dna /dSignv /dRa /dsa/dga  \n/doa/dua/dTa /dra/dSignta/dpa/dma/dSignci /dua /dtnusvara /dua/dSignta /dsa/dSignti/dLa/dSignta  \n/dnha/dSignG/dla /dSa/dSignG/dllha/dSignci /dna /dSignv /dRa /dSignc(s/dpha/dnha/dSignta/dRa/landa-2  \n/dua /dtnusvara /dua/dSignta.../landa   \n    \n \n \n40//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dSha/dSignta/dSa/dna /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /dsa/dba/dSignta /doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/doa/dLa /dSignc/dba/dm(half /dla /dba/dSignv /dla/dSignv/dSha/dna /dlha/dRa/dTa/dSignci  \n/doa/dLa /dSignc/dba/dm(half /dla /dla/dSignv/dSha/dna /doa/dma/dTa/dSignta/landa  \n/doa/dLa /dSignc/dba/dm(half /dla /dba/dSignv /dTa/dSignta/doa /dla/dSignv/dSha/dna  \n/doa/dLa /dSignc/dba/dm(half /dla /dSa/ds(half /drRa/dpha/dSignG/dTa/dSignta/landa/landa  \n \n/dta/dSignc(T/dS(half /dTa/dna-/dma/dSignta/dSignc(T/dS(half /dTa/dna /dla/dSignG/dc /dpha/dSignta/dAa/dSa /daandrabindu   \n/dpa/dma/dga /drRa/dna /dSignAocalicR /dSignc/dTa /dlAa/dm(half /dlAa /dSignc/dAa/dlha/dSignta/dma/landa  \n/dta/dSignc(T/dS(half /dTa/dna /doa/dua /dSignc/dma/dsa/dSignta/dReph/dmna /dna/dRa/dv  \n/dma/dSignta/dSignc(T/dS(half /dTa/dna /dna/dRa/dv /doa/dua/dma/dSignta/dSha/dSignci /dna/dSignta/dsa/landa/landa  \n/doa/dpa /dba/dSignv/dTa/dSignti /dta/dSignc(T/dSTa/dna /dua/dSignG/dmna /dRa/dSignta/doa/dSignta  \n/dla/dSignv/dSha/dna /dba/dSignv/dTa/dSignti /dma/dAa-/dSignc/dma/dsa/dSignta/dReph/dmna/landa  \n/doa/dma/dTa/dSignta /dra/dSignc/dba/dRa/dv /drRa/dSignv/dsa/dna /dsa/dSignta/dga/dSignta  \n/dv/dna/dTa/dSignta /dlha/dma/dSa /daandrabindu  /dpha/dtvagraha /dlha/dma/dAa/dSignta/dma/landa/landa  \n/doa/dpa /dba/dSignv/dTa/dSignti /dma/dSignta/dSignc(T/dS(half /dTa/dna /dua/dSignG/dmna /dRa/dSignta/doa/dSignta  \n/doa/dma/dlRa/dSignO/dba/dSignci /dba/dSignv/dTa/dSignti /dSa/dpha /dna/dSignta/dsa/landa  \n/dSignc/dpa/dnha/dRa/dv /doa/dma/dTa/dSignta /dTta/dSignG/dTta/dga /dsa/dSignta/dga/dSignta  \n/dla/dSignv/dSha /dpa/dSignc/dma /doa/dSignta/dv/dTa /dla/dSignG/dn(half /dnha/dna /dlha/dSignta/dsa/landa/landa  \n/dRa/dSignta/doa /dSignc/dAa/dlLa/dSignta/dna /dnha/dSignv/dga /dma/dSignti /doa/dSignta/dma/dSignGu  \n/dci /doa/dua/dsa/dSignv /dpha/dSignta/dRa/dSignci /dSignc/dAa/domya/dSignta/dma/landa  \n/doa/dSignv /dua/dSignG/dma/dga/dSignti/dma /dt/dSignc(s/daha /dra/dSignta/dTtha /dsa/dSignta/dma/dAa/dTa/dSignta/dna    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/41 \n/dba_dSignG/dma/dna /dSignv  /daha /dSignti/dma  /dv/dna/dRa /dra/dSignc/dba/daa/dSignta/dma/landa/landa  \n/dRa/dSignta/doa /dSignc/dAa/dlLa/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu  /dO /dna/dSignci(T /doa/dSignta/dma/dTa  \n/doa/dSignv/dna/dlddha/dSignta /dba/dSignta/dTha /dga/dSignta/dTtha/dSignci /dpha/dSigntitnusvara/dSa/dpa/dSignta/dRa/landa  \n/dga/dSignta/dTtha/dSignci/dSa /daandrabindu  /dna /dSignv /dTa/dSigntu /dRa/dSignta/doa /daa/dga/dSignti /daha /dSignti  \n/dRa/dSignta/doa /daa/dga/dSignta/dpa/dv /dna/dga/dsa /dTa/dga/dAa/dSignta/dRa/landa/landa  \n/dRa/dSignta/doa /dba_dSignG/dma/dna /dSignv /dSa /daandrabindu  /daa/dSignc(s/dga  /dSa/dna /dSignti  /daha /dSignti  \n/dSignc(s/doa /dma/dna/dSignta /dRa/dua/dsa/dSignv /dla/dSignta/dma/dSignci /dnha/dSignGu/dma/landa  \n/dS(half /dAa/dSignta/dsa/dSignci /dpha/dSignta/dAa /dt/dtnusvara/dua-/dt/dtnusvara/dua/dsa/dSignv /dpha/dRa/dga /dba/dSignO/dc  \n/dtu/dRa /dpha/dRa/dga /dba/dSignO/dc /dSa/dSignv/dAa/dSignta /dua/dSignG/dmna/landa  \n/doa/dSignv/dna/dRa /dba/dSignta/dTha /dba/dsa/dSignv/dSha/dSignta /dSignc/dma/daa/dSignta/daandrabindu  \n/dO /dpa/dSignta/dpa/dSignGu /dma/dSignti /dna /dSignG /dSa/dSignciReph /doa/dSignO/dua/landa \n/dti /dpa/dSignG/dmma/dna /dSignv/daandrabindu  /dSha/dSignta/dSa/dma/dna/dsa/dSignciReph  \n/dTa/dSignta/dna/dv /duha/dSignO/dTta/dSignta/dga/dSignta /dna /dSignv /dRa /dSa /dtnusvara /doa/dSignO/dua/landa/landa  \n/drRa/doa/dSignta/dAa/dT(half /dSa/dga/dna /dSignv/daandrabindu  /doa/dSignta/dma/dSignv /dpha/dSignta/dSsa/dSignta  \n/doa/dma/dSignc/dba/dTa/dsa/dSignv /dpa/dSa /dSignc/dTta/dna/dga /dba/dSignO/dc /dsa/dma/landa  \n/dRa/dSignO/dsa-/dRa/dSignO/dsa /doa/dma/dTa/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu  /dSa/dsa/dSignc/dra/dReph/dTa  \n/dtu/dRa /dba/dSignO/dc /dt/dSignc/dra/dReph/dTa /doa/dSignci/dAa/dma /dlha/dma/landa/landa  \n/doa/dSignta/dma/dSignti /dma/dSignti /doa/dSignv /dSa/dSignv/dAa/dSignta /dpha/dSignta/dSsa/dSignta  \n/dlha/dma-/dlha/dSignta/dRa/dmna /dpa/dSa /dta/dSignc(T/dnha/dRa/dSignci /dlha/dSignGu/dma/landa  \n/dba/dSignta/dTha /dba/dsa/dSignv/dSha/dSignta /doa/dSignv/dna/dRa /dma/dSignci/daa/dSignta/daandrabindu  \n/dO /dna/dSignci(T /doa/dma/dTa/dSignti /dla/dSignta/dma/dna /dua/dSignG/dmna/landa/landa \n   \n \n \n42//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dsa/dma /dRa/dtnusvara/dua/dga /dba/dSignO/dc /dSa/dT(half /dLa /dpha/dSignta/dAa/dsa/dSignv  \n/dTa/dma /daa/dRha/dga /dSignc/dma/dSs(half /dTtha/dSignta /dna /dSignv /dRa /dAa/dS(half /dTRa  \n/dv/dna /dba/dSignta/dTha/dsa/dSignv /dra/dSignta/dga/dma /dlda/dSignO/dRa /dba/dSignO/dc/landa  \n/dla/dSignG/doa/dSignv/dsa/dSignv /dRa/dnSsa/dSignta /dna /dSignv /dRa /dSha/dS(half /dTRa/landa/landa  \n/daa/dSignO/dRa/dpa/dSignta-/daa/dSignG/dSignc/dTa/dLa/dSignta /dba/dSignta/dTha/dsa/dSignv /dra/dRa/dTa/dSignti  \n/doa/dpa-/doa/dpa /dla/dSignv/dSha/dna /dSha/dSignta/dSa/dma /dlda/dSignO/dRa/landa  \n/dga/dSignGu/dTta-/dsa/dSignta/dRa /daa/dSignO/dRa/dSignci /dlda/dSignta/dna/dSignta /dSa /dtnusvara /dua  \n/dpa/dga/dSignta/dTa /dpa/dRha/dTa/dSignti /dga/dua/dSignta /dna/dtvagraha /dba/dSignO/dRa/landa/landa  \n/dSa/da(half /daa/dSignta /dSha/dSignta/dSa/dna /dba_dSignG/dma/dna /dSignv  /doa/dSignta/dma/dSignGu  \n/dsa/dSignta/dma/dAa/dTa/dSignta/dSa /daandrabindu  /dRa/dtnusvara/dua/dga /dba/dSignO/dc /dla/dSignv/dba/landa \n/dma/dSignci/dTa-/dc/dsa/dSignta/dma/dna /dTa/dSignta/doa /daa/dRha/dga /dba/dSignO/dc  \n/dSignc/dla/dga/dsa/dSignv /dba/dSignO/dc /doa/dma-/doa/dma/dSa /daandrabindu  /dma/dSignv/dba/landa/landa  \n/dSignc/dma/dSs(half /dTtha/dSignta/dba/dSignci/dma /doa/dpa /dSha/dSignta/dSa/dna /dba/dSignv/dTa/dSignti  \n/dSa/dsa/doha/dSignGu /dla/dSignv/dSha/dna /dSignc/dAa/dlha/dSignta/dTa/dSignta /dpa/dSignta/dsa/landa  \n/dra/dSignc/dba/dLa/dSignta /dSignc/dAa/dna/dSignta/dSa/dSignci /dra/dm(half /daa/dRa /daa/dga/dTa/dSignti \n/dm(half /dLa/dSignta/dLa /dna /dSignv /dRa /dRa/dba/dTa/dSignti /daa/dnna/dSignta /doa/dSignta/dsa/landa/landa  \n/dga/dSignta/doa /dRa/dba/dTa /dTa/dpa /dRa/dSignta/doa /dTa/dSignta/doa/dna /dSignv/daandrabindu   \n/dp(half /dLa/dSignta/dra/dSignti /dma/dSignti /dv/dna/dRa/dSignta /dSignc/dTRa /dSignc/dAa/dlha /dTa/dSignta/dra/landa  \n/dra/dSignta/dpa/dSignti /dma/dSignti /dv/dna/dRa/dSignta /dra/dSignG/dTRa /dr(half /dLa/dSignta/dRa/dSignta  \n/dSa/dTa/dpa/dSignti /dma/dSignti /dv/dna/dRa/dSignta /dsa/dSignta/dv-/dpa/dSignta/dra/landa/landa \n \n/dta/daandrabindu/dSignc(T/dnha /daha/dSignO/dSignc/dlddha  /dna/dtvagraha /dna/dSignta/dma/dra/dRa /dla/dSignv/dTa/dSignti    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/43 \n/doa/dpa-/doa/dpa /dla/dSignv/dSha/dna /dRa/dSignta/doa/dSignta /doa/dSignO/dlddha/landa  \n/dpha/dSignG/dnha /dua/dRa/dSignci/dpa/dSignci /dSignc(s/dSa /dRa /daa/dSignc/dRha  /dpa/dSignti/dSa/dTa/dSignti  \n/dG/drha/dlddha/dSignta /doa/dSignv/dna/dSignta/daandrabindu /dG/dra/dga/dSignv/dTa/dSignti /daa/dSignO/dRa/landa/landa  \n/dSha/dTRa/dSignG /dSignc(s/dsa /dTRa /dma/dSignti /dTa/dSignta/doa/dna /dSignv/daandrabindu  /dlha/dRa/dSignti  \n/daha /dSignG /dpa/dSignti /dma/dSignti /dv/dna/dRa/dSignta /dSa/dSignG/dm(half /dla/dRa /dma/dSignta/dRa/dSignci/landa  \n/dTa/dSignta/doa /dma/dSignti /dra/dna/dlddha/dSignti /doa/dSignta/dSignc/dTa-/dlha/dRa/dsa/dna /dSignv/daandrabindu   \n/dtu/dRa /dma/dSignti /dTta/dSignO/dna /dSignti  /dra/dTma/dSignci /dr(half /dLa/dSignta/dRa/dSignci/landa/landa  \n/dTa/dma-/dsa/dma /dsa/dSignti/dga/dSignta /dRa/dSignta/doa/dSignta /dba/dSignv/dTa/dSignti \n/dSa/dsa/doha/dSignGu /dRa/dSignta/doa/dSignta /dO /dt/domya/dSignta/dma/landa  \n/dRa/dba/dSignti /dSignc/dma/dRa/dSignc(s/dnSsa/dTa /dRa/dSignta/doa/dna /doa/dma/dTa/dSignta \n/dla/dSignv/dSha/dSa /daandrabindu  /dsa/dSignv/dTta/dSignv/dTa/dSignti /dma/dSignci/dSignc/dTa /domya/dSignta/dma/landa  \n/dTa/dSignta/doa /doa/dga/dSignti /dma/dSignti /dnRa/dSignO/dlha /dta/dSignc/dua/dsa/dSignv  \n/dlda/dSignG/dpa/dSignti /dma/dSignti /dci /dga/dSignO/dpha/dna /duha/dSignO/dga/landa  \n/dna/dSignta/dsa /dsa/dSignO/dba /dma/dSignti /dt/dba/dtnusvara /dSa/dTa/dSignta/dpa/dSignti \n/dAa/dmna/dSignta/dReph /dna/dSignci(T /dRa/dba/dTa/dSignti /dv/dna/dRa /dsa/dSignO/dga/landa/landa \n \n/dra/dla /dua/dSigntu/dRa/dAa/dna /dSignv/daandrabindu  /dt/dtnusvara/dlha/dSignta /dRa/dSignta/doa/dSignta \n/dtu/dRa /dba/dSignv/dTa/dSignti /dsa/dma/dna /dSignc/dAa/dna/dga/dSignta/dtnusvara/dua/landa  \n/dSa/dSignO/dma/dSignta /dG/dra/doa/dSignti /dAa/dSignta/dga/dSignta /dnha/dSignv/dTa/dsa/dSignv  \n/dTa/dpa /dG/dra/doa/dTa/dSignti /dua/dSignta/doa/dSignta-/dpha/dSignta/daandrabindu/dua/landa/landa  \n/dTa/dma /dt/dba/dSignta/daandrabindu/dna /dv/dna /dLa /dtnusvara /dTRa /dsa/dSignta/dTRa /daha/dSignci(s  \n/dna /dSignG /daha /dna/dRa/dSignta/dpa/dSignGu /dv/dba/dSignv/dma /dna/dSignta/dsa/landa    \n \n \n44//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dlha/dRa/dTa/dSignci/dra/dRa /doa/dSignv /dt/dsa/dRa /dna/dRa/dSignta/dpa/dSignv  \n/dGu /daandrabindu /daa/dSignta /dna/dRa/dSignta/dpa/dSignti /doa/dua/dsa/dSignv /dma/dSignta/dsa/landa/landa \n \n \n/dba/dna/dSignta/dRa /doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dt/dra/dSignta/dRa /dba/dSsa/dReph/dSa /daandrabindu  /dSa/dSignGu/dSignc(s/daa/dTa /dna/dRa/dSignti /daha/dSignci(s  \n/dTa/dSignta/dRa/dSignci/dnha /dTa/dSignci/dma /dra/dSignta/daandrabindu/daa /dSignc/dla/dma /dSa/dSignO/dsa/dAa/dSignta/dRa/landa  \n/dt/dSsTta/dLa/dSignta/dsa /dna/dRa/dpa/dv /doa/dSignta /dRa/dba/dga/dSignti  \n/dRa/dSa/dSignG/dta/dRa-/dpa/dga/dSignta /dSa/dSignG/dsa/dma /dna /dSignG /dsa/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dpha/dSignv/doa /dRa/dba/dga /daha/dSignci(s /dSignc(s/dSa/dma/dSignv/dba /dpa/dSignG/dga/dSignta/dpa/dSignta  \n/dsa/dSignta/dm(half /dLa/dAa/dSignta/dRa /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dna/dRa/dpa /dSAa/dSignci/dna/dSignta/dRa/landa  \n/dpa/dba_dSignG/dTa /dna /dSignv /dma/dSignv /dLa/domya /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dSa/drha/dga /daha/dSignci(s  \n/dba/dsa/dRa/dSignO/dra/dRa /dna/dRa/dpa /dG/dra/dna/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dpa/dSignta/dTta /doa/dSignO/dba/dpa /dba/dsa /dra/dga/dna /dSignc/dpa/daha/dSignta /dna/dtvagraha  \n/doa/dSignv /dt/dra/dma/dSignv/dna /dSignv/daandrabindu  /dSignc(s/dsa/dga/dga /dSa/dsa/dLa/landa  \n/dSignc/drRa/dLa/dAa/dRa /dpha/dSignG/dSignc(s/dga /dma/dSignc/dba /doa/dSignta/dv/dpa /dba/dsa/dRa/dSignta  \n/dpa/dSignta/dRa/ds(half /dpa/dSignta/dRa /dna/dtvagraha /dRa/dba/dga/dSigntu/dtnusvara /dSignc/dAa/dma/dLa/landa/landa  \n \n/dna/dtvagraha /dma/dSignti /dSa/dna/dpa /dba/dsa /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dna /dSignv /dRa /dSa/dSignv/dAa/dSignta    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/45 \n/doa/dSignv/dTa/dSignv/dna /dna/dRa/dpa /dO/dTa/dpa/dSignv /dba/dv/dTa /dna/dsa/landa  \n/dna/dma/dSignci /dna /dSignAocalicR /dra/dSignta /dna/dtvagraha /dba/dSignta/dTha /dpa/dRha/dSignta/dpa/dSignGu  \n/dba/dsa/dba_dSignGu /daandrabindu  /dpha/dtvagraha /doa/dSignta/dv/dpa /dpa/dsa-/dpa/dsa/landa/landa \n \n \n/dt/dSignc(s/dpha/dAa/dSignta/dla/dma /doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/drRa/drha /dSignG /dSignc(s/dga/dTa /daha/dSignci(s /dba/dsa /dpa/dSignc(m/dRa/dLa/dSignta/dTa/dSignci  \n/dSa/dsa/dSignta /dRa/dba/dga /dma/dSignc/dba /dba_dSignAocalicR/dla/dLa /drha /dSignGu /dga/landa  \n/dt/dAa/dmna/dReph/dma/dSignci/dLa /dSa/dSignv/dAa/dSignta /dra/dSignta/dSignc/dpa /dna/dtvagraha  \n/dRa/dba/dga /dLa/dSignta/dla /dma/dSignc/dba /dRa/dSignta/dba/dna /dSha/dSignGu/dga/landa/landa  \n \n/doa/dua/dsa/dua/dSignta/dc/dTa /doa/dma/dna/dra/dSignG/dRa /dma/dua/dRa/dSignci  \n/dShRa/dllha/dSignta/dsa/dLa /dma/dRa /dma/dSignta/dRa/dSignci /dna /dSignG /dga/landa  \n/dna/dSignci(T /dAa/dmna/dSignciReph /dti/dTtha/dSignta/dsa/dna /dSha/dSignO/dpha/dSignta  \n/dSa/dpha /dpa/dSignG/doha/dSignta/dc/dTa /dt/dSignc(s/daha /dsa /dtnusvara /dua/dga /dsa/dSignGu/dga/landa/landa  \n \n/dsa /dtnusvara /dua/dga/dsa/dLa /dti /dSha/dSignG/dpha /duha/dlddha/dSignci/dsa/dSignv  \n/dla/dSignG/dma/dSignGu /dsa/dSignta/dga/dSignci /dna /dSignv /dga/dSignti/dma /dna/dpa/dSignG/dga/landa  \n/dSa/dSignG/dnha-/dla/dSignG/dnha /dla/dSignG/dma/dSignGu /dpa/dSignta/daandrabindu/dSignc/dTta /dpa/dRa/dpa/dSignti/dRa  \n/dRa/dSignO/dra/dpa /dma/dAa /dpa/dSignc/dua/dLa/dSignta /dna /dSignv /dRa /dsa/dSignGu/dga/landa/landa  \n    \n \n \n46//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dSignc(s/daa/dRa/doa/dSignci/dpa/dSignci /dba/dSigntu/dG /dla/dSignG/dg(half /dba/dSignta /dla/dSignG/dga/dba/dSignci/dma  \n/dba/dv/dTa /dta/dAa/dSignta/dla /dma/dAa /dShRa/dSignAocalicR/dSignc(s/doa/dTa /dpha/dAa/dma/landa  \n/dla/dtvagraha /dRa/dba/dga/dSigntu/dtnusvara /dta/dSignc(s/dSha/dSsa /dba/dsa /doa/dua/dAa/dSignta/dSa/dSignci  \n/dla/dSignG/dnha /dma/dSignti /dla/dSignv/dTa /doha/dSignO/dtnusvara/dna/dSignO /dra/dAa/dma/landa/landa \n \n  \n/dm(half /dLa/dSignta/dLa /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dm(half /dLa/dSignta/dLa/dSignta/dga/dLa /dTa /daandrabindu  /dv/dna /dnSsa/dSignc/dTRa /dsa/dSignta/dTRa /daha/dSignci(s  \n/doa/dSignv /dlha/dSignta/dRa/dSignti /dSignc/dma/dT(half /dLa /dlha/dRa/dsa /dlha/dma/dSignG/dSsa/landa  \n/dsa/dSignta/dRa/dSignti /dO /doa/dua/dma/dSignta/dSa/dSignci /dla/dSignta/dma/dAa  \n/dsa/dSignta/dma/dAa /dpha/dSignci/dTa/dRa /dna /dSignv /dRa /dpa/dSignv/dsa/dma/dSignG/dSsa/landa/landa  \n \n/domya/dSignta/dma/dSa /daandrabindu  /dba/dSignO/dc /daha /dSignti  /dSa/dSignG/dnha /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu/dsa/dSignv  \n/daha/dSignci(s /dt/domya/dSignta/dma /dla/dSignG/dnha/dna /dpha/dmnlda/dSignta/dRa/landa \n/dSa/dSignO/dSignc(s/daa-/dSa/dsa/dSignti/doha /dv/dna/dRa/dSignta /dt/dra/dma/dSignta/dpa/dSignGu  \n/drRa/dna /dSignAocalicR /dSignc/dTa /dna /dSignv /dRa /dla/dSignGu /dba/dSignc(s/dTha/dLa/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/doa/dpa /duha/dSignv/dRa/dga/dna /dt/domya/dSignta/dma /dt/dm(half /dba/dSignc(m/dRa/dLa/dSignta  \n/dSha/dSignG/dRa_dSignGu /dna /dSignv /dga/dna /dTa/dma /dna/dSignta/dsa /dpa/dSignG/dRa/dSignta/dc/landa  \n/dna/dSignta/dsa-/dnRa/dSignO/dlha-/dsa/dla-/dga/dSignO/dpha/dna /dga/dSignta/dTtha/dSignci  \n/dba/dSignta/dTha /dlha/dRa/dSignta /dna/dRa/dpa/dSigntu/dga/dna /dga/dlddha/dSignta/dc/landa/landa  \n   \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/47 \n/dna/dSignta/dsa-/dnRa/dSignO/dlha-/dsa/dla-/dga/dSignO/dpha/dSa /daandrabindu   \n/dba/dSignO/dc /daha /dSignti  /doa/dua/dsa/dSignv /doha/dua/dlddha/dSignta /dnha/dlddha/dSignta/landa  \n/dma/dSignci/daa /dna/dsa/dSignci/dma/dSignta /doa/dua/dpa/dSignti/dpa/dga/dSignta  \n/dsa/dSignv/dTta/dma/dba/dSignta/dRa /dSignc/dna/dLa/dSignO /domya/dSignta/dma/dSignci /dpa/dlddha/dSignta/landa/landa  \n \n/doa/dpa /doa/dSignta/dua/dga /dna /dSignv /dTa/dSigntu /doha/dua/dlddha/dSignta /dna/dSignO/dma/dSignO  \n/dta/dSignc(T/dS(half /dTa/dna /dpa/dSignc/dma /dna/dtvagraha /dna/dRa/dSignta/dpa/dSignGu /dsa/dSignv/dga/landa  \n/dpa/dRha/dpa/dSignGu /dma/dSignc/dba /dv/dna/dRa/dSignta /dma/dSignta/dSignc(T/dS(half /dTa/dna /dpa/dSignc/dma /dna/dtvagraha  \n/dAa/dmna/dSignta/dReph /doa/dSignc(s/dga /doa/dSignta/dv/dTa /dna/dSignta/drha/dSignci(T /dTa/dSignv/dga/landa/landa  \n \n/doa/dpa /doha/dua/dSignti/dRa /dua/dSignv/dga /dla/dSignGu /dt/domya/dSignta/dma/dSignci  \n/dpRa/dSignv/dna /domya/dSignta/dma/dna /dna/dSignc(m/dRa /dna/dtvagraha /drha /dSignv /dga/landa  \n/dsa/dSignO/dSignc(T/dSh(half /dna/dga /dpha/dSignta/dRa/dSignci /dv/dna/dRa/dSignta /dpa/dSignG/doha/dSignv/dma/dSignta/dc  \n/dna/dSignc/dTtha/dma /daha /dSignti  /dna/dRa/dma/dSignta/dc /dv/dna/dRa/dSignta /dsa/dSignv/dga/landa  \n \n/doa/dpa /doha/dua/dRa/dga /dt/domya/dSignta/dma/dSignci /domya/dSignta/dma/dSignci  \n/dSignc/dna/daha /dSignG  /dta/dSa/dSignta/dma /daha /dSignti  /dv/dna/dRa /dsa/dSignv/dga/landa  \n/domya/dSignta/dma/dSignci /dTa /daandrabindu  /daha /dSignti /dt/dra/dma/dSignv /dlda/dua/dRa/dra/dRa  \n/dt/domya/dSignta/dma/dSignci/dsa/dSignv /dSignc/dna/daha /dSignG /doa/dga/dTa/dSignti /dTa/dSignv/dga/landa/landa  \n \n/domya/dSignta/dma/dSignci-/domya/dSignta/dma/dSignci /dSignc/dna/dmma/dSigntu/dtnusvara /dma/dSignc/dba /doha/dua/dlddha/dSignti  \n/dSignc/dma/dT(half /dLa /dc/dsa/dSignta/dma/dna /dnha/dSignv/dga/dSignti /dnha/dSignv/dga/landa    \n \n \n48//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dv/dna/dRa/dSignta /dga/dSignv/dga /dma/dSignc/dba /dSignc/dAa/dSignc(s/dlha /dpa/dSignv/dAa/dS(half /dTha/dSignta  \n/dpa/dma/dga /dma/dSignc/dba /dna/dSignO/dma/dSignO /doa/dSignG/dsa/dSignta/dReph/dma/dSignta /doa/dSignv/dga/landa/landa  \n   \n/dpa/dRha/dc /dma/dSignc/dba /doha/dua/dlddha/dSignta /dSa/dSignc/dba /dSignc(s/dga/dt /dTha/dSignO/dlddha/dSignv  \n/dci /dTa /daandrabindu  /daha/dSignci(s /domya/dSignta/dma/dSignci /dna /dSignv /dRa /dna/dSignta/dsa/landa  \n/dAa/dmna/dSignta/dReph /drha/dga /dSignc/dna/daha/dSignO /dpha/dtvagraha /dSa/dna /dSignti /dTa /dt/dSignc(s/daha  \n/dpha/dtvagraha /dSa/dna /dSignti /dTa /dt/dSignc(s/daha /daa/dnna/dSignta /doa/dSignta/dsa/landa/landa  \n \n/doa/dnha/dma /dSignc/dna/dLa/dSignO /dTta/dSignvtnusvara/dSa/dma /dpa/dRha/dSignta/dpa/dv  \n/domya/dSignta/dma/dSignci /dpa/dSignc/dma /dna/dtvagraha /dlha/dRa_dSignGu /dlha/dSignci/dRa/landa  \n/dpa/dSignci/daa /dpa/doa/dSignta/dpa/dSignGu /dTa/dSignv/dSa/dRa /dpa/dSignta/dpa/dSignGu  \n/dSignc/dma/dSignc(T/dSh(half /daa/dTa /dSignc(s/dsa/dga/dTa/dSignti /drha/dga/dsa/dSignv /dnha/dSignci/dRa/landa/landa  \n \n/dlha/dlha/dSignti/dna /dra/dlddha/dga /doa /daandrabindu  /dta/dSignc/dua /dSa/dma /doha/dua/dlddha/dSignta  \n/doa/dRa/dSignta /dna/dtvagraha /dci /dt/domya/dSignta/dma/dna /dTa/dSignv/dga/landa  \n/doa/dSignv/dTa/dSignv /dla/dSignGu/dRa /dlha/dSignc(m/dRa /dv/dna/dRa /dc/dtnusvara/dlha/dma  \n/dga/dra/dSignti/dTta /dga/dSignv/dga/dna /dta /dTta/dSignG/dTta/dga /dsa/dSignv/dga/landa/landa  \n \n/dSa/dSignta/dsa/dma/dSignv /dlda/dSignc/dTta /dna/dtvagraha /dla/dSignGu /dt/domya/dSignta/dma/dSignci  \n/dpa/dSignc/dma /dnha/dlddha/dSignta /daha /dSignti  /doa /dtnusvara /dua/dSignci /dla/dSignGu/dTa/landa   \n/dSa/dsa/doha/dSignGu /dv/dna/dRa/dSignta /dGu/dra/dRa /daa/dSignc/dRha /dua/dSignv/dga  \n/dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu /dna /dSignv /dRa /dt/domya/dSignta/dma/dna /dpha/dSignGu/dTa/landa/landa    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/49 \n \n/dpa/dSignci/daa /dra/dlha/dSignta/dRa_dSignGu /domya/dSignta/dma/dSignci /dv/dba/dSignv/dma \n/doa/dua/dsa/dua /dpha/dSignci/dTa/dRa /domya/dSignta/dma/dna /dla/dSignci/dra/landa \n/dSignc/dma/dSs(half /dTtha/dSignta /dna /dSignv /dRa /dSa/dSignta/dua/dRa/dsa/dSignv /dra/dSignta/dga/dga  \n/dsa/dSignO/dTa/dSignci /dLa/dSignG/dn(half /dTa /dsa/dSignta/dma/dAa/dTa/dSignta /dSignc(s/dSha/dra/landa/landa  \n \n/doa/dpa /dpha/dSignci /doa/dSignta/dua/dga /dti /dlha/dRa/dTa/dSignci/dra/dRa  \n/dta/dSignc/dua/dna /dpha/dSignta/daandrabindu/dSignc/dTa /doha/dua/dlddha/dSignta /doha/dSignv/dga/landa  \n/dta/dSignc(T/dS(half /dTa/dna /dpa/dSignc/dma /dna/dtvagraha /dra /dtnusvara /daa /duRa/dSignta/dsa/dSignci/dmna \n/dna/dRa/dpa/dSignti/dTa /dta/dv/dga /doha/dua/dlddha/dSignta /dna /dSignv /dRa /dsa/dSignv/dga/landa  \n \n/dTa/dSignci/dSa/dRa/dSignta /dra/dnSsa /doa/dSignv /dra /dtnusvara /daa /dra/dRa/dsa/dSignv/dSh(half /dAa/dRa \n/dla/dSignv/dnha-/dSa/dSignG/dSignc/dma /dna/dtvagraha /dSa/dsa/doha/dSignv /dpa/dSignta/dTa  \n/dna/dRa/dSignti /drha /dSignti /dSa/dga/dSignta /dRa/dSignci/dTa /dra/dSignG/dRa/dma/dSignta/dSa /daandrabindu   \n/dra/dlddha/dSignti /dma/dSignc/dba /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /doa/dc/dSa /daandrabindu  /dga/dSignta/dTa/landa/landa  \n \n/dra /dtnusvara /daa /duRa/dSignta/dsa/dSignci/dmna /dua /dtnusvara /dua/dSignta /dpa/dSignc/dma /dna/dtvagraha  \n/dna /dSignv /dga/dSignti/dma /dSa/dSignc/dla/dLa/dSignO/dSa /daandrabindu  /dsa/dSignG/drhTa /dG/dllha/dSignta/dRa/landa  \n/daha/dSignci(s/dSignc/dma /dga/dSignv/dga/dna /dSha/dSignta/dSa/dna /dv/dna/dRa/dSignta/dSa /daandrabindu   \n/dSa/dma/dSignta/dTa/dma/dSignci /dv/dna/dRa /dt/dSignc(s/dlha/dna/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dTa/dSignci/dSa/dRa/dSignta /dra/dnSsa /doa /daandrabindu  /dpa/dma/dTa /dSha/dSignta/dSa/dna    \n \n \n50//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dnha/dlddha/dSignta /dna/dRa/dTa /dO /dO/dna/dRa/dSignta /dra/dSignta/dSa/landa  \n/dba/dSignta/dTha /dra/dlddha/dga /dna/dSignta/daandrabindu/dTta/dSignta /dla/dSignv/dnha/dpa/dSignta-/dga/dSignv  \n/dra/dTtTta/dSignci /dpa/dSignta/dm(half /dba/dga /dta/daandrabindu/dSignc(T/dnha/dna /dta/dSa/landa/landa  \n \n/dta/daandrabindu/dSignc(T/dnha-/dna/dSignta/dma/dSa /daandrabindu  /dra /dtnusvara /daa /daha /dSignti  /dra/dSignGu/dRa/dSignta  \n/dna/dRa_dSignGu /dv/dna/dRa/dSignv/dra/dRa /dra/dSignGu/dmna/dReph /dSignc/dpa/dSa/dAa/dSignta/dSa  \n/dt/dm(half /dlha/dSignta /dna/dSignO/dTta/dsa/dSignv /dga/dSignO/dpha/dSignci /dna/dsa/dSignciReph  \n/dra/dSignG/dRa/dSignta /dma/dSignc/dba /dba/dv/dTa /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dna /dSignv /dRa /dta/dSa/landa/landa  \n \n/dt/dma/dra/dRha /dt/dg(half /dba/dRa /dti/dTtha/dSignta/dsa/dna /doa/dma/dTa/dSignta  \n/dna/dSignci(T /doa/dSignta/dma/dTa /dna/dSignta/dma/dSignGu/dma/dSignci /dpa/dSignta/dTa/landa  \n/dga/dSignGu/dSignc/dTta /dRa/dba/dga /daandraO/dSignc/drha/dSa/dRa /dAa/dnTa/dSignta  \n/dsa/dSignta/dSignc(m/dRa /dna/dtvagraha /dv/dna/dRa/dSignta /dra/dSignv/dTta/dsa/dSignv /dga/dSignta/dTa/landa/landa  \n \n/dna/dSignO/dTta /drha /dSignv /dRa/dsa/dSignv /dv/dTa/dv /dla/dSignG/dnha/dSignta/dRa/dSignci  \n/dpa/dSignc/dma /doa/dSignta/dc /daha /dSignti  /dna /dtnusvara /dua/dSignta/dga/dna /dpha/dSignv/dSsa/landa  \n/dTa/dSignti/dLa/dSignO /dm(half /dLa/dSignta/dLa /daha /dSignti  /dO/dTa/dpa/dSignv /dsa/dSignO/dSignc(T/dSh(half /dna/dga  \n/doa/dSignv/dTa/dSignv /dua/dlha/dSignta/dna /dSignc(s/dSa/dtnusvara/dba/dra/dRa /dna /dSignv /dSha/landa/landa  \n \n/dna/dSignO/dTta /dsa/dSignta/dTRa /daha /dSignti  /dlha/dma/dpa/dga/dSignta-/dga/dSignv  \n/dt/dc/dsa/dSignv /dna /dSignv /dTa/dv /dua/dRa/dSignci/dpa/dna /dta/dSa/landa  \n/dra/dSignti/dSa/dSignO/dpa/dga/dSignta /dna /dSignG /dba/dSignti/dRa /dna/dtvagraha /dra/dSignta/dpa/dv    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/51 \n/dua/dRa/dSignci/dpa /dSignc(s/daha/dga/dSignti /daha /dSignti  /duha/dSignO/dlddha/dSignta-/duha/dSignta/dSa/landa/landa  \n \n/dla/dSignci/duha/dReph /dpa/dSignc/dma /dua/dSignv/dga /dSignc/dAa/dSignc(s/dlha-/dpa/dSignv/dAa/dS(half /dTha/dSignta  \n/dm(half /dLa/dSignta/dLa /dTa/dna /dga/dSignO/dna /dra/dba_dSignG /daandrabindu /daa/dSignti /daha /dSignti  /dna/dsa  \n/dSha/dSignta/dSa/dna /dpa/dSignta/dm(half /dba/dma/dSignv /dta/dSignc/dua/dna /dsa/dSignO/dTta/dRa/dSignci  \n/dG/dSignc(s/duha /dRa/dba/dga /dt/domya/dSignta/dma/dna /dla/dsa/landa/landa  \n \n/dta/dSignc/dua /daha/dSignci(s /doha/dua/dlda/dSignta /dm(half /dLa/dSignta/dLa /dra/dSignta/dSignc/dma /daha/dSignci(s  \n/dla/dSignG/dma/dSignGu/dna /dSignv/daandrabindu  /dba/dSignO/dc /dSa/dSignGu/dTRa/dAa/dTa /dSa /dtnusvara /dLa/dSignO/dua  \n/dv/dba/dSignv/dma /dt/dua/dRa /doa /daandrabindu  /dpha/dtvagraha /dma/dSignc/dba /dSa/dna/dga /dTa /daandrabindu   \n/doa/dma/dTa/dSignta /dsa/dRa/dTa /dm(half /dLa/dSignta/dLa /dSignc/dAa/dLa/dSignO/dua/landa/landa  \n \n/dla/dSignci/duha/dReph /dSa/dSignGu/dTRa/dSignci /dna/dsa/dReph /dTa/dsa/dSignO /dua/dSignG/dmna/dSignci /daha/dSignci(s  \n/dm(half /dLa/dSignta/dLa /dba_dSignG/dt/dv /dpa/dSa /dRa/dSignta/dSa/doa/dSignci /dua/dSignG/dmna  \n/dla/dSignci/duha/dSignOReph/dsa/dSignv /dci /dt/dSignc/dTa /dga/dua/dSignta /dna/dtvagraha  \n/dna/dsa/dSignciReph /dSignc/dra/dSa/dSignta /dRa/dba/dga /daha /dSignti  /duha/dSignG/dma/landa/landa  \n \n/dsa/dSignta/dTRa /dSignc/dAa/dSignc(s/dlha/dLa/dSignv/dTta/dSignta /dla/dSignO/dnha/dSignci /dma/dSignti /daha/dc  \n/dla/dSignO/dnha/dSignci /dv/dTa/dv /dna /dSignv /dRa /dO /dc/dtnusvara/dSa/dSignta/dma/landa  \n/dga/dSignO/dpha /dga/dSignta/dga/daa /dt/domya/dSignta/dma/dna /dna/dSignta/dRa/dmna/dSignv  \n/dpa/dSignv/daa /dRa/dba/dga /doa/dSignv /dlha/dRa/dsa /dc/dsa/dSignta/dma/landa  \n   \n \n \n52//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dma/dSignc/dba /doa/dSignta/dma/dga/dna /dO /dSignc/dAa/dSignc(s/dlha /dRa/daa/dSignc/dLa/dTa/dSignta  \n/dta/dua/dSignGu /dba/dSignO/dv/dTa /dma/dSignti/dSignc/dTa/dna /dra/dTa/dma/landa  \n/dga/dSignO/dna /dpa/dSignv/daa /dc/dsa/dSignta/dma /dlha/dRa/dsa /dna /dSignv /dRa  \n/dna/dRa/dTa /dsa/dSignta/dTRa /dra/dSignti/dSa/dSignta /dna /dSignv /dRa /doa/dTa/dma/landa/landa  \n \n/dm(half /dLa/dSignta/dLa /dSignc(s/dsa/dga/dSignti /dLa/dSignta /dt/dm(half /dLa/dSignta/dLa /dO/dna/dRa/dSignta  \n/dpa/dma/dSignti/dTa/dRa/dba/dSignti /dpa/dSa /dba/dsa/dRa/dSignta /dsa/dSignta/dga  \n/dAa/dn(half /dTa/dSignta /dpa/dSignta/dpa/dSignGu /dna/dSignO/dTta/dna /dpa/dSignta/dba/dRa  \n/dSignc/dpa/dma/dSignti/dTa /dRa/dba/dSignti/dTa /dt/dSignc(s/daha /dba/dRa/dla/dsa /doa/dSignta/dga/landa/landa  \n \n/dm(half /dLa/dSignta/dLa /dSignc(s/dsa/dga/dSignti /dLa/dSignta /dt/dm(half /dLa/dSignta/dLa /dO/dna/dRa/dSignta  \n/dci /dTa /daandrabindu  /doa/dSignta/dma/dSignti /dla/dSignta/dTa/dSignta /dRa/dSignta/dsa/landa  \n/dra/dSignGu/dSignc/dTa/dReph /dba/dSignO/dc /dTa/dSignta/dRa/dSignci/dnha/dna /dra/dSignti/dSa/dSignta  \n/dla/dSignGu-/daa/dSignta/dSignc(m/dRa /dua/dra /dla/dtvagraha /dna/dtvagraha /dua/dSignG/dsa/dma/dSignta/dsa/landa/landa  \n \n/dna/dba/dSignta/daandrabindu /dna/dSignO/dTta/dsa/dSignv /dv/dba/dSignv/dma /dSignc/dna/dLa/dSignO  \n/doa/dSignv/dna/dRa/dSignta /dSa /dtnusvara /dua /dba/dSignO/dc /dma/dSignci/dSignc/dTa /dc/dsa/dSignta/dma/landa  \n/dAa/dmna/dSignta/dReph /dna/dSignO/dTta /dSignc/dna/dv /dci /dG/duha/dSignti/dTa  \n/dna /dSignv /dSha-/drha/dSignta/dc/dga/dna /dpha/dSignta/dRa/dSignci /dTha/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/dpa/dSignG/dlddha/dSignta /dpha/dSignv/dga /dti /dna/dSignO/dTta/dsa/dSignv /dv/dma/dSignta/dc  \n/dv/dna/dRa/dSignta /daa/dnna/dRa/dsa/dSignv /dpha/dSignv/dga/dSigntu/dtnusvara /dpa/dSignv/dRa/dpa/dSignta/dla    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/53 \n/dma/dSignci/dna /dba/dSignO/dc/dTa /dra /dtnusvara /daa-/dra /dtnusvara /daa/dSignti/dTa/dSignci  \n/dla/dSignG/dma/dSignGu /duha/dRa /dRa/dSignc/dba/dTa/dSigntu/dtnusvara /dta/dAa/dSignta/dla/landa/landa  \n \n/dti /dSa /daandrabindu  /dma/dSignci/dna /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dTa/dpa/dSignv /dRa/dSignc/dba/dTa/dSigntu/dtnusvara  \n/dsa/dSignta/dSignc/dma/dTa/dSigntu/dtnusvara /dma/dSignci/dSignc/dTa /dtu/dRa /dSignc/dAa/dlha/dSignta/dma/landa  \n/dna/dSignta/dpa/dSignGu /dRa/dSignc(T/dnha/dTa/dSigntu/dtnusvara /dna/dSignta/dsa-/dnRa/dSignO/dlha/dra/dRa  \n/dla/dSignta/dSignc/dpa /dna/dtvagraha /dRa/dSignc(T/dnha/dTa/dSigntu/dtnusvara /dlha/dma/dna /dSha/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/dSa/dSignta/dSignc/dTtha /dpa/dRa/dnha/dSa /daandrabindu  /dla/dSignv/dnha /dRa/dba/dga /daha/dSignci(s  \n/dna /dSignv /dga/dSigntu/dtnusvara /dma/dSignc/dba /dba/dsa /dna/dSignO/dma/dSignO /dSa/dAa/dSignta/dga/landa  \n/dra/dSignG/daha /dSignti /dga/dSignv /dSignc/dna/daha /dSignG  /dsa/dma /dna/dRa/dSignti/dv  \n/dlda/dRa/dSignti /daha/dSignci(s /dna/dSignci(T /dba/dSignO/dc /dma/dSignc/dba /dpa/dpa/dSignta/dga/landa/landa  \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta /dra/dSignG/dSignc(s/daha /dRa/dba/dga /dm(half /dLa/dSignta/dLa/dSignta/dga/dLa/dSa /daandrabindu   \n/dm(half /dLa/dSignta/dLa/dra/dRa /dSignc/dna/daha /dSignG  /daa/dm(half /dla /dSa/dAa/dSignta/dga/landa  \n/dna/dSignci(T /dna /dSignv /dga/dSigntu/dtnusvara /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dSa/dSignta/dSignc/dTtha /dSa/dSignta/dga/dsa/dSignv  \n/dna/dSignci(T /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dga/dSigntu /dm(half /dLa/dSignta/dLa/dSignci/dna /dba/dSignta/dga/landa/landa  \n \n/dpa/dlddha/dSignta /dna/dSignc/dTtha/dma /drRa/dSa/dTa/dSignta/dAa/dma/dSignta /dla/dSignO/dSa/dRa  \n/dna/dSignci(T /dm(half /dLa/dSignta/dLa/dSignta/dga/dLa /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dRa/dba/dga/dSigntu/dtnusvara /dSignc/dma/dpha/dSignta  \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dpa/dga/dSignta /dm(half /dLa/dSignta/dLa /dra/dpa/dSignti/dTa /dt/dSignc(s/daha  \n/dua/dRa/dSignci/dpa/dna /drha/dSignta/dc/dga /dRa/dnha/dma/dSignv /daha/dSignci(s /dSa/doa/dSignta/landa/landa    \n \n \n54//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n \n/dpa/dSignta/dc/dSignc/dpa/dga /dra/dSignG/dSignc(s/daha /dRa/dba/dga /dm(half /dLa/dSignta/dLa/dSignta/dga/dLa/dSa /daandrabindu   \n/dSa/dSignta/dSignc/dTtha /dpa/dRa/dnha/dna /dra/dSignG/dRa/dma/dSignta /dc/dSignc/dTa/dba/dSignta/dSa/landa \n/dna/dSignci(T /dSignc(s/doa/dm(half /dla/dSignta /dt/dSignc(s/daha /dv/dTa/dv /dsa/dSignta/dma/dAa/dTa/dSignta \n/dpha/dtvagraha /dRa/dba/dga /dna/dSignci(T /dSa /dtnusvara /dua /dv/dna/dRa /dSignc/dAa/dna/dSignta/dSa/landa/landa  \n \n/dSa/dSignG/dma/dSignta /dRa/dba/dga /dna /dSignG /dRa/dSignta/dma /dt/dba/dSignta/daandrabindu/dna /dSignv/daandrabindu   \n/dSa/dSignta/dSignc/dTtha /dpa/dnha/dReph/dna /dt/dra/dma /drha/dSignc(m/dRa/dLa/dSignta/dla  \n/dpa/dba_dSignG/dTa /dG/duha/dga/dSigntu/dtnusvara /dna /dSignv /dSha-/drha/dSignta/dc/dga/dna /dpa/dSignO/doha/dSignta  \n/dsa/dSignta/dRa/dv /daa/dSignta/dba/dSignti /daha/dSignci(s /dSignc/dna/dv /dta/dRa /dga/dSignta/dSignc/dla/landa/landa  \n  \n  \n \n/dSignc/dma/dm(half /dlRa/dSignta/dSha/dma /doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dSa/dSignG/dTa/dga /daha/dSignci(s /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dna/dSignta/daandrabindu/dTta /dSignc/dpa/daha/dSigntu/dma/dSignta  \n/dta /dSa/dSignG/dTa/dga /daha/dSignci(s /dSignc/dpa/dS(half /dTa/dRa /drha /dSignGu /dga/landa  \n/dSa/dpha /dSignc/dna/daha /dSignG  /dna/dSignc(m/dRa /dna/dtvagraha /dSa/dsa /dpa/dRa/dpa/dSignti/dRa  \n/dua/dSignv/dga/dSigntu/dtnusvara /drRa/dna /dSignAocalicR /dSignc/dTa/dsa/dSignv /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dSignc(s/dsa/dga/landa/landa  \n \n/doa/dpa /dSa/dsa/dSignv/dga/dna /dt/dba/dSignta/daandrabindu/dna /dSignv/daandrabindu  /dpa/dSignta/dpa/dSignGu  \n/dSignc/dma/dSignc(T/dm(half /dla/dLa/dSignta /dRa/dSignta/dma/dSignci /dt/dra/dma/dSignta /dta/dua/dSignO/dSha/landa  \n/dRa/dba/dga /dna/dba/dSignta/daandrabindu /dba/dna /dTa/dma/dra/dRa /dt/dr(half /dra/dma    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/55 \n/dRa/dba/dga /dma/dSignc/dba /dta/dRa /doa/dua /dlAa/dm(half /dla/dna /dba/dSignO/dSsa/landa/landa  \n \n/drRa/dna /dSignAocalicR /dSignc/dTa /dna /dSignv /dRa /dpha/dSignta/dAa /daha /dSignti  /dO/dba/dma/dSignv  \n/doa/dSignv/dba/dSignv/dma /dt/dSignc(s/daha /dSignc/dma/dm(half /dlRa/dSignta/dSha/dma /dRa_dSignGu/dra/landa  \n/dna/dSignta/dsa-/dnRa/dSignO/dlha /dma/dSignc/dba /dga/dSignO/dpha /dSa/dTa/dSignta/dpa/dSignti  \n/dta/dRa /dma/dSignc/dba /dA(half /dLa/dSignta/dra/dSignti /daha/dSignta/dLa/dSignta /dlha/dSignGu/dra/landa/landa  \n \n/dga/dua /dma/dSignc/dba /dta/dpa/dSignti /dSa/dSignG/dnha-/dla/dSignG/dnha /dna/dSignO/dma/dSignO \n/dta/dga/dtvagraha/dSa/dSignO /daha/dSignO/dSignc/dlddha /dla/dc /daha /dSignti  /dSa /dtnusvara /dua/landa  \n/dsa/dSignG/dSignc(T/dn(half /dTa /dSignc(s/dsa/dga/dSignti /dna/dsa/dReph /dpa/dm(half /dlha/dma/dSa /daandrabindu   \n/dsa/dSignta/dLa/dSignta-/dsa/dSignO/dba /dma/dSignc/dba /dna/dRa/dc /dTa /dtnusvara /dua/landa/landa  \n \n/dpa/dSignti/dRa /dla/dSignO/dS(half /dTa/dSignci /dGu /daandrabindu /daa/dSignta-/dma/dSignci/daa/dSignta  \n/dnSsa/dSignv/dTRa /dpha/dSignta/dSsa/dSignta /dta /doa/dSignta/dSignc/dTa /dlha/dRa/dsa/landa  \n/dSignc/dma/dlRa/dSignta/dSha/dma/dsa/dSignv /dSignc/dna/daha /dSignG /dma/dSignc/dba /dp(half /dLa/dSignta/dra/dSignti  \n/dSha/dSignO/dna /dSignc(s/daa/dm(half /dTa/dSignta /dta /dpha/dSignv/dla /dpha/dRa/dsa/landa/landa  \n \n/dRa/dba/dSignti/dTa /dma/dSignc/dba /dt/dSignc(s/daha /dSignc/dma/dlRa/dSignta/dSha/dma/dsa/dSignv  \n/dra/dSignG/dTRa-/dra/dTma/dSignci /duha/dRa /dlha/dma/dna /daa/dSignta/dba/landa  \n/dRa/dba/dSignti/dTa /dma/dSignc/dba /dt/dSignc(s/daha /dlAa/dSignv/dSsa /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO/dSa /daandrabindu   \n/doa/dSignO/dba/dSignti /dma/dSignc/dba /dna/dSignO/dma/dSignO /dSa/dSignG/dnha/dna /dRa/dSignta/dba/landa/landa  \n   \n \n \n56//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dra/dSignti/dSa/dSignta /dba/dSignta/dLa /dra/dSignti/dSa/dSignta  \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /daha/dSignci(s /doa/dSignci/dAa/dma /dna /dSignv /dRa /doa/dSignta/dga/landa  \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu  /dv/dma/dSignta /dma/dSignc/dba /dSa/dsa/doha/dSignGu  \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dpha/dua/dSignta/dpa/dSignti /dSa/dpa/dba/dna /dna/dSignta/dga/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dna/dTta/dSignta/dpa/dSignti /dpa/dSignta/dra/dna /dua/dRa/dla/dSignti/dma  \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /daha/dSignci(s /dTa/dga/dAa/dSignta/dRa/dna /dlha/dSignta/dRa/landa  \n/dSa/dSignta/dlha/dSignG /dsa/dSignG/dg(half /dga/dSignta /dra/dSignc(T/dmn(half /dlda/dTa /dna/dTta/dSignti /daha /dSignti   \n/dRa/dSignta/doa/dSignta /dna /dSignv /dRa /dna/dTta/dSignti /dna /dSignG /dga /dra/dSignc(m/dRa/dAa/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /dpa/dga /dua/doa/dpa /dt/dSignc(s/daha /dpha/dSignta/dRa/dSignci   \n/dsa/daa/dSignta /dSa/dna /dSignti /dTa /dt/dSignc(s/daha /dci /dpha/dSignGu/daa/dSignta/dga/landa  \n/dra/dSignta/dSignc/dpa /dna/dtvagraha /dra/dSignti/dSa/dSignta /dpa/dga/dba/dSignci/dma/dSignO /dTa /daandrabindu   \n/dTtha/dSignO/dna /dSignti  /dpa/dga/dAa/dSignta/dma/dSignO/dSa /daandrabindu  /dTa/dSignta/dga/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dnha/dSignGu/dpa /dna/dsa/dSignta/dpa/dSignti /dpa/dSignv/dTta/dSignta  \n/dTa/dpa /dpa/dSignv/dTta/dSignta /daha/dSignci(s /dpa/dSignv/dTta/dSignta /dga/dSignta/dga/landa  \n/doa /daandrabindu  /dpa/dSignv/dTta/dSignta/dra/dRa /dra/dlddha/dga /dSa/dsa/dS(half /dLa/dSignta  \n/dpa/dSignta/dra /dpa/dma/dga /dpa/dSignv/dTta/dSignta /dna /dSignv /dRa /dna/dSignta/dga/landa/landa  \n   \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/57 \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /dpha/dSignta/dRa/dSignci /dna/dsa/doa/dSignO/dRa/dSignci  \n/dSa /dtnusvara /dTa/dSignO /dla/dSignv/dnha/dSignti /dla/dSignta/dRa_dSignGu /dna /dSignv /dRa /dnha/dSignta/dma/landa  \n/dna /dSignv /dTa/dSigntu /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dsa/dSignta/dma /dpa/dRha/dSignta/dpa/dSignti  \n/dna /dSignv /dTa/dSigntu /dna/dRa/dSignti /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dt/dra/dsa/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /dpha/dSignta/dRa/dSignci /dSha/dSignc(T/dn(half /dTa /daha /dSignti   \n/dSignc/dba/dga/dSignta /dSa/dna /dSignti  /daha /dSignti  /dci /dna/dSignO/dTa/dAa/dSignta/dga/landa  \n/dti/dSa /daandrabindu  /dSignc/dba/dga/dSignti /dma/dSignv/dTa/dSignta /dsa /dtnusvara /dTRa/dSignci  \n/dtu/dRa /dSignc/dba/dga/dSignti /dua/dSignta/dsa/dna /daa/dSigntu/dra/dSignta/dga/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /daha /dSignti  /dua/doa/dpa /dna /dSignv /dRa /dlha/dSignO/dnha/dSignta  \n/dtu/dRa /dpha/dRa/dga /daha /dSignti  /dpha/dSignta/dRa/dSignci /dnha/dSignO/dtnusvara/dTta/landa  \n/dra/dSignG/dTRa /dSignc/dra/dTa/dSignta /dra/dSignc/dTa /dra/dTma/dSignci/dsa/dSignv   \n/dla/dSignv/dnha/dSignta /dSa/dna /dSignti  /daha /dSignti  /dSa/dpha/dna /dSignv/daandrabindu  /dna/dSignO/dTta/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dpha/dSignci/dTa/dRa /dSha/dSignta/dSignc(T/dm(half /dTa /dpha/dSignta/dRa/dSignci  \n/dci /dla/dSignv/dnha/dSignta/dpa/dSignti /dS(half /dAa/dua/dReph/dna /dSa/dSignG/dnha/landa  \n/doa/dSignv /dra/dSigntu/dga/dna /dci /dma/dSignci/dSignc/dTa-/dlha/dsa/dReph/dSa /daandrabindu   \n/dSignc(s/dsa/dTta /dua/dSignv/dga /dO/dna/dRa /dSa/dpha/dTta/dSignta /dla/dSignG/dnha/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /daha/dSignci(s /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu/dna /dc/dtnusvara/dlha/dma  \n/doa/dua /dsa/dSha/dSignci/dma /dra/dSignti/dSa/dSignta /daha/dSignci(s /dTa/dSignv/dga    \n \n \n58//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/doa /daandrabindu  /daha/dSignO/dlddha/dga/dna /dSa/dSignta/dTha /dci /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO  \n/dra/dSignti/duha-/dSa /daandrabindu -/dra/dSignti/duha /dc/dtnusvara/doa/dSignci/dSignc/dma/dLa/dRa /drha /dSignv /dga/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dpha/dSignci/dTa/dRa /dpha/dSignta/dRa /daha /dSignti  /dpha/dSignta/dRa/dSignci  \n/dla/dpa/dSignta /dSa/dna /dSignti  /daha /dSignti  /dpha/dSignta/dRa/dSignci /dRa/dSignta/doa/landa  \n/dtu/dRa /dla/dpa/dSignta/dpa/dSignti /dt/dSa/dT(half /dLa /dpa/dSignO/dga/dSignci  \n/dla/dpa/dSignta /dla/dc /daha /dSignti  /dSa/dTTa/dSignO /dt/dAa/dSignta/doa/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /daha /dSignti  /dSa/dSignG/dnha /dt/doa/dSignGu/dpa/dSignta  \n/doa /daandrabindu  /doa/dSignv/dpa/dSignci/dsa/dSignv /dga/dSignta/dnha-/dba/doa/dSignta/dRa/landa  \n/dO /dSa/dpha/dTta/dSignta /daha/dSignci(s /dSa/dSignta/dlha/dma /dt/dra/dma  \n/doa/dSignv /dSignc/dpa/dna/dSignta/dc/dTa /dt/dSignc(s/daha /dba/dSignta/dTta-/dpa/doa/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /dla/dSignG/dnha /dua/doa/dpa /daha /dSignti  /dpha/dSignta/dRa/dSignci  \n/doa /daandrabindu  /drha /daandrabindu /dSa/dga /doha /dtnusvara /doha/dSignc/dTta/dLa/dSignta /dba/dSignta/dTha/landa  \n/dsa/dSignc(m/dRa /dua/dSignv/dTta/dSignta /dSignc/dpa/dma/dSignG /dra/dSignti/dSa/dSignta /dna /dSignv /dRa  \n/drha /dSignv /dRa /dla/dSignv/dTa/dSignti /dO /dna/dSignc/dba/dLa/dSignta  /dSa/dSignta/dTha/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /daha /dSignti  /dSha/dSignO/dna /dt/doa/dSignGu/dpa/dSignta  \n/dba_dSignG/dmn(half /dlda/dSignci /dga/dSignta/dSignc/dua /dua/dSignv/dga /daa/dSignO/dRa/dna /dba/dSignta/dTha/landa  \n/dt/dmma-/dra/dSignta/dSignc/dma /dSignc/dpa/dma/dSignG /dTtha/dTtha/dRa/dSignci /dSa/dSignG/dnha/dga  \n/dTa/dSignci/dTa /dga/dua/dSignti /daha /dSignti /dSignc(s/dsa/dTtha/dSignO /dpa/dSignta/dTa/landa/landa    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/59 \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /daha /dSignti  /dga/dSignO/dpha /dt/doa/dSignGu/dpa/dSignta  \n/dra/dSignc(m/dRa/dmna/dLa /dSa/dSignG/dTRa/dna /dLa/dv/dba /daha/dSignci(s /dua/dSignta/daandrabindu/dTtha/landa  \n/dSignc/dpa/dma/dSignG /dv/dna/dRa/dSignta /dna/dSignO/dma/dSignO /dSa/dSignG/dTRa /dma/dSignti /doa/dSignG/dTta/dSignti  \n/dra/dRha/dma/dSignv /dSa/dsa/dSignta/doa /dt/dSignc(s/daha /dv/dba/dma/dSignv /dra/dSignta/dTtha/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /dSa/dlua/dSignG(alt/dmna /daha /dSignti  /dpha/dSignta/dRa/dSignci  \n/dna/dRa/dSignta /dSa/dna /dSignti  /daha /dSignti  /doa/dua /dta /doa/dSignta/dra/landa  \n/dna/dRa/dSignta /dna/dtvagraha /dSa/dSignv/dAa/dSignta /dla/dSignci/dma-/dla/dSignG/dnha/dSignci /dna /dSignv /dRa  \n/dSignc(s/dsa/dTta/dSignta /dSa/dna /dSignti  /daha /dSignti  /dTa/dma/dna /dra/dSignta/dra/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dv/dna /dna/dsa/dSignta/dma/dSignci /doa/dSignta/dma/dSignGu  \n/drha/dma/dSignta /dSa/dna /dSignti  /daa/dSignO/dRa/dSignO/dna /dSignv/daandrabindu  /doa/dSignv/dga/landa  \n/dma/dRa /dRa/dSignc/dba/dTa/dSignO /dma/dSignta/dRa/dSignci /dpa/dSignc/dma /dna /dSignG /dla/dSignti  \n/dtu/dRa /dla/dSignv/dnha/dSignta/dpa/dSignti /dna/dSignO/dma-/dna/dSignO/dma /dnha/dSignv/dga/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /daha /dSignti  /dpha/dSignGu/dnha /dt/doa/dSignGu/dpa/dSignta  \n/dpha/dRa/dga /dma/dSignc/dba /dti/dSa /daandrabindu  /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dra/dSignv/dTta/landa  \n/dRa/dSignta/doa/dSignta /dpha/dSignG/dnha/dga /doa/dma/dTa/dSignta /dpha/dSignG/dnha/dga  \n/dpha/dSignG/dnha/dga/dt/dSignc(s/daha /dSa/dSignta/dlha/dSignG /dtu/dRa /dSa/dSignv/dTtha/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /daha/dSignci(s /dt/domya/dSignta/dma/dna /dra/dSignGu/doa/dSignci    \n \n \n60//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dna/dRa/dSignta /dla/dSignti /daha /dSignti  /dt/dra/dma/dSignO/dsa/dSignv /doha/dSignv/dga/landa  \n/dma/dSignci/dSignc/dTa /dSignc/dpa/dua/dSignta/dRa/dSignti /dlha/dRa/dsa /dG/doa/dSignta/dRa/dSignti  \n/dna/dRa/dSignta /dla/dSignv/dga/dna /doa/dSignG/dsa/dSignta/dReph/dma/dSignta /doa/dSignv/dga/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dnha/dSignO/dga/dSignti /domya/dSignta/dma/dna /dna /dSignG /dmn(half /dlda/dSignci  \n/dv/dna/dRa/dSignta /dSignc/dpa/dma/dSignG /dma/dSignc/dba /dSignc/dna/dLa/dSignO /dua/dSignG/dmna/dAa/dSignta/dma/landa   \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dSa /daandrabindu  /doa /daandrabindu  /doa/dSignv/dpa /dpha/dRa/dga /dba/dSignO/dc  \n/dt/dma/dra/dRha /dpa/dSignta/daandrabindu/daa/dSignti /dAa/dSignv/dla /dra/dSignG/dRa/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /daha /dSignti  /dua/doa/dpa /dna /dSignv /dRa /dTa/dSignta/dua/dTa \n/dTa/dSignO/dSignc/dlddha /dSa/dna /dSignti  /daha /dSignti  /dga/dSignO/dba/dSignta /dua/dSignv/dTta/landa  \n/daa/dSignO/dRa-/dSignc(s/dSa/dra/dSignta/dba/dSignci /dlha/dRa/dTa/dSignci-/dua/dua/dma /dSa/dma  \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /doa/dSignO/dRa/dSa /daandrabindu  /dla/dSignG/dma/dSignGu /dSa/dSignv/dTta/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /daa/dm(half /dla/dma/dna /dnha/dSignG/dSha/dpa/dSignGu  \n/dSa/dSignG /dtnusvara /dSignc(s/duha /dga/dSignv/dga/dna /doa /daandrabindu  /dra/dSignaandraO/dna /dSignv /dTta/dsa/dSignta/dRa/landa  \n/dSa/dba/dSignci-/dSa/dga/dSignta/dsa/dTa /doa/dSignv/dpa /daha /dSignti  /dO/dTa/dc  \n/dSignc(s/dSa/dSignc(m/dRa/drha /dO/dTa/dv-/dSa /daandrabindu  /dra/dSigntu/dSa/dSignta /dra/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /doa /daandrabindu  /dma/dAa /dla/dSignG/dSignc(T/dg(half /dba/dma /dra/dSigntu/dga/dna  \n/drha /dSignG /dTta/dSignti /dO/dna/dRa /duha/dSignO/duha/dba/dSignta /dua/dSignta/dga/landa  \n/dSa/dSignta/dSa/dSignG /dma/dma/dSignti/dla /dSignc/dla/dLa/dRa/dna /dSignv/daandrabindu  /dsa/dSignta/dRa/dc    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/61 \n/duha/dRa/dsa/dSignv /dpa/dSignc/dma /dua/dSignv/dga /dSa/dpa/dba/dna /dna/dSignta/dga/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /dSa/dma/dna/dSignci(T /daha /dSignti  /dt/doa/dSignGu/dpa/dSignta  \n/doa /daandrabindu  /drha/dSignO/dna/dTta/dsa/dSignv /dta/dv/dga /dba/dSignta/dTha/landa  \n/dsa/dSignta/dSa/dSignG-/dsa/dSignc/dla/dRa/dSignta /dla/dSignta/dRa_dSignGu /dga/dSigntu/dga/dna  \n/dna/dtvagraha /dla/dSignv/dga/dna /dra/dSignGu/dRa/dSignta /dra/dTTa/dSignta /dSa/dSignta/drha/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /dpha/dSignta/dRa/dSignci /daa /dtnusvara /daa/dga/dTa/dSignta  \n/dSa/dSignO/dSignc(s/daa-/dSa/dsa/dSignti/doha /dna/dtvagraha /dRa/dSignta/dnha/dSignGu /dba/dSignta/dTha/landa \n/doa /daandrabindu  /dna/dSignc/dma/dLa/dSignO/daandrabindu/dTta/dSignta /dpha/dSignv/dga /dldha/dSignci/dTtha/dSignta/dc  \n/daa/dSignc(s/dga /dla/dSignv/dga/dna /dla/dSignO/dSa/dRa/dSignta/dna /dSa/dSignta/dTha/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dra/dla/dSignta/dReph /dpha/dSignci/dTa/dRa/dna /daha/dSignci(s  \n/dti/dra/dRa /dpha/dSignta/dRa/dSignci /dra/dla/dSignta/dReph /dlda/dSignta/dga/landa  \n/doa /daandrabindu  /dba/dv/dTa /dna/dSignc/dma/dLa/dSignO/daandrabindu /dti/dsa/dSignv /dSignc/dldha/dTtha/dSignta/dc  \n/dpa/dSignc/dma /doa/dSignta/dv/dTa /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /dna /dSignv /dRa /dna/dSignta/dga/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /daha /dSignti  /doa/dSignO/dRa /dSignc/dma/dRa/dSignta/dga/dSignta  \n/dpa/dma/dSignta /dSa/dna /dSignti  /dt/dSignc(s/daha /dSignc/dpa/dua/dlddha/dga /dna/dSignta/dsa/landa  \n/dtu/dRa /dSignc/dpa/dua/dSignta/dlddha/dTa /dpa/dma/dga /dpa/dma/dSignta/dv/dga  \n/dna/dtvagraha /dla/dSignv/dTa /dra/dga/dsa/dSignv /daa/dnna/dSignta /doa/dSignta/dsa/landa/landa  \n   \n \n \n62//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dna /daha /dSignti  /dna/dSignta/doa /dt/doa/dSignGu/dpa/dSignta  \n/dna/dSignc(m/dRa /dla/dc /daha /dSignti  /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dsa/dSignta/dga/dSignta/dsa/dSignta/dga/landa  \n/dSignc/dna/dLa/dSignO /dna/dma/dSignti /daha /dSignti  /dra/dSignti/dSa/dSignta /dnha/dSignta/dSignc/dTa/dRa  \n/dSignc/dna/dLa/dSignO /duha/dSignG/dsa/dSignti /daha /dSignti  /dpa/dSignc/dma /dna /dtnusvara /dua/dSignta/dga/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu  /dma/dSignc/dba /dr(half /dLa/dSignta/dRa /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO/dSa /daandrabindu   \n/dci /dTa /daandrabindu  /daha/dSignci(s /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu /dna /dSignv /dRa /dsa/doa/dReph/landa  \n/doa/dSignta /dna/dtvagraha /dO/dc /dpa/dm(half /dla/dSignta/dSa /daandrabindu  /dra/dSignG/daha /dSignGu   \n/doa/dSignv/dna/dRa/dSignta /dGu/dra/dRa /dga/dSignta/dla/dga /dna/doa/dReph/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /doa /daandrabindu  /dt/domya/dSignta/dma/dSignci /dra/dSigntu/dga/dna  \n/daa/dSignc/dRha /dpa/dSignti/dSa/dga /dO /dua/dSignci/dRa/dSignci /dSa/dSignG/dsa/dSignv/dRa/landa  \n/dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu /dga/dSignta/dua/dSignti /dna/dSignci(T/dTta /drha/dSignc/dTa/dtnusvara/dua/dSignta  \n/dnha/dSignG/dla/dna /dSignv/daandrabindu  /dSa/dsa/doha/dSignti /dpa/dp(half /dpa/dRa /dSha/dSignv/dRa/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dba/dSignO/dc /daha /dSignti  /dSha/dSignc(s/dSha/dSa /daandrabindu  /dSha/dSignci/dTa/dga  \n/doa /daandrabindu  /dra/dSigntu/dga/dna /domya/dSignta/dma/dSignci /dba/dSignO/dSignc(s/dSa/dLa/dSignta/dRa/landa  \n/dna/dSignc(m/dRa /dna/dtvagraha /dSa/dSignv/dAa/dSignta /dla/dSignci/dma-/dla/dSignG/dSignc(T/dnha/dLa/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu   \n/dna/dtvagraha /dga/dSignv/dga/dSignti/dma /dt/dr(half /dra/dma /dpa/dSignv/dlddha/dSignta /dra/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /doa /daandrabindu  /dna /dtnusvara /doa/dSignGu/dSa/dna /dSignv/daandrabindu  /dra/dSigntu/dga/dna  \n/dpa/dSignc/dRha /dua/dSignv/dga /dO/dna/dRa/dSignta /dSa/dSignta/dv /dsa/dma /dpha/dSignta/dRa/landa    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/63 \n/dTa/dRa /dTa/dpa/dSignv/dga/dna /dO/dTTa/dSignv /dSignc/dma/da(half /daa/dSignta/daandrabindu  \n/dSa/dna/dga /dra/dSignta/dv/dpa /dma/dSignc/dba /dSignc/dna/dLa/dSignO /dra/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dra/dSignta/dSignc/dpa /dna/dtvagraha /dra/dSignti/dSa/dSignta /dpa/dla/dSignti/dga /dua/dSignv/dga/dSignta /dO  \n/doa/dSignv /daha/dga /dra/dSignc/dba/dma/dSignv /dpha/dga/dSignta /dc/dtnusvara/dSa/dSignta/dma/landa  \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dO/dna/dRa /dma/dSignci/dSignc/dTa /dSignc/dpa/dua/dSignta/dlddha/dga/dna  \n/dpa/dSignc/dma /dua/dSignv/dga /dta/dpa /dpha/dSignta/dRa/dSignci /dSa/dSignti/dTa/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /duha/dSignG /dtnusvara /dTta/dma /daha /dSignti  /dpha/dSignta/dRa/dSignci  \n/drha /daandrabindu /dSa/dga /dsa/dlha/dSignG/dRa /dSignc(m/dRa/dS(half /dTa/dSignta-/dna /dSignv  /dba/dSignta/dTha/landa  \n/dpha/dSignci/dTa/dRa/dSignv-/dpha/dSignci/dTa/dRa /dta/daandrabindu/dTa /dsa/dsa/dSignO/dlddha/dc  \n/doa/dSignG/dAa/dSignta/dtnusvara /dma/dSignc/dba /dG/dTa/dRa/dSignti /dsa/dSignta/daandrabindu/dua/dna /dpa/dSignta/dTa/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /daha /dSignti  /dnha/dma/dna /dr(half /dLa/dSignta/dRa-/dna /dSignv   \n/doa /daandrabindu  /dga/dSignv/dma/dSignta/dc /dt/dSignc(s/daha /dRa/dna/dsa /dG/dlha/dSignta/dRa/landa  \n/dga/dAa /dS(half /dTta/dSignO/dRa/dSignci /dsa/dma/dua/dRha /doa/dSignO/dlddha/dSignGu(alt  \n/dna/dtvagraha /dSignc(s/dga/dt /dO/dna/dRa/dSignta /dra/dga/dsa/dSignv /dTa/dSignti/dLa/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dsa/dSignv /daha /dSignti  /doa/dSignO/dSha /dt/dma/dSignO/dnha/dSignta  \n/dnha/dSignv/dTa /dpa/dSignv/daa /dna/dtvagraha /dga/dSigntu/dga/dna /dma/dSignO/dTta/landa  \n/dga/dlddha/dga /daa/dSignG/dma/dSignta/dAa /dsa/dSignG/dSignc(T/dnha/dLa/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu  /dba/dRa/dSignta/dpa/dSignv  \n/dra/dSignv/dTta/dSignci/dSa /daandrabindu  /dSignc/dma/dna/dga/dga /dla/dSignGu/dTta/dSignta /dpha/dSignO/daandrabindu/dTta/landa/landa    \n \n \n64//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dna/dtvagraha/dRa_dSignGu /dsa/dRa/daa/dSignta/dc/dLa/dSignO/dSa /daandrabindu   \n/doa /daandrabindu  /dla/dSignv/dnha/dga /dla/dSignG/dSh(half /dsa/dma/dna /dba/dSignta/dTha/landa  \n/dTa/dSignta/dna/dv /dga/dua/dga /dLa/dSignG/dSignc(T/dn(half /dTa /dv/dba/dSignv/dma  \n/doa/dg(half /dla/dSignci /daha/dSignO/dlddha/dSignti /dO/dna/dRa /dSa/dSignta/dTha/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta/dSa /daandrabindu  /dO /dc/do(half /doa/dTa/dpa/dga/dSignta  \n/dna/dSignta/dsa /dna/dRa/dv /daa/dSignta/dba/dSignti /dSa/dSignti/dTa/dSignta/dma/landa  \n/dTa/dSignti/dLa/dSignO /dra/dSignG/doa/dSignti /dO/dna/dRa/dSignv /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu  \n/dSignc/dna/dv/dna /dTa /daandrabindu  /dO /daha /dSignti  /dra/dSignti/dSa/dSignta /dsa/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /daa/dga/dSignta/dpa/dSignti /dpha/dSignta/dc/dra/dRa /dpha/dSignta/dga/dSignta  \n/dtu/dRa /daa/dga/dSignta/dpa/dSignti /drha/dRa/dSa/dSignta /dua/dSignO/dga/dSignci/landa  \n/dna /dSignv /dTa/dSigntu /dnha/dSignv/dga/dSignta/dpa/dSignti /dpha/dSignta/dc-/dpha/dSignta/dc  \n/dSignc/dpa/dma/dSignG /drha/dSignta/dua/dSignG/dma/dSignO/dna /dnha/dSignGu/dma-/dba/dSignO/dga/dSignci/landa  \n \n/dma/dSignci/dSignc/dTa-/dlha/dRa/dsa /dc/dsa/dSignta/dma-/domya/dSignta/dma/dSa /daandrabindu   \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dna /dSignv /dRa /dG/daa/dSignta /dS(half /dTha/dSignta/dma/landa  \n/dSignc(m/dRa/dS(half /dTa/dSignta-/dma/dSignta/dTa/dSignta /dSa/dpha /dSignc/dna/daha /dSignG /dSignc/drha/dnna/dSignta  \n/dG/daa/dSignta /dma/dSignc/dba /dti/dSa /daandrabindu  /dpha/dua/dAa/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/dSa/dSignta/dlha/dSignG /dsa/dSignG/dg(half /dga/dSignta /dra/dSignc(T/dmn(half /dlda/dTa /domya/dSignta/dma/dSignci    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/65 \n/dna /dSignv  /dma/dSignc/dba /daha /dSignti  /dra/dSignti/dSa/dSignta /dna /dSignv  /dpha/dnTa/landa   \n/dv/dna/dRa/dSignta /dra/dSignta/daha /dSignGu  /dSa/dSigntu/dtnusvara/dSa/dSignv /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu  \n/dna/dSignc(m/dRa /dRa/dba/dga/dSignti /dTa/dra/dS(half /dLa/dSignta /dSa/dnh(half /dTa/landa/landa  \n  \n \n/domya/dSignta/dma /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n \n/dna/dRa_dSignGu /dna /dSignAocalicR /dra/dSignta /dba/dSignv /dAa/dSignci/dmna/dSignta-/dra/dSignta/dma/dSignci  \n/dsa/dSignta/dma/dAa/dsa/dSignv /dSignc/dna/daha /dSignG /dSignc/dla/dLa/dSigntu /domya/dSignta/dma/landa  \n/dpha/dTta/dSignti/dna /dua/dSignv/dga /dci /dt/dra/dma /dRa/dS(half /dTa/dSignta  \n/dpha/dSignta/dc/dLa/dSignO /dga/dua/dSignti /daha /dSignti  /dSha/dTRa/dSignG /dSa/dsa/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/domya/dSignta/dma /dpa/dRa/dSignta/dpa/dSignti/dRa /dti /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu/dsa/dSignv  \n/dma/dc /daha /dSignti  /dSignc/dna/dLa/dSignO /dma/dSignta/dSa/dSignci /dra/dSignta/dra/landa  \n/dna/dRa_dSignGu /dSa/dSignta/drha /dpa/dSa /dTa/dma-/dsa/dma /dt/dra/dma  \n/dta/dSignc/dpa /dna/dtvagraha /dpa/dSa/dTa/dSignti /dt/dra/dma/dSignv /dta/dra/landa/landa  \n \n/dc/da(half /daha/dSignta /dlAa/dSignv/dSsa /daha /dSignti  /dSa/dSignG/dnha /dla/dSignG/dnha/dna/dSignta/dRa/dSignci  \n/drRa/dna /dSignAocalicR /dSignc/dTa/dna /dlAa/dm(half /dla /dSignc/dAa/dlha/dSignta/dma/landa  \n/dti /doa/dSignta/dga/dSa /daandrabindu  /dpa/dSignta/dba/dRa /doa/dSignv /daha /dSignti   \n/dSa/dSignG/dnha  /dSa/ds(half /dra/dmma /daha /dSignti  /dO /dc/dtnusvara/dSa/dSignta/dma/landa/landa  \n   \n \n \n66//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dSa/dSignG/dnha-/dla/dSignG/dnha /dla/dSignG/dma/dSignGu /dSa/dsa /dpa/dRa/dpa/dSignti/dRa  \n/doa/dSignv /dna /dSignv /dga/dSignti/dma /domya/dSignta/dma/dSignci /dSignc/dAa/dlAa/dSignta/dma/landa  \n/dv/dna/dRa/dSignta /doa/dSignta/dga/dSa /daandrabindu  /doa/dSignv /daha /dSignti  /dpa/dSignta/dba/dRa  \n/dsa/dSignG/dn(half /dTa /dba/dsa/dSignv/dSha/dSignta /dO /dc/dtnusvara/dSa/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/dc/da(half /daha/dSignta /dlAa/dSignv/dSsa/dSa /daandrabindu  /dSignc/dna/daha /dSignG  /dma/dSignc/dba /dSignc(s/dsa/dga/dSignti /daha /dSignti  \n/dna/dtvagraha /dSignc(s/dga/dt /dsa/dma/dsa/dSignv /dt/dma/dSignG/dSa/dm(half /dlha/dSignta/dma/landa  \n/dSignc(s/dsa/dga/dTa /dAa/dv/dba /doa/dSignv /dna/dsa/dReph /dna /dSignv /dma/dSignv /daha/dSignci(s  \n/drRa/dna /dSignAocalicR /dSignc/dTa /dna /dSignv /dRa /dt/dTta/dga /dSignc/dAa/dlha/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/doa/dSignci/dma/dSignta/dc /dTa /daandrabindu  /dO/dna/dRa/dSignv /doa/dSignci/dma/dSignta/dc /daha/dSignci(s  \n/doa/dSignv /doa/dSignta/dma/dga/dna /dci /dua/dba/dRa/dSignta /dRa/dSignta/doa/landa  \n/duh(half /domya/dma /doa/dSignci/dAa/dma/dna /dSignv/daandrabindu  /dla/dSignta/dG /dga/dua/dSignta /dna/dtvagraha  \n/dna/dtvagraha /dRa/dba/dga /doa/dma/dSignc/dba/dTa/dna /dna/dSignta/doa/landa/landa  \n \n/dTa/dma /dt/dba/dSignta/daandrabindu/dna /dLa /dtnusvara /dTRa /dsa/dSignta/dTRa /daha/dSignci(s  \n/dSignc/dna/daha /dSignG  /dna/dRa/dSignta/dpa/dSignGu /dv/dba/dSignv/dma /dna/dSignta/dsa/landa  \n/dpha/dSignta/dRa /dSignc(s/dsa/dga/dga /doa /daandrabindu  /dRa/dSignta/doa /dna/dSignta/doa-/dna /dSignv   \n/dna/dtvagraha /dSignc/dla/dLa/dSigntu /doa/dma-/doa/dma/dna /dna/dg(half /dLa/dSignta/dma/landa/landa  \n   \n/dSha/dSignc(T/dn(half /dTa /dSa/ds(half /dra/dmma /dpa/dSignta/dpa/dSignGu /dpha/dSignti/dLa/dSignta  \n/dSa/dSignG/dma/dSignGu /dga/dua/dSignta /dna/dtvagraha /dTha/dSignO/dlddha/dpa/dSignO /dSignc(s/dlha/dLa/dSignta/dma    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/67 \n/dSha/dSignc(T/dn(half /dTa/dna /dSignv/daandrabindu  /doa/dma/dSignc/dba/dTa/dsa/dSignv /dga/dua/dSignta/dpa/dSignGu  \n/dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignaandraO/dtnusvara/dsa/dSignv /dpa/dSignc/dRha /doa/dSignta/dv/dTa /dma/dSignta/dsa/landa/landa  \n \n/dra/dRha/dga/dSignta/dSa /daandrabindu  /dma/dSignc/dba /dSignc/dAa/dlLa/dSignta /dba/dSignO/dc /daha /dSignti  \n/dSa/dSignci/dnha/dga/dSignta/dSa /daandrabindu  /dma/dSignc/dba /dba/dSignO/dc /daha /dSignti /domya/dSignta/dma/landa  \n/dra/dSignta/dTtha /dla/dLa/dSignta /dna /dSignv /dRa /doa/dSignv /dSignc/dna/dLa/dSignO /dua/dSignG/dma/dga/dSignti/dma  \n/dba_dSignG/dma/dna/dRa /domya/dSignta/dma /daha /dSignti  /doa/dua/dsa/dSignv /dsa/dba/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/dnha/daa/dSignta/dReph /dna/dtvagraha /dla/dSignv/dga/dSigntu/dtnusvara /dSa/dSigntu/dtnusvara/dSa/dSignv /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci  \n/dt/dra/dma/dSignv /dpa/dSignta/dga /dpa/da(half /daa/dSignta/dna /dpa/dSignci/daa/landa  \n/dt/dra/dma /dSha/dTRa/dSignG /dt/dra/dma/dSignv /dra/dSignO/dSa/dga/dSigntu/dtnusvara  \n/dga/dSignO/dpha /dsa/dSignO/dba/dna /doa/dga/dSa /daandrabindu  /dSignc(s/dSa/dtnusvara/daa/landa/landa  \n \n/dba/dsa /dtu/dRa /dba/dsa/dRa/dSignta /dna /dSignv /dRa /doa/dSignta/dga/dsa/dSignv  \n/drha /daandrabindu /dSignc(s/dSa /doa/dSignci/dpa/dSignti /daha /dSignti  /dSa/dSignta/dRa/dSignta /dpa/dm(half /dla/dSignta/landa  \n/dt/dba/dSignci/dtnusvara /dsa/dSignO/dba/dna /dna/dSignta/dRa/dmna /dsa/dSignta/dma/dAa  \n/dna/dSignta/dsa /dna/dRa/dSignti /daha /dSignti /dpa/dSignc/dma /dna/dtvagraha /dt/dm(half /dlha/dSignta/landa/landa  \n \n/dlha/dma /dga/dua/dSignta/dpa/dSignGu /dO/dna/dRa/dSignta /dnha/dSignta/dSignc/dTa/dRa  \n/doa/dSignv /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci/dsa/dSignv /dRa/dSignta/dnha/dv /dLa/dSignta/dla/landa  \n/dSa/dpha /dSignc/dna/daha /dSignG  /dO/dna/dRa/dSignv /dma/dSignc/dba /dla/dtvagraha /dSignc/dla/dLa/dSigntu  \n/daa/dSigntu/dTha/dSignta/dra/dma /dsa/dSignv /dna/dRa/dpa/dSignv /drha/dSignc(m/dRa/dLa/dSignta/dla/landa/landa    \n \n \n68//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n \n/dSa/dSignG/dnha /dla/dSignG/dnha /dAa/dS(half /dTa/dSignG /dba/dSignta/dTta /dpa/doa/dSignta/dRa_dSignGu  \n/dpa/dla/dga/dga /doa/dSignta/dc /daha /dSignti  /dna/dsa/dReph/dna /dla/dSignta/dsa/landa  \n/doa/dSignv /dSignc/dna/daha /dSignG  /dSignc(s/dsa/dga/dga /dna/dRa/dsa /dpa/dRa/dpa/dSignti/dRa  \n/daa/dga/dpa/dv /dra/dlddha/dTa /dt/dba/dSignci/dSa /daandrabindu  /dna/dSignta/dsa/landa/landa  \n \n/dna/dsa/dReph /dna /dSignv /dga/dSigntu/dtnusvara /dt/domya/dSignta/dma/dna /dpa/dSignG/dTTa/dSignta  \n/dba/dRa/dla/dsa /doa/dc/dsa/dSignv /dla/dSignG/dnha/dna /dta/dSa  \n/dSa/dSignG/dnha /dSignc(s/dsa/dga/dSignti /daha /dSignti  /dO/dc /dpa/dm(half /dla/dSignta/dna /dSignv/daandrabindu   \n/doa/dSignv/dna/dRa/dSignta /dpha/dSignci/dTa/dRa /domya/dSignta/dma/dna /dpa/dSignta/dSa/landa/landa  \n \n/dc/da(half /daha/dSignta /daha/dSignci(s /dSa/dpha /dla/dSignG/dnha/dna /doa/dma/dma/dSignci  \n/dRa/dSignta/dnha/dSignGu /dv/dna/dRa/dSignta /dpa/dSignv/dRa/dSignta /dlda/dSignta/dga/landa  \n/dv/dna/dRa/dSignta /doa /daandrabindu  /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dsa/dSignG/dn(half /dTa /dRa/dnha/dpa/dSignti /dTa /daandrabindu   \n/dnha/dlddha/dSignta /dna/dRa/dTa /dt/dma/dSignv/dna/dSignO /dna/dSignta/dga/landa/landa  \n \n/dSa/dSignGu/dTRa /dsa /dtnusvara /dTRa /daha/dSignci(s /dna/dSignO/dma/dSignO /dna/dSignta/doa/dna  \n/dua/dSignG/dRa_dSignG /dSa/dSignG/doa/dSignta/dma /dci /dla/dc /daha /dSignti  /dla/dSignta/dma/landa  \n/dua/dSignG/dRa_dSignG /dSa /dtnusvara /dua /doa /daandrabindu  /domya/dSignta/dma /dma/dSignc/dba /dga/dSignv/dga/dSigntu/dtnusvara  \n/dRa/dSignc/dba /dua/dSignv/dga/dSigntu/dtnusvara /doa/dua/dsa/dSignv /dt/domya/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/dta/dla/dRa /doa /daandrabindu  /dTa/dSignGu /daandrabindu  /dra/dSignta/dpa/dv /daa/dSignta/dba/dSignti /daha /dSignv/daandrabindu    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/69 \n/dra/dSignc/dba/dga/dSignv /dta/dla/dRa /dna/dRa/dma/dSignta/dc /dSa/dSignci/dnha/landa  \n/dTa/dSignGu /daandrabindu  /dla/dSignv/dpa/dba/dSignci /doa /daandrabindu  /dba/dSignta/dTha /dna/dTta/dSignO/dRa/dSignci  \n/dsa/dSignta/daandrabindu/dua/dv /dra/dlddha/dTa/dSignO /dTa/dSignO/dRa/dSignO /dpha/dSignci/dnha/landa/landa  \n \n/dpa/dSignci/dTa/dga/dra/dRa /dna/dRa/dSignci /dna/dSignci(T /dra/daha/dTa/dSignta/dpa/dSignta  \n/dta/dua/dSignGu /dTa /daandrabindu  /daha /dSignti  /dt/dra/dma/dSignv /dba/dSignta/dTha/landa  \n/dAa/dTa/dReph/dsa/dSignta/dma/dsa/dSignv /dt/dnha/dma /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa_dSignGu  \n/dna/dSignc(s/dSa /dlha/dRa_dSignGu /dSa/dT(half /dLa /dna/dsa/dReph/dna /dSa/dSignta/dTha/landa/landa  \n \n/dna/dsa /dnha/dSignta/dG /dtu/dRa /dRa/dba_dSignGu /dua/dsa/dSa /daandrabindu   \n/dna/dRa_dSignGu /dma/dSignc/dba /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dra/dsa/dSigntu/doa/dSignci/landa  \n/dRa/dSignO/dTta/dSignci /dba/dSignO/dc /dpa/dSa /dsa/dSignv/dba/dma/dTa/dna /dna/dsa/dSignta/dci  \n/daa/dga/dTa/dSignti /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /dsa/dma/dsa/dSigntu/doa/dSignci/landa/landa  \n \n/dO /dt/dsa/dSignci/dRa /dt/dSignc(s/daha /dti /dlha/dRa/dTa/dSignci/dra/dRa  \n/doa/dSignta/dma/dga/dna /doa/dSignv /dpha/dSignta/dSsa/dSignta /dSa/dm(half /dTa/dSignO/dSsa/landa  \n/dSignc(s/dsa/dga/dga /doa/dSignv /dSignc/dna/daha /dSignG  /dla/dSha/dSignO /dma/dba/dSa /daandrabindu   \n/dsa/dSignta/dma/dga/dna /dO/dna/dRa/dSignv /dna /dSignG /dpa/dSignv/dRa/dna /dna/dSignO/dSsa/landa/landa  \n \n/dO/dna/dRa/dSignta /dTa /daandrabindu  /dna /dtnusvara /dua/dSignta/dga/dSignv /doa/dSignta/dma/dSignGu  \n/dSa /dtnusvara /dua /dma/dSignc/dba /doa/dSignv/dna/dRa/dSignta /daha /dSignti  /dSa/dm(half /dTa/dSignO/dSsa/landa  \n/dma/dSignci/dSignc/dTa-/dt/dma/dSignci/dSignc/dTa/dna /dSignv/daandrabindu  /dSignc/dna/daha /dSignG  /dma/dSignc/dba /dsa/dSignta/dma/dTa    \n \n \n70//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dra/dSignti/dSa/dSignta /dnha/dSignta/dSignc/dTa/dRa /dRa/dba/dTa /dpa/dSignv/dba/dSignO/dSha/landa/landa  \n \n/dt/dsa/dRa /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu/dsa/dSignv /dO/dna/dRa/dSignv /doa/dSignta/dma/dSignGu  \n/dna/dSignta/dsa /dna/dRa/dSignti /doa/dma/dSignc/dba/dTa/dsa/dSignv /dma/dSignv/dna/landa  \n/dv/dba/dSignv/dma /dSa/dSignG/dRa/dsa/dSignta /dna/dsa /doa/dma/dsa/dSignti /daha /dSignti  \n/dci /dSa/dsa/doha/dSignGu /dga/dSignta/dnha/dSignO/dsa/dSignv /dv/dna/landa/landa  \n \n/daha /dSignv /dga/dSigntu/dtnusvara /dma/dSignc/dba /dti/dSa /daandrabindu  /dra/dSignc/dba/dga/dSignv /dba/dsa /dSa/dpha  \n/dRa/dba/dpa/dSignti /dma/dSignc/dba /drha /dSignv /dRa /dti /dna /dSignv /dRa /dpa/dSignta/dla/landa  \n/drRa/dna/dTta /daha/dSignci(s /doa/dpa /dTa/dna /dti /dlha/dRa/dTa/dSignci/dra/dRa  \n/dTa/dc /dpa/dSignci/daa /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /dna/dRa_dSignGu /dt/dpa/dSignta/dla/landa/landa  \n \n/dpa/dlddha /dt/dua/dRa /doa /daandrabindu  /dpa/dma/dv /daa/dSignta/dba/dSignti /daha/dSignci(s  \n/daha/dSignO/dTta /dpa/dma/dSignta/dma/dc /drha /dSignv /dRa /dna/dRa_dSignGu /dS(half /dAa/dSignci/dna/dSignta/dRa/landa  \n/dv/dba/dSignv/dma /dt/dua/dRa /doa /daandrabindu  /dna/dtvagraha /dma/dSignc/dba /dSa/dna /dSignti  /daha/dSignci(s  \n/drha /dSignv /dRa /dsa/dma/dna /dga/dldlda/dSignGu /dpa/dSignv/dna/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu/dna /dSignv/daandrabindu  /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dt/dr(half /dra/dma /dsa/dSignta/dma/dSignGu  \n/dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignO/daandrabindu /dsa/dSignta/dma/dTa /dt/dba/dSignta/daandrabindu/dna /dSignv/daandrabindu  /dsa/dSignci/dTa/landa  \n/doa /daandrabindu  /dSa/da(half /daa/dSignta /dba/dv/dTa /dSignc/dla/dga/dna /dpha/dSignta/dAa/dma/dSignta  \n/dpha/dtvagraha /dua/dSignv/dga /drha /dSignv /dRa /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dna /dSignv /dRa /doa/dSignci/dTa/landa/landa  \n   \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/71 \n/domya/dSignta/dma/dSignci/dna /dSignv/daandrabindu  /dna/dSignO/dma/dSignO /doa/dSignta/dSignc/dTa /dma/dSignc/dba /dba/dSignO/dc /daha /dSignti  \n/dma/dSignc/dba /dba/dSignO/dc /daha /dSignti  /dna/dSignO/dma/dSignO /dv/dna/dRa /dlha/dsa/dReph/landa  \n/dci /dra/dSignGu/doa/dSignta/dRa/dSignci /dSa/dT(half /dLa /dSignc/dma/dSs(half /dTtha/dSignta /dna /dSignv /dRa  \n/dtu/dRa /dra/dSignG/doa/dSignti /dSignc/dma/dT(half /dLa /dSa/dT(half /dLa /dna/dsa/dReph/landa/landa  \n \n/dsa/dSignta/dma /dma/dSignc/dba /dna /dSignv /dna/dRa/dSignta /dma/dSignci/dna /dga/dua/dSignti /daha /dSignti  \n/dma/dSignci/dna /dga/dua/dSignti /dna /dSignv /dna/dRa/dSignta /dt/dra/dsa/dSignta/dma/landa  \n/dna/dRa_dSignGu /dla/dLa/dSignta /dSa/dpha /doa/dSignci/dAa-/doa/dua/dTa/dra/dRa  \n/dra/dSignGu/dRa/dTa /dt/dba_dSignGu /daandrabindu /dna /dci /dt/dRa/dsa/dSignta/dma/landa/landa  \n   \n/dna/dSignta/dsa-/dnRa/dSignO/dlha-/dsa/dla-/dga/dSignO/dpha-/dsa/dSignO/dba /dSa/dma  \n/dSa/dpha /dnha/dSignv/dTa/dsa/dSignv /dla/dSignG/dnha/dna /dpa/dSignci/doa/landa  \n/doa /daandrabindu  /dra/dma/dra/dga /dci /dsa/dSigntu/dna/dSignta /dra/dSignta/dSignc/dpa /dna/dtvagraha  \n/dna/dtvagraha /dua/dSignv/dga /dSa/dSignG/dnha/dna /dra/dSignta/dAa/dRa /dSa/dSignci/doa/landa/landa  \n \n/dna/dRa_dSignGu /dma/dSignc/dba /dta/dla/dRa /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dpa/dSignv/dSa/dSignci  \n/dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dSa /dtnusvara /dua /dci /dba/dSignO/dc /dma/dSignc/dba /dna/dsa/landa  \n/dba/dSignO/dc /daa/dSignta/dba/dSignv /dSignc/dna/dLa/dSignO /doa/dSignci/dAa-/doa/dua/dTa /dna /dSignv /dRa  \n/dsa/dSignta/dma/dSignGu /dSa/dpha/dna /dSignv/daandrabindu  /dt/dra/dma/dSignv /dSa/dsa/landa/landa  \n \n/doa/dua /dba/dRa/dla/dsa /drRa/dna /dSignAocalicR /dSignc/dTa /dua/dSignO/dla/dsa/dSignv  \n/doa/dSignci/dpa /dRa/dba/dga /dra/dSignci /dna/dtvagraha /dv/dna/dRa/dSignv /dRa/dua/landa    \n \n \n72//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dSignc/dpa/dma/dSignta /dra/dSignG/dRa_dSignG/dnha/dna /doa/dua /doa/dma/dsa/dSigntu/dga/dSignti/dma  \n/dRa/doa-/dpa/dSignci/doa /dRa/dSignc/dba/dTa /dtu/dRa /dSignc/dpa/dma/dSignG /dpha/dua/landa/landa  \n \n/dt/dlh(half /dLa/dLa/dma /dna/dRa_dSignGu /dci /dra /dtnusvara /daa /drRa/dna /dSignAocalicR /dSignc/dTa  \n/dSa/dpa/dba/dna /dga/dSignv/dga /dci /dna /dSignv /dma/dSignta /daha /dSignti /dSa/dsa/landa  \n/dLa/dv/dba /dpha/dSignta/dAa /doa/dSignv /dsa/dSignta/dma/dAa /dlha/dRa/dSignti  \n/dO /dma/dSignc/dba /dRa/dba/dTa/dSignti /dci/dSh(half /dAa/dRa/dSa /daandrabindu  /dna/dsa/landa/landa  \n \n/drRa/dna /dSignAocalicR /dSignc/dTa /dSignc/dna/dmma/dSigntu/dtnusvara /dpha/dSignG/dSignc(s/dga /dra/dSignta/dpa/dv  \n/dt/dba/dSignta/daandrabindu /dma/dSignc/dba /dRa/dnha/dSignti /daha/dSignci(s /dv/dna/dRa/dSignta /dLa/dSignta/dla/landa  \n/doa /daandrabindu  /dpha/dtvagraha /doa/dSignta/dv/dTa /dv/dba/dSignv/dma /doa/dSignG/dla/dSignta/dc  \n/dSa/dsa/doha/dSignGu /dt/dra/dma/dSignta /dna /dSignv  /dpa/dpa/dSignta/dReph/dla/landa/landa  \n \n/doa/dSignta/dma/dga/dSignta/dSa /daandrabindu  /dua/dsa /dG/dpa/doa/dSignti /daha /dSignti   \n/doa/dSignta/dma/dga/dSignv/dSa /daandrabindu  /dba/dSignO/dc /daha /dSignti  /dla/dSignG/dnha/landa  \n/doa/dSignta/dma/dga/dSignv/dSa /daandrabindu  /dr(half /dLa/dSignta/dRa /dG/dpa/doa/dSignti /daha /dSignti   \n/dtu/dRa /dv/dna/dRa/dSignv/dSa /daandrabindu  /dba/dSignO/dc /daha /dSignti  /dSa/dSignG/dnha/landa/landa  \n \n/dTa/dSigntu/dga/dSignG /dTa/dma/dna /dSignv/daandrabindu  /dlha/dRa/dsa /dTa/dSignG/dga/dSignta/dra/dRa  \n/dpha/dtvagraha /dSa/dna/dpa/dSignti /dna/dSignci(T /dba/dsa /dt/dsa/dRa/landa  \n/dna/dSignci(T /drha /dSignti /dla/dSignta /dv/dba/dSignv/dma /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci/dSa /daandrabindu   \n/dALa/dTha/dReph /dga/dlddha/dga/dSigntu/dtnusvara /doa/dua /dpha/dSignGu/dSignc(s/dsa /dSa/dsa/dRa/landa/landa    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/73 \n \n/dRa/dSignta/doa/dSignta/dSa /daandrabindu  /doa /daandrabindu  /dsa /dtnusvara /dTRa/dSignci /dpha /daandrabindu /doa/dua/dRa  \n/doa/dc /dla/dSignv/dSha/dsa/dSignv /dba/dSignv/dTa/dSignti /dLa/dSignta/dRa/landa  \n/dSignc/dla/dma /dla/dSignGu/dma/dSignta /dRa/dSignta/dSignc/dTa /daa/dSigntu/dua/dSignGu/dma/dSignta  \n/dSignc/dAa/dna/dSignta/dSa/dna /dSa /dtnusvara /dua /dba/dSignv/dTa/dSignti /dSa/dla/dSignta/dAa/dba/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dra/dSignta/dra /dSa/dsa/dSignG/dm(half /dlRa/dsa/dSignv /domya/dSignta/dma/dna /dma/dSignti/dLa/dSignta  \n/doa/dua/dsa/dSignv /doa/dSignv /daa/dRha/dSignci /dG/dTa/dRa/dga /dra/dSignta/dRa/landa  \n/dSa/dSignG/dnha /dSha/dSignta/dSignc(T/dm(half /dTa/dna /dra/dSignta/dSignc/dpa /dnha/doa/dSignta/dma/dSignta  \n/dna/dtvagraha /dga/dSignv/dga/dSignti/dma /dSignc(s/doa/dma/dua/dSignci /dSa/dla/dSignta/dAa/dba/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dra/dSignta/dra /dSa/dsa/dSignG/dm(half /dlRa/dsa/dSignv /dlda/dSignG/dpa/dSignti/dpa/dga/dSignta  \n/dba/dsa/dRa /doha/dSignta/dRa_dSignGu /dSa/dSignO/dtnusvara/daa /dSignc/dAa/daa/dSignta/dRa/landa  \n/doha/dTta/dSa /daandrabindu  /dra/dna/dlddha/dSignGu(alt /domya/dSignta/dma/dna /dma/dSignti/dLa/dSignta  \n/dra/dTta/dSa /daandrabindu  /dG/dTa/dRa_dSignGu /dSa/dSignG/dnha/dna /dra/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dTa/dma /dt/dba/dSignta/daandrabindu/dna /dSignv/daandrabindu  /dnSsa/dSignv/dTRa /dsa/dSignta/dTRa /daha/dSignci(s  \n/domya/dSignta/dTa/dSignta /dsa/dSignta/dTRa /drRa/dna /dSignAocalicR /dSignc/dTa /doa/dSignta/dma/landa  \n/doa/dSignv /doa/dSignta/dma/dga/dna /dla/dSignG/dma/dSignGu /dna /dSignv /dRa /dSignc(m/dRa/dSa/dTa/dSignta  \n/dua/dSignci/dTa/dSignta /dna/dba/dSignti /daha /dSignti /dO/dna/dRa/dSignv /domya/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/dua/dSignG/dTha/dga /daha/dSignci(s /dti/dsa/dSignv /doa/dSignci/dAa /doa/dua/dTa /dna /dSignv /dRa    \n \n \n74//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/doa/dSignc/dba/dma/dSignta /dlha/dSignta/dua/dSignta/dsa/dSignv /dsa/dSignO/dTa/dSignci/landa  \n/dt/dSignc(s/dpha/dmma /daha/dSignci(s /dba/dsa /dSa/dpha /dv/dna-/dla/dSignO/dSa/dRa/dSa /daandrabindu   \n/doa/dSignc/dba/dma/dSignta /dpa/dSignta/dTa/dSignci/dSa /daandrabindu  /do(half /dLa/dSignO/dSignc/dTa/landa/landa  \n \n/drRa/dna /dSignAocalicR /dSignc/dTa /dv/dna /dTa/dRa_dSignGu /dga/dTa/dSignta /daha/dSignci(s  \n/drha /dSignGu /dga /drha/dga /daha/dSignci(s /dba/dsa /doa/dSignci/dAa /dTa/dsa/dSignta/dsa/landa  \n/dna /dSignv /dTa/dv /dna/dg(half /dra/dma/dSignta /dti /dSignc/dpa/dma/dSignG /dba/dsa/dRa  \n/dSignc/dba/dma/dna/dSignta /dma/dSignc/dba /daha /dSignti /dma /dba/dsa/dRa /dna/dSignta/dsa/landa/landa  \n \n/doa/dSignci/dAa /dla/dSignG/dnha/dSignti /dma/dSignc/dba /doa/dSignta/dSignc/dma /dpa/dSignG/dSignc(s/doha /dna/dtvagraha  \n/dpha/dtvagraha /dSa/dna/dv /doa/dSignv/dTa/dSignti /dpa/dSignta/daandrabindu/dTta/dSignGu /dr(half /dLa/dSignta/dRa/landa  \n/dSha/dTRa/dSignG /dSignc(s/dsa/dTRa /dma/dSignc/dba /dAa/dSignti/dRa/dSignci /dSignc/dna/dLa/dSignO  \n/dLa/dv/dba /dTa /daandrabindu  /daha/dSignci(s /dsa/dSignta/dma/dAa /dt/dAa/dTa/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dSa/dSignGu/dLa/dSignta/dReph /dTa/dSignta/dra /doa/dga /dAa/dSignta/dLa/dSignG-/dna /dSa /dtnusvara /dua  \n/dlha/dRa/dTa/dSignci /dtu/dRa /dua/dua/dma/dna /dTa/dSignci/dRa/landa  \n/dSa/dSignGu/dTRa/dAa/dTa /dSa /dtnusvara /dLa/dSignO/dua /dna/dRa/dSignti /daha /dSignti   \n/doa/dc/dSa /daandrabindu  /doa/dma/dsa /dsa/dRa/dmna /doa /dtnusvara /doa/dSignci/dRa/landa/landa  \n  \n \n    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/75 \n/dSa/dsa/dLa /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dSa /dtnusvara /dua /dSa/dsa/dLa/dna /daa/dga/dma/dSignta/dc /dSa/dSignci/dnha/dSignGu  \n/dv/dna/dSignO /dra/dga /daha /dSignti /dpa/dlddha /dpa/dga/dsa/dSignta/dma/landa  \n/dra/dga/dsa/dSignv /drRa/dga/dLa /dpha/dtvagraha /dSa/dna /dSignti  /daha /dSignti  \n/dpha/dtvagraha /dSa/dna /dSignti  /daha /dSignti  /daa/dnna/dSignta /daa/dSignta/dsa/landa/landa  \n \n/dra/dga-/dra/dga/dna /dSignv/daandrabindu  /dG/dra/dLa/dSignO/dua/dsa/dSignv /dga/dSignta/dpa/dSignGu  \n/dSa/dsa/dLa/dna /dna/dSignci(T/dsa/dTa /dpha/dSignta/dRa/dSignci /doa/dSignta/dma/landa  \n/doa/dSignv /dSignc/dna/dLa/dSignO /dv/dna/dRa /dsa/dSignO/dga /dma/dSignc/dba /doa/dSignta/dma/dv  \n/dSa/dsa/doha/dSignGu /doa/dua/dsa/dSignv /dO /dt/domya/dSignta/dma/landa/landa   \n \n/dSa/dsa/dLa /dma/dSignc/dba /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dpa/dSignta/dTta /doa/dSignO/dba/dSignti /daha /dSignti  \n/dSa/dsa/dLa/dna /dSignv/daandrabindu  /dTa/dSignGu /daandrabindu  /dnha/dSignG/dla /dna/dRa /dra/dSignc/dba/daa/dSignta/dma/landa  \n/dSa/dsa/dLa/dna /dSa /dtnusvara /dua /doa/dSignv /daa/dga/dtvagraha /doa/dSignta/dma/dv  \n/dv/dsa /dSignc/dla/dma /doa/dua/dsa/dSignv /dba/dv/dTa /dsa/dba/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/doa/dSignO/dlddha /daa/dga/dSignti /dma/dSignc/dba /dSa/dsa/dLa/dra/dRa /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO  \n/dSa/dsa/dLa/dna /dSha/dSignc(T/dn(half /dTa /dpha/dSignta/dRa/dSignci /doa/dSignta/dma/landa  \n/doa/dSignv /dna /dSignv /dga/dna /dti/dSa /daandrabindu  /dpa/dga/doa/dSignO/dRa  \n/daa/dSigntu/dra/dTta /dpha/dtvagraha /dua/dSignv/dga /dO/dna/dRa /dna/dSignta/dsa/landa/landa  \n   \n \n \n76//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /daa/dga/dSignti /dSa/dSignGu/dRa/doa /daa/dm(half /dla/dSignta  \n/dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /dba/dSignO/dc /daha /dSignti  /dSa/dSignG/dpa/dba/dSignO/dSha/dSignta/dsa/landa  \n/dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /dpa/dSignta/dm(half /dba/dga /dSa/dSigntu/dtnusvara/dSa/dSignv /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignaandraO/dtnusvara  \n/dt/dba_dSignGu /daandrabindu  /dna/dRa_dSignGu /dSa/dpha /dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /dna/dSignta/dsa/landa/landa  \n \n/dra/dSignta/dga/dma/dSignta/dra/dRa /dSa/dsa/dLa /doha/dSignGu/dga/dSigntu/dga/dna  \n/dna /dSignv /dga/dSigntu/dtnusvara /dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /dSignc(s/dga/dnha/dSignta/dc-/dra/dRha/dSignta/dc/landa  \n/dSa/dsa/dLa /dSignc/dla/dv/dga/dna /dna /dSignG/dtnusvara /doa/dSignci/dna /doha/dSignta/dpa/dSignta  \n/dLa/dv/dba /dlha/dRa/dSigntu/dga/dna /dga/dSignta/dTtha/dSignci /dta/dc/landa/landa  \n \n/dSa/dsa/dLa /dga/dua/dSignta/dpa/dSignGu /dSa/dT(half /dLa /dSa /dtnusvara /dua/dTa/dsa/dSignv  \n/dtu/dRa /dga/dua/dSignta /doa/dma/dSignc/dba/dTa/dna /dna/dSignta/dsa/landa  \n/dna/dSignc(m/dRa /dna/dtvagraha /dSa/dSignv/dAa/dSignta /dla/dSignci/dma-/dla/dSignG/dnha/dSignci/dna /dSignv/daandrabindu   \n/dG/da(half /daa /dna/dRa_dSignGu /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu/dsa/dSignv /dma/dSignta/dsa/landa/landa  \n \n/dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /doa/dSignta/dma/dSignGu /dla/dSignO/dSTa/dSignci-/dLa/dSignta/dRa/dSignci  \n/dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /doa/dSignta/dma/dSignGu /duha/dRa /dra/dSignc(m/dRa/dAa/dSignta/dRa/landa  \n/dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /doa/dSignta/dma/dSignGu /dra/dTma/dSignci /dr(half /dLa/dSignta/dRa/dSignci  \n/dna/dSignci(T /dna/dRa/dSignti /daha /dSignti  /dt/dba/dSignta/daandrabindu/dSa /daandrabindu  /dr(half /dLa/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dSa/dsa/dLa /daa/dRha/dSignta/dpa/dSignti /dSignc(s/dSa/dRa/dra/dRa /dTta/dSignO/dra/dSignci  \n/dSa/dsa/dLa /dSignc/dla/dga/dSignta/dpa/dSignti /dTa/dnh(half /dTa/dSignO/dTa/dSignta/doa/landa    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/77 \n/dSa/dsa/dLa /dna/dRa/dSignta/dpa/dSignti /dv/dba/dSignv/dma /dna/dRa/dma/dSignci  \n/dpa/dSignti/dTtha /dua/dla/dba/dSignta/dra/dRa /dna/dRa /dra/dnha/dSignta/doa/landa/landa  \n \n/dua/dSignta/dmn(half /dlda/dSignci/dAa /dSha/dS(half /dTRa /dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /dpha/dSignta/dRa/dSignci  \n/dpha/dSignv/dga /dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /dO /dSignc/dma/dS(half /dTa/dSignv/doa/landa  \n/dSa/dsa/dLa /dpa/dma/dSignv/dga/dna /dna /dSignAocalicR /dSs(half /dmna/dna /dSignv/daandrabindu  /dpha/dua/dAa/dSignta/dma  \n/dAa/dv/dba /dSignc/dla/dLa/dSigntu/dga/dna /dsa/dSignta/dSignc/dTta/dna /dSa/dSignv/doa/landa/landa  \n \n/dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /dSa/dSignG/dTa/dSignGu /dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /doa/dSignta/dua/dSignGu  \n/dna/dRa_dSignGu /dSa/dsa/dLa/dSa /daandrabindu  /dSa/dpha/dTta/dSignta /dna/dSignta/doa/landa  \n/dna/dSignO/dma/dSignO /dra/dga /dv/dba/dSignv/dma /dma/dSignc/dba /dpa/dSignci/dTa/dv  \n/dpha/dSignv/dga /dma/dSignc/dba /doa/dc/dsa/dSignv /dna/dSignO/dma/dSignO /dna/dSignta/doa/landa/landa  \n/dpa/dSignci/dTa/dga /dSa/dsa/dLa/dra/dRa /doa/dSignG/dSignc/dma /dra/daha/dTa/dSignta/dpa/dSignGu  \n/dta/dua/dSignGu /dSa/dsa/dLa /daha /dSignti  /dt/dra/dma/dSignv /dba/dSignta/dTha/landa  \n/dAa/dTa/dReph/dsa/dSignta/dma/dsa/dSignv /dt/dnha/dma/dSignv /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa_dSignGu  \n/dra/dna /dSignti /dlddha /dSignc(s/dga/dt /dSa/dTa/dbalant   /dna/dsa/dReph/dna /dSa/dSignta/dTha/landa/landa  \n \n/dSa/dsa/dLa /dSignc(T/dnha/dga/dSignta/dpa/dSignti /dsa/dnha/dma /dSignc(s/dsa/dShRa/dSignci  \n/dLa/dv/dba /dla/dc /daha /dSignti  /dsa/dSignG/dTtTtha/dSignci/dsa/dSignv /daa/dma/dSignta/landa  \n/dSa/dsa/dLa/dna /dSignv/daandrabindu  /dSha/dSignc(T/dn(half /dTa /dpha/dSignta/dRa/dSignci /dsa/dSignta/dma/dSignGu  \n/dna/dSignc/dba/dLa/dSignO /dna/dtvagraha /dla/dSignv/dTa /dO/dna/dRa/dSignO /dsa/dSignta/dma/landa/landa  \n   \n \n \n78//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dSa/dsa/dLa /dv/dna /daha/dSignci(s /doa/dRa/dSignti/dTa /dpha/dTtTtha/dSignci  \n/doa/dRa/dga /dma/dSignc/dba /dti/dsa/dSignv /dna/dSignO/dma/dSignO /dSa/dSignG/dRa/dsa/dSignta/landa  \n/dti /dpha/dTtTtha/dSignci/dsa/dSignv /dAa/dSignta/dLa /doa/dRa/dSignti /daha /dSignti   \n/doa/dua/dsa/dSignv /doa/dSignv /daha /dSignti  /dma/dSignci/daa /dna /dSignG /dsa/dsa/dSignta/dReph/landa/landa  \n \n/dSa/dsa/dLa/dna /dv/dna-/dv/dna /dra/dga/dna /dSignv/daandrabindu  /daa/dSignG/dma/dSignGu  \n/dna/dSignta/dsa /daha /dSignti  /dpa/dSignv/dSa/dSignci /dSa/dsa/dLa /daha /dSignti  /dna/dsa/landa  \n/dSa/dsa/dLa /dSignc/dpa/dTa/dpa/dSignti /dO/dga-/doha/dSignO/dga/dsa/dSignv  \n/dna/dSignci(T /drha /dSignti /dla/dSignta /dna/dRa/dga/dSignta/dSa /daandrabindu  /dua/dsa/landa/landa  \n \n/doa/dSignv/dna/dRa /dG/dTTa/dRa /dSignc(s/dsa/dga/dSignti /dma/dSignc/dba /doa/dua/dsa/dSignv  \n/daha/dSignO/dSignc/dlddha /dSa/dsa/dLa/dra/dRa /dna/dRa_dSignGu /dc/dmTa/doa/dSignta/dRa/landa  \n/drRa/dSh(half /dma /dna/dSignc/dTtha/dma /dba/dSignO/dv/dTa /daa/dSignta/dba/dSignv /doa/dSignv/dTa/dSignv  \n/dba/dga /dna/dRa/dTa /dSa/dpha /dSa/dsa/dLa /dTa/dSignti/dLa/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/doa/dpa-/doa/dpa /doa/dma/dsa/dga /dti /dlha/dRa/dTa/dSignci/dra/dRa  \n/dRa/dSignta/dAa/dmna /doa/dSignv/dna/dSignta/daandrabindu /dt/dT(half /dLa/dSignta/daa/dSignta/dRa/landa  \n/dO/dna/dRa/dSignta /dsa/dSignv/dTta/dSignta/dpa/dSignv /dSa/dsa/dLa /dRa/daa/dga/dna /dSignti   \n/dRa/dSignta/dsa /doa/dSignv/dna/dSignta/daandrabindu /dna/dSignO/dma/dSignO /dt/dAa/dTa/dSignta/dRa/landa/landa  \n \n/dna/dRa/dSignti /dSignc/dma/dLa /dtnusvara /dTRa/dmna /dSa/dsa/dLa/dna /dSignv/daandrabindu  /dSignc/dna/dLa/dSignO  \n/dv/dba/dSignv/dma /dna/dba/dSignta/daandrabindu /daha /dSignti  /dna /dSignv /dna/dRa/dSignO /dsa/doa/dSignta/dga/landa    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/79 \n/dra/dga/dsa/dSignv /dna/dRa/dSignti /dSa/dpha/dna /dSignv/daandrabindu  /dSignc/dma/dLa /dtnusvara /dTRa/dSignci/dTa  \n/dla/dSignv/dAa-/dla/dSignta/dma/dAa /dta /dna/dSignO/dma/dSignO /dsa/dSignc/dba/dra/dSignta/dga/landa/landa  \n \n/dSa/dSignc/dba /dma/dSignc/dba /dSa/dna/dga /dSignc/dna/dLa/dSignO /dsa/dSignta/dSignc(m/dRa /dSa/dsa/dLa/dna  \n/dv/dna/dRa /dga/dSignta/dTtha/dSignci /daha /dSignti  /dpa/dSignv/dt/dpa/dSignta/doa/landa  \n/dv/dna/dRa/dSignta /dsa/dSignta/dSignc(m/dRa/dSa /daandrabindu  /dpa /daandrabindu /daa/dv /daa/dSignta/dba/dSignti /daha/dSignci(s  \n/dSa/dSignv/dAa/dSignta /dna/dRa_dSignGu /dSa/dpha /doa/dSignci/dAa /dSa/dsa/dSignta/doa/landa/landa  \n \n/dt/dm(half /dlha /dSignc/dpa/dSa/dAa/dSignta/dSa /dt/domya/dSignta/dma/dna /dSignG /dRa/dSignci/dSignc/dTa  \n/daha /dSignti  /dSa/dsa/dSignta/doa/dsa/dSignv /dpha/dSignGu/dga /dt/dma/dSignv/dna/landa  \n/dRa/daa/dSignG /dSa/dsa/dLa /dSignc/dna/daha /dSignG  /dv/dba/dSignv/dma /dSignc/dAa/dlha/dSignta/dTa/dSignta  \n/dG/dma/dsa/dSignG/dga/dma /dba/dSignO/dc /dsa/dSignGu/dga /dSa/dsa/dSignv/dTa/landa/landa \n \n  \n/dpha/dSignGu/dga /dSa/dSignG/dlha/dSignta/dRa/dna /doha/dSignta/dRa_dSignGu- \n/dpha/dSignGu/dga /dna/dRa/dSignti /doa /daandrabindu  /dpa/dma/dna /dra /dtnusvara /dnSsa/dSignci  \n/dra/dSha/dSignG /dna/dRa/dSignti /dTa /daandrabindu  /dtu/dRa /daha /dSignti  /dpa/dSignta/dTa/landa  \n/dti/dSa /daandrabindu  /dAa /dtnusvara /dSignc(s/daa/dTa /doa/dSignci/dAa /doa/dua/dTa/dna /dSignv/daandrabindu   \n/dsa/dSignta/dTRa /daha/dSignO/dSignc/dlddha /dna/dtvagraha /dsa/dSignta/dma/dAa /doa/dSignta/dTa/landa/landa   \n \n/dpha/dSignGu/dga /dna /dSignv /dga/dna /doa/dSignv /daa/dSignta/dba/dSignv /dSignc/dna/dLa/dSignO  \n/dla/dSignv/dAa-/dla/dSignta/dma/dAa /dta /dna/dSignO/dma/dSignO /dsa/dSignc/dba/dra/dSignta/dga/landa    \n \n \n80//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dua/dga/dSignta /dpa/dm(half /dba/dSignta /dua/dSignv/dga /drha/dga /dna/dRa/dma/dSignci /dna /dSignv /dRa  \n/dua/dSignc(s/dga /dma/dSignc/dba /dSa/dna/dga /dSha/dSignc(T/dn(half /dTa/dSa /daandrabindu  /dla/dSignta/dSignc(s/dga/landa/landa  \n \n/dba/dSignO/dLa /daha/dSignO/dTta /dta/dSignc/dna /dra/dSignti/duha /dba/dSignO/dLa  \n/dpha/dSignGu/dga /dTa /daandrabindu  /dta/dSignc(T/dnha/dRa /daha/dSignci(s /drha /dSignv /dRa /dpha/dSignGu/dga/landa  \n/daha/dSignO/dTta/dSignO-/daha/dSignO/dTta/dSignO /dpha/dSignGu/dga/dSa /daandrabindu  /dsa/dSignta/dma/dAa  \n/daa/dSignc/dRha /doa/dSignta/dc /daha /dSignti  /drha/dSignta/daandrabindu/dSa/dSignci /dSha/dSignGu/dga/landa/landa  \n \n/dpha/dSignGu/dga/dSa /daandrabindu  /dba/dSignO/dc /daha /dSignti  /dpha/dSignta/dRa/dSignci /duha/dTta/dma/dSignta  \n/dLa/dv/dba /dna/dRa/dSignta/dpa/dSignti /dSa/dAa/dReph/dS(half /dAa /duh(half /dAa/dS(half /dTa/landa  \n/dSa/dpha /dna/dla/dsa /doa/dSignv /daa/dga/dSignti /drha /dSignG /dSignc(s/dga /dna/dtvagraha  \n/dO/dna/dRa/dSignta/dSa /daandrabindu  /dna/dSignta/dga/dSignO /daha /dSignti  /dra/dS(half /dTa/landa/landa  \n \n/dna/dRa/dSignti /dpha/dSignGu/dga /doa/dSignv /doa/dSignta/dSignc/dma /dpa/dSignG/dSignc(s/doha /dna/dtvagraha  \n/dga/dSignO/dpha /dga/dSignta/dga/daa /dt/domya/dSignta/dma/dna /dpa/dSa/landa  \n/dG/doa/dSignti/dlddha /dua/dSignv/dga /duha/dRa /dpa/dma/dga /dpa/dma/dSignta/dv/dga  \n/dtu/dRa /dsa/dSignv/dTta/dga /dla/dSignG/dSignc/dma/dLa/dSignta/daandrabindu/dSa /daandrabindu  /doa/dSha/landa/landa  \n \n/dRa/dba/dv /dSignc/dla/dt /dpa/dSignci/dpa/dSignci /dna /dSignv /dRa /dpa/dSignci/dpa/dSignci  \n/dSa/dsa/doha/dSignGu /dma/dSignc/dba /dRa/dSa/dua/dSignG/dg(half /dga/dSignta/dna /dRa/dSa/landa  \n/dSa/dTta/dSignGu /dma/dSignc/dba /dt/dba/dSignta/daandrabindu /dsa/dSignta/daha/dSignci(s /dpa/dSignc/dma /dna/dtvagraha  \n/dsa/dma/dra/dRa /dt/dra/dma /dSignc(s/dSha/dna /dtnusvara /doa/dSignta /dna/dSa/landa/landa    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/dSignta/dtnusvara/doa/dSignc(s/dga /doha/dSignta/dRa_dSignGu/81 \n \n/dpha/dSignGu/dga /daha/dSignci(s /dpha/dSignta/dRa/dSignci /doa/dSignO/dSha /doa/dAa/dSignta/dma/dSignci  \n/dga/dSignta/dua/dga /dRa/dSignO/dua /dci /doa/dSignv/dna/dRa/dSignta /dsa/dma/landa  \n/dpa /daandrabindu /dSignc(s/daa /dma/dSignc/dba /dSa/dna/dga /dti/dSa /daandrabindu  /doa/dSignv /dSignc/dna/dLa/dSignO  \n/dsa/dSignO/dsa/dna /dpha/dSignta/daandrabindu/dSignc/dTa/dSa /daandrabindu  /dua/dga/dTa /dTa/dma/landa/landa  \n \n/dba/dSignO/dc /dma/dSignc/dba /dla/dSignG/dnha/dSignci /dSignc/dna/dLa/dSignO /doa/dSignci/dAa-/doa/dua/dTa /dna /dSignv /dRa  \n/dti/dra/dRa /dRa/dSignta/dnha/dSignGu /dra/dSignG/dRa/dSignta /dSignc(s/dlha/dLa/dSignta/dma/landa  \n/doa /daandrabindu  /dpha/dSignGu/dga /dba/dSignO/dc /dv/dba/dSignv/dma /dna/dSignO/dma/dSignO  \n/dra/dna /dSignti /dlddha /dna/dtvagraha /dti/dtnusvara/dTtha/dSignG /dt/dra/dma /dna/dSignta/dma/landa/landa  \n \n/dpha/dSignGu/dga /dna /dSignv /dga/dSignti/dma /doa /daandrabindu  /dt/dsa/dSignci/dRa /duha/dRa/dSignta/dma/dSignta  \n/dci /dTa /daandrabindu  /dma/dSignc/dba /daha/dSignci(s /dna/dSignO/dma/dSignO /dpa/dSignta/dTa/landa  \n/dci /dla/dSignO/dba/dRa/dSignv/dga/dna /dua/dRa/dSignci/dpa/dna /dpa/da(half /daa/dSignta  \n/dSignc(s/dsa/dga/dga /dc/dma/dSignta/dsa/dsa/dSignv /duha/dSignG/dS(half /dSa/dSignta-/dga/dSignta/dTa/landa/landa  \n \n/dpha/dSignGu/dga /dna/dRa/dSignti /doa /daandrabindu  /dpha/dSignGu/dnha/dSignta /dma /dtnusvara /dua/dSignta  \n/dua/dRa/dSignci/dpa /dna/dRa/dSignti /dTa /daandrabindu  /dtu/dRa /daha /dSignti  /dpa/dSignta/dTa/landa  \n/dga/dSignO/dpha/dsa/dSignv /dv/dna/dRa/dSignta /dO /dna/dRa/dSignti /daha /dSignti /dTha  \n/doa/dSignv/dna/dRa/dSignta /dt/dRa/dpa/dSignO /dna /dSignv /dRa /dtu/dna/dSignta/dTa/landa/landa  \n \n/dpha/dSignGu/dga /dna /dSignv /dga/dSigntu/dtnusvara /dra/dRha/dSignti/dna /dpa/dSignv/dga/dSignta    \n \n \n82//dRa/dSignta/dsa/dla/dSignv/dAa /drRa/dSa/dSignta/dla /dsa/dmnlda/dga ‘/doha/dSignta/dRa_dSignGu/dla/dSignta/dRa’ \n/dsa/dSignta/dLa-/dpa/dSignta/dra/dna /dSignv/daandrabindu  /dTta/dSignta/dga/dga/dSigntu/dtnusvara /dpa/dSignta/dTa/landa  \n/dt/dnSsa/dRa /dSignc/dpa/dma/dSignG /doa/dua /duha/dSignG/dTa /dt/dm(half /dba/dSignc(m/dRa/dLa/dSignta  \n/dma/dRa/dna/dsa/dSignv /daha /dSignti  /dSignc/dma/dRa/dnSsa/dRa /doa/dSignta/dTa/landa/landa  \n \n/dla/dSignO/dba/dRa/dSignta/dpa/dSignGu /dma/dSignc/dba /dO/dc /dpha/dSignGu/dga/dna /dSignv/daandrabindu   \n/dSa/dpha /dpa/da(half /daa/dSignta /dpha/dSignv/doa/dSignGu /dS(half /dna /dSignGu /dga/landa  \n/dRa/dba/dSignti /dma/dSignc/dba /dpa/da(half /daa/dSignta /dna/dSignO/dma/dSignO /dSignc/dma/dRa/dnSsa/dRa  \n/dSa/dpha/dsa/dSignv /drha /dSignG /dga/dSignta/dc /domya/dSignta/dma/dna /drha /dSignGu /dga/landa/landa  \n \n/dt/dnSsa/dRa/dsa/dSignv /dpha/dua/dAa/dSignta/dma /dma/dSignG/dna/dSignta/dv/dga /daha /dSignti   \n/dt/dba/dSignci/dsa/dSignv /daha /dSignti  /dSa/dpha/dTta/dSignta /domya/dSignta/dma/landa  \n/dt/dnSsa/dRa /dua/dSignc/dRha/dna /dSignv/daandrabindu  /doa/dua /dlha/dSignc(m/dRa /dsa/dSignta/dma/dAa  \n/dna/dtvagraha /dRa/dba/dga /dua/doa/dpa-/dna /dSignv  /dna/dSignta/dsa/landa/landa  \n \n/dna/dSignta/dsa-/dnRa/dSignO/dlha-/dsa/dla-/dga/dSignO/dpha-/dsa/dSignO/dba/dna  \n/daa/dSignc/dRha /dua/dSignv/dga /doa/dSignv/dna/dRa/dSignta /dSignc/drha/dpha/dRa /dTa/dSignta/dra/landa  \n/dpha/dSignGu/dga /dTa /daandrabindu  /dO /dna/dRa/dpa/dSignv /dma/dSignc/dba /dna/dRa/dSignti /daha /dSignti  \n/dpha/dtvagraha /doa/dSignta/dc /daha /dSignti  /dO /dt/dra/dma/dSignv /dta/dra/landa/landa  \n \n/dpha/dSignGu/dga /dna/dRa/dSignti /doa /daandrabindu  /dpa/dSignta/dpa/dSignGu /dnha/dSignv/dSignc/dTa/dba/dRa  \n/dla/dSignv/dnha/dSignti /dma/dSignc/dba /dSignc/dma/dT(half /dLa /dt/dra/dma /dnha/dSignv/dTa/landa  \n/daa/dSigntu/dra/dTta /dpha/dtvagraha /dua/dSignv/dga /dnha/dSignv/dTa/dSignci /dba_dSignG/dma/dna/dRa    \n \n \n/dua/dSignci/dTa/","size_mb":0.78,"has_text":true},"Videha 265.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 265.pdf","name":"Videha 265.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ५ म अंक  ०१  जनवरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ३ अंक  २६ ५) \n'िवदेह ' २६ ५ म अंक  ०१  जनवरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  \n१३ ३ अंक  २६ ५) \nऐ अंकमे अिछ:- \nचᭃु (िनब᭠ध -ᮧब᭠ध -समालोचना ) \n (दुगाᭅन᭠द म᭛डल) \n \n   \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/1 \n \n \n \n \n \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt \n  \n  \n \n \n2//dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n    \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/3  \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt  \n \n \n \n \n/dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa   \n \n \n \n \n \n/d@a/dssa/dCa/dSignoi /d@Ra/dga/dSignpa/dSha/dNa   \n/dSigno/dNa/dma/dReph/dsa/dSignoi  \n  \n \n \n4//dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n \n   \nISBN :  978-93-88421-82-9 \n \n \n/dva/dSignpa/dma :  ` 250/-  \n/dSa/dCa/dSignpa/dReph/dSigno.m/dvha/dga/dSignpa/dRa ©  /dShRa/dSignoi /dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/d@a/dSigno/dca/dsa /dSa /dpnusvara/dSga/dRa/dNna :  2018   \n \n/d@Ra/dga/dSignpa/dSha/dga :  /d@a/dssa/dCa/dSignoi /d@Ra/dga/dSignpa/dSha/dNa   \n/d(a/dSign)/dsa/dSa/dSignoi /daha/dCa/dNa, /dna/dSigni./di/dsa./dNa/dSigni/dca/dRa_dSign)u /dma/dSignpa/dba/dReph \n/dCa/dSignpa/dvda/dReph /dNa/dpnusvara. 06, /dSigno/dNa/dma/dReph/dsa/dSignoi  \n/dSigno.m/dna/dsa/dSignpa- /dSa/dSign)/d@a/dSignpu/dsa,  /dSigno/daa/dca/dSignpa/dRa : 847452  \n \n/dCa/dSigni/daa/dSa/dSignpa/do/d(ta :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/doi-/dma/dSigni/dsa : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/dma/dSignr/daa/dSignpa/do/dsa :  9931654742, 6200635563 \n   \n \n/dSigno/d@Ra /dN(ta : /dma/dSignpa/dNa/dCa /dpa/d(ta/dReph  \n/dSigno/dNa/dma/dReph/dsa/dSignoi (/dSa/dSign)/d@a/dSignpu/dsa)  \n/dSigno/daa/dca/dSignpa/dRa : 847452 \n \n/dpa/dCa/dRa/dNna :  /dShRa/dSignoi/dma/d(a/dSignoi /d@a/dSign)/dNa/dma /dma/dNnvda/dsa   \n \nCHAKSHU  \nCollection of Maithili Research Papers-Essays-Criticism by  \nSh. Durga Nand Mandal.    \n \n/dpi /d@a/dSignr/d(ha/dSignoi/dga /dSa/dCa/dSignpa/dReph/dSigno.m/dvha/dga/dSignpa/dRa /dSa/dSign)/dRa/dSigno.m/dgSsa/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dga/dSignpa/dlandrabindu/d@a/dSignoi/dRa/dSignpa/do/d(ta /dvha/dSignpa/dRa/dga- /dShRa/dSignoi /dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa/dga \n/dSigno.m/dsa/dSigno.H/dgha/d(a /dp/dNa/dSign)/dma/dSigno/d(a/dga /dSigno/daa/dNa/dSignpa /d@a/dSignr/d(ha/dSignoi/dga /dga/dSignr/dNa/dSignr /dp/dpnusvara/dSha/dga /dlha/dSignpa/dKa/dSignpa /d@Ra/dSigno/d(a /di/dCa/dma/dcalant /dSigno.N/dRa/dga/dSignlandrar/dSigno/dvda/dpnusvara/dba /dSa/dSigno/dca/d(a \n/do/dsa/dSigni/dg.half /d(ta/dRakar/dSignlandrar/dSigno/dNa/dga /dp/d(ha/dCa/dSignpa /dKa/dSignpa/dpnusvara/dSigno/d(Ra /dga, /dga/dSignr/dNa/dSignr /dma/dSignpa/dvhKa/dma/dSa /dlandrabindu  /dp/d(ha/dCa/dSignpa /dnNya/dSignpa/dNa/dga /dSa /dpnusvara /dbRa/dca/dNna /dCa/dSignpa /d@a/dSign)/dNa/d@Ra/dReph/dKa/dSignr/dba/dga \n/d@Ra/dNna/dSignpa/dsa/dSignoi /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /dga/dSignr/dNa/dSignr /dRa_dSign)u/d@a/dma/dSigni /d@a/dSign)/dNa/dRa_dSign)/d(@a/dSignpa/dSigno/dva/d(a /dp/d(ha/dCa/dSignpa /dSa /dpnusvara /dla/dSignpa/dSigno.N/dRa/d(a-/d@Ra/dSa/dSignpa/dSigno.N/dRa/d(a /dNa/dSigno/dca /dga/di/dsa /dna/dSignpa \n/dSa/dga /dSignpi /d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda     \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/5 \n \n \n \n \n \nसमपण  \nमातृ-िपतृ चरणमे...  \n \n    \n \n \n6 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n \n    \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/7 \n \n/dva/dSign)u /dSha/dava  \n/dr/dNa/dSignpa /d(a /dlandrabindu /dSigno/dCa/dvha/dSignpa/dba/d(a /dva_dSignCocalicR/dSigno/dSs(ta/dKa/dSigni /d@Ra/dCa/dNvha/dga /d@a/dSignr/d(ha/dSignoi /daha/dSigni/daa/dSigni /dga/di/dsa/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa /dp/d@a/dNa/dSigni /dma/dSignpa/d(Ra \n/d@a/dSigno.N/dRa/dla/dKa-/d@a/dSignr/d(ha/dSignoi /daa/dSign)/dnha/dSignpi /dlha/dSignoi.m/vanda /dna/dSigni/dga/dRa /dgha/dba/d(a/dSignpa /dpi /dva/dSign)/dpa/dRa/dSigni /daa/dSign)/dSigno.m/dnha /d@a/dvddha/dsa /dna/dSigni /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignoi /dSa/dSignpa/dSigno/dca/d(Ka/dma/dSigni \n/dpa/do /dr/dca/dNa-/dr/dca/dNa /dRa/dla/dNa/dSignpa/dga/dSignpa/dRa /dSa/daha /dSa/dSignr/dnha/dSignpa /di/dsa/dSignpa /dca/dSigni/dlandrabindu, /dpa/dSigno/daa /dRa/dca/dsa/dSignpa /dca/dSigni/dlandrabindu /dna/dSigni /di/dga/dSignpa/dN(a/dma/dSigni \n/dRa/dSigno/dca /do/dma/dSignpa/dNa/dva/dSignpa/dRa/dSignoi/dSa /dlandrabindu  /dRa/dla/dNa/dSignpa /dga/dpvagraha /dRa/dca/dsa /dlha/dSignpi/d(ha, /daa/dca_dSign)/dna/dNa /dSigno/dca/d(a/dSignpa/dKa /dga /dSigni /dRa /daa/dSignpa/d(a /dga/dpvagraha /dRa/dca/dsa /dlha/dSignpi/d(ha/vanda  \n/dCa/dSignpa/dS(a/dCa/dma/dSigni, ‘/dKa/d(ha/dSignpa/d(ha/dReph/d@a/dRa /dNa/dna/dSignpi/dRa /dRa/dSignpa/dSigno.H/dgha /dsa/dSigni/dgha/dNa /dga/dRa/daa’ /doi /dga/dSignr/dNa/dSignr /daha/dSignpa/dSsa/dSignpa-/dSa/dSignpa/dSigno/dca/d(Ka-\n/dma/dvhKa /dRa/dla/dNa/dSignpa/dga/dSignpa/dRa/dga /d@a/dRa/dma /dga/d((a/dReph/dCKa /dca/dSignr/do/d(a/dSigni /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa /dr /d(a/dgha/dNa/dSigni /d@a/dSign)u/dNna/dReph /dSa/dmaha/dCa /dca/dSignr/di/d(a, \n/dna/dgha/dNa /daha/dSignpa/dSsa/dSignpa-/dSigno/dCa/dga/dSignpa/dSa/dga /dSa/dRa/dga/dSignpa/dRa/dSignoi//dba/dSignpi/dRa /dSa/dRa/dga/dSignpa/dRa/dSignoi /dma/dSignpa/dvhKa/dma/dga /dRa_dSign)u/dRha /dsa/dSignlandrar/dCa/dSignoi/dSa /dlandrabindu  /dva/dSign)u/dRa /dRa/dca/di, \n/daa/dSigni/dga/d(a/dSignoi/dba/d(a /dsa/dSignpa/daha/dga /dla/dgga/dRa/dma/dSigni /dNa/dSigno/dca /dRa/dca/di.../vanda /dpi /dsa/dSigni/dsa /di/dga /dpa/dRa /dp/dSigno/d(a /dma/dca/d(Ca/d@a/dSign)u/dNna/dReph /dgha/dba/d(a/dSignpa \n/dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /dna/dSigni /dRa/dla/dNa/dSignpa/dga/dSignpa/dRa /dna/do /d@a/dSignpa/d(Ra/dga /dna/dSigni/dca/dSigni/dNa /dNa/dna/dSignpi/dSigno.N/dRa/dga /daa/dSignpa/d(a /dga/dRa/dSignpi/d(ha, /dr/do /d@a/dSignpa/d(Ra/dga /dSa /dpnusvara /dba \n/dvda/dSigni/dba-/dma/dSigni-/dvda/dSigni/dba /dSigno.m/dma/dsa/dSignpa /dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi /dna/dSignoi/daa/dSignpi/dga /d@Ra/dma/dSignpa/dNna /dp/d@a/dNa-/dp/d@a/dNa /dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi/dSa /dlandrabindu  /d@Ra/dma/dSignpa/dSigno.m/dNna/d(a /dga/dRa/dSignpi/d(ha/vanda \n/doi /dNa/dSigno/dca /dna/dSigni /dp/dNa/dga /dSigni  /dga/dNca/dSignpa/d@a/dRa /daa/dNva/dSign)u/dga /dRa/dSignpa/dSigno.H/dgha /daha/d(ta/dSignpa/daha/d(ta..!    \n/d@Ra/dS(a/dSign)/d(a /d@a/dSigno.N/dRa/dla/dKa-/d@Ra/dCa/dNvha /d@a/dSignr/d(ha/dSignoi/dma/dSigni /dca/dma /dSigno/dga/dlha/dSign) /dr/dca/dNa /dRa/dla/dNa/dSignpa/dga/dSignpa/dRa/dga /dla/dla/dReph /dga /dSigni /dsa/dSignpu/dpnusvara \n/dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /dp/d@a/dNa/dSignpa /dsa/dSigni/dgha/dNa/dma/dSigni /dp/dNa/dlha/dSign)/dp/dsa /dSigno/dCa/dSsa/dKa /dpa /dp/dNa/dlha/dSign)/dp/dsa /d@a/dSignpa/d(Ra/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSa/dSignr/dnha/dSignpa /dpa/dNa/dSignpi \n/dlha/dSignpi/d(ha/vanda /d(a/dSigni/d(a/daa/dSigni /dNa/dSigno/dca, /dp/d@a/dNa /d@a/dSignpa/d(Ra/dga /dSa /dpnusvara /dba /daa/dSigni/dCa/dca/dSignpa/dSigno.N/dRa/dga /dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi/dma/dSigni /dna/dSignoi/daa/dSignpi /dlha/dSignpi/d(ha/vanda  \n/dSa /dpnusvara /dbRa/dca/dga /d@Ra/dga/dSignpa/dSha/dNa /dSigno/dga/dlha/dSign) /dca/dvddha/daa/dvddha/dSignoi/dma/dSigni /daha/dpvagraha /dRa/dca/dsa /dp/dSigno.m/dlha /dna/do /dga/dSignpa/dRa/dNna/dSigni /dSa/dSign)/dSigno.m/dvha \n/d@a/dSignpa/d(tha/dga/dSa /dlandrabindu  /doi /dgha/dSign)/dsa/dSignpa/dSa/dSignpa /d@a/dSigno/dca/dNa/dSigno/dca /dga/di /dva/dSigni/daa /dNa/dSignoi/dga /daa/dSign)/dnha/dSignpi /dlha/dSignoi.m /dna/dSigni /dpa/dRa/dSignr-/dpa/dRa /dRa/dla/dNa/dSignpa/dga/dSignpa/dRa/dga \n/dla/dla/dReph /dga/di/dsa /dna/dSignpa /dSa/dga /dSignpi /d(a /dlha/dsa /dma/dSign)/dva/dSignpa /dSa/dSigni /dp/dgha/dNa /dNa/dSigno/dca /daha/dpvagraha /dSa/dga/dsa/vanda /d(a/d(ha/dSignpa/dSigno/d@a, /dSigno/daa/dSa/dCa/dSignpa/dSa \n/dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /dp/d@a/dNa/dSigni /dsa/dSignr/dga/dSigno/dNa/dga /dpa/dSigno.m/dSha/dSsa /d@a/dSignpa/dSigno/daa /daa/dRha/dsa /dma/dNa/dSignr/dCa/dsa/dga /daa/dsa/dSigni/dlandrabindu /dna/dRa_dSign)u/dRa /dma/dNa/dga/dma/dNa/dSignpa \n/d@a/dSign)u/dRa/dSignpa /dga/dRa/daa/vanda   \n /dp/d@a/dNa/dSigni/dga- \n/dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph/dNa/dNva  /dma/dNnvda/dsa     \n    \n \n \n8//dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n \n    \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/9 \n/dp/dNa/dSign)/dgRa/dma  \n/dma/dSignpu/dsa/dSignpa/do/dsa /dba/dSignpa/dlha/dga /d@ha /dSign)u /dsa/11  \n/dna/dSignoi/dCa/dNa-/dma/dRa/dNna/17 \n/daa/dSigni/d(ta/dSignoi/dga /dp/d@a/dma/dSignpa/dNa/d@a/dRa /di/dga /dNa/dna/dSignpi/dRa/25  \n/dna/dSignoi/dCa/dNa-/dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph/29  \n/d(ta/dSignpi/dba/dSignr/dRa /dSa/dSignpa/dSigno/dca/d(.half /dKa /d@a/dSign)/dRa/dS.half /dga/dSignpa/dRa/dga /daa/dca/dNNa/dSigni/35  \n/dNa/dSigni/dNa/dSignpa /dsa/dSigni/dsa /dSa/dSign)/dNva/dRa /dSigno.m/dla/d(Ra/dga/d(ha/dSignpa/44  \n/d)/dsa/dca/dNa/47  \n“81/dma /dSa/dba/dRa /dRa/dSignpa/dSigno/d(a /dva/dSignoi/d@a /dna/dRa/di” /dva/dSigni/dCa/dbha/dRa/dma/dSigni /51 \n/dSigno/dNa/dSh.half /d(a/dSign)/dga/dSignoi.H/57  \n/dS.half /dCa/d(a/dpnusvara/d(Ra/d(a/dSignpa /dSigno/dva/dCa/dSa/dga /dp/dCa/dSa/dRa/d@a/dRa /dS.half /dCa/d(a/dpnusvara/d(Ra /daha/dRa/dSignpa/dSa/60 \n/dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi/dga /dna/dSignoi/d(a/63  \n/dgha/dSignr/dpnusvara/do/dlha/dga /dsa/dSigni/dsa /dSa/dSignpa/dvddha/dSignoi/71  \n/d@a/dSign)/dNa/dNa/dReph/dCa/dSignpa/72  \n/dNa/dCa/dga/dSignoi.H /d@a/dSign)/d(a/dSignr/dca_dSign)/79   \n/dSa/dgha/dSignpa/dRa/dSignoi-/d@a/dSigni/d(ta/dSignpa/dRa/dSignoi/84  \n/dSigno/d(Ra/dga/dSignpa/dsa/dva/dSha/dSignoiReph/88  \n/di/dgga /dSignpi /dSa/dma/dSignoi /dSa/dva/dSignoi/dga /dSigno/dNa/dva/dSigniReph/dSigno.m/dSha/dga/dSignpa- /dp/dvvha/dSignpa/dRephpnusvara/dSigno/dba/dNa/dSignoi/93  \n/dba/dSignpa/dCa/dKa /dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignpa /dsa/dSignr/dga /d@Ra/dba/dSignoi/d(a /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /d@Ra/dSignoi/d(a/dma /dga /dSign) . ‘/dSigno/dNa/dSsa/dSignpa/dva’/101 \n‘/dca/dma/dRa/dSignpa /dSigno/daa/dNa/dSign) /dna/dba/d(a /dSa/dSign)/dNNa/dSignpa /dlha/dSignpi’/104 \n/dba/dSignpa/dma/dga /dSa/dSign)/dgha (/dga/dSignpa/dCKa /dSa /dpnusvara /dbRa/dca) /108   \n/dca/dma/dRa /d(ta/dSignr/dsa /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/111  \n/dCa/d(a/dReph/dma/dSignpa/dNa /d@a/dSignoi/dRha/dSignoi/dga /dSigno/dNa/dva/dSigniReph/dSigno.m/dSha/dga/dSignpa /dp/dpnusvara/dga /dSign) /dRa/114   \n/dSa/dSignr/dNca/dba/dRa/117     \n \n \n10 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n \n \n  \n \n \n  \n \n \n   \n  \n  \n \n   \n  \n  \n  \n \n \n  \n \n  \n    \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/11  \n \n \n/dma/dSignpu /dsa/dSignpa/do/dsa /dba/dSignpa/dlha/dga /d@ha /dSign)u /dsa   \n/dna/dSigni/dNa/dSignpa /dsa/dba/dSignpa/d(a/dSignpa/dRa /d@a/dSignpa/dlandrabindu/dla-/dSa/dSignpa/d(a /dSa/dSignpa/dsa/dga /d@Ra/dla/dpnusvara/dvda /dRa/dSignpu/dva/dSignoi /daha/dSigni/dsa/dSignpa/dga /daa/dSignpa/dva /dna/dSignpu/dpnusvara /dRa/dSignr/dca/dSignpi/dNa \n/dNa/dgSsa/d(Ra/dma/dSigni /di/dga/d(ta/dSignpa /dga/dSa/dba/dRa /dp/dlha/dSignpa/dRa /dca_dSign)/dp/di /d(a /dlandrabindu  /dSigno/dba/dRa/dca/dS.half /d(a /dSa/daa/dca/dga /dma/dSignr/dNa /d@ha /dSign)u /dsa/dga/dSignr/dga/dSignpa \n/dna/dga/dSignpa/dlandrabindu /dSigno.H/dgha/dsa /d)/d(tha/dSignpi /dlha/do/vanda /dSa/daha /dSigno/dga/dKa/dSignr /dgha/dSigni/d(a-/d@a/d(ha/dSignpa/dRa /dna/dSignr/dSigno/d(a, /d(a/dSignpa/dSigno.m/dma-/dga/dSignr/dSigno.N/dRa, /dgha/dRha-\n/d@a/d(a/dSignpa/dRa /dSa/daha /daa/dSignpa/dsa/dSigni-/daa/dlla/dSignpa /dSigno.m/dma/dsa /dr/dSigno.m/dsa-/d@a/dSignpa/dSigno.m/dsa /dga/dpvagraha /dva/dSigni/daa/dSigni /dSa/dSigni/daa/dSigni /daa/dSignoi/dca/dSignpi/dNa /dgha/dSa/daa/dSignpi /dlha/do/vanda \n/dba/dSignr/dRa /dva/dSa/dSigni /dSigno/dva/dNa/dga /d@a/dlha/dSignpa/do/d(a /dca/dSigno.N/dRa/dp/dRa/dga /dpnusvara /dla /daa/dSignoi/dca/dSignpi/dNa/dga /d(ta/dSigni/dma /dSigno/daa/dRa/dSignpa/dRa/dma/dSigni /dSigno/dNa/dga/dsa/di /dsa/dba/dSignpi/d(a \n/dp/dSigno.m/dlha/vanda /dSigno/dba/dRa/dca/dS.half /d(a /dSa/daha /d@a/dSignr/dgha/dSignpi/dRa-/dnha/dSignpa/dgha/dSignpi/dRa /dSigno/dva/dSa /dSigno/dva/dSa/dSignpa-/dma/dSignpi/dva/dSignpa/dNa /dga/dRa/dSignpi/d(a /daa/dSignlandrar/dSa/dga \n/d)/dah.half /daha/dSignoi/daa/dsa/dSignpa /dva/d(a/dma/dSigno/dNa /dga/dRa/dSignpi/d(a /dsa/dSignr/d(ta/dSignpa /dNa/dSigni/dNa/dSigno/dca /dSigno/daa/dRa/dSignpa/dRa /dSigno/dva/dSa /dla/dsa /dna/dSignpa/do/d(a /dlha/dSignpi/d(ha/vanda \n/dSigno/daa/dRa/dSignpa/dRa/dma/dSigni /d)/d@a/dna/dsa /dca/dSigno.N/dRa/dKa/dRa/dga /dpnusvara /dla /daa/dSignoi/dca/dSignpi/dNa /dva/dSigni/dgha /dpa/d(ma/dSignpa /dna/dSign)/dvddha/daa/dSignpi/d(a /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dva/dSigni/dgha/d(a/dSigni-/dva/dSigni/dgha/d(a/dSigni \n/daa/dSignoi/dca/dSignpi/dNa /d@a/dSignpi/dbha /daha/dpvagraha /dna/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dSigno/dba/dRa/dca/dS.half /d(a /dSa/daha /dpi /dpa/dSha/dSignpa/dma/dSigni /d@a/dSignpa/dlandrabindu/dla-/dSa/dSignpa/d(a /dSa/dSignpa/dsa/dSa/dlandrabindu  \n/daa/dgha/dSignrReph /dNa/dSignpi /daha/dSigni/dsa /dna/dSignpu/dpnusvara /dpi/daa/dSigni/dRa /dSa/dma/dKa /dSa /dpnusvara /dba /dva/dSigni/d(a /d(a /dlandrabindu  /daa/dSignpa/dsa/dSigni-/daa/dlla/dSignpa /dSigno.m/dma/dsa /dgha/dSign)u/daa /dna/d(a/dNa/dSa /dlandrabindu  \n/dgha/dSigni/d(a/dSignoi /dga/dRa/daa /dpa /dpi /dRa/dSignpu/dva/dSignoi/dSa /dlandrabindu  /dlha/dSign)/d(ta/dga/dSignpa/dRa/dSignpa /daha/dSigni/d(ta /dna/dSignpa/di/d(a/vanda  \n/dSigno/dva/dNa /dva/dSa/dSigni-/d@a/dNa/dRa/dSigni/dca/dga /daa/dSignpa/dva /dpa/dRa/dva/dSignpa/dRa/dSignpa /dla/dSigno/dRha/d(a/dSigni /dgha/dSign)u/daa /dga/dSa/dba/dRa /daa/dgha/dSignpa/dReph /daha/dSigni/dsa/vanda \n/dpa /dSigno/dba/dRa/dca/dS.half /d(a /dSa/daha/dga /dpa/d(ma/dSignpa /dba/dSign)u/dsa/dSignpa/daa/dga /d@ha /dSign)u /dsa /dna/dga/dSignpa/dlandrabindu /dSigno.H/dgha/dsa /d)/d(tha/dsa/vanda /dSigno/dga/dNa/dga/dSignr \n/dgha/dSign)/dSha/dSignoi/dga /dga/dSignr/dNa/dSignr /dSa/dSignoi/dma/dSignpa /dNa/dSigno/dca/vanda /dSa/daha /daa/dSignpa/dsa/dSigni-/daa/dlla/dSigni /dsa/dSignpa/d(tha/dSignoi-/daa/dSigno/dca/dpnusvara/dba/dSignpa (/d@a/d(ta/dSignpi), /dca/dRa-\n/dga/dSignr/dva/dSignpa/dSigno.N/dRa, /dla/dSignpu/dga/dSignoi.H /dpa/dSigno/dva /dsa/dpvagraha /dgha/dSigni/d(a/dSignoi /dga/dRa/di /dsa/dSigni/dsa /dgha/dSigni/d(a /dSigno/dva/dSa /dla/dsa/dsa/dSignpa/vanda /dpa /dga /dSignCocalicR /d@a/dSignpa \n/dma/dca/dSignpa/dva/dSigni/dCa/dga /dna/dSigni /dpi /dSa/dSignpa/dsa /dSa/dma/dKa /dNa/dSignoi/dga /dRa/dca/dsa, /dSa /dpnusvara /dba /dva/dSigni/dsa/dga /dpa /dma/dNa/dSa/dm.half /d@ha /dSigni  /d)/d@a/dna/dSignpa \n/daha/dSigni/dsa/vanda /dSa/daha /dpa/dNa/dpnusvara/dSigno/dva/d(a /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /di/dga/d(ta/dSignpa /dNa/dCa /d)/d(Sa/dSignpa/dca /dpa /dpa/dNa/dpnusvara/dva/dga /dSa /dpnusvara /dba /dva/dSignr/dca/dSignpa/do /dva/dSignpi \n/dlha/dSigno.m/d(ha/dNa /d@a/dRa/dma/dSigno/d@a /d(a/dSignpa /d@a/dRa/dma/dSignpa/d(ma/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu /vanda \n/d(tha/dSignoi/dga /d(a/dSigno/dca/dNa/dSignpa /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dna/dba/dva/dSignoi/dSha /d@Ra/dSa/dSignpa/dva /dma/dNn.half /dvda/dsa/dna/dSignoi/dga /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa   \n \n \n12 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/dSigno.m/dsa/dgha/dsa /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa “/dma/dSignpu/dsa/dSignpa/do/dsa /dba/dSignpa/dlha/dga /d@ha /dSign)u /dsa”/dSa /dlandrabindu  /d@a/dSignpa/d@(a /daha/dSigni/dsa /dgha/dSign)/dSha/dSignoi /dpa/d(ma/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  \n/d(a/dSignCocalicR/dSigno.H/d@.half /d(a  /dga/dpvagraha /dva/dSigni/dsa/dga/vanda /d@Ra/dSignr. /dca/dSigno.N/dRa/dma/dSignr/dca/dNa /dnha/dSignpa/dna/dSignoi/dga /daa/dSignpa/dva /daa/dSign)/dnha/dSign)u /dna/dSigni /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignoi \n/dSa/dSignpa/dSigno/dca/d(Ka/dSignpa/dga/dSignpa/dSa/dma/dSigni /daa/dvddha/dga/dSignpa /dRa/dSignpu/dva/dSignoi /dNa/dSignpi /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dp/dga/dSignpa/dsa /d@a/dSigno/dvddha /dba/dSigni/dsa /dlha/dsa/vanda /d@a/dSignpa/d(tha/dga-\n/daa/dN.half /dvha/dSign) /dca/dgga/dSignr/d@a/dRa/dSignpa/dSa /dlha/dsa/dSignpa, /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa /dNa/dSignpa/dma/dga /dCa/dS.half /d(a/dSign) /d@a/dSignpa/d(tha/dga/dga /dSigni/dlandrabindu  /dca/dSigni/dRa/dNa/dSigni /dNa/dSignpi /daha/dSigni/d(ta/dSignpi/d(a \n/dlha/dSigni/dsa/dSignpi/dNa/vanda /dpa/d(ma/dSignpa /d(a /dlandrabindu  /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa /d@a/dRha/di /dsa/dSigni/dsa /dSa/dSigno/dva/dgha/dNa /dC.half /dKa/dSignpa/dga /dSign) /dsa /dRa/dca/dSignpi/d(a /dlha/dsa/vanda /dna/do \n/dga/dma/dSignoi/dga /dSigni/dlandrabindu  /dma/dNn.half /dvda/dsa/dna/dSignoi /dva/dSign)u/dRa /dga/dpvagraha /dva/dSigni/dsa/dSignpi/dNa/vanda /dsa/dba/dSignpa/d(a/dSignpa/dRa /di/dga-/dSa /dlandrabindu -/di/dga /dSigno.m/dla/dgga/dNa-/dla/dSign)/dNa/dma/dSign)/dNa \n/d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa /dSigno.m/dsa/dgha /dNa/dSignpi /dma/dSignpa/d(Ra /daha/dSignpa/dRa/d(a/dSigni /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dpa/dNa/dSignr-/dpa/dNa /dva/dSigni/dSha/dma/dSigni /dRa/dca/di/daa/dsa/dSignpa /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignoi \n/daha/dSignpa/dSsa/dSignoi/dga /dNa/dna/dSignpi/dRa/dma/dSigni /dgh.half /dKa/dSignpa/dSigno/d(a /d@a/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa/vanda /dp/d@a/dNa /dva/dSigni/dSha/dga /dga/d(ha/dSigni /dga/dSignr/dNa /dNa/dSigni/d@a/dSignpa/dsa/dga \n/dna/dNa/dga/d@a/dSign)/dRa/dSa /dlandrabindu  /dsa/dpvagraha /d(a/dRa/dSignpa/do /dgSsa/dSigni/d(Ra/dma/dSigni /dSa/dSigni/dca/dSignr /dSigno/dca/dNa/dga /dSigno.m/dsa/dgha/dsa /d@a/dSignr/d(ha/dSignoi, /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa, /dga/d(ha/dSignpa \n/dSa /dpnusvara /dbRa/dca, /dga/dSigno/dCa /d(a/dSignpa /dSa /dpnusvara /dbRa/dca, /dNa/dSignpa/d(ta/dga, /di/dga/dSignpa/dpnusvara/dga/dSignoi.H /do/d(Ka/dSignpa/dSigno/dva /dSa/dSignpa/dSigno/dca/d(.half /dKa/dga /dSa/daha /dSigno/dCa /dvha/dSignpa /dga /dSigni /dRa \n/d@a/dSignr/d(ha/dSignoi /dSa/dca/dna/d(a/dSignpa/dga /dSa /dpnusvara /dba /d)/d@a/dsa/davha /dp/do/vanda /d@a/dSignr/d(ha/dSignoi /d)/d@a/dsa/davha /dSa/dSigni/dca/dSignr /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignoi /dSa/dSignpa/dSigno/dca/d(.half /dKa \n/dsa/dSigni/dsa /di/dga /dNa/dCa/dSignoi/dNa /daa/dSignpa/d(a /dSigno.m/d(ha/dga/vanda /dr/dNa/dSignpa, /dpi /dsa/dSigni/dsa /dca/dma /dShRa/dSign)/dSigno/d(a /d@Ra/dga/dSignpa/dSha/dNa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dp/dsa/dba/dSa /dlandrabindu \n/dvha/dNKa/dCa/dSignpa/dva /dva/dSigni/d(a /dSigno.m/dlha/dpi/dNa/vanda  \n/d@Ra/dS.half /d(a/dSign)/d(a /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dma/dSigni /dp/d@a/dNa/dSigni /dp/d@a/dNa/dSignpa /dp/dNa/dSign)/dSa/dSignpa/dRa/dSigni /dga /dSigni /d(a/dSignpu /dga/dSignr/dNa/dSignr /d(a/dRa/dca/dga /dga/dma/dSignoi \n/dNa/dSignpi /dRa/dgha/dNa/dSigni /dlha/dSignoi.m/vanda /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dSa/dSignpa/dba/dRa/dma/dSigni /dba/dSignpa/dba/dRa /daha/dSigno.N/dRa /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSa/daha /dCa/dba/dReph, /dSa/daha /dna/dSignpa/dSigno/d(a, \n/dS.half /d(Ra/dSignoi-/d@a/dSign)/dRa_dSign)u/dSsa, /d)u /dlandrabindu /dla-/dNa/dSignoi/dla, /dlha/dSignr/d(ta-/d@a/dSignpi/dbha, /dNa/dSignoi/dga-/daa/dSigni/dna/dSignpa/di, /dvha/dNa/dSignoi/dga-/dba/dRa/dSignoi/daa, /dNa/dSigni/dNa/dSignpa-\n/daha/dSign)/d(ta/dga/dSignpa, /dna/dCa/dSignpa/dNa-/dna/dSign)/dpa/dNa /dsa/dSigni/dsa /di/dga/d(ta/dSignpa /dp/dsa/dba /dSa /dpnusvara /dva/dSigni/dSa /dlha/dSignr/dvddha/di/dma/dSigni /dga /dSigni /d(a/dSignpu /dga/dma/dSignoi /dNa/dSignpi \n/dRa/dgha/dsa/dSignpi/dNa/vanda /dna/dSigni /d@a/dSignpa/d(tha/dga/dga /dSigni/dlandrabindu  /di/dga /dSa/dSignpa/dpnusvara/dSa/dma/dSigni /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa /d@a/dSigno/dRha /dna/dSigni/daa/dSignpa /dsa/dSigni/dsa /daa/dSignpa/dbh.half /dKa /dga/dpvagraha /dva/dSignpi/d(a \n/dp/dSigno.m/dlha/vanda /dca/dma/dRa/dSignpa /dp/dNa/dSign)/dSa/dSignpa/dRa/dSigni /doi /di/dga/d(ta/dSignpa /daa/dvdvda /d@a/dSignpi/dbha /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa/dga /dSa/dSignpa/d(ha/dReph/dga/d(a/dSignpa /dSigno.m/dSa/dvvha \n/daha/dpvagraha /dRa/dca/dsa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dKa/d(ha/dSignpa/dReph/d(ha/dCa/dSignpa/dva/dSignoi /dRa_dSign)u/d@a/dma/dSigni /dba/dSignpa/dma/dma/dSigni /dRa/dSigno/dca/d(a/dSignpu/dpnusvara /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa /d@a/dRha/di /dga/dSignpa/dsa \n/di/dca/dNa /dsa/dba/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /dca/dma /dba/dSignpa/dma /dNa/dSignpi /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dma/dvRa/dSignpa/dSa/dma/dSigni /dlha/dSignoi.m/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa /dma/dvRa/dSignpa/dSa/dga \n/dla/dSignpa/dSigno.m/dsa-/dCa/dSignpa/dSigno.m/dNna, /dRa/dca/daa-/dSa/dSign)/d(a/daa, /dsa/dSignr/dga /dSa/daa/dca/dga /daa/dSignpa/dna/daa-/daha/dSign)/dga/daa, /d@a/dSignpi/dbha-/d@a/dSignpi/dbha /dga/dSignr/d(tha/dSignpa-\n/dSa/dSignr/d@ha/dSignpa, /dp/dSigno/d(a/dpa/dvha/dSign)/dSigno/dNa/dga /d@a/dSignpi/dgha/dSignpa/dNa/dSignpa /dbha/dRa /dpa/dSigno/dva /dRa/dca/dsa/dSignpa/dga /daa/dSignpa/dva/dSignr /dp/d@a/dNa/dSigni /dp/d@a/dNa/dSignpa \n/dba/dSignpa/dma/dga /dma/dSignpa/dSigno/d(ta/dga /dKa/dSignpa/dSigno/dva /dNa/dSignpi /dSigno/daa/dSa/dSignpi/dRa /dSa/dga/dsa/dSignpu/dpnusvara/vanda /dna/dSigni /dRa/dSignpa/dma/dSignpa/dga/dSignpa/dN.half /d(a /daa/dSignpa/daa/dSign)u /dp/d@a/dNa /dba/dSignpa/dma/dga \n/dSa/dSignr/dN.half /dca/dba/dRa /dma/dSignpa/dSigno/d(ta/dga /dSa/dSign)/dba/dNvha/dga /dSigno.m/dSa/dNa/dSigni/dca/dga /dSigni/dlandrabindu  /dS.half /d@a/dSs(ta /dga/dRa/dSignpi/d(a /dga/dca/dSignpi/d(a /dlha/dSignpi/d(ha-  \n“/dca/dSignpu /dna/dSign)/dba/dSigni, /dSigno/daa/dNa/dSignpa /dma/dSignpa/dSigno/d(ta/di /dca/dSignpa/d(ha /dga /dSigni /dNa/dSignpa /dma/dSigno/d(ta/dKa/dSignpa/di/daa?”    \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/13  \n/d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga /d@a/dSignpa/d(Ra/dga /dNa/dSignpa/dma/dga /dp/dNa/dSign)/dSa/dSignpa/dRa /dba/dSign)/dNna/dga /dSigno/dCa /dsa/dgSsa/dNna /dSa/dma/dSignpa/daa/dSigni/dSa /dga/dRa/daa \n/dp/d@a/dNa/dSigni /dga /dSigni /d(a/dSignpu /dNa/dSignpi /dSigno/daa/dSa/dRa/dsa/dSignpu/dpnusvara/vanda /dNa/dSignpa/dma/dga /dp/dNa/dSign)/dSa/dSignpa/dRa/dSigni /dga/dSignpa/dma/dga /dSigni/dlandrabindu  /dp/d@a/dNa/dSigni /dS.half /d@a/dSs(ta /dva/dSigni/dgha/dSignpu/dNa/dSigni /dlha/dSignoi.m/vanda \n/dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dna/dSigni /dna/dSigni/dca/dNa /dsa/dSignr/dga /dna/dSigni/dca/dNa /d@a/dva/d@a/dRa /d@a/dva/dS(ha/dSignpa/dSigno/d@a /d(a /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dr/do /dga/dSignpa/dKa/dReph /dsa/dSigni/dsa \n/dSa/dma/d@a/dReph/dNna /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga /dSigno/dCa/dSha/dSigni/dSsa/d(a/dSignpa /daa/d(a/daa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /d(tha/dSignpa/dma-/d(tha/dSignpa/dma /dp/dvhKa/dSignpa/d(.half /dma, /dva/dSha/dReph/dNa, \n/dp/d@a/dNa/dSignpa /dSa /dpnusvara /dS.half /dga /dSignCocalicR /dSigno/d(a /dpa/dSigno/dva/dga /dSigni/dlandrabindu  /dva/dSha/dSignpa/dReph /dva/dSigni/daa /dSa/daha /d@a/dSignpa/d(tha/dga /dsa/dSigni/dsa /dma/dSignr/dNa /dRa/dSignpa/dgha/dga /dKa/dSignr/db.half /dKa \n/daa/dSign)/dnha/dNa/dSignpa /dba/dSigni/dsa/vanda /dKa/d(ha/dSignpa-  \n“/doi /daha/dSign)u/dSigno.m/dma /dna/dNa/dga/dga /dRa/dSignpa/dna /dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignpa /dSigno.m/d(ha/dga/vanda /d(a/dSigni/dlandrabindu /dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignpa/dCa/dSignpa/dSa/dSignoi/dga /dSigni/dlandrabindu  /dna/dNa/dga/dga \n/dRa/dS.half /d(a/dSignpa /d@a/dga /dSignpi /dvddha /dla/dsa/dga /dla/dSignpa/dca/dSignoi, /dna/do /dSa /dlandrabindu  /d@Ra/dSigno/d(a/dSs(tha/dSignpa /dSa/daha /dSigno/dva/dNa /daa/dRa/dga/dRa/dSignpa/dRa /dRa/dca/d(a/vanda”  \n/dpi /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga /d@Ra/dSignpa/dKa: /dSa/daha /d@a/dSignpa/d(Ra/dga /dla/dSigno.N/dRa/d(Ra /dp/dSigno/d(a /d@a/dSigno/dCa /d(Ra, /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga \n/dSa/dma/dRa/dSa/d(a/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /daha/dRa/dsa /daa/dSign)/dnha/dNa/dSignpa /dna/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dca_dSign)/dNa/dga/dSignpa /dsa/dSignr/dga /dSignpi /dNa/dga /dSa/dca/dna /dSa/dnna/dNa/d(a/dSignpa \n/d@Ra/dga /dSignCocalicR /d(a /d@Ra/dva/d((a /daa/dSign)/dnha/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dSa/dma/dSignpa/dna /dSa/dSign)/dvha/dSignpa/dRa/dga /dna/dSignpu/dpnusvara /dga/dSignr/dNa/dSignr /dga/d(ha/dSignpa /dca_dSign)/dp/di /d(a /dlandrabindu  \n/d@Ra/dSignpa/dKa: /dSa/daha /di/dga-/dva/dSignr/dSa/dRa/dSignpa/dga /d@Ra/dSigno/d(a /dr/d(a/daa/dSigni /dSigno.m/dna/dm.half /dma/dSigni/dCa/dSignpa/dRa /dSa/dSignr/daha/dSignpa/dCa/d(a: /daa/dSign)/dnha/dNa/dSignpa /dba/dSigni/dsa /dna/dSigni \n/di/dga/d(ta/dSignpa /dSa/dSign)/dSa/dah.half /dKa /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /dSigno.m/dla/dN(a/dNa/dga /d@Ra/dSigno/d(a /dga/d((a/dReph/dC.half /dKa/dSigno/dNa/dSs(tha /daa/dSign)/dnha/dNa/dSignpa \n/dna/dSignpa/do/d(a /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga /dga /dSigni /dN.half /dvRa/dSignoi/dKa /d@a/dSignpa/d(Ra /dRa/dSignpa/dma/dSignpa/dga/dSignpa/dN.half /d(a /daa/dSignpa/daa/dSign)u /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dna/dSigni /di/dga/d(ta/dSignpa \n/dNa/dSignoi/dga /dna/dma/dSignoi/dNa/dva/dSignpa/dRa /dca/dSignr/do/d(a/dSignr /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /dga/d((a/dReph/dC.half /dKa/d@a/dRa/dSignpa/dKa/dNna/d(a/dSignpa, /do/dma/dSignpa/dNa/dva/dSignpa/dRa/dSignoi, /dSa/dma/dSignpa/dna/dga \n/dSa/daha /dna/dSignpa/dSigno/d(a/dga /d@Ra/dSigno/d(a /dSigno.m/dSa/dNa/dSigni/dca, /d)/dva/dSignpa/dRa/dSigno.m/dla/d((a /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa/dvha/dSignpa/dRa/dSignpa, /dCa/dSignpa/dS.half /d(a/dSigno/dCa /dga \n/dma/dSignpa/dNa/dCa/d(a/dSignpa/dCa/dSignpa/dva/dga /dSigno.m/dla/d(Ra, /dma/dSignpa/dNa/dCa/dga /d@Ra/dSigno/d(a /dga/d((a/dReph/dC.half /dKa /dr/dga/dRa /dva/dSign)/dgha-/dSa/dSign)/dgha, /dma/dRa/dNa/dSignoi-\n/dca/dRa/dNa/dSignoi/dma/dSigni /dSa /dpnusvara /dba /d@a/dSign)/dRa/daa, /dSigno/dca/dNa/dga /dla/dSignpa/dSigno.N/dRa/dSigno/d(Ra /dga /dSigno/dCa /dSigno.m/dSha /dSs(ta/d(a/dSignpa /dS.half /d@a/dSs(ta /dva/dSigni/dgha/daa/dSignpa /dKa/dSignr/db.half /dKa /dp/dSigno.m/dlha/vanda  \n/d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga /dpa/dRa/dm.half /daha/dSigno/dca/dma/dSigni /dna/dgha/dNa /dSigno/dga /dba/dSignpa/dma/dma/dSigni /dp/dga/dSignpa/dsa /d@a/dSigno/dvddha /dna/dSignpa/do /dlha/do/vanda \n/dsa/dSignr/dga /dSa/daha /dp/dNNa /daa/dSigni/d(a/dRa/dSigni /dma/dRa/di /dsa/dba/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dNa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dga/dSignpa/dna /dga /dSigni /d(a/dSignpu /dNa/dSignpi /daha/dSigni/d(ta/dSignpi /dlha/dSignpi, \n/dgha/dSigni/d(a/dSignoi-/dgha/dSignr/dsa/dSignpa/dga /dga /dSigni /d(a/dSignpu /d(ha/dSignpa/dca-/d@a/d(ha/dSignpa/dca /dNa/dSigno/dca, /dsa/dSignr/dga/dga /dbha/dRa/dma/dSigni /dSigno/dva/dNa/dga-/dSigno/dva/dNa /dla/dSign)/dSigno.H/dsca  /dNa/dSignpi \n/d@a/dna/dRa/dSignpi /dlha/do/vanda /do/dNa/dSignpa/dRa/dSignr/dga /d@a/dSignpa/dSigno/dNa /dSa/dSa/dSigno.N/dRa /d(a/d(a/dSigni/dga /dSigno/dNa/dla/dSignpa/dlandrabindu /dla/dsa /dba/dSigni/dsa/dSignpi/dga /dna/dSigni /d)/dba/dca/dSignpi/dNa /dSa/dSigni/dca/dSignr \n/dlha/dSignr/d(ta /daha/dpvagraha /dba/dSigni/dsa/dSignpi/dga/vanda /dpa /di/dm.half /dca/dRa /daa/dSignpu/di/dsa/dSignpa/dsa/dga /d@Ra/dSignpa/dNna /daha/dSign)/dgha/dSa /dlandrabindu  /dlha/dSign)/d(ta/dSignpi-/dlha/dSign)/d(ta/dSignpi/d@a/dRa /dlha/dsa/vanda \n/d(a/dSigni/dca/dNa/dSigni /dva/dSign)/dRa_dSign)u/dca /dSa/dma/dKa/dma/dSigni /dRa/dSignpa/dma/dSignpa/dga/dSignpa/dN.half /d(a /daa/dSignpa/daa/dSign)u /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /daa/dvddha/dga/dSignoi.H /d@a/dSignr/dgha/dSignpi/dRa /d)/dRa/dSignpa/dca/daa, /dSa/dma/dSignpa/dna/dga \n/d@Ra/dSigno/d(a /dSa/dca/dSignpa/dNa/dSign)/daha/dSign)u/dSigno/d(a /dca_dSign)/dNa/dga /dca_dSignCocalicR/dva/dSignpi/dga /dma/dca/dSignpa/dNa/d(a/dSignpa /dva/dSigni/dgha/dsa /dna/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dpi /d(a/dRa/dca/dSigni/dlandrabindu /di/dga /d(a /dlandrabindu  \n/dsa/dSignr/dga/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSigno/dCa /dSigno.m/daha/dNNa /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga /dp/dga/dma/dReph/dNnKa/d(a/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /daa/dla/dSignpa /dga/dpvagraha /dva/dSignr/dSa/dRa /dSigno/dva/dSa, /dp/dNNa/dSignpa/daha/dSignpa/dCa/dSa /dlandrabindu    \n \n \n14 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/dbRa/dS.half /d(a /dsa/dSignr/dga/dga /dma/dRa/daa/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /dSa/dSigni/dca/dSignr /daa/dla/daa/dSignpi/d(a /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dRa/dSignpa/dma/dSignpa/dga/dSignpa/dN.half /d(a/daa/dSignpa/daa/dSign)u/dga /dp/dCa/dvha/dSignpa/dRa/dNna/dSignpa /doi \n/dna/dSigni ‘/dSa/dCa/dSigniReph /daha/dCa/dN.half /d(a/dSign) /dSa/dSign)/dSigno.H/dgha/dNa: /dSa/dCa/dSigniReph /dSa/dN.half /d(a/dSign) /dSigno/dNa/dRa/dSignpa/dma/dKa/dSignpa:, /dSa/dCa/dSigniReph /daha/dvRa/dSignpa/dSigno.m/dNna /d@a/dSh.half /dKa/dN.half /d(a/dSign) /dma/dSignpa \n/dga/dSigno.H/dSh.half /dla /dva/dcalant /dva/dSign):/dgha/daha/dSignpa/dba /daha/dCa/dSigni/d(a/dcalant’/dga ‘‘/dp/d(ha/dCa/dSignpa /dSa/daa/di /daha/dSign)u/dSigno.m/dma /dba/dSignr/d@a/dSignpa/dsa /dga/dSignoi.H’’ /dS.half /d@a/dSs(ta /dga/dpvagraha \n/dva/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda  /d(a /dlandrabindu /di /dRa/dSignpa/dma/dSignpa/dga/dSignpa/dN.half /d(a/daa/dSignpa/daa/dSign)u /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /dSa/dma/dRa/dSa/d(a/dSignpa /dsa/dSigni/dsa /dSigno/d(a/dKa/dSignpa/dba/dga /dSigno.m/dma/dSa/dSignpa/dsa \n/dS.half /dCa/dRa_dSign)u/d@a /dp/d@a/dNa /dva/dSign)u /dSa/dKa /dSigno/dCa /dvha/dSignpa /dna/dma/dSignoi/dNa /dba/dSignpa/dma/dga /daha/dSign)u/dSigno.m/dma/dca/dSignoi/dNa /d@a/dSigno.N/dRa/dCa/dSignpa/dRa/dga /daa/dSignoi/dla /dSigno/dCa /d(a/dRa/dNna \n/dga/dRa/daa/dSignpa /dva/dSignpi/d(a /dlha/dSigno.m/d(ha/dNa/vanda /d(tha/dSignoi/dga /dr/dSigno/dca/dNa/dSignpa /dna/dSigno/dca/dNa/dSignpa /dla/dSignoi/dNa/dga /dRa/dSignpa/dna/dSignpa /dla/dSigni/dN.half /d@a/dSignpu /dga/di/dNa/dSigni /dRa/dca/dSignpi/d(ha/vanda \n/dna/do/dSa /dlandrabindu  /dba/dSignpa/dma/dga /dSa/daha /daa/dSigni/dga/d(a/dSignoi  /dSa/dSign)/dgha/dSignoi /daha/dpvagraha /dna/dSignpa/do /dlha/dSignpi/d(ha, /dpa /dba/dSignpa/dlandrabindu/dvha/dSignoi/dCa/dSignpa/dva/dSignoi \n/dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa/dvha/dSignpa/dRa/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dpa/dRa/dSignr /dma/dna/dba/dSign)u/d(a/dSignoi /daha/dSigni/d(ta /dna/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dp/d(ha/dSignpa/dReph/d(a/dcalant /daa/dSigni/dga/d(a/dSignoi/dba/d(a /dgha/dSign)/dSha/dSignoi \n/dCa/dSignpa /dSa/dSign)/dgha-/dSha/dSignpa/dSigno.H/dN(a/dSa /dlandrabindu  /di/dga/d(ta/dSignpa /dSa/dma/dSignpa/dna /dSa/dSign)/dgha/dSignoi /dNa/dSignpi /daha/dpvagraha /dSa/dga /dSignpi /d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /daa/dSigno.H/ds.half /dga  \n/dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /dSa/dSign)/dgha-/dSha/dSignpa/dSigno.H/dN(a /dsa/dSigni/dsa /daa/dSigni/dga/d(a/dSignoi/dba/d(a /dSa/dSign)/dgha-/dSha/dSignpa/dSigno.H/dN(a/dga /dSigno/d(a/dKa/dSignpa/dba /dga/dRa/daa \n/dma/dNa/dSign)/dgha/dga /dp/dca/dma /dga/d((a/dReph/dC.half /dKa /dSigno.m/d(ha/dga/vanda /dS.half /d@a/dSs(ta /dp/dSigno.m/dlha/vanda  \n/dma/dNa/dSign)/dgha /di/dga /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /d@Ra/dSignpa/dNna/dSignoi /dSigno.m/d(ha/dga, /dna/dSigni /dSa/dSignr/dNa/dSigni/dsa/dSignpa/dga/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSigno/dCa /d@a/dSigno/d(a /d@a/dvddha/dsa/dSignpa/d@a/dRa \n/d@ha /dSign) /dSigno/dva/dKa/dSignpa /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /dga/dca/dsa /dba/d@a/dSa /dlandrabindu  /dS.half /d@a/dSs(ta /dca/dSignr/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dSigni “/daha/dSignpa/dKa, /d(a/dSignr/dRa/dSignpa /dna/dSigni /dca/dma/dRa \n/dgha/dSign)u/dNa/dga /dga/dSignpa/dna /dca/dSigni/d(a/dca, /dca/dma /dSa/dSigni/dca/dSignr /dva/dSigni/daa/dca/vanda” /dS.half /d@a/dSs(ta /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /dp/dSigno/dca/dNa/dSignpa \n/dSa/daa/dca/dga /dga/dSignpa/dna /dSa/daha/dga /dSigni/dlandrabindu  /dca/dSignr/do /dlha/do/vanda /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga /dma/dvh.half /dKa/dma/dSigni /dma/dNn.half /dvda/dsa/dna/dSignoi /dba/dSignpa/dma-/dbha/dRa/dma/dSigni \n/d@a/dSa/dRa/dsa /dvha/dma/dReph/dSigno.m/daha/dRa_dSign)u/d(a/dSignpa/dga /dSigno.m/dla/d(Ra/dNna /dga/dRa/daa /dSa/dSigni/dca/dSignr /dNa/dSignpi /dSigno/daa/dSa/dRa/dsa/dSignpa/vanda /dna/dSigni /dSa/dSignr/dNa/dSigni/dsa/dSignpa/dsa/dga \n/dpa/dlandrabindu/dba/dNa/dCa/dSignpa/dsa/dSignoi/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSigno/daa/dma/dSignpa/dRa/dSignoi/dSa /dlandrabindu  /d(tha/dSignoi/dga /daha/dSigni/dsa/dSignpa/d@a/dRa /dpa/dKa/dSignr/dSigno.m/dna/d(a /daha /dpnusvara /dvda/dSignpa/dRa/dSignpa/dma/dSigni /dva/dSign)u /dva/dsa/dga /dSa/dSignpa/dvha/dSign) \n/dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /dna/dSigni /di/dga/d(ta/dSignpa /dCa/dSignpi/dSs.half /dNna/dCa /dpa /dga/daa/dSignoi/dRa/d@a/dpnusvara /d(ha/dSa /dlandrabindu  /dSa/dSignr/dNa/dSigni/dsa/dSignpa/dsa /dga /dSigni /dNa/dSignpa /dsa/dSign)u/d(ta/dsa /dna/dSignpa/do/d(a \n/dp/dSigno.m/dlha/vanda /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /di/dca/dNa /dSa/dma/dS.half /dKa/dSignpa/dga /d@Ra/dSigno/d(a /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSa/dla/dSigni/d(a /dga/dRa/dSignpi /dlha/dSignpi/d(ha/vanda  \n/dpa/dna/dSign)/dga /dma/dSha/dSignoi/dNa/dga /dKa/dSign)/dba /dca/dma/dRa/dSignpa /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSigni/dlandrabindu  /dga/dSignr/dNa /d(a/dRa/dca/dSigni/dlandrabindu /dna/dSignr/dpnusvara/dga /dna/dga/dSignpa/dlandrabindu \n/d@a/dga/dvddha/dNa/dSigni /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /d(a/dRa/dSigni-/d(a/dRa /dSha/dSignr/dSigno.m/dNna/d(a /d@a/dSignoi/daa /dRa/dca/dsa /dp/dSigno.m/dlha /dma/dSign)/dva/dSignpa /d@a/d(a/dSignpa /d(a/dga /dNa/dSignpi /dla/dsa/dSignpi \n/dlha/do/vanda /doi /dS.half /d@a/dSs(ta /dga/dRa/daa/dSignpa/dma/dSigni /dSha/d(a-/d@Ra/dSigno/d(a/dSha/d(a /dSa/d@ha/dsa /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dga/dSignr/dNa /d(a/dRa/dca/dSigni/dlandrabindu /dgha/dSign)u/dNa /dp/d@a/dNa/dSignpa \n/dgha/dSign)u/dNa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSigno.m/dla/dN.half /dca/daa/dSignpa/dma/dSigni /dp/dSa/dma/d(ha/dReph /dp/dSigno.m/dlha /di/dga/dva/dma /dS.half /d@a/dSs(ta /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /dma/dSigno/dca/dNvRa/dga /d@a/dSign)/d(Ra /dRa/dma/dSigni/dSha \n/dca/dSignr/dS.half /d(ta/dsa/dSa /dlandrabindu  /dpa/dSigno/daa /dp/d@a/dNa /dSigno/d@a /d(a/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dba/dSignr/dvddha /dsa/dSignpa/dSigno/dba /d(tha/dga /dSign) /dpa /dga/dpvagraha /dpa/dba/dSignpa/dlandrabindu/dma/dSigni /d(tha/dSignpa/dRha /daha/dpvagraha \n/dna/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha, /daa/dSignpa/daa/dSignpa-/dva/dSignpa/dva/dSignoi/dga /dSigni/dlandrabindu  /dNa/dSignpi /dSigno.m/dla/dN.half /dca/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /daa/dSignpa/dva/dma/dSigni /dSigno/d@a /d(a/dSignpa/dga /dga/dca/dsa/dSignpa/d@a/dRa \n/dRa/dma/dSigni/dSha /d(a/dSignoi/dNa/dSign)u /dba/dSignr/d(ta/dSigni/dga /dSigni/dlandrabindu  /dba/dSignr/dvddha /dsa/dba/dsa/dga /dSignpi /dNa/vanda /dpi /d(a/dRa/dca/dSigni/dlandrabindu /dSa /dpnusvara /dKa/dSign)/dg.half /d(a /d@a/dSigno.N/dRa/dCa/dSignpa/dRa/dga /dma/dca/d(Ca /dna/dSigni   \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/15  \n/dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignpa/dga /dvha/dRa/dSignr/dca/dSigno.N/dRa /dlha/dsa/vanda /dr/dga/dRa/dSignpa /di/dga/dsa /d@a/dSigno.N/dRa/dCa/dSignpa/dRa /daa/dSign)u/dnha/dSign).alt /dna/dSigni /dnha/dga/dnha/dSignpu/dSigno.N/dRa /dga/dpvagraha \n/dRa/dSignpa/dSigno.H/dgha /dva/dSigni/dsa/dga/vanda /dna/dSigni /dma/dSignpa/dNa/dCa/dSignoi/dKa /dSigno.m/dSa/dNa/dSigni/dca/dga /dNa/dSs(ta /dca/dSignr/do/d(a /dS.half /dCa/dRa_dSign)u/d@a /dSigno.m/d(ha/dga/vanda  \n/dpi /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dSigni/dlandrabindu /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa “/dma/dSignpu/dsa/dSignpa/do/dsa /dba/dSignpa/dlha/dga /d@ha /dSign)u /dsa”/dma/dSigni /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi/dga \n/dSigno/dCa /dSigno.m/daha/dNNa /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga /dSa/dma/dS.half /dKa/dSignpa /dpa /dr/dga/dRa /dSa/dma/dSign)/dSigno.m/dla/d(a /dSa/dma/dSignpa/dvha/dSignpa/dNa /d(a/dga/daa/dSignpa/dga /d@a/dSign)u/dNna/dReph \n/d@Ra/dKa/d(Na /dga /dSigni /dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno.m/dlha/vanda “/dma/dNa/dSign)/dSs.half /dKa/dSa /dlandrabindu  /d@a/dSigno.N/dRa/dCa/dSignpa/dRa /daa/dNa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha /dpa /d@a/dSigno.N/dRa/dCa/dSignpa/dRa/dSa /dlandrabindu  /dSa/dma/dSignpa/dna/vanda \n/dna /dlandrabindu  /d@a/dSigno.N/dRa/dCa/dSignpa/dRa /d(tha/dSignpa/dRha /daha/dpvagraha /dna/dSignpa/di /d(a /dlandrabindu  /dSa/dma/dSignpa/dna /dS.half /dCa/d(a: /dpa/dba/dSign)u /daa/dRha/di /dsa/dSignpa/dba/d(a/vanda” \n/dma/dNn.half /dvda/dsa/dna/dSignoi/dga /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /daha/dSignpa/dCa/dNa/dSignpa /dpa/dva/dSha/dReph/dCa/dSignpa/dva/dSignoi /daha/dSignpa/dCa/dNa/dSignpa/dga /dRa_dSign)u/d@a/dma/dSigni /d@a/dSigno.N/dRa/dsa/dSigno.m/dgSsa /d(a \n/dca/dSignr/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dga/dRa/dSignpa /dSigno.m/dvha/dKa/dSignpa/dNa/dma/dSigni /dRa/dgha/dSignpi/d(a /dma/dvRa/dSignpa/dSa/dma/dSigni /dvda/dSignpa/dg.half /d(ta/dRa/dSignoi /dga/dRa/dSignpi/d(a /dvda/dSignlandrar. /dma/dca/dSigni/dNvRa/dga /dSigni/dlandrabindu  \n/dba/dSignpa/dma/dma/dSigni /di/dga/d(ta/dSignpa /dS.half /dCa/dSignpa/dS.half /d(h.half /dKa /dga /dSigni /dNvRa/dga /dS(ha/dSignpa/d@a/dNa/dSignpa/dga /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa /dba/dSignpa/dma/dCa/dSignpa/dSa/dSignoi/dga /dSa/dSigni/dCa/dSignpa /dsa/dSigni/dsa \n/dva/dSigni/dgha/dSignpu/dsa /dba/dSigni/dsa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dma/dSigni /dna/dSignpa/dSigno/d(a-/d@a/dSignpa/dSigno/d(a, /dvha/dma/dReph-/dSa/dm.half /d@Ra/dSignpa/dva/dKa/dma/dSigni /dgha/dSigno.H/dNnvda/d(a /daha/dSigni/dsa \n/dba/dSignpa/dma-/dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /dlha /dSign)u /dpa-/dlha /dSign)u /d(a, /d)u /dlandrabindu /dla-/dNa/dSignoi/dla/dga /dgha/dSignpa/dSigno.m/dvha/dga /dSigni/dlandrabindu  /dRa/dSignpa/dma/dSignpa/dga/dSignpa/dN.half /d(a/daa/dSignpa/daa/dSign)u /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa \n/daha/dna/dSign)/dpa /dvda/dSignr/dma/dga /dpi/d(tha/dSignpa/dma /dna/dSignpa /dga/dpvagraha /daha/dSignr/dna/dNa /dga/dRa/daa /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /daa/dSignoi/dla /dSa/dma/dRa/dSa/d(a/dSignpa \n/dS(ha/dSignpa/d@a/dNa/dSignpa /dpa /dlha /dSign)u /dpa-/dlha /dSign)u /d(a/dga /dp/dN(a /dga/dpvagraha /di/dga/d(ta/dSignpa /dpa/dva/dSha/dReph/dCa/dSignpa/dva/dSignoi /d@a/dSign)u/dNna/dReph /dSa/dma/dSignpa/dvha/dSignpa/dNa \n/dva/dSigni/dgha/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dSigni/dga/dRa/dSignpa /dp/dSigno.m/dSha /dgSsa/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /d)/d(@a/dNNa /dsa/dSignpa/do/dsa/dSignpa/dna /dSigno/daa/dma/dSignpa/dRa/dSignoi/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa \n/dma/dSignpa/d(Ra/dma/dSigni /d@a/dSigno.N/dRa/dCa/d((a/dReph/dNa /dga/dpvagraha /di/dga/dSa/dSign)u/d(Ra/dma/dSigni /daa/dN.half /dca/daa/dSignpa/dga /d@Ra/dKa/dSignpa/dSa, /dCa/dRa/dva/dSignpa/dNa /dSa/dSignpa/dSigno/dCa /d(a /daha/dSigni/dsa \n/dp/dSigno.m/dlha/vanda \n/d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga /dSa/dma/dS.half /d(a /dNa/dSignpa/dRa/dSignoi /d@a/dSignpa/d(Ra /dKa/d(ha/dSignpa- /dRa/dSigno.m/dvha/dKa/dSignpa, /dSh.half /dKa/dSignpa/dma/dSignpa, /dSa/dSign)/dSigno/dba/dKa/dSignpa, \n/dSa/dSignr/dNa/dSigni/dsa/dSignpa/dsa/dga /daa/dSigno/dca/dNa /dpa/dSigno/dva/dma/dSigni /d@a/dSigno/d(a/d@a/dRa/dSignpa/dKa/dNna/d(a/dSignpa /dSa/dSign)/dgha-/dva/dSign)/dgha/dma/dSigni /dSa /dpnusvara /dba /dSa/dSignpa/d(ha /dva/dSigni/daa, \n/daha/dSignpa/dRa/d(a/dSignoi/dKa /dNa/dSignpa/dRa/dSignoi/dga /dma/dKa/dSignpa/dReph/dva/dSignpa/dga /dS.half /d@a/dSs(ta /dSigno.m/dla/d(Ra /d)/d@a/dSigno.H/dS(ha /d(a /dga/dRa/daa/dSignpa/dma/dSigni /d@a/dSign)u/dNna/dReph/d(a: /dSa/d@ha/dsa /daha/dSigni/dsa \n/dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dSa/dSign)/dSigno.m/dma/d(Ra/dSignpa/dga /d@a/dSigno/dRha-/dSigno.m/dsa/dgha /dNa/dSignoi/dga /dNa/dSa/dReph /daa/dNa/daa /dpa /dSa/dSign)/dna/dSignpa/d(a/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /d@a/dSigno/dRha-/dSigno.m/dsa/dgha /dNa/dSignoi/dga \n/dvda/dSignpa/dg.half /d(ta/dRa /daa/dNa/daa, /dNa/dSignpa/dRa/dSignoi/dga /dp/daa/dsa/dSignpa /dNa/dSignpi /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dSa/daa/dsa/dSignpa /dRa_dSign)u/d@a /dva/dSigni/dgha/daa/dSignpa/dma/dSigni /dp/daa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda \n/di/d(a/daa/dSigni /dNa/dSigno/dca, /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga /dma/dSignpa/dva/dSigni /dma/dNn.half /dvda/dsa/dna/dSignoi /dS.half /d@a/dSs(ta /dva/dSha/dSignpa/dReph /dva/dSigni/dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /dba/dRa/dSignoi/daa/dSignr-\n/dba/dSign)/dRa/daa/dSignpa/dma/dSigni /dr /dgSsa/dma/d(a/dSignpa /dlha/dSignpi /dna/dSigni/dga/dRa/dSignpa /dna /dlandrabindu  /dga/dSigno/dNa/dga/dSignr /dSa/dca/dKa/dSignr/dba /daha/dSigni/d(ta /dna/dSignpa/di /d(a /dlandrabindu  /dr /daa/dca_dSign)/d(a \n/dpa/dba/dSignpa/dlandrabindu /daa/dSigno/dRha /dSa/dga /dSignpi /d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dNa/dSignpa/dRa/dSignoi/dga /di/dga/d(ta/dSignpa /dp/dsa/dba /dS.half /dCa/dRa_dSign)u/d@a /dga/dSignpa/dsa/dSignoi-/dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dpa/dSigno/dva \n/dSha/dSigno.H/dg.half /d(a/dga /dRa_dSign)u/d@a /dSigno.m/dSa/dSigno/d(a/dKa/dSignpa /dga /dSigni /dRa /dla/dSigno.N/dRa/d(Ra /dva/dSigni/dgha/dSigni/daa/dSignpa/dma/dSigni /dSa/d@ha/dsa /dRa/dca/dsa/dSignpa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dgha/dNa \n/dpa/dCa/dSignpa/dRa/dSignpa /dlha/dSignpu/dvddha/dSignpa /dsa/dsa/daa/dSignpa /dr/dga/dRa /do/dnna/d(a /dsa/dSign)u/d(ta/di /dla/dSignpa/dca/dSignpi /dlha/dSignpi /d(a/dgha/dNa /dSigno.m/dSa/dSigno/d(a/dKa/dSignpa   \n \n \n16 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/dsa/dsa/daa/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dsa/dSignpa/d(a/dSigni-/dma/dSign)/dgga /dSigni  /d(ha/dSign)/dSigno.N/dRa-/d(ha/dSignpa/dSigno.N/dRa /dga/dpvagraha /dRa/dSignpa/dSigno.H/dgha /dva/do /dlha/do/vanda /daa/dSignpa/d(a /dr/d(a/do /dNa/dSignpi /dgha/d(a/dma \n/dca/dSignr/do/dlha /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dna/dgha/dNa /dsa/dsa/daa/dSignpa/dga /dba/dSignpu/dpa/dlandrabindu /dSa/daha /dca/dSa/dSigni/dRa/dSignoi /daa/dSignpa/dSigno.H/dNca /dSigno.m/dSa/dSigno/d(a/dKa/dSignpa /dba/dSignpa/dma/d@a/dRa \n/dca/dma/dsa/dSignpa /dga/dRa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha /d(a/dgha/dNa /dSigno.m/dSa/dSigno/d(a/dKa/dSignpa /dnha/dSignpa/dpnusvara/dSa/dSignoi/dga /dRa/dSignpa/dNa/dSignoi /daa/dSigno/dNa /dSa/daha/dga /dSigni/dlandrabindu  /d@a/dRa/dSignpa/dS.half /d(a /dga/dpvagraha \n/dva/do /dlha/do/vanda  \n/dpi /d(a/dRa/dca/dSigni/dlandrabindu /dma/dSignpu/dsa/dSignpa/do/dsa /dba/dSignpa/dlha/dga /d@ha /dSign)u /dsa /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dma/dSigni /dSa/dca/dna/d(a/dSignpa, /dSa/dma/dRa/dSa/d(a/dSignpa, \n/dKa/d(ha/dSignpa/d(ha/dReph/dCa/dSignpa/dva, /dpa/dva/dSha/dReph/dCa/dSignpa/dva, /dvha/dma/dReph/dSigno.m/daha/dRa_dSign)u/d(a/dSignpa, /di/dga/dsa /di/dCa/dma/dcalant /dSa /dpnusvara /dKa/dSign)/dg.half /d(a /d@a/dSigno.N/dRa/dCa/dSignpa/dRa/dga /dRa_dSign)u/d@a-\n/dRa/dSigni/dgha/dSignpa /dgha/dSignoi/dpnusvara/dla /di/dga/d(ta/dSignpa /dma/dNa/dSignr/dCa/dSignpi/dnNya/dSignpa/dSigno/dNa/dga /dSigno/dCa /dShsa/dSigni/dSsa/dNna /dRa_dSign)u/d@a/dma/dSigni /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dca/dma/dRa/dSignpa \n/dsa/dSignr/dga /dSignpi /dNa/dga /dma/dvh.half /dKa /d)/d@a/dSigno.H/dS(ha /d(a /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dca_dSign)/dNa/dga /doi /dSigno/dCa/dvha/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa /dna/dba/d(a/dma/dSigni /di/dgga /dSigni /d(tha/dSignpa/dma \n/dSa/daha /d(a/dRa/dca/dga /dSa/dSign)/dgha, /dpa/dNa/dpnusvara/dva/dga /dp/dNa/dSign)/daha/dCa /dca/dSignr/do/d(a /dlha/dSignpi/dNa/vanda /dpa/dna/dSign)/dga /dSa/dma/dSignpa/dna /dna/dSigni /dSa/daha \n/d(a/dRa/dca/dSigni/dlandrabindu /dma/dSignpu/dsa/dSignpa/di/dsa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dp/d@a/dNa/dSignpa /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga /dma/dSignpa/dva/dSigni /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dma/dSignpa/d(Ra /di/dga \n/dpa/dva/dma/dSignoi /dRa/dSignpa/dma/dSignpa/dga/dSignpa/dN.half /d(a/daa/dSignpa/daa/dSign)u /dca_dSignCocalicR/dva/di /d@a/dSigno.N/dRa/dCa/d((a/dReph/dNa /dga/dpvagraha /dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /di/dga/d(ta/dSignpa /dNa/dCa/dga/dSignpa /d@ha /dSign)u /dsa \n/dSigno.H/dgha/dsa/dSigni/daa/dSignpa/dma/dSigni /dSha/d(a/dcalant-/d@Ra/dSigno/d(a/dSha/d(a /dSa/d@ha/dsa /daha/dSigni/dsa/dSignpa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dRa/dSignpa/dma/dSignpa/dga/dSignpa/dN.half /d(a /daa/dSignpa/daa/dSign)u /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /dp/d@a/dNa /dva/dSign)u \n/dSa/dSignpa/di /daa/dSignoi/dbha/dSignpa /dna/dma/dSignoi/dNa- /dSa/daa/dca/dga /dma/dSignpa/d(ha/d@a/dRa /di/dga/dca/dga /daa/dSignoi/dbha/dSignpa /dgha/dSigni/d(a /dp/d(ha/dSignpa/dReph/d(a/dcalant /dna/dSigni/dga/dRa/dSignpa \n/dSa/dSignpa/d(a /dba/dSignr /daa/dSigni/d(ta/dSignpa /dr/dga/dRa/dSignpa /dSa/dSignpa/d(a /daa/dSignoi/dbha/dSignpa /dva/dpvagraha /dSa/daha/dga /dSigni/dlandrabindu  /di/dga/d(ta/dSignpa /dNa/dCa /dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi /d@Ra/dva/dSignpa/dNa \n/dga/dRa/dSignpi/d(a /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /di/dga /dNa/dCa /dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi /dna/dSigni /d@a/dSign)u/dNna/dReph/d(a: /dma/dSignpu/dsa/dSignpa/di/dsa /dlha/dsa /dr/do/dma/dSigni /d@ha /dSign)u /dsa /dSigno.H/dgha/dsa/dSignpa \n/dva/dSignpi/d(a /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dca/dma/dRa/dSignpa /dpa/dSha/dSignpa /dNa/dSignpi /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dSigno/dCa /dShCa/dSignpa/dSa /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /dShRa/dSignoi /dna/dba/dva/dSignoi/dSha /d@Ra/dSa/dSignpa/dva \n/dma/dNn.half /dvda/dsa/dna/dSignoi /dSa/dNa /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dca/dSignr/dSigno.m/d(ha /dpa /dRa/dSignpa/dma/dSignpa/dga/dSignpa/dN.half /d(a/daa/dSignpa/daa/dSign)u /dSa/dNa /dNa/dSignpa/dKa/dga /d(a/dlandrabindu  /dp/d@a/dNa \n/dSa/dma/dSignpa/dna /dRa_dSign)u/d@a/dSignoi /dma/dSignpu/dsa/dSignpa/di/dsa /dba/dSignpa/dlha /dma/dSignpu/dsa/dSignpa/di/dsa /dNa/dSignpi /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dvda/dba/dvda/dba/dSignoi/dSa /dlandrabindu  /daha/dRa/dsa /dba/dSignpa/dlha /daa/dSigno/dNa \n/d@ha /dSign)u /dsa/dSa /dlandrabindu  /dsa/dSigno/dva /dSa/dga /dSignpi /d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda  \n  \n    \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/17  \n \n \n/dna/dSignoi/dCa/dNa -/dma/dRa/dNna  \n/dna/dSignoi/dCa/dNa-/dma/dRa/dNna /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa, /di/dga/d(ta/dSignpa /dsa/davha /d@Ra/dSigno/d(a/dSigno/dSs(tha/d(a /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dShRa/dSignoi \n/dna/dba/dva/dSignoi/dSha /d@Ra/dSa/dSignpa/dva /dma/dNn.half /dvda/dsa/dna/dSignoi/dga /dp/dNa/dSign)/d@a/dma /dga /dSignCocalicR /dSigno/d(a /dp/do/vanda /dca_dSign)/dNa/dga /dSigno.m/dsa/dgha/dsa /dp/dNa/dSigni/dga/dSignr \n/d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa, /dna/dSigni /di/dga-/dSa /dlandrabindu -/daa/dSigno/dRha-/dga/dpvagraha–/di/dga /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/do/dma/dSigni /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa \n/d)/d(tha/dSignpu/dsa /dba/dSigni/dsa /dSigno/dCa /dSigno.m/daha/dNNa /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /dRa_dSign)u/dSigno/dRha/dCa/dSignpa/dSigno/dva/d(a/dSignpa/dga /dnCa/dsa /dpnusvara/d(a /d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna \n/d@Ra/dS.half /d(a/dSign)/d(a /dga/di/dsa /dba/dSigni/dsa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dma/dSignpa/d(Ra /d@Ra/dS.half /d(a/dSign)/dSigno/d(a/dga/dRa/dNna /dvha/dSigno.N/dRa /dga/d(ha/dSignpa /dNa/dSignpi /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dr/dga/dRa \n/dSa/dSignpa/dma/dSignpa/dvha/dSignpa/dNa /d(a/dga/daa/dSignpa/dma/dSigni /dSa/dSigni/dca/dSignr /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dSa/d(a/d(a/dcalant /dSa/d@ha/dsa /dRa/dca/dsa/dSignpa /dp/dSigno.m/dlha/vanda \n/d@Ra/dS.half /d(a/dSign)/d(a /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dma/dSigni /dma/dNa/dSign)/dgha/dga /dna/dSigni /dp/d@a/dNa /dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi /dlha/dSignpi, /dr/dga/dRa /dna/dSigni /dp/d@a/dNa \n/dSa/dma/dSignpa/dna /dlha/dSignpi, /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /d@Ra/dSigno/d(a /daa/dSigni/dga/d(a/dSignoi  /dSigno/dCa /dSha/dSigni/dSsa/dga /d)/d((a/dRa/dva/dSignpa/dSigno/dKa /d(Ca /dca/dSignr/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha /dSa/dSigni \n/dpa /dNa/dCa/dga/dSignpa /d@a/dSignoi/dRha/dSignoi /dna/dSigni /d@a/dSigno.m/dShla /dma/dSignoi /dSa/dah.half /dKa/d(a/dSignpa/dga /dp/dSa/dah.half /dKa/d(a/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /dbRa/dSigno.m/dSa/d(a /daha/dpvagraha /dp/dSa/dah.half /dKa \n/daa/dSigno/dNa /dba/dSigni/dsa/dSignpa /dp/dSigno.m/dlha, /d(a/dSignpi/d@a/dRa /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga /dpa/dRa/dpnusvara/dm.half /daha/dma/dSigni /di/dga/d(ta/dSignpa /dga/dSa/dba/dRa /dla/dSignr/d(ta /dva/dSigni/dsa/dSignpi/dNa \n/dp/dSigno.m/dlha/vanda  \n/dva/dSigni/dCa/dNa/dNva/dNa /dna/dSigni /daa/dSigni/dCa/dSa/dSignpa/dKa/dSa /dlandrabindu  /dvda/dSignpa/dg.half /d(ta/dRa /dlha/dSignpi/d(ha, /d@a/d(Na/dSignoi /dSha/dSignoi/dsa/dSignpa /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /dna/dNa/dsa/dSignpi/dNa /dna/dSigni \n/dSigno/d@a /d(a/dSignpa/dga /dma/dSignCocalicR/d(.half /dKa/dSign) /daha/dpvagraha /dba/dSigni/dsa /d(a/dSignpi/dKa/dSignr /dbha/daa/dRa/dSigni/dsa/dSignpa /dNa/dSignpi /dSa/dSignr/dla/dsa/dSignpi/dNa /dSigno/d@a /d(a/dSignpa/dga /dp/d@a/dNa /dSa/dma/dSignpa/dna /dlha/dSignpi/dNa \n/dna/do /daa/dSignoi/dla /dr /dp/d@a/dNa /dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi /dSigno/daa/d(a/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa/vanda /d(a /dlandrabindu /di /d)/dSigno.m/dla/d(a /dca/di/d(a /dna/dSigni /dca_dSign)/dNa/dga/dSignpa /dp/d@a/dNa/dSignpa \n/dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /d@a/dca_dSign)/dlandrabindu /dla/dSignpa /dSigno/dva/dpi/dNa /dpa /dma/dSignCocalicR/d(.half /dKa/dSign)/dga /dSa/daha /dga/dma/dReph /dSa/dma/dSignpa/dna/dSigni/dga /dp/dNa/dSign)/dga /dSign)u /dsa /daa/dSigno/dRha/dKa/dSignpa/dlandrabindu/dSa /dlandrabindu  \n/dga/dRa/dSignoi, /dSigno/dNa/dNna/dReph/dKa /dsa/dSigni/dsa/dSignpi/dNa/vanda  \n/dma/dSignr/daa/dSignpa/do/dsa/dSa /dlandrabindu  /dNa/dm.half /daa/dRa /dSigno/dNa/dga/dSignpa/dSigno.m/dsa, /dSigno/d(ta/dSigno/d@a  /dp/d@a/dNa /dna/dSigni/d(tha /daa/dSigni/d(ta/dSignpa /dva/dKa/dSignpa/dNa/dNva/dga /dSigni/dlandrabindu  \n/dna/dNa/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa- “/daa/dlla/dSignpa, /daa/dSignpa/daa/dSign)u /dma/dSigno.N/dRa /dba/dSigni/dsa/dSignpa, /d(a /dlandrabindu /di /dva/dSign)/dNa/dSign)u /daha/dSignpa/dlandrabindu/do /dba/dSignpa/dma /dpa/d)u/vanda”  \n/dma/dSign)/dva/dSignpa /dCa/dSignpa/dca /dRa/dSigni /d@a/dSigno.m/dShla /dma/dSignoi /dSa/dah.half /dKa/d(a/dSignpa! /dva/dSigni/dgha/dSign)u /dca/dma/dRa/dSignpa /dsa/dSignr/dga /dSignpi /dNa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dga /dSigni /dNa/dSignpa /dbRa/dSigno.m/dSa/d(a /dga /dSigni /dNa/dSigni   \n \n \n18 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/dp/dSigno.m/dlha, /dva/dKa/dSignpa/dNa/dNva /daa/dSignpa/dSigno.m/dna /d)/d(tha/dsa/dSignpa-  \n“/daa/dSignpa/daa/dSign)u, /dpi /dsa/dSigni/dsa /dba/dSignpa/dma /dSigno/dga/dp/di /dna/dSignpa/di/daa? /dpa/daa /d(a /dlandrabindu  /dSigno/daa/dna/dsa/dSignoi/daa/dsa/dSignpa /dSha/daa/dva/dSignpa/dca/dma/dSigni \n/dpa/dSa/dSignpa/dNa/dSignoi/dSa /dlandrabindu  /dga/dSignpa/dna /dSa/dm.half /d@a/dNNa /daha/dpvagraha /dna/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha” \n/dva/dKa/dSignpa/dNa/dNva/dga /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa /dSa/dSign)/dSigno/dNa /dva/dSigni/dCa/dNa/dNva/dNa /dga/dca/dsa/dga /dSignpi /dNa-  \n“/daa/dlla/dSignpa, /dSa/daha /dna/dSignoi/dCa-/dna/dN.half /d(a/dSign)/dga /dSigni/dlandrabindu  /dp/d@a/dNa-/dp/d@a/dNa /dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi /dca/dSignr/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dpa \n/dna/dSigni /dna/dSigni/dca/dNa/dSigni /dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi/dma/dSigni /dna/dSignoi/daa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha /dr/dga/dRa/dSignpa /dsa/dSigni/dsa /dCa/di/dca /dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi /dpa/dNa/dNva/dva/dSignpa/dKa/dga \n/dca/dSignr/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dSigni/dNa/dSignpa, /dla/dSignoi/dNa/dSignoi, /dSigno.m/dma/dRa/dla/dSignpa/do /dpa /dga/dRa/dSignpi/dsa/dSignpa /d(a/dSignoi/dNa/dSign)u/dga /d(a/dSignoi/dNa /d(a/dRa/dca/dga /dS.half /dCa/dSignpa/dva, \n/dma/dSignoi/d(tha, /dga/dvddha/dSign)u.alt /dpa /d(a/dSignoi/d(a /dca/dSignr/do/di/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa /dga/dSignoi.H /dSigno.m/dma/dRa/dla/dSignpa/do/dga /dga/dSignoi.H/dvddha/dSignpa /dpa/dSigno/dga /dga/dRa/dSignpi/dsa/dSignpa/dga \n/dga/dSignoi.H/dvddha/dSignpa /dla/dSignoi/dNa/dSignoi/dma/dSigni /dna/dSignoi/daa /dSa/dga/d(a? /dga/d(ha/dma/dSigno/d@a  /dNa/dSigno/dca/vanda /dna/dgha/dNa /dSigno/dga /dr /d(a /dlandrabindu  /dp/dvha/dsa/dSignpa/dSa /dlandrabindu  \n/dNa/dSignoi/dga/dma/dSigni /dba/dSigni/dsa/vanda”  \n/dSigno/d@a /d(a/dSignpa/dga /daa/dSignpa/d(a /dSa/dSign)/dSigno/dNa /dva/dKa/dSignpa/dNa/dNva/dga /dSigni/dlandrabindu  /dpa/dShla/dKa/dReph /daha/dSigni/dsa/dSignpi/dNa, /dma/dSign)/dva/dSignpa /dva/dSigni/dCa/dNa/dNva/dNa/dga \n/dp/dNa/dSign)/dSa/dSignpa/dRa/dSigni /dpi/dma/dSigni /dpa/dShla/dKa/dReph /dga/dSignr/dNa/vanda /dSigno/dga/di/dga /d(a /dlandrabindu  /dba/dSignpa/dma/dga /dva/dSignr/dSa/dRa /dNa/dSignpa/dma /dSa/dma/dSignpa/dna /dSa/dSigni/dca/dSignr \n/dSigno.m/dlha/dpi/vanda /dna/dSigni /dSha/dca/dRa-/daa/dSignpa/dna/dSignpa/dRa/dma/dSigni /dNa/dSignpi /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dpi/d(tha/dSignpa/dma /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSigni/dlandrabindu  /dma/dSignpa/dNa/dCa /dNa/dSignpi \n/dma/dSignpa/dNa/dCa/dga /dna/dSigni /dma/dSign)u/dsa /dSa/dah.half /dKa/d(a/dSignpa /dlha/dSignpi /dr/dga/dRa/dSignpa /di/dga /dSignpi /dSa/dma /dSa/dva/dSignoi/dga /dNa/dCa /d@a/dSignoi/dRha/dSignoi /dsa/dSigni/dsa /di/dga/d(ta/dSignpa \n/dSigno.m/dma/dSa/dSignpa/dsa /dva/dSigni/dgha/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dSigni /dCa/d(a/dReph/dma/dSignpa/dNa/dma/dSigni /dpa/dna/dSign)/dga /d@a/dSignoi/dRha/dSignoi /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSigni/dlandrabindu  /dNa/dSignpi /daa/dSign)/dSigno.m/dnha \n/dSigno/dga/dva/dSignpi/dNa /daa/dSign)/dnha/dSignpi /dlha/dSigno.m/d(ha/dNa, /dr /dSigno/daa/dSa/dSignpi/dRa /dba/dSigni/dsa/dSignpa /dna/dSigni /dSa/dma/dSignpa/dna /dga/dSignoi.H /dSigno.m/d(ha/dga, /dr/dga/dRa /dma/dSignpa/dNa-\n/dma/dKa/dSignpa/dReph/dva/dSignpa /dSigno/dga /dca/dSignr/do /dlha/dSignpi, /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /daa/dN.half /dvha/dNa /dga/dSignoi.H /dlha/dSignoi.m, /dr/dga/dRa /dga/dSignpa/dNa/dSign)u/dNa-/dga/dSignpa/dKa/dva/dSignpa /dga/dSignoi.H \n/dlha/do/vanda /dpa/dna/dSign)u/dga /dCa/d(a/dReph/dma/dSignpa/dNa /dpa/dvha/dSign)/dSigno/dNa/dga /dSa/dma/dSignpa/dna /dna/do/dma/dSigni /dSa/daha /dp/d@a/dNa/dSigni /d@a/dSignpa/dlha /dSign)u  /daa/dSigni/dca/dSignpa/dsa \n/dRa/dca/dSignpi/di/vanda /dr /dga /dSigni /dga/dRa /dSa/dSign)/dgha-/dva/dSign)/dgha, /dna/dSignoi/dCa/dNa-/dma/dRa/dNna/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSa/dSign)/dNa/d(a/vanda /dr /d(a /dlandrabindu  /daha/dSigno.N/dRa/d@a/dSigni/d(ta /dNa/dSignoi/dga \n/dp/dNNa-/d(a/dSignoi/dma/dNa /dgha/dSignpa/di/daa /dma/dSignpa/d(Ra /dna/dNa/dSignpi/di/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa /d(a/do/dSa /dlandrabindu  /dga/dSignoi.H /dma/dNa /d(ha/dSignr/dvddha/dSigni /dp/dSigno.H/dS(ha /dRa /daha/dpvagraha \n/dSa/dga /dSignpi /di/vanda /dna/dSignpa/dvha/dSignpi/dRa /dpa/d(ma/dSignpa/dga /dSa /dpnusvara /d(a/dSign)/dSigno/dSs(ta  /dNa/dSignpi /dca/dSigni/d(a/dSignpi/dga/vanda /daa/dSign)/dnha/dSigni/daa/dSignpa/dma/dSigni /dga /dSigni /d((a/dSignpu /dga/dSignr/dNa/dSignr /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga \n/dSigno/dga/dN.half /d(a/dSign)-/d@a/dRa/dN.half /d(a/dSign) /dNa/dSignpi /dRa/dSignpa/dSigno.H/dgha, /dma/dNa/dSign)/dgha /di/dga/d(ta/dSignpa /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /d@Ra/dSignpa/dNna/dSignoi /dca/dSignr/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha, /dr/dga/dRa \n/dp/d@a/dNa /di/dga/d(ta/dSignpa /dSa/dma/dSignpa/dna /dlha/dSignpi, /dna/do/dma/dSigni /dSa/daha /di/dga-/dva/dSignr/dSa/dRa/dSignpa/dga /dSa/dSign)/dgha/dSa /dlandrabindu  /dSa/dSign)/dgha/dSignoi /dpa /dva/dSign)/dgha/dSa /dlandrabindu  \n/dva/dSign)/dgha/dSignoi /dca/dSignr/do /dlha/dSignpi/d(ha, /dva/dSigni/dgha/dSigni/daa/dSignpa/dma/dSigni /dSa/d@ha/dsa /daha/dSigni/dsa/dSignpa/vanda /dCa/d(a/dReph/dma/dSignpa/dNa/dma/dSigni /dna/dNma /dna/dRa_dSign)u/dRa /dna/dSignpa/dSigno/d(a-\n/dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /dca/dSignr/do /dlha/dSignpi, /dma/dSign)/dva/dSignpa /dsa/dba/dsa/dSigni /dpa/dlandrabindu/dSigno.H/dgha-/d@a/dSignpa/dlandrabindu/dSigno.H/dgha /daha/dSigni/dNa/dSigni /dca/dma/dRa/dSignpa/dsa/dSignr/dga /dSignpi /dNa /dp/d@a/dNa /dma/dSign)u/dsa \n/dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSigni/dlandrabindu  /daha/dSign)u/dSigno.m/dsa- /dSigno/daa/dSa/dSignpi/dRa /dpa/dNa /dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /dSigno.m/dma/dSigno.m/dsa /dca_dSign)u/dSigno.m/dsa-/dma/dSignpa/dSigno.m/dsa /d)/d(tha/dSigni/dNa/dSigni /dRa/dca/dSignpi /dlha/dSignoi.m/vanda   \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/19  \n/dga /dSigni /d(a/dSigni/dga /dva/dSign)/dgha/dga /daa/dSignpa/d(a /daha/dSigni/dsa/vanda /dga/dsa/dSignpa /dpa /dSa /dpnusvara /dS.half /dga /dSignCocalicR /dSigno/d(a/dSa /dlandrabindu  /dva/dSign)u/dRa /d(a /dlandrabindu  /dSa/dSignr/daha/dSignpa/dSigno/dCa /dga /dRa_dSign)u/d@a/dSigni /dSigno.m/dlha/dca/dSigni \n/dr/dNa/dSignpa, /dca/dma /dSa/daha /dga /dSigni /d(a/dSigni/dga/dSignr /dNa/dSignr/dRa /dma /dpnusvara /dla/d@a/dRa /dSigno/dga/di/dga /dNa/dSigni /daa/dca/dSignpa /dsa/dSignoi/vanda  \n/dva/dSignr/dSa/dRa /dSigno/dva/dSa /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignpa/dSigno/dNa/dga /di/dga/d(ta/dSignpa /dba/dna/daa /dSigno.m/dla/d(Ra /d@Ra/dS.half /d(a/dSign)/d(a \n/dga /dSigni /dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa /dNa/dSignpa/dRa/dSignoi /dp/d@a/dNa /d@a/dSigno/d(a/dga /dSigni/dlandrabindu  /d@a/dRa/dma/dSigni/dShCa/dRa /dma/dSignpa/dNa/dSignpi /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dSigno.m/dna/dNa/dga /dSigni/d@a/dRa \n/dca_dSign)/dNa/dga/dSignpa /daha/dSigno.N/dRa /dma/dSignpa/dpnusvara/dba /dSa/dSigni/dNa/dSign)/dRa /dpa /daha/dSigno.N/dRa /dca/dSignpa/d(ha /dla/dSign)/dvddha/dSignoi /dRa/dca/dSignpi/d(a /dlha/dSignpi/dNa/vanda /dp/d@a/dNa/dSignpa /d@a/dSigno/d(a/dga /d@Ra/dSigno/d(a \n/dga /dSigni /d(a/dSigni/dga /dSigno/dNa/dSs(tha/dSignpa /dRa/dgha/dSignpi /dlha/dSignpi/d(ha /dS.half /d@a/dSs(ta /dp/dSigno.m/dlha- \n“/dp/dva/dSignpu/dSa /dlandrabindu  /dSa/dSignpa/dSigno/dCa /d(Ra/dSignoi, /dp/dNa/dSign)/dSa/dSign)/do/dReph/dKa/dSignpa /dpa/dSigno/dva /dpi /dSigno/dCa /dSsa/dKa/dma/dSigni /dna/dba/dSigno/dCa /dSigno/dva/d(a /dlha/dSignpi/d(ha/vanda \n/dva/dSigni/dCa/dNa/dpnusvara/dva/dNa/dga /dma/dSignpa/di /dSa/dSign)/daha/dvRa/dSignpa /dSigno.m/dna/dNa/dga/dSignpa /dla/dSigni/dca/dRa/dSignpa/d@a/dRa /dSa/dSignr/dba /dNa/dSignpi /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dSigno.m/dSa/dNa/dSigni/dca /d)/daha/dSignpi/dRa /dRa/dca/dsa \n/dlha/dSignpi/dNa/vanda /dma/dSignr/dNa/dSigni-/dma/dNa /dpa/dNa/dpnusvara/dSigno/dva/d(a /dna/dSigni, /dna/dSigno/dca/dNa/dSignpa /dca/dSignpa/d(ha /d@a/dga/dvddha/dsa/dSignpi/dNa /d(a/dSigno/dca/dNa/dSignpa /d@a/dSignpa/dRa-/dbha/dSignpa/d(ta /dsa/dba/dSignpa \n/dva/dSigni/dsa/dSignpi/dNa/vanda /daha/dRa/dsa-/d@a/dSign)u/dRa/dsa /d@ha /dSign) /dsa/dCa/dSignpa/dvddha/dSignoi /dp/dSigno.m/dlha /dga /dSigni /d(a/dSignpu /dca/dSigni/dRa/dSignpa/di/dsa /dRa/dca/daa/vanda” \n/dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignpa/dSigno/dNa/dga /dma/dca/dSignpa/dNa /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa /dpa /dSigno/d(a/dKa/dSignpa/dba/dga /dS.half /d(a/dRa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dga /dSigni /d(a/dSigni/dga /dSa/dSign)/dgSs.half /dma /dRa_dSign)u/d@a/dSigni/dlandrabindu \n/d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dRa/dgha/dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dSigno/d(a/dKa/dSignpa/dba/dga /dma/dSign)u/dSigno/d(a/dReph/dga /dRa_dSign)u/d@a/dma/dSigni /dpi /d(a/dRa/dca/dSigni/dlandrabindu /dS.half /d@a/dSs(ta /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni \n/d@a/dSigno/d(a/dga /dSigni/dlandrabindu  /dma/dSign)/do/dsa/dSignpa /daa/dSignpa/dva/dSignr /dca/dSsa/dReph /dlha/dSignpi/dNa /dna/dSigni /dca/dma/dRa/dSignpa /dp/dlha/dSigni/d(a /dma/dRa/dsa/dSignpa /dSa/dSigni /dNa/dSignoi/dga /dSigni  /daha/dSigni/dsa/dSignpi/dNa/vanda \n/dp/dNKa/d(ha/dSignpa /dma/dSignr/dNa/dma/dSigni /dsa/dSignpa/dba/dsa /dRa/dca/dSignpi/d(a /dna/dSigni /dca_dSign)/dNa/dga /dSha/dSigni/dSsa /dSigno/dva/dNa /dga /dSigni /dca/dSigni/dNa.../vanda   \n/dSa/daha /d@a/dSignpu/dSa-/d@Ra/dSignpa/dNna/dSignoi /dba/dSign)/dNa/dvha/dSign)/dNa/dma/dSigni /d@a/dvddha/dsa /dba/dSignpa/dma /dla/dsa/dsa /dna/dSignpa /dRa/dca/dsa /dlha/dSignpi/d(ha/vanda \n/dva/dSigni/dCa/dNa/dpnusvara/dva/dNa /dSa/dSignr/dla/dSigno.m/d(ha, /dSa/dSigni /dNa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /dpa/do /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dga/dSignpa/dna /d@a/dvddha/d(a/vanda /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dga/dSignoi.H /dma/dca/d(a \n/dlha/do/vanda /dma/dNa/dSign)/dgha /dga/dSignr/dNa /d(a/dRa/dca/dSigni/dlandrabindu /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /d@Ra/dSignpa/dNna/dSignoi /dca/dSignr/do/di, /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /daa/dSignoi/dla /daa/dSignpa/daa/dSign)u/dna/dSignoi \n/dga /dSigni /dNa/dSignpa /dna/dSignoi/daa/dSignpi/d(ha, /dga /dSigni /d(a/dSigni/dga /d@a/dSigno.N/dRa/dCa/dSignpa/dRa/dSa /dlandrabindu  /dva/dSignr/dS.half /d(a/dSignoi /dlha/dSigni/dsa/dSignpi/dNa /dpa /dga /dSigni /d(a/dSigni/dga/dSa /dlandrabindu  /dva/dSign)/dSh.half /dma/dNa/dSignoi, \n/dba/dSign)/dNa/dvha/dSign)/dNa/dma/dSigni /d@a/dvddha/dsa /dma/dSignpa/di/dSa /dlandrabindu  /d@a/dSign)/dlha/dsa/dSigno.H/dgha/dNa- “/dma/dSignpa/di, /dga /dSigni /d(a/dSigni /d@a/dSigno.N/dRa/dCa/dSignpa/dRa/dSa /dlandrabindu  /daa/dSignpa/daa/dSign)u/dna/dSignoi /dga/dSigni/dlandrabindu  \n/dva/dSignr/dS.half /d(a/dSignoi /dlha/dSigni/dsa/dSignpi/dNa/vanda” /d(a/dgha/dNa /dma/dSignpa/di/dga /dSigni/dlandrabindu  /dma/dSignr/dNa /d@a/dvddha/dsa/dSignpi/dNa /dr /dSa/dma/dSignpa/dna, /dna/dSigni/d(a/di /dSa/daha /dSigno.m/dma/dSigno.m/dsa \n/dga /dSign) /dma/dRa/dma, /dSigno/daa/dpa/dca, /dSa/dSignpa/dma/dSignpa, /dbha/dRa/dga /dba/dSignr/dSa/dSignpa/dlandrabindu/do/dSa /dlandrabindu  /dsa/dpvagraha /dga/dpvagraha /dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dS(ha/dSignpa/dNa/dga /dba/dSignoi/d(a /dma/dSignr/dNa \n/d@a/dvddha/di /dsa/dba/dsa/dSignpi/dNa/vanda /dva/dSigni/dCa/dNa/dpnusvara/dva/dNa/dga /daa/dSignpa/d(a /dSa/dSign)/dSigno/dNa /dma/dSignpa/di-/dSa/dSign)/daha/dvRa/dSignpa /daa/dna/dsa/dSignoi- “/dSigno.m/dlha/dKa/dSignpa, /dSigno.m/dlha/dKa/dSignpa/vanda \n/dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignpa/dga /dSa/dma/dSignpa/dna /dlha/dSignoi.m/vanda /dpi /dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /dma/dSign)/dva/dSignpa/dReph /dna/dRa/daa/dSignpi/dsa/dSigni, /dga /dSigni /dga/dRa/dSignr /dbha/dRa/dga /dpa/dlandrabindu/dSigno/dba \n/dSigno.m/dma/dnha/daa/dSignpi/dsa/dSigni, /dga /dSigni /dga/dRa/dSignr-/dSa/dSignpa/dlandrabindu/d@a-/d(a/dSignpa/d@a /dga/d(ta/dNa/dSigni /dRa/dca/dsa /dpa/dSigno/dga /dba/dSignpa/dlha-/d(a/dSignpa/dlha/d@a/dRa /dSa /dlandrabindu  /dgha/dSa/dsa/dSignpa/d@a/dRa \n/dga /dSigni /dga/dRa/dSignr /dSigno/dga/dKa/dSignr /dga/dca/dSignpi /dNa/dSignpi /dlha/do/vanda /doi /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /dga/dSignpa/dna /dlha/dSignoi.m/vanda /d(a /dlandrabindu /di, /dp/d@a/dNa /dga/dSignpa/dna /daa/dSign)/dSigno.m/dnha \n/dSa/daha /dp/d@a/dNa/dSigni /d(a/dSignpi/dKa/dSignpa/dRa /daha/dpvagraha /dna/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda”   \n \n \n20 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/dpi/d(tha/dSignpa/dma /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignpa /dpa /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /di/dga/d(ta/dSignpa /dSigno/dCa /dsa/dgSsa/dNna \n/d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna /dva/dpvagraha /dp/d@a/dNa /dSa/dah.half /dKa/d(a/dSignpa /dpa /dSa /dpnusvara /dS.half /dga /dSignCocalicR /dSigno/d(a/dga /d@a/dSigno.N/dRa/dla/dKa /dva/dpvagraha /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSa/dma/dSign)/dvRa/dSignoi \n/dRa_dSign)u/d@a/dga /dSigni/dlandrabindu  /dva/dSha/dReph/dNa /dga/dRa/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /d@a/dSign)u/dCa/dSignrReph/dma/dSigni /daa/dSignpa/dSigno/dRha /di/dsa/dSignpa/d@a/dRa /dga/dSigno.N/dRa/dKa/dSignpa/dga/dSignpa/dga/dSignpa /dpa \n/dva/dSigni/dCa/dNa/dpnusvara/dva/dNa /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /d)/d(tha/dSignpu/dsa /dba/dSigni/dsa /dga/dva/dma /dpa/daa/dSignpi/daa/dsa/dSignpa /dSa/dma/dSignpa/dna /dsa/dSigni/dsa /di/dga/d(ta/dSignpa /dpa/dva/dSha/dReph \n/d)/d@a/dSigno.H/dS(ha /d(a /dga /dSigni /dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dpa/dSigno.H/dgha/dRa /dSigno/dva/dNa /dSigno/daa/dSa/dSigni/dga /daa/dSignpa/dva /dSa/daha /dbha/dSign)/dSigno.m/dma /dp/d@a/dNa-/dp/d@a/dNa \n/dbha/dRa /dpa/di/dsa /dRa/dca/dSignpi/d(ha/vanda /dr/dca/dSignoi /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /di/dga/d(ta/dSignpa /dp/dSigno.m/daha/dNNa /dp/dpnusvara/dba /dva/dSigni/dCa/dNa/dpnusvara/dva/dNa/dga /dSigno/d@a /d(a/dSignpa /dna/dSigni \n/dSa/dma/dSignpa/dna/dga /d@Ra/dSigno/d(a/dSigno/dSs(tha/d(a /daa/dSigni/dga/d(a/dSignoi   /dRa/dbha/dSign)/dNa/dpnusvara/dva/dNa/dga /dsa/dca/dSignpa/dSha /dba/dSignpa/dma /d@a/dca_dSign)/dlandrabindu /dla/d(a/dSigni /dpa/dba/dSign)u-/dpa/dba/dSign)u /dba/dSignpa/dvddha/dSignoi \n/dpa /d@a/dSignpa/dlha /dSign)u  /dga/dRa/dma/dSignpa/dNa /dsa/dSignpa/dba/dsa /dsa/dSignr/dga/vanda /dSigno/dva/dKa/dSignpa/dva/dSignoi/dma/dSigni /dSa/daa/dca/dga /dla/dSign)/dSigno.H/dsca  /dSigno.m/dma/dnha/dSignpa/di/dsa/vanda  \n/dva/dSignr/dSa/dRa /dSigno/dva/dSa /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dna/dSigni /dma/dva/dReph-/d@a/dSign)/dRa_dSign)/dgha/dga /dSigno/dgRa /dKa/dSignpa-/dga/dsa/dSignpa/d@a, /dS.half /d(Ra/dSignoi/dba/dNna \n/dSa/daa/dca/dga /dba/d@a-/dSa/d@.half /d@a /d(a /dlandrabindu  /di/dga /dSigno/dva/dSa 111 /daa/dgha/dReph/dga /dRa/dSigno.m/dvha/dKa/dSignpa /dva/dSignpa/dva/dSignoi /dba/dSignpa/do/dga /dba/dva/dReph/dSigno/dNa /dna/dga/dSignpa/dlandrabindu \n/dsa/d(ta/dga/dsa /dla/dma/dRa/dSignoi, /daa/dSignpa/do/dSa /dba/dSignpa/dca/dSignoi/dga /daa/dgha/dReph /daha/dSigni/dsa, /d@a/dSign)u/dCa/dReph/dma/dSigni /dRa/dvha/dSign)/dNa/dpnusvara/dva/dNa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dga /dSigni /d(a/dSigni/dga/dSignr /dSigno/dva/dNa \n/dva/dSign)u/dvha /dSigno/d@a /dpu/dNa/dSigni /dRa/dca/dSigno.m/d(ha/dNa, /d)/d@a/dSigno.H/dS(ha /d(a /dga/dpvagraha /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /dpa /dma/dSignpa/d(a/dSignCocalicR/d(Ca /d@Ra/dSigni/dma/dga /dnCa/dsa /dpnusvara /d(a \n/d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna /d@Ra/dS.half /d(a/dSign)/d(a /dga /dSigni /dsa/dSignpi/dNa/vanda /dSigno.m/dna/dNa/dga/dSignpa /dva/dSignpa/dva/dSignoi /dna/dSign)u/dRa/dSha/dSignoi/d(a/dsa/dma/dSigni /dp/dSigno.m/dlha/dpnusvara/dna/dsa/dSa /dlandrabindu  \n/dp/dSigno.m/dSa/dRa/dCa/dSignpa/dva /dva/dpvagraha /d@ha/dba/dSign)/dpa/dma/dSigni /dRa/dlandrabindu/dba/dSignr /dgha/dSigni/dsa/dSignpa/do/d(a /dlha/dSigni/dsa/dSignoi/vanda /dSa/dSigni /dSa/d@(a/dRa/dpnusvara/dba/dSignoi /dSa/dma/dSignpa/dna/dga \n/do/dpnusvara/dvRa/dvha/dNa/dSign)/dSsa/dSignoi /dSa/dm.half /daa/dN.half /dvha/dga /di/dga/d(ta/dSignpa /dSigno/dCa /dsa/dgSsa/dNna /d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna /dp/dSigno.m/dlha/vanda \n/dShRa/dSignpa/dvvha-/dSigno/daa/dpa/dca /dSa/dma/dSignpa/dna/dSigni/dga /dga/dSignpa/dna /dca/dSignr/do/d(a/dSigni /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dSa/dma/dSignpa/dna /d(a /dlandrabindu  /dSa/dma/dSignpa/dna/dSigni /dca/dSignr/do/di \n/d(a/dca_dSign)u/dma/dSigni /dr/dca/dSigni/dNa /dSa/dma/dSignpa/dna /dna/dSignpi/d(tha/dSignpa/dma /dRa/dbha/dSign)/dNa/dpnusvara/dva/dNa/dga /dSigni/dlandrabindu  /d)/d((a/dRa/dSigni-/dva/dSigno.m/dlha/dNa/dSigni /dSa/dSign)/d(a/dSignpa /d)/dnna/dRa /dva/d@a-/dva/d@a \n/dCa/d(Ra/dSa /dlandrabindu  /dlha/dSignpa/dlandrabindu/dSigno/d@a  /dSigno.m/dSa/dRa/dca/dSignpa/dNa/dSignpa/dma/dSigni /dvha/dSign)u/d@a-/dba/dSign)/dba/dSign)/dsa /dna/dRa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /d(a/dSignpi/daa/dSignoi/dla /daa/dla/dNa/dSign)u, /dla/dpnusvara/dla/dNa, \n/dnha/dSignr/dsa/dSignoi, /daa/dSignpu/dga /dSign)u , /daa/d(a/dca_dSign)u /dva/dSigni/dca/d@a/dRa /d(a/dSignpu/dNa/dSignoi /dpa /dvda/dSignpa/dlandrabindu/dRa/dma/dSigni /dvha/dSignr/d(a/dSignoi /d@a/dSigno/dca/dRa/dNa/dSigni /dga/dSignpa/dN.half /dca/d@a/dRa /dga /dSign) /dRa/dca/dSigno.N/dRa \n/dNa/dSigni/dNa/dSigni /dSa /dpnusvara /dba-/dSigno.m/dma/dSigno.m/dsa /dga/dSignpa/dNa/dSignoi-/dba/dSignpa/daa/dSignoi /dpa /dca/dlandrabindu /dSa/dSignoi /dpi /dSa /dlandrabindu  /d@a/dSignpi/dbha /dSa/dSign)/dgha /dga /dSigni /dga/dRa/dSignpa /dga/dca/daa/dSignpi? /dna/do \n/dSa/dSign)/dgha /dsa/dSigni/dsa /dsa/dSignr/dga /dNa/dSignoi/dla-/dSa /dlandrabindu -/dNa/dSignoi/dla /dga/dSignpa/dna /dga/dRa/dSignpi/di /dma/dSign)/dva/dSignpa /d@a/dSignpa/dSigno/daa /dNa/dSignpi /d@a/daa/dSignpi/di/vanda /dpi/d(tha/dSignpa/dma \n/d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /daha/dSignpu/dSigno/d(a/dga /dSa/dSign)/dgha/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSa/dSign)/dgha /dNa/dSignpi /dma/dSignpa/dSigno/dNa /dpa/dSigno.H/d(.half /dma /dga /dSa/dSign)/dgha, /dp/dSigno/d(a/do/dSigno.H/dN.half /dvRa /dKa \n/dSa/dSign)/dgha /dna/do/dSa /dlandrabindu  /dpa/dSigno.H/d(.half /dma /dga /dSha/dSignpa/dSigno.H/dN.half /d(a  /daha/dSigni/d(ta/dSignpi /dlha/dSignpi, /dr /dCa/dSignpa/dS.half /d(a/dSigno/dCa /dga /dSa/dSign)/dgha /dSigno.m/d(ha/dga/vanda /d(a /dlandrabindu /di /dma/dSignpa/d(Ra \n/dva/dSignpi/dSigno/dca/dga /dSa/dSign)/dgha/dga /dSigni/dlandrabindu  /dgSsa/dSigno.m/dNna/dga /dpa /dpa/dSigno.H/d(.half /dma /dga /dSa/dSign)/dgha/dga /dSigni/dlandrabindu  /dCa/dSignpa/dS.half /d(a/dSigno/dCa /dga /daa/d(a/dSignpa /dp/d@a/dNa/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  \n/dpa/dvhKa/dSignpa/dSigno.H/d(.half /dma /dga /dca/dSigni/daa/dSignpa/dga /dSa/dSigni/dca/dSignr /d@a/dSigno.N/dRa/dla/dKa /dva/dpvagraha /dSa/dma/dSignpa/dna/dSignr/dga /dSigni/dlandrabindu  /dpa/dvhKa/dSignpa/dSigno.H/d(.half /dma /dga /daa/dSignpa/d(a/d@a/dRa \n/dSigno.m/dla/dN.half /d(a/dNa-/dma/dNa/dNa /dp/dNa/dSign)/dga/dRa/dNna/dga /d@Ra/dSigni/dRa/dNna/dSignpa /dva/dSigni/dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno.m/dlha/vanda    \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/21  \n/dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSa/dma/dS.half /d(a /dga/dSignpa/dna/dga /dSigno.m/dna/dmma/dSignpa /dga/dSigno.N/dRa/dKa/dSignpa/dga/dSignpa/dga/dSignpa/d@a/dRa /dlha/dSignpi/dNa/vanda /dSa/dma/dSignpa/dna/dga \n/d)u /dlandrabindu /dla-/dNa/dSignoi/dla, /dlha/dSignr/d(ta-/d@a/dSignpi/dbha /dSa/daha /dna/dSignpa/dSigno/d(a/dga /dsa/dSignr/dga, /dna/dSignpa/dSigno/d(a-/d@a/dRa/dna/dSignpa/dSigno/d(a /dSa/daha /dSigno.m/dma/dSigno.m/dsa /dRa/dbha/dSign) \n/dga/dgga/dSignpa/dga /dga/dSignpa/dna/dma/dSigni /d@a/dSign)u/dNna/dReph /dSa/dca/dKa/dSignr/dba /dva/dSigni/daa/di /dla/dSignpa/dca/dSignpi /dlha/dSignpi/d(ha /dla/dSignpa/dca/dSigni /dr /dSigno/dga/d(a/dReph/dSigno/dNa/dKa/dSignpa /dca_dSign)/dp/di \n/dpa/dSigno/dga /daha/dna/dSigno/dNa/dKa/dSignpa, /dsa/dSigni/dsa/dca/dSignpa /dca_dSign)/dp/di /dpa/dSigno/dga /daa/dSignpu/dga/dSignpa, /dSa/dSign)/dNva/dRa /dga/dSignpa/dga/dSignpa /dca/dSignr/dSigno.m/d(ha /dCa/dSignpa \n/dlha/dSignoi.m/d(a/dNa /daha/dSignpa/dKa /dva/dSign)/dNa/dSign)u /d@a/dRa/dSignpa/dNa/dSignoi /dna/dSigni /dna/dSignpa/dSigno/d(a/dga /dvda/dSignr/dma /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dna/dSigni /d@a/dSign)u/dCa/dReph/dma/dSigni /dba/dSign)/dNa/dSignpa/d@a/dRa \n/dRa/dbha/dSign)/dga/dSignpa/dga/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /d@a/dSignpa/dlandrabindu/dla/d(ta/dSignpa /dba/dSignoi/d(a /dSa/dSign)/dNa/dSignpu/dNa/dSigni /dlha/dsa/dSignpa/vanda /dna/dSignoi/dSigno/dCa /d(a/dSigni /dlha/dSignpi/d(ha /dlha/dSignoi.m/d(a/dNa /daha/dSignpa/dKa/vanda /dSigno.m/dlha/d(a/dNa/dSignr \n/daha/dSignpa/dKa/dga /dSigni/dlandrabindu  /daa/dSigno.N/dRa/dKa/dSignpa/d(a/dSignoi/dma/dSigni /dca/dga/dSignpa/dRa /dva/dSigni/daa /dNa/dSignpi /dSigno/daa/dSa/dRa/daa, /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dna/dSignpa/dSigno/d(a-/d@a/dSignpa/dSigno/d(a/dga \n/dga /dSign) /d@Ra/d(ha/dSignpa/dReph/dSa /dlandrabindu  /dSigno/dNa/dga/dSignpa/dSigno.m/dsa /dma/dNa/dSign)/dgha/dga /dna/dSigni /di/dga/d(ta/dSignpa /dp/d@a/dNa /dSa/dma/dSignpa/dna /dca/dSignr/do/dlha, /dma/dNa/dSign)/dgha/dga /dna/dSigni \n/di/dga/d(ta/dSignpa /dna/dSignpa/dSigno/d(a /dca/dSignr/do/di /dna/do/dma/dSigni /dSa/daha /dCa/dba/dReph /dpa /dCa/dNna/dReph/dga /dsa/dSignr/dga /dRa/dca/dSignpi/di, /dCa/dSignpa/dS.half /d(a/dCa/dma/dSigni /dr /dNa/dSigni \n/dSa/dma/dSignpa/dna /dlha/dSignoi.m/vanda /dr/do /dna/dSignpa/dSigno/d(a/dba/d(a /daha/dSignpa/dCa/dNa/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /dbRa/dSigno.m/dSa/d(a /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSigni/dlandrabindu  /d)u/d@a/dRa /dma/dSign)/dca/dSigni/dlandrabindu /d)/d(tha/dSignpa \n/dS.half /dCa/dl.half /dlha /dCa/dSignpa/d(a/dSignpa/dCa/dRa/dNna/dma/dSigni /dSha/dSign)/dvvha /dSa/dSignpa/dlandrabindu/dSa /dsa/dSigni/daa/dSignpa/dga /daa/dSignpa/d(ta /dva/dSigni/dgha/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa /dca/dSigni/dNa/vanda /dna/dSigno/dca/dNa/dSignpa /dca/dCa/dSignpa \n/dp/dNa/dSigni/dga /dba/dSignpi/dSa/dga /dSigno.m/dma/dShRa/dNa /dlha/dSignoi.m /d(a/dSigno/dca/dNa/dSignpa /d(a /dlandrabindu  /dSa/dma/dSignpa/dna/dSignr /dp/dNa/dSigni/dga /dCa/dba/dReph /dpa /dCa/dNna/dReph/dga /dSigno.m/dma/dShRa/dNna \n/dlha/dSignoi.m/vanda /dna/dSignpu/dpnusvara /dSa/dSigni /dNa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /dSigno/dga/dKa/dSignr /di/dga-/dva/dSignr/dSa/dRa/dga /dSigno/daa/dNa/dSignpa /dna/dSignoi/daa /dSa/dga/d(a? /dSa/dm.half /daha/dCa /dNa/dSigno/dca, /dma/dSign)/dva/dSignpa \n/dSa/dSigni /daa/dSign)/dnha/dSignpi/d(a /dsa/dSignr/dga /dp/d@a/dNa/dSigni /dS.half /dCa/dSignpa/d(ha/dReph/dma/dSigni /dpa/dN.half /dca/dRa /daha/dSigni/dsa /dRa/dca/dSignpi/di/vanda /dpa /d@ha/ds.half /dsa /dpnusvara /dma/dSignpa /dvda/dSignr/dma /d(a /dlandrabindu \n/d@ha/ds.half /dsa/dSignpa/dpnusvara/dma/dSignpa /dva/dSign)/dSa/dSignpa/dvha /doi /dSa /dpnusvara /dS.half /dga/dSignpa/dRa /dNa/dSignpi/dSigno.H/dNca/dKa/dSigni/d(ta/dSignpa /dSa /dlandrabindu  /dma/dSignpa/di-/daa/dSignpa/d@a /dva/dSigni/daa/dSignpa/dma/dSigni /d@a/dSignpa/dlha /dSign)u  /dNa/dSignpi /dRa/dca/dSignpi \n/dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dpa/dSigno.H/dgha/dRa /di/dga/d(ta/dSignpa /d@Ra/dShNa /dca/dma/dRa/dSignpa /d(a/dRa/d@ha/dSa /dlandrabindu , /dp/dca/dSignpa/dlandrabindu /d@Ra/daa/dSign)/dvha /dSa/dma/dSignpa/dna /dsa/dSigni/dsa /dp/dSigno.m/dlha, \n/dna/dSignpu/dpnusvara /dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /dSa/daha /dna/dSignpa/dSigno/d(a /dNa/dSignpi /dRa/dca/d(a /d(a /dlandrabindu  /dga/dSignoi.H /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /dna/dSignoi/dCa/dNa /dla/dSigno.m/dsa /dSa/dga/d(a /dKa/dSigno/dva \n/dca/dlandrabindu  /d(a /dlandrabindu  /dga /dSigni /dNa/dSignpa? /dna/dSignpu/dpnusvara /dNa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /d@ha /dSigni /dRa /di/dca/dSigni/dNa /daha/dSignpa/dCa/dNa/dSignpa /dSigno/dga/di/dga? /dvda/dSignr/dma/dSa /dlandrabindu  /dca/dma /dlha /dSign)u /daa/dsa /dna/dSignpa/di/daa, \n/dma/dSign)/dva/dSignpa /dr/dga/dRa /daa/dNa/dSignpu/dsa /dla/dSignoi/dna-/daa/dSignpu/dSa /dba/dSignpu/dSa/dSignpa/dlandrabindu/do-/dSigno/d@a /d(a/dRa/d@a/dRa /dla/dRha/d(a /d(a /dlandrabindu  /dga/dSignoi.H /do/dSs(ta-/dva/dSigni/dCa /dNa/dSignpi \n/dlha/dSign)/dpu/d(a/vanda /dna/dSignpu/dpnusvara /dlha/dSign)/dpa/di/d(a /d(a /dlandrabindu  /dSa/dNa/dSignpa/d(a/dNa/dSigni /dSa /dlandrabindu  /dSigno/dga/di/dga /dNa/dSigni..? /dpa /dna/dSignpu/dpnusvara /dva/dSigni/dCa-/dSigno/d@a /d(a/dRa /dNa/dSignpi \n/dlha/dSign)/dpa/di/d(a /d(a /dlandrabindu  /dca/dma/dRa/dSignpa-/dp/dca/dSignpa/dlandrabindu/dga /dSigni/dlandrabindu  /dlha/dSign)/di/daa/dSignpa/dga /dga/dSignr/dNa /dpa/dvha/dSignpa/dRa /daa/dNa/dsa /dp/dSigno.m/dlha?? \n/dnha/dSignpa/dlandrabindu/d@a/dsa/dSigni /d@a/dRa/dva/dSignpa/dma/dSigni /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dna/dSignpa/dSigno/d(a-/d@Ra/d(ha/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /d(a/dSignr/dSigno/dvddha /di/dga/d(ta/dSignpa \n/dpa/dva/dSha/dReph/dCa/dSignpa/dva/dSignoi /dSa/dma/dSignpa/dna /dS(ha/dSignpa/d@a/dNa/dSignpa/d@a/dRa /dna/dSignr/dRa /dva/dSigni/dsa/dSignpi/dNa/vanda /dna/dSigno/dca/dNa/dSignpa /d@ha /dSign) /dsa/dCa/dSignpa/dvddha/dSignoi/dma/dSigni /dna/dSign)/dca/dSignoi, \n/dla/dma/dSigni/dsa/dSignoi /d@ha /dSign)u /dsa /dRa/dca/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha /d(a/dSigno/dca/dNa/dSignpa /dba/dSigni/dNa/dSignpa, /dba/dSign)/dsa/dSignpa/daa /dSa/dSigni/dca/dSignr/vanda /dp/dvha/dsa/dSignpa /dNa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /dNa/dSignoi/dga/dga \n/dma/dca/d((a/dSigni /dga/dSignoi.H? /d(a/dSignoi/d(a /dNa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /dma/dSignoi/d(tha/dga /dS.half /dCa/dSignpa/dva/dSigni /dga/dSignoi.H? /dga/dSignpa/dRa/dSignoi /dNa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /dba/dSignr/dRa/dSigni /dga/dSignoi.H? /d(a/dSigno/dca/dNa/dSignpa /d(a /dlandrabindu  \n/dSa/dma/dSignpa/dna/dSignr /di/dga/d(ta/dSignpa /d@ha /dSign) /dsa/dCa/dSignpa/dvddha/dSignoi /dca/dSignr/do /dlha/do/vanda /dna/do/dma/dSigni /dSa/daha /d(a/dRa/dca/dga /dsa/dSignr/dga/dga /dp/d@a/dNa-  \n \n \n22 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/dp/d@a/dNa /daha/dSign)u/dSigno.m/dma/dga/dSignpa /dca/dSignr/do /dlha/do/vanda \n/dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa /dga/dRa/daa/dSignpa/dga /dSigno.m/d(ha/dga /dna/dSigni /dCa/dSignpi/dSigno/dva/dga /d@a/dvvha/dSigno/d(a/d@a/dRa /dla/dsa/di /daa/dsa/dSignpa /dSa/dma/dSignpa/dna/dga \n/dSigno.m/dla/d(Ra /dna/dSigni /dSa/dca/dna/dSigni /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dma/dSigni /dpa/di/dsa /dp/dSigno.m/dlha /dSa/dSigni /d(a /dlandrabindu  /dSa/dca/dna /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa /dpa/dna/dSign)/dga \n/dr/dca/dNa /dSa/dma/dSignpa/dna /dna/do/dma/dSigni /dp/dsa/dba/dSignpa/dCa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dma/dNa/dSign)/dgha-/dma/dNa/dSign)/dgha/dma/dSigni /di/d(a/dSigni/dga /dp/dN.half /d(a/dRa /dSigno/dga/di/dga \n/dp/dSigno.m/dlha? /d@Ra/dShNa/dga /dSa /dpnusvara /dba /do/dSha/dSignpa/dRa/dSignpa/dma/dSigni /d)/d((a/dRa /dSa/dSigni/dca/dSignr /daa/d(a/dSigni/daa/dSignpa/dma/dSigni /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /d@a/dSignpa/dlha /dSign)u  /dNa/dSignpi \n/dca/d(ta/dsa/dSignpi/d(ha/vanda /dna/dSigni/dga/dRa /dS.half /d@a/dSs(ta /d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna /dRa/dbha/dSign) /dga/dgga/dSignpa/dga /daa/dSigno.N/dRa/dKa/dSignpa/d(a/dSignoi/dma/dSigni /dlha/dSignoi.m/d(a/dNa /daha/dSignpa/dKa /dSa/dva_dSignCocalicR/dSha \n/dsa/dSignr/dga/dga /dSigni/dlandrabindu  /dp/d@a/dNa /daa/dSignpa/dna/dSignpa/dga /dSa /dpnusvara /dba /daha/dna/dNa /dga/dRa/dSignpi/dsa/dSigni /dla/dsa/dSignpi/dsa/dSigni /dga/dSigno/dca /di/dga/d(ta/dSignpa /dpa/dva/dSha/dReph \n/dSa/dma/dSignpa/dna/dga /d@a/dSigno.N/dRa/d@a/dg.half /dCa /dlha/dSignpa/d@a /dlha/dSignr/dvddha/dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno.m/dlha/vanda \n/dr/d(a/daa/dSigni /dNa/dSigno/dca, /di/dga/d(ta/dSignpa /dga/dca/dSignpa/dCa/d(a /dp/dSigno.m/dlha ‘/daha/dSigni/dsa-/dba/dSigni/dsa/d@a/dRa /dSigno.m/dSha /dCa /dna/dba/dRa/dNa/dSignpa/d(ha’ \n/di/dca/dNa/dSigni /di/dga/d(ta/dSignpa /daa/dSigni/dga/d(a/dSignoi  /dlha/dSignpi/d(ha /d@ha/dSignr/dpnusvara/dla/daha/dSignpa/dKa, /d@a/dSignpa/dca/dSignoi /dna/dma/dSignoi/dNa/dva/dSignpa/dRa/dga /d(ta/dca/dsa/dSign)u /dvha/dvddha/d@ha/dRa/dSignpa/di/dsa \n/dpa/dSigno/daa /dlha/dSignpu/dpnusvara/dga/di /dla/dSignpa/dca/dSignpi /dlha/dSignpi/d(ha /doi /daa/dSignpa/dSigno.m/dna-  \n‘/dSa/daha /dga/d(ha/dSign)/dga /dr/dSigno.N/dRa/dKa/dSignpu/dNa /d(a /dlandrabindu  /dva/dSigni/dgha/dSignpi /dlha/dSignoi.m /dma/dSign)/dva/dSignpa /dSa/dSa/dRa /dpa /dbha/dSignoi /dga/dca/dSignpa/dlandrabindu /dp/dSigno.m/dlha?’ \n/dma/dSignpa/dNa/dSigni /dga/dSignpa/dna /daha/dlandrabindu/dba/d(tha/dSignpa /di/dCa/dma/dcalant /daha/dSigno.N/dRa/dKa/dSignpa /dva/dSigni/daa/di /dla/dSignpa/dca/dsa/dSignpi/dNa/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa /dsa/dSigni/dsa/dca/dSignpa \n/d@ha/dSignr/dpnusvara/dla/daha/dSignpa/dKa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dla/dSignpu/dca/d(ta/dSignpi/d(a /doi /dSa/dSignpa/dSigno/dCa /d(a /dga/dpvagraha /dva/dSigni/dsa/dga /dSignpi /dNa /dna/dSigni /dRa/dbha/dSign)/dga/dSignpa/dga/dSignpa /dpa /dva/dSigni/dCa/daha/dSignpa/dKa /dSa /dlandrabindu  \n/dca/dma/dRa/dSignr /dga /dSigni /dga/dRa/dSignr/dSa /dlandrabindu  /dga/dma /dp/d@a/dSigni/dgSsa/dSignpa /dNa/dSigno/dca/vanda /d@ha/dSignr/dpnusvara/dla/daha/dSignpa/dKa /dga/di/dsa /dga/dSignpa/dna/dma/dSigni /dga /dSigni /dCa/dsa \n/dba/dsa/dSigno/d(a/dKa/dSigni/d(ta/dSignpa /d(a/dga /dSignpi /daa/dsa/dSignpa /dsa/dSignr/dga /dlha/dSignpi/d(ha/vanda \n/dma/dSign)/dva/dSignpa /dca/dSignpa/dKa /dRa/dSigni /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa, /dSa/dma/dS.half /d(a /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dma/dSigni /dna/dSignoi/dCa/dNa /dSigno.m/d(ha/dga /d(a /dlandrabindu  /dma/dRa/dNna \n/dp/dSa /dpnusvara /daha/dSignpa/dCa/dSignoi.., /doi /dgha/dSigni/dsa /dla/dSigno.m/dsa/d(a/dSigni /dRa/dca/dSignpi/di/vanda /dp/dca/dSignoi /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /daa/dSignoi/dla /dsa/dSignr/dga /dna/dNa/dma/dSignr /dsa/do/di \n/dpa /dma/dRa/daa/dSignr /dga/dRa/dSignpi/di/vanda /d@a/dSignpi/dbha/d(Ca /d(a /dlandrabindu  /dpi /daa/dSignpa/d(a/dma/dSigni /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /dna/do /dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /dRa/dbha/dSign)/daa/dSignpa/daa/dSign)u /dSa/dNa \n/dva/dSignpa/d(a/dSignpa /dlha/dsa/dSignpa /dpa/do /dr/dga/dRa/dSigni /dCocalicR/dSignCocalicR/dNna /dla/dSign)/dga/daa/di /dgha/dSignpa/dSigno/d(a/dRa /dp/d(ha/dSignoiReph /d)/d(tha/daa/dSignpi/dsa/dSigni /daa/dSign)/dnha/dSign)u /dna/dSigni /dma/dSignpa/dSigno.N/dRa \n/daha/dpvagraha /dRa/dca/dsa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /d(a/dca/dSignoi /daa/dSignoi/dla /dsa/dSigni/dsa/dca/dSignpa/dga /dma/dSign)/dlandrabindu/dca/dSa /dlandrabindu  /dp/dNa/dSignpa/dKa/dSignpa/dSa /dSigno/dNa/dga/dsa/dsa /dna/dSigni /dSa/dSign)/dNa/dSignpi \n/dna/dSignpa/d), /dga/dSignpa/dN.half /dca/dSignoi /dsa/dba/dSignpa /d)/d(tha/dSigno/daa/dKa/dNa/dSign) /dNa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /dva/dRa/dva /dca/dSigni/d(a/dSignpi/dNa/vanda’ /dSa/daha /dma/dSignpa/dSigno/dNa /dba/dSigni/dsa/vanda  \n/di/dga /dSigno/dva/dSa /dpa/dlandrabindu/dba/dNa/dSa /dlandrabindu  /dsa/dca/dSignpa/dSa /d)/d(tha/dsa /dpa /dva/dSignr/dSa/dRa /dSigno/dva/dSa /dSha/dca/dNa/dSignpa/do/d@a/dRa \n/dSigno/dCa /dva/dSignpa/do/dga /dvha/dSign)u/dNa/vanda /dpa/dca/dca/dSignpa... /dKa/di/dca /d(a /dlandrabindu  /dSa/dSign)/dgha /dpa /dva/dSign)/dgha/dga /dva/dSign)/dSigno/dNa/dKa/dSignpa/dlandrabindu /dlha/dSignoi.m/vanda /dna/dSignoi/dCa/dNa-\n/dma/dRa/dNna/dga /dSa/dSignpa/d(ha/dReph/dga/d(a/dSignpa /dlha/dSignoi.m/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa /dca/dma/dRa/dSignpa/dsa/dSignr/dga /dSignpi /dNa /dna/dSignoi/dCa/dNa/dga /di/dgga /dSigni  /daha/dSignpa/dba /dva/dSigni/dgha/dSignpi /dpa /dna/dNa/dSignpi   \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/23  \n/dlha/dSignoi.m/vanda /dna/dSignoi/dCa/dNa /dpa /dma/dRa/dNna /dSa/dSignCocalicR/dSigno/dSs(ta /dga /dla/dgRa /dlha/dSignoi.m/vanda /dpi/dSa /dlandrabindu  /dSigno/dga/dKa/dSignr /daa/dSignpa/dlandrabindu/dla/dsa /dga/dca/dSignpa/dlandrabindu/vanda /di/dga \n/dSigno/dva/dSa /dga/dSigno.N/dRa/dKa/dSignpa/dga/dSignpa/dga/dSignpa /dpa /dva/dSignr/dSa/dRa /dSigno/dva/dSa /dSa/dSign)/dNNa/dRa/dga/dSignpa/dga/dSignpa /dRa/dbha/dSign)/daha/dSignpa/dKa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dp/dpnusvara/dSigno/d(a/dma /d@Ra/dNna/dSignpa/dma \n/dga/dpvagraha /dvda/dSigni/dba /dpa/dba/dSign)u /daa/dRha/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa/vanda /d@a/dSignpa/dlha /dSign)u -/d@a/dSignpa/dlha /dSign)u  /dva/dSigni/dCa/dNa/dpnusvara/dva/dNa/dga /dca/dSignpa/d(ha/dma/dSigni /dpa/dSigno/dba /dpa /dga/dSignr/dca/dSignpa /dva/dpvagraha \n/d@a/dSignpa/dlha /dSign)u -/d@a/dSignpa/dlha /dSign)u  /daa/dSigno.N/dRa/dpa/d(a/dSignoi /dSa/dSigno.m/dna /dSigno/dCa /dva/dSignpa /daha/dSigni/dsa/vanda /d(a/do /d@a/dSignpa/dlha /dSign)u  /dga/dSigno.N/dRa/dKa/dSignpa/dga/dSignpa/dga/dSignpa /dRa/dSigni/dsa/dba/dSignpa/dvddha/dSignoi/dga \n/dba/dSignpa/dvda/dReph /dna/dga/dSignpa/dlandrabindu /d@a/dSignpa/dlha /dSign)u -/d@a/dSignpa/dlha /dSign)u /vanda /dba/dSignpa/dlha/dSignoi.m /d@a/dca_dSign)/dlandrabindu /dla  /dSa/daha /dSigno/dga/dKa/dSignr /dSa/daha /dga/d(ha/dSign)/dga /dna/dSignr/dba/dSignpa/dRa \n/dp/d@a/dNa/dSignpa-/dp/d@a/dNa/dSignpa /dSigno/dCa /dCa/dSigni/dga/dSa /dlandrabindu  /dsa/dba/dSignpa /dSigno.m/dSa/dRa/dca/dSignpu/dNa/dSignpa-/d@a/d(ha/dSignpu/dNa/dSignpa /dRa_dSign)u/d@a/dSignoi /dpu/dlha/dSignpa/dr/dNa/d@a/dRa /dSa/dSign)/d(a/dSignpa \n/di/dga-/di/dga /dla/dSigni/dRa/dSignpa /dla/dRha/daa/dSignpi/d(a /dlha/dSignpa/d(a/dSignoi /daha/dSigno.N/dRa /d)u /dlandrabindu /dla /dga/dpvagraha /dSa/dSign)/dNva/dRa/dga/dSignpa/dga/dSignpa /dva/dSigni/dCa/dga /daa/dSignpa/dlandrabindu/dSigno/dca /d@a/dga/dSignpi /dvddha \n/dvha/dvha/dga /dSignpi /d(a /d)/dga /dma/dSign)/dlandrabindu/dca/dma/dSigni /dsa/dba/dSignpa /dva/dSigni/dsa/dga /dSignpi /dNa/vanda /daa/dSignpa/dlandrabindu/dga/dSignoi.H /dSa/daha /dga/dSignpa/dna /dSa/dma/dSignpa/dna/dga \n/dSigno/dNa/dp/dma/dSignpa/dNa/dSign)/dSa/dSignpa/dRa /d(a/dSigni/dRa/dca/dSa /dlandrabindu  /dSa/d((a/dRa /dSigno/dva/dNa /dvha/dSigno.N/dRa /dla/dsa/dSignpi/d(a /dRa/dca/dsa/vanda /d(a/dca/dSignoi /daa/dSignoi/dla /dca_dSign)/dsa/dNa /dva/dSign)/dNa/dSign)u \n/d@a/dRa/dSignpa/dNa/dSignoi, /dna/dSigni/dga/dRa /dpa/dvha/dSignpa /dva/dSigni/dca /dnha/dSignpa/dlandrabindu/d@a/dsa /dpa /dpa/dvha/dSignpa /d)/dbha/dSignpa/dRa /dlha/dsa, /dr/dSa/dSignpa/dRa/dga /dNa/dSignoi/dlla/dSigni/dSa /dlandrabindu  \n/dp/d@a/dNa /dga/dma/dReph/dga /dSigni/dlandrabindu  /dvha/dma/dReph /daa/dSign)/dSigno.m/dnha /d@Ra/dNna/dSignpa/dma /dga /dSigni /dsa/dga /dSignpi /dNa /dpa /dma/dNa/dSigni-/dma/dNa /dSa/dSignr/dla/daa/dSignr /dga/dRa/di /dna/dSigni \n/dRa/dbha/dSign)/daa/dSignpa/daa/dSign)u/dga /dga/dSignpa/dna/dma/dSigni /dga /dSigni /d(a/dSigni /dCa/d(a/dReph/dNa /dsa/dSignpa/dba/d(a/vanda  \n/di/dma/dca/dRa /dva/dSigni/dCa/daa/dSignpa/daa/dSign)u /dSigno.m/dna/dNa/dga/dSignpa /dba/dSignpa/dvddha/dSignpa/dma/dSigni /d)/d(a/dRa/dSignoi /dlha/dSignpi/dNa /dca_dSign)/dNa/dga/dSignr/dSa /dlandrabindu  /daa/dSigni/dSa/dSignoi /dSigno.m/dla/dN(a/dSignpa \n/dga/dSigno.N/dRa/dKa/dSignpa/dga/dSignpa/dga/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dlha/dSignpi/dNa /dma/dSign)/dva/dSignpa /dga/dSigno.N/dRa/dKa/dSignpa/dga/dSignpa/dga/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /dga/dma /dga /dSign) /dSa/dSign)/dma/dsa/dSignpa/dsa /d@a/dSigno.H/dNn.half /dvda /d(a/dga /dSigni/dlandrabindu  /dga/dca/dSignpa/dlandrabindu \n/dlha/do? /dr/dga/dRa/dSignpa /d(a /dlandrabindu  /dpi /daa/dSignpa/d(a/dga /dSigno.m/dla/dN(a/dSignpa /dlha/dSignpi /dna/dSigni /dShRa/dvha/dSign)/dpa /dCa/d(a/dReph/dNa/dga /dga/dSignpa/dna /d(a /dlandrabindu  /dva/dSa/dma-\n/di/dba/dSignpa/dRa/dca/dma /dSigno/dva/dNa /dca/di/d(a, /dma/dSign)/dva/dSignpa /dva/dca/dSignoi/dga /dsa/dSigni/dsa?  \n/dr/d(a/daa/dSigni /dNa/dSigno/dca, /dRa/dbha/dSign)/dNa/dNva/dNa /daa/dSignpa/daa/dSign)u/dga /dga/dSignpa/dna/dga /dma/dSignpa/dva/dSigni /d(a/d(a/daa/dSigni/dga /dSigno.m/dla/dN(a/dSignpa /dRa/dSignpa/dna/dSigni/dSa/dRa \n/dNa/dSignpu/dpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSa/dSigni/dca/dSignr/vanda /dna/dSigni/dga/dRa /dga/dSignpa/dna /di/dga /dSigno/dva/dSa /d@a/dSign)/dna/daa/dSignpi/dga /d@Ra/dSigno/dga/dKa/dSignpa /d(a /dlandrabindu  /dva/dSignr/dSa/dRa /dSigno/dva/dSa /dga/dma/dReph \n/dSa/dm.half /d@a/dNNa /dga/dRa/dSigni/daa/dSignpa/dga/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa /di/d(a/dSigni/dga /dSa/daha /dSigno/dga/dlha/dSign) /dca/dSignr/do/d(a/dSignpu /dp/d@a/dNa/dSignpa /dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /dna/dSigni \n/d@a/dSigno.H/dNn.half /dvda /d(a/dga /dSigno/dga/dRa/dva/dSignpa/dNa/dSignoi /dlha/dSignpi/dNa /d(a/dSigni/dga/dRa/dSignr /daa/dSigno.H/dgha/dKa/dSignpa /d)/dbha/dSignpa/dRa/dSignpi/dma/dSigni /dga /dSigni /d(a/dSignpu /dga/dma/dSignoi /dNa/dSignpi /dRa/dgha/dsa/dSignpa \n/dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dSigni /dNa/dSignpa/dKa/dga/dga /dRa_dSign)u/d@a/dma/dSigni /dSigno.m/dSha /dCa/dSha /dpnusvara /dga/dRa /dlha/dSignpi/d(ha /dna/dSigni /dp/dva/dSignpu/dSa /dlandrabindu  /dp/dvKa/d(a/dNa /dpa/dNa-/dpa/dNa \n/dShRa/dSignpa/dvha-/dga/dma/dReph/dga /d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna /dva/dpvagraha /dna/dna/dma/dSignpa/dNa/dga /dgha/dSign)u/dNa /d)/dSigno/dvddha/dSa /dna/dga/dSignpa/dlandrabindu /d@a/dSignoi/daa/dSignpi/d(a /dRa/dca/dsa/dSignpa \n/dna/dSigni/dga/dRa /dSa/dSignpa/dgSsa/dSignpa/d(a/dcalant /d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna /dSigno.m/dSa/d(t(tha/dSignoi /daha/dSigni/dsa /dSa/dma/dSignpa/dna /dSa/daa/dca/dga /dSa/dSignr/dnha/dSignpa/dma/dSigni /dp/dSigno.m/dlha/vanda  \n/dma/dNa/dSign)/dgha /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa/dSa /dlandrabindu  /d@a/dSignpi/dbha /dca/dSignr/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa /daa/dva/dsa/dsa/vanda /dNa/dCa /d@a/dSignoi/dRha/dSignoi/dga \n/d@Ra/dSa/dSignpa/dva/dSigni /dSa/dSign)/dNva/dRa /dpa /dva/dSign)/dSigno.m/dvha/dba/dRa /dba/dSignpa/di /dSa/daha /dSa/dSigni/dca/dSignr /dba/dSignpa/dma/dma/dSigni /dpa/di/dsa/vanda /d(a/dSignpi/daa/dSignoi/dla /dla/dSignpa/dca/dga \n/dSa /dpnusvara /dba /dSa/daha /dp/d@a/dNa-/dp/d@a/dNa /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa /dRa/dgha/dsa/dSignpi/dNa/vanda /dna/do/dma/dSigni /dSa/dCa/dReph/dSa/dmma/dSigno/d(a/dSa /dlandrabindu  /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa /dKa/di/dca   \n \n \n24 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/daha/dSigni/dsa /dna/dSigni /d@a/dSignpa/dlandrabindu/dla /dba/dSignr/d(ta/dSigni /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa /dga/dpvagraha /dvda/dSigni/dba /d)/d(tha/dSignpa/d),  \n1. /dShRa/dSignpa/dvvha /dbha/dRa/dCa/dSignpa/dRa/dSignoi /dpa /dga/d(a/dSignpa/dReph/dga /dp/dNa/dSign)/dga /dSign)u /dsa /dca_dSign)/dp/di/vanda /dva/dSignpa/dNa/dS.half /dCa/dRa_dSign)u/d@a /dma/dSignpa/d(Ra \n/dnha/dRa/dgha /dpnusvara /dvda/dSignoi /daa/dSignpa/dlha/dSignpa /dNa/dSignpi /dva/dSignpa/dba/dsa /dna/dSignpa/di/vanda  \n2. /dpa/dNa /dba/dSignpa/dma/dga /d@a/dpnusvara /dla /dma/dSignpa/dNa/dSigni /daha/dSignr/dna /dgha/dSigni/dSigno/dNa/dca/dSignpa/dRa/dSa /dlandrabindu  /d@a/dRa/dca/dSigni/dna /dga/dpvagraha \n/dba/dSignpa/dma/dga /dSa/daha /dna/dSignpa/dSigno/d(a/dga /dSigni/dlandrabindu  /dgha/dSign)/dpu/dsa /dna/dSignpa/di /dpa/dNa /dba/dSignpa/dma/dga /dva/dSignr/dS.half /d(a–/dga /dSign) /d(ta/dSign)/dma-/dSigno/dva/dpa/dva /d(a /dlandrabindu  \n/dRa/dca/daa/dSigni /dga/dRa/d(a/dSignpa/vanda /dpi /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dSigni /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga /dma/dSignpa/dva/dSigni /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dca/dma/dRa/dSignpa/dsa/dSignr/dga /dSignpi/dNa/dga /daa/dSignoi/dla \n/dC.half /dKa/dSignpa/d@(a /dSigno/dCa /dSigno.m/daha/dNNa /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga /dNa/dSignoi/dga /dpa /dp/dvha/dsa/dSignpa /d@Ra/d(ha/dSignpa-/dRa/dSignoi/dSigno/d(a-/dla/dsa/dSignpi/dNa-/dma/dSignpa/dNKa/d(a/dSignpa/dga /daa/dSignoi/dla \n/dSigno/dCa /dSigno.m/daha/dNNa /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga /dsa/dSignr/dga /dSa/daa/dca/dga /dp/dma/dSign)/ds.half /dKa /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa /dpa /dr/dca/dSignoi /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dva/dSignpa/dSigno.m/dsa-\n/daha/dSignpa/d(a/dma/dSigni /dma/dSign)/dSa/dsa/dla/dNva/dga /d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna /dva/dpvagraha /dr/dga/dRa/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /dSa/dSignpa/dCa/dvha/dSignpa/dNa /dga /dSigni /dsa/dSignpi/dNa/vanda /dSa/dSignCocalicR/dSigno/dSs(ta /dga /dna/dSigni \n/dla/dgRa /dlha/dSignoi.m /dna/dSignoi/dCa/dNa-/dma/dRa/dNna /dna/do/dSa /dlandrabindu  /dSigno/dga/dKa/dSignr /daa /dlandrabindu /dSigno.m/dla /dNa/dSignpi /dSa/dga /dSignpi  /dlha/dSignoi.m /dna/dSigni/dga/dRa/dSignpa /dSa/dma/dSignpa/dna /dpa \n/dga/d((a/dSignpa/dReph/dga /dma/dNa/dSignr/dNa/dSign)/dga /dSign)u /dsa /dga/dpvagraha /dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /dRa/dla/dNa/dSignpa/d(.half /dma/dga /dga/dSignpa/dna /dga/dRa/dSignoi /dpi /dsa/dSigni/dsa /di/dga/d(ta/dSignpa \n/dSigno/dva/dSha/dSignpa-/dSigno/dNa/dva/dSigniReph/dSha /dva/dSigni/dsa/dSignpi/dNa/vanda /dna/dSigni/dga/dRa/dSignpa /dva/dSigni/dCa/dNa/dNva/dNa/dna/dSignoi /dp/d@a/dNa/dSigni /dSha/da.half /dva/dSigni /dS.half /dCa/dSignoi/dga/dSignpa/dRa /dga/dpvagraha /dSigno/d@a /d(a/dSignpa/dga \n/dSigno/dNa/dSigno.H/dmma /d(a/dSigni /dSa/dSignpa/dsa/dSigni-/dSa/dSignpa/dsa /daha/dSignr/dna/dSigni /dNa/dSignpi /daa/dSigno.H/dsga /dKa/d(ha/dSignpa/dSa/dSignpa/dvh.half /dKa /dga/ds.half /dKa/dSignpa/dNna/dga/dSignpa/dRa/dSignoi /dga/dSignpa/dna/dga \n/d@Ra/dSigni/dRa/dNna/dSignpa /dva/dSigni/dsa/dSignpi/dNa/vanda  \n  \n    \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/25  \n \n \n/daa/dSigni/d(ta/dSignoi/dga /dp/d@a/dma/dSignpa/dNa/d@a/dRa /di/dga /dNa/dna/dSignpi/dRa   \n/dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignoi /dSa/dSignpa/dSigno/dca/d(.half /dKa/dga /di/dga/d(ta/dSignpa /dSigno/dCa /dvha/dSignpa /dNa/dSignpa/d(ta/dga /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dSigni /dSigno/dCa /dvha/dSignpa /dSa/daha /dSigno/dva/dNa \n/dRa/dSignpu/dSigno/dva/dKa/dSignpa/dca/dSigni /dSa/dNa /dRa/dca/dsa/vanda /dSigno/dba/dNa/dsa-/dla/dSign)/dNa/dsa /dNa/dSignpa/d(ta/dga/dga/dSignpa/dRa/dga /dSigno/dga/dlha/dSign) /dNa/dSignpa/d(ta/dga /dna/dSigni /dlandrar/dpnusvara/dba/dSign)/dRa/d@a/dRa \n/dba/dNa/dsa /dna/dSignpa /dSa/dga /dSignpi /d(a /dp/dSigno.m/dlha, /dva/dSignr/dba/dSignpa-/dva/dSignr/dba/dSignoi /dga/dSignr/dNa/dSignr /d@a/dSign)/dS.half /d(a/dga/dSignpa/dsa/dKa/dga /dSha/dSignr/daha/dSignpa /dma/dSignpa/d(Ra \n/daa/dRha/dSignpu/dsa/dga/vanda /di/dga/d(ta/dSignpa /dSa/dma/dKa /dlha/dsa /dna/do/dma/dSigni /dNa/dSignpa/d(ta/dga/dga/dSignpa/dRa /dna/dSigni /dNa/dSignpa/d(ta/dga /dSigno.m/dsa/dgha/dsa/dSignpi/dNa /d(a/do/dma/dSigni \n/dCa/dSignpa/dga /dcalant -/d@a/d(ta/dSign)/d(a/dSignpa /dNa/dSignpi /dRa/dca/daa/dSignpa/dga /dga/dSignpa/dRa/dNna/dSigni /dCa/dSignpa /dSha/dSign)/dvvha-/dp/dSha/dSign)/dvvha /d)/dlla/dSignpa/dRa/dNna /dNa/dSignpi /daha/dSigni/dNa/dSigni /dCa/dSignpa /dSa/dma/dSign)/dSigno.m/dla/d(a \n/dCa/dSignpa/dva-/dSa /dpnusvara /dCa/dSignpa/dva/dga /dSa /dpnusvara /dba /dSa/dma/dSigno/dva/dKa/dSignpa/dga /dp/daha/dSignpa/dCa /dSa/daha /dSigno/dva/dNa /dva/dSigni/dgha/dsa /dba/dSigni/dsa/vanda /dla/dSign)u/dSigno/dga /dr/dNa/dSignpa, \n/dca/dma /dna/dSigni/d(a/dSigni-/dna/dSigni /dvdha/dSigno/dga /dsa/dSignoi /dma/dSign)/dva/dSignpa /di/dga/d(ta/dSignpa /dSa/d(.half /dKa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dS.half /dCa/dSignoi/dga/dSignpa/dRa /dga/dRa/di /d@a/dvddha/d(a /dna/dSigni /dca/dma \n/dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa /dlha/dSignoi.m/vanda /dca/dma/dRa/dSignpa/dsa/dSignr/dga /dSignpi /dNa/dga /dma/dSignpa/d(a/dSignCocalicR/daha/dSignpa/dSsa/dSignpa /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignoi /daha/dSigni/dsa/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa /dma/dSignpa/di/dga /dSigni/dlandrabindu  /dma/dSignpa/dlandrabindu /dga/dca/dSignpi/d(a \n/dga/dNa/dSignoi/dga/dSignr /dsa/dSignpa/dna /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa /dNa/dSignpi /dca/dSignr/do/di/vanda /dna/dSigni/dNa/dSignpa /dSigno/dga /dpa/dlandrabindu/dSigno.H/dgha/dSa /dlandrabindu  /dsa/dSignpa/dna/dga /d@a/dSignpa/dSigno/dNa /dgha/dSigno.m/dSa \n/d@a/dvddha/dsa/vanda /d(a/dSignpa/d(.half /d@a/dKa/dReph /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa /dca/dSignr/do/d(a/dSignr/dpnusvara /dva/dSignr/dSa/dRa /daha/dSignpa/dSsa/dSignpa/dga /dva/dSignpa/dSa/d(a/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSigno.m/dSha /dga/dSignpa/dRa /daha/dSigni/dsa /dlha/dSignoi.m /dpa \n/dr/dga/dRa /daha/dSignr/dba /daha/dSignr/dSigno/dba /dRa/dca/dsa /dlha/dSignoi.m/vanda /daa/dSign)/dnha/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni/dNa/dSignpa /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignoi /dsa/dSigni/dsa /dpi/d(tha/dSignpa/dma/dga \n/dma/dSignpa/dSigno/d(ta/di /d)/dSa/dSignpa/dca /daha/dpvagraha /dba/dSigni/dsa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dSignpi/d@a/dRa /dba/dva/d@a/dSign)/dRa/dSigno/dNa /dma/dSignpa/d(Ra /d)/d@a/dSignpi/dna /dSa/dga /dSignpi /di/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa \n/dr/dca/dSigni/dNa /d)/dSa/dSignpa/dca /dma/dSignpa/dSigno/d(ta/d@a/dRa “/daa/dSigni/d(ta/dSignoi/dga /dp/d@a/dma/dSignpa/dNa /dpa /dlha/dSignoi.m/dNa/dRa/dva/dSigni/dCa/dSignoi” /dSigno.m/dsa/dSigno.H/dgha /dNa/dSignpa/d(ta/dga/dga/dSignpa/dRa \n/daa/dSigni/dla/dNa /d(tha/dSignpa/dga /dSign) /dRa, /dla/dNa/dSignpu/dRa/dSignpa/dba/dpnusvara/dna, /dma/dvha/dSign)/daa/dNa/dSignoi, /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignoi /dNa/dSignpa/d(tKa /dna/dba/d(a/dma/dSigni /di/dga/dRa /dSa/d@ha/dsa \n/dma /dpnusvara /dla/dNa /dga/dpvagraha /dma/dca/dSignpa/dCa/dSignoi/dRa/dSignoi /dnha/dpnusvara/dvda/dSignpa /dba/dSignpa/dSigno/dvddha /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignoi, /dSa/dma/dS.half /d(a /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa /dpa /dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignpa/dga \n/dma/dSignpa/dNa-/dSa/dSignpa/dNa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dma/dSignpa/d(Ra /daa/dRha/dSigni/daa/dSigni /d(ta/dSignpa /dNa/dSignpi /dga /dSigni /dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dla/dSignpa/dSigno.N/dRa-/dla/dSignpa/dlandrabindu/dva /dsa/dba/dSignpa /dva/dSigni/dsa/dSignpi/dNa/vanda /dpi /dsa/dSigni/dsa \n/d(tha/dSignpa/dga /dSign) /dRa /dna/dSignoi/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSa/dma/dS.half /d(a /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignoi /daha/dSignpa/dSsa/dSignoi /dpa /dNa/dSignpa/d(tKa /d@Ra/dSigni/dma/dSignoi/dga /d(a/dRa/d@ha/dSa /dlandrabindu  /dca/dma /dga/dSignr/d(ta/dSignoi/dSha: \n/dvha/dNKa/dCa/dSignpa/dva /dva/dSignpi/d(a /dp/d@a/dSignpa/dRa /dca/dSsa/dReph /dma/dca/dSa/dSign)u/dSa /dga/di /dRa/dca/dsa /dlha/dSignoi.m/vanda /dca/dma/dRa/dSignpa /dSigno/dCa /dShCa/dSignpa/dSa /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni \n/dp/d@a/dNa/dSigni /doi /dva/dSign)/dNa/dSign)u /dRa/dla/dNa/dSignpa /dna/dSigni/dga/dRa /dma /dpnusvara /dla/dNa /dp/d@a/dNa/dSigni /dp/d@a/dNa/dSigno/dca /dga/dSignr/dSigno.m/dla/dpnusvara/dba /dSa /dpnusvara /dS(ha/dSignpa/dNa/dga /dlha/dSignpa/d(Ra-\n/dlha/dSignpa/d(Ra/dSignpa /dsa/dSignr/dga /dSignpi /dNa/dSa /dlandrabindu  /dga/dRa/dSignpa, /doi /dSa/dSignpa/dSigno/daa/d(a /dga/dpvagraha /dva/dSigni/dsa/dSignpu/dpnusvara /dna/dSigni /dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignpa/dga /dma/dSignpa/dSigno/d(ta/dma/dSigni /dp/dgha/dNa/dSignr   \n \n \n26 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/dr/d(a/dSigni/dga /dSha/dSigno.H/dg(a /daa/dla/dsa /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSignpi/d@a/dRa /dga /dSigni /dSha/dRa/dSignr /d)/d@a/dSignpi/dna /dSa/dga /dSignpi /d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda  \n \n/dNa/dSignpa/d(ta/dga/dga/dSignpa/dRa/dga /dNa/dSignpa/d(ta/dga/dga /dSigno/dCa /dSsa/dKa /dp/dSigno/d(a /d)/d((a/dma /dlha/dSignpi/dNa/vanda /dCa/d(a/dReph/dma/dSignpa/dNa /dSha/d(a/dSignpa/da.half /dva/dSignoi/dga \n/dSa/daha /dma/dNa/dSign)/dgha /dpi /daa/dSignpa/d(a/dSa /dlandrabindu  /dSigno.m/daha/dnNya /dp/dSigno.m/dlha, /dSa/dRa/dga/dSignpa/dRa/dSignoi /dSa/dCa/dSigniReph/dgSsa/dNna/dSa /dlandrabindu  /dSa/dSigni/dca/dSignr /dS.half /d@a/dSs(ta /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni \n/dSigno/dva/dNa/dSignpa/dNa/dSign)/dSigno/dva/dNa /dSigno.m/dsa/dpnusvara/dba/dSignpa/dNa/dSign)/d@a/dSignpa/d(a /daa/dSigno/dRha /dRa/dca/dsa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dSa/daha /dRa/dSignpa/dn.half /dKa/dga /dp/dNa/dSign)/d@a/dSignpa/d(a /d(ha/dSignr/dvddha/dSigni \n/d)u/d@a/dRa-/dNa/dSignoi/dla/dSignpa/dlandrabindu /daha/dpvagraha /dSa/dga /dSignpi /di /dma/dSign)/dva/dSignpa /dSigno/dga/dKa/dSignr /dpi /daa/dSignpa/d(a/dSa /dlandrabindu  /dma/dSign)/dlandrabindu/dca /dNa/dSignpi /dma/dSignr/dSigno/dvddha /dSa/dga /dSignpi  /dlha/dSignpi/d(ha /dna/dSigni /d@Ra/dSigno/d(a \n/dca/dna/dSignpa/dRa /dsa/dSigno/dvddha/dga/dSignpa-/dsa/dSigno/dvddha/dga/dSignoi.H/dga /daa/dSignoi/dla /di/dga/d(ta/dSignpa /daa/dvddha/dga/dSignpa /dgha/dSignpa/dSigno.m/dvha /daa/dRha/dSignpi/d(a /dna/dSignpa /dRa/dca/dsa /dp/dSigno.m/dlha \n/dna/do /dgha/dSignpa/dSigno.m/dvha/dma/dSigni /dsa/dSigno/dvddha/dga/dSignoi.H/dga /dp/dNa/dSign)/d@a/dSignpa/d(a /dSigno/dNa/dRa/dpnusvara/d(a/dRa /dNa/dSignoi/dla/dSignpa/dlandrabindu /dma/dSign)/dca/dSigni/dlandrabindu /dSigno/dba/dRa/dSignpi/d(a /dna/dSignpa /dRa/dca/dsa /dp/dSigno.m/dlha \n/dpa /dca/dma/dRa/dSignpa/dsa/dSignr/dga /dSignpi /dNa /dga/dSignpa/dNa/dma/dSigni /d(a/dSign)u/dRa-/d(a/dSigni/dsa /dva/dpvagraha /dSigno/dNa/dla/dSigni/dNa/dSa /dlandrabindu  /dSa/dSign)/d(a/dsa /dlha/dSignoi.m/vanda /dna/dSignpu/dpnusvara /doi /dgRa/dma /dna/dSignpa/dRa/dSignoi \n/dRa/dca/dsa /d(a /dlandrabindu  /dpa/dba/dSign)u /dga/dSignoi.H /dca/di/d(a /dSa/dSigni /d(a /dlandrabindu  /dSa/dSignr/dla/dSign)u!! /doi /di/dga/d(ta/dSignpa /d@Ra/dShNa/dCa/dSignpa/dla/dga /dSigno.m/dla/dN.half /dca /dlha/dSignr/dvddha/daa/dSignpa/dma/dSigni \n/dNa/dSignpa/d(ta/dga/dga/dSignpa/dRa /di/dga/dva/dma /dSa/d@ha/dsa /dRa/dca/dsa/dSignpa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /di/d(a/daa/dSigni /dNa/dSignpi /dpa/dna/dSign)/dga /dCa/dSignpi/dnNya/dSignpa/dSigno/dNa/dga /dKa/dSign)/dba/dma/dSigni \n/dKa /dpnusvara /d(Ra/dSignpa/dSigno/dva/dga /dSa/dca/dSignpa/dKa/d(a/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /doi /dna/dSignpa/dSigno/dNa /dna/dSigni /dma/dSignpa/do/dga /dba/daha/dReph/dma/dSigni /d@a/dsa/dSignpi/d(a /daa/dlla/dSignpa, /daa/dSigni/d(ta/dSignpa /dNa/dSignpi /daa/dSigni/d(ta/dSignoi \n/dlha/dSignoi.m... /dr/dga/dRa /dSigno/dNa/dma/dReph/dma /dca/d(Ka/dSignpa /dga/dRa/daa/dSignpa/dma/dSigni /dga/dSigno/dNa/dgga/dSignr /dga/dsa/dSigni/dna/dSignpa /dNa/dSignpi /dga /dlandrabindu /d@a/dSignpi/di!! /dna/dSigni/dga/dRa /dga/dSignr/dNa/dSignr \n/dga/dSa/dSign)u/dRa /dNa/dSignpi /dr/dga/dRa/dSignpa /dga /dSign) /d(t(ta/dSignoi-/dga /dSign) /d(t(ta/dSignoi /dga/dSignpa/dSigno/d(ta /dgha/dSign)/dNa/dSigni-/dgha/dSign)/dNa/dSignpa/dma/dSigni /dga/dpvagraha /dma/dSignpa/do/dga /dba/daha/dReph/dSa /dlandrabindu  /daa/dca/dSignpa/dRa \n/dga/dpvagraha /dva/dSignpi/d(a /dSigno.m/dlha/dpi/vanda /dna/do /daa/dSigni/d(ha/dSigni /dr/do /daa/dlla/dSignpa/dga /dma/dSignpa/di /d@a/dNa/dRa/dca /dSigno/dva/dNa /dvha/dSigno.N/dRa /dSigno/daa/dlha/dSignpu/dNa /dvha/dSigni/dNa/dSigni \n/dRa/dca/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dpi/d(tha/dSignpa/dma /di/dga/d(ta/dSignpa /dba/d@a /dca/dma /d@ha/dSigno.N/dRa/dlha/dSignpa /dga/dpvagraha /dga/dSigno/dca /dSigno/dva/dp /dla/dSignpa/dca/dSignpi /dlha/dSignoi.m, /dr \n/daa/dSigni/d(ha/dSignpa /dca_dSign)/dNa/dga/dRa /dr/do /daa/dSigni/d(ta/dSignoi/dga /d@Ra/dSigno/d(a/di /dNa/dSignpi /dna/dSigni/dga/dRa /dr /dca/d(Ka/dSignpa /dga/dRa/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno.m/dlha /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) \n/dSha/dSignpa/dRa/dSignoi/dSigno.N/dRa/dga /daa/dSigni/d(ha/dSignpa /dlha/dSignpi/dNa /dna/do /dsa/dSigni/dsa /di/d((a/dSigni /dpa /di/dca/dSigni/dNa /dga /dSign) /dga/dma/dReph /dga/dRa/dSignpi /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dr/do /dSigno/dNa/dva/dSignrReph/dSsa \n/daa/dlla/dSignpa/dga /dma/dSignpa/di-/daa/dSignpa/d@a /dva/dSign)/dNa/dSign)u /d(a/d(a/daa/dSignpa/di /dva/dSignr/dSsa/dSignoi /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dr /doi /dNa/dSignpi /daa/dSign)/dSigno.m/dnha /dRa/dca/dsa /dlha/dSignpi/d(ha /dna/dSigni \n/dna/do /daa/dSigni/d(ta/dSignoi/dga /dr /dca/d(Ka/dSignpa /dga/dRa/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa /dna/dSignpu/dpnusvara /dr /daa/dSigni/d(ta/dSignoi /dpa/do /dNa/dSignpi /dRa/dca/dSignpi/d(a /d(a /dlandrabindu  /dga/dSignoi.H /dp/d@a/dNa/dSigni \n/dRa/dSigno/dca/d(a/dSignpu/dpnusvara? /dna/dSignpu/dpnusvara /daa/dSigni/d(ta/dSignoi /dNa/dSignpi /dca/di/d(a /d(a /dlandrabindu  /dSa/dSignCocalicR/dSigno/dSs(ta /dga /dRa/dla/dNa/dSignpa /dSa/dm.half /daha/dCa /dp/dSigno.m/dlha? /dna/dSignpu/dpnusvara /dca/dlandrabindu  /d(a /dlandrabindu  /dga /dSigni /dNa/dSignpa /dCa/dSignpa \n/dNa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /di/dca/dSigni/dNa /dp/d@a/dRa/dSignpa/dvha /dga/dpvagraha /dS.half /dCa/dKa /dpnusvara  /dSigno/dga/di/dga /di/d(a/dSigni/dga /d@a/dSignpi/dbha /dca/d(Ka/dSignpa/dRa/dSignpa /dSa/dSignpa/dSigno/dCa /d(a /daha/dpvagraha /dRa/dca/dsa \n/dlha/dSignoi.m/vanda /dRa/dSignpa/dNa/dSignoi /dnha/dSignpa/dpnusvara/dSa/dSignoi, /dsa/dgSs.half /dma/dSignoi /daa/dSignpa/doi, /dSa/dSignpa/dSigno/dCa /d(Ra/dSignoi, /dp/dSigno/dca/ds.half /dKa/dSignpa, /dSa/d(a/dSignoi /dp/dNa/dSign)/dSa/dSign)/do/dKa/dSignpa, /do/dSigno.H/dN.half /dva /dRa/dSignpa \n/dba/dSignpa/dpnusvara/dvha/dSignoi, /dma/dSignpi/dvda/dma /dg.half /dKa/dSign)u/dRa/dSignoi, /dma/dva/dRa /d(ta/dSigni/dRa/dSigni/dSa/dSignpa..., /doi/dca/dSignr /dSa/daha /d(a /dlandrabindu  /daa/dSigni/d(ta/dSignoi/di /dlha/dSigni/dsa/dSignoi/vanda /dna/dSignpu/dpnusvara /dSigno/dca/dNa/dga/dSignr \n/dca/d(Ka/dSignpa /d@a/dSign)u/dCa/dReph/dSigno/dca/dma/dSigni /dga/dpvagraha /dva/dSigni/dsa /dba/dSigni/dsa /dRa/dca/dSignpi/d(a /d(a /dlandrabindu  /dpa/do.../vanda /d(a/dgha/dNa /dpa/dlandrabindu/dSigno.H/dgha /dRa/dca/dSignpi/d(a /di/dNa/dSignpa /dca/dma \n/dSa/daha /dpa/dN.half /dca/dRa /dSigno/dga/di/dga? /dCa/dSign)/dSigno.m/dvha /dRa/dca/dSignpi/d(a /dma/dSign)/dgha/dSignpa/dReph/dca/dSignpa /dna/dga/dSignpa/dlandrabindu /dga/dSignpa/dna /dSigno/dga/dp/di /dga/dRa/dSignpi /dlha/dSignoi.m?   \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/27  \n/dma/dNa/dSign)/dgha /d(a /dlandrabindu  /dma/dNa/dSign)/dgha /dlha/dSignoi.m /dNa/dSigni, /dlha/dSignpa/dba/dRa-/d@a/dSignpa/d(tha/dSignoi /dpa/dSigno/dga /dba/dSignpa/di-/dma/dca/dSignoi/dpnusvara/dSa /d(a /dlandrabindu  /dNa/dSignpi /dna/dSigni \n/dga /dSigni /d(a/dSignpu /dga/dSignr/dNa/dSignr.../vanda /d(a/dca_dSign)u/dma/dSigni /dSa/dSignpa/dlandrabindu/dRha/dSigni-/d@a/dSignpa/dRa/dSignpa /dp/dSigno.m/dvha/dga /daha/dpvagraha /dna/dSignpa/di, /dba/dSignpa/di-/dma/dca/dSignoi/dpnusvara/dSa /dga/dma /d(a/dgha/dNa \n/dga/dSignoi.H /dca/di/d(a? /dna/dSignpu/dpnusvara /doi /dca/dma-/dp/dca/dSignpa/dlandrabindu /dNa/dSignpi /dSa/dSignr/dla/daa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /dga /dSigni  /dSa/dSignr/dla/d(a/dSignpa? /dpi /dca/d(Ka/dSignpa/dga /d@a/dSignpa/dlha/dSignpa/dlandrabindu \n/di/dga/d(ta/dSignpa /dpu/dRa /dga/dSignpa/dRa/dNna /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni/dga/dRa /dNa/dSignpa/dr/dpnusvara /dSigno.m/d(ha/dga /dva/dca/dSigni/dna/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa /d)/dca/dSignr /d(a /dlandrabindu  /dca/dma/dca/dSignoi/dpnusvara \n/dp/dca/dSignpa/dlandrabindu /dsa/dSigni/daa/dSignpa/dsa /dpa /dva/dSigni/daa/dSignpa/dsa/dSignr /dSigno.m/dlha/dpi/vanda /dp/dgha/dNa/dSignr /dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /dpa /d@Ra/dSignpa/dKa: /dba/dSignpa/dma /d@a/dSignpa/dlha/dSignpa/dlandrabindu \n/di/dga-/dpa/dvha /dba/dSignr/d(ta/dSigni /dna/dRa_dSign)u/dRa /dlha/dSignpi/d(ha /dna/dSigni /dp/d@a/dNa /daa/dSignpa/dsa/dga/dga /dSigno/daa/dpa/dca /di/dga/d(ta/dSignpa /dNa/dSignoi/dga /dga /dSign) /dsa-\n/dga/dSigno/dNa/dKa/dSignpa/dlandrabindu /d(a/dSignpa/dSigno/dga /dpa/dva/dSha/dReph /dSigno/daa/dpa/dca /dga/dpvagraha /d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna /daa/dNa/dSignpi /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dpi /dga/dSignpa/dna/dga /dva/dSignr/dSsa/dSignoi/dga /dSigni/dlandrabindu  \n/dSa/dna/dSignpa /dNa/dSignpi /dva/dpvagraha /dSigno/dNa/dva/dSignrReph/dSsa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dna/dSignpa/dNa/dSigni/dSa /dlandrabindu  /dma/dSignpa/dSigno.N/dRa /dva/dSign)/dNa/dSign)u /d@a/dRa/dSignpa/dNa/dSignoi /dpi /d@a/dSignpa/d@a/dga /daha/dSignpa/dba/dSignoi/dva/dSignpa/dRa/dSignoi /dlha/dSignoi.m/vanda \n/dlha/dSignoi.m/dpnusvara.../vanda  \n/dSha/dSignpa/dS.half /d(Ra/dSignr /di/dga/d(ta/dSignpa /daa/dSignpa/d(a /daa/d(a/daa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni “/dKa/d(Ra /dNa/dSignpa/dKa/dSignpa/dReph/dS.half /d(a/dSign) /d@a/dSign)u/dn.half /dKa/d(a/dSigni /dRa/dma/dN(a/dSigni \n/d(a/d(Ra /dva/dSigni/dCa/d(a/dSignpa/vanda” /dma/dSign)/dva/dSignpa /dr/dga/dRa /d@a/dSign)u/dna/dSignpa /dga/dSignoi.H /dga/dRa/daa/dSignpi, /dr/do /dva/dSigni/dCa/dSignoi/dga /dSa /dpnusvara /dSa/dSignpa/dRa/dma/dSigni /di/daa/dSignpa/dga \n/dp/dSigno.m/dvha/dga/dSignpa/dRa/dSigni /dlha/dSignoi.m/dSigno/dNa, /dca/dSignr/do/di /dna/dSigni /daa/dvddha/dga/dSignpa /dga/dSignpa/dna /dga /dSigni /dsa/dSignpu/dpnusvara/vanda  \n/dna/dSigni/d(a/di /dSa/dma/dS.half /d(a /dSigno/dCa /dShCa /dpi /dSa/dma/dS.half /dKa/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /dna/dSigno.N/dRa /dRa/dca/dsa /dp/dSigno.m/dlha /dr/d(a/di /dNa/dSignpa/d(ta/dga/dga/dSignpa/dRa \n/dp/d@a/dNa/dSignpa /dNa/dSignpa/d(ta/dga/dga /dma/dSignpa/dvh.half /dKa/dma/dSigni /di/dga/d(ta/dSignpa /dSa/dSignpa/dvha/dSignpa/dRa/dNna/dSignr /dsa/dSigni/dgha/dga /dSa/dva_dSignCocalicR/dSha /dp/d@a/dNa /dsa/dSigni/dgha/dNa/dSignoi/dga \n/dma/dSignpa/dvh.half /dKa/dma/dSigni /dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /doi /dSa /dpnusvara /dva/dSigni/dSha /dva/dSigni/daa/dSignpa/dma/dSigni /d@a/dSign)u/dNna/dReph/d(a: /dSa/d@ha/dsa /dlha/dSignpi/d(ha /dna/dSigni /dSa/dma/dKa /dRa/dca/dSignpi/d(a /dna/dSignpu/dpnusvara /dNa/dSignpi \n/dla/dSigni/d(a/daa /d(a /dlandrabindu  /dNa/dSignpa/d(ta/dga/dga /dma/dSign)/dgh.half /dKa /d@a/dSignpa/d(Ra /dva/dSignoi/d@a/dga /dSa/dva_dSignCocalicR/dSha /dca/dSignpa/dsa /dca/di/d(a/vanda /dna/dSigni /dp/dN(a/dma/dSigni \n/dga/dSigno/dNa/dKa/dSignpa/dlandrabindu/dga /dma/dSign)/do/dsa/dSignpa /d@a/dlha/dSignpa/do/d(a /dp/d@a/dNa/dSigni/dSa /dlandrabindu  /daha/dSignpa/d(a /d@a/dSa/dSignpa/daa/dSignpi/d(ha, /dSigno/dga/di/dga /d(a /dlandrabindu  /dca_dSign)/dNa/dga /dga/dSigno/dNa/dKa/dSignpa/dlandrabindu \n/daa/dRa/dSignr/daa/dSigno.N/dRa /dba/daha/dReph/d@a/dSignpa/d(a /dga/dRa/dSigni/daa/dSignpa/dga /dga/dSignpa/dRa/dNna/dSigni /dSha/dSignr/dSigno/dNa/d(a/dga /dga/dma/dSignoi/dSa /dlandrabindu  /d)/dvddha/dSignoi/dSa /daha/dpvagraha /dma/dSign)/do/dsa/dSignoi/vanda \n/di/d(a/daa/dSigni /dNa/dSigno/dca, /daa/dSigni/d(ta/dSignoi/dga /dp/daha/dSignpa/dCa/dma/dSigni /dNa/dba/dva /dba/dSignoi/dSigno/dNa /dpa /d(a/dgha/dNa /d@a/dSign)/d(a/dSignr/dca_dSign) /dbha/dRa /dp/dNa/dsa/dSignpa/vanda \n/d(a/dgha/dNa /dca_dSign)/dNa/dga/dSignpa /dga/dCa/dSignoi/dRa /dSa/dSignpa/dca/dSignpi/daa/dga /doi /d@a/dSignpa/dlandrabindu/dSigno/d(a /dma/dSignr/dNa /d@a/dvddha/dSignpi/d(a /dlha/dSignpi/dNa, “/dSa/dN.half /d(a/dSignr /dSa/daha /dSigno/dva/dNa \n/dca/dSignr/d(a /dNa/dSigni /di/dga /dSa/dma/dSignpa/dNa/dSignpa/vanda” /dpa/daa/dSignr /dna/dSignpu/dpnusvara /dNa/dSignpi /dla/dSigni/d(a/daa /d(a /dlandrabindu  /dp/dSigno/dca/dNa/dSignpa /d(ta/dSignpa/dga/dSignpa /dva/dpvagraha /daa/dSigni/d(ta/dSignoi \n/daa/dSigni/dSa/dSignpa/dca/dpvagraha /d@a/dvddha/d(a/vanda /dSigno/dNa/dRa/dpnusvara/d(a/dRa /dla/dSignoi/dna-/daa/dSignpu/dSa /dna/dga/dSignpa/dlandrabindu /daa/dSigni/dSigno/d(ta/dKa/dSignr/dga /dva/dSignpa/dma /daa/dRha/dSignpi/d(a /dna/dSignpa/di/d(a, \n/dna/dSigni/dga/dRa/dSignpa /dSigno/dga/dNa/dSignpi/d(a-/dSigno/dga/dNa/dSignpi/d(a /dp/dca/dSignpa/dlandrabindu/dga /d@Ra/dSignpa/dNna /dSigno/dNa/dga/dSigno.m/dsa /dna/dSignpa/di/d(a/vanda /dSigno/dga/di/dga /d(a /dlandrabindu  /dp/d@a/dNa/dSignpa \n/dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /di/dga/d(ta/dSignpa /dNa/dSignpi /dga/di/dga /d(ta/dSignpa /dma/dRa_dSign)u/dSigno/dga/dKa/dSignpa/daa/dsa/dSignpa /dp/dgha/dNa/dSignr /dna/dSignoi/dSigno/dCa /d(a/dSigni /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dSigni \n/dla/dSignpa/dSigno.N/dRa /dsa/dSignpa/dgha /di/dga/dSignpa/dCa/dNa /dca/dna/dSignpa/dRa /d(ta/dSignpa/dga/dSignpa /dNa/dba/dva /dpa /dSa/daha /dSa/dRa/dpnusvara/dna/dSignpa/dma /dSa /dpnusvara /dba/dSigno/dca /daa/dSigno.N/dRa/dpa/d(a/dSignoi \n/d)u/d@a/dRa/dSa /dlandrabindu /vanda /dla/dSigni/d(a/dSign) /dca/dSigni /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa /dpa/daa/dSignr /dla/dSigni/d(a/dSign)/vanda /dNa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /dpa/daa /dr /dSigno/dva/dNa /dva/dSign)u/dRa /dNa/dSignpi /dna/dSigni /dba/dSignpa/dvddha/dSignoi/d@a/dRa   \n \n \n28 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/dNa/dSignpa/dCa /dRa/dca/d(a/vanda /dpa/daa /daa/dSigni/d(ta/dSignoi /dp/d@a/dNa /dp/d@a/dma/dSignpa/dNa /daa/dRa/dva/dSignpa/dSa /dNa/dSignpi /dga/dpvagraha /dSa/dga /dSignpi /di/vanda  \n/dpi /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dSigni /dNa/dSignpa/d(ta/dga/dga/dSignpa/dRa /dSa/dma/dSignpa/dna /dsa/dSigni/dsa /di/dga/d(ta/dSignpa /d@a/dSignpi/dbha /dSa /dpnusvara /dva/dSigni/dSha /dva/dpvagraha /dRa/dca/dsa /dlha/dSignpi/d(ha /dna/dSigni \n/dba/daha/dReph/d@a/dSignpa/d(a/dSa /dlandrabindu  /d@a/dSignpi/dbha /dga/dSignr/dNa/dSignr /d@a/dSignpa/d@a /dNa/dSignpi /dca/dSignr/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /d(a /dlandrabindu /di /dpi /d@a/dSignpa/d@a/dSa /dlandrabindu  /daa/dla/dSignoi /dpa /daa/dSigni/d(ta/dSignoi/dga \n/daa/dSignpa/d@a /daa/dNa/dSignoi/vanda /dp/dca_dSign)/dNa/dSignpa /daa/dSigni/d(ta/dSignpa /dpa /daa/dSigni/d(ta/dSignoi /dva/dSign)/dNa/dSign)u /dga/dSignr/dSigno.H/dgha/dga /dShRa/dSignCocalicR /dpnusvara /dba/dSignpa/dRa /dca/dSignr/do/di/vanda /dpi /d(a/dRa/dca/dSigni/dlandrabindu /dShRa/dSignoi \n/daa/dSigni/dla/dNa /d(tha/dSignpa/dga /dSign) /dRa/dna/dSignoi /dca/dma/dRa/dSignpa /dsa/dSignr/dga /dSignpi /dNa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dNa/dSignoi/dNa /d(a/dSignr/dvddha/dSignpi/dma/dSigni /dSa/d@ha/dsa /dRa/dca/dsa/dSignpa/vanda /dna/dSigni /dca_dSign)/dNa/dga /dga/dgga/dSignpa \n/dShRa/dSignoi /dna/dba/dva/dSignoi/dSha /d@Ra/dSa/dSignpa/dva /dma/dNn.half /dvda/dsa/dna/dSignoi/dga /d@Ra/dSigni/dRa/dNna/dSignpa/d@a/dSign)u/dNna/dReph /dpa/dva/dSha/dReph/dCa/dSignpa/dva/dSignoi /daa/dSigni/dga/d(a/dSignoi/dga /dca/dSignpa/d(ha \n/dca_dSign)/dNa/dga/dSignpa /dma/dSignpa/d(ha/d@a/dRa /dlha/dSignpi/dNa/vanda /dca/dma /dSa/dSigni/dca/dSignr /dSigno/daa/dNa/dSign) /dma /dpnusvara /dba/dNa/dSigni /dSha/dSign)/daha/dga/dSignpa/dma/dNa/dSignpa /dva/dSignpi/d(a /dSigno.m/dlha/dpi/dNa, /dRa/dca/daa/dSignpi/dNa, \n/dna/dSigni /dp/dSigno/dca/dNa/dSignpa /dNa/dSignpa/d(ta/dga /dSigno.m/dsa/dgha/dSignpi/d(a /dRa/dca/d(ha/dSign), /dma /dpnusvara /dla/dNa /dga/dRa/daa/dSignpi/d(a /dRa/dca/d(ha/dSign), /dca/dma /dSa/dma/dSignoi/dgSsa/dSignpa/vanda \n/dvha/dNKa/dCa/dSignpa/dva/dga /d@a/dSignpa/d(Ra /dShRa/dSign)/dSigno/d(a /d@Ra/dga/dSignpa/dSha/dNa/dga /dShRa/dSignoi/dma/d(a/dSignoi /dNa/dSignoi/d(a/dSign)u /dga /dSign) /dma/dSignpa/dRa/dSignoi /dpa /dNa/dSignpa/dba/dSigni/dNvRa \n/dnha/dSignpa/dna/dSignoi /dga /dSigni/dlandrabindu  /dna/dSigni /d@Ra/dga/dSignpa/dSha/dNa /dSa/dma/dS.half /d(a /daha/dSignpa/dRa /d)/d(tha/dSignpa /dga /dSignCocalicR /d(a/dnNya /dca/dSigni/daa/dSignpa/dga /dma/dSignpu/dga/dSignpa /dva/dSigni/dsa/dSigno.H/dgha/dNa/vanda /dna/dSignpu/dpnusvara \n/dSigno/dCa /dva/dSigni/dca /d@Ra/d(ha/dma /d@a/dSignpa/dSigno.m/dgSsa /dga /d@a/dSigno/d(Ra /dga/dSignpa/dga /dSa/dca /dSa/dm.half /d@a/dSignpa/dva/dga /d)/dma/dSigni/dSha /dma/dNn.half /dvda/dsa /di/dCa/dma/dcalant \n/dSa/dm.half /d@a/dSignpa/dva/dga /dba/dna/dSigni/dNvRa /daa/dSignpa/daa/dSign)u/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSigno.m/dna/dNa/dga /dp/d(ha/dga /dSa/dca/dKa/dSignr/dba/dga /d@Ra/dSa/dSignpa/dva/dSigni /d@Ra/dga/dSignpa/dSha/dNa/dga /dRa/dS.half /d(a/dSignpa \n/dSa/dSign)/dba/dma /dpa /d@Ra/dga/dSignpa/dSha/dNa /dSa/d@ha/dsa /daha/dSigni/dsa/vanda /d(a /dlandrabindu /di /dNa/dSignpi /dSigno.m/dsa/dgha/daa, /dga/dca/daa /d(a /dlandrabindu  /dp/dNa/dSign)/dSigno.m/dla/d(a /d(a /dlandrabindu /di \n/dp/d@a/dNa/dSigni.../vanda  \n \n  \n    \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/29  \n \n \n/dna/dSignoi/dCa/dNa -/dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph  \n/dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignoi /dSa/dSignpa/dSigno/dca/d(Ka/dSignpa/dga/dSignpa/dSha/dma/dSigni /di/dga/d(ta/dSignpa /di/dca/dSigni/dNa /dNa/dgSsa/d(Ra /dna/dSigni /dpa/dRa/dva/dRa/dSignpa /dNa/dgSsa/d(Ra /dna/dga/dSignpa/dlandrabindu \n/dSa/dSign)/dvha/dSignoi /d@a/dSignpa/d(tha/dga/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSa/daha /d(a/dRa/dca/dSigni/dlandrabindu /dma/dNa/dSignr/dRa/dpnusvara/dna/dNa/dSa /dlandrabindu  /dsa/dpvagraha /dpa/dva/dSha/dReph/dCa/dSignpa/dva/dSignoi /dSa/dma/dSignpa/dna, /daa/dSigni/dga/d(a/dSignoi  , \n/dCKa/dSignpa/dSigno.H/dg(a/dga /dga /dSign) /dSigno.H/d(Sa/d(a /di/dCa/dma/dcalant /dva/dSigno.m/dma/d(a /daha/dSignpa/dCa/dNa/dSignpa, /dma/dNa/dma/dSigni /d)/d(tha/dSignpi/d(a /dSigno/dCa /dSigno.m/daha/dNNa /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga \n/dSa/dma/dSKa/dSignpa /dpa /dr/dga/dRa /dSigno/dNa/dva/dSignpa/dNa/dga /dRa_dSign)u/d@a/dma/dSigni /daha/dSigno.N/dRa/d@a/dSignr/dgha /dma/dSignpa/dba/dReph /dva/dSha/dReph/dNa /dga/dRa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha, \n/dna/dSignoi/dCa/dNa-/dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph/vanda /dna/dSignoi/dCa/dNa /dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph /dSigno.m/d(ha/dga /dpa /dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dSigniReph /dna/dSignoi/dCa/dNa/vanda /dna/dSignpu/dpnusvara /dna/dSignoi/dCa/dNa /dp/dSigno.m/dlha /dpa \n/dna/dSignoi/dCa/dNa/dma/dSigni /dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph /dNa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /dr /dna/dSignoi/dCa/dNa /dna/dSignoi/dCa/dNa /dNa/dSigno/dca/vanda /d(a/dSigno/dca/dNa/dSignpa /dna/dva/dSignoi /dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph /dp/dSigno.m/dlha /d(a /dlandrabindu  \n/dr /dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dSigniReph /dna/dSignoi/dCa/dNa /dSigno.m/d(ha/dga/vanda /di/dga-/dva/dSignr/dSa/dRa/dSignpa/dga /dSigno/daa/dNa/dSignpa /dva/dSign)/dNa/dSign)u /dSha/dava /dp/d@a/dSign)u/dNna/dReph /dSa/dNa /daa/dSign)/dnha/dNa/dSignpa \n/dna/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dSignoi/dCa/dNa /dp/dSigno.m/dlha /d(a /dlandrabindu  /dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph/dSa /dlandrabindu  /dp/d@a/dNa/dSigni /daa /dlandrabindu /dSigno.m/dla /dNa/dSignpi /dSa/dga /dSignpi  /dlha/dSignoi.m /dpa /dSa /dpnusvara/dbha/dSsa/dSigniReph/dga /dSigni/dlandrabindu  \n/dna/dSignoi/dCa/dNa /dma/dSignpa/dSigno/dNa /dsa/dSigni/daa /dna/dSignoi/dCa/dNa /dSigno.m/d(ha/dga/vanda /dp/d(ha/dSignpa/dReph/d(a/dcalant /dna/dSignoi/dCa/dNa-/dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa /dp/d@a/dNa \n/dSa /dpnusvara /dnNya/dSignpa/dga /dp/dNa/dSign)/dSa/dSignpa/dRa /dpa/dSigno/dva/dSa /dlandrabindu  /dp/dN(a /dvha/dSigno.N/dRa /dgha/dvddha/dSignpa /d)/d(a/dRa/dsa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dSa/dm@a/dSign)u/dNna/dReph /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dma/dSigni \n/dna/dSigni /d@a/dSignpa/d(Ra /dsa/dSignr/dga /dSignpi /dNa /dlha/dSignpi/d(ha /dr /dga/dgha/dNa/dSignr /dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph/dSa /dlandrabindu  /dp/dsa/dba /dNa/dSignpi /daha/dpvagraha /dSa/dga/dsa/dSignpa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dSigni \n/dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSCa/dSignoi/dga/dSignpa/dRa /dga/dpvagraha /dsa/dSigni/dsa/dSignpi/dNa /dca_dSign)/dNa/dga/dSignpa /dna/dSignoi/dCa/dNa /dsa/dSigni/dsa /di/dga /dNa/dSignpi /dp/dNa/dSigni/dga/dSignr /daa/dSignpa/d(ta \n/dSCa/dSignpa/dba/d(a/dSignpa/d(ha/dReph /d@Ra/dga /dSignCocalicR /dSigno/d(a/dga /dSa /dpnusvara /dba /dNa/dSignpi/dSa/dSigno/dba/dReph/dga /dSa/dSign)/dgha /dsa/dpvagraha /d)/d@a/dSigno.H/dS(ha/d(a /daha/dSigni/dsa/vanda  \n/d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /di/dga/d(ta/dSignpa /dsa/davha /d@Ra/dSigno/d(a/dSigno/dSs(tha/d(a /dna/dSignpa/dca_dSign)/dRa/dSignoi /dna/dga/dSignpa/dlandrabindu /dSigno/dCa /dSigno.m/daha/dNNa /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga \n/dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph/dga /dSigni/dlandrabindu  /dna/dSigni /dva/dSigni/dgha/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa /d(a /dlandrabindu  /dr/dga/dRa /dSa/dma/dSignpa/dvha/dSignpa/dNa/dSignr /d(a/dga/daa/dSignpa/dma/dSigni /dga /dSigni /d(a/dSignpu /d@a/dSignpa/dlha/dSignpa/dlandrabindu /dNa/dSignpi /dRa/dca/dsa/dSignpa/vanda \n/dna/dSignoi/dCa/dNa/dma/dSigni /dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph/dga /dSa/dma/dSignpa/dvha/dSignpa/dNa/dSigni /d(a /dlandrabindu  /dna/dSignoi/dCa/dNa/dga /dp/dSigno.m/daha/d@Ra/dSignpa/dKa /dSigno.m/d(ha/dga/vanda /dpi /daa/dSignpa/d(a/dga /dSigni/dlandrabindu  /dS@a/dSs(ta  \n/dga/dRa/daa/dSignpa/dma/dSigni /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dSha/d(a-/d@Ra/dSigno/d(a/dSha/d(a /dSa/d@ha/dsa /daha/dSigni/dsa/dSignpa/vanda /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga /dpa/dSigno/dva/dKa/dSigni/dma/dSigni \n/d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /daa /dlandrabindu /dSa/d@a/dSign)/dRa/dSignpa /dba/dSignpa/dma/dga /di/dga /dba/dSignr/d(ta /dNa/dCa/dSigno/dCa /dCa/dSignpa/dSigno/dca/d(a /dKa/dSignpu/dCa/dNa/dSignpa /dna/dSigni /dna/dSignoi/dCa/dNa/dga \n/dpa /dKa/dSignpu/dCa/dNa/dga /dSa/dSign)/dpa/dva /dma/dSignpa/d(Ra /daa/dSign)/dnha/dNa/dSigni /dca/dSigni/d(a/dSignoi/vanda /dba/dSignpa/dma/dga /dSa/d(ta/dsa/dSigni /dpa/dKa/dSignr/dSigno.m/dna/d(a /dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph/d@a/dSign)u/dna/dSignpa/dga \n/dma/dSigni/dsa/dSignpa /dva/dSigni/dgha/di /dba/dSigni/dsa/dSignoi/vanda /dba/dNa/dba/dNa/dSignpa/do/d(a /dma/dSigni/dsa/dSignpa /dla/dca_dSign)/dr/dRa /dsa/dSignlandrar/dvda/dS@a/dSignoi/dga/dRa/dga /dba/dba/dNa/daha/dSigni/dva/dSignoi   \n \n \n30 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/dpa/daa/dSignpa/dna /dla/dSigno.N/dRa/dga/dSignr/dSigno.m/dSa/dga /dNa/dSignoi/dNNa /d)/dvddha/dSigni/dNa/dSigni, /dba/dSignpa/dma/dga /d(a/dSignoi/dNa/d(ta/dSignpa /dsa/d@ha /dSign) /dpa /dlha/dSignpu/dvddha/dSignpa /daa/dca/dsa/dSignpa-\n/d@ha /dSign) /dSa/dsa/dSignpa /dga/dpvagraha /daha/dNa/dvda/dSignpa/dRa /dbha/dRa /dsa/dpvagraha /dna/dSignpa /dca_dSign)/dNa/dga/dSignpa /dSa /dpnusvara /dba /daa/dsa/d(ga/dSignpa/dRa.../vanda /dSa/dma/dSignpa/dna/dga \n/dSa/dSignpa/dma /dpnusvara /d(a/dCa/dSignpa/dva/dSignoi /dCKa/dCa/dS(ha/dSignpa/dga /dnCa/dsa /dpnusvara /d(a /d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dpa/dSigno.H/dgha/dRa /dpi /d(a/dRa/dca/dga /dna/dSigni \n/daa/dSigni/dCa/dS(ha/dSignpa/dga /dca/dma/dRa/dSignpa /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /daa/dSignoi/dla /daa/dSignpa/dsa-/daa/dlla/dSignpa/dma/dSigni /dCKa/dSignpa/d@(a /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /dma/dSignpa/di-\n/daa/dSigno/dca/dNa/dga /dSa /dpnusvara /dba /daa/dsa/dSignpa/d(ga/dSignpa/dRa/dga /dSa /dpnusvara /dba /d@Ra/dS(a/dSign)/d(a /dca_dSign)/dp/di /d(a/dgha/dNa /do/dnna/d(a /dga /dSigni /dga/dRa /daa /dlandrabindu /dSigno.m/dla \n/d@a/dSignpu/d(a? /dga /dSigni  /do/dnna/d(a/dva/dSignpa/dRa /dRa/dca/d(a/dSignpa? /di/dga/d(ta/dSignpa /d@Ra/dShNa/dSigno.m/dla/dNca /dlha/dSignr/dvddha/daa/dSignpa/dma/dSigni /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dcalant/dSa/dga/dSignpa/dRa /d@a/dSign)u/dNna/dReph/d(a: \n/dSa/d@ha/dsa /daha/dSigni/dsa/dSignpa /dp/dSigno.m/dlha/vanda  \n/dSa/dma/dSignpa/dna/dma/dSigni /dCKa/dSignpa/d@(a /doi /dna/dSigni /dga /dSign) /daa/dSigni/dCa/dS(ha/dSignpa /dp/dgha/dNa/dSignr /dp/dSigno.m/dlha /dSigno/dNa/dSh(a/dSign)/dga/dSignoi.H /dr /dca/dma/dRa/dSignpa \n/dSa/daha/dga /dSigni/dlandrabindu  /dsa/dSigno.H/dnna/d(a /dga/dRa/daa/dSignpa/dma/dSigni /dga/dSigno/dNa/dKa/dSignr/dlandrabindu /dvha/dSignr/dgha/dSignpa-/dvha/dvddha/dSignoi /dNa/dSigno/dca/vanda /dna/do/dSa /dlandrabindu  /dSa/dm.half /daha/dCa /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni \n/dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dpi /dga /dSign) /daa/dSigni/dCa/dS(ha/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /dba/dSignpa/dma-/dbha/dRa/dga /dvha/dSignpa/dRa/dma/dSigni /d@a/dSignpa/dSigno/dNa/dga /daa/dva/dsa/dSignpa /dSha/dSignr/dSigno/dNa/d(a /daa/dca/di \n/dsa/dSignpa/dba/d(a/vanda /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa/dga /d)/d@a/dN.half /dKa/dSignpa/dSa/dga /d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna/dSa /dlandrabindu  /dS@a/dSs(ta /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /d@a/d(Na/dSignoi-\n/daa/dSigni/d(ta/dSignoi/dga /dma/dSign)/dlandrabindu/dca/dga /daa/dSignpa/d(a /dSa/dSign)/dNa/dSignpi/d(a-/dSa/dSign)/dNa/dSignpi/d(a /d@a/dSigno/d(a/dga /dSigni/dlandrabindu  /dga/dca/dsa/dga-  \n“/dna/dSigno/dca/dNa/dSignpa /dca/dma/dRa /daa/dSigni/d(ta/dSignoi/dga /do/dnna/d(a /dSigno.m/dSa/dSa/dSignpu/dNa/dSignoi/daa/dsa/dSignpa /dsa/dSign)u/d(ta/dsa/dga /d(a/dSigno/dca/dNa/dSignpa \n/dSigno.m/dSa/dSa/dSignpu/dNa/dSignoi/dga /dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph/dS(ha/dSignpa/dNa/dma/dSigni /dma/dNa/dSign)/dgha/dga /daa/dSigno.m/dsa /d@a/dRa/d(a/vanda” \n/dma/dSign)/dva/dSignpa /daa/dSignpa/dca-/dRa/dSigni /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa! /dna/dgha/dNa /dSa/dm@a/dSign)u/dNna/dReph /daa /dlandrabindu /dSa/d@a/dSign)/dRa/dSignpa/daa/dsa/dSignpa \n/dSigno.m/dSa/dSa/dSignpu/dNa/dSignoi/daa/dsa/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dga/dla/dRa/dma/daa/dvha /dga/dpvagraha /dsa/dca/dSignpa/dSha/dga /dvdha/dSigni/dRa/dSignoi /dpa /dSha/dSignr/dSigno/dNa/d(a /daa/dca/daa/dSignpi/dsa/dSigni /d(a/dSignpi/dKa/dSignpa/dRa \n/dRa/dNna /dsa/dSigni/dsa /dSha /dpnusvara /dgha/dNa/dSignpa/dva/dga /dvhCa/dSigno/dNa, /dsa/dSignpa/d(tha/dSignoi, /d@ha/dRa/dSa/dSignpa, /dba/dRa/dSignpa/dlandrabindu/dSa /dsa/dpvagraha /dma/dRa/dSignpi /dpa /dma/dSignpa/dRa/dSignpi/dsa/dSigni \n/dSigno.m/dSa/dSa/dSignpu/dNa/dSignoi /dSigno/dva/dSa /dSigno/daa/dva/dSignpa /daha/dSigni/dsa /d(a/dgha/dNa /dba/dSignpa/dma/dga /dSa/daha/dSa /dlandrabindu  /daa/dSigni/dSa/dSignoi /d)/dma/dSigni/dRa/dga /dma/dNa/dvha/dNa /daa/dSignpa/daa/dSignpa \n/dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /dRa/dS(a/dSignpa/d@a/dRa /dla/dSigni/dNca /dva/dpvagraha /doi /dga/dca/daa-  \n“/dpi /dvda/dSignpa/dlandrabindu/dSigno.N/dRa/dSa /dlandrabindu  /dna/dSignpu/dpnusvara /dSigno/dga/dKa/dSignr /di/dgga/dSignr /dvda/dSigni/dba /d@a/di/dRa /dpa/dba/dSignpa/dlandrabindu /daa/dRha/dSigni/daa/dca /d(a /dlandrabindu  /dca/dma /di/d((a/dSigni /d@Ra/dSignpa/dNna \n/dba/dma/dSignpa /dva/dSigni/daa/vanda” \n/dma/dNa/dvha/dNa /daa/dSignpa/daa/dSignpa/dga /doi /di/dga /dCa/dSignpa/dgKa, /dpa/dSigno/dba/dma/dSigni /d@a/dSignpa/dSigno/dNa/dga /dga/dSignpa/dna /dga /dSigni /dsa/dga/vanda /dSa/daha \n/dSha/dSignpa/dN(a /daha/dpvagraha /dna/dSignpa/do /dlha/dSignpi/d(ha/vanda \n/d(a/dgha/dNa /dSigno.m/dSa/dSa/dSignpu/dNa/dSignoi /dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph/d@a/dSign)u/dna/dSignpa/dga /d@Ra/dSigno/d(a/dRa_dSign)u/d@a /daa /dlandrabindu /dSa/d@a/dSign)/dRa/dSignpa/dma/dSigni /dga/dSignpa/dsa/dSignoi/d@a/dSign)u/dna/dSignpa /d(tha/dSignpa/dNa/dsa \n/dba/dSigni/dsa/vanda /dp/dvhKa /dgSsa, /d)/d@a/dSignpa/dvhKa/dgSsa /dla/dSign)/dNa/dsa /dba/dSigni/dsa/dSignpa/vanda /di/dgga /dSignpi /dSa /dpa/dva/dma/dSignoi/dga /dga/dSigno.m/dma/d(ta/dSignoi /daa/dNa/dSignpu/dsa   \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/31  \n/dba/dSigni/dsa/vanda /dga/dSignr/dNa/dSignr /dga/dSignpa/dna /dca_dSign)/dp/di /dr /dSa/dCa/dReph/dSa/dmma/dSigno/d(a/dSa /dlandrabindu  /dca_dSign)/dp/di/vanda /dpi/d(tha/dSignpa/dma /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa \n/dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /dSa/dvaha/dSignpa/dCa/dNa/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dS@a/dSs(ta /dga/dRa/daa/dSignpa/dma/dSigni /dSha/d(a-/d@Ra/dSigno/d(a/dSha/d(a /dSa/d@ha/dsa /daha/dSigni/dsa/dSignpa/vanda /dna/dSigni /d)/d((a/dRa \n/dpa/dvha/dSign)/dSigno/dNa/dga /dga/dSignpa/dsa/dga /dma/dvhKa  /d)/dNNa/d(a /dSa/dma/dSignpa/dna/dCa/dSignpa/dva/dSignoi /dva/dSha/dReph/dNa/dga /dga/dSa/dSignpu/d(ta/dSignoi/dga /dnha/dsa/dga \n/dSa/dca/dna/dSigno/dca /daha/dSigni/dsa/vanda /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSigni/dlandrabindu  /dpa/dba/dSignpa/dlandrabindu /daa/dRha/dSigni/daa/dSignpa/dma/dSigni /dva/dSa/dba/dva/dSignpa/dReph /dga/dSignpa/dna /dna/dRa_dSign)u/dRa/dSignoi /dp/dSigno.m/dlha/vanda \n/dna/dSignpa/dvha/dSignpi/dRa /dsa/dSignr/dga/dga /dma/dNa/dma/dSigni /dva/dSa/dNa/dSignpa/dma/dSignpa /dga/dSignpa/dna/dga /d@Ra/dSigno/d(a /dnha/dSign).alt/dga/dSignpa/d) /dNa/dSignpi /dca/dSigni/d(a/dSignpi/dga /d(a/dSignpa/dvha/dSignpi/dRa /dSa/dma/dSignpa/dna \n/dpa/dba/dSign)u /dma/dSign)/dca/dSigni/dlandrabindu /daa/dRha/d(a /dga /dSigni /dNa/dSignpa? /dSa/dma/dSignpa/dna/dSigni/dga /daa/dSignoi/dla /dma /dpnusvara /dba/dsa /dSa/dNa /dSa/dSignr/dnha/dma/dSigno/d(a/dKa/dSignpa /dsa/dSignr/dga /dp/dSigno.m/dlha \n/d(a /dlandrabindu  /dba/dNna/dSigni/dSha /dSa/dNa /d(tha/dga/dca/dRa /dSa/dSigni/dca/dSignr/vanda /dna/do /dSa/dm.half /daa/dN.half /dvha/dma/dSigni /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dga/dca/di /dla/dSignpa/dca/dSignpi/d(a \n/dlha/dSignpi/d(ha-  \n“/di/dgga /dSigni  /dga /dSign) /dmca/dSignpa/dRa/dga /daa/dNa/dSignpu/dsa /d@a/dSigno/dNa/d@a/dSignoi/daa/dSignpa /dbha/dSignpi/dsa /dSa/dSigni/dca/dSignr /dlha/dSignoi.m /dpa /dlha/dSign)/d(a/dca/dRa/dSignr/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa \n/dva/dSigni/dgha/dSignpi/dma/dSigni /dva/dSign)/dNa/dSign)u /di/dgga /dSigni  /dRa/dpnusvara/dba /dca/dSignr/do /dlha/do/vanda” \n/d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa/dga /dNa/dna/dSignpi/dRa /dsa/dSigno/dba/dla/dSignpa/do/d(a /dp/dma/dCa/dSigno.m/dSa/dKa/dSignpa /dSigno/dva/dNa /dSa/dSignpa/dlandrabindu/dnha/dSigni /dSigno/dva/dCa/dSignpa/dsa/dSignoi \n/dpa /dSigno/dNa/dSha/dSignpa /dRa/dSignpa/dSigno/d(a/dma/dSigni /dga/dSignpa/dsa/dSignoi/d@a/dSign)u/dna/dSignpa/vanda /dba/dSignpa/dma/dma/dSigni /dpa/di/dsa /dvha/dSignoi-/daa/dSigno/dca/dNa/dSa /dlandrabindu  /daa/dSigni/dSa/dSignoi /dSa/dSignpa/do/dRa/dSigni-\n/dSa/dRa/dca/dSignr/dSigno.m/dna, /d(a/dca_dSign)u/dma/dSigni /d@a/dRa/dva/dSigni/dSigno.m/dSha /dKa/dSignpa /dSa/dSignpa/dSigno.N/dRa-/dSa/dRa/dca/dSignr/dSigno.m/dna /dpa/dSigno/daa /dga/dpvagraha /dba/dSignpa/dma/dga /d(a /dlandrabindu  /dRa/dpnusvara/dba/dSigni /daa/dva/dSignpi/dsa \n/dva/dSigni/dsa/dga/vanda /dma/dSigni/dsa/dSignpa /dsa/dSigni/dsa /dma/dSign)/dna/d@h@ha/dRa/d@a/dSign)/dRa/dSa /dlandrabindu  /dNa/dSignpa/d(ta/dga /dpa /dma/dSigni/dsa-/dSigno/d@ha /dma/dSigni/dsa /dga/dSignpu/dCCa/dSignpa/dsa/dSignoi/dSa /dlandrabindu  /dsa/dpvagraha \n/dma/dSigno/dca/dSa/dSignr/dpnusvara/d(ha/dSignpa/dga /dNa/dSignpa/dla/dga /dpa/dKa/dSignr/dna/dNa/dga /dSa /dpnusvara /dba /dSigno/dCa /dSigno.m/daha/dNNa /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga /dva/dSignr/dga/dSignpa/dNa /dSa/daha/d@a/dRa \n/dNa/dna/dSignpi/dRa /dSa/dSigni/dca/dSignr /dlha/dSignpi/dNa/vanda /dma/dSigni/dsa/dSignpa/dma/dSigni /dSigno/dCa /dSigno.m/daha/dNNa /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga /dva/dSignr/dga/dSignpa/dNa/dga /daa/dSignoi/dla, /dla/dSigni/dS.half /d(ta/dRa/daa/dsa/dSignpa \n/dva/dSignr/dga/dSignpa/dNa /dSa/dSigni/dca/dSignr /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa/dga /dNa/dna/dSignpi/dRa/dSa /dlandrabindu  /dNa/dSignpi /daa /dlandrabindu /dSigno.m/dla /dSa/dga/dsa /d(a /dlandrabindu  /dva/dSignr/dSa/dRa /dSigno/dva/dSa /dRa/dma/dSigni/dSa/dRa/dSignpa \n/dSa/dNa /dsa/dSignr/dga/dga /doi /dga/d(ha/dNa-  \n“/dvha/dSign)u/dRa /daa/dSign)/dSigno/dvddha /dSigno/dva/dssa/dSignoi /d(a /dlandrabindu  /dca/dSignpu/dpa /dSigno.m/dlha/dpi/vanda” \n/dp/d(ha/dSignpa/dReph/d(a/dcalant /d@a/dsa/dSignpa/dKa/dNa/dCa/dSignpa/dva/dSignoi /dSa /dpnusvara /dSga/dSignpa/dRa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dla/dSign)/dNa/dSignpu/d(a/dSignoi /dva/dSignpi/d(a /dba/dSignpa/dma/dSigni/dma/dSigni /dpa/dKa/dSignr/dSigno.m/dna/d(a \n/dga/dSignpa/dsa/dSignoi/d@a/dSign)u/dna/dSignpa/dma/dSigni /daa/dSignpa/dna/dSignpa/dRa /dva/dSigni/dgha /dla/dSignpa/dSigno.N/dRa-/d@a/dSignpa/dlandrabindu/dla /dca/dna/dSignpa/dRa/dga /dSa/dma/dSignpa/dNa /daa/dNa/dSignpu/dsa/dga/vanda /dna/dSigni /dNa/dSignr/dga/dRa \n/dNa/dSignpi /daa/dSigno/dNa /dma/dSignpa/dSigno.m/dsa/dga /daa/dNa/daa! /dga /dSigni /d(a/dSigni/dga /d@a/dSignpi/dbha /dSCa/dSignpa/dSigno.m/daha/dma/dSignpa/dNa/dga /d@a/dSigno.N/dRa/dla/dSignpa/dKa/dga /dp/dSigno.m/dlha? /di/dCa/dma/dcalant \n/d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dSigni /dSigno/dCa /dSigno.m/daha/dNNa /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga /dna/dSignpa/dSigno/d(a /dSigno/dCa /dSha/dSigni/dSsa/dSa /dlandrabindu  /dna/dSign)/dvddha/dsa /dCKa/dCa/dSa/dSignpa/dKa/d@a/dRa /daa/dsa /dva/dpvagraha /dbRa/dSignpa/dma/dSignoi/dNna \n/d)/dvKa/dSignr/dba/dga /dSigni/dlandrabindu  /daa/dRha/dSignpa/daa/dSignpa /dva/dSigni/dsa/dSignpi/dNa, /dna/dSigni /dSa/dmRa/dSignpa/dn.half /dKa/dCa/dSignpa/dva/dSignoi /d@Ra/dva/dSign)u/dSsa/dNna/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSa/dSignpa/d@ha /dga/dRa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda \n/dpi /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dSigni /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga /dSa/dSignpa/dRa /dSa/dma/dS(a /dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignpa /dpa /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa /dSa/dma/dSignpa/dna/dga   \n \n \n32 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/dSa/dma/dSKa/dSignpa/dga/dga /dSigno.m/dla/d(Ra/dNna /dga/dRa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /daa/dSignoi/dla /dCKa/dSignpa/d@(a /dSigno/dCa /dSigno.m/daha/dNNa /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga \n/dSa/dma/dSKa/dSignpa /dna/dSigni /dla/dSignpa/dca/dSigni /d@a/dsa/dSignpa/dKa/dNa/dCa/dSignpa/dva/dSignoi /dca/dSignr/do /dCa/dSignpa /dSigno/dga/dSa/dSignpa/dNa /dma/dna/dva/dSign)u/dRa/dga/vanda /dSa/dRa/dga/dSignpa/dRa/dSignoi \n/dma/dSa/dSignr/dma/dSignpa/d(a/dga /dca/dSignr/do /dCa/dSignpa /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /dma/dSa/dSignr/dma/dSignpa/d(a/dga/vanda /dSigno/dCa /dSigno.m/daha/dNNa /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dga /dna/dSignpa/dSigno/d(a \n/dSigno/dCa /dSha/dSigni/dSsa/dSa /dlandrabindu  /dna/dSign)/dvddha/dsa /dC.half /dKa/dCa/dSa/dSignpa/dKa/dSa /dlandrabindu  /dca_dSign)/dp/di /dCa/dSignpa /dga/dSignr/dSa/dSignoi /dga/dca/dRa/dga /dSa/dma/dSKa/dSignpa/vanda /dca/dma/dRa/dSignpa \n/dSa/dma/dSignpa/dna/dga /daa/dSignoi/dla /dvha/dma/dReph/dga /dpa/dSigno/dvddha/dma/dSigni /dRa/dSignpa/dna/dNa/dSignpi/dSigno/d(a/dga /dSa/dma/dSKa/dSignpa /dSa/daha/d@a/dRa /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa/dga \n/dva/dSign)u/dRa /dva_dSignCocalicR/dSigno/dSs(ta /dlha/dSignpi/dNa/vanda /dgha/dSignpa/dSa /dga/dpvagraha /dSigno/dCa /dvha/dCa/dSignpa /dsa/dSigni/dsa /dga/di/dsa /dba/dSigni/dsa /d@Ra/dKa/dSignpa/dSa/dga /d@a/dSignpa/dlha/dSignpa/dlandrabindu /daa/dSign)/dnha/dNa/dSignpa \n/dna/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha /dna/dSigni /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dga/dSignr/dNa/dSignr-/dNa/dSigni-/dga/dSignr/dNa/dSignr /dRa_dSign)u/d@a/dma/dSigni /dNa/dSignpa/dKa/dga/dga /daha/dSign)u/dSigno.m/dma/dga/dSignpa/dma/dSigni \n/dca/dSignr/dSigno.m/d(ha/vanda /dla/dSign)u /dlandrabindu /dga/dSignoi.H /dSigno/dCa /dvha/dCa/dSignpa/dga /dSa/dma/dSKa/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /di/d(a/dSigni/dga /dsa/dba/dSa /dlandrabindu  /dva/dSigni/dgha/daa /dpa /dr/d(a/dSigni/dga /daa/dSigno/dRha/dKa/dSignpa/dlandrabindu \n/dSa/dma/dSignpa/dvha/dSignpa/dNa /dSigno/dNa/dga/dSignpa/dsa/daa /dSa/dSignpa/dvha/dSignpa/dRa/dNna /daa/dSigni/dga/d(a/dSignoi /dsa/dSigni/dsa /dSa/dm.half /daha/dCa /dNa/dSigno/dca/vanda /dp/dNvha/dSigno/dCa /dShCa/dSignpa/dSa/dga \n/dpa/dSigno/dvddha/dma/dSigni /daha/dba/dSigno/d(a /dgha/dSigni/dsa/dSignpa /dga /dSigni /dga/dRa/dSignr /dSha/dSignoi/dsa/daha /dpnusvara /dba /dga/dRa/daa /dpa /dna/dca/dsa /dga/dSignpa/d(ta/daa, /dSa/dSigni/dca/dSignr \n/d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa/dga /dNa/dna/dSignpi/dRa/dSa /dlandrabindu  /dNa/dSignpi /daa /dlandrabindu /dSigno.m/dla /dSa/dga/dsa/vanda /dSa/dma/dSignpa/dna/dSigni/dga /dma /dpnusvara /dba/dsa/dga /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa \n/dna/dSignr/dSigno/dba/dNa/dva/dRa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dNa/dSignoi/dga /dsa/dSignpa/dba/daa /dpa /dSa/dma/dSignpa/dSigno.m/dna/dga /dSigno/dCa /dvha/dCa/dSignpa/dga /dSa/dca/dSignpa/dKa/d(a/dSignpa/dga /d)/d@a/dSignpa/di \n/dga/dRa/daa, /dSigno/dga/dNa/dga/dSignr /dNa/dSignoi/dga /dsa/dSignpa/dSigno/dba /dSa/dga /dSignpi /d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /di/d(a/daa/dSigni /dNa/dSigno/dca, /dva/dSign)/dgha/dNa/dSignoi/dga /dSigno/dCa /dla/dSignpa/dRa/dga /dSigni/dlandrabindu  \n/dva/dSign)/dgha/dSigno/dNa/dKa/dSigni/dga /dSha/dava/dma/dSigni /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dSigno.m/dsa/dgha/dsa/dSignpi/dNa-  \n“/dca/dma/dca_dSign)u/dlandrabindu  /d(a /dlandrabindu  /d@a/dSignpa/do/dKa/dSigni/daa/dsa/dSignpa /dpi/d(tha/dSignoi/dNa /dRa/dca/dsa/dSignpu/dpnusvara /dma/dSign)/dva/dSignpa /dSa/daha /dSa/dSign)/dgha-/dSa/dSign)/dSigno/dCa /dvha/dSignpa /dRa/dSigno/dca/d(a/dSignr \n/dr/dga/dRa/dSignpa /di/dca/dSigni/dNa /dNa/dSignoi/dNa /dga/dca/dSignpa/dlandrabindu /dca/dSignr/do /dlha/do/vanda'' /dva/dSigni/dgha/dSignpi /dlha/dSignoi.m /dna/dSigni /d@a/dSigni/d(ta /dgha/d@a/d(ta/dSignpa /dna/dga/dSignpa/dlandrabindu /dgha/dsa/d@a/d(ta \n/dlha/dSignpi, /daha/dSigno.N/dRa/dSa/dga /dgha/dSigni/daa/dSignr /dga /dSigni /dNa/dSigni /dp/dSigno.m/dlha /dSigno/dga /dNa/dSigno/dca/vanda /d(a/dgha/dNa /dna/dSignr/dSigno/dba/dNa/dva/dRa /dbha/dSign)/d(t(tha/dSignoi /dSigno/dca/dsa/daa/dSignpi/d(a \n/daa/dSignpa/dna/dsa-  \n“/dga/dSignpa/dga/dSignoi.H, /dga/dSignpa/dga/dSignoi.H.../vanda” /dpa /dma/dSignr/d(ta/dRa/dSignoi /dgha/dSignr/dSigno.m/dsa /dna/dSignr/dSigno/dba/dNa/dva/dRa /dna/dSignr/dRa /daha/dSigno.N/dRa /dSa/dSignpa/dvddha/dSignoi, \n/dSa/dSignpa/dKa/dSignpa /dpa /di/dga/d(ta/dSignpa /dpa/dlandrabindu/dba/dSignoi/dga /dSa /dpnusvara /dba /dva/dSa/d(ta/dSignpa /dva/dSa /d(ta/dga/dca/dSignoi /dpa/dba/dSign)u/dma/dSigni /dRa/dSignpa/dSigno.H/dgha /dva/dSigni/dsa/dga/vanda /dpi \n/d(a/dRa/dca/dga /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dva/daa/dsa-/dga /dSign) /dla/dsa/dsa /dma/dSa/dSignr/dma/dSignpa/d(a /dCa/dba/dReph/dga /dSa/dSigni/dCa/dSignpa/dvha/dSignpa/dRa/dSignoi/dga /dRa_dSign)u/d@a/dma/dSigni /dca_dSign)/dNa/dga \n/dKa/d(ha/dSignpa/d(ha/dReph /dSa/dSigni/dCa/dSignpa /daha/dSignpa/dCa/dNa/dSignpa /dr/dSigno/dca/dNa/dSignpa /dnha/dsa/dSigno/dga /dRa/dca/dsa /dp/dSigno.m/dlha, /dna/dSigni /dr /dga /dSigni /d(a/dSigni/dga /d@a/dSignpi/dbha \n/dSa/dma/dSignpa/dna/dSa/dSigni/dCa/dSignoi /dlha/dSignpi/d(ha/vanda  \n/dpi /d(a/dRa/dca/dSigni/dlandrabindu /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga /di/dga-/di/dga /d@a/dSignpa/dlandrabindu/dSigno/d(a /dna/dSignoi/dCa/dNa-/dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph/dga /dSa/dSignpa/d(ha/dReph/dga/d(a/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  \n/d@Ra/dma/dSignpa/dSigno.m/dNna/d(a /dga/dRa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /d@a/dSignpa/d(tha/dga/dga /dSigni/dlandrabindu  /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa- /dna/dSignoi/dCa/dNa /di/dga/d(ta/dSignpa /dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph/dga /dRa_dSign)u/d@a/dma/dSigni \n/daa/dSign)/dnha/dNa/dSignpa /dna/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /d@Ra/dS(a/dSign)/d(a /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dma/dSigni /dSa/daha /d(a/dRa/dca/dga /d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna- /dca/dlandrabindu /dSa/daa,   \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/33  \n/daa/dSignpa/dna/daa, /dga/dSignpa/dNa/daa, /dma/dSignpa/dSigno.N/dRa-/d@a/dSignoi/d(ta /do/d(Ka/dSignpa/dSigno/dva/dSa /dlandrabindu  /dsa/dpvagraha /dNa/dCa /d)/d(Sa/dSignpa /dca, /dNa/dCa /dla/dSigni/d(a/dNa/dSignpa /dpa /dNa/dCa \n/dSigno/dva/dSha/dSignpa /daha/dSigni/d(ta/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dpa/dNa /dga/dSignr/dNa/dSignr /dr/dnha/dRa/dSignpa/di/dsa /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dna/dga/dSignpa/dlandrabindu /dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi/dga /dSigni/dlandrabindu \n/dga/dSignr/dNa/dSignr /dla/dSignpu/daa/d(t(ta/dSignoi/d@a/dRa /dNa/dSignpi /dlha/dSignr/dSigno/dvddha /daa/dSigno.H/dsga /di/dga/d(ta/dSignpa /dNa/dCa /dSa/dSignCocalicR/dna/dNa/dSignpa/d(ma/dga /dRa/dS.half /d(a/dSignpa /dgha/dSignr/dSigno.m/dna \n/d@a/dSignpa/d(tha/dga/dga /dSa /dpnusvara /dba /dSa/dma/dSignpa/dna/dSignr/dga /dsa/dSignr/dga/dga /dSigni/dlandrabindu  /dva/dSigni/dgha/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dna/dSigno/dca/dNa/dSignpa /dNa/dva/dSignoi/dga /d@a/dSignpa/dSigno/dNa \n/dp/d@a/dNa/dSignpa /dna/dSignoi/dCa/dNa/dma/dSigni /dp/dNa/dSigni/dga/dSignr /d)/d(a/dSignpa/dRa-/dla/dRha/dSignpa/daa/dga /dSigni/dlandrabindu  /d@a/dSignpa/dRa /dga/dRa/dSignpi/d(a /dp/d@a/dNa /daa/dSignpa/d(ta /dp/d@a/dNa/dSigni  \n/daa/dNa/daa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha /d(a/dSigno/dca/dNa/dSignpa /d@Ra/dS(a/dSign)/d(a /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dma/dSigni /d)/d(.half /d@a/dNNa /daha/dSigni/dsa /dSa/dma/dSKa/dSignpa/dga /dSa/dma/dSignpa/dvha/dSignpa/dNa \n/dga/dRa/dSignpi/d(a /dSa/dma/dSignpa/dna/dSignr/dga /dSigni/dlandrabindu  /di/dga/d(ta/dSignpa /d@Ra/dSha/dS(a  /dma/dSignpa/dba/dReph /dva/dSigni/dgha/daa/dSignpi/d(a /dSigno/dNa/dSigno/dCa/dReph/dRa/dSignr/dvha /dpa/dba/dSignpa/dlandrabindu /daa/dRha/dsa /dna/dSignpa \n/dRa/dca/dsa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dma/dSigni /di/dga/d(ta/dSignpa /dSa/dma/dSKa/dSignpa /dNa/dSignpi /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dp/dNa/dSigni/dga/dSignr /dSa/dma/dSKa/dSignpa \n/d)/d@a/dSigno.H/dS(ha/d(a /dca/dSignr/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha /dma/dSign)/dva/dSignpa /dr/do /dSa/dma/dSKa/dSignpa/dga /dSCa/d(a: /daa/dSign)/dSigno.m/dvha-/dSigno/dCa /dCa/dSigni/dga /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /dSigno/dNa/dva/dSignpa/dNa \n/dSa/dSigni/dca/dSignr /dSa/dma/dSKa/dSigni/dSa /dlandrabindu  /dSigno/dNa/dga/dsa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSa/daha /dCa/dba/dReph /dla/dSignpa/dca/dSigni /dr /dva/dSign)/dgha/dNa/dSignoi /dca_dSign)/dp/di \n/dpa/dSigno/dga /d@a/dSigno/dCa /d(Ra/dSignoi, /dShKa/dSignpa/dma/dSignpa /dca_dSign)/dp/di /dpa/dSigno/dga /d(a/dma/dSignr/dSigno.N/dRa/dKa/dSignpa/dCa/dSignpa/dsa/dSignoi /daha/dSignpu/dna/dSignoi/vanda /dNa/dSignpa/dRa/dSignoi/dga /di/dga/d(ta/dSignpa \n/dSa/dSha/dg(a /dSha/dSigno.H/dg(a/dga /dRa_dSign)u/d@a/dma/dSigni /dva/dSigni/dgha/dSignpa /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /di/dga/d(ta/dSignpa /dga /dSignCocalicR /d(a /dga /dSigni /dsa/dSignpi/dNa  /dp/dSigno.m/dlha/vanda \n/dSa/dm@a/dSign)u/dNna/dReph /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dma/dSigni /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa /dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignpa /dSa/dma/dSignpa/dna/dga /dSa/dahKa/d(a/dSignpa /di/dCa/dma/dcalant \n/dma/dSignpa/dNKa/d(a/dSignpa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dva/dSigni/dgha/dSignpa/di/daa /dSa/dSigni/dca/dSignr /dNa/dSignpi /dSigno/daa/dSa/dRa/dsa/dSignpa /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa /daa/dSigni/d(ta/dSignoi/dga /d@Ra/dSigni/dma /dma/dSignpa/di-\n/daa/dSignpa/d@a/dga /d@Ra/dSigno/d(a /dShKa/dSignpa/dma/dSignpa /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /dpa/dNa/dsa /dba/dSigni/dsa /d@a/dSignpa/dlandrabindu/dla /dba/dSignr /dva/dSigno.m/dsa/d@a/dSign)/dvddha/dSignoi, /di/dga /dvha/dSignpa/dRa/dSignpa /dla/dSignpa/d)/dRa, \n/dSa/dSigni/dRa /d(a/dSignoi/dSigno/dNa/dKa/dSigni/dga /dgha/dSigni/dSa/dSignpa/dRa/dSignoi /dva/dSignpa/dSigno.m/dsa, /di/dga/d(ta/dSignpa /d)/dva/dSignpa/dca/dRa/dNna /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dr/d(a/daa/di /dNa/dSigno/dca, \n/dma/dSa/dSignr/dma/dSignpa/d(a /dva/dSign)/dgha/dNa/dSignoi/dga /daa/dSigni/d(ta/dSignpa /daha/dSign)/dgha/dNa/dSignpa /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /dpa/dNa/dsa /dRa_dSign)u/d@a/dSignpi/dKa/dSignpa/dga /dba/dvdvda/dSignoi /dva/dSigni/dgha /doi /daa/dSignpa/dna/daa \n/dpa /dSa/dSignr/dla/daa-  \n“/dnha/dSignpa/dlandrabindu/d@a/dca-/dnha/dSignpa/dlandrabindu/d@a/dca /dNa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /dsa/dSignr/dga /dSa/daha /dva/dSigni/dgha /dsa/dSigni/d(a/dca/vanda /dpa/dSigno.H/dgha/dRa /dvdha/dca/dsa/dSigni/dsa/dSignr /dp/dSigno.m/dlha \n/d(a /dlandrabindu  /daa/dSigni/d(ta/dSigni /dlha/dSignoi.m /dSigno/dga/dNa/dSigni/vanda” /dma/dNa/dSigni-/dma/dNa /daha/dba/dCa/dSignpa/dNa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dba/dSignr/dvddha /dsa/dSignpa/dSigno/dba /daa/dSignpa/dna/dsa-  \n“/daha/dba/dCa/dSignpa/dNa /dga /dSigni /dga/dRa/dSignr /dp/dvha/dsa/dSignpa /dNa/dSignpi /dga/dRa/dSignpi /dlha/dSigno.m/d(ha/dNa/vanda” \n/d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa /dna/dSigni/dNa/dSignpa-/dna/dSigni/dNa/dSignpa /dpa/dba/dSignpa/dlandrabindu /daa/dRha/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha /dSa/dSignpa/dRa/dba/dSigno.m/daha/dReph/d(a /daha/dSigni/dsa /dna/dSignpa /dRa/dca/dsa \n/dp/dSigno.m/dlha/vanda /d@a/dSignpa/d(tha/dga /di/dga/dSa/dSign)u/dRa/dSigni /d@a/dRha/dSignpi/dsa/dSigni /daa/dSignpa/dbhKa /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga /dma/dSignpa/dva/dSigni /daha/dSignr/dna/dNa/dSignr-/daha/dSignpa/d(a/dga \n/dSigno.m/dvha/dKa/dSignpa/dNa /dNa/dSignpi /dRa/dSigno/dca /dna/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dp/dN(a: /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga /dSa/dSignpa/dRa/dga /dRa_dSign)u/d@a/dma/dSigni /d@Ra/dSignr/d@ha /dSigni /dSa/dRa \n/dga/dma/dsa/dNa/dSignpa/d(ha /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /d@Ra/dS(a/dSign)/d(a /dga/d(ha/dNa-  \n“/dRa/d(a/dSign)/dga/dSignpa /dbha/d(ta/dNa/dSignpa /dva/dSign)/dgha/dva /daha/dSigni/dsa/vanda /dma/dSign)/dva/dSignpa /dr /dga/dSignpa/dsca/dSign)/dga /daha/dSigni/dsa/vanda /dga/dSignpa/dsa/dga /d(a/dSignoi/dNa   \n \n \n34 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/dba/dSigno/d(a, /daha/dSign)u/d(a, /dCa/d(a/dReph/dma/dSignpa/dNa /dpa /daha/dSigno/dCa /dSa /vanda /dna/dSigni /dSa/dma/dKa /daa/dSignoi/d(a /dba/dSigni/dsa /dCa/di/dca /dSa/dma/dKa /dCa/d(a/dReph/dma/dSignpa/dNa \n/dpa /daha/dSigno/dCa /dSa/dga /dRa/dS.half /d(a/dSignpa /dva/dSigni/dgha/daa/dSignpi/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /dvdha/dpnusvara/dba/dSa /dlandrabindu  /di/dga/dRa/dSignpa /daa/dSign)/dnha/dSignpi/dga /dgha/dba/d(a/dSignpa /dp/dSigno.m/dlha/vanda \n/dva/dSign)/dgha/dga /daha/dSignpa/dba/daa /dma/dSignpa/dNa/dSigni /dSa/dSign)/dgha/dga /dpa/di/daa /daha/dSigni/dsa/vanda”  \n/dpi /d@Ra/dga/dSignpa/dRa/dSigni /dna/dSignoi/dCa/dNa-/dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa /dga/ds@a/dNa/dSignpa /dNa/dSignpi /dp/dSigno/d@a /d(a/dSign) /dKa/d(ha/dSignpa/d(ha/dReph/d@a/dRa \n/dpa/dvha/dSignpa/dSigno.N/dRa/d(a /daa/dSign)/dnha/dNa/dSignpa /dna/dSignpa/do/d(a /dp/dSigno.m/dlha/vanda /d(a /dlandrabindu /di /dp/dN(a/dma/dSigni /doi /dga/dca/daa /dna/dSigni /dpa/dSha/dSignpa/dga /dSa /dpnusvara /dba \n/dSigno.m/dna/dNa/dba/dSignoi/dga /dSigni/dlandrabindu  /dpa/dba/dSign)u /dma/dSign)/dca/dSigni/dlandrabindu /d(tha/dSigni/dsa/dSignpi/d(a /d@a/dca/dSignpa/dvddha/d@a/dRa /dla/dRha/dSignpa /dp/dga/dSignpa/dSa/dma/dSigni /d@ha /dSigni /dga /dSigno/dva/dKa/dSignpu/vanda /dS@a/dSs(ta /dp/dSigno.m/dlha \n/dna/dSigni /dna/dSignoi/dCa/dNa /dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph /dSigno.m/d(ha/dga /dpa /dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph /dna/dSignoi/dCa/dNa, /dp/d(ha/dSignpa/dReph/d(a/dcalant /dna/dba/dva/dSignoi/dSha /d@Ra/dSa/dSignpa/dva /dma/dNnvda/dsa/dga \n/dna/dSignoi/dCa/dNa-/dSa /dpnusvara /dbha/dSsa/dReph/vanda /dpa /d@Ra/dga/dSignpa/dSha/dga /dlha/dSignpi/d(ha /dNa/dSignpa/dba/dSigni/dNvRa /dga /dSign) /dma/dSignpa/dRa /dnha/dSignpa /dna/dSigni /dma/dSignpi/dSigno.m/d(ha/dsa/dSignoi \n/dSa/dSignpa/dSigno/dca/d(Ka/dSignpa/dga/dSignpa/dSha/dma/dSigni /d@a/dSignr/d(ha/dSignoi /d@Ra/dga/dSignpa/dSha/dNa/dga /dnha/dpnusvara/dvda/dSignpa /d@ha/dca/dRa/dSignpa-/d@ha/dca/dRa/dSignpa /dga/dpvagraha /daa/dca_dSign)/d(a /dSigno/dga/dlha/dSign) /dga/dSigno/dca \n/dRa/dca/dsa /dlha/dSignpi/d(ha/vanda /dpi /dsa/dSigni/dsa /dShRa/dSign)/dSigno/d(a /d@Ra/dga/dSignpa/dSha/dNa/dga /dSa /dpnusvara /dba /d)/d@a/dNKa/dSignpa/dSa/dga/dSignpa/dRa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSa/dSigni/dca/dSignr /dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph/dNa/dNva \n/d(a/dRa/d@ha/dSa /dlandrabindu  /daa/dca_dSign)/d(a-/daa/dca_dSign)/d(a /dSa/dSignpa/dvha/dSign)/dCa/dSignpa/dva/vanda  \n \n  \n    \n \n \n/dla/dgSsa/dSign).alt/35  \n \n \n/d(ta/dSignpi/dba/dSignr/dRa /dSa/dSignpa/dSigno/dca/d(.half /dKa  /d@a/dSign)/dRa/dS.half /dga/dSignpa /dRa/dga /daa/dca/dNNa/dSigni  \n/d(a/dSignpa/dRa/dSignoi/dgha 10/6/2012 /dSigno/dva/dNa /dRa/dSigno/dCa , /dSigno/dNa/dRa/dma/dsa/dSignoi/dSa /dlandrabindu  /d@a/d(ta/dNa/dSignpa /dna/dSigni/daa/dSignpa/dga /dca/dSigni/d(a/dSign), \n/dS(ha/dSignpa/dNa/dSignoi/dKa /dSigno.m/dma/dsa/dSignpa/dNa/d@a/d(ha/dSa /dlandrabindu  /dSa /dpnusvara /dvhKa/dSignpa 8 /daa/dna/dSigni /dSa/dRa/dga/dSignpa/dRa/dSignoi /daa/dSa /dvCa/dSignpa/dRa/dSignpa /dba/dSignr/dSa/dSignpa/dlandrabindu/do-/d@a/dSignoi/d(a/dRa/dga /dSigni/dlandrabindu  \n/dSa/dSign)/dma/dSigno.N/dRa, /dpa/dRa/dSigno.m/dgSsa /d(a /dna/dba/dca/d@a/dRa /daa/dSignpi/dSa/dsa/vanda /dma/dNa/dma/dSigni /dSa/dSigno/dva/dgha/dNa /dva/dSigni/dCa-/d@a/dSignoi/d(a/dRa/dga /dKa/dSignpa/dSigno/dva, \n/d(a/dSignpa/dSigno/dga /dKa/dSignpa/d(Ra/dSignpa /dSha/dSign)/daha /dca_dSign)/dp/di/vanda /dSigno/dNa/dvha/dSignpa/dReph/dSigno.N/dRa/d(a /dSa/dma/dKa/dSa /dlandrabindu  /daa/dSa /dgha/dSign)/dna/dsa/vanda /daha/dSign)/d(a/dca/dSignpa, /dNa/dRa/dSigno/dca/dKa/dSignpa, \n/d@ha /dSign) /dsa/d@a/dRa/dSignpa/dSa /dca/dSignr/do/d(a /dla/dNa/dSignpu/dRa/dSignpa/dba/dpnusvara/dna/dma/dSigni /dga/dSignpa/dga/dSignpa (/dShRa/dSignoi /dna/dba/dva/dSignoi/dSha /d@Ra/dSa/dSignpa/dva /dma/dNn.half /dvda/dsa) /dga/dSigni/dlandrabindu  /dba/dSignr/dRa \n/dsa/dSignpa/dSigno/dba /dpa/dva/dRa/dga /dSa /dpnusvara /dba /daa/dSignpi/dSa/dSignpu/dsa/vanda /dca_dSign)/dNa/dga/dSignpa /dlha/dSignr/dvddha/dga /dca/dSigni/d(a/dSign) /daa/dSigni/dRa/dma/dSignpa /dba/dSignpa/dma/dga /dga /dSigni /d(a/dSigni/dga /dsa/dSignr/dga \n/dna/dSigni/dNa/dSignpa /dga/dSigno/d@a /dsa/dSigni/dShCa/dRa /dRa/dSignpa/d)/d(a, /dsa/dgSs.half /dma/dSignoi /dva/dSignpa/dSa, /dSigno.m/dSha /dCa/dga /dSign) /dma/dSignpa/dRa /dSigno.m/dma/dShRa/dSignpa, /dp/dSigno.H/dgha/dsa/dSigni/dSha, /dSa/dSign)/dRa/dSigni/dSha, \n/dSigno.m/dma/dSigno.m/d(ha/dsa/dSigni/dSha /dpa/dSigno/dva /dpa/di/dsa /dlha/dSigni/dsa/dSignpi/dNa/vanda /dRa/dSignpa/dSigno/d(a /daha/dSigno.N/dRa /dva/dSigni/dCa-/d@a/dSignoi/d(a/dRa/dga /dSigni/dlandrabindu  /dSa/dSign)/dma/dRa/dSignpi/d(a /d(a/dSignoi/dNa /daa/dna/dSigni \n/daha/dSignr/dRa/dma/dSigni /dva/dSign)/dNa/dSign)u /daa/dSignpa/d@a/dSign)u/d(a /d@a/d(ta/dNa/dSignpa /d@a/dca_dSign)/dlandrabindu /dla/dsa/dSignpu/dpnusvara/vanda /daa/dSa/dSa /dlandrabindu  /d)/d(a/dSigno.N/dRa /d@sa/dSigni/d(ta/d@ha/dSignpa/dma/dReph/dga /dSigni/dlandrabindu  /dba/dma/dlha/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /dnha/dSignpa/dSigno.N/dRa \n/daa/dSignpi/dSa/dsa/dSignpu/dpnusvara/vanda /dr/dpnusvara/dbha/dSignoi/dSa /dlandrabindu  /dpa/dlandrabindu/dSigno.H/dgha /dvda/dSignr/dga/dSignpa /dSa/dNa-/dSa/dNa /dpa /dRa/dpnusvara/dba /dp/dRa/dca_dSign)/dsa /dSa/dNa/vanda /dna/dSignpa/dSigno/dga \n/dpa/dlandrabindu/dSigno.H/dgha /dma/dSign)/dNa/dsa/dSignpu/dpnusvara /dpa/dSigno/dga /dga/dSignpa/dga/dSignpa /d)/d(tha/dSignpu/dsa/dSignpi/dNa /dna/dSigni /d)/d(tha/dSign)-/d)/d(tha/dSign) /d@Ra/dSignpa/d(a /daha/dpvagraha /dba/dSigni/dsa/vanda /dSa/dSigni /dNa/dSigni /d(a /dlandrabindu  \n/dNa/dva/dSignoi-/d(a/dva/dSignoi /d(a/dRa/dba/dRa/dSigni /d@ha/dSignoi.H/dRa /dSigno.m/dsa/dp/vanda /d@ha/dRa/dSignoi/dl.half /dlha /daha/dSigni/dsa/dSignpa/dSa /dlandrabindu  /dSa/dSign)/dsa/daha /dSha/dSignpu/dla/dSignpa/dsa/dSignpa/do/dr/dma/dSigni /dNa/dmma/dRa \n/dsa/dba/dSignpa/daa/di /d@a/dvddha/d(a/vanda /dSa/di/dca /dga/di/dsa/vanda /dpa/dlandrabindu/dSigno.H/dgha /dSigno.m/dma/dvddha/dSignpi/d(a /dvda/dSigni/dba /dSha/dSignpu/dla/dSignpa/dsa/dKa /dSigno/dva/dSa  /daa/dRha/dSignpu/dsa/vanda \n/daa/dSigni/dRa/dSignpa-/daa/dSigni/dRa/dSignoi /dva/dSign)/dNa/dSign)u /daa/dSignpa/d@a/dSign)u/d(a /dNa/dva/dSignoi /dSigno/d@ha /dRa/dsa/dSignpu/dpnusvara/vanda /dba/dSignpa/dma/dga /daa/dNa/dSignpu/dsa /dva/d(a/dma/dSigno/dNa, /dna/dSigni/dga/dRa /dpi/dba/dsa/dSignpa \n/dma/dSign)/dlandrabindu/dca /d(ha/dga /dSign) /dla/dsa /dpa /d@a/dSigno.m/dlha/dsa/dSignpa /daha/dSignpa/dba /dla/dSignoi/dRa/dsa/vanda /dma/dSign)/dlandrabindu/dca/dma/dSigni /dva/dpvagraha /dla/dSignpa/dSigno.N/dRa/di /dbha/dSign)/dS.half /dSa/dSignpa /dpi /dga/dSignpa/d(a/dSa /dlandrabindu  \n/dr/do /dga/dSignpa/d(a /dvha/dSigno.N/dRa /dva/dpvagraha /dga /dSign) /dRa_dSign)u/dRa-/dpa/dla/dma/dSigno/dNa /dga/dpvagraha /dpa/dba/dSign)u /daa/dRha/dsa/dSignpu/dpnusvara/vanda /di/dm.half /dca/dRa /dga/dSignpa/dga/dSignpa \n/dp/dSigno.H/dgha/dKa/dSignpa/dSa/dSignpi /dlha/dsa/dSignpa /dna/dSigni /dla/dSignpa/dca/dga /dva/dSignr/dga/dSignpa/dNa /dga /dSigni /dm.half /dca/dRa /dlha/do/vanda /dna/dSigni /d@a/dSigno/dca/dNa/dSigni /di/dga-/dca/dga /dSigno/dba/dsa/dSignpa/dSa \n/dla/dSignpa/dca /d@a/dSignoi/daa /dsa/dSignpi/d(a/dSignpu/dpnusvara /d(a/dgha/dNa /dna/dSigni /dca/dSignr/do/d(a/dSignpi /dSa/dSigni /dca/dSignr/do/d(a/dSignpi/vanda /dba/dSignpa/dlandrabindu/dvha/dSignoi /dma/dSignpi/dva/dSignpa/dNa/dga /d)/d((a/dRa/dCa/dSignpa/dSigno.N/dRa /dga/dSignpa/d(a/dma/dSigni \n/dvha/dSign)/dpa/dlandrabindu /dca/dSignr/do/d(a /dva/dSigni/dgha/dSigno.m/dsa/dpi/vanda /d(a/dgha/dNa /daha/dRa/dSignr/dSa /daha/dSigni/dsa/vanda /dSa/dca/dSigno/d(ta /dga/dpvagraha /dsa/dba /dba/dSigni/dsa/dSignpu/dpnusvara/vanda /dla/dSign)/dSigno.H/ds.half /dca  \n/d@a/dna/dSignpa/dRa/dNa/dSigno/dca /dlha/dsa/vanda /daRa/dSignipnusvara/dla/d@a/dRa /daa/dSignpi/dSa/dSignpi/d(a /dva/dSign)u /dSigno/dba/dsa/dSignpa/dSa /dla/dSignpa/dca/dga /dpa/dbRa/dca /dga /dSigni /dsa/dSignpu/dpnusvara/vanda /dSa/dma/dKa   \n \n \n36 //dva/dSign)/dba/dSignpa/dReph /dNa/dNva /dma/dNnvda/dsa  \n/dSa/dSignpa/d@ha /daha/dpvagraha /dba/dSigni/dsa /dRa/dca/dSignpi/dga/vanda /dga/dSignpa/dga/dSignpa /dga/dca/dsa/dSignpi/dNa /dna/dSigni /dSa/dSigni /dNa/dSignpi /d(a /dlandrabindu  /dga/dSignr/dNa/dSignr /d(ta/dSigni/dg.half /dSa/dSignoi/daa/dsa/dSignpa/dga/dSigni/dlandrabindu  /d(a/dSignpa/daa/d(a \n/daha/dSignpa/dlandrabindu/dSigno.m/dna /dNa/dSigni /dSigno.m/dsa/dp, /dna/dSigni /dr /dca/dCa/dSignpa/do /dp/dvdvda/dSignpa /dna/dSignpa/di/d(a, /dna/dSignpu/dpnusvara /dna/dSignpa/di/d(a /d(a /dlandrabindu  /d@a/dSignpa/do /dga /dSigni /d(a/dSigni /dsa/dSigni/d(a? \n/di/dga/d(ta/dSignpa /dma/dSign)/dlandrabindu/dca/dSa/dl.half /dla /dpa/dva/dma/dSignoi/dga /dSigni/dlandrabindu  /dva/dSigni/dgha /dca/dSignpa/dga /dva/dSigni/dSigno.m/dsa/dpi/vanda /dpa/dSigno/daa /dba/dlha/dsa/dga/vanda /daha/dSignpa/dvddha/dSignpa /di/dga \n/dSa/dSignpa/di /dsa/dSigni/d(a /dSa/dSigni/dca/dSignr /dga/dca/dsa/dga/vanda /dla/dSignpa/dca /d@a/dSignoi/daa /dva/dSign)/dNa/dSign)u /daa/dSignpa/d@a/dSign)u/d(a /d(ta/dSigni/dg.half /dSa/dSignoi/dma/dSigni /daa/dSignpi/dSa/dsa/dSignpu/dpnusvara, /daa/dSignpi/dSa/d(a/dSigni /dSigno/dCa /dva/dSignpa \n/daha/dSigni/dsa/vanda /dva/dSign)/dNa/dSign)u /daa/dSignpa/d@a/dSign)u/d(a /dp/dNa/daha/dSign)/dpa/dRa/dSigni /dRa/dca/dSignoi/vanda /dNa/dSignpi /dna/dSignpa/dSigno/dNa /dca/dma/dRa/dSignpa /dga/dca/dSignpi/dma/dSigni /dba/dsa/d(a/dSignoi /daha/dSigni/dsa /dpa/dSigno/dga \n/dr/dga/dRa/dSignpa /dSa/dSign)/dNa/dSignpi/dma/dSigni/vanda /dr /d(a /dlandrabindu  /dca/dCa/dSignpa/do /dp/dvdvda/dSignpa/dga /daa/dva/dsa/dSignpa /dSigno.m/dma/d(tha/dSignpa/d@a/dSign)/dRa /daa/dSa /dp/dvdvda/dSignpa /dsa/dpvagraha \n/dp/dNa/dsa/dga/vanda /dpa/daa /d(a /dlandrabindu  /daha/dSigni/dsa /d(a/dSignoi/d(a/dmca/dSignpa, /","size_mb":0.85,"has_text":true},"Videha 266.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 266.pdf","name":"Videha 266.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ६ म अंक  १५ जनवरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ३ अंक  २६ ६) \n'िवदेह ' २६ ६ म अंक  १५ जनवरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  \n१३ ३ अंक  २६ ६) \nऐ अंकमे अिछ:- \nिनव᭠ध -िनक ु Ჳ \n (डॊ बचे᳡र झा) \n \n   \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/1 \n \n \n \n \n \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha-/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca \n  \n  \n \n \n2//dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n    \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/3 \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha-/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca  \n \n \n \n \n/dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha   \n \n \n \n \n \n/dPa/dnna/dVa/dSignbi /dP@a/doa/dSignha/dSha/dsa  \n/dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi \n  \n \n \n4//dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n \n   \n \nISBN :  978-93-87675-76-6  \n \n \n/daa/dSignha/dga :  250/- (/dtha/dSignha./d@a_dSignUu.)  \n/dSa/dVa/dSignha/d@eph/dSignb.g/daha/doa/dSignha/d@a ©  /dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dPa/dSignb/dua/dna /dSa/dhnusvara/dSoa/d@a/dsna :  2018   \n \n/dP@a/doa/dSignha/dSha/doa :  /dPa/dnna/dVa/dSignbi /dP@a/doa/dSignha/dSha/dsa   \n/dTa/dSignU/dna/dSa/dSignbi /dtha/dVa/dsa, /dca/dSignl./dl/dna./dsa/dSignl/dua/d@a_dSignUu /dga/dSignha/dia/d@eph, /dVa/dSignha/dada/d@eph /dsa/dhnusvara. 06, /dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi, /dSignb.g/dca/dna/dSignha- /dSa/dSignU/dPa/dSignhu/dna,   \n/dSignb/dta/dua/dSignha/d@a : 847452  \n \n/dVa/dSignl/dta/dSa/dSignha/db/dTta :  http://pallavipublication.blogspot.com  \n/dbi-/dga/dSignl/dna : pallavi.publication.nirmali@gmail.com  \n/dga/dSignm/dta/dSignha/db/dna :  9931654742, 6200635563 \n   \n \n/dSignb/dP@a /dsTta : /dga/dSignha/dsa/dVa /dha/dTta/d@eph, /dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi (/dSa/dSignU/dPa/dSignhu/dna) /dSignb/dta/dua/dSignha/d@a : 847452 \n/dha/dVa/d@a/dsna :  /dSh@a/dSignbi/dga/dTa/dSignbi /dPa/dSignU/dsa/dga /dga/dsnada/dna, /dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi, /dSignb.g/dca/dna/dSignha- /dSa/dSignU/dPa/dSignhu/dna   \n \nNIBHAND H-NIKUNJ  \nCollection of Maithili Research Papers-Essays-Criticism by  \nDr. Bacheshwer Jha. \n  \n \n/dhi /dPa/dSignm/dTha/dSignbi/doa /dSa/dVa/dSignha/d@eph/dSignb.g/daha/doa/dSignha/d@a /dSa/dSignU/d@a/dSignb.g/doSsa/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa/dSignha/dpandrabindu/dPa/dSignbi/d@a/dSignha/db/dTta /daha/dSignha/d@a/doa- /dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha/doa /dSignb.g/dna/dSignb.W/doha/dTa \n/dh/dsa/dSignU/dga/dSignb/dTa/doa /dSignb/dta/dsa/dSignha /dPa/dSignm/dTha/dSignbi/doa /doa/dSignm/dsa/dSignm /dh/dhnusvara/dSha/doa /dpha/dSignha/dAa/dSignha /dP@a/dSignb/dTa /dl/dVa/dga/dualant /dSignb.s/d@a/doa/dSignpandram/dSignb/dada/dhnusvara/dia /dSa/dSignb/dua/dTa \n/db/dna/dSignl/do.half /dTta/d@akar/dSignpandram/dSignb/dsa/doa /dh/dTha/dVa/dSignha /dAa/dSignha/dhnusvara/dSignb/dT@a /doa, /doa/dSignm/dsa/dSignm /dga/dSignha/dahAa/dga/dSa/dpandrabindu /dh/dTha/dVa/dSignha /dcsya/dSignha/dsa/doa /dSa/dhnusvara/di@a/dua/dsna /dVa/dSignha /dPa/dSignU/dsa/dP@a/d@eph/dAa/dSignm/dia/doa \n/dP@a/dsna/dSignha/dna/dSignbi /daVa/dSignha/d@a/dSignha /doa/dSignm/dsa/dSignm /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl /dPa/dSignU/dsa/d@a_dSignU/dTPa/dSignha/dSignb/daa/dTa /dh/dTha/dVa/dSignha /dSa/dhnusvara/dpa/dSignha/dSignb.s/d@a/dTa-/dP@a/dSa/dSignha/dSignb.s/d@a/dTa /dsa/dSignb/dua /doa/dl/dna /dca/dSignha \n/dSa/doa/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda     \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/5 \n \n \n \n \n \nसमपण  \nमातृ-िपतृ चरणकमले योनम : \n \n    \n \n \n6//dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n \n \n    \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/7 \n \n \n/daa/dSignUu /dSha/dtaa  \n/dh/dVa/doa/dSignha/dSha /dP@a/dSignha/dPTa /doa/dl/dna/dSignm/dPa/d@a/dSignha/dsTa /dua/dga /dta/dSignm/dcha /dTa/d@a/doa /daa/dSignUu/dSignb/dta /dca/doa/dSignha/dpandrabindu /dPa/daddha/dna \n/d@a/dua/dSignbi/aanda /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa/doa /dh/dSignb.g/dtha/d@a_dSignU/dSignb.g/dpa /d@a/dua/dna/dSignm/dPa/d@a/dSignha/dsTa /dSignb/doa/dpha/dSignU /dsa/dSignb/dua /dSignb.g/dna/dSignb.W/doha-/dPa/dSignb/d@ha /d@a/dua/dna/dua_dSignU/dpandrabindu/aanda /dca/dSignl \n/dia/daAa-/dPa/daAa /d@a/dpa/dsa/dSignha /dpha/dna /dm/doa/d@a/dSignha /dSa/dua/dSignl/dca /doa/dhvagraha /d@a/doha/dsa/dSignl /d@a/dua/dSignbi/aanda /dSh@a/dSignbi /dU/dga/dSignl/dSha /dga/dsnada/dna /dl/doa \n/dSignb.g/dpa/dSignb/doa/dTSa/doa /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl /dua/dga/d@a/dSignha /dm/dSignb/dua/dTtha/dSignha/dga /dta/dca/dSignha/dm/dna /dia/dSignl/dna/dSignha/aanda /dua_dSignU/dsa/doa/d@a /dTa/dca/dSignU/d@a/dta/dSignha /dTa/dSignl/dua/dsa \n/dSa/dTta/dSignbi/doa /dpha/dna /dca/dSignl /dsa/dVa/dca/dSignha/dTa /dSignb.g/dSha/dSha/dSignU/doa /doa/dSignha/dAa/dSignha-/doa/dnPa /dSa/dSignha/dSignb/dVa/dTa /dtha/dSignl/dna/aanda /dTa/dSignb/dua/dAa/dSignha/dSa/dpandrabindu /dua/dga/d@a/dSignha \n/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/dga/dSignl /dua_dSignU/dsa/doa/dSignha /dada/dSignpandram/doTta/d@a/doa /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl /dSa/dga/dSignha/daa_dSignVocalic@/dTa /doa/dl/dna /dia/dSignl/dna/aanda  \n/dl/dSignb/dua /dTa/d@a/dua/dSignl/dpandrabindu /dSa/dga/dAa /dSignb/dta/dTa/dSignhi/dTa /dia/dSignl/dna/aanda /dua_dSignU/dsa/doa/d@a /dSignb/dPa/dTa/dSignha/dca/dSignbi /dSh@a/dSignbi /dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa \n/dga/dsnada/dna/dca/dSignbi/doa /dta/dua_dSignU/dTa /d@a/dSignha/dSa /dPa/dSignm/dTha/dSignbi /dPa/d@ha/dta/dSignha/doa /dh/dVa/dSa/d@a /dSa/dSignl/dua/dSignm /dtha/dSignl/dTta/dl /dna/dia/dna/aanda /do@a/dga/dSha: \n/dSa/dgta/dsaha /dta/d@ha/dSignhi/dTa /dia/dSignl/dna/aanda  \n/dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi/doa /dl/doa /dSa/dSa/doTa /dP@a/dua/d@a/dSignbi /dU/dga/dSignl/dSha/dca/dSignbi /dua/dga/d@a/dSignha/dSa/dpandrabindu /dSignb/doa/dpha/dSignU /dSignb/dsa/dVa/dsaha /dm \n/dSPha/dSignUu/dTta /doa/dSignb/dVa/dTa/dSignha/doa /dga/dSignha/dhnusvara/dia /doa/dl/dna/dSignb.W/dsua/aanda /dua/dga /dua_dSignU/dsa/doa/dSignha /dSa/dga/dSignb/dPa/d@eph/dTa /doa/dhvagraha /dh/dPa/dsa/dSignha/dga/dSignl /dU/dTSa/dSignha/dua \n/dm /daa/dta/dna /dSPha/dSignUu/dsna/dSignha/d@eph/doa /dca/dSignha/di@a/dTa /doa/d@a/dta/dSignha/doa /dpa/dSignl/dSsTta/dSignha/dga/dSignl /dpha/dSignbi.g/aanda  \n/dua/dga /dU/dga/dSignl/dSha/dca/dSignbi/doa /daa/dSignbi/diha/d@eph /dca/dSignbi/dVa/dsa/doa /doa/dSignha/dga/dsa/dSignha /doa/d@a/dSignhi/dTa /dSignb.g/dpha/dAa/dSignb.W/dsua/aanda  \n/dh/dSTa/dSignU..!  \n/dSignb/dVa/dia/dTa /dca/dSignbi/dVa/dsa/doa /dcha/dSignha/dpandrabindu/doa/dSignbi.W-  \n/dua/dga /dca/doha/dsa /dsa/dSignl/dsa/dSignha /d@a/dua/dSignbi /dTa/dpandrabindu /dta/dSignU/d@ha-/dPa/dSignU/d@a/dSignha/dsa/doa /dga/dSignU/dua/dSa/dpandrabindu /dSa/dSignU/dsa/dSignhi/dTa /d@a/dua/dSignbi /dca/dSignl /dua/dTta/dsa/dSignbi /dia/dSignha/dga \n/dta/daddha /dU/dPa/dca/dSignha/dU /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dl/dSignb/dua/dTtha/dSignha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g-/dSignb/dta/d@a/dpha/dSignbi.g /dh/dSignb/dTa /dSa/diha/dsa /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda /dua/dga/d@a \n/dSignb/dPa/dTa/dSignha/dga/dua /dta/dSignha/dta/dSignUu /dP@a/dSa/dSignha/daa /dcha/dSignha /dVa/dSignhi/dSssna/dVa /daha/dga/d@eph/doa /dPa/dSignha/dna/dsa /doa/d@a/dSignhi/dTa /diha/d@a/dSa/dpandrabindu /dPha/d@a/dSignha/doa /dta/dSignU/dSignb/d@ha/dAa/dSignha   \n \n \n8//dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dPa/dSignm/doha/dSignb.s/d@a/doa /dga/dua/dSignha/d@a/dPa/d@a /doa/dSignU/dTta/dSignbi /dVa/dsa/dSignha/dAa /d@a/dua/dSignb.g/dTha/aanda /dua_dSignU/dsa/doa /dtha/dSignm/dca/dsa, /dga/dSignha/db/dsa/dca/dsa /doa/dSignha/doa/dSignha \n/dta/dsa/dSignha/dta/dSignb.g/dTha /dha /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dia/dSignm/dTta/dl /dtha/dSignm/dca/dsa /doa/d@a/dSignb.g/dTha/aanda /doa/dSignha/dna/do@a/dga/dSignl /dua_dSignU/dsa/doa /dh/dVa/dSa/dSignha/dsa /dtha/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a \n/dSignb/dPa/dTa/dSignha/dca/dSignbi /dpa/dSignha/dSignb.s/d@a /dtha/dSignha/dpandrabindu/db/doa /dtha/dSignhi/dAa/dSignha/d@a/dSignbi /d@a/dua/dSignb.W/dsua/aanda /doha/dSignl/dTa/dSignbi/doa /doa/dSignha/dAa/d@eph /dua/dga/d@a /dSignb/dPa/dTa/dSignha/dca/dSignbi /daa/dSignl/doha/dSignb.g/dTha/aanda \n/dga/dSignha/dna-/dca/dSignha/dna/doa /doa/dSignha/dAa/d@eph /dSignb/dPa/dTTa/dSignbi /dh/dsa/dsTa /dcha/dSignha/doa /dUu/dPa/d@a /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /dca/dSignl/dSsTtha /dtha/dSignha/dbi /dU/di@a /dga/dSignm/dua/dsa \n/dcha/dSignha /dga/daha/dSignU/dta/dsa/dSignbi/dga/dSignl /dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/dhnusvara/dSha /dSa/dga/dAa /dSignb/dta/dTa/dta/dSignhi/dTa /d@a/dua/dSignb.g/dTha/aanda /dua/dTtha/dSignha/dTa/dualant /doa/dSignm/dSa/dSignbi/doa /dP@a/doa/dSignm/dPa \n/dl/dua/dsa /dtha/dSignl/dna /dca/dSignl /dua/dTta/dsa/dSignbi/doa /d@a_dSignUu/dPa /dSa/dSignha/dPha /dta/daa/dSignb.g/dna /dia/dSignl/dna/aanda /dUu/dPa/dca/dSignha-/dVa/dSignha/d@a/dSignbi/doa /dca/dia/dua /doa/dSignha/dSha-\n/dPa/dTta/d@a/dSignl/doa /dta/dSignha/dua_dSignU/dna/dTa/dSignha /dSa/dVa/d@eph/dT@a /daa/dSignl/doha/dSignha/dl /dna/dia/dna/aanda  \n/dua/dga/d@a /dga/dSignha/dTa/dSignVocalic@/doa /dtha/dVa/dSignha/dsa/dSignbi/dPa/dSignU/d@a /dsa/d@a_dSignU/dha/d@a/dga/dSignl /dSVa. /dVa/dna/daa/dSignl/dVa /dPa/dSignha/dTtha/doa/doa /dTa/dSignbi/dsa /dtha/dSignha/dpandrabindu/db \n/dtha/dSignhi/dAa/dSignha/d@a/dSignbi/doa /dta/dSignbi/dpa /dpha/dna/aanda /dga/dSignb.g/dcha/dna/dSignha /dsa/dSignha/dsa/dSignha /dSVa. /dtha/dSignU/dTta/doa/dSignUu/dsa /dPa/dSignha/dTtha/doa /dh/dsa/dsAa /dSignb.g/dSha/dVa \n/dtha/doTa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /dua_dSignU/dsa/doa/d@a /dSa/dua_dSignVocalic@/daa/dAa/dTa/dSignha /dua/dga/d@a/dSignha /dga/dSignha/dAa/doa /dP@a/dSignb/dTa /dSignb/dVa/dSha/dSignl/dSsa /d@a/dua/dSignb.W/dsua/aanda /dua/dga/d@a/dSignm \n/dta/dpa/dPa/dsa/doa /dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/dhnusvara/dSha /dSa/dga/dAa /dsa/d@a_dSignU/dha/d@a/dSignl/dga/dSignl /dSignb/dta/dTa/dl/aanda /dga/dSignha/dga/dualant /dSVa. /d@a/dSignha/dca/doa/dSignha/dsTa /dPa/dSignha/dTtha/doa \n/dm /dga/dSignb.g/dga/dAa/dSignhu/dTa /daa/dSha/d@a/dTha /dPa/dSignha/dTtha/doa /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /dga/dSignha/dga /dpa/dSignU/dsa/dpa/dSignU/dsa /dPa/dSignha/dTtha/doa /dua/dga/d@a/dSignha /dSignb/dPa/dTa/dSignha/dca/dSignbi/doa \n/dia/dSignVocalic@/dua/dSTa/dSignbi/dga/dSignl /dga/dua/dTa/dSignbi /dAa/dSignm/dia/daa/dSignha/dsa /d@a/dua/dSignb.W/dsua/aanda /dSa/dga/dAa-/dSa/dga/dAa/dPa/d@a /dua/d@a-/dta/d@a/daa /dm /dua/d@a/dVa/dSignha/dua \n/dPa/dTtha/dSignha/dl /doha/dSignl/dTa/dSignbi/dga/dSignl /dga/daa/dSignhi/dTa /doa/d@a/dSignb.g/dTha/aanda  \n/dSa/dhnusvara/dAa/dSignm/dia/dVa/dSha, 1955 /dbi./dga/dSignl /doa/dSignm/dSa/dSignbi/doa /dTa/dTta/dVa/dsaha /dta/dsa/dna/aanda /dua/dTta/dsa/dSignbi /dP@a/dtha/dSignVocalic@/dSignb/dTa \n/db/dna/dSignha/doa/dSignha /dPa/dSignU/dsa/dShpa /dca/dna/dga/disa /dtha/dhvagraha /dia/dSignl/dna/aanda /dPa/dSignha/dpandrabindu/dpa /dVa/dSsa/d@eph /dTa/doa /dtha/dSignUu/dSignb.g/dga /dca/dna/dga/disa /d@a/dua/dna/aanda /dl/dua/dsa \n/dSignb.W/dSTha/dSignb/dTa/dga/dSignl /dia/dSignha/dga-/diha/d@a/dSa/dpandrabindu /dna/dSignm/doa /dtha/dSignha/dSignb/dia /doa/dl /doa/dna/doa/dTTa/dSignha, /dca/dna/dPa/dSignha/dbi/dia/dSignU/d@a/dSignbi, /dSignb/daa/dsa/dSignha/dca/dPa/dSignU/d@a \n/db/dTAa/dSignha/dSignb/daa /dca/dia/dua/doa /dth@a/dga/dsna /doa/dl /d@a/dSignm/dca/dSignbi/doa /dca/dSignm/dia/dSignha/d@a/dga/dSignl /dpa/dna /dia/dSignl/dna/aanda  \n/dga/dSignm/dsa /dh/dSignb.g/dpha /dua/dTta/dsa/dSignbi/dSa/dpandrabindu /dP@a/dTAa/dSignl/doa /dSignb/daa/dsa 5 /dga/dSignbi/dna/doa /daa/dSignUu/d@a/dSignbi /dTa/dAa /doa/dl /dada/dSignl/dVa/d@ha /dua/dSignha/dbi \n/dSoa/dSignUu/dna /dh/dta/dSignhi/dTa /d@a/dua/dSignbi/aanda /dm/dTa/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dga/dSignhi/dSignb/dTta/d@akar/doa /dP@a/dTha/dga /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/dga/dSignl /dU/dTTa/dSignbi/dsna/d@eph /dtha/dSignl/dna/dua_dSignU/dpandrabindu/aanda /dha/dSignb.g/dTha/d@eph/doa \n/dSignb.W/dSTha/dSignb/dTa /dna/dpa/d@a/dna /d@a/dua/dta/dSignl /doa/d@a/dl/aanda /dSignb/dPa/dTa/dSignha/dca/dSignbi /doha/dSignl/dTa/dSignbi-/dta/dSignha/d@a/dSignbi /doa/dSignha/dAa/d@eph /dha/d@a/dgtha /doa/dl/dna/dSignb.W/dsua/aanda \n/dua/dga/dua_dSignUu/dpandrabindu /dia/dSignha/dga /dha/dta/dSignbi /dTa/dpandrabindu /dua/dga/dua_dSignUu/dpandrabindu /dm/dSignb/dua /doa/dSignha/dca /dSa/dtha/dga/dSignl /dSa/dua/dAa/dSignm/dia /doa/dSignb.s/d@a/dAa/dSignb.W/dsua/aanda  \n/d@a/dSignha/dga/dSignha/dsa/dsaa /dSignb.g/dga/dSh@a /dtha/dSignUu/dia/dSignm/dna/doa /dSignb.g/dSha/doSsa/doa /doa/dua/dna/dSignb.W/dsua /dca/dSignl /dtha/dSignUu/dia/dSignm/dna /dSignb/dVa/dSsa/dAa /dh/dta/dSSa \n/d@a/dSignha/doha/dSignUu/aanda /d@a/dSignha/dga /doa/dSignVocalic@/dSssna /dga/dua/dSignha /dga/dua/dSignha/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dna- /dga/daha/dSignU/dta/dsa/dSignbi/dga/dSignl /dtha/dSignUu/dia/dSignm/dna /dSignb/dVa/dSsa/dAa/doa /dh/dhnusvara/dia/dSignbi/doa/dSignha/d@a \n/doa/dl/dna/aanda /dtha/dSignUu/dia/dSignm/dna/dga/dSignl /dP@a/dSignb/dTa/dSsTtha/dSignha /dTa/dpandrabindu /dtha/dSignl/dTta/dna /dga/dSignU/daa/dSignha /dVAa/dTha/d@eph /dtha/dSignl/dna/aanda /dSsa/dSignha/dTa/doa /dP@a/dSignb/dTa/dSsTtha/dSignha /dtha/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a   \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/9 \n/dsa/dSignl/dPa/dSignha/dna/doa /dTa/d@a/dSignha/dbi/dga/dSignl /dl/doa /dua/dSignha/dbi /dSoa/dSignUu/dna/dga/dSignl /dSignb.g/dSha/doSsa/doa /dtha/dSignl/dna/dua_dSignU/dpandrabindu/aanda /dTa/dSignbi/dsa /dVa/dSsa/d@eph /daha/dSignb.s/d@a /dm/dTa/dl \n/dSa/dga/dAa /dSignb/dta/dTa/dSignha/dU/dna/aanda /dPa/dShpa/dSignha/dTa/dualant /dh/dPa/dsa /dga/dSignha/dTa/dSignVocalic@ /dtha/dSignha/dSsa/dSignha- /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi/dga/dSignl /dSVa/dTa/dhnusvara/dT@a /dpha/dSignha/dT@a/doa /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl \n/dPa/d@a/dSignbi/doSsa/dSignha /daa/dSignl/dna/dua_dSignU/dpandrabindu/aanda /dua/dga/d@a/dSignha /dSa/dtha/doa /doa/dSignl/dm /dga/daa/daa/dia/dSignha/d@a /dsa/dSignb/dua /dTa/dpandrabindu/dl /dSVa. /d@a/dga/dSignha/dsa/dSignha/dTha /dcha/dSignha/dca/dSignbi \n/dSignb/daVa/dTa/dSignbi/dAa /dVa/dia/d@eph /daa/dSignl/dna/dSignb.W/dsua/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /dga/dSignha/doa/d@eph 56% /dpha/dna /dTa/dpandrabindu/dl /dca/doha/dsa /doa/dga/dSignbi/dSha/dsa/dga/dSignl /dU/dPa/dSignb.W/dSTha/dTa \n/dtha/dSignl/dna/dua_dSignU/dpandrabindu /dTa/dpandrabindu /dSVa. /dia/dSignU/d@a_dSignU/dVa/d@a /dta/dSignU/dSignb.g/daaha/daha/dSignha/d@a/dSignbi /dta/dSignha/dta/dSignUu/doa /dha/dSha/dSignbi/dVa/dSignha/d@eph/daa /dm /dTa/dSignha/dToa/dSignha/dna/dSignbi/dsa /dl/dSa. \n/dha/d@a. /dh/dua/dga/daa /dpa/dSignl/dAa/d@a/dga/dSignl/dsa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /dua/dga/d@a/dSignha /dh/dsa/dSignl/doa /dTa/d@a/dua/doa /dP@a/dShsa /dPa/dSignU/dpha/dna/dSignb.W/dsua /dha \n/dua/dga/d@a /dP@a/dShsa/dSignm/dTTa/d@a/dSa/dpandrabindu /dSa/dhnusvara/dTa/dSignU/dSsTta /dtha/dl /dua/dga/d@a /dsa/dSignha/dga /dSa/dSignl/dVa/dSignha /dh/dAa/dSignm/dia /daVa/dSignha/d@a/dSignha /dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi /doa/dSignpandram/dna/dSignl/dca \n/dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi /dh/di@a/dSa/dSignha/dSignb.s/d@a/dTa /doa/dhvagraha /daa/dSignl/dna /dia/dSignl/dna/aanda /dSVa. /d@a/dSignha/dga/dSa/dSignl/dVa/doa /dSignb.g/dSa/dhnusvara/dua /dTa/dSignha/dToa/dSignha/dna/dSignbi/dsa \n/dP@a/daha/dSignha/dsa/dSignha/dpa/dSignha/dAa/d@eph /dua/dga/d@a /dSignb/dsa/dAa/dSignU/dSignb.W/doTa /doa/dhvagraha /dSTha/dSignha/dAa/dSignbi /dua/dSignl/dTa/dSignU /dh/di@a/dSa/dSignha/dSignb.s/d@a/dTa /doa/dhvagraha /daa/dSignl/dna/dSignb.W/dsua/aanda 12 \n/dh/dia/dSTa 1972 /dbi. /dTa/doa /dAa/dTha/dSignha/dVa/dTa /dua/dga/d@a/dSignha/dna/dSignm/doa/dSignb/dsa /doa/dSignha/dAa/d@eph/d@a/dTa/dualant /d@a/dua/dSignbi/aanda 1980 /dbi./dga/dSignl \n/dTa/dSignVocalic@/dTa/dSignbi/dAa /dpa/d@a/dsna/dga/dSignl /dada/dSignpandram. /dca/di@a/dsa/dSignha/dTha /dSignb.g/dga/dSh@a /dga/dSignU/dohAa /dga/dhnusvara/dT@a/dSignbi /d@a/dua/dSignb.g/dTha /dm /dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi /doa/dSignpandram/dna/dSignl/dca/doa/dSignl/dpandrabindu \n/dSa/d@a/doa/dSignha/d@a/dSignbi /dSa/dSignUu/dpa/dSignbi/dga/dSignl /dSa/dSignha/dSignb.g/dga/dna /doa/dhvagraha /daa/dSignl/dna/dSignb.W/dsua/aanda /dTa/dSignb/dua/dAa/dSignha/dSa/dpandrabindu /dua/dga/d@a/dSignm /dna/dSignm/doa/dSignb/dsa/doa /dha/dSignb.g/dTha/d@eph/doa \n/dSignb.W/dSTha/dSignb/dTa /dSa/dSignU/daha/d@a/dl /dna/dSignha/dia/dna/aanda 36 /dVa/dSsa/d@eph /daha/dSignb.s/d@a /dl/dSignb/dua /dga/dua/dSignha/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dna/dAa/dga/dSignl /dSa/dSignl/dVa/dSignha /daa/dSignl/dna/dua_dSignU/dpandrabindu/aanda \n/dh/dsTa/dga/dSignl /dP@a/daha/dSignha/dsa/dSignha/dpa/dSignha/dAa/d@eph/doa /doa/dSignU/d@a/dSa/dSignbi/dSa/dpandrabindu 15 /dga/dSignha/dpa/d@eph 2009 /dbi./dga/dSignl /dh/dVa/doa/dSignha/dSha /dP@a/dSignha/dPTa \n/doa/dl/dna/aanda  \n/dSa/dgP@a/dSignb/dTa /doa/dSignpandram/dna/dSignl/dca/dga/dSignl /dh/dsa/dVa/dSignha/doa /dSh@a/dSignl/dAa /dP@a/dSignm. /dia/dSignm/dSignb/dVa/dsaa /dSha/d@a/dsna /dSignb.g/dSa/dhnusvara/dua /dm /dSignb/daa/dsa/dSignl/dSha \n/dP@a/dSa/dSignha/daa /dSignb.g/dSa/dhnusvara/dua/doa/dSignl/dpandrabindu /dpha/dSignb.W/dsua, /dca/dSignb/dsa/doa/d@a /dha/dtha/dSignha/d@a/dSignbi /dua/dga /dl/doha/dsa/dua_dSignU/dpandrabindu /dpha/dSignbi.g/aanda /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi/dga/dSignl /dSVa. \n/dca/dAa /dia/dSignm/dSignb/dVa/dsaa /dcha/dSignha /dSignb/dVa/dtha/dSignha/dia/dSignha/dahAa/doSsa /d@a/dua/dSignb.g/dTha/aanda /dua/dga/d@a/dSignha /dna/dSignm/doa/dSignb/dsa/doa /dP@a/dAa/dSignha/dSa/dSa/dpandrabindu /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi/dga/dSignl \n/dha/dsa/dSa/d@eph/doa /dPa/d@ha/dSignha/db /dpa/dSignha/dna/dSignUu /dtha/dSignl/dna /dha /dP@a/dTha/dga /dta/dSignhi/dpa/dga/dSignl /dpha/dua /dia/dSignm/dTta /dpha/dSignha/dT@a /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi/dga/dSignl \n/dP@a/dSignb/dTa/dSignb/dSsTtha/dTa /dtha/dSignl/dna/dSignha/aanda /dta/dSignha/daa/dga/dSignl /dca/dAa /dia/dSignm/dSignb/dVa/dsaa /dcha/dSignha /dP@a/daha/dSignha/dsa/dSignha/dpa/dSignha/dAa/d@eph /dtha/dSignl/dna/dSignha /dTa/dpandrabindu /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi/doa \n/dPa/dSignUu/d@a/dSignha /dtha/dSignha/d@a /dua/dga/d@a/dSignha /doa/dSignha/dsua/dPa/d@a /dPa/daddha/dna/aanda  \n/dua/dga /dSa/dga/dAa-/dSa/dga/dAa/dPa/d@a /dha/doa/dSignha/dSha/dVa/dSignha/dsna/dSignbi /daa/d@a/dtha/dhnusvara/dia/dSignha/dSa/dpandrabindu /dSa/dSignl/dua/dSignm 1982 /dbi./dSa/dpandrabindu \n/dSa/dSignha/dSignb/dua/dSignb.W/dTAa/doa /dVa/dSignha/dTa/dSignha/d@eph/dga/dSignl /dtha/dSignha/dia /dna/dSignhi/dTa /d@a/dua/dna/dua_dSignU/dpandrabindu/aanda /dSa/dVa/d@eph /dP@a/dTha/dga /dca/doha/dsa /dua/dga/d@a/dSignha \n/dha/doa/dSignha/dSha/dVa/dSignha/dsna/dSignbi /daa/d@a/dtha/dhnusvara/dia/dSignha/dSa/dpandrabindu /dP@a/dSa/dSignha/dsna/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /dta/dca/dSignha/dm/dna /dia/dSignl/dna /dTa/dpandrabindu /dh/dSa/dga/dhnusvara/dca/dSa/dga/dSignl /dPa/dSignb/daddha \n/dia/dSignl/dna /d@a/dua/dSignbi/aanda /dua/dTtha/dSignha/dTa/dualant /dSh@a/dSignbi /dpa/dsa@a/dsa/dSignha/dTha /dSignb.g/dga/dSh@a ‘/dh/dga/d@a’ /dca/dSignbi/doa /dSga/d@a/dsna /dtha/dSignl/dna/aanda /dua/dga \n/dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi/dSa/dpandrabindu /daa/d@a/dtha/dhnusvara/dia/dSignha /dia/dSignl/dna/dua_dSignU/dpandrabindu/aanda /dSignb.g/dga/dSa/d@a /dTta/dSignm/dna/dga/dSignl /dua_dSignU/dsa/doa/d@a /dSignb/dsa/dVa/dSignha/dSa /dSTha/dSignha/dsa/doa /dPa/dTa/dSignha   \n \n \n10 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dpa/dna/dna/aanda /dua/dga /dca/dSignha/db/dTa /daa/dSignl/d@a/dSignbi /dua_dSignU/dsa/doa /dpa/d@a/dsna /dSPa/dSha/d@eph /doa/dl/dna/aanda /dh/duna/dSignha/dSignb/daa/dTa /dtha/dl \n/dPa/dSignUu/dpha/dna/dSignb.W/dsua- /dh/dua/dSignha/dpandrabindu/doa /dsa/dSignha/dga-/dPa/dSignb.s/d@a/dpa/dAa? /dua/dga /doa/dua/dSignb.g/dna/dAa/dSignb.W/dsua- ‘/dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha /dsa/dSignha/dm/dhnusvara /dpha/dSignbi.g, \n/dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi /dga/dua/dSignha/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dna/dAa/dga/dSignl /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi /dSignb/dVa/dtha/dSignha/dia/dga/dSignl /dSignb.g/dSha/doSsa/doa /dpha/dSignbi.g/aanda /dua/dga/d@a/dSignha \n/dha/doa/dSignha/dSha/dVa/dSignha/dsna/dSignbi/dSa/dpandrabindu /dP@a/dSa/dSignha/d@a/dsna/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /dPa/dT@a /dP@a/dSignha/dPTa /dtha/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dua/dga /dTa/dpandrabindu /doa/dSignm/d@a/dSignha /doa/dSignha/dia/dca \n/dpha/dSignbi.g /dTa/dpandrabindu/dl /dh/dPa/dsa/dSignl/dSa/dpandrabindu /dtha/dSignl/dpandrabindu/dTta /doa/d@a/dl /dha/dl/dna /dpha/dSignbi.g/aanda /dta/daddha /dSignb.g/dSa/dsa/dSignl/dua/dSa/dpandrabindu /dua/dga/d@a/dSignha /dta/dSignhi/dSa/dSignha /doa/dl \n/doa/dua/dna/dSignb.W/dsua /dca/dSignl /dSa/dga/dAa /dSignb/dsa/daha/dSignha/d@eph/dSignb.s/d@a/dTa /d@a/dua/dSignhi/dTa /dpha/dSignhi/doa, /dTa/dpandrabindu/dl /dSignb/dVa/dSsa/dAa-/dVa/dSTa/dSignU/doa /dU/daiha/dSignm/dSsa /dSa/dhnusvara/doSsa/dSignl9/dga/dSignl \n/doa/d@a/dta/aanda /doa/dSignm/dSignb.g/dSha/dSha /doa/d@a/dta /dca/dSignl /dha/dVa/dSignha/dca /dP@a/dSsTtha /dua_dSignU/dh/dl, /diha/dta/daddha/dSignha/dl/dna /dSa/dsa /dsa/dSignb/dua /dta/dSignU/dcha/dsa/dSignha \n/dca/dSignha/dl/aanda /dca/dSignha/dU /dh/dua/dSignha/dpandrabindu/doa /dP@a/dTha/dga-/dP@a/dSa/dSignha/d@a/dsna /dSignb.g/dTha/doa /dSa/dhnusvara/dTa/dSignm/dSsa /dP@a/daa /d@a/dua/dTa.../aanda /dua/dga /dua_dSignU/dsa/doa/dSignha \n/dSa/dSignb.g/dSa/dsa/dSignl/dua /dsa/dga/dsa /doa/d@a/dSignhi/dTa /dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi /dl/dna/dua_dSignU/dpandrabindu/aanda /dua/dga/d@a /dP@a/dSa/dSignha/d@a/dsna /dTtha/dSignbi/doa /d@a/dua/dna/aanda /dna/dia/dSignha/dTa/dSignha/d@a \n16 /dVa/dSsa/d@eph /daha/dSignb.s/d@a /dha/doa/dSignha/dSha/dVa/dSignha/dsna/dSignbi/dSa/dpandrabindu /dVa/dSignha/dTa/dSignha/d@eph/doa/dSignha/d@a/doa /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl /dua/dga/d@a /dP@a/dSa/dSignha/d@a/dsna /dua/dSignm/db/dTa /d@a/dua/dna/aanda  \n/dSa/dSignha/dSignb/dua/dSignb.W/dTAa/doa /dh/dSignb.g/dtha/d@a_dSignUu/dSignb.g/dpa /dl/doha/dsa/dua_dSignU/dpandrabindu /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dta/dSignm/dcha /dTa/d@a/doa /daa/dSignUu/dSignb/dta /dca/doa/dSignha/dpandrabindu /dpha/dna/dua_dSignU/dpandrabindu, \n/dSa/dhnusvara/dAa/dSignm/dia/dSa/dpandrabindu /dU/dga/dSignl/dSha /dga/dsnada/dna/dca/dSignbi /dua/dga/d@a/dSignha/dga/dSignl /dSPha/dSignUu/dSignb/dTa/d@eph /dca/dia/dSignha/dm/dna /dha /dua/dga/d@a /d@a/dpa/dsa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu \n/dU/dca/dSignha/dia/d@a /doa/d@a/dta/dSignha/doa /dh/dTha/doa /dSh@a/dga /doa/dl/dna, /dPha/dna/dSignha/dPha/dna /dha/db /dh/dPa/dsa/dSignl /dna/dSignm/doa/dSignb/dsa/doa \n/dua/dSignha/dTha/dga/dSignl ‘/dSignb/dsa/dVa/dsaha-/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca’ /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /doa/dSignha/dVAa/doa /dl/doa /dPa/dSignm/dTha/dSignbi /dSa/dSignl/dua/dSignm /dSignb/dua/dsa/doa/dSignha \n/daVa/dSignha/d@a/dSignha /dga/dSignU/dSignb/da@a/dTa /dtha/dl /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda ‘/dSignb/dsa/dVa/dsaha-/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca’ /dh/dPa/dsa/dSignl/doa /dSa/dga/doSsa /dh/dSignb.g/dpha/dl /dTa/dpandrabindu/dl \n/dTa/dTSa/dgta/dSignb.W/dsaha /dSignb/doa/dpha/dSignU /doa/dua/dta /dha/dVa/dShAa/doa /dsa/dSignb/dua, /dh/dPa/dsa/dSignb/dua /dna/dSignm/doa/dSignb/dsa /dTa/dSignha/dSignb/dua/dPa/d@a /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a \n/doa/d@a/dta/aanda  \n/dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n \n/dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi  \n7 /dSignb.g/dSa/dTa/dgta/d@a 2018  \n               \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/11  \n \n/dh/dsa/dSignU/do@a/dga- \n \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa/dSignha/dna/dSignbi/dsa /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /doa/dSignVocalic@/dSignb/dSsa/13 \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /d@a/dpa/dsa/dSignha/dga/dSignl /dSignb/dVa/d@a/dua /dVa/dsna/d@eph/dsa/21 \n/doa/dsAa/dSignha/daa/dSignha/dsa/doa /dtha/dSignbi/dSsa/dsna /dSa/dga/dSAa/dSignha/doa /doa/dSignha/d@a/dsna/31 \n/dl/doa/dSignhi/dSa/dga /dSha/dTa/dSignha/dtaa/dSignbi/doa /dP@a/dSignha/d@a/dhnusvara/dtha /dca/dsa/dVa/dSignVocalic@/dSignb.g/daaha/dga/dSignl /dtha/dSignha/d@a/dTa /dP@a/dTha/dga /dha /dpa/dSignbi/dsa /daa/dSignm/dSa/d@a/41 \n/dPa/dSignU/dSTa/doa /dSa/dga/dSignbi/doSsa/dSignha /dSa/dSignha/doa/dSignl/dTa/dSignha/dsa/dsaa/doa  ‘/dia/dsna-/dsa/dSignha/dAa/doa’/46 \n/dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi/doa /dSignb/dVa/doa/dSignha/dSa/dga/dSignl /dsa/dSignl/dPa/dSignha/dna/doa /dAa/dSignm/dia/daa/dSignha/dsa/53 \n/dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa/doa /dh/dVa/daa/dSignha/dsa /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha /dtha/dSignha/dSsa/dSignha /d@a/dSignha/dga/dSignha/dAa/dsna /dpa/dsaa/dSignha /dcha/dSignha/63 \n/dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa/dga/dSignl /dAa/daa/dSignU/dsa/dSignha/dTha /dcha/dSignha ‘/dAa/daa/dSignU/dVa/d@a/doa /daa/dSignl/dsa/66 \n/dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /dSignb/dVa/dtha/dSignUu/dSignb/dTa /dha/dAa/dSignha/dpa/dSignbi /dSignb.g/dga/dSh@a/71 \n/dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa/dga/dSignl /doa/dSignb/dVa/dVa/d@a /dna/dSignha/dna /daa/dSignha/dSa/doa /daa/dSignl/dsa/76 \n/dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /dta/dSignha/dna /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa/81 \n/dm/dcha/dua/dSignha /dna/dSignl/doha/dSignl/dpandrabindu /dia/dSignha/dga /dta/dTa/dSignha/dua/88 \n/dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa /dha /dSa/dhnusvara/dSoa/dSignVocalic@/dSignb/dTa/94 \n/dSa/dga/doa/dSignha/dna/dSignbi/dsa /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi /doa/dSignb/dVa/dTa/dSignha/dga/dSignl /d@a/dSignha/dSsTta/d@akar/dVa/dSignha/daa/doa /dSVa/d@a/99 \n/dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi /dna/dSignm/doa /dia/dSignbi/dTa/dga/dSignl /dPa/dSignha/dVa/dSa/107  \n/dga/dSignha/dsa /dsa /dga/dSignha/dsa /dua/dga /dh/dua/dSignha/dpandrabindu/doa /dga/dSignl/dua/dga/dSignha/dsa/117 \n/dga/dsa/dta/dSignm/daha/doa /d@a/dpa/dsa/dSignha/dga/dSignl /dSa/dSignha/dga/dSignha/dSignb.g/dca/doa /dpa/dSignl/dTa/dsa/dSignha/125  \n/dga/dSignhu/dna/dSignha/db/dna /dia/dSignha/dpha/doa /dPha/dSignUu/dna : /dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna/131    \n \n   \n \n \n12 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n \n    \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/13  \n \n \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa/dSignha/dna/dSignbi/dsa /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /doa/dSignVocalic@/dSignb/dSsa \n/dca/dSignha/dSignb/dua /dSa/dga/dAa/dga/dSignl /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dha/dSignb/dVa/d@eph/dtha/dSignha/dVa /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/dga/dSignl /dtha/dSignl/dna /dpha/dna /dm \n/dSa/dhnusvara/do@a/dga/dsna/doa /doa/dSignha/dna /dpha/dna/aanda /dSa/dSignha/dga/dSignha/dSignb.g/dca/doa /dSignb/dVa/dSh@a/dSignVocalic@/dhnusvara/doha/dna/dTa/dSignha/doa /doa/dSignha/d@a/dsna/dSignl/dpandrabindu /dSignb/doa/dpha/dSignU /dna/dSignm/doa \n/doa/dSignha/dca-/daha/dsaha/dSignha /doa/d@a/dta/dSignha/dSa/dpandrabindu /dga/dSignU/dpandrabindu/dua /dga/dSignm/daddha/dsa/dSignl /dpha/dna/aanda /dca/dSignl /doa/dSignl/dm /doa/dSignha/dca/dSignU/dna, /dPa/dSignb.s/d@a/dSh@a/dga/dSignbi /dpha/dna/dSignm \n/dm/dua/dSignm /dsa/dsa/dSignU/dpa/dga/dSignl /dPa/dSignb.s/d@a /doa/dTTa/d@eph/dVAa/dua/dSignbi/dsa /dca/dSignbi/dVa/dsa /dSignb/dta/dTa/dSignl/dSignb/dsa/dua/dSignha/d@a /dtha/dhvagraha /dia/dSignl/dna /dpha/dna/aanda /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/dga/dSignl \n/doha/dSignl/dTa/dSignbi /dha /dPa/dSha/dSignU/dPa/dSignha/dna/dsa/doa /dSignb.g/dSa/dVa/dSignha/dAa /daa/dSignm/dSa/d@a /dca/dSignbi/dSignb/dVa/doa/dSignha/doa /dSa/dSignha/daha/dsa/dSignm /dTa/dpandrabindu /dsa/dSignb/dua /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda \n/dSa/dSignbi/dSignb.g/dga/dTa /dSa/dSignha/daha/dsa/dSignm /dh/dpha/dSignhi/dTa /doha/dSignl/dTa/dSignbi /doa/d@a/dsa/dSignha/db /dh/dSa/dSignhu/doa/dca/d@eph /dta/dSignU/dSignb.g/dcha /dSignb/daa/dsa/dSignha/dsa/dSignU/dSignb/daa/dsa /dha/dSignb.g/dTha/d@eph/doa \n/daa/dSignU/dVa/d@eph/dna/dTa/dSignha/doa /dSignb.g/dSha/doa/dSignha/d@a /dua/dSignm/db/dTa /d@a/dua/dna/aanda /db/dl/dua /doa/dSignha/d@a/dsna /dtha/dSignl/dna/dSignhi /dca/dSignl /dl/dTa/dSignU/doa/dSignha /dna/dSignm/doa/doa \n/dha/dSignb.g/dTha/d@eph/doa /dh/dVa/dSTha/dSignha /dna/dpa/dSignb/daddha /dia/dSignl/dna/dSignhi/doa/aanda /dl/dTa/dta/dSignl /dsa/dSignb/dua, /dSignb/doa/dpha/dSignU /dna/dSignm/doa /doa/dSignVocalic@/dSignb/dSsa/doa /dU/dPa/dSignl/doSsa/dSignha \n/doa/dhvagraha /dtha/dSignbi/doha /dga/dSignha/dhnusvara/dia/dta /dSh@a/dSignl/dAa/dSoa/d@a /dta/dSignU/dcha/dl /dna/dSignha/dia/dna/aanda /dl/dua/dsa /dna/dSignm/doa/doa/dSignl/dpandrabindu /dSa/dga/dSignha/dca /diha/dSignVocalic@/dsna/dSignha/doa \n/daa_dSignVocalic@/dSignb/dSsTta/dSa/dpandrabindu /daa/dSignl/doha/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /dTa/dSignl/dpandrabindu /dl/dSignb/dua /dP@a/dVa/dSignVocalic@/dSignb/dTa/doa /dna/dSignm/doa/doa /dahAa/dSignha/dsa /doha/dSignl/dTa/dSignbi/doa /dm/d@a /dha/doa/dSignVocalic@/dSsTta \n/doa/d@a/dta/dSignha/doa /dSignb/dsa/dSignb.g/dga/dTa /doa/dua/dta/dSignbi /dpa/dSignb.s/d@a/dTa/dSignha/dTha/d@eph /dtha/dSignl/dna-  \n“/dU/dTTa/dga /doha/dSignl/dTa/dSignbi /dga/dahAa/dga /dVa/dSignha/dsna,  \n/dSignb/dsa/dSignb/dSsa/daaha /dpa/dSignha/doa/d@a/dSignbi /dtha/dSignbi/doha /dSignb/dsa/daa/dSignha/dsa/aanda”  \n/dTa/dSignha/dTPa/dAa/d@eph /dbi /dca/dSignl /doha/dSignl/dTa/dSignbi /doa/d@a/dta /dSa/dtha/dSa/dpandrabindu /dU/dTTa/dga /dga/dSignha/dsa/dna /dia/dSignl/dna/aanda /dVAa/dVa/dSa/dSignha/dAa /doa/d@a/dta \n/dga/dahAa/dga/aanda /dsa/dSignhu/doa/d@a/dSignbi /doa/d@a/dta /dh/daha/dga /dga/dSignha/dsa/dna /dia/dSignl/dna/aanda /dSa/dtha/dSa/dpandrabindu /dh/daha/dna/dSignha/dua- /dtha/dSignbi/doha /dga/dSignha/dhnusvara/dia/dta \n/dta/dSignU/dcha/dna /dia/dSignl/dna/aanda /dca/dua/dSignha/dpandrabindu /dTa/doa /dsa/dSignhu/doa/d@a/dSignbi/doa /dia/dPPa /dpha/dSignhi/doa, /dha/dca/dSignU/doa /dSa/dga/dAa/dga/dSignl /dsa/dSignhu/doa/dSignb.s/d@a/dAa/dSignl/doa/dSignl/dpandrabindu \n/dP@a/dSignha/dTha/dSignb.g/dga/doa/dTa/dSignha /dtha/dSignl/dTta/dna /dpha/dSignhi/doa/aanda /dm /dtha/dna/dSignl/dpandrabindu /dSa/dgPa/dssa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dSignb/doa/dl/doa /dsa/dSignl /dua/dSignm/dSignb.g/dTha, \n/dsa/dSignhu/doa/d@a/dSignbi /dua/dSignl/dTa/dSignU /dh/dPa/dSAa/dSignpandram/dhnusvara/dTa /daa/dSignl/doha/dna /dca/dSignha/db/dpha/aanda /dl/dua/dsa/dSignm /dSa/dga/dAa /dpha/dna/dSignhi/doa /dca/doha/dsa /dsa/dSignhu/doa/d@a/dSignbi   \n \n \n14 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/doa/dl/dSignb/dsa/dua/dSignha/d@a/doa/dSignl/dpandrabindu /dSa/dga/dSignha/dca/dga/dSignl /doa/dSignU/dpa/dpa/dSignha/d@eph /dua/dSignm/db/dTa /d@a/dua/dSignhi/doa/aanda /dl/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dbi/dua/dSignm /dcsya/dSignha/dTa /dua/dSignm/db/dpha /dca/dSignl \n/dha/dTga /dSignb/dsa/dtha/d@eph/d@a/dTa/dSignha/doa /dSignb.g/dSha/doSsa/dSignha /daa/dSignl/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda  \n/dga/dua/dSignha /doa/dSignb/dVa /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dh/dPa/dsa /d@a/dpa/dsa/dSignha ‘/dSignb.g/dna/doha/dsa/dSignha/dVa/dna/dSignbi’ /dha ‘/dVa/dSsa/d@eph/doa/dSignVocalic@/dTAa’/dga/dSignl \n/dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /doa/dSignVocalic@/dSignb/dSsa/doa /dta/dua_dSignU/dSignb/dVa/dSignb.g/daha/dVa/dsna/dSignha/d@eph /doa/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /doa/dSignVocalic@/dSignb/dSsa/doa/dSignl/dpandrabindu /dU/dPa/dSignl/doSsa/dSignha/doa \n/daa_dSignVocalic@/dSignb/dSsTta/dSa/dpandrabindu /daa/dSignl/doha/dSignb/dsa/dua/dSignha/d@a/doa/dSignl/dpandrabindu /dl/dSignb/dua /dm/d@a /dha/doa/dSignb/dSsa/d@eph/dTa /doa/d@a/dta/dSignha /dna/dSignl/dna /dh/dPa/dsa/dSignha /d@a/dpa/dsa/dSignha/dga/dSignl /dSignb.g/dSha/dVa \n/dha /dia/dSignhu/d@a/dSignbi/doa /dga/dSignha/dahAa/dga/dSa/dpandrabindu /dU/dPa/daa/dSignl/dSha /daa/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dga/dSignha/dT@a /dU/daaa/dSignl/dShAa \n/dh/doa/dga/d@eph/dsnAa/dTa/dSignha/doa /dh/dsga/dSignUu/dna/dsa /doa/d@a/dta /dpha/dna/aanda  \n“/dta/dSignl/dSignb.s/d@a-/dta/dSignl/dSignb.s/d@a /dh/d@a/dSignl /dSignb.g/dSha/dVa /dga/dSignm /dTa/dSignm/dAa /dta/dSignm/dna/dSignm,  \n/doa/dSignVocalic@/dSignb/dSsa /doa/dSignb.s/d@a/dh /dga/dsa/dna/dSignha/dbi,  \n/dSignb.g/dtha/dSignb.W/doha /dga/dSignha/dhnusvara/dSignb/dia/dl /dPa/d@a /dia/dSignU/dsna /dia/dSignhu/d@a/dVa /daa/dSignUu/dSignb.s/d@a/dca/dSignha/dAa,  \n/dSignb/dsa/daha/d@eph/dsa /dca/dsa /dta/dSignm/dSignb.g/dna /dSa/dta/dSignl /dU/dPa/dua/dSignha/dSa/dSignl,  \n/dsa/dSignb/dua /dha/daa/d@a/aanda /dh/dsa/dSignU/doa/dgPa/dSignha/aanda  \n/dTa/dSignm/dua/dSignlhnusvara /dSignb.g/dSha/dVa /dPa/dSignha/dm/dna /dha/doa-/daha/dTa/dSignUu/d@a,  \n/dua/dSignb.s/d@a /dPa/dSignha/dm/dna /dPha/dSignUu/dna /dpa/dgPa/dSignha/aanda/aanda”  \n/dtha/dSignUu/dSignb.g/dga/doa /dh/dSignb.g/daha/doa/dTa/dSignha /dha /dca/dsa /dSa/dhnusvara/dohAa/dSignha/doa /dsAa/dSignUu/dsa/dTa/dSignha/doa /doa/dSignha/d@a/dsna /doha/dSignl/dTa/dSignbi /dh/daa/dSignb.g/dna-\n/dta/daa/dSignb.g/dna /doa/dhvagraha /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda /dca/dSignha/dSignb/dua /doha/dSignl/dTa/dga/dSignl /dl/dSignb/dua /dVa/dSsa/d@eph /daha/dSignha/dsa /dia/dSignVocalic@/dua/dSTha /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dna, \n/dm/doa/d@a/dSignha /dPa/d@a/dTa/dSignbi /dpha/dSignm/daddha/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /dbi /doa/d@a/dna/dSignha/dSa/dpandrabindu /dSa/dSignha/dna /dtha/dSignb.s/d@a/dga/dSignl /doha/dSignl/dTa/doa /dUu/dPa/dca /dSha/dSignb.W/doTa \n/dta/dSignb/d@ha /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda /dtha/dSignUu/dSignb.g/dga /dTa/dSignbi/dsa /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/doa /dga/dSignha/dsa/dna /dia/dSignl/dna /dpha/dna/aanda  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dSa/dga/dAa/dga/dSignl /dPa/dSignb/dua/dna /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/dga/dSignl /dia/dSignm/dpa/d@a, /daa/dSignm/dSa/d@a /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/dga/dSignl /dUu/dPa/dca/dSignha/dU \n/dha /dTa/dSignl/dSa/d@a /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/doa /dVa/dhnusvara/dca/d@a/aanda  \n/dia/dSignm/dpa/d@a /dtha/dSignUu/dSignb.g/dga/dga/dSignl /dh/dsa/dSignl/doa /dP@a/doa/dSignha/d@a/doa /diha/dSignha/dSa /dna/dia/dSignha/dm/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna /dca/dSignl \n/dPa/dSha/dSignU/dPa/dSignha/dna/dsa/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /dP@a/dga/dSignU/doha /dpha/dna/aanda /dbi /dia/dSignm/dpa/d@a /dtha/dSignUu/dSignb.g/dga /dSa/dSignha/daha/dSignha/d@a/dsna /dia/dSignha/dga/dga/dSignl /dl/doa /dSa/dAa \n/daa/dhnusvara/dada, /dPa/dSignhi/diha /dia/dSignha/dga/dga/dSignl /daa/dSignU/dbi /dSa/dAa /daa/dhnusvara/dada /dl/dVa/dga/dualant /dsa/dia/d@a/dga/dSignl /dpa/dSignha/dSignb.s/d@a /dSa/dAa /daa/dhnusvara/dada /dpha/dSignm/daddha/dna /dca/dSignha/db/dTa   \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/15  \n/dpha/dna/aanda /dVa/dhnusvara/dca/d@a /dtha/dSignUu/dSignb.g/dga/doa/dSignl/dpandrabindu /dTa/dSignm/dSignb/daddha /doa/dhvagraha /doha/dSignl/dTa/dSignbi/doa /dAa/dSignm/diAa /dta/dsa/dSignha/dm/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda /dl/dua/dsa \n/dtha/dSignUu/dSignb.g/dga/doa/dSignl/dpandrabindu /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /doha/dSignbi/dna /dtha/dSignUu/dSignb.g/dga /doa/dua/dna/dSignb.W/doha/dsua/aanda /dl/dua/dsa /dP@a/doa/dSignha/d@a/doa /dtha/dSignUu/dSignb.g/dga/dga/dSignl /doha/dSignl/dTa/dSignbi \n/doa/dl/dSignb/dsa/dua/dSignha/d@a /dtha/dSignUu-/dSVa/dSignha/dga/dSignbi/doa/dSignl/dpandrabindu /dSa/dSignha/dTa /dVa/dSsa/d@eph /daha/dSignb.s/d@a /dUu/dPa/dca/doa /dha/dTtha/dga /dtha/dSignha/dia /daa/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda \n/dTa/dTPa/dShpa/dSignha/dTa/dualant /dtha/dSignUu-/dSVa/dSignha/dga/dSignbi/doa /dh/dsa/dSignU/dSa/dSignha/d@a /dU/dPa/dca/doa /dSVa/dSignha/dga/dSignbi/dTVa/dga/dSignl /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dTTa/d@eph/dsa /dtha/dhvagraha /dca/dSignha/db/dTa \n/dpha/dna/dSignhi/doa/aanda /dl/doha/dsa/dua_dSignU/dpandrabindu /dPa/d@a/dTa/dSignbi /dca/dga/dSignbi/dsa/dga/dSignl /doha/dSignl/dTa/dSignbi /doa/dl/dSignb/dsa/dua/dSignha/d@a/doa/dSignl/dpandrabindu /dSa/dSignU/dSignb/dVa/daha/dSignha /daa/dSignl/dna /dca/dSignha/db/dTa \n/dpha/dSignhi/doa/aanda /dl/dSignb/dua /dSa/dSignU/dSignb/dVa/daha/dSignha/doa /dSa/dga/dAa /dSignb/dsa/daha/dSignha/d@eph/dSignb.s/d@a/dTa /dsa/dSignb/dua /dpha/dSignhi/doa/aanda /dca/dia/dua-/dca/dia/dua/dPa/d@a /dh/dsTa/d@a \n/daa/dSignl/doha/dna /dca/dSignha/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dm/dSignb/dua /dSa/dga/dAa/doa /dSa/dga/dSignha/dca /daa/dSignUu /dVa/dia/d@eph/dga/dSignl /dta/dpandrabindu/dTta/dna /dpha/dna/aanda /dl/doa /dVa/dia/d@eph /d@a/dSignha/dca/dSignha \n/dga/dua/dSignha/d@a/dSignha/dca/dSignha/doa /dSa/dSignha/dga/dsTa/dSignha/dSignb/daa/doa /dpha/dna/aanda /dl/dua/dsa /dVa/dia/d@eph/doa /dna/dSignm/doa/doa /doha/dSignl/dTa/dSignbi-/dPa/dTha/dSignha/d@a/dSignbi /daa/dSignUu/d@a-/daa/dSignUu/d@a \n/daha/dSignb.s/d@a /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignb/dsa/aanda /dm/dTa/dl /dm /dna/dSignm/doa/dSignb/dsa/doa /doha/dSignl/dTa/dSignbi /doa/d@a/dta/dSignha/doa /dSignb.g/dga/dSignb.g/dSh@a/dTTa \n/doa/dga/dSignha/d@eph/dSignb.W/dsTa/doa /dh/dTha/dSignha/d@eph/dTa/dualant /doa/dga/dSignb/dTa/dAa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /d@a/doha/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /dl/doa/d@a /dh/dSignb/dTa/dSignb.s/d@a/doTa /dha/d@a/dSignm \n/dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/d@a/dSignbi /dVa/dia/d@eph /dm/doa/d@a /doa/dSignha/dca/doa /dSignb/dsa/d@a/dSignbi/doSsa/dsna /doa/d@a/dta/dSignha/doa /dna/dSignl/dna /d@a/dSignha/doha/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda  \n/dSa/dga/dSignha/dca/doa /daa/dSignm/dSa/d@a /dVa/dia/d@eph /daa/dSignb.g/dna/dTa /dVa/dia/d@eph /dpha/dna /dca/dSignl /dSVa/dAa/dhnusvara /dh/dPa/dsa /doha/dSignl/dTa/dSignbi /doa/d@a/dSignhi/dTa \n/dpha/dna/aanda /dl/dua/dsa /dVa/dia/d@eph/doa/dSignl/dpandrabindu /doha/dSignl/dTa/dSignbi/dga/dSignl /dh/dPa/dsa /dPa/dTsa/dSignbi/dSa/dpandrabindu /dSa/dSignl/dua/dSignm /dSa/dua/dAa/dSignm/dia /dtha/dSignl/dTta/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignb/dsa/aanda /doha/dSignha/dSa \n/doa/dhvagraha/dPa/dSha/dSignU/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /dSa/dtha /dP@a/doa/dSignha/d@a/doa /dVAa/dVa/dSTha/dSignha /dST@a/dSignbi/dia/dsna/dSignl /daVa/dSignha/d@a/dSignha /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/aanda /dga/dua/dSignha/daa/dSignl/dVa/doa/dSignl/dpandrabindu \n/dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna /dua/dSignm/dl/dta/dSignha/doa /dP@a/dga/dSignha/dsna /doa/dua/doa /dbi/dua/dSignm /dtha/dhvagraha /dSa/doa/dSignhi/dpha/aanda /dua_dSignU/dsa/doa /dSa/dSignha/dSa/dSignU /dga/dSignhi/dsa/dSignha /dSPa/dSsTta \n/d@a_dSignUu/dPa/dSa/dpandrabindu /doa/dua/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/dsua-  \n“/dua/dga/d@a /dSignb.g/daha/dAa/dSignha /dca/doha/dsa /dSa/dSignha/dSa/dSignU/d@a /dca/dAa/dTa/dSignbi/dua /dTa/doha/dsa /dm /diha/dSignha/dSa /doa/dSignha/dSignb/dTta /dna/dSignhu/dTa/dSignbi \n/dha /dta/dSa/dua/dSignha /dpa/d@a/dSignhu/dTa/dSignbi/aanda”  \n/doha/dSignl/dTa/dSignbi-/dPa/dSignha/dTa/dSignbi /dua/d@a /dl/dVa/dga/dualant /doa/dSignm/daa/dSignha/dSignb.s/d@a/dSa/dpandrabindu /dm/dua_dSignUu /dSa/dga/dAa/dga/dSignl /doa/dl/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda \n/dua/d@a/doa /dVAa/dVa/dua/dSignha/d@a /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa/doa /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /dTa/dToa/dSignha/dna/dSignbi/dsa /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa/dga/dSignl /dSa/dSignl/dua/dSignm \n/doa/dTa/dSignl/doa/dSignm /dSTha/dna/dPa/d@a /doa/dl/dsa/dSignl /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dh/dPa/dsa /dVa/dSsa/d@eph /doa/dSignVocalic@/dTAa/dga/dSignl /dua/d@a/doa /dga/dSignU/dua_dSignU/dTTa/d@eph/doa \n/dU/dnna/dSignl/doha /doa/dl/dsa/dSignl /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dm/dSignb/dua /dSignb/daa/dsa /dta/d@a/daa/doa /dSignb.g/dSa/dhnusvara/dua/dga/dSignl /dga/dooha/dsa /dia/dSignUu/daddha /dha/dSignb/daa /d@a/dia/daddha/dna \n/dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda /dP@a/dSignha/dAa: /dm/dSignb/dua /dSignb/daa/dsa /daha/dsa/dSignbi-/dga/dsa/dSignbi /dVAa/dSignb.W/doTa /dua/d@a/doa-/dPha/dSignha/d@a/doa /dha/dia/dSignUu/dga/dSignl \n/dSa/dSignm/dsa/dSignha /dna/dia/dta/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /doa/dua/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha /dSa/dSignm/dsa /dna/dia/dSignha/dAa/dta /dl/doa /dSignb/dVa/daha/dSignha/dsa   \n \n \n16 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dpha/dna/aanda  \n/dl/doa /dTa/d@a/dua/doa /doa/dua/dta/dSignbi /dpha/dSignhi/doa /dVa/dSignha /dna/dSignm/doa /daha/dSignha/d@a/dsna/dSignha /dca/dSignl /dPa/dhnusvara/dpa/dga/dSignbi/doa /dga/dSignU/dua_dSignU/dTTa/d@eph/dga/dSignl /dua/d@a \n/dca/dSignm/dTa/dta/dSignha /doa/dSignha/dna /dca/dSignhu/dhnusvara /dta/d@a/daa /dSignb.g/dpa/dToa/dSignha/d@a /doa/d@a/dl /dVa/dSignha /dga/dSignl/dSignb.g/dga/dAa/dSignha /dTa/dpandrabindu /dpa/dSignha/dSignb.s/d@a /dia/dSignU/dsna/dSignha /dU/dPa/dca \n/dua/dSignm/dl/dta/dSignha/doa /dSa/dhnusvara/doa/dSignl/dTa /dtha/dSignl/dTta/dSignhi/dpha/aanda /dm/dSignb/dua /dSignb/daa/dsa /dPa/dSignha/dpandrabindu/dpa /dSignb.g/dSa/d@a/dSignm/d@a /dca/dSignm/dTa/dta/dSignha/doa /dSignb/dVa/daha/dSignha/dsa /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dSignb.g/dna/doha/dsa/dSignha/dVa/dna/dSignbi/doa /dl/doa /dPa/dT@a/dga/dSignl /dua/d@a/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /daha/dSignU/d@a/dsaha/d@a /dta/d@a/daa/doa \n/dpa/dpa/dSignha/d@eph /dha/dAa/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doha/dia/dSignhu/dTta /dtha/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a /dia/dSignVocalic@/dua/dSTha /dl/dua/dsa /daha/dSignU/d@a/dsaha/d@a /dta/d@a/daa/doa/dSignl/dpandrabindu /dta/dsua/doa/dSignbi.W \n/d@a/doha/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /dl/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dm/dSignb/dua /dSa/dga/dAa/doa /dSa/dga/dSignha/dca/doa /dna/dpa/d@a/dna /dh/dVa/dSTha/dSignha/doa /dPa/dSignb.s/d@a/dpa/dAa \n/dtha/dSignl/dTta/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSa/dgPa/dssa /dia/dSignVocalic@/dua/dSTha /dua/d@a/dta/dSignha/dua /doha/dSignl/dTa /dca/dSignm/dTa/dta/dSignha/doa /dSignb/dsa/dSignb.g/dga/dTa /d@a/doha/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda \n/dua/d@a/dVa/dSignha/dua/dSignbi/doa /dh/dna/dSignha/dta/dSignha /dh/dsAa/dSignm /doa/dSignha/dca /dua/d@a/dta/dSignha/dua/dSa/dpandrabindu /doa/d@a/dta/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dl/doa /dPa/daAa/dga/dSignl /dU/dnna/dSignl/doha /dha/dl/dna /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dia/dSignhu/d@a/dSignbi /dSignb.g/dSha/dVa/dSa/dpandrabindu /doha/dSignl/dTa/dSignbi \n/doa/d@a/dta/dSignha/doa /dna/dSignl/dna /doa/dua/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/dsua, /dTa/doha/dsa/dSignU/doa /dbi /dPa/dSignha/dpandrabindu/dTa/dSignbi /dh/dSignb.g/dpha-  \n“/doha/dTta/dhnusvara/dia /doa/dSignha/dSignb/dTta /dua/d@a /dua/d@a /dca/dSignl /dta/dsa/dSignha/dSignb/dVa/dh,  \n/dT@a/dSignbi/dSha/dSignUu/dna /dTa/dSignm/dSignb/daddha /doa/d@a_dSignUu /dPha/dSignha/d@a/aanda  \n/dta/dSa/dua/dSignha /daha/dSignU/d@a/dsaha/d@a /dua/d@a /dna/dl /dca/dSignm/dTa/dSignbi/dAa,  \n/doha/dSignl/dTa /doha/dSignm/dna/dSignha /dPa/dua/dSignha/daddha/aanda”  \n/daha/dsa/dSignbi-/dga/dsa/dSignbi /dVAa/dSignb.W/doTa/doa /dm/dSignb/dua/dTtha/dSignha/dga /doa/dga/dSignb/dTa/dAa/dSignha/doa /dUu/dPa/d@a /dga/dua/dTga /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna \n/dca/doa/d@a/dSignha /dSignb/dsa/d@a/dSignbi/doSsa/doa /dSa/dga/dSignha/dsa /dPa/daa /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda /doa/dSignha/dga/dTa /dPa/d@a/doa /doha/dSignl/dTa/dSignbi-/dPa/dTha/dSignha/d@a/dSignbi/doa \n/dSa/dtha /dP@a/doa/dSignha/d@a/doa /doha/dta/dSignb.s/d@a /doa/dga/dSignb/dTa/dAa/dSignha/dSa/dpandrabindu /dna/dSignhi/dTa /d@a/dua/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /doa/dSignm/dsa /doha/dSignl/dTa/dga/dSignl /doa/dSignm/dsa /dTa/d@a/dua/doa \n/dh/dssa /dU/dPa/dca/dSignha/dm/dna /dca/dSignha/dAa /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /doha/dSignl/dTa /doa/dSignm/dsa/dSignha /dca/dSignm/dTa/dna /dca/dSignha/dAa, /doa/dSignm/dsa /doha/dSignl/dTa/dga/dSignl /dha/dSignb.s/d@a \n/dUu /dpandrabindu/dppa /doa/dl /dta/dSignha/dsua/dna /dca/dSignha/dAa /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /doa/dSignm/dsa /doha/dSignl/dTa/dga/dSignl /doa/dTa/dSignl/doa /dna/dSignha/dia/dTa /dna/dia/dSignha/dm/dna /dca/dSignha/dAa \n/db/dTAa/dSignha/dSignb/daa /db/dTAa/dSignha/dSignb/daa /dTa/doa/d@a /dSignb.g/dca/dcsya/dSignha/dSa/dSignha /dga/dua/dTa/dga /doa/dga/dSignb/dTa/dAa/dSignha/dSa/dpandrabindu /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/dSa/dpandrabindu /dPa/dSignUu/dVa/d@eph /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/dSignbi /dada/dSignha/doa /dha /diha/dSignha/diha /dtha/dSignl/dna /dpha/dna/dSignha/dua /dca/dSignb/dsa/doa/dSignha \n/dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /doa/dSignVocalic@/dSignb/dSsa /doa/dSignha/dAa/d@eph/doa /dU/daia/dSignl/dTa/dSignha /doa/dua/dna /dca/dSignha/db/dpha/aanda /dga/dSignhi. /dada/dSignha/doa/doa/dSignl/dpandrabindu /dP@a/doa/dSignVocalic@/dSignb/dTa/doa /dia/dua/dsa \n/dh/dahAa/dAa/dAa/dsa /dpha/dna/dSignb.W/dsua/aanda /dl/doha/dsa/dua_dSignU/dpandrabindu /dada/dSignha/doa /dVa/dpa/dsa/dSignha/dVa/dna/dSignbi/doa /dh/dsa/dSignU/dSa/dSignha/d@a /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa \n/dia/dSignVocalic@/dua/dSTha /doa/dSignVocalic@/dSignb/dSsa /doa/dSignha/dAa/d@eph/doa /dSa/dga/dSignbi/doSsa/dSignha /doa/dhvagraha /dSa/dpa/dSignl/dTa /dtha/dhvagraha /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dada/dSignha/doa/doa /doa/dua/dta   \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/17  \n/dpha/dna- /dia/dSignVocalic@/dua/dSTha /dpha/dSignm/dTta-/doSsa/dSignbi/dsna /dta/d@a/daa /dsa/dSignb/dua/dAa/dSignm/dpandrabindu /d@a/dSignha/doha/dSignb.g/dTha /dga/dSignha/dT@a /daa/dSignU/dbi /dia/dSignm/dTta /daha/dSignU/d@a/dsaha/d@a /dta/d@a/daa \n/doa/dSignbi.W/dSignb/dsa /doha/dSignl/dTa/dSignbi /doa/d@a/dSignb.g/dTha/aanda /dh/dPa/dsa /doha/dSignl/dTa/dSignbi /dtha/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a /dh/dsa/doa/dSignm /doha/dSignl/dTa/dSignbi/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /dga/dhnusvara/dia/dsa/dSignbi /daa/dSignl/dSignb.g/dTha/aanda \n/dua_dSignU/dsa/doa /dSha/dtaa/dga/dSignl-  \n“/dsa/dSignha/dTta/dSignha /dta/d@a/daa /dta/dSignl/dSignb.g/dpa /doa/dl, /daa/dSignU/dbi /daha/dSignU/d@a/dsaha/d@a /doa/dSignbi.W/dsa,  \n/dh/dPa/dsa /doha/dSignl/dTa/dSignbi /doa/dSignb.s/d@a /doa/dl /dha/dsa/doa/dSignl/dpandrabindu /dga/dhnusvara/dia/dsa/dSignbi /daa/dSignbi/dsa/aanda”  \n/dl/dTa/dta/dSignl /dsa/dSignb/dua, /dm /doa/dua/dsa/dSignl /dpha/dSignb.g/dTha /doha/dSignl/dTa/doa /dU/dPa/dca/dSignha /dca/dSignm/dTa/dPa/d@a /dSignb/dsa/dtha/d@eph/d@a /doa/d@a/dSignhi/dTa \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dTha/dSignm/daddha /doa/dSignl /dca/dSignm/dSignb/dTa/dl /dh/dSignb.g/daha/doa /dga/dSignb/dua/dga/dSignb/dVa/dua /dh/dSignb/dVa/dl,  \n/dUu /dpandrabindu/dpa /doa/dSignl /dta/dSignha/dSignb.W/dsua/dl /dha/dSignb.s/d@a/aanda  \n/dca/dSignhu/dhnusvara /doha/dSignl/dTa /dTa/dSignhi/dAa/dSignm /dsa/dSignb/dua /dU/dPa/dca/dl /dTa/dpandrabindu  \n/dada/dSignha/doa /doa/dSignl /dPa/dSignb.s/d@a/dua /dia/dSignha/dSignb.s/d@a/aanda \n/dl/dSignb/dua /dna/dSignl/dna /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa/dSignha/dna/dSignbi/dsa /dga/dua/dTTa/dga /doa/dga/dSignb/dTa/dAa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dSa/dna/dSignha/dua /daa/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignha/dua \n/dca/dSignl /dua/d@a/dSa/dpandrabindu /dTa/dSignhi/dAa/dSignha/d@a /doa/dl/dna/dSignha /dta/dSignha/daa /doha/dSignl/dTa/doa/dSignl/dpandrabindu /doa/dSignm/daa/dSignha/dSignb.s/d@a/dSa/dpandrabindu /dSa/dSignha/daha/dta /dU/dTTa/dga /dua/dSignm/db/dpha/aanda  \n/dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /doa/dSignVocalic@/dSignb/dSsa/dga/dSignl /dPa/dAa/dSignha/d@eph/dPTa /dVa/dSsa/dSignha/d@eph/doa /dh/dtha/dSignha/dVa /dP@a/dSignha/dia /dhi/dSignb/dTa/dua/dSignha/dSignb.g/dSa/doa \n/doa/dSignha/dna/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dga/dSignha/dsa/dSa/dSignUu/dsa /dl/dTa/dSignU/doa/dSignha /dua/dSignl/dTa/dSignU /dca/dSignU/dha/dVa/dSignha/dca/dSignbi /doa/dua/dna /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda \n/dSignb/doa/dl/doa /dTa/dpandrabindu /dh/dSignb/dTa /dVa/dSignVocalic@/dSignb/dSsTta /dh/dsa/dSignha/dVa/dSignVocalic@/dSignb/dSsTta /dha /daa/dSignU/dSignb.g/dtha/d@eph/doSsa/doa /dSignb.g/dSha/doa/dSignha/d@a /dl/dTa/dSignU/doa/dSignha /dia/dSignVocalic@/dua/dSTha /dua/dSignm/db/dTa \n/d@a/dua/dna/dSignha/dua /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dTa/dSignl/dpandrabindu /dPa/dTta/dSignhu/dsa/dSignbi/doa /dP@a/dtha/dSignha/dVa /dSa/dga/dAa-/dSa/dga/dAa /dPa/d@a /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa/dga/dSignl /dSa/dSignl/dua/dSignm /dPa/dTta/dSignhu/dsa/dSignbi/doa /dU/dnna/dSignl/doha /dtha/dSignl/dTta/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dPa/dTta/dSignl/dta/dSignha/doa \n/dl/doa /dAa/dhnusvara/dT@a /dSignb/dVa/dSha/dSignl/dSsa/doa /dpa/dpa/dSignha/d@eph /doa/dl/dsa/dSignl /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dAa/dTha/dSignha- /d@a/dua/dTta /dSa/dhnusvara/dSoa/dSignVocalic@/dTa /dh/d@a/daha/daa_dSignVocalic@ /dha \n/dP@a/dSignha/doa/dSignVocalic@/dSignb/dTa/doa /dh/d@a/dua/dTtTtha/aanda /dl/dSignb/dua /dAa/dhnusvara/dT@a/dSa/dpandrabindu /dh/dua_dSignU/doha/dsa /db/dsa/dSignha/d@a /dVa/dSignha /doa/dSignUu/dPa/dSa/dpandrabindu /dPa/dSignha/dSignb/dsa /dta/dua/dSignha/d@a /doa/dl/dna \n/dca/dSignha/db/dpha/aanda /dl/doa/d@a /dh/dSignb/dTa/dSignb.s/d@a/doTa /dpa/d@a, /dpa/dSignpandram/dhnusvara/dpa/d@a, /dada/dta/d@a/dSignha, /doha/dTTa/dSignha /dha /dPa/dSignm/doha/dSignb.s/d@a/dSa/dpandrabindu /doa/d@a/dSignbi/dsa \n/daVa/dSignha/d@a/dSignha /dPa/dTta/dSignhu/dsa/dSignbi/doa /doa/dSignha/dca /dna/dSignl/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda /dTa/dToa/dSignha/dna/dSignbi/dsa /d@a/dSignha/dca/dSignha /daVa/dSignha/d@a/dSignha /dta/daddha/doa/dSignha-\n/dta/daddha/doa/dSignha /dPa/dSignm/doha/dSignb.s/d@a /doha/dSignU/dsa/dSignha/dm/dna /dia/dSignl/dna /dpha/dna/aanda/aanda /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/dga/dSignl /dl/dua/dsa /dh/dsa/dSignl/doa/dSignm /dPa/dSignm/doha/dSignb.s/d@a \n/dSignb/dVa/daAa/dga/dSignha/dsa /dh/dSignb.g/dpha, /dca/doa/d@a /dSa/doa/dna /dha/dta /dta/daa/dSignb.g/dna /dia/dSignl/dna /dpha/dSignhi/doa/aanda /dl/dSignb/dua /dTa/d@a/dua/doa /dPa/dSignm/doha/dSignb.s/d@a   \n \n \n18 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/d@a/dca/dSignm/doha/dSignm/dSignb.s/d@a /doa/dua/dta/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /dSignb/doa/dVa/daa/dSignb.W/dsTa /dpha/dna /dca/dSignl /daa/dSignhi/dTAa /daVa/dSignha/d@a/dSignha /dl/dua/dsa /dSignb/dVa/dSha/dSignha/dna /dPa/dSignm/doha/dSignb.s/d@a \n/doha/dSignU/dsa/dna /dia/dSignl/dna /dpha/dna/aanda  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dTa/dpandrabindu /dga/dSignha/dT@a /dsa/daa/dSignbi/doa /dU/dnna/dSignl/doha /doa/dl/dsa/dSignl /dpha/dSignb.g/dTha- /dia/dSignhu/d@a/dSignbi /dca/doha/dsa /dSignb.g/dSha/dVa/dSa/dpandrabindu \n/doha/dSignl/dTa/dSignbi /doa/d@a/dta/dSignha/doa /dha/di@a/dua /doa/dl/dna/dSignb/dsa /dTa/dpandrabindu /dSignb.g/dSha/dVa /doa/dua/dna/dSignb.g/dTha/dsua-  \n“/dSa/dtha /dta/dSignha/dTa /dga/dSignha/dsa/dna /dga/dSignU/daa/dSignha /dPa/dSignha/dSignb/dsa/doa /dh/dtha/dSignha/dVa /dtha/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a /doa/dSignbi.W \n/dua/dSignm/dAa/dTa? /dTa/doha/dsa /doha/dSignl/dTa/dSignbi /dTa/dpandrabindu /doa/d@a/dta /dh/dSa/dSignhu/doa/dca/d@eph /dua/dSignm/dl/dTa/aanda”  \n/dl/dSignb/dua/dPa/d@a /dia/dSignhu/d@a/dSignbi /dU/dTTa/d@a /daa/dSignl/dna/dSignb/dsa-  \n“/dPa/dSignha/dTta/dAa /dSa/dSignU/dSa/dSignb.s/d@a /daha/dSignha/d@a/dSignha/aanda”  \n/dl/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dcsya/dSignha/dTa /dua/dSignm/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dTa/dTTa/dAa/dSignU/dia/dSignbi/dsa /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/dga/dSignl /dPa/dTta/dSignhu/dsa/dSignbi/doa /doa/dSignha/dca \n/dia/dhnusvara/dia/dSignha/dsa/daa/dSignbi/dSa/dpandrabindu /doa/dl/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda  \n/dm/dSignb/dua /dSa/dga/dAa/doa /doa/dSignVocalic@/dSsa/doa/dga/dSignl /dP@a/dia/dSignha/d@ha /dP@a/dSignl/dga /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignb/dsa/aanda /dl/doa-/daa/dSignm/dSa/d@a/doa \n/dSignb/dua/dTa /dSignb.g/dpa/dsTa/dsa/doa /dSa/dhnusvara/dia /dh/dSignb/dTa /dha/daa/d@a/doa /dtha/dSignha/dVa /d@a/doha/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /doha/dSignl/dTa/dSa/dpandrabindu /dU/dPa/dca \n/dSignb/dsa/dSignb/dVa/d@eph/dihsa /diha/d@a /dha/dta/dl /dTa/dSignl/dpandrabindu /dta/dSignha/daha/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /d@a/doha/dVa/dSignha/d@a /d@a/dSignha/doha/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda /dh/dua_dSignU/doha/dsa \n/dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /dia/dSignha/dga/dga/dSignl /d@a/doha/dVa/dSignha/d@a /d@a/doha/dta/dSignha/doa /dP@a/dTha/dSignha /dh/dSignb.g/dpha/aanda /d@a/doha/dVa/dSignha/d@a/doa/dSignl/dpandrabindu /dSignb/dVa/dSha/dSignl/dSsa \n/dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/d@a /dia/dSignVocalic@/dua/dSTha/doa /daVa/dSignha/d@a/dSignha /daa/dSignl/dna /dia/dSignl/dna /dpha/dna/aanda /doa/dua_dSignU/doha/dsa /dbi /d@a/doha/dVa/dSignha/d@a /doha/dSignl/dTa/doa /dPa/dSignUu/dsna/d@eph \n/dU/dPa/dca/doa/dSignl/dpandrabindu /dua/dSignb.g/dTha/dAa/dSignha /dna/dSignhi/dTa /dpha/dna /dca/dSignl /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dPa/daa/dSa/dpandrabindu /dcsya/dSignha/dTa /dua/dSignm/db/dpha-  \n“/doha/dSignl/dTa /doa/dl/dna /d@a/doha/dVa/dSignha/d@a/dSignl, /dna/dSignUu/dTta/dna /dTtha/dSignha/doa/dSignU/d@a /dSa/dSignl/dVa/dSignha /dtha/dSignm/d@a/aanda” \n/dAa/daa/dSignha-/doa/daa/dSignha /dl/dua/dsa/dSignm /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignhi/doa /dca/doha/dsa /doha/dSignl/dTa/dSignbi/doa /dSa/dga/dAa /dta/dSignbi/dSignb/dTa /dca/dSignha/db/dTa \n/dpha/dna /dTa/doha/dsa /dVa/dSsa/dSignha/d@eph /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/aanda /dca/dSignl/doa/d@a /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dPa/daa/dSa/dpandrabindu /dPa/dSignU/dSignb/dSsTta /dua/dSignm/db/dpha-  \n“/dSa/dga/dAa /dia/dSignl/dna/dSignl /dga/dSignl/diha/dSignl /dVa/dSignb.s/d@a/dSa/dta,  \n/doa/dSignbi.W /daa/dua_dSignU /dTa/dSignl/dpandrabindu /dca/dna/daha/dSignha/d@a/aanda”  \n/dl/dua/dsa/dSignha /dSignb.W/dSTha/dSignb/dTa/dga/dSignl /dVa/dSsa/dSignha/d@eph/doa /dPa/dSignha/dSignb/dsa/doa/dSignl/dpandrabindu /d@a/dSignm/doa/dta/dSignha/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /doha/dSignl/dTa/dga/dSignl /dUu /dpandrabindu/dppa /dha/dSignb.s/d@a \n/dta/dSignha/dsua/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna /dTa/dSignha/dSignb/doa /doha/dSignl/dTa/dSa/dpandrabindu /dPa/dSignha/dSignb/dsa /dSa/dSa/dSignb.s/d@a /dsa/dSignb/dua /dca/dSignha/dAa/aanda /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa \n/dPa/daAa/dSa/dpandrabindu /dSa/dhnusvara/doa/dSignl/dTa /dtha/dSignl/dTta/dSignhi/dpha-    \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/19  \n“/dia/dSignl/dna/dSignha /dsa/dSignbi/daddha /dSignb/dsa/d@a/dSignm/daha/doa /doa/dSignbi.W /dPha/dna/aanda”  \n/dPa/dSignU/dsa: /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dh/dPa/dsa /d@a/dpa/dsa/dSignha/dga/dSignl /dP@a/dSignl/dga /d@a_dSignUu/dPa/dSignbi /dPha/dSignUu/dna/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /dSha/dSignbi/dna/doa /dha/dSignb.s/d@a \n/dta/dSignha/dSignb.W/dsua /dga/dAa/dSignha/d@eph/daa/dSignha/doa /d@a/doSsa/dSignha /doa/dl/dsa/dSignl /dpha/dSignb.g/dTha-  \n“/dPha/dSignUu/dna /dl/doa /dPha/dSignUu/dna/dVa/dSignha/dSignb.s/d@a /dna/dia/dSignha/dm/dna /dga/dSignU/d@a/dSignha/dSignb.s/d@a,  \n/dca/dTa/dsa/dSignl /dPa/dTta/dm/dna/dSignb.W/dsua /dSa/dSignU/dVa/dAa/dsa /dVa/dSignha/dSignb.s/d@a/aanda  \n/dpa/dSignhu/dSignb/daa/dSa /dVa/dSignpandram/daha/dSignb.g/dna /dSa/dSignbi/dna/doa /dha/dSignb.s/d@a,  \n/dca/dSignbi/dVa /dh/dVa/dna/dgVa/dsa /doa/d@a_dSignUu /dh/dVa/daha/dSignha/dSignb.s/d@a/aanda”  \n/dl/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dbi/dua/dSignm /dcsya/dSignha/dTa /dua/dSignm/db/dpha /dca/dSignl /dna/dSignm/doa /dtha/dSignUu/dSignb.g/dga/doa/dSignl/dpandrabindu /dpha/dSignm/dTta-/dpha/dSignm/dTta /dTta/dSignU/doa/daddha/dSignbi/dga/dSignl /dta/dSignha/dpandrabindu/dSignb/dTta \n/doha/dSignl/dTa/dSignbi /dAa/dSignm/diAa /dta/dsa/dta/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dSa/dga/dAa/doa /doa/dSignVocalic@/dSsa/doa/doa /dSa/dga/dSTa /dU/dPa/dca/dSignha/doa \n/dh/dssa/doa /dU/dnna/dSignl/doha /doa/dTa/dua_dSignU /dl/doa/dTtha/dSignha/dga /dsa/dSignb/dua /dtha/dSignl/dTta/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dTa/doha/dsa /dl/dTa/dl /dga/dSa/dSignUu/d@a/dSignbi, \n/d@a/dSignha/dua/dSignb/daddha, /dSa/dSignb.s/d@a/dSa/dSignm, /dSignb/dTa/dna /dca/dSignhu /dha/dSignb/daa/doa /dh/dVa/dShAa /dU/dTPa/dSignha/daa/dsa /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda /dca/dTa/dSignl/doa \n/dP@a/doa/dSignha/d@a/doa /dh/dssa/doa /dU/dnna/dSignl/doha /dtha/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha /dm /dSa/dtha /dh/dssa /dSignb/dVa/dSignb.g/dtha/dssa /dh/dVa/dSa/d@a/dPa/d@a \n/dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/dga/dSignl /dSignb/dVa/dSignb.g/dtha/dssa /daa/dSignl/dVa/dSignbi /daa/dSignl/dVa/dTa/dSignha/doa /dP@a/dSa/dssa/dTa/dSignha/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /daa/dSignha/dsa /doa/dl/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda \n/dl/doa/d@a /dSa/dSignha/dhnusvara/dia/dSignm/dPa/dSignha/dhnusvara/dia /dVa/dsna/d@eph/dsa /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa ‘/dVa/dSsa/d@eph/doa/dSignVocalic@/dTAa’/dga/dSignl /dtha/dSignl/dTta/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dh/dsa/dSignU/doa/dSignUu/dna /dSa/dga/dAa/dSa/dpandrabindu /dAa/dTha/dSignl/dSsTta /dU/dPa/dca /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda /dia/dSignVocalic@/dua/dSTha/dSignbi /dsa/dSignbi/doa /dua/dSignha/dna/dTa/dga/dSignl \n/dtha/dSignl/dna/dSignha/dSa/dpandrabindu /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /dna/dSignm/doa /dta/dSignha/dua/d@a /dsa/dSignb/dua /dca/dSignha /doa/dhvagraha /diha/d@a/dSignb/dua /d@a/dua/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /doa/dua/dta/dSignbi \n/dpha/dna/dSignhi-  \n“/doa/d@a /doha/dSignl/dTa/dSignbi /diha/d@a/dua/dSignbi /dtha/dna/dSignha/aanda”  \n/db/dl/dua /doa/dSignha/d@a/dsna /dpha/dna /dca/dSignl /dl/dTa/dSignU/doa/dSignha /dca/dsa/dga/dSignha/dsa/dSa /dVa/dSignha/duAa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignl/dSha/doa /dh/dsa/dSignU/dtha/dVa/dSa/dpandrabindu \n/dVa/dhnusvara/dSignb.g/dpa/dTa /d@a/dua/dna/aanda /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dPa/dSignUu/dVa/d@eph /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dia/dSignVocalic@/dua/dSTha/dSignbi/dSa/dpandrabindu /dU/daa/dSignha/dSa /dna/dSignm/doa /dpha/dna /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha \n/doa/dSignb/dVa/doa /d@a/dpa/dsa/dSignha/doa /dP@a/dtha/dSignha/dVa/dSa/dpandrabindu /dia/dSignVocalic@/dua/dSTha/dSignbi/doa /dm/d@a /dcha/dSignU.alt/doa/dSignha/dVa /dtha/dSignl/dna /dpha/dna/aanda /doha/dSignl/dTa/dSignbi/dSa/dpandrabindu /dU/dTPa/dssa \n/dh/dssa/doa /dU/dPa/dAa/dSignm/dia /dga/dSignm/dna/dSignha /dVAa/dVa/dSTha/dSignha /daVa/dSignha/d@a/dSignha /dpa/dna/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /dga/dSignm/dna/dSignha/doa /dh/dsTa/dia/d@eph/dTa /do@a/dAa-\n/dSignb/dVa/do@a/dAa/doa /dSignb/dVa/daha/dSignha/dsa /dpha/dna/aanda /dl/doa/d@a/dSignm /dU/dnna/dSignl/doha /dSignb/dVa/daAa/dPa/dSignb/dTa/doa /dSignb.g/dna/doha/dsa/dSignha/dVa/dna/dSignbi/dga/dSignl /dha/dAa/dna \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dTa/dSignhu/dna-/dsa/dSignha/dPa/doa /dVAa/dVa/dSTha/dSignha/dga/dSignl /dTta/dhnusvara/doa /dhu/d@a /dga/dSignha/dsa/dSignbi /dPa/dSignha/dhnusvara/dTha/dSignbi /dpa/dna/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda 4 /dga/dSignha/dsa/dSignbi   \n \n \n20 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dl/doa /dTta/dhnusvara/doa /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda /dm/dSignb/dua /dSa/dga/dAa/doa 1 /dga/dSignha/dsa/dSignbi /dha/dca/dSignU/doa 16 /dSa/dSignl/d@a/doa /dta/d@a/dSignha-/dta/d@a \n/dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda  \n/doha/dSignl/dTa/dSa/dpandrabindu /dPa/dAa/dSignha/d@eph/dPTa /daha/dSignha/dsa/doa /dP@a/dSignha/dSignb.W/dPTa/doa /dP@a/dga/dSignha/dsna /dpha/dna/dSignhi/doa /dca/dSignl /dPa/dSignhi/diha /dia/dSignVocalic@/dua/dSTha /dada/dSignl/dSignb/d@ha/dAa/dSignha \n/dVa/dSignha /dSa/dVa/dSignha/dbi/dPa/d@a /doa/dca/dSignha/d@eph /dna/dia/dta/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /doa/dca/dSignha/d@eph/doa /dh/daa/dSignha/dAa/dia/dSignbi /dh/dia/dua/dsa /dga/dSignha/dSa/dga/dSignl \n/dsa/dVa/doa/dSignha /daha/dSignha/dsa /dtha/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dSignb.g/dna/doha/dsa/dSignha/dVa/dna/dSignbi/dga/dSignl /doa/dSignVocalic@/dSignb/dSsa \n/dSa/dgta/dsaha/dSignbi /dpa/dpa/dSignha/d@eph /dSignb/dVa/dna/doSsa/dsna /dadha/dhnusvara/dia/dSa/dpandrabindu /doa/dl/dna /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dh/dSTa/dSignU...!   \n/dna/dSignl/doha/dsa /dSignb/dTa/dSignb.g/dTha : 4 /dh/dia/dSTa 1993  \n/dl/dVa/dga/dualant \n/dha/doa/dSignha/dSha/dVa/dSignha/dsna/dSignbi /daa/d@a/dtha/dhnusvara/dia/dSignha/dSa/dpandrabindu /dP@a/dSa/dSignha/dSignb.s/d@a/dTa  : 7 /dh/dia/dSTa 1993  \n    \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/21  \n \n \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /d@a/dpa/dsa/dSignha/dga/dSignl /dSignb/dVa/d@a/dua /dVa/dsna/d@eph/dsa  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dh/dPa/dsa /dVa/dua_dSignU/dga/dSignU/doha/dSignbi /dP@a/dSignb/dTa/dtha/dSignha/doa /dPa/dSignb.s/d@a/dpa/dAa /dh/dPa/dsa /d@a/dpa/dsa/dSignha/dga/dSignl /daa/dSignl/dna/dSignb.W/dsua \n/dh/dSignb.g/dpha, /dga/dSignU/daa/dSignha /doa/dSignha/dVAa /dP@a/dSignb/dTa/dga/dSignha/doa /dVa/dSignha/dSTa/dSignb/dVa/doa /dPa/dSignb.s/d@a/dpa/dAa /dua_dSignU/dsa/doa /dSignb/dVa/d@a/dua /dia/dSignbi/dTa/dSa/dpandrabindu /dua/dSignm/db/dTa \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dP@a/dSignl/dga/doa /dP@a/dia/dSignha/d@ha/dTa/dSignha /dSa/dhnusvara/dAa/dSignm/dia/dga/dSignl /dsa/dSignb/dua /dSignb/dVa/dAa/dSignm/dia/dSignl/dga/dSignl /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dSignhi/doa/aanda /dga/dua/dSignha/doa/dSignb/dVa \n/d@a/dSignha/daha/dSignha/doa /dSignb/dVa/d@a/dua-/dVa/dSignl/daa/dsa/dSignha/doa /dSa/dca/dSignbi/dVa /dha /dga/dga/d@eph/dSPa/dSha/dSignbi@eph /dVa/dsna/d@eph/dsa /doa/dl/dna/dSignb.W/dsua /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dca/dSignhu/dhnusvara \n/dSa/dSignUu/d@a /dSignb/dVa/dP@a/dna/dgtha /dSh@a/dSignVocalic@/dhnusvara/dia/dSignha/d@a/dga/dSignl /dia/dSignm/dPa/dSignbi/doa /dVa/dSignl/daa/dsa/dSignha/doa /dTta/dSignbi/dSa/doa/dSignl/dpandrabindu /dth@a/dga/d@a /dia/dSignbi/dTa/doa /dh/dsTa/dia/d@eph/dTa \n/dU/dca/dSignha/dia/d@a /doa/dl/dna/dSignb.W/dsua /dTa/dpandrabindu /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dSa/dSignUu/doSsga /daa_dSignVocalic@/dSignb/dSsTta/dSa/dpandrabindu /d@a/dSignha/daha/dSignha/doa /dga/dsa/dSignm/daa/dSha/dSignha/doa \n/dSignb/dVa/dpha/dSignm/dua/dSignha/dVa/dSTha/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dSignb/dVa/d@a/dua /dia/dSignbi/dTa /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl /dU/dca/dSignha/dia/d@a /doa/dl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dSa/dga/dAa/dSignha/dsa/dSignU/doa/dSignUu/dna /dSignb/dVa/d@a/dSignb/dua/dsna/dSignbi/doa /dSignb.W/dSTha/dSignb/dTa/doa /dSVa/dSignha/dtha/dSignha/dSignb/dVa/doa /dVa/dsna/d@eph/dsa/dga/dSignl /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa \n/doa/dna/dga /dga/dSignha/dca/dna /dpha/dSignb.W/dsua/aanda  \n/dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa /dSha/dSignha/dST@a/dga/dSignl /dSh@a/dSignVocalic@/dhnusvara/dia/dSignha/d@a /d@a/dSa/doa/dSignl/dpandrabindu /d@a/dSa /d@a/dSignha/dca/doa /dSa/dhnusvara/dcsya/dSignha /daa/dSignl/dna /dia/dSignl/dna/dSignhi/doa /dh/dSignb.g/dpha/aanda \n/doa/dga/dsa/dSignbi/dAa/dTa/dSignha/doa /doa/dSignha/d@a/dsna/dSignl/dpandrabindu /dh/dsAa /dSa/dtha /d@a/dSa/dSa/dpandrabindu /dl/doa/d@a /dSTha/dSignha/dsa /dU/dppa /dga/dSignha/dsa/dna /dia/dSignl/dna/dSignhi/doa \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa/dSignb/dVa/doa /dVa/dsna/d@eph/dsa/dga/dSignl /dSa/dTAa/dTa/dSignha /d@a/dua/dta/dSignha/doa /dpa/dSignha/dua/dSignbi /dbi /dSa/dTAa/dTa/dSignha /dP@a/dSignl/dga /dVa/dsna/d@eph/dsa/dga/dSignl \n/dSa/dVa/dSignha/d@eph/dSignb.g/daha/doa /dPa/dSignha/dm/dna /dca/dSignha/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dP@a/dSignl/dga/doa /dSignb.g/dpa/dT@a/dsna/dga/dSignl ‘/dSignb/dVa/d@a/dua’/doa/dSignl/dpandrabindu /dga/dua/dTVa/dPa/dSignUu/dsna/d@eph /dSTha/dSignha/dsa /daa/dSignl/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dSignhi/doa/aanda \n/dSignb/dVa/d@a/dua/doa /daVa/dSignha/d@a/dSignha /dP@a/dSignl/dga/doa /dP@a/dia/dSignha/d@ha/dTa/dSignha/doa /dPa/dSignUu/dsna/d@eph /dPa/dSignb.s/d@a/dpa/dAa /dtha/dSignl/dTta/dSignhi/dTa /dpha/dSignhi/doa/aanda /dSignb/dVa/d@a/dua /dm \n/doa/dSa/dSignhu/dTta/dSignbi /dSignb.g/dTha/doa /dca/dSignha/dSignb/dua/dPa/d@a /dP@a/dSignl/dga /dSa/dSignU/dVa/dsna/d@eph/doa /dPa/d@a/dSignbi/doSsa/dSignha /dua/dSignm/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dl/doa/d@a \n/dh/dSignb.g/daha/doa/dTa/dSignha/dga/dSignl /dP@a/dSignl/dga/dSignbi /dl/dVa/dga/dualant /dP@a/dSignl/dSignb.g/dga/doa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dl/doa /daa/dSignm/dSa/d@a/dSignha/doa /dP@a/dSignb/dTa /dVa/dSignha/dSTa/dSignb/dVa/doa /dtha/dSignha/dVa/dSignha/dVa/dSignl/dSha \n/dl/dVa/dga/dualant /dTa/dsga/dAa/dTa/dSignha /dua/dSignm/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb/dVa/d@a/dua /dP@a/dSignl/dga /dca/dSignbi/dVa/doa /dl/doa /dga/dga/d@eph/dSPa/dSha/dSignbi@eph /diha/dTta/dsa/dSignha   \n \n \n22 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dSignb.g/dTha/doa/aanda /dl/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dP@a/dSignl/dga/doa /dPa/dSignb.s/d@a/dPa/dSignU/dSignb/dSsTta /dua/dSignm/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb/dVa/d@a/dua /dl/doa /dP@a/doa/dSignha/d@a/doa /dPa/dSignU/dTta /dSignb.g/dTha/doa/aanda \n/dSignb/dta/dsa/dSignU /dPa/dSignU/dTta/dSignl /dVa/dST@a/dPa/d@a /d@a/dhnusvara/dia /dsa/dSignb/dua /dpa/d@ha/dSignhi/dpha/aanda  \n/dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa-/daa/dPa/d@eph/dsna/dga/dSignl /dU/dnna/dSignl/doha /dh/dSignb.g/dpha-  \n“/dsa /dSignb/dta/dsa/dSignha /dSignb/dVa/dP@a/dna/dgtha/dSignl/dsa /dSa/dhnusvara/dAa/dSignm/dia: /dSa/dSignU/doha/dga/dShsa/dSignU/dTa/dSignl, /doa/dSsa/dSignha/dSignb/dAa/dTa/dSignl \n/dVa/dST@a/dSignha/daa/dSignm /dtha/dSignUu/dAa/dSignha/dsa /d@a/dSignha/dia: /dP@a/dVa/dTTa/dSignl@eph/dTa/aanda”  \n/dh/dTha/dSignha/d@eph/dTa/dualant /dSignb/dta/dsa/dSignU /dSignb/dVa/d@a/dua/doa /dP@a/dSignl/dga/doa /dSVa/dTa/dhnusvara/dT@a /dSa/dTTa/dSignha /dsa/dSignb/dua/aanda /dl/dua/dSignbi /d@a_dSignUu/dPa/dSignl/dpandrabindu /dSignb/dta/dsa/dSignU /dP@a/dSignl/dga/doa \n/dSignb/dVa/d@a/dua/doa /dh/dSignb.W/dSTa/dTVa /dsa/dSignb/dua/aanda /dP@a/dSignl/dga/doa /dh/dSignb/disa/doa/dSignl/dpandrabindu /dP@a/dcca/dVa/dSignb.g/dna/dTa /doa/d@a/dSignhi/dpha /dSignb/dVa/d@a/dua-/dPa/dVa/dsa, \n/dP@a/dSignl/dga/doa /dh/dhnusvara/doa/dSignU/d@a/doa/dSignl/dpandrabindu /dta/d@ha/dta/dSignhi/dpha /dSignb/dVa/d@a/dua /dca/dna, /dP@a/dSignl/dga /daa/dSignbi/dPa/doa /dVa/dSignb.g/dTTa/d@eph/doa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dU/dSa /doa/dta/dSignhi/dpha \n/dSignb/dVa/dP@a/dna/dgtha/aanda /dSignb/dVa/d@a/dua-/dVa/dSignl/daa/dsa/dSignha /dga/daha/dSignU/dga/dga/dSignbi /dua/dSignm/db/dpha/aanda /dl/dSignb/dua/dga/dSignl /d@a_dSignUu/daa/dsa /dl/dVa/dga/dualant /dha/dga/dSignm/daa \n/dSa/dSignha/dga/dsa/dSignl /dtha/dSignha/dSignb/dSsa/dTa /dua/dSignm/db/dpha/aanda /dSa/dhnusvara/dAa/dSignm/dia/doa /dh/dVa/dSTha/dSignha/dga/dSignl /dua_dSignVocalic@/daa/dAa/dga/dSignl /dha/dSha/dSignha /dl/dVa/dga/dualant /dSignb/dsa/d@a/dSignha/dSha/dSignha/doa \n/dm/dTa/dSignl/doa /daVa/dsaVa /dsa/dSignb/dua /dua/dSignm/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha /dca/dTa/dSignl/doa /dSignb/dVa/d@a/dua/doa /dh/dVa/dSTha/dSignha/dga/dSignl/aanda /dVa/d@a/dua/dga/dSignl /dVa/dSignha/dSa/dsa/dSignha/doa \n/dh/dsaha/doa/dSignha/d@a /dP@a/dSignha/dAa: /dna/dSignU/dPTa /dtha/dl /dca/dSignha/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha /dTa/dTha/dSignha /dP@a/dSignl/dga/doa /dSignb/dVa/dSha/dSignU/daaha /dh/dsa/dSignU/dtha/dSignUu/dSignb/dTa/dga/dSignl \n/dSignb/dVa/d@a/dua/dSignbi /dada/dSignUu/dSignb/dta /dca/dSignha/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dSh@a/dSignVocalic@/dhnusvara/dia/dSignha/d@a /dTa/dTha/dSignha /dSignb/dVa/d@a/dua/doa /dl/dTa/dSignl/doa /dga/dua/dTVa/doa/dSignl/dpandrabindu /dca/dsa/dSignhi/dTa /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dh/dPa/dsa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu \n/dm/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dPha/d@a/dSignha/doa /doa/dSignm/dsa/dSignha /d@a/dSignb.W/doha/dTa/dSignb.g/dTha? /dl/dSignb/dua /dSignb/dVa/d@a/dua /dVa/dsna/d@eph/dsa/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa \n/dna/dSignl/doha/dsa/dSignbi /dSa/dSignl/dua/dSignm /dpa/dna/dna /dha /dpa/dna/dta/dSignl/dTta/dSignha /dsa/dSignb/dua /doa/dl/dna /dh/dSignb/dPa/dTa/dSignU /dh/dPa/dsa/dSignha /d@a/dpa/dsa/dSignha /dSha/dSignb.W/doTa/doa \n/dtha/dSignha/dVa /dl/dVa/dga/dualant /dh/dsa/dSignU/dtha/dSignUu/dSignb/dTa/doa /dta/dna/dSa/dpandrabindu /dSa/dg.half/dSTa /dtha/dSignha/d@a/dTa /dVa/dSsa/d@eph/doa/dSignl/dpandrabindu /dtha/dSignha/dVa-/dSignb/dVa/dtha/dSignm/d@a /doa/dl \n/daa/dSignl/dna/doa/aanda  \n/dSignb/dVa/d@a/dua-/dVa/dsna/d@eph/dsa/dga/dSignl /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dua_dSignVocalic@/daa/dAa/doa /dh/dsa/dSignl/doa /dtha/dSignha/dVa/doa/dSignl/dpandrabindu /dSignb/dsa/d@a/dna/dhnusvara/doa/dSignha/dSignb.s/d@a/doa \n/dtha/dSignha/dSsa/dSignha/dga/dSignl /dl/dSignb/dua /dSa/d@a/dna/dTa/dSignha/dSa/dpandrabindu /dSignb.g/dpa/dSignb/dT@a/dTa /doa/dl/dna /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dm /dtha/dSignha/dVa /dSa/dtha /dua_dSignVocalic@/daa/dAa \n/dPa/dTta/dna/dPa/d@a /dSVa/dtha/dSignha/dVa/dTa: /dh/dPa/dsa /dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/d@a /dSTha/dSignha/dSignb/dPa/dTa /doa/dl /dna/dSignhi/dpha/aanda  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa/dSignl/dpandrabindu /dga/dua/dSignha/doa/dSignb/dVa /doa/dua/dl/dta/dSignha/doa /dl/doa /dP@a/daha/dsa /doa/dSignha/d@a/dsna /dbi/dua/dSignm /dSignb.g/dTha/doa /dca/dSignl \n/dSignb/dVa/d@a/dua /dl/dVa/dga/dualant /dSignb/dVa/d@a/dua/doa /dPa/dShpa/dSignha/dTa/dualant /dSignb.g/dga/dna/dsa/doa /dVa/dsna/d@eph/dsa/dga/dSignl /dSignb/dua/dsa/doa/d@a /dSTha/dSignha/dsa /dU/dppa/dTTa/dga /d@a/dua/dna \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dl/dSignb/dua /dSignb.g/dga/dna/dsa/dga/dSignl /dm /dca/dSignl /dh/dPa/dsa /dSVa/dSignha/dtha/dSignha/dSignb/dVa/doa/dTa/dSignha /dtha/dVa/dSignU/doa/dTa/dSignha /dSa/dSignU/dsaa/d@a /doa/dnPa/dsa/dSignha \n/dTa/dTha/dSignha /dPa/daAa /dAa/dSignm/dca/dsa/dSignha/dga/dSignl /doa/dga/dsa/dSignbi/dAa/dTa/dSignha /daa/dSignl/doha/dSignha/dm/dna /dh/dSignb.g/dpha /dSa/dSignl /dl/doa /dga/dua/dSignha/dsa /doa/dSignb/dVa/dl /dSa/dpandrabindu   \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/23  \n/dSa/dgtha/dVa /dtha/dl /dSa/doa/dSignhi/dpha/aanda /dP@a/dSignl/dga /dSa/dSignUu/dT@a/dga/dSignl /di@a/dSignb.g/dTha/dTa /dsa/dSignha/dAa/doa /dna/dSignm/doa/dSignb/dsa/doa /dSignb.g/dpa/dT@a /dua_dSignU/dsa/doa \n/doa/dSignha/dVAa/dga/dSignl /dSa/dua/dSa/dSignha /dca/dSignbi/dVa/dsa/doa /dpa/dSignha/dhnusvara/dpa/dna/dAa /dP@a/daa/dSignb.g/dSha/d@eph/dTa /doa/dl /daa/dSignl/dna/doa/aanda  \n/dPa/dhnusvara. /dca/dia/dssa/dSignha/dTha /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa /daa/dPa/d@eph/dsna/dga/dSignl /dSignb/dVa/d@a/dua /dh/dTha/dVa/dSignha /doa/dSignha/dga /daa/dSha/dSignha/doa /daa/dSha \n/dh/dVa/dSTha/dSignha /doa/dl/dna /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha-  \n/dh/dSignb.g/dtha/dna/dSignha/dSsa/dSignha/dSignb.g/dShpa/dsTa/dSignha /dSga/dSignVocalic@/dSignb/dTa /dia/dSignU/dsna /doa/dTha/dsa/dSignm /daVa/dSignl/dia /dSa/dP@a/dna/dSignha/dPa /dU/dsga/dSignha/daa/dSignm \n/dVAa/dSignha/dSignb.g/daha/dca/d@eph/daddha/dTa/dSignha /dga/dSignVocalic@/dSignb/dTa /dSignb.s/d@a/dSignb/dTa /daa/dSha/dSignha/dT@a/dShAa /doa/dSignha/dga/daa/dSha/dSignha /dh/dTha/dSignha/d@eph/dTa/dualant /dSga/d@a/dsna, /dia/dSignU/dsna-/doa/dTha/dsa, \n/dh/dSignb.g/dtha/dna/dSignha/dSsa/dSignha, /dga/dSignUu/dppha/dSignha/d@eph, /dVAa/dSignha/dSignb.g/daha, /dU/daVa/dSignl/dia, /dP@a/dna/dSignha/dPa, /dca/daddha/dTa/dSignha, /dU/dsga/dSignha/daa /dl/dVa/dga/dualant /dga/d@a/dsna/aanda \n/dl/dSignb/dua /daa/dSa /dh/dVa/dSTha/dSignha/doa /dh/dSignb/dTa/dSignb.s/d@a/doTa/dSignm /dh/dsa/dSignl/doa /dtha/dSignha/dVa/doa /dSignb.g/dpa/dT@a/dsna /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /doa/dl/dna/dSignb.W/dsua \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb/dVa/d@a/dua/doa /dga/dua/dTVa/dPa/d@a /daa_dSignVocalic@/dSignb/dSsTta/dPa/dSignha/dTa /doa/d@a/dSignhi/dTa /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dSignb.g/dna/doha/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha-  \n“/dca/dSignl/dua/dsa /dSignb/dVa/d@a/dua /dua/dSignm /dTa/dSignl/dua/dsa /dSignb.g/dSa/dsa/dSignl/dua/aanda”  \n/dP@a/dSignl/dga/doa /dh/dSa/dna/dSignbi /dSVa/dSignha/daa/doa /dh/dsa/dSignU/dtha/dVa /dSignb/dVa/d@a/dua/dSignl/doa /dh/dVa/dSTha/dSignha/dga/dSignl /dVa/dSignha/dSTa/dSignb/dVa/doa /d@a_dSignUu/dPa/dSa/dpandrabindu \n/dtha/dSignl/dTta/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dSignb/dVa/d@a/dua /dVAa/dSignb.g/dTha/dTa/dSignha /d@a/dSignha/dSignb.g/daha/doa/dSignha /dh/dsa/dSignb.g/dtha/dcsya /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dua_dSignU/dsa/doa/dSignha \n/dSa/dga/dSignbi/dPa/dga/dSignl /dsa/dSignb/dua /dpha/dSignb.g/dTha/dsua/aanda /d@a/dSignha/daha/dSignha /dua_dSignU/dsa/doa /dSignb/dVa/dAa/dSignm/dia/dga/dSignl /dSha/dSignU/dSsoa /dSha/dSignbi/dSsa/dSignha/d@eph /dSa/dSignU/dga/dsa/doa /dSa/daa_dSignVocalic@/dShAa \n/daha/dSignha/d@a/dSignha/dSha/dSignha/dSignb.g/dna/dSignb/dsa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dua_dSignU/dsa/doa /dh/dSh@a/dSignU/dP@a/dVa/dSignha/dua/dSa/dpandrabindu /dtha/dSignUu/dSignb.g/dga /doa/daa/d@eph/dga/dpa/dSignU/doTa /dtha/dl /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda \n/d@a/dSignha/daha/dSignha /dm/dSignb/dua /dTha/dSignha/dna/dta/dna/dSignha /dtha/dSignUu/dSignb.g/dga/dPa/d@a /dna/dSignl/dTta/dSignha /d@a/dua/dna/dSignbi /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dua_dSignU/dsa/doa /dSa/doha/dSignbi /dSa/dtha /doa/dSignVocalic@/dSssna/doa \n/dha/dia/dga/dsa/doa /dha/dShVa/dSignha/dSa/dsa /daa/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/dsua /dPa/d@a/dsTa/dSignU /dbi /dha/dShVa/dSignha/dSa/dsa /dSignb/dVa/d@a/dua/dSignb/disa/dga/dSignl /diha/dSignbi/doa \n/doa/dSignha/dca /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.W/dsua/aanda /dSignb/dua/dsa/doa /dAa/dSignhu/dVa/dsa /dSignb/dVa/d@a/dua/doa /dVa/dSignl/daa/dsa/dSignha/dSa/dpandrabindu /dSignb/daa/dsa/dSignha/dsa/dSignU/dSignb/daa/dsa /doSsa/dSignbi/dsna /dtha/dl \n/d@a/dua/dna/dSignb.W/dsua /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dua_dSignU/dsa/doa /dVAa/dTha/dSignha /dh/dSignb.g/daha/doa/dTa/d@a /dtha/dl /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dSignb.W/dsua/aanda  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /d@a/dSignha/daha/dSignha/doa /dua_dSignVocalic@/daa/dAa/doa /dga/dsa/dSignm/dVa/dSignhi/dcsya/dSignha/dSignb/dsa/doa /dVa/dsna/d@eph/dsa /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha-  \n“/dh/dhnusvara/doa/dSignU/d@a /dTa/dPa/dsa /dTa/dSignha/dPa /dAa/dSignb/daa /dca/dSignha/d@a/dta, /dSignb/doa /doa/d@a/dta /dVa/dSignha/dSignb.s/d@a/daa/dga/dSignl/dua/dSignl,  \n/dbi /dsa/dVa /dAa/dSignhu/dVa/dsa /dSignb/dVa/d@a/dua /dia/dga/dSignha/dl/dta /dSignb/doa /doa/d@a/dta /dSa/dSignl /dSignb/dPa/dAa/dSignha /dsa/dSignl /dua/dSignl/aanda  \n/dua/dSignb.s/d@a /dua/dSignb.s/d@a /doa/dSignbi.W /db/dua /daa/dSignhi/dVa /daa/dSignU/d@a/dSignha/dSha/dSignha,  \n/dSignb.g/dSa/dsaha/dSignU /dSignb/dsa/doa/dTta /dAa/dSignb/daa /doa/dhnusvara/dTtha /dSa/dSignU/doha/dSignha/dl/dta /doa/dSignl /daa/dSignUu/d@a /doa/d@a/dTa /dSignb/dPa/dAa/dSignha /dSa/dSignha/aanda/aanda”  \n/dl/dSignb/dua/dTtha/dSignha/dga /daa_dSignVocalic@/dSsTta/dSignha/dsTa /daa/dl /d@a/dSignha/dSignb.g/daha/doa/dSignha /dca/dSignl /dh/dPa/dsa /dua_dSignVocalic@/daa/dAa/doa /daa/dSignU/doha /d@a/doha/dna/dSignb.W/dsua /dh/dSignb.g/dpha   \n \n \n24 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dSa/dSignl /dSa/dua_dSignVocalic@/daa/dAa /dSa/dhnusvara/dVa/dSignl/daa/dAa /dSignb.g/dTha/doa/aanda /dSa/dua/dSa/dSignha /dtha/dSignha/dVa/dSignha/dVa/dSignl/dSha/dga/dSignl /dha/dSignb/dta /dSignb/dVa/daha/dSignha/dTa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu ‘/dua/dSignb.s/d@a-/dua/dSignb.s/d@a \n/doa/dSignbi.W /daa/dl /daa/dSignhi/dVa /daa/dSignU/d@a/dSignha/dna/dSignha’ /doa/dSignb/dua /dtha/dTSa/d@eph/dsa/dSignha /doa/d@a/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dl/dTa/dl /dga/daha/dSignU/dga/dAa/dSignbi /dVa/dSignl/daa/dsa/dSignha/doa \n/dSignb.g/dpa/dT@a/dsna /doa/dl/dna /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dSa/doha/dSignbi/doa /dSa/dgVa/dSignha/daa/dSa/dpandrabindu /dca/doha/dsa /doa/dSignha/dca /dsa/dSignb/dua /dpa/dna/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.W/dsua /dTa/doha/dsa /d@a/dSignha/daha/dSignha /dSVa/dAa/dhnusvara \n/doa/dSignVocalic@/dSssna/doa/dSignl/dpandrabindu /d@a/dSignm/doa/dta/dSignha/doa /dP@a/dAa/dSignha/dSa /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha-  \n“/dga/dSignha/daha/dVa /dTa/dSignm/dua/dSignl /dca/dsa/dSignU /dca/dSignha/dl /dSignb/dVa/daa/dSignl/dSha/dSignl  \n/dua/dga/d@a/dSignm /d@a/dhnusvara/dia /d@a/dtha/dSa /dna/dl /dca/dl/dta/dl /dna/dl/dVa/dua /doa/dSignm/dsa /dSa/dhnusvara/daa/dSignl/dSha/dSignl,  \n/dta/dsa/dSignb/dua /dia/dga/dca /doa/d@a_dSignUu /dua/dSignm/db/dTa /daa/dSignm/dSa/d@a /dga/dSignb/dTa /dSignb/dVa/dSa/dSignb.s/d@a /dca/dl/dVa /dPa/dSignb/dTa \n/dga/dSignm/d@a/dSignha/aanda  \n/dua/dSignbi/d@a/dSignha /dga/dSignb.g/dsna /dga/dSignha/dSignb.g/dsna/doa /dl/doa/dSignm /dsa/dSignb/dua /dga/dSignha/dhnusvara/dia/dVa /dPha/dSignl/d@a  \n/dga/dSignha/dhnusvara/dia/dVa /dPa/dua_dSignU /dTa/dSignm/d@a/dSignha/aanda/aanda”  \n/dl/dTa/dl /d@a/dSignha/daha/dSignha/doa /dP@a/dSignl/dga/doa /dh/dna/dSignhu/dSignb/doa/doa /d@a/dSa/dSignha/dSVa/dSignha/daa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dTa/doa/d@eph/doa /dh/dsa/dSignU/dSa/dSignha/d@a \n/dha/daa/dSignha/dsa-/dP@a/daa/dSignha/dsa /dSa/dSignl/dua/dSignm /dua/dSignm/dl/dta/dSignha/doa /dpa/dSignha/dua/dSignbi/aanda /d@a/dhnusvara/dia-/d@a/dtha/dSa/doa /dP@a/dSignb/dTa /dta/daa/dna/dSignha /doa/dSignbi.W /daa/dl \n/dSa/doa/dTa/dSignha/dua? /dm /dSignb.g/dTha/doa /doa/dSignVocalic@/dSssna/doa /dP@a/dSignl/dga/aanda /d@a/dSignha/daha/dSignha/doa /dAa/dSignha/dpa/dsa/dSignha/aanda /dPha/dSignl/d@a /dga/dSignha/dhnusvara/dia/dVa /dPa/dua_dSignU /dTa/dSignm/d@a/dSignha, \n/dSignb/dsa:/dSVa/dSignha/dTha/d@eph /dP@a/dSignl/dga/doa /dtha/dSignha/dVa /dSPa/dSsTta /d@a_dSignUu/dPa/dSa/dpandrabindu /dP@a/daa/dSignb.g/dSha/d@eph/dTa /dtha/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/doa/dSignVocalic@/dSssna /dga/dTha/dSignU/d@a/dSignha /dP@a/dSTha/dSignha/dsa/doa /dVa/dSignha/dTa/dSignha/d@eph/dSa/dpandrabindu /dSa/dgPa/dSignUu/dsna/d@eph /dia/dSignm/doa/dSignU/dna /dSha/dSignm/doa/dSignha /doa/dSignU/dna /dtha/dl /dia/dSignl/dna \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSa/dVa/d@eph/dT@a /dh/dSh@a/dSignU/doa /dP@a/dVa/dSignha/dua /dl/dVa/dga/dualant /doa/d@a_dSignUu/dsna /dpa/dSignbi/dToa/dSignha/d@a /dP@a/dSignha/d@a/dgtha /dtha/dl /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dh/dVa /dga/dTha/dSignU/d@a/dSignha/dPa/dSignU/d@a /dga/dSignha/daha/dVa /dia/dSignl/dna, /dia/dSignm/doa/dSignU/dna /dga/dSignha/dSignb.g/dsna/doa /doa/dSignl /dl/dSignb/dua /dna/dSignl/dna/aanda \n/dia/dSignm/doa/dSignU/dna/dSignl /dU/dpha/dna/dna/dSignha /doa/d@a_dSignUu/dsna/dSignha/doa /d@a/dSignm/dna /dsa/dAa/dsa /dca/dna/dSignl  \n/daa/dSignl/doha /dta/dua/dl /dSignb/dua/dna/dSignm/dna/aanda   \n/d@a/dSignha/daha/dSignha /dta/dua_dSignU/dTa /dSignb/daa/dsa/dSa/dpandrabindu /dha/dSha/dSignha /dna/dia/dSignhu/dsa/dSignl /dpha/dna/dSignbi/dua /dca/dSignl /doa/dSignVocalic@/dSssna /dhu/dTa/dSignha/dua/aanda /dh/dVa/dSignb.g/daha/doa \n/dh/dVa/dSa/dSignha/dsa /dtha/dhvagraha /dia/dSignl/dna/aanda /dta/dSignha/dTta /dTa/doa/dSignhi/dTa-/dTa/doa/dSignhi/dTa /daa/dSignUu-/daa/dSignUu /dsa/dSignl/dT@a /dPa/dSignb.s/d@a/dSh@a/dSignha/dsTa /dtha/dl /dia/dSignl/dna/dSignb.W/dsua/aanda \n/dh/dsTa/dga/dSignl /dSignb/dsa/d@a/dSignha/dSha /dtha/dhvagraha /dSignb/dVa/dna/dSignha/dPa /doa/d@a/dl /dna/dia/dna/dSignbi/dua/aanda  \n/dna/dSignm/dpa/dsa /daha/dSignha/dga /dPha/dSignl/daa/dSignha/dAa/dna /dua/dSignb.s/d@a /dsa/dSignb/dua /dha/dl/dna /d@a/dSignl,    \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/25  \n/dSignb.g/dSha/dVa-/dSignb.g/dSha/dVa /dSignb.g/dca/dVa/dm /dsa/dSignl /dca/dSignha/dl /dha/dSa /dh/d@a_dSignUu /dcha/dSignha/dl/dna /d@a/dSignl/aanda  \n/dPa/dSignb/dua/dsa/dSignl /d@a/dSignha/dSignb.g/daha/doa/dSignha /doa/dSignVocalic@/dSssna/doa /dP@a/dSignl/dga/doa /doa/dSignl/dsa@a /dSignb/dVa/dsaa/dSignU /dpha/dna/dSignbi/dua/aanda /dl/doha/dsa /dSa/dtha/dTta/dSignha \n/dSignb/dVa/dPa/d@a/dSignbi/dTa /dtha/dl /dia/dSignl/dna/dSignb.W/dsua /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dTa/doha/dsa /dh/dPa/dsa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dSa/dSignha/dpandrabindu/dcha/doa /dTa/dSignha/d@a/dSignha /dta/dSignU/dcha/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda \n/dca/doa/d@a /daa/dSha/d@eph/dsa /dh/dSha/dSignU/dtha /dua/dSignm/db/dpha, /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /dtha/dSignha/daa/dVa/doa /dpa/dSignhu/dTtha/dSignbi/doa /dpa/dSignha/dsa /dh/dPa/dsa /dga/dSignU/doha/doa/dSignl/dpandrabindu \n/dta/dSignU/dcha/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha /dca/doa/d@a /daa/d@eph/dsa /dh/dSha/dSignU/dtha/doa/dSignha/d@a/dSignbi /dga/dSignha/dsa/dna /dca/dSignha/db/dpha- /dSignb/dVa/d@a/dua/dSignha/dSignb/disa/dga/dSignl /daa/diaha \n/d@a/dSignha/dSignb.g/daha/doa/dSignha/doa /dna/dSignl/dna /dbi /dca/dTa/dta/dSignha /dha/dShpa/dpa/dAa/d@eph/doa /dSignb/dVa/dSsa/dAa /dtha/dSignl/dna /dm/dTa/dta/dl /dna/dSignha/dca/dSignm/doa/aanda \n/dSignb/dVa/d@a/dua/dSignha/dSignb/disa/dSa/dpandrabindu /dca/dca/d@eph/dSignb.s/d@a/dTa /d@a/dSignha/daha/dSignha/doa /dua_dSignVocalic@/daa/dAa/doa /dTta/dSignbi/dSa /dSPa/dSsTta /dh/dSignb.g/dpha-  \n“/doa/dSignbi.W /dua/dga /dSa/dSignha/dpandrabindu/dcha/doa /dl/doa/dSa/dSignb.s/d@a /dTa/dSignha/d@a/dSignha, /dtha/dSignha/daa/dVa/dpa/dSignhu/dTtha/dSignbi/doa /dSha/dSha/dSignbi,  \n/db/dSignb.g/dTha /daa/dSignU/dua_dSignU /dcha/dSignha/dhnusvara/dcha /doa/dm/dsa /dga/dSignm/d@a /dha/dsa/dsa /dca/dSignl /dPa/daa/dSignU/dua/dpandrabindu /dsa /dua/dSignl/d@a/dSignb.g/dTha/aanda/aanda”  \n/doa/dSignha/dSignb.g/dna/daa/dSignha/dSa/doa /d@a/dSignb/dTa /dh/dPa/dsa/dSignha /dSignb/dVa/dna/dSignha/dPa/dga/dSignl /doa/dua/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.W/dsua-  \n“/dga/daa/dsa/dSignl/dsa /dSignb/dVa/dsa/dSignha /doa/dSignVocalic@/dTa/dSignha/d@a/dSignb/dTa: /doSsa/dsna /dga/dSignha/dT@a/dhnusvara /dSignb/doa/dna /dca/dSignbi/dSignb/dVa/dTa/dSignl/dSignb/dTa/dga/dSignl,  \n/dVa/dpa/dsa/dSignbi/dAa /dSignb.g/dga/daa/dhnusvara /dVAa/dVa/dSignb.W/dSTha/dTa/dhnusvara /d@a/dga/dsna/dSVa/dSignha /dga/dsa/dSignU/dAa/dSignha/dSignb.g/dga/aanda”  \n/dAa/daAa/dSignb/dPa/aanda  \n/dl/dTa/dl/dVa /daa/dSignl/doha/dSignhi/dTa /dpha/dSignbi.g /dca/dSignl /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /doa/dSignha/dSignb.g/dna/daa/dSignha/dSa/dua_dSignU/doa /dSignb/dVa/d@a/dua-/dVa/dsna/d@eph/dsa/dSa/dpandrabindu /dTta/dSignb/dPa \n/dca/dSignha/db/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dl/dTa/dl /dSignb/dVa/d@a/dua /dVa/dsna/d@eph/dsa/dga/dSignl /doa/dSignb/dVa/doa /doa/dnPa/dsa/dSignha/doa /dpa/dSignha/dTa/dSignU/dAa/d@eph/daa/dSha/d@eph/dsa/dSignbi/dAa /dh/dSignb.g/dpha-  \n“/dna/dSignm/dpa/dsa /dsa/dSignbi/d@a /dTa/dTta/dSignb/dsa /dSignb/dsa/dga/dSignha/d@eph/dsna/dSignl, /dTa/dTa/dSignb/dua /doa/dna/dSignha/dga/dSignU/dSignb.W/doha /doa/d@a/dl /dSa/dsa/dSignha/dsa/dSignl/aanda  \n/dSa/d@a/dSa /dga/dSignVocalic@/dsna/dSignha/dna /doa/d@a/dua_dSignU/dca/dPa /dga/dSignha/dna/dSignbi, /dh/dhnusvara/dua/d@a/dSignb/dsa/dSha /dca/dPa /dua/dSignb.s/d@a/dsa/dSignha/dga /dTa/dSignm/dua/dSignha/d@a/dSignbi/aanda/aanda”  \n/dh/dTha/dSignha/d@eph/dTa/dualant /dSignb/dVa/d@a/dSignb/dua/dsna/dSignbi /d@a/dSignha/dSignb.g/daha/doa/dSignha /dsa/dAa/dsa/doa /dh/dSh@a/dSignU/dSa/dpandrabindu /dsa/daa/dSignbi/doa /dSignb/dsa/dga/dSignha/d@eph/dsna /doa/dl \n/dm/dua/dSignbi/dga/dSignl /dSsa/dSignha/dsa /doa/dl /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha, /dTa/dSignha/dTPa/dAa/d@eph /dca/dSignl /dTa/dTa/dSignl/doa /dh/dSh@a/dSignU/dPa/dSignha/dTa /dtha/dSignl/dna/dSignb.W/dsua /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl \n/dm /dsa/daa/dSignbi/doa /d@a_dSignUu/dPa/daha/dSignha/d@a/dsna /doa/dl /dna/dSignl/dna/doa /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/doa/dSignVocalic@/dSssna/doa /dSignb.g/dga/dna/dsa/doa /dha/dSha/dSignha /dSa/dga/dSignha/dPTa /dtha/dl /dia/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a /dsa/dSignha/dSignb/dAa/doa/dSignha /d@a/dSignha/daha/dSignha /dh/dPa/dsa \n/dSa/dSignhu/dsaa/dAa/d@eph/doa /dTAa/dSignha/dia /doa/d@a/dl /dna/dia/dna/dSignbi/dua /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dga/dSignha/dT@a /dSha/d@a/dSignbi/d@a /dl/dVa/dga/dualant /dSsa/dSignl/dua /dSha/dSignl/dSsa /dta/dSignb.g/dpa /dia/dSignl/dna \n/dpha/dSignb.W/dsua-  \n“/dSa/d@a/daa/doa /dSha/dSignb.g/dSha/daha/d@a /dga/dSignU/doha /d@a_dSignUu/dSignb.g/dpa /dSa/dSignm/dPa/dna/doa /dua/dSignb.s/d@a/dsa /doa/dSignl /dna/dSignm/dpa/dsa   \n \n \n26 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dna/dSignbi/dna/dSignha/aanda  \n/doa/dSignl/dSa/dPa/dSignha/dna /dna/dl /dpa/dSignha/dga/dSignb.s/d@a /doa/dSignl /dSa/dSignm/dPa/dna/doa /dPa/dSignha/dl /dga/dsa/dSignm/dtha/dVa /dPa/dSignbi/daddha/dSignha/aanda/aanda”  \n/dPa/dSignha/dVa/dSa/doa/dSignha/dna/dSignbi/dsa /dSignb/dVa/d@a/dua/dSignm/daVa/dSignl/dia/doa /dl/doa/dSa/dpandrabindu /dl/doa /dU/dTTa/dga /dPa/daAa /dPa/daa/dSignha/dVa/dna/dSignbi/dga/dSignl \n/dPa/dSignha/dm/dna /dca/dSignha/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /daa/dSignU:/doha/dSignha/dSignb.g/dtha/dtha/dSignUu/dTa /d@a/dSignha/daha/dSignha/doa /doa/d@a_dSignUu/dsna /do@a/dsaa/dsa /dua_dSignVocalic@/daa/dAa /dSignb/dVa/daa/dSignha/d@a/doa \n/dl/dVa/dga/dualant /doa/d@a_dSignUu/dsna/dSignm/dTPa/dSignha/daa/doa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dl/dSignb/dua /dSa/dga/dAa/doa /dP@a/dTAa/dSignl/doa /dVa/dSTa/dSignU /dca/dSignl /dSa/dhnusvara/dAa/dSignm/dia/doa \n/dh/dVa/dSTha/dSignha/dga/dSignl /dha/dsa/dsaa /daa/dSignha/dAa/doa /dh/dSignb.g/dpha /d@a/dSignha/daha/dSignha/doa /dua_dSignVocalic@/daa/dAa/doa/dSignl/dpandrabindu /dSignb/dVa/daa/dSignbi/dsna/d@eph /doa/dl /d@a/dua/dna/dSignb.W/dsua \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb/dP@a/dAa/dTa/dga/doa /dSignb/dVa/d@a/dua/dga/dSignl /dm /dSa/dtha /dVa/dSTa/dSignU /doa/dSsTta/daa/dSignha/dAa/doa /dpha/dSignb.W/dsua/aanda  \n/dSa/dSignb.W/doha /dua/dSignl /dua/dga/d@a /daa/dSignU/doha/doa /dsa/dSignb/dua /dm/d@a.../aanda  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /doa/dua /doa/dSignhi/dSa/dSignl /dia/dga/dSignha/dm /dua/dSignb.s/d@a /dSignb/dta/dsa/dSignU  /dSignb/daa/dsa /d@a/dSignha/dSignb/dTa/dAa/dSignha/aanda/aanda  \n/dl/dSignb/dua /dPa/daa/doa /dh/doSsa/d@a /dh/doSsa/d@a/dSa/dpandrabindu /dtha/disa /dua_dSignVocalic@/daa/dAa/doa /dua/dSignha/dua/dSignha/doa/dSignha/d@a /dP@a/dSignb/dTa /dahVa/dSignb/dsa/dTa /dtha/dl \n/d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /daa/dSignU/doha/doa /dha/dSignb/dia /dcVa/dSignha/dna/dSignha/dga/dSignU/doha/dSignbi /dta/dSignb/dsa /dPha/dSignUu/dSignb/dTta /dPa/daddha/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dua/dSignb.s/d@a /dSignb/dta/dsa/dSignU \n/doa/dSignl/dSa/dSignl /dia/dga/dSignha/dm/dna /dSignb/daa/dsa /d@a/dSignha/dSignb/dTa/dAa/dSignha/doa /dtha/dSignha/dVa/doa /doa/dSignb/dVa/dTa/dSignha /d@a/dVa/dSignbi/dsa@a/dsa/dSignha/dTha /dSa/dSignl/dua/dSignm /dSignb.g/dna/doha/dna/dSignb.W/dsua \n/dh/dSignb.g/dpha-  \n/dTa/dSignU/dSignb.g/dga /dAa/dSignb/daa /dsa/dSignha/daa/dSignha/dm, /doa/d@a/dSignm /dh/dga/dSignha/dga /dua/dSignl/dna/dSignha/aanda  \n/doa/dSignl/dga/dsa /doa/d@a/dSignl /doa/dSignha/d@a/dta/dSignl /dha/dga/dSignha/d@a /dl/dga/dsa /dta/dSignha/daa/dna /dta/dSignl/dna/dSignha/aanda/aanda  \n/dSa/dhnusvara/dSoa/dSignVocalic@/dTa /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa/dga/dSignl /dl/dSignb/dua /dP@a/doa/dSignha/d@a/doa /dh/dsa/dSignl/doa /dVa/dsna/d@eph/dsa /dh/dSignb.g/dpha-  \n“/db/dTa/dSignm /dSignb/dVa/daha/dSignU/daVa/dnna/dSignbi /dSignb/dVa/dna/dSignb.g/dSa/dTa /dSignb.g/dga/dTa: /doa/dSignl/dTa/dSignb/doa/dTa/d@a/dSignm,  \n/dSPha/dSignU/d@a/daia/dsaha /dP@a/dSignm/daha/dca/dna/daa /dSignb/dsa/dsa/dSignha/daa /dSPha/dSignUu/dSignb.g/dca/d@eph/dTa/dSignb.g/dga/dTa:  \n/db/dTa: /doa/dSignl/dSignb.g/dna/do@a/dSignbi.W/daddha/dSignha /doa/dna/doa/dna/doha: /dPa/doSsga/dna/daVa/dSha/dSignha/dhnusvara  \n/doa/dTha/dhnusvara /dtha/dSignha/dTSAa/dsTa/dSignl/dTa/dSignl /dSignb/dVa/d@a/dua /dSignb/daa/dVa/dSa/dSignha: /dSa/dhnusvara/dga/dSignVocalic@/dTa/d@a/dSa/dSignha:/aanda/aanda”  \n/d@a/dSignha/daha/dSignha/doa /dP@a/dSignl/dga/doa /dTa/dsga/dAa/dTa/dSignha /dl/dTa/dSignl/doa /dta/dSignb/d@ha /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dm/doa/d@a /dVa/dSha/dSignha/d@eph/dsTa \n/dsa/dSignb/dua /dtha/dl /dSa/doa/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dm /doa/dSignVocalic@/dSssna/doa /dsa/dSignha/dga /dna/dSignhi/dTa-/dna/dSignhi/dTa /dl/dTa/dSignl/doa /dTa/dsga/dAa /dtha/dl /dia/dSignl/dna \n/dpha/dSignb.g/dTha /dca/dSignl /dm /dh/dPa/dsa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dSVa/dAa/dhnusvara /doa/dSignVocalic@/dSssna /dga/dSignha/dsa/dl /dna/dia/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/dsa /dTa/dTha/dSignha /d@a/dSignha/daha/dSignha-/d@a/dSignha/daha/dSignha \n/dca/dPa/dl /dna/dia/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dTa/dToSsa/dsna/dSignb/dua /dua_dSignU/dsa/doa/dSignha /dh/dPa/dsa /dVa/dSignha/dSTa/dSignb/dVa/doa /daa/dSha/dSignha/doa /dcsya/dSignha/dsa /dtha/dhvagraha   \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/27  \n/dca/dSignha/db/dTa /dpha/dSignb.W/dsua/aanda /dTa/dTha/dSignha /dSignb/dVa/d@a/dua/doa /dTa/dSignbi/dV@a /dVa/dSignl/daa/dsa/dSignha/dSa/dpandrabindu /dm /dha/doa/dSignU/dna /dtha/dl /dU/dTtha/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda  \n/dh/dsa/dSignU/doha/dsa /dga/dSignha/daha/dVa-/dga/dSignha/daha/dVa /d@a/dTta/db/dTa /d@a/dSignha/daha/dSignha /dtha/dSignl/dSignb.g/dna /dga/daha/dSignha/dbi/aanda  \n/dtha/dSignl/dna /dSa/dsaa/dSignl/dua/aanda/aanda  \n/dl/dTa/dl /dP@a/dSignl/dga /dPa/d@a/dSignha/doa/dSignha/dSsTtha/dSignha/dPa/d@a /dPa/dua_dSignU/dpandrabindu/dSignb.g/dpa /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dsa/dSignha/dSignb/dAa/doa/dSignha /d@a/dSignha/daha/dSignha/doa /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl \n/dSa/dSignl/dua/dSignm /dTa/dTha/dSignha /doa/dSignVocalic@/dSssna/doa /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl /dSa/dSignl/dua/dSignm /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dh/dVa/dSTha/dSignha/dga/dSignl /dga/dga/d@eph/dVAa/dTha/dSignha /dSa/dua/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dl/dSignb/dua \n/dPa/daa/dga/dSignl /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dP@a/dSignl/dga/doa /dTa/dsga/dAa/dTa/dSignha/doa /dl/dua/dsa /dSignb.g/dpa/dT@a /dU/dPa/dSignb.W/dSTha/dTa /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha /dca/dSignl \n/dSa/dhnusvara/dSa/dSignha/d@a/doa /dSa/dgPa/dSignUu/dsna/d@eph /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa/dga/dSignl /dh/dPa/dsa /dSa/dtha/dTa/dSignha /dsa/dSignb/dua /d@a/doha/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dl/dSignb/dua /dP@a/doa/dSignha/d@a/dSa/dpandrabindu \n/dSignb/dVa/d@a/dua/dga/dSignl /dSignb.g/dga/dna/dsa /dl/dVa/dga/dualant /dSignb.g/dga/dna/dsa/dga/dSignl /dSignb/dVa/d@a/dua/doa /dVa/dsna/d@eph/dsa /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/dSignb/dua/doa /dU/dToa/dSignVocalic@/dSs.half/dTa/dSignha \n/dSignb.g/dTha/doa/aanda  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dSignb/dVa/d@a/dua /dVa/dsna/d@eph/dsa /doa/dl/doa /dSignb/dVa/dSha/dSignl/dSsa/dTa/dSignha /dbi /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dua_dSignU/dsa/doa \n/dsa/dSignha/dSignb/dAa/doa/dSignha /dSignb/dVa/d@a/dua/dga/dSignl /d@a/dSignb/dua/dTa/dua_dSignU /dh/dPa/dsa /dtha/dSignha/diAa/doa /daa/dSignm/dSsa /daa/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha /dsa/dSignha/dAa/doa/doa /dsa/dSignb/dua/aanda \n/dSignb/dua/dsa/doa /d@a/dSignha/dSignb.g/daha/doa/dSignha /doa/dSignU/dna/dVa/dTa/dSignbi /dna/dna/dsa/dSignha /dpha/dSignb.g/dTha /dTa/dSignl/dpandrabindu /dP@a/dSignl/dga/dga/dSignl /dca/dTa/dSignl/doa /dta/dSignha/daha/dSignha, /dAa/dSignha/dTa/dsa/dSignha /dha/d@a \n/dca/dTa/dSignl/doa /dVAa/dTha/dSignha /dSa/dua/dSignhi/dTa /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dSignb.g/dTha /dua_dSignU/dsa/doa /dP@a/dSignl/dga /dSa/dSignm/dsa/dSignha /dca/doa/dSignha/dpandrabindu /dm/dTa/dSignl/doa /dpa/dga/doa/dSignhi/dTa \n/dca/dSignha/db/dTa /dpha/dSignb.W/dsua/aanda /dSVa/dPsa/dSignm/dga/dSignl /dm /doa/dSignVocalic@/dSssna/doa/dSignl/dpandrabindu /doa/dTta/dSignU/dSignb.W/doTa /dsa/dSignb/dua /doa/dua/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dh/dPPa/dsa \n/doa/dga/d@eph/doa /daa/dSignm/dSsa /dTa/dTha/dSignha /dSignb/doa /doa/d@a/dTa /dsa/dSignha/dua /daa/dSignhi/dVa /dtha/dSignl/dna/dVa/dSignha/dga/aanda  \n/dl/dSignb/dua /dP@a/doa/dSignha/d@a/dSignl /dh/dSignb.g/dpha-  \n“/dSa/dSignb.W/doha /doa/dSignb/dua /doa/dua/dta /dh/dPa/dTa/dSignm/dSsa, /dua/dga/d@a /dh/dtha/dSignha/dia /dSignb/dPa/dAa/dSignha/doa /dsa/dSignb/dua \n/daa/dSignm/dSsa/aanda/aanda”  \n/dh/dsTa/dga/dSignl /dAa/dSignU/dia-/dAa/dSignU/dia /dca/dSignbi/dVa/dTha/dSignU /dna/doha /doa/dSignm/dSsa /dua/dga/d@a /dh/dtha/dSignha/dia /dua_dSignU/dsa/doa \n/dsa/dSignb/dua /daa/dSignm/dSsa/aanda/aanda  \n/dSignb/dVa/d@a/dSignb/dua/dsna/dSignbi/doa /dSignb.g/dpa/dT@a/dsna /doa/dSignha/dSignb.g/dna/daa/dSignha/dSa/doa /dSha/dtaa/dga/dSignl-  \n“/doa/dnAa/dSignha/dsna /dVa/dSignU/daaha/dSignhi/d@a/dTha/dVa/dSignha /dTa/dVa/dSignha/dsna/dhnusvara /dsa /doa/dSignha/dga/dpa/dSignha/d@a/dSignbi /dga/dSignb.g/dga/dSha/dhnusvara/doa /dsa/dSignbi/dAa:/aanda  \n/dga/dga/dSignhi/dVa /dca/dsga/dSignha/dsTa/d@a /dPa/dSignha/dTa/doa/dSignha/dsa/dSignha/dhnusvara /dSignb/dVa/dPa/dSignha/doa /dSignb/dsa/dSPha/dSignUu/dca/d@eph/dTha/dSignU/d@a: \n/dP@a/dSa/doSsAa/aanda/aanda”    \n \n \n28 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dSa/dSignbi/dTa/dSignha /dSa/dSignl/dua/dSignm /dPa/dSignUu/dVa/d@eph /dca/dsga /dPa/dSignha/dPa/doa/dSignl/dpandrabindu /dh/dPa/dsa /daa/dSignU/doha/doa /doa/dSignha/d@a/dsna /dga/dSignha/dsa/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dl/doa \n/dSTha/dna/dPa/d@a /dTa/dpandrabindu /d@a/dSignha/daha/dSignha /dSignb/dsa/d@a/dSignha/dSha /dtha/dhvagraha /dga/dSignVocalic@/dTAa/dSignU/doa /dh/dSignb.g/dtha/dna/dSignha/dSsa/dSignha /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha /dca/dSignl /dtha/dSignha/dVa/dSignm/dTPa/dSignUu/dsna/d@eph \n/dh/dSignb.g/dpha-  \n“/dha/dsa /doa/d@a/dua /dSignb/dua/dAa /dSignb/dVa/dSignb/dua /doa/dl/dna /dha/dsa,  \n/dh/dVa/dua_dSignU /dsa /dSignb/dsa/doa/dSa/dl /doa/dSignb/dTtha/dsa /dPa/d@a/dSignha/dsa/aanda/aanda”  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dSignb/dVa/d@a/dua/dga/dSignl /dP@a/doa/dSignVocalic@/dSignb/dTa/doa /dU/daaa/dSignbi/dPa/dsa, /d@a_dSignUu/dPa/doa /dSignb.g/dpa/dT@a/dsna /dSh@a/dSignVocalic@/dhnusvara/dia/dSignha/d@a /d@a/dSa/doa \n/dSTha/dSignha/dAa/dSignbi /dtha/dSignha/dVa /d@a/dSignb/dTa/doa/dSignl/dpandrabindu /dca/dSignha/di@a/dTa /doa/d@a/dta/dSignha/dga/dSignl /dSa/dPha/dna /dtha/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dca/dSignha/di@a/dTa/dSignha/dVa/dSTha/dSignha/dga/dSignl /dTa/dpandrabindu \n/doa/dSignVocalic@/dSssna/dSa/dpandrabindu /dSignb.g/dga/dna/dsa /dh/dSa/dgtha/dVa /dh/dSignb.g/dpha/dl, /dSVa/dPsa/dua_dSignU/dga/dSignl /dsa/dSignha/dSignb/dAa/doa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /doa/dSignVocalic@/dSssna/dSa/dpandrabindu /dSignb.g/dga/dna/dsa /dsa/dSignb/dua \n/dtha/dhvagraha /dPa/dta/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.W/dsua/aanda /dTa/dSignl/dpandrabindu /dsa/dSignbi/dsa /dsa/dSignb/dua /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dSignb.W/dsua-  \n“/dSa/dPa/dsa/dua_dSignU/dpandrabindu /dSa/dhnusvara/dia/dga /dPa/dSignha/dm/dna, /d@a/dhnusvara/dia /dta/d@ha/dSignha/dm/dna /d@a/dSignl  \n/dSa/dSignl /dga/dSignm/d@a /dSignb/dVa/dSignb/dua /dSignb/dVa/daha/dTta/dSignha/dm/dna /dsa/dSignbi/dsaa/dm /dua/dSignl/d@a/dSignha/dAa/dna /d@a/dSignl/aanda/aanda”  \n/dSignb/dsa/dsaa /dua/dSignm/db/dTa/dSignb.W/dsua /doa/dSignm/dsa/dSignha? /dm /dTa/dpandrabindu /dSignb/dP@a/dAa/dTa/dga/doa /dSa/dhnusvara/dia /dSignb/dVa/daa/dSignl/dSha /dpa/dna /dia/dSignl/dna/dSignb.W/dsua-  \n“/dSa/dPa/dsa/dSignl/dua_dSignU /dSignb/dTa/dna/dSignha/dl/doa /dTa/dsua /dSa/dSignm/dhnusvara /d@a/dhnusvara/dia/dSignl,  \n/dSignb/dsa/dsaa /dSignb/dVa/daa/dSignl/dSa/dna /dTa/dSignb.W/dsua /dSignb/dPa/dha /dSa/dhnusvara/dia/dSignl/aanda/aanda”  \n/doa/dSignha/dSignb.g/dna/daa/dSignha/dSa/doa /dAa/dSignb.g/doSsa/dsna/dSignbi- ‘/dTVa/dhnusvara/dSignb/dua/dTa/dSga /dSignb/dP@a/dAa/dSignl/dSignb/dTa’ /doa/dSignb/dua /doa/dhvagraha /dPa/dSignb/dTa/doa /dSignb/dVa/d@a/dua/doa/dSignl/dpandrabindu \n/dSa/dua/dsa /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dSignb/doa/dsTa/dSignU /dl/dTa/dl /doa/dSignha/doa/doa /dtha/dSignha/dSsa/dSignha/dSa/dpandrabindu /dSignb/dP@a/dAa/dTa/dga/doa /dha/dia/dga/dsa/doa \n/dP@a/dTa/dSignbi/doSsa/dSignha /dl/dVa/dga/dualant /dha/doa/dSignU/dna/dTa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dsa/dVa /dca/dSignbi/dVa/dsa /daa/dSignl/dna /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha-  \n“/doa/dSignha/doa /dtha/dSignha/dSsa /dSignb/dsa/dca /dtha/dSignha/dSsa/dua_dSignU /d@a/dSignl, /dSignb/dPa/dAa /dha/dm/dTa /dga/dSignm/d@a/dSignha  \n/doSsa/dSignbi/d@a /doha/dSignbi/d@a /dTa/dSignm/dSignb/dua/daa/dSignl/dVa /dtha/dSignb.s/d@a /doa/dsa/doa /doa/dTta/dSignm/d@a/dSignha  \n/dca/dSignhu/dhnusvara /dSignb/dPa/dha /dha/dm/dTa /dga/dSignm/d@a/dSignha/aanda/aanda”  \n/dca/doha/dsa /dSignb/dVa/d@a/dua/doa /doa/dSsTta /dh/dSa/dua/dAa /dtha/dhvagraha /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dSignb.W/dsua /dTa/dpandrabindu /dSa/dsaa/dSignl/dSha /dPa/dTtha/dVa/dl \n/dpa/dSignha/dua/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha-  \n“/doa/dSignl /dPa/dSignb/dTa/dAa/dSignha /dna/dSignl /dca/dSignha/dm/dTa /d@a/dSignl /dSignb/dP@a/dAa/dTa/dga /dPa/dSignha/dSa /dSignb/dua/dh /dsa/dSignb/dua /dSa/dua/dAa \n/dh/dSa/dua/daa/dSignU: /doha/d@a/dSignl /dtha/dSignl/dna /dSa/dSignha/dm/dsa /dga/dSignha/dSa/aanda”    \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/29  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dSignb/dVa/d@a/dua/doa /dSa/dSignUu/doSsga/dSa/dpandrabindu /dSa/dSignUu/doSsga /daa/dSha/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /daa/dSignl/doha/dna/dSignb.W/dsua /dTa/dTha/dSignha /dm/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu \n/dh/dPa/dsa /dua_dSignVocalic@/daa/dAa/doa /dSa/dgta/dsaha /dSTha/dSignha/dSignb/dPa/dTa /doa/dl/dna/dSignb.W/dsua/aanda /dbi /dSignb/dVa/d@a/dua/doa /dP@a/dTAa/dSignl/doa /daa/dSha/dSignha/doa \n/dVa/dsna/d@eph/dsa/dga/dSignl /dh/dsa/dSignU/dtha/dSignUu/dSignb/dTa /dPa/doSsa /dSa/dVa/d@eph/dTha/dSignha /dUu /dpandrabindu/dpa /dSTa/d@a/doa /dl/dVa/dga/dualant /dga/dsa/dSignm/di@a/dSignha/dua/dSignbi /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dsa/dSignha/dAa/doa-/dsa/dSignha/dSignb/dAa/doa/dSignha /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dSignb/dVa/d@a/dua/doa /dSignb.g/dpa/dT@a/dsna /doa/dl/dna/dSignb.W/dsua /dga/dSignU/daa/dSignha /dSga/d@a/dsna/dSignbi/dAa \n/dca/dSignl/dua/dsa /dha/doa/dSsa/d@eph/doa /d@a/dSignha/daha/dSignha/doa /dSignb/dVa/d@a/dua /dVa/dsna/d@eph/dsa /dtha/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha /dTa/dSignl/dua/dsa /doa/dSignVocalic@/dSssna/doa /dsa/dSignb/dua /dAa/dTha/dSignha-  \n“/dh/db/dSa/dsa /dsa/dSignha/dia/d@a /dh/db/dSa/dsa /dsa/dVa /dsa/dSignha/dia/dSignb.s/d@a /dh/db/dSa/dsa /dSa/dga/dAa /dga/dSignm/d@a,  \n/d@a/dSignha/daha/dSignha /dSignb/dta/dsa/dSignU /dSa/dta /dta/dSignha/daha/dSignha /dga/dSignha/dSignb/dsa/dl /dsa/dAa/dsa /dTa/dSignl/dSignb.g/dca/dh /dsa/dSignm/d@a/aanda/aanda”  \n/dVa/dSignha/dSTa/dVa/dga/dSignl /d@a/dSignha/daha/dSignha /dl/dVa/dga/dualant /doa/dSignVocalic@/dSssna/doa /dP@a/dSignl/dga ‘/dSa/dSignha/dia/d@a /dSa/dSignha/dia/d@a/dSignm/dPa/dga/dualant’ /dSignb.g/dTha/doa/aanda  \n/dSignb/dVa/d@a/dua/dga/dSignl /dSa/dcca/dsa/doa /dP@a/dSignl/dga /dha/dm/d@a/dSignm /dh/dSignb.g/daha/doa /dSignb/dsa/doha/dSignb.s/d@a /dU/dTtha/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dSVa/dAa/dhnusvara /dSignb.g/dna/doha/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha-  \n“/dSa/dSignU/dca/dsa/doa /dP@a/dSignl/dga /dua/dSignl/dga /dSa/dga/dTa/dSignUu/dna,  \n/daa/dua/db/dTa/dSignl /doa/dsa/doa /daa/dSignU/dia/dSignU/dsa /dua/dSignm/dl /dga/dSignUu/dna/aanda/aanda  \n/dTta/dSignU/dTta/db/dTa/dSignl /dsa/dSignb/dua /dTta/dSignU/dTta /dP@a/dSignl/dga /dh/datha/dSignU.alt/dTa,  \n/dAa/dSignl /dSa/dsa /dta/d@ha/dl /dga/dSignVocalic@/dsna/dSignha/dna/doa /dSa/dSignUu/dTa/aanda/aanda”  \n/dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa/doa /dSignb/dVa/d@a/dua /dVa/dsna/d@eph/dsa /dSignb/dVa/dShVa /dSa/dSignha/dSignb/dua/dTAa/dga/dSignl /dh/dPa/dsa /dSTha/dSignha/dsa /dga/dSignUu/diha/d@eph/dsAa /dta/dsa/dSignhu/dsa/dSignl \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb/dua/dsa/doa /dtha/dSignha/dVa /dP@a/dSignha/d@a/dgtha/dga/dSignl /dna/dSignhu/dSignb/doa/doa /dSTa/d@a/doa /dTa/dTha/dSignha /dVa/dSignhi/dAa/dSignb.W/doTa/doa /d@a/dua/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha, \n/dSignb/doa/dsTa/dSignU /dca/doha/dsa /dia/dgtha/dSignbi/d@a/dTa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dP@a/dSignha/dPTa /doa/d@a/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha /dTa/doha/dsa /dh/dna/dSignhu/dSignb/doa/doa, /dSa/dga/dSignb/dSsTta \n/dSa/dSignUu/dpa/doa /dl/dVa/dga/dualant /dSignb/dVa/dShVa/doa /dSignb/dsa/dSignb.g/daha /dtha/dl /dca/dSignha/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dtha/dSignha/dVa /dPa/doSsa/doa /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /dSa/dhnusvara/dia /dSignb/dVa/d@a/dua /dVa/dsna/d@eph/dsa/dga/dSignl /dSignb/dua/dsa/doa /doa/dna/dSignha /dPa/doSsa/doa /dSa/dga/dSignha/dVa/dSignl/dSha \n/dSa/dSignl/dua/dSignm /dPa/dSignUu/dsna/d@eph /d@a_dSignUu/dPa/dSa/dpandrabindu /dtha/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa/dna/dSignha/dTga/doa/dTa/dSignha /doa/dSignVocalic@/dSignb/dT@a/dga /dsa/dSignb/dua /dh/dSignb/dPa/dTa/dSignU /dSVa/dSignha/dtha/dSignha/dSignb/dVa/doa \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dh/dsa/dSignU/dtha/dSignUu/dSignb/dTa /dVAa/doTa /doa/d@a/dta/dSignha/dga/dSignl /dSa/d@a/dna/dTa/dSignha /dh/dPa/dsa/dSignha/dm/dna /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSha/dtaa \n/dpa/dAa/dsa, /dVa/dSignha/diVa/dSignhi/daa/diaha, /dl/dVa/dga/dualant /dSa/dSignU/dsaa/d@a /dU/dSignb.W/doTa/dSa/dpandrabindu /dSignb/dua/dsa/doa /dVa/dsna/d@eph/dsa /dh/dna/dhnusvara/doa/dSignVocalic@/dTa /dl/dVa/dga/dualant \n/dSignb/dVa/dtha/dSignUu/dSignb/dSsa/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa/dna/dSignha/dPa/doSsa/doa /d@a/dSa/doa /dPa/dSignb.s/d@a/dPa/dSignha/doa/dga/dSignl /dSa/dVa/d@eph/dT@a /dSa/dua/dSignha/dAa/doa /dtha/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dl/dSignb/dua /dP@a/doa/dSignha/d@a/dSignl/dpandrabindu /daa/dSignl/doha/dSignhi/dTa /dpha/dSignbi.g /dca/dSignl /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dh/dsAa /dtha/dSignha/dSsa/dSignha/doa /dSignb/dVa/d@a/dua-/dVa/dsna/d@eph/dsa/dSa/dpandrabindu   \n \n \n30 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dh/dSignb.g/daha/doa /dU/dToa/dSignVocalic@/dSsTta /dVa/dsna/d@eph/dsa /doa/dl/dsa/dSignl /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dh/dsAa /dSignb/dVa/dSha/dSignl/dSsa/dTa/dSignha/doa /dSa/dhnusvara/dia /dtha/dSignha/dVa /dPa/doSsa /dSh@a/dSignl/dSsTtha \n/d@a/dSignb/dua/dTa/dua_dSignU /doa/dna/dSignha/dPa/doSsa/doa /dU/dPa/dSignl/doSsa/dSignha /dsa/dSignb/dua /dtha/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dtha/dSignha/dVa/doa /dia/dgtha/dSignbi/d@a/dTa/dSignha/doa \n/dh/dSignb.g/dtha/dVAa/dSignb.W/doTa/doa /dga/dsa/dSignm /dVa/dSignhi/dcsya/dSignha/dSignb/dsa/doa /dadha/dhnusvara/dia/dSa/dpandrabindu /doa/dl/dna /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa \n/dSa/dhnusvara/dSoa/dSignVocalic@/dSignb/dTa/doa /dh/dsa/dSignU/dPa/dSignha/dna/dsa /dSa/dVa/d@eph/dT@a /doa/d@a/dSignhi/dTa /dSignb/dVa/d@a/dSignb/dua/dsna/dSignbi/doa /dSha/dtaa-/dSha/dtaa/dSa/dpandrabindu /dVa/dSignl/daa/dsa/dSignha /dSignb/dsa:/dSh@a/dSignVocalic@/dTa \n/dtha/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n    \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/31  \n \n \n/doa/dsAa/dSignha/daa/dSignha/dsa/doa /dtha/dSignbi/dSsa/dsna /dSa/dga/dSAa/dSignha/doa /doa/dSignha/d@a/dsna  \n/dga/dahAa /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/dhnusvara/dpa/dna/dga/dSignl /dVa/dSignhi/dVa/dSignha/dSignb/dua/doa /dPa/d@a/dgPa/d@a/dSignha/doa /dPa/dSignha/dna/dsa /dha/db/dSa/dpandrabindu /dh/dsa/dSignU/dga/dSignha/dsa/dTa: \n/dSa/dAa /dVa/dSsa/d@eph /dPa/dSignb/dua/dsa/dSignl /daa/dSignm/dSa/d@a /d@a/dSignbi/dSignb/dTa/dSa/dpandrabindu /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/aanda /dTa/dSignha/dSignb/dua /dSa/dga/dAa/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /dbi /d@a/dSignbi/dSignb/dTa-/d@a/dSignl/dVa/dSignha/dca \n/dSignb/dua/dTa/doa/d@a /d@a/dua/dna /dua/dSignm/dl/dTa, /dga/dSignU/daa/dSignha /dTa/doa/d@a /dP@a/dtha/dSignha/dVa /dta/dSignha/daa/doa /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna /dSa/dsTa/dSignha/dsa/dPa/d@a /dTa/dSignha/dSignb/dua \n/dTa/d@a/dua/dSignl/dpandrabindu /dPa/daddha/dna /dca/dSignl /dl/doha/dsa/dua_dSignU/dpandrabindu /dTa/doa/d@a /dpha/dSignha/dPa /dh/dSignb.g/dga/dTta /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dm/dsa/dSignha /dTa/dpandrabindu /doa/dsAa/dSignha/daa/dSignha/dsa/doa /dSa/dga/dSAa/dSignha /dP@a/dSignha/dAa: /dSa/dtha /dSignb/daa/dsa/dSa/dpandrabindu /dl/doa /doa/dTtha/dSignbi/dsa /dSa/dga/dSAa/dSignha \n/d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSa/dga/dAa/dSignha/dsa/dSignU/dSa/dSignha/d@a/dSignl /dtha/dna/dSignl/dpandrabindu /dm/doa/d@a /d@a_dSignUu/dPa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignb.g/dTTa/d@eph/dTa /dua/dSignm/db/dTa /dia/dSignl/dna /dua/dSignm.../aanda  \n/dga/dua/dSignha/doa/dSignb/dVa /dSignb/dVa/daAa/dSignha/dPa/dSignb/dTa /dh/dPa/dsa ‘/dPa/dSignU/d@a_dSignU/dSsa-/dPa/d@a/dSignbi/doSsa/dSignha’/dga/dSignl /dl/dua/dSignbi /dSa/dga/dSAa/dSignha/doa /dSa/dsaa/dtha/d@eph \n/dpa/dpa/dSignha/d@eph /doa/dl/dna/dSignb.W/dsua-  \n“/doa/dsAa/dSignha /doa/doa/d@a/dSignha /daa/dSignbi? /dPa/dSignU/d@a_dSignU/dSsa/doa/dSignl/dpandrabindu?”  \n/dPa/dSignU/d@a_dSignU/dSsa /dSha/dtaa/doa /dP@a/dAa/dSignm/dia /dm /dSignb/dVa/dSignb.g/dSha/dSsTta /dh/dTha/d@eph/dga/dSignl /doa/dl/dsa/dSignl /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dh/dsAa/dTha/dSignha /dSa/dtha \n/dPa/dSignU/d@a_dSignU/dSsa/dSignha/doa/dSignha/d@a /dSignb.g/dTha/doa/dSignha/dua/aanda /dVa/dSignbi/d@a, /dahAa/dAa/d@eph/dVa/dSignha/dsa, /dSignb/dVa/daVa/dSignha/dsa /dha /dVa/dSignU/dSignb.g/daaha/dga/dSignha/dsa, /dpa/dSignha/dSignb.s/d@a/dTta/dSignha /dPa/dSignU/d@a_dSignU/dSsa/doa \n/dna/doSsa/dsna /dua/dSignm/db/dpha, /dl/doa/d@a /dh/dtha/dSignha/dVa /dca/doa/d@a/dSignha/dga/dSignl /dpha/dSignhi/doa /dSa/dSignl /dPa/dSignUu/dpandrabindu/dpha /dua/dSignbi/dsa /dPa/dSha/dSignU /dSignb.g/dTha/doa/aanda /dTa/dSignl/dpandrabindu \n/doa/dsAa/dSignha/doa /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua /dPa/dSignU/d@a_dSignU/dSsa/dSa/dpandrabindu /dua/dSignm/aanda  \n/doha/dSignha/dSa /doa/dhvagraha /doa/dsAa/dSignha/daa/dSignha/dsa/doa /dSa/dga/dSAa/dSignha /dha/dca/dSignU/doa /dSa/dga/dSAa/dSignha/dSa/dpandrabindu /dSignb.g/dtha/dssa /dua/dSignm/dl/dta/dSignha/doa \n/doa/dSignha/d@a/dsna /dm/dSignb/dua /dSa/dga/dAa/dga/dSignl /dca/dsa/dSa/dhnusvara/dohAa/dSignha /doa/dga /dha /dtha/dSignUu/dSignb.g/dga /dh/dSignb.g/daha/doa /d@a/dua/dna/dSignm/dPa/d@a /dSa/dsTa/dSignha/dpandrabindu \n/dtha/dSignUu/dSignb.g/dga/dSa/dpandrabindu /dtha/d@a/dsna-/dPa/dSignm/dSsa/dsna /dSa/dua/dca/dSignb/dua /dtha/dhvagraha /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda /dha/dca/dSignU/doa /dh/dPa/dSignl/doSsa/dSignha \n/dha/dVa/dShAa/doa/dTa/dSignha /doa/dga /dha /dU/dPa/dtha/dSignm/dia/doa /dPa/daa/dSignha/dTha/dSignm@eph /dPa/dSignb.s/d@a/dga/dSignha/dSignb.g/dca/d@eph/dTa /dsa/dSignb/dua/aanda /dSignb/dVa/dcsya/dSignha/dsa /dh/dPa/dsa   \n \n \n32 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dP@a/dtha/dSignha/dVa /dm/dTa/dSignl/doa /dsa/dSignb/dua /daa/dSignl/doha/dm/dsa/dSignl /dpha/dna/aanda /dha/db /dTa/dpandrabindu /dSignb/dVa/dcsya/dSignha/dsa /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /doa/dTha/dSignl /doa/dSignm/dsa \n/dSa/dgPa/dSignUu/dsna/d@eph /daha/d@a/dTa/dSignbi/doa /daa/dSignl/dSha /dna/dSignm/doa, /dSa/dhnusvara/dSoa/dSignVocalic@/dSignb/dTa/doa/dSignl/dpandrabindu /dca/dSignm/dSignb/daddha /daa/dSignl/dna/doa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dTa/dSignl/dpandrabindu /dm/dSignb/dua \n/dSa/dga/dAa/dga/dSignl /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /dna/dSignm/doa/doa /dU/dSignb.W/doTa /dpha/dna-  \n“/dU/dTTa/dga /doha/dSignl/dTa/dSignbi, /dga/dahAa/dga /dVa/dSignha/dsna/aanda  \n/dSignb/dsa/dSignb/dSsa/daaha /dpa/dSignha/doa/d@a/dSignbi, /dtha/dSignbi/doha /dSignb/dsa/daa/dSignha/dsa/aanda/aanda”  \n/dh/dTha/dSignha/d@eph/dTa/dualant /doha/dSignl/dTa/dSignbi/doa/dSignl/dpandrabindu /dU/dTTa/dga, /dVAa/dSignha/dPa/dSignha/d@a/doa/dSignl/dpandrabindu /dga/dahAa/dga, /dpa/dSignha/doa/d@a/dSignbi /dVa/dSignha /dsa/dSignhu/doa/d@a/dSignbi/doa/dSignl/dpandrabindu \n/dSignb/dsa/dSsa/dSignl/daha /dTa/dTha/dSignha /dtha/dSignbi/doha /dga/dSignha/dhnusvara/dia/dVa /dSa/dtha/dSa/dpandrabindu /dsa/dSignbi/dpa /doa/dga/d@eph /dga/dSignha/dsa/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda /db/dl/dua \n/doa/dSignha/d@a/dsna /dpha/dna /dca/dSignl /dl/dSignb/dua/dTtha/dSignha/dga /doa/dua/dna /dca/dSignha/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha-  \n“/doa/d@a /doha/dSignl/dTa/dSignbi /diha/d@a/dua/dSignbi /dtha/dna/dSignha/aanda”  \n/doa/dua/dta/dSignha/doa /dTa/dSignha/dTPa/dAa/d@eph /diha/d@a/dSignl/dga/dSignl /d@a/dua_dSignUu, /doha/dSignl/dTa/dSignbi /doa/d@a_dSignUu /dh/dga/dSignm/daha/dga/dhnusvara/dT@a /dpha/dna/aanda /dl/dTa/dta/dSignl /dsa/dSignb/dua, \n/dm/dSignb/dua /dSa/dga/dAa/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU /dh/dSignb.g/daha/doa /dSa/dsTa/dSignha/dsa/dVa/dSignha/dsa /dua/dSignm/dl/dta /dga/dSignha/dsAa /dpha/dna/dSignhi/doa/aanda /dSignb/doa/dl/doa /dTa/dpandrabindu \n/dP@a/dSignha/doa/dSignVocalic@/dSignb/dTa/doa /dP@a/doa/dSignm/dPa/doa /doa/dSignha/d@a/dsna /dca/dsa/dSignha/dSignb.g/daha/doa/dha/d@a /dsa/dSignb/dua /dua/dSignm/dga/dl /dPa/dta/dSignhi/dTa /dpha/dna, /dca/dSignha/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu \n/dca/dsa /dSa/dhnusvara/dohAa/dSignha/doa /dVa/dSignVocalic@/dSignb.g/daaha /dUu/dPa/d@a /dh/dhnusvara/doa/dSignU/dSha /dSVa/dTa: /dna/dSignha/dSignb/dia /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda /dl/dTa/dl /dTa/doa /dca/dSignl \n/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /doa/dSignm/dsa /doa/dTha/dSignha? /dia/dSignha/dga/doa /dia/dSignha/dga /dca/dsa/dSha/dSignUu/dsAa /dtha/dhvagraha /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda /dTa/dSignl/dpandrabindu /dh/dSignb.g/daha/doa \n/dSa/dsTa/dSignha/dsa/dta/dna/dSignha /dna/dSignm/doa /dPa/dSignU/dsnAa/dVa/dSignha/dsna /doa/dua/dta/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /dta/dSignl/dTta/dSignha /dsa/dSignb/dua /d@a/dua/dna/dSignha/dPa/d@a /dta/dSignl/dTta/dSignbi/doa \n/dSa/dsTa/dSignha/dsa /dVa/dhnusvara/dSha/doa /dTta/dSignl/doa /d@a/doha/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda  \n/doa/dSignha/dna-/do@a/dga/dSignl /dta/dSignl/dTta/dSignbi /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/dSignm/dPa/d@a/dSignha/dsTa /dca/dga/dSignbi/dsa-/dca/dTha/dSignha /daa/dhvagraha /diha/d@a/dSignl/dga/dSignl /d@a/dSignha/doha/dta \n/dPa/dSignb.s/d@a/dPa/dSignha/dTta/dSignbi /dpa/dna/dna /dca/dSignl ‘/doa/dsa/dSignl/daa/dSignha/dsa/dSignbi’ /doa/dua/dta/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /doa/dsa/dSignl/daa/dSignha/dsa/dSignbi /d@a/dSignha/doha/dta /dP@a/dSignb/dTa/dSsTtha/dSignha/doa \n/dta/dSignha/dTa /dta/dSignU/dcha/dna /dia/dSignl/dna/aanda /doa/dsa/dSignl/daa/dSignha/dsa/dSignbi/doa /dSa/dsTa/dSignha/dsa /dtha/dSignb/dia/dsa/dga/dSignha/dsa /doa/dua/dta/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dca/dSignb/dsa/doa \n/dPa/dSignU/d@a_dSignU/dSsa/dSignha /doa/dsa/dSignl/daa/dSignha/dsa/dSignbi /d@a/doha/dna/dSignb.W/dsua /dSa/dSignl /dada/dSignbi/dua/dSignbi /doa/dua/dta/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /doa/dsa/dSignl/daa/dSignha/dsa/dSignbi/doa /dSa/dsTa/dSignha/dsa /dada/dSignbi/dua/dSignbi \n/dPa/doSsa/doa /dPa/d@a/dga /dtha/doTa /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /dSignb/dta/dsa/dSignha /daa/d@a/dga/dSignha/dua/dSignha/doa /dsa/dSignm/doa/d@a /dbi /dtha/dSignb/dia/dsa/dga/dSignha/dsa \n/dua/dSignm/dSignb.g/dTha, /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /dada/dSignbi/dua/dSignbi/doa /doa/dSignVocalic@/dPa/dSignha/doa/dSignha/dhnusvara/doSsa/dSignbi /dSa/dSignl/dua/dSignm/aanda /dTa/dSignl/dpandrabindu /dca/dsa/du@a/dSignha/dSa/doa /doa/dSignha/d@a/dsna /dsa/dSignb/dua /dta/dSignU/dcha/dSignha/db/dTa \n/dpha/dna/aanda /doa/dsa/dSignl/daa/dSignha/dsa/dSignbi/doa /dP@a/dSignb/dTa /dP@a/dSignha/dAa: /dtha/dna/dga/dSignha/dsa/dSignU/dSsa /dua/dSignm/db/dTa /dpha/dna/dSignha/dua, /dca/dSignl /dta/dSignha/daa/dga/dSignl \n/dSignb/dta/doa/dSignhu/dha/doa /dsa/dSignha/dga/dSa/dpandrabindu /dca/dSignha/dsa/dna /dia/dSignl/dna/dSignha/dua/aanda  \n/dSignb/dta/doa/dSignhu/dha/doa /dSa/dsaa/dtha/d@eph /dSignb/doa/dpha/dSignU /dpa/dpa/dSignha/d@eph :  /dua/dSignb.s/d@a /dSignb.g/dSa/dhnusvara/dua /daa/dSignl/dVa /dga/dua/dSignha/d@a/dSignha/dca/doa /daVa/dSignha/d@a/dSignha   \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/33  \n/dPa/dsyca/dSignbi-/dP@a/dVa/dsaha /doa/dl/dna /dia/dSignl/dna/aanda /dl/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna-/dV@a/dSignha/duga/dsna/doa /dPa/dsyca/dSignbi/doa/dSignVocalic@/dTa /dtha/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi \n/dta/dsa/dna/aanda /dm/dSignb/dua/dga/dSignl /dAa/dSignm/dia, /dSh@a/dSignm/dT@a/dSignbi/dAa, /dtha/dna/dga/dSignha/dsa/dSignU/dSsa /dP@a/dtha/dSignVocalic@/dSignb/dTa/doa /dU/daa/dAa /dtha/dSignl/dna/aanda /dPa/dsyca/dSignbi/doa \n/dh/dsa/dSignU/dSa/dSignha/d@a /dca/dSignl /dSignb/dsa/dgsa /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/doa/dSignl/dpandrabindu /dP@a/dSignha/dPTa /doa/dl/dna/dSignb.W/dsua /dm/dSignb/dua/dga/dSignl /dSa/dpandrabindu /dSignb/doa/dpha/dSignU /dSa/dgPa/dssa /dVAa/dSignb.W/doTa \n/dU/dppa /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/doa /dV@a/dSignha/duga/dsna/dSa/dpandrabindu /dSa/dgta/dsaha /doa/dl /dSa/dVa/d@eph /dSa/dSignha/daha/dSignha/d@a/dsna/doa /daa_dSignVocalic@/dSignb/dSsTta/dga/dSignl /dP@a/dSignb/dTa/dSsTtha/dSignha /dua/dSignha/dSignb.g/dSa/dna \n/doa/d@a/dta/dSignha/doa /dpa/dSignl/dSsTta/dSignha /doa/dl/dna/dSignb.W/dsua/aanda  /dl/dTa/dl /dTa/doa /dca/dSignl /dSignb/dsa/dgsa /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/doa /dV@a/dSignha/duga/dsna /dPa/dSignhi/diha/dSa/dpandrabindu /dPa/dSignhi/diha \n/dca/dga/dSignbi/dhnusvara/daa/dSignha/d@a /d@a/dSignb/dua/dTa/dua_dSignU/dpandrabindu /dm/dSignb/dua /dP@a/dSignb/dTa/dSsTtha/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dP@a/dSignha/dPTa /dsa/dSignb/dua /doa/dl /dSa/doa/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /dPha/dna/dTa: \n/dh/dTha/d@eph /dh/dPa/dsa /dP@a/dtha/dSignha/dVa /daa/dSignl/doha/dm/dna/doa /dh/dsTa/d@a/dSignha/dna/dga/dSignl /dl/doa /dta/dSignha/dTa /dP@a/dSha/dSTa /dtha/dhvagraha /dia/dSignl/dna /dca/dSignl \n/dSignb/dsa/dgsa/dSignm /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/doa /dt@a/dSignha/duga/dsna /dVa/dSignhi/dVa/dSignha/dSignb/dua/doa /dSa/dgta/dsaha /daVa/dSignha/d@a/dSignha /dh/dPa/dsa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dUu/dPa/d@a /dU/dTtha/dSignha /dSa/doa/dSignhi/dpha/aanda \n/dSPa/dSsTta /dh/dSignb.g/dpha /doa/dsa/dSignl/daa/dSignha/dsa/dSignbi /d@a/dSignha/doha/dta /dl/dSignb/dua /dPa/dsyca/dSignbi-/dP@a/dTha/dSignha/doa /doa/dSignha/d@a/dsna/dSignl /dpa/dna/dSignha/dU/dna /dia/dSignl/dna/aanda /dSa/dSignU/doha/dSignbi \n/dSa/dgPa/dssa /dna/dSignm/doa /dl/dSignb/dua /dSa/dSignU/dSignb/dVa/daha/dSignha/doa /dU/dPa/dAa/dSignm/dia /doa/d@a/dl /dna/dia/dna/dSignha/dua/aanda /dU/dTTa/d@a/dSignm/dTTa/d@a /daa/dSignl/doha/dSignha-\n/daa/dSignl/doha/dSignbi/dga/dSignl /dl/doa /dTa/d@a/dua/doa /dU/dPa/d@a/dSignhu/dhnusvara/dcha/doa /dSignb.W/dSTha/dSignb/dTa /dU/dTPa/dssa /dtha/dhvagraha /dia/dSignl/dna/aanda /dSignb/doa/dsTa/dSignU, \n/dm/dSignb/dua/doa/dSignha/dna/doa /dga/dSignha/dsAa/dTa/dSignha/doa /doa/dSignha/d@a/dsna/dSignl/dpandrabindu /dl/dua/dsa /dta/dua_dSignU/dTa /doa/dga /dna/dSignm/doa /dpha/dna/dSignha/dua /dca/dSignl /dSignb/dsa/dgsa \n/dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/doa /dna/dSignm/doa/dSa/dpandrabindu /dSa/dgta/dsaha /doa/d@a/dl /dpa/dSignha/dua/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /dPha/dna /dbi /dtha/dSignl/dna /dca/dSignl /dl/dSignb/dua \n/dh/dnPa/dSa/dhnusvara/dohAa/dSignha/doa /dV@a/dSignha/duga/dsna/doa /dga/dSignha/dhnusvara/dia /dta/dSignb/d@ha /dia/dSignl/dna/aanda /dl/dSignb/dua /dVa/dia/d@eph/doa /dna/dSignm/doa/doa/dSignl/dpandrabindu /dSa/dga/dSignha/dca /dTa/dSignl/dua/dsa \n/dsa/dSignl /dTta/dSignbi/doa/dSignha/dSa/dsa/dPa/d@a /dpa/d@ha/dSignha /daa/dSignl/dna/doa /dca/dSignl /dSa/dtha /dVAa/dSignha/dua/doa/dSignl/dpandrabindu /dga/dSignha/dT@a /dPa/dSignl/dSha/dSignha /dta/dsa/dSignha/dl /dna/dSignl/dna/doa/aanda /db/dl/dua \n/dVa/dia/d@eph /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /doa/dua/dSignha/dm/dna /dh/dTha/dSignha/d@eph/dTa/dualant /dca/dSignl /dSignb/dta/doa/dSignb.g/dTha/aanda /dSignb/dVa/do@a/dAa/dta/dna/dSignha /dPa/daa/dSignha/dTha/d@eph/dSa/dpandrabindu /dbi /dVa/dia/d@eph \n/dSignb.g/dtha/dssa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /dPa/dSignUu/dsna/d@eph /dga/dSignUu/dnAa /daa/dSignl/dna/dua_dSignU/dpandrabindu /dSa/dsTa/dSignha/dpandrabindu /do@a/dAa /doa/dl/dSignb/dsa/dua/dSignha/d@a/doa /dca/dSignUu/dSignb/dTa/dga/dSignl /dbi /dsa/dSignb/dua \n/d@a/dua/dSignb.g/dTha/aanda /dbi /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dSignb/dta/doa/dSignb.g/dTha /dga/dSignha/dT@a /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/doa /dua/dSignl/dTa/dSignU/aanda /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/dSignm/dPa/d@a/dSignha/dsTa /dbi /dPa/dSignUu/dsna/d@eph \n/dSVa/dTa/dhnusvara/dT@a /d@a/dua/dSignb.g/dTha/aanda /dsa/dSignl /dST@a/dSignbi/doa /dP@a/dSignb/dTa/daa/dSignha/dSignb/dAa/dTVa /dha /dsa/dSignl /dSa/dsTa/dSignha/dsa/doa /dP@a/dSignb/dTa /dSsa/dSignl/dua/aanda /dga/dTa/dna/dta \n/d@a/dua/dSignb.W/dsua /doa/dSignl/dVa/dna /dSignb/dVa/daa/dSignha/db/dSa/dpandrabindu /doa/dSignm/dsa/dSignm/dTta/dSignha /dT@a/dSignU/dSignb/dTta /dSa/dSignha/dSa/dSignU/d@a/dga/dSignl /dtha/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a /d@a_dSignUu/dSignb.g/dSa /dl/dua/dsa /dTa/dpandrabindu \n/dSa/dSignha/daha/dSignha/d@a/dsna /dta/dSignha/dTa /d@a/dua/dSignb.W/dsua, /dh/dPa/dsa /dSa/dsTa/dSignha/dsa/doa /dca/dsga/doa /dSa/dgta/dsaha/dga/dSignl /dth@a/dSignha/dga/doa /dP@a/dpa/dSignha/d@a \n/doa/dhvagraha /daa/dSignl/dta/dSignha/dga/dSignl /dSa/dhnusvara/doa/dSignm/dpa /dsa/dSignb/dua /doa/d@a/dSignb.g/dTha/aanda /dl/dua/dsa /dTa/d@a/dua/doa /daa/dsTa /doa/dTha/dSignha /dVa/dnua/dga/dSignbi/dcha/dSignha/doa \n/dha/dSignb/daa/doa /dSa/dgta/dsaha/dga/dSignl /dP@a/dpa/dSignb.g/dna/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda \n/dSignb/dta/doa/dSignhu/dha/doa /dna/doSsa/dsna :  /dbi /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dha/dca/dSignU/doa /dTa/dSignU/dna/dsa/dSignha/dga/dSignl /doa/dga /dsa/dSignb/dua /dSignb/doa/dsTa/dSignU, \n/dga/dSignU/da@a/dSignha /dga/dSignm/dpa/dsa /dua/dca/dSignha/d@a-/dna/dSignha/doha /dca/dpandrabindu /dsa/dSignb/dua /dsa/dSignb/dua /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignha/dua /dTa/dpandrabindu /daa/dSignha/dsa /dca/dSignhi/dTa/dSignU/doa/dSa/dpandrabindu /dna/dSignl/dSignb.g/dTha/aanda \n/dca/dSignha/dSignb/dua /doa/dsAa/dSignha/dSa/dpandrabindu /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua /dua/dSignm/db/dsua /dTa/doa/d@a /dPa/dSignha/dna/dsa/doa /dtha/dSignha/d@a/dSa/dpandrabindu /dga/dSignU/doTa /d@a/dua/dta/dSignl /doa/d@a/dSignb.g/dTha,   \n \n \n34 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /dh/dna/dSignha/dta/dSignha /dUu/dPa/d@a/dSa/dpandrabindu /dSignb/dua/dsa/doa /daha/dSignha/doa /doa/daddha/dia/d@a /d@a/dua/dSignb.W/dsua/aanda /dU/dTTa/dga /dtha/dSignm/dca/dsa, /dVa/dST@a \n/dha /dadha/dSignl/dU/dVa/dSignha /dSignb/dVa/daa/dSignha/db/doa /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl /dtha/dSignl/dSignb/dTta /dca/dSignha/db/dSignb.W/dsua/aanda /dl/dTa/dl /dTa/doa /dca/dSignl /dta/dSignha/dPa-/dPa/dSignU/d@a_dSignU/dSsa/dSignha /dVa/dSignha \n/dsa/dSignbi/dca /d@a/dSignbi/dsa-/doa/dca/dSignha/d@eph /dna/dSignl/dna /dSa/dSignl/dua/dSignm /dSa/dSignha/dSa/dSignU/d@a/dSignl/dSa/dpandrabindu /dpa/dSignU/doa/dSignha/dl/dta /dU/daaa/dSignl/dShAa /d@a/dua/dSignb.W/dsua/aanda /dSa/dSignha/dna/dga/dSignl /dl/doa-\n/dha/daha /dta/dSignl/d@a /dSa/dSignha/dSa/dSignU/d@a /dca/dSignha/dSignb.g/dTha /dTa/dSignha/dSignb/dua /dSa/dua/dVa/dSignha/dSa/dSa/dpandrabindu /dca/dSignl /dSa/dsTa/dSignha/dsa /dU/dTPa/dssa /dua/dSignm/db/dSignb.W/dsua /dVa/dl/dua \n/doa/dsa/dSignl/daa/dSignha/dsa/dSignbi/doa /dVa/dSignha /dada/dSignbi/dua/dSignbi/doa /dU/dPa/dna/dSignb.W/dtaha /dta/dSignUu/dcha/dna /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda /dbi /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha \n/dha/doa/dga/d@eph/dsnAa /dca/dSignbi/dVa/dsa/doa /dh/dthAa/dSignha/dSa/dSignbi /dtha/dhvagraha /dia/dSignl/dna /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /dSignb/doa/dpha/dSignU /dsa/dSignb/dua /dga/dSignha/dT@a /dPa/dSignl/dTta /dPa/dSignm/dSsa/dVa \n/dU/daaa/dSignl/dShAa /d@a/dua/dSignb.W/dsua/aanda /dTa/dgta/dSignha/doa/dSignUu, /dtha/dSignha/dhnusvara/dia/doa /dPa/dSignUu/dsna/d@eph /dh/dthAa/dSignha/dSa/dSignbi /d@a/dua/dSignb.g/dTha/aanda /dSha/dSignha/d@a/dSignbi/dSignb.s/d@a/doa /dpa/dSignl/dSsTta/dSignha \n/dSignb.g/diha/dsa/dSignhu/dsa /dta/dsa/dSignhu/dsa/dSignl /d@a/dua/dSignb.g/dTha/aanda /dpa/dSignha/dSignb.g/dna-/dadha/dSignha/dSignb.g/dna /dPa/dSignUu/dsna/d@eph /dh/dSa/dthAa /dca/dSignl/doa/dSignha/dpandrabindu /d@a/dua/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignb.W/dsua/aanda \n/dga/dSignha/dTha/dga/dSignl /dpa/dSignha/dsa/dsa-/dTtha/dSignm/dPa /dna/dia/dSignhu/dsa/dSignl /d@a/dua/dSignb.g/dTha/aanda /dPa/dSignhi/d@a/doa /dVa/dSignl/dga/dSignha/dAa /dSignb/dVa/daa/d@a/dna /dTtha/dSignm/d@a, /dsa/dga/d@a/dna /dPa/dSignl/dTta, \n/dpa/dSignU/dta/dSignhi/dTa /dna/dSignl/d@a /dta/doa/dsa/dSignl/d@a/doa /dTta/dSignha/daddha/dSignbi /d@a/dSignb.g/dTha /dTa/dTha/dSignha/dSignb/dPa /dl/dua/dsa/dSignm /dh/dSh@a/daaha /d@a_dSignUu/dPa /dtha/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a /dga/dua/dia \n/d@a/dua/dSignb.g/dTha, /dSignb/doa/dl/doa /dTa/dpandrabindu /dPa/dsyca/dSignbi/doa /dP@a/dga/dSignha/dsna /dPa/dT@a /dtha/dSignl/dTta/dna /d@a/dua/dSignb.W/dsua/aanda /dTa/dSignl/dpandrabindu /doa/dsAa/dSignha /dPa/doSsa /dSignb/dua/dsa/doa \n/d@a_dSignUu/dPa, /dia/dSignU/dsna /dVa/dSignhi/dtha/dVa/doa /dga/dSignUu/dnAa/dSignha/dhnusvara/doa/dsa /dsa/dSignb/dua /doa/dhvagraha /dSa/dSignm/dsa /dSa/dsa /doa/dsAa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dadha/dSignlhnusvara/dia /dSa/dhnusvara/dia /dta/dSignha/dSignb.W/dsua \n/daa/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /dta/dSignha/daa/dga/dSignl /dbi /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dVa/dua_dSignU-/dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/dSignbi /dua/dSignm/dga/dl /dna/dia/dna/dSignha, /dca/dSignha/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna \n/dV@a/duga/dsna/dga/dSignl /doa/dsAa/dSignha/daa/dSignha/dsa/doa /dga/dSignU/dohAa /dSa/dga/dSAa/dSignha /dpha/dna/aanda /dta/dua_dSignU/dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/doa /dSa/dga/dSAa/dSignha /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha \n/daVa/dSignha/d@a/dSignha /doa/dSignl/dVa/dna /dU/dTPa/dssa /dtha/dSignl/dna /dSa/dSignl /dsa/dSignb/dua /dha/dm/d@a/dSignm /doa/dSignha/d@a/dsna /dtha/dhvagraha /dSa/doa/dSignhi/dpha, /dca/dSignl/dsa/dSignha \n/d@a/dSignha/dca/doa/dSignU/dna/doa /dSa/dhnusvara/dSa/dia/d@eph/dSa/dpandrabindu /dV@a/dSignha/duga/dsna/dga/dSignl /doa/dSignU/dP@a/dTha/dSignha /dh/dl/dta/dSignha/doa /dSa/dhnusvara/dtha/dSignha/dVa/dsa/dSignha/aanda /dPa/dSignb/dua/dsa/dSignl /dV@a/dSignha/duga/dsna \n/dTa/dPa/dSignbi, /dTAa/dSignha/dia/dSignbi /dua/dSignm/dSignb.g/dTha /dSignb/doa/dsTa/dSignU /dga/dhnusvara/dT@a/dSignbi /dh/dTha/dVa/dSignha /d@a/dSignha/dca/dPa/dSignU/d@a/dSignm/dSignb/dua/dTa /dtha/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a /daa/dSignl/doha/dSignha/dU/dSa/dSa/dpandrabindu /dta/dua_dSignU \n/dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/doa /dh/dthAa/dSignha/dSa/dSignbi /dtha/dSignl/dna/dSignha/dua/aanda /dSignb/doa/dl/doa /dTa/dpandrabindu /d@a/dSignha/dca/dtha/dVa/dsa/dga/dSignl /d@a/dSignha/dSignb/dsa/doa /dh/dSignb/dTa/dSignb.s/d@a/doTa \n/dSa/dSignU/dsaa/d@a/dSignbi/doa /dcha/dSignU.alt/dsnada /dSignb/dsa/dVa/dSignha/dSa /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /dPa/d@a/dsypa, /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/doa /dbi /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dVa/dia/d@eph \n/dh/dTha/d@eph/doa /dna/dSignm/dtha/dSa/dpandrabindu /dSignb/dsa/dgsa /doa/dSignU/dna/dga/dSignl /dPa/dppa/dSignbi/dSa-/dTa/dSignbi/dSa /dST@a/dSignbi/dSa/dpandrabindu /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda \n/dl/dTa/dta/dSignl /dsa/dSignb/dua, /dShga/dSha/dSignha/dsa/diha/dSignha/dTta /dca/dSignl/dta/dSignha/dSa/dpandrabindu /dPa/dSignUu/dVa/dSignm@eph /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua /doa/dhvagraha /dna/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /dca/dpandrabindu /dP@a/dTha/dga \n/dST@a/dSignbi/doa/dSignl/dpandrabindu /diha/d@a /dh/dSignb/dsa/dTa/dSignm /dpha/dna/dSignha/dua /dTa/dpandrabindu /dSha/dSignl/dSsa/doa/dSignl/dpandrabindu /dsa/dSignhi/dua/d@a/dSignl/dga/dSignl /dpha/dSignm/dSignb/daddha /daa/dSignhi/dTa /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /db/dl/dua /dca/dSignbi/dVa/dsa \n/dSignb/dsa/dVa/dSignha/d@eph/dua/doa /dU/dTTa /dSa/dSignha/daha/dsa /dpha/dna/dSignb.W/dsua/aanda /dl/dSignb/dua /dta/dua_dSignU /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/doa /dP@a/dTha/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dTa/dSignm/daddha/dta/dSignha/doa /dpa/dSignl/dSsTta/dSignha \n/dPAa/dSignha/d@a/dSignl/dna/dSignha/dna /dga/dSignU/dhnusvara/dSha/dSignbi 1870 /dbi./dga/dSignl /doa/dl/dsa/dSignl /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /dua_dSignU/dsa/doa /dha/dsaa/dSignm/dna/dsa /dca/dSignm/d@a-/dSha/dSignm/d@a/dSa/dpandrabindu \n/dpa/dna/dna /dpha/dna/aanda /dm/dSignb/dua /dPa/dSignb.s/d@a/dP@a/dSignl/doSsAa/dga/dSignl 1878 /dbi./dga/dSignl /dSignb/dTa/d@a/dua_dSignU/dTa/dga/dSignl 54 /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dV@a/dSignha/duga/dsna \n/dga/dSignVocalic@/dTAa/dSignU/dSa/dpandrabindu 665 /dST@a/dSignbi /dSignb/dVa/daha/dVa/dSignha /dtha/dSignl/dna /dpha/dna /dca/dSignha/dSignb/dua/dga/dSignl /dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/dhnusvara/dSha /dAa/dSignU/dVa/dTa/dSignbi/dga/dSignl /dpha/dna/aanda   \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/35  \n/dl/dTa/dl /dTa/doa /dca/dSignl /dga/daha/dSignU/dta/dsa/dSignbi /dSignb.g/dca/dna/dSignha/doa /doa/dSignm/db/dna/doha /dSignb/dsa/dVa/dSignha/dSa/dSignbi /dl/doa /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha 50 /dVa/dSsa/d@eph/doa \n/dha/dAa/dSignU /dTa/doa 35 /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua /doa/dhvagraha /dsa/dSignl/dsa/dSignl /dpha/dna/dSignha/dua/aanda /dSa/dsa/dualant 1875 /dbi. /daa/d@a/dtha/dhnusvara/dia/dSignha /dca/doha/dsa \n/dSa/dVa/dSignb/dada/dSignb/dVa/dca/dsa /dta/dsa/dna /dTa/dpandrabindu /dTa/dSignha/dToa/dSignha/dna/dSignbi/dsa /dPa/daa/dSignha/dSignb.g/daha/doa/dSignha/d@a/dSignbi /dga/dSignl/dTta/dna/dSignha/doa /dha/daa/dSignl/dSha /doa/dl/dna /dca/dSignl \n/dPAa/dSignha/d@a/dSignl /dna/dSignha/dna /dga/dSignU/dhnusvara/dSha/dSignbi/doa /dha/dsaa/dSignm/dna/dsa/doa /dh/dsa/dSignU/dSa/dSignha/d@a /dta/dua_dSignU /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua /dta/dsaa /dua/dSignm/aanda /dl/dSignb/dua /dTa/d@a/dua/dSignl/dpandrabindu \n/dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /daVa/dSignha/d@a/dSignha /dta/dua_dSignU /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/doa /dSa/dga/dSAa/dSignha /dU/dTPa/dssa /dtha/dSignl/dna /dSa/dSignl /doa/dua/dSignbi /dVa/dSignha /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa \n/dna/dSignm/doa /daVa/dSignha/d@a/dSignha /dta/dsa/dSignha/dm/dna /dia/dSignl/dna/aanda /d@a_dSignUu/dSignb/d@ha/dVa/dSignha/daa/dSignbi /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/doa /doa/dSignha/d@a/dsna /doa/dsAa/dSignha/doa /dtha/dSignb/dVa/dSsAa/doa \n/dSa/dga/dSignbi/doSsa/dSignha /dsa/dSignb/dua /doa/dhvagraha /dh/dPa/dsa /dU/dTTa/d@a/daa/dSignha/dSignb/dAa/dTVa/doa/dSignl/dpandrabindu /dSa/dga/dSignha/dSignb.W/dPTa/doa /dta/dua/dSignha/dsa/dSignha/dga/dSignl /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha/doa \n/dTtha/dSignm/dhnusvara/dTtha/dga/dSignl /doa/dsAa/dSignha /dta/dSignha/dsua/dta /dSignb.g/dTha/doa/aanda  \n/dta/dhnusvara/dia/dSignha/dna/doa /doa/dSignU/dna/dSignbi/dsa /dP@a/dTha/dSignha /dSa/dSignl/dua/dSignm /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dP@a/dTha/dSignha/doa /dSa/dga/dSignha/dsa \n/dpha/dna/aanda /dVa/dSignha/dada/d@eph (Ward) /dga/dua/dSignm/daa/dAa/doa /dh/dSignb.g/dtha/dna/dSignl/doha/dSa/dpandrabindu /dPa/dTa/dSignha /dpa/dna/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl \n/dVa/dhnusvara/dia/dPa/d@a/dSignha/doa /dU/daa/dAa /dpa/dsa@a/doa/dSignl/dpandrabindu 65 /dST@a/dSignbi /dpha/dna/dSignb.W/dsua, /doa/dSignU/dSha/daa/dSignha/doa /d@a/dSignha/dga /dSignb/doa/dhnusvara/doa/d@a/doa/dSignl/dpandrabindu 72 \n/dST@a/dSignbi/dSa/dpandrabindu /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua /d@a/dua/dSignb.W/dsua/aanda /dl/doa /dl/dua/dsa/dSignm /diha/dTta/dsa/dSignha /dtha/dSignl/dTta/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /daa/dSignU/dia/dna/dSignbi/doa /d@a/dSignha/dga/dpa/dsa@a \n/dga/dSignU/doha/dca/dSignbi@eph/doa/dSignl/dpandrabindu 32 /dST@a/dSignbi /d@a/dua/dSignhi/dsua /dha /dVa/dSignm 65 /dVa/dSsa/d@eph/doa /dh/dVa/dSTha/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dPa/dSignha/d@a /doa/dl/dsa/dSignl /dpha/dna/dSignha/dua, \n/daa/dSignhi/dVa/dSignha/dTa/dualant /dAa/doSsga/dSignha/doa /dSignb.g/dSha/doa/dSignha/d@a /dtha/dhvagraha /dia/dSignl/dna/dSignha/dua, /dga/dSignVocalic@/dTAa/dSignU/doa /dSignb/dsa/dSignb.g/dShpa/dTa/dTa/dSignha /dca/dSignha/dSignb/dsa /dta/dSignha/dna/doa/doa/dSignl/dpandrabindu \n/doa/dua/dna/dSignb.g/dTha/dsua-  \n“/daa/dSignbi/dsa /dtha/dSignha/dVa/dSa/dpandrabindu /dta/dSignha/dta/dSignUu/dca/dSignbi /dh/dPa/dsa/dSignl /dTa/dpandrabindu /dga/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dSignbi.g /diha/d@a/dga/dSignl /dl/doa/dSignm /dpa/dSignU/dTta/doa/dSignbi.W /dh/dssa /dsa/dSignb/dua \n/dh/dSignb.g/dpha, /dl/dua/dsa /dua/dSignha/dna/dTa/dga/dSignl /dSh@a/dSignha/daaha/dSignm /doa/dSignm/dsa/dSignha /dua/dSignm/dl/dTa?”  \n/dSignb/dPa/dTa/dSignha /dSignb/doa/dpha/dSignU /dia/dhnusvara/dtha/dSignbi/d@a /dtha/dhvagraha /dSignb/dsa/dua/dSa/dhnusvara/doa/dSignm/dpa /dtha/dhvagraha /doa/dua/dna/dSignb.g/dTha/dsua-  \n“/dh/dSignb/dVa/dna/dgta /dsa/dVa /dia/dSignm/dPa/dSignha/dna /dpa/dTta/dca/dSignbi@eph/doa 9 /dVa/dSsa/dSignbi@eph/dAa /doa/dsAa/dSignha/dSa/dpandrabindu /dua/dga/d@a /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/doa \n/dVAa/dVa/dSTha/dSignha /doa/d@a_dSignUu, /dSignb/doa/dpha/dSignU /dSignb/daa/dsa /dPa/dSignUu/dVa/d@eph /dP@a/dSTa/dSignha/dVa /dha/dl/dna /dpha/dna, /dl/doha/dsa/dSignm /dm /doa/dsAa/dSignha \n/dh/dSignb/dVa/dVa/dSignha/dSignb/dua/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda”  \n/dPa/dSignU/dT@a /dSa/dgVa/dSignha/daa /dPa/dTtha/dSignha /doa/dl 250 /d@a_dSignUu/dPa/dSignhi/dAa/dSignha /dPa/d@a /dta/dSignha/dTa /dSignb/dsa/dSignb.g/dShpa/dTa /doa/dl/dna/dSignb.g/dTha/dsua/aanda \n/dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/doa 9 /dga/dSignha/dSa/doa /dh/dthAa/dhnusvara/dTa/d@a/dSignl /d@a/dSignha/dga/dpa/dsa@a /dga/dSignU/doha/dca/dSignbi@eph/doa /dga/dSignVocalic@/dTAa/dSignU /dtha/dhvagraha /dia/dSignl/dna/dSignb.W/dsua/aanda /dl/dSignb/dua \n/dTa/d@a/dua/dSignl/dpandrabindu /dm /dh/dPa/dsa /dSh@a/dSignha/daaha/doa /db/dsTa/dca/dSignha/dga /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/dSignl /daVa/dSignha/d@a/dSignha /dPa/dSignUu/d@a/dSignha /doa/dl /dga/dSignU/db/dna/dSignha/dua/aanda /dbi /dSa/dtha \n/dpha/dna /dta/dua_dSignU /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/doa /doa/dSignU/dPa/dSignb.s/d@a/dsna/dSignha/dga! /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua /dSa/dsa /dPa/dSignb/dVa/dT@a /d@a/dSignl/dVa/dSignha/dca/doa/dSignl/dpandrabindu /daa/dSignU/dSignb/dSsa/dTa /doa/d@a/dta   \n \n \n36 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dSa/dga/dSignha/dca/doa /doa/dSignU/dpa/dSignha/dSignb.g/dna /doa/dua_dSignUu /dVa/dSignha /doa/dna/dhnusvara/doa/aanda   \n/dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /daVa/dSignha/d@a/dSignha /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dSignb/dua/dTa /doa/dsAa/dSignha/doa /dca/dSignbi/dVa/dsa /dcha/dSignha/dpandrabindu/doa/dSignbi.W : /dl/dSignb/dua /dP@a/dTha/dSignha/doa \n/dP@a/doa/dSignm/dPa /dTa/dpandrabindu /dTa/dSignl/dua/dsa /dpha/dna /dca/dSignl /dta/dSignUu/d@ha, /dta/doa/dsa/dSignl/d@a, /dh/doa/dga/d@eph/dsnAa /dVa/d@a/doa /dSa/dhnusvara/dia /dTa/d@a_dSignUu/dsna/dSignbi/doa /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua \n/dl/doa /dP@a/doa/dSignha/d@a/doa /dSignb/dVa/dada/dgVa/dsa/dSignha /doa/dua/dna /dca/dSignha /dSa/doa/dSignhi/dpha/aanda /dh/dsa/dSignl/doa/dSignm /doa/dSignm/dga /dna/dSignha/dhnusvara/dia/dSignbi /dca/dSignbi/dVa/dsa/doa \n/dSa/dSignm/dna/dua/dga /dVa/dSa/dsTa/doa /dPa/dSignb/dua/dsa/dSignl /dSignb/dVa/daha/dVa/dSignha /dtha/dhvagraha /doa/dTtha/dSignbi/dsa /dca/dSignbi/dVa/dsa /dca/dSignbi/dta/dSignha/doa /dh/dthAa/dSignha/dSa/dSignbi \n/dua/dSignm/db/dTa /dia/dSignl/dna/aanda /d@a/dSignha/dca/dSignha /d@a/dSignha/dga /dga/dSignm/dua/dsa /d@a/dSignha/dAa/doa /dSha/dTa/dSignbi-/dP@a/dTha/dSignha /dU/dsga/dSignUu/dna/dsa/dSa/dpandrabindu /dh/dsa/dSignl/doa/dSignm /dSignb/dVa/daha/dVa/dSignha \n/dVa/dSignha /dta/dSignUu/d@ha/doa /dST@a/dSignbi /doa/dSignha/dga /dSignb/dPa/dPa/dSignha/dSa/dSignha/dVa/dSha /doa/dSignU/dSignb.W/dTSa/dTa /doa/dga/d@eph/doa /dtha/dSignha/dca/dsa /dtha/dSignl/dna/aanda /dl/dTa/dta/dSignl /dsa/dSignb/dua, \n/dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /daVa/dSignha/d@a/dSignha /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dSignb/dua/dTa /dSignb/doa/dSha/dSignm/d@a/dSignbi /dSignb/dPa/dTa/dSignha/doa /diha/d@a/dga/dSignl /dha/dca/dSignbi/dVa/dsa /dTha/dSignm/dPa/dna /d@a/dua/dna/dSignha/dSa/dpandrabindu \n/doa/dSignU/dga/dSignha/dia/d@eph /dia/dSignha/dga/dSignbi /dtha/dhvagraha /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna/aanda /dl/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /daa/dSignha/d@a_dSignUu/dsna /dSignb.W/dSTha/dSignb/dTa /dbi /dtha/dSignl/dna /dca/dSignl /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna/doa \n/daa/dSignb.s/d@a/da@a /dSa/dga/dSignU/daa/dSignha/dAa /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha/doa /dVa/dhnusvara/dSha/daha/d@a /dl/doha/dsa/dSignm /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb/dua/dsaa/dSignUu/dSTa/dSignha/dsa/doa /dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/dhnusvara/dSha \n/dSha/dua/d@a/dga/dSignl /dtha/dsa/dSignb.g/dSa/dAa/dSignha, /dtha/dSignbi/dga/dhnusvara/dia/dSignha /dVa/dSignha /dTa/dSignha/dbihnusvara /dsa/dSignbi/dpa /doa/dga/d@eph/dga/dSignl /dP@a/dVa/dSignVocalic@/dTa /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna /dt@a/dSignha/duga/dsna \n/dSignb/dta/doa/dSignhu/dha/doa /dSa/dsTa/dSignha/dsa /dSignb.g/dTha/doa/dSignha/dua/aanda /db/dua/dl /doa/dSignha/d@a/dsna /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignl/dTTa/d@a /dP@a/dSignha/dsTa/dga/dSignl \n/dSignb.g/dga/dTha/dna/dSignha/doa /doa/dSignU/dohAa/dSignha/dSignb/dTa/doa /doa/dSignU/dpa/dSignl/dSsTta/dSignha /dna/dSignm/doa /doa/d@a/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dha/dta /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dP@a/dTha/dSignha/doa \n/dh/dsTa/dSignm /dha/dVa/dShAa/doa /dpha/dna/aanda  \n/dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dP@a/dTha/dSignha/doa /dh/dsTa /doa/dua_dSignUu /dVa/dSignha /dSignb/dVa/doa/dnPa /daa/dua/dSignl/dca /dP@a/dTha/dSignha/doa /dha/d@a/dhnusvara/dtha/doa \n/doa/dSignha/d@a/dsna - /dh/dhnusvara/di@a/dSignl/dca/dSignbi /dSignb.g/dSha/doSsa/dSignha/doa /dP@a/dpa/dSignha/d@a-/dP@a/dSa/dSignha/d@a/dSa/dpandrabindu /dna/dSignm/doa /dsa/dSignhi/dSignb/dTa/doa /dSTa/d@a /dUu/dPa/d@a /dU/dTtha/dl \n/dna/dSignha/dia/dna/aanda /dSignb/dVa/dcsya/dSignha/dsa /dSignb/dVa/doa/dSignb.g/dSa/dTa /dtha/dSignl/dna/aanda /dVa/dSignhi/dcsya/dSignha/dSignb/dsa/doa /dha/dSignb/dVa/dSsoa/dSignha/d@a/dSa/dpandrabindu /dna/dSignm/doa /dca/dSignbi/dVa/dsa/dga/dSignl \n/dha/dga/dSignUu/dna /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dTTa/d@eph/dsa /dua/dSignm/dga/dl /dna/dSignha/dia/dna/aanda /dSignb.g/dpa/dSignb/doa/dTSa/dSignha /dSignb/dVa/dcsya/dSignha/dsa /dP@a/dSignha/doa/dSignVocalic@/dSignb/dTa/doa /dP@a/doa/dSignm/dPa/doa/dSignl/dpandrabindu \n/d@a/dSignm/dSignb/doa /daa/dSignl/dna/doa/aanda /dca/dsa/du@a/dSignha/dSa /dsa/dSignb/dua /dtha/dSignl/dna/dSignha/dSa/dpandrabindu /dca/dsa/dVa/dSignVocalic@/dSignb.g/daaha /dh/dVa/dSignha/daha /dia/dSignb/dTa/dga/dSignl /dua/dSignm/dga/dl /dna/dSignha/dia/dna/aanda \n/dSVa/dSignha/daha/dSignbi/dsa/dTa/dSignha/doa /doa/dSignha/d@a/dsna/dSignl/dpandrabindu /dca/dsa /dca/dSignbi/dVa/dsa /dU/daaha/d@eph/dia/dSignha/dga/dSignbi /dua/dSignm/db/dTa /dia/dSignl/dna/aanda /dTa/dSignl/dpandrabindu /dha/dta /doa/dsa/dSignl/daa/dSignha/dsa/dSignbi \n/d@a/dSignha/doha/dta /dha /dm/doa/d@a /dSa/dsTa/dSignha/dsa/doa /dtha/dSignha/d@a /dU/dTtha/dSignha/dl/dta /dh/dSa/dSignhu/doa/dca/d@eph /dtha/dhvagraha /dia/dSignl/dna/aanda /dSignb.g/dSha/dSignb.g/doSsa/dTa \n/dSa/dga/dSignU/daa/dSignha/dAa/dga/dSignl /dVa/dSignhi/dpa/dSignha/dSignb.s/d@a/doa /do@a/dSignha/dSignb.W/dsTa /dha/dl/dna /dTa/dSignl/dpandrabindu /dPa/dSignU/d@a/dsa/dSignha /dP@a/dTha/dSignha, /d@a_dSignUu/dSignb/d@ha/dVa/dSignha/dSignb/daa/dTa/dSignha, /doa/dSignU/dna/dSignbi/dsa \n/dP@a/dTha/dSignha  /dVa/dSignha /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha/doa /dSa/dga/dSignUu/dna /dsa/dSsTta /doa/d@a/dta /dha/dVa/dShAa/doa /dP@a/dTa/dSignbi/dTa /dtha/dSignl/dna/aanda /dh/dsa/dga/dSignl/dna \n/dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua, /dVa/dSignVocalic@/daaha /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua, /dta/dSignha/dna /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/doa /dPa/d@a/dgPa/d@a/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dSa/dga/dSignha/dPTa /doa/dhvagraha /dh/dPa/dsa /dVa/dSignhi/dtha/dVa/doa \n/dh/dhnusvara/dSha /dsa/dia/daa /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl /daa/dhvagraha /doa/dsAa/dSignha/doa /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua /doa/d@a/dSignha/dl/dta/doa /dPa/dSignb.s/d@a/dPa/dSignha/dTta/dSignbi /dSha/dSignU/d@a_dSignUu /dtha/dhvagraha /dia/dSignl/dna/aanda    \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/37  \n/daa/dua/dSignl/dca/doa /daa/dSignha/d@a_dSignUu/dsna /dSVa/d@a_dSignUu/dPa :  /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha/doa /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi /dpha/dna /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha \n/dSignb.g/dSha/dSignb.g/doSsa/dTa /dVa/dia/d@eph/doa /dga/dSignha/dPa /daa/dsnada /doa/dSignha/dAa/dga /dtha/dSignl/dna /dVAa/dVa/dSTha/dSignha /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl/aanda /dada/dSignha/doTta/d@a, /db/dhnusvara/dca/dSignbi/dSignb/dsa/dAa/d@a, \n/dm/dtha/d@a/dSignb.g/dSa/dAa/d@a, /dTta/dSignl/doa/dsa/dSignbi/dSignb.g/dSa/dAa/dsa/doa /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi /dSa/d@a/doa/dSignha/d@a/dSignbi /dSa/dSignl/dVa/doa /dP@a/dTha/dga, /dSignb/daVa/dTa/dSignbi/dAa /dTa/dTha/dSignha \n/dTa/dSignVocalic@/dTa/dSignbi/dAa /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi /dm /dpa/dTa/dSignU/dTha/d@eph/dVa/dia/dSignbi@eph/dAa /dia/dSignhi/d@a /dSa/d@a/doa/dSignha/d@a/dSignbi /dSa/dSignl/dVa/doa/doa /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /dSignb.g/dSha/doSsa/dsna /dSa/dhnusvara/dSTha/dSignha/doa \n/dSa/dSignl/dVa/doa /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi /doa/dSignha/dAa/dga /dtha/dSignl/dna/aanda /dha/dta /doa/dSignbi.W /dpha/dna /dVa/d@a/doa /dSignb/dVa/do@a/dSignbi.W /dU/dPa/dAa/dSignU/d@eph/doTa /dha/daha/dSignha/d@a/dPa/d@a \n/dua/dSignm/dga/dl /dna/dSignha/dia/dna/aanda /dta/d@a/daa/dua/dTta/dSignha /dca/doa/dSignha/dpandrabindu /dVa/d@a/doa /dua/dSignha/dTta /dSa/dSignl/dua/dSignm /dna/dSignha/dia/dna /d@a/dua/dSignhi/dpha /dca/dSignl/dsa/dSignha- \n/dSa/dSignhu/d@a/dSignha/dTtha/doa /dSa/dtha/dSignha /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g/aanda /dca/dSignha/dSignb/dua /doa/dsAa/dSignha/doa /dSignb/dPa/dTa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /dca/dSignl/dua/dsa /dU/dPa/dSignha/dAa /d@a/dua/dSignhi/dpha /dTa/dSignl/dua/dsa \n/dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/doa /dVa/d@a/doa/dSignl/dpandrabindu /doha/d@a/dSignbi/daa /doa/dhvagraha /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua /doa/d@a/dta/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dSignb/daa/dsa/dSignha/dsa/dSignU/dSignb/daa/dsa /daa/dua/dSignl/dca/doa /dP@a/doa/dSignm/dPa \n/dta/d@ha/dna/dSignl /dca/dSignha/dAa /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dl/dSignb/dua /daa/dua/dSignl/dca/doa /daa/dSignha/d@a_dSignUu/dsna /d@a_dSignUu/dPa /dTa/dpandrabindu /dbi /dtha/dSignl/dna /dca/dSignl /dia/d@a/dSignbi/dta \n/doa/dSignU/dga/dSignha/d@a /dV@a/duga/dsna /dca/dSignl /dh/dAa/dSignm/diAa /dh/dSignb.g/dpha /dm /dh/dSignb/dVa/dVa/dSignha/dSignb/dua/dTa/dSignl /dga/d@a/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dh/dsa/dSignl/doa/dSignm \n/dU/daa/dSignha/dua/d@a/dsna /dtha/dSignl/dTta/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dP@a/dTha/dSignha/dga/dSignl /dl/dua/dsa /dta/dSignha/dTa /dsa/dSignb/dua /dtha/dSignl/dna /d@a/dua/dl/aanda /doha/dSignhi/d@a! \n/daa/dua/dSignl/dca-/dP@a/dTha/dSignha/dga/dSignl /dSa/doSsga/doa /dSa/dhnusvara/dia /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua /doa/d@a/dSignha/dAa/dta /dAa/dSignU/dia-/daha/dga/d@eph /dga/dSignha/dsa/dna /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha, /dga/dSignU/daa/dSignha \n/daa/dua/dSignl/dca/doa /dSignb/dVa/doa/d@a/dSignha/dna /d@a_dSignUu/dPa /dSa/dSignha/dga/dsa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /d@a_dSignUu/dSa/dSignhi/dTa /dpha/dna /dTa/dpandrabindu /dm /dga/dsa/dSignhu/dTa/dSignbi \n/doa/dl/dna/dSignha/dPa/d@a /dga/dSignha/dSignb/dsa /dca/dSignha/db/dTa /dpha/dna, /dSignb/doa/dsTa/dSignU /dbi /daa/dua/dSignl/dca-/dP@a/dTha/dSignha/doa /dSignb.g/dSha/dSignb.g/doSsa/dTa /dVa/dia/d@eph /dTa/dpandrabindu \n/d@a_dSignUu/dSa/dna/dSignha/dPa/d@a /dST@a/dSignbi/doa /dca/dSignha/dsa /dna/dhvagraha /dna/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dl/dTa/dta/dSignl /dsa/dSignb/dua, /doa/dsAa/dSignha/doa /dh/dPa/dga/dSignha/dsa, \n/dSignb/dTa/d@a/dSoa/dSignha/d@a /dm /dh/dVa/dua/dSignl/dna/dsa/dSignha /doa/d@a/dta /dSVa/dSignha/dtha/dSignha/dSignb/dVa/doa /dua/dSignm/db/dpha/aanda /dga/dsa/dSignm/dsa/dSignU/doa/dSignUu/dna /dSignb/dVa/daa/dSignha/db /dVa/dSignha \n/daa/dua/dSignl/dca/doa /d@a/dSignha/dSignb.g/dSha/dga/dSignl /doa/dga/dSignbi /dtha/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a /dSa/dSignha/dSa/dSignU, /dSa/dSa/dSignU/d@a/doa /dSa/dhnusvara/dia /dh/dtha/da@a /dVAa/dVa/dua/dSignha/d@a /dTa/doa /doa/dhvagraha \n/daa/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda /dPa/dSignb/dua/dna/dSignU/doa/dSignha /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dtha/dSignha/dhnusvara/dia, /dTa/dga/dSignha/doa/dSignUu /doha/dSignha/db/dTa /dpha/dna /dTa/dpandrabindu /dha/dca/dSignU/doa /dVa/d@a \n/dga/dSignb/daa/d@a/dSignha, /dSignb.g/dSa/dia/d@a/dSignl/dTta, /dpa/d@a/dSa/doa /dh/dthAa/dSignha/dSa/dSignbi /dua/dSignm/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dl/doa /dha/daha /dta/dSignl/d@a \n/dSa/dSignha/dSa/dSignU/d@a /dh/dta/dSignhi/dTa /dpha/dna, /dga/dSignU/daa/dSignha /dha/dca/dSignU/doa /dbi /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dSa/dSignha/dna/dSignm /dtha/dSignb.s/d@a /dSa/dSignha/dSa/dSignU/d@a/dSignl /d@a/dua/dta/dSignha/doa \n/dha/doa/dhnusvara/doSsa/dSignbi /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dh/dsTa/d@a /dSignb.g/dSa/dPha/d@eph /dl/dTa/dta/dSignha/dTta/dSignha /dca/dSignl /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha/doa /dST@a/dSignbi /dSignb/dPa/dTa/dSignl/diha/d@a/dga/dSignl /d@a/dua/dSignhi/dTa \n/dpha/dna /dca/dSignha/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dga/dAa/dSignha/d@eph/dSignb/daa/dTa /dpha/dna, /dga/dSignU/daa/dSignha /dl/doha/dsa/dSignU/doa/dSignha /dVa/d@a/doa /dST@a/dSignbi /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /d@a/dua/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha, \n/dSignb/doa/dsTa/dSignU /dl/dSignb/dua /dPa/d@ha/dna/dSignha/dua/dSignbi/doa /dSha/dSignbi/dna, /dSVa/dtha/dSignha/dVa /d@a/dua/dsa-/dSa/dua/dsa /dpa/dSignha/dSignb.g/dna-/dadha/dSignha/dSignb.g/dna \n/dVa/dSignha/dTa/dSignha/dVa/d@a/dsna/doa /doa/dSignha/d@a/dsna/dSignl/dpandrabindu /dSignb/dVa/doa/dSignVocalic@/dTa /dtha/dhvagraha /dca/dSignha/db/dpha/aanda /dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/dhnusvara/dSha /dST@a/dSignbi /dTa/dpandrabindu /dSha/dSignbi/dna/dua/d@a/dsna/doa \n/dSignb.g/dSha/doa/dSignha/d@a /dtha/dhvagraha /dca/dSignha/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa/dSignm/dsa/dSignha /dta/dSignUu/dcha/dta /dca/dSignl /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha /dP@a/dTha/dSignha/doa /dh/dsTa /dtha/dSignl/dna?   \n \n \n38 //dada/dSignpandram. /dta/dpa/dSignl/dShVa/d@a /dcha/dSignha  \n/dha/dca/dSignU/doa /dbi /daa/dua/dSignl/dca /dP@a/dTha/dSignha /dTa/dpandrabindu /dm/doa/d@a/dSignm/dSa/dpandrabindu /dSignb/dVa/dSignb.g/dtha/dssa /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl /dSa/dSignha/dga/dsa/dSignl /dha/dl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda \n/dha/dca/dSignU/doa /daa/dua/dSignl/dca /dP@a/dTha/dSignha/doa /doa/dSignha/d@a/dsna/dSignl/dpandrabindu /doa/dsAa/dSignha/doa /dSignb/dPa/dTa/dSignha/doa /daha/dga/d@eph, /daha/dsa /dm /db/dcca/dTa /dSa/dtha \n/dsa/dSignbi/dna/dSignha/dga /dtha/dhvagraha /dca/dSignha/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dPa/dSignha/dbi/doa /dh/dtha/dSignha/dVa/dga/dSignl /doa/dsAa/dSignha/doa /dSignb/dPa/dTa/dSignha /dta/dSignm/dcha /dTa/d@a/dua/doa \n/daa/dSignUu/dSignb.g/dtha /dca/doa/dSignha/dpandrabindu /dSignb/dPa/dh/d@a/dia/dSignha/dTa /doa/dSignVocalic@/dSha/doa/dSignha/dAa /dtha/dhvagraha /dSa/dga/dAa /doa/dSignha/dSignb/dTta /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa/dTa/dta/dSignm /d@a_dSignUu/dPa-\n/dia/dSignU/dsna/dSa/dpandrabindu /dAa/dSignU/doTa /doa/dsAa/dSignha /dpha/dSignb.W/dsua, /dga/dSignU/daa/dSignha /dPa/dSignha/dbi/doa /dh/dtha/dSignha/dVa/dga/dSignl /dua_dSignU/dsa/doa /dSignb/dPa/dTa/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu /doa/dSignl/dm /dga/dSignm/dca/d@a \n/dsa/dSignb/dua /daa/dhvagraha /dSa/doa/dSignhi/dpha/aanda /dPa/dSignhi/dSa/dSignha/doa /dSignb/dPa/dSha/dSignha/dpa/dSignbi /dna/dSignm/doa /dAa/dSignm/diAa-/dh/dAa/dSignm/diAa /doa/dsAa/dSignha/doa /dSa/dSignbi/dga/dSignha/doa/dSignl/dpandrabindu \n/dSa/dSignb.W/dsaa/diaha /doa/dhvagraha /daa/dSignl/dsa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dh/dsa/dSignl/doa/dSignm /dSignb/dPa/dTa/dSignha-/dPa/dSignU/dT@a/dSignbi/doa/dSignl/dpandrabindu /dSignb.g/dSha/dSignb.g/doSsa/dTa /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha, /dTa/dSignha/dSignb/doa \n/dua_dSignU/dsa/doa/dSignha /dta/dSignl/dTta/dSignha/dta/dna/dSignha /daa/dua/dSignl/dca/dga/dSignl /dpha/dSignUu/dTta /daa/dSignl/dTa/dSignha/dua /dga/dSignU/daa/dSignha /dSa/dSignl /dSa/dgtha/dVa /dsa/dSignb/dua/aanda /dAa/dSignm/diAa /dVa/d@a \n/doa/dsAa/dSignha/doa /dVa/d@a/dsna /doa/d@a/dSignb.g/dTha /dSa/dSignl /dohAa/dSignha/dna /doa/dSignl/dm /dsa/dSignb/dua /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha /dca/dSignha/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dSignb/dsa/dga/d@eph/dna \n/daa/dSignha/dgPa/dTAa /dca/dSignbi/dVa/dsa /dsa/dSha/dSignbi/dVa /dua/dSignm/dl/dta /doa/dTtha/dSignbi/dsa /dtha/dhvagraha /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dl/doa/d@a /dP@a/dSignb/dTa/dPha/dna /doa/dSignbi.W \n/dua/dSignm/dl/dTa? /dga/dSignhi/dSignb.g/dTha/dna /dSa/dga/dSignha/dca/doa /dSh@a/dSignVocalic@/dhnusvara/doha/dna/dSignha /dTta/dSignUu/dSignb/dTta /dca/dSignha/dAa/dTa, /dha/dSignb.g/dTha/d@eph/doa /dSignb/dVa/dSsa/dga/dTa/dSignha \n/dSa/dSignha/dga/dSignha/dSignb.g/dca/doa /dca/dsga /daa/dSignl/dTa/aanda  \n/dl/doa /dSignb/daa/dSignb.g/dSa /dca/dpandrabindu /doa/dsAa/dSignha /dPa/doSsa /dta/dSignha/dna/dSignU/doa /dtha/dSignbi/dTa /dca/doa/dSignha/dpandrabindu /dadha/dua/dna /dca/dSignha/dAa /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha \n/dTa/dpandrabindu /daa/dSignm/dSa/d@a /dSignb/daa/dSignb.g/dSa /dVa/d@a/doa /dPa/doSsa /dga/dsa/dSignm/d@a/dTha/doa /dPa/dSignUu/dna /dSignb/dta/dsa/dSignU /dSignb.g/dSa/dga/dSignl/dsTta-/dta/dSignha/dna/dSignU/doa /dca/dSignm/daddha/dta/dSignha/dga/dSignl \n/dTa/dnna/dSignbi/dsa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa/dSignb/dua/dAa/dSignha /daha/dSignb.s/d@a /dbi /daa/dua/dSignl/dca/doa /daa/dSignha/dua/dSa/dpandrabindu /dSa/dsTa/dPTa /d@a/dua/dTa /dSa/dSignl /dsa/dSignb/dua /dca/dSignha/dSignb/dsa/aanda  \n/daa/dua/dSignl/dca/doa /doa/dSignha/d@a/dsna /dh/dSignb/dVa/dVa/dSignha/dSignb/dua/dTa /doa/dsAa/dSignha/doa /dca/dSignbi/dVa/dsa /dcha/dSignha/dpandrabindu/doa/dSignbi.W :  /daa/dua/dSignl/dca/doa \n/daa/daa/d@eph/dsa/dSignha/doa /dh/dSa/dSignb.s/d@a /dTa/dSignl/dua/dsa /dTa/d@a/dua/dSignl/dpandrabindu /dPa/dSignb/daddha /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/dhnusvara/dSha /dSa/dgth@a/dSignha/dsTa \n/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /doa/dsAa/dSignha/doa /doa/dSignhu/dga/dSignha/dAa/d@eph /dh/dVa/dSTha/dSignha /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua/doa /dP@a/dSignb/dTa/doSsa/dSignl/dga/dSignl /dSa/dga/dSignha/dPTa /dtha/dhvagraha \n/dca/dSignha/db/dpha/aanda /dl/dTa/dl /dTa/doa /dca/dSignl /dAa/dSignhu/dVa/dsa/doa/dSignha/dna/dga/dSignl /dsa/dSignha/d@a/doa/dSignbi.W/dAa /dh/dVa/dSTha/dSignha/doa /dh/dsa/dSignU/dtha/dVa /doa/d@a/dSignhi/dTa \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dP@a/dSignha/dAa: /dta/dSignl/dTta/dSignbi/dta/dna/dSignha /dm /dta/dSignl/dTta/dSignha/dta/dna/dSignha /daa/dSignUu/dsa/dSignUu/doa /dSa/dga/doSsa /dbi /dSa/dga/dSAa/dSignha /dU/dTPa/dssa /dpha/dSignb.W/dsua/aanda \n/doa/dSignl/dm /dl/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dga/dSignU/doTa /dsa/dSignb/dua /dpha/dSignb.g/dTha, /dga/dSignU/daa/dSignha /dTta/dSignha/doa/dSignha /dia/dsa/dSignha/dl/dta /dha /dia/dSignbi/dsa/dta/doa/dSignl/dpandrabindu /dha/db \n/dga/dAa/dSignha/d@eph/daa/dSignha/doa /dSignb/dVa/dSsa/dAa /dca/dSignha/dsa/dna /dca/dSignha/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dca/dSignl /dca/dTa/dSignl/doa /dTta/dSignha/doa/dSignha /dia/dsa/dta/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha /dm \n/dm/dTa/dSignl/doa /dia/dVa/dSignm@eph/dSignb.W/doTa/dSa/dpandrabindu /dSa/dga/dSignha/dca/doa/dSignl/dpandrabindu /dta/dSignU/dcha/dta/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha, /dSa/dhnusvara/dia/dSignb/dua /dca/dSignl /dia/dsa/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha /dSa/dSignl \n/dh/dPPa/dsa /dta/daddha/dPPa/dsa/doa /dSignb/dVa/dSha/daa/dualant /dVa/dsna/d@eph/dsa /doa/d@a/dSignhi/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/aanda  \n/dSa/dtha/dSa/dpandrabindu /doha/dSignl/daa/doa /dSignb/dVa/dSsa/dAa /dTa/dpandrabindu /dbi /dca/dSignl /dia/d@a/dSignbi/dta /dna/dSignm/doa /dca/dSignl /dta/dSignl/dTta/dSignbi/doa /dP@a/dSignb/dTa /dTa/dSignha/doa/dSignha /dna/dSignhi/dTa   \n \n \n/dSignb/dsa/dVa/dsaha -/dSignb/dsa/doa/dSignU/dsyca/39  \n/dh/dSignb.g/dpha /dVa/dSignha /dpha/dna, /dTa/doa/d@a/dSignha /dna/dSignm/doa /dta/dSignl/dTta/dSignbi /dta/dSignl/dpa/dta/dSignha /doa/dua/dSignhi/dTa /dpha/dna/aanda /diha/dSignVocalic@/dsna/dSignha/doa /daa_dSignVocalic@/dSignb/dSsTta/dSa/dpandrabindu /daa/dSignl/doha/dSignhi/dTa \n/dpha/dna, /dha/db /dm/doa/d@a /dU/dsa/dTta/dSignha /dua/dVa/dSignha /dta/dSignb/dua /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dta/dSignl/dTta/dSignha /dta/dSignl/dpa/dSignb/dsa/dua/dSignha/d@a/doa/dSignl/dpandrabindu /dna/dSignm/doa \n/dta/dSignl/dTta/dSignha /dta/dSignl/dpa/dta/dSignha /dsa/dSignb/dua /doa/dSignb/dua /dSa/dga/dSignha/dca/dga/dSignl /dU/dppa/dSignha/dSa/dsa /daa/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignha/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dta/dSignl/dTta/dSignha/doa /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua \n/dTta/dSignha/doa/dSignha /dna/dhvagraha /doa/dl /doa/d@a/dta/dSignha/dga/dSignl /dia/dSignhu/d@a/dVa/dSignha/dSignb.W/dsVa/dTa /dua/dSignm/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dbi /dSa/dga/dSignha/dca/doa /dna/dSignm/doa/doa \n/dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/dua/dSignbi/dsa/dTa/dSignha /dsa/dSignb/dua /dTa/dpandrabindu /dha/d@a /doa/dSignbi.W? /dl/dSignb/dua/dSa/dpandrabindu /dSignb/dsa/dsaa/dsa/dSignbi/dAa /dta/dSignha/dTa /dha/db /doa/dSignbi.W /dua/dSignm/dl/dTa? \n/dTa/doha/dsa /dTa/dSignU/dna/dSa/dSignbi/doa /dPa/dSignha/dpandrabindu/dTa/dSignbi /dSga/d@a/dsna /dtha/dhvagraha /dca/dSignha/db/dpha-  \n“/dSa/dga/d@a/dTha/doa/dSignl/dpandrabindu /dsa/dSignb/dua /daa/dSignm/dSsa /dia/dSignm/dSa/dSignha/dbihnusvara/aanda”  \n/dh/dTha/dSignha/d@eph/dTa/dualant /dPa/dSignhi/diha /dna/dSignm/doa/doa/dSignl/dpandrabindu /daa/dSignm/dSsa/dSignbi /dsa/dSignb/dua /doa/dua/dna /dca/dSignha/db/dpha/aanda /dm/db /daa/dua/dSignl/dca/doa \n/dPa/dSignVocalic@/dSsTtha/dPa/dSignm/dSsa/doa /dSa/dga/dSignha/dca/doa /dPa/dSignhi/diha/dSignl /dna/dSignm/doa /dpha/dSignb.g/dTha /dTa/dSignl/dpandrabindu /dl/doa/d@a /dU/dsga/dSignUu/dna/dsa /dSa/dgtha/dVa /doa/dSignm/dsa/dSignha? /dsa/dSignb/dua \n/dca/dSignha/dSignb/dsa /dSignb/dta/doa/dSignhu/dha/doa /dca/dia/dua /daa/dua/dSignl/dca /dha/dl/dna /dha /dbi /doa/dSignb/dua/dAa/dSignha /daha/dSignb.s/d@a /dna/dSignm/doa/doa/dSignl/dpandrabindu /dSignb.W/doha/dua/dSignha/d@a/dSignhi/dTa \n/d@a/dua/dTa? /dha/db /dTa/dpandrabindu /dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/dhnusvara/dSha /dna/dna/dsa/dSignha /dh/dtha/dSignha/dVa/dSignbi /dSignb/dPa/dTa/dSignha/doa /dpha/dSignha/dTa/dSignbi/dPa/d@a /daa/dSignU/dia/d@eph/dga /dPa/dua/dSignha/daddha \n/dta/dSignb/dsa /dta/dSignhi/dSa/dSignb.g/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa/dTa/dSignl/doa /dTa/dpandrabindu /dSignb/dVa/dVa/dSignha/dua /dSa/dSignUu/dT@a/dga/dSignl /dta/dSignha/dsua/dna/dSignm/dPa/d@a /dtha/dSignha/diAa/dPa/d@a /dcha/doha/dSignhi/dTa \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dga/dsa/dSignm/dsa/dSignU/doa/dSignUu/dna /diha/d@a-/dVa/d@a/doa /dh/dtha/dSignha/dVa/dga/dSignl /dSa/dhnusvara/diha/dSsa/d@eph/d@a/dTa /dca/dSignbi/dVa/dsa /dSignb/dta/dTa/dSignha /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda \n/dSa/dSignU/doha /dSa/dSignU/dSignb/dVa/daha/dSignha/dga/dSignl /dPa/dna/dna /dta/dSignha/dSignb.g/dna/doa/dSignha /dPa/dSignb/dTa/doa /diha/d@a/dga/dSignl /dia/dhnusvara/dca/dsa, /daa/dSignU/dVAa/dVa/d@eph/dua/dSignha/d@a, /dVAa/dhnusvara/diAa/dPa/dSignUu/dsna/d@eph \n/dVa/dSignha/doa/dualant /dVa/dSignha/dsna/dSa/dpandrabindu ","size_mb":1.08,"has_text":true},"Videha 267.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 267.pdf","name":"Videha 267.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१ फरब री २०१९  (वष १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n  \n२. ग'  \n२.१.डॉ. कैलाश कुमार िम- -पि.डताइन -(लघुकथा) \n२.२.4णव  झा-दोसर  िबयाह  (लघुकथा) \n२.३.रबी89  नारायण  िम- - ३ टा िनब8ध   \n२.४.आशीष  अनिच8हार - िहंदी िफ>मी गीतमे बहर -५ \n  \n३. पद ◌्य  \n३.१. नीलमाधव  चौधरीक  56 टा किवता (4Eतुित  आशीष  अनिच8हार ) \n३.२.संतोष  कुमार  राय  'बटोही' दू-टा किवता \n३.३.रामदेव  4साद  म.डल  ’झाHदार ’- िकछु झाH  \n३.४. रामिवलास  साहु- िकछु टनका \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचhकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचkक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकpइव  \n  \nJoin official Videha facebook group.  \n  \n िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in \nejournal    \t\n \r  \nJoin Videha googlegroups \n  \nFollow Official Videha \nthrough  Periscope . \n  \nिवदेह जालवृwक िडसकसन फोरमपर \n \nसंपादकीय  \nमैिथली सािहxयमे सािहिxयक  yzाचार \nिवदेह  शु{आतेसँ पुरEकारक  राजनीितपर \nल अिछ।  कोनो िवषयपर  नीक  जकk \nकरबाक  एकटा नीक  तरीका छै जे ओिह \nिवदेह  \"सािहिxयक  yzाचार  िवशेषक \nिनकालबाक  घोषणा कऽ  रहल  अिछ। \nक yzाचार  तँ तेहन  िवषय  अिछ   \nजािहपर  कदािचते िकयो कलम  चलेता\nए।  ओना इछा िहसाब काज   \nभेल  तखन  फरवरीमे ई 4कािशत  भऽ  जाएत \nत राखए  बलापाठक, आलोचक,  \nलेखक  सभसँ िनचा बला िवषयपर  आलेख \n1.सािहxय, कला एवं सरकारी अकादमीः \n(क) पुरEकारक  राजनीित \nhttp://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \n  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ \nJoin Videha googlegroups  \nTwitter  to view regular Videha   Live Broadcasts \nफोरमपर  जाउ।  \nyzाचार  गह-गहमे पसरल  छै जकर  िविवध  तरीका आ िविवध  {प \nराजनीितपर  चोट  करैत  आिब  रहल  अिछ  जकरिकछु साथक  पिरणाम \n फोकस   \nओिह  िवषय  केर  िवशेषक  िनकािल  िदयौ।पुरEकारक  राजनीितपर \nिवशेषक \"  \nअिछ।  मैिथलीमे कोनो िवषयक  िवशेषक  लेल  नीक  आलेखककमी\nचलेता कारण  भिवयमे हुनकर  नाम  पुरEकार  किट  सकैए  तँइ  \nजाएत  आ निह  तँ समय  बिढ़यो सकैए।  िनभक, साहसी \nआलेख  आमंिhत  अिछ-- \nअकादमीः - \nVideha Ist Maithili Fortnightly \n अंक  २६ ७) \nLive Broadcasts \n{प  छै।   \nपिरणाम  आब  देखबामे आिब  रह \nराजनीितपर  चोट  करबाक  लेल  \nआलेखककमी रहैत  अिछ  आ सािहिxय \n एिह  िवशेषकमे देरीभऽ  सकै\n आ तयाxमक  {प अपन  बा िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n(ख) सरकारी अकादेमीमे पैसबाक  गैर-लोकतिhक  िवधान \n(ग) सwागुट  आ अकादमी केर  काजक  तौर-तरीका \nघ) सरकारी सwाक  छ  िवरोधमे उपजल  ताxकािलक  समानतर  सwाक  कायपित  (1985सँ एखन  धिर) \nङ) अकादेमी पुरEकारमे पाइ  फैटरः  िमथक  वा यथाथ \n2.यितगत  सािहxय  संEथान  आ पुरEकारक  राजनीित \n3.4काशन  जगतमे पसरल  yzाचार  आ लेखक \n4.  मैिथलीक छ  लेखक  संगठन  आ ओकर  पदािधकारी सभहँक  आचरण \n5.मैिथली िवभागमे पसरल  सािहिxयक  yzाचारक  िविवध  {पः- \n(क) पायम \n(ख) अययन-अयापन \n(ग) िनयुित \n6.  सािहिxयक पhकािरता, िरयू, मंच, माला, माइक आ लोकापणक खेल-तमाशा \n7.लेखक  सभहँक  ज8म-मरण  शतादी केर  चुनाव  , कैलडरवाद  आ तकरा पाछूक  राजनीित \n8.दिलत  एवं लेिखका सभहँक  संगे भेद-भाव  आ ओकर  शोषणक  िविवध  तरीका \n  \nपाठकीय  \nआशीष  अनिच8हार  \nपिछला िकछु समयसँ िवदेहपर देवेश झाजीक  पिढ़ रहल छी। नीक लागल। आगुओ हुनकर रचनाक  पढ़ैत \nरहब से उ¡मेद अिछ। अंक २५९ मे संतोष कुमार राय \"बटोही\" जीक किवता पिढ़ लागल जे भिवयमे ई \nबहुत दूर धिर जेता। आगुओ एबाक चाही िहनक रचना \nिवदेहक िकछु िवशेषक :- \n१) हाइकू िवशेषक १२ म अंक , १५ जून २००८    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषक २१ म अंक ,  १ नव¡बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषक ६७ म अंक , १ अटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहxय िवशेषक ७० म अंक , १५ नव¡बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषक ७२ म अंक १५ िदस¡बर २०१०  \nVid eha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideh a_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगEत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भित गजल िवशेषक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी¥ा िवशेषक १४२ म, अंक १५ नव¡बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकत िम- मधुप िवशेषक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव8द ठाकुर िवशेषक १८९ म अंक १ नव¡बर २०१५  \nVideha_01_11_2015   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n१२) जगदीश च89 ठाकुर अिनल िवशेषक १९१ म अंक १ िदस¡बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  स¡मान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ4ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अ>बम  गीत  संगीत  िवशेषक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिhत  रचनापर  आम ंिhत  आलोचकक  िट¦पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पच  टा किवता आ ओइपर  मधुका8त  झाक  िट¦पणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  4साद  म.डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संEकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n4काशन   नीचkक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n  \nVideha_15_09_20 17  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिhकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव-े§  रचनाक  एकटा समाना8तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली 4ब8ध -िनब8ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प' २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प'  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाªय उxसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उxसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली 4ब8ध -िनब8ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has star ted translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nMaithili Books can be purchased from:  \nhttp://www.amazon.in/    \nFor the first time Maithili books can be r ead on kindle e -readers. Buy Maithili \nBooks in Kindle format (courtesy Videha) from amazon kindle stores, these e \nbooks are delivered worldwide wirelessly: - \nhttp://www.amazon.com/  \nिवदेह  स¡मान : स¡मान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n२. ग'  \n  \n२.१.डॉ. कैलाश कुमार िम- -पि.डताइन -(लघुकथा) \n२.२.4णव  झा-दोसर  िबयाह  (लघुकथा) \n२.३.रबी89  नारायण  िम- - ३ टा िनब8ध   \n२.४.आशीष  अनिच8हार - िहंदी िफ>मी गीतमे बहर -५ \n \nडॉ. कैलाश कुमार िम-  \nपि.डताइन  \n(लघुकथा) \n  \n  \nराघबक मोबाइल केर घंटी बािज उठलिन।देखैत छिथ जटा फ़ोन कऽ रहल छिन। फोन उठा हेलो \nकहलिथन। ओमहर सँ जोश मे मुदा एक अयत पीड़ा सँ भरल शद: “हर हर महादेब राघब जी। सब \nसमाचार नीक ने?” \nराघब: “हर हर महादेब! कहल जाओ। जय महाकाल?” \nजटा: “सब िकछु चिल रहल अिछ। िजनगी जीब रहल छी। कािµ हरे कृणक  दोसर बरखी छिन। अहk सँ \nबहुत नेह रखैत छलीह।सोचल नौत दऽ दी।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nराघब: “ओह! दू बरख भऽ गेलिन अनुराधा क  अिह न¶र काया क  xयािग अन¶र जगत मे 4वेश केना! \nसमय कोना दौड़ल चलल जा रहल छैक?” \nजटा: “हk राघब जी। अहk क  की कहू, अहk Eवयं िव·ान छी। सब बात बुझैत िछयैक। आचाय मदन \nसेहो सुतले रिह गेलाह!िबसरे सभी बारी-बारी!” \nराघब: “सही कहैत छी। यएह छैक संसार। लोक जनैत अिछ जे ओकरा चिल जएबाक छैक तथािप झूठ-\nफ़रेब मे, अपन आन मे लागल रहैत अिछ। छोड़ू इ बात सब। हम कािµ अव¸य आिब जाएब।” इ कहैत \nराघब फोन कािट देलिथन। \nआब राघब जटा आ अनुराधाक दुिनया मे, ओिह छोट सन संसारक इितहास मे चल गेलाह। समयजेना घूमए \nलगलिन..... \n  \nजटाक ज8म 4थम पुhक {प मे एक महादिर9 मैिथल ¹ाºण पिरवार मे भेलिन। नामक अितिरत ओिह \nपिरवार मे कोनो संEकार ¹ाºण बला निह रहैक - ने माता िपताक िश¥ा, ने पिरवारक संEकार, ने गामक \nनाम आ ने कूलक िवचार। जटाक िपता आ माताक बीच एकैसवरखक अंतर रहिन। जटाक िपता भोला \n4च.ड मूख आ भूिमहीन। लोकक मिहस पोिसया रखैत छलाह। पैतीसबरखक भऽ गेल रहिथ। सब बेर \nचानन काजर लगा ललका धोती आ कुरताक सँग पाग दोप»ा धारण कय सौराठ सभागाछी जाइत छलाह। \nटुकटुकी लगेने रहैत छलाह जे कोनो क8यागत ओकरा िदस देखतैक। मुदा सब बेकार। ऊपर सँ मुँह कान \nसेहो दैवक देल। ब½ कारी चाम, उचगर दkत, तमाकुल आ पान सँ दkत मे ख¾ठी पड़ल, आँिख धसल, िरछ \nसन पूरा देह मे केस, कान पर िवशेष झमटगर ठाढ़ भेल रोआँ, चेड़ा जकk हाथ, हाथ मे खुरपी, हkसू आ \nकोदािर चलबैत-चलबैत ठेला पड़ल, पैर मे बेमाय फाटल, लेढाएल मोटका धोती सँ मिहसक गंध अबैत भोला \nकोनो {प सँ ¹ाºण निह लगैत छलाह। गामक संEकार ई जे िबना गािर क  दू पुHख िनको बात निह \nकऽसकैत छल। भोला भला अपवाद कोना रिहतिथ खूब गािरक 4योग करैत छलाह।  \nलगातार सात बरख सँ भोला तैयार भऽसौराठ सभा शुक समय मे जाइत छलाह आ टकटकी लगेने बैसल \nरहैत छलाह मुदा दुभpÀय ई जे िबयाहक बात क  पुछैत अिछ हुनका िदस कोनो क8यागत देिखतो निह \nछलिन। अंततः सभा समा¦त भेला पर भोला िनराश मोन सँ वापस गाम आिब जाइत छलाह।  \nएिहबेर भोलाक बूढ़ िपता ठािन लेलाह जे चाहे जेना होइक़ भोलाक िबआह अिह शु मे अव¸य करा देिथ8ह। \nिकयोक किह देलकिन जे नीरस झा बहुत नीक दलाल छिथ। भोलो सँअधलाह बरक िबआह करा चुकल \nछिथ। मुदा नीरस झा िबना टका क  कोनो काज निह करैत छिथ। एिहबेर सभा लागब सँ बीस िदन पिहने \nभोलाक िपता नीरस झा क  अपन घर बजा अनलाह। बकाएन मिहसक शु दूध मे चाह बना भोलाक माय \nएक फुलही िगलास मे नीरस क  आ छोटकी बाटी मे भोलाक िपता क  देलिथन। नीरस क  आर की चाही। \nमोन 4फुि>लत भऽगेलैक। जाड़क समय मुँह सँ फूिक-फूिक चाह सुरकय लागल। नीरस क  होइक़ जेना \nचाह निह अमृत िपब रहल हो! ओमहर भोलाक िपता आ माय नीरस िदस एक लाचार याचक बिन अशाक \nिकरण जगेने तािक रहल छलिथन। जखन आधा चाह सुरका गेलैक तऽनीरस बािज उठल:  \nनीरस : \"हk बौकू काका! की कहऽचाहैत रही?\"। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nबौकू काका: \"बौआ, पिहने चाह िपब लीय फेर ग¦प करैत छी। अहk कोनो आन थोड़े ने छी!\" \n  \nनीरस चुपचाप चाह पीबय लागल।   \nचाह सूरकला बाद नीरस फेरो बाजल: \n\"हk बौका का, कहू की कहए चाहैत छी?\" \nबौकू काका चुपे रहलिन। भोलाक माय आँिख सँ गरम-गरम नोर चुअबैत बजली: \n\"बौआ नीरस, अहk सब सन िदयामानी लोक क  अछैते हमर भोलबा कुमारे रिह जाय!\" \nनीरस: \"की कहैत छी काकी, ई एहेन अपाटक अिछ जे अपन नाम तक निह बािज पबैत अिछ। ओिह िदन \nचौक पर एक घटक नाम पुिछ देलकैक।  ई बृजबोध चौधरी क  --जीबोध चौधरी किह देलकैक। ओतय सब \nआदमी हँसै लगलैक। एकर िबआह किन झंझट बला चीज़ छैक।\" \n  \nबौकू काका: \"हौ नीरस िकछु करह। एकर िबआह हमरा िजबैत भऽजएबाक चाही। सब िकछु तऽसुईद मे \nचिल गेल, आठ कÃा बँसिब»ी आ कलम रिह गेल अिछ। तकरे बेिच एकर िबआह करा देबैक। गरीबक \nिमहनती बेटा छैक। लोकक मिहस पोसतैक, खेत बटाई करतैक आ अपन जीबन चला लेतैक।\" \nबौकू काका क  मुँह सँ ई बात सुिनते देरी नीरस मोने-मोन 4सÄ भऽ गेल। ओकरा भऽ गेलैक जे आब \nओकरा भोलाक िबआहक दलाली मे नीक पाई भेिट जेतैक।  \nनीरस : \"बौकू कÅा, िकछु ने िकछु तऽकरय पड़त। आहkक  जमीन िबका जाएत तकर दुख हमरा की अहk \nसँ कम हएत। मुदा दोसर कोनो उपाय निह। खैर! बेटा सँ संपिw भऽजाइत छैक, संपित सँ बेटा निह होइत \nछैक। की पता भोला क  एहेन संतान िवधाता दऽदेिथन जे पkच दस िबघा जमीन िकन दैक, पÅा मकान बना \nदैक, पैसा सँ घर भिर जाइक।\" \n  \nभोलाक माय आ िपता मुड़ी गोतने  नीरस केर बात सुनैत रहलिन। जतेक अंितम टुकड़ी जमीन िबका \nजएबाक दद निह भेलिन ओिह सँ अिधक अिह बातक आश जगलिन जे भोलाक िबआह भऽजएतैक आ ओकर \nघर बिस जएतैक।  \n  \nनीरस िकछु सोचैत बाजल: \"बौकू काका, एक तऽभोला क  किह िदयौक जे ई लोकक  अपन नाम बृजवोध \nचैधरी क  बदला भोला चौधरी कहैक। ई शद सहज छैक। एिह मे बात निह लगतैक। आ पkच सात \nिदनक भीतर हमरा लेल िकछु टका क  योत कऽिदय जे हम बगलक गामक छेदी झा क  जाकऽपिहने सँ \nदऽअएबैक। छेदी झा अगर हk किह देलक तऽबात पÅा। ओ एहन लोक अिछ जे ¹ºाक िलखल लेख मेटा \nसकैत अिछ।\" \n  \nओ कहैत नीरस अपन घर िदस िबदा भेल। बौकू का, भोलाक माए आ भोला क  िबआहक आश जगलैकछ \nकोउ काहू मगन  \nकोउ काहू मगन।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nभोलाक पिरवार अिहमे मगन जे भोलाक िबआह भऽजेतैक। जमीन तऽ हाथक मैल छैक। नीरस अिह मे \nमगन जे भोलाक िबआह मे ओकरा नीक दलाली भेट जेतैक।  \nबौकू काका दोसरे िदन गामक महाजन सँ दू सए टाका अपन कलम क  नाम पर अगता लए नीरस क  \nदऽदेलिथन। नीरस ओिह मे सँ एक सए अपने रािख लेलक आ एक सए छेदी झा क  दऽअएलैक। छेदी झा \nजोगार मे लािग गेल। तकैत-तकैत छेदी झा क  एक क8यागत एहन भेट गेलैक जकर तेरह बरखक बेटी \nरहैक। छेदी आ नीरस ओिह क8यागत क  समझा बुझा भोला सँ िबआह लेल मना लेलक। ओना पिहने \nतऽभोलाक बगै देख क8यागत किन िबदिक गेलैक मुदा छेदी आ नीरस अपन रचल मायाजाल मे ओकरा फँसा \nलेलकैक। \n  \nअिह तरहे पैतीस बरखक भोलाक िबआह सभा गाछी मे पिहने िदन फाइनल भऽ गेलैक। भोलाक किनया गोदा \nगोर अततह मुदा मरिग>ली जकk िखयाएल। देह अÄक मारल रहैक। घर मे भिर पोख अÄ क  पुछैत अिछ \nकुअÄ तक निह भेटैक। सोझे साले दुरागमन भेलैक। भोलाक माय अपन मरिग>ली पुतहु लेल बहुत उदार। \nदरबÆजा पर पोिसये सही चािर-चािर लगहैर मिहस रहैक। दूध दही केर कोनो कमी निह। गोदाक पूरा नाम \nरहैक गोदावरी मुदा लोक ¦यार सँ गोदा जे कहनाइ शु{ केलकैक से गोदा रिह गेलैक। से जे हो। गोदा \nसासुर मे भिर पेट भोजन करैत छिल। सासू किहयो कोनो तरहक कमी निह देलूिथन। सोझे साले गोदाक \nदेह िचÅन भऽ गेलैक। चाम चमिक उठलैक। बेर सन पयोधिर नीक भोजन आ भोलाक नेहक उxपात सँ \nसमतोलो सँ नमहर भऽ गेलैक। अचानकअतेक पिरवतन आिब गेलैक गोदाक शरीर मे जकर िकयोक क>पनो \nनिह कऽ सकैत छल। गोदा भोलाक दुिनया बदिल देलकैक। बोलीक मधुर तऽगोदा नैहरे सँ छिल। घर मे \nखूब काज धंधा करिथ। सास ससुरक सेवा मे कोनो कमी निह। भोलाक माए दरबÆजाक काज जेना गोबर \nसँ िचपड़ी पारब, दरबÆजा िनपब, मिहसक थान साफ़ करब, अÄ सब फटकब, सुखाएब आिद करिथ आ गोदा \nघर आंगन साफ़ करब, िनपब, भानस करब, सासु सँग धान कुटब, दािल दरडब आ पूजा पाठ करिथ। दुनू मे \nकिहयो कोनो तरहक फसाद निह भेलिन। भोला तऽ अपन गोदा क  सदैव माथ पर रखैत छलाह। समयक \nचÅी चलैत रहलैक। गोदा सोलहम चढ़ैत गभवती भऽगेलीह।  नौ मासक बाद एक बेटा भेलिन। भोलाक \nबेटाक मुँह कान नाक तऽ नीक रहैक मुदा चामक रंग भोलो सँ िसयाह। मुँह आयताकार।  मुदा \nभोला, गोदा, भोलाक माता िपता ख़ुशी सँ बताह। एक मिहला जतले िजभे बािज देलकैक “बचा किन कारी \nछैक”।  भोलाक माय झट दिन किह देलिथन: “रह िदयौक, बेटा छैक ने। मुँह कान सोझ छैक ने। घीबक \nलडडू टेढो नीक। हमर वंश बिच गेल। महादेब खूब कऽ औरदा देिथन आ काया िनरोग रहैक। आर की \nचाही। \n  \nबचा चूँिक भोलाक माय कलना बाबा सँ मंगने छलीह तािह ओकर नाम राखल गेलैक मंगेश चौधरी। मंगेश \nक  घुरमल घुरमल जटा बला केश रहैक तािहं गाम घरक लोक जटा किह स¡बोिधत करए लगलैक। मंगेश \nकतौ िबला गेलैक आ जटा नाम जगिजयार भऽ गेलैक। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nभोला पिर-म करैत रहलाह।जटा क  दबाई बीरो लेल नगद टाका के दरकार भेलैक। लोक सब सँ पÉच \nउधार शु{ भेलैक। आठे मासक बाद गोदाक  पुनः गभ ठहिर गेलैक। फेरो बेटा भेलैक। हालkिक तकर छह \nबरख धिर गोदा क  कोनो सँतान निह भेलिन। अिह बीच भोलाक िपता अथpत् बौकू काकाक िनधन भऽ \nगेलिन। भोला पर कजp आरो बिढ गेलिन। दूनू बेटा जटा आ सxयवÊत सरकारी बेिसक Eकूल मे जाईत \nरहल। नहुँ-नहुँ अÄ पािनक िदÅत शु{ भेलैक कारण भोला लोकक कज अÄ बेिच सधेबाक जोगर लगेने \nछलाह। अही बीच ककरो सँ पता चललैक जे महिष रमेश योगी कानपुरमे तीन बरख लेल अख.ड यË \nकरताह। तािह लेल ¹ाºण कुमार चाही। बचा सभक  रहनाइ खेनाइ मुफ़्त उपर सँ गुHकुल मे नामो िलखा \nदेल जेतैक। िकछु टाका सेहो भेटतै। गोदा भले दिर9 पिरवार सँ छलीह मुदा िश¥ाक 4ित साक¥ छलीह। \nभोला क  कहलिथन: “बुझलॱ, अपने सब िदÅत मे छी। दुनू भाई क  भिर पेट अÄो ठीक सँ निह दऽ पबैत \nछी वEh पोथीक चरचे छोिड़ िदयौक। बिढयk रहत जे दुनूक कानपुररमेश जोगी क  आ-म पठा देबैक। भिर \nपेट भोजन, देह झkपक वEh आ पढ़बाक जोगार तऽ भऽ जेतैक। अपन सभक जीवन कटैत रहत।” \n  \nभोला बात गंभीर भेल सुनैत रहला आ अंितम िनणय इ लेलिन जे जटा आ सxयवÊत क  िद>ली पठा देिथन। \nसएह भेलैक। \n  \nजटा आ सxयवÊत दुनू भाई महिष रमेश योगीक आ-म कानपुर आिब गेल। पिहल बेर शेब देखलक। पिहल \nबेर पनीर ककरा कहैत छैक से बुझलक। गेHआ शुy वEh भेटलैक। भोरे Eनान पूजा, वैिदक म8hक \nसमवेत पाठ आ तकर बाद फल आ भिर िगलास छालीयुत दूध। िदनमे \nरोटी, भात, दािल, तरकारी, सलाद,आचार, दही, िमठाई; राित कऽ रोटी, दािल तरकारी। सुतए सँ पिहने \nदूध।सँEकृत याकरण, वेद पाठ, कमका.डक िश¥ा िवÎयात गु{क देखरेख मे। दू हजार िव'ाथ मे दुनू \nभाई जेना घुिल िमल गेल। वेद पाठ सँ कंठ खुिज गेलैक। याकरणक सूh िजÏा पर चिढ़ गेलैक। जखन \nएक बरख मे गाम गेल तऽ गोदा अपन दुनू ¹ाºण कुमारक मुखाकृत देिख अचि¡भत भऽ गेलीह। सासु तुरत \nिहंग, सॱस िमरचाई आ नोन झड़का दुनूपौhक नजिर उतािर लेलिन। डर इ रहिन जे कखनोकल अपनो \nलोकक नजिर लािग जाइत छैक! \n  \nिनxय वेद पाठ केलाह सँ दुनू भाई केर कंठ फूिट गेलैक। Eवरक स8धान नीक भऽगेलैक। गेयता 4खर \nभऽगेलैक। दु बरख मे जेना पिरपव भऽगेल होइक। दुनू भाई आब मशः बारह आ दस बरखक भऽगेल। \nसब िकछु नीक रहैक। इमहर गोदा क  फेरो एक बेटा आ एक बेटी भऽगेलिन। \n  \nएकाएक रमेश योगीक आ-म मे यË आ पढ़ाई ब8द भऽगेलैक। आब की हो? ओिह मे अिधकश िव'ाथ \nिमिथला आ उwराखंड सँ अित िनधन पिरवार सँ रहैक। माता िपता लग कोनो उपाय निह। िकयोक कोनो \nफैÐी तऽ िकयोक कोनो आन मजदूरी शु{ केलक। िकछु नीक िव'ाथ सबहक नामकन कानपुर आ अगल \nबगल केर सँEकृत िव'ालय (महािव'ालय) मे भऽगेलैक। ओहने िव'ाथक हज मे जटा आ सxयवÊत Ñल। \nिमिथलेक एक गुHजी अपन 4भुxव सँ दुनूक नामकन एक सँEकृत िव'ालय मे करा देलिथन। ओिह िव'ालय  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nमे छाh सभक  दुनू सkझ भिर पेट रोटी दािल भोजन भेटैक। खोराकी अगल बगल क  सेठ साहूकार सब \nधमक नाम पर दान मे दैक। किहयो काल तरकारी आ खीर िमठाई सेहो िवशेष लोकक कृपा सँ भेट \nजाइक। लोक सभ िव'ालय क  छाh सभक  ¹ाºण भोजन,पूजा पाठ लेल सेहो बजबैक। अिह मे नीक \nिनकुत भोजनक अलावा वEh, वतन आ नगद सेहो हािसल भऽजाइक। ई दुनू भाई अपन पैसा बचा माय क  \nपठाबय लागल। कजp सँ किन आिफ़यत होमय लगलैक। दुनू भाई पढ़ैत रहल। पढ़ाई मे नीक करैत \nरहल। जटा किन मुँहक जोर Ñल आ सxयवÊत किन मृदुभाषी मुदा ग¡भीर आ चुEत चालाक लोक।  \nदेखैत-देखैत जटा अठारह बरखक भऽगेलैक। ओकर दाई अथpत भोलाक माय िजबैत छलिथन। एकिदन \nभोला सँ अिर गेलिथन: \"हौ बौआ, बाप तऽपोता सबहक उपनैनो निह देख सकलथुन, हमरा कम सँ कम जटा \nक  िबआह करा ओकर किनया देखा दएह! मरलाउwर तोहर िपता भेटता तऽकिह देबिन जे एहन अिछ अहkक \nपोताक किनया!\" ई कहैत ओिह बूढ़ीक धसल आँिख सँ नोर मािट पर टप-टप खसए लगलैक। \n  \nभोला तुरत अनमोल माEटर लग अंतदÒशी लेने पहुँच गेलाह। बजलाह, \"माहटर साहेब, हमर माय आई एक \nकचोटक बात बािज देलक। ऊपर सँ ओकर नोर थमहक नामे निह लऽ रहल अिछ। कहैत अिछ जे आब \nबहुत िदन निह जीत। मरए सँ पिहने जटाक किनया देखऽचाहैत अिछ। किन अहk एक िचÃी मे सब बात \nजटा क  िलख ओकरा जनतब दऽिदयौक। \" \nभोलाक हाथ सँ अंतदÒशी अपन हाथ मे लैत अनमोल माEटर सब बात िचÃी मे जटा लेल िलख देलिथन। \nिचÃी भेटला पर जटा िबआह लेल तैयार भऽगेलैक। तीन मासक भीतर जटाक िबआह अपना सँ दू बरख \nछोट लड़की सँ भऽगेलैक। सोझे साले दुरागमन सेहो भऽगेलैक। \n  \nजटाक किनयाक नाम रहैक अनुराधा। लंबाई मे जटा सँ लगभग बराबर। रंग सामिर, देह गदरायल। नािगन \nसन लट, डोका जकk आँिख, छरगर नोकगर पतरगर नाक, गEसल-गEसल छोट-छोट दूध जकk चमकैत \nदkत, व¥क वयस Ëाने किनक अिधके उभार, नािरकेर तेल सँ गूथल जुड़ा, रंग िबरंगी नुआ मे अधकटी आंगी \nआ कखनोकाल पारदश आंगी सँ छटकैत ओकर कसल पयोधिर देखार लगैक एना जेना सब बंधन तोिड़ \nबाहर आिब जेतैक! जटातऽअपन रसगर किनयाक काया केर 4ेम आ ओकर नेह मे बताह भऽगेल। कखनो \nओ अनुराधा क  छोिड़ कतौ जएबाक नामे निह लैत Ñल। मासे िदन पर कानपुर सँ गाम आिब जाइत Ñल। \n  \nअनुराधा एक नंबर के खेलािड़। रंग रभसक बात आ िवधान जटा सँ अिधक बुझैत छिल। कतेक िया \n4ितिया आ खेलक गूढ़ िनयम आ 4योग बुझल रहैक अनुराधा क । िबआहक बाद ओिह मे उwरोwर वृि \nहोइत गेलैक। पिरणाम ई भेलैक जे अनुराधा िबना जटा क  कानपुर मे मोने निह लगैक। जटा आचायक \nअंितम परी¥ाक बाद अनुराधा क  कानपुर अनबाक उपम करए लागल। पंिडताई सँ नीक कमाई भऽजाइत \nरहैक। तिह ई िचंता निह रहैक जे अनुराधा क  कोना रखते की खेतैक, की खुएतैक। अनुराधा ओना \nतऽकिनया बिन आयिल छिल मुदा जेठ आ कमौआ बेटाक पÓीक होबाक़ कारणे लजव8ती सासु गोदाक लेल \nसासुओ सँ पैघ बिन गेल छिल। सबिदन जटा एक िचÃी अनुराधा क  िलखैक आ सबराित अनुराधा ओकर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nउwर िलखैक। बेचारा भोला सबिदन डाकघर िचÃी ख़सेबा लेल अनुराधाक चरबाह जकk जाइत छलाह आ \nडािकया हुनकाजटाक िचÃी थमहा दैत रहिन।  \nअिह बेर िपतृप¥ मे जे जटा गाम अएलैक से अनुराधा क  गभ ठहिर गेलैक। जखन जटाकानपुर गेल तऽडेढ़ \nमासक बाद ओकरा अनुराधाक िचÃी सँ ई जानकारी भेटलैक। अनुराधा चाहैत छिल जे ओकर बचा कानपुर \nमे होइक़ आ जखन बचा होइक़ तऽजटा ओकरा बगल मे रहैक। मुदा िवधनाक िवधान िकछु आरे िलखल \nरहैक।  \n  \nएक िदन घनघोर अ8हिरया राित मे कोनो उप9वी लोक एक िव'ाथक हxया कऽदेलकैक। आब की \nहो? पुिलस पर दबाब पड़लैक जे कोनो घराने खुिनया अपराधी क  चौबीस घंटाक भीतर जेहेल मे डािल \nदेबाक छैक। \n  \nजटाक मुँहजोर भेनाइ काल भऽगेलैक। ऊपर सँ िव'ालय मे गुHजी सबमे गुटबाजी चलैत रहैक। जटा \nजािह गुHक गुट मे छल से गुHजी कतौ बाहर गेल छलाह आ हुनकर 4ित·ं·ी अिह बातक लाभ उठबैत \nजटाक नाम पुिलस मे िलखा देलकैक। फेर की अध रािh मे पुिलस जटा क  िहरासत मे लऽलेलकैक। भिर \nराित थाना मे यातना दैत रहलैक। लाठी, ब8दूकक कुंडा आ घुसा सँ पीटैत रहलैक। नाना तरहक यातना। \nथड िडÔीक सब यातनाक 4योग पुिलस जटा पर तेना केलकैक जेना जटा बहुत कुÎयात आतंकवादी अथवा \nििमनल हो। जटा दैिहक आ मानिशक यातना सं टूटी गेल। अिह यातना सँ मृxयुद.ड नीक इ सोचैत \nअंततः जटा अपन जानक िच8ता मे ई गिछ लेलकैक जे वएह खूनी छैक। वएह ओिह िव'ाथ क  \nमारलकैक। सब ओकरे ¦लोिटंग रहैक। पुिलस क  भेलैक जे ओकरा बहुत पैघ कामयावी हाथ लािग गेलैक। \nसब बात कागत पर िलखा भोला सँ हEता¥र लऽ लेलकैक। दोसरे िदन पुिलस ओकरा हाजत मे लऽगेलैक। \nमिजEÐेट लग सेहो भोला पुिलस केर भय सँ अपन गुनाह Eवीकार कऽ लेलकैक।4जातंhक अमानवीय तंh \nमे एक िनदÕष दोषी बिन गेलैक आ दोषी खु>ला सढ जकk घुमैत रहलैक! \nजखन अनुराधा क  पता लगलैक तऽबेचारी बेहोश भऽ गेिल। घर मे मातम वातावरण भऽगेलैक। अनुराधा \nछिल पुरखािह। िह¡मत रखलक। क़मर किस लेलक। िनणय लेलक जे कानपुर  जा अपन पित क  िनदÕष \nसािबत करत। लोक मनो केलकैक मुदा अपन िनणय पर रणच.डी जकk ओ दृढ़ छिल। दोसरे िदन िबना \nकोनो आर¥ण क  जनरल िटकट सँ अनुराधा अपन एक प89हवषय देओर सँग कानपुर लेल रेलगाड़ी मे बैस \nरहिल। अनुराधाक माथ पर एक दैिवक आभा छलिक रहल छलैक। \n  \nअनुराधाकानपुर आिब अपन देओर सxयवÊत सँग जटाक िनदÕष होमाक लड़ाई लड़ऽलागिल। ई दुनू देओर \nभाउज लेल महाभारतक धम यु सँ कम निह छलैक। छह मास जेहेल मे रहलाक बाद जटा जमानत पर \nबाहर आिब गेल। अिह बीच कानपुर मे अनुराधा एक सु8दर सन पुhीक ज8म देलकैक। जटा जेहेल सँ \nबाहर अिबते मातर बताह जकk करऽलागल। अनुराधा य'िप िवचिलत निह भेिल। लागिल रहल। सxयवÊत \nपढ़ाई आ धनाजन एकै सÖे करैत रहल। समयक सुई घुमैत रहलैक। जेना अ8हारक बाद इजोत होइत छैक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nतिहना एहन समय एलैक जे असली खूनी पकड़ा गेलैक आ जटा सकुशल अिह केश सँ मुत भऽगेल। \nमुत भेलाक़ बाद आचायक परी¥ा पास केलक। \n  \nएक िदन एक नव मंिदर केर भगवानक 4ाण 4ित§ा मे एक गुHजी सँग जटा सहायक पि.डत बिन कमका.ड \nकरबा हेतु गेल। मनोयोगपूवक सब काजक सँचालन मे गुHजी क  मदित केलकिन। गुHजी बहुत 4भािवत \nभेलाह। बाद मे जटा क  ओही मि8दरक मुÎय पुजारी बना देलिथन। जटा मंिदर मे पूजा पाठ मे लीन भऽ \nगेल। \n  \nएकबेर उÆजैनक महाकाल मंिदर गेल छल जटा। ओतय केर छटा, भEम आरती, पूजाक पित जेना ओकर \nमोन मे बिस गेलैक। महाकालक अन8य भत भऽगेल जटा। अन8त बेर अपन यजमान सबहक पूजा पाठ \nआ अ8य तरहक सँक>प ओिह 4गण मे करोलक। िनतिहं जटा सkझ मे भkगक गोला खाइत छल। अपन \nमि8दर केर 4Eतर मूित क  नीक सँ सजबैत छल। नीक करैत Ñल।मि8दरक गभगृह मे बेH पहर िशविलंग \nलग कतेक काल सुतल रहैत Ñल। िशविलंग सँग एना लगैत छलैक जेना जटा जीिवत मनुख सँग वातpलाप \nकरैत हो! लोक क  आEथा नहुँ नहुँ जटा िदस बढ़ल गेलैक। अिह मंिदर पर अबैत देरी जटा नामक यित \nसमा¦त भऽगेल आ महाकाल पि.डत शा¶त भऽ गेल। समEत ¥ेh मे लोक ओकरा महाकाल पि.डत जी किह \nसँबोिधत करैक। ई ¥ेh बिनया लोकक रहैक तिह जटाक भाव किन अिधक भऽगेलैक। मिहला सबमे \nजटाक ेज किनक अिधके रहैक। \n  \nएक मिहला तऽअतेक 4भािवत भऽगेलैक जे जटाक पÓी अनुराधा क  ई शंका होमय लगलैक जे जटा आ \nओिह मिहलाक बीच िकछु ने िकछु बात ज{र छैक। िकछु लोकक जे अपना आपक  4xय¥दश बैतबैत Ñल \nकेर दावा रहैक जे मंिदर के भीतर पाछा बला घर मे अ8हार मे ओिह मिहला सँग जटा िकछु करैत रहैक। \nसxय की रहैक से रामिह जानिथ मुदा एिह सब बात सँ अनुराधा किन अिधके साक¥ भऽगेिल। जटा पर \nचौकसी बिढ़ गेलैक। जटाक भाई आब मु¡बई चिल गेलैक। ओहो मुहगर लोक रहैक। वेदक उचारण बिढयk \nरहैक। एक मंिदर अपने सँ बना ओकर मठाधीश भऽगेल। यजमान सेहो नीक सँÎया मे बना लेलक। जीवन \nचलैत रहलैक। जटा जखने खुिनया केश सँ बरी भऽगेल सxयÊयक िववाह सेहो भोला अथpत ओकर िपता \nकरा देलिथन। अंितम िनणय य'िप एिहबेर जटाक रहैक। \n  \nअनुराधा आब दोपहर मे जटा लग बैसय लागिल। ओ मिहला जे जटा पर लाइन मारय सेहो आब किन डरे \nमे रहैक। \nजटा पkच भाई भऽगेल। जटाक अंितम भाई ओकर बेटी आ बड़का बेटा सँ सेहो छोट रहैक। अिह बात सँ \nअनुराधा अपन सासु ससुर सँ तमसाएल रहैत छिल मुदा की कऽसकैत छिल? \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nसxयवÊत छोिड़ सब भाई जटा लग आिब गेलैक। एक बिहनक िबआह सेहो भऽगेलैक।गाम पर जटा आ \nसxयवÊत दुनू भाई िमल कऽ पÅा घर बना लेलक, पkच छह बीघा जमीन िकन लेलक। आिथक िEथित नीक \nभऽगेलैक। \n  \nकानपुर मे एक िबक़ट समEया - अतय पंिडताई वृिw मे लागल मैिथल ¹ाºण सब यजमानक डरे या तऽमाछ \nमाउस निह खाइत छिथ अथवा चोरा नुका कऽखाइत छिथ। कानपुरक लोक, िवशेष {प सँ \nबिनया, माड़वारी, पंजाबी आिद यएह सोचैत अिछ जे पि.डत कहॴ मसाहारी भेलैक अिछ! पि.डत छिथ \nतऽशाकाहारी हेबे करताह। आ अिह सोच मे मारल जाइत छिथ पि.डत कम मे सँलÀन िमिथलाक \nकमका.डी।  \nबेचारा जटा आ ओकर किनया दुनू 4ाणी एक नंबर केर माछिग मुदा अपना घर मे निह खा सकैत Ñल आ \nने बना सकैत Ñल। जोगार ई रहैक जे एक आदमी जे ओकर दूरक सँबंधी रहैक ओ अपन घर मे बनाबैक \nआ दस बजे राित क  बाद जटाक घर पर दऽअबैक। जखन सब सूित रहैक तखन जटाक पूरा पिरवार \nचुपचाप माछ खेलाक बाद राितये मे कट कुस बाहर फक आबय, घर मे सट, अगरबwी जड़ा सब गंध \n(मैिथल सुग8ध पढ़िथ!) समा¦त कऽदैक। ई किन झंझट बला काज रहैक तािहं मास िदन मे मुि¸कल सँ एक \nया दू िदन अिह तरहक योत करबैत छल जटा। \n  \nअनुराधा छिल ओिह पिरवार सँ जतय पुHख, ताहू मे कमौआ पुHख क  बहुत स¡मान भेटैत छैक। स¡मानक \nपिरक>पना उटपटग जकk रहैत छैक। पुHखक भोजन सामा8य सदEय सँ िविशz रहैत छैक। ओकर \nपिहरब, ओढब, चलब, ओकर ओछायन िबछायन सब िकछु मे अंतर। जटा लेल सेहो एहने यवEथा अनुराधा \nकेने छिल। घर मे सब लोक लेल रोटी तरकारी अथवा भात दािल एक सामा8य तरकारी बनैक। जटा लेल \nएक अलग सँ तरकारी अथवा भुिजया अथवा चटनी बनैक। छिलगर दूधक दही अिनवाय रहैक। जटाक \nवEh 4ितिदन धोल जाइक, आयरन होइक़। सब तरह  जटा क  देखला सँ घर मे ओकर िविशz होबाक़ बात \nEपz भऽजाइक। \n  \nअनुराधा बुिधयािर बØड। सब िदन जटाक भोजन केलाक बाद जटा बला थाड़ी मे भोजन करैत छिल। \nजटाअनुराधा लेल सब समान छोिड़ दैत छलैक। बासन मे जे किन मिन बkचल रहैत छलैक सेहो अनुराधा \nअंत मे खा लैत छिल। \n  \nअनुराधा क  एक बातक बहुत तामस रहैक। ओकरा ओिह ठामक लोक - बाल, वृ, िEhगण, पुHख सब \nिकयोक पंिडताइन किह स¡बोिधत करैक। अिह बात पर अनुराधाक सृंग चिढ़ जाइक। मुदा छिल \nलाचार। अनुराधा ओना बहुत रोमिटक 4कृित क  मिहला छिल। आरो अनेक बात रहैक जािह पर अनुराधा \nक  तामस चढ़ैक।  \nएक बेर िपतृप¥क समय मे एक आदमी एलैक आ बहुत समान अपन मृत िपताक नाम पर ओिह ितिथ कऽ \nदान केलकैक। समान सँग पैसा सेहो दान केलकैक। अंत मे ओ आदमी अपन झोड़ा सँ बीड़ीक दू गठरी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nिनकािल जटा िदस बढ़ैत बजलैक: \"महाकाल पंिडतजी, हमर िपता बीड़ी िपबैत छलाह। हम 4ितवष हुनक \nनाम पर िपतृप¥ मे अ8य सामÔी सँग बीड़ी सेहो दान करैत छी।\" \nओकर बात पर जटा हर-हर महादेब कहैत बीड़ी ओकर हाथ सँ लऽलैत छलैक मुदा अनुराधा तामसे भेर \nभऽजाइक।  \nएकबेर अनुराधा राघब सँ मजाक मे कहलकि8ह:\"कहू राघब जी, ई कोनो बात भेलैक जे लोक सब माता \nिपताक नाम पर िपतृप¥ मे बीड़ी िसगरेट दान करैत अिछ। ऊपर सँ तक अनमोल। कहत, हमर िपता \nपीबैत छलाह तािहं चढ़ा रहल छी। भाई िपता दा{ िपबैत छलाह तऽ अहk दा{ दान करब? िपता लड़की \nसँग सुतैत छलाह तऽअहk लड़की दान करब? बजरखसुआ निहतन! अनेड़े क  चोचला ठाढ़ केने अिछ! तँग \nआिब चुकलछी!\" \n  \nराघब चुEकी लैत कहिथन: \"चलू ने, अिह सँ तऽफायदा अिछ ने आहkक ! आ लड़की दान केलकैक तऽ \nअहkक पि.डत जी क !” \nअनुराधा: \"कपार फायदा! लोक हँसैत रहैत अिछ। ककरा लग बेच जाउ? लोक हंसत। सब बीड़ी िसगरेट \nक  फिक दैत छी। रहल लड़की बला बात तऽ पि.डत जी खूब आनंिदत हेताह। एकरंगाह चीज़ सँ नव \nचीजक रस भेटतिन। मुदा से हम थोड़े ने होमऽ देबिन!” \n  \nजीवन चिल रहल छलैक। जटा आ अनुराधा क  एक बेटी आ दू बेटा रहैक। दोसर बेटा भेलाक़ बाद \nअनुराधा नशबंदी क  ऑपेरशन करा लेलिन।  \nअपन सौ8दयक 4दशन मे अनुराधा बहुत साक¥ रहैत छिल। हमेशा चमक दमक मे मातिल। देह किहयो \nझुर निहं भेलैक। कसल-कसल आंगी, नािगन जकk जुड़ा आ चलबाक अंदाज अनुराधा क  गजगािमनी बनेने \nरहैक। अगर पंिडताइन क  तगमा निहं भेटल रिहतैक तऽकतेक आदमी लाइन मारैत रिहतैक! मारऽबला एखनो \nकी Hकैक! तािह पर सँ काितल बिन बड़का-बड़का आँिख सँ ताकब एहेन चीज़ रहैक अनुराधा क  जे बूढॲ \nलोक क  जुआन बना दैक। \n  \nअनुराधा नख िशख िसंगार करैक। ओकरा बुझल रहैक जे जीवन मे Ehी पुHख क  सब सुख करक चाही। \nअनुराधा बुझैक जे केिल पुHख क  बाि8ह कऽ रखबाक सवÕwम य8h छैक। ओकरा बूझल रहैक जे उदासीन \nपुHख क  सेहो एक चतुर मिहला अपन सॱदय, उभार आ उwेजना सँ 4ाण आिन सकैत अिछ। ओकरा बुझल \nरहैक जे अगर पुHखक मोन निहयो छैक तऽ सयािन आ खेलिल नारी अपन क8त क  शरीर मे काम \nÆवालाक आिग फूँिक सकैत अिछ। ओकरा काम िया मे लीन कऽसकैत अिछ। \n  \nअनुराधा केिल िया क  खेलब कहैक। पता निह ई सोनहाएल देसी खटी शद अनुराधा कतऽसँ सीखने \nछिल? अपन िकछु खाश मिहला सँग जखन बात करैत छिल तऽखेल शदक 4योग करैत छिल अनुराधा। \nएकबेर एक नव Ehी क  जे अनुराधा क  दूरक स¡ब8ध मे ननिद लगतैक अनुराधा पुिछ देलकैक: \" अहkक \nतऽटटका िबआह भेल अिछ। कतेक बेर खेल करैत छी?\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nबेचारी नव याहिल नािर, कानपुर मे रहिल, कानपुर मे पढ़िल, निह बुिझ सकलैक अनुराधाक बातक अथ। \nमुँह भकुएने ठाढ़ रहलैक।  \nजखन अनुराधा क  लगलैक जे ओकर बातक आसय ओ लड़की निह बुईझ सकलैक तऽअपन बwीसी देखबैत \nबाजिल: \"दूर अलूिर निहतन! एकरो माने निह बुझलौ अहk! हम आब खोइल कऽकिह दैत छी। हम पुछैत \nरही जे घरबला सँग कतेक बेर \"ओ\" करैत छी?\" \nअनुराधाक बात पर लाजे लाल भेल नाियका मुँह झपैत घर िदस भािग गेलैक। \n  \nअनुराधा दkत देखबैत िनतराइत फेरो ओकरा पाछा-पाछा जाइत पकिड़ लैक आ कहैक: \"अरे, अिह मे लाजक \nकोन बात! हम की कोनो कतौ बाजब? हम तऽई जानय चाहैत छी जे अहk सब एक दोसर क  कतेक चाहैत \nछी, कतेक सँतुz करैत छी। आिखर ई काज तऽ भगवानक देन छिन। क  निह खेल करैत अिछ से \nकहू?अिह सँसारक वृि Ehी पुHखक खेले सँ होइत छैक।\" \nअनुराधाक बातक Eपzीकरण सँ ओिह नवयाहता क  िह¡मत बढलैक। लÆजा भाव किन ितरोिहत भेलैक। \nउमंग किन जगलैक। Ehी पुHखक केिल पर किन िजËासा बिढ़ गेलैक। अनुराधा क  सँबोिधत करैत \nबजलैक: \n\"हमर छोड़ू। पिहने अपन कहू जे अहk सब जखन िबआह भेल तखन कतेक बेर खेल करैत रही?\" \nअनुराधा पकठोस भेल खुजल कामायनी बनैत बाजिल: \"हम सब तऽ ओही मे मगन भऽगेल रही। की िदन आ \nकी राित। सदैव ओकरे जोगार, ओकरे 4योजन। कतेक बेर होइक़ तकर कोनो िगनती निह। कखनो अपन \nमोन निह रहैत Ñल तऽपित महोदय क  मोनक र¥ाथ ओिह 4िया मे लािग जाइत रही। से जे होइक़ मुदा \nएिह आनंदक कोनो बरनेका निह।\" \n  \nआब नवयाहता किन सलÆज बनल उwर देलकैक: \"हमरो सबहक िEथित अिहंक सन अिछ। कखन िदन \nआ राित पते निह चलैत अिछ। कतेक राित एिह चÅर मे भोजनॲ निह बना पबैत छी।\" \n  \nअनुराधा: \"बाह, ई भेल ने बात!\" \n  \nनाियका: \"लेिकन हमरा सँ अिधक हमर पितदेवक यान अिह िदस रहैत छिन। कतेक बेर हम हािर मािन \nलैत छी। कतेक बेर थािक जाइत छी।\" \n  \nसमय चलैत रहलैक। बचा सब बढ़ैत रहलैक मुदा अनुराधा आ जटाक 4ेम िनत नूतन होइत रहलैक। जँ-\nजँ बयस बढ़ल गेलैक दुनूक़ मय 4ेमक सघनता बढ़ल गेलैक। \n  \nएक बात किन गड़बड़ भऽगेलैक। जखन जटा मडर केश मे फ़सलैक तिह ¥ण अनुराधा गभवती रहैक। \nओिह समाचार सँ अनेक तरहक शंका, भय आिद सँ ओकर मोन िचि8तत रहैक। तकर असर ई पड़लैक जे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nदुनूक पिहल सँतान बेटी किन मंद भऽगेलैक। जखन बेटी अठारह बरखक भेलैक जटा ओकर िबआह करा \nदेलकैक। िबआह मे नीक जकk ठका गेलैक। \n  \nख़ैर, िबआह भेलैक तऽबचो भऽगेलैक। बेटा रहैक। जटा आ अनुराधा नाना नानी बिन गेल। समय कट \nलगलैक। नाित सदैव नाना नानी लग रहैक। जटा क बेटी िकछु कोस शु{ केलकैक जािह सँ अपन पैर \nपर ठाढ़ होइक़। दोसर बचा निह करतैक तकरो िनणय लऽलेलकैक।  \n  \nजटाक दुनू बेटा पढ़य मे ठीक निह रहलैक। बड़का कहुना बारहवॴ केलाक बाद कोनो कंपनी म छोट मोट \nनौकरी शु{ केलकैक। छोटका 4ाइवेट कॉलेज सँ इंजीिनयिरंग केलाक बाद बैसल रहैक। ओना कानपुर मे \nदुनु बेटा लेल मकान, नीक स¡पित िकन देलकैक जटा। \n  \nअिह बीच एकाएक एक चमxकार भेलैक। एक बेर भागवत कथा सुिन ततेक ने िवभोर भेलैक अनुराधा जे \nशु शाकाहारी भऽगेलैक। गला मे तुलसीक माला धारण कऽ लेलकैक। सदैव  हरे कृण हरे कृण  भजैक। \nओकरा भगवान मे, भगवत भजन मे िचत लािग गेलैक। ¦याज, लहसुन सब िकछु सहष xयािग देलकैक। \n  \nजटा अपने तऽ शाकाहारी निह भेल मुदा अनुराधा लेल कोनो यवधान निह ठाढ़ केलकैक।  \nसमय चलैत रहलैक। अनुराधा लेल जटा एक कार सेहो िकन देलकैक।  \n  \nएकिदन कार सँ जटा आ अनुराधा हिर·ार जाइत Ñल। नाित सेहो सँग रहैक। मय राEता मे कारक बैलस \nगड़बड़ा गेलैक। कार एक बेर उलिट कऽ फेरो ठीक भऽ गेलैक। कार पर सँ अनुराधा आ ओकर नाित \nखिस पड़लैक। अनुराधाक कपार फुइट गेलैक। नाित ओतिहं दम तोिड़ देलकैक। महा अनथ भऽगेलैक। \nलोकक सहायता सँ जटा अपन पÓी अनुराधा क  एक अEपताल लऽ गेलैक। बहुत खून चढलैक। ऑपरेशन \nभेलैक। घाव ठीक भऽगेलैक मुदा वाक बंद भऽगेलैक। \n  \nअनुराधा अपन मुँह सँ खेनाइ ब8द कऽदेलकैक। नली लगा िलिवड वEतु देल जाइक। जटा अपन सब \nिकछु छोिड़ अनुराधाक सेवा मे लागल रहल। छह मासक बाद अनुराधा उठइ बैसय लगलैक। मुदा याददा¸त \nवापस निह एलैक। वाक सेहो बंदे रहलैक। ककरो निहं िच8हैक। कोनो उचाबच निह। कोनो सुिध निह। \nसब कम होइक़ मुदा पता निह चलैक। अंत मे जटा जेठ बेटाक िबआह करा लेलक। पुतहु आिब गेलैक \nमुदा अनुराधा क  कोनो 4गित निहं भेलैक।  \nइमहर अपन पुतहु क  समEया सँ 9िवत भेल भोला अÄ पािन छोिड़ देलिन। एक बरखक बाद भोला िबरासी \nबरखक अवEथा मे अिह सँसार क  छोिड़ देलाह। \n  \nभोलाक -ा कम भेलाक़ दस िदनक बाद एक िदन अनुराधाक हालत देिख जटा छोट नैना जकk ठोिह पािर \nकाने लागल। एकाएक बािज उठल: \"हे महाकाल, हे केशब! कतेक परी¥ा लऽरहल छी! हरे कृण आब  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nलाचार छिथ। िहनका मुित िदयौन!\" ई कहैत जटा अपना हाथे एक मंhक जाप करैत गंगाजलक चािर बू8द \nअनुराधा क  मुँह मे डािल देलकैक।  \nराित क  ठीक एगारह बजे एक िहचकी उठलैक आ अनुराधा गोलोक लेल िबदा भऽगेिल। जटा अंितम नोर \nख़सा बेटा क  कमक तैयारी मे लगा देलकैक। एक अयाय समा¦त भऽगेलैक। महाकालक आराधना मे \nएखनो लागल अिछ जटा। शायद िजनगी मे फेरो हेतैक कोनो करामाती घटना। हर-हर महादेबक Eवर सँ \nअनघोल भेल रहैत छैक मि8दरक 4गण। ओिह िननाद मे जेना अबैत रहैत छैक अनुराधाक Eवर - ओकर \nगीत, भजन, हरे कृणक नाम, ओकर 4ेमक अलाप,ओकर चूड़ीक खनखन, ओकर पाजेबक Hनझुन, ओकर \n4ाती आ सkझक भितमय गान, ओकरबटगमनीक हु>लिसततान। ओह, कतऽछी भगबान! \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n4णव झा  \nदोसर िबयाह \n(लघुकथा) \n  \n \n---------------------------------------------------------- \n  \nिवनय कkची कामाकोिट चाइ>ड ÐEट सं डीएनबी पीिडयािÐस आ एफएनबी पीिडयािÐक हीमेटोलॉजी (िशशुरोग \nिवशेषË) क के सहरसा म नबे-नबे 4ैिटस शु{ केने छलाह. कkची कामाकोिट चाइ>ड ÐEट सन जानल-\nमानल संEथान सं िशशुरोग म िवशेषËता आ फेलोिशप हािसल केला के बाद कइएक महानगरीय कॉपÕरेट \nअEपताल म िहनका Æवाइन कर के मौक़ा भेटल छल, मुदा िवनय एमबीबीएस करै काल ई िनयारने छलाह जे \nडॉटरी म िवशेषËता हािसल केला के बाद गाम घुिर औता आ सहरसा म अपन िलिनक खोिल के 4ैिटस \nकरिथन. हुनका बुझल छल जे एही ठाम िवशेषË डॉटर जे नैितकता के साथ 4ैिटस करै, केर कमी छै \nआ तÉ इहो िव¶ास छलै8ह जे एक बार जिम गेला मातर िहनकर 4ैिटस िनक चलत. \n  \nनबे-नबे िलिनक फुजले छल तािह दुआरे एखन रोगी-मरीज क¡मे आबै छलै8ह िलिनक पर. बेसी मरीज सब \nगरीब-गुरबा आ Ôामीण पिरवेश बाला सब छल. मयम आ उच वग एखन धैर या त डॉटर िवनय के \nिलिनक आ योÀयता से अनिभË छलाह आ नै त हुनकर छोट-छीन िलिनक आ हुनका, पिहने सं Eथािपत \nडॉटर के मुकाबला म Eवीकारने नै छलाह. \n  \nएहने सन म एकटा मयम वगय जोड़ा अपन दू मासू बचा के ल क िहनका िलिनक पर आबय लागल \nछलाह, आ फेर िहनका सब सं िवनय के लंबा नाता बैन गेल छल. गोर-नार किनयk आ लंबा-तगड़ा बर.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nयादवजी अपने त एकदम मॉडल सन लागै छलाह. दुनू के कहkिदन लव मैरेज छल. यादवजी अपने िबि>डंग \nमटेिरयल के कारोबार करै छलाह आ किनयk बÉक म लक छलीह. सिदखन अपन बचा ल के दुनू बेित \nसंगे आबै छलाह. दुनू बØड खुशिमजाज छलाह आ िवनय के बहुत आदरो करैत छलाह. \n  \nदुनू लगभग तीन बरष धैर अपन बचा के ल क िहनका िलिनक पर आबैत रहल छलिखन मुदा तै के बाद \nलगभग दू बरष से िहनका िलिनक पर नै आयल छलिखन. िहनका होय छल जे कदािचत बचा EवEथ \nहेतैक या भ सकैअिछ जे ओ सब   जगह या डॉटर बदैल नेने होइथ. \n  \nमुदा एक िदन बचा के माय एकसरे बचा के नेने िहनका िलिनक पर पहुँचिल. आबैत मातर िवनय \nपुछलिखन \"अरे वाह! एwेक िदन बाद एलहुँ अिछ! की हाल चाल छैक?\" \n\"जी सब ठीके ठाक छै.\" हँसैत ओ बाजिल, मुदा हुनका चेहरा पर ओ खुशिमजाजी नै देखल जे पिहने देखना \nम आबै छल. \n\"और, यादव जी के की हाल चाल? कत छैथ आई कैµ?\" \n  \nिकछ काल मौन रहला के बाद ओ बात बदलैत बाजिल जे \"सर एकरा चािर िदन सं बोखार लािग रहल छै.\" \n  \nिवनय के अंदाज लािग गेल छल जे हुनकर बात के जानी-बुिझ के अनदेखल क देल गेल छल, Eवाइत ओहो \nई बात के अंिठया क बचा के Ðीटमट करै लागल छलाह. \n  \n\"सर यादव जी आ हम अलग भ गेल छी.\" \n  \nई सुनैत 4ेिE¦शन िलखैत िवनय के कलम Hिक गेल छल. \n  \n\"ओह! मुदा से िकएक?   \" िवनय पुछलिखन. \n  \n\"सर ओ बØड तमसाय छलाह हमरा पर, बात-बात पर िचिचयेनाइ आदित बिन गेल छल हुनकर. काज-धंधा \nसेहो बंदे सन क देने छलाह ऊपर से हम काज पर जाय छलहुँ ताहु म शक करै लागल छलाह.\" \n  \nई सब सुनैत िवनय अपन भावना पर संयम राखैत एकटा 4ोफेशनल डॉटर जेका दवाई िलिख रहल छलाह. \nिकये त पिहल त ई, जे ओ एखन धिर मािमला के एकै टा प¥ सुनने छलाह आ दोसर जे ओ मिहला \nिहनका से कोनो सलाह नै मगने छलीह. \n  \n\"ई दवाई सब बचा के खुआिबयौ आ तीन िदन बाद फेर से देखा लेब. साधारण वायरल बोखार लािग रहल \nअिछ, तÉ घबरेबा के किनयॲ नै छैक.\" एतेक किह िवनय चुप भ गेल छलाह \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nमुदा जखन ओ उिठ क जाय लागल छलीह त िबन मगने सलाह नै दै के अपन िसत पर िवनय के \nिनयंhण नै रहलैन आ एwेक भिर किह देने छलाह जे \"एकबेर अहk दुनू के हमरो से पुछबाक चाही छल या \nकोनो मनोवैËािनक कंस>टट स सलाह ल लै के चाही छल, ख़ास क के बचा के भिवय के लेल.\" \n  \n \"सर, आब त जे होय के छल से भ गेल. कोट म सेहो मामला िनबटै बला अिछ. ¡युचुअल िडवोस भेट \nजेतैक.\" \n  \n२-३ िदन बाद यादवजी सेहो िलिनक पर एलाह. एकसरे. \n  \n\"सर हमर बचा आयल छल की अपन माय संगे?\" \n  \n\"हँ आयल छलीह, मुदा अहk के की भेल अिछ, बØड कमजोर लािग रहल छी?\" यादवजी के 4Úक जवाब \nम हुनकर देह-दसा देखैत िवनय जवाबक संग ई सवाल केने छलाह. \n  \n\"सर, हमर िकडनी खराप भ गेल अिछ, डायिलिसस पर छी. हमर बचा केहेन छै आ ओकरा की भेलै य \" \n\"बचा ठीक य, साधारण वायरल बोखार छै २-४ िदन म ठीक भ जेतै. अहk दुनू के बीच की भेल? कwेक \nिनक लागय छलहुँ दुनू एक संगे.\" िवनय बजलाह. \n  \n\"सर ऐ सब म हमरे गलती छल, िपछला दू साल सं हम ओकरा संगे बØड खराप यवहार करै लागल \nछिलयै, बात-बात पर िचिचयाइत छलहुँ, एक बेर त हाथो उठा देने छिलये, तािह से ओ घर छोिड़ के चैल \nगेल छलीह.\" \n  \n\"िववाह के कwेक समय भेल छल?\" \n  \n\"सर,  छह साल भ गेल छल.\" \n  \n\"आ अहk किहया से एना करै लागल छलहुँ?\" \n  \n\"सर दू-एक साल से पता नै हमरा एwेक तामस िकएक उठै लागल छल.\" \n  \n\"शायद अहk के बीपी बहुत िदन सँ हाई भेल छल\" िवनय बाजलाह \n  \n\"हमरा पता नै छल, एक बेर Eटोन आ इंफेशन भेल छल.\" \n  \n\"भ सकै अिछ जे अहk हाई बीपी आ यूिरया बढ़ला के चलते िखिसयाह भ गेल हेबै.\" \n  \n\"भ सकै अिछ सर, ई त करीब सात महीना पािहले तकलीफ भेल छल तखन पता लागल जे िएटाइन \n८  भ गेल अिछ.\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n  \n\" आ ओ अहk स किहया अलग भेली?\" \n  \n\"करीब एक साल पिहने\" \n  \n\"हुनका पता छैन ई सब ग¦प?\" \n  \n\"नै सर, आब की फ़ायदा हुनका बताबय के. ओ अपन िजनगी िनक से जीबैथ आ हमर बचा बस ठीक से \nरहै आर हमरा िकछ नै चािह.ओहुना ओ शायद दोसर िबयाह क रहल छिथन आ संग रिहतहु कोन हुनका \nहमर परवािह रिहतैन.\" यादवजी बाजला \n  \n\"डॉटर अपनेक िकडनी के िवषय म की कहै छैथ?\" \n  \n\"सर Ðस¦लट के लेल कहल गेल अिछ, ता धिर डायिलिसस\" अपन दयनीय पिरिEथित के बावजूद यादवजी \nपूणत: संयत, दृढ आ शतिचत भ जवाब देने जा रहल छलाह. \n  \n\"Ðस¦लट करवा पेबै?\" िवनय पुछलिखन. \n  \n\" सर दू भाई अिछ हमरा, दुÄू पिहनहे िभÄ भ गेल अिछ, माय बूढ़सूढ़ अिछ. तथािप छोट भाय त \nिकडनी  देबय चाहै छल मुदा  हुनकर किनयk आ सासुरक लोक सब कÄारोहैट मचा देने अिछ, अEतु आब \nओहो नै द सकत.\" \n  \nऐ तरहे ओ लंबा-चौड़ा, हÃा-कÃा नौजवान के जीवन िवनय िवनय अपना सामने ऐ तरहे बदलैत देखलिखन \n  \nिकछ देर आर ग¦प केलाक बात ओ चल गेल छल. \n  \nतीन िदन बाद हुनकर किनयk बचा के ल क फेर आयल छलीह. बचा ठीक छल. \n  \n\"सर एकटा बात पूछी?\" िचरपिरिचत चहचहाट के संग ओ बाजिल \n  \nहँ हँ िकएक नै पुछू. \"हम यिद दोसर िबयाह क लेब त हमर बचा के िदमाग पर खराप 4भाव त नै \nपड़तैक?\" \n  \nऐ बातक उwर िवनय बहुत ज>दी आ संि¥¦त म द क बचै चाहै छलाह. अEतु बजलाह \"ई त बहुत रास \nबात पर िनभर करत पिहल त ई जे जकरा सं अहk िववाह करबै ओकर ऐ बचा के 4ित की यवहार रहैत \nछैक, िकएक भ सकै अिछ जे अहkक बचा कइएक महीना या साल भिर हुनका बाप के {प म नै देख \nपाबै. यादवजी के िकछ खबर अिछ अहkके?\" संि¥¦त उwर दैत िवनय ई 4Ú केने छलाह. \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n\"नै बस िकयौ कहै छल जे दा{ पी पी के कमजोर भ गेल अिछ.\" ओ बाजिल \n\"एहन बात नै छैक, अहkक पता होबाक चाहीए छल जे हुनकर दुनू िकडनी खराप भ गेल अिछ, िपÑला छः \nमास सं ओ डायिलिसस पर जीब रहल छैथ. आ जखन अहk दुनू संग छलहुँ हमरा लगै अिछ जे तखने सं \nहुनकर िकडनी के िशकायत 4ायमरी फेज म छल आ है बीपी आ शारीिरक बदलाव के कारणे ओ एहन \nिखिसयाह भ गेल छलाह आ काज-धंधा पर यान नै दैत छलाह.\" िवनय बाजल छलिखन. \n  \nई सब ग¦प सुिन के यादवजी के किनयk के मुंह अवाक भ गेल छल. \n  \nिवनय के हुनकर चेहरा पर बनैत बीतल समय म घटल घटना सब के तीवÊ Ûलैशबैक के अंदाज लागय \nलागल छल. जेना कोनो 4ोजेटर पर कोनो िफ>म के िरपीट क देल गेल होय आ ििटक ओकर सीन सब \nके नब दृिzकोण आ याÎया के संग देख रहल होय. \n  \nफेर फ़टाफ़ट ओ उठली आ बचा आ इलाजक फ़ाइल लय ओ बाहर चल गेली. कदािचत ओ अपन मोनक \nभीतरी भाव के िवनय तक नै पहुँच दैत चाहै छलीह, शायद ओ अपन यथा ककरो नै बतबै चाहे छलीह. \n  \nअब िवनय अपन कुस पर पाछk धिस गेल छलाह आ अिगला मरीज के आबय के इंतज़ार करैत सोचे \nलागल छलाह जे यथÒ ओ हुनका ई सब ग¦प बता देलिखन. बेचारी कतेक खुश छलीह. दोसर िबयाह करै \nवाली छलीह, किरतिथ त अपन नव िजनगी के तलाश किरतिथ, हमर ऐ म की जाय छल...आिद..आिद.... \n  \nऐ घटना के करीब तीन महीना बीत गेल छल. एक िदन अचानक से ओ दुनू बेित फेर अपन बचा संगे \nिवनय के िलिनक पर उपिEथत छलाह. पिहलुके िचर-पिरिचत अंदाज म ओ बाजिल... \n  \n\"सर प89हम िदन िहनकर रीनल Ðस¦लट करवा रहल छी\" \n  \n\"अरे वाह, डोनर भट गेल?\" उxसाह आ ख़ुशी िमि-त भाव स िवनय पुछलिखन \n  \n\"जी, सर हमर सभटा जच भ गेल अिछ, िकडनी मैच क गेल छै\" ओ बजली. \n  \nऐ पर यादवजी बाजला \"जी सर ई िकडनी द रहल छैथ हमरा\". \n  \n\"दोसर िबयाह क रहल छिथन ई.......हमरा सं\" किनयk के िखिसयाब के अंदाज म यादव जी बाजल छलाह. \n4ेम, ख़ुशी आ उमंग के चमक हुनकर आँिख म साफ़ देखल जा सकै छल. \n  \nआई िवनय सेहो अपना आप म बहुत संतुिz के अनुभव क रहल छलाह...सोिच रहल छलाह जे मनुखक \nकेहन केहन यवहार होइत अिछ....  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n-4णव झा  \nराÐीय परी¥ा बोड,नयी िद>ली \nऐ र चनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nरबी89  नारायण  िम- - ३ टा िनब8ध   \nअशतEय कुतः सुखम् \nजीवनमे सभ िकछु भेटलाक बादो कखनहुँ काल लोकक मोन होइत रहैत अिछ जे कोनो एहन ठाम \nचली जािहसँ मोन िनचैन भए जाए, सभ िकछु िबसिर िकछु िदन  शाि8त सँ िबताबीआ झंझिटसभक  कात कए \nदी। कखनो-कखनो िचज वEतुसभयथ लागए लगैत छैक, होइत छैक जे कहुना ओिहसभसँ िपंड छोड़ाबी \nिकंवा िकछु एहन कए ली जे िनिÜंत रही। से िकएक होइत छैक? \nसबिदन हमसब अपन धीया-पुताक सुख-सुिबधाक हेतु काज करैत रहैत छी। समाजमे, अपन लोक-\nबेदक बीचमे मान-स¡मान हो, हमरा -े§ बुझल जाए,अनकासँ हम सेसर रही, एही लफड़ा सभमे जीवनक \nमू>यवान समय चिल जाइत अिछ आ  अ8तमे हाथ अबैत अिछ फोकला। मनुखक मोहवंधन ततेक मजगूत \nहोइत अिछ जे ओ अ8त-अ8त धिर ओकरे फkसमे फँसल मेिहआ बड़द जकk बहैत रिह जाइत अिछ आओर \nएकिदन मुÃी ब8हने एिह दुिनयkसँ 4Eथान कए दैत अिछ। सभ िकछु ठामिहँ रिह जाइत अिछ।यो एकर \nअपवाद निह रहैत अिछ। \nआया है सो जाएगा, राजा-रंक फकीर। \nएक िसंघासन चिढ़ चले, एक बंधे जंजीर।। \nएकबेर एकटा मिहलाक  लकबा मािर देलकै। ओ अEपतालमे भत रहिथ। बाजल निह होिन। कै \nिदनक 4यासक बाद हुनका कनी-मनी होश भेल। कहुनाक मुँहसँ आवाज फुटलैक। होश होइतिह पिहल बात \nओ इएह बाजल जे सूिद वसूलल गेल िक निह? सोिचयौ, जे टाकासँ केहन मोह छलेक ओकरा! जान जाए पर \nछलैक, अEपतालक आपिwकालीन िवभागमे भत छल, हैथ-पैर सुÄ भेल छलैक, मोसिकलसँ कहुनाक आवाज \nफुटलैक तँ सभसँ पिहने की बाजल? इएह िथक माया। ई जिनतो जे सभटा एतिहँ रिह जाएत, लोक  अ8त-\nअ8त धिर टाका बटोरबामे, लूट-खसोटमे लागल रहैत अिछ। तखन  शाि8त कतएसँ होएत? \nएकटा राजाक महल लग एकटा लोहार िदन-राित खट-खट करैत रहल छल। राजा एिह बातसँ तंग \nभए गेलाह। कोनो उपायसँ चाहिथ जे एिह खट-खटीक  बंद कराबी। एक िदन ओ ओिह लोहारक  \nबजओलिथ।लोहार डरा गेल। ओकरा निह बूझएमे अबैक जे ओकरासँ कोन अपराध भेल जे ओकरा राजा \nबजा रहल छिथ। खैर! ओ राजासँ भ ट करए पहुँचल। \nओकरा देिखते राजा कहलिखन जे तोरा जतेक टाका चाही से लए लएह मुदा ई खटर-पटर बंद \nकरह। राजाक बात काटत के? ओ राजासँ यथेz टाका लेलक आ ओिह िदनसँ अपन काज केनाइ बंद कए \nदेलक। काज बंद तँ कए देलक मुदा ओकरा तिहआसँ िनÄे निह होइक। की करए? कतेको राित करोट \nबदलैत बीित गेलैक। एिहसँ ओ ततेक तंग भए गेल जे होइक जे जान चिल जाएत। हािर कए ओ राजाक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nओतए दौड़ल गेल आ जे टाका लेने छल से आपस कए 4ाथना करए लागल जे ओकरा अपन काज फेरसँ \nशुH करबाक आËा देल जाइक। राजा छगुंतामे पिड़ गेलाह। पुछलिखन जे बात की िथक, ओ िकएक टाका \nआपस कए रहल अिछ? लोहार कहलकैक-“सरकार! जिहआसँ काज छोड़लहुँ, हमर सुख चैन हरा गेल। हमरा \nमाफ कएल जाए, हम अपन  पिहलका जीवन जीबए चाहैत छी। ओहीसँ हमरा शाि8त भए सकैत अिछ।” राजा \nओकर समEया बूिझ  गेलाह आ ओकर बात मािनलेलाह। तकर4ातेसँ ओ लोहार अपन काज शुH केलक। \nओिह राित ओ बहुत चैनसँ सुतल। फेरसँ वएह ठक-ठकी सुिन कए राजा बहुत जोरसँ हँसलाह। ई कथा \nबहुत लोकक  बूझले होएत, मुदा एिहमे बहुत गंभीर िश¥ा भरल अिछ। धन-संपिwसँसुख चैन निह भेिट सकैत \nअिछ। लोभ-लालचसँ निह, अनकर हक मािर लेलासँ निह अिपतु पिर-मपूवक उपािजत धनसँ जीवन-यापन \nकेनेसँ मोनमे शाि8त भेिट सकैत अिछ।   \nसमEया अिछ जे लोकसभ सभ िकछु बूिझतो एतेक िफरसान िकएक रहैत अिछ जखन िक यो से \nचाहैत निह अिछ? कारण सहजे ताकल जा सकैत अिछ। अिधकश यित अनकर सुखसँ दुखी रहैत \nछिथ। ओ िकएक बिढ़ रहल अिछ, ओकर मकान हमरासँ पैघ िकएक छैक, ओकर बचा कतहुँ पढ़लकैक \nअिछ, ओ सभतँ सभ िदन हमरासभसँ दव रहल आब कतएसँ पैघ भए जाएत? एहीठाम हम मािर खाइत छी। \nजँ हम सकाराxमक सोच-िबचार राखी, अनको उपलिधसँ 4शÄ हेबाक भाव राखी तँ िनÜय हमरा 4शÄ \nहेबाक बेसी अवसर भेिट सकैत अिछ। छै ने सत बात? \nनाि8हटा जीवनक  के कोना िबताबए चाहैत अिछ से बात बहुत हद धिर ओकरेपर िनभर करैत अिछ। \nसमयतँ बीितए जाएत चाहे जेना बीता िलअ,हँिसकए बीता िलअ चाहे कािन कए। असलमे कोनो घटना िवशेष \nककरा पर केहन 4भाव करत से ओकर 4वृितपर िनभर करैत अिछ। ई ओिहना भेल जेना एकटा िगलासमे \nआधा पािन भरल अिछ तँ यो कहत जे आधा पािन खतम भए गेल, तँ यो कहत जे एखन तँ आधा पािन \nबkचले अिछ, िचंता कथीक? एकटा अपन मकान बनलासँ कतेक खुशी होइत छैक। तिहना जँ अनको \nमकानसँ हमखुश हेबाक 4वृित िवकिसत कए ली तँ िनxय-िनरंतर 4शÄताक वरखा होइत रहत एिहमे किनको \nशंका निह। \nचमक-दमकमे रहिनहार अनेको लोकक  देखलासँकै बेिर मोनमे होइत छैक जे ई बहुत भाÀयवान \nअिछ, बेसमौजमे जीिव रहल अिछ। मुदा ई बात कै बेिर कपोल-क>पना सािबत होइत अिछ। कतेको िफ>मी \nकलाकार आxमहxया करैत छिथ। जॱ धन-संपिw, ओ सामािजक 4ित§ासँ लोक सुखी रहैत तँ वएह सभ \nरिहतिथ। मुदा से असिलयतमे निह अिछ।   \nलोक िदन-राित पूजा-पाठ करैत रहैत अिछ, कथी लेल? जािहसँ मनोकामना पूरा होअए, पिरणाम होइत \nअिछ जेपूजा किरतो काल हम शत निह रिह पबैत छी। हम गाममे कै बेिर पूजा करैत काल लोकक  \nिचकड़ैत-भोकरैत देखने छी, महादेवपर जलढ़री करैत काल अनका -ाप दैतसुनने छी, आकबुला-पkती करैत तँ \nके-के ने देखने होएत। जखनमाथमे एतेक ओझर लए कए पूजा-पाठ कएल जाएत तँशाि8त कोना भेिट \nसकत? भेटत-अहीँ कहू? इएह िथकैक समEयाक जिड़।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nय'िप आयु बिढ़ते जाइत अिछ, लोकक मोह घिटते निह अिछ।  सभिकछु हमरे भए जाएत से कतहुँ \nसंभव होइक! ई जीवन अपूणतासँ भरल अिछ। सभ िकछु निह भेिट सकैत अिछ। तखन मज अहkक अिछ \nजे हाय! हाय!करैत रही िकंवा जे िकछु अिदzसँ भेटल तकरा सहष Eवीकार कए संतुz रही। \nई बात तँ बूिझ गेिलऐक जे शाि8तसँ रही, एकर बहुत नफा छैक, मुदा शाि8त 4ा¦त कोना भए सकैत \nअिछ? तािह हेतु की कएल जाए? की निह कएल जाए? असलमेउपदेश देलासँ िकंबा िकताबमे पिढ़ \nलेलासँ शाि8त 4ा¦त निह कएल जा सकैत अिछ। ई तँ जीवन कला िथक एवम् िनरंतर अÝयासेसँ 4ा¦त कएल \nजा सकैत अिछ। तथािप िकछु बात मोटा-मोटी जँ यानमे राखल जाए तँ बहुत रास झंझिटसँ बँचल जा \nसकैत अिछ आओर ओही अनुपातमे शत जीवन िबताओल जा सकैत अिछ।मोनमे संतोखक भाव एवम् \nअनाव¸यक 4ितEपधpसँ बचबाक चाही। आव¸यकताक  सीिमत करबाक चाही। आय ओ ययमे संतुलन हेबाक \nचाही आ सभसँ ज{री अिछ जे मोनमे लोक क>याणकारी भावना िवकिसत करबाक चाही। जे बात अपना \nनीक निह लगैत अिछ, से अनका संग निह करी।अनकर उपलिधसँ ओिहना 4शÄ होइ जेना अपनसँ। \nअनकर िनंदासँ बची। पिरवारमे सभक उिचत महxव दी। खाली अपने बात चलओिनहारक  अ8ततोगxवा \nिनराशा हाथ लगैत अिछ। \nशाि8तक हेतु ज{री िथक जे मन क>याणकारी िवचारसँ ओत-4ोत हो। दोसरक िहतकारी भावना हो। \nजिहना हम अपन 4गित चाहैत छी, तिहना अनको लेल सोिचऐक।से सभ  जॱ हमर मोनमे रहत तँ िनÜय हम \nशाि8त ओ आनंदक अनुभव कए सकैत छी।तखने सुखी रिह सकैत छी। \nगीतामे कहल गेल अिछ जे जकर शाि8त निह तकरा सुख कतए? \nनािEत बुिरयुतEय न चायुतEय भावना। \nन चाभावयत: शाि8तरशतEय कुत: सुखम्।।q \n  \n  \n  \nसफलताक रहEय \nएिह दुिनयkमे यो एहन लोक निह भेटताह जे अपन अधलाह चाहैत होिथ, अिपतु सभ एही 4यासमे \nलागल रहैत छिथ जे संसारक अिधक सँ अिधक सुख-सुिवधा हमराभेटए, सभ मनोकामना पूराहोअए, बाल-बचा \nसुखी रहए। एही 4यासमे हमसभ िनरंतर लागल रहैत छी।एिहमे िकछु गलत निहछैक मुदा समEया तखन \nहोइत अिछ जखन सभ 4यास केलाक बादो मनोवkिछत फल निह भेटैत अिछ।एिह पिरिEथितमे कतेको गोटे \nिनराश भए जाइत छिथ, 4यास छोिड़ दैत छिथ आ कतेकोबेर अनुिचत रEता सेहो अिÎतयार कए लैत छिथ। \nकै बेर एहन होइत अिछ जे हम कोनो काजमे बखÕसँ लागल रहैत छी आ जखन लßय एकदम लगीच \nरहैत अिछ तँ थािक कए, िनराश भए अपन 4यासक  िसिथल कए दैत छी िकंबा आधा-अधूरा छोिड़ दैत \nछी।पिरणाम अनुकूल कोना होएत?से निह होइत अिछ, तँ िवधाताक  दोख देबए लगैत छी। दुिनयkमे Æयादातर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nअसफल लोक आxम-िचंतन करबाक बजाए अपन असफलताक  हेतु दोसरक  िज¡मेदार ठहराबए लगैत छिथ। \nमुदा तािहसँ की होएत? \nकोनो 4कारक काजक सफलताक हेतु ज{री अिछ जे हमर समEत शितक रचनाxमक उपयोग \nहो, एकिह संगे दसठाम हाथ देलासँ िकछु निह भए सकैत अिछ। कखनो िकछु, कखनो िकछु जँ करैत रहब \nतँ बानर बला हाल भए जाएत जे जाही डािरपर जाइत अिछ ओकरा दोसर डािर बेिस हिरयर लागए लगैत \nअिछ।एकरा लोक कहैत अिछ-बनरकूद।कहबाक ताxपय अिछ जे सबसँ पिहने अपन गंतयक िनधpरण \nकरबाक चाही आ तकर बाद संपूण शितसँ ओकरा 4ा¦त करबाक 4यास करबाक चाही। \nएकटा बात तँ तय अिछ जे सफलताक कोनो लघुपथ निह भए सकैत अिछ। आइधिर जे यो यित \nसफल आदमीमे सुमार कएल जाइत छिथ ितनक िजनगीसँ ई बात बुझल जा सकैत अिछ।अपना देशक \nभूतपूव राÐपित कलाम साहेब अखबार बेिच कए पेट भरैतछलाह।वतमान 4धानमंhी -ी नरे89 मोदीमहोदय \nनेÄामे चाह बेचैत छलाह।एतेक िवपÄता अछैत ओ सभअि·तीय कोना भए गेलाह? ई सोचबाक िवषय िथक। \nएहन कम लोक होइत छिथ जे सुिवधाक अंबारमे जनिमओकए पैघ-पैघ काज कए यशEवी होइत छिथ। पैघ \nउ'े¸य जँ रखने छी तँ तािह 4ा¦त करबाक हेतु तेहने सघन 4यासो चाही।अजुन जकk सभिकछु िबसिर माh \nपं¥ीक आँिखपर यान कि9त हेबाक चाही आ जँ भीम भाइ जकk एकिहबेर सभ िकछु देखए लागब तखन की \nभेटत? फोकला! \nमहान उपलिधक हेतु तेहने कड़गर मेहनित करए पड़ैत अिछ।तेहने दृढ़ संक>पक संग िदन-राित एक \nकरए पड़ैत छैक।एहन निह भए सकैत अिछ जे ह>लुक पिर-मसँ उxकृz उपलिध भए जाइक। अंÔेजीमे \nएकटा कहाबत छैक जे “If wish be the horses, poor ride  the first” कहक माने जँ इछे \nकेलासँ होइक तँ गरीबे सबसँ पिहने घोड़ाचढ़ए।इछाक संग-संग 4यÓो तेहने घनघोर हेबाक चाही। \nजेठक दुपहिरआमे जखन रौदसँ मोन आकुल भए जाइत अिछ तखन होइत छैक जे कहुना गाछक \nछाहिड़मे चली।जखन िपआससँ मोन बेकल भए जाइत अिछ तखन इछा होइत छैक जे हे भगवान! कहुना \nकतहुँसँ पािन भेटए। तखन लोक ई निह देखए लगैत अिछ जे पािन डबड़ाक अिछ िक गंगाजल।केहनोपािन \nअमृत लगैत अिछ।तिहना जीवनक संघषक तिपससँ मोन जखन याकुल भए जाइत अिछ तँ लोक थाकल-\nठेिहआएल किह उठैत अिछः” हे भगवान! आब अहॴ पार लगाउ”! संघषक समयमे भगवानपर िव¶ास बड़का \nशित दैत अिछ। काज करैत रहू आ फलक िचंता हुनका पर छोिड़ िदअ, इएह बात भगवान गीतामे बारंबार \nकहने छिथ। एिह काज करबाक शित बढ़ैत अिछ। कने-मने असफलतासँ िनराशा निह होइत छैक आ \nअ8ततः सफलता तँ भेिटते अिछ। \nमनुखकमोनमे परमाxमाक बास होइत अिछ। त  जँ ओ सही 4यास करए तँ िकछुदुलभ निह रिह \nसकैत अिछ। तािह हेित ज{री िथक जे ल¥यक 4ित पूण समपण होइक। आधा-अधुरा मोनसँ कएलगेल \n4याससँ िसि निह भए सकैत अिछ। ई बात असर देखल गेल अिछ जे हम उwमसँ उwम फल चाहैत \nछी, जकरा ककरो लग िकछुनीक छैक से हमरा लग िकएक निह रहत? हमसबसँ औअल िकएक निह \nरहब? से सभतँ ठीक, मुदा जखन 4यास करबाक ग¦प होइत अिछ तँ हम पाछा रिह जाइत छी।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nरामकृण परमहंससँ एकबेर यो पुछलकिन जे भगवानक दशनकोना होएत? ओ ओिह यितक  पािनमे \nडूबा देलिखन आ पुछलिखन जे आबकी चाही? ओ िचिचआए लागल-िकछु निह चाही, बस हमरा पािनसँ \nिनकालु। ओकरा तुरंतपािनसँ िनकालल गेल। पािनसँ बाहर अिबतिहँ ओकरा कहलिखन जे जिहना पािनमे डुिब \nगेलाकबाद तोरा खालीपािनसँ बाहर हेबाक इछा रिह गेलह आओरिकछु निह सुझाह तिहना जखन भगवानक  \n4ा¦त करबाक हेतु एकाÔ हेबह तँ ओहो भेिट जेथुन।एहने िखEसा एकलयक अिछ। गुH 9ोणाचाय·ारा िश¥ा \nनिह देबाक िनणयसँ आहत ओ गुHक 4ितमा बैसाए िदन-राित साधना करए लगलाह आ अपन लßयक  पािब \nतेहन िनपुण धनुधर भए गेलाह जे 9ोणाचायÕ घबरा गेलाह आ ओकरासँ अंगूठा मगबाक नीचता कए गेलाह। \nसफलताक कुंजी िथक, आxमिव¶ास। Eवामी रामतीथ एकबेर घोर जंगलसँ जाइत रहिथ िक एकटा बाघ \nहुनका सामने आिब गेल। मुदा ओ िबना िबचिलत भेनिह ओिह बाघक आँिखमे घुरैत रहलाह आ बाघ अपन \nरEता बदिल लेलक।Eवामीजीक आxमिव¶ाससँ बाघोक  रEता बदिल लेबाक हेतु िववश कए देलक।जॱ हमरा \nिव¶ास अिछ जे हम ई काज कए सकैत छी तँ बुिझ िलअए काज हेबे करत।देर-सवेर भए सकैत अिछ, मुदा \nहोएत। \nमानव जब जोर लगाता है, पxथर पानी हो जाता है। \nजीवनमे सफल आदमीमे एकटा गुण सभठाम देखबामे आएत जे एहन लोकक Hिख सकाराxमक होइत \nअिछ, ओ दोसरक  टंगिघचु निह करैत छिथ, अिपतु अपन समEत शितसँ लßयक  4¦त करबाक हेतु लागल \nरहैत छिथ।असफलतासँ ओ िनराश भए बैिस निह जाइत छिथ अिपतु आओर जोरसँ काजमे लािग जाइत \nछिथ।एहने दृढ़ संलपी यित किठन सँ किठन काजक  सरल बना लैत छिथ आओर सफलताक \nपराका§ाक  4ा¦त करैत छिथ।q \n  \n \n  \n  \n  \n  \nमनः पूतं समाचरेत \nजीवनमे बहुतरास अि4य, अHिचकर घटनासब घटैत रहैत अिछ।कतेको बेर ऐहन घटना घिटत भए \nजाइत अिछ जे मनुखक  िहला कए रािख दैत अिछ मुदा एहने समयमे संEकार ओ Ëानक परी¥ा होइत \nअिछ। तकर अभावमे यथासँ िवचिलत लोक गलत रEता पकिड़ लैत छिथ आ कै बेर अनथ कए बैसैत \nछिथ।हालमे िद>लीक बुरारीमे घिटत लोमहषक घटना समEत जागHक यितक  िहला कए रािख \nदेलक।ऐकिहटा पिरवारक एगारह गोटे दूपहर राितमे फkसी लगा कए मिर गेलाह। सभगोटे एकदम EवEथ \nछलाह। पिरवार आिथकHपसँ समृ छल। राजEथानसँ बीस-बाइस साल पिहने िद>ली आिब कए ठीक-\nठाकहालतमे छलाह।पर8तु की भेल जे पूरा-क-पूरा पिरवार Eवयं फkसीक फंदाबना झुिल गेल? जkच-पड़तालमे \nई बात आिब रहल अिछ जे ओ सभ तंh-मंhक चÅरमे पिड़ गेल छलाह। हुनकासभक  ई अंधिव¶ास छल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nजे एिह तरह  मरलासँ हुनका सभक  मुित भए जाएत।किह निह सxय की छल मुदा भेल तँ अनथÒ। \nसभतरह  जूड़ल-अटल पिरवार सदा-सवदाक हेतु नz भए गेल आ सेहो धमक नामपर। त  मनुखक  चाही जे \nआँिख खोिल कए राखिथ। ककरो बातपर िबना सोचने-िबचारने िव¶ास निह करिथ। सोचएबला बात िथक जे \nफkसी लगा कए मिर गेलासँ मुित कतएसँ भेटत। एहन सु8दर जीवनक  यथमे गमा देब मूखता निह तँ की \nिथक? \nआँिख मूिनकए ककरो चेला भए जाएब कोनो िहसाबेउिचत निह अिछ। आई कािµ बहुत रास ढ़ॲगी \nबाबा सभ धमक नामपर लोकक  ठकैत देखल जाइत छिथ। ककरो बातक  िबना सोच-िवचारक  निह मानक \nचाही। अपन माथा जHर लगाबक चाही।कहब छैक जे मनः पूतं समाचरेत। जखन अपन मोन मािन जाए \nतखने कोनो काज करी। अपन जीवन-यापन करबा जोग वुि भगवान सभक  देने छिथ।तकर सही उपयोग \nकएल जाए तँ बहुत रास दुघटना सँ बचल जा सकैत अिछ। कहक माने जे अंधभत निह हेबाक चाही। \nबहुत रास लोकसभ िफरसान भए बाबा सभहक चÅरमे पिड़ जाइत छिथ। एहन बाबा सभक आइ-\nकािµ कमी निह अिछ।जतिहँ देखू, जटा-जूटधारी बाबा तृशूल चमकबैत भेिट जएताह।हुनका सभसँ बिचकए \nरही एहीमे क>याण अिछ। कारण ओ धन-धम सभ पर हाथ फेर दैत छिथ।कै बेर तँ जानोसँ लोक हाथ धो \nलैत छिथ। \nसोचएबला बात अिछ जे कै बेर पढ़ल-िलखल लोको एहन बाबा सभक चÅरमे पिड़ जाइत छिथ।तकर \nकी कारण? असलमे जखन लोक वाEतिवकताक  निह Eवीकार करैत छिथ िकंबा पिरिEथितसँ ताल-मेल निह \nबैसा पबैत छिथ, तखने एहन मानिसकता जोड़ मारैत अिछ आ गलत-सलत काज लोक करए लगैत अिछ। \nकहल जाइत अिछ जे जँ अपना मोनक हो तँ नीक, जँ अपना मोनक िखलाफ भए जाऐ तँ आओर \nनीक।कारण जे अपना मोनक निह भेल से बुझु जे भगवानक मोनक छिन िकंवा हुनकर आदेश छिन, से बुिझ \nआगतक  Eवीकार करैत आगा बिढ़ जाउ।जीवनमे नीक बेजाए होइत रहैत अिछ। यो एहन यित निह भेटत \nजे सभ िदन नीके देखने होिथ। नीक-बेजाए समयक  साहस पूवक झेलैत जे चलैत रिह जाइत छिथ, बीच \nरEतामे थािक कए,हािर कए काजक  आधा-अधूरा छोिड़ निह दैत छिथ,वएह कीित करैत छिथ,यशक भागी \nहोइत छिथ। \nसही रEतापर चलिनहार यितक  बहुत याचना होइत अिछ। बचामे हमरासभ सxय हिरÜ89क नाटक \nदेखने रही। केहन,केहन िदÅितसँ हुनका सामना करए पड़ल। एकटा 4िस राजा सxयक र¥ा करैत-करैत \nिभखमंगा भए गेलाह।ई हालत भए गेलिन जे पुh रोिहतक मृत लहासक  जड़ेबाक हेतु कोनो योत निह \nगेलिन।ऐहन दा{ण दुख भगवान ककरो निह देिथ।मुदा ओ सxयक मागपर अिडग रहलाह आ अ8ततोगxवा \nिवजयी भेलाह। कहक माने जे जीवनमू>यक र¥ाक हेतु जँ कzो सहए पड़ए तँ अगुतेबाक निह चाही, अिपतु \nदृढ़तापूवक 8यायक माग पड़ चलैत रहबाक चाही। \nअपना देश-समाजमे कमे एहन लोक होइत छिथ िजनकासभ िकछु बनल-बनाएल भेिट जाइत \nछिन।अिधकश लोकक  सभ िकछु हेतु संघष करए पढैत छिन।जीवनक मूलभूत आब¸यकता जेना \nआवास, िश¥ा, EवाEय हेतु सेहो मोसिकल रहैत अिछ। अिधकश लोक तँ संघष करतिह जनमैत छिथ आ \nओही हालमे दुिनयkसँ चिल जाइत छिथ। िकछु एहनो लोक छिथ िजनका भगवान ततेक दए देने छिथ जे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nफुराइते निह छिन जे की करी? एहन लोकक  िववेकसँ काजलेबाक 4योजन अिछ। जँ सही यितक हाथमे \nसंपदा आिब जाइत अिछ तँ ओ बहुत कयाणकारी भए सकैत अिछ, हजारो, लाखोक तायदादमे \nजHरतमंद, दुखी, ओ आतलोकक जीवनक  बदिल सकैत अिछ, मुदा से होइक तखन ने? लोकसभ अपने धिर \nसीिमत रिह जाइत छिथ आ तखन कहताह जे मोनमे शाि8त निह अिछ,िफरसान छी, आिद, आिद। \nजHरी एिह बातक अिछ जे पिरिEथितसँ तालमेल बैसा कए चली।जािह बातपर अपन बश निह अिछ \nतकरा Eवीकार करी एवम् जीवनमे आशावादी Hिख राखी। सभसँ जHरी अिछ जे ई¶रमे िव¶ास \nराखी।भगवानक घरमे देर अिछ अ8हेर निह अिछ। अEतु, धैयपूवक कतय कमक  करैत रहब तँ देर-सवेर \nजHर सफलता भेटत।एिह बातक  यानमे रखैत जीवन याhाक  यथासाय शाि8तपूण ढ़गसँ िबताबक चाही। \nजीवनमे सही दृिzकोण एवम्आशावादी Hिख रखलासँ बहुत रास संकटसँ बचल जा सकैत अिछ, कमसँ \nकम ढ़ॲगीबाबाक चÅरसँ तँ जHरे बचब।अEतु,सबसँ जHरी अिछ जे हमर बुि शु होअए जािहसँ हमसभ \nनीक-बेजाएक िबचार करैत जीवन याhाक  मयpदापूवक िबतासकी। \nदृिzपूतं 8यसेxपादं वEhपूतं िपबेÆजलम्। \nशाEhपूतं वदे·ायं मनः पूतं समाचरेत्\n ॥ \n-चाणय नीित \nqqq  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   \n  \nआशीष  अनिच8हार - \nिहंदी िफ>मी गीतमे बहर-5 \n  \n  \nगजलक मतलामे जे रदीफ-कािफया-बहर लेल गेल छै तकर पालन पूरा गजलमे हेबाक चाही मुदा नÆममे ई \nकोनो ज{री नै छै। एकै नÆममे अनेको कािफया लेल जा सकैए। अलग-अलग बंद वा अंतराक बहर सेहो \nअलग भ' सकैए संगे-संग नÆमक शेरमे िबनु कािफयाक रदीफ सेहो भेटत। मुदा बहुत नÆममे गजले जकk \nएकै बहरक िनवpह कएल गेल अिछ। मैिथलीमे बहुत लोक गजलक िनयम तँ निहए जानै छिथ आ तािहपरसँ \nकुतक करै छिथ जे िफ>मी गीत िबना कोनो िनयमक सुनबामे सुंदर लगैत छै। मुदा पिहल जे नÆम लेल \nबहर अिनवाय नै छै आ जािहमे छै तकर िववरण हम एिह ठाम द' रहल छी-----------------  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n \n  \n1 \n\"िखलौना\" िफ>म केर ई नÆम जे िक मुह¡मद रफीजी ·ारा गाएल गेल अिछ। नÆम िलखने छिथ आनंद \nबÎशी। संगीतकार छिथ लßमीकत ¦यारे लाल। ई िफ>म 1970 मे िरलीज भेलै। एिहमे संजीव कुमार, \nमुमताज, िजते89, शhुá िस8हा आिद कलाकार छलिथ। ई िफ>म गुलशन नंदाजीक उप8यासपर आधािरत \nअिछ। \n \n  \nतेरी शादी पे दूँ तुझको तोâफ़ा मÉ या \nपेश करता हूँ िदल एक टूटा हुआ \n \n  \nखुश रहे तू सदा ये दुआ है मेरी \nबेवफ़ा ही सही िदलHबा है मेरी \n \n  \nजा मÉ तनहा रहूँ तुझको महिफ़ल िमले \nडूबने दे मुझे तुझको सािहल िमले \nआज मरज़ी यही, नाख़ुदा है मेरी \n \n  \nउã भर ये मेरे िदल को तड़पाएगा \nददÒ िदल अब मेरे साथ ही जाएगा \nमौत ही आिख़री बस दवा है मेरी \n \n  \nएिह नÆमक सभ पkितक माhाम 212 212 212 212 अिछ। एकर तती उदू िहंदी िनयमपर कएल गेल \nअिछ। बहुत काल शाइर गजल वा नÆमसँ पिहने माहौल बनेबाक लेल एकटा आन शेर दैत छै ओना ई \nअिनवाय नै छै। एिह नÆमसँ पिहने एकटा शेर \"तेरी शादी पे दूँ तुझको तोहफ़ा मÉ या\" माहौल बनेबाक लेल \nदेल गेल छै। समा8यतः दीघक बाद बला \"ए\" केर उचारण लघु भ' जाइत छै आ मैिथलीमे सेहो एकर हम \nिEथितनुसार लघु मानबाक िसफािरश केने छी। \n \n  \n2  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n \n  \nिखलौना\" िफ>म केर ई नÆम जे िक मुह¡मद रफीजी ·ारा गाएल गेल अिछ। नÆम िलखने छिथ आनंद \nबÎशी। संगीतकार छिथ लßमीकत ¦यारे लाल। ई िफ>म 1970 मे िरलीज भेलै। एिहमे संजीव कुमार, \nमुमताज, िजते89, शhुá िस8हा आिद कलाकार छलिथ। ई िफ>म गुलशन नंदाजीक उप8यासपर आधािरत \nअिछ। \n \n  \nिखलौना जानकर तुम तो, मेरा िदल तोड़ जाते हो \nमुझे इस, हाल म िकसके सहारे छोड़ जाते हो \n \n  \nमेरे िदल से ना लो बदला ज़माने भर की बातॲ का \nठहर जाओ सुनो मेहमान हूँ मÉ चँद रातॲ का \nचले जाना अभी से िकस िलये मुह मोड़ जाते हो \n \n  \nिगला तुमसे नहॴ कोई, मगर अफ़सोस थोड़ा है \nके िजस ग़म ने मेरा दामन बड़ी मुि¸कल से छोड़ा है \nउसी ग़म से मेरा िफर आज िर¸ता जोड़ जाते हो \n \n  \nखुदा का वाEता देकर मनालूँ दूर हूँ लेिकन \nतु¡हारा राEता मÉ रोक लूँ मजबूर हूँ लेिकन \nके मÉ चल भी नहॴ सकता हूँ और तुम दौड़ जाते हो \n \n  \nएिह नÆमक सभ पkितक माhाम 1222 1222 1222 1222अिछ। एकर तती उदू िहंदी िनयमपर कएल \nगेल अिछ। उदूमे दू दीघक बीच बला संयुता¥रक  एकटा लघु मािन लेबाक छूट सेहो छै मुदा ई मैिथली \nसिहत आन आधुिनक भारतीय भाषामे निह भेटत। उदूमे \"और\" शदक माhा िनधpरण दू तरीकासँ कएल \nजाइत छै \"और मने 21\" आ \"औ मने 2\"। एिह नÆमक संगे आन नÆम लेल ई मोन राखू। उदूमे \"शदक \nबीच बला \"ह\" केर उचारण पिहल शदमे मीिल क' ओकरा दीघ बना दैत छै जेना िक \"लहिर\" केर \nउचारण \"लैर\" सन आिद,  \"महँदी\" केर उचारण तेहने भ' जाइत अिछ। ज{री नै जे ई िनयम मैिथली \nलेल सेहो सही हएत। \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n3 \n\"शित\" िफ>म केर ई नÆम जे िक लता मंगेशकरजी ·ारा गाएल गेल अिछ। नÆम िलखने छिथ आनंद \nबÎशी। संगीतकार छिथ आर.डी.बमन। ई िफ>म Sept 22, 1982 मे िरलीज भेलै। एिहमे अिमताभ \nबचन, िEमता पािटल, िदलीप कुमार, राखी आिद कलाकार छलिथ। \n \n  \n \n  \nहम बस ये पता है वो बहुत ही खूबसूरत है  \nिलफ़ाफ़े के िलये लेिकन पते की भी ज़{रत है \n \n  \n( एिह दू पkितक माhाम अिछ 1222 1222 1222 1222) \n \n  \nहम ने सनम को ख़त िलखा, ख़त म िलखा \nऐ िदलHबा, िदल की गली शहरे वफा \n \n  \n(एिह Eथायीक माhाम अिछ 2212 2212 2212) \n \n  \nपीपल का ये पwा नहॴ, काग़ज़ का ये टुकड़ा नहॴ \nइस िदल के ये अरमान हÉ, इस म हमारी जान है \nऐसा ग़ज़ब हो जाये ना रEते म ये खो जाये ना \nहम ने बड़ी ताक़ीद की, डाला इसे जब डाक म \nये डाक बाबू से कहा हम ने सनम को  खत िलखा \n \n  \nबरसॲ जबाबे यार का, देखा िकये हम राEता \nएक िदन वो ख़त वापस िमला और डािकये ने ये कहा \nइस डाकखाने म नहॴ, सारे ज़माने म नहॴ \nकोई सनम इस नाम का कोई गली इस नाम की \nकोई शहर इस नाम का हम ने सनम को खत िलखा \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n(उपरक दूनू अंतराक माhाम 2212 2212 2212 2212 अिछ) एिह नÆमक ई िवशेषता जे एिहमे \"शहर\" \nशदक िगनती िहंदी जकk कएल गेल छै अ8यथा उदूमे शहर केर माhा दीघ लघु होइत छै। एकर तती उदू \nिहंदी िनयमपर कएल गेल अिछ। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  \n३. प'  \n३.१. नीलमाधव चौधरीक 56 टा किवता (4Eतुित आशीष अनिच8हार) \n३.२.संतोष कुमार राय 'बटोही' दू-टा किवता \n३.३.रामदेव 4साद म.डल ’झाHदार’- िकछु झाH  \n३.४. रामिवलास साहु- िकछु टनका \nनीलमाधव  चौधरीक  56 टा किवता \n(4Eतुित  आशीष  अनिच8हार ) \nिवदेह ·ारा संचािलत \"आमंिhत रचनापर आमंिhत आलोचकक िट¦पणी\" शृंखलाक दोसर भागक घोषणा िवदेहक \n218 अंकमे भेल छल जािहमे आमंिhत किव छलाह नीलमाधव चौधरीजी एवं आमंिhत आलोचक छलाह \nकैलाश कुमार िम-जी। किवता आिब गेल मुदा िट¦पणी िकछु कारणवश निह आएल। अंततः किवक 56 टा \nकिवता देल जा रहल अिछ। नीलमाधवजीक किवता यदा-कदा 4कािशत होइत रहल अिछ जखन िक लीखै \nछिथ बहुत िदनसँ। मैिथलीमे तँ एहन रेवाज रहलैक अिछ जे जँ पिरवारमे िकयो सािहxयकार भऽ गेल तँ पूरा \nपिरवार अनुिचत {प ठ¦पा लागल सािहxयकार भऽ जाइत अिछ। ओना एिह रेवाजक  तोड़बाक सेहो 4यास \nभेल अिछ जकर दृzत 4ो. हिरमोहन झा पुh जनादन झा जनसीदन आ राजमोहन झा पुh 4ो. हिरमोहन झा \nकेर उदाहरणमे भेटत। जँ नव उदाहरण देखी तँ ई रेवाज तोड़बाक साहस नीलमाधव चौधरी पुh राजकमल \nचौधरी केलाह अिछ। आ से अही बातसँ बुझा जाइत अिछ जे राजकमल चौधरीजीक घर देखबाक बहÄे \nसंEमरण िलखए बला आ राजकमलजीक पोथीक संपादन कए कऽ संपादक बनल लोक सभ सेहो \nनीलमाधवजीक  आगू अनबामे असफल भऽ गेला आब से एकर कारण जे हो मुदा एकटा पाठकक तौरपर ई \nेिडट हम नीलेमाधवजीक  देबिन जे ओ माh राजकमलजीक पुh हेबाक कारणे अनुिचत लाभ लेबासँ अपनाक  \nकात कऽ लेलाह। एिहठाम नीलमाधवजीक 56 टा किवता 4Eतुत करैत ईहो हम कहब जे पिहल बेर एिह \nकिवक एतेक रास किवता एकै संगे 4कािशत भऽ रहल अिछ। एिहसँ पाठक आ समी¥क दूनूक  सुभीता  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nहेतिन। पाठक आ समी¥क दूनू लग एिह बारल किवक किवताक 4वृित ओ 4कृित एकै बेरमे बुझबामे एतिन। \nतँ आउ रसाEवादन करी एिह किवता सभहँक--- \n  \n \n \n  \n1 \nई उपराग के सुनत? \n हम सब कतेक अभागल छी \nअि8तम दशन तक निह कऽ सकलहुँ \nओिह दादी के जे निह जािन \nकतेक राित िबना नॴद बीता देने होयतीह \nएतबिह लेल िक हमर नॴदमे िबá निह हो \nई दद हमरे निह \nआजुक सभ पोता -पोतीक दद  अिछ \nमुदा कएल की जाय \nदादी रहैत छिथ कोनो कEबा कोनो गkवमे \nकोनो अपन -कोनो आनक छkवमे \nपोता-पोती एडीलेड,िबEबेन,वॉिशंगटन,िEवªज़रलÉड \nबØड मुि¸कल घुिर आयब अ¦पन लÉड \nकएक टा काज जे छि8ह बØड जHरी \nनिह करता तऽ जेतिन ई नौकरी \nकेहेन ई मंदा के युग छै से सभ बुझले छि8ह   \nपुनः कहk आिब हेतिन,सभ सुझले छि8ह  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nबउआ आ बॉबी के पढ़ाई साफ भऽ जयति8ह \nिश¥क के बात िक िब'ािथयो बोिकयति8ह \nएक तऽ ओनािहये एतय िनæ बुझल जाइत छिथ \nजे अबैत रहैत छि8ह सेहो कहएमे धकाइत छिथ \nपता निह किहया धिर ई धाक छुटति8ह   \nकाश ई कारी चमड़ी िहनको उÆजर होइति8ह \nदादी के लेल कोना िधया पुता क जीवन बरबाद करी \nबीतल कािµ लेल आब' बला कािµ कोना खराब करी \nमुदा एकटा संशय जीवए निह दैत छि8ह \nदादी ओहो बनितह से सोिच डर होइत छि8ह   \nदादी के तँ सब अपने छलि8ह देशमे \nह¡मर िक होयत निह जािन एिह िवदेशमे | \n 2 \nजँ भेलहुँ पथyz \nसब तिर बात अिधकार के \nकतय नz िनमूल \n8यायक आस तँ \nसब करैत अिछ \nकानून बनल अिछ शूल \nसxय 8याय के बाटपर चलब \nकखनहुँ कहk रहल आसान \nजँ भेलहुँ पथyz तँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nफेर समाजक कतऽ क>याण   \nसब धम केर मूलमे \nएक माh परोपकार \nएक दोसरसँ जुड़ल रही \nहोइत रहय सपना साकार \nमुदा एिह वैचािरक \nअकाल अ8हारमे \nिधया पुताक पढ़ाइ िक \nनून रोटीक जोगारमे \nलोक-वेद , गाम घर \nदुिनयk समाज िबसरल छी \nउिचत अनुिचतक िवचार xयािग \nधमक मागसँ उतरल छी \nएहनमे िजनगीक मम \nकोना बkचल रहत \nिबना सxय 8यायक  \nधम कोना बkचल रहत \n3 \nहम तऽ ठीके छी:सwे ? \n हम सब एतेक \nकोना बदिल सकैत छी \nजेना बदिल गेल छी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nकोनो आकषण निह \nकोनो 4ितरोध निह \nजे जेहन करता \nसे तेहन भोगता \nबØड संतुz,बØड सहज \nबाप- भाय मीिल कऽ \nबिहन- बेटी संग \nनौ वष तक \nअEसी सालक संत \nसोलह साल कऽ क8या \nमुदा हमर खून \nनिह खौलैत अिछ \nअपनापर नजर दौड़बैत छी \nपिहनेसँ बेसी \nसशत भऽ गेल छी \nबेसी बुिमान \n(समय आ अनुभवक  देखैत, ओना तँ) \nआ बेसी गुदकर \nमुदा पिहनेसँ बेसी \nअसंतुz \nअसुरि¥त \nअपमािनत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nनिह फरछाइत अिछ \n4गितक पथपर छी \nिक अवनितक पथपर ? \n4 \nघनघोर अ8हिरया \n जे बीित रहल \nतािहपर तँ कोने गरे निह \nिदन बीतलक  कोना \nबजा लैत छी \nसजल अिछ महल \nरंग िवरंगक 4काशसँ \nच89मा अचंिभत छिथ \nमनुखक 4याससँ \nआँिखक पदp निह िकए \nहटा लैत छी \nराित घनघोर अ8हिरया \nलोक सजा लैत अिछ \nसुख दुख िबसिर \nदीवालीक मजा लैत अिछ \nदूर कतऽ अहk अपनाक \nबझा लैत छी \nहएत तँ वएह  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nजे एखन तक भेलै \nसुHज डुबल राित भेल \nसुHज उगलै भोर भेलै \nराित िदनमे एना िकए \nिमला दैत छी । \n5 \nसंयोग \n ककरासँ 4ेम \nई कहेन िवयोग अिछ \nहमर िजनगीक \nई केहन संयोग अिछ \nजकरासँ Eनेह करी  \nओकरेसँ होइत संहार अिछ \nजकरासँ रहल िवमुख \nओकरेसँ उार अिछ \n6 \nआर कतेक दूर \nभऽ सकैत अिछ \nबाहरक हवा िकछ \nदूिषत होमय \nिकछ लोक अ¦è \nEवाथ लेल यिथत होमय    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nमुदा िबन 4यासे की \nिकछुओ भेटत \nजे अिछ िक सेहो \nबkचल रहत \nऐना जे िखड़की केबाड़ \nबंद केने रहब   \nहवा आ रोशनीपर \nपैब8द लगेने रहब \nकहूँ कतेक िदन \nहम सब सही सकैत छी \nआर कतेक दूर तक \nरही सकैत छी?  \nकी इछा अिछ \nकतय छी उलझल \nजागल छी  िक \nछी अहk सुतल \nकतय जेबाक अिछ \nकतय जा रहल छी \nमोनमे की अिछ   \nकी सुना रहल छी \nअहk दैत छी Ëान पोथीक  \nजे पोथी हम फािड़ चुकल छी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nसंEकारक पाठ पढा कऽ \nहमरा िकए अहk मािर रहल छी \nहम मैिथल आब िकछ निह बुझब \nअ¦पन िमिथला लेल हम जुझब \nबØड चुप रहलहुँ आब निहं रहब \nबØड िदन सहलहु आब निहं सहब \n7 \nनव एिहना पनपत \n अिछ तँ सब अंग \nसुरि¥त \nएना िकएक \nअपंग भेल छी \nभरलहुँ तँ कतेक रंग   \nिजनगीमे \nएना िकएक \nबेरंग भेल छी \nकी िहत की बेजाय \nकहk िकछु Eपz \nतकैत रहलहुँ \nमृग मिरिचका \nभगैत रहलहुँ सरपट \nआब देश दुिनयkक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nहाल देिख \nएना िकएक \nदंग भेल छी \nनव एिहना पनपत \nपुरानक  झरए पड़तै \nझहिर कऽ जेहन \nबीया खसत \nतेहने ने पौध बनत \nअपने रोपल गाछ अिछ \nतखन एिह छkहसँ \nएना िकएक \nतंग भेल छी \n8 \nनव पिरभाषा गिढ़ सकय \n िलखल तँ जाइत अिछ \nमुदा एहन कहk \nजे लोकक  \nपढ़ब िसखिबतइ \nजे पढ़ल छै \nतािहपर दृढ िनÜय \nरहब िसखिबतइ \nसबक  लेल सब  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nएना िकए कुÅुर बानर \nअपने बेगरते अिछ   \nभेल िव¶ आ8हर \nसामने की परो¥ \nलोकक स¡मान कहk \nजे भंगिठ गेल तकर \nकतहुँ िनदान कहk  \nिलखल गेल \nलोक लेल िक अपना लेल \nनिह हमर 4Ú \nमुदा ई लेखनी \nनिह रोिक सकल \nसमाजक पतन \nिनिÜते जे लोक निह \nिकछुओ पिढ़ सकल \nिनज Eवाथक पिरिधसँ \nबाहर निह िनकिल सकल \nचलू होय 4यास जे \nबेसीसँ बेसी \nलोक पिढ़ सकय \nिजनगीक सुंदर सन \nनव पिरभाषा गिढ़ सकय ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n9 \nमोनक तृणा \n लगातार चािर िदनसँ \nबरसैत पािन \nअकछ भऽ गेल अिछ मोन \nओना बािरसक मनभावन द़ृ¸य   \nबØड नीक लगैत छैक \nमुदा कखन \nजखन पेटक भूखसँ \nमोन यिथत निह हो \nजखन कोनो घावसँ \nदेह पीिड़त निह हो \nजखन नव तHिण संग \nयौवन उमड़ल हो \nमोनमे उ>लास होमय \nजेब भरल हो   \nमुदा एखन \nअिह अकलबेलामे \nजतय नून रोटी जुटेबाक \nसमEयामे  \n4ितभाक एक-एक टा काठी \nजड़बए पड़ैत छैक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nजतय रोज बापक बीमारी \nमायक फाटल साड़ी \nबिहन-बेटीक बढैत उã \nचाH कातसँ घेरने रहैत हो \nकोना िलखी सकैत छी \nअपन 4ेयसी पÓीक \nहृदय सागरक अथाह 4ेम वणन \nजीवन-आनंद के सूßम पिवh दशन   \nजतय फूल बनबासँ पिहने \nझहिर जाइत अिछ \nकोमल-कोमल कोढी \nवॄ¥ बनबासँ पिहने \nसुखा जाइत अिछ 4ेमक गाछ   \nकोना लीिख सकैत छी \n-ृंगारक किवता, 4ेमक गीत \nओना जाड़क उ8मुत राित \nबØड ि4यगर \nदेहक पोर पोरमे जागृत करैत अिछ \nकामोवासनाक आिग \nजगा दैत अिछ \nअंतमनमे नुकायल \nमनलÀगु दैxयक   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nमुदा भवनाक लहिर तोिड़ दैत अिछ \nयथाथक ूर बोध \nकkपी कलम हाथसँ छुिट जाइत अिछ \nयथाथ किवक क>पनाक सीमा \nनkिघ जाइत अिछ \nचािर जोड़ी आँिख   \nटुकुर टुकुर हमरे देिख रहल छल \nहम चुप- चाप घरसँ बहरा जाइत छी \nकोनो जोगार, कोनो यवEथामे \nभीजल तीतल अवEथामे   \nअपूण किवता अपूणÒ रिह जाइत अिछ \nमोन क तृणा ¦यासल, हारल, थाकल, िनराश \nमोनिहमे दिब जाइत अिछ | \n 10 \nएखन तक तँ अिछ \n ई दवाई अिछ \nिक गरल \nई तँ समय बताएत \nमुदा ई िनिÜत जे \nिदन बीतल \nनिह लौिट पाएत \nएखन तक तँ छी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nलाइनमे लागल \nडर अिछ जे \nलाइन निह िबगिड़ जाय \nएखन तक तँ अिछ \nभूख ¦यास जागल \nडर अिछ जे \nभूख ¦यासे निह मिर जाय \n11 \nसएह टा बात कोना भऽ सकैत \n  \nहम सब बØड नीचk धिस गेल छी \nआ भगवान बØड उपर चिल गेलाह \nनिह भजन सुनैत छिथ \nनिह आँिखक नोर देखैत छिथ \nठीके कलयुगमे आिब \nभगवानो बदिल गेलाह , \nततेक ज>दी वातावरण \nिक 4योजन बदिल जाइत अिछ \nउपराग दैत-दैत \nगािर, 4ाथनामे बदिल जाइत अिछ \nतखन किथ लेल एतेक यÔता \nतखन किथक एतेक 4सÄता \nतँ की हम सभ मािटक मुHत बिन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nपड़ल रही \nब{ िकछु होइक दुिनयkमे \nक¡बल ओिढ सुतल रही \nभगवान दूर निह बØड लग आिब गेल छिथ \nिया कलापक फल तुरंत दऽ दैत छिथ   \nकहk कोनो एहन नीक कम छल \nजे नीक भाÀय भऽ सकैत \nहमरे जे जे नीक लागय \nसएह टा बात कोना भऽ सकैत | \n12 \nकते कम अिछ \n  \nyममे अिछ \nिजनगी \nिक िजनिगये \nyम अिछ \nसब तिर \nपसरल अिछ \nअनथ केर   \nठहाकाक गूँज \nदेख िलअ \nसबहक आँिख \nमुदा नोराएल अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nकतेक िदन \nबीत गेल \nएक छनक \nमुEकी लेल \nहँसीक लेल   \nठीके ई िजनगी  \nकते कम अिछ \n13 \nबजट के Ýयु की \n  \nई सावन के घटा \nई मन भावन छटा \nिबहुँिस िबहुिस डािर-पात \nगाछक  डोला रहल \nगाछक याकुल मोन \nमुसलाधार बरसात देिख \nजिड़क  आजमा रहल \nडkड़ भिर डुबल गाछ ! \nफल-फूलसँ भरल गाछ | \nकिहयासँ लाल िकला \nओिहना ठाड़ अिछ \nदेखलक कतेको 4धानमंhी \nकतेको 4धानमंhीक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nअनेकानेक बेर बदलल {प \nपिरिEथितजनक {प \nकिहयो कोनो राÆय मुÎय मुëा \nतँ किहयो कोनो , \nकिहयो साउथक चचp \nतँ किहयो िसफ नोथ ईEट \nकिहयो िश¥ा किहयो यापार \nकिहयो कलाधन किहयो yzाचार \nबात तँ कहलहुँ बØड नीक \nछोट मोट नौकरीक लेल इ8टरयू की ? \nजखन परी¥ा इंटरयू लेबहे पड़त \nतखन िश¥ा के बजट के Ýयु की ? \nिश¥ा आ EवाEय   \nई दुनू सेवा िसफ सरकारी हो \nनिह कोनो जाित धमक भेद \nनिह गरीबी अमीरीक फक \nनिह कोसÒमे कतहुँ कोनो िविवधता  \nिश¥ा यापार निह \nनिह िश¥क यापारी हो \nनिह डाटर सा¥ात यमराज \nनिह रोग कोनो महामारी हो \nिश¥ाक अथ पाइ कमाबय नै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nबनब संEकारी हो \nमोदी जी एिह शािपत शहरी जीवनमे \nचमक दमक मkलमेÐोक कृिhम ितलEममे \nओझरा गेल अिछ मनुख \nतािहपर ई एहन झमठगर बरसात   \nराजीव गधीक \"करगे, करगे\" \nएखन तक रिगते अिछ \nई आ¶ासनक \nहिरयरी तँ ठीक मुदा \nएतेक निह जे गिल जाय \nउxकंठा उxसवक बीच \nदेखब कतय मयpदा \nनिह िबसिर जाय | \n  \n14 \nदीपसँ अ8हार \n  \nदीपसँ दीप \nनेसल जा सकैत अिछ   \nदीपसँ अ8हार \nिमटाओल जा सकैत अिछ \nदीपसँ इजोत \nआनल जा सकैत अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nमुदा ई अ8हारसँ \nदीप जड़ेबाक कोिशश \nई अ8हारसँ अ8हार \nभगेबाक कोिशश \nएिह धुआँमे तँ \nदीवालीक इजोतो बेकार \nदीया तँ नेसलहुँ \nआँिख खुलबा लय कहk तैयार | \nमोनमे जोशे निह \nसजल अिछ घर संसार \nजेबमे िखëी निह \nिवदा भेलहुँ हाट बाजार \nिबना युे सीमापर \nिनxय शहीद होइत जवान \nहवामे 4दूषण \nमुि¸कल अिछ बचनाय 4ाण | \n  \n15 \nनिह रहल   हँसबा, कनबाक समय \n  \nकिहया खुिलक हँसल रही \nनिह याद अिछ \nखूब जोर दैत छी िदमागपर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nकहk याद अबैत अिछ \nकोनो खुशीक बात \nभेले निह हो, से तँ निह \nसवा करोड़ लोकक देश \nतीन सौ पैसठ िदनमे \nतीन सएसँ बेिस पाबिन-ितहार \nसमाज पिरवार सेहो कम झमटगर निह \nराÐीय िक सामािजक िक यवसाियक \nकतेक तरहक मनमोहक कायम \nकतेक याह दान, ज8मिदनक सुअवसर \nकहk खुिलक हँिस पयलहुँ \nमोनमे ई िवचार चिलते छल िक \nतखने मोनमे नव 4Ú उठल \nखुिलक कानल किहया रही \nकएक टा एहेन घटना भेल जे \nहृदयक  अxयिधक चोट देलक \nजुआन, बचा, िहत-पिरिचतक मृxयु \nदेखबा, भोगबा लेल िववश भेलहुँ \nरोज सीमापर जवान तँ \nखेत देिख िकसान \nशहीद होइत देिख सुिन \nमोन आोिशत भेल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nदू-चािर बूँद नोरो टपकल \nखुिल कऽ कािन कहk सकलहुँ \nबुझाइए आब निह रहल \nहँसबा, कनबाक समय \nआब निह रहल कोनो बातक \nहष-िवषाद, िचंता िक िवEमय \n16             \nमोन छोट कऽ दैत अिछ \n \n \n  \n जिहना जिहना रंग \nचढैत छै \nतिहना तिहना उतरय छै \nई दुिनयkमे िस बात जे \nजे फड़य से झहरय छै \nतखन ई रEता तँ \nअपने चूनल अिछ \nआब गडल कkट तऽ \nमk मोन पड़ैत अिछ \nनिह गाउ फगुआ \nनिह कोनो रंग लगाउ \nएिह गीत एिह रंगसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nगामक गमक अबैत अिछ \nनिह जािन िकएक \nई पाबिन ितहािर \nमोन छोट कऽ दैत अिछ \nखुशीक एहन सन मौकापर \nमोन वेदनासँ भिर दैत अिछ \nअसगरे बुझाइत छी \nअिछ भरल घर आँगन \nआब की हष िवषाद \nनिह रंग कोनो एिह आनन \nअिछ बुझल निह छै कwो खुशी \nमुदा छी हम 4ती¥ामे \nपिरणाम तँ बुझल अिछ \nलागल छी परी¥ामे \n 17 \nमk िकछु निह बाजल \n  \nमोन होइत अिछ \nपड़ा जाइ , भािग जाइ \nमुदा कतऽ आ िकएक \nएहने सन िEथितमे \nमायक कोरासँ ि4य \nकहk िकछु रहैत छैक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nएखनो याद अिछ \nएक-एक शद \nएिहना बाप भागैत भागैत \nचिलये गेलखुन \nतहूँ भािग जेबह तँ भािग जा \nहमर की \nजकर देहिरपर रहबय \nिघिसयाक फेिकए देत \nयाद अबैत अिछ \nकिहयो मkक जेवर लऽ कऽ \nभािग गेल छलहुँ ब¡बई \nमुदा निह साहस भेल \nदेखिबतअइ \nकोनो सोनारक  \n4ाते भेने लौिट कऽ आिब गेल रही \nमk िकछ निह बाजल \nनिह तमसायल    \nनिह किनयो आँिख नोरेलै \nदुिनयkक सातम आÜयसँ \nकम निह \nमk हमर एहने छल | \n 18  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nगाम गाम िथक \n  \nभारतक कोनो गाम हो \nएक िदन एिहना पहुँिच गेल रही \nगािजयाबादक समीप \nरावणक गाम िवशरख आ \nराजेश पायलटक गाम वेदपुरा \nक¡पलेन िभिजट छल \nसंगमे क¡पनीक इंिजनीयर, \nìाइवर, गाडी \nशमp जी जतबे कुशल िकसान \nततबे कुशल यापारी \nबात फिरयने निह फिरयबय \nलेम पचास के  \nपkचो मुनािसब निह \nशमp जीक मृदुल Eवभाव , \nसxकार Eवागत देिख \nई तँ िनिÜत जे \nशमpजीक नुकसान निह होइन   \nमुदा अपन 4ित§ा \nआ क¡पनीक 4ित िन§ा \nसेहो देखनाय ज{री छल \nअंतत: सब बात ठीके रहल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nमुदा जे मूलता: आकिषत कयलक \nओ छल Ôामीण समाज \nएखनो Ôामीण समाजमे \nपदp अिछ 4ेम अिछ \nअ¥र बोध भने नही होय \nमुदा बचल संEकार अिछ \nज िबगड़ल अिछ िकछुओ तँ \nओ सरकारी संEथा िक \nसरकार अिछ \nचािर पkच घंटाक बीच \nजािह तरहक पिरवेश देखलहुँ \nगाम घरसँ हजारो मील दूर \nिमिथले सन कोनो देश देखलहुँ \nिकछु बात ज{र अजगुत जे \nइंिजिनयर िस8हा जीक  पिसÄ नै \nकुमार-वार छिथ \nएतिन राितमे िनÄ नै \nमौगी सब मुँह तँ झपने छल \nमुदा छाती उघार छलैक \nयवहारमे शालीनता \nबोली लÃमार छलैक \nबहुत िकछ अ8तर होइतहुँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nिमिथलेक कोनो गाम सन \nलाल काकीक अँगना \nफढुँआ काकाक मचान सन \nकएक बेर कदीमा साबुत िक \nकदीमाक फूल \nत{आ लेल लऽ गेल छी \nयाद आबैत छल Eकूल \nई तँ छल उजड़ल 4देशक \nउजड़ल कोनो गाम \nअपन िमिथला तँ Eवग अिछ \nओिहना ने कहाइत अिछ \nई िमिथला धाम   \nतखन बात पिहलुका \nआब कहूँ कोना रहत \nगाम की शहर अपने निह \nपेट रहैत अिछ \nपेटक संग कएक टा जुड़ल \nघ ट रहैत अिछ \n 19 \nरहल अिछ रौदी-दाही \nअ8हार आ इजोत \nज{री तँ दुनू  अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nजखन जकर 4योजन \nतखन से भेटत कोना \nराित केर िदन केलहुँ \nिदन केर राित \nआब समयानुसार \nसु{ज चान उगत कोना \nखेत-खिरहान छूटल \nकलम बाग िनपwा \nअँगना दलान छूटल \nखxम भेल पोखिर खwा \nआब हवा पािनक  \nसंर¥ण, शुिकरण चाही \nदुिनयk तँ ओिहना के ओिहना अिछ   \nसब िदने रहल अिछ रौदी-दाही \nतखन एना िकएक \nएको बेर मुँहपर \nमुEकी निह अबैत अिछ \nछोट छोट बातपर \nलोक कते पैघ पैघ \nलड़ाइ लड़ैत अिछ | \n 20 \nमk मने मिहषी \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nजखन जखन \nठेस लगैत अिछ \nमोन पडैत अिछ मk \nमk मने मिहषी \nमk मने िमिथला \nमk माने तारा \nमk मने शीतला \nमk मने गंगा \nमोन भेल चंगा \nमk के चरणसँ पिवh \nआर िकछु कहk \nमk िबन दुिनयkमे \nसुख कतहुँ कहk | \n21 \nपैघ-पैघ लßय अिछ \n  \nजे कz छल \nसे तँ रिहये गेल   \nझुÃे फुसलेबाक   \nकोिशश करैत अिछ   \nकखनहुँ ए¡हर   \nतँ कखनहुँ ओ¡हर   \nटहलेने अिछ    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nअनेरे अजमेबाक   \nकोिशश करैत अिछ   \nजंग लागल छै सwा  \nजजर छै भेल त8h   \nचाही पारदिशता  \nडेगे-डेग भरल षØयंh   \nसब चोर संसदमे \nमुलुर-मुलुर तकैत अिछ   \nशाहक शाह जोड़ी िक   \nिकयो आने फसैत अिछ   \nपैघ लßय छै  \nकने कz बरदा¸त क{   \nऊँच-नीच छोडू \nएकताक बात क{   \nमामला गंभीर छै  \nिनxय बुझेबाक   \nकोिशश करैत अिछ   \n22 \nनमन क{ संEकृित संEकारक  \n  \nआजुक नेना नेनपन िबसरल \nमाय बापसँ रहत िछटकल-िछटकल \nवजन बराबर बEता उघय    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nमय रािh तक तैयो निह ना उघय   \nडर मैडमक करेजमे पसरल   \nनिह रहय जागल निह रहय सूतल   \nबंद क{ एिह िश¥ा यापारक   \nनमन क{ संसकृित संEकारक   \n23 \nककर दोष?  \n  \nअ8हिरया राितक एिह शू8य बेलामे  \nकिहयो ज8म लेने छलाह   \nकारी कृपा िनधान कृण \nपाछा देखैत छी \nबस हमर पदिचíक Eवर \nकतेक आगू आिब गेल छी \nिक लौटब संभव ?  \nआगू अथाह दुगम बाट   \nहमारा असगरे पार करए पड़त \nएिह गँहीर सागरक  \nएकटा आमक गाछपर नजर जाइत अिछ   \nआह केहन मधुगंध बरसा रहल छल \nपल-िछन लेल मोन भाविवÏल भऽ गेल   \nपर8तु हवाक तीवÊ झॲखासँ खिस पड़ल   \nबहुत रास आã मÆजर    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nआह वएह खसल मÆजर तँ निह हम   \nसwे कते ूर अिछ 4कृित \nना ना नािह   नािह ? \nककर दोष?  \nओकर वा>यपन के की ई हवाक झॲखा के  \nनिह सोिच पबैत छी हम   \nहमर दोष की युगक 4वाहक  ?  \n 24 \nदीप चाहे कतहुँ जरय   \n  \nिजनगी ककरा कहैछ   \nिजनगीक माने की  \nलोक उजड़ल सभ ठामसँ  \nहमहॴ अहk निह उजड़ल छी  \nमुदा फक अिछ   \nजेना हम सब बसल रही  \nकी तिहना आनो आन   \nबसल छल ?  \nपिरवतन   \nजीवनक मूल अिछ   \nसामयवानक लेल   \nसमय सदैव अनुकूल अिछ   \nमुदा ई सामय   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nककरो संग कतेक िदन   \nबालपन,जुआनी आ वृावEथा  \nजिहना सxय   \nतिहना îुवसxय जे  \nअि8तम सkस तक   \nअ¦è भाषा , अ¦पन मkिट पािन   \nअ¦è लोक-वेद अपने अिछ   \nहk एतबा ज{र जे  \nिवकासक भीषण छ   \nमानवताक  झँपने अिछ   \nहोइक सि¡मिलत 4यास जे  \nिमिथला मैिथली बkचल रहय   \nइजोत सब तिर हेबाक चाही  \nदीप चाहे कतहुँ जरय | \n  \n25 \nओकर जीवन   \n  \nराित अ8हार अिछ   \nमायाक संचारसँ  \nसवh ई 4चार अिछ \nलोकलाजसँ वंिचत   \nहमर ई यापार अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nलोक जे कहय   \nहमर जीबाक आधार अिछ   \nनइ चाहैत करैत छी \nिनxय पाप   \nअिछ जीवन हमर   \nबनल अिभशाप \nनिह जािन ककर ई  \nपड़ल -ाप \nयैह जीवन अिछ   \nयैह दुख:संताप \n  \n26 \nबीच मुहान छोिड़ कऽ   \n  \nआँिख लगले छल    \nओ कहलिन   \nभोर भऽ गेल   \nनाम सुनतिह भोरक \nमोन घोर भऽ गेल   \nएना िकएक   \nजे राितए राित \nनीक लगैत अिछ   \nबीच मुहान छोिड़क    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nकोन कात   \nठीक लगैत अिछ \nसब तिर   \nपसिर रहल अिछ आिग \nआ मोम   \nभेल जा रहल छी \nआक¥ाक बजार गरम   \nजेब नरम   \n{कब िक झूकब \nकहk ककरो मंजूर \nपाछू लागल आिग अिछ   \nबस उड़ल   \nजा रहल छी | \n27 \nनिह अ¦पन निह आन क{ \n  \nएखन तक तँ  \nबात, माh   \nजोड़ए केर कएल गेल   \nतखन तँ ई हाल   \nघरोमे िबलायल छी* \nआ तोड़ब   \nतँ तोड़ब की   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nलोक अपने  \nटूटल अिछ   \nबीझो केर बाटमे  \nनिह कतहु ¹ाºण   \nभूखल अिछ   \nउनटे िनमंhण भेल   \nपराभव छय   \nछू»ीक बात माने  \nनौकरी ताकब छै  \nअंश भिर ओिह   \nयोगदानक स¡मान क{   \nमk मैिथली बसिथ हृदयमे \nनिह अ¦पन नहॴ आन क{ \n(*दरभंगो, सहरसामे लोक मैिथली नहॴ बजैत अिछ) \n28 \nिकछु एिहना बीतैत अिछ \n  \nिकएक निह बुझैत छी \nमधु-ावणी, पंचमी   \nिकएक निह बुझैत छी  \nछोिड़ िकछु लßमी  \nिकएक निह डर   \nबािढ , भूकंपसँ   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nिकएक निह डर   \nभय , आतंकसँ  \nिकएक निह डर \nआक धथूरसँ  \nिकएक निह डर   \nदेवता िपतरसँ  \nिकएक तँ हमरा \nफुरसित निह \nिजनगीक बबालसँ  \nजीिवका की चकारी  \nकी पािरवािरक जंजालसँ  \nिकछु एहन सन   \nिजनिगक िहसाब-िकताब   \nयथमे यEत रहू  \nजबरदEत तनावÔEत रहू \nिदन रित एक केने छी  \nमुदा िबन ककरो से नेने \nनिह कोनो  \nमहीना बीतैत अिछ   \nछोड़ू की सूनब   \nबहुत लोकक िजनगी  \nिकछु एिहना बीतैत अिछ |  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n29 \nनिह पछािड़ सकलहुँ िनÄ भूखक  \n  \nखूब बुझैत छी  \nिकएक िनत िदन   \nबढैत जाइत अिछ चपलता ,  \nिकएक निह पूण भेल    \nहमर सेह8ता  \nकहk किहयो खुिल कऽ   \nिजनगीक भार   \nस¡हािर सकलहुँ  \nिनÄेमे सब Eवè   \nजिर कऽ खाक भेल ,  \nखूजल आँिखयो कहk  \nकिनयॲ िनहािर सकलहुँ ।  \nिजनगीक असंÎय {प   \nलोको रंग िवरंगक   \nकोनो रंगमे निह    \nमुदा अपनाक  \nिनखािर सकलहुँ \nजे भेटल से {चल निह   \nजे {चल से पचल निह   \nअपने िनÄ भूखक    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nनिह पछािड़ सकलहुँ  \n30 \n  \nमk मैिथली अहkक  \n  \nकोना िबसिर सकैत छी  \nमk मैिथली अहkक   \nकतहुँ जे िकयो भेटैए   \nअहkक     \nनिह गेल देखल    \nछॱड़ा भूखल   \nभािग एलहुँ परदेश    \nभेट गेल नमहर झोरा  \nजे निह भरैत अिछ किहयो  \nहम गदहा घोड़ा  \nमुदा तँइ िक, मk मैिथली  \nअहkक  िबसरब   \nकतए जाएब फेर कहू मk \nजँ फेर हम खसब   \nहk दुःख अिछ जे भेटल हमरा  \nिश¥ा संEकार   \nनिह भेिट रहल िधया पुताक   \nओ सुदृढ़ आधार   \nनिह बुिझ रहल अिछ ओ \nअहkक मिहमा उðगार   \nनिह जािन िकएक निह भेल   \nअहkक 4चार 4सार    \nएिह दोषक 4ायिÜत   \nकहू मk  \nकोना की कएल जाय   \nजे जेना जािह मजबूरी \nिबसिर अहkक   बैसल छिथ   \nहुनका घर बजायल जाय | \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n31 \nलोक परेशाने टा भेटत \n  \nतीवÊ गितसँ  \nभागल जा रहल अिछ समय   \nनिह पकिड़ पबैत छी  \nजीवनक सुर ताल लय   \nपिरवतन तँ संसारक   \nशा¶त िनयम अिछ   \nई {कत से तँ संभव निह \nमुदा साथक बीतय \nसे िकए निह भ रहल अिछ   \nरात अ8हार िदन अ8हार   \nभोर सkझ कहk भऽ रहल अिछ   \nिकएक मोनमे बात जे  \nमाh नुकसाने टा भेटत   \nिज¡हरे कदम बढ़ाएब   \nलोक परेशान टा भेटत   \nिकएक निह मोनमे आस   \nजे सभ िबहुँसैत भेटत   \nिकएक निह ई िव¶ास   \nजे लोक बाट तिकते भेटत   \nलोक िनमल अिछ   \nिमिथलाक \n4ेम सxकार बचल अिछ   \nमk मैिथली के कृपासँ  \nलोक लाज बचल अिछ   \nमूल मुëा मुदा जे  \nपलायन रोकब कोना  \nजे िबसरल छिथ कुल-शील   \nहुनका टोकब कोना  \nछुटतिह कहता  \nकहू िकछु अपराध भेल   \nजीिब रहल छी   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nकी ई निह िव¶ास भेल   \nकोना बुझता की किहयिन \nिकएक   \nनोयडा सन बंजर जमीन   \nसोन भेल अिछ   \nअथतंhक चयूहमे फँिस   \n4ितभा मोन भेल अिछ   \n32 \nमोन परतािर रहल छी \n  \nबात एतबे सw   \nजे सभ झुÃे  \nघूिम रहल अिछ   \nनीक िक बेजाय   \nजे बुझायल अ¦पन   \nतकरे चूिम रहल छी  \nमुदा एिह छन   \nिकछ भेल पिरवतन   \nबØड ज>दी बदिल गेल \nआन आ अ¦पन \nकतेक स¡ब8ध लु¦त भेल   \nकतेक नव गढल गेल   \nओिह लु¦त स¡ब8धक  \nएिह गढ़ल नव {पसँ  \nिजनगी स¡हािर रहल छी  \nहिरयर पीअर बातसँ  \nमोनक  परतािर रहल छी | \n33 \n  \nग¦प   \n  \nअ8हारमे अ8हारक ग¦प \nहमर अ8हारसँ  \nहुनकर अ8हार   \nबेिस घनगर    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nबेिस ि4यगर   \nअ8हारमे होइत अिछ    \nनाना तरहक घटनाम   \nअ8हारमे होइत अिछ   \nपैघसँ पैघ पराम \nएहन उदारता  \nएहन समानता  \nकतहुँ निह   \nकेहनो पुरान गु{   \nकेहनो नव िशय \nसबहक सामने  \nएके रंगक दृ¸य   \nसबके एकेटा दुःख   \nकोना एिह अ8हारमे  \nमाh अपने लेल   \nअपने टा लेल \nइजोत आनल जाय   \nई¶रसँ िक सृिzसँ  \nअपन सुर¥ा  \nमाh अपने टा सुर¥ा  \nमkगल जाय   \nकोनो दिधिच ,कोनो कण  \nकोनो भीमक अराधनामे  \nलागल अिछ िव¶   \nकोनो न कोनो साधनामे  \nमुदा आब ओ दिधिच िक   \nदानवीर कण कहk  \nमानव धममे िव¶ास होय \nआब से वण कहk ?   \n  \n34 \nकहैत तँ छलैए ई िव¶ अ¦पन   \n  \nआिखर ई हाल िकएक     िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nिपछला िकछु समयमे \nजिहना घृिणत लोकक   \nसंÎया बढ़ल अिछ   \nतिहना नीक लोक   \nधन 4ित§ाक लोभमे \nखराब बनबा लेल बेचैन    \nभेल छिथ        \nढीठपन तँ देिखयौन   \nजे सबक  बुझल बात    \nपिरणाम कोनो हाले नीक निह     \nसेहो िवकासक नामपर   \nनीक भऽ जाइत अिछ   \nजाती धमक बात छोड़ू  \nसब घर बkटल अिछ   \nमि8दर-मिEजद तँ \nचमिक दमिक रहल   \nगीता-कुरान नाथल अिछ    \nभूकंप hासदीसँ पार पेबाक   \nकोिशशमे नेपाल    \nओह, तािहपर आब ई बबाल    \nमोन भेल उ·ेिलत अिछ   \nएहन Ëान , एहन 4गित   \nकहू कतए केर रिह गेलहुँ  \nकहैत तँ छलैए ई िव¶ अ¦पन   \nघरक तँ निह अ¦पन रिह सकलहुँ? \n  \n35 \nभरोसपर जीिब लीअ \n  \nEवाद िजनगीक   \nदेखू आब बदिल गेल अिछ \nमाउस छोिड़ िदयौ  \nआर सोिनत पीब लीअ \nमहीना दू महीनामे   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nएक िदन बनत रोटी भात   \nबkकी िदन गोलीक   \nभरोसपर जीब लीअ   \nजँ चाही मॅाल मैÐो  \nिपÆजा बगरक िजनगी  \nतँ बेसी निह एतबा क{   \nमोनक  मािर लीअ   \nमूँहक  सीिब लीअ \n  \n36 \nपाथरपर बसंत \n  \nआयल बसंत मुदा \nभेल कहk कz केर अंत \nिछिड़आयल डेग डेगपर \nओिहना अिछ बाधा अन8त \nकोनो बातक असिर निह \nएहनो कतहुँ भेलैए \nपाथरपर कहूँ \nबसंत एलैए \nËान-बोध कुंिठत   \nतािक रहल छी मेवा \nसब तिर तकैत छी मkक  \nअिछ िबसिर गेल सेवा \nएिह हालमे ककरो \nसंपूण सुख भेटलैए   \nपाथरपर कहूँ \nबसंत कतहुँ एलैए \nफूल बनबाक कहk  \nसेह8ता बचल अिछ \nगाछ कािट 4गितक सड़क बनै \nसभक इछा बनल अिछ \nक>पनाक सागरमे \nनव नव कमल फुलाइए    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nपाथरपर कहूँ \nबसंत कतहुँ एलैए   \nअिछ उपजल मधुबन   \nबस कkट कूस भारी \nकाल कोठरीमे बंद \nगरीबक सोहारी \nकहk ओकर चूिµसँ  \nएखन धधरा उठलैए   \nपाथरपर कहूँ \nकतहुँ बसंत एलैए \nचाही बसंत तँ भाय \nगाछ फूल बन पडत \nिबसिर कुड़हिर टगारी \nमÆजरसँ देह भरए पड़त \nफूलक िजनगीमे कहूँ \nकतहुँ कािµ भेलैए   \nपाथरपर कहूँ \nकतहुँ बसंत एलैए   \n37 \nकहk ओ मनुख \n  \nिकछुए दूर तक   \nजेहन चाहैत अिछ     \nतेहन बाट चुनैत अिछ   \nमुदा िकछुए दूर तक \nफेर कहk  \nबाट िक िजनगी  \nअ¦पन रहैत अिछ    \nसोन बेिच   \nमािट खयबा लेल   \nहोइछ िववश   \nफेर कहk ओ मनुख \nकहूँ मनुख रहैत अिछ   \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n38 \nआँचर तर सहेज \n  \nमुंडे मुंडे मितरिभÄा  \nिदन राित आफत भेल दूना  \nआब आफते के  \nभाÀय मािन बैसल छी  \nकोरो तक जाड़ कऽ   \nखएबामे निह संकोच   \nहाल सुधरत से \nिनÜय जािन बैसल छी \nिबहारक नामपर   \nिमिथलाक ब भेल   \nमैिथल सब नेता भेला \nलोक करब भेल   \nसÐलमे लिलत बाबूक \nछिव छल महान   \nछलल गेला अपनेसँ  \nिविधक छल िवधान   \nमुÎय म8hी िम-ाजी  \nमैिथलसँ भरल िबधान सभा  \nमधुबनी दरभंगा छुिट गेल   \nिबसिर गेल लोक सौराठ सभा  \nतकर बादक तँ फेर पूछू नै  \nकेहेन ने केहेन कड भेल \nिबकाय लागल पटना Eटेशन \n¶ेतिनशा उफ बkबी हxयाकड भेल \nलिलत बाबू छोिड़   \nनिह िकयो देलिन िमिथलापर यान   \nभोट लेल बस िमिथला 4ेम \nपाग पहिर शु{ करिथ अिभयान   \nिमिथलाक  अिछ मैिथले िबसरल   \nनिह आनक  िमिथलासँ परहेज   \nबेटे xयागिथ बूढ मायक    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nजे रखलिन आँचर तर सहेज | \n  \n39 \nकाजर भरल नयनक  देखू \n  \nकाजर भरल नयनक  देखू \nिक देखू पूिणमाक च8दा  \nदेखब पीठ पाछु िकयो करय ने िन8दा  \nकारण ऐखन देशक गरामे लागल छैक   \nफkसीक फ8दा  \nझंडा फहराबैत देशक राजनेता \nराÐ-गान गबैत भुखल ¦यासल जनता \nबुझैत निह पुरल Eवतंhताक सेहंता  \nनेताजीक संग तँ देबहे  पड़त \nदेश समाजक तँ \nवएह छिथ भाÀय िनयंता \nितरंगा जे 4तीक अिछ Eवाधीनताक  \nओकर हिरयर आ केसिरया रंग तँ  \nओिहना गाढ़ अिछ   \nमुदा उÆजर रंगक आगू  \nजेना िकयो ठाढ़ अिछ   \nसwे गौर किरयौ वएह yzाचार अिछ   \nजतैक दबबैत छी \nततबे बढ़ल जाइए   \nमौनमे उठैत अिछ िवचार   \nदेशक लेल करी िकछु काज Eवीकार   \nमुदा धरमक सेवक छी \nक{ कोना अxयाचार   \nमुदा आब जंगमे आबय पड़त   \nसुतल धरतीक  जगाबए पड़त   \nदुz दानवक पराजय लेल   \nउठबए पड़त कटार   \nपाबय लेल िनज अिधकार   \n  \n40  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nअपने अपन हंता  \n  \nसहजतासँ निह \nिकएक \nिकछुओ मोन \nEवीकार करैत अिछ \nिकएक बुझाइए \nसबके संग \nसब, बस \nयापार करैत अिछ \nबात   \nएक एक टा गंभीर \nमुँहपर \nगजब केर िच8ता \nहृदय ततबे बहीर \nअिछ बनल     \nअपने अपन हंता  \nकरत ई कलम की \nजँ सामने  \nतHआिर अिछ \nिनयम तँ सब नीके \nकहूँ के \nमानए लय तैयार अिछ \nअड़सठ साल पिहने  \nिकछु एहन सन   \nसंरचना भेल   \nिव·ान, भ9-जन भेला कात \nमूख लठैतक   \nव8दना भेल   \nकतयक माh   \nबात रहल   \nअिधकार भेल िनपwा \nके छिथ ई अ8वेषक   \nई केहेन अिभयंता   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nअ¦पन के अपने  \nसंहार करैत अिछ   \nसहजतासँ निह \nिकएक \nिकछुओ मोन \nEवीकार करैत अिछ \n41 \n  \nदोसर गाल बढ़ायब \n  \nदुःख निह होइत अिछ \nजखन कोनो आई ए एस िक   \nआई पी एस \nकोनो बेईमान yz देश9ोही \nनेता-मंhीसँ  \nथापर खाइत अिछ \nदुःख निह होइत अिछ \nजखन कोनो  \nकनल लेिÛटनट   \nकोनो जवानक  िहEसा  \nखा पचा लैत अिछ   \nदुःख निह होइत अिछ   \nजखन कोनो   \nदेश9ोही नेता, कैिबनट मंhी  \nराÐिपता गधीक   \nगिरयबैत अिछ   \nकारण हम सब गधीक   \nमोन निह   \nराख चाहैत छी \nगkधी जीक मृxयु \nआजाद भारतक    \nपिहल िहंसा छल तँ \nशाEhी जीक मृxयु \nपिहल षडयंh    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nइि8दरा तक अबैत अबैत \nतँ गkधी जी बस   \nवोट की नोट लेल   \nकहk हुनक मागपर   \nचलबाक भेल 4यास   \nगkधीजीक च¸मा  \nिकयो लऽ सकैत अिछ \nगkधीजीक चरखा  \nिकयो लऽ सकैत अिछ \nमुदा गkधीजीक  गाल पायब \nआसान निह \nएक गाल पर लागल चोट   \nछनमे िबसिर   \nदोसर गाल बढ़ायब   \nआसान निह।    \n  \n42 \nटूिट चुकल छी   \n  \nहम सब    \nटूिट निह रहल छी  \nटूिट चुकल छी   \nवैह टा करैत छी  \nजे सरकार चाहैत अिछ \nगाम घर दुिनया समाज   \n4ेम-घृणा, लोक-लाज   \nलोक वेद टोल पिरवार   \nरीित िरवाज पव ितहार   \nसब छूिट चुकल अिछ    \nसwा वग बुझैत अिछ   \nहम सब िकछ   \nएहेन ब8हनमे  \nबि8ह जाइत छी  \nजे तोिड़ निह सकैत छी   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nमोह-माया िहत-अिहत   \nलोक-परलोक वाय-िपw   \nछोिड़ निह सकैत छी  \nएहेन ई शासन सwाक   \nगु¦त षड़यंh िक   \nहम सब आलासी , Eवाथ  \nनपुंसक भेल जा रहल छी  \nकतहुँ कोनो  \n4ितरोधक आवज निह      \nजँ अइछो तँ समवेत निह   \nहजारॲ ,लाखो , करोड़ोक भीड़मे  \nसब एसकर \nआ एसकर तँ वृहEपितयो झूठ | \n  \n43 \nअहk निह Hिक सकब \n   \nनिह जनैत   छी  अपन अिधकार   \nनिह मkगैत छी  हम अहkसँ 8याय   \nबस एतबै  4ाथना अिछ   \nहमर   दोष   बतौने  जाऊ   \nिजनगी बØड छोट होइत छैक   \nसेहो निह िनÜय \nकखन मौत आxमसात कऽ लेत   \nिकछ बुझल निह िकछ देखल   निह \nओना तँ जीबाक इछा  \nतिहये मिर गेल   \nजिहया अEवीकारलक अहkक हृदय   \nहमर 4ेमातुर मोनक   \nमुदा उ¡मीद अिछ अहk लौिट आयब   \nसमय निह अिछ   \nिकछु छन Hिक कऽ   \nपाछु  मुिड़ कऽ देखबाक \nअहk यEत छी   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nहमरा संग िजनगी बेकार   \nनिह   करए चाहैत छी  \nहम बुझैत छी  \nनिह बुझैत अिछ   \nिजनगीक िपपासा  \nलोक दुिनयk समाज   \nहमर अहkक िववशता \nअहk  निह Hिक सकब   \nमुजरा के तानपर   \nवे¸याक गानपर   \nशराबक दुकानपर   \nअहk लौिट आयब   \nिमिथलाक आनपर   \nएिह टूटल मचानपर   \nढलान लैत दलानपर   \nगामक सीमानपर।    \n  \n 44 \n  \nहमरा चाही इलाज \n  \nकहैत अिछ युवा राÐक   \nिबगड़ल लोकतंh   \nयौ नेताजी  \nअहkके चाही काज   \nहमरा चाही इलाज   \nबात कहू  \nबनत तँ बनत कोना  \nअहkक  चाही Eवराज    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nहमर अिछ सवसमाज   \nबात कहू  \nिनभत तँ िनभत कोना \nभेल छलहुँ जखन Eवतंh   \nभेटल छलै जनताक   \nउwम िश¥ा EवाEयक   \nिन:शु>क सुिवधा  \nजीवन तिहयो किठन छल   \nछल तखनो दुिवधा  \nमुदा आEथा आ िव¶ास   \n4ेम, अपनxव बनल छल   \nदूर रिहतो लोक गाम-घर   \nलोक-वेदसँ जुड़ल छल   \nÔामीण की शहरी  \nिशि¥त लोक \nसंEकारी होइत छल \nआम जनताक  लेल   \n4िति§त लोक   \nसरकारी होइत छल   \nिकछुए िदन बाद मुदा  \nबजार तेना हावी भऽ गेल   \nिश¥ा, EवाEय की    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nलोकक िजनाइ भारी भऽ गेल      \nसwाक  रोकबाक चाही  \nमुदा से कहk भेल   \nअपने सबहक चिरhहीनतासँ \nसwा अपने खेल भऽ गेल \n45 \nयh तh सवh   \n  \nकz होइत छैक   \nककरा  \nआ िकए होइत छैक   \nककरा  \nबुझबाक चाही  \nआ समय ककरा \nककरा बुझा दैत छैक   \nआदमी आ आदमीमे  \nएतेक फक िकए   \nएकटा लूटै छै दुिनयk \nएकटा लुटा दैत छैक   \nचुप रहैत छी तँ  \nआxमा  \nकािन जाइत अिछ   \nिकछ बजा गेल तँ   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nिजनगी िवपरीत \nभऽ जाइत अिछ   \nिबन बातेक लोक   \nबात बना दैत छैक   \nआब निह साहस   \nनिह ओ पै{ख अिछ बkचल   \nयh तh सवh   \nिचंताक बछ अिछ गkथल \nहाल ऐहनमे  \nकोनो इछा यथा  \nहोइत छैक   \nनिह भरोस क{   \nकिनयो  \nनिह िवरोध क{   \nकिनयो  \nिजनगीक िकछु  \nएहने सन कथा  \nहोइत छैक \n46 \nजुिन क{ खट-पट मोन भिरयाइत अिछ \n  \nजतैक सोचैत छी मोन ओतबे बौआइत अिछ \nकलम Hिक जाइत अिछ    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nकिवताक लीक टुिट जाइत अिछ \nमोनमे उठल भावना कऽ   \nलहर-गित Hिक जाइत अिछ   \nजुिन क{ खट-पट मोन भिरयाइत अिछ \nकतेक जतनसँ िलखल दू पkित आइ \nदूनू पkित िवयोगक दू पोथी बुझाइत अिछ   \nअहkक   शृंगारमे छलहुँ कखन   लीन हम   \nओिह   समयक   ताकमे राित बीित जाइत अिछ   \nजुिन क{ खट-पट मोन भिरयाइत अिछ \nआपसक झंझट छल अपनिह स¡हािर लीतहुँ \nकोना मोन मानलक सभ छोिड़ चल जाइत छी  \nछनिहमे तोिड़ मान -मयpदाक सभ धनुष \nिववेक छोिड़ िबना पूँछ पशु बिन जाइत छी  \nहमर अ-ु-पूण आँिख बाट तिकते रिह जाइत अिछ    \nजुिन क{ खट-पट मोन भिरयाइत अिछ \nदेखू ई जीवन छै सुख दुःख केर संगम   \nसुखक अनुभूित िबना दुःखक  निह होइत अिछ     \nएना जे मानव दुःखसँ पड़ाइत घूरत    \nिजनगीक बृâत Ëान ओकरा कहk होइत अिछ   \nभीजेबै तखन ना सूखत , सूखल तँ टटाइत अिछ   \nजुिन क{ खट-पट मोन भिरयाइत अिछ \n47  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nलोके बदलै \n  \nसाल बदलल   \nहाल बदलत   \nसोचैत तँ  \nसब साल छी  \nहम िक बदलब   \nलोके बदलै \nततबे लेल \nबेहाल छी  \nिनयमे िनxय   \nधँिस रहल छी  \nडेग डेगपर   \nफँिस रहल छी  \nबढल अिछ लेष \nभेटैत अिछ उपदेश   \nसब कहैत अिछ   \nहम की करबै  \nअपने ओझराएल    \nमहाजाल छी \nरामक  पढलहुँ \nकृण के पढलहुँ  \nगीता बाइिबल    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nकुरान उलटलहुँ \nसबतिर लीखल   \nएÅे भाषा   \nजीवन िक 4कृित   \nई¶रक देल   \nअमू>य धन   \nनz करबा लेल   \nहम सब Eवयं  \nबनल महाकाल छी \n  \n48 \nमम िबसिर गेल छी  \n  \nरोज िकछु ने िकछु  \nहेड़ाइत अिछ   \nरोज िकछु ने िकछु  \nभेटैत अिछ   \nजे हेड़ाएल   \nसेहो निह अ¦पन   \nजे भेटल   \nओहो निह अ¦पन   \nमुदा एिह हेड़ेनाइ   \nआ भेटनाइमे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nजे समय बीतैत अिछ   \nसे िनतत अ¦पन   \nमुदा ओहो कतेक अ¦पन   \nनीक बीतय   \nएिह से बेसी की चाहब \nसहेजब की आ  \nसहेिज कऽ राखब की   \nतखन, निह किनयो निह \nनिह भिसयाल छी ? \nनिह हेरायल छी ? \nनिह भुितयाल छी ? \nकिह कमक 4ितफल   \nकम िबसिर गेल छी  \nसkस तँ चलैत अिछ   \nजीवनक   \nमम िबसिर गेल छी  \nजतेक सहन करब   \nतकेक कz भोगब \nजनता जनादन जागू \n4ितरोध 4ितकार क{   \nयथक निह यथ के \nजय जयकार क{    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nइितहास कलंिकत हैत   \nजँ आबहुँ मोन रहब   \nदुिनयk निह पुछत जँ  \nअपने घरमे गौण रहब   \nिमिथला की मैिथल   \nताधिर बचल रहत   \nजाबत जीबैत रहती    \nभाषा अ¦è मैिथली  \nएतबा 4यास होय जे \nमातृभाषाक Æयोित   \nनिह ¥ीण होय   \nहरेक मैिथल नेना बुझय \nिक होइछ िटकला कोइली | \n  \n49 \nएतबे अनुसंधान चाही \n  \nछूिब कऽ देिखयौ \nई पाथर,पाथरे रहत   \nिवरह, दुख, िचंता िक \nसुख शाि8त सेहंताक   \nआखर निह भऽ सकत   \nआब निह कोनो अिह>या   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nराम अहkक 4ती¥ामे \nआब निह कोनो सीताक {िच वनवास िक   \nअिÀन परी¥ामे  \nआब निह एिह दुिनयkक  \nउिचत-अनुिचतक Ëान चाही  \nकोनो 4यÓे पैसा झहरै \nबस एतबे अनुसंधान चाही | \n  \n50 \nआजुक िदनचयp  \n  \nआइ िलखू तँ िलखू िक मोन अिछ उदास \nभोरसँ सkझ धिर रहल अिछ उपास \nभोरे भोर वो कहलिन मुिनयk परल अिछ बीमार \nदेखेबैय नै डॉटरसँ करबैय नै कोनो उपचार \nमनोहरक  सेहो देलकिन Eकूलसँ िनकािल \nपोिथ निह छि8ह, जेहो छलि8ह सेहो लेला फािड़ \nिधया –पुता के निह अिछ अहkक  कोनो परवािह \nमुदा भिर िदनमे पीयब दस बेर कऽ चाह \nअहkक संग मुि¸कल अिछ आब हमर िनवpह \nस¡हा{ अ¦पन घर ·ार ब{ कऽ िदयौ सुØडाह \nकहिलयिन हुनका जे एतेक जुिन तमसाऊ अहk \nभगवानपर भरोस कऽ भोजन-भात बनाऊ अहk  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nडॉटर साहबक  छी हम \nतावत चूµापर एक बेर चाय चढाउ अहk \nकहलि8ह ओ, हमरा संग जुिन क{ बकवास \nबुझलहुँ चललहुँ खेलेयबा लेल ताश \nबØड धम केने छलहुँ, जे भेटल अहkक संग \nहे भगवान उठा िलअ पुिर गेल िजनगीक सब आस \nहम कहिलयि8ह यथाथ मुदा  \nबुझलयि8ह ओ यंÀय एकरा \nडेहरी पर ठाढ़ भऽ करए लगली झगड़ा  \nहाल हमर देिख िमh सभ मुEकाइत छल \nिकछु ने बुझाइत छल \nिEथित अ¦पन कहब ककरा \nसwे हमरा सन लोकक   \nई केहेन मजबूरी छैक \nएक टा पाय निह   \nहजार टा ज{री छैक \n51 \nपसरल बादल \n  \nदेहक दद,मोन निह बुझल \nरहल मोहमे डुबल   \nसिदखन याकुल   \nसिदखन उलझल    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nआर कहk िकछ सूझल   \nअपने करेजक  भुिज-भुिज खाय \nकी सीझल की पाकल   \nनोर नयनक  घोिर घोिर पीबी  \nरहल आxमा ¦यासल   \nएसगर सुतल रही पलंगपर   \nदेखलहु सब िकछु भीजल \nदूर िछटिक गेल चान गगनसँ \nसब तिर पसरल बादल   \n52 \nटघार   \n  \nिचनवारसँ  \nटघरल िपठारक   \nटघार   \nजखन खूनक धार   \nबुझाए लागय   \nपडोसीक   \nआxमघाती यवहारसँ  \nसाकार   \nजखन अ¦पन हार   \nबुझाय लागय     \nबजारसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nकीनल उधारक   \nहिथयार   \nजखन अ¦è कपार \nबुझाए लागय   \nबुिझ लीअय    \nधम िवलु¦त   \nभऽ रहल अिछ    \nिबना धम  \nबगदादी िक ओसामा तँ संभव \nमुदा असंभव अिछ    \nिववेकानंद िक टैगोर भेटब | \n53 \n  \nथाह िजनगीक \n  \nटूटल डंटीक कपमे  \nराखल दू घॲट चाह   \nनिह जािन कखनसँ  \nसेरा रहल छल   \nजेना हमर िजनगी   \nएक घॲट चाह   \nिजनगीक थाह \n54 \nआxमाक हनन \n  \nबसात पुरबा बहय   \nिक पछबा बहय \nई Hिक Hिक चलय िक   \nिनरंतर चलय    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nघर हमर अहk तक   \nपहुँचैत कहk अिछ   \nरोिक लैत अिछ   \nबाटेमे \nबड़का बड़का महल   \nजािहमे  \nइमहरसँ उमहर   \nघुमरैत रहैत अिछ    \nकहू करब की   \nलऽ कऽ ई भोर   \nजे रातुक अ8हारसँ  \nअिछ बेसी कठोर \nनिह गाएल जाएत 4ाती  \nलागल अिछ दkती  \nबौक बताह बनल   \nबस टुक टुक तकैत छी  \nहँिस िलअय बाउ   \nआइ देिख हमर िEथित   \nहम अहkक भिवय देिख   \nकािनयो निह पबैत छी । \nयौ उिठ कऽ ठाढ होउ   \nदेिखयौ केहन इजोत छै  \nआिब रहल अिछ   \nकेकटा सुHज चान अकास   \nई आओत अपने आँगन   \nअपने िमिथलामे \nदेखब िलखत नव इितहास   \nनव िनमpण क {प रेखा  \nअिछ बिन रहल सबहक मोनमे  \nजे एखन तक बनैत छल बाध बन कोनो  \nकोनमे  \nपरदेशीक दंश   \nकतेक िदन सहन करत \nपेटक Æवालाक शित लेल    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nकतेक िदन   \nआxमाक हनन करत । \n  \n55 \nशित बनल हाहाकार अिछ \n  \n4ीत तँ सब िदनसँ  \nEवाथक 4तीक िथक , \nकी िनक की बेजाय   \nसब भाÀयक िÐक िथक   \nसमयक संग सब िकछु \nसब िदन बदलैत रहल \nरीित-िरवाज,पाप -धम  \nसमयानुकुल बदलैत रहल    \nसब िदन िलखल गेल \nिनक-िनक Ô8थ   \nसब िदन होइत रहला  \nएकसँ एक महान संत \nतखन पाप कोना  \nएतेक बिढ़ गेल   \nसxय चढ़ल फसी  \nझूठ गëी चिढ़ गेल    \nअथतंhक चयूहमे \nहताश आदमी  \nबेिहसाब फँसैत गेल   \nसुख , संतुिz   \nआ सुर¥ाक आसमे   \nमौनक शित िबसिर गेल \nसुख कतऽ,सुख किथ के ?  \nदेहक  ,पेटक  की मोनक     \nकी ¥िणक सुख की सवकािलक   \nकी धािमक की चमxकािरक \nसंतुिz , ओह   \nज{रीसँ ज{री काज    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nनिह क पबैत छी \nकहk छनो भिर लय    \nअ¦पन आकलन करैत छी \nसुर¥ाक बात तँ  \nकेनाय आब बेकार अिछ   \nघर बाहर आतंक मचल   \nशित बनल हाहाकार अिछ |  \n  \n56 \n  \nहमरा लेल : ह¡मर गाम \n  \nगkव आब हमरा लेल \nवीरान भऽ गेल   \nह¡मर गाम हमरा लेल   \nमिर गेल \nबाबा मुइला भेल सब काज   \nगामेमे  \nिपता मुइला भेल सब काज   \nगामेमे \nमुदा दादी आ मkक  निह गाम   \nदेखा सकलहुँ  \nगामक मkिट पािनक  निह   \nकज चुका सकलहुँ \nनिह बुिझ \nसकलहुँ कोना की भेल   \nमुदा सिरपहुँ गाम ह¡मर \nबहुत दूर छूिट गेल \n  \n  \n(4Eतुित  आशीष  अनिच8हार ) \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nसंतोष  कुमार  राय  'बटोही' दू-टा किवता \n1.दिलत छी हम \nबेवEथा क  मारल \nसभ िदन सँ दुxकारल \nअखनो अछूत बनौने छिथ- \nदिलत छी हम । \n \n  \nडोम कहावित छी। \nसूप-डगरी-कोिनया-चंगेरा, \nडाला,मेघंबर आिद बनावित छी। \nिश¥ा मे अखनो िपछड़ल छी। \n \n  \nचमकार छी हम। \nमरलाहा माल-जाल क  उठावित छी। \nचामक कारोवार हमर \nबिन गएल अिछ िजनगी नरक। \n \n  \nरजक छी हम। \nकपड़ा धोनै हमर काज \nहगनी-मूतनी क  बास सँ \nनाक फािट रहल अिछ। \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n4हरी हम सभक \nसभ {पे िपछड़ल \nदुसाध छी हम। \nदिलत छी हम। \n \n  \nकानून सँ की हेतै ? \nिकछु हमर दोख \nिकछु बेवEथा क  \nिकछु हमर लोकिन क । \n \n  \nकतेक िदन धिर चलतै- \nएना सुतला सँ \nराEता देल जाउ \nनीक सँ हमरो जीबअ िदअ । \n \n  \n2.अबोध नेना \n \n  \nहँिस रहल अिछ \nखिस रहल अिछ \nकोमल काया छि8ह \nछिथ भाषािवहीन अबोध नेना ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n \n  \nिगरैत-परैत चलैत छिथ \nहाथक इशारा सँ सभ िकछु कहैत छिथ \nइ लेब,ओ लेब,सभ िकछु लेब \nसभ िकछु हुनका चािहयै8ह। \n \n  \nपी-पी लेताह \nमम लेताह \nसुगा,कौवा,िप>ला आिद चािहयै8ह \nखाय लेल हुनका पिहने चािहयै8ह । \n \n  \nदूध-िमसरी हुनका चािहयै8ह \nओ निह खायब,इ खायब \nघुिम-घुिम क' खेताह \nखाय सँ बेसी िछिड़येताह । \n \n  \nनोर बिह रहल छि8ह \nिजë केने छिथ ओ¡हर जायब \n'पा,हुनकर जे¡हर गेलिथ8ह \nइ नेना क  निह पता 'पा' आब निह औतै8ह। \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n \n  \nसंतोष कुमार राय 'बटोही' \nÔाम-मंगरौना \nपोEट-गोनौली \n4खंड-अंधराठाढ़ी \nअनुमंडल-झंझारपुर \nिजला-मधुबनी \nिबहार-847401 \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nरामदेव  4साद  म.डल  ’झाHदार ’ \nझा{- \nमान नै केकर मन मानै छै \n केकर मन मानै अपमान।। \nअपनाबू सभ जीव जगतक  \nपूरत अहूँक  ई अरमान।। \nगीत-  \nिश¥ाक बौछार लागल छै \nघर-घर पढ़ाइ-िलखाइ छै।-2 \nबड़ी सरम केर बात आबो \nलोकसँ लोक छुबाइ छै।।-2 \n  \nकेकर लहु केकरासँ कम छै \nसभ लहुमे एके दम छै।-2 \n-ा और िसनेहमे सबहक \nबड़बैर हक देखाइ छै।।-2  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nबड़ी...। \n  \nजेकरा नै जीवनक आधार \nकी बुझतै मानव अिधकार।-2 \nऊँच नीचक हिथयार उठा कऽ \nजगसँ लड़ै लड़ाइ छै।।-2 \nबड़ी...। \n  \nमानवताक शासन मानू \nसभ मानवक  बड़बैर जानु।-2 \nजीबैक हक छै सभक  बड़बैर \nअ8 धोक  ई देखाइ छै।-2 \nबड़ी...। \nq \n  \n \n  \n  \n3. \nझा{- \nकाि> हक  के देखलकै बाबू \nकाि> हक किर¸मा बड़ा महान।। \nकाि> ह हाथमे हेतै ख¦ पर \nआ की करब अहk कंचन दान।। \nगीत-  \nआब की कड़ी हम \nसामने खड़ा सवाल छै।-2 \nजीनगी भेल दबाल छै ना।।-2 \n  \nजँ फँिस जाइ छै ई मशला \nकी करबै होइ नै फैसला।-2  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nऐ सँ वंिचत नै िकयो \nराजा रंक कंगाल छै। \nजी...।  \n  \nभेटल समयसँ नै जवाब \nक> लर बिन जाइ छै नबाब।-2 \nया खोिज गलत हल \nजीनगी करै हलाल छै। \nजी...। \n  \nहल लालच केलक सवाल \nिजनगी फँिस गेल ओझड़ी जाल।-2 \nआब के छोड़तै \nकेकरो कहk मजाल छै।-2 \nजी...। \n  \nउwर समय चाहै छै कम \nजीयब या की घेरत जम \nर¥ा क{ िवधाता \nमौत िजनगी के सवाल छै। \nजी...। \n  \nखोजै समय रहैत सच उwर \nिबरला छै जगमे ई पुwर। \nदुख से पाबै, \nिजनगी तेकर बबाल छै। \nजी...। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nरामिवलास  साहु- िकछु टनका  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nËानक खान  \nसमाजक दपण  \nसािहxय अिछ  \nअमृतक खजाना \nपिढ़ बनू िव·ान  \n  \n-े§ सािहxय  \nसागरसँ गहॴर  \nगॲता लगाऊ  \nिजनगी बदलत  \nभेटत आxम Ëान  \n  \nभाषा Ëानक  \nजननी कमभूिम  \nदेशक मान  \nजनगण क>याण  \nिवकासक िनमpण  \n  \nमधुर भाषा \nसभक मन जीत  \nउच आसन  \nस¡मान िदयाबैए  \nदुखसँ बँचबैए  \n  \n  \n  \nमनक मैल  \nिवचार बदलैए  \nसमाज देश  \nदुनूक  िबगाड़ैए  \nमन रोग बढ़ा कऽ  \n  \nमनक मैल  \nछिबक  िबगाड़ैए  \nजनिहत नै \nEवाथ बनबैए   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nकुबाट चलबैए  \n  \nअमृत वाणी \nजनिहत करैए  \nनदीक पािन  \nशीतल, निह हािन  \nपोखैर राखै मान  \n  \nज8मदातासँ \nपालनकwp पैघ  \nमारैबलासँ \nबँचबैबला -े§  \nज8मभूिमसँ के छी? \n  \n  \n  \nमाता कुमाता \nकिहयो ने होइए  \nिपता पुhक  \nहxयारा नै होइए  \nकहै छैथ िव·ान  \n  \nकमयोगीक  \nभोगी िनवल किह  \nजॲक बिन कऽ  \nहकमारी करैए  \nउ8टे नक भेजैए  \n  \n-मशीलक  \nलोक हीन बुझैए  \nिहEसा लूिट कऽ  \nभोगी जोगी खाइए  \nEवाथ िस करैए  \n  \nपिर-मक  \nमोल अनमोल छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nनै िबकै तौल  \nजे जानैए ई मोल  \nसे जन Ëानी होय  \n  \n  \n  \nदुख सहैले \nगरीब जनमैए  \nसुख भोगैले \nभोगी ठग महंथ  \nितयागी संत अिछ  \n  \nअसल स8त  \nजनिहत करैए  \nसुर, तुलसी \nकबीर, रैयदास  \nचा{ युगक दास  \n  \nसxयक वािण  \nनै होइए उवािण  \nहेतै कुवािण  \nधमक  हेतै हािन  \nबिढ़ जेतै अËान  \n  \nबाट बटोही \nसंग िमिल चलैए  \nएक थकैए  \nदोसर अिछ थीर  \nके होइए अधीर  \n  \n  \nचोर किहयो \nइजोत नै सहैए  \nभोगी किहयो \nदुख निह सकैए  \nके भोगत ई दुख?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n  \nमनक शाि8त  \nसािहxयसँ भेटैए  \nराÐ िनमpण  \nसमाज क>याण-ले \nËानी बkटैए Ëान  \n  \nअसल 4ेम  \nसािहxयसँ किरयौ \nËान बढ़त  \nसमाज सुधरत  \nसुख शाि8त भेटत  \n  \nिबनु बजने \nलोक बुझत केना \nजँ बाजै छी तँ \nहोइए नकीहािन  \nउ8टे जाइए जान  \n  \n  \n  \nबरसु मेघ  \nएिह बाग-बोनमे \nपािनक hास  \nबेसी बिन गेल-ए \nखेत सुिख जरैए  \n  \n{सल मेघ  \nमन निह मानए  \nमानत केना \nजखैन बरसत  \nतखने ने िब¶ास  \n  \nमेध देख  \nमन हिरया गेल  \nजे गरजत   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nसे बरसत निह  \nकेना बँचत 4ाण  \n  \nजे गरजैए  \nसे निह बरसैए  \nचु¦पे रहने \nखेत बाग जरैए  \n¦यासे लोक मरैए  \n  \n  \n  \nलोक कहैए  \nइंसान पxथरसँ \nकम नै अिछ  \nअखनो तँ िववेक  \nबुझू मरले अिछ  \n  \nकहै लेल तँ \nिववेक मरल-ए \nमुदा कठोर  \nइंसान जगलासँ \nआतंक तँ बढ़ैए  \n  \nिकए इंसान  \nलूट हxया करैए  \nरावण कंस  \nबिन खून पीबैए  \nइमान की कहैए? \n  \nएते िन§ुर  \nमनुख िकए भेल  \nदु¸मन बिन  \nमनुखे मनुखक  \nहxयारा बिन गेल  \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n  \nधरती डोिल  \nकािन-कािन कहैए  \nसभ डरल  \nसाम8तक जिड़मे \nआतंक जनमल  \n  \nजवाब देतै \nसहए तँ दोषी छै \nचु¦पी सधने \nमुँह सीने रहै छै \nदीन दुख सहै छै \n  \nजे जनमल  \nएक िदन मरत  \nिकए होइए  \nलोभी EवीथÒ अधीर  \nजगत अिछ धीर  \n  \nसोच बदैल  \nनेक इंसान बनु \nिघनौना काज  \nछोिड़ क>याण क{  \nहेतै नव िनमpण  \n  \n \n  \n  \n  \n  \nसxयक बाट  \nचलए जँ इंसान  \nआगू बढ़ैत  \nआिग निह पकत  \nनिह पािन सड़त  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nकमक  छोिड़  \nलोक धम खोजैए  \nभवलोकमे \nभगवान खोजैए  \nनक भोग भोगैए  \n  \nहारल िदल  \nथाकल तन मन  \nअकैर गेल  \nिजनगी अगहए  \nजगत छुिट गेल  \n  \nमनक मैल  \nनै छुटल तीथसँ \nEवग खोजैमे \nमरणासन भेल  \nकwयक खेलमे \n  \n  \n  \nमोह ब8धन  \nफँिस वौआए गेलॱ \nबाट भुिल कऽ  \nलßयहीन बनलॱ \nआड¡बर देख कऽ  \n  \nठगक मेला \nपाख.डीक दोकान  \nसÆजन जन  \nपाप कीनै-बेचैए  \nपु.य-पापक खान  \n  \nअपन बात  \nलोक दािब रखैए  \nअपन दुख  \nअपनेसँ िसरैज   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nओझरा कऽ मरैए  \n  \nEवग किह कऽ  \nगामक  लजबैए  \nनिह सुिवधा \nसड़क िबजलीक  \nखेती पछा{ अिछ  \n \n  \n  \n  \n  \nगाम छोिड़ कऽ  \nपरदेिशया बिन  \nखटैए लोक  \nगाममे नै उ'ोग  \nपेटक समEया-ए \n  \nसभक पेट  \nभरैबला मरैए  \nभुखले पेट  \nिधया-पुता िबलैट  \nअनाथ बनल-ए \n  \nकहै लेल तँ \nरीढ़ अिछ िकसान  \nमुदा जीवन  \nदेखू बेवEथा खेल  \nखेती चौप» भेल  \n  \nउwम खेती \nकहैबला नै िकयो \nसाधनहीन  \nखेतीक काज भारी \nमाथ पीटै िकसान  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n  \n  \nमिर जीिब कऽ  \nिकसान खेती करै \nखा गेल रौदी \nिधया-पुता कनैए  \nभुखै सॉंझ-िवहान  \n  \nकेना बँचत  \nइÆजत आ आब{  \nनिह सुर¥ा \nिदन अपहरण  \nराित हxया होइए  \n  \nदेश अजाद  \nमुदा खेती उ'ोग  \nनै सुधरल  \nनै भेटल सुिव'ा \nकी करत िवधाता \n  \nगामक गाम  \nखाए सुते बलान  \nबालुक ढेर  \nउड़बै आसमान  \nकेना बँचत 4ाण   \n  \n  \nकोसी बलान  \nकमलामे उफान  \nएलै तूफान  \nभँिसया गेल गाम  \nमरल Eवािभमान  \n  \nिवकराल छै \nकोसीक बािढ़-पािन  \nपेटे समेलै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nगाम-घर-दलान  \nलाखक गेल जान  \n  \nकोसी hासदी \nिवकराल िनमम  \nतडव नृxय  \nमहाकाल बनल  \nधोइ पोिछ खेलक  \n  \nलूटेरा सभ  \nिमिल माल खेलक  \nशोषण हxया \nनारीजनक  भेल  \nबचा दहए गेल  \n  \n  \n  \nधनक ¥ित  \nजनक मित गेल  \nदेखैबला नै \nडुिम मरल बचा \nगाम भेल िनपwा \n  \n4कृित किह  \nचेतबैए लोकक  \nअचरज नै \n4दूिषत धरती \nजहर उगलैए  \n  \nदेख 4कृित  \nचेतावनी दइए  \nधरती पािन  \nहवा 4दूिषत भऽ  \nसंकट छै जीवक  \n  \nपावस रीतु  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \nअमाबस राित छी \nमेघ बरसै \nबािढ़मे डुमैत छी \nके बँचेतै हमरा \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n(c) २००४ -२०१९ . सवpिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n4थम मैिथली पाि¥क ई-पिhका ISSN 2229-547X VIDEHAस¡पादक: गजे89 ठाकुर।  सह-स¡पादक: \nउमेश मंडल।  सहायक स¡पादक: राम िव लास साहु, न8द िवलास राय, स8दीप कुमार साफी आ मुÄाजी \n(मनोज कुमार कण)।  स¡पादक- नाटक-रंगमंच-चलिचh- बेचन ठाकुर। स¡पादक- सूचना-स¡पक-समाद- पूनम \nमंडल। स¡पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उxपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ4कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उwरदाियxव लेखक गणक मय \nछि8ह)editorial.staff.videha@gmail.com  क  मेल अटैचमे.टक {पम  .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÒटमे पठा सकै छिथ। एतऽ 4कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संÔहकwp लोकिनक लगमे \nरहति8ह, माh एकर 4थम 4काशनक/ ि4ंट-वेब आकpइवक/ आकpइवक अनुवादक आ आकpइवक ई-4काशन/ \nि4ंट-4काशनक अिधकार ऐ ई-पिhकाक  छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊय>टीक/ पािर-िमकक 4ावधान नै छै। त  रॉय>टीक/ पािर-िमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआÔह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि¥¦त पिरचय आ अपन Eकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल 4काशनक हेतु िवदेह (पाि¥क) \nई पिhकाक  देल जा रहल अिछ। मेल 4ा¦त होयबाक बाद यथासंभव शीö ( सात िदनक भीतर) एकर \n4काशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिhकाक  -ीमित लßमी ठाकुर ·ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक  ई 4कािशत कएल जाइत अिछ।   \n \n िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६ ७ म अंक  ०१  फरबरी  २०१९  (वषᭅ १२ मास  १३ ४ अंक  २६ ७) \n \n  ","size_mb":0.69,"has_text":true},"Videha 268.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 268.pdf","name":"Videha 268.pdf","text":"वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n'विदेह' २६८ म  अंक १५ फरबरी  २०१९ (िर्ष १२ मास  १३४ अंक २६८) \nऐ अंकमे अछि :- \n१. संपादकीय संदेश \n  \n२. गद्य \n२.१.जगदीश  प्रसाद मण्डल - दू टा  लघुकथा  \n२.२.नन्द विलास राय -दूटा  लघुकथा  \n२.३.नारायण  यादि-दू टा  लघुकथा   \n२.४.भारतीय मुसलमान आ भारतीयता - मूल  वहन्दी लेख - गीतेश शमाष , मैथथली  अनुिाद- उमेश  मण्डल  \n  \n३. पद्य \n३.१. संतोर् क ु मार राय  'बटोही ' दू-टा  कविता \n३.२. रामविलास  साहुक हाइक ू/ शैनयूष \n३.३.रामदेि प्रसाद मण्डल  ’झारुदार ’- झारु  \n३.४. नन्द विलासराय- हमर चारूधाम  \n३.५.पल्लिी मण्डल - समाज  \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine in \n.pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. विदेहक  पुरान  अंक \nआ ऑवियो/ िीवियो/ पोथी/ छित्रकला / फोटो  सभक फाइल  सभ िाउनलोि  करबाक  हेतु  नीिााँक ललिंक पर  जाउ।  \n VIDEHA ARCHIVE विदेह आकाषइि \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nJoin Videha googlegroups \n  \n \nसंपादकीय \nविदेहक वकछ ु  विशेषाांक:- \n१) हाइक ू  विशेषाांक १२ म अांक, १५ जून २००८  \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२) गजल विशेषाांक २१ म अांक,  १ निम्बर २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf         21.pdf \n३) विहवन कथा विशेषाांक ६७ म अांक, १ अक्टूबर २०१० \nVideha_01_10_2010        Videha_01_10_2010_Tirhuta             67 \n४) बाल सावहत्य विशेषाांक ७० म अांक, १५ निम्बर २०१० \nVideha_15_11_2010        Videha_15_11_2010_Tirhuta             70 \n५) नाटक विशेषाांक ७२ म अांक १५ ददसम्बर२०१० \nVideha_15_12_2010        Videha_15_12_2010_Tirhuta           72 \n६) नारी  विशेर्ांक ७७म  अंक ०१ मार्ष  २०११ \nVideha_01_03_2011        Videha_01_03_2011_Tirhuta           77 \n७) बाल गजल विशेषाांक विदेहक अांक १११ म अांक, १ अगस्त २०१२ \nVideha_01_08_2012        Videha_01_08_2012_Tirhuta           111 \n वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n८) भक्क्त गजल विशेषाांक १२६ म अांक, १५ माचच २०१३  \nVideha_15_03_2013        Videha_15_03_2013_Tirhuta           126 \n९) गजल आलोचना -समालोचना -समीक्षा विशेषाांक १४२ म , अांक १५ निम्बर २०१३ \nVideha_15_11_2013        Videha_15_11_2013_Tirhuta           142 \n१०) काशीकाांत ममश्र मधुप विशेषाांक १६९ म अांक १ जनिरी २०१५ \nVideha_01_01_2015 \n११) अरविन्द ठाक ु र विशेषाांक १८९ म अांक १ निम्बर २०१५ \nVideha_01_11_2015 \n१२) जगदीश चन्र ठाक ु र अवनल विशेषाांक १९१ म अांक १ ददसम्बर २०१५ \nVideha_01_12_2015 \n१३) विदेह सम्मान  विशेर्ाक- २००म  अक १५ अप्रैल  २०१६/ २०५ म  अक १ जुलाई  २०१६ \nVideha_15_04_2016 \n  \nVideha_01_07_2016 \n  \n१४) मैथथली  सी.डी./ अल्बम  गीत संगीत विशेर्ांक- २१७ म  अंक ०१ जनिरी  २०१७ \nVideha_01_01_2017 \nलेखकसं आमंवित रर्नापर  आम ंवित आलोर्कक  टटप्पणीक शंखला \n१. काममनीक  पांर् टा  कविता आ ओइपर  मधुकान्त झाक टटप्पणी \nVIDEHA 209th issue विदेहक  दू सए नौम अंक  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nVideha_01_09_2016 \nजगदीश  प्रसाद मण्डल  जीक  ६५ टा  पोथीक  नि संस्करण विदेहक २३३ सँ २५० धररक  अंकमे धारािावहक \nप्रकाशन  नीर्ाँक  ललिंकपर पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018 \nVideha_01_05_2018 \nVideha_15_04_2018 \n  \nVideha_01_04_2018 \n  \nVideha_15_03_2018 \n  \nVideha_01_03_2018 \n \nVideha_15_02_2018 \n  \nVideha_01_02_2018 \n  \nVideha_15_01_2018 \n  \nVideha_01_01_2018  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n  \nVideha_15_12_2017 \n  \nVideha_01_12_2017 \n  \nVideha_15_11_2017 \n  \nVideha_01_11_2017 \n \nVideha_15_10_2017 \n  \nVideha_01_10_2017 \n  \nVideha_15_09_2017 \n  \nVideha_01_09_2017 \n  \nविदेह ई -पविकाक  बीछल रचनाक सांग- मैथथलीक  सिचश्रेष्ठ रचनाक  एकटा समानान्तर सांकलन \nविदेह:सदेह: २ (मैथथली  प्रबन्ध-वनबन्ध-समालोचना २००९-१०) \nविदेह:सदेह: ३ (मैथथली पद्य २००९-१०) \nविदेह:सदेह: ४ (मैथथली कथा २००९-१०)  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nविदेह मैथथली विहवन कथा  [ विदेह सदेह ५ ] \nविदेह मैथथली लघुकथा  [ विदेह सदेह ६ ] \nविदेह मैथथली पद्य [ विदेह सदेह ७ ] \nविदेह मैथथली नाट्य उत्सि [ विदेह सदेह ८ ] \nविदेह मैथथली थशशु उत्सि [ विदेह सदेह ९ ] \nविदेह मैथथली प्रबन्ध-वनबन्ध-समालोचना  [ विदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and \nverse collection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English \ntranslation has not been able to grasp the nuances of original Maithili. \nTherefore the Author has started translating his Maithili works in English \nhimself. After these translations are complete these would be the official \ntranslations authorised by the Author of original work.-Editor \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nविदेह सम्मान : सम्मान-सूिी \n  \nअपन मांतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  \n \n२. गद्य \n  \n२.१.जगदीश  प्रसाद मण्डल - दू टा  लघुकथा  \n२.२.नन्द विलास राय -दूटा  लघुकथा  \n२.३.नारायण  यादि-दू टा  लघुकथा    वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n२.४.भारतीय मुसलमान आ भारतीयता - मूल  वहन्दी लेख - गीतेश शमाष , मैथथली  अनुिाद- उमेश  मण्डल  \n \nजगदीश प्रसाद मण्िल - दू टा लघुकथा  \nहारर क े ना मानब \nशारदीय नवरात्र चारर ददन पहिनहि समाप्त भऽ गेल , काल्हि पुर्णिमा छी। सुभ्यस्त समय रिने नवरात्र धूम -\nधामसँ सम्पन्न भेल। सूयाास्त भऽ गेल , ब्रह्माजी गाययत्री जप शुरू ऐ दुआरे नहि क े ने छला जे इन्द्रासनसँ कौहुका \nभारक आदेशपत्र नहि आएल छेलैन।  \nसूयाास्त िोइते , िोइते हकए तहू सँ पहिनहि चान अकासमे हिनु रश्ममयोक ओहिना उगल छलजहिना \nखखररयाएल धान हिनु चाउरक िोइए। िँ , एते जरूर भेल जे सूयाास्त िोइते मनोक रंग आ रंगोक मनमे ब्रह्माजीक ेँ  \nलाललमा िढ़ए जरूर लागल छेलैन। तहूमे आइ चतुरदशीक चान छी। िोइतो अहिना छै जे  ‘उगै चान हक लपकी \nपूआ..!’ यएि  चान ने भोरक सीमापर पुँचते पूर्णिमा िनए लगत आ सॉंझ िोइते पूर्णिमाक रंग -रूप पक ै ड़ उहग कऽ \nजगमगा जाएत , जे िारिो चानसँ –माने िारिो मासक चानसँ –अवल -धवल , शीतल , शीतचरक संग कोजगराक \nकौड़ी पाश[i]पर िैसल जुआरी सभक ेँ  सेिो क े करो िँसेिो करत तँ क े करो कनेिो करिे करत। खाएर जे \nकरत , ओकर राहत लछऐ , जे मन फ ु रतै, जेना मन फ ु रतै तेना अपन करत। नँगटे नाचि आहक नाँगट िहन नाचिसे ओ \nजानए।  \nब्रह्माजी ऐ दुआरे गाययत्री -िन्धन नहि कए पिै छला जे अपन ब्रह्म -मुुताक हिसाि नहि यमलल  रिल छेलैन। \nओ हिसाि छी , आजुक जजनगीक हिसरजन हियाक ेँ  काहुक हियामे जोहड़ एकसूत्रता िनाएि। तिी िीच इन्द्रक \nलसपािी आहिब्रह्माजीक िाथमेएकटा लचट्ठी थम्िा , नमस्कार करैत हवदा भऽ गेल।  \nलचट्ठी उनटा जखन ब्रह्माजी देखलैन तँ पहिने िँसी लगलैन मुदा राज्यादेश [ii] माहन राजपत्रक फाइलमे \nरखलैन। फाइलक ेँ  पुन: उनटा लचट्ठी हनकालल दोिरा कऽ पढ़लैन। ललखल अलछ - ‘ओिन मनुखक हनमााण करैक \nअलछजे काहुक अनुक ू ल ुअए। ’ \n‘आइक ददन क े िेन छल आ काल्हि ददन क े िेन िनत ’ ई हवचार असगरमे करि ब्रह्माजी ठीक नहि िुझलैन। \nतेकर कारण ई नहि जे ब्रह्माजी हववेकवान् नहि छैथ , भरपूर छैथ। ठीक -ठीक[iii] कोनो हवषयक मूहयांकन करैक \nक्षमतामे कमी नहि छेलैन जइसँ हनणाय करैमे िाधा  िोइतैन।मुदा एते तँ मनमे शंका छेलैन्द्िे जे देवगण सभ एिेन \nजािीर तँ छलथये जे धरती परिक मनुखक ेँ  हनरमिैकाल मुँि देललऐ खाइ -पीिैले , दॉंत देललऐ काटैले , कण्ठ देललऐ \nघोंटैलेआठोर देललऐ ओकर टाट -फरक लेल तखन जे िलजोरी ओकरा सभसँ अक्षर हनकालल िजेिो क े लैन आ \nअपनो िजै -भुक ै क मुँि िना देलैन तइमे िमर कोन दोख। तँए नीक िएत जे भने चतुरदशीक चान सेिो उगले \nअलछ, इमानो -धरम आ िुयधयो -हववेकक ेँ  िजा हवचारर लेि नीक िएत। िेकतीगत हिया जरूर छी मुदा ओहूमे तँ \nपररवार अलछए। पॉंच यमलल करी काज , िारने -जीतने कोनो ने लाज। िमरा मनुख हनरमिैक मात्र भार भेटल अलछ  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nआहक ओइ मनुखक ेँ  हिआि क े तएिएत आ िररआती क े ते जेतै सेिो भार हक िमरे अलछ। ओ हवधाताक जजम्मा छैन। \nतँए ओ अपन पोथी -पतरा देखखयो कऽ आ ललखखयो कऽ करता।  \nिारिो मासक चानसँिारिो मासक मौसमक रूप वर्णित िोइते अलछ। तँए चानोक चैतन्द्य रूप -रंगपर \nमनसूनक प्रभाव सेिो पहड़ते अलछ। तइमे सभसँ सुभ्यस्त मनसून आलसनक चानक ेँ  राहत भरर भेटैए।  \nचारू गोरेक ेँ –माने इमनदारो भाय , धरमदेवो , िुयधनाथो आ हववेकोननक ेँ –समाद ब्रह्माजी पठा देलैन।  \nजािे ओ चारू पुँचला तइ िीचमे जे खाली समय मन पेलक ै न तइमे उपैक गेलैन जे अनेरे हवधाताक काजक \nभाँजमे पहड़ गेलौं ! अपन काजक ने जवािदेि अपने छी आहक दुहनयाँक ठीक े दारी अलछ। जखन ुनका (हवधाताक ेँ ) \nछ ु ट्टी भेटतैन तखन ओ िर -कहनयाँ कपारमे ललखैत रिता। हकयो अपने िुयध -हववेकसँ ने अपन काज करै छैथ। \nहकयो काज क े ला पछाइत छ ु ट्टी पिैए आ ओ (हवधाता) छ ु ट्टी भेलेपर काज करै छैथ। ओिन -ओिन देवगणक भार \nिमरा िुते उठत। गणो तँ गणे छी हकने , खुशामद करर कऽ काजो करा लेता आ उनटा कऽ िजिो करता जे ई काज \nफहलाँक ेँ  िमिीं लसखौने लछऐ हकने। भाय ! जि एते लसखिै -पढ़िैकक लूरर -िुयध अपने अलछ तखन अपन -अपन \nजजनगीक काज अपने सम्िारैत चलू। जजनगी कोनो अफ्रीका िोनमे आहक क ै लाशक पिाड़ क झाड़मे नुकाएल अलछ \nजे नइ देखि। देखते छी जे एक िीघा खेतिला दू िीघा िनिए चािै छैथ , िाइ स्क ू लक लशक्षक कौलेजक प्रोफ े सर \nिनए चािै छैथ। एकटा करखानािला दोिर िनिए चािै छैथइत्यादद -इत्यादद सभ चाहिते छैथ। एते तँ दुहनयाँक ेँ  \nएक्क े  नजैरमे देख जाइ छी मुदा अपन जे आँखखयो आ नजररयो भररददन संगेमे रिैए से देखिे ने करै छी ! िँ , तखन \nईिो िात अलछए जे ऑंखख ने क े करो अपना कपारमे सटल रिैए मुदा नजैर से थोड़े रिैए , ओ तँ नजैरवाने लक ने \nरिैए।  \nब्रह्माजीक समाद पहिते इमनदार भाय अपन सभ काज छोहड़ दौड़ले पुँचला।  \nओना , इमनदार भाइक मनमे ब्रह्माजीक  आदेश रिैन तँए मानै छला जे जे किता से करि। मुदा ब्रह्माजी तँ \nपररवारक अंग िुजझ सभक ेँ  हवचार करैले िजौने छेलखखन तँए िाँकी तीनूक - धमादेव , िुयधनाथ आ हववेकाननक \nप्रतीक्षामे प्रतीक्षारत् छलथए, तँए हकछ ु  िाजज नै रिल छैथ। जइसँ हकछ ु  िजै नइ छला। संजोग िनल , तीनू गोरे –मा ने \nधमादेव , िुयधनाथ आ हववेकानन –संगे पुँचला।  \nचारू गोरेक िीचमेब्रह्माजी अपन राज्यादेशक राजपत्र रखख िजला - \n“एकरा पदढ़ कऽ सभ िुजझयो लाए आ हवचारो दाए जे  ‘औझुका मनुखक हनमााण क े िेन करि ?” \nलचट्ठीक ेँ  िुयधनाथ पढ़लैन आ सभ हकयो सुनला। ओना , सुहन-सुहन जहिना इमनदार भाय हिुसै छला तेना ने \nहववेकानने हिुसै छला आ ने िुयधनाथेक ेँ  ओिन हिुसी एलैन। मुदा धमानाथक मन कोठीक गोरा तरमे राखल चुनक \nकोिीक मुँि जहिना चुन सन रिै छै तहिना िोइत रिैन। िाजैथ हकछ ु  ने मुदा तरे -तर मन मसक ै न जे घरसँ लऽ कऽ \nदुहनयाँ धररमे जँ क े करो गरदैनकट्टी भेल तँ ि मर भेल िेन। लचड़ै जकाँ एकोटा पॉंखख देिमे सटल ई समय नहि रिए  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nदेलक। मुदा तँए हक िारर माहन लेि ! जखन धरतीपर जनम लेलौं , धरतीसििक माता छैथ तँ िमरो ने छलथए। माए -\nिच्चाक लसनेि तँ दुनू ददस ने िएत।  \nलचट्ठी सुहन सभ हकयो गुम्म भऽ हवचार करए लगला जे समय -सापेक्ष मनुख िनै आहक  मनुख -सापेक्ष समय \nिनै , आजुक मनुखक मुख्य रूप छी। ओना ,ब्रह्माजी हवचारक ेँ  हवचारर मने -मन मनेमे रखख नेने छला। मुदा समैयक \nप्रभाव तँ देखखये रिल छला जे पररवारमे िेटा माए -िापक ेँ  किैए जे तूँ िमर की क े लि ?जँ पुतोु एिेन िजै तँ उलचत \nछै, हकएक तँ ओकर जन्द्मो आ सेवो ओकर माए -िाप क े लक ै -देलक ै । लसयान भेला पछाइत दोसर घर आएल। मुदा \nिेटा जँ एिेन िजैए ते जरूर कोनो िाल हवद्यालयक पढ़ाइक ज्ञान छीिे। सतरि िापूतक सतरि रंगक कोचचिग \nअलछए, जइमे सतरि रंगक िुयध -हवचारक मनुखो िनिे करत।  \nऑंखखक टुसकीसँ ब्रह्माजी इमनदार भायक ेँ  पुछलैन। जेनारस्तेसँ   इमनदार भाय हवचारैत आएल िोलथ तहिना \nधाँइ -दे उदठ कऽ ठाढ़ भऽ िजला - \n“कान खोलल सभ सुहन ललअ , ब्रह्माजी जे एकरंग मनुख गढ़िो करता तैयो ओ िेदरंग िेिे करत जइसँ लड़ाइ -\nझगड़ा करिे करत। जइसँआइ धररक इहतिासमे छोट -पैघ लगा कऽ चौदि िजार लड़ाइ भेल अलछ , ओ भेल अलछ \nकहियो देव -दान व कहि तँ कहियो रक्षा -राक्षस कहि। ई भेल अतीत , आगू अलछ भहवस आ िीचमे अलछ वतामान। ” \nइमनदार भाइक िात सुहन धमानाथक चुहनयाएल मन कनी -कनी पुहनयाए लगल। पुहनयाइत धमानाथक मनक \nतामसमे पुनपन आिए लगलैन , िजला - \n“अतीत भेल िेतीत आ िेतीतसँ जे अपरतीत भेल से भेल प्रीतक पूवा अ वस्था- परपरतीत। ” \nतिी िीच नारदिािा वीणा नेनेहिनु समादे पुँच गेला।पररवारोमे अहिना िोइए जे जँ कोनो हवचार करए \nपररवारजन िैसि आ जँ हकयो िािरी लोक आहि गेला तँ पहिने ुनकर हवचार सभ सुहनते छी।  \nब्रह्माजी नारदिािाक ेँ  किलैन - \n“भने अिॉं आहिये गेलौं। अिोभाग िमरा पररवारक । देश -दुहनयाँक की िाल अलछ ?” \nनारदिािा पहिने वीणाक तारक जहड़क ेँ  कनेठी दऽ कऽ ठीक क े लैन। हकएक तँ मनमे उदठ गेल छेलैन , िाथमे \nजे वीणा अलछओछी कोन , मुिसँ फ ु क ै िला सपिररया सििक आहक सरस्वती मैयाक िाथक ? सारसत्त्वक मन \nरहितो असारसत्त्व क े तए-सँ आहि जाइए ..! नारदिािा अपन हव चार मंथन जे करए लगला तइसँ वीणोक िाथ रूहक \nगेलैन आ मुँिक वाणीक ेँ  सेिो   यधयानी धऽ लेलक ै नजइसँ ब्रह्माजीक द्वारा पुछला पछाहतयो नारदिािाक मुँि िन्ने \nरिलैन।  \nनारदिािाक ेँ  चुप देख िुयधनाथ टुसकी दैत िजला - \n“िािा , अिाँ तीनू भुवनसँ टिैल -िुलल कऽ देख -सुहन एलौं िेनमुदातैयो  हकए मुँि.. ?”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nओना , िुयधनाथक इशारा नारदिािा िुजझ गेला मुदा िुयधयार लोक लेल ईिो तँ आफत अलछए जे नीको िात \nहक हवचारक ेँ  सभठाम नइ िाजल जाइए...। अपन ददन -दुहनयाँ देखैत नारदिािा िजला - \n“िौआ , पेटमे हवचारक लिैर उठल अलछ जइसँ िजैले मन तनफनाइए जरूर , मुदा अपन \nिारल.. , लोक , लोक लगमे िजिो क े ना करत !” \nओना , ब्रह्माजी नारदिािाक हवचार सुहन मुस्की मारैत टुस्की दैत रिलथन मुदा हववेकाननक नजैर िुयधनाथपर \nदटकल छल आ धमादेवक नजैर इमनदार भायपर , जइसँ नारदिािाक िात हकयो ने सुनिे क े लैन आ ने िुझिे क े लैन। \nजहिना एकटा ऋृहष अपन इमानक ेँ  धरम िुजझ सत्यक िाट धेने चलैत रिला। एकटा लशकारी एकटा गाएक ेँ  खेिारने \nआहि रिल छल। गाइयक दशा देख ुनका मनमे दयाक सागर उमैड़ गेलैन। जान िँचौने गाए पड़ाएल जाइ छल। \nरस्ताक ओझलसँ आहक िोन -झाड़क ओझलसँ गाए लशकारीक नजैरसँ िदट गेल। लशकारी ऋृहष लगमे आहि \nगाइयक जानकारीक िात पुछलक ै न । स्पष्ट शब्दमे ओ ऋृहष जवाि देलखखन जे जे देखलक से िाजत नहि आ जे \nिाजत से देखलक नहि , तहिना भेल। चुपा -चुपी देख इमनदार भाय िजला - \n“से की िािा ?” \nअपन मजिूरीसँ िेवस भेल नारदिािा िजला - \n“िौआ , िाल -िोधसँ कोनो हवचार लछपाएि पाप छी। तँए तोरा सभसँ हकछ ु  ने लछपेिि। ” \nनारदिािाक उमड़ल मनक सागरक ेँ  हववेकोनन , िुयधनाथो , धमादेवो आ इमनदार भाय सेिो टकटकी लगा \nदेखए लगला।  \nनारदिािाक मन आगू -पाछ ू  ुअ लगलैन। आगू -पाछ ू  िोइक कारण भेलैन अपन तीनू भुवनक रूप -लचत्र \nदेखि। नारदजीक रूप -लचत्र छैन , भश्क्तक तीन पद्धहतमे –माने व्यास पद्धहत , िनुमन पद्ध हत आ नारद पद्धहत –एक \nपद्धहतक दाताक रूपमे नारदिािा अपनो छैथ मुदा दोसर रूप जे देख रिल छला तइमे गाम -घरक पुरुख-पातरसँ \nलऽ कऽ मौगी -मेिैर धररक िीचक छेलैन , जे नारदिािा एक नम्िर झगड़लगौन छैथ। घरोिला आ घरोवालीक ेँ  सुख -\nचैनसँ रिऽ नहि दइ छैथ। एक गोरेक ेँ  किै छलथन अिॉंक प हत नोहनयाि भऽ गेल छैथ आ दोसरक ेँ  किै छलथन पत्नी \nअिॉंक देि चटै छैथ। से ओ चािे मत्या -भुवनक ुअए आहक देव -भुवनक।  \nब्रह्माजी नारदिािापर नजैर फ े ड़लैन। नजैर फ े ड़ाइते नारदिािाक मन फ ु रफ ु रेलैन। िजला - \n“िौआ , नीक काज तँ नीक िोइते अलछजे अधलो काज कखनो नीक भऽ जाइए। तहिना नी को काज क े तौ \nअधलो भऽ जाइए ! िुजझये ने पेि रिल छी जे नीक की आ अधला की भेल। ” \nधमादेव हिच्चेमे टपकल - \n“जेना ?”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nनारदिािा िजला - \n“िुद्धदेव आ मिावीर जैनक नाम सुनने िेििक ?” \n“िँ ! इहतिासक हकतािोमे पढ़ने छी। ” \n“दुनूसन्द्त छला , जहिना भोजनमे सादगीतहिना वस्त्रमे सागदी आतहिना हवचारक संग िेविारोमे सादगी \nदुनूक ेँ  छेलैन। अपन हवचारक हवद्यालयमे अध्ययनसँ क े करो परिेज नहि करै छला। खुलल हकताि जकाँ दुनूक \nहवचारो आ िेविारो छेलैन। ” \n“िँ , से तँ छेलैन्द्िे। ” \n“दुनू एक्क े  युगमे भेला , एक्क े रंग दुनू युगरष्टा सेिो छला। ” \n“िँ , से तँ छेलािे। ” \n“मुदा.. ?” \n“यएि जे एकगोरे  ‘िुजन हिताय ’ आ दोसर गोरे  ‘सिजन हिताय ’ मानै छला। ” \nओना , ‘िुजन हिताय ’ आ ‘सभजन हिताय ’क भाँजमे चारू गोरे – इमनदार भाय , धमादेव , िुयधनाथ आ \nहववेकानन –ओझरा गेला। तँए मने -मन सभहकयो हवचारए लगला। जेकरा िुजझ कऽ ब्रह्माजी मने -मन मुस्की मारर \nरिल छला। सभ अपने -अपने हवचारमे तेना फ ँ लस गेला जे वक्ता हकयो रििे ने क े ला। जइसँ चुपा -चुपी पसैर गेल।  \nब्रह्माजीक मनमे भेलैन जे एना जँ कोनो हवचार करए िैसी आ हकयो िजहनिारे ने रिता तखन हवचार की \nिएत ! नारदिािाक ेँ  चररयिैत िजला - \n“नारदजी ! इन्द्रासनसँ आदेशपत्र आएल अलछ , आजुक मनुख हन रमिैक , तइमे.. ?” \nनारदिािाक मन दुनू दृयष्टसँ कड़ुआएल छेलैन्द्िे , पहिल - चलैत -चलैत तेतेक थाहक गेल छला जइसँ मन \nकड़ुआ गेल छेलैन आ दोसर- तीनू भुवनक चालल -चलैहनक िेविार देख मन तेना अहगया गेल छेलैन जे हवचार \nकररया गेल छेलैन। ओिी कड़ुआएल -कररयाएल मनक िीच ब्रह्माजीक प्रश्न  छेलैन। नारदिािा िजला - \n“आजुक जेिेन दुहनयाँ अलछ तइमे सभसँ उत्तम कोदटक हनमााण (मनुखक हनमााण) ओ िएत जे \nहनमााणाधीनक ेँ  (जेकर हनमााण करि) पूजी (पाइ) अनुक ू ल माने गरीिीमे नेपाली भतिा दारू अमीरीमे कनाहियन \nसरिा दारू पीआ मोटर साइहकलक सवारीपर चढ़ा , एक िाथमे मोिा इल आ दोसर िाथमे लसगरेट \nधराजइसँसवारीक िेश्ण्िलक ेँ  छोहड़अन्द्िा -गॉंिींस िाटपर चलैत रित , सभसँ नीक हनमााण यएि िएत। ”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nब्रह्माजी िुजझ गेला जे नारदजी खखलशया कऽ हवचार देलैन। ओना , ुनको हवचारक ेँ  सोहिोअना नहियोँ मानि \nनीक नहियेँ िएत। हकएक तँ अपने ने िैसल -िैसल हनरमिै छी , मुदा नारदजी तँ तीनू भुवनक ेँ  टिैल -िुलल देखै छैथ \nतँए देखलािा िजला अलछ...। अपन हवचारक ेँ  िेविाररक िना ब्रह्माजी िजला - \n“नारदजी , अिॉंक हवचारसँ सिमत छी तँए समथान करै छी , मुदा एिेन मनुखसँ तँ जग -िँसार िएत ! हकछ ु  छी \nते जवािदेिीमे छी हकने। ” \nब्रह्माजीक हवचार सुहन ना रदजी अपन िोधक ेँ  मने -मन घोंटए लगला। मुदा जहिना िुमैिला वस्तु पाहनमे \nजाइते िुमए लगैए आ हिनु िुमैिला अथािो पाहनमे अलगले रिैए , तहिना नारदिािाक मनमे उठ ै त रिैन। अपन \nपहला झाड़ैत िजला - “लोको की लोक छी , जहिना हिनु सींग -सींग्िौटीक अलछ तहिना हिनु नाँगैर -पुछड़ीक सेिो तँ \nअलछए, तेिने...। ” \nब्रह्माजी िजला - \n“िदनामी िएत.. !” \nनारदजी िजला - \n“जे िदनाम करत ओ तँ अपने िदनाम अलछ , तखन िदनामीक लाज क े करा िएत ? िमरे हकयो पद्धहतकताा \nकिैए आ हकयो घर -जरौन किैए , तेकरा िम की करिै। ” \nब्रह्माजीक ेँ  नारदजीक हवचार जेना जँचलैन। जँलचते मनमे खुशी उपकलैन जइसँ मुँि मुस्स्कयाए लगलैन। \nमुस्की दैत नारदजी िजला - \n“तखन ?” \n“तखन की !अिींक ेँ  लोक की िुझैए से िैसल -िैसल िुझिै , हकयो िेइमान किैए आ हकयो नशािाज.. !” \n“से क े ना?” \n“जेकरा घरमे िेटीक िादढ़ अिैए ओ िेइमान किैए आ जेकर िुयध भँलसया जाइ छै ओ भँगपीिा किैए। ” \n“ऐमे िमर को न दोख ?” \n“से अपना मने िुझने िएत। िजिै जे भायिम तँ दुहनयाँक ेँ  नजैरमे नर -नारीक सृजन करै छी , तहिना िुयध -\nहववेकक सेिो करै छी। मुदा तइसँ लोक मानत। ओ थोड़ै िुझत जे मकान िनौहनिार तँ पुँच गेल , मुदा क े तौ सीमेंट \nकम रिल आहक िालुए कम रिल , तइ दुआरे मकान िनौहनिार कामै ि एत। ओ तँ कमो -िेसी करर कऽ मशाला \nतैयार कइये लेत। ”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nब्रह्माजी - \n“तखन ?” \nनारदजी - \n“तखन यएि जे क े तौ िदनामी िएत तँ कििै जे भाँग कनी िेसी पीआ गेल छल। तँए , िारर थोड़े माहन लेि। ” \nqशब्द संख्या :  2054, हतलथ : 02नवम्िर 2018 \n  \n  \n  \n  \nददिालीक दीप  \nकाहतकक पनरि ददनक अन्द्िारक (सामुहिक , समूिक ददन) अमावस्या छी , आइये रातुक पहिल पिर आ \nददनक पॉंचम पिरमे  ‘लक्ष्मी पूजा ’ आ ददनक छठम -सातम पिर आ रातुक दोसर -तेसर पिरमे  ‘काली पूजा ’ सेिो \nछी। काहतक मासक दुख -धन्धामे भरर ददन वौआएल रिलौं। साँझक आगमन िोइते गोसाँइ स्थानसँ (गोसाँइ आगू) \nसँ लऽ कऽ अपन घ र -ओसार , आँगन -दरिज्जासहित माल -जालक घर , थैर , जल -जलाशय आ धार -धारा िोइत \nसमुरक घाटपर सेिो दीप जरत।  \nसूयाास्त िोइपर आहि गेल। ओना , श्रम करैक शश्क्त सेिो शरीरमे शेष छल आ जजनगीक अहिम हिया सेिो \nशेष छलिे। हियाक सरदर हनयम यिए ने अलछ जे एक काजक पछाइत दोसर काज रो पी। तँए कटिी हनयम नहि \nअलछ सेिो िात तँ नहियेँ अलछ। ओिो तँ अलछए जे काजक सघनताक िीचक जे जजनगी अलछ , ओइमे समयानुक ू ल \nआ आवमयकतानुक ू ल घटिी -िढ़िी करए पड़ैए। मुदा ऐठाम ने घटिीक प्रश्न अलछ आ ने िढ़िीक , प्रश्न अलछ \nजजनगीक ेँ  सुचारू ढंगसँ संचाललत करैक , जइसँ समयपर दीपो ज रा सकी आ पािैन सेिो मना सकी।  \nदरिज्जापर पएर दइते पत्नी िजली - \n“क ृ ष्णदेवभैया लछमी पूजाक िकार दऽ गेला अलछ। ” \nिजलौं - \n“किलयैन नइ जे अपने हकम्िरोसँ अहिते िेतातैिीच चािो पीि लेिआमुिाँ -मुिीं गप्पो भऽ जाएत। ”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n“जहिना माछी -मच्छरक नंग -चंगसँ मन कछमछाए लगैए तहिना क ृ ष्णदेव भैयाक ेँ  कछमछाएल देखलयैन। ” : \nपत्नी िजली।  \nमनमे भेल जे अनेरे जे झझिगाक झॉंहग मनमे िन्द्िै छी से नीक नहि। सभ साल क ृ ष्णदेव भाय काहतकक \nददवाली ददन लक्ष्मीक पूजा कररते छैथ आ पान -मखान -यमठाइक िकार दइते छैथ , जेिो कररते छी। तहिना आइयो \nजाएि। पुछलयैन - \n“और हकछ ु  िजला ?” \nपत्नी िजली - \n“रस्ते-रस्ती िजैत गेला जे एम्िरे िोइत उदयलाल ऐठाम िोइत घरपर जाएि। ” \nमनमे भेल जे साँझुक पहिल पिरक पूजा  ‘लक्ष्मी पूजा ’ छी तखन अनेरे जे गप -सप्पमे समय गमा लेि तखन \nसमयपर पुँच क े ना पएि। मुँि िन्न करैत अपन साँझुक हनययमत हियाक ेँ  अपनिैले मुहड़ते रिी हक  रस्तापर अिैत \nउदयलालपर नजैर पड़ल। जखन  कानमे आहि गेल जे क ृ ष्णदेव भायलक्ष्मीपूजाक िकारक मादे ऐठामसँ उदयलाले \nऐठाम हवदा भेलातखन जँ िम क ृ ष्णदेव भाइक साती िकारक जानकारी दऽ देिै तँ ओ दुनू लसरे ने नीक िएत। \nिजलौं - \n“उदयलाल , क ृ ष्णदेव भाय ऐठाम आने साल जकाँ लछमीपूजा लछ ऐन , िकार छि। पहिल साँझक पूजा \nछी, तँए समयपर पुँचैले अखन िेसी गप -सप्प नहि करि। तोंहू तैयार ुअ गआिमहूँ तैयार िोइ छी। ओत्तै हनचेनसँ \nगप-सप्प करि। ” \nओना , उदयलाल मजहकया लोक अलछ , तँए ओकरो अपन भावनाक संग भावलोकक भवन छइिे। कदठन -\nसँ-कदठन आ गम्भीर -सँ-गम्भीर हवचारक ेँ  मजाक -मजाकमे उड़ाइयो दइए आ पुराइयो तँ दइते अलछ। उदयलाल \nअगुताएलेमे िाजल - \n“परसादमे पाने -मखानटा िँटता आहक नवको हकछ ु  िँटता ?” \nउदयलालक िात सुहन निलापर दिला फ े कि वा िीिीक संग िादशािक जोड़ा लगाएि नीक नहि िुजझ चुपे \nरिलौं।  \nिमर चुपी देख आहक अपन मनमे उदयलालक ेँ  कोनो उद्गा र रिै से तँ वएि जानए , मुदा उदयलाल फ े र िाजल - \n“भाय सािैि , पग-पग पोखैरक ेँ  जहिना कमला -कोसी खेलक आ पान -मखानक ेँ  परवासी भाय लोक ै न खेलैन \nतहिना आि एकरा हकतािे -क ै सेटमे रिऽ ददयौ। ”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nओना , मनमे भेल जे िाजी - ‘हकतािो पढ़हनिार हक आि अलछ , आि तँ क ै सेटसँ िेसी लोक पढ़ैए। जइसँ  एते \nतँ लाभ भेिे कएल जे यमलथलाक शब्दमे अंिेजीक िादढ़ एने शब्दकोश िढ़िे कएल अलछ। ’ मुदा फ े र भेल जे जखने \nहकछ ु  िाजि हक उदयलाल फ े र कोनो तेसर िात चालल देत। तँए , चुप्पे रिलौं। ओना , उदयलालक ेँ  समैयक पैिन्द्दी तँ \nनहि , मुदा काजक पैिन्द्दी रिने जजनगीक गाड़ीक गहत असलथर छ इिे।ओना , उदयलाल मजहकयल चालल पक ै ड़ \nचलहनिार लोक जकाँ िँसी -चौल कररते अलछ मुदा तेकरा ओ गपे -सप्प तक रखने अलछ। गपोक हक कोनो आहड़-धुर \nअलछ लोकक मन जे फ ु रै छै से िजैए। मुदा जजनगीक खेल तँ हकछ ु  और छी , ओ तँ गहत-हवयधक हियासँ \nचलैए , जइसँ उदयलालक जेिने िुयध सकताएल छै तेिने काजो सकताएल चललते छइ। तँए हिसवास पात्र अलछए। \nओना , एिेन दोख उदयलालमे नहि अलछ , जइसँ मन दुखी नइ िोइए सेिो िात नहियेँ अलछ। कोन हियाक लेल क े ते \nउच्चारण िएत से वेचारामे नइ छइ। एकर माने ओ स्क ू ल -कौलेज नइ देखलक सेिो िात नहियेँ अलछ। िँ , एते जरूर \nछै जे व्याकरण  नइ पढ़ने भाषा -िोधमे कनी कमी रहिये गेल छइ। ओना , पहत्रकामे पढ़ने छल जे अरस्तूए लगसँ \nभाषा आ समाजक हवचार िोइत आएलजे क े िेन लशक्षाक खगता समाजक ेँ  अलछ जइसँ ओकर जजनगी प्रगहतक \nपथपर गहतशील रित। खाएर जे अलछ तइसँ उदयलाले आहक अपने कोन मतलि अलछ। मतलि अलछ औझुका जे \nहिया  अलछ तइमे क े ना समयपर पुँच पूजामे शयमल िएि। जँ उदयलालक ेँ  दरिज्जापर छोहड़ अपने चलल जाएि \nसेिो क े िेन िएत। िँसी -खुशीसँ उदयलाल अपने ने आगू िढ़त।  \nतइ हिच्चेमे उदयलालक प्रहत दोसर हवचार उचैड़ कऽ एकाएक मनमे लचड़ै जकाँ पॉंखख फड़कौनहि खलस \nपड़ल। अपना आगूमे खसल हवचारक ेँ  देख मन हतलयमला गेल। हतलयमला ई गेल जे उदयलाल सन नवजुवक जे \nआजुक युवाशश्क्तक अंश अलछ ओ तँ भगवानेक अंश जकाँ ने युवोमे युवाशश्क्त अलछए। उदयलाल समाजमे चािे \nजे ुअए मुदा काजसँ िेसी काजक हवचारक ेँ  हिकछिैमे समय लगैिते अलछ तँए कालक दोखक दोखी तँ अलछए \nमुदा झड़-झड़ािो लो क ओकरा नहियेँ किल जा सक ै ए। झड़ -झड़ाि ओ भेल जे समय अिैसँ पहिने धान जकाँ फ ु दट \nकऽ तैयारो भऽ जाइए आ पक ै सँ पहिनहि पहक कऽ झहड़ये जाइए। संजोग िनल उदयलाल िाजल - \n“पॉंच यमनटमे तोंहू तैयार भऽ जा आ िमहूँ तैयार भऽ जाएि। मुदा तैयार भेला पछाइत िम तोिर रस्ता नइ \nतकिि। सोझे क ृ ष्णदेव भाय ऐठाम चलल जेिि। ” \nओना , उदयलालक समैयक िान्द्ि ओतेक सक्कत नइ िुजझ पड़लमुदा संजोगो तँ सेजोग छी। जँ हकयो \nओकरा रस्तामे एतिो पुछहनिार भऽ जाइ जे  ‘भाय !िड़ अगुताएल देखै लछअ’,तेकर जवाि ओ कखन तक देत \nतेकर ठीक नहि , तँए िान्द्ि िहलुक िुजझ पड़ल। मुदा जँ हकयो नइ भे टतै तँ जहिना िाजल तहिना ओ  आगू िदढ़ \nक ृ ष्णदेव भाइक दरिज्जापर पुँचते दरवारी जकाँ घरवारी िहन िोहकयेिो नइ करत सेिो िात नहियेँ अलछ।  \nपस्त्नयो सभ िात सुहन मने -मन अपनो काजक आ िमरो काजक गोरा -गपसा िैसाइये नेने छेली। जँ हकछ ु  \nअवरोध मनमे िोइतैन तँ िजिे कररतैथ , मुदा से सभ हकछ ु  ने अखन धरर िजली। एकर स्पष्ट माने यएि ने भेल \nक ृ ष्णदेव भाइक ऐठाम समयपर पुँचिक आदेश दइये देलैन।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nजहिना पॉंच यमनटक समय उदयलाल देने छल तहिना तैयार भऽ घरसँ हनकललौं। ओना , किि जे \nउदयलालक घर क ृ ष्णदेव भाइक घरसँ लग अलछ तँए पहिने पुँचत सेिो िात नहियेँ अलछ। हक ए तँ जेते समय िमरा \nऐठामसँ उदयलालक ेँ  जेिाकाल लागत तेतिे समय ने िमरो जाइमे लगत। मुदा समय तँ ओइसँ पहिने हनधााररत भऽ \nगेल , तँए मोटा -मोटी दुनू गोरेक ेँ  एक्क े  रंग समय भेटल।  \nजहिना क ृ ष्णदेव भाय ऐठाम िम पुँचलौं तहिना उदयलाल सेिो पुँचल। दरिज्जापर पुँचैसँ पहिने दुनू  \nगोरेक भेँटो भऽ गेल। संगे दुनू गोरे दरिज्जाक आगूमे प्रवेश क े लौं। क ृ ष्णदेव भायक ेँ  देखलयैन जे दुनू परानी िल -\nचल , िल -चल कऽ रिला अलछ।  \nिलचलीमे पड़ल दुनू परानीमे सँ हकनको नजैर िमरा दुनू गोरेपर नहि पड़लैन। ओना , अपना िुजझ पड़ल- भलेँ \nदुनू परानी क ृ ष्णदेव भाइक नजैर िमरा सभपर नहि पड़ल ुअए मुदा सभक ेँ  अपन -अपन नजैररक संग आँखखयो तँ \nअलछए। जइसँ सोलिन्नी ईिो माहन लेि जे क ृ ष्णदेव भाइक नजैर नहियेँ पड़ल िेतैन सेिो मानि ठीक नहि।हकएक तँ \nआँखख रहितो हकयो चममा लगा देखैए आ हकयो हिनु चममेक ओकरासँ िेसी देखैए...। मन असमंजसमे पहड़ गेल । \nमुदा तइ हिच्चेमे उदयलाल िाजल - \n“गौरी भाय , भररसक क ृ ष्णदेव भाइक नजैर अपना सभपर नइ पड़लैन। ” \nिजलौं - “क े ना िुझै छिक ?” \nउदयलाल िाजल - \n“जहिना अपना सभ िकररया भेललऐ तहिना ने क ृ ष्णदेवो भाय िकवाि भेला। जँ कहनयोँ नजैर पड़ल रहितैन \nतँ ओ जरूर हकछ ु -ने -हकछ ु  कििे कररतैथ। ” \nउद यलालक हवचार सुहन अपनो मन माहन गेल। फ े र भेल जे क ृ ष्णदेव भाय घरवारी छैथ , ुनकर नजैर नहि \nपड़लैन मुदा अपनो दुनू गोरे तँ समाजक संग िक ररयो छीिे , तखन हकए ने अपन िाजजरी ुनका लग दजा करा ली। \nिजलौं - \n“उदयलाल , अपना सभ आहि कऽ क े तौ चुपेचाप िैस जाएि सेिो नीक नइ िएत , तँए अपन उपश्स्थहत दजा \nकरा लएि। ” \nउदयलालोक मनमे सएि हवचार उदठ रिल छेलइ। स्वीकारैत िाजल - \n“क ृ ष्णदेव भाय लग चलल कऽ चेिरा देखा देला पछाइत क े तौ िैस कऽ गप -सप्प करि। ” \nआगू िदढ़ क ृ ष्णदेव भाय लग दुनू गोरे पुँचलौं। पुँचते उदयलाल क ृ ष्णदेव भायक ेँ  किलक ै न - \n“भाय सािैि , िाथी चदढ़ अिाँ गौर पुजने छी जे भौजी सन संगी िाथ लगल। ”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nओना , क ृ ष्णदेव भाय पत्नी ददस ताकए लगला मुदा मुिसँ हकछ ु  िकार नहि फ ु टलैन। िजलौं - \n“भाय , क े ते काज पछ ु आएल अलछ?” \nक ृ ष्णदेव भाय िजला - \n“समयानुसार काज अपन रस्तेपर अलछमुदा सूयाास्तो िोइमे दू -चारर यमनट िाँकी अलछए। ” \nउदयलाल िाजल - \n“भाय सािैि , ऐठाम िमरा सभक ेँ  रिने अहूँ दुनू परानीक ेँ  काजमे [iv] हकछ ु-ने -हकछ ु  हिथुते िएत आ तैसंग \nिमहूँ दुनू गोरे शरमाएि जे जेठ भऽ कऽ क ृ ष्णदेव भाय दुनू परानी खदट रिल छैथ आ िम सभ ठाढ़ भेल मुँि देखै \nछी।” \nक ृ ष्णदेव भाय िजला - \n“तोिर की हवचार ?” \nउदयलाल िाजल - \n“अिाँ दुनू परानी अपन पूजाक तैयारी करू आ िम दुनू गोरे दरिज्जाक दुआरपर िैस िकररया सििक \nआगवानी करि। ” \nक ृ ष्णदेव भाय हकछ ु  ने िजला। िुजझ गेलौं जे आदेश भेट गेल। दुनू गोरे दरिज्जाक ऑंगनमे क ु रसीपर िैस \nगप-सप्प करैक हवचार क े लौं। ओना , गप-सप्पक िममे उदयलाल कखनोकाल झुझुआन जकाँ िुजझ पड़ल। मुदा \nवास्तवमे ओ गिींरगरो आ गम्भीरगरो तँ अलछए। िजैक ढंग भलेँ ओ िदलने अलछ ,सददकाल िँलस -िँलस िजिो करैए \nआ गम्भीर -सँ-गम्भीर हवषयक ेँ  िँसीए -मे उड़ाइयो दइए आ पुराइयो तँ दइते अलछ।  \nसूयाास्त भेल। हिजलीक इजोतसँ सौंसे जगमगाएल। क ृ ष्णदेव भाय सेिो घर -ऑंगनमे हिजली लगौनहि छैथ। \nतहूमे आइ िेसी ओररयान सेिो क े नहि छैथ। िजलौं - \n“उदय , िुयध िपजेठ िोइए। भलेँ तूँ उमेरमे छोट छि मुदा तूँ िुत िोलशयार छि। लोक लगमे िँलस -िँलस कऽ \nिाजज लइ छि , मुदा. .?” \n‘मुदा ’सुहन उदयलाल जेना एकाएक गम्भीर ुअ लगल , एकाएक जेना गम्भीरता हृदयसँ ऊप र आिए \nलगलै , जहिना धरतीमे गम्भीरता एने ओकर सृजनशश्क्त एते हियाशील भऽ जाइए जे ओइमे भाँगक िीआ छीटू \nआहक िथुआक, ओ िड़िड़ा कऽ जनैम जाइए तहिना उदयलालमे िुजझ पड़ल। ओना , उदयलाल िाजज हकछ ु  ने  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nरिल अलछ मुदा जहिना कररयाएल मेघ समुरमे लटैक अपन संगी -समुरसँ उठ ै त वादल -क ेँ  पक ै ड़ संगे हवदा िोइए \nतहिना िुजझ पड़ल। िजलौं - \n“उदय , हिजली िौलक इजोतक ेँ  ददवालीक दीप.. ?” \nजहिना समुरमे जुआर उठ ै ए , धारमे िादढ़ उठ ै ए, पोखैर -इनारमे पाहनक उछाल उठै ए तहिना उदयलालक मनमे \nजग -जुआर उठल। उदठते िाजए लगल - \n“भैयारी , तखन ने भय -अरर (भय +आरर) िोइए जखन सभ भाय एक -मुँि , एक-िोल िना एक -एक हवचारो \nआ एक-एक काजो करैत आगू ददसक समय ददस िढ़ि। नइ तँ क े तौ हृदयमे दीप जरत आ क े तौ हिजलीक प्रकाशसँ \nप्रकालशत िएत। जइसँ जे दीपक ज्योहत पवा छी ओ तर पहड़  जाएत आ हिजलीक प्रकाशक पािैन जगजजआर िोइत \nरित। ” \nओना , धरमागती िुझी तँ उदयलालक हवचार सोलिन्नी नइ िुझलौं , मुदा ओकर वाणीक जे प्रवाि रिै ओकरा \nरोहक ददशा -िीनो करि नीक नहि िुजझ िजलौं - \n“िँ , से..?” \nजेना िमर िातक ेँ  अधिरेड़ेपर उदयलाल लोहक लेलक।धीपल तािा जहिना पाहनक लछट का लोहक लइए \nतहिना लोहक लेलक। ओना , किि जे पाहनयोँसँ पातर ओस िोइए जेकरा दुभभ अपन जीवनामृत िना माथपर ताधैर \nधेने रिैए जाधैर सुजाक प्रकाश ओकरा अद्धा नहि कऽ लइए। मुदा से सभ िात नहि छल ,अपना मनमे ददवालीक \nदीपक ज्योहत पवा िनल छल। उदयलाल िाजल - \n“आइ आधाकाहतकक सीमापर  छी। आगू सेिो आधा शेष अलछ। काहतकक ेँ  लोक तेरिम मास किै छइ। \nहकए? कोनो माससँ जँ मासक हगनती शुरू िोइ तँ ओ मास तेरिम भइये जाइए। ” \nमनमे जेना घोड़दौड़ शुरू भेल, तहिना ुअ लगल। हिसाि तँ ठीक े  उदयलाल किैए मुदा िुझल तँ काहतक े टा \nअलछ, जेकरा लोक तेरिम मास किैए। आन -आन मासक ेँ  किाँ हकयो  ‘तेरिम ’मे हगनती करैए। तँए , अपन हवचारक ेँ  \nनहियेँ िाजि नीक िुझलौं। हकए ने उदयलाले अपन पनचैती अपने करैत चलत। मुदा उदयलालक िात िम नीक \nजकाँ सुनलौं आहक अनठाएल -मनठाएल जकाँ सुनलौं िुझलौं , सेिो तँ उदयलालक ेँ  इशारासँ िुझाएि जरूरी \nअलछए। तँए उदयलालेक स्व रमे अपनो स्वर यमलिैत िजलौं - \n“िँ , से तँ कहिते अलछ। ” \nउदयलाल िाजल - \n“काहतकमास तँहकसानी जजनगीक ओ मास छी , जे िरसातक हवभभहषकासँ तुरत -तुरत उिड़ल रिैए। \nहवभभहषकाक अनेको रूप अलछ , क े तौ धारक कटहनया , तँ क े तौ अन्द्िर-तूफानक संग झटवाहिक जइसँ जान -मालक  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nसंग, चीज -वस्तुक क्षहत िोइए , तँक े तौ िादढ़ िहन गामक -गामक ेँ  मेटा दइए , इत्यादद -इत्यादद। तँए , काहतकक ेँ  दोिर \nभारी मास मानल गेल अलछ। ओुना फसलक उपजक हिसािसँ सेिो चैहतक रब्िी -राइक पछाइत उपजक आठम \nमासक दूरीमे सेिो अलछए। ” \nतैिीच क ृ ष्णदेव भाय सेिो लगमे आहि िजला - \n“पूजाक समय भऽ गेल , तँए अहूँ सभ तैयार भऽ जाउ। जखने िम शंख फ ू कि हक अिाँ सभ देवस्थलपर \nपुँच जाएि। ” \nओना , उदयलालोक मनमे रििे करै जे क ृ ष्णदेव भाइक ऐठामक पूजामे शायमल िोइले एलौं िेन , ुनकर \nक ृ भत्तकहप लछऐनतँए ओ अपना हवहिते जे करता ,िम सभ तिीमे ने पाछ ू -पाछ ू  संग पुरिैन। िजैक िममे उदयलाल \nमस्तीसँ झूयम रिल छल , जहिना संगीतक अन्न्द्तम मोड़पर एला पछाइत संगीतज्ञ झूमए लगैए तहिना। मुदा क ृ ष्णदेव \nभाइक वाणीक अन्न्द्तम लड़ीक कड़ीमे कड़ी जोहड़ उदयलाल िाजल- \n“औझुक ेँ  पनरिम ददन काहतकक पूरभणमा िएत , जइ ददन काहतक अपन अन्न्द्तम सीमापर पुँच भाए -\nिहिनक पािैन –सामा -चक े िा –करैत अगिन ददस (धानक मास) अिसर िएत। ” \nउदयलालक मुँिक मीठगर िोल सुहन -सुहन मनमे जेना मीठ -मीठ सुआद आिए लगल। ओना , मनमे ईिो \nिोइत रिए जे किीं हिच्चेमे ने क ृ ष्णदेव भाय शंख फ ू हक दैथ जइसँ आगूक हवचारक िाटे रूहक जाए ! उदयलाल \nमने -मन दठहकया लेलक जे जािे क ृ ष्णदेव भाय शं ख फ ुक ै क सुर-सार करता तइ हिच्चेमे अपन हवचारक ेँ  सीमापर \nपुँचा देि। मुदा तइ हिच्चे िजा गेल - \n“उदयलाल , आइ तँ अनिररये पखक ने पािैन छी ?” \nजहिना प्रश्न उठ े लौं तहिना उदयलाल जवाि दैत िाजल - \n“अनिररया पखक सामूहिक रूपक अन्न्द्तम ददनक पवा छी। अन्द्िारमे सभ हकछ ु  िरेिे नइ करैए , भे टिो \nकरैए। वएि भेटि छी ज्योहत पुंज। जे पिैक पवा छी ददवाली ददनक दीप पवा। ” \nओना , उदयलालक हवचार सुहन मनक क ू ि -काि छँटए लगल मुदा क ू िो -काि की साधारण अलछ , ओ तँ मैल \nवस्त्र जकाँ अलछ , जेकरा जेते िेर सािुन लगा धौिै तेते ओकर मैल छँटैत जाएत आ चमक अिैत जाएत। मुदा तैसंग \nमनमे ईिो शंका तँ उदठये रिल छल जे तँए िुझै -सुझैक संग करैले समय चािी ,जे अपना गहतये तेना पड़ाएल जाइए \nजे ओकरा पक ै ड़ चलि कदठन अलछ। ओना , हवचारो आ हियोक अपन गहत अलछए मुदा से गहत हनभार करैए \nकताापर। जेिेन कताा भताा करैए तेिेन धताा धारण कररते अलछ...।  \nिजलौं - \n“उदय , अिी प्रकाश पुंजक ेँ ..?”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nआगूक हवचार पेटेमे छल हक तइ हिच्चेमे उदयलाल आगूक हवचारक ेँ  लोक ै त िाजए लगल - \n“भाय , पहिल साँझ लक्ष्मी पूजा छी , ददवा राहतमे काली पूजा सेिो िएतआ भोर िोइते गोिरधन पूजाक \nआगमन सेिो भइये जाएत। माल -जालक घरो आ िािरोमे दुभभ -धानक संग फ ू लो -पातसँ  भरल -पूरल िखारक पूजा \nसेिो छीिे। ” \nिजलौं - “िँ , से तँ छीिे !” \nउदयलाल िाजल - \n“तँए हक पािैन हवसरजन भऽ जाएत। प्राते भने दोसर ददन भरदुहतया छी , जे भाए -िहिनक भरै -पुरैक पािैन \nअलछ। सभ िहिन नौतिाररनी भेली आ सभ भाए नौतपूरा भेला। ” \nओना , जइ सुदढ़ये उदयलाल िजै छल तइ सुदढ़ये  अपने नइ िुझै छेलौं मुदा भक ु आएल लोकक ेँ  जेना -जेना \nभक ु पन कमैत जाइ छै आ मन फरीच िोइत जाइ छैतहिना ुअ लगल , जइसँ उदयलालक हवचार सुनैमे नीक लहगये \nरिल छल। िजलौं - \n“िँ , से तँ छीिे !” \nउदयलालक हवचारक ेँ  जहिना सि भेटल , तहिना सिटैत सिीटमे आहि िाजल - \n“भाय , पररवारक आँगनक िीच  आँगनमे अररपन साजज आसन ओछा दुनू िाथमे लसनूर -पीठार लगा पानक \nपात पसारर फ ू ल -मखान आ अच्छतसँ दुनू भाए -िहिन अपन सम्िन्धक ेँ  पूजजत कररते छैथ। ” \nिजलौं - \n“ई तँ अदौसँ पूजजत िोइत आहि रिल अलछ। ” \nउदयलाल िाजल - \n“भाए -िहिनक पािैहनक संग लचत्रगुप्त पूजा सेिो छी। ” \nिजलौं तँ हकछ ु  न हि , मुदा मुड़ी जरूर िोला देललऐ। जेना उदयलालक ेँ  अपन हवचारमे सिक संग समरथन \nसेिो भेटल िोइ तहिना भेलइ। मुस्की दैत िाजल - \n“भरदुहतयाक प्रातेसँ छदठ पािैहनक हवयध शुरू िएत। माछ -मड़ुआ िाड़िसँ हवयध करण शुरू िोइत उगैत-\nिुमैत दुनू सुजाक अघादान िोइत , सामा -चक े िा सम्िन्धक  सोिर -समदाउनक शुरूआतक संग अररपनक िीच िर -\nकोदारर , खुरपी -िाँसूक संग खराम पूज्य िोइत देिधारी देवक आगमन िीच देवोत्थान (देवउठान) सेिो िोइते अलछ।  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nतेकर लगले पछाइत िनुमान जन्द्मोत्सवक लगले कोसी -कमलाक स्नानक संग सामा -चक े िाक काहतकक उसरन \nिोइए। ” \nतिी िीच क ृ ष्णदेव भाय मिाभा रतक क ृ ष्ण जकाँ शंख फ ू हक देलखखन। दुनू भाँइ उदठ कऽ हवदा भेलौं।  \nqशब्द संख्या :  2422, हतलथ : 29 अक्टुिर  2018 \n \n  \n \n[i]पिीसी \n[ii]शासनक आदेश \n[iii]सोलहअना  \n  \n[iv]पूजाक तैयारीमे  \n  \nऐ रचनापर अपन मांतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  \n \nनन्द विलास राय -दूटा  लघुकथा  \nथसयानक मारर दही -चूरा  \nिमरा गामसँ दू -अढ़ाइ हकलोमीटर दूरीपर एकटा गाम अलछ मझौरा। िमरा सििक िीलरक घर मझौरा गाममे \nछैन। िँ , िँ वएि िीलर जेतए मोदटया तेल आ चाउर -गुम भेटैत अलछ। िीलरेक घरक िगलमे एकटा लशक्षक छलथन \nहत्रलोक वमाा। भगवानक क ृ पासँ पस्त्नयो लशभक्षका छलथन। घरोक सुखी सम्पन्न लोक छैथ। हत्रलोकजी आ िम \nहनमाली कौलेजमे इन्द्टरमे संगे पढ़ैत रिी। मुदा हत्रलोकजी सतकी ई क े लैथ जे इन्द्टरक पढ़ाइ हिच्चेमे छोहड़ रॉंची जा \nओतएसँ टीचसा ट्रेननिग कऽ लेला। िादमे िी.ए. धरर सेिो पढ़ला। तँए ओ लशक्षक छैथ। िम ईननिग नै क े लौं तँए पदढ़ -\nललखख कऽ िकरी चरिै छी। अखनो हत्रलोकजी जेतए -क े तौ भेटै छैथ तँ क ु शल-क्षेम िेिै करैए।  \nमाचा मासक गप छी। िम आ िमर ददयादीक एकटा भैयारी - मदनजी राशन आनए िीलर ओतए गेल रिी। \nमदन भाइ सेिो लशक्षक छैथ आ जइ हवद्यालयमे हत्रलोकजीक पत्नी लशभक्षका छलथन ओिी हवद्यालयमे मदनो भाय  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nछैथ। िम आ मदन भाय िीलर ओइठाम ब्रेंचपर िैसल रिी , िीलर रजजष्टरमे आ कािामे राशनक खानापूरी कऽ रिल \nछला। तखने हत्रलोकजीक िेटा मदन भायक ेँ  िजा कऽ लऽ गेलैन।  िमरा नै िजेलैथ तँए िम िीलरे ओतए िैसल \nरिलौं। जखन राशन लेल भऽ गेल तँ हत्रलोकजी दरिज्जा ददस देखए गेलौं जे मदन भाय की करै छैथ। िम सड़क े पर \nसँ किललऐ - \n“मदन भाय , गामपर नै जाएि ?” \nमदन भाय किलैथ - \n“आउ-आउ चलै छी। ” \nहत्रलोकजी सेािे दरिज्जेपर िैसल रिैथ। ओ किला - \n“पॉंचे यम नट आओर रूहकयौ मदनजी चाि पीने अिै छैथ। ” \nतखने देखललऐ जे हत्रलोक जीक िेटा दू कप चाि नेने आएल। एक कप चाि हत्रलोकजीक िाथमे देलक ै न आ \nदोसर कप मदन भायक ेँ । मुदा हत्रलोकजी िमरा चाि पीिैले आिि नै क े लैन। िम चोट्टे िीलरक दरिज्जापर आहि \nब्रेंचपर िैस गेलौं।  \nिम सोचए लगलौं , मदन भाय लशक्षक छैथ तँए ुनका िजा कऽ हत्रलोकजी चाि हपयौलक ै न आ िम साधारण \nहकसान छी तँए िमरा िैसिाको लेल आिि नै क े लैन। जखन हक हत्रलोकजी िमर संगीए छैथ... ! \nिमरा हत्रलोकजीक िेविारक िड़ दुख भेल। िम सोचए लगलौं - एकर िदला हत्रलोकजीसँ क े ना लेल जाए। \nिम िुत सो च -हवचार क े लौं।  \nपनरिे ददनक िाद हत्रलोकजी मदन भायक ेँ  खोजए ुनका दरिजपर गेलाि मुदा मदन भाय दुनू परानी नेपाल \nगेल छला। हत्रलोकजी जखन आपस भेला तँ िमरा देखला तँ मोटर साइहकल रोहक कऽ मदन भाइक सम्िन्धमे \nपुछए लगला। िम सोचलौं आइ गर अलछ , हकए ने ओइ ददनक िदला सधा ली। िम िड़ आदरसँ हत्रलोकजीक ेँ  \nअपना दलानपर लऽ जा कऽ िैसौलयैन आ किलयैन - \n“मास्टर सािैि , कनेक रूक ू  ऑंगनसँ भेल अिै छी। ” \nऑंगन जा पत्नीक ेँ  किलयैन - \n“कनी दू कप नीक चाि िनाऊ। िुच्ची क े तए अलछ ?” \nपत्नी इशारासँ पुिररया घर देखा किलैन िैस कऽ पढ़ैए। िेटी मैदट्रकक हवद्याथी छी। ता िए ओ लगमे आहि \nकिलक - \n“की िािूजी ?” \nएकटा पचसटकिी दैत एकटा हिकाजी भुजजयाक पैक े ट आ एकटा नमकीन हिस्क ु टक हिब्िा आनए \nकिललऐ। पुन: पत्नीक ेँ  किलयैन - \n“जखन िुच्ची देाकानसँ भुजजया आ हिस्क ु ट आहन कऽ देत तँ दूटा प्लेटमे भुजजया आ हिस्क ु ट दऽ \nदरिज्जापर पठाएि। ”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिम दरिज्जापर चलल गेलौं। एतए हत्रलोकजीसँ दुहनयादारीक गप -सप्प करए लगलौं। कहनक्क े कालक िाद \nिमर िेटी दूटा प्लेटमे भुजजया आ नमकीन हिस्क ु ट दऽ गेल। िम अपना िेटीसँ किललऐ - \n“िुच्ची चाचाक ेँ  प्रणाम करुन। ” \nिमर िेटी हत्रलोकजीक ेँ  प्रणाम कऽ ऑंगन चल गेल। ऑंगनसँ एक जग पाहन आ दूटा ग्लास आहन टेिुलपर \nरखख गेल। िम हत्रलोकजीक ेँ  एकटा प्लेट िढ़िैत किलयैन - \n“ललअ मास्टर सािैि , कनेक पाहन पीि ललअ। पछाइत चाि पीि। ” \nतैपर हत्रलोकजी िजला - \n“चाि तँ गामेपर सँ पीि कऽ आएल रिी। ” \nिम किलयैन - \n“चािो कोनो पेटभरा चीज छी। जे एकिेर भररपेट पी लोलौं तँ फ े र ओ समयेपर पीअि। ” \nहत्रलोकजी हकछ ु  लजाइत प्लेट िाथमे लेलैथ आ खाए लगला।  \nजािे िम दुनू गोरे भुजजया -हिस्क ु ट खा पाहन पीलौं तैिीच िेटी एकटा ट्रेमे दू कप चाि दऽ गेल। िम ट्रेमे सँ \nएकटा कप चाि उठिैत हत्रलोकजी ददस िढ़िैत िजलौं - \n“ललअ मास्टर सािैि , चाि पीिू। ” \nओ फ े र लजाइते चाि लेला। चाि क िाद िमर िेटी पान दऽ गेल। दुनू गोरे पान खेलौं। िम हत्रलोकजीसँ \nकिलयैन - \n“मास्टर सािैि िम तँ किि जे जलखै खा कऽ जइतौं तँ नीक िोइतए। ” \nतैपर हत्रलोकजी िजला - \n“जलखै , चाि , पान सभ भऽ गेल आि कोन जलखै िएत। ” \nई किैत ओ फटफदटया स्टाटा कऽ चलल गेला।  \nतीन ददनक िाद जखन मदन भाय हत्रलोकजीक ेँ  भेटलखखन तँ हत्रलोकजी मदन भायक ेँ  सभ िात ितौलखखन \nआ किलखखन - \n“िम नन्द्दजी लग िड़ लश्ज्जत छी। ओइ ददन अिॉंक ेँ  िीलर ओइठामसँ िजा कऽ चाि हपयेलौं मुदा नन्द्दजीक ेँ  \nिैसिाको लेल आिि नै क े ललऐन। तेकरे िदला नन्द्दजी िमरा जलखै आ चाि -पान करा कऽ लेलैन। एकरे किै \nछै ‘लसयानक मारर दिी -चूरा। ” \nq \nशब्द संख्या :  696 \n \n  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n  \n  \nदहेज पाप छी  \nभोरका उखरािा। समय नअ िजैत। लालिािूक दलान िेस साफ -सुथड़ा भेल रिए। चौकीपर नवका जाजीम \nहिछौल रिए आ निाक खोल लागल लसरमा सेिो लगौल रिए। दलानक हनच्चॉंमे स्नानी चौकीपर एक िाहटीन जल \nआ एकटा लोटा सेिो राखल रिइ। दलानक ओसारापर पॉंचटा क ु सी सेिो राखल रिै आ दलानक रभीतरमे एकटा \nिड़ाक टेिुल आ टेिुलक दुनू भाग दू -दूटा क ु सी लागल रिइ।   \nलालििूक नजैर िेर -िेर देिालमे टॉंगल घड़ीपर चलल जाइत रिैन। ओ सोचै छला - आठ े  िजेक नाओं चुनचुन \nिािू किने छला आ अखन नअ िजज रिल अ लछ। अखैन तक ओ सभ नै एला िेन , पता नहि की भऽ गेलइ। हकयो \nदोसर लड़कीिला नै तँ उपरौंझ कऽ देलक...।  \nलालिािू ई सभ सोलचते छलाक हक एकटा अपाची मोटर साइहकल आहि दलानक आगॉंमे रूकल। ओइ \nमोटरसाइहकलसँ चुनचुन िािू आ एक गोरे आरो उतरला।  \nलालिािू िजला - \n“आएल जाऊ , आएल जाऊ , िमरा तँ  लचन्द्ता भऽ गेल रिए जे एतेक देरी हकएक भऽ गेलैन। ” \nतैपर चुनचुन िािू िाथ जोड़ैत िजला - \n“नमस्कार.. ! \nलालिािू , नमस्कारकजिाि दैत िजला - \n“नमस्कार !” \nचुनचुन िािू अपन संगिे ददस इशारा करैत किलखखन - \n“ई िमर यमत्र छैथ , गोपी िािू। उ. हव. िािूिरिीसँ सेवा हनवृत प्रधानाध्यापक , हिनको घर मौआिीए छैन। ” \nलालिािू गोपी िािूक ेँ  िाथ जोड़ैत िजला - \n“अिो भाग्य !नमस्कर -नमस्कार.. !” \nगोपी िािू िजला - \n“नमस्कार। ” \nलालिािू िजला - \n“िोउ , पएर -िाथ धोइ जाइ जाऊ। ” \nदुनू गोरे िाथ -पएर धो कऽ क ु सीपर िैसला। चुनचुन िािू िजला - \n“हकए देरी भऽ गेल से नै िुझललऐ। ”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nतैपर लालिािू िजला - \n“किि तखन ने िुझि। िमरा तँ िोइत रिए जे गाड़ी नै तँ रस्तामे खराप भऽ गेलैन। ” \nचुनचुन िािू िजला - \n“की पुछै छी। तंग भऽ गेलौं िेन। एकटा ने एकटा िरतुिार दरिज्जापर अहिते रिै छैथ। आजुक े  गप \nललअ , ठीक साढ़े सात िजे हवदा िोइले गाड़ी हनकाललौं हक नेिरािला एकटा िुलेट मोटर साइहकलसँ आहि गेला। \nक ु टमैती क े नाइ तँ िादक िात भेल मुदा जे दरिज्जापर हकयो जाहत -क ु टुम आहि जेता तँ ुनकर स्वागत -िात नै \nकरिैन सेिो क े िेन एित। तहूमे अपना सभ यमलथलावासी छी। तँए देरी भऽ गेल। ” \nई गप-सप्प िोइते रिए तखने लालिािूक भातीज रोहित दूटा प्लेट मे भुजलािा काजू , हकसयमस , मनक्का आ \nनुनगर हिस्क ु ट अभ्यागतक ेँ  लऽ कऽ आएल। लालिािू आिि क े लखखन। तीनू गोरे दलानक भीतर जा कऽ िैसला। \nरोहित दुनू प्लेट लऽ पाहन आनए अंगना चल गेल। लालिािू टेिुलपर सँ प्लेट उठा लालिािू आ गोपी िािूक िाथमे \nदैत िजला - \n“लेल जाए , कनेक पाहन पी ि लेल जाए। ” \nरोहित दूटा हगलास आ एक जग पाहन टेिुलपर रखख गेल। जािे दुनू गोरे याहन चुनचुन िािू आ गोपी िािू \nकाजू -हकसयमस खेलैथ तािेमे रोहित तीन कप कॉफी लऽ कऽ आहि गेल। कॉफी पीलाक दसे -पनरि यमनटक \nपछाइत फलक प्लेट आएल जइमे सेि , समतोला , अनारक दना , अंगूर आ पँच -पँच छीमी  मालभोग क े रा रिए। \nफलिारक िाद यमठाइ आ नमकीनक प्लेट नेने रोहित पुँचल। प्लेट देख चुनचुन िािू िजला - \n“फलेसँ तँ पेट भरर गेल आि यमठाइ कोन पेटमे खाएि। ”  \nतैपर नूनू िािू िजला - \n“अहूँ िद करै छी , फलोसँ क े तौ पेट भरलै िेँ। लािि िौ रोहित , यमठाइ आ नमकीनिला प्लेट दुन सिि क \nिाथमे। ” \nरोहित नूनूिािू आ गोपी िािूक ेँ  आगॉं यमठाइ आ नमकीनिला प्लेट रखख देलक। यमठाइमे अमूलक \nरसभरी , काजूक वफी , शुद्ध खोआक पेरा , नाररयलक लड्डू आ नमकीनमे हवकानेरी भुजजया छल। नामताक िाद \nछाहिी देल चाि तीनू गोरे पीलैन। चाि पीला पछाइत चुनचुन िािू िजला - \n“आि कन्द्या क ेँ  िजौल जाए। हकएक तँ िमरा लोक ै नक ेँ  आपस गामो जेिाक अलछ। ” \nतैपर लालिािू िजला - \n“हकएक, ऐठाम घर नै छै कीजे एतेक औगुताइ छी। ” \nचुनचुन िािू िजला - \n“से तँ छैिे। जँ क ु टमैती भऽ जाएत तँ क े तेको ददन रिि। ” \nलालिािू िजला - \n“जँ क ु टमैती करऽ चािि तँ हकएक ने िएत। ”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nचुनचुन िािू - \n“दस कोससँ जे एतेक िरान भऽ कऽ एलौं िेन से तँ क ु टमैतीए करए लेल ने , आहक अिॉंक गाम देखए। ” \nई गप िोइते रिए हक वीणा एकटा तमतरीमे पान , सुपारी, इलायची , जदाा आ तुलसी पत्ती लऽ एली। ओ \nतमतरी टेिुलपर रखख सभक ेँ  पएर छ ु हि गोड़ लगली। गोड़ लगलाक िाद सििक आगॉं पानक तमतरी  िढ़ौली। सभ \nगोरे पान -सुपारी इलायची खाइ गेला। वीणाक ेँ  एकटा क ु सीपर िैसौल गेल। चुनचुन िािू अपन यमत्र गोपी िािू ददस \nतकला। गोपी िािू चुनचुन िािूक इशारा समैझ गेला।  \nगोपी िािू वीणासँ पुछलखखन - \n“िुच्ची अिॉं की संज्ञा छी ?” \nवीणा िजली - \n“वीणा। ” \nगोपीिािू - \n“िािूजीक नाओं ?” \nवीणा - \n“श्री लालिािू राय। ” \nगोपी िािू - \n“कोन क्लासमे पढ़ै छी?” \nवीणा - \n“िी.ए. फज्ञइनलमे। ” \nगोपी िािू - \n“कोन हवषयसँ आनसा कऽ रिल छी ?” \nवीणा - \n“गृि हवज्ञान हवषयसँ। ” \nगोपी िािू - \nचुनचुन िािू ददस ताकए लगला। चुनचुन िािू वीणासँ किलखखन - \n“जाऊ िुच्ची। अिॉं ऑंगन जाऊ। ” \nवीणा उदठ कऽ ऑंगन चल गेली। तैिीच चुनचुन िािू िजला - \n“लड़की िमरा पसन्द्द अलछ। लड़की देखिा , सुनिामे सुन्नैर आ सुशील अलछ। ” \nतैपर गोपी िािू िजला - \n“एकरा क े  काटत। ”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nलालिािू पुछलखखन - \n“तखन आगॉं ?” \nगोपी िािू िजला - \n“देखखयौ मंगरौनीिला िीस लाख , एकटा िुलेट मोटर साइहकल आ पॉंच भरर सोन दइले तैरूार छला। मुदा \nलड़कीक ऑंखख क ु इर छेलै तँए क ु टमैती नै भेलइ।” \nचुनचुन िािू िजला - \n“यो हववेकक ेँ  इंजीहनयर िनेिामे िमर िारि लाख टका खचा भेल अलछ। अखन ओ रेलिेमे इंजीहनयर अलछ \nआ आइ.एस.क तैयारी सेिो कऽ रिल अलछ। हपलखिाड़िला पच्चीस लाख टाक नगद , एकटा अपाची गाड़ी आ \nसात भरर सोनाक अलािे हफ्रज , क ू लर, गोदरेज , वाचसिग मशीन , टी.भी सभ दइ लेल तैयार छला मुदा लड़कीक कद \nछोट छेलइ। तँए िमरा लड़की पलसन नै भेल। ” \nगोपी िािू आ चुनचुन िािूक िात सुहन लालिािू सोचमे पहड़ गेला। ओ सोचए लगला जे ई सभ किै छलथन \nतइ हिसािे तँ कमतीमे तीस लाख ट कासँ ऊपरे खचा िएत , मुदा अपना तँ दसो लाखक सकरता नइ अलछ।  \nलालिािूक ेँ  चुप देख गोपी िािू िजला - \n“आि अहूँ तँ हकछ िजजयौ। एना चुप रिलासँ काज चलत ?” \nतैपर लालिािू िजला - \n“यौ मास्टर सािेि , चुनचुन िािूक ेँ  िुझले छैन जे िम साधारण हकसान छी। चदटया सभक ेँ  टीशन सेिो पढ़िैत \nछी। िेआ िमर एकटा छोट -क्षीण दवाइ देकान चलिैत अलछ। िमरा तँ दसो लाखक सकरता नै अलछ तँए चुप छी। ” \nचुनचुन िािू िजला - \n“तखन क ु टमैती क े ना िएत। जँ इंजीहनयर लड़कासँ िेटीक हिआि करिै तहूमे सरकारी जॉविला , तँ तीस \nलाखसँ ऊपरे खचा करए पड़त। ” \nलालिािू िजला - \n“यौ सरकार , िम दस लाखसँ  िेसी खचा करिामे अक्षम छी। अपने लोक ै न जे िमरा दरिज्जापर एलौं तइले \nअपने लोक ै नक ेँ  धैनवाद। ”  \nचुनचुन िािू िजला - \n“िम तीन ददनक समय दइ छी , फोन नम्िर लऽ ललअ। अपन सभ पररवार हवचारर लेि। जँ अपनो हवचार भऽ \nजाएत तखन िमरा फोन कऽ देि। अिॉंक कन्द्या सुन्नैर आ सुशल अलछ तँए तीन ददन समय दऽ रिल छी , नहि तँ \nिमरा िेटापर िरतुिारक लाइन लागल अलछ। ” \nफोन नम्िर ललखिए लगलखखन , लालिािू अनमनस्क भावसँ फोन नम्िर ललखख लेला।  \nवरतुिार सभ गेला। लालिािू उदास भऽ गेला। ओ खेनाइयो ने खेलैन। ऐगला ददन भोरमे लालिािूक िेटाक \nसंगी हवनय आएल। हवनय हनमाली िजारमे  मोिाइल ररपेयररिगक दोकान खोलने अलछ।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nलालिािूक मुँिक उदासी देख हवनय पुछलक ै न - \n“काका , मोन िड़ खसल देखै छी। की िात लछऐ। काल्हि जे वीणा िहिनक ेँ  देखए िरतुिार सभ आएल छला \nसे की भेल। ” \nलालिािू सभ िात जे पैछला ददन चुनचुन िािूक संगे भेल रिैन , हवनयक ेँ  किलखखन।  \nतैपर हवनय  िाजल - \n“अँइ यौ काका , ओइ िरतुिार सभक ेँ  ई नै िुझल छैन जे दिेज लेि -देि कानूनी अपराध छी। अखुनका जे \nनीतीशजीक सरकार अलछ ओ तँ ऐ कानूनक ेँ  कड़ाइसँ पालन करिा रिल अलछ। देखखलेऐ नहि जे िाल -हववाि आ \nदिेजप्रथाक उन्द्मूलन िेतु 21 जनवरीक ेँ  क े िेन मानव श्रृंखला िनल छेलइ। ” \nलालिा िू िजला - \n“िौ िािू , ई सभ देखािटी िात छी। एकटा िात किि ई जे 31 जनवरीक ेँ  मानव श्रृंखला िनल तइसँ की \nदिेज लेनाइ -देनाइ रूहक गेल आहक रूहक जाएत। देखने छेलिक हकने जे पैछला साल दारू िन्द्दीपर क े िेन मानव \nश्रृंखला िनल रिइ , तँए की दारू िन्न भऽ गेल ? सरकार दारू िेचनाइ आ पी नाइपर प्रहतिन्ध लगौलक मुदा \nिनिैिला िनैिते अलछ , िेचैिला िेचते अलछ आ पीिैिला पीिते अलछ। िँ , आि ने खुहलम -खुहला हििीए िोइए \nआ ने लोक खुहलम -खुहला पीिे करैए। चोरा -नुका कऽ हििी िोइए आ चोरा -नुका कऽ लोक पीिैए। ” \nहवनय िाजल - \n“पेपरमे नै देखै लछऐ क े तेक पीहनिार आ िेचहनिार जेल जाइत अलछ। तेनाहिये दिेजो लेहनिार आ देहनिार \nजेल जाएत। ” \nलालिािू िजला - \n“िौ किॉं कोनो दिेज लेिए -िला जेल गेल िेन। टुनटुन िािूक िेटाक हिआिमे एकटा स्कार्पिओ गाड़ी , दस \nलाख टका नगद , हफ्रज , गोदरेजक अलािे कहनयॉंक सभ जेिर लहड़येिला देलक ै न , किॉं हकछ ु  भेलइ। ” \nहवनय िाजल - \n“यौ काका , जखन हकयो प्रशासन ओतए लशकायत करत तखन ने कोनो कारावाई िएत , नहि तँ की िएत ?” \nलालिािू िजला - \n“प्रशासन ओतए जे लोक लशकायत करत तइले पुख्ता सिूतक जरूरत िेतै , तइमे लशकायत क े हनिारक ेँ  िेसी \nहफरीशानी छइ। लाक िेटीक हिआि करत आहक क े श -फौदारी लड़त। क े िेन भ्रष्ट शासन िेवस्था अलछ से नहि देखै \nछिक। एकटा गप आओर किै लछअ। िमरा मामा गाममे एकटा पंचायत सेवक अपना िेटीक हिआि क े ने \nरिए , तेिेन भव्य पण्िाल लगौने रिए जे आन -आन गामक लोक पण्िाल देख आएल छेलइ। \nिी.िी.ओ , सी.ओ., एम.ओ. , दरोगा आओर क े तेक ने क े तेक िाहकम सभ सेिो हिआ िमे आएल रिैथ। खूि दारू \nआ मूगााक मासु चलल। सुनै लछऐ ओ िाम सेवक चाररटा पंचायतक पंचायती सलचवक प्रभारमे अलछ। ” \nहवनय िाजल -  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n“से तँ ठीक े  किै लछऐ काका। मुदा िेदटयोिलाक ेँ  तँ हकछ हफरीशानी उठिए पड़तै तखने ने कोनो रसता \nहनकलतै। अच्छा ई कहू , मौआिीसँ जे िरतुिार आएल छला , ुनका सभक ेँ  लड़की पलसन भऽ गेल छेलैन मुदा \nदिेजक चलते क ु टमैती नै भऽ रिल अलछ। सएि ने ?” \nलालिािू िजला - \n“िँ , सएि िात अलछ। ” \nहवनय पुछलक ै न - \n“अच्छा ई कहू जे अिॉं मौआिी वीणा िहिनक हिआि करए चािै छी ?” \nलालिािू िजला - \n“क े  एिेन अभागल िएत जे रेलिे नौकरी करए िला लड़ाकसँ िे टीक हिआि नै करत , तहूमे इंजीहनयर \nलड़काक िाप हििी कौलेजक प्रोफ े सर। ” \nतैपर हवनय िाजल - \n“काका अिॉं लचन्द्ता जुहन करू। वीणा िहिनक हिआि ओिी लड़कासँ िेतइ। िम जेना किै छी तेना करू। ” \nई कहि हवनय लालिािूक ेँ  हकछ समझािए लगलौन मुदा िड़ कम जोरसँ जइसँ तेसर हकयो नै सुनए।  \nलाल िािू मौआिीिला चुनचुन िािूक ेँ  फोन पर किलखखन - \n“काल्हि प्रात: आठ िजे िम आ एक गोरे आर हिआिक गप -सप्प करए मौआिी आहि रिल छी। ” \nचुनचुन िािू िजला - \n“स्वागत अलछ, आऊ। मुदा िेवस्था तीस लाखसँ ऊपरेक राखि। ” \nलालिािू िजला - \n“अच्छा -अच्छा ठीक छइ। ” \nदेसर ददन लालिािू आ हवनय मोटर साइहकलसँ ठीक सिा आठ िजे चुनचुन िािूक दरिज्जापर पुँच गेला। \nपुँचते देरी चाि -नास्तासँ स्वागत भेलैन। गोपी िािू सेिो रिैथ। लालिािू हवनयक पररचय करिैत किलखखन - \n“ई िमरा िेटाक संगी छैथ। यएि किला जे लड़का योग्य आ इंप्लायि छैथ , तँए हकदु िेलसयो खचा करए \nपड़ए तैयो क ु टमैती कऽ ललअ। ” \nतैपर गोपीिािू िजला - \n“ठीक े  ने किलैन। यौ सरकारी जॉविला लड़का भेटि िड़ मोल्मकल छइ। तहूमे रेलिेमे इंजीहनयर। ” \nहवनय चुनचुन िािू आ गोपीिािूक ेँ  िाथ जोहड़ कऽ प्रणाम क े लक ै न आ किलक ै न - \n“दिेजपर खुलेआम िात किनाइ नीक नहि , कानून िड़ खराप छइ। तूंए दलानक भीतरमे चाररये गोरेमे गप \nिेिा चािी। ” \nचुनचुन िािू िजला -  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n“ठीक छइ। चलू दलानक भीतरे। भीतरेमे चाररये गोरेमे गप करि। ” \nहवनय िाजल - \n“िम कनेक लघुशंका क े ने अिै छी तािेत अपने सभ दलानक भीतर िैस कऽ गप -सप्प करू। ” \nचुनचुनिािू दलानक पाछॉं शौचालय देखिैत किलखखन - \n“ओिी लेटरीनमे चल जाउ। ” \nहवनय शौचालयमे जा मोिाइलमे टपरेकिा ऑन कऽ सटाक उपरका जेिीमे रखख लेलक आ पेशाि कऽ \nदलानक भीतर आहि गेल। हवनयक ेँ  अहिते लालिािू िजला - \n“आिि , तोिरे दुआरे गप -सप्प िन्न छल। ” \nहवनय क ु सीपर िैसैत चुनचुन िािूक ेँ  पुछलक ै न - \n“अपनेक ेँ  लड़की पसीन अलछ हकने?” \nतैपर चुन चुन िािू िजला - \n“िमरा सोलिअनासँ ित्तीसअना लड़की पलसन अलछ। ” \nगोपीिािू िजला - \n“एिेन सुन्नैर आ सुशील कन्द्या पलसन नै िेतैन तँ क े िेन पलसन िेतैन। ” \nहवनय पुछलक ै न - \n“जखन लड़की पलसन अलछ तखन आगॉंक िेवस्था िात की िेतइ ?” \nचुनचुन िािू िजला - \n“िम तँ फोनपर परसूए लालिािूक ेँ  कहि देने रहिऐन जे कमतीमे तीस लाखसँ ऊपरे खचा िएत। ” \nहवनय पुछलक ै न - \n“तीस लाखमे क े ना की , से कनी फररछा ललअ। ” \nचुनचुनिािू - \n“देखू , िमर िेटा रेलिेमे इंजीहनयर अलछ। सरकार तरफसँ ओकरा चारर चक्का गाड़ी भेटल छइ। तँए िीस \nलाख टका नगद , कहनयॉंक सभ जेिर , कमतीमे एगारि भरर सोन , एकटा  अपाची मोटर \nसाइहकल , फनीचर , सोफा , गोदरेजक आलमीरा , वाचसिग मशीन , हफ्रज आ टी.भी. ददयौ आ िररयाती जतिेक कििै \nतेतिेक आएि। ” \nलालिािू िजला - \n“अपनेक सभ मांग िमरा मंजूर अलछ , मुदा नगदीमे पॉंच लाख कम कऽ ददयौ। ” \nचुनचुन िािू िजला -  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n“पॉंच लाख हक पॉंच टका कम नै िएत। यौ ठाढ़ीिला पच्चीस लाख नगद आ एगारि भरर सोनाक अलािे \nसभ समान दइक प्रस्ताव लऽ कऽ काल्हि आएल रिैथ , लड़हकयो ए-वन छै , मुदा िम अपनेक ेँ  कहि देने रिी तँए \nठाढ़ीिलासँ गप्पो ने क े लौं। ” \nहवनय किलक ै न - \n“ठीक छै, अपने लड़काक ेँ  िजा ललयौन , औझका आठम् ददन िम सभ लड़काक ेँ  फलदान करि। ” \nगोपीिािू पुछलक ै न - \n“आठम ददन कोन ददन पड़ै छइ। ” \nचुनचुन िािू िजला - \n“आठम ददन नअ तारीख आ सोम ददन पड़ै छइ। ठीक छै , िम रहिये ददन लड़काक ेँ  मंगा लेि। अिॉं सोमक ेँ  \nफलदान कऽ लेि। फलदानमे आएि क े तेक गोरे ?” \nतैपर लालिािू िजला - \n“यौ क ु टुम नारायण , िम चेहििासँ खैर लुटाएि नी क नै िुझै छी। तँए पॉंचे गोरे आएि। अहूँ िेसी लाम -\nकाफमे नै जाएि। िम सभ सिेरे नअ िजे तक आएि आ पॉंच िजे िेरमे चल जाएि। ” \nगोपीिािू िजला - \n“एकदमउत्तम िात किललऐ। ” \nतैपर लालिािू िजला - \n“जखन सभ िात भइये गेल तखन िमरा सभक ेँ  हवदा करू। िुत इन्द्तजाम -िात करए पड़त।” \nगोपीिािू किलखखन - \n“से तँ ठीक्क े । िेटीिलाक ेँ  िड़ इंतजाम करए पहड़ते छइ। चलू क ु टमैती नीक भेल। िेटी रानी िहन कऽ रित। ” \nचुनचुन िािू िजला - \n“अच्छा खाना खा कऽ चारर िजे चल जाएि। ” \nतैपर हवनय किलक ै न - \n“नहि , िमरा सभक ेँ  हकछ जलखै करा ददअ , िम सभ चलल जाएि। ” \nसएि भेल। जलखै खा दुनू गोरे यानी हवनय आ लालिािू हवदा भऽ गेला।  \nआइ नअ माचा छी। चुनचुन िािूक दरिज्जापर िी.जे िाजा मधुर स्वरमे िजज रिल अलछ। दरिज्जापर \nचुनचुन िािू , गोपीिािू आ चारर -पॉंच गोरे आर छलथन। क ु टुम सभक ेँ  खाइ वास्ते दस हकलो रु माछक िेवस्थाक \nअलावे सुधा दुखक रसगुहललाक ओररयान सेिो क एल गेल अलछ। ऑंगनमे गीतिारर सभ एकाएकी पुँच रिली \nिेन।  \nसमय नअसँ साढ़े नअ िजल। घड़ी ददस ताहक चुनचुन िािू िजला -  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n“नअए िजेक समय लालिािू देने रिैथ , साढ़े नअ िजज रिल अलछ मुदा कोनो पता नहि छैन। अखन धरर तँ \nुनका सभक ेँ  पुँच जेिक चाहिऐन.. !” \nतैपर गोपी िािू िजला - \n“एक-आध घन्द्टाक कोनो िात नहि , सभ हकयो अहिते िेता। ” \nगप-सप्प चललते छल हक िािूिरिी थानाक िोलेरो गाड़ी आहि कऽ चुनचुन िािूक दरिज्जापर रूकल। \nगाड़ीसँ थाना प्रभारी आ पुललस सभ उतररते छला हक एकटा स्कार्पिओ गाड़ी आहि कऽ सेिो ठाढ़ भेल। ओइ \nगाड़ीमे ललखल रिए िी.एस.पी - मधुिनी । गाड़ीसँ िी.एस.पी. सािैि उतरा , ुनका पाछाँ चारर -पॉंचटा लचतकिरा \nड्रेस पहिरने शशस्त्र पुललस सेिो उतरला।  \nचुनचुन िािू आ गोपी िािूक ेँ  हकछ ु  समझमे नहि एलैन। िी.एस.पी. सािैि दलानमे आहि कऽ पुछलखखन - \n“चुनचुनजीकौन िै ?” \nचुनचुन िािू िाथ जोड़ैत िजला - \n“सर , िमिीं छी चुनचुन राय। की सेवा कएल जाए ?” \nिी.एस.पी. सािैि किलखखन - \n“आपको दिेज मांगने क े  अपराधमे हगरफ्तार हकया जाता िै। ” \nआि तँ चुनचुन िािूक ेँ  काटू तँ खून नहि। गोपी िािू भागैले रस्ता खोजए लगला। िी.एस.पी. सािैि \nपुछलखखन - \n“गोपीजी कौन िै ?” \nगोपी िािू िाथ जोड़ैत किलखखन - \n“सर , ि म छी गोपी। ” \nिी.एस.पी. सािैि किलखखन - \n“आपको भी हगरफ्तार हकया जाता िै। ” \nिी.एस.पी. सािैि थाना प्रभारीक ेँ  किलखखन - \n“िड़ािािू , इन दोनो आदमीक ेँ  हगरफ्तार कर गाड़ीमे िैठाइये। ” \nथाना प्रभारी पुललसक ेँ  आदेश देलखखन - \n“इन दोनो आदमी को िथकड़ी पिनाकर गाड़ीमे िैठाओ। ” \nपुललसक गा ड़ी देख अँगनामे लािा -फरिी ुअ लगल। हववेको अँगनासँ हनक ै ल दरिज्जापर पुँच गेल छल। \nथाना प्रभारी िािूिरिीक िात सुहन हववेक िजला - \n“सर , िमर नाओं हववेक छी। िम चुनचुन िािूक िेटा छी। गोपी िािू िमरा हपताजीक यमत्र छलथन। सर , कोन \nअपराधमे िमरा हपताजी आ गोपीिािूक ेँ  एरेस्ट  क े ललऐन िेन ?”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nतैपर िी.एस.पी. सािैि िजला - \n“आपका हपताजी आपकी शदी क े  ललए लड़कीिलासँ िीस लाख रूपैआ नगद ओओर दस लाख का सोना \nतथा अन्द्य समान दिेजमे मांगे िै। लड़कीिला मुख्यमंत्रीक ेँ  यिा आवेदन ददए िैं। मुख्यमंत्री कायाालय से एस.पी. \nमधुिनी को एफ.आइ.आर. दजा कर कठोरत्तम कारावाई करने क े  ललए वाइरलेस से आदेश ददया गया िै। ” \nतैपर चुनचुन िािू िजला - \n“नै सर , िम दिेज नै मांगलयैन िेन। लड़कीिला झूठ -फ ू सक इलजाम िमरापर लगौलक िेन। ” \nिी.एस.पी. सािैि िैगसँ एकटा टेपरेकिा हनकालल चालू क े लखखन। चुनुचन िािू , गोपी िािू , लालिािू आ \nहवनयक िीच जे गप -सप्प भेल रिए सभ सुनाए लगल। जखन सभ िात सुनाएल भऽ गेल तखन िी.एस.पी. सािैि \nिजला - \n“कहिये चुनचुनजी , अि क्या किते िैं !झूठ क्यों िोल रिे थे ?” \nचुनचुन िािूक िोलती िन्न भऽ गेलैन ,  गोपीिािूक चेिरा ददस देखैत चुनचुन िािूक समुच्चा देि घामसँ निा \nरिल छेलैन। गोपीिािूक मनमे िेर -िेर उठै त रिैन - क े कर खेती क े कर गाए, कोन पापी रोमए जाए। नािँकमे फ ँ लस \nगेलौं। आि जेल गेने हिना कोनो उपाय नै अलछ। हववेक सोचए जँ हपताजी जेल चलल जेता तँ सभ प्रहतष्ठा मादटमे \nयमलल जाएत। जखने लोक सभ िुझत हक क ु दटचौल शुरू करत। रेलवेमे नौकरी करै छी। क े  किलक नौकररयोपर ने \nपहड़ जाए। हिआिो करैमे ददक्कते िएत।  \nअँगनामे हववेकक माए जखन िुझलैन तँ ओ कानए लगली। हववेकक ेँ  हकछ ु  फ ु रेिे ने करइ। ऑंगनमे माइक \nकानि सुनलक तँ ऑंगन गेल। माएक ेँ  समझौलक। माएसँ किलक तों जुहन कान। िम िी.एस.पी सािैिसँ हनिोरा \nकरए जाइ लछऐन। तूँ असलथ रसँ िैस।  \nहववेक दरिज्जापर आएल तँ देखलक चुनचुन िािू आ गोपीिािूक ेँ  गाड़ीमे िैसल छेला। िी.एस.पी. सािैि \nदरोगासँ किैत रिलथन - \n“िड़ािािू , चललयेथानापर चललए। ” \nहववेक िी.एस.पी.क आगॉं िाथ जोहड़ ठाढ़ भऽ गेल आ िाजल - \n“सर , िमरा िािूजी आ गोपीिािूक ेँ  छोहड़ देल जाए। िम हिना दिेजक ेँ  हिआि करैले तैयार छी। ” \nहववेकक हवनम्रतापूवाक हनवेदन सुहन िी.एस.पी. सािैि िजला - \n“ठीक िै। आप अपने हपताजीक ेँ  साथ गाड़ीमे िैठकर मधुिनी कोटा चललये। मैं लड़कीिला को भी लड़की \nलेकर मधुिनी कोटा आने क े  ललए किता हूँ। विॉं आप की शादी कोटा में लालिािू राय की िेटी से िोगी। शादी क े  \nिाद इनलोगों क े  हवषय में सोचा जाएगा। ” \nएक घन्द्टाक िाद लालिािू , लालिािूक पत्नी , हवनय आ लालिािूक िेटी वीणा एकटा िोलेरो गाड़ीमे िैंस \nकऽ मधुिनी कोटा पुँचला। कोटामे वीणा आ हववेकक हिआि भेल। हिआिक िाद वीणा िी.एस.पी. सािैिसँ \nकिलक ै न - \n“सर , हिनका  दुनू गोरेक ेँ  माफ कऽ ददयौन। ”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nलालिािू सेिो किलखखन - \n“िँसर , चुनचुन िािू आ गोपी िािूक ेँ  माफ कऽ ददयौन। िमरा िमरा िेटीक हिआि हिना दिेजक भऽ गेल। ” \nतैपर िी.एस.पी. सािैि िजला - \n“ठीक िै , पिले आप जो कानूनी कारावाइ करने का आवेदन ददये िैं उसक े  सम्िन्ध में एक आवेदन मामला  \nआपस लेने काऽ दीजजये , हफर इन दोनों व्यश्क्तयों क े  हवषय में सोचा जाएगा। ” \nसएि भेल। माने लालिािू मामला आपस लऽ लेला। िी.एस.पी. सािैि चुनचुन िािू आ गोपी िािूसँ एकटा \nसपथ पत्र लेलखखन जइमे भहवसमे फ े र एिेन गलती नै करि तइ िातक जजि रिए। िी.एस.पी. सािैि चुनचुन िािू \nआ गोपी िािूसँ किलखखन - \n“आप लोग कान पकड़कर पॉंच िार िोललये - दिेज पाप िै। ” \nचुनचुन िािू आ गोपी िािू दुनू गोरे कान अपन -अपन कान पक ै ड़ िाजए लगला - \n“दिेज पाप छी। दिेज पाप छी...। ” \nq \nशब्द संख्या :  2922  \n  \nऐ रचनापर अपन मांतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  \n \nनारायण  यादि-दू टा  लघुकथा  \nपांचैती \nरामपुरमे एकटा जमींदार छलाि। पैघ जमींदारी , नौकर -चाकर , खेती -पथारीक अम्िार लागल छल। ुनका \nतीन गोट िेटा छल। िुत ददन धरर पररिारक भरण -पोषण करैत वृद्धावस्थाक ेँ  प्राप्त कयलखन्द्ि। िुढ़ाड़ी अवस्थामे \nनाना प्रकारक िीमारी तंग करय लगैत अ लछ। जमींदार धातक िीमारीक इलाज करैत रिलाि। ओहि इलाजमे \nिुतरास जमीन -जथा सेिो हिक गेलैन्द्ि। ठीक नहि भेलाि। स्वगावासी िोइसँ पहिनहि गामक चारर -पॉंच प्रहतयष्ठत \nव्यश्क्तक ेँ  िजाय किलहन - \n“िमरा सम्पहत क े  दू भागमे िॉंदट देिैक। ” \nश्राद्ध कमा समाप्त भेल। गामक प्रहतयष्ठत लोकहन सभ जमा भेलाि। िँटिारासँ पहिनहि। िुड़िाक किल िात \nपर मंथन िोमय लागल। िेटा छखन्द्ि तीन आ िँटवारा िोयत दू भागमे। सभ सोचय लगलाि। िुढ़ा मृत आत्माक ेँ  ठ ें स \nनहि लागिाक चािी। िुढ़ाक िातक पालन िोयिाक चािी। गणमान्द्य व्यश्क्तक क े  हकछ ु  फ ु रा नहि रिल छलखन्द्ि।  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nसभ हकयो एहि  तारतम्यमे लागल रिलाि , जे एहि िातक हनराकरण कोना िोई। गणमान्द्यमे सँ एक व्यश्क्त \nिजलाि - \n“नरारमे राम लषण िािू िड़ पैघ पंचैहतया छलथ। एहि वषय पर ुनक ेँ सँ राय हवचार कय ली। ” \nचारू -पांचू गणमान्द्य व्यश्क्त राम लषण िािूसँ राय हवचारक लेल नरार पुँचलाि। हकनको ुनकर घर देखल  \nनहि छल। राम लषण िािूक घरक िगलमे एकटा इनार छल। ओहि इनार पर एकटा नव युवती पाहन भरर रिल \nछलीि। युितीक उम्र तकरीिन 17 -18 वषा छलैक। गणमान्द्य व्यश्क्तमेसँ एक व्यश्क्त ओहि पाहन भरैत नव युितीसँ \nपुछललथन्द्ि - \n“दाई , राम लषण िािूक घर कोन छैक। ” \nओ युिती जवाि देलखन्द्ि - \n“जजनकर  अिॉं नाम लैत छी ओ तँ मरर गेलाि। ” \nसभ हकयो उदास भय गेलाि। ताित् एकटा प्रौढ़ा इनारक नजदीक पुँचलीि। ओ गणमान्द्य व्यश्क्त सभक ेँ  \nदेखख पुछलखन्द्ि - \n“अिॉं सभ की खोजैत छी ?” \nगणमान्द्य व्यश्क्तमे सँ एक व्यश्क्त किलैन - \n“राम लषण िािूक घर खोजैत छी। ” \nप्रौढ़ा िाथसँ इशारा करैत घर देखिैत िजलीि - \n“ओ तँ आन्द्िर भय गेलाि। ” \nगणमान्द्य व्यश्क्त सभ ऑंगा िढ़लाि। कनेक दूर पर एकटा दरिाजा छल। ओतय राम लषण िािू िैसल \nछलाि। गणमान्द्य व्यश्क्त लोकहन राम लषण िािूक ेँ  नमस्कार कय दरिाजापर राखल क ु सी आ चौकी पर िैस \nरिलाि। हिनका लोकहनक मनमे नियुवती आ प्रौढ़ाक जवा ि पिेली िनल छल। िोइत छलखन्द्ि जे राम लषण िािू \nजखन जीहवत छलथ तँ ओ नियुवती हकयैक िजलीि जे राम लषण िािू एहि संसारमे नहि छैथ। प्रौढ़ा हकयैक \nकिलीि जे राम लषण िािू आन्द्िर छैथ।  \nगणमान्द्य व्यश्क्त लोकहनक ेँ  एहि प्रश्नक जवाि िेतु जजज्ञासा िदढ़ गेलैन्द्ि। क ु शल -क्षेम पररचय -पा त भेलाक \nिाद राम लषण िािू ुनका लोकहनक स्वागत -सत्कारमे लाहग गेलाि। नैना सभक सियोगसँ पाहन आ चािक \nफरमाईश आंगनमे भेज देलखन्द्ि।  \nराम लषण िािू िजलाि - \n“अिॉं लोकहन कोन प्रयोजनाथा एतय अयलुँ ?” \nगणमान्द्य व्यश्क्तमे सँ एकटा िजलाि - \n“सरकार िमरा लोकहनक समस्या िादमे किि। ताहि सँ पहिनहि एकटा दोसर प्रश्न सामने आहि गेल। पहिने \nएकर समाधान करू। ”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nराम लषण िािू िजलाि - \n“िाजू कोन तरिक समस्या अलछ ?” \nगणमान्द्य व्यश्क्त िजलाि - \n“एकटा िश्च्चया इनार पर पाहन भरैत छलीि। ुनकासँ अपनेक िारेमे पुछलयैन्द्ि। नियुिती किलैन - ओ तँ \nमरर गेलाि। एहि िातक कोनो अथा  नहि लागल। ” \nराम लषण िािू िजलाि - \n“ओ िश्च्चया तँ ठीक े  ने किलक। ओहि िश्च्चयाक िम िाप लछऐक। ओ हियािक योग्य भय चुकल छलथ। \nिम ओकर हियाि नहि करा रिल लछयैक तँ ओकरा लेल तँ िम मररयै ने गेललयै। ओ ठीक े  ने किलक। ” \nपुन: गणमान्द्य व्यश्क्त िजलाि - \n“एकटा प्रौढ़ासँ पुछलयैन्द्ि तँ ओ िजलीि जे ओ आन्द्िर भय गेलाि तकर की रिस्य छैक ?” \nराम लषण िािू िजलाि - \n“ओ प्रौढ़ा िमर पत्नी लथकीि। ओ साज श्रृगांरसँ रत रिैत छलथ आ ओकरा ददश ताहकतो नहि \nलछयैक , ओकर अभभलाषाक पूर्ति नहि िोइत छैक। तेँ ओकरा लेल तँ िम आन्द्िरे ने लछयैक। आि अिॉं सभक मूल \nसमस्या की अलछ से िाजू। ” \nताित् ऑंगनसँ स्वागतक िेतु पाहन आ चाि आहि गेल। सभ गणमान्द्य व्यश्क्त पाहन चाि पीि िजलाि।  \nिमरा गॉंवमे कहपल िािूक ेँ  तीन गोट िालक छखन्द्ि। ओ जखन स्वगावासी िोमय लगलाि तखन िमरा \nलोकहनक ेँ  िजा किने छलाि जे िमरा सम्पहत क े  दू भागमे िॉंदट देिैक। िमरा लोकहनक ेँ  कहपल िािूक िातक अथा \nनहि लागल। िेटा तीन आ िँटिारा दू जगि। यैि समस्या लय िम सभ अपनेक शरणमे आयल छी। कोना दू भागमे \nिॉंदट , से िुझाऊ।  \nराम लषण िािू िजलाि - \n“एकर तँ सोझ हिसाव अलछ। तीनू िेटामे सँ एकटा कहपल िािूक िेटा नहि अलछ। तेँ ओ कहि गेलाि जे िमर \nसम्पहतक िँटिारा दू भा गमे करि। आि कोन िेटा कहपल िािूक नहि छखन्द्ि। ओकर पता लगेिाक उपाय िता दैत \nछी। एकटा कहपल िािूक फोटो लय लेि आ ओहि फोटोक ेँ  एकटा कोनो घरमे क ु सी या टेिुल पर राखख देिैक। तीनू \nभाईक ेँ  कोनो एकान्द्त जगिमे िैसा देिैक। िेरा िेरी कहपल िािूक फोटो लग भेजि आ ओहि िेटाक ेँ  कििै क जे एहि \nफोटोक ेँ  10 जूता मारि ओकरा हिस्सा भेटत। जे िेटा िापक फोटोक ेँ  जूता नहि मारय ओकरा िुझि जे ओ कहपल \nिािूक िेटा अलछ। आ जे फोटो पर जूता मारत ओकरा िुझि जे ओ कहपल िािूक िेटा नहि अलछ। मुदा ई भेद \nदोसरक ेँ  नहि िुझय देि। ” \nगणमान्द्य व्यश्क्त सभ ओतयसँ घर अिै गेलाि। राम लषण िािूक कथनानुसारक हपलिािूक फोटो एकटा \nघरमे राखल गेल। सभसँ छोट िेटाक ेँ  गणमान्द्य पंच लोकहन घरक अन्द्दर प्रवेश करौलखन्द्ि आ किल गेल जे िापक \nफोटो पर जूतासँ मारि ओकरा हिस्सा भेटत। घरक अन्द्दर छोटका िेटा प्रवेश कयलखन्द्ि। फोटोक िगलमे जूता \nराखल छल। छोट िेटा िापक फोटो  पर फ ू ल चढ़ौलक आ प्रणाम् कय हकछ ु  सोचय लगलाि। सोचैत िाजल जे िाप  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिमरा जन्द्म देलैन्द्ि , पालन , पोषण कयलखन्द्ि। ुनका िम जूतासँ नहि मारि। एिेन पाप िम नहि कय सक ै त छी , चािे \nहिस्सा ुए वा नहि। िािर जा नौकरी चाकरी कय जीवन हिता लेि।  \n िाजैत घरसँ िािर भय गेलाि। पंच लोकहन छोटका िेटाक ेँ  दोसर कोठरीमे लय गेलाि।  \nआि मजझला िेटाक िारी एलैक। मजझला िेटा छोटका िेटा जकॉं कयलक ओिो अपन हिस्सा लेिसँ इन्द्कार \nकयलक। हिस्सा ुअ अथवा नहि मुदा िापक ेँ  जूता नहि मारि।  \nपंच लोकहन मजझलो िेटाक ेँ  दोसर कोठरीमे लय गेलाि। आि जेठका िेटाक िारी एलैक। जेठका िे टाक ेँ  \nिुझौल गेल। जे िापक फोटोक ेँ  जूतासँ मारत ओकरे जमीन -जयदादमे हिस्सा भेटतैक। जेठ िेटा कोठरीमे प्रेवश \nकयलक। फोटोक वगलमे राखल जूता लय तावर -तोर िापक फोटो पर जूता िरसािय लागल।  \nआि पंचलोकहन एहि हनष्कषा पर अयलाि जे जेठका िेटा कहपल देि िािूक नहि अलछ। पंच लोकहन कहपल \nदेव िािूक पत्नीसँ दरयाप्त क े लखन्द्ि। कहपल देव िािूक पत्नीक कथन ई भेलैन्द्ि। िमर हियाि दोसर मदासँ भेल \nछल। पहिलुका घरिला स्वगा वास भय गेलाि। कहपल िािू अहििाहित छलाि। िमरे िेराक नजदीक ुनको िेरा \nछल। पहतक मुइलाक िाद कहपल िािूसँ िेम -छेम िदढ़ गेल आ िादमे दुनू  शादी कय ललुँ। जेठका िालक पूवाहि \nपक्षक अलछ। \nई िात िमिी दुनू प्राणी जनैत छलुँ दोसर हकयो नहि। जेठको िेटाक जे िाप छल ुनको ओहि शिरमे ढेर \nरास सम्पहत अलछ।  \nपंच लोकहन आश्वस्त भय कहपल िािूक सम्पहतक ेँ  दू भागमे िॉंदट जवािदेिीसँ मुक्त भय गेलाि।  q \n \n  \n  \n  \n  \nस्िाद पररितचन   \nअवकाश प्राप्त कमाचारीक जे हिया कलाप िोइत अलछ। ताुसँ िमु वंलचत नहि छी। पररवारो छोट -छीन \nअलछ। पेंशनक पैसासँ कुना ददन कादटये लैत छी। चारर गोट िालक अलछ। पहिल - िॉक्टर , दोसर - \nइंजीहनयर , तेसर - मास्टर आ चाररम - नेता। पहिल िॉक्टर जे िीमार अलछ , दोसर इंजीहनयर जे अलछ। तेसर - मास्टर \nलाचार अलछ। चाररम जे मैट्रीक फ े ल ओ देशक कणाधार अलछ। प्राय: सभ शिर िाजारक जजनगी जी रिल अलछ। \nदुनू जीव िामीण पररवेशमे रहि रिल छी। हकछ ु  खेती -पथारी सेिो अलछ। आि तँ खेतो -पथार लोकक ेँ  जानक \nजंजाल भय गेल अलछ। हकयो िटाई करक लेल तैयारो नहि िोइत अलछ। िुत रास खेतमे पेड़ -पौघा लगा देललयैक। \nिाल -िच्चा िामीण पररवेशमे रििाक लेल तैयारे नहि अलछ। नीक -नीक आमक गाछ , लीचीक गाछ आ कटिरक \nगाछ रोहप देने लछयैक। गाछ सभ पैघ भऽ गेल , आि फरनाई शुरू भेल अलछ। गाम घरमे हकसानक िालत िड़  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nखराि श्स्थहत रिल अलछ। कोनो सा ल रौदी तँ कोनो साल दिारे भय जाइत अलछ। धन रोपणीक लेल जन -मजदूर \nनहि भेटैत अलछ। जँ भेटिो करैत छैक तँ उपजासँ िेसी मजदूररये लय लैत अलछ। वषाा िोिाक प्रहतशत िुत कम \nभऽ गेल अलछ। धानक उपज नहि भेल आ रिीक फसल गेहूँ , चना आ मसूरक उपज नीक भेल अलछ। जे िेटा \nमास्टर अलछ ुन क पररवार आ ओकर िाल -िच्चा गामेमे रिैत अलछ। उपज नहि भेलाक कारण रोटी , सत्तू, दालल \nखाय पड़ैत अलछ। चनाक उपज नीक भेलाक कारण , िेसी खाय पड़ैत अलछ। सत्तू खाइत खाइत मन अकछा गेल \nअलछ। सत्तू जखने ऑंगामे अिैत अलछ तँ देखख मन कोना दन करय लगैत अलछ। करि की कोनुना खा लैत छी । \nकिावत छैक जे अपन िारल आ िुक मारल हकयो कत्तौ थोरे िाजैत अलछ। िाल -िच्चा अपन -अपन कमाईमे सँ \nएक पाई नहि खचा करत। घरक सभ खचा नून , तेल , िरदी , यमरचाई आ सब्जीसँ लय पोता पोतीक पढ़ाईक खचा \nिमरे विन करय पड़ैत अलछ। तँए पैसा नहिये क े  िरािर िचैत अलछ। तैयो कभी कभार दू -चारर हकलो चावल खरीद \nस्वाद पररवतान करा लैत छी। सत्तू देखख मन भभन्ना जाइत अलछ। पत्नीसँ किललयैन - \n“िम काल्हि पटना जायि। पटनािला िौआ आ िौआसीन , पोता -पोतीक आ ओतयसँ रॉंची िेटी आ \nनातीनक ेँ  सेिो भेंट घॉंट कय लेि। मनमे तँ छल जे ओतय जायि तँ कमसँ कम सत्तूसँ नपिि छ ु टत  आ स्वाद पररवतान \nसेिो भय जायत। इन्द्टर सीटी ट्रेनक दटकट कटेलौं। छ: िजे जयनगरसँ खुजज \nमधुिनी , दरभंगा , समस्तीपुर,मुजफ्फरपुर, िॉंजीपुर , सोनपुर िोइत िेढ़-दू िजे पटना पुँचैत छैक। मनमे िड़ पैघ \nआशा नेने ट्रेनमे िैसलुँ। गाड़ीमे भीड़ो भार कमे रिैत छैक। खखड़की लग जग ि पकड़लुँ। िािरक दृष्यक आनन्द्द \nलैत आगा िढ़लुँ। मनमे ई सोचैत छलुँ जे पटना जायि तँ िेटा पुतोु नाना प्रकारक फल , दूध , दिी , िासमती \nचािलक भात ,अरिररक दालल , आलू -परोरक तरकारी आ नाना प्रकारक तरूआ खूि खुऔत। पोता -पोतीक लेल \nयमठाई सेिो खरीद लेलौं। मनमे नाना प्रकारक ख्वा ि देखैत पटना पुँचलौं। मने मन सोचैत रिी जे िेरा पर जायि तँ \nपहिने िाथ -पैर धोय चाि पीअि। हकछ ु  फल सेिो खायि। तकर िाद स्नान कय भात -दालल आ नाना प्रकारक \nस्वाददष्ट तरूआ , हतलौरी आ पापड़ खाइि। सत्तू खाइत खाइत मन अकछा गेल अलछ तेँ स्वाद पररवतान भय जायत।  \nस्टेशन पर  उतरर टेम्पू पकड़लुँ। टेम्पूसँ राजा िाजारक चौक पर उतलुँ। िेराक नम्िर पता संगेमे छल। \nपुछैत-पुछैत िेराक नजदीक पुँचलुँ। 10 -15 यमनट प्रहतक्षा कयलुँ। तखन ऊपरसँ पुत्र -िधु देखलखन्द्ि। तखन \nिेटा -पोता -पोती नीचा आहि झोरा िाथसँ लय सभ हकयो पैर छ ू  प्रणाम कयलक। सभक सं गे ऊपर िेरा पर \nपुँचलुँ। पुत्र-वधु आहि पैर छ ू  प्रणाम कयलखन्द्ि। सौभाग्यवती भव: क आशीवााद दयलुँ। तुरत एक हगलास पाहन \nआयल। िाथ रूम जा िाथ -पैर धो पुन: क ु सीपर आहि िैसलुँ। फ्रीजसँ एक हगलास स्प्राइट टेिुल पर राखख देलक \nआ किलक - “दादाजी , ठ ं ढा पीि ललअ। ” \nग्लास उठा  मुँिमे लगेलुँ। कोनादन स्वाद लागल। िुझना गेल जे िमरा दारू हकयैक हपिैक लेल देलक। आई \nधरर एिेन पेय पदाथासँ दशान नहि भेल छल। पोता क ु िय लागल - \n“दादाजी -दादाजी , ठ ं ढा पीजजए। अच्छा िै। ” \nिम पोता आ पोतीक ेँ  स्प्राइट पीआ देलुँ। हगलास खाली भय गेल। पुतोु खाली हगलास लय खूि नीमन \nनिाहत एक हगलास सत्तू आगूमे टेिुल पर राखख देलखन्द्ि। सत्तू देखख मनमे भेल जे िम तँ ट्रेनसँ पटना अयलुँ मुदा ई \nसत्ततु िमरासँ पहिनहि कोना एतय पुँच गेल। िुझना गेल जे सत्तू िमरासँ पहिनहि शायद िवाई जिाजसँ एतय \nपुँच गेल।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nहकछ ु  देरक िाद मनमे आश लगेने रिी जे भोजनमे भात -दालल आ तरकारी भेटत तँ स्वाद पररवतान भय जाइत। \nआधा घंटाक िाद सत्तूसँ भरल ललट्टी , सेिईक खीर ,आलू -गोभीक तीमन आगामे टेिुल पर आयल। ओना , भोजन \nिड़ प्रेमसँ िनल छल। मनहि मन सोचलुँ जँ जायि नेपाल तँ कपार संगहि जायत। जाहि िरे भभन भेलुँ सैि पड़ल \nिखरा। स्वा द पररवतानक लेल अयलुँ पटना मुदा स्वाद पररवतान भाग्यमे ललखलो रिे तखन ने।  \n  \nऐ रचनापर अपन म ंंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  \nभारतीय मुसलमान आ भारतीयता - मूल  वहन्दी लेख - गीतेश शमाष , मैथथली  अनुिाद- उमेश  मण्डल  \nभारतीय मुसलमानक हकछ ु  एिेन खुिी रिल  अलछ जइ कारणेँ ुनका सभक ेँ  ‘मुसलमान नहि कहि  ‘भारतीय \nमुसलमान ’ किि िेसी नीक िोएत। दुहनयॉंक कोनो देशक मुसलमान -समाजसँ हिनकर तुलना नहि कएल जा सक ै त \nअलछ। भारतक मादट -पाहनमे रचल -िसल ऐ समाजक दैनंददनक जीवन , आचार -िेविारक इस्लामसँ दूरोक सम्िन्ध \nनहि , परन्द्तु ददक्कत तखन िोइत अलछजखन इस्लामक क े न्द्र सऊदी अरिक ेँ  ई लोक ै न अपन सोचक क े न्द्र माहन लइ \nछैथ आ ओतए-सँ आहि रिल िवाक सुगन्धक ेँ  मिसूस करैक दािी करै छैथ , जखन हक सच्चाइसँ एकर कोनो \nसरोकार नहि िोइत।  \nजेना हककिल गेल अलछ , ई अपन रोजमरााक जजनगी आ िेविारमे इस्लामक ऐसी -तैसी करै छैथ , मुदा जँ \nहकयो अन्न्द्तम पोथी - ‘क ु रान-ए-पाक ’आ अन्न्द्तम पैगम्िर  ‘िजरत मुिम्मद ’क ेँ लऽ कऽ हकयो सिाल उठिए तँ मरै -\nमारैले उताुल भऽ जाइ छैथ। मजगर िात ई अलछ जे ई सभ भारतमे जे करर लइ छैथ , यएि जँ सऊदी अरि \nमक्का -मदीनामे करैथ तँ या तँ हिनका सजा -ए-मौत यमलतैन वा हिना कोनो िीले -िवालेक हिनका ओतएसँ हनकालल \nकऽ िािर करर देल जेतैन।  \nई किैमे कहनक्को परिेज नहिजे ऐ समाजक लोक हनरपवाद रूपमे ओ सभ सभ काज करै छैथजेकर क ु रान -\nए-पाकमे सख्त मनािी(मुमाहनयत)कएल गेल अलछ , संगे अहलाि आ िजरत मुिम्मद सेिो जैपर सख्त पािन्द्दी \nलगौने छला।  \nऐ मुद्दाक ेँ  आगू िढ़ेलासँ पहिने िम एकटा छोट -छीन उदािरण देिए चािि , िमर एक शुभेच्छ ु  यमत, जे जनै \nछैथ जे िम साए प्रहतशत नाल्स्तक छी , एक ददन साँझू पिर िमरासँ भभड़ गेला आ इस्लामक ेँ  लऽ कऽ ििस करए \nलगला। मौका पाहि िम लगे -िाथ किलयैन - \n“अिॉंक मुिसँ इस्लामक िात शोभा नइ दैत अलछ , हकएक तँ हनयमसँ अिॉं मुसलमान छीिे नहि !” \nुनकर ऑंखख लाल भऽ गेलैन। ओ तमसाकऽ िजला - \n“ई कििाक अिॉंक हिम्मत क े ना भेल ?” \nिम किलयैन - \n“दोस (यमयां) , िमरा िजैक मौका तँ दीअ आर तािेतक अपन तामसपर क ं ट्रोल राखू। ”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिम सिालक ढेप िररसिैत पुछललऐ - \n“अिॉं शराि पीने छी ?” \nहनच्चॉं नजैर क े ने ओ  धीरेसँ िाजल - \n“िँ। ” \nिमर दोसर सिाल छल - \n“अिॉं पलथया लगिै छी। माने फ ु टपालथया दोकान। भभनसर -सँ-साँझ धरर गनििकीसँ मात्र झूठ े  नहि िजै \nछी, िल्हक सप्पत खा -खा कऽ झूठ िजै छी। मुदा जखन सौदा नइ पटैए तँ अधलाि जिानसँ ओकरा अधलाि गारर \nसेिो दइ लछऐ ,की ई छी अिॉंक इस्लाम ?” \nऐठा म ई साफ करर ददअ चािै छी जे ई िात नििदुओ भाय लोक ै नपर लागू िोइते अलछ। खास कऽ ओइ \nहिन्द्दूपर जे अपने -आपक ेँ  धमाक ठीक े दार मानै छैथ।  \nिम अपन मुश्स्लम यमतक ेँ  किै लछऐन जे अिॉं अपना -आपक ेँ  भारतक मादटमे तइ तरिेँ रचा -िसा नेने छी जे \nऍंड़ी-सँ दटकासन तक अिॉं सुच्चा भारतीय छी , मात्र देखािाक लेल अिॉं इस्लामी मुखौटा लगिै छी , जइसँ नििदु आ \nमुसलमानक िीच ऐ तरिेँ दूरीक जन्द्म िोइए जइसँ रोटी -िेटीक ररमता -नाता तँ दूर जे एक थारीमे िैसकऽ खेना -\nपीनाइ तक असान नहि , जखन हक सच्चाइ ई अलछ जे भारतक तिजीिक नीक -िेजाए कोनो एिेन पिलू नइ अलछ \nजेकरा अिॉं अपनेने नहि िोइ , िल्हक कतेको मामलामे तँ अिॉंक ेँ  मिारत िॉंलसल अलछ।  \nआउ हकछ ु  हिन्द्दूपर खुललकऽ चचा करी।  \nइस्लाममे जाहत -पाहत नहि अलछ , परन्द्तु भारतीय मुसलमानमे तँ अलछआ सेअइछे नहि , िुत िेसी तर तक \nअलछ। आपसमे िेटीक हिआि नइ िोइए। शेख सैयद , खान -पठान ऊ ँ च जाहतक , क ुं जरा-जुलािा -अंसारी नीच \nजाहतक मानल जाइ छैथ।  \nशादी -हिआिक रस्म -रेिाज मजििी दूरीक िावजूद नििदु आ मुसलमानमे ऐ तरिेँ यमलल -जुलल अलछ जे ई \nकिि िुत कदठन , जे ई रेिाज क े करासँ क े  लेलक। हकएक तँ  ‘वेद ’ आ ‘क ु रान-ए-पाक ’मे ऐ रेिाजक क े त्तौ कोनो \nजजहकर नहि। शेरवानी पहिरि , सेि रा लगाएि , चुिलिाजी करि , मेिदी -उिटन लगाएि , जुआ खेलि इत्यादद -\nइत्यादद सभ रेिाज अिीठामक छी , कोनो सऊदी -अरि , ईरान -इराकसँ थोड़े आएल अलछ। \nनाच -गान , ऐश्क्टंग करि , पेंटटिग करि , एतए तक हक शास्त्रीय संगीत आ भजन गायनमे मुसलमान अव्वल \nदजाापर अलछ। हफहम ुअए हक नाटक आहक लचत्रकला , एतए तक हक मूर्ति िनाएि ऐ सभ क्षेत्रमे मुश्स्लम कलाकार \nआ कारीगर माहिर रिल अलछ। जखन हक ऐ सििक  ‘क ु रान-ए-पाक ’मे सख्त मनािी कएल गेल अलछ। अयधकतर \nमुश्स्लम देशमे ऐ सभपर सख्त पािंदी अलछ। उदािरणक तौरपर उस्ताद हिल्स्महलाि खां ललअ , की हिल्स्महलाि खां \nसऊदी अरिमे  शिनाइ िजा सक ै  छला ? ह़िदा ुसैन अगर मक्का मदीनामे लचत्रकारी कररतैथ तँ ुनका ता -उम्र \nजेलमे हितिए पहड़तैन। मुदा ऐ कलाकार सभपर भारतक ेँ आत्म -सम्मानक भान भेलै आ ुनका सभक ेँ  पैघ -पैघ \nइनामसँ नवाज़ल गेलैन।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nभजन गायन ? तौिा -तौिा। गिैिला मुसलमान , भजन ललखलैन मुसलमान , मौसीकार मुसलमान , पदाापर \nगिैिला मुसलमान आ ऐ सभक ेँ  पेश करैिला प्रोड्यूसर सेिो मुसलमान। आइयो जखन ओइ भजनक ेँ  हकयो \nसुनैए, तँ आल्स्तक िोलथ वा नाल्स्तक भश्क्त रसमे िुयम जाइए। क े तेक नाओं हगनािी कलाकार सििक , समुच्चा \nपोथी ललखए पड़त। मुदा तैयो हकछ ु  कलाकारक नाओंक ेँ  जजि  करि जरूरी अलछ जेना - ‘गुलाम अली \nखां , अलाउद्दीन खां , उस्ताद अमीर खां , िेगम अख्तर , हिल्स्महलाि खां , उस्ताद अहला रखा , आगा िश्र \nकममीरी , नौशाद , मुिम्मद ऱिी , साहिर लुयधयानवी , मजरूि सुहतानपुरी , सोिराि मोदी , ददलीप क ु मार , सुरैया \nआदद।  \nलेखन जगतमे  ‘अमीर खुसरो ’, पहिलहिन्द्दीमे लेखक छला , जजनकर ललखल गीत आइयो नििदुक शादी -\nहिआिमे गाएल जाइत अलछ। मललक मुिम्मद जायसी नइ िोइतैथ तँ हक रानी पद्मावती िोइतैथ ? \nरिीमक दोिा सभसँ क े  पररलचत नइ छैथ ? श्रीक ृ ष्णपर रसखानक ललखल गीतक आइयो हकयो िरािरी नहि।  \nकिीर रिीम गोस्वामी तुलसीदासक समकालीन छला। तुलसीदास जखन रामचररत मानस ललख लेलैन तँ \nपोथीक पहिल प्रहत कहव रिीमक ेँ  भेँट क े लैन आ ुनक राय मंगलखखन। पोथी पदढ़ रिीम जे दटप्पणी \nक े लैन , पाठकक ेँ  जनति िेतु ओकरा िम एतए छाहप रिल छी - \n“रामचररत मानस हिमल  \nसेतन जीवन प्राण  \nनििदुआन को वेद सम  \nजमननिि प्रकट क ु रान। ” \n(अब्दुरच रहीम खानखाना)  \n  \nसैयद मि़ि ू ज़ िसन ररज़वी  ‘पुण्िरीक’िमर करीिी मीत तँ नहि मुदा मीत छला। िमर ुनकासँ यमत्रता \nग़ज़लकार जजतेन्द्र धीरक ओजिसँ भेल। नाल्स्तक िोइतो रामचररत मानसपर िम अनेको प्रवचन सुनलौं। िमरा \nनजैरमे पुण्िरीक सभसँ अव्वल रिला। रामचररत मानसपर जखन ओ िजै छला तँ लोक सभ सम्मोहित भऽ कऽ \nुनक व्याख्यान सुनैत छल। लगिे ने करै छल जे कोनो मुसलमान रामचररत मानसपर िाजज रिल छैथ। ओ \nहनखाललस भारतीय मुसलमान छला आ भारत वषाक तिज़ीिक ेँ  ओ आत्मसात कऽ नेने छला।  \nई िुत कम लोक जनै छैथ जे उदूामे मोिब्ित आ मुहक परस्तीक ेँ  लऽ कऽ िुत िेसी गजल -शायरी ललखल \nगेल ,आन -आन जिानक तुलनामे।  \nमुश्स्लम कारीगर अगर तीन मासक अवकाश लऽ लैथ तँ मिल -झोंपड़ी, मजन्द्दर -मश्स्जद िनि िन्द्द भऽ \nजाएत। जेवरात िनिैसँ लऽ कऽ िीरा तराशि , जड़ी-िुटीक कारीगरी , दजीहगरीक क्षेत्रमे सत्तर प्रहतशतसँ िेसी \nकारीगर भारतीय मु सलमान छैथ और ुनकर कारीगरीक िेपार करैिला नििदू।  \nमध्यपूवाक देशमे लाखो मुसलमान कारीगर काज करैले जाइ छैथ आओर अपन कमाएल कमाइक हनवेश \nभारतमे करै छैथ न हक यूरोप , अमेररकाक िैंकमे।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nभारतीय मुसलमानक त्रासदी ई अलछ जे ओ जनिे ने करै छैथ , भारतीय तिज़ीिमे सोहिोअना रंगल  \nभारतीयताक स्वतंत्र देन रिल अलछ। ओइ कौमक लोकक भारतीय तिज़ीिक ेँ  िेइन्द्तिा देन रिल अलछ। जइ ददन \nओ ऐ सच्चाइसँ िावस्ता भऽ जेता आ ऐपर फि करए लगता , हिन्द्दू मुसलमानक िीचक दूरी िुत िद तक मेटा \nजाएत।  \nकहव नज़रूल इस्लामक ेँ  लेल जाए , ओ अपन लेख आ कहवताक माध्यमसँ  ‘सनातन \nधमा ’ आओर  ‘इस्लाम ’पर िथौरीसँ चोट क े लैन। ओ ललखलैन - दंगाक दौरान मजन्द्दर और मश्स्जद तोहड़ देल जाइत \nअलछ। मनुखक जान लऽ लेल जाइत अलछ , ईश्वर आओर अहलाि चुपचाप ई दृमय देखैत रहि जाइ छैथ। मजन्द्दर -\nमश्स्जद तँ फ े र िहन जाएत , मुदा मनुखक जान आपस भऽ सकत ? \nमुसलमनक सभसँ पैघ मसला ई अलछ जे ुनकामे सिी लीिरलशप नइ अलछ। पढ़ल आ अनपढ़ल मौलवी -\nमुहला मजििक नाओंपर ुनका भड़कािै आ भटकािै छैन। िालक हकछ ु  वषामे ई देखल जा रिल अलछ , नििदू \nलीिारलशपक एक पैध तिका ऐ िदगुमानीक लशकार भऽ मुहला -मौलवीक रस्तापर चलल पड़ला अलछ। दुनूक जु आन \nएक अलछ,  भड़कािै आओर भटकािैक तरीका सेिो एक अलछ , मुदा ुनकर िदहकस्मतीसँ नििदूमे अखनो मुश्स्लम \nकौम जकॉं कट्टरता नइ आएल अलछ।  ‘नििदू धमा ’क ेँ  लऽ कऽ िुत िद तक खुलल कऽ चचााक गुंजाइश िँचल पड़ल \nअलछ। \nमुश्स्लम कौमक तँ ई िाल अलछ जे क ु रान शरीफ आओर िजरत मुिम्मदक ेँ  लऽ कऽ , अहलािक ेँ  लऽ कऽ \nनुक्ताचीनी तँ दूरक िात जे कोनो सिाल तक उठिैक इजाजत नइ अलछ। मुसलमानक की प्राथयमकता \nतालीम , सेित , गरीिी नहि िल्हक मश्स्जद अलछ। क ु रान शरीफक ेँ  क ं ठस्थ करैिलाक ेँ  िाह़िज मानल जाइए आओर \nइज्जतक नजैरसँ देखल जाइए। मात्र क ं ठस्त करर कऽ  ‘क ु रान-ए-पाक ’क ेँ  हिना समझने -िुझने.. ! छै ने कमाल.. ! \nमुसलमानक एक त्रासदी आओर अलछ जे ओ जखन नमाज पढ़ै छैथ तँ मक्का -मदीना माने सऊदी अरि ददस \nमुँि घुमा कऽ, जखन हक सऊदी अरि कोनो कीमतपर हिनका अपनिै आ नागररकता दइक लेल तैयार नहि। रिल \nअहलाि क े र प्रश्न , अगर ओ छैथ तँ सभ जगि छैथ।  \nशि र कलकत्ताक एक इलाका खखददरपुर आओर मदटयािुजा अलछ , जेतए अस्सी प्रहतशत आिादी \nमुसलमानक अलछ। ओतए लमसम साएसँ िेसी मश्स्जद अलछ , जइमे पनरिसँ िेसी मश्स्जद पूणात: एयरक ं िीशनसँ \nलैश अलछ। करोड़ो रूपैआ लगा कऽ ओकर रौनकमे हनखार आनल गेल मुदा समुच्चा इलाकामे एक्कोटा नीक \nस्क ू ल, एक्कोटा नीक कौलेज आहक नीक अस्पताल नहि अलछ। मुसलमान सििक हपछड़ापनक लेल क े वल \nसरकारपर तोिमत लगाएल जाए आहक मुश्स्लम कौमक ेँ  सेिो एकरा लेल जजम्मेदार ठिराएल जाए ? भारतीय \nमुसलमान जखन अपन भारतीय सोचक जगि  ‘मजिि परस्ती ’क ेँ  अन्द्िार -क ू पमे रिि पलसन करता तँ अहलाि सेिो \nुनका ऐ सभ समस्यासँ छ ु टकारा नइ ददआ पौतैन।  \nनििदू समाजक ई खालसयत अलछ , हवशेषता अलछ जे क े तेको सददसँ एक -पर -एक क े तेको समाज सुधार \nआन्द्दोलन भेल , एतए तक हक स्वामी दयानन्द्द सरस्वती मूर्तिपूजा (िुतपरस्ती) क ेँ  ई कहि मुखाल़ित  क े लैन जे ई \nरेिाज वैददक युगक पछाहतक हवक ृ हत छी। ओ अपन पोथी - ‘सत्याथा प्रकाश ’मे राम क ृ ष्णक ेँ  एिेन ऐसी -क-तैसी \nक े लैन अलछ।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nराजा राममोिन राय , हवद्यासागरआदद िाल -हिआिक हवरोध आओर हवधिा -हिआिक समथान क े लैन। एतए \nतक हक सती-प्रथाक सेिो िदट कऽ हवरोध क े लैन। एकटा कानून  ‘शा रदा एक्ट ’क तित िाल -हिआिपर कानूनन \nरोक लगौल गेल। कट्टरपंथी सििक हवरोधक िादो ई कानून अमलमे लाओल गेल।  \nऐ मुहिमक ेँ  आगू िढ़ौलैन िामपंथी आ प्रगहतशील चचितक -हवचारक। मुसलमानक तुलमामे नििदूमे जे िदलाव \nआएल , भलेँ सीयमते तौरपर , मुदा ओकर असर समाजपर पड़ल आ समाजक ेँ  ओइसँ नोकसान नहि भेल िल्हक \nलाभे भेल।  \nमुदा हवगत हकछ ु  िखासँ नििदू कौमक चक्का उहटा घूयम रिल अलछ। रूदढ़वादी पुरातनपंथी तत्त्वक सोझिामे \nई घुटना टेकने जा रिल अलछ , जेकर सभसँ िेसी लाभ ओकरा भऽ रिल अलछ , जे इस्लाम आ पभिमसँ आहि रिल \nखतराक नाओपर समुच्चा कौमक ेँ  अतीतोन्द्मुखी  िनिैमे सफल भऽ रिल छैथ। मजगर िात तँ ई अलछ जे \nनििदुत्ववादी हवचार पैघ -पैघसँ तायदादमे ओइ पश्ख्िममे जा कऽ िलस रिल छैथ , जजनका एतए राहत -ददन कोसल \nजाइए। मुश्स्लम कौमक नेता सभ जकॉं नििदुत्ववादी नेता सेिो  ‘नििदू धमा खतरामे ’ अलछ, ऐ नाओंपर समुच्चा कौमक ेँ  \nगुमराि कऽ रिल छैथ आओर िुत िद तक ुनका कामयािी सेिो भेटलैन अलछ। लगैए , ईश्वर-अहलाि एतेक \nकमजोर पहड़ गेल अलछ हक ुनकर शश्ख्सयतक ेँ  िँचिैक कोलशशमे दुनू कौमक लोक यमललकऽ एक -दोसरक \nहवरोधमे मोचाा सम्िारर नेने छैथ। फलाफल ई भेल अलछ जे दुनू कौमक लोक अपन िुहनयादी िक - \nरोजी , रोटी , लशक्षा, लचहकत्सा ,गरीिीइत्याददअनेको अमानवीय िेविारककीमतपर मजििी जुनून पैदा करर कऽ \nघृणाक आहग सुनगा रिल छैथ।    \n  \nऐ रचनापर अपन मांतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  \n  \n३. पद्य \n३.१. संतोर् क ु मार राय  'बटोही ' दू-टा  कविता \n३.२. रामविलास  साहुक हाइक ू/ शैनयूष \n३.३.रामदेि प्रसाद मण्डल  ’झारुदार ’- झारु  \n३.४. नन्द विलासराय- हमर चारूधाम  \n३.५.पल्लिी मण्डल - समाज  \nसंतोष क ु मार राय 'बटोही' दू -टा कविता  \n1. लोकतंत्रक प्रहरी   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nक ु रसी साँ छिपकल लोकवन \nभूछल गेलछथन्ह अपन इवतहास  \nमुल्क इ सभक छियैए  \nबपौती इ सभक छियैए ।  \n \n  \nसभ वकि ु  पर सभहक अधिकार िन्न्ह \nबेर -बेर ठवग रहल िछथ  \nसत्ता धमललाक बाद  \nपरञ्ि  आब वहटलरवगरर नवह िलतन्न्ह ।  \n \n  \nजावत -िरम मे बााँटट कs लोक क ेँ \nसंवििान साँ खेलिाड़ \nमंटदर -मस्जजद क े र राजनीवत  \nनवह िलतन्न्ह तानाशाही ।  \n \n  \nपढ़ल -छलखल भटैक रहल अछि  \nनागररक सेिा मे घुन लगलै  \nजनताक टाका िोरी क े वनहार  \nशासन क ेँ  सीना पर मूंग दररैत िछथ । \n \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nघुसखोर आवफसर फौदैत ि छथ \nलूटटस भ s रहल िै सरकारी खजाना  \nलोक सभ छिछियैत िछथ जंतर -मंतर पर  \nअखबार मे छलखल गेल िै ढेर रास ।  \n \n  \nगरीबक वकयो नवह होएत िै  \nरोटी, कपड़ा,मकान,दिाई आओर छशक्षा \nसभ वकि ु  वबकाउ िै \nटाका नवह अछि ताँ मरर जाउ । \n \n  \nसरकारी अस्पताल दम तोवड़ रहल िै  \nमनरेगा मे आवग लगलै  \nगामक मुन्खया आओर िािड मेंबर सभ घुसखोर  \nप्रिानमंत्री आिास योजना मे घुसखोरी ।  \n \n  \nवकसान,मजदूर तबाह भेल िछथ  \nअहााँ सत्ता धमलला पर  मलफ ै  उड़ाउ \nसंिैिावनक संस्था क ेँ  तोड़ू-फोड़ू \nपुछलस क ेँ  बल पर खूब क ु दू । \n \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nइ लोकतंत्र छियैए से जुवन भूछलयौ  \nजनता मुल्कक प्रहरी होएत िै  \nओ जखन िो ट करताह ताँ वनमूडल भs जायब  \nसाििान हे क ु रसी बाबू ! \n \n  \n2.बवह रहल अछि फगुआक बयार  \n \n  \nक ु हुकी-क ु हुकी कs वहया मे दरद उठ ै ए \nघर जाइत िी बाहर अबैत िी  \nमोन परैत िछथ जिामी आजु   थोड़ \nगे माइ कखन हेतै   भोर ।  \n \n  \nहमरा नवह टाका िाही  \nहमरा नवह गहना िाही  \nवबनु जिामी िायन भेल िहुाँ ओर \nआाँन्ख साँ बवह रहल अछि टदन-रावत नोर।  \n \n  \nअइ बेर क े  खेलताह हमरा संग होरी  \nरंग -अबीर क े  लगौवतवहन हमरा  \nवकनका लेल बनौबै अइ बेर भांगक घोर   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nगे माइ टुटट रहल अछि परेमक िोर ।  \n \n  \nफ ू लेलै बाग -बगीिा  \nवहलै िै आमक -जामुनक पत्ता \nवपया आबो पकड़ू परेमक एकटा िोर  \nपुछलस अहााँ हमर हम अहााँक िोर । \n \n  \nबवह रहल अछि फगुआक बयार  \nगुदगुटद भेल सभतरर देह मे  \nटुटट रहल अछि पोर -पोर  \n हे कवहया िरर एबै   यौ हमर छित -िोर ।  \n \n  \nसंतोष क ु मार राय 'बटोही'  \nग्राम-मंगरौना  \nपोजट -गोनौली  \nप्रखंि-अंिराठाढ़ी  \nअनुमंिल -झंझारपुर  \nजजला -मिुबनी \nवबहार -847401 \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n \n  \nऐ रचनापर अपन मांतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  \nरामविलास  साहुक टनका  \n  \nिाइक ू /शैन्द्यूा  \nअमृत वाणी  \nछाहन कऽ पीिू पाहन  \nनै कोनो िाहन  \n  \nगरीिक छी  \nमरूआ खान -पान  \nिँचिे प्राण  \n  \nरोटी , कपड़ा \nमकान , लशक्षा, स्वास्थ  \nसभक ेँ  चािी  \n  \nमनक प्यास  \nिुझे ने मजिुरी  \nआदत िुरी  \n  \nएक तँ चोरी  \nदोसर सीना जोरी  \nकी छै जरूरी ? \n  \nज्ञानक खान  \nवेद पुराण अलछ  \nज्ञानी मिान  \n  \n  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nकमे चलैए  \nजजनगीक सवाड़ी \nनै तँ भभखाड़ी  \n  \nजीिाक इच्छा  \nसभक ेँ  छै दीघाायु  \nकम छै आयु \n  \nनाचे िानर  \nमाल खाए मदारी  \nकी छै लचारी ? \n  \nतुलसी एक \nसाए गुण भरल  \nपूज्य िनल  \n  \nऑंवला फल  \nअमृत फल अलछ  \nगुण भरल  \n  \nआमक फल  \nअलछ फलक राजा  \nखाइतो माजा  \n  \n \n  \n  \n  \nज्ञान दानसँ  \nपैघ नै कोनो दान  \nकमा मिान  \n  \nधैललक पाहन  \nज्ञानी संतक वाणी   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nनै कोनो िाहन  \n  \nमेघ िरसै  \nवादल गरजैत  \nिेंग िजैत  \n  \nिवा ििैत  \nददन -राहत चलैत  \nजीवन दैत ? \n  \nरोगसँ रोगी  \nतड़ैप मरैए तँ \nप्राण क े  देत \n  \nराम नामक ेँ  \nिदनाम  करैए  \nसभ भजैए  \n  \n  \n  \nसॉंझ समय  \nसुरुज िुमैत-ए \nदीप जरैए  \n  \nअन्नक संगे \nघुनो हपसाइत-ए \nतन संगे मन  \n  \nपुरान पोथी  \nइहतिास , साहित्य  \nिँचा कऽ राखू  \n  \nनशा करैए  \nहवनाशकारी काज   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nलइए प्राण  \n  \nनशा सेवन  \nशरीर आ आत्माक ेँ  \nिाहन करैए  \n  \nरंग नै कच्चा  \nओिेन रंग रंगु  \nजे िोइ पक्का  \n  \n \n  \n  \n  \nजन्द्म मरण  \nहनभित िोइत -ए \nनाश्वार हकए ? \n  \nदेशक राजा  \nप्रजा यमलल चुनैए  \nमुदा , आन्द्िर  \n  \nदूतीया चान  \nिढ़ैत ऊपर चढ़ै \nपूणासँ घटै  \n  \nमेघ िरसै  \nधनरोपनी करै  \nअन्न उपजै  \n  \nफसल पक ै  \nकटनी दौनी करै  \nकोठी भरैए  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nअन्नक दान  \nसभक ेँ  िँचै प्राण  \nकरू कहयाण  \n  \n  \n  \nसभक मान  \nरखै छइ हकसान  \nधानसँ मान  \n  \nधान मखान  \nमाछक खान पान  \nपानसँ मान  \n  \nिवा दोमैत  \nइजोररया जरैत  \nप्रेमी तरसै \n  \nदुखखत मन  \nअन्द्िररया छै राहत  \nददल धड़क ै \n  \nमाया नगरी  \nपुना िेराएल  \nक े ना खोजि ? \n  \nफलमे क े रा  \nसभक राखे मान  \nसस्ता समान  \n  \n \n  \n  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nनाररयलक  \nफल िड़ कठोर \nिीचमे जल  \n  \nिाटक चौर  \nिाटक पाहनसँ , नै  \nकटत ददन  \n  \nऑंखखक नोर  \nआ ओश चटनेसँ  \nनै यमटै प्यास  \n  \nददलक िात  \nकिै भौंरा फ ू लसँ  \nप्रेम अमर  \n  \nलचड़ै चिक ै \nएकताक पाठ छै  \nउत्तम गुण \n  \nसंकहप नेने  \nचींटी चढ़ै उतरै  \nलक्षक ओर \n  \n  \n  \nनेता , नायक  \nझूठ े  करै वभणज  \nमूखा िनिै  \n  \nिालुक भभत  \nशीतसँ पटौनी नै  \nिोइत अलछ  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nजीवन मृत्यु  \nहनभित िोइत छै  \nतै अमर क े \n  \nिाट चलैत  \nमुरर-मुरर देखैत  \nसंगी नै कोइ  \n  \nलाठी ठ ें गैत  \nठोकरसँ िँचैत  \nआगू िढ़ैत \n  \nऑंखख नै सुझै  \nहिनु सियोगीक ेँ  \nिाट चलैत  \n  \n \n  \n  \n  \nप्रेमक भूख  \nभोजनसँ नै यमटै  \nआत्मा भटक ै  \n  \nजीवन नैया  \nमजधार फ ँ सल  \nधमा खेिैया  \n  \nगाए -माइक  \nसेवासँ यमलैए  \nउत्तम मेवा  \n  \nसुखक खान  \nकमा अलछ प्रधान   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nसभक मान  \n  \nज्ञानसँ करू  \nजगतक कहयाण  \nभेटत मान  \n  \nज्ञानक खान  \nगीता , वेद , पुराण \nपढ़ु मनसँ \n  \n  \n  \nआम लताम  \nसभक राखै मान  \nगुणक खान  \n  \nखान पानमे  \nदूध , दिी , फलसँ  \nशान िढ़ैए \n  \nमाए -िापक ेँ  \nभोरे करू दशान  \nिरर दशान  \n  \nगीत संगीत \nमन िर्षित करै  \nदुख िरए  \n  \nनदी कातक  \nचास -िासक ेँ  नहि  \nकोनो आश  \n  \nकागजपर  \nललखलािा नाम तँ   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nअमर नहि  \n  \n \n  \n  \n  \nवन पवात  \nनै यमलै भगवान  \nमनमे राम  \n  \nिुढ़ पुरान \nअनुभवी िोइए  \nकरू सम्मान  \n  \nयमलथलामे छै  \nपािैन हतिारक  \nिेसी चलैन  \n  \nलेखक , कहव \nदुहनयाँक ेँ  िनिे  \nजनक ेँ  ज्ञानी  \n  \nरोटी कपड़ा \nमकान लशक्षा स्वास्थ \nजरूरी अलछ  \n  \nददवाली संगे  \nअिैत अलछ जाड़ \nिोलीमे जाए  \n  \n  \n  \nकमाक मान  \nदुहनयाँमे िोइ छै   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nक ु कमाक नै \n  \nगाछक फल  \nखाए जुराए  \nगाछ नै खाए  \n  \nजीिाक इच्छा  \nसभक ेँ  छै दीघाायु  \nकमामे पाछ ू  \n  \nनििसा नै करू  \nअनििसासँ कहयाण  \nकमा मिान  \n  \nमान सम्मान  \nसििक कररयौ  \nसभ सीखतै  \n  \nवृक्षा रोपन \nसवा हितक काज  \nजीव जन्द्तु ले  \n  \n \n  \n  \n  \nनेत्र दानसँ  \nनै कोनो पैघ काज  \nजग देखैले  \n  \nअंग दानसँ  \nदोसरक ेँ  कहयाण  \nउत्तम काज  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nरक्त दानसँ  \nदोसरक ेँ  िँचैए  \nजजनगी प्राण  \n  \nज्ञानी, सज्जन  \nसमाजक अमृत  \nिढ़िे ज्ञान \n  \nमीठ वचन  \nअक ु र काज करे \nनै कोनो िाहन  \n  \nदोस्त करैए \nदुखमे हितकाज  \nनै िदनाम  \n  \n  \n  \nलालची यमत्र  \nक ु क ु र समान-ए \nिाहन करैए  \n  \nतन िदैल  \nरूप देखिैत -ए \nआत्मा एक -ए \n  \nसमाजमे नै  \nिुजुगाक मान छै  \nकरू सम्मान  \n  \nनीमक गाछ  \nरोगक हकटाणुक ेँ \nमारर भगािे  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nमादटक मूर्ति  \nफ ू ल फल ने खाए  \nिलल पड़ैए \n  \nअनरनेिा  \nहपत्त वायु नाशक  \nपैघ पाचक  \n  \n \n  \n  \n  \nऑंखख रहितो  \nजे आन्द्िर िोइए  \nतँ की कििै ? \n  \nखजूरक छै  \nराजस्थानमे मान  \nशश्क्तवद्धाक अलछ \n  \nताड़ गाछसँ \nताड़ी चुििैत छै \nनशा खाहतर  \n  \nपानसँ राखे  \nमेिमानक मान  \nयमलथला जन  \n  \nफ ू लक सेज  \nनीन चैन नै िोइ  \nमरणासन  \n  \nक ु कमा अलछ \nनरकक समान   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nछे िदनाम  \n  \n  \n  \nश्रमदानक  \nछै दुहनयाँमे मान  \nिोइ कहयाण  \n  \nफ ू लक शोभा  \nगंध उड़ै अकास \nस्वगाक वास \n  \nश्रयमक िले  \nदेश भेल मिान  \nमुदा गरीि  \n  \nखेत उपजै  \nछै अन्न, फल , साग  \nसभक लेल  \n  \nझूठ वचन  \nिोलल जँ हित ुए  \nनै कोनो िाहन  \n  \nफलक राजा  \nआम जे खाइए से  \nपिलवान  \n  \n \n  \n  \n  \nिालस भोजन  \nनै खाउ जाहन प्राभण   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिएत िाहन  \n  \nपाहन दूध छै  \nदुनू अमृत सन  \nिँचािे प्राण \n  \nखीरा छी िीरा  \nभोर खाउ नोनसँ  \nनहि तँ पीड़ा \n  \nराहत जगैए  \nददन सुतै हनत्य  \nक े तए िास  \n  \nदेश क ं गाल  \nदलाल क े ने अलछ  \nमाल िरैप  \n  \nघासमे दुभभ  \nधनमे गाए अलछ  \nकहयाणकारी  \n  \n  \n  \nमाघक जाड़ \nदीनक ेँ  सतिैए  \nहिलिे िाड़  \n  \nजाड़क रौद \nसभक ेँ  मन भािे  \nजाड़ भगािे  \n  \nमाललक चोर  \nमुंशी कोतिाल -ए  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nसंत भण्िारी  \n  \nभोज भारी  \nदालल अलछ खेसारी  \nखाए भैयारी  \n  \nअन्द्िरा राजा  \nिहिरा अलछ मंत्री  \nिौक छै प्रजा  \n  \nरोगीक ेँ  भावे  \nसे वैद्य फरमािै  \nजान गमिै  \n  \n \n  \n  \n  \nघड़ी चलै छै \nददन -राहत समान  \nलोक कीए ने ? \n  \nदुखसँ भारी  \nमनरोग िोइ छै  \nलाइलाज छै  \n  \nज्ञानक सुख \nअसल सुख अलछ  \nधन सुखसँ \n  \nकमाक फल  \nसभ भोगैत अलछ  \nकमावीर क े? \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nधन खचाासँ  \nकमाक खचाा नीक  \nजेना िरखा  \n  \nफ ु टल भाग्य  \nकमासँ िनैत -ए \nजँ धमी िोइ  \n  \n  \n  \nखेलसँ िढ़ै  \nयधया -पूतामे मेल  \nनै कोनो भेद  \n  \nभजन करै  \nसाधु, संत, पुजारी  \nखाए मिंथ  \n  \nफल खाइक  \nसभक ेँ  इच्छा अलछ  \nरोपे ने गाछ  \n  \nअन्द्िरा नाचे  \nिहिरा सुहन िँसे  \nिीठरा सुते  \n  \nसोना चानीसँ  \nअमीर मालोमाल  \nदेश क ं गाल  \n  \nभोजनमे छै  \nसाग पातक मान  \nक े करा लेल ? \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n \n  \n  \n  \nगाइक दूध   \nदिी , घी, गोंत अलछ \nदिाइ सन  \n  \nनीमक छाल  \nपत्ता, फड़ दिाइ \nराखे हनरोग  \n  \nलाजक खान  \nलजैनी छै मिान  \nअनेको काज  \n  \nहवद्वानक छै  \nयमलथलामे खान   तेँ \nजगमे नाम  \n  \nयमलथला नाम  \nिड़ पैघ पुरान \nछी कमा स्थल  \n  \nहववेकी ज्ञानी \nिुयधसँ करै काज  \nअनका लेल  \n  \n  \n  \nजल सभक  \nजजनगी िँचिैए  \nभूयम सींच कऽ  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिु हववाि  \nगरमेल जोड़ी तँ \nअभभशाप छी  \n  \nयौन लशकार  \nदेिक िेपार तँ  \nदेशक मुद्दा  \n  \nस्त्री उत्पीड़न \nसमाजक शोषण  \nअपराध छी  \n  \nसंघषाशील  \nगहतशील िोइए  \nजजगनी लेल  \n  \nसुहवद्या अलछ \nगुणवत्ता घटल \nमिग भेल  \n  \n \n  \n  \n  \nस्तनपानसँ  \nिच्चा हनरोग छै  \nकोनो नै िाहन  \n  \nयुगक जुआ \nकहव लेखक खींचे  \nमररतोदम  \n  \nखेतीक काज  \nदुहनयाँक राखैए   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nसभक लाज  \n  \nपाहन छ ु िाइ  \nदूध नै छ ु िाइए  \nकारण की छी ? \n  \nअन्न जलसँ  \nपोसाइत -ए काया  \nलोभसँ माया  \n  \nक ु कमाािाक ेँ \nनरको जाइत नै  \nलाज िोइ छै  \n  \n  \n  \nअनुभवसँ  \nयमलैए रोजी रोटी  \nपोथीसँ ज्ञान \n  \nसभ चािैए  \nअनकर िरैप  \nधहनक िनी  \n  \nइनसाफ नै  \nयमलैए अदालतमे  \nन्द्याय हिक ै  छै  \n  \nखुदा जनैए  \nइनसाफक िात  \nइनसान नै  \n  \nराहत खाइ छै  \nददन लेल झखै छै   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nनेक मरै छै  \n  \nमौसम जकाँ  \nिदैल खेलु खेल  \nशरीर लेल  \n  \n \n  \n  \n  \nरोगी रोगसँ  \nपीड़ीत रिैत छै \nभोगीक ेँ  दूना  \n  \nभाग्य नै िाँटै  \nनहि चोरािै कोइ  \nजाने ने कोइ ? \n  \nभाग्यक खेल  \nचमतकारी िोइ  \nजाने हवधाता  \n  \nहिन भावना  \nहवकासक िाधा छी  \nक ु कमा सन \n  \nजलक मान  \nसभसँ छै मिान  \nिँचािे प्राण  \n  \nखेल -खेलमे  \nसभसँ राखू मेल  \nनै कोनो झेल  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n  \n  \nशैतान करे  \nजाहन कऽ परेशान  \nमारए जान  \n  \nमाइक गोद  \nधरतीक हिछौना  \nनै छै तुलना  \n  \nदीप जररते  \nफतींगा जरर मरे  \nकोन गलती ? \n  \nहवद्या धन तँ  \nखचाासँ िढ़ैत -ए \nसंगे कहयाण  \n  \nखान -पानमे  \nसचेत रु जाहन  \nनै ुए िाहन  \n  \nपैघ चुनौती  \nदऽ रिल क ु रीहत  \nतोड़ैत नीहत \n  \n \n  \n  \n  \nसतीत्व लेल  \nसीता देली परीक्षा  \nहिनु धोखेसँ  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nजीव जन्द्तुक  \nजजनगी गहतशील  \nमरणशील  \n  \nखेल क ू द छै  \nिच्चा लेल जरूरी  \nहवकास लेल  \n  \nकाम अराम  \nभोजन दुनू सॉंझ  \nनैए समान  \n  \nसुख दुख छै  \nसभक ेँ  जनमेसँ  \nमरने यमटै  \n  \nलसयार भालू  \nपैघ िोइए चालु  \nनै ए कमाउ  \n  \n  \n  \nकलम ललखे  \nतकदीरक खेल  \nखुदा ुक्मसँ  \n  \nसेवा संस्थान  \nकरैए काज  \nकहयाण लेल  \n  \nफॉंसीक फ ं दा \nगदाहनमे पहड़ते \nदेख मरैए  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिािर मान  \nघरमे िदनाम  \nकरैए िाहन  \n  \nहितक काज  \nअपन ुए िाहन  \nिढ़िे मान  \n  \nप्रेमक मागा  \nस्वगा समान अलछ  \nशान्न्द्तक मागा  \n  \n \n  \n  \n  \nजेिने खाए  \nअन्न तेिने िोइ  \nछै तन मन  \n  \nपोथी पुराण \nपढ़े ज्ञानी मिान  \nज्ञानक खान  \n  \nज्ञानीक मान  \nमिाज्ञानी करैए  \nराजा शलाम  \n  \nसौनक राहत  \nहिजुरी चमक ै त  \nमेघ िरसै  \n  \nभादोमे कादो  \nधान रोपे हकसान   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिादढ़सँ िाहन  \n  \nआलसन मास  \nिलथया झॉंट ििै  \nघर खसिै  \n  \n  \n  \nकाहतक मास  \nहकसान देखे चास  \nमन उहलास  \n  \nधानक खेत  \nलिलिाहत देख  \nसजै खम्िार  \n  \nधान पकए  \nकटनी दौनी करर  \nकोठी भरए  \n  \nअगिनमे  \nचोरो साधु िहन कऽ  \nअन्न समटे  \n  \nपुसक मास \nददन राहत पड़ैए \nओस क ु िेस \n  \nमाघक राहत  \nकनकनी जाड़सँ \nहिलैए िाड़  \n  \n \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n  \n  \nफागुन मास  \nवसंत करै राज  \nगमक ै  िाग  \n  \nचैत मासमे  \nचना गुम पक ै  \nगाछ कलशै  \n  \nिैशाख मास  \nधरती जरैत -ए \nतिा समान  \n  \nजेठक मास  \nधरतीक ेँ  िुझिै  \nमेघ हपयास  \n  \nअषाढ़ मास \nधानक िीआ हगरा  \nखेत गजारे  \n  \nसौनक िून  \nमोती िहन हगरैए  \nधरा सजैए  \n  \n  \n  \nसोना हिक ै ए  \nतौल -तौल मिग  \nमादट अमुहय  \n  \nइमान घदट  \nिेमान तँ िनैए   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nपेट खाहतर  \n  \nआम लताम  \nदीनक राखे मान  \nिढ़िे शान  \n  \nधान मखान  \nयमलथलाक छी शान  \nपानसँ मान  \n  \nगुलाि फ ू ल   \nकॉंटक संग रहि  \nमन लुभािे  \n  \nदुख सुखक  \nिीच  गुलाि रहि  \nसुगंध िाँटे  \n  \n \n  \n  \n  \nमैलथली िोली  \nमधुर जनभाषा  \nसभक आश  \n  \nआहग पाहनक ेँ  \nजरिैए , पाहन तँ   \nिुझिे आहग  \n  \nक ु क ु र किीं \nआहग पक ै ए ठग \nकिी उपास  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nएक मागा -ए \nसुमागा मनुखक  \nसत्य अनििसा  \n  \nसुखक फल  \nहित सेवा कहयाण  \nयमलत त्राण  \n  \nकोइली क ू क \nसुहन मन ुलसै  \nनैन िरसै  \n  \n  \n  \nधनी िनि  \nसभक इच्छा अलछ  \nदीन हकए ने ? \n  \nजेल जुमााना  \nसुधारे ने जमाना  \nनहि इंसान  \n  \nिाथ आएल  \nलशकार छ ु दट गेल \nछगुन्द्ता भेल  \n  \nनहि भेटल  \nमाए -िापक प्रेम  \nछी भाग्यिीन  \n  \nसंघषाशील  \nकमाशील जजनगी  \nश्रेष्ठ िोइए \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nफटीचरक  \nपहिचान िेढंगा  \nिुझू लफ ं गा  \n  \n \n  \n  \n  \nअश्रु पीि कऽ \nजेना शोकाक ु ल छी \nमरले िुझू  \n  \nसमस्या भारी  \nिेमारी फौजदारी  \nछी कष्टकारी  \n  \nअनरनेिा  \nफल गुणकारी  \nऔषध भारी  \n  \nपेटक दुख  \nिरै अनरनेिा  \nखाइमे मेिा  \n  \nअनरनेिा  \nउपजै िाड़ी झाड़ी \nिरे िेमारी  \n  \nअनरनेिा  \nपेट भरूआ फल  \nछी हितकारी  \n  \n  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nसुखले सौन  \nकारी मेघ रूसल  \nक ृ र्षि मरल  \n  \nसुखल खेत  \nदेख हकसान काने  \nभूखे हपयासे  \n  \nदरारर देख  \nमाथा ठोक े  हकसान  \nतेजए प्राण  \n  \nअन्न अम्िार  \nजे खेत उपजािे  \nसुख नै पािे  \n  \nभूखले पेट  \nमजदुर मरैए  \nदेखैिला क े ? \n  \nमन मोहिया  \nमोि मायामे फ ँ लस  \nलोभी मरैए  \n  \n \n  \n  \n  \nमांगत भीख  \nक े ना जीअत दीन  \nकी उलचत छै ? \n  \nशोक संताप  \nगरीिक ेँ  भेटल   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nवरदानमे  \n  \nगरीिसँ तँ  \nभगवान िेमुख  \nसुखसँ दूर  \n  \nक े ना जीित  \nगरीिक संतान  \nनै छी इंसान  \n  \nनै छै खखलौना  \nखाइले नै छै खाना  \nपृथ्वी हिछौना  \n  \nदुख भोगैले  \nगरीि जनमल  \nहवषक े  पीतै? \n  \n  \n  \nसभ इंसान  \nिैवान िनल -ए \nसुधारत क े? \n  \nमोि -मायामे  \nफ ँ लस लोक मरैए  \nिँचाएत क े ? \n  \nलोभ -मोि तँ  \nमनुखक दुममन  \nहतयागत क े ? \n  \nिोध आहगसँ  \nज्वलनशील अलछ   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिँलच कऽ रहू  \n  \nदुख भरल  \nलोकक जजनगीए  \nखोजैए सुख  \n  \nसुख दुखक  \nजजनगी मधुर छै  \nमध्यम मागा  \n  \n \n  \n  \n  \nजे दुख सहि  \nजीिैए शुद्ध सोना  \nसन िोइए  \n  \nजे नै सिैए  \nभूख ओ की िुझत  \nआनक दुख  \n  \nखुआ खाए कऽ  \nजे चैनसँ सुतैए  \nदुख क े  लेत  \n  \nफ ु टिा खाए  \nदुख कादट जे जीलै  \nक े करा लेल  \n  \nसभक हिस्सा  \nमारर जे खेलक  \nदोषी क े  िेतै ? \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nकिै लेल तँ  \nसभ संतोषी अलछ  \nअधक्की क े  छी? \n  \n  \n  \nरोग हनदान  \nसंयमसँ िोइए  \nभोगी सृजैए  \n  \nपोड़ो, िथुआ \nगरीिक साग छी  \nसेित लेल  \n  \nपोयष्टक साग \nपोड़ो, िथुआ खाए  \nहगरितुआ  \n  \nसाग पतार  \nदेिक रक्षा करर  \nरूलच िढ़ािे  \n  \nसागक गुण \nसभ नहि िुझैए  \nसस्ता भेटैए  \n  \nसुखक िाट  \nभोगी पकड़ैए तँ \nदुख क े  लेत ? \n  \n \n  \n  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nकमािीन नै  \nपुरुषाथा िोइए \nनक ा  भोगैए  \n  \nहवपभत्त सहि \nइमान िँचिैए  \nस्वगा पािैए  \n  \nहिगड़लक ेँ \nसाहित्य सुधारै छै  \nढोंगी छोहड़ कऽ \n  \nअपन हित  \nदोसरक ेँ  अहित  \nस्वाथी करैए \n  \nप्रेम मागासँ  \nदेश समाज सजज  \nआगू िढ़ैए \n  \nप्रेमक िाट  \nपक ै ड़ जे चलैए \nसुख पािैए  \n  \n  \n  \nई जजनगी नै  \nनहि जीिै मरै छी  \nअधमरू छी  \n  \nसत्य िात आ  \nअमृतवाभण िाजु  \nनै िेतै िाहन  \n   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nजीवन मृत्यु  \nसभक सत्य अलछ  \nमाया घेरैए  \n  \nदुख सुखक ेँ \nसमरूप भोगैत  \nजीिैत चलु  \n  \nमनक शुजद्ध \nसाहित्य करैत -ए \nसुख दइए  \nऐ रचनापर अपन मांतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  \nरामदेि प्रसाद मण्डल  ’झारुदार ’ \nझारू - \nजीयो और जीने दो मन्द् त र  \nजँ जपतै ई जग संसार।।  \nजग अमनक ेँ  जहड़ जुएतै \nिररएतै मानव अयधकार।।  \nगीत-  \nजीयो और जीने दो मन्द् त र  \nराखू िरदम याद यौ। -2 \nहकए क े करोसँ झगड़ा िेतै \nिेतै हकए हववाद यौ। -2 \nहकए...। \n  \nआसमान छी सििक हपता  \nभू मण् ि ल छी सििक माता। -2  \nतँए भैयारी सभ जग वासी  \nमनमे करू सुआद यौ। -2  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nहकए...। \n  \nिढ़िू जन -जनमे सभ प्रीत  \nिेतै मानवता क े र जीत। -2 \nएक िहन जीिै सभ जग वासी  \nघर -घर ददयौ समाद यौ। -2 \nहकए...। \n  \nददयौ जग अमनपर जोर  \nचलू हवश्व शान्न्द् त क े र ओर।-2 \nक े करो नै हकयो करै गुलामी  \nसभ जीितै अजाद यौ।  \nहकए...। \n  \nऐ रचनापर अपन मांतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  \nनन्द विलासराय- हमर चारूधाम  \nएक ददन एला हमर दोस  \nजेकर नाओं थछऐन हरेराम \nहम आदरसँ बैसौथलऐन  \nनेबोबला चाह वपयौलयैन  \nस्पेशल पत्ती आ जदाचक सांग \nखखयौलयैन पान।  \nहमर दोस बजला  \nचलू मीत एमकी  \nकाँिर लऽ कऽ बाबाधाम  \nबाबाधाम गेलासँ  \nनवह हएत वकछो हावन \nयौ भोलाबाबा छैथ   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nबड़का औधरदानी \nसभ मनोकामना पूर करता  \nहमरा बातक करू वबसिास  \nजे-जे मांगबै सभ देता \nपूरा करता सब आश।  \n  \nहम वबच्चेमे बजलौं \nयौ दोस हमर माए छथथन  \nसाक्षात पािचती \nआओर बाबू छैथ शांकर भगिान \nहुनका सभक सेिाक ेँ  धमच बुझै छी \nकथी -ले जाएब हम बाबाधाम।  \nसुवत उदठ सभ ददन करै थछऐन \nमाए -बाबूक ेँ  प्रणाम \nऐ काजसँ पैघ नवह \nबुझै छी हम गांगा स्नान \nजाबे धरर माए -बाबू \nजीबै छैथ  \nनै जाएब तीथच स्थान \nमाए -बाबू जेतए बसै छैथ  \n                                                                    िएह छी हमर चारूधाम।  \n  \nऐ रचनापर अपन मांतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  \n \n \nपल्लिी मण्डल , गाम -बेरमा , जजला - मधुबनी  \nसमाज  \nसभक लेल  सभ तर ह क वनयम बनबैत अछि  \nसमाज  ई जेम्हरे  िर  तेम्हरे  भर  खसबैत अछि ! \nबेटीक ेँ आज्ञाकारी   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nसंगे संजकारी  बनबै िै  \nआ बेटाक ेँ छशक्षक्षत ऑव़िसर बना \nअप्पन काज  ससारै  िै  \nजरूरत  भेला  पर   \nएक-दोसरक  संगो पुवड़ते िै  \nओतइ वकि ु नि काजमे   \nअसगरो  िोड़ै  िै  \n \nसमाजक  सांिामे सब तरहेँ लोक  बनए \nकी राम  एवह  ऐ समाजें  ताँ रािणो  अहहिं समाजसाँ वनकलय ! \nओना... \nसमाजक  सांि सभक लेल  समान नै होएत  \nनै ताँ झूठ भगिान आ सि बदनाम होएत  \nसमाजक  बीि अप्पन राजता  बनाएब कटठन िै  \nमुदा ओकर  बनाइल  राजता  पर  िल ब आसान \nमुदा ज खन बहैत  अछि  पावन  \nवबनु बनाइल  राजतासाँ  \nतखन सहजवह  हुअ  लगै  िै   \nनि िाराक  संग िारक  वनमाडण! \nऐ रचनापर अपन मांतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal  विदेह \nप्रथम मैवथली पाविक ई पविका 'विदेह' २६८ म अंक १५ फरबरी २०१९ (िर्ष १२ मास १३४ अंक २६८) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nविदेह :मैछथली  सावहत्य आन्दोलन : मानुषीधमह  संजक ृ ताम् \n(c)२००४-२०१९. सिाडधिकार लेखकािीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अछि त तऽ संपादकािीन। विदेह - प्रथम \nमैछथली पाक्षक्षक ई-पवत्रका ISSN 2229-547X VIDEHAसम्पादक: गजेन्र ठाक ु र। सि -सम्पादक: उमेश \nमंिल।  सिायक सम्पादक:  राम वि लास साहु, नन्द विलास राय, सन्दीप क ु मार साफी आ मुन्नाजी (मनोज क ु मार \nकणड)। सम्पादक- नाटक -रंगमंि -िलछित्र - बेिन ठाक ु र। सम्पादक- सूिना-सम्पक ड-समाद- पूनम मंिल। \nसम्पादक- अनुिाद विभाग- विनीत उत्पल।  \nरिनाकार अपन मौछलक आ अप्रकाछशत रिना (जकर मौछलकताक संपूणड उत्तरदाधयत्ि लेखक गणक मध्य \nिन्न्ह)editorial.staff.videha@gmail.com क ेँ  मेल अटैिमेण्टक रूपमेँ .doc, .docx, .rtf िा .txt \nफॉमेटमे पठा सक ै  िछथ। एतऽ प्रकाछशत रिना सभक कॉपीराइट लेखक/संग्रहकत्ताड लोकवनक लगमे रहतन्न्ह, \nमात्र एकर प्रथम प्रकाशनक/ प्प्रिंट-िेब आकाडइिक/ आकाडइिक अनुिादक आ आकाडइिक ई-प्रकाशन/ प्प्रिंट-\nप्रकाशनक अधिकार ऐ ई-पवत्रकाक ेँ  िै, आ से िाहन -लाभ रहित आधार पर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊयहटीक/ \nपाररश्रयमकक प्रावधान नै छै। तेँ रॉयहटीक/ पाररश्रयमकक इच्छ ु क हवदेिसँ नै जुड़लथ, से आिि।  रिनाक संग \nरिनाकार अपन संक्षक्षप्त पररिय आ अपन जक ै न कएल गेल फोटो पठ े ताह, से आशा करैत िी। रिनाक अंतमे \nटाइप रहय, जे ई रिना मौछलक अछि, आ पवह ल प्रकाशनक हेतु विदेह (पाक्षक्षक) ई पवत्रकाक ेँ  देल जा रहल अछि। \nमेल प्राप्त होयबाक बाद यथासंभि शीघ्र ( सात टदनक भीतर) एकर प्रकाशनक अंकक सूिना देल जायत।   एवह ई \nपवत्रकाक ेँ  श्रीमवत लक्ष्मी ठाक ु र द्वारा मासक ०१ आ १५ वतछथक ेँ  ई प्रकाछशत कएल जाइत अछि।  \n(c) 2004-2019 सिाषमधकार सुरक्षित। विदेहमे प्रकाथशत सभटा  रर्ना  आ आकाषइिक सिाषमधकार \nरर्नाकार  आ संग्रहकर्त्ाषक लगमे  छन्न्ह। ५ जुलाई  २००४ केँ \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html  \n“भालसररक  गाछ”- मैथथली  जालिृर्त्सँ  प्रारम्भ इंटरनेटपर  मैथथलीक  प्रथम  उपस्थिवतक यािा विदेह- \nप्रथम  मैथथली  पाक्षिक ई पविका धरर  पहुँर्ल  अथछ,जे  http://www.videha.co.in/ पर  ई प्रकाथशत \nहोइत अथछ। आब “भालसररक  गाछ” जालिृर्त्  'विदेह' ई-पविकाक प्रिक्ताक संग मैथथली  भार्ाक  \nजालिृर्त्क  एग्रीगेटरक रूपमे  प्रयुक्त भऽ र हल  अथछ। विदेह ई-पविका ISSN 2229-547X VIDEHA \n  ","size_mb":1.44,"has_text":true},"Videha 269.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 269.pdf","name":"Videha 269.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकᳱय संदेश  \n२. ग᳒  \n२.१.उमेश  म᭛डल -(मैिथली  लेखकक  रचना  संसारसँ बीछल  िवचारक  पा᭥फलेटक  पोथी ) \n२.२.मोहनराज  'गगन '-बीहिन  कथ ◌ा  \n२.३.वापसी -राजदेव म᭛डल   \n२.४.आशीष  अनिच᭠हार -ᳲहदी  ᳰफ᭨मी  गीतमे बहर -6 \n  \n३. प᳒  \n३.१. संतोष  क ु मार  राय  'बटोही ' दू-टा  किव त◌ा  \n३.२. रामिवलास  साᱟ  टनका  \n३.३.रामदेव  ᮧसाद  म᭛डल  ’झाᱧदार ’- झाᱧ  \n३.४. न᭠द  िवलासराय - दहेज  \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine in .pdf \nformat and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान अंक आ ऑिडयो/ \nवीिडयो/ पोथी/ िचᮢकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचाँक ᳲलक पर जाउ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकाᭅइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \nसंपादकᳱय  \nबीहिन कथाक नामपर घमथᭅन- गजे᭠ᮤ ठाक ु र \nबीहिन कथा, लघु कथा आᳰक अित लघु (घुनसी) कथा, कोन नाम ऐ नव िवधाक देल जाए? \nऐ घमथᭅनमे मैिथली बीहिन कथाक जे मूल ᮧक ृ ित फᳯरछा कऽ  बहार भेल अिछ, मैिथली आ िमिथलावासीक \nमधुर वाणीक कटाह-धराह माᳯरक (चᱶगरा-पोठी चािल दे रोᱟक सीर िवषाय- च᭠दा झा) अᳫ, से दबा जकाँ गेल \nअिछ। बीहिन कथा ने हा᭭य-किणका अिछ आ ने अित लघु कथा। जेना पैघगर कथा भेने लघु-कथा उप᭠यास नै \nहोइए, आ छोटगर भेने उप᭠यास लघुकथा आᳰक अित-लघु कथा नै होइए, तिहना बीहिन कथा छोट लघुकथा क ेँ  \nनै किह सक ै  छी। जँ लेखक अित-लघुकथा क ेँ  बीहिन कथा कहै छिथ तँ ओ फᳯरछा कऽ  बहार भेल बीहिन कथाक \nपᳯरभाषासँ अपᳯरिचत छिथ। मुदा अित-लघुकथामे लघुकथाक तᱬव अनबा लेल ब᲻ मेहनित आ ᮧितभा लागत, \nतखनो ओकर आकार ओकरा अधिख᭒चूए राखत। धराह लेखकक जे छोट सीझल कथा, सएह भेल बीहिन कथा, \nएतऽ सेहो ब᲻ मेहनित आ ᮧितभा लागत मुदा तकरा बाद जे पाकबहराएत से अधिख᭒चू नै रहत आ निहये \nिग᭨ल, सीझलो रहत आ फरहरो रहत। आ सएह भेल असली बीहिन कथा। \n \nिवदेहक ᳰकछु िवशेषांक :- \n१) हाइक ू  िवशेषांक १२ म अंक , १५ जून २००८    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषांक २१ म अंक ,  १ नव᭥बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषांक ६७ म अंक , १ अ᭍टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह᭜य िवशेषांक ७० म अंक , १५ नव᭥बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषांक ७२ म अंक १५ ᳰदस᭥बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी  िवशेषांक  ७७म  अंक  ०१  माचᭅ २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषांक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग᭭त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिᲦ  गजल िवशेषांक १२६ म अंक , १५ माचᭅ २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना -समालोचना -समीᭃ ा िवशेषांक १४२ म, अंक १५ नव᭥बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१० ) काशीकांत िम᮰ मधुप िवशेषांक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव᭠द ठाक ु र िवशेषांक १८९ म अंक १ नव᭥बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च᭠ᮤ ठाक ु र अ िनल िवशेषांक १९१ म अंक १ ᳰदस᭥बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  स᭥मान  िवशेषा क- २००म  अक १५  अᮧैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली  सी .डी ./ अ᭨बम  गीत  संगीत  िवशेषांक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी  २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिᮢत  रचनापर  आम ंिᮢत  आलोचकक  ᳯट᭡पणीक  शृंखला  \n१. कािमनीक  पांच  टा  किवता  आ ओइपर  मधुका᭠त  झाक  ᳯट᭡पणी  \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश  ᮧसाद  म᭛डल  जीक  ६५  टा  पोथीक  नव  सं᭭करण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धᳯरक  अंकमे धारावािहक  \nᮧकाशन   नीचाँक  ᳲलकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_20 17  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_ 2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिᮢकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवᭅ᮰ े᳧  रचनाक  एकटा  समाना᭠तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली  ᮧब᭠ध -िनब᭠ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प᳒  २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा  [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा  [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प᳒  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाᲷ  उ᭜सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ᭜सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली ᮧब᭠ध -िनब᭠ध -समालोचना  [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation has not \nbeen able to grasp the nuances of original Maithili . Therefore the Author has started \ntr anslating his Maithili works in English himself . After these translations are complete \nthese would be the official translations authorised by the Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह  स᭥मान : स᭥मान-सूची  \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n२. ग᳒  \n  \n२.१.उमेश  म᭛डल -(मैिथली  लेखकक  रचना  संसारसँ बीछल  िवचारक  पा᭥फलेटक  पोथी ) \n२.२.मोहनराज  'गगन '-बीहिन  कथ ◌ा  \n२.३.वापसी -राजदेव म᭛डल   \n२.४.आशीष  अनिच᭠हार -ᳲहदी  ᳰफ᭨मी  गीतमे बहर -6 \nउमेश  म᭛डल  \n(मैिथली  लेखकक  रचना  संसारसँ बीछल  िवचारक  पा᭥फलेटक  पोथी ) \nजगदीश  ᮧसाद  म᭛डल  \nराजदेव  म᭛डल  \nडॊ . िशव  क ु मार  ᮧसाद  \nरामदेव  ᮧसाद  म᭛डल  ’झाᱨ दार ’ \nराम  िवलास  साह ◌ु \nन᭠दिवलास  राय   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकिपले᳡ र  राउत  \nᮧीतम  क ु मार  िनषाद  \nमोहनराज  'गगन ' \nबीह िन  कथा  \n---नव ᮧयोगक िववाद ᳞थᭅ िथक, आऊ नव सद᭭यक ᭭वागत अपनेक सभगोटे करी \n---अहाँ बड़ बुझै िछयै \nसभसँ िपछला पाँितमे बैसल जोᳲगदरा तामसे बाजल \n---कᳱ कहबाक अथᭅ अिछ अपनेक खुिलक ेँ  बाजू, कथीक िवरोध? \n---ᳰकछु नए, मुदा एिह बगीचामे कोनो नवका गाछ आब नए लगब' देव, ᳰकछ भए जाय। \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \nवापसी \n  \n  \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \nराजदेव म᭛डल \n  \nपाᮢ पᳯरचय - \n  \n1.      पितलाल -        (दहेजक लोभी बेकती) \n2.     लुतीचन -         (पितलालक ᮕामीण) \n3.     क ं तलाल -        (पितलालक बेटा) \n4.    च᭠देसर -         (पितलालक समधी) \n5.     फ ू लोदाय -       (क ं तलालक प᳀ी आ च᭠देसरक बेटी) \n6.    सुखबा -          (च᭠देसरक बेटा)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n7.     घᲂघाय -          (च᭠देसरक ᮕामीण) \n8.     चटपᳯटया -      (च᭠देसरक ᮕामीण) \n8.  \n  \n \n  \n  \n  \n  \n \n  \n  \n  \n  \n  \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअंकᮧार᭥भ  \n \n  \nᮧथम दृ᭫य  \n  \n᭭थान- पितलालक दुआᳯर। \nसमय- ᳰदन।  \nलुतीचनक ᮧवेश  \n  \n  \nलुतीचन-            (जोरसँ आवाज दैत अिछ।) \n                        काकाऽऽऽयौ काकाऽ ऽ। अँगनामे िछऐ यौ। एने आऊ कनी। \n                        (पितलाल भीतरसँ िनकलैत अिछ।) \n  \nपितलाल-           ᳰकए एते जोरसँ ह᭨ला करै छँह। बाज ने कᳱ बात िछऐ। \n  \nलुतीचन-            काि᭨ह सᱼझमे हाट गेल छेलᲅ। अहाँ समधीक भाय भेटल छल। समधी बेमार अिछ। ओ \nकहलक भेँ\nट करबाक लेल। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपितलाल-           धुर, कᳱ भेँट करबै। िबयाहमे जे दहेजक ᱨपैआ बᱼकᳱ रिह गेलै से अखनी तक निह देलक। दू \nगोरेक सोझामे गछौटी क े ने छल। \n  \nलुतीचन-            छोिड़ दहक आब ओइ ग᭡पक ेँ। कहिबयो छै- भेल िबआह आब करब कᳱ। \n  \nपितलाल-           क े ना छोिड़ देबइ। ऐ कारणे तँ अँगनामे माए बेटा दुनू िमिल कऽ हमरासँ लड़ैत रहैए। \n  \nलुतीचन-            ओतए जेबहक तब ने कोनो बातो हेतह। \n  \nपितलाल-           तᱠँ चल ने लुतीचन। दुनू गोरे रहबै तँ ग᭡पो चलबैमे ठीक रहतै। \n  \nलुतीचन-            ठीक े  छै। हमᱠँ जाएब। ओनएसँ बजारक काजो क े ने आएब। अहाँआऊ हम तैयार रहब। \nq \n(कहैत लुतीचन ᮧ᭭थान करैत अिछ।) \nसीन ᮟाप। \n \n  \nदोसर दृ᭫य - \n  \nसमय- ᳰदन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n᭭थान- (पितलालक समधी–च᭠देसरक घर। \n  \n(पितलाल आ लुतीचनक ᮧवेश) \nलुतीचन-            दुआᳯरपर तँ कोय निह अिछ। \n(अँगनासँ कनबाक ᭭वर आिब रहल अिछ।) \n  \nपितलाल-           (कान लगा कऽ सुनैत अिछ) \nयौ समधीजी छी यौ। अँगनासँ िनकलू ने। हम दुआᳯरपर ठाढ़ छी। \n(कनबाक ᭭वर मि᳍म भऽ जाइत अिछ। च᭠देसरक जेठ बेटा सुखबा ᲎िख  पोछैत िनकलैत \nअिछ।) \n  \nसुखबा-             आऊ बाबू, अँगने आऊ। \nबाबूजी निह रहला। चिल गेला ᭭वगᭅ। आब ᱟनकासँ भेँ\nट निह होएत। \n  \nपितलाल-           ओह! जुलुम भऽ गेलइ। कᳱ भेल छेलै? \n  \nसुखबा-             (कनैत ᭭वरमे) ᳰकछो निह भेल रहै। दू-तीन ᳰदनसँ बेाखार लगै छेलै। आइ एकाएक छातीमे \nदरद उठलै आ जाबे सचेत भऽ कऽ असपताल लऽ जैतᲅ ताबे पराने छुᳯट गेलइ। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपितलाल-           अ᭒छा सबुर करह। कनलासँ ᳰकछ निह हेतह। कᳱ करबहक, भगवानक ेँ  इएह मंजूर छेलइ। \nहोनीक ेँ  ᳰकयो निह रोᳰक सक ैत अिछ। धरतीपर एतबे ᳰदनक दाना-पानी िलखल छेलैन। धीरज \nतँ बा᭠है पड़तह। \n  \nसुखबा-             हँ, से तँ ठीक े । आब दोसर उपाये कोन छइ। मुदा पिहनेसँ एहेन बातक किनयोँ\n शंका निह \nछेलइ। \n  \nपितलाल-           हौ, एहेन मृ᭜यु तँ सभसँ नीक। ᳰकनको सेवो-टहलक अवसर निह भेटलैन। \n  \nसुखबा-             ई तँ दोसर बात भेल बाबू। मुदा अचानक जे कोनो भᳯरगर भार कपारपर पिड़ जाइ छै तँ...। \n  \nपितलाल-           शाि᭠तसँ काज करबहक तँ सब चीजक रा᭭ता लिग जेतइ। \n  \nसुखबा-             चलू बाबू। अहाँ सभ लहाश लग बैसब। ओइठाम ᳰकयो नइ छइ। दाह-सं᭭कारक लेल हमरा \nकतेक चीजक इि᭠तजाम करए जाए पड़त। \n  \nपितलाल-           चलह। \n(सुखबा आगू आ पाछूसँ पितलाल आर लुतीचन िवदा होइत अिछ।) \nq \nसीन ᮟॉप।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nदृ᭫य - तीन  \n  \nसमय- ᳰदन। \n᭭थान- च᭠देसरक घरक एक भाग \n  \n(चौकᳱपर च᭠देसरक लहाश अिछ। एकटा औरितया ओइठाम बैसल अिछ। सुखबा, पितलाल आ \nलुतीचनक ᮧवेश। \n(पितलालक ेँ  देखते औरितया नोर पोछैत िवदा भऽ जाइत अिछ।) \n  \nसुखबा-             अहाँ सभ अहीठाम बैसू आ हमरा लकड़ीक इि᭠तजाम करैले जाए ᳰदअ। (कहैत िवदा भऽ जाइत \nअिछ। पितलाल माथपर हाथ दऽ एक कातमे बैस जाइत अिछ।) \n  \nलुतीचन-            मन ᳰकएक दुिखत करै छी। बुढ़ छेलैथ नीके  भेलैन जे मᳯर गेला। \n  \nपितलाल-           से तँ ठीक े  कहै छी। मुदा प᳀ी आ बेटाक ेँ कᳱ जवाब देबै? ओ तँ हमरे ᳰदस ᱟड़कान मारै छइ। \n  \nलुतीचन-            कᳱ ᱟड़कान मारैए?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपितलाल-           धुर तूँ कᳱ बुझबीही। गुड़क माᳯर तँ धोकड़े बुझै छइ। प᳀ी कहैत रहैए जे लेाकक ेँ  क े ते दहेज \nदेलक ै । मुदा अहाँक ेँ  ठᳰक लेल। गछलो टका निह देलक। अहाँ बुड़बक छी। मुᱧख छी। \nलुतीचन-            अ᭒छा, सुनू एकटा बात कहै छी। \nपितलाल-           कह ने रौ। कोनो उपाय लगा ने। \n  \nलुतीचन-            समधीक कान ᳰदस देखै िछऐ। \n(लहाश ᳰदस इशारा करैत) \n                        दुनू कानमे सोनाक कनौसी अिछ िनकािल कऽ जेबीमे रिख िलअ। ᳰकयो ऐठाम निह छै जे \nदेखबो करत। \n  \nपितलाल-           बात तँ तूँ ठीक े  कहै छँह मुदा बुिझ जेतौ तब कᳱ हएत? \nलुतीचन-            ऐठाम आइ क े तेक लेाक एतै आ जेतइ। ओइमे कᳱ पता चलतै जे क े  लेलक। आ जँ बेसी डर \nबुझाइत अिछ तँ अपना गामे ᳰदस चिल देबइ। \n  \nपितलाल-           ठीक े  कहै छँह। इएह अि᭠तम उपाय अिछ। \n                        (उᳯठ कऽ समधीक लहाश लग जाइत अिछ।) \nq \nसीन ᮟॉप। \n \n  \nदृ᭫य - चाᳯर   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nसमय- ᳰदन। \n᭭थान- चौबᳯटया। \n  \n(पितलाल आ लुतीचन लफड़ल चौबᳯटया लग पᱟँच गेल अिछ। पाछूसँ सुखबा अपना दूटा \nगᲅ᲎ घᲂघाय आ चटपᳯटयाक संगे ᮧवेश करैत अिछ।) \n  \nसुखबा-             (ह᭨ला करैत) यौ बाबूऽऽऽ। कनी ठाढ़ रᱠ। \n                        (पितलाल आ लुतीचन ठाढ़ होइत अिछ) \n  \nघᲂघाय-             (हकमैत) यौ ᳰकएक भागल जाइ छी? \n  \nपितलाल-           भागल कहाँ जाइ छी। हम तँ गाम जाइ छेलᲅ। \n  \nघᲂघाय-             गाम ᳰकएक जाइ िछऐ? \n  \nपितलाल-           जाइ छी गामपर सँ बेटा-पुतौहक ेँ भेज देबइ। ओ सभ एता तँ दाह-सं᭭कारमे भागो लेता। \n  \nचटपᳯटया-         अहाँक घरपर समाद भेज देने छी। ओ सभ अिबते हेता। अहाँ परेशान निह होउ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nपितलाल-           परेशान क े ना निह हएब। दूटा माल-जाल अिछ। घर-अँगनाक ेँ सुनहट छोड़नाय नीक बात \nहेतइ। हम जाइ छी। \n  \nचटपᳯटया-         एकटा ग᭡प सुिन िलअ समधीजी तब जाएब। \n  \nपितलाल-           ज᭨दी कᱠ। \n  \nचटपᳯटया-         क े ना कहब, किहतो अनोन सन लगैत अिछ आ निह कहब सेहो निह बनतै। \n  \nपितलाल-           सोझ मुहेँ कᱠ ने। जे कहैक अिछ। \n  \nचटपᳯटया-         देिखयौ, अहाँ ई निह सोचबै जे कोनो आरोप लगबै छी। ओना, कर-क ु टमैतीमे एहेन बात \nबाजब अनुिचते होइ छइ। मुदा जँ निह बाजी तँ आरो अनुिचत। स᭠देह आ शंकाक ेँ साफ कऽ \nली, सएह उᱫम होइ छइ। \n  \nघᲂघाय-             तूँ तँ तेतेक ग᭡पक ेँ  घुमा-ᳰफरी करै छहक जे एिहसँ नीक हमरा बाजए दएह। \n  \nपितला-             हँ-हँ, अहᱭ बाजू।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nघᲂघाय-             यौ समधीजी, लहाश लग अहᱭ बैसल छेलᲅ। तखनी ओइठाम ᳰकयो निह छेलै। सोनाक कनौसी \nकानमे निह छइ। अँगनाक ᳫीगण सभ बजैए जे समधीक कानक कानौसी अहᱭ िनकािल \nलेिलऐ। \n                        (पितलाल चु᭡पी साधने ठाढ़ अिछ।) \n  \nचटपᳯटया-         चुप रहने काज निह चलत समधीजी। सोनाक कनौसी छेलै तँए पुछै छी। अहाँक ेँ  एना निह \nकरबाक चाही। \n  \nपितलाल-           ठीक े  कहै छी। हमरा एना निह करबाक चाही। मुदा समधीजी जे हमरा संगे क े लक से ᱟनका \nकरबाक चाही? \n                        (पितलालक बेटा क ं तलाल आ पुतौह फ ू लोदाय ᮧवेश करैत अिछ।) \n  \nचटपᳯटया-         ओ तँ बेचारे ᭭वगᭅ चिल गेला। ओ अहाँ संगे कᳱ क े ने छला? \n  \nपितलाल-           अखनी तक दहेजक ᱨपैआ जे गछौटी क े ने छल से बᱼकᳱए अिछ। ओना, अपने तँ दुिनयेँ\nसँ चिल \nगेला। \n                        मुदा ओ ᱨपैआ हमरा क े  देत? \n  \nचटपᳯटया-         ओ! तँए ओकरा बदलामे कानक कनौसी घᱭच लेिलऐ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nपितलाल-           तँ कᳱ कᳯरतᲅ। प᳀ी आ बेटा कहैत अिछ जे अहाँ मुᱧख छी। िबआहमे ठका गेलᲅ। अहाँ मनुख \nनिह छी। \n  \nक ं तलाल-           बाबूजी, अहाँ एतेक नीचा िगर जाएब से पता निह छल। \n  \nफ ू लोदाय-           (पित क ं तलाल ᳰदस तक ै त) \n                        अहाँक बाबूजी पᳰकया आदमी अिछ। जीयतक तँ बाते छोड़ू, मुइलोसँ सूइद समेत तसील लैत \nअिछ। \n  \nक ं तलाल-           ᱟनकर सेानाक कनौसी अपास कऽ ᳰदयौ। आब ऐ िवषयमे हम किहयो निह बजब। \n  \nपितलाल-           ठीक े  छै, जखन तोरो वएह िवचार छौ तँ वापस कऽ दइ िछऐ। \n                        (पितलाल सोनाक कनौसी सुखबाक हाथमे दैत अिछ।) \n  \nघᲂघाय-             अ᭒छा, आब सब ग᭡प छोड़ू। चलै चलू, दाह सं᭭कारमे। \n  \nपितलाल-           आब कोन मुहेँ ओइठाम जाएब। सोना तँ हम वापस कऽ देलᲅ। मुदा हमर ᮧित᳧ाक वापसी तँ \nनिह भऽ सक ै त अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nफ ू लोदाय-           िच᭠ता निह कᱨ बाबूजी। अहाँ चलू। हमर घर-पिलवार िछऐ। हम सब बात स᭥हाᳯर लेबइ। \n  \nक ं तलाल-           बाबूजी, अहाँ तँ िघनेबे क े लᲅ। सासुरमे हमरो िघना देलᲅ। \n  \nपितलाल-           देिखयौ, जेकरा लेल कानलᲅ, तेकरा ᲎िखमे न ोरे निह। आब ऐठाम हम ठाढ़ निह रिह सक ै  \nछी। \n                        (तेजीसँ ᮧ᭭थान) \nq \nसीन ᮟॉप। \n \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \n  \n  \nस᭥ब᭠ध  \n(एकांकᳱ नाटक) \n \n  \n  \n  \n \n  \nपाᮢ - \n1.       लखपितया :  धनक लोभी बेकती \n2.      जगु बौक ू  : लखपितयाक भाए \n3.      दुखनी दाय : लखपितयाक माए \n4.     दुलारी (िछटकᳱवाली) : लखपितयाक प᳀ी \n5.     लेटᱨ काका : लखपितयाक ᮕामीण  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n6.     भुनेसर : लखपितयाक ᮕामीण \n7.      कमलेश : लखपितयाक ᮕामीण \n8.     फ ु लचन : लखपितयाक ᮕामीण \n(ᳰकछु ᮕामीण आर चाहबला दोकानदार) \n \n  \n  \n \n  \nपिहल दृ᭫य- \nसमय िभनसर  \n  \n(लखपितया दरबᲯापर बैसल अिछ। आगूसँ बाट धेने फ ु लचन जा रहल अिछ।) \n  \nलखपितया-        (कनी जोरसँ सोर पाड़ैत अिछ) यौ फ ु लचन भायऽऽऽ। एने आउ।। एगो ग᭡प छइ। \n  \nफ ु लचन-            (घुिम कऽ लगमे अबैत अिछ।) हँ, कᱠ कᳱ बात? \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलखपितया-        सुनै छी जे अहाँ अपना भाएक ेँ  िह᭭सा नइ दऽ रहल िछऐ। सुनू- भाय-भैयारी महᱭसी \nᳲसग, जखने जनमल तखने िभ᳖। भाइक िह᭭सा तँ ᳰदअ पड़त। \n  \nफ ु लचन-            ओिहना होइ छै आधा िह᭭सा यौ। कठ काᳯट कऽ स᭥पैत बँचौने िछऐ। ओिहना बँचल छै, धन-\nस᭥पैत। फोकटेमे आधा िह᭭सा लेतै। काज करै बेरमे बबुआनी क े ने घुरै छेलइ। \n  \n  \nलखपितया-        भाइक िह᭭सा माᳯर कऽ खेबै तँ सभ क ु छ ᭭वाहा भऽ जाएत। \n  \nफ ु लचन-            देबै िह᭭सा। किहयौ, पिहने महाजनक सभटा पुरना करजा आपस कऽ देतै तब आधा िह᭭सा \nलेत। \n  \nलखपितया-        ओ कहै छल जे अहाँ अपना सार आ प᳀ीक बेमारीमे सभटा करजा उठौने िछऐ, तखन तँ ओइ \nकरजाक भार अहाँक उठबए पड़त ने। \n  \nफ ु लचन-            हे बेसी लबर-लबर निह कᱨ। अहाँक ओकरासँ दो᭭ती अिछ तँए ओकरा ᳰदससँ बजै िछऐ। \nखुिल कऽ खेलाउ ने। \n  \nलखपितया-        ई िमलानबला ग᭡प निह भेल। एनामे दुनू भᱼइमे लड़ाइ-झगड़ा भऽ जाएत। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nफ ु लचन-            हमरासँ लड़ाइ करत। हमरा सोझामे एहेन ग᭡प बजत तँ सारक ेँ खून कऽ देबइ। देखै छी- जे क े  \nआबै छै, ओकरा ᳰदससँ। जे एतै तेकरो छोड़बै निह। \n  \nलखपितया-        ईमान-धरम सभ खतम कऽ देबइ? \n  \nफ ु लचन-            इह, हमरा ईमान-धरम िसखबै छैथ। अपना भाइक ेँ दशा िबगािड़ कऽ भगा देलिखन से मन \nनिह छैन। \n  \n(फ ु लचन फािन कऽ िवदा भऽ जाइत अिछ।)  \nq \nसीन ᮟॉप। \n \n  \n  \n  \nदोसर दृ᭫य- \n᭭थान : गामक चौबᳯटयापर चाहक दोकान।  \n  \n(भुनेसर , कमलेश , फ ु लचन , आर ᳰकछु ᮕामीण सभ चाहकदोकानपर बैसल अिछ। ) \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(लेटᱨ काका संगे बौक ू  अबैत अिछ।) \n  \nलेटᱨ काका-      (बौक ू क ेँ हाथसँ झोरा लैत) \nअपना गामपर आिब गेलᲅ। अहाँ िपयासल छी, पिहने कलपर जा कऽ पािन पी िलअ, तब घर \nᳰदस जाएब। \n(बौक ू  पािन िपबैले जाइत अिछ।) \n  \nभुनसेर-             लेटᱨ काका, ओ क े  छी यौ? \n  \nलेटᱨ काका-      निह िच᭠हलहक। लखपितयाक भाए बौक ू  िछऐ। \n  \n(लखपितयाक नाम सुिनते फ ु लचन लगमे आिब ठाढ़ भऽ जाइत अिछ।) \n  \nभुनेसर-             एकर तँ चेहरे दोसर रंग भऽ गेलइ। \nलेटᱨ काका-      हँ, कहै छैलै जे दू बᳯरस पिहने बस ए᭍सीडे᭠टमे घायल भऽ गेल छल। मुहेँमे बेसी चोट लगलै \nतँए एना भऽ गेलइ। \n  \nभुनेसर-             ई तँ आठ-दस बᳯरस पिहने िनपᱫा भऽ गेल छेलए। फ े र क े ना आिब गेल। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकमलेश-            अहाँक ेँ क े तए भेँ\nट भऽ गेल? \n  \nलेटᱨ काका-      भोरमे दूध बेच कऽ आबै छेलᲅ। ई टीसन लग र᭭ताकातमे ठाढ़ भऽ कऽ अपना गाम ᳰदस ताक ै  \nछल। हमरा देखते पएर छािन कऽ कानए लगल। पिहने तँ हमᱠँ अकबका गेलᲅ। मुदा पैछला \nसभ ग᭡प कहलक तब िच᭠ह गेिलऐ। \n  \nकमलेश-            ई बौक तँ निह अिछ। फ े र एकरा बौक ू  ᳰकए कहै िछऐ? \n  \nलेटᱨ काका-      नाम तँ एकर जगू िछऐ। मुदा ई बचपनेसँ कनी मितिछ᳖ू जकᱼ करै छेलै, जे काज करै से कᳯरते \nरिह जाइ। निह कोनो काज रहै तँ चु᭡पी लािध कऽ बैस जाए आ घ᭠टो बजबे ने करए, तँए बौक ू  \nनाम पिड़ गेलइ। अहाँ बाहरसँ आएल छी तँए निह बुझल अिछ। \n(हाथ-मुँह पोछैत बौक ू  आबैत अिछ। बेरा-बेरी सभक ेँ  गोड़ लािग, कल जोड़ने ठाढ़ होइत अिछ।) \n  \nबौक ू -                यौ काका, यौ भैया, अहाँ सभक बड़ मन पड़ै छल। माइक मन पिड़ते असगरमे खूब कानै \nछेलᲅ। निह रहल गेल तँ अहाँ सभक दरशन करैले चिल एलᲅ। \n  \nकमलेश-            हौ एतेक ᳰदनसँ क े तए छेलहक? \n  \nबौक ू -                भेट गेल छला एक स᭠त भगवान। ᱟनक े  सेवा-टहलमे समए काटए लगलᲅ। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nफ ु लचन-            आब ऐठाम रहबहक आᳰक फ े र चिल जेबहक? \n  \nबौक ू -                एलᲅ तँ भैयासँ भेँ\nट करैले। ओ जँ रािख लेता तँ रिह जाएब। \n  \nफ ु लचन-            हँ कहै तँ छहक ठीक े । ओ तँ बुझहक रावणे िछआ। समाजोमे सभसँ अलगे रहै छैथ। क े करो बात \nसुनत थोड़े। \n  \nभुनेसर-             ओइ बेर ᱨपैआ चोरौने रहै ओकरे सार आ मा ᳯर-पीट कऽ बौकाक ेँ गामसँ भगा देलक ै । लोक \nकहैत-कहैत थेथर भऽ गेल मुदा ओ क े करो बात नइ मानलक। \n  \n(लखपितयाक प᳀ी िछटकᳱवाली ओही बाटे जा रहल अिछ। ओकरापर सबहक नजैर पड़ैत \nअिछ।) \n  \nफ ु लचन-            हे यौ, िछटकᳱवाली घर ᳰदस जा रहल छइ। किह ᳰदयौ ने जे तोहर हेरेलहा ᳰदअर आिब गेलौ। \nअँगना नेने जेतइ। \n  \nभुनेसर-             हँ यौ, ठीक े  कहै िछऐ। लखपितयाक प᳀ी िछटकᳱवालीए िछऐ। \n  \n(िछटकᳱवाली मुँह घुमा कऽ देखैत अिछ आ तेजीसँ िवदा भऽ जाइत अिछ।) \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nफ ु लचन-            तखैनसँ कहै छेलᲅ तँ सुनबे ने क े िलऐ। \n  \nभुनेसर-             आब लेटᱨ काकाक ेँ  नेने जाए पड़तै। \n  \nलेटᱨ काका-      ओ बाघ िछऐ जे हमरा खा लेतइ। चलू, बौक ू , अहाँक ेँ  अँगना पᱟँचा दइ छी। \n(लेटᱨ काकाक ेँ संगे बौक ू  ᮧ᭭थान करैत अिछ। पाछूसँ सभ िवदा भऽ जाइत अिछ।) \nq \nसीन ᮟॉप। \n  \n \n  \n  \n  \nतेसर दृ᭫य- \n  \n᭭थान - लखपितयाक दरबᲯ ा।  \n(लखपितया दुआᳯरपर बैसल अिछ। ) \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिछटकᳱवाली-     अहाँ दुआᳯरपर बैसल िछऐ आ ओनए अहाँपर काल बᳯरस रहल अिछ। \n  \nलखपितया-        कᳱ भेलै? क े तए काल बᳯरस रहल छइ? \n  \nिछटकᳱवाली-     अहाँक हेरेलहा भाए भेट गेल। चाहक दोकानपर लेटᱨ काका आ फ ु लचन भैयाक संग फ ु सराहैट \nकरैए। \n  \nलखपितया-        अँए, ई क ेना भेलइ! \n  \nिछटकᳱवाली-     अिहना घरमे घᱶिसया कऽ पड़ल रᱠ आ देखैत रिहयौ। सभ स᭥पैत बᱼᳯट कऽ बेच-िबक ै न देत। \n  \nलखपितया-        हम बुझै िछऐ। सभटा खेला फ ु लचनमाक लगौल िछऐ। अखैने तँ हमरासँ बकटᱶटी क े लक। \nओनए खेला लगौने छल। \n  \nिछटकᳱवाली-     कहैत रहै छी तँ बाते ने बुझैत रहै िछऐ। सभ दु᭫मनी कऽ रहल अिछ, अहाँसँ। \n  \nलखपितया-        अ᭒छा, अहाँ िसᳯरफ माएक ेँ  स᭥हारने रहब। निह होइए तँ ओकरा क े तौ देासरठाम पठा ᳰदयौ। \nअहाँ अपना भाएक ेँ  किहयौ तैयार रहैले आ हमर लाठी नेने आउ। पिहने सोझा तँ आबए ᳰदयौ। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(लेटᱨ काका संगे बौक ू क ᮧवेश।) \n  \nलेटᱨ काका-      यौ, अहाँक बौक ू  टीशनपर भेटल। बाटपर ठाढ़ भऽ कऽ अपने टोल ᳰदस तक ै  छल। संगे नेने \nएलᲅ। \n                        \n(बौक ू  गोड़ लगबाक लेल लखपितया ᳰदस बढ़ैत अिछ। बौक ू क ेँ  लखपितया ठेल दैत अिछ।) \nलखपितया-        लगमे सँ हट। भाग ऐठामसँ।  \n  \nबौक ू -                भैयाऽऽ। हम बौक ू  छी। \n  \nलखपितया-        फ े र चुप, भाइक नाम निहले। हम सभटा छल-ᮧपंच बुझै िछऐ। दु᭫मन सभ िमिल कऽ खेला \nलगौने अिछ। हमर भाए तँ किहया ने मᳯर गेल। \n  \nबौक ू -                एहेन बात निह बाजू यौ भैया। अहाँक बड़ याᳰद आबै छल। माइक मोन पिड़ते कलेजामे साि᭠ह \nमारए लगै छल। तँए भेँ\nट करैले आिब गेलᲅ। \n  \n(एका-एकᳱ फ ु लचन, कमलेश, भुनेसर आिब जाइत अिछ।) \n  \nलखपितया-        रे धोखेबाज, हम सभटा बुझै िछयौ। हमरा स᭥पैतक ेँ बᱼटैले तोरा लाओल गेलौ। तूँ हमर भाए \nनिह बरᱨिपया छे ँ। कहै िछयौ, भािग जो हमरा सोझासँ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nलेटᱨ काका-      हे यौ लाखोजी, सुनू ई अहᱭक भाए छी। पैछला ग᭡प आ गामक िबतलाहा घटना सभक बारेमे \nपुिछ िलयौ। अपने पता लािग जाएत। ई तँ ए᭍सीडे᭠टक कारणे चेहरा कनी बदलल छइ। \n  \nलखपितया-        हमरा िसखबै छी अहाँ। पैछला सभ बात बुझा-सुझा कऽ एकरा नाटक करबाक लेल अनने \nिछऐ। \nलेटᱨ काका-      हमरापर झूठ-फ ू सक दोख निह लगाउ। भाए छी अहाँक आ बात सुनब हम। \n  \nलखपितया-        फ े र, भाएबला बात बिजते छी। \n  \nबौक ू -                यौ भैया, ᱨपैआ चोरौने रहै अहाँक सार आ दगनीसँ दािग कऽ भगा देिलऐ हमरा। सेहो दाग \nहमरा देहपर अखनी तक अिछ। िबसबास नइ होइए तँ देख िलयौ। \n  \n(देह परहक दाग देखबैत अिछ।) \n  \nलखपितया-        देखबै कᳱ। हमर भाए मᳯर गेल। ओकर अि᭠तम ᳰᮓया-करम कऽ देिलऐ। \n  \n(लखपितयाक माए दुखनी कानैत ᮧवेश करैत अिछ आ दौड़ कऽ बौकू सँ िलपैट जाइत अिछ।) \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदुखनी-              रौ बौआ, रौ बौआऽऽऽ। एते ᳰदन क े तए रही रौ बौआ। कोन-कोन देवता-िपतरक ेँ कौबला \nक े िलऐ रौ बौआऽऽऽ। \n(बौक ू  आ दुखनी एक-दोसरसँ घᱶट जोिड़ कऽ जार-बेजार कािन रहल अिछ।) \n  \nबौक ू -                माए गै माएऽऽऽ। तोहर सुरता किहयो ने िबसरिलयौ गइ। रिह-रिह कलेजामे साि᭠ह मारै \nछेलौ। तोरासँ भेँ\nट करैले आबए पड़लौ। तोरासँ िमल लेिलयौ। आब मनक स᭠ताप मेटा गेल। \n  \nदुखनी-              निह रौ बौआ। आब तोरा क े तौ नइ जाए देबौ रौ बौआ। \n  \n(लखपितया हाथमे लाठी लैत िछटकᳱवालीक ेँ इशारा करैत अिछ।) \n  \nलखपितया-        िछटकᳱवाली, माएक ेँ  ऐठामसँ अँगना लऽ जाउ। ई बुᳰढ़या नाटक बेसी करैत अिछ। घरमे ब᳖ \nकऽ कऽ एकरा मुँहक ेँ  थुिड़ ᳰदयौ। देखै छी कᳱ, एकरा िघिसया कऽ लऽ जाउ। आ लगाउ मुᲥा-\nथ᭡पर। \n  \n(िछटकᳱवाली आगू बᳰढ़ दुखनीक ेँ  हाथ पक ै ड़ िघिसयाबैत अँगना लऽ जाइत अिछ।) \n  \nबौक ू -                (कानैत ᭭वरमे) हमरा कारणे माएक ेँ  निह माᳯरयौ। हम जा रहल छी। फ े र किहयो घुिम कऽ \nएमहर नइ आएब। आइसँ हमर भैयारीक स᭥ब᭠ध टुᳯट गेल। (िवदा भऽ जाइत अिछ, मुदा \nफ ु लचन रोक ै त अिछ।) \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nफ ु लचन-            तूँ धीरज राखह बौक ू । एकरे मजाल िछऐ जे ई भाइक िह᭭सा नइ देतै। पिलवारसँ भगा देतइ। \nआिखर समाज छै आᳰक निह। अखैने हमरा उपदेश दऽ रहल छल आ अपना बेरमे िबसैर गेल। \n  \nबौक ू -                निह यौ, आब हम निह रहब। हम समाजक ेँ  परनाम करै छी। जखैन हमरा भाए हेरा गेल तँ \nस᭥पैत आ िह᭭सा लऽ कऽ कᳱ करबै। हम तँ अपना सहोदराक ेँ  तक ै ले आएल छेलᲅ। हमरा लेल \nिच᭠ता निह कᱨ। बड़का दरबार हमरा लेल खुगल छइ। \nअपना भऽ गेल सपना यौ \nपराया भऽ गेल अपना यौ। \n(तेजीसँ बौक ू क ᮧ᭭थान।) \n(दुखनी अँगनासँ िचिचयाइत अिछ। \nदुखनीक ᭭वरमे- बौआ रौऽऽऽ बौआऽऽऽ। \nq \nसीन ᮟॉप। \nसमा᳙ । \n  \nऐ \nरचनापर अपन म ◌ंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   \nआशीष  अनिच᭠हार  \nᳲहदी ᳰफ᭨मी गीतमे बहर-6 \n  \nगजलक मतलामे जे रदीफ-काᳰफया-बहर लेल गेल छै तकर पालन पूरा गजलमे हेबाक चाही मुदा न᭔ममे ई \nकोनो जᱨरी नै छै। एक ै  न᭔ममे अनेको काᳰफया लेल जा सक ै ए। अलग-अलग बंद वा अंतराक बहर सेहो अलग  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभ' सक ै ए संगे-संग न᭔मक शेरमे िबनु काᳰफयाक रदीफ सेहो भेटत। मुदा बᱟत न᭔ममे गजले जकाँ एक ै  बहरक \nिनवाᭅह कएल गेल अिछ। मैिथलीमे बᱟत लोक गजलक िनयम तँ निहए जानै छिथ आ तािहपरसँ क ु तक ᭅ  करै छिथ \nजे ᳰफ᭨मी गीत िबना कोनो िनयमक सुनबामे सुंदर लगैत छै। मुदा पिहल जे न᭔म लेल बहर अिनवायᭅ नै छै आ \nजािहमे छै तकर िववरण हम एिह ठाम द' रहल छी-----------------  \n  \n1 \n  \n\"नगीना\" ᳰफ᭨म क े र ई न᭔म जे ᳰक मोह᭥मद अजीज जी ᳇ारा गाएल गेल अिछ। न᭔म िलखने छिथ आनंद \nब᭎शी। संगीतकार छिथ ल᭯मीकांत-᭡यारेलाल। ई ᳰफ᭨म 1986 मे ᳯरलीज भेलै। एिहमे ऋिष कपूर, ᮰ीदेवी, \nअमरीश पुरी, ᮧेम चोपड़ा आᳰद कलाकार छलिथ। \n  \n  \nआज कल याद क ु छ और रहता नहᱭ \nएक बस आपकᳱ याद आने क े  बाद \nयाद आने से पहले चले आईये \nऔर ᳰफर जाइये जान जाने क े  बाद \n  \nअपनी आँखᲂ मᱶ मुझको बसा लीिजये \nअपने ᳰदल मᱶ मेरा घर बना दीिजये \n᭍या कᱨ ँ  ᳰदल कहᱭ और लगता नहᱭ \n᭡यार मᱶ आपसे ᳰदल लगाने क े  बाद \n  \nइ᭫क़ क े  मᱹने ᳰकतने फ़साने सुने \nᱟᳩ क े  ᳰकतने ᳰक᭭से पुराने सुने \nऐसा लगता है ᳰफर इस तरह टूट कर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n᭡यार हमने ᳰकया एक ज़माने क े  बाद \n  \nआपका नाम ᳰदल से िनकलता नहᱭ \nᳰद᭨लगी मᱶ कोई ज़ोर चलता नहᱭ \nआपको भूल जाने कᳱ कोिशश भी कᳱ \nऔर तड़पा ᱠँ मᱹ भूल जाने क े  बाद \n  \nपिहल आ तेसर पाँितक माᮢाᮓम अिछ 212-212-212-212 तेनािहते  दोसर आ चाᳯरम पाँितक माᮢाᮓम \nअिछ 212-212-212-212+1 मूल माᮢाᮓम अिछ 212-212-212-212  मुदा उदूᭅमे (मैिथलीयोमे) छूटक \nतौरपर अंितम लघु मा᭠य छै। एकर बादक बंद सभमे पिहल तीन पाँितक माᮢाᮓम 212-212-212-212 आ \nचाᳯरम पाँितक माᮢाᮓम अिछ 212-212-212-212+1 एकर तᲦᳱ उदूᭅ ᳲहदी िनयमपर कएल गेल अिछ। एिह \nन᭔मक ेँ शेरमे सेहो बदिल सक ै त छी जेना िनᲬा बदलल गेल छै-- \n  \nआज कल याद क ु छ और रहता नहᱭ एक बस आपकᳱ याद आने क े  बाद \nयाद आने से पहले चले आईये और ᳰफर जाइये जान जाने क े  बाद \n  \nअपनी आँखᲂ मᱶ मुझको बसा लीिजये अपने ᳰदल मᱶ मेरा घर बना दीिजये \n᭍या कᱨ ँ  ᳰदल कहᱭ और लगता नहᱭ ᭡यार मᱶ आपसे ᳰदल लगाने क े बाद \n  \nमतलाक दूनू पाँित माᮢाᮓम छै 212-212-212-212 212-212-21 2-212+1 आ तकर बाद दोसर शेरक \nपिहल पाँितक माᮢाᮓम छै 212-212-212-212 212-212-212-21 2 जे ᳰक उदूᭅ सिहत मैिथिलयोमे छूटक \nतौरपर मा᭠य छै मने जँ एिह न᭔मक ेँ गजल कहल जाए ताᱠमे कोनो ᳰदᲥत निह। \n  \n2 \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"अनारकली\" ᳰफ᭨म क े र ई न᭔म जे ᳰक लता मंगेशकर जी ᳇ारा गाएल गेल अिछ। न᭔म िलखने छिथ राजᱶᮤ \nक ृ ᭬ण। संगीतकार छिथ सी.रामचंᮤ। ई ᳰफ᭨म 1953 मे ᳯरलीज भेलै। एिहमे  ᮧदीप क ु मार, बीना राय आᳰद \nकलाकार छलिथ। \n  \n  \nइस इंतेज़ार-ए-शौक को जनमᲂ कᳱ ᭡यास है \nइक शमा जल रही है तो वो भी उदास है \n  \nमुह᭣बत ऐसी धड़कन है जो समझाई नहᱭ जाती \nज़ᰛबां पर ᳰदल कᳱ बेचैनी कभी लाई नहᱭ जाती \n  \nचले आओ, चले आओ तक़ाज़ा है िनगाहᲂ का \nᳰकसी कᳱ आरज़ू ऐसे तो ठुकराई नहᱭ जाती \n  \nमेरे ᳰदल ने िबछाए हᱹ सजदे आज राहᲂ मᱶ \nजो हालत आिशक़ᳱ कᳱ है वो बतलाई नहᱭ जाती \n  \nएिह न᭔मक सभ पाँितक माᮢाᮓम 1222-1222-1222-1222 अिछ। एकर तᲦᳱ उदूᭅ ᳲहदी िनयमपर कएल \nगेल अिछ। मुदा एिह पाँित \"मेरे ᳰदल ने िबछाए हᱹ सजदे आज राहᲂ मᱶ\" मे बहर टूटल छै आ शाइर एकर गजल \nकिहयो नै रहल छिथन। बᱟत काल शाइर गजल वा न᭔मसँ पिहने माहौल बनेबाक लेल एकटा आन शेर दैत छै \nओना ई अिनवायᭅ नै छै। एिह न᭔मसँ पिहने एकटा शेर \"इस इंतेज़ार-ए-शौक को जनमᲂ कᳱ ᭡यास है\" माहौल \nबनेबाक लेल देल गेल छै। \n  \n3  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"᭡यासा\" ᳰफ᭨म क े र ई न᭔म जे ᳰक मोह᭥मद रफᳱ जी ᳇ारा गाएल गेल अिछ। न᭔म िलखने छिथ सािहर \nलुिधयानवी। संगीतकार छिथ सिचन देव बमᭅन। ई ᳰफ᭨म 1957 मे ᳯरलीज भेलै। एिहमे गुᱨ दᱫ, वहीदा \nरहमान, माला िस᭠हा आᳰद कलाकार छलिथ। एिह न᭔मक सभ पाँितक माᮢाᮓम 122-122-122-122 अिछ। \n  \nये  महलᲂ, ये त᭎तᲂ, ये ताजᲂ कᳱ दुिनयाँ, \nये इंसाँ क े  दु᭫मन समाजᲂ कᳱ दुिनयाँ, \nये दौलत क े  भूखे रवाजᲂ कᳱ दुिनयाँ, \nये दुिनयाँ अगर िमल भी जाए तो ᭍या है . \n  \nहर इक िज᭭म घायल, हर इक ᱨह ᭡यासी \nिनगाहᲂ मᱶ उलझन, ᳰदलᲂ मᱶ उदासी \nये दुिनयाँ है या आलम-ए-बदहवासी \nये दुिनयाँ अगर िमल भी जाए तो ᭍या है . \n  \nयहाँ इक िखलौना है इंसाँ कᳱ ह᭭ती \nये ब᭭ती हᱹ मुदाᭅ पर᭭तᲂ  कᳱ ब᭭ती \nयहाँ पर तो जीवन से है मौत स᭭ती \nये दुिनयाँ अगर िमल भी जाए तो ᭍या है . \n  \nजवानी भटकती हᱹ बदकार बन कर \nजवाँ िज᭭म सजते है बाज़ार बन कर \nयहाँ ᭡यार होता है ᳞ोपार  बन कर \nये दुिनयाँ अगर िमल भी जाए तो ᭍या है . \n  \nये दुिनयाँ जहाँ आदमी क ु छ नहᱭ है  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nवफ़ा क ु छ नहᱭ, दो᭭ती क ु छ नहᱭ है \nजहाँ ᭡यार कᳱ कᮤ क ु छ नहᱭ है  \nये दुिनयाँ अगर िमल भी जाए तो ᭍या है . \n  \nजला दो इसे फ ू क डालो ये दुिनयाँ \nजला दो इसे फ ू क डालो ये दुिनयाँ \nमेरे सामने से हटा लो ये दुिनयाँ \nतु᭥हारी है तुम ही संभालो ये दुिनयाँ \nये दुिनयाँ अगर िमल भी जाए तो ᭍या है \n  \nएकर तᲦᳱ उदूᭅ ᳲहदी िनयमपर कएल गेल अिछ। \"हर इक\" क े र माᮢाᮓम लेल अिलफ-व᭭लक िनयम देखल जाए \nमने एकर माᮢाᮓम \"हᳯरक\" क े र िहसाबसँ लेल जेतै। \n  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  \n३. प᳒  \n३.१. संतोष  क ु मार  राय  'बटोही ' दू-टा  किव त◌ा  \n३.२. रामिवलास  साᱟ  टनका  \n३.३.रामदेव  ᮧसाद  म᭛डल  ’झाᱧदार ’- झाᱧ   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.४. न᭠द  िवलासराय - दहेज  \nसंतोष  क ु मार  राय  दू टा  किवता  \n  \n1.गाल पर थ᭡पड़ \n  \nअ᭠याय क ेँ िखलाफ बाजला पर \nगाल पर पड़ल थ᭡पड़ \nमारबाक धमकᳱ भेटल \nइएह िछयैय दुिनया । \n  \nसमाजक दुःख-ददᭅ क ेँ \nदूर करबा मे पाँछा रहिनहार \nमुँह पर पुᱧख बनवाक लेल ᳰफᳯरशान छिथ \nनीक लोकिन क ेँ  बदनाम करैत छिथ । \n  \nएकटा नव चुनौती अिछ आब \nजीनगी लेल कᳱ कᱨ- \nछुतहर घैल हम थोड़े छी ? \nहम दिलत बनाउल गेल छी । \n  \n  \n2. सािह᭜य मे िभनिभनौज \n  \nचुप रहला सँ आओर गड़बड़ होएत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअकादमी सँ लsकs गाम-घर तक \nइ ह᭨ला भs रहल छै  \nपुᱨ᭭कार मे घोटाला भेल छै। \n  \n  \nसािह᭜य मे गᲂिधयािगरी भ रहल छै \nजमीन-जायदाद जँका बाँट-बखरा \nगुहाँ-िगᲯर भs रहल छै \nभs रहल छै सािह᭜य मे िभनिभनौज । \n  \n  \nइ नीक निह कहल जा सक ै ए \n'बेटखौकᳱ' झगड़ा-झंझट िव᳒ापित समारोह मे \nमू᭨यहीन राजनीित क ेँ  छकरबाजी \nसािह᭜यक धरोहर लेल सबको क ु छ करबाक अिछ। \n  \n  \nमीठगर गप हमरा ᳰफᳯरशान क े ने अिछ \nचमचािगरी सँ देश िबकायल \nआबो ᭄ान करबाक चाही \nफ े र निह तँ गुहाँ-िगᲯर िलखले अिछ। \n  \nसंतोष क ु मार राय 'बटोही' \n  \nᮕाम- मंगरौना  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपो᭭ट- गोनौली \nभाया-अंधराठाढ़ी \nअनुमंडल- झंझारपुर \nिजला-मधुबनी \nिबहार-847401 \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ । \nरामिवलास  साᱟ  \nटनका  \n  \n᭄ानक खान \nसमाजक दपᭅण \nसािह᭜य अिछ \nअमृतक खजाना \nपᳰढ़ बनू िव᳇ान \n  \n᮰े᳧ सािह᭜य \nसागरसँ गहᱭर \nगᲂता लगाऊ \nिजनगी बदलत \nभेटत आ᭜म ᭄ान \n  \nभाषा ᭄ानक \nजननी कमᭅभूिम \nदेशक मान \nजनगण क᭨याण  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवकासक िनमाᭅण \n  \nमधुर भाषा \nसभक मन जीत \nउᲬ आसन \nस᭥मान ᳰदयाबैए \nदुखसँ बँचबैए \n  \n  \n  \nमनक मैल \nिवचार बदलैए \nसमाज देश \nदुनूक ेँ िबगाड़ैए \nमन रोग बढ़ा कऽ \n  \nमनक मैल \nछिबक ेँ  िबगाड़ैए \nजनिहत नै \n᭭वाथᱮ बनबैए \nक ु बाट चलबैए \n  \nअमृत वाणी \nजनिहत करैए \nनदीक पािन \nशीतल, निह हािन \nपोखैर राखै मान \n  \nज᭠मदातासँ \nपालनकᱫाᭅ पैघ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमारैबलासँ \nबँचबैबला ᮰े᳧ \nज᭠मभूिमसँ क े  छी? \n  \n  \n  \nमाता क ु माता \nकिहयो ने होइए \nिपता पुᮢक \nह᭜यारा नै होइए \nकहै छैथ िव᳇ान \n  \nकमᭅयोगीक ेँ \nभोगी िनवᭅल किह \nजᲂक बिन कऽ \nहकमारी करैए \nउ᭠टे नक ᭅ  भेजैए \n  \n᮰मशीलक ेँ \nलोक हीन बुझैए \nिह᭭सा लूᳯट कऽ \nभोगी जोगी खाइए \n᭭वाथᭅ िस᳍ करैए \n  \nपᳯर᮰मक \nमोल अनमोल छै \nनै िबक ै  तौल \nजे जानैए ई मोल \nसे जन ᭄ानी होय \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \nदुख सहैले \nगरीब जनमैए \nसुख भोगैले \nभोगी ठग महंथ \nितयागी संत अिछ \n  \nअसल स᭠त \nजनिहत करैए \nसुर, तुलसी \nकबीर, रैयदास \nचाᱨ युगक दास \n  \nस᭜यक वािण \nनै होइए उवािण \nहेतै क ु वािण \nधमᭅक ेँ  हेतै हािन \nबᳰढ़ जेतै अ᭄ान \n  \nबाट बटोही \nसंग िमिल चलैए \nएक थक ै ए \nदोसर अिछ थीर \nक े  होइए अधीर \n  \n  \n  \nचोर किहयो \nइजोत नै सहैए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभोगी किहयो \nदुख निह सक ै ए \nक े  भोगत ई दुख? \n  \nमनक शाि᭠त \nसािह᭜यसँ भेटैए \nरा᳦ िनमाᭅण \nसमाज क᭨याण-ले \n᭄ानी बाँटैए ᭄ान \n  \nअसल ᮧेम \nसािह᭜यसँ कᳯरयौ \n᭄ान बढ़त \nसमाज सुधरत \nसुख शाि᭠त भेटत \n  \nिबनु बजने \nलोक बुझत क ेना \nजँ बाजै छी तँ \nहोइए नकᳱहािन \nउ᭠टे जाइए जान \n  \n  \n  \nबरसु मेघ \nएिह बाग-बोनमे \nपािनक ᮢास \nबेसी बिन गेल-ए \nखेत सुिख जरैए \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nᱨसल मेघ \nमन निह मानए \nमानत क े ना \nजखैन बरसत \nतखने ने िब᳡ास \n  \nमेध देख \nमन हᳯरया गेल \nजे गरजत \nसे बरसत निह \nक े ना बँचत ᮧाण \n  \nजे गरजैए \nसे निह बरसैए \nचु᭡पे रहने \nखेत बाग जरैए \n᭡यासे लोक मरैए \n  \n  \nलोक कहैए \nइंसान प᭜थरसँ \nकम नै अिछ \nअखनो तँ िववेक \nबुझू मरले अिछ \n  \nकहै लेल तँ \nिववेक मरल-ए \nमुदा कठोर \nइंसान जगलासँ \nआतंक तँ बढ़ैए \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nᳰकए इंसान \nलूट ह᭜या करैए \nरावण क ं स \nबिन खून पीबैए \nइमान कᳱ कहैए? \n  \nएते िन᳧ुर \nमनुख ᳰकए भेल \nदु᭫मन बिन \nमनुखे मनुखक \nह᭜यारा बिन गेल \n  \n  \n  \nधरती डोिल \nकािन-कािन कहैए \nसभ डरल \nसाम᭠तक जिड़मे \nआतंक जनमल \n  \nजवाब देतै \nसहए तँ दोषी छै \nचु᭡पी सधने \nमुँह सीने रहै छै \nदीन दुख सहै छै \n  \nजे जनमल \nएक ᳰदन मरत \nᳰकए होइए \nलोभी ᭭वीथᱷअधीर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगत अिछ धीर \n  \nसोच बदैल \nनेक इंसान बनु \nिघनौना काज \nछोिड़ क᭨याण कᱨ \nहेतै नव िनमाᭅण \n  \n  \n  \n  \n  \nस᭜यक बाट \nचलए जँ इंसान \nआगू बढ़ैत \nआिग निह पकत \nनिह पािन सड़त \n  \nकमᭅक ेँ  छोिड़ \nलोक धमᭅ खोजैए \nभवलोकमे \nभगवान खोजैए \nनक ᭅ  भोग भोगैए \n  \nहारल ᳰदल \nथाकल तन मन \nअक ै र गेल \nिजनगी अगहए \nजगत छुᳯट गेल \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमनक मैल \nनै छुटल तीथᭅसँ \n᭭वगᭅ खोजैमे \nमरणासन भेल \nकᱫᭅ᳞क खेलमे \n  \n  \n  \nमोह ब᭠धन \nफ ँ िस वौआए गेलᲅ \nबाट भुिल कऽ \nल᭯यहीन बनलᲅ \nआड᭥बर देख कऽ \n  \nठगक मेला \nपाख᭛डीक दोकान \nसᲯन जन \nपाप कᳱनै-बेचैए \nपु᭛य-पापक खान \n  \nअपन बात \nलोक दािब रखैए \nअपन दुख \nअपनेसँ िसरैज \nओझरा कऽ मरैए \n  \n᭭वगᭅ किह कऽ \nगामक ेँ  लजबैए \nनिह सुिवधा \nसड़क िबजलीक \nखेती पछाᱨ अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n  \n  \nगाम छोिड़ कऽ \nपरदेिशया बिन \nखटैए लोक \nगाममे नै उ᳒ोग \nपेटक सम᭭या-ए \n  \nसभक पेट \nभरैबला मरैए \nभुखले पेट \nिधया-पुता िबलैट \nअनाथ बनल-ए \n  \nकहै लेल तँ \nरीढ़ अिछ ᳰकसान \nमुदा जीवन \nदेखू बेव᭭था खेल \nखेती चौपᲵ भेल \n  \nउᱫम खेती \nकहैबला नै ᳰकयो \nसाधनहीन \nखेतीक काज भारी \nमाथ पीटै ᳰकसान \n  \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमᳯर जीिब कऽ \nᳰकसान खेती करै \nखा गेल रौदी \nिधया-पुता कनैए \nभुखै सᱼझ-िवहान \n  \nक े ना बँचत \nइᲯत आ आबᱨ \nनिह सुरᭃा \nᳰदन अपहरण \nराित ह᭜या होइए \n  \nदेश अजाद \nमुदा खेती उ᳒ोग \nनै सुधरल \nनै भेटल सुिव᳒ा \nकᳱ करत िवधाता \n  \nगामक गाम \nखाए सुते बलान \nबालुक ढेर \nउड़बै आसमान \nक े ना बँचत ᮧाण  \n  \n  \n  \n  \nकोसी बलान \nकमलामे उफान \nएलै तूफान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभँिसया गेल गाम \nमरल ᭭वािभमान \n  \nिवकराल छै \nकोसीक बाᳰढ़-पािन \nपेटे समेलै \nगाम-घर-दलान \nलाखक गेल जान \n  \nकोसी ᮢासदी \nिवकराल िनमᭅम \nतांडव नृ᭜य \nमहाकाल बनल \nधोइ पोिछ खेलक \n  \nलूटेरा सभ \nिमिल माल खेलक \nशोषण ह᭜या \nनारीजनक ेँ भेल \nबᲬा दहए गेल \n  \n  \n  \nधनक ᭃित \nजनक मित गेल \nदेखैबला नै \nडुिम मरल बᲬा \nगाम भेल िनपᱫा \n  \nᮧक ृ ित किह  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचेतबैए लोकक ेँ \nअचरज नै \nᮧदूिषत धरती \nजहर उगलैए \n  \nदेख ᮧक ृ ित \nचेतावनी दइए \nधरती पािन \nहवा ᮧदूिषत भऽ \nसंकट छै जीवक \n  \nपावस रीतु \nअमाबस राित छी \nमेघ बरसै \nबाᳰढ़मे डुमैत छी \nक े  बँचेतै हमरा \n  \n  \n  \nमेघ बरसै \nपुरबा झᱼट बहै \nगरैज कहै \nआइ निह अखने \nजलमᲨ करब \n  \nझरझराित \nजे झरनाक पािन \nबिह कहैए \nिह᭥मत नै हाᱨ \nचलु लᭃक ओर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nठरल पािन \nदेहक ेँ िसहराबै \nझील झरना \nसिज शोभा बढ़बै \nजगत सुख पाबै \n  \nपािन बरैस \nमेघ करै क᭨याण \nजीव रᭃा-ले \nझील झरना नदी \nभᳯर करै भ᭛डार \n  \n  \n  \nिबनु ᮰म नै \nजगतमे सजैए \nसमाज देश \nखेतसँ खᳯरहᱼन \nसभक ेँ  राखै मान \n  \nइᲯतदार \nने इᲯत खोजैए \nबेइमान तँ \nबेच खाए गेल, जे \nᱟनका कᳱ कहबै? \n  \nअᳲहसा छोिड़ \nलोक ᳲहसा करैए \nमानव गुण  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजनु अ᭠त होइए \nदानवे ᱨप मानु \n  \nᳲहसा छोिड़ \nअᳲहसा अपनाऊ \nअमन चैन \nसुख शाि᭠तसँ जीबू \nहेतै सभक ेँ  क᭨याण \n  \n  \n  \nᳲहसा छोिड़ कऽ \nअᳲहसा पथ चलु \nहेतै क᭨याण \nलोक सुखी हेतै तँ \nहेतै देश िवकास \n  \nितयागी बिन \nदेशक सेवा कᱨ \nसवᭅिहतसँ \nजनता खुश हेतै \nगᳶवत हेतै देश \n  \nबिलदानक \nदेश अिछ भारत \nमाᳯट-पािन छै \nउपजाऊ अमृत \nकमᭅवीरक ᭭थान \n  \nअपन िहत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुख सभ चाहैए \nअनका लेल \nकाँट कᳱए रोपैए \nकमᭅ छोिड़ चलैए \n  \n  \n  \nलोकक िहत \nक᭨याण जे करैए \nमहामानव \nजग जािन मानैए \nदेवतु᭨य पूजैए \n  \nᮧेमक बा᭠ह \nसभसँ मजगूत \nलाख जमाना \nनै मानैए तँए ने \nलोक ᳲहसा करैए \n  \n᭭वगᭅ नरक \nयएह धरती छी \nस᭜य पथक ेँ \nपक ै ड़ ᭭वगᭅ िमले \nक ु पथसँ नरक \n  \nक े  सुधारत \nएिह पर᭥पराक ेँ  \nनै जनमल \nितयागी ने इंसान \nसुतल भगवान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \nचान सुᱧज \nसमᱨप सभक \nबेव᭭था ᳰकए \nदू रंग बनल-ए \nऊ ँ च-नीच देखैए \n  \nमᱧ᭭थलमे \nबरखा नै होइ छै \nदृि᳥हीन नै \nजग देख हँसै छै \nक े  अमृत लूटै छै \n  \nशीशाक ᳰदल \nएᲥ े  धᲥा जँ जुटै \nदुख सहैत \nगरीब कठोर भऽ \nप᭜थर सन जे छै \n  \nिपयास बुझै \nपािनसँ, खूनसँ जे \nᮢास िमटबे \nकᳱ स᭜य अᳲहसासँ \nिमटत ई िपयास? \n  \n  \n  \n᳥᮪ाचारक ेँ \nजे सौᳯर उखारत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतेकरे नाम \nअमर हेतै देश \nपैर पूजतै लोक \n  \nबढ़ चᲅसठ \nएहेन घूसखोर \n᳥᮪ाचारक ेँ \nजे पनाह दइ छै \nकᳱ देशᮤोही नै छै \n  \nहाथो-हाथ जे \nकाज कᳯर लोकक ेँ \nहजार, लाख \nऑᳰफसमे मांगै छै \nकᳱ ᳥᮪ाचारी नै छै \n  \nउिचत लेल \nजे जान गमबै छै \nसवᭅिहतक \nक᭨याण करैत छै \nअसली मसीहा छै \n  \n  \n  \nमान ᮧित᳧ा \nसँ बᳰढ़ संसारमे \nᳰकछु निह छै \nकमᭅ, धैयᭅ, संतोख \nजगत इजोत छै \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमन मि᭠दर \nघर तीथᭅ समान \nमाए-बापक \nसेवासँ बᳰढ़ नै छै \nजगमे कोनो काज \n  \nघूसखोरक ेँ  \nकᳱ कोनो नᱼगैर छै \nइमान बेच \nदुिनयाँक ेँ  ठक ै  छै \nक े  नरक भोगै छै? \n  \n᮪मित मन \n᭡यासल मृगसन \nसघन बोन \nपािन िबनु तड़ैप \nपटैक तेजै ᮧाण \n  \n  \n  \nमृग तृ᭬णामे \nअ᭄ानी वौआइए \nभवलोकमे \nघुिम तृ᭬णा बुझबे \nनक ᭅ  भोग भोगैए \n  \nअपना लेल \nᳰदन राित खटैए \nसवᭅिहतक \nकाज निह करैए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nक े ना हेतै क᭨याण \n  \nइमान घᳯट \nलालच बढ़बैए \nइंसान निह \nबेमान कहबैए \nमᳯर नक ᭅ  भोगैए \n  \nमूखᭅक वािण \nअिᲨवाण होइए \n᭄ानीक वाणी \nअमृत समान-ए \nजगत क᭨याणमे \n  \n  \n  \nदेव समान \nआदर मानदान \nसभ खोजैए \nबैस भोगी बिन कऽ \nजग क े ना चलत? \n  \nजग अ᭄ानी \nदेख ᭄ानी कनैए \n᭄ानक दीप \nकिहया जरत जे \nजग हेतै इजोत \n  \nसोच बदैल \nसमय-संग चलु  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहेतै उ᭜थान \nसभक ेँ  ᳰदयौ मौका \nहेतै जग क᭨याण \n  \nआइ तक जे \nपछ ु आएल अिछ \nक े ना बढ़तै \nकᳯरयौ ने उपाय \nसंग िमल चलैक \n  \n  \n  \nसाथ िमल जा \nसमाज नै चलतै \nक े ना हेतइ \nसमाजक िवकास \nजा बेव᭭था नै हेतै \n  \nिनयत जा नै \nसभक सुधरतै \nएक रंगक \nसमाज क े ना हेतै \nजा दृि᳥ दू रहतै \n  \nकाजक बेर \nपछ ु आएल रहै \nखाइ बेरमे \nकᳱए अगुआइ छै \nकᳱ िनयत ठीक छै? \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसभक लेल \nकानून अिधकार \nएक रंगक \nसुिवधा-ले बनल \nबेवहारमे दू छै \n  \n \n  \n  \n  \nमुँह देख कऽ \nमुंगबा परसै छै \nमुँहदु᭣बरक ेँ  \nक े  जािन पुछै छइ \nहोइ छै मानहािन जे \n  \nक े ना बनतै \nसमतल सपाट \nजाधैर निह \nउभर-खाभरक ेँ  \nसहीट बनाएब \n  \nक े  सुधारत \nᳰदशाहीन समाज \nसुधारक छै \nनेᮢहीन बनल \nिववेक छै मरल \n  \nजे बनेलक \nसमाज ᳰदशाहीन \nमाफᳱ क े देत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिबनु मौत मरत \nपािन नै ᳰकयो देत \n  \n  \n  \nसभक सुख \nछीन अपनेलक \nसे भोगी बिन \nजगक ेँ  सतेलक \nसे नरक भोगत \n  \nजे छी दोखी से \nमाफᳱ मांिग लेत तँ \nᭃमा कऽ देतै \nआब ᭃमादान नै \nमृ᭜युद᭛डभेटतै \n  \nदुिखयाक ेँ  जे \nजािन सतबै छइ \nभगवानो नै \nᭃमा देत ओकरा \nदुख दिब मरै छै \n  \nपᭃी जकाँ छै \nमनुखक िजनगी \nपेट भरैले \nपᳯरवार छोिड़ कऽ \nउड़ल ᳰफरैत छै \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n  \n  \n  \nपापी बिन कऽ \nजे िजनगी जीअल \nपापक भागी \nदोसर क े  बनत \nपाप ढोित मरत \n  \nदेश अजादी \nक े करा-ले भेटलै \nगरीबक ेँ तँ \nभेटलै भूखमरी \nितयागक फलमे \n  \nअजाद भेलै \nक े करा लेल देश \nबिलदानीक ेँ \nकᳱ भेटलै सनेस \nगरीबी, घूसखोरी \n  \nदेश गरीब \nअमीर क े तए-सँ \nधन लूटैले \nअकाससँ आिब कऽ \nसᱫा हिथयौलक \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nमहगी माᳯर \nबेरोजगारी संगे \nभूखमरी आ \nह᭜या, अपहरण \nउ᳒ोगमे भेटल \n  \nअनेकतामे \nएकता कहबी छै \nसभ-सभसँ \nमुदा ᳰकए छुबाए \nतन-मन दुनूसँ? \n  \nदेशक हाल \nबड़ गड़बर छै \nदलमिलत \nछै गरीबक ᳰदल \nमहगीक माᳯरसँ \n  \nपेट किहया \nगरीबक भरतै \nकᳱ जᳯर जेतै \nओकर अरमान \nक े  करतै क᭨याण \n \n  \n  \n  \n  \nकहबी रᳯट  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसभ पᳰढ़ कहै छै \nिस᳍ा᭠त सन \nमुदा काजᱨपमे \nमोन पितयाबै छै \n  \nबाहर साफ \nअ᭠दर िघनाएल \nिब᳡ासघात \nकमᭅ, क ु कमᭅ संगे \nनहाइ गंगाघाट \n  \nफ ू ल फड़क \nथाहे ने, रोपैइए \nताड़क गाछ \nजे बᳰढ़ पीए ताड़ी \nतेकरे ᳰदन भारी \n  \nडाइन किह \nमिहला उ᭜पीड़न \nओझा-गुणीक \nआरोप लगबैए \nवै᭄ािनक युगमे \n  \n  \n  \nकोन कसूर \nमिहला क े ने अिछ \nिजनगी भᳯर \nशोषणक िशकार \nबिन सिह जीबैए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nᮧेमक अथᭅ \nसभ निह बुझैए \nउनटा अथᭅ \nबुिझ िवष पीबैए \nजािन बुिझ मरैए \n  \nकाँचक ᳰदल \nटुᳯट क े ना जुड़तै \nᮧेमरससँ \nसोना सन जुड़तै \nनैन बीच बसतै \n  \nफ ू ल बिन कऽ \nगमगम करैत \nसभक नैन \nबिस ᳰदल समेतै \nगीत ᮧेमक गेतै \n  \n  \nआिग लगल \nजगत जरइ छै \nक े  मुझेतै ई \nसौनक धधक ै त \nधधराक ेँ  यौ भाय? \n  \nसावन मास \nबुलबुल चहक ै \nमेघ बरसै \nिपया किहया एतै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनयन तरसैए \n  \nधरतीक ᭡यास \nसावन नै बुझेतै \nमेघ बरैस \nकᳱ करतै जखन \nनयन बरसै छै \n  \nसुखल खेत \nमेघ नै बरसल \nनै भेल कादो \nिबतैए सौन भादो \nबेव᭭था छै बेकाबू \n  \n  \n  \nबरसातक \nᳰदन आएल मुदा \nझमक ै आ तँ \nनै बरसल मेघ \nखेत क े ना रोपेतै \n  \nसभक िहत \nजे ᳰदलसँ करतै \nअमृतफल \nजगतमे पाबतै \n᭭वगᭅ ᳰकए खोजतै \n  \nपर सुख जे \nिछन कऽ अपनेतै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनरक भोग \nभोिग जीते मरतै \nजग देख हँसतै \n  \nपािनक ᳩान \nतन शु᳍ करै छै \nमन शु᳍ नै \nस᭜यकमᭅ ᭄ानसँ \nमन शु᳍ होइ छै \n  \n \n  \n  \n  \n  \nतन शु᳍ तँ \nसभ करै छै मुदा \nमन नै ᳰकयो \nजे शु᳍ दुनू करै \nवएह महान छै \n  \nमधुर भाषा \nकोइली बोल बोलै \nकौआक भाषा \nकोइली निह सुनै \nकौआ माᳯर भगाबै \n  \nिनकटी तौल \nसोना र᳀ िबक ै छै \nनािप-तौल कऽ \nचीज-वौस िबक ै  छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबोली छै अनमोल \n  \nसुखक खान \nधरती ᭭वगᭅ सन \nᮧदूिषत भऽ \nदुख सिह जीवक ेँ \nक᭨याण करैत छै \n  \n  \n  \nभवलोकमे \nलोक ᭭वगᭅ खोजै छै \nपृ᭝वीसँ बᳰढ़ \nनै छै तीनू लोकमे \nसाधनो छै उᱫम \n  \nकमᭅयोगीक ेँ \nकमᭅमे िव᳡ास छै \nभोगवादीक ेँ \nरोगक िच᭠ता होइ \nसे ितयागी कहै छै \n  \nधनक शान \nहाथी घोड़ा दलान \nबागक शान \nमोर-मोरनी नाच \nतेकरो नाश तँ छै \n  \nमधुर फल \nसभ खोजैत अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरोपै ने गाछ \nिबनु पािन बुझेतै नै \nतन मनक ᭡यास \n  \n  \nभा᭏य नै सुतै \nसुतै छै कमᭅहीन \nपौᱧष जािग \nकमᭅवीर बनै छै \nजगत पूजै छइ \n  \nिवष पीब कऽ \nपूरबामे सुतै छै \nिवधाता क े ना \nओकरा बँचेतै जे \nदुिनयाँक ेँ  देखतै \n  \nिहनभावसँ \nमनोबल घटै छै \nस᭥प᳖तासँ \nशᮢु, रोग भागै छै \nदीन दुखे मरै छै \n  \nबाᳰढ़क पािन \nधन-बल-यौवन \n᭭थायी निह छै \nसभ ᳰकछु छोिड़ कऽ \nिव᳒ा संगे जाइ छै \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nजीव जगत \nिबनु जल क े ना कऽ \nसिज जीयत \nनैए आन उपाय \nकᱨ रᭃा जलक ेँ \n  \nसावन-भादो \nनदी उमरल छै \nबाᳰढ़ पािनक \nखतरा बढ़ल छै \nगाम-धर डुमल \n  \nदीनक दुख \nदेिनहार बᱟते \nबँटिनहार \nनै भेल आइ धᳯर \nᳰकयो नै छै इंसान \n  \nᮧाणक रᭃा \nक े ना करत लोक \nजान मालक \nनै छै कोनो सुरᭃा \nक े ना बँचतै ᮧाण \n  \n \n  \n  \n  \nबाᳰढ़ पािनक \nसम᭭या देशक छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nक े ना िनजात \nिमलतै गरीबक ेँ \nडुिम मरै छै बाᳰढ़ \n  \nगामक गाम \nदिह भँिसया गेल \nनेना भुटका \nिबलैट मᳯर गेल \nबाᳰढ़क तांडवमे \n  \nबाᳰढ़क माया \nनै कोनो दया-मया \nधोइ पोिछ कऽ \nसभ ᳰकछु खेलक \nिनजᭅन भेल गाम \n  \nदुख सिह कऽ \nगरीब जीबैत छै \nनै ᳰकयो बाँटै \nदुखक पहाड़क ेँ \nगरीबे माथ पड़ै \n  \n  \n  \nदीनक दुख \nक े  बाँᳯट कऽ हरतै \nसुख छोिड़ कऽ \nआनक बलाए क ेँ \nअपना माथ लेतै \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमाᳯट उखािड़ \nखेत जोते ᳰकसान \nचौकᳱ माᳯर कऽ \nबीज बुिन सुताᳯर \nउपजे धनसाᳯर \n  \nखेती करैए \nᳰकसान मजदूर \nमाल मारैए \nबिनयाँ आ बेपारी \nिच᭠तामे छै दलाल \n  \nसरकारक \nमौन चु᭡पी देख कऽ \nसभ जनता \nबनल-ए लचार \nमहगीक िशकार \n  \n \n  \n  \n  \nभूखल पेट \nिधयापुता कानैए \nसᱼझ-िवहान \nमहगी माᳯर सिह \nसुते सᱼझे ᳰकसान \n  \nनै रोजगार \nदुनू हाथ बेकाम \nआँिखक नोर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबहैए धार सन \nक े ना बँचत ᮧाण \n  \nरोटी कपड़ा \nमकान िशᭃा ᭭वा᭭थ \nकहबी सन \nसभ करैए लूट \nक े ना भेटत सुख \n  \nमाल टिलया \nमालदार बनल \nदेखक ेँ  लूᳯट \nदलाल बनल-ए \nभुखे मरैए दीन \n  \n  \n  \nचोरक माल \nसरदारे बाँटैए \nचोरक माथ \nचᳰढ़ खेल देखैए \nफᱼसी चढ़ैए चोर \n  \nसुख दुखक \nखेल खेलै खेलाड़ी \nपु᭛य लूटाए \nशैतान अिधकारी \nमाल खाए मदारी \n  \nअपन दोष  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगुणे-गुण देखैए \nआनक दोष \nिवयादोसँ िवषाह \nचालैन दुसै सूप \n  \nसभ खोजै छै \nसखुआ सागवान \nबेल बगूर \nᳰकयो ने खोजै जािन \nग᭥हाᳯर बीचमािन \n  \n \n  \n  \n  \n  \nसुखल डाᳯर \nᳰकयो ने पकड़ैए \nसभ खोजैए \nहᳯरयरका डाᳯर \nतइयो अिछ हािन \n  \nफलक िच᭠ता \nकᳯर सभ मरैए \nकमᭅक िच᭠ता \nᳰकयो निह करैए \nफलामृत नै होय \n  \nबाट छोिड़ \nबटोही भटक ै ए \nआँिख रिहतो  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआ᭠हर बनल-ए \nᭃणे ᮧाण गंबैए \n  \nमोह ममता \nफ ँ िस सभ मरैए \nतैयो तँ लोक \nभवलोक घुमैए \nनक ᭅ  भोग भोगैए \n  \n  \n  \nसमय छोिड़ \nजे काज करैत छै \nअपनाक ेँ ओ \nचतुर समझैए \nओझरीमे मरैए \n  \nहवा पािनक ेँ \nनै कोनो अिछ डर \nिबहािड़ बाᳰढ़ \nᭃणेमे िबगाड़ैए \nलइए जािन ᮧाण \n  \nठᳰढ़या साग \nठाढ़ बाड़ी रहैए \nगेनहारी तँ \nचतुर िगरथािन \nपोरो धेने मचान \n  \nअ᭛डीक खुᲵा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबध᭛डीक छै ठाठ \nस᭛ठीक टाट \nमनेजरक खाट \nएक े  धᲥा दू फᱼक \n  \n  \nपरबुिधया \nबेटा जखने भेल \nसभ संकट \nतखने आिब गेल \nबुिधयो हरा गेल \n  \nपरबुिधक ेँ \nनै चलु आगू-पाछू \nमित-क ुमित \nतखने बिन जाएत \nदुख घर आएत \n  \nस᭡पत दै छी \nराखू ᮧेमक मान \nनै तँ दऽ देब \nअहᱼक िवरोगमे \nहम अपन जान \n  \nझीसी झीिसया \nफ ु हार पड़ै छइ \nफ ू ही फ ू िहया \nथलकᳱचार बिन \nभादो कादो होइए \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \nसमै मेघौन \nसावन कहबैए \nघनघनौआ \nबखाᭅ भादो होइए \nपािन बाᳰढ़ लाबैए \n  \nकसूर क े लᲅ \nखेतीहर बनलᲅ \nशोक भेटल \nगरीबीक संताप \nछाती पीᳯट मरै छी \n  \nसुख-चौन जे \nहाथसँ छुᳯट गेल \nअपन काज \nबेरोजगार भेने \nहोइ छी अपमान \n  \nकाज छुटने \nसोिभमान मरल \nक े ना कहब \nबेथा दुखक बात \nक े ना जीएब आब \n  \n \n  \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nसंकटमे छै \nᳰकसानक िजनगी \nपुछिनहार \nनै बँचल छै ᳰकयो \nमुिᲦ क े ना भेटतै \n  \nसभ िवपदा \nखेतीहर सहैए \nक े ना चलतै \nमहगी माᳯर भारी \nधूरी टुटल गाड़ी \n  \nमᳯरतो ᭃण \nिचड़ै उपकारी छी \nतइयो ᳰकए \nलोक िशकार कᳯर \nसंसार छोड़बै छी \n  \nपािन बहतै \nपिनबटे ससैर \nनै हेतै हािन \nजँ बा᭠हबै बा᭠ह तँ \nपािन करतै हािन \n  \n  \n  \nदीन दुखीक ेँ \nउपकार कᳯरयौ \nहेतै क᭨याण   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिमलतै जीवन \nकाज हेतै महान् \n  \nखुशबू दैत \nफ ू ल हँिस कहैए \nहम छी ᮧेमी \nᮧक ृ ित जगतक ेँ \nᮧेमी बनु हमर \n  \nसूरत देख \nजगत लुभाइए \nसुग᭠ध पािब \nहमरा ह᭜या कᳯर \nअ᭜याचार करैए \n  \nसु᭠दरता छी \nमाᮢ देखैक चीज \nछुबैक नै छी \nछुबै तँ ᮧेमी नै छी \nᳰदलक ेँ दुखबै छी \n  \n  \n  \nअघोरकाल \nमहा िवकराल-ए \nबेटा-बापक \nदु᭫मन बनल-ए \nदेख जग कानैए \n  \nपूवाᭅᮕहसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसभ ᮕिसत अिछ \nदुटत क े ना \nएिह बाटसँ मुिᲦ \nजिड़मे अ᭠धभिᲦ \n  \nदूध फ ू ल नै \nछुबाइ छै ᳰकनको \nजाित भेदसँ \nतनमन ᳰकएक \nपूवᱷसँ छु बाइए \n  \nकसूरदार \nबᱟत छै जगतमे \nइमानदार \nक े करा कहबै यौ \nक े  चढ़तै फᱼसी यौ \n  \n  \n  \nआपसी भेद \nमतभेद बिन कऽ \nभेᳰदया वेद \nक ु भेद पᳰढ़-पᳰढ़ \nसमाजक ेँ तोड़ैए \n  \nᳰदलक बात \nनै क े करो किहयो \nजािन करत \nतखने नकᳱहािन \nसमैझ राखु मान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nक ू दैक िचड़ै \nमधुर गीत गाबै \nपंख पसाᳯर \nअकासमे उड़ै छै \nदुख-सुख सहै छै \n  \nकोइली सु᭏गा \nमोर पपीहा गाबै \nउपदेशक \nबगुला भगत छै \nमैना छै बजिनयाँ \n \n  \n  \n  \n  \nआएल सौन \nउमैर गेल मेघ \nनाचे मयूर \nबᱶग संगीत भरै \nकोइली गाबै गीत \n  \nमेघ बरैस \nधरतीक ेँ  सᱭचै छै \nगरैज मेघ \nᳰकसानक ेँ जगाबै \nपािन संवारै चास \n  \nखेतीक काज \nसभसँ उᱫम छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिबनु साधन \nबड़ दुखदायी छै \nनै क े ने, नै बनै छै \n  \nपᱼच महल \nदस दरबाजा छै \nपᱼच मंᮢी \nदू चोर, दू िसपाही \nकाया बीच ᮧाण छै \n  \n  \n  \nघुिम देखलᲅ \nअचरज दुलफᳱ \nछोटका झाड़ \nफ ू ल ऊपर पᱫा \n᭔वर करै िनपᱫा। \n  \nभूख जगबै \nिपᱫ नाश करै छै \nदुलफᳱ पᱫा \nछेाट उᲯर फ ू ल \nभेटै खेत उसर \n  \nलᱫी लतैर \nबेधने रहै गाछ \nएᲥो नै पᱫा \nअमरलᱫी किह \nदुिनयाँ पुकारै छै \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकठजीबी छै \nलᱫी-अमरलᱫी \nगुण भरल \nऔषध कहबै छै \nपरजीबी होइ छै \n \n  \n  \n  \nचमᭅ रोगक \nअसल दवाइ छै \nअमरलᱫी \n᭔योितक ेँ बढ़बै छै \nखून साफ करै छै \n  \nयौवन पािब \nजािन नै इतराउ \nचाᳯर ᳰदनक \nचाँदनी राित औत \nफ े र अ᭠हार राित \n  \nᮧेम ने छीपै \nदुिनयाँ छीपबैसँ  \n᭡यास नै बुझै \nओसक ेँ  चाटनेसँ \nᳰदलमे बसै ᮧेम \n  \nᮧेमक रस \nसभ रससँ मीठ \nक े  पीएत ई \nसभ डुमल अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसोमरस पीबैमे \n  \n  \n  \nमन कहैए \nअमृत पीब लेतौ \nआनब क े ना \nजे रस पीिब मीरा \nमोᭃ धाम पौलक \n  \nरसक खान \nदुिनयाँमे िछपल \nखोजैबलाक ेँ \nसभ ᳰदन कमी छै \nतेँ\n दुलᭅभ कहै छै   \nपयᭅटकक ेँ \nअपार संभावना \nिमिथलामे छै \n᭭थलक िवकाससँ \nखुशहाली आनत \n  \nिमिथला अिछ \nपौरािणक ᭭थलक \nगाम, धामक \nतीथᭅ ᭭थल अखनो \nकमᭅभूिम सेहो छी \n  \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \nकमᭅभूिमसँ \nबᳰढ़ नै ᭭वगᭅ भूिम \nहमरा चाही \nकमᭅभूिम आ रणभूिम, \nनै चाही ᭭वगᭅभूिम \n  \nइितहास छै \nिमिथलाक पुराण \nपिवᮢ धाम \n᭭वगᭅसन धरती \nदेवो करैए मान \n  \nजग जानैए \nिमिथला धरतीक ेँ \nहवा पािन तँ \nअमृत सन अिछ \nराखै जगमे मान \n  \nअमृत पािन \nनदी झरना बिह \nिमिथला गाम \nसुखक खान अिछ \nअ᳖, फलक भूिम \n  \n  \n  \nबाँᳯट देलक \nिमिथला समाजक ेँ   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nᳰकछु साम᭠ती \nअपन ᭭वाथᭅ लेल \nमुदा माफᳱ क े  देतै \n  \nसमाज िमिल \nदहेज क ᱹ सरक ेँ  \nमाᳯर भगाउ \nमानवताक ेँ राखू \nसभक हेतै िहत \n  \nदहेज छीऐ \nसमाजक कलंक \nक े ना िमटत \nई दानव-दहेज \nकᳱ नारी छी कलंक \n  \nक े ना भागत \nदहेजक क ु लीला \nलालची लोक \nकरैए कठखेल \nजे मरैए मिहला \n  \n \n  \n  \n  \nघृिणत काज \nसमाजमे होइए \nअपमािनत \nनारी ह᭜या होइए \nक े ना चलत सृि᳥?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nछूआ-छूत छै \nसमाजक सम᭭या \nक े ना िमटत \nसंᮓमणक रोग \nकᳱ छीऐ मनरोग \n  \nशु᳍ मने नै \nसड़ैन पकड़ने \nजिड़याएल-ए \nᳰदल बेमान सेहो \nतेँ\n करैए अ᭠याय   \nछूतहा रोग \nᳰकछु लोकक ेँ  धेने \nसभटा सुख \nहमरेटा भेटए \nबाँकᳱ भᱼड़मे जाए \n  \n  \n  \nअसंतोष-ए \nमनुखमे घुसल \nकिहया हेतै \nई रोगक िनदान \nजे हेतै सवᭅिहत \n  \nभेद रिच कऽ \nसमाज बाँᳯट काᳯट \nअपना लेल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबेसी सुख चाहैए \nदुख ददᭅ क े  लेतै? \n  \nिनमन फड़ \nलइले माᳯर करै \nसड़लहाक ेँ \nक े  लेतै जािन मािन \nक े करो हेतै हािन \n  \nमाफ कᳯरयौ \nकहल सुनलक ेँ \nसुखक खान \nिबनु कमᭅ नै भेटै \nकालक पहरा छै \n  \n \n  \n  \n  \nयो᳍ा मारैए \nतीरसँ, ᭄ानी मारै \n᭄ान स᭥मान \nमूखᭅ मारै शूलसँ \nजे जाने से चतुर \n  \nिबनु दागल \nक े ना पहचानत \nसभ छै ᭄ानी \nनै छै कोइ अ᭄ानी \nतेँ\n छै ई ᳰकरदानी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nमूखᭅ रिहतो \nमहामूखᭅक ेँ  खोजे \nसभ भेटैए \n᭄ानी, संत, िव᳇ान \nपढ़ै वेद पुराण \n  \nसोिच कᱨ जे \nसवᭅिहतक हेतै \nवदनाम छै \n᭜यागी, संयासी स᭠त \nजे िछपाएल नै छै \n  \n  \n  \nᳰकछु लोकक \nकाज बदनाम छै \nजग जानै छै \nबौक आ᭠हर बिन \nमूᳶत जकाँ देखै छै \n  \nसंकᳱणᭅ सोच \nशैतानक होइए \nकपटी ᳰदल \nबेमानक होइए \nसंतक ᳰदल साफ \n  \nपढ़ल ᭄ानी \nअनपढ़ अ᭄ानी \nक े  छै अंजान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजे ठᳰक कऽ खाइए \nसे चतुर िसयान \n  \nठकक ेँ  ठᳰक \nखाइमे नैए हािन \nसभ चतुर \nअपनाक ेँ बुझैए \nतइयो ठकाइए \n  \n \n  \n  \n  \nठकक ेँ  लोक \nठकहरबा किह \nदस लोकमे \nबदनाम करैए \nदागीक ेँ  कᳱ कहबै \n  \nजे आइ धᳯर \nᳰकछु निह क ेलक \nकरैबलाक ेँ \nदुखे-दुख देलक \nमाल चािप खेलक \n  \nजᲂक बिन जे \nजािन खून पीलक \nदुख देलक \nदीनक ेँ सतेलक \nक े ना मुँह देखेतै \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकर जोिड़ कऽ \nिवनती जे क े लक \nतेकरे दुख \nदागी िमिल देलक \nक े  ितयागी कहेतै? \n  \n  \n  \nमरलहाक ेँ \nमाᳯर दागी बनल \nसाधु बिन कऽ \nजगक ेँ  ठकलक \nइंसाफᳱ क े  कहेतै? \n  \nअ᭠याय भेल \nसमाज टुᳯट गेल \nक े ना जुड़त \nबनत सवᭅिहत \nकᳱ हेतै अनरीत \n  \nजे जेना भेल \nआबो तँ रᱟ िमिल \nसभक िहत \nजन क᭨याण हेतै \nनव समाज एतै \n  \nपािन रंग \nजेना समाज हेतै \nभेदभव नै \nनव िवचार संगे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसभ गवᭅसँ जीतै \n  \n \n  \n  \n  \nएक मनुख \nएक े  रंग लᱠ छै \nएक ᮧक ृ ित \nएक े  रंग सृि᳥ छै \nभेद भाव कᳱए छै? \n  \nअवगुणक ेँ \nितयाग कᱨ जािन \nजेना करैए \nहंस पािन ितयाग \nई छी ᭄ानीक वािण \n  \nᱨप क ु ᱨप \nसँ नै छै कोनो हािन \nगुण उᱫम \nसवᭅिहत समान \nसे पाबै ऊ ँ च ᭭थान \n  \nबᲬा बेदᱨ \nभगवानक ᱨप \nᮧेम भूखल \nभेद भाव नै जाने \nसभक ᮧेमी अिछ \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \nघृिणत काज \nअधमᱮ ने करैए \nउᱫम काज \nदयावान करैए \nसवᭅिहतक दान \n  \nआिग जराए \nजंगलक ेँ  बनबै \nछै, सुनसान \nᳲचता पᱟँचाबै-ए \nअथᱮपर ᭫मशान \n  \nसᱼझक समे \nउदासी रहै मन \nदेह गरम \nकठोर पᳯर᮰म \nडुमल छेलᲅ गम \n  \nᮧशंसनीय \nमैिथली रंगमंच \nᳰदशाहीन भऽ \nरणᭃेᮢ छोिड़ कऽ \nउगडुम भऽ गेल \n  \n \n  \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयाᮢा ᮓममे \nहाट बजार देख \nमनमे भेल \nचु᭡पे ᳰकछु कᳱनली \nदेख महगी गु᭡पे \n  \nबेरोजगार \nमहगी माᳯर खाए \nदुनू सᱼझक \nरोटीक जोगारमे \nबेमार पिड़ गेल \n  \nपेटक ᮧ᳤ \nजᳯटल बनल-ए \nमजदूरक ेँ  \nरोजगारक ᳲचता \nखोजे ᭭वरोजगार \n  \nबोिनहारक ेँ \nनै छै खेत पथार \nतेँ\n छै लचार पेट क े ना भरतै \nनिह छै रोजगार \n  \n  \n  \nगरीबसँ छै \nसरकार बेमुख \nदुखे दुख छै \nगामक महाजन \nऋृण खुआ मारै छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nऋृण खाए कऽ \nगरीब जनमै छै \nऋृणे मरै छै \nिधया-पुताक लेल \nऋृणे छोिड़ जाइ छै \n  \nउधार पᱹच \nगाम समाजमे छै \nशहरमे तँ \nनगदीए चलै छै \nतेँ\n गाम उᱫम छै   \nसुखक खान \nगामक िजनगी छै \nशहरक तँ \nबनल छै िवधान \nबाटे पर मरै छै \n  \n \n  \n  \n  \nअ᳖ पािन-ले \nगामक मजदूर \nनिह मरै छै \n᭭वरोजगार लेल \nᳰदन-राित झखै छै \n  \nरोजी-रोटीक \nसम᭭या बनल छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलचार बिन \nअपन लेᱠ बेिच \nिधया-पुता पालै छै \n  \nअनकर जे \nहक माᳯर खेलक \nसुखक भोग \nदुिनयाँ भोगलक \nसे तँ नक ᭅ  भोगत। \n  \nधरम छोिड़ \nअधमᭅ जे क े लक \nसभक ेँ  ठᳰक \nदुिनयाँ ठकलक \nमुँह क े ना देखौत \n  \n  \n  \nभोगी रोगक \nइलाज नै होइ छै \nमन बुझैले \nउपचार करै छै \nमनरोग रहै छै \n  \nरोगीक दुख \nदुिखया जनै छै \nजे रोग सिह \nजगमे जीबइ छै \nदेख आन हँसै छै \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआम लताम \nिमिथलामे ᮧधान \nअनार, जौम \nरᲦ व᳍ᭅक अिछ \nअनरनेबा ᮧाण \n  \nमन रोगक \nइलाज क े ना हेतै \nअधᲥᳱ बिन \nसभक ेँ  लूᳯट-लूᳯट \nसंतोषी कहबै छै \n  \n \n  \n  \n  \nसभ रोगसँ \nमनरोग भारी छै \nएकर निह \nछै कोनो उपचार \nᳲचताक छै िशकार \n  \nअँवला नेबो \nअमृत समान छी \nनीम दबाइ \nआम अनरनेबा \nपेटक राखै मान \n  \nपेटक रोग \nगुलैर भगबै छै \n᲎व िपᱫक ेँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nठीकसँ पचबै छै \nशिᲦक ेँ बढ़बै छै \n  \nशोगसँ रोग \nशोगए रोगी बिन \nभोग उठल \nभा᭏य हाᳯर सुतल \nदुिनयाँसँ ᱨसल \n  \n  \n  \nफ ू ल नै होय \nगु᭨लैर मासे फड़ै \nपᳰक झड़ै छै \nदबाइ अमृत छै \nखाए पेट भरै छै \n  \nजामुन छाल \nओ पात, फड़, बीआ \nमधुमेहक \nअमृत दबाइ छी \nपौध गुणकारी छी \n  \nधारक धारा \nपक ै ड़ ᭄ानीजन \nजग क᭨याण \nनव युग िनमाᭅण \nकरैत जीबै छैथ \n  \nऊपरकासँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपैघ धन नै अिछ \nᮧेमसँ बᳰढ़ \nकोनो सुख नै अिछ \nसभक ेँ  जᱨरी छै \n  \n \n  \n  \n  \nअनमोल छै \nमनुखक िजनगी \nजँ उपकारी \nबिन सेवा करए \nमीठ फल पाबत \n  \nकारण कᳱ छी \nनारी ह᭜या होइए \nबदनामी तँ \nपुᱧख सहैत-ए \nकᳱ यएह स᭜य छी? \n  \nअपन माए \nबिहन, प᳀ी देवी \nअनकर छी \nक ु लᭃणी, डाकनी \nनीित कᳱ कहैत छै \n  \nᮧेमक बाट \nपकड़ैए िव᳇ान \nमधुर वािण  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबोिल रस बँटैए \nजैसँ जग क᭨याण  \n  \n  \n  \nफ ू ल बिन कऽ \nगमक ेँ  चᱟओर \nᳰदलक ददᭅ \nहᳯर मन जीतैए \nसवᭅिहत करैए \n  \nजन क᭨याण \nसेवा अिछ महान \nउᱫम दान \nिव᳒ादान होइए \n᮰े᳧ फल पबैए \n  \nएक नारीक ेँ  \nदू नजैरसँ देखै \nकᳱ देखैबला \nदू रंगक होइए \nअ᭠ध बिन देखैए \n  \nसभ नरक ेँ \nनै छै सम िवचार \nतँइ बहै छै \nजगमे खूनक धार \nबढ़ै छै अ᭜याचार \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n  \n  \nगामक दशा \nजा निह सुधरतै \nगरीब क े ना \nखुशहाल बनतै \nकᳱ देख सुधरतै? \n  \nगरीबक छै \nसम᭭या पैघ भारी \nलचार बिन \nहाथ जोिड़ बैसल \nदुख सिह जीबै छै \n  \nमजदूरक ेँ  \nजा रोजगार निह \nिमलतै ता नै \nदेश िवकास हेतै \nसंकट बᳰढ़ जेतै \n  \nबाᳰढ़ पािनक \nसंकटे टा निह छै \nरौदी सम᭭या \nगंभीर बनल छै \nमुिᲦ क े ना भेटतै? \n  \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nक ृ ᳶष योजना \nबेकाम पड़ल छै \nगरीबी क े ना \nदेशसँ दूर हेतै \nभूखे लोक मरतै \n  \nपैघ सम᭭या \nदेशक जनसं᭎या \nरोजगारक \nसम᭭या छै गंभीर \nᮓाि᭠तक ᱨप लेतै \n  \nसरकार छै \nबेव᭭थामे ᱟसल \nजनता अिछ \nसंकटमे फ ँ सल \nदुखक ेँ  क े  हरतै? \n  \nसुधरलक ेँ  \nसभ िबगाड़ै छइ \nिबगड़लक ेँ \nसुधारै नै छै ᳰकयो \nसभक िसर िवषेतै \n  \n \n  \n  \n  \nकालाबजारी \nजाधैर नै ᱨकतै \nमहगी बᳰढ़  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअकास चᳰढ़ जेतै \nक े  रोकतै एकरा? \n  \nदेशक माल \nिवदेशमे भेजैए \nमहग माल \nबेपारी दािब रिख \nजनताक ेँ लूटैए \n  \n᳥᮪ाचारक \nज᭠मदाता ऊ ँ चका \nपालनकᱫाᭅ \nसेहो तँ जनता \nमुिᲦ क े ना भेटतै \n  \nवृᭃारोपन \nवन संरᭃणक ेँ  \nबढ़ाबा ᳰदयौ \nᮧदूषण घटत \nजीव ज᭠तु बँचत \n  \n  \n  \nᮧदूषण छै \nजगतक सम᭭या \nक े ना घटतै \nजा मनुखक कमᭅ \nस᭞कमᭅ नै हेतै \n  \nमनुख ᳇ारा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसृजल क ु कमᭅ जा \nनै बदलतै \nताधैर ᮧदूषण \nिवष बिन सतेतै \n  \nᮧदूषणक \nकारण जनसं᭎या \nजा िनयंᮢण \nनिह हेतै ताधैर \nदुख सहे पड़तै \n  \nᮧदूषणक \nिनवारण नै हेतै \nता जलवायु \nपᳯरवᱫᭅन हेतै \nक ु ᮧभाव बढ़तै \n  \n \n  \n  \n  \nधरती, वायु \nजल ᮧदूिषत छै \nवायुम᭛डल \nिवषक समान छै \nक े ना मुिᲦ िमलतै? \n  \nह᭨लुक माᳯट \nिबलाइ खुिन क ू दै \nमोछ टेर कऽ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछालही घुिम खाए \nसाधु स᭠त कहए \n  \nमूसक माᳯट \nपर मुसरी नाचै \nिबलाइ देख \nिबल घुिस दुबैक \nटाल ठोᳰक सुतए \n  \nदलालक तँ \nघोड़ो िबकाइ छइ \nक ु क ु र कहᱭ \nआिग झड़क ै  छै \nकौआ स᭠त होइ छै \n  \n  \n  \nखेल खेलाड़ी \nनचिनयाँ अनाड़ी \nघोड़ा सवारी \nनदीकातक बाड़ी \nनै अिछ अि᭎तयारी \n  \nबैसले लेाक \nअमृत खोजैए \nतँए िजनगी \nिनᳶधन िघनाइए \nनक ᱷ  ᭭वगᭅ बुझैए \n  \nस᭥ᮧदायक ेँ   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nधमᭅ बुिझ मनुख \nकमᭅ बदैल \nसमाजक ेँ तोड़ैए \n᭭वाथᭅ िस᳍ करैए \n  \nपाख᭛डी र᭭ता \nपक ै ड़ आड᭥बरी \nभेᳰदया भेद \nिवषवाण छोड़ैए \nᭃणे ᮧाण लइए \n  \n \n  \n  \n  \nदेश, समाज \nस᭥ᮧदाय तोड़ैए \nजाितक भेद \nपाख᭛डी बनबैए \nजािन हािन करैए \n  \nखूनी ह᭜यारा \nलोक ᳰकए बनैए \nमानव ᮧेम \nभूिल खून पीबैए \nधमᱮ किह जीबैए \n  \nह᭨लुक काज \nसभ खोिज करैए \nहलुआ खाए \nभैरिवयो गाबैए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजग देख हँसैए \n  \nराजभाषाक \nदजाᭅ देबाक मांग \nिमिथलावासी \nअदौसँ करैत-ए \nसुनै नै सरकार \n  \n  \n  \nअपन भाषा \nमैिथली जनभाषा \nअपन रा᭔य \nिमिथला छी महान \nअिछ ᭭वगᭅ समान \n  \nिमिथलाक छी \nमैिथली जनभाषा \nराजभाषाक \nदजाᭅ किहया हेतै \nपढ़तै िधयापुता \n  \nअनरनेबा \nउᱫम फड़ भारी \nभूख जगबै \nगैस, िपᱫ, क᭣जक ेँ \nसमा᳙ करै छइ \n  \nबेरोजगारी \nᳰदन ᳰदन बढ़त  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकम उ᳒ोग \nकाज करत यंᮢ \nबनु ᭭वरोजगारी \n  \n \n  \n  \n  \nक ु कमᱮ भारी \nसुकमᱮ ह᭨लुक-ए \nजानमालक \nखतरा बढ़ल-ए \nकानून कᳱ करैए \n  \nचोरी उठल \nडक ै ती बढ़ल-ए \nअपहरण \nह᭜याक उ᳒ोग तँ \nिवकिसत भेल-ए \n  \nजखने भेल \nक ु पुᮢ खंदानमे \nमान स᭥मान \nपािनमे चिल गेल \n᭭वगᭅ नक ᭅ  भऽ गेल \n  \nओसक कण \nघासपर पड़ल \nमोती बिन कऽ \nधरती सिज गेल \nभोर आन᭠द भेल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \n  \nअकास रंग \nसभ रंगसँ नीक \nमनक रंग \nसतरंग नहाए \nबाँकᳱ िनिध समाए \n  \n᭄ानक सुख \nअमृत सागर छी \nभौितक सुख \nᭃिणक ना᳡र छी \nतैले कᳱए मरै छी \n  \nिखलल फ ू ल \nहँिस मािलक ेँ कहै \nनै बनु ᭭वाथᱮ \nजग छै मतलबी \nक े  करत इंसाफ? \n  \nमान स᭥मान \nलेल सभ मरैए \nक े  अिछ दोषी \nिवचार क े  करत \nजे अिछ खुद दोषी \n  \n \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nमजदूरक \nदेह नै दुखाइ छै \nबैसलहाक ेँ \nदेह दुिख रोगी छै \nक े  करत दवाइ \n  \nजे सभ ᳰदन \nखेलक ै  चाᳯट चाᳯट \nमलाइयेटा \nसुखल क े ना खेतै \nक᭛ठ फ ँ िस मरतै \n  \nमाल माᳯर कऽ \nजे सभ खेलक-ए \nसाधु बिन कऽ \nधोखा दैत रहल \nसे तँ नक ᭅ  भोगत \n  \nबैसले खेतै \nरोपतै बगूरो ने \nआम क ेना कऽ \nसभ ᳰदन खाएत \nधेने रहत खाट \n  \n  \n  \nसबलताक ेँ  \nपूजा सभ करै छै \nिनवᭅल जािन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबकरी बिल चढ़ै \nदेवीक भोग लगै \n  \nिशकारी करै \nहᳯरणक िशकार \nशेर करै छै \nिशकारीक िशकार \nकᳱ ई छी अ᭜याचार \n  \nडाक ू सँ साधु \nभोगीसँ जोगी बिन \nबौआइत छै \nकमᭅ छोिड़ जगक ेँ  \nठक बिन ठक ै  छै \n  \nउसैर गेल \nिमिथलाक ᳯरवाज \nडोली, कहार \nड᭥फा, बौसली, नाच \nसंगे रसनचौकᳱ \n  \n \n  \n  \n  \nपतन भेल \nिवयाहक चलैन \nिवदा होइए \nमोटर साइᳰकल \nक े ना देखब डोली?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nिबनु लगने \nिबयाहक चलैन \nराित िबआह \nभोरे तलाक होइ \nमह᭢फा कᳱए औत? \n  \nअपन चािल \nछोिड़ ब᭠दर नाचै \nवर-किनयाँ \nमीठक जिड़ खेतै \nबᳯरयाती कᳱ हेतै? \n  \nनीक होइत \nकिनयाँ छोिड़ लोक \nदहेज संगे \nिबयाह करैत तँ \nजनसं᭎या कमतै \n  \n  \n  \nपᳰढ़ िलिख कऽ \nलोक बनराएल \nपथ क ुपथ \nपक ै ड़ चलै छइ \n᮰म चोरी करैए \n  \nदीनक दुख \nपात-फ ू ल सन छै \nअमीरक छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपहाड़ सन दुख \nकमᱷ फल िमलै छै \n  \nअमानवीय \nसोच न᭍सलवाद \nखूनी ह᭜यारा \nआतंकवादी बिन \nशोक संताष ᳰदए \n  \nवंशवाद आ \nपᳯरवारवादसँ \nसमाजवाद \nखतरामे पड़ल \nलोकतंᮢ मरल \n  \n \n  \n  \n  \nअपन दही \nसौजबी मीठ कहै \nअनकर तँ \nछै चु᳖े सन खᲵा \nअिछयो घोरे मᲶा \n  \nउᱫम खेती \nनौकरी छी छोटहा \n᭭वगᭅक दुख \nगामक िजनगी  छी \nᮧमाणो अिछ पᲥा \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजखने पुᮢ \nपरदेिसया भेल \nदेव िपᱫर \nसेहो उजैर गेल \nसं᭭कार हीन भेल \n  \nह᭨लुक माᳯट \nमुसरी खोदहै छै \nखेतक माᳯट \nजे खौᳰद उपजाबै \nवएह दुख पाबै \n  \n  \n  \nटटका पािन \nभोरेमे कᱨ ᳩान \nदही चूराक \nचलपान ᱟए तँ \nशरीरक क᭨याण \n  \nसुडौल देह \n᳞ायाम बनबै छै \n᭭व᭭थ ᳰदमाग \nफ ू ᳶत तनदु᭭तᱮक \nसंगे आयु बढ़ै छै \n  \nिनरोग तन \nमन अित ᮧस᳖ \nᳰदल ᳰदमाग \n᭭व᭭थ सभ अंग \nकाजमे लगै मन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nसभक लेल \nखेल-क ू द जᱨरी \nसाधनिहन \nक े ना खेलत खेल \nबेव᭭था छै फ े ल \n  \n \n  \n  \n  \nखेल-क ू दमे \nछै बड़-बड़ भेद \nमहग खेल \nअमीर सभ खेलै \nमंगनी खेलै दीन \n  \nखेल खेलमे \nिधया-पुताक मेल \nभेद भाव नै \nकखनᲅ झगड़ा तँ \nलगले करै मेल \n  \nकसरतसँ \nशरीर बलगर \nमन ᮧस᳖ \nखून संचार किम \nराखैत-ए िनरोग \n  \n᳞ायाम राखै \nशरीरक ेँ  िनरोग  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबल बढ़ए \nभूख, ᱨिच जगबै \nफ ू ᳶत राखै शरीर \n  \n  \n  \nक᭣बडी खेल \nगरीबक खेल छी \nनै कोनो खचाᭅ \nसभ मौसम खेलु \nअिछ मनोरंजक \n  \nक े रा, लताम \nबारहो मास फड़ै \nगुण भरल \nगरीबक छी फल \nबड़ ललीचगर \n  \nजाितक भेद \nअंधिव᳡ास अिछ \nआड᭥बरसँ \nसमाज ओझराए \nᳰदशािहन बनैए \n  \nपूजा-पाठ आ \nहᳯर नामक जाप \nᳰदखाबा निह \nतनमन अपᭅण \nई᳡ारमे रमण \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n  \n  \n  \nआँिख बचाउ \nरौद, गदाᭅ धुआँसँ \nसाफ रािख कऽ \nदेखू दुिनयाँदारी \nर᳀ छी अनमोल \n  \nदᱼतक ेँ कᱨ \nदतमैनसँ साफ \nनीम, साᱟर \nबगूर छै उᱫम \nदᱼत राखै िनरोग \n  \nखैनी बीड़ीसँ \nकᳯरयो परहेज \nमुँह, दᱼतक \nनिह हएत रोग \nरहत मन ᮧस᳖ \n  \nगाजर मुड़ै \nसागसँ कᱨ मेल \n᭔योित बढ़त \nक᭣ज दूर करत \nरोग निह छूबत \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nसाफ सफाइ \nपर ᳰदयौ िधयान \nमुिᲦ िमलत \nरोगक जीवाणुसँ \nᮧदूषण घटत \n  \nटमाटरमे \nगुण भरल अिछ \nिन᭜य खाइसँ \nᱨिचक ेँ  जगबैए \nरोगक ेँ  भगबैए \n  \nसᱼझ िवहान \nगामक दलानमे \nबैसार कᱨ \nसभक बात सुिन \nकᱨ िहतक काज \n  \nअखन नैए \nगामक दलानमे \nिवचार लेल \nबुजुगᭅक बेव᭭था \nक े ना हेतै िवकास \n  \n  \nमाफ करबै \nकहल सुनलक ेँ \nनैए वैरागी \nदुिनयाँ छै ितयागी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nक े  करत िव᳡ास? \n  \nमोफत माल \nसभ ᳰकयो खोजैए \nपᳯर᮰मसँ \nᳰकए लोक डरैए \nजे भोगी बनल-ए \n  \nभोगी कहैए \nजेगी छी हम सभ \nकमᭅक चूक \nभेने पाप करै छी \nलोभ फ ँ िस मरै छी \n  \nवीर िबनु नै \nजगत चलै छइ \nकमᭅक मान \nसᳰदखन िमलै छै \nकमᭅसँ िमलै ᭭थान \n  \n  \n  \nबानर चिल \nमदारी पकड़ै \nिचड़ैक चािल \nिशकारी पकड़ैए \nकमᭅ भटैक मरै \n  \nसागो खाए कऽ \nबनी िव᳇ान तँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nऊ ँ च आसन \nसदकमᭅ िबतत \nिजनगी तँ आन᭠द \n  \nस᭜य काज तँ \nनै अिछ कोनो िच᭠ता \nनिह बनाउ \nयाᮢा पᱫरा देख \nअंजाम माफ े -माफ \n  \nनेक इंसान \nसᳰदखन पूजाए \nधरती मानै \nअपन पुᮢ सन \nजगमे होय नाम \n  \n \n  \n  \n  \nिजनगी-शᮢु \nमोह, लोभ, ᮓोध छी \nसंगमे रिह \nिजनगी िबगाड़ैए \nᮓोध जीते जारैए \n  \nमनक मोह \nमायामे फ ँ सबैए \n᮰मदान तँ \nकमᭅक ेँ  बढ़बैए \nिव᳒ा बढ़बै यश  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nईमान धमᭅ \nइंसानक बाट छी \nउᱫम कमᭅ \nिजनगीक साधन \nसेवा कमᭅ ᮰ृंगार \n  \nदूधमे पािन \nकहबैए तँ दूधे \nकाजसँ जाित \nधोखा खाए बदली \nमुँह रंिग चलैए \n  \n  \n  \nदुजᭅन मरै \nकफनो निह िमलै \nसाधु, सजान \nदूध मेबा पबैए \nकौआ हंस नै होइ \n  \nचोरक शᮢु \nमहाचोर होइ छै \nसही इंसान \nसᲯनक ेँ शᮢु नै \nपैघ शᮢु छी धन \n  \nअᳲहसा मागᭅ \nिव᳡ पक ैड़ चलै \nक᭨याण हेतु  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपाछूसँ आगू बᳰढ़ \nशाि᭠त खोिज जीबैए \n  \nगड़बड़ी छै \nदेशक बेव᭭थामे \nिहनभावसँ \nदोसरक ेँ  देखै छै \nअसंतोषे जीबै छै \n  \n \n  \n  \n  \nऊ ँ च नीचक \nदूरी बᳰढ़ रहल \nजा धᳯर निह \nसमानता हएत \nनै हएत िवकास \n  \nअपन सुख \nबैसले खोजैए \nदोसरक ेँ  तँ \nखािधमे िगरबैए \nउ᭠टे नोर बहबै \n  \nसभ एक े  छी \nमनुखक बेव᭭था \nᳰकए ने एक \nक े करो छै घी, मेवा \nᳰकयो मरै रोटी-ले  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nᳰकयो मरैए \nकोठा, नौलखा लेल \nᳰकयो लूटैए \nसोना हीराक खान \nखोपरी क े करा-ले? \n  \n  \n  \nितयागी निह \nनाᲐ कमबै लेल \nकरैए खेल \n᭭वाथᭅ िसि᳍ लेल तँ \nफल खोजेए मधुर \n  \nकमᭅक चूक \nरणसँ पराएल \nमृ᭜यु समान \nिजनगी अकारथ \nभेटै नै दूजा तन \n  \nमान स᭥मान \nसभक छै समान \nबेव᭭था ᳰकए \nिवषम बिन-बिन \nऊ ँ च नीच करैए \n  \nक े ना कहब \nदुख सुखक बात \nदेश चलैए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउनटे िबनु बाट \nदागीक ेँ  अिछ धाक \n  \n \n  \n  \n  \nसभ साधु तँ \nचोर क े तए गेल \nचािल बदैल \nपरमोशन भेल \nचोरसँ डाक ू भेल \n  \nखान पानमे \nसंतुिलत अहार \nिन᭜य ᳞याम \nभोरक ᳩान सेहो \nरोगक िनदान छी \n  \nखेल क ू द आ \n᳞ायाम शरीरक \nरᲦ संचार \nकरैए संतुिलत \nदूध अमृत पान \n  \nफल मेवा तँ \nशिᲦव᳍ᭅक अिछ \nसाग पातसँ \nनेᮢक ᭔योित बढ़ैए \nदूध पूणᭅ अहार \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \nसाग पतार \nशरीरक रᭃक \n᲎िखक ᭔योित \n᲎तक बेमारीक ेँ \nरखबाᳯर करैए \n  \nगरीबक छी \nअिड़क ं चन साग \nउᱫम ᭭वाद \nखाइले ललचैए \nपैिचयो लगबैए \n  \nगे᭠हारी साग \nबड़ गु᭛कारी-ए \nउᱫम साग \nरोगी भोगी खाइए \nसभ ᳰदन भेटैए \n  \nपटुआ पोरो \nसागक ेँ क े  पुछैए \nघौका साग तँ \nमहग िबकाइए \nसभ िमिल खाइए \n  \n \n  \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसभ गुण छै \nबथुआ सागमे \nसेरसो साग \n᮰े᳧ सुआदी बिन \nसभक ᳰदल बसै \n  \nकरमी साग \nथाल पािन उपजै \nचौड़ चाँचर \nलतैड़ चतैड़ कऽ \nओर अ᭠त नै लगै \n  \nजाड़क मास \nसुआ मेथीक साग \nअ᭨लू चटनी \nनयका चाउरक \nभात-ले तरसै छी \n  \nगमᱮ समय \nसरहंची साग आ \nनोिनयाँ संगे \nपुदीनाक चटनी \nिहतकारी होइए \n  \n  \n  \nअमरलᱫी \nनै पᱫा फ ू ल फड़ \nपानक लᱫी \nपᱫा चतैर \nदुनू गुणकारी छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nसाँझ देिखयौ \nदीयाबाती तेलक ेँ \nतीनू िमिल कऽ \nजग इजोत कᳯर \nजन क᭨याण करै \n  \nिबनु ᮧेमक \nजग सु᳖ा लगै छै \nतेल िबनु नै \nᳰदयाबाती जरै छै \nᮧेमी देख तरसै \n  \nदो᭭तीमे क ु ᭫ती \nदु᭫मनसँ जँ मेल \nजे करै छइ \nजािन बुिझ झमेल \nिजनगीमे नै चैन \n  \n \n  \n  \n  \n  \nसभ खुश तँ \nजगत खुश अिछ \nयएह तँ छी \nपैघ शुभकामना \nपूणᭅ मनोकामना \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nथालमे गᱹची \nलᱫी अमरलᱫी \nबड़ चतुर \nनागफ े नीक काँट \nकठजीव होइए \n  \nबाड़ी झाड़ीमे \nसेवसन लताम \nअमृत फल \nगरीबो खाइए \nमंगनी फलदान \n  \n᲎िखक नोर \nबरखा बून जकाँ \nटपैक िगरै \nᳰदलमे टीस मारै \nक े  बाँटतई दुख? \n  \n  \n  \nमहगी माᳯर \nसभ सिह मरैए \nलूटेरा बिन \nअिधकारी बेपारी \nगरीबक ेँ मारैए \n  \nबेदागी पर \nदागी भाड़ी पड़ल \nदेशक सᱫा \nिग᳍ कौआ हाथमे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदीनहीन मरैए \n  \nघी मे तरलु \nकरैलाक ेँ  तइयो \nहएत तीते \nजिड़ खाऊ कᳱ छीप \nईख लगत मीठे \n  \nक ु क ु र कहᱭ \nआिग पक ै  छै, ठक \nकहᱭ उपास \nनंगटा नँगे नाचे \nक े  करत िवचार \n  \n  \nअपन चािल \nछोिड़ क ुक ु र चािल \nᳰकए चलै छी \n᲎िखमे पᲵी बाि᭠ह \nजग ᳰकए देखै छी \n  \nजगक सुख \nकमᭅहीन लेल नै \nितयागी लेल \nसुख ᭃीर सागर \nस᭜य कमᭅ ᮧधान \n  \nिबनु ᮰मक \n᮰म निह होइए \nिबनु ᮰म नै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nधरती उपजैए \nमोफतमे नै सोना \n  \nअसल सुख \n᮰िमकक ेँ  िमलैए \nपᳯर᮰मसँ \nिजनगी चलबैए \nदुखे सुख बुझैए \n  \n  \n  \nनसीबमे नै \nदुनू सᱼझक अ᳖ \nकपड़ा नैए \nझᱼिपतᲅ पूणᭅ अंग \nसुतैले निह घर \n  \nबाट ससैर \nबटोही चलैए \nपािन ससैर \nनव गित पाबैए \nछी िजनगीक गित \n  \nचान िछटैक \nपसारै इजोᳯरया \nᮧेम उमैर \nलुकिछप खेलैए \nबदरी संगे चान \n  \nचानन वृᭃ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nक ू हक ै  कोयिलया \nओसक कण \nदेख तृ᭬णा नै िमटै \nनेनसँ बहै नोर \n  \n \n  \n  \n  \n  \nसभ न᭥हर \nछोट कहै नै कोइ \nजे करै छोट \nअिहत कम मुदा \nसभक िहत होइ \n  \nकाज लेल नै \nनाᲐ लेल न᭥हर \nजीबै मरैए \nप᭜थर पᲵ पर \nनाᲐ खोदबै लेल \n  \nस᭜य छोिड़ कऽ \nइंसान नै चलैए \nदेह छोिड़ नै \nलᱠ ᮧाण रहैए \nजेना नभमे सूजᭅ \n  \nबरखा बून \nसुखल धरतीक ेँ  \nनभसँ आिब  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबुझबैए िपयास \nसजे लगैए खेत \n  \n  \n  \nबाँस आ वंश \nसमᱨप होइए \nजीिवतो संग \nमᳯरतो संग रिह \nसंगे संग जरैए \n  \nवंशीक ᭭वर \nसभक ेँ  मन मोहै \nअमृत सुर \nरसपान कराबै \n  \n  \nसंगीत सिज \nसुरताल बढ़ाबै \nरागतालसँ \nजगत सुख पाबै \nरोगीक रोग भागै \n  \nराग भᳯर कऽ \nम᭨हाड़ सुर गाबै \nताल ठोᳰक कऽ \nबजबे ढोलᳰकया \nᮧेमी छै सुनबैया \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमृदंग बाजै \nधा धीप धा धीप धा \nतबला बाजै \nती ती ना धी ना धी-ना \nगुमक ै  गुमगुिमयाँ \n  \nसंगीत ᭭वर \nसाजे हरमुिनयाँ \nआठ ᭭वरसँ \nजगबैए दुिनयाँ \nनाचैए नचिनयाँ \n  \nभोगी जोगीमे \nबᱟत भेद होइए \nएक िबलासी \nदोसर कमᭅवादी \nिबचला सुखदायी \n  \nमᱨआ रोटी \nनून तेल िमचाᭅय \nनोनीक साग \nिपयौज खटाइक \nसंगे खाइए भोगी \n  \n  \n  \nचाउर चूरा \nबासमती धानक \nबड़ सु᳖र \nजे ई उपजाबैए \nसेहे ᭭वाद पाबैए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nनाक िबनु नै \nशोभै छइ मुखड़ा  \nदᱼत िबनु नै \nमुँह शोभैत अिछ \n᲎िख िबनु नै जग \n  \nराित िबनु नै \nतरेगन शोभैए \nसुᱧज िबनु \nᳰदन नै शोभै छइ \nपािन िबनु नै जीव \n  \nपािन िबनु जे \nमाछ तड़ैप मरै \nशोनीत िबनु \nजीव ज᭠तु मरैए \nदूध िबनु िचलका \n  \n \n  \n  \n  \nकमᭅहीनक \nकाज उ᭨टे होइए \nस᭥ᮧादायक ेँ \nधरम बुझै छइ \nदीप ᭔योितक ेँ  अंध \n  \nघास खाए कऽ \nगाए दूध दइए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउपकारक \nबाटपर बटोही \nअजीवन चलैए \n  \nिवकास देख \nमनुख मनुखसँ \nजᳯर मरैए \nसभहकिहत नै \n᭭वाथᭅ लेल जीबैए \n  \nसᱼझ पहर \nफᳲतगा उड़ै छइ \nदीप जᳯरते \nसभ उिड़ अबैए \nजᳯर-जᳯर मरैए \n  \n  \n  \nनरक भोग \nभोगैत छै नरकᳱ \nजोगीसँ भोगी \nसुख छीन भागै छै \n᭭वगᭅ जाइ खाितर \n  \nहवा बहै छै \nपूरबा आ पिछया \nमेघ पᱟँच \nपािन बरसाबै छै \nधरती उपजै छै \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nᮧिस᳍ी लेल \nसभ मरैत अिछ \nइᲯत लेल \nᳰकयो-ᳰकयो मरैए \n᭭वाथᭅ लेल जीबैए \n  \nराम नामक \nनदीमे कोइ कोइ \nनहाइ छइ \nअिहत क े करो ने \nसभक हीत लेल \n  \n \n  \n  \n  \nसुख सीमाक \nअ᭠त होइ छै मुदा \nदुखक अ᭠त \nकिहयो ने होइ छै \nदुखे सुख होइ छै \n  \nबाह रे देह \nतोहर कोन कोन \nगित होइए \nमन घेरल अिछ \nतन िघनाएल  \n  \nजेकर तन \nदोसरसँ छुबाइ \nसे छुतहर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nᳰकए ने कहाइए \nसे घरहर क े ना? \n  \nखाइ लेल नै \nजीबइ लेल खाउ \nअपन पेट \nक ु क ु रो पोषैए \nकमᭅहीन ᳰकए ने    \n  \n  \n  \nमनक शाि᭠त \nसभसँ उᱫम छै \nसुखक खान \nसंतोखसँ भेटै छै \nधमᭅ िहत लेल छै \n  \nभाषाक रᭃा \nसभक कमᭅ धमᭅ \nिबनु भाषा नै \nकोनो काज होइ छै \nसभक ेँ  जᱨरी छै \n  \nछूआ छूतसँ \nभेद भव बढ़ै छै \nसमाज टुᳯट \nकमजोर बनै छै \nहािन छोिड़ लाभ नै \n  \nजाितवादसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nᮧेम घटैत अिछ \nिवकास कम \nिववाद बᳰढ़ गेल \nलाभ नै हािन भेल \n  \n \n  \n  \n  \nपािन पेᮝोल \nबँचाउ आगू लेल \nक े ना जीअब \nधनसँ बेसी मान \nजीब ज᭠तु लेल छै \n  \nमᱟआ गाछ \nफ ु लाइते गमक ै  \nरस टपक ै  \nमधुमाछी लुबैध \nअमृत मधु दइ \n  \nअनरनेबा \nजे सभ ᳰदन खाए \nअमृत फल \nरोगक िनवारण \nकाया करै क ं चन \n  \nजारैन जᳯर \nउपकर करैए \nसभक लेल \nउपयोगी होइए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभेद निह बुझैए \n  \n  \n  \nभेद क ु भेद \nᮧक ृ ित नै जानैए \nजीव जीवक ेँ \nमतभेद करैए \nदेख ᭄ानी हँसैए \n  \nगरम रौद \nतिप घरा जरैए \n᭡यास किहया \nमेटत, से मरै छी \nनै घास उघारे छी \n  \nमेघ देख कऽ \nᳰकसान ᱟलसैए \nबरखा बून \nिगᳯर धरती जािग \nअंक ू र लऽ बढ़ैए \n  \nहᳶषत मने \nᳰकसान खेत जोतै \nबीआ उपाᳯर \nधनरोपनी कᳯर \nअ᳖सँ कोठी भरै \n  \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \nदेशक मान \nᳰकसान बढ़बैए \nसभक िहत \n᮰मदान कᳯर कऽ \nअ᳖दान करैए \n  \nअ᳖ िबनु नै \nिजनगी चलतै तँ \nखेती ᳰकए ने \nसभ िमिल करतै \nहेतै िवकास काज \n  \nजन काटैए \nझाड़ी वन पवᭅत \nबनबे मागᭅ \nसुगम लोकिहत \nतइयो उपेिᭃत \n  \nगरीबजन \nमहाजन दबंग \nक े ना जीअब \nसमाज संगे संग \nदेखैए दू नजैर \n  \n  \n  \nअपन घर \nटुटलो मरैइया  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुखक खान \nअनकर महल \nनै ᳰदए कोनो काम \n  \nबाबाक सु᭏गा \nमीठ फल ने खाए \nलाल िमचाᭅइ \nलेल ᱨिस रहए \nक े ना भिᲦ हएत \n  \nजे जनमैए \nएक ᳰदन मरैए \nबाट भटैक \nरणᭃेᮢ छोड़ैए \nक े ना जीतत जंग \n  \nिहत अिहत \nसभसँ होइ छइ \nसभक िहत \nसािह᭜यमे होइए \nसे जगत जानैए \n  \n \n  \n  \n  \nजाल फ ँ िस \nजेना माछ मरैए \nश᭣दजालमे \nतिहना सािह᭜य \nमᳯर काल बनैए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nतनक संग  \nकᱨ मनक ेँ साफ \nिहत अिहत \nदेख कऽ चलु बाट \nनिह लागत दाग \n  \nउथर धार \nरिह रिह उिधया \nगहᱭर धार \nचु᭡पे चलैए चािल \nकिहयो ने सुखाए \n  \nहँसैत फ ू ल \nदेख भᱹरा कहए \nिन᭜य रहब \nदुख सुखक संग \nमन कᱨ ᮧस᳖ \n  \n  \n  \nबात सुिन कऽ \nफ ू ल भेल ᮧस᳖ \nझूला झुलब \nपवन संगे संग \nरहब उपवन \n  \nरहब वन \nपीअब मकर᭠द \nमधुर रस  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडुमल अंग अंग \nसुख दुखक संग \n  \n᭭वगᭅ िमिथला \nतेहने माᳯट पािन \nगामो तेहने \nखेत खᳯरहᱼनमे \nभरल धान पान \n  \nअनपढ़क ेँ \nदी अᭃरक बोध \nपोथी पᳰढ़ कऽ \n᭄ानी बिन ᭄ानक ेँ  \nघर घर बाँटत \n  \n \n  \n  \n  \n᮰िमकक ेँ  दी \nकाज करैक ᭄ान \nभुखलक ेँ  दी \nदू रोटी भोर-सᱼझ \nबनु नेक इसान \n  \n᲎िख िमला कऽ \nसभ हाथ िमलबे \nᳰदल िमलबे \nने कोइ, जँ िमलबे  \nᳰदल, जग ᮧेम बहै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nजाित धमᭅमे \nछोट िछन झगड़ा \nअखन धᳯर \nलोक स᭥ᮧदायमे \nबँटल वौआइए \n  \nजन क᭨याण \nसमाजक िनमाᭅण \nिशᭃाक दान \nदेशक उ᭜थानमे \nसभक जᱨरी छै \n  \n  \n  \nधन लगाबी \nसमाज क᭨याणमे \nहेतै िवकास \nआगूओ िहतकारक \n᭄ानी करत काज \n  \nदहेज ᱨपी \nदानव क े ना एलै \nजइ चᲥᳱमे \nसभ िपसा रहल \nसभ लूटा रहल \n  \nसभ दयालु \nजग सुखी रहत \nक े करोसँ नै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nघृणा सभसँ ᮧेम \nजगक ेँ  छै क᭨याण \n  \nरोगसँ देह \nᳲचतासँ चतुराइ \nमनरोगसँ \nसभ ᳰकछु घटैए \nकहैए ᭄ानी किव \n  \n \n  \n  \n  \nबᲬा बेदᱨ \nअनबुझ होइए \nकाम, ᮓोध नै \nिन᭫छल मन होइ \nसभ ᮧेम करए \n  \nᱨप नै देखू \nबेवहार चᳯरᮢ \nनीकसँ देखू \nजँ चᳯरᮢमे दाग \nतँ कलंकक बात \n  \n᭄ानी ᭄ानसँ \nयो᳍ा मारे तीरसँ \nमुखᭅ मारे \nठᱶगाफोड़े कपार \nपाप पु᭛य नै होइ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nजादू टोनामे \nदृि᳥ दोष होइए \nमनक शंका \n᮪िमत लोक सभ \nनेᮢहीन सन-ए \n  \n  \n  \nघृणा नै कᱨ \nरोगीसँ, सेवा कᱨ \nतन मनसँ \nᮧाण बँचेतै धन \nओ धन उᱫम छै \n  \nमन चंगा तँ \nकठौतीमे गंगा छै \nदूिषत मन \nनकᲃसँ ग᭠दा होइ \nकमᱷ ᭭वगᭅ सन छै \n  \nभूदानसँ नै \nजीवन दान िमले \nपैघ दान तँ \nअ᳖ रᲦ नेᮢ आ \nिव᳒ादान होइ छै \n  \nभावे भजन \nअभावमे भोजन \nदुखमे हᳯर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदशᭅन होइत छै \nसंतोखे सुख होइ \n  \n \n  \n  \n  \nअमृत वाणी \nसुखक खान अिछ \nᮧेम अमर \nपैघ धन िव᳒ा छी \nशेष ना᳡र अिछ \n  \nफ ू ल िबनु नै \nफल बीज होइए \nिबनु कमᭅ नै \nसफलता िमलैए \n᮰ेमे धन बढ़ए \n  \nबरखा बून \nतृण-तृण जगबै \nधरती सिज \nअ᳖ फल उपजे \nजीव रᭃा करैए \n  \nबेसी खुशी नै \nनीक होइत अिछ \nबेसी धनसँ \nदुख ददᭅ बढ़ैए \nबेसी लोभ मरैए \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \nम᭟यम मागᭅ \nसभ मागᭅसँ नीक \nदुख सुखक \nसंगम ᳲचतनसँ \nसुख ᮧा᳙ होइए \n  \nभिᲦमे शिᲦ \nिजनगीक गितए \nकमᱷ धमᭅ छी \n᮰मक ᮧधानता \nसुख शाि᭠त दइए \n  \nदुखक जिड़ \nलोभ मोह माया छी \nसुखक खान \nिनमᭅल मनमेए \nᮓोध मृ᭜यु आनैए \n  \nिखलल फ ू ल \nदेख ᮪मरा नाचे \nᮧेिमका देख \nमोर मयुर नाचैए \nᮧेमीक ेँ सताबैए \n  \n \n  \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमान स᭥मान \nरोटी वᳫ मकान \nसभक ेँ  चाही \nगरीब अमीरमे \nभेद भाव नै चाही \n  \nसुखक इ᭒छा \nसभ करैत अिछ \nदुख इ᭒छा \nनिह करैए कोइ \nदुखेसँ सुख होइ \n  \nरौद छाहैर \nदुनू संगे रहैए \nतिहना संगे \nदुख-सुख रहैए \nजेना तनमे ᮧाण \n  \nपैसासँ व᭭तु \nखरीदल जाइए \nनीन चैन नै \nᮧेमसँ शाि᭠त िमले \nजग सु᭠दर होइ \n  \n  \n  \nधन बलसँ \nघम᭛ड बढ़ै छइ \n᮰ृंगारसँ तँ \nसु᭠दरता बढ़ैए \nकमᭅसँ यश धमᭅ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nमृग तृ᭬णामे \nवन वन भटक ै \nएलैए देखू \nपािन जािन कऽ \nतड़ैप ᮧाण दइ \n  \nमाछ पािनसँ \nनारी पित गहना \nशेर वनसँ \nबᲬा माए दूधसँ \nबैर निह करैए \n  \nिपता पुᮢसँ \nिव᳇ान ᳰकताबसँ \nलोभी धनसँ \nस᭜यवादी स᭜यसँ \nᮧेम करैत अिछ \n  \n \n  \n  \n  \nधान पानक ेँ \nबड़ मान होइए \nधान पेटक \nमान रखैत अिछ \nमुँहक लाली पान \n  \nमन हᳶषत \nगाबे मधुर गीत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभरल पेट \nचैनसँ खᱭचे नीन \nने खुशी ने गम-ए \n  \nिचड़ै ने खाए \nबेल नᳯरयलक ेँ  \nने खाए राही \nमुदा दुनू रहैए \nऊपरसँ कठोर \n  \nबीच कोमल \nऊपरसँ कठोर \nदुनू दबाइ \nबेल नाᳯरयलक ेँ \nपेटसँ बड़ मेल \n  \n  \n  \nमाघक बाछी \nचैत लगौल गाछी \nभादोक कादो \nचौरचनक दही \nबड़ नामी होइए \n  \nल᭙डू पान आ \nधूप दीप फलसँ \nदेव पूजैए \nᮧेम भिᲦ िबनु नै \nदेव शिᲦ िमलैए \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nᮧेम मागᭅसँ \nदोसर नै पैघ-ए \nᮧेम िबनु नै \nदेवो खुश होइए \nᮧेम ᳰदल जोड़ैए \n  \nटुटल ᳰदल \nजोड़ल ने जाइए \nᮧेमक बा᭠ह \nबा᭠हल जाइत-ए \nतोड़नᲅ ने टुटैए \n  \n \n  \n  \n  \nसौनक मास \nिबजुरी चमक ै ए \nमेघ बरसै \nधान रोिप गाबैए \nसोहर समदौन \n  \nसावन मास \nगरजैत बरसै \nमन तरसै \nिभजै छै तन मन \nम᭠द पवन बहै \n  \nदूध आिगसँ \nपुष माघमे मेल \nगमᱮमे दही  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभोजन करै सही \nखᲵासँ दूर रही \n  \nफागुन मास \nरंग अबीर खेलै \nफगुआ गाबै \nढोल मजीरा झािल \nबजा खुशी मनाबै \n  \n  \n  \nजᱨरी अिछ \nसौनक साग-पात \nभादोक दही \nआिसन काितकक \nशीतसँ बँिच रही \n  \nअमृत फल \nअँबला कहबैए \nआम फलमे \nमधुरस होइए \nफलराज शोभैए \n  \nमाᳯट पािनसँ \nअ᳖ उपजै छइ \nखाए जीबैए \nसभक छै क᭨याण \nिबनु अ᳖ मरैए \n  \nदुिभक घास  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबड़ गुणकारी-ए \nजीवन िहत \nक᭨याण करैत-ए \nधरती बँचबैए \n  \n \n  \n  \n  \nघासमे दुिभ \nसभसँ उᱫम-ए \nअमृत पीब \nअमर कहबैए \nसगरो भेटैत-ए \n  \nअमरलᱫी \nअमर होइत-ए \nअनक े  बले \nजीबैत मरैत-ए \nपरजीबी होइए \n  \nगुᱨचलᱫी \nदबाइक गुᱧ छी \nलाभकारी आ \nरोगीक रोग हᳯर \nसबल बनबैए \n  \nजादू म᭠तर \nटोना-टापर तँ छी \nअ᭠ध िव᳡ास \nतांिᮢकक जंतर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनिह छी छू मंतर \n  \n  \n  \n᭄ानीक ᭄ान \nिहतकर होइए \nअिभमानीक \n᭄ान क᳥दायक \nगुᱧ ᭄ान उᱫम \n  \nगुᱧक दान \nवरदान होइए \nअ᳖ दानसँ \nिजनगी बँचैत-ए \nजल तँ छी जीवन \n  \nबड़ कᳯठन \nमनुख तन िमलै \nलोभ मोहमे \nफ ँ िस घुमैत रिह \nआिगमे जᳯर मरै \n  \nधमᭅसँ पैघ \n᮰म, कमᭅ होइए \nअनुभवसँ \nअक ु र काज होइ \nमुᮤासँ राजकाज \n  \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \nकला नाटक \nपुरना सं᭭क ृ ितक ेँ \nबँचा राखैए \nकलाकार कलासँ \nᳰदल खुश करैए \n  \nगामक नाच \nमृत भेल जाइए \nवीर गाथाक ेँ  \nलोक िबसैर गेल \nखोजैबला नै ᳰकयो \n  \nगाम घर तँ \nदेशक ᮧाण अिछ \nशु᳍ पवन \nहᳯरयर खेतमे \n᭭वगᭅ सुख भेटैए \n  \nफलमे पैघ \nकटहर होइए \nआन फलसँ \nमान कम होइए \nस᭣जी, पका खाइए \n  \n  \n  \nपूजा पाठसँ \nमन शा᭠त होइए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुदा कमᭅसँ \nसफलता िमलैए \nस᭜य कमᭅ धमᭅ-ए \n  \nउथर नदी \nउिधयाइत रहै \nगहᱭर नदी \nचु᭡पे-गु᭡पे रहैए \n᭄ानी गहᱭर होइ \n  \nमान स᭥मान \nलेल सभ जीबैए \nअपमान नै \nसहैत अिछ कोइ \nदुनू कमᭅसँ होइ \n  \nआम लताम \nक े ला, बेल, शरीफा \nसेव, पपीता \nतरबूज आ खीरा \nसभक हरै पीड़ा \n  \n \n  \n  \n  \nदूध, दही, घी \nमधु, मखान \nधान, पान, माछसँ \nबढ़े मान स᭥मान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिमिथला छी महान \n  \nपािनक मान \nदुिनयाँ करैत-ए \nिबनु पािन नै \nिजनगी चलैत-ए \nधराक ेँ खᱭचैत-ए \n  \nकारी कोइली \nᮧीतमक ेँ  बुलाबै \nअधरितयामे \nक ू ᱠ क ू ᱠ कᳯर कऽ \nसभक ेँ  जगाबैए \n  \nतᲂता-मेनाक \nिख᭭सा बड़ पुरान \nजे सुनैत-ए \nअचरजमे पिड़ \nसोिच शोग करैए \n  \n  \n  \nराजाक दुख \nजनता बँटैत-ए \nᮧजाक दुख \nबाँटैत निह कोइ \nदुख सिह मरैए \n  \nगामक बेथा \nकथा निह सुनल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनिह देखल \nसहल नै जाइए \nकहै छी नै बाँटैए \n  \nसभक सभ \nक े करो कोइ निह \nसभ िमल कऽ \nकण-कण जोिड़ कऽ \nयुग िनमाᭅण होइ \n  \nमाए गाएक ेँ \nसेवा सभ कᳯरयौ \nकमᭅ धमᭅक ेँ  \nजोिड़, मोह छोिड़यौ \nसदा सुखी रिहयौ \n  \n \n  \n  \n  \nदुख सुखक \nसंगम बीच रिह \nक᭨याण लेल \nअपन ᮰मदान \nअथᭅदान कᳯरयौ \n  \nचंचल िचत \nमन धबड़ाएल \n᭭वाथᱮ बिन \nमाया बजार बीच \nसभ अिछ घेरल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nक े करा लेल \nकानब जे हमर \nनोर पोछत \nिन᳧ुर बनल-ए \n᭭वाथᱮ बिन ठक ै ए \n  \nमोह मायासँ \nदूर रिह कमᭅक ेँ \nकरैत चलु \nकमᭅ धमᭅ िबनु नै \nमीठ फल िमलत \n  \n  \n  \nपᳯर᮰मसँ \nसभ डरैत अिछ \nिबनु ᮰म नै \nभूख िमटैत अिछ \nनै हएत ᮧगित \n  \nभोरक तारा \nउगल भुᱧकबा \nगमक ै  फ ू ल \nभोर पहर घुमु \nरहत मन खुश \n  \nमाᳯटक घैला \nपािन िनमᭅल करै \nसोना नै शु᳍  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसंत उपकारी आ \n᭄ानीक वािण सुधा \n  \nआिग नै बुझै \nहवासँ, बुझै दीप \n᭡यास नै बुझै \nभरल सागरसँ \nक ू प िमटबै ᭡यास \n  \n \n  \n  \n  \nमठ मि᭭जद \nनै िमलै भगवान \nवन घुमने \nनै िमलै देव धमᭅ \nᮧभु बसैए मन \n  \nरोगीक रोग \nदवाइसँ छुटैए \nमनरोग नै \nछोड़बैए दवा \nक े ना छुटत रोग \n  \nनेᮢदानसँ \nपैघ दान नै अिछ \nजीवन दान \nरᲦदान भूदान \nसँ क᭨याण होइए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nसफलताक \nकᱨ नीक तैयारी \nराित अपन \nजािग कᱨ तैयारी \nᮧयास राखू जारी \n  \n  \n  \nदेश खाितर \nकरब बिलदान \nरᭃा करब \nदेशक छी क᭨याण \nकाज छी ई महान \n  \n᭭वगᭅक सुख \nनिह चाही हमरा \nदुखमे िमलै \nहᳯरदशᭅन सुख \nसुखक खान \n  \nमेहनतसँ \nिमलै धन अपार \nआलस अिछ \nदुखक पैघ बाट \nकाज कᱨ िवचाᳯर \n  \nतीन बातसँ \nराखब परहेज \nमीठ बोिलया  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचटगर भोजन \nझूठसँ रᱟ कात \n  \n \n  \n  \n  \nक᭠यादानसँ \nजगमे कᱨ नाम \nकाज महान \nसमाजक क᭨याण \nनारीक छै उ᭜थान \n  \nपंच त᭜वसँ \nबनल छै शरीर \nअनमोल छै \nई िजनगीक गाड़ी \nअ᭠त ᳰकए होइ छै? \n  \nधानक िबआ \nउखाᳯर बोिनहार \nगीत गाबैत \nधान रोपैए खेत \nसबहक खाितर \n  \nबᲬा कनैए \n᭭क ू ल जाइ खाितर \nजᱨरत छै \nकाँपी,कलम, पोथी \nिशᭃाक छै जᱨरी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \n  \nदूध पीब कऽ \nबᲬा पलैत बढ़ै \nभिवस बिन \nउपकारी बिन कऽ \nदेश रᭃा करैए \n  \nमाᳯटक मूᳶत \nिहलै उुलै नै बोलै \nᳰकए मनुख \nपान, फ ू ल, ᮧसाद \nचढ़ा भᲦ बनैए \n  \nमानव तन \nलेल देवी देवता \nतप करैए \nदुलᭅभ छै ई तन \nदेवोक ेँ नै भेटैए \n  \nहाड़ माँससँ \nबनल ई शरीर \nना᳡र अिछ \nकᳱ भेटैए तनसँ \nमायामे फ ँ सल-ए \n  \n \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nराजा  सेवक \nजनता छी मािलक \nलोक उनटे \nबुझैए सेवकक ेँ \nराजा तँ मािलक छी \n  \nगरीब लेल \nजेल जुमाᭅना अिछ \nनेताक लेल \nकालाधन, खजाना \nजनता छै ᳰदवाला \n  \nसभ अपन \nनिह ᳰकयो पराया \nदुखक साथी \nिनभबे जे दो᭭ताना \nअनमोल खजाना \n  \nमोती मालासँ \nशोभा बढ़ैत अिछ \nक ं ठी मालासँ \nहᳯर भजन होइ \nकोन उपयोगी छी \n  \n  \n  \nमजदुरक \n᮰मसँ बनै टुटै \nघर मकान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमािलक छी महान \n᮰िमकक ेँ  नै नाम \n  \nचान सुᱧज \nअकासमे चमक ै  \nअपने कमᱷ \nलोक चमक ै ए \nजगमे नाम होइ \n  \nआिग जरैत \nसभ देखैत अिछ \nमन जरैत \nनिह देखैए कोइ \nᳰकए अ᭠तर होइ \n  \nपािनक बून \nिमिल नदी बनैए \nसᱭचे धरती \n᭡यास बुझै सभक ेँ  \nदाम नै दइ कोइ \n  \n \n  \n  \n  \nमोट रोटीसँ \nपेट भरैत अिछ \nनीक पोथीसँ \n᭄ान बढ़ैत अिछ \nदुनू राखैए मान \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजरैत दीप \nजगमग करैए \nमुदा अपने \nअ᭠हारेमे रहैए \nजग िहत करैए \n  \nदेशक सेना \nसुरᭃामे मरैए \nदेश गᳶवत \nमुदा पᳯरवार तँ \nशोकमे डुमल-ए \n  \nचोरक माल \nसभ िमिल खाइए \nउनटे चोर \nफᱼसी पर चढ़ैए \nसंगे कोइ नै जाइ \n  \n  \n  \nनाचे बानर \nचौर खाए बबाजी \nबानर कहै \nमाल अिछ क े करो \nकमाल करै कोइ \n  \nपढ़ल सु᭏गा \nबोली छै अनमोल \nब᭠द ᳲपजरा \nक ै द रिह कहैए \nअजादी क े ना होइ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nगाछक फल \nसभ खाए जुराए \nगाछ नै खाए \nतैयो सभ फल \nधमᭅहीत करए \n  \nधान पानसँ \nिमिथलामे स᭥मान \nधोती-क ु ᱫाᭅ छी \nगौरव पिहचान \n᭭वागतमे मखान \n  \n \n  \n  \n  \nपक ै  फसल \nकटनी दौनी होइ \nक ु इट, पीस \nमधुर भोज बिन \nसभक पेट भरै \n  \nिबनु खेने नै \nपेट भरैत अिछ \nनिह देखने \nनयन जुड़ाइए \nनै ᭄ान मूखᭅहोइ \n  \nᮧेमक बाट  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपक ै ड़ सुख पाबै \n᭭वगᭅक सुख \nसफल िजनगीक \nउᱫम फल अिछ \n  \nहᳯरण देत \nिसयारक गवाही \nदुनू भािग कऽ \nजंगल चिल गेल \nसजामे ᮧाण गेल \n  \n  \n  \nसौनक साग \nभादवक दहीसँ \nबँचल रही \nआसीन काितकक \nशीतसँ बँिच रही \n  \nचंचल मन \nिचᱫ घबराइए \nजान जोिखम \nपैर लड़खराइ \nबाट नै देखाइए \n  \nचोर-चोर छै \nमिसयौत बनल \nअिधकारी छै \nिपिसयौत बनल \nᮧजा साधु ᳰकए छै?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nआमक डाᳯर \nझुलुआ झुलै छेलᲅ \nकोइली बोली \nसुिन गीत गबैत \nखुशीसँ हँसै छेलᲅ \n  \n \n  \n  \n  \nबाग-बगीचा \nलगबैत सᱭचैत \nआम, लताम \nखाइत जीबैत छेलᲅ \nचैनसँ सुतै छेलᲅ \n  \nमोतीक माला \nफ े रैए धनवाला \nहलुआ पुड़ी \nखाइए ᳰदलवाला \nदूध बेचैए ᭏वाला \n  \nखीरा छी हीरा \nभोर पहर खाउ \nनोन लगाए \nसᱼझक पहर तँ \nखीरा पीड़ा दइए \n  \nगंगाक पािन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअमृत समान छी \nसागर िमिल \nनोनगर बनैए \nपीिबलो ने जाइए \n  \n  \n  \nदेश अजाद \nमुदा हम गुलाम \nभूखले पेट \nक े ना ज᳤ मनबै \n᭭वतंᮢता ᳰदवस \n  \nमधु िम᮰ी घी \nतीनू तँ अमृत छी \nतीनू िमिल कऽ \nपैघ िवष बनैए \nखाए लोक मरैए \n  \nपुरान अ᳖ \nरागीक प᭝य अिछ \nपुरान लोक \nसमाज सुधारक \nसवᭅिहतकारी छी \n  \nसभ महग \nᳰकछो ने अिछ स᭭ता \nमुदा देशमे \nखून चून बेचैनी \nसभसँ स᭭ता अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n \n  \n  \n  \nखोजलोसँ नै \nभेटैए भगवान \nमन मि᭠दर \nबसैए भगवान \nजे पूजे से महान \n  \nआिख रिहतो \nअ᭠हरा बनल अिछ \nक े ना खोजतै \n᭄ान दीप जरै छै \nसेहो आनहरे छै \n  \nस᭜य वचन \nपहाड़ सन भारी \nिहले ने डुले \nझूठ ᲎िखक धूल \nस᭜य अिᲨवाण छी \n  \nस᭜यक सोिड़ \nपताल पᱟँचैए \nझूठक जिड़ \nᱨइयाँ सन ह᭨लुक \nहवा उड़ा दइए \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nपशु पᭃी छी \nमनुखक िहतैषी \nनिह कᳯरयौ \nिशकार बलजोरी \nजीब छी िहतकारी \n  \nफ ू ल गमक ै  \nिन᭜य बहै पवन \nिचड़ै चहक ै  \nओशसँ िभजै तन \nसभक ेँ  भावै मन \n  \nचना चनैक \nचैत मासमे पक ै  \nशानसँ खाइ \nधुधनी सतुआ \nदािल सुपा᭒य होइ \n  \nशीतल पािन \nबँचबै छइ ᮧाण \nगरम पािन \nलइए जािन ᮧाण \nनै बकसैए जान \n  \n \n  \n  \n  \nशीत चाटने \nनै िमटैए िपयास  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहाथ चाटने \nनिह िमटैए भूख \nपािन िमटबे ᮢास \n  \nघर मि᭠दर \nमनमे भगवान \n᮰᳍ा शिᲦसँ \n᭄ान इमान बढ़ै \nकमᭅ धमᭅ क᭨याण \n  \nस᭜य बािज नै \nसभ करैए काज \nहᳯरनाम नै \nजपैए इनसान \nिजनगी छै हराम \n  \nझूठ बािज कऽ \nठिग खाइ बेमान \nइमान बेिच \nभगवानो बेचैए \nअमीर कहबैए \n  \n  \n  \nकमᭅक फल \nसभ भोगैत अिछ \nअधमᭅ ᳰकए \nकरैए सभ जािन \nछूटै नै छै ᮧाण \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनदी मौसम \nबदलैत रहै छै \nनै बदलै छै \nभा᭏य स᭜य मृ᭜यु \nनै िबगाड़ै छै कोइ \n  \nबेटी धन छी \nअनमोल रतन \nसभक िहत \nसमाजक िवकास \nदेशक छै क᭨याण \n  \nिव᳒ा धन तँ \nसवᲃᱫम धन छी \nिबनु िव᳒ा तँ \nलोक पशुसन छी \nिव᳒ा ᭄ानक खान \n  \n \n  \n  \n  \nधनमे िव᳒ा \n᭭थाइ उᱫम अिछ \nनिह मांगैए \nराजा रंक फकᳱर \nनिह िछनैए चोर \n  \nगाम ᭭वगᭅ छी \nᳰकए शहरमे \nनरक सन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिजनगी िबतबै छी \nआयुक ेँ घटबै छी \n  \nसाए रोगक \nएक रोगी बनैए \nसंयम ᳰकए \nनिह करैए लोक \nदवा खाए मरैए \n  \nखान पानसँ \nकᱨ रोग िनदान \nᳰदयौ िधयान \nजड़ी-बुटी खाए कऽ \nरोगसँ पाऊ छुᲵी \n  \n  \n  \nआ᭜मा शरीर \nदुनू दुख सहए \nआ᭜मा अमर \nशरीर ना᳡र छी \nएना ᳰकए होइए \n  \nहाड़ मांससँ \nबनल ई शरीर \nमरणशील \nतँ ᳰकएक क ु कमᭅ \nकरैए लोक जािन \n  \n᭄ान बढ़बे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nधन मान स᭥मान \nपाप घटबे \nइमान, धमᭅ, यश \nस᭜य कमᭅ महान \n  \nचंचल मन \nयौवन ᭃिणक छी \nदुख सुखसँ \nिजनगी सजैत-ए \nिव᳒ा धन ᭭थायी  छी \n  \n \n  \n  \n  \nराम रा᭔यक \nसपना देखलैन \nमहा᭜मा गांधी \nमुदा रावण राज \nकिहया ख᭜म भेल? \n  \nमौत, ᮕाहक \nइ᭠तजार नै करै \nवलवान नै \nमनुख होइत-ए \nकाल वलवान छी \n  \nमोह-मायामे \nसभ फ ँ सल अिछ \nमोᭃ िमलतै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसदगुण कमᭅसँ \nअधमᱮ नक ᭅ  जेतै \n  \nरोजगारसँ \nचलैत-ए िजनगी \nनिह होइ छै \nभूखमरी बैसारी \nसभक ेँ  छै जᱨरी \n  \n  \n  \nयौन शोषण \nदहेज उ᭜पीड़न \n᮪ूण ह᭜या छी \nक ᱹ सर सन रोग \nबड़ पैघ चुनौती \n  \nजग सु᭠दर \nमनुख अ᭄ानी-ए \nआन जीवसँ \nसीखब जᱨरी-ए \n᭄ानीक कहब-ए \n  \nभेद क ु भेद \nबीच मनुख रिह \nिवष िवषाह \nबिन कऽ सतबैए \nसमाजक ेँ तोड़ैए \n  \nजीव जीबक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nस᭥ब᭠ध अटुट-ए \nजीबे जीवक \nदु᭫मन बनल-ए \n᭠याय कᳱ कहैत-ए? \n  \n \n  \n  \n  \nआगू बढ़ब \nआनक ेँ पछाड़ब \nपछ ु आएल \nसभक ेँ  छोिड़ आगू \nबढ़ब िहनता छी \n  \nझूठ वचन \nसᱼच निह होइए \nसभ छी झूठे \nजᲅ कहै एको सᱼच \nसे दुिनयाँमे होइ \n  \nमनक मैल \nभावना िबगड़ैए \nᳰदशा िबगािड़  \nिजनगीक चािलक ेँ  \nक ु बाट पकड़ैए \n  \nखरकᲵल \nजे रहए मनक \nमैलक ध᭣बा \nछुटल नै उपाय  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमन भेल क ु िपत \n  \n  \n  \nिहन भावना \nचᳯरᮢ िबगाड़ैए \nजीव जीवमे \nभेद कᳯर लड़बैए \nदुखे दुख सृजैए \n  \nअ᭞भूत अिछ \nजगतक जे लीला \nजीवे जीवक ेँ  \nसंघारक बनल \nकᳱ उिचत होइए? \n  \n᮰म करैत \nिजनगी िबतेलक \nसाग पातक ेँ \nखाए दुख सहल \nक े ना सुख पावत \n  \nनीित क ु नीित \nबीच बेव᭭था अिछ \nदू नजैरसँ \nदुिनयाँक ेँ  देखैए \nदीन दुख सहैए \n  \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \nतकदीरमे \nगरीबी िलखल-ए \nदुख काटैले \nजेना जनमल-ए \nई᳡रो क ु िपत-ए \n  \nक े ना भेटतै \nसुख, जेकर दुख \nजनमाऊ छै \nसुखक छाहैर तँ \nदूरेसँ भागल छै \n  \nकोसी कमला \nबीच बलान बहै \nिनमᭅल गंगा \n᭭वगᭅ सन िमिथला \nपिवᮢ धाम कहै \n  \nआम लताम \nअनरनेबाक छै \nउᱫम खान \nधान पान मखान \nिमिथलाक छी शान \n  \n  \n  \nक ु क ु र कहᱭ \nआिग पक ै ए, ठक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकहᱭ उपास \nकहैए धमᭅ दास \nसंत पड़ै उपास \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \nरामदेव  ᮧसाद  म᭛डल  ’झाᱧदार ’ \nझाᱨ- \nमान नै क े कर मन मानै छै \n क े कर मन मानै अपमान।। \nअपनाबू सभ जीव जगतक ेँ  \nपूरत अᱠँक ेँ  ई अरमान।। \nगीत-  \nिशᭃाक बौछार लागल छै \nघर-घर पढ़ाइ-िलखाइ छै।-2 \nबड़ी सरम क े र बात आबो \nलोकसँ लोक छुबाइ छै।।-2 \n  \nक े कर लᱟ क े करासँ कम छै \nसभ लᱟमे एक े  दम छै।-2 \n᮰᳍ा और िसनेहमे सबहक \nबड़बैर हक देखाइ छै।।-2 \nबड़ी...। \n  \nजेकरा नै जीवनक आधार  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकᳱ बुझतै मानव अिधकार।-2 \nऊ ँ च नीचक हिथयार उठा कऽ \nजगसँ लड़ै लड़ाइ छै।।-2 \nबड़ी...। \n  \nमानवताक शासन मानू \nसभ मानवक ेँ बड़बैर जानु।-2 \nजीबैक हक छै सभक ेँ बड़बैर \nअ᭠ धोक ेँ  ई देखाइ छै।-2 \nबड़ी...। \nq \n  \n \n  \n  \n  \nझाᱨ- \nकाि᭨ हक ेँ  क े  देखलक ै  बाबू \nकाि᭨ हक कᳯर᭫मा बड़ा महान।। \nकाि᭨ ह हाथमे हेतै ख᭡ पर \nआ कᳱ करब अहाँ क ं चन दान।। \nगीत-  \nआब कᳱ कड़ी हम \nसामने खड़ा सवाल छै।-2 \nजीनगी भेल दबाल छै ना।।-2 \n  \nजँ फ ँ िस जाइ छै ई मशला  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकᳱ करबै होइ नै फ ै सला।-2 \nऐ सँ वंिचत नै ᳰकयो \nराजा रंक क ं गाल छै। \nजी...।  \n  \nभेटल समयसँ नै जवाब \nक᭨ लर बिन जाइ छै नबाब।-2 \nया खोिज गलत हल \nजीनगी करै हलाल छै। \nजी...। \n  \nहल लालच क े लक सवाल \nिजनगी फ ँ िस गेल ओझड़ी जाल।-2 \nआब क े छोड़तै \nक े करो कहाँ मजाल छै।-2 \nजी...। \n  \nउᱫर समय चाहै छै कम \nजीयब या कᳱ घेरत जम \nरᭃा कᱨ िवधाता \nमौत िजनगी क े  सवाल छै। \nजी...। \n  \nखोजै समय रहैत सच उᱫर \nिबरला छै जगमे ई पुᱫर। \nदुख से पाबै,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिजनगी तेकर बबाल छै। \nजी...। \nq \n  \n \n  \n  \n  \nझाᱨ- \nजागू बाबू देश बँचाबू \nलबका खुनक बोलीसँ।। \nजे मानवमे फ ु ट कराबै \nतेकरा माᱨ गोलीसँ।। \nगीत-   \nआधा रोटी खेबै यौ \nदेशक ेँ  बँचेबै यौ।-2 \n᭄ान-िव᭄ानक डोर पक ै ड़ हम \nदुिनयाँक ेँ  नचेबै यौ।-2 \n  \nदेशमे पसरल ᮪᭬ टाचारी \nगमन घोटाला अ᭜ याचारी।-2 \nएकता क े  तलवार बना हम \nसबहक घेँ\nट कटेबै यौ।-2 आधा...। \n  \nसत् अᳲहसा गाँधीसँ लेबै \nᳲहसाक ेँ नै बढ़ए देबै।-2  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुख शाि᭠ तक महल बना हम \nदुिनयाँक ेँ  बसेबै यौ।-2 \nआधा...। \n  \nसेवाक ेँ  जन-जन बुनबै \nमानवताक म᭠ तर गुनबै।-2 \nजग अमन क े र माला लऽ कऽ \nघर-घर धूम मचेबै यौ।-2 \nआधा...। \nq \n  \n  \nझाᱨ- \nझाᱨ िबनु निह घरक शोभा \nझाᱨ िबनु निह होएत हवण।। \nहमरा िबनु निह मि᭠ दर-मि᭫जद \nआर ने देशक संसद भवन।। \nगीत-  \nझाᱨसँ जुिन घृणा कᱨ \nई तँ अनुिचत बात छी। -2 \nजइसँ िमलै छै जगमे शाि᭠ त \nतेकर हम शुᱨआत छी।। -2 \n  \nजइ घर निह छै ह᭥ मर आदर \nतइ घर घुसतै दु᭍खक बादर। -2 \nपएर पसारत रोग बेमारी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओघर भूतक जमात छी। -2 \nजइसँ िमलै...। \n  \nकᳱ हमरा िबनु तनक शोभा \nफ ु टतै कᳱ मन ऐ िबनु आभा। - 2 \nक े  कहौत हमरा िबनु मानव \nक े कर ई औकात छी। - 2 \nजइसँ िमलै...। \n  \nक े  निह लइ छइ हमर सेवा \nराजा रंक दानव आ देवा। -2 \nक े  गीन सकतै ᱨप-रंग ह᭥ मर \nसोचैवाली बात छी। - 2 \nजइसँ िमलै...। \nq \n  \n \n  \n  \nझाᱨ- \nरिह नै गेल आजुक िशᭃामे \n᭄ानकमᭅक महान उदेस। \n᳥᮪ाचारसँ धनाजᭅण कऽ \nजड़ीया बँिच गेल बाँकᳱ शेष।। \nगीत- \nिशᭃा भऽ नै जाउ बदनाम \nगै बेटी भार तोरापर छौ- 2  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभैया बाबूक ठोरक लालीक ेँ \n᮰ृगार तोरापर छौ- 2 \n  \nिशᭃासँ ले ᭄ान सुकमᭅक \nराख परख मानवता धमᭅक। 2 \nिन᭬ ठा नीित इमानक \nमलार तोरापर छौ। 2 \nिशᭃा...। \n  \nशील शुिशलता गढ़ा-ले गहना \nमानवता क े र पहीᳯरले क ं गना। -2 \nिसनेह ᭡ यार सभ छोट पैघक \nबेवहार तोरापर छौ। -2 \nिशᭃा...। \n  \nजगमे पसरल दहेज बेमारी \nवै᳒ बनै क े र कर तैयारी।-2 \nक ु ᳥ समािजक दहेजक \nतलवार तोरापर छौ।– 2 \nिशᭃा...। \nq \n  \nझाᱨ- \nभूल करै जँ वनक पंछी \nपशु करै तँ औ छै बात। \nऐसँ वंिचत जीव जगत क े र  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमाᮢ छोिड़ कऽ मानव जात।।   \nगीत-  \nदुइए फ ू लसँ घर सजाबू \nसुखी रहत संसार यौ।-2 \nकᱨ िनयोिजत सभ ᳰकयो बाबू \nअपन-अपन पᳯरवार यौ।-2 \n  \nदू गोटे हम हमरा दूटा \nल᭯ मी बेटी आ भोलबा बेटा।-2 \nनीकसँ िमलतै िशᭃा ᳰदᭃा \nरोटी कपड़ा दुलार यौ।-2 \nकᱨ िनयोिजत...। \n  \nकान धᱨ िव᭄ानक ह᭨ ला \nभरल जोगार छै एकरा झोला।-2 \nनिह तँ होएत ककोड़बा वाणी \nखोिध कऽ खाएत कपार यौ।-2 \nकᱨ िनयोिजत...। \n  \nजनसं᭎ याँ क े र बोझ भेल भारी \nनाकोदम क े लक बेकारी।-2 \nआबो नै चेतब नर नारी \nफ े ल कऽ जाएत सरकार यौ।-2 \nकᱨ िनयोिजत...। \nq \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nझाᱨ- \nसुित उᳯठ लागू भोरे बाबू \nमाए-बाबूक ेँ गोड़ यौ। एकड़ा सन जगमे नै ᳰकयो \nसेवापर ᳰदयौ जोर यौ। गीत- माए गइ बोल तोहर छौ, बाइिबल वेद क ु रान गइ। शाि᭠ तक ेँ \nबरदान गइ ना-2 तूँ तँ जगमे अनुपम, क े कर उपमा देबै हम। सᲅसे दुिनयाँमे नै, ᳰकयो तोरा \nसमान गइ। शाि᭠ त...। \n आगू तूँ पाछू भगवान, जगमे तुहᱭ एक महान। तोरे नाᲐसँ पुिᲯ त  मि᭠ दरक भगवान गइ। \nशाि᭠ त...। \n तूँ तँ ममता क े र अकास। पिहल गुᱧ क े र ᮧकाश। तुहᱭ जगमे देखेलही, जीबै क े र सामान गइ। \nशाि᭠ त...। \nतूँ तँ अ᭨ला, ईषू, महेश, काᳶतक गणपित और गणेश। माए गइ चरण तोहर छौ, गंगामे ᭭ नान \nगइ। शाि᭠ त...। \nq \n  \nझाᱨ- \nगरीब भूखल कम रहै छै \nभूखल बेसी रहै धनवान। \nगरीब भूख बस सुखल रोटी \nअमीर भूखल हीराक खान। \n  \nगीत- तूमलोग क े ना कऽ जीबतै ओतए आपलोग जतए बेमार छै। असंतोषमे माथ दुखाइ छै \n᭭ वाथᭅक चढ़ल बोखार छै। अहाँ बाबू बनू बᱨआर हम छी सेवा-ले तैयार। मान-स᭥ मानमे \nसभक ेँ  बरोबैर जीबैक अिध कार छै। असंतोषमे......। \nआप उᱨ मोटर गाड़ी साइᳰकल हमरो रहए तैयारी। एक दोसरक घाट उतारनाइ दुिनयाँक \nबेवहार छै। असंतोषमे......। \nअहाँ पाबू पुआ-खीर चु᭨हा बुझै ने हमरो भीड़ इᲯतसँ दू व᭍ तक रोटी हमरो तँ दरकार छै। \nअसंतोषमे......।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअहाँ पिहᱨ सूट-सफारी फाटए हमरो ने पᳰढ़ या साड़ी \nतन झाँिप कऽ हमᱠँ जीबी हमरो तँ सरोकार छै। असंतोषमे......। \nअहाँ शोभा महल अटारी झोपड़ी हमरो रहै तैयारी। सीर छुपबैले छत होइ ऊपर हमरो तँ \nदरकार छै। असंतोषमे...। \nq \nझाᱨ- \nकᳱ करी अपनेक सेवा \nघर खाली ᳰकछु छै नै धन। \nबैसू िबछा दी अहाँ नीचाँ \n᮰᳍ा रंजीत अ᭡ पन मन।। \nसुआगत गान- \nअपᭅण करै छी चरण-कमलमे \nकᱨ सुआगत ᭭ वीकार यौ। \nहम अदना सन धुल घरा कऽ \nअहाँ छी देव अवतार यौ।-2 \n  \nदशᭅन देलᲅ हमरा ᱟजुर \nनािच उठल मन मजूर।-2 \nमनसा पुरलैन हमर िवधाता \nसुनलैन हमर पुकार यौ।-2 \nहम अदना...। \n  \nअहाँ चरणक ेँ धुऐत धुल \nमनमे समा रहल नै फ ू ल।-2 \nपावन भेल हमर घर-अँगना \nहम भेलᲅ साकार यौ।-2 \nहम अदना...।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nघर हमरा नै पकवान \nसुखल रोटी छै नीदान।-2 \nपािब िबसारब देव अितिथ \nहम छी गरीब अपार यौ।-2 \nहम अदना...। \nq \n  \nझाᱨ- \nसफल करब जँ िजनगी बाबू \nकिस पकड़ू ई दू आधार। \nपिहला जानू सादा िजनगी \nदोसर जानू उ᭒ चिवचार।। \nगीत- \nचािल चली सादा िनमहे बाप-दादा-2 \nकिह गेला बुढ़ पुरिनयᱼ अहीमे छै फायदा-2 \n  \nदेखती नै खाउ पीबू देखती नै पीनᱟँ-2 \nरᱠ औकात धᳯर अपनाक ेँ  िच᭠ ᱟँ-2 \nिजनगी आन᭠ द हाएत हम करै छी वादा।-2 \nचािल चली...। \n  \nदोसरक ेँ  नीक देख ᳰक᳖ᲅ नै जᱨ-2 \nअपनो आन᭠ द रᱠ दोसरो-ले मᱨ-2 \n᭄ानी पुᱧषक यएह छी कायदा।-2 \nचािल चली...।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nफाटलक ेँ लाज कोन मैले लजाबु।-2 \nझूठक वेपार छोिड़ सच गाल बजाबू।-2 \nबात कᱨ कम-सम काम कᱨ ᭔ यादा-2 \nचािल चली...। \n  \nपरक उपकार कᱨ, कᱨ निह िन᭠ दा।-2 \nजीिवतेमे मᱨ निह मᳯर कऽ रᱠ िज᭠ दा।-2 \nिजनगी शीतल कᱨ ᳰकनू निह रौदा।-2 \nचािल चली...। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ । \nन᭠द  िवलासराय - \nदहेज  \nदहेज पाप छी  \nदहेज अिभशाप छी  \nदहेज छी  \nबड़ पैघ कलंक  \nसभ िमिल कᱨ  \nऐ सम᭭याक ेँ  अ᭠त।  \n  \nदहेज समाजक लेल  \nभऽ गेल अिछ कᲂढ़  \nदहेज अिछ ए᭙सोसँ \nपैघ रोग   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदहेजसँ बᳰढ़ कऽ  \nनै अिछ कोनो रोग  \nजे भोगने अिछ  \nएकर भोग  \nओकरा अखनो तक  \nअिछ तेकर सोग।  \n  \nदहेजक कारण बेटी मरैए  \nदहेजक कारण बेटी जरैए  \nफ ँ सरी लगाकऽ जान गमबैए  \nधार -पोखैरमे \nसेहो डुबैए  \nदहेजेक कारण  \nक᭠या -᮪ ूण  \nह᭜या होइए  \nआउ , सभ िमिलकऽ  \nऐ सम᭭यापर िवचाᱨ  \nदहेजक ेँ  अपना  \nसमाजसँ ᳲखधाᱨ  \nजे ᳰकयो दहेजक  \nमांग करए  \nओकरा खड़ाᭅ-बाढ़ैन  \nआ झाᱨ सँ माᳯर भगाउ।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन: मानुषीिमह सं᭭क ृ ताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सवाᭅिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- ᮧथम \nमैिथली पािᭃक ई-पिᮢका ISSN 2229-547X VIDEHAस᭥पादक: गजे᭠ᮤ ठाक ु र। सह-स᭥पादक: उमेश \nमंडल। सहायक स᭥पादक: राम िवलास साᱟ, न᭠द िवलास राय, स᭠दीप क ु मार साफᳱ आ मु᳖ाजी (मनोज \nक ु मार कणᭅ)। स᭥पादक- नाटक-रंगमंच-चलिचत्र- बेचन ठाक ु र। स᭥पादक- सूचना-स᭥पक ᭅ -समाद- पूनम मंडल। \nस᭥पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ᭜पल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अᮧकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूणᭅ उᱫरदािय᭜व लेखक गणक म᭟य \nछि᭠ह)editorial.staff.videha@gmail.com क ेँ मेल अटैचमे᭛टक ᱨपमेँ .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमᱷटमे पठा सक ै छिथ। एतऽ ᮧकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संᮕहकᱫाᭅ लोकिनक लगमे रहति᭠ह, \nमाᮢ एकर ᮧथम ᮧकाशनक/ ᳲᮧट-वेब आकाᭅइवक/ आकाᭅइवक अनुवादक आ आकाᭅइवक ई-ᮧकाशन/ ᳲᮧट-\nᮧकाशनक अिधकार ऐ ई-पिᮢकाक ेँ छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो रॊय᭨टीक/ \nपाᳯर᮰िमकक ᮧावधान नै छै। तेँ\n रॉय᭨टीक/ पाᳯर᮰िमकक इ᭒छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से आᮕह। रचनाक संग रचनाकार अपन संिᭃ᳙ पᳯरचय आ अपन ᭭क ै न कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा करैत छी। रचनाक अंतमे \nटाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल ᮧकाशनक हेतु िवदेह (पािᭃक) ई पिᮢकाक ेँ  देल जा रहल \nअिछ। मेल ᮧा᳙ होयबाक बाद यथासंभव शीᮖ ( सात ᳰदनक भीतर) एकर ᮧकाशनक अंकक सूचना देल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २६९  म अंक  ०१  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २६९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजायत।  एिह ई पिᮢकाक ेँ  ᮰ीमित ल᭯मी ठाक ु र ᳇ारा मासक ०१ आ १५ ितिथक ेँ ई ᮧकािशत कएल जाइत \nअिछ।  \n(c) 2004 -201 9 सवाᭅिधकार  सुरिᭃ त।  िवदेहमे ᮧकािशत  सभटा  रचना  आ आकाᭅइवक  सवाᭅिधकार  रचनाकार  \nआ संᮕहकᱫाᭅक  लगमे छि᭠ह।  ५ जुलाई  २००४  क ेँ  \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसᳯरक  गाछ ”- \nमैिथली  जालवृᱫसँ ᮧार᭥भ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  ᮧथम  उपि᭭थितक  याᮢा  िवदेह - ᮧथम  मैिथली  पािᭃ क  ई \nपिᮢका  धᳯर  पᱟँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई ᮧकािशत  होइत  अिछ।  आब  “भालसᳯरक  \nगाछ ” जालवृᱫ  'िवदेह ' ई-पिᮢकाक  ᮧवᲦ ाक  संग  मैिथली  भाषाक  जालवृᱫक  एᮕीगेटरक  ᱨ पमे ᮧयुᲦ  भऽ  \nरहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिᮢ का  ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":11.03,"has_text":true},"Videha 270.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 270.pdf","name":"Videha 270.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माच २०१९  (वष १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n२. ग  \n२.१.जगदीश  $साद  म%डल - 'बुढ़  भेलॱ तँ दुइर  गेलॱ' \n२.२.अ1ण  लाल -दू  टा लघुकथा \n२.३.डॉ. बचे8र झा- मौलाइल गाछक फूल : जगदीश $साद म%डल  \n २.४.आशीष  अनिच?हार -िहंदी िफ@मी गीतमे बहर -७ \n  \n३. प  \n३.१. संतोष  कुमार  राय  'बटोही' दू-टा किवता \n३.२. अ1ण  लाल - 3 टा किवता \n३.३.रामदेव  $साद  म%डल  ’झा1दार ’- झा1  \n३.४. न?द  िवलासराय - हमर होल◌ी \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचfकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचhक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकlइव   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \nिवदेहक िकछु िवशेषnक :- \n१) हाइकू िवशेषnक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.p df \n२) गजल िवशेषnक २१ म अंक ,  १ नवyबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf \n३) िवहिन कथा िवशेषnक ६७ म अंक , १ अ{टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_201 0_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह}य िवशेषnक ७० म अंक , १५ नवyबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषnक ७२ म अंक १५ िदसyबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirh uta            72  \n६) नारी िवशेषnक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n७) बाल गजल िवशेषnक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग~त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videh a_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि{त गजल िवशेषnक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीा िवशेषnक १४२ म, अंक १५ नवyबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकnत िम मधुप िवशेषnक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव?द ठाकुर िवशेषnक १८९ म अंक १ नवyबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च? ठाकुर अिनल िवशेषnक १९१ म अंक १ िदसyबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सyमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ$ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अ@बम  गीत  संगीत  िवशेषnक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेख कसं आमंिfत  रचनापर  आम ंिfत  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पnच  टा किवता आ ओइपर  मधुका?त  झाक  िटपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  $साद  म%डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  सं~करण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n$काशन   नीचhक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_20 18  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_20 18  \n  \nVideha_01_03_2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nVideha_15_02_2 018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01 _2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_ 12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_1 5_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_ 15_10_2017  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideh a_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिfकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवे  रचनाक  एकटा समाना?तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली $ब?ध -िनब?ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प  २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाय उ}सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ}स व [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली $ब?ध -िनब?ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of M aithili Novel \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili . Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English  himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites .google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सyमान : सyमान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n२. ग  \n  \n२.१.जगदीश  $साद  म%डल - 'बुढ़  भेलॱ तँ दुइर  गेलॱ' \n२.२.अ1ण  लाल -दू  टा लघुकथा \n२.३.डॉ. बचे8र झा- मौलाइल गाछक फूल : जगदीश $साद म%डल  \n २.४.आशीष  अनिच?हार -िहंदी िफ@मी गीतमे बहर -७ \nजगदीश  $साद  म%डल  \n'बुढ़  भेलॱ तँ दुइर  गेलॱ' \n( 'िचतवनक िशकार' संहसँ)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओछाइनपर सँ उठले रही िक जीबछ भाय दरबजाक आँगनमे खसास केलैन। ओना, खखाससँ निह बुिझ \nपेलॱ जे जीबछ भाइक खखास िछऐन मुदा विनसँ बुिझ पड़ल जे अकासक उड़ैत िटटहीक छी, तँए केतौ \nिबसाएत..! मुदा लगले ईहो भेल जे अकासक िटटहीक अबाज दोसर रंग होइ छै से तँ छी निह। मने-मन \nगुनधुनाइतो रही आ डेगे-डेग ससैर कऽ बाहरो एलॱ। जीबछ भायपर नजैर पिड़ते बजलॱ-  \n“जीबछ भाय! भोरे-भोर अहh दशन भेल, औझुका िदन शुभ भेल।”  \nजीबछ भाय अपनाक¡ शुभदाता बुिझ िवचारलैन आिक शुभ घटनाक आबाही बुिझ से तँ जीबछ भाय जनता, \nमुदा एतबे बजला-  \n“बौआ, कमरसाइरसँ घुमैतकाल राधे¢याम काका भ¡ट भेला। दरबजेपर बैसल रहैथ, देखते सोर पाड़लैन। \nअसिथरसँ लगमे जा पएर छुिब गोड़ो लगलयैन आ मुह£सँ बजलॱ।”  \nतइ समयमे राधे¢याम काकाक¡ ¤लड-पेसरक झॲक एलैन आिक ओिहना अपन मन धधकलैन से राधे¢यामे \nकाका ने जनता। मुदा एतबे बजला-  \n“बुढ़ भेलॱ तँ दुइर गेलॱ।”  \nकिह चुप भऽ गेला। की जवाब दैितऐन। िजनगी भिर पोथी-पुराणक बीच िजनगी गुजारलैन ओ आ कौ¦ुका \nछॱड़ा भऽ कऽ की जवाब दैितऐन। मुदा चुि¦मे जिहना िमझाएल-पझाएल आिगक¡ खॲरनीसँ बाहर िनकािल \nचुि¦मे जारन देलासँ जिहना आिगक बढ़बािर होइए तिहना बजलॱ-  \n“काकाजी!”  \n‘काकाजी’ सुिन राधे¢याम क¨ाक मन जेना ठमकलैन। मुदा यताक उता जे मनमे पजैर गेल छेलैन ओ \nओिहना लहलहा रहल छेलैन। बजला-  \n“बौआ, एकटा िवचार पुछै िछअ।”  \nराधे¢याम क¨ाक िवचार सुिन मनमे भेल जे हम किहयाक िवचारी िहनकर रहलॱ जे हमरासँ िवचार पुछता? \nफेर मनमे भेल जे िवचारक माने एतबे नइ ने होइए जे कोनो गyभीरे िवषयक िवचार हुअए, ओ तँ साधारण \nनून-तेलक जे दाम बढ़ैए तेहनो होइए।  \nिवचार बुझैक मन बना राधे¢याम काका िदस नजैर उठेलॱ। नजैर-मे-नजैर िमिलते राधे¢याम काका बजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“हमर की गित हएत?”  \n‘हमर की गित हएत’ राधे¢याम काका सन लोकक मुह¡ सुिन मनमे पथराएल चोट जकh झhइ-दे लगल। की \nरधे¢यामे काकाटा एहेन पिरि~थितमे फँिस गेल छैथ आिक समाजमे िहनका सन-सन आरो लोक छैथ? हमर \nकी गित हएत, गितक माने समयसँ लगौल जाइए जे िदशा भेल। मुदा िदशाक दशा की अिछ सेहो तँ हेबे \nकरत िकने। ओना, ई बुझल अिछए जे राधे¢याम काका अढ़ाइ-तीन घ?टा पूजापर सेहो बैसिनहार छिथए। \nभल¡ पूजाक सामी जुटबैमे तबाही िकए ने होइत होनु, ई दीगर भेल...।  \nिवचारक¡ सािन-बािट बजलॱ-  \n“काका, अपना केने थोड़े िकछु होइए, सभ ऊपरकाक हाथमे छैन। जाइ छी। हुनकर जेहेन मरजी रहतैन \nतेहने ने अरिजयो लेता।”  \nओना, हम अपन जान छोड़बैत िनकलए छेलॱ मुदा राधे¢याम काका गyभीर भऽ गेला।  \nजीबछ भाइक िवचारमे डुमए लगलॱ। जेते डुमैत जाइ तेते जेना इजोत भेटल जाए..! बजलॱ-  \n“भाय! िभनसुरका समय छी, अखने सुित कऽ उठलॱ हेन। अहh बह«े हमरो प¬ी िब~कुटो खुऔती। चाह \nपीब िलअ।”  \nओना, जीबछ भाइक मनक तनतनीसँ बुिझ पिड़ रहल छल जे बजैक इ­छा जोर मािर रहल छैन। चाहक \nनाओं सुिन जीबछ भाय बजला-  \n“पिहने एक िगलास पािन पीआबह, पछाइत चाह पीब।”  \nजिहना सबहक प¬ी पितक गप-सपक कनसोह लइए आिक अितिथ-अ®यागतक आगमन देख िखड़की लग \nठाढ़ भऽ सुनैए तिहना प¬ी ‘एक िगलास पािन’ सुिन लगले नेने पहुँचली। हाथमे पािन देखते प¬ीक¡ कहलयैन-\n  \n“एक लोटा हमरो दऽ जाएब। कुड़¯ कऽ लेब आ पीिबयो लेब।”  \nओना, मने-मन प¬ी कुड़बुड़ेली मुदा मुँह खोिल बजली िकछु ने। अपने तँ प¬ीक कुड़कुड़ाएब कनी-मनी \nबुिझयो गेलॱ मुदा जीबछ भाय बुझला िक नइ बुझला से तँ वएह जनैथ। अपनाक¡ िनबल-िन°ल बनबैत \nजीबछ भाय बजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बौआ, अपन हारल आ बोहुक मारल बुिड़बकहा तँ बिक लइए मुदा कािबल लोक थोड़े मुँह खोिल बजता। \nओ तँ कहबे करता िकने जे सभ बात सभठाम नइ ने बाजल जाइए। आ जँ सएह भेल तँ बुिड़बक-कािबलमे \nअ?तरे की भेल।”  \nजीबछ भाइक बात सुिन मनमे जेना उ}कंठ जगल तिहना भेल। बजलॱ-  \n“से की भाय साहैब?”  \nसंजोग बनल, प¬ी चाह नेने पहुँचली। जीबछ भाय आ अपनो पािन पीिबये नेने छेलॱ। जीबछ भाइक मन \nजेना उड़-िबड़ाए रहल छेलैन तिहना बुिझ पड़ल। मुदा तैबीच चाह हाथमे चिल आएल रहैन। एक घ£ट चाह \nमुँहमे लइते बजला-  \n“बौआ, राधे¢याम काका बड़-बड़ लीला राज मोरंगमे केने छैथ..!”  \nएक िदस जीबछ भाइक चेहराक उदासी नजैरसँ देख पड़ैत रहए आ दोसर िदस मनचोिभया नाचक साजक \nसंग अबाज दऽ रहला अिछ! ज±र िकछु रह~यमय िवचारमे छैन। मुदा से टोकचाल केने बुझबामे गड़बड़ा \nजाएत। िकए तँ कोन िवचार जीबछ भाइक मनमे रह~यपूण भरल छैन, से अपने केना बुझब। बकट¡ट जकh \nिकछु-सँ-िकछु बािज देब जेकरा जबबैमे जीबछ भाय लिग जेता, जइसँ अपन मनक बात मनेमे गराएल रिह \nजेतैन। पोचारा दैत बजलॱ-  \n“भाय साहैब। अहॉं सभतरह¡ े छी, अखने िकए िजनगी भिर अहh सोझहामे हम बाले-बोध बनल रहब। \nअहh पढ़लो-िलखल बेसी छी, घुमबो-फीरबो बेसी करै छी आ करबो केनिह छी। तैसंग अपन एते नमहर \nकारोबार सyहािरये रहल छी।”  \nअपन इमनदार-िजनगीक बात सुिन आिक हमरा मुँहक सत् बात सुिन जिहना पहाड़क झरना झहरैत पािन \nधरतीमे उतैर धीरे-धीरे िनबल-िन°ल हुअ लगैए तिहना जीबछ भाय िनश्चल होइत बजला-  \n“बौआ, राधे¢याम काकाक¡ हम तीन पु~तसँ जनै िछऐन। साधारण िकसान गौरी बाबा छला। माने राधे¢याम \nक¨ाक िपता। जिहना सबहक मनमे अपन अपन-अपन अराधक $ित आराधना होइए तिहना गौरी काका मनमे \nबेटाक¡ स³ान बनबैक आराधना अरािध बेटाक¡ एम.ए. पास करौलैन। कौलेजमे बेटाक¡ पढ़बैत-पढ़बैत बीघा भिर \nखेतो िबका गेल छेलैन। मनमे आशाक मोटरी ब?हले छेलैन जे बेटा पिढ़-िलख लेत तँ अपन िजनगी अपना  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nढंगे जीबैक लूिर-बुिध भइये जेतइ। तइले अनकर आशा थोड़े रहतै। ओ तँ ओतबे काल अिछ जेµेकाल नइ \nभेल अिछ।”  \nबजैत-बजैत जीबछ भाय चुप भऽ गेला। अपना बुिझ पड़ल जे भिरसक जीबछ भाय िकछु बात िबसैर रहला \nअिछ, जनु तेकरे मन पाड़ैले बीचमे ±कला अिछ। बजलॱ-  \n“भाय साहैब, एकबेर आरो चाह पीब?”  \nचाहक नाओं सुिन जीबछ भाय बजला-  \n“बौआ, चाहे ने चाह पैदा करैए ओµे चाह मनमे बैसले अिछ जे कोन ±पे तोरा बुझा सकब, सहए ने मन \nथीर भऽ रहल अिछ।”  \nअपनो मन कनी-मनी अकछाए लगल। बजलॱ-  \n“भाय साहैब, शोट-कटमे किहयौ।”  \nजीबछ भाय बजला-  \n“राधे¢याम काका $गितशील िवचारक लोक छैथ, अपना पhचो बेटाक¡ अपना जकh सं~कृत िव ालयसँ निह \nजोिड़ अंेजी िव ालयसँ जोड़लैन। अपन उठाइन सेहो भेलैन। िव ालयक उठाइन भेने, पिरवारो आ बालो-\nब­चाक¡ पढ़बै-िलखबैमे किहयो कोनो अभाव नइ भेलैन। पhचो बेटामे एकटा डॉ{टर, दूटा इंजीिनयर आ दूटा \nअफसर बिन जहh-तहh नोकरी करै छैन। पhच बरख पिहने िव ालयसँ िरटायर भेला। अपन कीनल जमीन, \nतइमे लगौल आमक गाछी, अपन खुनौल दस क¶ाक पोखैर, तैसंग अपन बनौल दू-मंिजला घर व~तु-जातसँ \nसजौनिह छैथ भल¡ समाजक बीच समािजकता निहय¡ सजौलैन, से छोिड़ बेटाक संग रहैमे असोकज छै?हे। \nतँए िटटही जकh दुनू परानी रहै छैथ। शरीर घटने रंग-रंगक िबमारीक दाब जिहना पिड़ रहल छैन तिहना \nकरताइितक अभावे क· सेहो भइये रहल छैन।”  \nजीबछ भाय जेµे बजला तेते तँ अपने नइ बुझल छल मुदा िकछु-िकछु देखल-सुनल तँ अिछए। मन \nथकथका गेल जे की बाजूँ।  \nजीबछ भाय दोहरबैत बजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“राधे¢याम काका जे कहला ‘बुढ़ भेलॱ तँ दुइर गेलॱ’, से अपने ने जनबो करता जे भागबो करता। बुढ़ भेलॱ \nतँ दुइर गेलॱ आिक बुइड़ गेलॱ। से तँ अपने मन ने कहैत हेतैन।” \n श¤द सं¸या : 1086, ितिथ : 04 माच 2019  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \nअ1ण  लाल  \n \nदू  टा लघुकथा \n1 \n \nकुंभ  ~नान  \n \n.....परीछन छह ....। आबह आबह। \nहौ ! राम जी इ­छा स' कत' गेल छलह, मने गोटेक सताह स' गायब छलह । कत' \nअलोिपµ भ' जाइत छह।िकछु \nथाहे ने चलैए । \n \n.....िक किहयह ! तॲ जे नै रहैत छह ने , मोने ने लगैत अिछ , एकदम खालीपन महसूस \nहोमय लगैत अिछ ।आर सब त' कुकुर बानर अिछ ककरा स बितआउ । सब स बेसी िद¨त \nअखबारक होइए । तोरा इसकुल गेलाक बाद धरौरा बाली आिन लै छिथ तोरा आंगन स'। \n \nकहैत कहैत चौधरी जी महॴस कº पुचकारय लगला।फेर कहय लगला ई जे महॴस अिछ ने से \nबड़ पौस मानैत अिछ ,एकदम बकेन, बुझलह िकने । राम जी इ­छा स' प¨ा तीन सेर सबा \nतीन सेर दूध दैए , एकदम गढगर बुझलह िकने ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nधरौरा चौक पर त' एकरे पnच सेर बना क बेच लेत ।हमरा त' तोरे सन सन चािर टा \nगाहक अिछ ।राम जी इ­छा सँ एकहक  सेर सबकº  दैत छी आ िकछु चाहो लै रिह जाइत \nयै । \nअ­छा छोड़ह इ सब बात ।बतौलह नै, कµ' गेल छलह रामजी इ­छा स। \n \n.....िक कहू बाबा ।हमरा इसकुल स' बस कº िटकट कटैत छै कुंभ ~नान के बुझिलयै। \nहमरो िटकट कटा देलक जबरद~ती । हमहूँ सोचलॱ भइये आबी एक बेर । सब पाप कटा ली । \nमुलकी बाली त' जिर  क' मरल छलै ने ।अहh कº त बुझलै अिछ सबटा। \n \nपरेशानी त भेल जाइत काल । मुदा िक कहू बाबा, एक डूम देलाक बाद लागल जेना िजनगी \nसकारथ भ' गेल । \nसब पाप ओतिह िबला गेल ।देह एकदम ह@लुक,फूल जकh आ मन शा?त भ' गेल। बुझायल \nजेना हम िकछु नै छी। एक टा  कनौिसयो  बरोबिर निह ।िनिमµ माf छी ।हमर वजूदे \nकतेक ।संसार हुनके स चलैत अिछ।लोक झुठे हाइ हाइ करैत अिछ। सबिहं नचाबत राम \nगोसा» । \n \nबहुत संतोष आ दृढ़ इ­छाशि{त जागल अिछ । िजनगीक अथ आब समिझ मे आबय लागल ।भला \nहोइ?ह जोगी जी कº ।अ¼ुत संसार और सं~कृित रचलि?ह अिछ कुंभ घाट पर । \n \nहमरा त' लगैए बाघ आ बकरी एकिह घाट पर िनिभक भ' पाइन पीब रहल अिछ ।अखंड शnित \n।िनमल कलकल बहैत गंगा, जमुना आ सर~वतीक संगम मे डूम दैते अन?त सुखक \n$ाित होइछ ।पूछू नै फेर फेर जाइ के मन करैयै । \n \nओह गदगद भ' गेल मन । \n \n...से बात ।ओह! तखन हमरो नेने जइतह ने अपने संगे रामजी ई­छा स। बूढ सूढ आदमी \nहम सब कोना जा सकब ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिकए नै । कुंभ मे अइबेर बहुत नीक बेब~था सरकार केने छै । \nआ जानै िछऐ बाबा अइ कुंभ मे जबाहर लाल सँ ल'क' जोगी , मोदी सब ~नान क' चुकलाह \n।आ देखा देखी राहुल ,ि$यंका सेहो ~नान करती ।िह?दु}वक भावना हुनको सबकº \nिकछु िकछु जगलि?ह अिछ ।भले \nदेखाबटी ही सही । \n \nधरोराबाली हुलकी द' सब बात िखड़कीक दोग सँ अकािन रहल छलीह ।चौधरी जी संग धम \nयु½ पर अड़ल छलीह जे िकछु बीत जाय ओ कुंभ ~नान करबे करती ।हुनका मोन मे \nखुदबु¾ी लागल छलि?ह आ $ायि°त करय चाहैत छली आिखर दूध मे सबिदन एक \nलोटकी  पाइन वएह त' िमलबैत छलीह ,राम जी इ­छा स । \n \n \n \n2. \n \n \nाहक . \n \nआइ भोरे भोर चौधरी जी नहा सोना क' ज@दी ज@दी दोकानक शटर अपने स' कहुना क' \nउठा रहल छलाह िक रºजर सैहेबक ¿ाइवर तखने दोकान मे िल~ट ल' क' पहुँचल । \n \n...यौ सोइंठ अिछ , आ मरीच सेहो लेबै। कनी लाल मेरचाइ ,आ बाबा रामदेब बला िहंग \nअिछ न । \n \n...आबय दही मनटुनमा के ।कने धुपबµी देखाबय दे । \n...यौ बासमती चाउर केना दैत िछऐ। \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n...अबै छौ मनटुनमा बता देतौ।जय गणेश जय गणेश जय गणेश .......... \n \n...यौ िचकेन मसाला अिछ न ? \n...आ सफ ए{सेल , डाबर हनी , िबसलरी बोतल । \n \n...चुप ने कनी मनटुनमा अिबते हेतै। कत' रिह जाइत छै, ईहो छॱड़ा ,राम जी इ­छा \nस ,से निह जािन । \n \n...यौ जूता के िफµा सेहो रखै िछऐ,आ िफनाइलक बोतल। \n \n...हँ हँ सब छै।तॲ कनी दम धर । जय गणेश जय गणेश जय गणेश देबा। \n \n...कखन आओत ओ। हमरा त देरी होइए । यौ िकचेन िकंग आ िकचेन मसाला मे कोन बिढयn \nहोइत छै । \n \n...कµे बजै छÀ , बाप रे बाप । \n \n...यौ कखन मनटुनमा आओत ।हमरा त सैहेब बाजय लगता । कहता कत' एतेक समय लािग गेलौ \nत की कहबै ।बताउ। \n \n...ओम नमः िशवाय।कनी चुप रहय ने ।अगरबµी देखाब' दे न । \n \nयौ बासमती चाउर बिढयn अिछ िक कतरनी । कनी देखाउ न। कोन स~ता छै आ बिढयn , \nमेमसैहेब पोलाउ बनेिथन ।बहुते लोक सब आयल छै । \n \n...कहिलयौ ने सब बात मनटुनमे के बुझल छै आ ओकरे रखलो छै । \n \n...यौ ओकरा कµे दरमाहा दैत िछऐ ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n...से िकयै ।चौधरी जी कनी गरमाइत बजला। मोन आब िखिसयानी िब@ली सन भेल जा रहल \nछलि?ह। \n \n...अहh के िकछु बुझले ने अिछ ।तखन ओकरे काउंटर पर बैसय िदऔ , पैसा अिधक भेटतै \nत अपने समय पर आओत आ अहh िकछु िदन ओकर बला काज क1 जािह स' रखरखाव आ सब िजिनस \nके दाम सेहो पता रहत अहh कº । \n \n...ऐं ! िक कहलÀ ।चौधरी जी लाचार भेल शू?य मे तकैत मनटुनमा कº अखनो एबाक \nइ?तजार बहुत बेसÂी स' क' रहल छलाह। \n \nमने मन सोचय लगला सैह देखू किनयº ओहदा  पािब क' केना लोक इतराय लगैत छैक \n।रºजर के एक टा मामूली ¿ाइवर कतेक पैघ बात किह देलक । एबाक एबे करत मनटुनमा \n,लेिकन बेइजत कराए देलक । \n \nठीके लोक कहैत छै जे मौत आ ाहक कखनो आिब सकैए, राम जी इ­छा स । \n \nअ1ण लाल \n02.02.2019 \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nडॉ. बचे8र झा \nमौलाइल गाछक फूल : जगदीश $साद म%डल  \n‘मौलाइल गाछक फूल’क लेखक ी जगदीश $साद म%डलक¡ हम साधुवाद दैत िछयि? ह  जे िह ? दी आ \nराजनीित शा~ fमे एम.ए.क अहता $ा त होइतहुँ अपन मातृभाषाक $ित अटुट िसनेह रािख मैिथलीमे लेखन \nकरबाक भिगरथी $यास कएल अिछ। ओना तँ मैिथलीमे अनेकानेक सािह ? यकार लोकिन चेÃ टा कएल अिछ। \nहुनका लोकिनक भाषामे फºट-फhट भेटल अिछ, िक? तु मौलाइल गाछक फूलमे सु­ चा लोकभाषाक $योग भेटैत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिछ। $ा?जल भाषा गमैया भाषाक आगh घुटना टेक दैत अिछ, जन साधारण अ@ पो िश ि तक¡ गुद-गुदीक संग \nिवषय अ? त~ थलीक¡ छुिब   लैत अिछ। वैचािरक दृढ़ता एवम् हािदक मृदुलताक अ¼ुत समाहार जगदीशजीमे \nिवरल अि~ त } वक पिरचय दैछ। उप? यासक $} येक लेखपर माने उपकथापर दृिÃ ट  दैत छी तँ ~ पÃ ट $तीत \nहोइछ जे एकर लेखक जेना $} यदशÄ भऽ िवषयक िन±पण कएल अिछ। \nओना तँ िश ाक सीढ़ीक¡ पार कऽ लेखक कलाक बलवती इ­ छा  रािख मैिथलीक वािटकाक¡ प@ लिवत-\nपुिÃ प त करक भरपूर $यास कएलिन  अिछ। गाम ठामक िब लण िचfण िह नक लेखनीक िवशेषता ऐ  पोथीमे \nदेखल जाइछ। िह नका भाषानुरागीक संग मातृभाषाक िसनेही कही तँ सवथा उपयु{ त होएत। ऐ मे सामाजक \nओइ  वगक समीा कएल अिछ जकरापर आइधिर िकयो सोचबो ने कएने छल। माजल ठºठ गमैआ बोलीक \nमैिथलीमे समािह त कएने छिथ। \nहमरा तँ लगैत अिछ माए मैिथली लेखकक माथपर चिढ़  कऽ एहन चम} कारी उप? यास िल खक हेतु \n$ेिरत कएल अिछ। फिण 8र नाथ रेणु आ याfीजीक उप? यासमे सामािजक रहन-सहन वैचािरक िभ «ता \nअथlभावक कारणे ~ वािभ मानक हनन जॱ देखबामे अबैत अिछ तँ सy $ित उप? यासमे विणत घटना आ घटनासँ \nपाfक $} य िदÅ दशन अित मािमक अ? तर मोनक¡ सोचवाक लेल उ} $ेिरत करैछ। \nमधुबनी िजलाक बेरमा गाममे ज? म नेिनहार लेखक एतेक सु? दर, सुवोध आ सुगy य ढंगसँ िवषएक¡ \nिन±िप त कऽ पाठकक िज³ासाक¡ अ? त धिर बढ़बैत गेल छिथ जे िच¨न, चोटगर आ चयन लेल वाÆ य करैत \nअिछ। मैिथली सािह } याकाशक ई  योितमान नf सदृश उ¼ूत भऽ मैिथली सािह } यक भंडारक¡ समृ½ता \nअनबामे योगदान कएल अिछ। \nओना तँ औप? यािसक िवचारानुसार ऐ  उप? यासमे fुिट अिछ। एकरा उप? यास कहल जाए वा सामिजक \nिनबंध तइ  पिर$ेÇ यमे िवÈान पाठके िनणए कऽ सकैत छिथ। मुदा हमरा तँ लेखकक ऐ  उप? यासमे कालानुसार \nघटना आ पाfक िचfणमे ताल-मेलक अभाव भेटैत अिछ जेना- एक ओर अनुप वोिनहारक बेटा बौएलाल \nभूख-िप याससँ आकुल अिछ इनारक पािन भरबामे डोरी डोलक $योजन छैक तँ दोसर िदिस  रमाका? त आ \nहीरालालक¡ आधुिनक कालमे शराब चु~ कीक चचl होइत अिछ तँए उप? यासक िवषए-व~ तु समए ब½ नै   \nरहलासँ औपन्  यािसक दोष लि त होइत अिछ। ~ वीकार करए पड़ैत अिछ जे िह नक ई उप? यास िवषय-\nव~ तुक¡ तइ  ±प¡ समेटने अिछ जेना िसतुआमे समु समाएल हो। \nलेखक जगदीश $साद म%डलजीक $यास आ आयास दुनू साराहनीय छि? ह । हम मh मैिथलीसँ $ाथना \nकरैत छी जे िहनकामे ~ फूनl बनल रहिन  जािहसँ मैिथली सािह } यक सy व½न होइत रहए। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nऐ रचनापर अपन म ◌ंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   \nआशीष  अनिच?हार  \nिहंदी िफ@मी गीतमे बहर-7 \n \n  \nगजलक मतलामे जे रदीफ-कािफया-बहर लेल गेल छै तकर पालन पूरा गजलमे हेबाक चाही मुदा नममे ई \nकोनो ज±री नै छै। एकै नममे अनेको कािफया लेल जा सकैए। अलग-अलग बंद वा अंतराक बहर सेहो \nअलग भ' सकैए संगे-संग नमक शेरमे िबनु कािफयाक रदीफ सेहो भेटत। मुदा बहुत नममे गजले जकh \nएकै बहरक िनवlह कएल गेल अिछ। मैिथलीमे बहुत लोक गजलक िनयम तँ निहए जानै छिथ आ तािहपरसँ \nकुतक करै छिथ जे िफ@मी गीत िबना कोनो िनयमक सुनबामे सुंदर लगैत छै। मुदा पिहल जे नम लेल \nबहर अिनवाय नै छै आ जािहमे छै तकर िववरण हम एिह ठाम द' रहल छी-----------------   \n \n  \n1 \n \n  \nगोवधन राम िfपाठीजीक गुजराती उप?यास \"सर~वतीच?\"पर आधािरत िफ@म \"सर~वतीचं\" केर ई नम जे \nिक लता मंगेशकर जी Èारा गाएल गेल अिछ। नम िलखने छिथ सािहर। संगीतकार छिथ क@याणजी-आनंद \nजी। ई िफ@म 1968 मे िरलीज भेलै। एिहमे नूतन, मनीष, िवजय चौधरी आिद कलाकार छलिथ। एिह \nनमक सभ पhितक माfाÉम 2122-122-122-12 अिछ। एिह नमक पिहल दू पhित \"कहh चला ऐ मेरे \nजोगी, जीवन से तू भाग के....\" माहौल बनेबाक लेल देल गेल छै। \n \n  \n \n  \nकहh चला ऐ मेरे जोगी, जीवन से तू भाग के  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिकसी एक िदल के कारण, यूँ सारी दुिनयh }याग के \n \n  \nछोड़ दे सारी दुिनयh िकसी के िलए \nये मुनािसब नहॴ आदमी के िलए \nयार से भी ज़±री कई काम हÀ \nयार सब कुछ नहॴ िजंदगी के िलए \n \n  \nतन से तन का िमलन हो न पाया तो {या \nमन से मन का िमलन कोई कम तो नहॴ \nखुशबू आती रहे दूर ही से सही \nसामने हो चमन कोई कम तो नहॴ \nचhद िमलता नहॴ सबको संसार मº \nहै िदया ही बहुत रौशनी के िलए \n \n  \nिकतनी हसरत से तकती हÀ किलयh तुyहº \n{यूँ बहारॲ को िफर से बुलाते नहॴ \nएक दुिनयh उजड़ ही गयी है तो {या \nदूसरा तुम जहh {यूँ बसाते नहॴ \nिदल न चाहे भी तो साथ संसार के \nचलना पड़ता है सबकी खुशी के िलए \n \n  \nएकर त{ती उदू िहंदी िनयमपर कएल गेल अिछ। \n \n  \n2  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nिफ@म \"हमराज\" केर ई नम जे िक महे? कपूर जी Èारा गाएल गेल अिछ। नम िलखने छिथ सािहर \nलुिधयानवी। संगीतकार छिथ रिव। ई िफ@म 1967 मे िरलीज भेलै। एिहमे सुनील दµ, राज कुमार, \nमुमताज आिद कलाकार छलिथ। एिह नमक सभ पhितक माfाÉम 212-212-212-212 अिछ। \n \n  \n \n  \nतुम अगर साथ देने का वादा करो \nमÀ यूँ ही म~त नग़मे लुटाता रहूँ \nतुम मुझे देखकर मु~कुराती रहो \nमैन तुyहº देखकर गीत गाता रहूँ \n \n  \nिकतने जलवे िफ़ज़ाओं मº िबखरे मगर \nमैने अब तक िकसीको पुकारा नहॴ \nतुमको देखा तो नज़रº ये कहने लगॴ \nहमको चेहरे से हटना गवारा नहॴ \nतुम अगर मेरी नज़रॲ के आगे रहो \nमÀ हर एक शै से नज़रº चुराता रहूँ \n \n  \nमैने ख़्वाबॲ मº बरसॲ तराशा िजसे \nतुम वही संग-ए-मरमर की त~वीर हो \nतुम न समझो तुyहारा मुक़¾र हूँ मÀ \nमÀ समझता हूं तुम मेरी तक़दीर हो \nतुम अगर मुझको अपना समझने लगो \nमÀ बहारॲ की महिफ़ल सजाता रहूँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nमÀ अकेला बहुत देर चलता रहा \nअब सफ़र िज़?दगानी का कटता नहॴ \nजब तलक कोई रंगॴ सहारा ना हो \nवक़्त क़ािफ़र जवानी का कटता नहॴ \nतुम अगर हमक़दम बनके चलती रहो \nमÀ ज़मॴ पर िसतारे िबछाता रहूँ \n \n  \nएकर त{ती उदू िहंदी िनयमपर कएल गेल अिछ। \n \n  \n3 \n \n  \nिफ@म \"बहारº िफर भी आएंगी\" केर ई नम जे िक महे? कपूर जी Èारा गाएल गेल अिछ। नम िलखने \nछिथ कैफी आजमी। संगीतकार छिथ ओ.पी.नैयर। ई िफ@म 1966 मे िरलीज भेलै। एिहमे धमÏं, तनुजा, \nमाला िस?हा आिद कलाकार छलिथ। एिह नमक सभ पhितक माfाÉम 1222-1222-1222-1222 \nअिछ।   पूरा नम जीवन-दशन आ गेयतासँ भरल अिछ मुदा हरेक पhितमे बहरक पूरा पालन भेल छै।ई नम \nओहन-ओहन लोकक मूँहपर थापर अिछ जे कहै छिथ जे बहरक पालनसँ कÐय आ गेयता घिट जाइ छै। \n \n  \nबदल जाये अगर माली चमन होता नहॴ खाली \nबहारº िफर भी आती हÀ बहारº िफर भी आयºगी \n \n  \nथकन कैसी घुटन कैसी चल अपनी धुन मº दीवाने \nिखला ले फूल कhटॲ मº सजा ले अपने वीराने \nहवाएं आग भड़काएं िफ़ज़ाएं ज़हर बरसाएं  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबहारº िफर भी आती हÀ बहारº िफर भी आयºगी \n \n  \nअँधेरे {या उजाले {या ना ये अपने ना वो अपने \nतेरे काम आएँगे यारे तेरे अरमn तेरे सपने \nज़माना तुझसे हो बरहम ना आये राह पर मौसम \nबहारº िफर भी आती हÀ बहारº िफर भी आयºगी \n \n  \nएकर त{ती उदू िहंदी िनयमपर कएल गेल अिछ। \"चल अपनी\" एकर त{ती अिलफ-व~ल केर िनयमसँ छै। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  \n३. प  \n३.१. संतोष  कुमार  राय  'बटोही' दू-टा किवता \n३.२. अ1ण  लाल - 3 टा किवता \n३.३.रामदेव  $साद  म%डल  ’झा1दार ’- झा1  \n३.४. न?द  िवलासराय - हमर होल◌ी \nसंतोष  कुमार  राय  दू टा किवता \n  \n1.       गहमा- गहमी \n \n  \n  राफेलक फाइल चोरी भेला पर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसंसद सँ चाह दोकान धिर बवाल भेल छै \nरा-मंfालयक द~तावेज गुम हेनै मतलब \nसµासीन सरकार क¡ िनयित पर सुभान-अ@लाह । \n \n  \nसµा लेल अतेक गहमा-गहमी \nचोर-चोर मिसयौत भाई भs रहल छै \nइ राजा हिर°ंक मुलुक िछयैय, \nपरÑच इितहास-पुराण सभ चू¦ी मº जिर रहल छै । \n \n  \nअिगया बताल नेता सभ भेल छै \nलतम-जूतम क¡ खेल भ रहल छै \nिह«ू-िह«ू,िमयh-िमयh केर हो-ह@ला \nमुलुक क¡ ¢मशान बनेवाक काज भs रहल छै । \n \n  \nआउ िमत, मातम मनाउ \nआब इ मुलुक मिर गेल अिछ \nठठरी बा?हु, मुख मे आिग लगाउ \nा½ क1, िप%ड-दान देल जाउ !  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n  \n  \n2.   सु«र किनया \n \n  \nनिह आब ओ कहार रहलै \nनिह आब ओ डोिलया रहलै \nरसन-चौकी आओर घोड़ाक नाच आब निह \nडफला-वंशी आओर नºगड़ा नाच आब निह । \n \n  \nगाड़ी मे ठुिस-ठुिस कs बिरयाती जाउ \nठुिस-ठुिस क¡ खाउ, राितए मे फेर गाम पराउ \nमरजाद क¡ आब उठान भेलै \nआब सभ िकछु िविध पुरौवा भेलै । \n \n  \nछुिप-छुिप क¡ चोर-नुकबा देल जाउ \nगाय-महीस निह,निह साइिकल-रेिडयो \nघड़ी क¡ कुµो निह पूछैत छै \nआब चािर च¨ा सँ कम निह चाही ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nहाट-बाजार गरमाएल छै \nजोड़-घटाव-गुणा भs रहल छै \nबाप क¡ बोरा भिर कs 1पया चाही \nओझा क¡ हौ बाउ सु«र किनया चाही । \n  \nसंतोष कुमार राय 'बटोही' \n  \nाम- मंगरौना \nपो~ट- गोनौली \nभाया-अंधराठाढ़ी \nअनुमंडल- झंझारपुर \nिजला-मधुबनी \nिबहार-847401 \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \nअ1ण  लाल  \n3 टा किवता \n1 \nअहॴ तं $ाण छी... \n \nहिरयर कhच कली  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n±प 1िचर मोिहनी \n \nहे  सुंदर सुकुमारी ! \nअहhक िन¢छल हँसी \n \nिचर   पिरिचत मुा मे \nमु~की दय मुहथिर पर \n \nएना िकए ठाढ छी \nके  छी अहh ! \nिकए ने  बजैत छी \n \nडािर डािर पात पात \nपीत व~f   िवभूिषत \n \nिसहराबय तन मन \nठुमकय नाचय उमंग \n \nक?हैयाक बhसुरीक \nमधुर सुमधुर तान छी \n \nिक राधाक आँिख केर \nिबरह िमलन गान छी \n \nजे छी अहh ! से भेद \nआब फोिल   िदअह \n \nकहॴ अहh बसंतक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुकोमल तं ने $ाण छी \n \nआउ आउ घर आउ \nकोनटा िकए धयने छी \n \nअहॴ हमर ि$यतमा \nअहॴ त $ाण छी . \n \n \n \n2. \n \nखेलब चैन सँ' होली \n \nफेर सँ अहhक देह \nबसंती बयार   लािग \nगमिक उठल हैत सो?हगर \nमािटक खुशबू जकh \nउड़ैत हैत आँचर \nहवा मे  लहराइत हैत \nहारैत हारैत जीत जाइलए \nआकुल हैत \n \nसब बात बुझै छी \nलािग गेल अिछ \nअहhक आँचर कº फगुनहिट \nटुह टुह लाल होइलए \nआतुर अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nफुसित कहh अिछ \nसीमा पर बहुत गोलीबारी \nपटकम पटका उठापटक \nछै जारी \nजवान सब टेसूक फूल \nजकh  टेसुआएल \nलाल भेल अिछ \n \nएमकी होली िफच िफच छै \nिपचकारी मे रंगक बदला \nबा±दी  धमक आओर गोली छै \nमार काट ,कटमािर मे \nहोली गीत कहh मोन परैए \nडyफाक   थाप रडार सऽ बाहर \nमन िसनुिरया आम \nजhिकत   रंगैए \nअहh बला होली कहh सजैए \n \nएमरीदा सीमा कº साजब \nबा±दी गुलाल सऽ \nअपन लहू कº गम करब \nदु¢मन कº गा◌ॅजब \nचुिन चुिन मारब गोली \nअिगला साल हम फेर \nखेलब चैन सँ होली \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n3. \n \nगरम गरम गोनिर \n \nगुड़िक   गेलै  गुड़का \nअन?त काल लए \nगोनिर मे \n \nिमसी िमसी \nदुनू अिगलका दnत \nबाहर केने \nकनी हँसैत \nकनी सकुचाइत \nहँसै केर अनवरत \nकोिशश करैत \nसरिक गेल नुआ कº \nमाथ पर लैत \nउघार भेल देह कº \nफेर फेर झंपैत \nगुड़का केर गामबाली \nउनटाबैए पुनटाबैए \nमोने मोन बितयाबैए \nझािड़ झािड़ गोनिर कº \nउलिट   पुलिट , \nसÀत सÀत सुखाबैए \n \nबरख   तेसरे जाड़ मे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबहुत मेहनित स' \nकेने छलै तैयार \nबहुत सोिच क' \nजे आब भािग जेतै \nओकर दूनू  $ाणीक   जाड़ \nचाहे होइ माघक कनकनी \nया होइ पूसक ठाड़ \n \nएकमहले लागल छै \nभूख िपआस \nितआगल छै \nजाड़क िठठुरन मे \nिठठुरले हाथे \nतीन िदन स \nगोनिर बनाबै छै \nसब काम बरिदएलै \nमाल जाल \nखुÓा पर   सरिदएलै \nबतकही मे गामबाली \n±िस   क' भेलै उदास \nओइ राित टुक टुक \nतकैत रहलै  गुड़का \nगरम गरम िन« लै \nकाछर कटैत रहलै \nनै भेटलै ओकरा गामबािलक \nनरम नरम एहसास \nगुरैक गेलै गुड़का \nअन?त काल लै गोनिर   मे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nएिख?तो ओकर   बनाओल \nगोनिर मे गमी◌ॅ बhचल छै \nओकर गामबाली \nसुखा सुखा सÀतय छै \nडबडबायल आँिखये \nमोन के पितयबए छै \nई गोनिर एिखनतो \nओकरा  िठठुरैत जाड़ मे \nगरम गरम   एहसास \nिदयबै छै \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nरामदेव  $साद  म%डल  ’झा1दार ’ \n  \nझा±- \nदेख-देख दुिनयh केिर रीित \nअसगर दुख हम करब केतेक। \nिशा तँ असमान छुबैत अिछ \nपुरी पाताल धँिस गेल िववेक।। \nगीत- \nमाए-बाप भऽ गेल नीम करैला \nकिनयh तँ वर मीठ छइ।-2 \nदेखू यौ बाबू आिब गेल आगू \nकेहेन जमाना ढीठ छइ।-2 \n  \nइलम छै निह काम काजक¡  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबुझै निह िकछु लोक लाजक¡।-2 \nजॱ बुिढ़या बेवहार बुझबै \nटुटै-ले ओकर पीठ छइ।-2 \nदेखू यौ बाबू...। \n  \nजबसँ गेलै िद@ ली दु@ हा \nफेर निह फुकलक घुिर ओ चु@ हा।-2 \nबुिढ़यासँ सभ हटल करबै \nअपना धेने सीट छइ।-2 \nदेखू यौ बाबू...। \n  \nल{सक खुशबू तन गमकै छै \nसाड़ी सीतारा सोन चमकै छइ।-2 \nफाटल-पुराणमे बुिढ़या जीबै \nकिनयh झाड़ै जीट छइ।-2 \nदेखू यौ बाबू...। \n  \nहरदम ककही हाथ रहै छै \nमाथसँ आँवला तेल बहै छइ।-2 \nअलता-िटकुली-रीबन चोटी \nठोरक िलपीि~ टक हीट छइ।-2 \nदेखू यौ बाबू...। \nq \nझा±- \nबेवहारे पिहचान कराबै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबेकती और इंसान केर।-2 \nिकयो देखाबै ±प दानवी \nकेकरो गुण भगवान केर।-2 \n$ाती- \nउठू जागू बेटोही िभनुसर भेल \nछुिप गेल िनशh आब जागू ने। \nबिह रहल पवन अमृत धारा \nिनज तनमे एकरा लगाबू ने।। \n  \nआलस िबसतर खिटया छोड़ू \nिनµ िÉयामे तनक¡ जोड़ू।-2 \nिदशा दतमैनक राखू याद \n~ नान क± तेल मलला बाद।-2 \nमिल तन पोछू िनज गमछासँ \nकपड़ा कालादेशक पाबू ने।-2 \nउठू जागू...। \n  \nम«े-म« हिरक िधयान ध± \nमाए-बाबूक¡ $णाम क±।-2 \nआिशष िलअ सµ सेवा केर \nबोलीमे बhटू मेबा केर।-2 \nिनजसँ जानू पर पीड़ाक¡ \nदुिखयाक¡ गला लगाबू ने।-2 \nउठू जागू...। q \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nझा±- \nसाधुवाद हे देशक धरती \nसाधुवाद हे सभ जनता। \nसाधुवाद हे ताज देशक \nसाधुवाद हे सy $भुता।। \nगीत- \nहमरा देशक धरती महान छै गइ बिहना। \nतँए सोनासँ भरल भ% डार छै की ओिहना।। \nकेतौ लोहा केतौ ताy बा भरल छइ।-2 \nकेतौ चानी केतौ हीरा गड़ल छइ।-2 \nकेतौ कोयलाक भ% डार छै गइ बिहना \nतँए सोनासँ भरल भ% डार छै की ओिहना।-2 \n  \nजेतए छै िकमती आिन जानसँ। \nझूकै निह ई बस टुटै शानसँ।-2 \nराÃ Õ िहत लऽ सेफ छै $ाण गइ बिहना \nतँए सोनासँ भरल भ% डार छै की ओिहना। \n  \nसेवा केर जेतए परy परा छइ। \nसभ मानव लेने हाथ खड़ा छइ।-2 \nघर आएल मेहमान लगै भगवान गइ बिहना। \nतँए सोनासँभरल भ% डार छै की ओिहना।-2 \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nन?द  िवलासराय - \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमर होली \nफगुआक उमंग  \nसभपर चढ़ल रंग  \nिकयो पीबै दा±  \nिकयो पीबै भंग  \nमुनसाक¡ की कही \nमौगी सभक¡ \nरंग खेलाइत देख हम  \nरिह गेलॱ दंग।  \n  \nचा±कात मचल छल हूरदंग  \nिकयो पीटैत डyफा \nिकयो पीटैत मृदंग  \nसभ अपनेमे मतंग  \nलोक सभक¡ होली खेलाइत देख  \nहमरो मनमे उठल तरंग  \nमनमे आएल  \nहमहूँ खेिलतॱ होली \nअपन संगी सबहक संग  \nमुदा आब केतए पाबी \nसभ संगी गाम छोिड़ शहर जा \nलगेने अिछ अपन -अपन डाली \nछी बुड़बक तँए गाममे रिह  \nताकए चाहै छी होली आ िदवाली \nअपन बचपनक यारी...।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nकेना खेलब होली \nिकनका लगाएब रंग  \nिकयो किह ने िदअए  \nएना िकए भऽ  \nगेल छी उदंड  \nरंगक खाितर भऽ नै जाए  \nकेकरोसँ जंग।  \n  \nमनमे आएल  \nहोली खेलब  \nअपन पि¬य¡क संग  \nओकरे रंगब  \nअंग -अंग।  \n  \nयएह सोचैत हम  \nअँगना गेलॱ \nप¬ीक¡ लगमे बजेलॱ \nओ बजली- \nकी यौ \nअहॉंक रंग लगैए  \nआइ बड़ बेढ़ग  \nदा± पीलॱ हेन  \nआिक पीलॱ अिछ भंग ? \n  \nकह लयैन -  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआइ होली खेलब  \nअहॴक संग  \nअहॴक¡ लगाएब रंग।  \n  \nप¬ी बजली- \nटोला-पड़ोसाक  \nछॱड़ासभ  \nहमरा कऽ देने छल  \nअपचंग  \nआब अहॉं हमरा \nजुिन क± तंग।  \nहमर राखले रिह गेल  \nलाल -हिरयर  \nसभटा रंग।  \nफेर मनमे आएल  \nिकएक ने बाबाक¡ \nपैरमे अबीर लगा \nहुनकासँ आशीष पाबी।  \n  \nहम दलानपर गेलॱ \nबाबाक¡ पैरमे \nअबीर लगेलॱ \nहुनक दुनू पैर छुिब  \nअपन दुनू हाथसँ \nकेलॱ $णाम   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओ बजला- \nजीबह  \nनीके रहअ  \nरोशन करह  \nअपन मातृभूिमक नाम।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह}य आ?दोलन: मानुषीिमह सं~कृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सवlिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n$थम मैिथली पािक ई-पिfका ISSN 2229-547X VIDEHAसyपादक: गजे? ठाकुर।  सह-सyपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सyपादक: राम िवलास साहु, न?द िवलास राय, स?दीप कुमार साफी आ मु«ाजी \n(मनोज कुमार कण)। सyपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचf- बेचन ठाकुर। सyपादक- सूचना-सyपक-समाद- पूनम \nमंडल। सyपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ}पल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ$कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उµरदािय}व लेखक गणक मÆय \nछि?ह)editorial.staff.videha@gmail.com  क¡ मेल अटैचमे%टक ±पम¡ .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÏटमे पठा सकै छिथ। एतऽ $कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहकµl लोकिनक लगमे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७०  म अंक  १५  माचᭅ २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३५  अंक  २७० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरहति?ह, माf एकर $थम $काशनक/ ि$ंट-वेब आकlइवक/ आकlइवक अनुवादक आ आकlइवक ई-$काशन/ \nि$ंट-$काशनक अिधकार ऐ ई-पिfकाक¡ छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊय@टीक/ पािरिमकक $ावधान नै छै। त¡ रॉय@टीक/ पािरिमकक इ­छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संित पिरचय आ अपन ~कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल $काशनक हेतु िवदेह (पािक) \nई पिfकाक¡ देल जा रहल अिछ। मेल $ात होयबाक बाद यथासंभव शीÚ ( सात िदनक भीतर) एकर \n$काशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिfकाक¡ ीमित लÇमी ठाकुर Èारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक¡ ई $कािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -2019 सवlिधकार  सुरित।  िवदेहमे $कािशत  सभटा रचना आ आकlइवक  सवlिधकार  \nरचनाकार  आ संहकµlक  लगमे छि?ह।  ५ जुलाई  २००४  क¡ \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsari k -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृµसँ $ारyभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  $थम  उपि~थितक  याfा िवदेह - $थम  मैिथली पािक  ई \nपिfका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई $कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृµ  'िवदेह ' ई-पिfकाक  $व{ताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृµक  एीगेटरक  ±पमे \n$यु{त  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिfका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":0.33,"has_text":true},"Videha 271.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 271.pdf","name":"Videha 271.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७१  म अंक  ०१ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २७१  म अंक  ०१ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७१ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \nआशीष अनिच᭠हार- मैिथली गजलक ᳞ाकरण ओ इितहास (नव सं᭭करण)   \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचKकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचSक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकXइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \nिवदेहक िकछु िवशेष[क :- \n१) हाइकू िवशेष[क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.p df  \n२) गजल िवशेष[क २१ म अंक ,  १ नवiबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष[क ६७ म अंक , १ अjटूबर २०१०   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७१  म अंक  ०१ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_201 0_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहmय िवशेष[क ७० म अंक , १५ नवiबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष[क ७२ म अंक १५ िदसiबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirh uta            72  \n६) नारी िवशेष[क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष[क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगoत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videh a_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिjत गजल िवशेष[क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीpा िवशेष[क १४२ म, अंक १५ नवiबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक[त िमr मधुप िवशेष[क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवtद ठाकुर िवशेष[क १८९ म अंक १ नवiबर २०१५  \nVideha_01_11_2015   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७१  म अंक  ०१ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१२) जगदीश चtv ठाकुर अिनल िवशेष[क १९१ म अंक १ िदसiबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सiमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अxबम  गीत  संगीत  िवशेष[क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेख कसं आमंिKत  रचनापर  आम ंिKत  आलोचकक  िटzपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प[च  टा किवता आ ओइपर  मधुकाtत  झाक  िटzपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  साद  मडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संoकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nकाशन   नीचSक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_20 18  \nVideha_01_05_2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७१  म अंक  ०१ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_20 18  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2 018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01 _2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_ 12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७१  म अंक  ०१ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_1 5_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_ 15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideh a_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिKकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवrे  रचनाक  एकटा समानाtतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली बtध -िनबtध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७१  म अंक  ०१ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाय उmसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उmस व [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली बtध -िनबtध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of M aithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English  himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites .google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सiमान : सiमान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७१  म अंक  ०१ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिवदेह:मैिथली सािहmय आtदोलन: मानुषीिमह संoकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सवXिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nथम मैिथली पािpक ई-पिKका ISSN 2229-547X VIDEHAसiपादक: गजेtv ठाकुर।  सह-सiपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सiपादक: राम िवलास साहु, नtद िवलास राय, सtदीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सiपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचK- बेचन ठाकुर। सiपादक- सूचना-सiपक-समाद- पूनम \nमंडल। सiपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उmपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदाियmव लेखक गणक मय \nछिtह)editorial.staff.videha@gmail.com  क मेल अटैचमेटक पम .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहकX लोकिनक लगमे \nरहतिtह, माK एकर थम काशनक/ िंट-वेब आकXइवक/ आकXइवक अनुवादक आ आकXइवक ई-काशन/ \nिंट-काशनक अिधकार ऐ ई-पिKकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयxटीक/ पािरrिमकक ावधान नै छै। त रॉयxटीक/ पािरrिमकक इ छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिpzत पिरचय आ अपन oकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल काशनक हेतु िवदेह (पािpक) \nई पिKकाक देल जा रहल अिछ। मेल ाzत होयबाक बाद यथासंभव शी¢ ( सात िदनक भीतर) एकर \nकाशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिKकाक rीमित ल£मी ठाकुर ¤ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक ई कािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -2019 सवXिधकार  सुरिpत।  िवदेहमे कािशत  सभटा रचना आ आकXइवक  सवXिधकार  \nरचनाकार  आ संहकXक  लगमे छिtह।  ५ जुलाई  २००४  क  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७१  म अंक  ०१ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ ारiभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  थम  उपिoथितक  याKा िवदेह - थम  मैिथली पािpक  ई \nपिKका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिKकाक  वjताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  एीगेटरक  पमे \nयुjत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिKका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n   \n \n \n \n \n \n \n \n \nमैथिली गजलक  व्याकरण ओ इथिहास \nआशीष अनथिन्हार \n \n \n \n \n \n  सूिना--- \n \n1) पाठक  अइ पोिीक  ेँ पढ़बासेँ पथहन  गजल  संबंथिि प्रश्नक एकटा  थलस्ट बना ल थि जइम  ओहन  प्रश्न सभ राखथि \nज  ओ गजलक  बार म  बूझए िाहै छथि िकर  बाद ओ अइ पोिीक  ेँ पढ़नाइ शुरू  करथि।  हमर  थिश्वास अथछ ज  \nएना क  लासेँ हुनका  आनंद स हो भ टिथन आ गजलक  ेँ बुझबाक  ल ल  एकटा  सरल  मुदा ठोस प्रक्रिया स हो। \n2) ज  गजल  कहब -लीखब  सीखए िाहै छथि स  िीन टा काज  पथहल  करथि -- \n1) पथहन  बहुि रास  शब्द सभहेँक  मात्रािम थनकाथल  अभ्यास करू , 2) िकर  बाद दू शब्दक  ेँ आमन -समन  राथख  \nअभ्यास करू  ज  ई काक्रिया बथन सक ै ए िा नै आ, 3) िकर  बाद एहन -एहन  श र सभ लीखू  जाथहम  बहर - \nकाक्रिया सही  रहै  मुदा भाि क  खनो आबै आ क  खनो नथहयो  आबै (द खू सौिी मोशायरा )। िकर  बाद अहाेँक  ेँ बहर  \nबला  गजल  थलखबाम  सुथििा रहि  \n \n2) ई पोिी क्रकनका ल ल  नै अथछ---- \nA) ज  लोक  थबना पढ़न  घोंघाउज करै  छथि। \nB) थजनका  िक क-थििक क सेँ परह ज  छथन कारण  अइ पोिीम  हर क  िथ्य ल ल  िक क-थििक क भ टि। \nC) ज  लोक  कोनो  िथ्यक  ेँ जाथि-िमक-उम्र-संबंि-पद आक्रद द थख कऽ  मानै छथि। मन  िललाेँक  उम्र एि क ब सी छथन \nहुनक  बाि सही  ह ब  करिथन।  िललाेँ हमर  संबंिी छथि हुनक  बाि क  ना काटल  जाए। िललाेँ अमुक  जाथि-िमकक \nलोक  छथि हुनक  बाि झूठ भैए न  सक ै ए। िललाेँ अइ पोस्टपर छथि हुनक  कमाइ  एि क छथन हुनक  बाि मानल  \nजाए। एहन -एहन  मानथसकिा बला  ल ल  ई पोिी उपयुक्त नै। \nD) ज  लोक  कथहयो  भूिकालम  दू पन्नाक आल ख लीथख  मानै छथि ज  गजलपर  आब काज  नै ह बाक  िाही। ज  \nथिद्वान िेँ छथि कोनो  आन थिषयक  ेँ मुदा ओइ थिषयक बलपर  आन थिषयक थिद्वान बनबाक  प्रयास करै  छथि \n(मोन राखू  ...ओइ थिषयक बलपर ...। जेँ क्रकयो एक ै  संग  आन-आन थिषयम  प्रिीण छथि िेँ स्िागियोग्य गप्प) \nसािारण पाठक  ल ल  ई सूिना नै अथछ। ई सूिना अइ दुआर  ज  एहन -एहन  मानथसकिा बलाक  समय आ पाइ \nदूनू बििथन। हुनक   लाभ  ल ल  ई सूिना हम  दऽ रहल  छी स हो दोसर  पन्नापर जइसेँ सूिना जलदी भ टथन आ \nहुनका  थनणकय ल बएम  सुथििा होइन।  सािारण पाठक  हमरा  माि करथि  मुदा ई सूिना द ब जरूरी  छल।  \n \n \n   \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nसमपकण \nथसरजनहारक  ेँ \n    \nथिषय सूिी \nखण्ड-1 म  गजलम  प्रयुक्त प्रिीक, गजलक  पररभाषा , गजलक  आरंथभक  उद्गम ओ थिकास। \nखण्ड-2 म  गजलम  प्रयुक्त पाररभाथषक  शब्दािली ओ ओकर  थििरण, श रक  पररभाषा।   \nखण्ड-3 म  मिला क  र थििरण। \nखण्ड-4 म  रदीिक  थििरण। \nखण्ड-5सेँ 12 िरर काक्रियाक थििरण (सािारण काक्रिया, आघाि बला  काक्रिया, थिसगक बला  काक्रिया, \nमैथिली ओ उदूक िणकमालाक अंिर, गजल  ल ल  काक्रिया क्रकएक अथनिायक अथछ) आक्रद। \nखण्ड-13 म  मकिाक  थििरण। \nखण्ड-14सेँ खंड -20 िरर बहरक  थििरण ओ ओकर  उदाहरण  अथछ (लघु -दीघक कोना  गनिी करी , संयुक्ताक्षर \nल ल  पुरान  व्याकरणशास्त्री सभहेँक  मिक खंडन, मैथिलीम  ए, ऐ, ओ, औ आक्रदक व्यिस्िा, गजलक  थनयमम  छ ू ट, \nथभन्न-थभन्न अरबी  बहरक  मैथिली उदाहरण  (गजल  सथहि), मैथिलीक  थिथभन्न प्रकारक आन गजल  उदाहरण  \nसथहि ज ना बाल  गजल , भथक्त गजल , मुजाइि बहरक  थनयम, अरबी  बहरक  ेँ मैथिली थहसाबसेँ थनरूपण , \nसंस्क ृ िक िार्णकक छंद आ अरबी  बहरक  माेँझ सम्बन्ि। \nखण्ड-21 म  मैथिली ल ल  कोन  बहर  नीक  रहि  िकर  थििरण अथछ संग -संग क्रकछ ु हहंदी -उदूक गजलक  िक्ती कए  \nकऽ  द खाओल ग ल अथछ। \nखण्ड-22 म  मैथिली पथत्रकाक संपादक  सभसेँ आग्रह कएल  ग ल अथछ ज  गजलक  ेँ प्रकाथशि करबा  काल  की  -की  \nि आन राखथि, गजल  भाषाक  थििरण, गजलक  भाि ओ कथ्य, गजलक  संगीि, गजलक  प्रभाग आक्रद अथछ। \nखण्ड-23 म  गजलक  गुण ओ दोषक  थििरण अथछ, िुकांि ओ छन्दबद्ध काव्यक अंिर अथछ, गजलक  \nसमीक्षाशास्त्र अथछ, गजलकारक  व्यथक्तत्ि आ योग अथछ।  \nखण्ड-24 म  गजल  छोथ़ि शाइरीक  आन थििाक थििरण अथछ \nखण्ड-25 म  मैथिली गजलक  परंपरा  ओ इथिहास। \nअइ पिीस खंडक  अलािा पररथशष्ट अथछ जइम  अनथिन्हार आखर  द्वारा द ल जा रहल  थिथभन्न सम्मानक \nसर्टकक्रिक  टक छायाथित्र ओ थििरण अथछ। संग -संग मैथिली गजलकार  द्वारा थलखल  अंग्र जी गजलक  थििरण \nस हो अथछ। \n \n \n \n  अनथिन्ह ार क  बाि \nकोनो  पोिी ल ल  प्रकाशक दोसर  माए-बाप दूनू होइि छै िेँए ऐ पोिीक  पथहल  पाेँथि प्रकाशक क  र सम्मानम । \nआब ऐ पोिीक  ेँ पढ़बासेँ पथहन  हमर  क्रकछ ु व्यथक्तगि िथ्य पढ़ी स  आग्रह (ई थनिांि व्यथक्तगि अथछ। बहुि लोक  \nहमरा  कहलाह  ज  पोिीम  ई व्यथक्तगि िथ्य द लासेँ पोिी \"हललुक \" भऽ जाएि। मुदा थिश्वास मानू ज  जेँ हम  ई \nिथ्य सभ एथहठाम  नै क्रदिहुेँ िेँ ई सभ हमर  मोन म  रथह  जाइि आ पाठक  सभ मैथिलीक  बहुि रास  थभिररया \nबािसेँ अनथभज्ञ रथह  जइिथि। िस्िुिः ई कही  ज  एथहठाम  ई व्यथक्तगि िथ्य द लासेँ हमर  मोन हललुक  भऽ ग ल \nआ हम  अपनाम  नि पररििकन पाथब रहल  छी। उम्म द अथछ ज  पाठक  एथह  सभ िथ्यक  ेँ पढ़िाह जाथहसेँ हमरा  \nबार म  िा मैथिली गजलक  बार म  थभिररया बाि सभ बुझिाह) — \n \n1) ई पोिी मैथिली गजलक  व्याकरण थिक।  मैथिली गजलक  इथिहास थिक।  िूेँक्रक गजलक  व्याकरण अरबी -\nिारसी-उदूकसेँ संिाथलि अथछ भारिम  मुदा हम  एहन  बहुि रास  थनयम हटा  द लहुेँ ज  की  मैथिली भाषाक  \nव्याकरण आ ओकर  प्रक ृ थिसेँ अलग  छलै।  जैठाम थनयम हटाएल  ग ल छै िैठाम अरबी -िारसी-उदूकक मूल  थनयम \nस हो द ल ग ल छै आ कोन  कारणसेँ  ओइ थनयमक  ेँ हटाएल  ग ल छै स हो कहल  ग ल छै। सामान्य पाठकसेँ अध्य िाक \nिररक  ल ल  ई िरीका  उपयोगी हएि स  हमरा  थिश्वास अथछ। हमरा  गजल  िेँ िाही मुदा मैथिलीम  िाही िेँए हम  \nप्रयास क  लहुेँ ज  मैथिली गजल  ल ल  अलगसेँ पोिी ह बाक  िाही आ िाही ल ल  एकर  नाम भ ल “मैथिली गजलक  \nव्याकरण ओ इथिहास” । व्याकरण बहुि पथहन सेँ थलखल  ग ल छलै।  अरबी -िारसी-उदूकक सथहि गजलक  स हो आ \nमैथिली भाषाक  स हो िेँइ ऐ पोिी ल ल  हमरासेँ ब सी म हनथि हमर  पूिकज क  न  छथि ज  कोनो  न  कोनो  रूपें  िथ्यक  ेँ \nउजागर  कऽ  ग लाह।  व्याकरण क  खनो मौथलक  नै होइ  छै मुदा ओकर  प्रस्िुथिकरण ओ संकलपना  ओकरा  मौथलक  \nबना दै छै। प्रस्िुि पोिीक  प्रस्िुथिकरण ओ संकलपना  क  हन  अथछ स  पाठक   कथह  सक ै  छथि। ऐ पोिीक  सभ िथ्य \nआन-आन व्याकणाकिायक सभहेँक  छथन। हमर  काज  एिब  ज  सभ अनुक ू ल  िथ्यक  ेँ हम  एक  ठाम दऽ द लहुेँ। हेँ, कोनो  \nिथ्यक समिकन िा थिरोिम  द ल ग ल िक क हमर  अपन मौथलक  अथछ। इथिहास ल खनक  भाग मौथलक  अथछ। \nमैथिली आलोिना ओ साथहथत्यक इथिहासक  बहुि रास  पोिीम  द खल जाइए ज  आलोिक -इथिहासकार  जै \nल खकक  ेँ पसंद नै करै  छथि िा थजनकासेँ थहनका  मिांिर छथन थिनकर  नाम  नै लै  छथि आ हुनकर  काजक  सम्यक \nमूलयांकन  नै करै  छथि। प्रस्िुि पोिीक  इथिहास खंडम  हम  एहन  दुभाकिनासेँ बिलहुेँ अथछ। थजनकर  काज  हमरा  \nपसंद नै प़िल अथछ थिनकर  हम  खुथल  कऽ  आलोिना क  लहुेँ मुदा हुनकर  काजक  उलल ख जरूर  अथछ। हेँ, एि क \nहम  स्िीकार करै  छी ज  एक  डथमक  नै ह बाक  कारण  क्रकछ ु गजलकार  हमरा  नजररसेँ छ ु रट ग ल छथि ज  क्रक हमर  \nअज्ञानिाक सूिक  अथछ। हमर  आदथि अथछ ज  हम  एक ै  आदमीक  गुण-दोष दूनू द खै थछयै मिलब हम  पूिाकग्रहसेँ \nमुक्त छी। हम  ई नै मानै छी ज  क्रकनकोम  एकटा  दोष छथन िेँ हुनकाम  पूरा  दोष  ह िथन िा क्रकनकोम  एकटा  गुण \nछथन िेँ हुनका  पूरा  गुनमंिी मानल  जाए। िेँइ अही  पोिीम  द खबै बहुि ठाम हम  पं.गोथिन्द झाजीक  क्रकछ ु िथ्यक \nआलोिना क  न  छी िेँ बहुि रास  िथ्यक सहारा  स हो ल न  छी। आनो ल ल  एहन  बुझू।   \n2) एहूसेँ ब सी हरमाक्रद करऽ  बला  काज  छल  मैथिली गजलक  इथिहास। जै थििाम  100म सेँ 100 साथहत्यकार  \nओथह  थििाक मास्टर हो  िाहूम  की  िेँ हािम  िांथिक झंडा ल न , िै थििाक इथिहास थलखब  थिकनी  मारटक  \nिुलहाम  मू़िी घुथसआएब सन छल।  मुदा हमरा  ऐ गप्पक संिोष अथछ ज  हम  मू़िी घुथसएलहुेँ , हमर  मूेँह झरकल  \nमुदा ऐ िमम  योगानंद हीरा , थिजयनाि झा, जगदीश िंद्र ठाक ु र  अथनल , आक्रद सनक  सदाबहार  ििरासेँ पाला  \nप़िल आ नकली  आथगक  िोला िारण करऽ   बला  गजलकार  सभहेँक  आेँथख िोन्हरा ग लथन्ह। मैथिली गजलक  \nआसनपर  नकली  गजलकार  सभहेँक  ज  एकाथिकार  छल  स  टूटल  आ मैथिली गजल  आमक  पललि रूप  स हो \nि लक  आ बाेँसक कोपथ़िक  रूप  स हो। ऐठाम ई कहब  उथिि रहि  ज  इथिहास ब़ि थनमकम होइ  छै, आइ जेँ हम  \nगलि करबै  िेँ काथलह  हमरो  नाम / काज  इथिहासम  गलि रूपम  दजक हएि आ आ एहन  कानून  सभहेँक  ल ल  छै। \n \n3) मैथिली गजलम  हमरा  बनल -बनाएल  बाट नै भ टल (बहुि लोक  अइ बािक  ेँ नै स्िीकार करिा  स  हमरा  बूझल  \nअथछ। क्रकछ ु कहिा  हम  थनयारन  छलहुेँ  ज  एना लीखब।  क्रकछ ु कहिा  ज  गजलक  व्याकरणम  होइि  की  छै हम  \nिललाेँ पथत्रकाक ओइ आल खम  गजलपर  एि क रास  थलखन  रही।  हम  हुनक  सभ बाि थशरोिायक करब ) आ ज ना-\nज ना हमरा  गजलक  ज्ञान भ टैि ग ल हम  सभहेँक  संग ओकरा  सभ संग श यर करैि  क  लहुेँ आ अपना संग सभक  ेँ \nथसख लहुेँ। आ एनाथहि  थसखैि-थसखाबैि हम  अइ ठाम ठाढ़ छी। अही  दुआर  हमरापर  हमर  क्रकछ ु संगिुररया \nगजलकारक  ेँ िामस छथन ज  हम  हुनका  एक ै  ब रम  गजल  गाछक  ि ु नगीपर क्रकएक नै िढ़ा द थलयथन। मुदा हम  \nउपर  अपन सीमा द खा द न  छी। अइ ठाम पहुेँथि हम  अपन ओहन  सभ संगिुररया सभसेँ मािी माेँगै थछयथन \nथजनका  हम  एक ै  ब रम  गजलक  सभ थनयम नै दऽ सकलहुेँ।  हेँ क्रकछ ु गजलकार  जरूर  भ टला ज  हमर  सीमाक  ेँ बुझैि \nहर क  समय अपनाम  बदलाि क  ला  आ ओकर  पररणाम  सामन  अथछ। एहन -एहन  गजलकारक  हम  ॠणी छी। अइ \nठाम हम  क्रकनको नाम नै ल बऽ िाहैि छी कारण  ि  सबुकक  माध्यमसेँ ई सभक  ेँ बूझल  छै ज  क  एक ै  ब रम  ि ु नगी \nिाहै छलाह।  हम  अपना आदथि क  र थहसाबसेँ बहुि लोकक  ेँ गजल  थलखबाक  ल ल  कहथलअथन्ह  बहुि लोक  \nथलखबो  क  ला  आ बहुि लोकक  ेँ मोनम  ई भ लथन ज  जरूर  अनथिन्हारक खाना-खुराकी  गजल सेँ िलै छै आ जेँ हम  \nगजल  नै थलखबै  िेँ अनथिन्हार भुखल  मरर  ज िै, हम  एहनो  लोकक  प्रथि ॠणी छी। क्रकछ ु लोक  एथह  उम्म दपर \nगजल  थलखनाइ  शुरू  क  लथि ज  जा िरर हम  गजल  थलखब  िा िरर अनथिन्हार हमर  अनुथििो बाि मानैि रहि  \nआ जेँ नै मानि िेँ हम  गजल  थलखनाइ  छोथ़ि द बै। दोसर  शब्दम  कही  िेँ “इमोशनल  ब्लैकम ल”  मुदा एहन  िेँ नै \nछै ज  िललाेँ बाबू गजल  नै थलखिा िेँ गजलक  थिकास रुक्रक ज िै। गजल  िेँ थििा छै। आइ दू टा लोक  थलखिै \nकाथलह  पाेँि टा िेँ परसू  पिास टा। भऽ सक ै ए ज  पाेँिम क्रदन एक ै टा गजलकार  होथि। िेँइ हम  एहन  “ब्लैकम लर”  \nसभक  ेँ काि करैि  अपन काज  करैि  रहलहुेँ।  क्रकछ ु ब्लैकम लर िेँ एहनो  छथि थजनका  गजलक  थनयमम  अनुथिि \nक्रढ़लाइ िाहै छलाह  आ नै भ लापर  गजल  छोथ़ि द बाक  िमकी  दै छलाह।  अंिम  हम  हुनक  गजल  छोथ़ि द बाक  \nथनि दन स्िीकार कऽ  अपनाक  ेँ िन्य माथन ल लहुेँ।  गजल  ब्लैकम लर सभसेँ पथहन हो  छलै  आ ओकरा  बादो रहिै।    \n4) मैथिली भाषा ओ साथहत्य क  र थिश्वथिद्यालीय शोिसेँ िुलना कऽ  हम  अपन ऐ प्रस्िुि शोिक  महत्ि घटबऽ नै \nिाहै छी। आइक  ेँ िारीखम  जेँ हम  थिश्वथिद्यालयक शोि थनदेशकक  हािम  प्रिुर टका  दऽ दी िेँ बैसल -बैसल  शोि \nभ रट जाएि। मैथिली साथहत्य क  र अथिकांश  शोि एहन  अथछ मन  100 म सेँ 97-98 टा (ओना ई प्रक्रकया एक  \nिरहें  झाेँपल रहैि  छै िेँइ अइ आरोप  ल ल  सबूिक  कमी  रथहि  छै) । एहन  थस्िथिम  हमरा  ई संिोष अथछ ज  \nमैथिथलए नै हम  कोनो  भाषा क  र एक  डथमक  नै छी। न  िेँ थिद्यािी िौरपर आ न  शोिािी िौरपर (जेँ रथहिहुेँ िेँ ई \nपोिी नै होइि स  हमर  थिश्वास अथछ)। \n \n5) क्रकछ ु िथ्य दोहराएल  सन लागि। मुदा हमरा  जनैि ई ऐ दुआर  भए रहल  छै कारण  व्याकरण ओ इथिहास \nल ल  िथ्य मात्र एक ै  होइि छै ििाथप ऐसेँ बिबाक  प्रयास कएल  ग ल छै। \n \n6) ज ना की  आगू कहल  ग ल अथछ ज  ऐ पोिीम  भाषाक  पूणक ओ अपूणक दूनू रूप  प्रयोग भ ल अथछ। ऐ, अइ, एथह  \nिीनू रूप  भ टि आ आन शब्द ल ल  ि हन  सन बूझू। गम्भीर पाठक  सभक  ेँ मानक  ििकनी ग़िब़ि बुझ िथन। मुदा \nहमरा  जनैि गजल  ल ल  अपूणक भाषा सभसेँ ब सी उपयुक्त। आ ई पाठक , शाइरपर  छो़िल जाइए ज  ओ अपन सेँ \nपरीक्षण करथि  ज  कोन  रूपक  भाषासेँ गजलम  ि जी आथब रहल  छै। संग  ईहो  कहब  ब जाए नै ज  संयुक्त शब्द ल ल  \nपंिमाक्षर बला  थनयम सही  अथछ ििाथप अभ्यास जथनि दोषक  कारण  ऐ पोिीम  आरंभ  ओ आरम्भ दूनू ििकनी \nभ टि मन  अनुस्िारयुक्त स हो आ पंिमाक्षर युक्त स हो। । जेँ-जेँ अभ्यास बढ़ैि जाएि हमर  आन पोिीम  “आरम्भ” \nििकनी भ टि मन  पंिमाक्षरयुक्त। “य” ल ल  “अ” क  र ठीम-ठाम प्रयोग स हो भ टि। ऐ पोिीम  द ल ग ल सभ \nउदाहरणक  (गजल  ओ उद्धरण) ििकनी ल खक -शाइर  थिश षक अथछ। अथन्िम खंडक  भाषाम  क्रकछ ु थभन्निा भ टि \nकारण  अथिकांश  िथ्य ि  सबुक परहेँक  अथछ आ थभन्न-थभन्न लोकक  अथछ ज  की  मैथिली प्र मी छथि आ समय-\nक ु समय मैथिलीम  थलखै  छथि। ओना जखन की  मैथिलीक  प्रोि  सर सभहेँक  ििकनी गलि रहै  छै िखन िेँ हमरा  \nलोकथन  अदना आदमी छी। शुरूआिी  दौरम  हमरा  लोकथन  गलिीसेँ एक  अक्षरीय “ई” बदलाम  “इ” थलखैि रही  \nआ बहुि रास  गजलम  “इ” आएल  अथछ। आब जेँ ििकनी सही  करबै  िेँ मात्रािम ग़िब़ि भऽ ज िै। आबक  गजलम  \nएहन  ग़िब़िी नै अथछ। आब एकटा  शब्द थलअ   छरठ। एकर  उच्चारण बहुि प्रकारसेँ होइि छै ज ना “छरठ, छइठ, \nछैठ, छैइठ “आक्रद-आक्रद बहुि संभि ज  छऐठ उच्चारण स हो हो।  जेँ ध्िथनशास्त्रक थहसाबसेँ द खबै िेँ ई सभ \nउच्चारण सही  छै। कारण  ध्िथनशास्त्रक स्पष्ट मान्यिा छैक  ज  ध्िथन थनिाकरण मात्र उच्चारण  कालम  संभि छै आ \nसभहेँक  उच्चारण अलग -अलग  भऽ सक ै ए। आब प्रश्न छै ज  जेँ कोनो  भाषा बाजऽ बलाक  संख्या एक  लाख  छै िेँ \nओकर  उच्चारण पद्धथि एक  लाख  ह िै? उत्तर छै, हेँ। मुदा आब ऐठाम ई प्रश्न उठलै  ज  िखन व्याकरणम  एक  लाख  \nथनयम बनाएल  जाए? ऐ प्रश्नक उत्तरम  ई थनष्कषक थनकलल  ज  भाषाक  बहुसंख्यक ध्िथनक  ेँ आिार माथन व्याकरण \nबनाएल  जाए। दोसर  शब्दम  कही  िेँ ध्िथनशास्त्रक “सामान्यीक ृ ि”  शास्त्र व्याकरण भ ल। िेँए हमर  स्पष्ट मान्यिा  अथछ ज  भन  क्रकनको उच्चारण कोनो  होइन  मुदा थलथखि रूप  व्याकरणक  थहसाबसेँ ह बाक  िाही। ऐ ठाम ईहो  \nि आन द ब ज  मैथिलीम  दथलि शब्दािली ओ ििकनीक अभाि अथछ आ हमरा  आशा अथछ ज  गजलकार  सभ ऐ \nशब्दािलीक पूरा  सदुपयोग करिा।  क्रकछ ु लोक  ई मानै छथि ज  हमर  दाइ-बाबा, ि ेँ लला-ि ेँ लली एना बाजै छला  / \nछली  िेँ व्याकरणोम  एनाथहि  ह िै मुदा एहन  पररकलपना  कोनो  थिषयक  ेँ समाथजकसेँ व्यथक्तगि बना दै छै। हमरा  \nजनैि व्याकरणक  ेँ व्यथक्तगि नै ह बाक  िाही। अइ पोिीक  सभ अक्षर-संयोजन थभन्न-थभन्न क ं प्यूटरपर भ ल अथछ। \nआ िोंटक  थिथभन्निाक कारणें  किहुेँ-किहुेँ संयुक्ताक्षर मूल  रूपम  भ टि (ज ना शुरू  आ बीि िणकम  हलंि  लगल  \nरथह  जाएब)। जखन बाि ििकनीक िथल रहल  अथछ िेँ स्पष्ट करी  ज  हमर  एथह  पोिीक  मुख्य उद्य श्य मात्रा \nथनिाकरण अथछ, उदाहरण  ल ल  क्रकयो \"थिक \" थलखलाह  िेँ एकर  मात्रािम गजल  पररपाटीक  थहसाबें  एकटा  दीघक \n(2) ह िै मुदा जखन क्रकयो \"िीक \" थलखिाह  िखन एकर  मात्रािम दीघक-ह्रस्ि (2-1) ह िै। आन शब्द ल ल  एहन  \nसन बूझू। ओना जेँ क्रकयो एथह  पोिीसेँ ििकनीक जानकारी  स हो लऽ  ल थि िेँ ई एथह  पोिीक  सौभाग्य ह िै। \n \n7) गजलक  क्रकछ ु थनयम भाषा साप क्ष अथछ। भाषा साप क्ष मिलब ज ना-ज ना भाषाक  थनयम बदलिै ि ना-ि ना \nगजलक  थनयम स हो बदलि खाली  रदीि आ िणकिृि मन  बहरक  ेँ छोथ़ि कऽ।  हेँ, एक  िणकिृिक बदला  आन दोसर  \nिणकिृि लऽ  सक ै  छी। काक्रियाक थनयम भाषाक  उच्चारण बदथलि  बदथल  जाएि। \n \n8) ऐ पोिीक  ेँ हम  शब्द-िपकण माथन ल न  छी। पं. जीिन झा, कथििर सीिाराम झा, आनंद झा न्यायािायक, मिुप \nजी सन गजल -थपिर िृप्त भ ल ह िा स  थिश्वास अथछ। \n \n9)\n आजुक  समयम  जखन की  लोक  अपन माए-बाप क  र बाि नै मानैए (हमरा  सथहि) िखन ई व्याकरणक  थनयम \nक्रकएक मानि? िेँए हम  ई पोिी थििरणात्मक रुपम  थलखन  छी मन  इजोिक काज  जकाेँ, इजोि बाटपर  प़िै छै \nआ लोकक  ेँ िारू  क्रदसक बाट द खाइ प़िै छै मुदा ओ इजोि बटोहीसेँ क  खनो नै कहै  छै ज  ऐ बाटपर  िा ओइ \nबाटपर  िल।। जेँ व्याकरणयुक्त थलखब  िेँ बाह -बाह  नै िेँ िलंि। मानू िा नै मानू ई अहाेँक  काज  अथछ हमर  काज  \nछल  थनयम थसख नाइ। ओनाहुिो जेँ अनुशासन द शक  ेँ महान  बना सक ै ए िेँ काव्यक  ेँ क्रकएक नै? मोटा-मोटी ई मानू \nज  गजलक  ई थनयम सभ मुख्यिः हम   अपन गजलक  ेँ नीक  बन बाक  ल ल  मैथिलीम  अनन  छी। जेँ क्रकयो ऐ पोिीसेँ \nगजलक  व्याकरण सीथख कऽ  नीक  गजल  लीथख  सकथि  िेँ ई एथह  पोिीक  सौभाग्य मुदा ई पोिी हम  अपन  \nगजलक  अनुशासन ल ल  थलखन  छी। ऐ पोिीक  थलखबाक  िीनटा आर  उद्द श्य छल।  पथहल  ज  मैथिलीक  पाठक  \nपथहन  क्रकछ ु क्रदनक ल ल  भ्रमकार सभहेँक  भ्रमम  ि ेँ थस ग ल छलाह।  ओ भ्रमकार सभ कहै  छलथखन्ह ज  गजलक  \nकोनो  थनयम नै होइ  छै। दोसर  ज  क्रकछ ु लठैि गजलकार  लाठी  लऽ  कऽ  कहैि  छलाह  ज  इएह  गजल  अथछ। ई पोिी \nहुनकर  लाठीक  ेँ िो़िि स  आशा अथछ। आ ि सर उद्द श्य ज  पथहन  आलोिक  सभ गजलक  आलोिनासेँ ड राइि \nछलाह  कारण  हुनका  लग  गजलक  कोनो  अिार नै छल  आशा अथछ ज  ऐ पोिीसेँ हुनका  गजल  आलोिना ल ल   अिार भ टिथन। \n \n10) बहुि संभि ज  हमर  पोिीम  मुद्रण ओ िथ्यगि दोष रथह  ग ल हएि। पाठक  सभसेँ थनि दन ज  एकरा  द खार \nकरथि  । ईहो  बहुि संभि ज  हमरा  नजररसेँ बहुि रास  व्याकरणयुक्त गजलकार  ओ हुनक  गजल  छ ु रट ग ल हएि \nि  र पाठक  सभसेँ आग्रह ज  एकरा  द खार करथि।  सभ प्रकारक आलोिनाक  ेँ स्िागि अथछ मुदा आलोिक  महोदय  \nक  र आलोिना िखन  सशक्त हएि जखन की  ओ मैथिली व्याकरणक  संग उदूक व्याकरणक  जानकार  होथि। द खल \nजाइए ज  क्रकछ ु आलोिक  थहन्दीसेँ संिथमि िथ्य आनै छथि आ िै बलपर  कहै  छथि ज  गजलक  थनयम एहन  नै \nओहन  ह बाक  िाही। मुदा ई कि  हास्यास्पद छै स  अहूेँ सभ बुथझ सक ै  थछऐ। िेँए, िथ्यक मूल  प्रारूप आनू आ \nिकर  बाद बहस  शुरू  करू।  हहंदी  गजलक  अपन समस्या छै ज  क्रक मैथिली गजलक  समस्या स हो बना द ल ग ल \nअथछ नकलिी  मैथिली गजलकार  सभ द्वारा। जेँ गौरसेँ द खबै िेँ हहंदी  गजलक  सभसेँ ब़िका समस्या छै उदूक \nशब्दक हहंदी  उच्चारणक थहसाबसेँ प्रयोग। उदहारण  ल ल  \"शहर \" शब्दक उच्चारण उदूकम  \"शह्र\" होइि छै मन  21 \nजखन क्रक हहंदीम  एकर  उच्चारण थलथखि रूपम  होइि छै मन  12, एही  आिारपर  दुष्यंि क ु मारजीक  गजलक  \nआलोिना कएल  जाइि छै। हहंदी  गजल  एखनो \"थजयादा\" आ \"जाय्दा\" आक्रदम  ि ेँ सल अथछ। हहंदीम  द ि न्द्र \nआयकजी द्वारा थलखल  ल ख \"थहन्दी ग़ज़ल  आलोिना की  क्रदक्किें\" म  एथह  समस्याक  ेँ नीक  जकाेँ कहल  ग ल छै। एकर  \nअथिररक्त हहंदीक  आरो  आलोिकक  आलोिना-ल ख सभ द खल जा सक ै ए। हहंदीम  जेँ कोनो  आलोिक  गजलक  \nशास्त्रीय रूपसेँ थनकलबाक  ओकालथि  करै  छै िकर  90 प्रथिशि मिलब उदूक-िारसी शब्दक हहंदी  उच्चारण बला  \nसमस्या होइि छै। नकलिी  मैथिली गजलकार  सभ एकरा  बहरक  थिरोि माथन लै  छथि आ प्रलाप शुरू  कऽ  दै \nछथि। मैथिलीम  ई समस्या नै छै। मैथिलीम  िेँ एक ै  शब्दक दू-िीन ििकनी अथछ आ सोझ थनयम अथछ ज  ज हन  \nििकनी हो  िकर  मात्रािम थलखलाहा  थहसाबसेँ थगनिी हएि। उदाहरण  ल ल  \"क  यो\" आ \"क्रकयो\" एक ै  शब्दक दू टा \nििकनी अथछ मुदा \"क  यो\" क  र मात्रािम 22 अथछ िेँ \"क्रकयो\" क  र मात्रािम 12 िेँइ एक  अिकम  ईहो  कहल  जा \nसक ै ए ज  मैथिली गजलकार  सभ नीक  जकाेँ न  हहंदी  गजलसेँ पररथिि छथि आ न  मैथिलीक  व्याकरणसेँ िेँइ एथह  \nप्रकारक ओझरीम  अपनो ि ेँ सैि छथि आ मैथिली गजलक  ेँ स हो ि ेँ साबैि छथि। मैथिलक  सभसेँ ब़िका अिगुण छै \nज  पोिी पक्रढ़ ल ि िा रिना सुथन ल ि आ कहि  ज  बहुि नीक  अथछ मुदा आर  जेँ सुिार भऽ जाए आ कन  आर  जेँ \nम हनथि कऽ  ल बै िेँ ब सी नीक  हएि। मुदा ओ लोक  ई नै कहिा  ज  कोन  ठाम गलि अथछ आ िकर  सुिार कोना  \nकएल  जाए। हमर  आग्रह ज  ईहो  कहल  जाए ज  ऐ पोिीम  किऽ गलिी छै आ ओकरा  कोना  दूर  कएल  जा सक ै ए। \nऐ पोिीम  बहुि ठाम बहुि लोक , मि ओ थििारक  आलोिना कएल  ग ल छै। मुदा आलोिनाक  मिलब खाररज  \nक  नाइ नै होइ  छै। आलोिनाक  मिलब छै ज  एकटा  थनथिि थििार, रिना िा पोिी (जकर  आलोिना भऽ रहल  \nहो ) िकर  थिकास भऽ रहल  छै। ऐ दुथनयाेँक हर क  थिषय थिज्ञान छै। ई िराक  गप्प ज  आिुथनक  थशक्षाम  ओइ \nथिज्ञानक  ेँ िीन खंडम  बाेँरट द ल ग लै  थिज्ञान, आटकस आ कामसक। मुदा मूल  रूपसेँ सभ थिषय थिज्ञान अथछ। आ \nथिज्ञान क  करो  खाररज  नै करै  छै। कारण  थिज्ञानक नजररम  हर क  िस्िु, थििार ओ रिनाक  उपयोथगिा छै।  थिज्ञानक जन्म दशकनसेँ मानल  जाइि अथछ आ दशकनक पथहल  थसद्धांि छै ज  हर क  िस्िुक दू पक्ष होइ  छै। िेँए हम  \nि  र कहब  ज  आलोिनाक  मिलब क  करो  खाररज  क  नाइ नै छै आ हम  ओथह  क्रदनक बाटक  जोहब  जथहया  हमर  \nआलोिना हएि।  \n \n11) हम  अपन जीिनम  सभसेँ थसखैि रहलहुेँ  िेँए सभ हमर  गुरू  छथि। मन  हमरा  लग  साथहत्यम  क  ओ स्िायी \nगुरू  नै भ ला। मुदा जेँ ई प्रक्रकया आिश्यक छै िेँ ई बूझू ज  हमर  ग्रामीण स्ि. परमानंद  लाल  (ज  की  एकिारा  हाइ  \nस्क ू लक ह डमास्टर छलाह  आ हमर  औपिाररक  एक  डथमक  गुरू  स हो), संिोष क ु मार राय  (बादक  एक  डथमक  गुरू ) \nआ कलकत्ताम  श्री रामलोिन  ठाक ु र  जी हमर  साथहथत्यक गुरू  छथि। ओना ई कहब  जरूरी  ज  गजल  ल ल  हमर  \nएकमात्र गुरू  पोिी सभ अथछ। सभसेँ पथहन  क ुेँ अर बैि नजीक पोिी पक्रढ़ गजलक  अ-आ थसखलहुेँ  िकर  बाद  आन-\nआन पोिी आ लोक  सभसेँ क्रकछ ु-क्रकछ ु गजलक  ििाक भ ल। \n \n12) हमर  हर क  िरहेँक  गथिथिथिक  ेँ इंटरन ट पसारलक  अथछ। आइ गजल  ज  अपन नि स्िरूपम  अथछ  \nिैम  इंटरन ट क  र महत्िपूणक योगदान छै। जेँ ई इंटरन ट नै रथहिै  िेँ “अनथिन्हार “नै रथहिै  (गजल  पथहन ह सेँ छलै  \nआ बादोम  रथहिै )। िेँए इंटरन ट हमरा  ल ल  दैिी रूपम  अथछ। ऐ पोिीम  द ल ग ल अथिकांश  बहस , ििाक, \nपररििाक ि  सबुकपर भ ल अथछ। ऐठाम ईहो  कहब  ब जाए नै ज  बहुि लोक  हमर  गजल  ओ ऐ क्रकिाबम  आएल  \nथििार सभक  ेँ ि  सबुक आ आन सोशल  मीथडयापर  जत्र-क ु त्र थबना हमर  नाम द न  र िर न्सक रूपम  प्रयोग क  ला।  \n \n13) ििकमान समयम  गजलक  दू युग थनिाकररि भ ल (द खू गज न्द्र ठाक ु रजी  द्वारा थलखल  ग ल गजलशास्त्र भाग-14 \nhttp://anchinharakharkolkata.blogspot.in/2011/10/blogpo2t_6385.html पथहल  “जीिन युग”  \nमन  1905सेँ लऽ  कऽ  2007 िरर (आिुथनक  मैथिलीक  पथहल  गजलकार  पं. जीिन झा जीक  नामपर ) आ, दोसर  \n“अनथिन्हार युग”  मन  2008सेँ लऽ  कऽ  ििकमान समय िरर (अनथिन्हार आखर  \nhttp://anchinharakharkolkata.blogspot.in  क  र नामपर )। ई गप्प हमरा  ल ल  नोबलो  पुरस्कारसेँ बक्रढ़ \nकऽ  अथछ। बादम  ई आल ख (1सेँ 14 िरर) हुनक  गजल  संग्रह “िांथग बाट बन बाक  दाम अगूबार  प न  छेँ” म  स हो \nआएल।  \n \n14) हम  अपन ब्लाग अनथिन्हार आखर  \nhttp://anchinharakharkolkata.blogspot.in  \n पर  25 खंडम  “गजलक  संथक्षप्त पररिय “नामसेँ ल ख माला  शुरू  क  न  रही  रहए  (ई आल ख ब्लागपर 22 जुलाइ  \n2011सेँ शुरू  भ ल आ 21 थसिम्बर 2011क  ेँ 25 खंडम  समाप्त भ ल)। प्रस्िुि पोिी ओकर  संशोथिि रूप  अथछ। \nआ िेँए ईहो  पोिी 25 खंडम  बाेँटल ग ल अथछ। खण्ड 1सेँ खण्ड 24 िरर गजलक  व्याकरण अथछ आ 25म खण्ड \nइथिहास। हमर  पथहल  प्रकाथशि पोिी “अनथिन्हार आखर”  2011म  प्रकाथशि भ ल आ िाहूम  ई “गजलक  संथक्षप्त  पररिय “नामसेँ ल ख छल   मुदा आब ओथह  पोिीक  क्रकछ ु थनयम ब काजक  भऽ िुकल  अथछ आ ओकर  सुिार ऐ \nपोिीम  कएल  ग ल अथछ। संग -संग क्रकछ ु िथ्यात्मक गलिी स हो छल  जकरा  ऐ पोिीम  दूर  कऽ  द ल ग ल अथछ। \nबाि हमर  पथहल  पोिीक  िथल रहल  अथछ िेँ एकटा  आर  गलिी हम  स्िीकार करऽ  िाहैि छी ज  ओइ पोथिक  \nगजल  67क  दोसर  श र-- \n“लोक  ि  क ै ि रहल  पािरपर  पािर \nिकर  बीथछ बीथछ एकटा  घर  बना ल लहुेँ”   \n \nई श र डा.क ुेँ अर बैि न जीक  श रसेँ पूणकिः म ल खाइि अथछ। म ल की  अनुिाद कहनाइ  सही  ह िै। हमरा  जनैि ई \nअसाििानी िश भ ल अथछ। ििाथप ई गलि छै आ हम  एकरा  स्िीकार करैि  छी। डा. क ुेँ अर बैि न जीक  मूल  श र \nएना अथछ— \nदुथनया न  मुझप  ि ें क   ि  पत्िर जो ब थहसाब \nमैंन  उन्हीं को  जो़ि क  क ु छ घर  बना थलए  \n \nजै कारणसेँ  हो  मुदा हम  अपन गलिी स्िीकार करै   छी। एही  पोिीसेँ संबंथिि एकटा  आर  गप्प ज  एथह  पोिीक  \nकभर -ल खनम  गज न्द्र ठाक ु रजी  एथह  पोिीक  ेँ मैथिली गजलक  पथहल  बहर  अिाररि संग्रह कहन  छथि। थनथिि \nिौरपर सुनएम  नीक  लागै  छै मुदा ज ना-ज ना गजल  संबंथिि काज  होइि ग ल ि ना-ि ना स्पष्ट होइि ग ल ज  \nमैथिलीम  बहर  अिाररि गजल  संग्रह पथहन सेँ छल  मुदा मैथिलीक  क्रकछ ु अिार्क क क गजलकार—संपादक  सभ \nओकरा  दबन  छल।  िेँइ एकटा  थजम्म दार ल खक  क  र िमक थनमाहैि हम  स्पष्ट करी  ज  “अनथिन्हार आखर”   \nमैथिलीक  पथहल  बहर  अिाररि गजल  संग्रह नै अथछ। ओइसेँ पथहन  थिजयनाि झाजीक  गजल  संग्रह आथब िुकल  \nछलथन  2008 म । हमर  पोिी सरल  िार्णकक बहरम  कहल  गजलक  पथहल  पोिी जरूर  अथछ। \n \n15) आइसेँ क्रकछ ु क्रदन पथहन  हमरा  एकटा  एहन  लोक  भ टला ज  की  गजलक  नाम  सुथन िामसम  आथब जाइ छथि। \nहुनका  मिें मैथिलीम  गजलक  नाम बदलबाक  िाही कारण  ई उदूक शब्द थिक  आ ऐसेँ मैथिली भ्रष्ट भऽ जाएि। ओ \nछलाह  िेँ गजलक  थिरोिी मुदा हमरा  अपना घर  लऽ  ग लथि। खूब सत्कार भ ल। सत्कारक  िमम  ओ अपन \nकथनयाेँक  ेँ सोर  पा़िलथखन्ह “खुश्बू, कन  एम्हर आउ” । खएर  हम  पथहन  सत्कार ल लहुेँ  मन  भररप ट नाश्िा क  लहुेँ \nआ गरम  िाह पीलहुेँ  आ िाही िमम  हुनकासेँ  पुछथलअथन्ह ज  श्रीमान अपन  गजलक  नाम क्रकए बदलऽ  िाहै \nथछऐ। ओ नाना िरहेँक  समस्या द ख ला, मैथिलीक  गररमामयी  बाि सुनौला।  अंिम  हम  अपन िप्पल कथस  कऽ  \nबन्हलहुेँ कहथलअथन्ह  ज  सरकार  अहाेँ अपन कथनयाेँक  नाम बदथल  थलअ  कारण  “खुश्बू”  स हो उदूक शब्द छै आ \nजखन अहाेँक  पररिार  भ्रष्ट अथछ िखन मैथिलीक  थिन्िा ब कार।  िकर  बाद की  भ लै पिा नै। हर क  दोसर  भाषाक  \nओ ओकर  शब्दक मैथिलीकरण  ह बाक  िाही मुदा  “संघी”  ओ “इस्लाथमक” भािनाक   हटा  कऽ।  ि नाथहि  आर  एक   गोट क  ेँ ऐ दुआर  िामस छलथन  ज  मुसलमान  कथि सभ अपन नामक  आगू अपन गाम िा शहरक  ेँ जोथ़ि दैि छै। \nहुनका  मोिाथबक  ई ब कार।  ओथह  श्रीमानक  ेँ हम  कहथलअथन्ह  ज  सरकार  िखन िेँ अहाेँक  पूिकज  ब कार  छल  ह िा। \nओ थखथसआ कऽ  पुछला  ज  कोना , हम  जबाब द थलअथन्ह ज  अहाेँ अपन या अन्य कोनो  मैथिल ब्राह्मणसेँ मूल  पूथछ \nथलअ।  ई गाम िा शहरक  नाम मुसलमान  कथि ल ल  मूल  सन छै। कमसेँ कम  मुसलमान  शाइर  सभ एक ै टा गाम या \nशहरक  नाम जो़िै छथि। मैथिल ब्राह्मणक मूलम  िेँ दू-दू टा गामक  नाम जुटल  रहै  छै। \n \n16) क्रकछ ु कथिि प्रगथिशील साथहत्यकार -हिंिक सभ भाि ओ कथ्य ल ल  अन र  पर शान रहै  छथि। भाि या कथ्य \nकी  थिक  िकरा  थिस्िारपूिकक पढ़बाक ल ल  22म खंडक  “गजलक  भाि ओ कथ्य” बला  प्रभाग द खू। \n \n17) ऐ पोिीक  ेँ लऽ  कऽ  कोनो  घमंड करऽ  बला  गप्प नै छै। मुदा जेँ कथनयो ेँ-मनी घमंडक  गप्प छै िेँ ई जरूर  टूटि। \nआ हमर  ई घमंड िखन टूटि जखन की  भथिष्यम  एहू  पोिीसेँ नीक  पोिी गजलपर  एिै। ओना हमर  घमंड \nटुटनाइ ओि क महत्ि नै राखै  छै जि क महत्ि ई राखै  छै ज  आर  नीक  पोिी एलासेँ मैथिली गजल  दू ड ग आर  \nआगू बढ़ि। \n \n18) 10 मािक 2001 हमरा  जीिन ल ल  बहुि महत्िपूणक अथछ। कारण  ज  10 मािक 2001क  ेँ क्रदन कलकत्ताक  \nएकटा  पाक क (सेंट्रल पाक क म ) हमरा  बुझाएल  ज  मैथिलीम  श रो-शाइरीक  ब सी जरुरथि  छै आ हम  थनिय स हो \nक  लहुेँ आ ओही  ठामसेँ हमर  ई श रो-शाइरी  थनकलल।  आइ हम  िन्यिाद द बए िाहबथन्ह ओथह  अनाम युिक-\nयुििीक  ेँ ज  10 मािक 2001क  ेँ अपन समस्ि क्रियाकलाप मैथिलीम  क  लाह  मुदा प्र मक स्िीकारोथक्त उदूक शाइरीसेँ। \nहम  ओही  ठामसेँ अपन श रो-शाइरी  ल खनक  जन्म मानैि छी। हमरा  ओही  क्रदनसेँ गजलक  भूि सिार भ ल। \n \n19) क्रकछ ु गबैया सभ कथििा गाथब कऽ  कथिि  अििा गीिक  ेँ गजल  घोथषि कऽ  दै छथि। एकरो  थिस्िृि थििरण \n22म खंडक  “गजलक  संगीि” बला  प्रभागम  भ टि।  \n \n20) ऐ पोिीक  ेँ उथिि सम्मान िखन  भ टिै जखन की  एक  काल  खंडम  कम  75-100 टा बहर  युक्त गजलकार  \nसक्रिय रहथि।  आ हम  मात्र कमक करैि  इच्छा कऽ  सक ै  छी। \n \n21) क्रकछ ु लोक , क्रकछ ु ल खक -साथहत्यकारक  ई थििार छथन ज  ज्ञानक  ेँ रहस्यमय बना द लासेँ। दस-बीस बखकम  \nक्रकछ ु ज्ञान बाेँरट द लासेँ ओथह  ल खक -साथहत्यकारक  मान-सम्मान बढ़ैि छै आ पूरा -पूरी  ज्ञान दऽ द लासेँ बादम  \nक्रकयो नै पूछै छै। हम  व्यथक्तगि िौरपर मानै छी ज  एहन  मानथसकिा छै लोकम  मुदा िकर  थिन्िा छोथ़ि हम  \nगजलक  पूरा -पूरी  ज्ञान इंटरन ट आ ऐ पोिीम  द लहुेँ। भऽ सक ै ए ज  भथिष्यम  हमरो  क्रकयो नै पूछए मुदा ज ना  हिा-पाथन सभ फ्री आ सिकसुलभ रथहिों  अपन उपयोथगिा बन न  रहै  छै ि नाथहि  हमरो  थिशिास अथछ ज  हमर  \nई गजलक  ज्ञान फ्री आ सिकसुलभ रथहयो  कऽ  जनमानस ल ल  उपयोगी बनल  रहि।  \n \n22) हम  अपन प्रस्िुि ऐ पोिीक  ेँ िैयार करबासेँ  पथहन  आ ओइ समयम  थनम्नथलथखि पोिी, पत्र-पथत्रका सभहेँक  \nअध्ययन क  लहुेँ ज  की  हमरा  ल ल  संदभक ग्रंिक काज  क  लक।  संग -संग बहुिों लोक , इंटरन टपर उपथस्िि ब िसाइट \nआ स्िान सभसेँ सहायिा भ टल। पोिी, पत्र-पथत्रका, इंटरन टपर उपथस्िि ब िसाइट, स्िान आ व्यथक्तक नाम \nभाषाक  थहसाबें  बाेँरट कऽ  द ल जा रहल  अथछ— \n \nमैथिल ी \na) थमथिला भाषा थिद्योिन (महािैयाकरण  पं. दीनबन्िु झा, संपादक  एिं प्रकाशक-गोथिन्द झा, थद्विीय \nसंस्करण-1993) \nb) मैथिली छन्द शास्त्र (पं.गोथिन्द झा, प्रकाशक- थमथिला पुस्िक क  न्द्र, दरभंगा , थद्विीय संस्करण-1987) \nc) मैथिलीक  उद्गम ओ थिकास (पं.गोथिन्द झा, प्रकाशक- मैथिली अकाद मी , पटना, संस्करण-1987) \nd) उच्चिर मैथिली व्याकरण (पं.गोथिन्द झा, प्रकाशक- मैथिली अकाद मी , पटना,थद्विीय संस्करण- िरिरी \n1992) \ne) मैथिली पररिाथयका  (पं.गोथिन्द झा, श खर प्रकाशन, पटना-प्रिम संस्करण-2006) \nf) मैथिली पररशीलन  (पं.गोथिन्द झा, प्रकाशक- मैथिली अकाद मी , पटना, प्रिम संस्करण-2007) \ng) आिुथनक  मैथिली व्याकरण ओ रिना (डा. बालगोथिन्द झा व्यथिि, ई पोिी हमरा  लग  खंथडि रूपम  अथछ) \nh) क ु रूक्ष त्रम् अन्िमकनक (श्री गज न्द्र ठाक ु र , श्रुथि प्रकाशन, क्रदलली, प्रिम संस्करण) \ni) श्री गज न्द्र ठाक ु र।  कलकत्ताक  बाद हमर  साथहथत्यक उत्िानम  क्रदललीक मुख्य भूथमका  अथछ आ हमरा  ल ल  \nक्रदलली आ श्री गज न्द्र ठाक ु रम  अंिर नै अथछ। दोसर  शब्दम  कही  िेँ जि क ई पोिी हमर  अथछ िि क श्री \nठाक ु रोजीक  छथन। \nj) थिद ह (\nwww.videha.co.in) \nk) गाम भटरा  घाट (थबस्िी), कलकत्ता , क्रदलली आ गौहाटी।  \nl) कलकत्ताक  ओ संस्िा सभ ज  हमरा  सािकजथनक पाठ करबाक  अिसर द लक  स  मोन पथ़ि रहल  अथछ। ओना \n“थमथिला थिकास पररषद्” पथहल  संस्िा अथछ जकर  मंिपर पथहल  ब र हम  सािकजथनक पाठ क  न  रही  आ िइ \nल ल  श्री क ृ ष्णमोहन झा आ थिनोद ठाक ु र  ज  की  हमर  सहपाठी  छलथि हुनक  (दूनू दुलहा  गामक ) ब सी जोर  \nछलथन।  आ ऐ गोष्ठीक बादें हम  बहुि लोकसेँ  पररथिि भ लहुेँ। कलकत्तासेँ संिाथलि संपक क नामक  माथसक  बैसार  \nओ ओइम  उपथस्िि सभ गोटाक  स हो ॠणी छी हम  । \nm) गूगल  आ ओकर  ब्लाग स िा (www.blogger.com)  n) ि  सबुक (www.facebook.com) \no) गजलक  थिरोिी ओ समिकक लोकथन।  \np) ऐक  ेँ अलाि  सौंस  छीटल  संस्क ृ ि काव्य ओ िमकग्रंि सभ स हो हमर  संदभकम  काज  आएल।  \nq) मैथिलीक  मौथखक  लोकगीि  ज  की  आइ-माइ-दाइ सभहेँक  क ं ठसेँ सुनलहुेँ।  \nr) “मैथिलीम  गजल”  डा. रामद ि झा, रिना जून 1984म  प्रकाथशि \ns) मैथिली व्याकरण आओर  रिना (युग श्वर झा) \nt) मैथिली संस्कार गीि--उम श मंडल  \nu) उपरम  जि क नाम द ल ग ल अथछ िाहूसेँ ब सी महत्िपूणक छथि हमर  जन्मदािा, घर -पररिारक  लोक , गामक  \nलोक , ख ि-पिार, हीि-मीि, पथहल  क्रकलाससेँ लऽ  कऽ  एखन िररक  थशक्षक महोदय  सभ। संग -संग “बाली”  क  र \nििक स हो आिश्यक। लखनपुर  बाली।  जन्मक बादसेँ हुनको  द खैि रहथलऐक  आेँगनम । पाबथन-थिहार  बला  काज , \nमू़िन-उपनयन बला  काज , साेँझ-भोर  पाथन भरऽ  बला  काजक  संग बहुि क्रदन िरर द थखि  रथहथलऐ।  िेँए बाली  \nक  र ििक छोथ़ि क्रकछ ु न  भ टि। उपरम  द ल पोिीक  अथिररक्त आरो  पोिी अथछ जकर  ििक एही  पोिीम  आगू िथल \nसंदभकक संग भ ल अथछ। \n \nEnglish \n1) Meters and Formulas: The case of ancient Arabic poetry. By Bruno Paoli  \n2) The phonology of classic Arabic meter. By Chirs Golston & Tomas Riad. \n3) Poetries in contact: Arabic, Persian & Urdu. By Ashwini Deo & Paulki Parsky \n4) Meters of Classic Arabic poetry. By Pegs, Cords & Ghuls \nिारू  पोिी गूगलपर  उपलबि अथछ। \n \nथह न्दी-उदूक \n1) गजल  का  व्याकरण (डा. क ु अेँर बैि न, प्रकाशक-अयन प्रकाशन, नई क्रदलली, संस्करण-1996) \n2) गजल  ल खन कला  (आर .पी.शमाक महर्षक, मीनाक्षी प्रकाशन, क्रदलली, प्रिम संस्करण-2005) \n3) गजल  और  गजल  की  िकनीक  (आर .पी.शमाक महर्षक, प्रकाशक- जिाहर  पथब्लशसक एंड थडस्ट्रीब्यूटसक, क्रदलली, \nप्रिम संस्करण-2009) \n4) आसान अरूज  (डा. मोहम्मद आजम, थशिना प्रकाशन, सीहोर , प्रिम संस्करण-2012) \n5) नया ज्ञानोदय गजल  थिश षांक जनिरी 2013 \n6) सुबीर  संिाद स िा (http://subeerin.blogspot.in) \n7) ओपन बुक्स आनलाइन  (http://www.openbooksonline.com)  8) श्री िीनस क  सरी, श्री सौरभ  पाण्ड य, थिलकराज  कपूर  \n9) गज़ल़ की  बाबि (िीनस क  सरी, प्रकाशक-अंजुमन प्रकाशन, इलाहाबाद , संस्करण- Oct. 2015) \n10) माथत्रक छंदो का  थिकास (डा. थशिनन्दन प्रसाद, प्रकाशक- थबहार  राष्ट्रभाषा पररषद्, पटना, प्रिम \nसंस्करण-1964) \n11) अप्रभंश व्याकरण (आिायक ह मिंद्र, अनुिादक शाथलग्राम उपाध्याय, प्रकाशक-राजकमल  प्रकाशन, क्रदलली, \nसंस्करण-1958) \n12) प्राक ृ ि भाषाओं का  रूप  दशकन (आिायक नर न्द्र नाि, प्रकाशक-रामा  प्रकाशन, लखनऊ , संस्करण-1963) \n13) लफ्ज ग्रुप https://lafzgroup.wordpress.com/ \n14) र ख्िा (https://rekhta.org) \nबहुि रास  िोटो गूगल  इम जसेँ ल ल  ग ल अथछ। \n \n23) गजल  थििापर लगािार  काज  करबाक  पुरस्कार स्िरूप हमरा  क्रकछ ु आन नाम सभ स हो भ टल ज  एना \nअथछ--गजल  गोथह , गजल  क ु त्िा, गजल  हगना , गजल  पदना, गजल  मुिना, गजल  छ ़िना, गजली , गजल  \nथगजना, गजाली  बाबू, बहर  बिाह.. आक्रद। मैथिली साथहत्यम  शाइद  एि क नाम क्रकनको नसीब भ ल ह िथन। \nएकरा  हम  अपन सौभाग्य बूझै छी। हम  ऐ ठाम पोिी, व्यथक्त, स्िान, न ट आक्रदक उलल ख िेँ क  लहुेँ मुदा हुनका  \nसभक  ेँ हम  िन्यिाद नथह  द बथन्ह। कारण  लोक  िन्यिाद दए कए  अपन कजाक उिारर लैि अथछ। मुदा हमरा  ई \nकजाक उिरबाक  इच्छा नथह  अथछ। हम  जीिन भरर  आभारी  रहए  िाहैि छी हुनका  सभहेँक  प्रथि। हम  अपन \nपथहल  पोिीम  थबना नाम द न  िन्यिाद द न  रथहअथन्ह सभक  ेँ (हेँ, र िर न्स बलाक  ेँ म लसेँ अनुमथि ल न  रथहअथन्ह) \nिेँ क्रकछ ु लोक  पूथछ सक ै ए छथि पथहल  पोिीम  नाम सािकजथनक कऽ  िन्यिाद क्रकएक नै द थलयै? आ एकर  उत्तरम  \nहम  मात्र एिब  कथह  सक ै  छी ज  ऐ पोिीम  जि क म हनथि हम  क  लहुेँ िि क म हनथि हम  आन कोनो  क्रकिाबम  \nिाथहयो कऽ  नै कऽ  सक ै  छी। िेँइ एक्ठ  अइ पोिीम  सभहेँक  नाम द ल ग ल। एथह  पोिीम  जि क संदभक ग्रंि द ल ग ल \nअथछ िकरा  पाठक  पढ़थि कारण  क्रकछ ु पुरान  गजलकार  सभ इएह  सोथि रहल  छथि ज  आशीष अनथिन्हार \nअपना मोनसेँ ई थनयम सभ बना रहल  छै। अंिम  अथि महत्िपूणक गप्प मैथिलीम  एक  डथमक  साथहथत्यक िोर आ \nनकलबाज  सभ बहुि छथि। हमरा  बूझल  अथछ ज  ओ एक  डथमक्रकया सभ हमर  पोिीक  अंश सभ थबना अनुमथि \nओ थबना नाम द न  अपन पोिीम  द िा आ दऽ कऽ  पुरस्कार,सम्मान ओ PHDक  उपाथि ल िा। ओना ऐ िरहेँक  \nिोरीक  शुरूआि  भऽ िुकल  अथछ। दीपनारायण  थिद्यािी अपन गजल  संग्रहम  अनथिन्हार आखरक  पूरा  ल ख \nउिारर ग ला मुदा कोनो  र िर न्स नै द ल ग ल। बादम  थिद ह पथत्रका द्वारा ई माथमला  उठ लापर  ओ संपादक  \nमहोदयक  ेँ म ल दए अपन गलिी मानलथि। एहन -एहन  घृथणि उदाहरण  आर  ब सी भ टि स  हमरा  थिश्वास अथछ।  \nक्रकछ ु लोक  आपथत्त स हो कऽ  सक ै  छथि ज  दीपनारायण  गलिी माथन ल लथि िेँ ि  र ई बाि उखा़िबाक को न \nजरूरथि ? मुदा कथह  दी ज  ई पोिी व्याकरणक  संग-संग इथिहासक  स हो छै आ इथिहासम  नीक -ब जाए दूनू िथ्य  रहै  छै। ऐ प्रकरणपर भ ल सभ कायकिाहीक  ेँ ऐ हलंकपर  द खल जा सक ै ए - \nhttp://www.videha.co.in/videhablog.html \nहम  हप्रंटम  ओि क थिश्वास नै राखै  छी िेँइ एहनो  हएि ज  हमरासेँ पथहन  क्रकयो मैथिली गजलक  व्याकरण लीथख  \nप्रकाथशि करबा  ल थि िकरो  स्िागि मुदा हुनकासेँ  आग्रह ज  कमसेँ कम  ओ जाथहठामसेँ िथ्य ल थि ओकरा  ि  थडट \nद बाम  बैमानी नै करथि  संग -संग गजलक  थनयमक  ेँ मैथिली भाषाक  अनुक ू ल  राखथि। \nआशीष अनथिन्ह ार  \n \n   खण्ड-1 \nआइ हमरा  लोकथन  बैसल  छी अरबी -िारसी-उदूकक लोकथप्रय शाइरी  थििा गजलपर  ििाक करबाक  ल ल।  मुदा \nगजलपर  ििाक करबासेँ  पथहन  दू टा गप्प जाथन ल ब जरूरी  पथहल  ई ज  मैथिलीम  “ग” आ “ज”  आक्रदम  नुक्ता नै \nलागै  छै िेँइ मैथिलीम  “ग़ज़ल”  शब्द गलि अथछ आ “गजल”  शब्द सही  दोसर  गप्प ई ज  गजल  ल ल  सही  \nकाक्रिया, एक  समान बहर  आ दमदार  कहन  मूल  ित्ि होइि छै आ एकर  सभहेँक  िणकन आगू कएल  ग ल अथछ। \nआब अरबी -िारसी-उदूकक क्रकछ ु एहन  प्रिीक आ शब्दािलीक ििाक करब  ज  की  मैथिलीम  भ्रमपूणक िरीकासेँ \nपसरल  अथछ (अिकक संदभकम ) िकरा  बाद गजलक।  प्रिीक मन  एहन  इशारा  ज  की  कोनो  थनथिि िस्िुक बोि \nकराबैि  हो।  लक्षणा आ व्यंजनाक द्वारा काव्य िा शाइरीम  एक ै  प्रिीकक एकटासेँ ब सी अिक भए जाइि छै आ \nपाठक  िा श्रोिा ओकरा  अपन-अपन बुथद्धक थहसाबें  ओकर  अिक लगबैि छथि। िेँ आउ द खी अरबी -िारसी-उदूकक \nक्रकछ ु शब्दािली--- \n \n1) मए (थहन्दीम  मय िा हाला ) मन  शराब।  मैथिलीम  शराब  बदला  जेँ िा़िी शब्दक उपयोग करी  िेँ नीक।  भाेँग \nआक्रद परंपरागि थनशासेँ गजलम  जान न  आएि। कारण  भाेँग अपन  पीसू आ पीबू। जखन की  िा़िी आन हािसेँ \n(अरबीम  साकी  क  र हािसेँ) । ओना जेँ शाइर  भाेँगसेँ गजलम  िमत्कार आथन सकथि  िेँ ई स्िागि योग्य गप्प \nहएि। \n \n2) मीना एकरा  मैथिल सभ नीक  जकाेँ थिन्है छथि। मीना बदन  जकाेँ होइि छै। बदना घर -आेँगनक काज  ल ल  \nहोइि छै िेँ मीना शराब  िा ब सी मात्राम  पाथन भरबाक  ल ल।  मीना ल ल  सुराही  शब्दक प्रयोग स हो अथछ \nअरबीम । सुबू स हो कहल  जाइि छै मीनाक  ेँ। मैथिलीम  “करटया  “, “लबनी”  िा “डाबा” शब्द नीक  रहि।  मीना िा \nमीन  सन आकार -प्रकारक बरिनक  ेँ रंगसेँ सज बाक  कलाक  ेँ “मीनाकारी”  कहल  जाइि छै। \n \n ई भ ल  मीना  \nमैना पक्षीक  ेँ अरबी  म  “मीना” स हो कहल  जाइि छै आ अरब  क  र एकटा  भागक  नाम स हो “मीना” छै। डाबा, \nकरटया  आ लबनी  प्रायः एक ै  होइि अथछ। ई घैलक  छोट आकार  भ ल। आ घैल  जकाेँ एकर  अंि िौ़िा आ मूेँह छोट \nहोइि छै। क्रकछ ु आकार -प्रकारम  भ द भऽ जाइि छै स  हम  जरूर  मानब। मुदा बहुि ब सी भ द नै छै।   \n \nिा़िीसेँ भर ल   ल बनी आ थगल ास \n \nिा़िक  गाछम  ल गाएल  ल बनी  \n  \nथिथभन्न प्रक ार क  डाबा, क रटया ल बनी आक्रद।  \n \n3) सागर  मन  प आला। उत्िर बाटी सनक  होइ  छै ई। बादम  स्टैण्ड बला  थगलास  सभ स हो एथह  श्र णीम  आथब \nग ल। िारसीम  एथह  ल ल  “जाम” शब्द प्रिथलि छै। उदूकम  पैमाना स हो कहल  जाइि छै। पैमानाक  शाथब्दक अिक छै \n“नपना” जाथहम  कोनो  िरल  पदािक नाथप कऽ  द ल जाए। बहुि संभि ज  मयखानाम  शराब  नाथप कऽ  द ल जाइि \nरहल  हो  िेँइ सागर  क्रक जाम क्रक थगलासक  ेँ पैमाना स हो कहल  ग ल ह िै। भारिम  िीनू शब्द प्रिथलि छै। एखनुक  \nसमयक  थहसाबसेँ थगलास  स हो “सागर”  क्रक “प आला” भऽ सक ै ए। संस्क ृ िम  एकरा  \"िषक \" कहल  जाइि छै। \n \nई भ ल  सागर ।  \n \n4) पैग—थगलास  िा प आलाम  थनथिि मात्राम  द ल ग ल शराब  िा िा़िीक  ेँ “पैग” कहल  जाइि छै। भारिम  \n परटयाला  पैग बहुि प्रथसद्ध अथछ। मैथिलीम  शराब  शब्दक संग  िा़िी प्रयोग कएल  ज बाक  िाही। जेँ िाथ़िएक \nप्रयोग हो  िेँ अथिउत्तम। पैग ल ल  मैथिली शब्दक थनमाकण जरूरी  अथछ। मैथिलीम  “थिखना”  शब्द पथहन ह सेँ \nअथछ। थिखना मन  एहन  नमकीन  ज  क्रक शराब  िा िा़िीक संग  नीक  लगैि हो।  पारंपररक  रूपसेँ भूजल  िना, \nमाछ आक्रद थिखना भ ल मुदा आइ-काथलह  ब़िका होटल  सभहेँक  क ृ पासेँ “स्टाटकर” (starter) शब्द स हो ब सी \nप्रिथलि अथछ। “स्टाटकर” मन  शुरू  करए  बला।  होटल  सभम  ख नाइसेँ पथहन  सलाद , थपयाज क  र थभिरका  गुद्दा \nआक्रद द ल जाइि छै। ई “स्टाटकर”  थिखनाक  आिुथनक  रूप  भ ल। \n \n5) साकी --अरब  द शम  शराब  परसए  बला  पुरुषक  ेँ “साकी  “कहल  जाइि छै। थहन्दी बला  सभ साकी  शब्दक  ेँ \nस्त्रीहलंग माथन ई बुझै छथि ज  साकी  स्त्री िा जुआन छौं़िी होइ  छै। िूेँक्रक थहन्दीम  “ई “मात्रा लागल  शब्द स्त्रीहलंग \nहोइ  छै िेँ ओ सभ साकीक  ेँ स हो स्त्रीहलंग मानै छथि, मुदा ई भ्रम अथछ। साकी  िास्िथिक रूपम  पुरुष  होइ  छै। \nमैथिलीम  हमरा  थहसाबें  “पासी “शब्द सही  रहि  साकी  ल ल  । मात्रासेँ लऽ  कऽ  लय  िरर थमलैि छै। पासी एकटा  \nमैथिल जाथि अथछ जकर  काज  छै िा़िक गाछसेँ िा़िी उिारर ब िब। मुदा आजुक  राजनीथिम  पासी शब्द खराप  \nनै लागै  िाथह ल ल  “पासी भाइ “कथह  प्रयोग करी  िेँ ब सी नीक।  जखन एक  ब र नीक  जकाेँ मैथिली गजलम  पासी \nशब्दक प्रयोग आथब जाएि िेँ ि  र कोनो  क्रदक्कि नै। ओनाहुिो अरबी -िारसी-उदूकम  साकी  क  र बहुि इज्जि छै। \n \n6) मएखाना --ओ जगह  जै ठाम शराब  भ टैि हो।  एकरा  मएकदा  (मैकदा ) स हो कहल  जाइि छै। हमरा  थहसाबें  \nमैथिलीम  “िथ़िखाना “िा \"पथसखाना\" शब्द सिोत्तम रहि।  संक्ष पम  एना बुझू---Wine (शराब ), Tavern \n(मएखाना), Wine-flask (मीना), Wine-cup (सागर ), Peg (पैग), आ Wine-provider (साकी )। \n \n7) ििा--ऐ शब्दक अिक छै “क  करो  प्र मभाि” म  थस्िर भ नाइ। मन  कोनो  एक  दोसर  ल ल  थस्िर रूपसेँ प्र मभाि \nराखै।  ि  सबुकपर हम  एकरा  ल ल  सुझाि मेँगन  रही  आ उत्तरम  बहुि रास  शब्द ज ना न ह-थनष्ठा, थनष्ठा, थनष्ठािान, \nएकथनष्ठ आक्रद भ टल। शाइर  उपयुक्त शब्दक ियन कऽ  सक ै  छथि। सुझाि द थनहार  सभगोटाक  ेँ िन्यिाद। एकटा  \nगप्प मोन राखब  ब सी उथिि ज  मैथिलीम  “ििादार” शब्द प्रिथलि िेँ अथछ मुदा “ििा” नै। एहन  पररथस्िथिम  \nहम  कोनो  आर  कोमल  आर  मिुर शब्दक प्रिीक्षाम  छी। \n \n8) ब ििा--ज  एक  दोसर  ल ल  थस्िर रूपसेँ प्र मभाि नै राथख  सकए  िकरा  ब ििा कहल  जाइि छै। एकरा  ल ल  \nमैथिली शब्द हरजाइ  अथछ। ओना हरजाइ  शब्द स हो िारथसए-उदूकक थिक  मुदा मैथिलीम  प्रािीन कालसेँ  प्रयोग \nहोइि रहल  अथछ। अंग्र जीम  एकरा  Unfaithful कहल  जाइि छै। एकर  अथिररक्त Untrustworthy शब्दक स हो \nप्रयोग हरजाइ  ल ल  कऽ  सक ै ि छी। कथििर सीिाराम झा स्त्री लक्षणम  एकरा  िंिला स्त्री ल ल  ल न  छथि। ई शब्द \nगजलम  पुरूष  ओ स्त्री दूनू ल ल  अथछ। मैथिल एकरा  मात्र ओहन  स्त्री ल ल  मानै छथि ज  क्रक अपन थबयाह  पूिक  प्र मक  ेँ नै थनबाथह  सकल।  ई अििारणा गलि अथछ। आिुथनक  उदूकक प्रारंथभक गजलकार  “हरी  िंद अख़्िर” जीक  \nई श र द खू-- \n \nहमें  भी आ प़िा है  दोस्िों स  काम  क ु छ यानी \nहमार  दोस्िों क  ब िफा होन  का  िक़्ि आया \n \nस्पष्ट अथछ ज  “ब ििा” कोनो  प्र म नै थनमाथह  सकलापर  कहल  जाइ छै (ि  सबुकपर हम  एकरा  ल ल  सुझाि मेँगन  \nरही  आ उत्तरम  बहुि रास  शब्द ज ना थनष्ठाहीन, छथलया , कपटी  आक्रद भ टल। शाइर  उपयुक्त शब्दक ियन कऽ  \nसक ै  छथि। सुझाि द थनहार  सभ गोटाक  ेँ िन्यिाद। मुदा हमरा  जनैि हरजाइ  नीक  रहि )। \n \n9) ब ििाई--ब ििा क  भाििािी ब ििाई भ ल। एकर  अिक होइ  छै “अमुक  हमरा  संग प्र मभाि थस्िर नै रखलक”  \n। एकरा  ल ल  मैथिली शब्द “हरजइपन” , “हरजाइपन” , “कपटपन”  नीक  रहि  ओना आनो शब्द सभहेँक  ेँ ऐ ल ल  \nआनल  जाए। \n \n10) एकिरिा  प्र म--एकर  मैथिली “एकभगाह  प्र म” िा “एकक्रदसाह प्र म” ब सी नीक।  \n \n11) हुस्न---हुस्न क  र अिक छै सौन्दयक आ सौन्दयक क्रकच्छो क  र भऽ सक ै  छै। सजीिसेँ थनजीि िस्िु िररक  अपन-अपन \nसौन्दयक होइ  छै मुदा मैथिलीम  हुस्न की  सौन्दयक क  र मिलब ल़िकी क  र सुन्दरिा मानल  जाइि छै ज  क्रक \nअनिककारी ओ भ्रामक अथछ। एकर  मैथिली रूप  ल ल  “सुनरिाइ” नीक  थिकलप भऽ सक ै ए।  \n \n12) इश्क---प्र मक  ेँ इश्क कहल  जाइि छै आ इश्क क  करोसेँ  क्रकछ ु सेँ भऽ सक ै  छै। मैथिल सभ इश्क मन  मात्र \nल़िका-ल़िकीक  प्र म बूझै छथि ज  क्रक भ्रामक आ गलि अथछ। मैथिलीम  इश्क ल ल  “प्र म”, “न ह” आक्रद शब्द अथछ। \nइस्लामम  इश्क िा प्र मक साि स्िर होइि छै आ अही  साि स्िरसेँ गुजरर  कऽ  क्रकयो महान  आथशक  िा प्र मी \nकहबैि  छै। ई सािो स्िर एना अथछ-- \n1. हब  (Attraction) एकर  मिलब भ ल आकषकण, क  करो  द थख कऽ  मोथहि भऽ जाएब। \n2. उन्स (Infatuation) एकर  मिलब भ ल जकरा  द थख मोथहि भ लहुेँ िकरा  प्रथि आसक्त भऽ जाएब। \n3. इश्क (Love) एकर  मिलब ज  जकरा  प्रथि अहाेँ आसक्त छी िकरा  प्रथि एकथनष्ठ भऽ जाएब। \n4. अकीदि (Reverence) एकर  मिलब ज  जकरा  प्रथि अहाेँ एकथनष्ठ छी िकर  इज्जि करब , ओकर  मान-\nसम्मानक द खभाल  करब।  \n5. इबादि (Worship) एकर  मिलब ज  जकरा  प्रथि अहाेँ एकथनष्ठ छी जकर  अहाेँ इज्जि करै  छी, ओकरा  प्रथि \nसक्रदखन श्रद्धा भाि राखब।   6. जुनून (Obsession) एकर  मिलब ज  जकरा  प्रथि अहाेँ एकथनष्ठ छी जकर  अहाेँ इज्जि करै  छी, जकरा  प्रथि \nअहाेँ सक्रदखन श्रद्धा भाि राखै  छी िकरा  ल ल  कोनो  िरहेँक  साध्य-असाध्य काज  कऽ  सकब।  \n7. मौि (Death) एकर  मिलब ज  जकरा  प्रथि अहाेँ एकथनष्ठ छी जकर  अहाेँ इज्जि करै  छी, जकरा  प्रथि अहाेँ \nसक्रदखन श्रद्धा भाि राखै  छी, जकरा  ल ल  कोनो  िरहेँक  साध्य-असाध्य काज  कऽ  सक ै  छी िकरा  ल ल  मररयो  \nजाएब। आध्यथत्मकिाम  मौिक  ेँ “िना” कहल  जाइि छै। िना मन  थिलीन भऽ, मीथल  जाएब, नष्ट भऽ जाएब \nआक्रद छै। \nजेँ भारिीय संदभकम  कहल  जाए िेँ एहू  ठाम प्र मक स्िर बाेँटल ग ल छै। महान  िैष्णि भक्त एिं रथसक  थशरोमथण  \nश्री रूप  गोस्िामी (1493-1564) अपन महान  क ृ थि “भथक्तरसामृिथसन्िु” म  प्र मक स्िरक िणकन क  न  छथि ज  \nएना अथछ (ई थिकीपीथडया सूिना आिाररि अथछ) -------- \n1) स्न ह----हृद्य द्रथिि भ नाइ स्न हक लक्षण थिक।  प्र मक शुरूआिम  एकर  रूप  अस्िायी होइि छै। \n2) मान---स्न हक कारण  अपना भीिर उदासीनिा अनुभि करब  मान कहबै  छै। स्न हक  ेँ पुष्ट आ बढ़ बाक ल ल  जखन \nरूसब  सन क्रिया होइि छै िखन ओकरा  मान कहल  जाइि छै (मान क  र ई दोसर  व्याख्या छै मुदा हमरा  जनैि \nपथहल  ठीक  अथछ) \n3) प्रणय---जखन प्र मी-प्र थमका एक  दोसराक  संग िादात्म्य अनुभि करैि  छै िखन ओकरा  प्रणय कहल  जाइि \nछै। \n4) राग ---जखन प्र मी-प्रथमका अपन प्र मक ल ल  सांसाररक  दुख ओ यािना बरदास्ि करए  लागै  छथि आ ओथह  \nयािनाम  स हो आनंद पाबै छथि िखन ओकरा  राग  कहल  जाइि छै। \n5) अनुराग ---जखन प्र मी अपन थप्रय क  र हर क  काजसेँ आनंक्रदि हो , अपन थप्रय क  र हर क  आिरणम  ओकरा  \nमिुरिा भ टैि हो  िखन ओथह  िृथिक  ेँ अनुराग  कहल  जाइि छै। \n6) भाि---अपन हृद्यक बाेँिल कठोरिाक  ेँ समाप्त क ' द नाइ भाि कहाइि  छै। एकर  दोसर  नाम रथि स हो छैक।  \n7) महाभाि---जखन प्र मी-प्र थमका दूनू समपणक क ' एक  दोसरम  मीथल  जाइि छै िखन महाभाि क  र थस्िथि \nहोइि छै। एकर  दोसर  नाम प्र मा स हो छै। हमरा  जनैि अिकनारीश्वर महाभाि क  र सभसेँ नीक  उदाहरण  अथछ। \n \nरूप  गोस्िामी जीक  बाद आनो टीकाकार  सभ आन-आन भ द सभ द न  छथि मुदा सभहेँक  मूल  रूप  गोस्िामी जीक  \nपोिी अथछ। एथहठाम  रूप  गोस्िामी जीक  उदाहरण  एथह  ल ल  द लहुेँ ज  संि ह बासेँ पथहन  गोस्िामीजी बंगालक  \nराजा  हुसैन  शाहक  मंत्री छलाह  आ िारसीक  महान  थिद्वान स हो। आियक नथह  ज  गोस्िामी जी इस्लामक छाया \nग्रहण क  न  होथि प्र मक स्िर थनिाकरणम । \n \n13) आथशक ---इश्क िा प्र मक सािो स्िरक  ेँ ज  पारक  क  लक  सएह  टा आध्याथत्मक रूपसेँ आथशक  कहबैि  छै। \nसांसाररक  रूपसेँ छह  स्िरक  ेँ पार  करए  बलाक  ेँ स हो आथशक  कहल  जाइि छै। मन  ज  प्र म करै  छै िकरा  आथशक   कहल  जाइि छै आ जकरासेँ  प्र म कएल  जाइ छै िकरा  माशूक  कहल  जाइि छै। आथशक  आ माशूक  दूनू उभयहलंगी  \nशब्द छै। एकटा  उदाहरण  थलअ  मानू ज  अनथिन्हार सािनासेँ प्र म करै  छै िेँ अनथिन्हार “आथशक”   भ लै आ \n“सािना”  माशूक  भ लै। ि नाथहि  “सािना”  अपन  आथशक  ह िै आ अनथिन्हार सािना ल ल  माशूक  बथन ज िै (जेँ \nएकिराि  प्र म छै िखन एक ै  पक्षक बूझू मन  अनथिन्हार सािनासेँ प्र म करै  छै मुदा सािना नै िखन अनथिन्हार \nआथशक  ह िै आ सािना माशूक  मुदा सािना न  िेँ आथशक  ह िै न  अनथिन्हार माशूक )। उम्म द अथछ ज  ई बुझबाम  \nआएल  हएि। एथह  प्रसंगक  ेँ बुझबा ल ल  ब सीसेँ ब सी थनगुकण आ सूिी संगीि सुनबाक  िाही (सािना पराभौथिक  \nअिकम  अथछ)। एथह  ठाम मोन राखू  ज  माशूका  शब्द भारिम  गढ़ल ग ल छै। \n \n14) हसीना --सुंदर  स्त्रीक  ेँ “हसीना”  कहल  जाइि छै। ि  सबुकपर माेँगल सुझािम सेँ सभसेँ नीक  हमरा  “सुंदरर” , \n“सुनरकी” , “सुरथिगर”, “ललमुथनयाेँ”  आक्रद नीक  लागल।  सुझाि द थनहार  सभ गोटाक  ेँ िन्यिाद। \n \n15) दीिाना--ओना िेँ दीिाना मन  कोनो  काजक  प्रथि जकरा  उन्माद रहै  िकरा  कहल  जाइ छै मन  उन्मादी। \nकोनो  काजक  प्रथि समर्पकि लोक  िा कोनो  काजक  ेँ सीमासेँ बाहरसेँ जा कऽ  करऽ  बलाक ेँ स हो दीिाना कहल  \nजाइि छै मुदा मैथिलीम  खाली  ल़िकीक  प्र मम  पागल  ल ल  दीिाना बूझल  जाइ छै स  गलि अथछ। मैथिलीम  \nहमरा  थहसाबें  दीिाना ल ल  उन्मादी शब्द नीक  रहि।   \n \n16) उदूकम  “खुमार”   आ “सुरूर”  दुन्नू नशा ल ल  प्रयोग होइि छै मुदा “खुमार”  प्रायः ओहन  नशाक  ेँ कहल  जाइि छै \nज  क्रक उिरैि हो  (मन  शराब  पीलाक  बाद क्रकछ ु घंटाक  बाद बला  नशा) जखन क्रक “सुरूर”  िढैि नशाक  ेँ कहल  \nजाइि छै। एक  अिकम  खुमार  नकारात्मक  छै (क्रकछ ु संदभकम  “खुमार”  िढ़ैि थनशाक  ेँ स हो कहल  जाइि छै)। उदूकक \nप्रथसद्ध शाइर  खुमार  बाराबंकिीक  ेँ ब र-ब र कहल  जाइि छलथन  ज  अहाेँक  नाम अहाेँक  शाइरीक  मुकाबल  \nनकारात्मक  अथछ कारण  अहाेँक  श र सभम  सुरूर  अथछ मुदा अहाेँ अपन नाम खुमार  रखन  छी। \n \n17) रकीब  शब्द क  र अिक ििकमान समयम  \"दुश्मन\" छै मुदा एकर  मूल  अिक छै \"माशूकक  ेँ िाहए बला  क्रकयो \nदोसर  आदमी\"। उपरम  अनथिन्हारक माशूक  सािना छै आ माथन थलअ  आशीष नामक  क्रकयो आन आदमी स हो \nसािनासेँ प्र म कर  लागए  िखन अनथिन्हार ल ल  आशीष रकीब  ह िै आ आशीष ल ल  अनथिन्हार। \n \n18) काक्रिर क  र अिक छै नुकाएल , अस्पष्ट, झुठा आक्रद। बादम  क ु रानम  एकर  अिकक थिस्िार भ लै आ ओथहठाम  \nकाक्रिर क  र अिक भ लै \"ज  खुदासेँ नुकालए  अथछ\", \"ज  अललाहम  थिश्वास नै राखै  छै\" आक्रद। ओना उपरक  अिकक \nथहसाबें  कोनो  मुसलमान  स हो काक्रिर भऽ सक ै ए। मुदा व्यािहाररक अिकम  ई गैर -मुसलमान  ल ल  ब सी प्रिथलि \nछै। काक्रिर क  र बहुििन \"क ु फ्र\" छै। शाइरीम  काक्रिर क  र अिक \"प्र मी िा प्र थमका\" स हो होइि छै।   \nआब कन  ऐ प्रिीक सभहेँक  अिकपर आबी। क  करो  ल ल  खाली  प आला मन  “शराब  नै छै “स हो ह िै आ क  ओ \nप आलाक  ेँ जीिन माथन दुखसेँ भरल  (िा असगर  थजबैि जीबन) स हो लगाएि। ि नाथहि  मीना संसारक  प्रिीक \nस हो भए सक ै ि अथछ। अथिकिर शाइरीम  म  साकी  परमात्माक अिकम  आएल  छथि आ शराब  सुखक  अिकम  \n(ऐठाम ई मोन राखब  जरूरी  ज  लोक  सभ ि दम  िर्णकि पथित्र “सोमरस”  क  ेँ शराब  कहै , बूझै छथि िखन ओ लोक  \nसभ गजलम  प्रयुक्त शराबक  ेँ “शराब”  बूझथि िेँ कोन  गलिी। ईहो  जाथन ल ब जरूरी  ज  मैथिल सभ थिद्यापथिक \nथलखल  “क ु ि-पयोिर” आक्रद-आक्रदम  रािा क ृ ष्णक  ेँ िाक्रक लै  छथि मुदा गजलम  आएल  हुस्न-इश्ककक  ेँ सांसाररक  \nमाथन अपनाक  ेँ नीक  आ आन भाषाक  थििाक  ेँ खराप  मानै छथि भऽ सक ै ए ज  थहनका  सभहेँक  मोनम  हहंदू -\nमुसलमान  सन िुच्छ बाि रहैि  ह िथन)। थिखना सािनक  प्रिीक हएि िेँ शराब  िा िा़िी साध्यक। साकी  शब्द \nजकाेँ महबूब , सनम (मूलिः सनम क  र मिलब द िी-द ििाक प्रथिमा होइ  छै मुदा आब थप्रयिम आ थप्रयिमा ल ल  \nस हो प्रिथलि अथछ) आक्रद शब्द सभ स हो उभयहलंगी  अथछ। भारिीयकरण  थहसाबें  महबूबा  आक्रद शब्द बनल  छै \nमुदा मैथिलीम  ई शब्द सभ ब सी प्रिथलि नै अथछ ििाथप परम्परा दृथष्टएेँ हम  एकरा  थलखलहुेँ।  ई िेँ श्रोिा िा \nपाठकक  उपर  छै ज  ओ कोन  अिक लगबै  छै। शाइरक  काज  छै रिब आ मात्र रिब। उदूकम  सय्याद आ बुलबुल  क  र \nप्रिीक बहुि प्रथसद्ध छै। बुलबुल  एकटा  थि़िैया भ ल िेँ सय्याद मन  बह थलया।  बह थलया  ओ जाथि भ ल ज  क्रक \nथि़िैयाक  ेँ बझा कऽ  ब िैए िा ओकरा  मारर  कऽ  ओकर  माउस ब िैए। आिुथनक  संदभकम  सय्याद पूेँजीपथिक प्रिीक \nअथछ िेँ बुलबुल  मजदूरक।  प्रसंगिश ईहो  जाथन ल ब जरूरी  ज  “शम्मा”  मन  “दीपक”   प्र थमकाक प्रिीक छै िेँ \n“परिाना” मन  “िहिंगा”  प्र मीक। एकर  अथिररक्त अरबी -िारसी-उदूकम  बहुि रास  प्रिीक छै। मुदा ओ सभ मूल  \nरूपसेँ मैथिलीम  नै आएल  अथछ। ज ना क्रक उपर  कहलहुेँ  महबूब  उभयहलंगी  शब्द छै आ िेँइ क  करो  ल ल  क्रकयो \nमहबूब  भऽ सक ै  छै। महबूब  क  र अिक छै “थप्रय” मुदा ििकमान समयम  महबूब  क  र अिक मात्र प्र थमका-पत्नी ल ल  भऽ \nग ल छै। ओना हमरा  थहसाबें  माए ल ल  ब टा महबूब  भऽ सक ै  छै िेँ बाप ल ल  ब टी स हो (छोट बच्चाक  ेँ लोक  िेँ \nकथहि  छै)। कोनो  क्रकच्छो महबूब  भऽ सक ै  छै िेँइ मुनव्िर राणा  “माए” पर  शाइरी  रिलथि। बाि प्रिीकक िथल \nरहल  अथछ िेँ ई स्पष्ट करब  जरूरी  ज  उपरक  सभ प्रिीक पुरान  अथछ आ ििकमानक गजल  िा श रो-शाइरीम  \nओि क नै िथल रहल  छै। ििकमान गजल  िा श रो-शाइरीम  नि-नि प्रिीक आथब रहल  छै। भथिष्योम  ई प्रिीक \nसभ बदलैि रहिै  कारण  प्रिीक, हबंब आक्रदक प्रयोग द श-काल -पररथस्िथिपर थनभकर करै  छै। \n \nगजल क   परर भाषा \nगजल  मन  प्र थमकाक आेँिर स हो होइि छैक ,गजल  मन  थहरणीक  ददक भरल  आिाज स हो होइि छैक , गजल  मन  \nप्र मी-प्र मीकाक गप्प स हो होइि छैक।  कहबाक  िात्पयक ज  जि क थिद्वान िि क पररभाषा।  ििाथप जेँ गजलक  \nसिकमान्य पररभाषा  िुनबाक  हएि िेँ हमरा  थहसाबें  अरबी  भाषाम  ज  पथहल  अिक िूनब (ज ना रूइ  िूनब) आ \nदोसर  प्र मालाप होइि छैक  आ हमरा  थहसाबें  ई दूनू अिक ठीक  छैक।  जेँ पथहल  अिक िूनब ल बै िेँ जथहना  रूइ  क  \nिुनलासेँ शुद्ध रूइ  बहराइ  छैक  आ िो़िब  रूइ  ब सी भए जाइि छैक  िथहना आखर (word)क  अनुभिसेँ िूथन  िो़िब  आखरसेँ भािनाक रंगथबरही  महलक   ठाढ़ करब  गजल  भ ल। आ जेँ दोसर  अिक प्र मालाप ल बै िेँ कन  सूक्ष्म \nरुपम  जाए प़िि। स्िूल रुपें  द खलासेँ गजल  समान्य प्र मी-प्र थमकाक बिन लागि मुदा िस्िुिः गजलम  आत्मा \nप्र थमका आ परमात्मा प्र मीक रुपम  अबैि अथछ (शृंगार  क  र दू पक्ष होइ  छै सांसाररक  ओ अध्यात्म)। \nगजल  मूलिः अरबी  शब्द छैक  िेँए ई बुझबाम  कोनो  भाेँगठ नथह  ज  गजल  नामक  काव्य सिकप्रिम अरबी  भाषा \nकहल  ग ल। एथहठाम  ई कहब  उथिि ज  शाइरी  क  खनो थलखल  नथह  िरन कहल  जाइि छैक  कारण  ई व्याकरण \nसम्मि उच्चारणपर थनभकर छै (उच्चारण मन  ई नै ज  अपन  मोन  ज ना बाजी ि हन  थनयम ह िै)। एथहठाम  शाइरी  \nमन  गजल  सम ि सभ काव्य थििा भ ल। गजलक  जन्म आ थिकासक   जनबासेँ पथहन  अरब  द शक  ऐथिहाथसकिाक   \nजानब ब सी जरुरी  अथछ। इस्लाम िमकक जन्मसेँ पथहन क   समयक   जमानःएजाथहथलयः  कहल  जाइि छैक , जकर  \nमिलब अथछ “अन्हार युग” । अन्हार युगम  जाथह  िरहक  काव्य रिल  ग ल ओ मूलिः अपन-अपन कबीलाक   \nप्रशंशा आ थिपक्षी कबीलाक  थखद्धाशंसेँ भरल  अथछ आ एथह  काव्य शैलीक   कसीदा  कहल  जाइि छैक।  एथह  युगम  \nमुिनब्बी नामक  शाइर  महत्िपूणक छथि। \nकसीदाम  जखन प्र मक प्रि श भ ल िखन सेँ गजलक  जन्म ह बाक  संभािना अथछ। आ एथह  प्रयोगक श्र य इमरउल  \nक ै स (539 इ.)क  जाइि छथन्ह। अरबी  साथहत्य थिश षज्ञ सभक   मानब छथन्ह ज  इमरउल  क ै स अन्हार युगक  पथहल  \nशाइर  छथि ज  गजल  कहब  शुरु  क  लथि। संगथह -संग क ै स  एहन  पथहल  शाइर  छथि ज  अपन थप्रयिमक  ेँ खसल  \nदयार  (दयारक  मिलब स्िान होइि छै, िाह  ओ स्िान घर  होइ  क्रक डीह  क्रक प्रद श क्रक द श क्रक आन कोनो  \nइलाका ) पर  काथन  कए  गजल  कहबाक  परंपरा  शुरु  क  लथि। क ै सक  अलाि  अरबीम  अन्िर-थबबनशद्दाह-अल -\nअबसी (525-615 इ.) अपन गजल -उल -अजरी  मन  पथित्र प्र मक गजल  ल ल  प्रथसद्ध भ लाह।  अरबीक  शाइर  \nअहद -उमिीक (661-749 इ.) योगदान गजलम  सिाकथिक अथछ। िेँए थिद्वान लोकथन  एथह  युगक   उमिी युग \nकहैि  छथि। उमिी समयम  मक्का आ मदीना शाइर  आ कलाकारक  क  न्द्र छल।  जाथह  कबीला  (खानदान)म  पैगम्बर \nहजरि  मोहम्मदक जन्म भ लथन्ह ओही  कबीलाम  शाइर  उमर -थबन-अबी -रबीय  (643-711 इ.)क  जन्म स हो \nभ लथन्ह। इ. 701 जन्मल जमील  बुसीन थिशुद्ध गजलगो  शाइर  छलाह।  बुसीन िस्िुिः जमीलक  प्र थमकाक नाम \nछल  जकरा  जमील  अपन िखललुस (उपनाम) क  रुपम  प्रयोग करैि  छलाह।  आब एथह  समय िरर गजलक  थिषय \nमात्र शारीररक  नथह  रथह  भािनात्मक भए ग लैक।  प्रथसद्ध शाइर  उमरु -थबन-क ु लसूम  अत़गलबी  अपन गजलक  \nशुरुआि प्र थमकाक द हसेँ नथह  िरन जाम-ओ-मीनासेँ करैि  छथि। \nइस्लामक जन्म पछाथि अरबी  शाइरीक   थिषय िेँ बदलब  क  लै  संगथह -संग इस्लाम जखन इरान -इराक  पहुेँिल िेँ \nगजल  स हो पहुेँथि ग लै। आ एथह  िरहें  आब िारसीम  स हो गजल  कहनाइ  शुरु  भ ल। िारसीम  गजलगोइ  निम \nशिाब्दीक अंिसेँ शुरु  भ ल। मुदा एथहठाम  ई कहबाम  कोनो  संकोि  नथह  ज  िारसीम  कहल  गजल  अरबी  गजलसेँ \nब सी नीक , समृद्ध, उदार  आ भािनासेँ पररपूणक अथछ। एकर  कारण  ई ज  अरब  क  िुलनाम  इरान  सभ्यिा-\nसंस्क ृ थिक   मामल म  ब सी थिकथसि छल।  िारसीम  संभििः रुदकी  समरकन्दी पथहल  शाइर  छथि ज  गजल  \nकहलथि।  रुदकी  गजलक  अलाि  कसीदा , रुबाइ , मनसिी आक्रद स हो कहलथि।   िारसीक  लगभग  सभ महत्िपूणक शाइर  गजल  कहलथि  ज ना श ख सादी, रुमी , ख्िाजू क्रकरमानी, हाक्रफज, \nथशराजी  इत्याक्रद। िारसी गजलम  कमाल  ख़जन्दी महत्िपूणक हस्िाक्षर छलाह।  एथह  सभहेँक  अलाि  ओथह  समयम  \nउ़िी, मजीरी , िाथलब, कलीम  आ सायब सभ स हो गजलक  थिकास अपना-अपना िरीकासेँ क  लथि। एकटा  आर  \nगप्प िारसी गजलम  सायबक   िमसील (मन  दृष्टान्ि)क  बादशाह  मानल  जाइि अथछ, मुदा ओ स्ियं एथह  कलाक   \nउस्िाद गनी काश्मीरीक   बुझैि छलाह।  आ हुनकासेँ  भेंट करबाक  ल ल  भारि (िारसी इथिहासम  थहन्दोस्िान) \nस हो आएल  छलाह।  िारसी गजलक   संबंिम  दूटा गप्प आर  । पथहल  ज  अमीर  खुसरो  “अमीर  खुसरो  द हलिी” क  \nनाम ेँ\n भारिसेँ ब सी इरानम  प्रथसद्ध छलाह।  आ दोसर  गप्प ज  स़ििी युगम  इरान  शासक  सभेँहक  अक ृ पाक  कारण  \nबहुि शाइर  सभ भारि आथब बथस ग लाह।  एहन  िमम  शाइर  शैख अलीहिीइस्िाहानी ज  बनारस  आथब ग लाह।  \nसन 1765 इ.म  हुनक  मृत्यु भ लथन्ह । आ एहन  समयम  भारिक  मारट पर  गजल  अपन गमक  पसारर  द लक।  \nएथहठाम  ई मोन राखब  उथिि ज  भारिम  अमीर  खुसरोक   पथहल  गजलगो  स हो मानल  जाइि अथछ। आ एथह  \nगमकक  क्रकछ ु कण  मीर , गाथलब  ज हन शाइरक   जन्म द लक।  आ िकरा  बाद िीर -िीर  उदूक शाइरीक  जन्म भ ल। \nमोहम्मद क ु ली  क ु िुबशाह उदूकक ओ पथहल  शाइर  छथि जथनकर  दीिान (गजल  संकलन ) प्रकाथशि भ लथन्ह। \nक ु िुबशाहक  बाद ज  शाइर  भ लाह  ओ छथि-ग़व्िासी, िज़ही, बह़री इत्याक्रद। आ उदूकक संग-संग गजल  मैथिलीक  \nमारट पर  स हो पसरल  जकर  पथहल  उदाहरण  1905 म  कथििर जीिन झाक  नाटक  सुन्दर-संयोगम  भ टैि अथछ। \n \nखण्ड-2 \nगजल  कोना  कहल  जाइि छैक ? आब एथह  प्रश्न पर  िली। सभसेँ पथहन  ज  शाइरी  सक्रदखन कहल  जाइि छैक  \nथलखल  नथह  (कारण  अहाेँ उपर  पक्रढ़ िुकल  छी)। आब अहाेँ एकरा  अरबी  प्रक्रकया माथन मूेँह नथह  घोकिा  ल ब। \nथहन्दु िमकक िारू   ि द थलखल  नथह  कहल -सुनल  ग ल छैक।  आ शाइरी  स हो ि द  जकाेँ कहल  जइि छैक।  शाइरी  \nथिशुद्ध रुपसेँ उच्चारण पर  थनभकर अथछ (मुदा थलथखि रूपक  रक्षा करैि  आ क्रकछ ु छ ू ट लैि)। िेँए गजल  कहल  \nजाइि छैक  थलखल  नथह  (जाथह  गजलम  कोनो  प्रकारक थनयम शैथिलय िा छ ू ट नै ल ल  जाइए िकरा  अहाेँ “गजल  \nथलखल  छी” कथह  सक ै  थछयै)। मुदा थिस्िृि थििरण द बासेँ पथहन  गजलम  प्रयुक्त पररभाथषक  शब्दािलीक संथक्षप्त \nपररिय प्राप्त करी -- \n1) लघु  िा ह्रस्ि ल ल  उदूकम  लाम  अक्षरक प्रयोग कएल  जाइि छै। लाम  द िनागरीक “ल”   िणकक बराबर  भ ल। ई \nपथहल  छोट इकाइ  भ ल। द िनागरीक अ, इ, उ, ऋ, लृ  आक्रद ह्रस्ि स्िर भ ल। \n \n2) दीघक- एकरा  उदूकम  काि  कहल  जाइि छै आ मैथिलीम  दीघक। काि  स हो उदूकक अक्षर थिक  आ ई द िनागरीक \n“क”   िणकक बराबर  छै।। द िनागरीक आ, ई, ऊ, ए, ऐ, ओ, औ. अं. अः आक्रद दीघक स्िर भ ल। ई दोसर  छोट इकाइ  \nभ ल (एथह  ठाम ईहो  कहब  उथिि ज  हम  नुक्ताक प्रयोग नै करै  छी आ उदूकम  ज  दूटा काि  छै स  एना थलखल  \nजाइि छै.. काफ , काा़फ। आब ई दीघक सूिक  कोन  काि  थिक  स  हमरो  नै पिा)। भ' सक ै ए ज  लाम  आ काि  दूनू  अक्षरक प्रयोग मात्र हललुक  ओ भारी  स्िरक जानकारी  ल ल  द ल ग ल हो  ज ना क्रक संस्क ृ िम  'ल ' लघु  आ 'ग' गुरु  \nक  र सूिक  अथछ। एक ै  शब्दम  जेँ लघु  क  र बाद दोसरो  लघु  आबए िेँ ओकरा  दीघक माथन ल ल  जाइि छै (कोन -कोन  \nअिस्िाम  िकर  थििरण आगू बहरक  प्रकरणम  भ टि)। \n \n(एथहठाम  1 मन  ह्रस्ि आ 2 मन  दीघक भ ल।(क  ओ-क  ओ दीघक ल ल  + आ लघु  ल ल  -  क  र प्रयोग करै  छथि। संस्क ृ िम   \nI  दीघक ल ल  आ U लघु  ल ल  थिन्ह अथछ।) लघु = ह्रस्ि, दीघक =गुरु )। \n \n3) जुज--लघु  आ दीघकक  ेँ आपसम  जो़िलासेँ जुज बनैि छै । \n \n4) अज्जा- जुज क  र बहुििन अज्जा होइि छै। \n \n5) रुक्न --कोनो  मात्रािम क  र शाथब्दक (मुदा अिकहीन) नामक  ेँ रुक्न कहल  जाइि छै, ज ना दीघक-ह्रस्ि-दीघक ल ल  \n“िाइलुन”, ह्रस्ि-दीघक-दीघक-दीघक ल ल  “मिाईलुन” इत्याक्रद। रुक्न अज्जाक बहुििन भ ल संस्क ृ िम  एकरा  “यमािा”, \n“जगण”, “मगण” आक्रद सन बूझू। \n \n6) अकाकन--रुक्न क  र बहुििन अकाकन भ ल ज ना-िाइलुन + मिाईलुन...इत्याक्रद। \n \n7) बहर - अकाकनक  संगरठि आ थनथिि रुपक  ेँ बहर  कहल  जाइि छै। एकरा  मीटर  स हो कहल  जाइि छै। ज ना \nकोनो  पाेँथिम  िऊलुन (122) क  र समान प्रयोगसेँ बहर  मुिकाररब  बनैि छै। \n \n8) श र—एक -समान रदीि आ थभन्न-थभन्न काक्रियासेँ सजल  दू पाेँथि जाथहम  कोनो  थििार एहन  थििार ज  ओही  \nदूनू पाेँथिम  शुरू  भए खत्म भए जाइि हो  एिं कोनो  बहरसेँ युक्त हो  श र कहाबैि  अथछ। कि को  मैथिलीक  थिद्वान \nश र मन  िरण कहै  छथि मुदा संस्क ृ ि परंपरानुसार  पाद िा िरण मन  पाेँथि भ लै।  \n \n9) थमसरा  मन  पाेँथि भ ल \n \n10) थमसरा -ए-उला  --श रक  पथहल  पाेँथिक  ेँ थमसरा -ए-उला  कहल  जाइि छै। ई पाेँथि कोनो  िथ्यक स्िापना \nकरैि  छै।  \n \n11) थमसरा -ए-सानी श रक  दोसर  पाेँथिक  ेँ थमसरा -ए-सानी कहल  जाइि छै। अइ पाेँथिसेँ पथहल  पाेँथिक द ल ग ल \nिथ्यक समिकन कएल  जाइि छै।   \n12) अशआर --श रक  बहुििन अशआर  भ ल। \n \n13) गजल --मिला युक्त क्रकछ ु श रक  संग्रह गजल  कहाबैि  अथछ। गजलम  अलग -अलग  श र होइि छै मुदा रदीि \nआ काक्रियाक स्िर एिं बहर  एक ै  हइि छै। \n \n14)  मिला- गजलक  पथहल  श र जाथह  महेँक  दूनू पाेँथिम  रदीि आ काक्रिया हो  िकरा  मिला कहल  जाइि छै। \nथबना रदीि बला  गजलम  मिलाक  दूनू पाेँथिम  काक्रिया ह बाक  िाही। \n \n15) हुस्न  मिला- मिलाक  बाद जेँ दोसर  मिला हो  िकरा  हुस्न  मिला कहल  जाइि छै। बहुि लोक  हुस्न  मिलाक  ेँ \nमिला-ए-सानी स हो कहैि  छथि। \n \n16) जेँ हुस्न  मिलाक  बादो मिला आबए िेँ ओकरा  मिला-ए-साथलस  कहल  जाइि छै। \n \n17) जेँ मिला-ए-साथलसक  ेँ बाद मिला आबए िेँ ओकरा  मिला-ए-राब  कहल  जाइि छै। ऐक  ेँ बाद ज  मिला अब  \nछै िकर  आर  नाम सभ छै मुदा हमरा  पिा नै अथछ। \n \n18) रदीि- मिलाक  दुनू पाेँथिम  अंिसेँ उभयथनष्ठ शब्द िा शब्द समूहक  ेँ रदीि कहल  जाइ छै। \n \n19) काक्रिया--मन  स्िर साम्य युक्त िुकान्ि िाह  ओ िणकक स्िरसाम्य हो  की  मात्राक स्िरसाम्य। रदीिसेँ पथहन  \nज  स्िर साम्य युक्त िुकान्ि होइि छैक  िकरा  काक्रिया कहल  जाइि छैक।  आ ई रदीि   जकाेँ गजलक  हर क  श रक  \n(मिला बला  श रक  ेँ छोथ़ि) दोसर  पाेँथिम  रदीिसेँ पथहन  अथनिायक रुपें  अएबाक  िाही। काक्रिया दू प्रकारक होइि \nछैक  (क ) िणकक स्िरसाम्य आ (ख) मात्राक स्िरसाम्य। अइसेँ ब सी िणकन आगू काक्रियाक खंडम  भ टि। \n \n20) गैर  मुरद्ि गजल --जाथह  गजलक  मिलाम  रदीि नै हो  िकरा  गैर  मुरद्ि गजल  कहल  जाइि छै। ऐ ठाम ई \nमोन राखू  ज  थबना रदीिक  िेँ गजल  भए सक ै ए मुदा थबना कक्रिया गजल  नै हएि। \n \n21) मकिा- गजलक  अंथिम श र जाथहम  शाइर  अपन नाम-उपनामक  प्रयोग क  न  होथि िकरा  “मकिा” कहल  \nजाइि छै। \n  आब अहाेँ सभ बूथझ सक ै  थछऐ ज  ह्रस्ि आ दीघक क  र संयोगसेँ जुज बनैि छै, जुजसेँ अज्जा, अज्जासेँ रुक्न, रुक्नसेँ \nअकाकन, अकाकनसेँ बहर , कोनो  एक  रंगक  बहरसेँ बनल  दूटा पाेँथिक  ेँ श र कहल  जाइि छै आ एक  समान बहरक  \nक्रकछ ु श रक  समूहक  ेँ गजल  कहल  जाइि छै। \n \n22) एकटा  कोनो  गजलम  ज  श र सभसेँ ब सी नीक  आ प्रभािी होइि छै िकरा  हाथसल -ए-गजल  (हाथसल  गजल ) \nकहल  जाइि छै। \n \n23) िक्तीह- मात्राक थगनिी करब  िक्तीह भ ल। ऐसेँ ई पिा लगाएल  जाइि छै ज  कोनो  गजल  बहरम  छै की  नै। \n \n24) िज्न --ओजन मन  भार।  कोनो  शब्द िा पाेँथिक मात्रािमक  ेँ िज्न कहल  जाइि छै। \n \n25) अज्जा-ए-रुक्न--कोनो  पाेँथिक  ेँ रुक्नक थहसाबसेँ िो़िला पर  अज्जा-ए -रुक्न भ टैि छै। ज ना— \n \nअसगर  जनम ल लहुेँ  असगर  जी रहल  \n \nऐ पाेँथिक  ेँ रुक्नक थहसाबें  िो़िबै िेँ” मिऊलािु-मिऊलािु-मुस्ििइलुन “भ टि (असगर  जनम= मिऊलािु, ल लहुेँ  \nअसग= मिऊलािु आ र  जी रहल  = मुस्ििइलुन । मन  ऐ पाेँथिम  िीनटा अज्जा-ए-रुक्न छै। (ई पाेँथि अथमि \nथमश्रा जीक  छथन्ह) \n \n26) कोनो  श रक  दूनू पाेँथिक  ेँ छह  खण्डम  बाेँटल जाइि छै-- \na) सदर --पथहल  पाेँथिक पथहल  खण्डक  ेँ सदर  कहल  जाइि छै। मन  पथहल  पाेँथिक शुरूआि  सदर  भ ल। \n \nb) हश्व--सदर  क  र बाद बला  खण्डक  ेँ हश्व कहल  जाइि छै। हश्व मन  थिकास, िस्िुिः पाेँथिम  थनथहि भािनाक \nथिकास एही  खण्डम  होइि छै। \n \nc) अरूज --पथहल  पाेँथिक अथन्िम खण्डक  ेँ अरूज  कहल  जाइि छैक।  अरुज  मन  उत्कषक, िस्िुिः भािनाक उत्कषक \nएही  खण्डम  हइि छै। \n \nd) इब्िदा--श रक  दोसर  पाेँथिक पथहल  खण्डक  ेँ इब्िदा कहल  जाइि छै। इब्िदा मन  स हो प्रारंभ  होइि छै मुदा \nसदर  आ इब्िदा दुन्नूम  ई अंिर छै ज  सदर  कोनो  थििार भए सक ै ए मुदा सदरक  समिकनम  आएल  प्रारंभक  ेँ इब्िदा  कहल  जाइि छै। \n \ne) हश्व--दोसर  पाेँथिक थबिलका  भागक  ेँ पथहन ह  जकाेँ हश्व कहल  जाइि छै। \n \nf) जरब --दोसर  पाेँथिक अथन्िम खण्डक  ेँ जरब  कहल  जाइि छै। जरब  मन  अन्ि। \n \nउदारहरण  ल ल  अथमि थमश्र जीक  एकटा  श र द खू-- \n \nहमर  मुस्की/सेँ हुनका  आ/थग लागल  यौ   (1222/1222/1222) \nहुनक  कनखी /सेँ िऽरका  आ/थग लागल  यौ (1222/1222/1222) \n \nहमर  मुस्की--सदर  \nसेँ हुनका  आ --हश्व \nथग लागल  यौ--अरूज  \nहुनक  कनखी --इब्िदा \nसेँ िरका  आ--हश्व \nथग लागल  यौ--जरब  \n \nई िेँ छल  िीन रुक्न बला  श र िेँ माथमला  िररछा ग ल मुदा कम -ब सी रुक्न बला  ल ल  एना मोन राखू -- \n \n1) जेँ श रक  हर क  पाेँथिम  दूटा रुक्न छै िेँ ओथहम  हश्व नै होइि छै खाली  सदर , अरूज , इब्िदा आ जरब  होइि छै। \n2) जेँ श रक  हर क  पाेँथिम  िीनटा रुक्न छै िेँ पूरा  श रम  दूटा हश्व ह िै आ एक -एकटा  सदर , अरूज , इब्िदा आ जरब  \nह िै। उपरका  उदाहरण  िीन टा बला  रुक्न पर  अथछ। \n \n3) जेँ श रक  हर क  पाेँथिम  िाररटा रुक्न छै िेँ पूरा  श रम  िाररटा हश्व ह िै आ एक -एकटा  सदर , अरूज , इब्िदा आ \nजरब  ह िै। \n \n4) जेँ श रक  हर क  पाेँथिम  पाेँिटा रुक्न छै िेँ पूरा  श रम  छह  टा हश्व ह िै आ एक -एकटा  सदर , अरूज , इब्िदा आ \nजरब  ह िै। \n  5) जेँ श रक  हर क  पाेँथिम  छह  टा रुक्न छै िेँ पूरा  श रम  आठ टा हश्व ह िै आ एक -एकटा  सदर , अरूज , इब्िदा आ \nजरब  ह िै। \n \nएि क द खलाक  बाद ई बुझना जाइि अथछ ज  कोनो  श रक  पथहल  पाेँथिक पथहल  रुक्न “सदर  “भ ल आ अंथिम रुक्न \n“अरुज  “भ ल आ बिल  बीि बला  रुक्नक  ेँ “हश्व “कहल  जाइि छै। ि नाथहि  कोनो  श रक  दोसर  श रक  पथहल  रुक्नक  ेँ \n“इब्िदा “कहल  जाइि छै आ अंथिम रुक्नक  ेँ “जरब  “आ बीिम  बिल  रुक्नक  ेँ “हश्व “कहल  जाइि छै। आब एनाथहि  \nएक  पाेँथिम  जि क रुक्न हो  िकरा  बाेँरट सक ै  छी। मुदा श रक  ई बाेँट बखरा  मात्र िणकिृि बलाम  नै लागि। \nउदाहरण  ल ल  मानू ज  अहाेँ  2222112121 बला  मात्रा िम ल लहुेँ।  मुदा ई मात्रा िम क्रकनको  ल ल  222-\n2112-121 भऽ सक ै ए आ ऐम  ओ िेँ क्रकनको ल ल  22-2211-2121 स हो भऽ सक ै ए । आब लोक  घनिक्करम  \nप़ििा ज  ऐम  कोन  िरहेँसेँ छह  भागम  बाेँटी। िेँए हमर  ई स्पष्ट मानब अथछ ज  जा िरर मैथिलीक  अपन थनज \nमात्रािम नै हो  िािरर ई थनयम मात्र अरबी  बहरम  प्रिथलि मात्रािम ज ना122+122+122 िा \n2122+2122+2122 आक्रद सभपर  लागि। सरल  िार्णकक बहरम  स हो ई थनयम नै लागि। \n \n27) शाइरी - अशआर  कहबाक  प्रक्रियाक  ेँ शाइरी  कहल  जाइि छै। \n \n28) शाइर --शाइरी  करए  बलाक  ेँ शाइर  कहल  जाइि छै। हहंदीम  शायर  कहल  जाइि छै मुदा मूल  रूपसेँ “शाइर”  \nछै मोन पा़िू क्रिलम “कभी -कभी”  क  र गीि “मैं पल  दो पल  का  शाइर  हूेँ” । \n \n29) मोशायरा --जिए शाइर  सामूथहक  रूपें  श्रोिाक सामन  शाइरी  कहैि  हो  ओकरा  मोशायरा  कहल  जाइि छै। \nमोशाइराम  गजल  िा क्रकछ ु कहबासेँ  पथहन  मंिपथि क  र आज्ञा ल ल  जाइि छै आ िकर  बाद शाइर  श्रोिा िगकक  ेँ \nकहै  छथिन “समाद िरमाएेँ” | ऐ “समाद िरमाएेँ” क  र मैथिलीकरण  “सुनल  जाए” रूपम  भऽ सक ै ए। श्रोिा िगकसेँ \nइरशाद -इरशाद  क  र ध्िथन संग शाइर  अपन रिनाक  पाठ शुरु  करै  छथि। ब सी काल  शाइर  जखन पथहल  पाेँथि \nपढ़ै छै िखन दोसर  पाेँथि कहबाक  ल ल  “इरशाद -इरशाद”  कहल  जाइि छै आ दोसर  पाेँथि पूरा  होइि  बाह -बाह।  \nइरशाद  क  र मैथिलीकरण  “जरूर”  भऽ सक ै ए (ओना जरूर  स हो अरथबए  समूहक  शब्द छै)। ऐठाम ई कहब  ब सी \nजरूरी  ज  उदूक सभहक  मोशयाराम  काक्रिया खत्म होइि  बाह -बाही  शुरू  भऽ जाइि छै आ िै ल ल  क्रकछ ु मैथिल \nश्रोिाक  ेँ थसकाइि छथन ज  पूरा  नै सुथन प लहुेँ। मुदा ि आन द बाक  बाि ई छै ज  काक्रियाक बाद िेँ रदीि होइ  छै \nज  की  पूरा  गजलम  एक ै  रहैि  छै िेँए काक्रियाक बाद  बाह -बाही  ओ सभ शुरू  कऽ  दैि छै। मैथिलीम  एखन ऐ \nपरंपराक  ेँ आबऽम  क्रकछ ु क्रदन समय लगिै। \n \n30) िहि आ िरन्नुम--मोशायराम  शाइर  दू रूपें  शाइरी  पढ़ैि छथि। पथहल  भ ल िािन क्रिया द्वारा ज ना कथििा \nसुनाएल  जाइि छै आ दोसर  भ ल गायन द्वारा। िािन प्रक्रियाक  ेँ “िहि “कहल  जाइि छै आ गायन प्रक्रियाक  ेँ  “िरन्नुम कहल  जाइि छै। ओना भारिम  सभसेँ पथहन  ॠगि द भ लै जकर  पाठ कए  जाइि छलै  मन  िहि जकाेँ \nबादम  सामि द बनलै  मन  ग बा योग्य मन  िरन्नुम। ओना क्रकछ ु अथििादी “िहि” क  ेँ नीक  मानै छथि िेँ क्रकछ ु \n“िरन्नुम” क  ेँ मुदा हमर  स्पष्ट मानब अथछ ज  मानि सक्रदखन थिथिििा िाहै छथि। मानि अपन मनोथस्िथिक  ेँ \nथहसाबें  क  खनो िहि बलापर  बाह -बाह  करै  छथि िेँ क  खनो िरन्नुम बलापर  । कहबाक  मिलब ज  एक ै  मानि \nमनोथस्िथि बदलैि द री पाठ थभन्निा स हो िाहै छै िेँए िहि आ िरन्नुम क  र झग़िा हमरा  थहसाब  ब कार।  लक्ष्य \nमात्र रस , आनंद, परमानंद…  मोशायराम  िहि आ िरन्नुम दूनूम  सुनाएल  श रक  ेँ संिालक  िहिम  कथह  कऽ  बाि \nश्रोिा-दशकक िरर दोबारा  पहुेँिाबै छै। ओना ई सत्य ज  क्रकछ ु शाइर  िरन्नुम क  र नामपर  िुटक ु लाबाजीक  प्रिलन \nकऽ  रहल  छथि ज  की  सिकिा गलि अथछ। िरन्नुम खराप  नै िरन्नुम क  र नामपर  क्रकछ ु कऽ  ल ब स  खराप  भ ल। \nजखन शाइर  मोशायराम  अपन श र सभ प्रस्िुि करै  छथि िखन दू िरहेँक  प्रथिक्रिया होइि छै श्रोिा मध्य। पथहल  \nिेँ जेँ श्रोिाक  ेँ श र नै नीक  लगलै  िेँ ओ िुपिाप सूथन लै  छथि आ दोसर  ज  जेँ श्रोिाक  ेँ श र नीक  लगलै  िेँ ओ “बाह -\nबाह -बाह -बाह”  शब्द समूहसेँ शाइरक  मनोबल  बढ़बै छथि। ओना ऐठाम ई कहब  ब जाए नै ज  उदूक गजलक  नीक -\nनीक  मोशायरा  सभम  िालीक  प्रिलन अथछ मुदा पारंपररक  िौरपर बाह -बाह  छै। ऐठाम आर  क्रकछ ु गप्प जखन \nमोशायराम  नाि िा मनकिब  कहल  जाइि छै िखन िाली आ बाह -बाह  पूरा -पूरी  थनथषद्ध भऽ जाइि आ िकरा  \nबदलाम  सुभान-अललाह  क  र उच्चारण होइि छै। ऐठाम ईहो  बूझबाक  गप्प थिक  ज  मोशयराम  जखन नाि पढ़ल \nजाइ छै िखन शाइरक  ेँ जेँ श्रोिा क्रदससेँ पाइ िा अन्य िन भ टै िेँ ओ मान्य छै आ ओइम  कोनो  आपथत्त नै मुदा \nगजल  आ आन थििा कालम  कोनो  शाइर  एहन  पाइ िा िन नै स्िीकारथि। जेँ स्िीकारिा िेँ ई थनयमक  थिरुद्ध \nमानल  जाइि छै। ज  श र नीक  लागए  आ अहाेँ ओकरा  दोबारा  सुनए िाहैि छी िेँ िाथह ल ल  “ि  रसेँ कहू ” एहन  \nिाक्यक प्रयोग करू।  उदूकम  एकरा  “मुकरकर  “कहल  जाइि छै मुदा मैथिलीम ” ि  रसेँ कहू ” एहन  िाक्यक प्रयोग ह िै। \n“दोसर  ब र कथहयौ”  िा “दोबारा  कथहयौ”  एनाहुिो कहल  जा सक ै ए। \n \n31) इलम  अरूज - मन  अरबी  छंद शास्त्र \n \n32) अरूजी - मन  अरबी  छंद शास्त्रक ज्ञािा। \n \n33) इस्लाह गुरु -थशष्य परंपराक  अंिगकि शाइरी  थसखनाइ। क  खनो काल  कोनो  गजलक  ेँ अरूजीसेँ ठीक  कराएबक  ेँ \nइस्लाह स हो कहल  जाइि छै। ओना मैथिलीम  साथहत्यकार  सभ अपन ज्ञानक पोटरी  संदूकम  बाथन्ह कऽ  िऽ दैि \nछथि ज  कहीं  हमर  ज्ञान दोसर  लग  नै िथल जाए। क ुं ठा एि क ज  ओ अपन संिानोक  ेँ ऐ ज्ञानसेँ दूर  राखै  छथि। \nमैथिलीक  उलटा इस्लाह परंपराम  बाप द्वारा गिकपूिकक संिान सभक  ेँ शाइरी  थसखाएल  जाइि छलै  आ छै। \n \n34) सौिी मोशायरा - ई मोशायरा  सािारण मोशायरासेँ अलग  अथछ। पथहन  बूझी ज  ई सौिी मोशयरा  की   थिक।  अरबी -िारसी-उदूकम  शाइर  सभक  ेँ बहरक  ट्र हनंग ल ल  ई सौिी मोशायरा  क  र आयोजन कएल  जाइि छै। ऐ \nमोशायराम  ज  गजल  द ल जाइि छै िाथहम  अिकक  ेँ कोनो  प्रिानिा नै रहै  छै बस खाली  बहर , काक्रिया आ रदीि \nरहबाक  िाही। ज ना की  एकटा  उदाहरण  द खू--- \n \nउठैए िलैए खसैए िेँ ओ \nहेँसैए मरैए  गबैए िेँ ओ \n \nछलै  आब बुथ़िबक बहुि सभ मुदा \nहुनक  पाेँिटा सन लगैए  िेँ ओ \n \nपथहन  ऐ दूटा श रक  मात्रा िम द खी ई मात्रा िम अथछ लघु -दीघक-दीघक-लघु -दीघक-दीघक-लघु -दीघक \nआब कन  पथहल  श रक  ेँ द खू कोनो  खास अिक नै थनकथल  रहल  छै ऐ श रक।  ि नाथहि  दोसर  श र िेँ आर  ग़िब़ि \nअथछ। मुदा इएह  ग़िब़िी सौिी मोशायरा  ल ल  िाही। जेँ सौिी मोशायराम  एकौटा  एहन  श र आथब ग ल जकर  \nकोनो  सािकक मिलब थनकथल  रहल  छै िेँ ओ सौिी मोशायरा  ल ल  उपयुक्त नै। मुदा ऐठाम ई ि आन राखब  ब सी \nजरूरी  ज  मैथिलीम  बाल  गजल  स हो अथछ आ बाल  गजलम  क्रकछ ु श र एहनो  भऽ सक ै  छै जकर  कोनो  अिक नै \nहोइक।  कारण  बच्चाक  ेँ अिकसेँ मिलब नै रहै  छै। द खन  ह बै ज  माए िा आन कोनो  संबंिी बच्चाक  ेँ उठा कऽ  \n“अरकररररररररररररररररररररर”  बजै छै आ बच्चा खुश भऽ कऽ  हेँसै छै िेँए बाल  गजलम  खूब लय  ओ आंिररक  \nसुआद िाही। \n \n35) िरही  मोशायरा --ई एक  िरहेँक  आयोजन थिक  जैम  कोनो  प्रथसद्ध शाइरक  कोनो  गजलक  एकटा  कोनो  पाेँथि \nदऽ द ल जाइि छै। रदीि ओ काक्रिया पुरन  गजल  जकाेँ रहबाक  िाही। आब आन गजलकार  सभ एही  थहसाबसेँ \nगजल  लीथख  मोशायराम  प्रस्िुि करै  छथि। ज  पाेँथि द ल जाइि छै िकरा  “िरह -ए-थमसरा”  कहल  जाइि छै। \nिरह -ए-थमसरा  क  र प्रयोग मिलाम  नै ह बाक  िाही मन  मिला नि गजलकारक  अपन  मूल  रहै  छै। सौिी \nमोशायराक  बाद गजलकारक  ट्र हनंग ल ल  िरही  मोशायरा  बहुि प्रभािी होइि छै। अथनथिन्हार आखरपर  प्रस्िुि \n“गजलक  इस्क ू ल” िरही  मोशायरासेँ अलग  अथछ। िरही  मोशायराम  द ल पाेँथिक काक्रिया रदीिक  ेँ ओइ गजलक  \n“जमीन” कहल  जाइि छै। जेँ अहाेँ कोनो  शाइरक  काक्रिया रदीि आ बहर  लऽ  कऽ  नि गजल  कहबै  िेँ ओकरा  \nअमुक  गजलक  जमीनपर  कहल  गजल  कहल  जाइि छै। \n \nआब उपरकाम सेँ क्रकछ ु प्रमुख पाररभाथषक  शब्दािलीक थिस्िृि थििरण द खी— \nज ना की  अहाेँ सभ बुझैि छी गजल  क्रकछ ु श रक  संग्रह होइि छैक  (कमसेँ कम  पाेँि आ ब सीसेँ ब सी किबो )। क्रकछ ु  लोकक  मोिाथबक  जेँ सत्रहसेँ ब सी श र द बाक  हुअए  िेँ ि  रसेँ एकटा  मिला कहू  आ श र कहैि  िलू। आ एना \nदूगजला , िीनगजला, िौगजला होइि रहि।  ििकमानम  मात्र पाेँि, छह , या साि श र बला  गजल  ब सी प्रिथलि \nअथछ। ओना गजलक  संबंिम  ईहो  ि आन राखब  जरूरी  ज  प्रािीन गजलगो  गजलम  िाक (थिषम) संख्या रखैि \nछलाह  ज ना 5, 7,9 आक्रद। एकर  कारण  ई कहल  जाइि अथछ ज  पथहन  गजलक  थिषय थिरह  युक्त प्र म छल  िेँए \nजुफ़्ि (सम) क  छोथ़ि िाक (थिषम) क  प्रािथमकिा द ल जाइि छलै।  मुदा आिुथनक  गजलगो  एथह  रुक्रढ़क   िोथ़ि \nद न  छथि। आब ई बूझी ज  श र की  थिक।  श र सक्रदखन दू पाेँथिक होइि छैक  आ शाइर  ज  कहए  िाहैि अथछ ओ \nदुइय  पाेँथि म  खत्म भए ज बाक  िाही, अन्यिा ओ गजलक  ल ल  उपयुक्त नथह।  आ एहन -एहन  गजल  जकर  हर क  \nश रम  अलग -अलग  बाि कहल  ग ल हो  ओकरा  “गैर  मुसलसल”  गजल  कहल  जाइि छैक।  क्रकछ ु गजल  एहनो  होइि \nछैक  जकर  हर क  श र एक ै  थिषय पर  रहैि  छैक।  एथह  प्रकारक गजलक   “मुसलसल”  गजल  कहल  जाइि छैक , मुदा \n“मुसलसल”  गजल  ब सी नीक  नथह  मानल  जाइि छै। उदूकम  पाेँथिक  ेँ “थमसरा”  कहल  जाइि छैक।  श रक  पथहल  \nपाेँथिक  ेँ “थमसरा -ए-उला”  आ दोसर  पाेँथिक  ेँ “थमसरा -ए-सानी” कहल  जाइि छैक।  श रक  क्रकछ ु उदाहरण  द खू--- \n \nअला  हुब्बी ब स हन  की  फ सबहीना  \nिला िब्की ख़मूरल अन्दरीना \n \nअिक र  साकी  सुन, प आला उठा कए  हमरा  एि क भोरक  बिल  शराबक  प आला द  की  जाथहसेँ अन्दरीना \n(अन्दरीना सीरीया  द शक  एकटा  जगहक  नाम अथछ)म  एकौ  ठोप शराब  नथह  बिै। \n(भाषा- अरबी , शाइर  उमरु -थबन-क ु लसूम  अत़गलबी ) \n \nअगर  आ िुक े शीराजी  बदस्ि आरद  क्रदल मारा \nबखाल  थहन्दुिश बख़शम समरकन्दो बुखारा  रा  \n \nअिक जेँ ओ सुन्दरर महबूब  हमर  कर ज  िोरा ल थि िेँ हम  हुनकर  एकटा  थिलबा पर  समरक ं द आ बुखारा  सनसन \nद श हुनका  दए द बैन्ह। \n(भाषा- िारसी, शाइर  हाक्रफज शीराजी ) \n \nउनक   आ जान  स  आ जािी है  मुेँह पर  रौनक  \nिो समझि  हैं  क्रक बीमार  का  हाल  अच्छा है  \n \n(भाषा- उदूक, शाइर  गाथलब )   \nबाट िक ै ि क्रदन बीथि जाएि बुझथलऐ  \nआस िक ै ि थजनगी थबिाएि बुझथलऐ  \n \n \n(भाषा- मैथिली, शाइर  गज न्द्र ठाक ु र ) \n \nओ थबसरर  ग लै क्रकए \nप्र म ह र लै  क्रकए \n \n(भाषा-मैथिली, शाइर  अथमि थमश्र) \n \nहमर  मुस्कीक िर झाेँपल कर जक  ददक द खलक  नथह  इ जमाना। \nथसन हक  िोट मारूक  छल  पीडा जकर  बूझलक  नथह  इ जमाना। \n \n(भाषा- मैथिली, शाइर  ओमप्रकाश) \n \nब दरक्रदया नथह  दरक्रदया जानै हमर  \nटाकासेँ जुलमी प्र म क  ेँ गानै हमर  \n \n(भाषा- मैथिली, शाइर  जगदानंद झा “मनु” ) \n \nएक  झोंका  पिनक  ेँ गुजरर  ग ल द खू \nमोन मारल  थसन हक  थसहरर  ग ल द खू \n \n(भाषा- मैथिली, शाइर  राजीि रंजन  थमश्र) \n \nन कम  सम बहुि नथह  समाि श िाही \nसि न  िली ब श ऋण श ष िाही \n  (भाषा- मैथिली, शाइर  थिजय नाि झा) \n \nटूटल  छी िेँइ गजल  कहै  छी \nभूखल  छी िेँइ गजल  कहै  छी \n \n(भाषा- मैथिली, शाइर  जगदीश िंद्र ठाक ु र  अथनल ) \n \n \nरहू  कमल  सन सदा सुिाथसि \nबनू मनोहर  हिा सुिाथसि \n \n(भाषा- मैथिली, शाइर  योगानंद हीरा ) \n \nजेँ उपरका  श र सभक   द खबै िेँ पिा लागि ज  ई सभ दुइय  पाेँथिक   छैक  आ ज  बाि कहल  ग ल छैक  स  पूरा -पूरी  \nछैक।  संग -संग दूनू पाेँथिक छंद (मात्रािम) एक ै  छै। इएह  भ ल श र। गजलसेँ जु़िल क्रकछ ु आर  पाररभाथषक  शब्द \nआगू  द ल जा रहल  अथछ। थबना एकरा  बुझन  गजल  नथह  बुझल  जा सक ै ए। \n \nखण्ड-3 \n \nमिला---” मिला” गजलक  ओथह  पथहल  श रक   कहल  जाइि छैक  जकर  दूनू पाेँथिम  काक्रिया आ रदीि रहै।  \nओमप्रकाश जीक  एकटा  गजल  उदाहरणक  ल ल  द ल जा रहल  अथछ। \n \nअहाेँ क  ेँ हमर  इ कर ज  थबसरि कोना  \nछथि बसल  मोन म  आब झहरि  कोना  \n \nहिा स हो सुगंिक  ल ल  िऽ जरूरी  \nथबन हिा ि ू लक सुगंि पसरि कोना  \n \nअहीं  टा नै, इ दुथनया छै थपयासल  यौ \nथबन बज न  इ िान घर  उिरि कोना    \nजिानी होइ  ए नाि थबन पििारक \nकहू  पििारक थबना इ सम्हरि कोना  \n \nहमर  मोन ककरो  ल ल  पजरै  नै ए \nबनल  छै पािर कर ज  पजरि कोना  \n \nमिाईलुन (ह्रस्ि-दीघक-दीघक-दीघक) 3 ब र प्रत्य क पाेँथिम । \n \nएथह  गजलक  पथहल  श रक  पथहल  पाेँथिम  काक्रिया “अ” स्िरक संग “ि” िणकक मात्रा अथछ (क  ना स  काक्रिया बला  \nखंडम  पिा िलि)। आ रदीि “कोना”  अथछ। ि नाथहि  श रक  दोसरो  पाेँथिम  काक्रिया “अ” स्िरक संग “ि” िणकक \nमात्रा अथछ आ रदीि “कोना”  अथछ। \nसंगथह -संग ई श र गजलक  पथहल  श र अथछ, िेँए ई भ ल मिला। आब दोसर  श र पर  आउ, मिलाक  बाद ई कोनो  \nजरुरी  नथह  छैक  ज  दूनू पाेँथिम  काक्रिया आ रदीि हुअए।  मुदा मिलाक  बला  श रक  बाद ज  श र छैक  िकर  दोसर  \nपाेँथिम  काक्रिया आ रदीिक  रहब  अथनिायक। उपरक   गजलक   द खू मिलाक  बाद ज  श र अथछ--- \n \nहिा स हो सुगंिक  ल ल  िऽ जरूरी  \nथबन हिा ि ू लक सुगंि पसरि कोना  \n \nएथह  श रम  द खू पथहल  पाेँथिम  न  रदीि छैक  आ न  काक्रिया, मुदा दोसर  पाेँथिम  काक्रिया स हो छैक  आ रदीि \nस हो। अन्य श रक  ल ल  एहन  सन बुझू। ओना मिलाक  बाद ज  मिला आबए िेँ ई शाइरक  क्षमिा क  द खबैि छैक  \nआ गजलक   आर  ब सी सुन्दर बनबैि छैक।  िएेँ ओकरा  हुस्न -मिला कहल  जाइि छैक  ।ओना शाइर  िाहए िेँ \nगजलक  हर क  श रक   मिलाक  रूपम  दए सक ै ए। थबना रदीिक  गजल  स हो होइि छैक  जकरा  “गैर -मुरद्दि” गजल  \nकहल  जाइि छैक  मुदा काक्रिया रहब  थबलक ु ल  अथनिायक। \nक  खनो काल  कऽ  उदूकक नीक -नीक  दीिान सभम  थबना मिलाक  गजल  स हो रहैि  छै। मुदा ओकर  कारण  ई छै ज  \nबहुि काल  शाइर  कोनो  गजलक  श र िेँ लीथख  लै  छै मुदा मिला थलखब  संभि नै भऽ पाबै छै (कोनो  कारणिश ) \nिेँ ओइ गजलक  ेँ थबना मिलाक  बना कऽ  दऽ दै छै। मुदा ई सक्रदखन ि आन राखब  जरूरी  ज  ई मात्र पररथस्िथि \nजन्य छै व्याकरथणक  नै।बहुि दीिान िेँ शाइरक  मृत्यु भऽ ग लाक  बाद प्रकाथशि छथन एहन  अिस्िाम  संपादक  \nथबना मिलाक  श र स हो दऽ दै छथिन (ऐथिहाथसकिाक  दृथष्टकोणसेँ) \n  खण्ड--4 \nरदीि--रदीि मिला बला  श रक  दूनू पाेँथिक ओथह  अथन्िम थहस्साक   कहल  जाइि छैक  ज  दूनू पाेँथिम  समान रूपें  \nथबना ह ़ि-ि  रक   आबए। गजल  रदीि संग  स हो भऽ सक ै ए आ थबना रदीिक  स हो। मिलाम  द ल ग ल उदाहरण  \nबला  श रक   द खू एथहम  “कोना  “समान रुपसेँ दूनू पाेँथिम  अथछ अिाकि ई भ ल रदीि। ई रदीि गजलक  हर क  श रक  \nहर क  दोसर  पाेँथिम  (मिला बला  श रक  ेँ छोथ़ि) अथनिायक रुपें  अएबाक  िाही (जइ गजलम  रदीिक  प्रयोग भ ल \nछै)। ओमप्रकाश जीक  एकटा  आर  दोसर  मिलाक  ेँ द खू \n \nनैनक  छ ु री नै िलाबू  यै सजथनयाेँ \nकोना  कऽ  जीयब बिाबू यै सजथनयाेँ \n \nएथह  श रम  “यै सजथनयाेँ” रदीि अथछ स  स्पष्ट अथछ। पूरा  गजलम  रदीि एक ै  होइि छैक।  \n \nरदीि अक्षरसः एक ै  समान हो  मुदा अिक अलग -अलग  भए सक ै ि छै, ज ना ज ना मिलाम  “सार  “रदीि छै िेँ ई \nजरूरी  नै ज  एक ै  अिक ल ल  जाए। एकटा  “सार  “क  र अिक संबंििािी भए सक ै ए िेँ दोसर  “सार”  क  र मिलब \nसंक्ष पण स हो। रदीिक  दोष जेँ मिलाक  बाद बला  कोनो  श रक  पथहल  पाेँथिम  (ज  थबना काक्रियाक हो ) रदीि िा \nरदीिक  कोनो  भाग अबै छै िेँ ई दोष मानल  जाइ छै आ एकरा  “िकाबुल -ए-रदीि “कहल  जाइि छै। ज ना एकटा  \nगजलक  उदारहण  थलअ  (ई गजल  हमर  थलखल  अथछ)  \n \nगजल  \n \nहमरा  दया आ दुआ दुन्नू िाही \nभगिान संग  खुदा दुन्नू िाही \n \nसभ ठीक  छै ठीक  छै सभ ठीक   छै \nक ु रटयासेँ करटया  पिा दुन्नू िाही \n \nन िा िेँ अथछ नीक  थमश्रण संसारक  \nसज्जन मुदा ब ठुआ दुन्नू िाही \n \nऐ िांथिम  जोश अनुभि सभ िाही  िेँइ बूढ़ संग  युिा दुन्नू िाही \n \nशुभकामना  अथछ अहाेँक  ेँ सुख सागर  \nहमरा  सजा आ मजा दुन्नू िाही \n \nभौजी जेँ हारथि  िेँ भैयाजी आबथि \nहुनका  िेँ घर  आ जिा दुन्नू िाही \n \nऐ गजलम  रदीि छै “दुन्नू िाही “आ काक्रिया छै “आ “स्िर। आब ऐ गजलक  िाररम श रक  पथहल  पाेँथि द खू” ऐ \nिांथिम  जोश अनुभि सभ िाही” ऐ पाेँथिक अंिम  रदीिक  अंथिम भाग “िाही” दोहरा  द ल ग ल छै। आ अरूजी  \nसभ एकर  िकाबुल -ए-रदीि दोष कहै  छथि। ऐ दोषसेँ बिबाक  उपाय इएह  छै ज  या िेँ ओथह  पाेँथिम  रदीिक  \nप्रयोग नै करी  या नै िेँ ओथहसेँ पथहन  काक्रिया दए ओकरा  हुस्न -मिला बना ली।  जेँ रदीि नमहर  छै िेँ ओथहमहेँक  \nक्रकछ ु भाग आन श रक  पथहल  पाेँथिम  आथब सक ै ए। आब कन  दोष युक्त िाररम श र क  एना द खू-- \n \nऐ िांथिम  जोश अनुभि सभ लागि \nिेँइ बूढ़ संग  युिा दुन्नू िाही \n \nमन  “िाही “हरट  ग लै पथहल  पाेँथिसेँ आ ओकरा  बदलाम  “लागि” आथब ग लै। आ एना क  लासेँ ई दोष हरट  ग लै। \nएकटा  आर  महत्िपू्णक गप्प क  खनो काल  कए  एहन  शब्द आथब जाएि ज  रहि  िेँ एक ै टा शब्द (मूल  शब्द स हो भए \nसक ै ए, सथन्ि बला  शब्द स हो भए सक ै ए सङ्ग -सङ्ग प्रत्यय िा उपसगक बला  शब्द स हो भए सक ै ए) मुदा ओथह  \nशब्दम  काक्रिया आ रदीि दूनू रहि।  जेँ एहन  शब्द आबए िेँ ओ एक ै  सङ्ग काक्रिया आ रदीि ल ल  प्रयोग भए \nसक ै ए। ज ना क्रक थिजय नाि झा जीक  थलखल  एकटा  गजलक  उदाहरण  द खू-- \n \nहमर  नाम पररिय पिा लापिा सन \nबनल  भार  बथहया  थनयम व्रि प्रिा सन \n \nक  हन  की  थनयोगी थियोगक बहुलिा  \nरिी सारिी पि पिन रथि यिा सन \n \nबहल  संग लागल  करठन  कथह  िपस्या  बनू ज़ि सुखक  ल ल  कररऔ  थशिासन \n \nआब जेँ अहाेँ ऐ गजलक  मिलाक  ेँ द खबै िेँ पिा िलि ज  रदीि “सन “अथछ आ काक्रिया “आ “क  र मात्रा  अथछ। \nआब एही  गजलक  ि सर श रक  दोसर  पाेँथि द खू अंिम  शब्द छै “थशिासन “, ऐ शब्दक  ेँ अंिसेँ द खलापर  पिा \nलागि ज  अथन्िम भाग “सन “छै आ िाथहसेँ पथहन  “ि” िणकम  “आ “क  र मात्रा छै आ ई शब्द एक ै  सङ्ग काक्रिया \nआ रदीिक  शिक पूरा  करैए  िेँए ई ठीक  अथछ आ गजलम  ई मान्य अथछ। ऐ प्रकारक रदीिक  ेँ “िहलीली  रदीि” \nकहल  जाइि छै। क्रकछ ु लोकक  थहसाबसेँ ई दोष भ ल, मुदा अथिकांश  शाइर  एहन  काक्रिया प्रयोग करै  छथि।। \nओना िेँ ई थनयम अरबीक  ेँ छै मुदा मैथिलीम  थिभथक्त शब्दम  सरट जाइि छै िेँए मैथिली गजल  ल ल  ई थनयम बड्ड \nमहत्िपूणक अथछ। आ एकर  थिस्िारसेँ िणकन थिभथक्त बला  खण्डम  कएल  जाएि। \nमैथिलीम  िहलीली  रदीिक  महत्ि एथह  द्वारें स हो अथछ।िेँए मैथिलीम  काक्रिया थनिाकरण ि आनसेँ करए  प़िि \nआ एकर  थिस्िृि थििरण काक्रिया बला  प्रकरणम  भ टि। \n \nखण्ड-5 \n(खण्ड 5सेँ 12 िरर काक्रियाक थििरण अथछ, जाथहम  खंड 5 ओ 6 क  र अथिकांश  िथ्य थिद ह \nमैथिली मानक  भाषा आ मैथिली भाषा संपादन पाठ्यिम (भाषापाक )सेँ ल ल  ग ल अथछ जकरा  \nथिद ह पोिीसेँ डाउनलोड  कएल  जा सक ै ए) \nकाक्रिया--काक्रिया मन  स्िर साम्य युक्त िुकान्ि िाह  ओ िणकक स्िरसाम्य हो  की  मात्राक स्िरसाम्य। रदीिसेँ \nपथहन  ज  स्िर साम्य युक्त िुकान्ि होइि छैक  िकरा  काक्रिया कहल  जाइि छैक।  आ ई रदीि   जकाेँ गजलक  हर क  \nश रक  (मिला बला  श रक  ेँ छोथ़ि) दोसर  पाेँथिम  रदीिसेँ पथहन  अथनिायक रुपें  अएबाक  िाही (जेँ रदीि छै गजलम  \nिेँ नै िेँ काक्रिया खाली )। काक्रिया दू प्रकारक होइि छैक  (क ) िणकक स्िरसाम्य आ (ख) मात्राक स्िरसाम्य। िणकक \nकाक्रिया ल ल  श रक  हर क  पाेँथिम  रदीिसेँ पथहन  समान िणक आ िकरासेँ पथहन  समान स्िरसाम्य होएबाक  \nिाही। एकटा  गप्प आर , बहुिों शाइर  खाली  रदीिक  पथहन  बला  िणक िा मात्राक  ेँ काक्रिया बूथझ लैि छथि स  \nगलि। खाली  रदीिक  पथहन  बला  िणक िा मात्राक  ेँ िुकांि कहल  जाइि छै। िुकान्ि िीन प्रकारक होइि अथछ  \nउत्तम, मध्यम आ अिम। गजल  ल ल  उत्तम आ मध्यम िुकान्ि प्रस्िाथिि अथछ। अिम िुकान्ि गजलम  िर्जकि \nअथछ। आब क्रकछ ु उदाहरण  द खी-- \n1) जमीन-अमीन, जमीन-पसीन, घर -डर , घर -बर , डगर -मगर , जीिन-िीमन आक्रद उत्तम प्रकारक िुकांि अथछ। \n2) जमीन-उरीन  आक्रद मध्यम प्रकारक िुकांि अथछ। \n3) घर -नगर , घर -दूर , नगर -उर , घर -िीर आक्रद अिम प्रकारक िुकांि अथछ।  \nई जानब रोिक  ज  संस्क ृ िक काव्य ल ल  िुकांि िा अंत्यानुप्रास जरूरी  नै छलै  कारण  अंत्यानुप्रास छन्दक नै  अलंकारक  भाग छल  मुदा अरबीम  शुरूआि सेँ काक्रिया भ नाइ अथनिायक छै। काक्रियाक थनिाकरण काक्रिया ल ल  \nप्रयुक्त शब्दक  ेँ अन्िसेँ बीि िा शुरू  िरर कएल  जा सक ै ए। उदाहरण  द खू-- \n \nकर ज  घसैसेँ साजक  राग  थनखरै  छै \nथबना िुनन  िुरक  नै िाग थनखरै  छै \n \nएथह  श रक  पथहल  पाेँथिम  रदीि “थनखरै  छै”  छैक।  आ रदीिसेँ ठीक  पथहन  “राग”   शब्द छैक।  जेँ अहाेँ “राग”   \nशब्द पर  ि आन द बै िेँ पिा लागि ज  ऐ शब्दक अथन्िम िणक “ग”  छैक  मुदा ऐ “ग”  संग “आ”  ध्िथन (रा ) स हो \nछैक।  िथहना दोसर  पाेँथिम  रदीि “ थनखरै  छै “सेँ पथहन  “िाग”  शब्द अथछ। आब ि  र अहाेँ सभ “िाग”  शब्दक  ेँ \nद खू। ऐम  अथन्िम िणक “ग” िेँ छैक   संगथह -संग “आ”  ध्िथन (िा) स हो छैक।  मिलब ज  उपरक  श रक  दुनू पाेँथिम  \nरदीि “थनखरै  छै”सेँ पथहन  “ग” िणक अथछ, “आ”  स्िर (ध्िथन)क  संग। अिाकि “आ”  ध्िथन संग  “ग” िणक ऐ श रक  \nकाक्रिया भ ल। आब ऐठाम ई मोन राखू  ज  जेँ उपरक  ई दूनू श र कोनो  गजलक  मिला छैक  िेँ ओइ गजलक  हर क  \nश रक  कक्रिया “ग” िणकक संग “आ” ध्िथन होएबाक  िाही। अन्यिा ओ गजल  गलि भए जाएि। आब ऐ गजलक  \nदोसर  श रक  ेँ द खू-- \n \nइ दुथनया म हनथिक  गुलाम  छै सक्रदखन \nबहै  घाम िखन सुिल भाग थनखरै  छै \n \nऐ श रम  पथहल  पाेँथिम  न  रदीि छैक  आ न  काक्रिया मुदा दोसर  पाेँथिम  रदीि स हो छैक  आ रदीिसेँ पथहन  शब्द \n“भाग” अथछ। ऐ शब्दक अंिम  “ग” िणक िेँ छैक   संगथह -संग “ग”सेँ पथहन  “आ”  ध्िथन स हो छैक।  ऐ गजलक  आन \nकाक्रिया सभ अथछ “लाग” , “बाग”, “पाग” । एकटा  आर  दोसर  उदाहरण  द खू-- \n \nकहू  की , क्रकयो बूथझ नै सकल  हमरा  \nहेँसी सभक  लागल  बहुि ठरल  हमरा  \n \nऐ मिलाक  श रम  “हमरा”   रदीि अथछ। आ रदीिसेँ पथहन  पथहल  पाेँथिम  “सकल”   शब्द अथछ। संगथह -संग दोसर  \nपाेँथिम  “ठरल”   शब्द अथछ। आब हमरा  लोकथन  जेँ एथहम  काक्रिया थनिाकरण करी।  दुनू शब्दक  ेँ नीक  जकाेँ द खू। \nदुनू शब्दक अंथिम िणक “ल”   अथछ मुदा पथहल  पाेँथिम  “ल” सेँ पथहन  “अ”  ध्िथन अथछ (क ) आ दोसरो  पाेँथिम  \n“ल” सेँ पथहन  “अ”  ध्िथन अथछ (र ) िेँ एथह  दुनू शब्दक थमलानक   बाद हमरा  लोकथन  द खै छी ज  दुनूम  “ल”   िणक \nसमान अथछ। संगथह -संग िणक “ल” सेँ पथहन  “अ”  स्िर अथछ। आब सभ व्यंजन हलन्िम  अ लथगि  छै िखन  ओ  गुथणिाक्षर बनै छै (किटिप, यह ) िेँए ऐ गजलक  काक्रिया कोनो  किटिप िगक(किगक, ििगक, टिगक, ििगक, \nपिगक) िा यह  संग “ल”  िणक भ ल। आब शाइरक  ेँ बाेँकी श रम  काक्रियाक रूपम  एहन  शब्द िुनए प़ििथन्ह जकर  \nअन्िम  “ल”  िणक अबैि हुअए  एिं िइसेँ पथहन  कोनो  “किटिप, यह”  भऽ सक ै ए। ऐ गजलम  प्रयुक्त भ ल आन \nकाक्रिया अथछ” जरल  “, “खसल” , “रहल”  “कहल”  । ि सर उदाहरण  स हो द खू-- \n \nरानी  म घ सगरो  जल  पटाएि ना \nबौआ हमर  ख लि आ नहाएि ना \n \n(अथमि थमश्र) \nऐ मिलाम  “ना” रदीि अथछ। आ रदीिसेँ पथहल  पाेँथिम  “पटाएि” शब्द अथछ आ दोसर  \nपाेँथिम  “नहाएि” । जेँ दुनू शब्दम  थमलान  करबै  िेँ “एि” दुनू पाेँथिक काक्रियाम  कामन  छै आ “एि”सेँ पथहन  “आ” \nस्िरक मात्रा छै (पथहल  पाेँथिम  “टा” आ दोसर  पाेँथिम  “हा ” । ऐ मिलाम  काक्रिया हएि “आ” मात्राक संग “एि” \nिणक समूह।  ऐ गजलम  ल ल  ग ल आन काक्रिया अथछ बहाएि, बनाएि, िलाएि आ खाएि। काक्रियाक ऐ \nथििरणक  ेँ एना बूझी िेँ नीक  रहि—  \n \n1) जेँ कोनो  मिलाम  “छन” आ “दन” काक्रिया छै िेँ ऐम  “न” िणक मूल  िणक भ लै (काक्रियाक थमलान  सक्रदखन \nअन्िसेँ कएल  जाइि छै) आ ओइसेँ पथहलुक  िणकक स्िर स हो बराबर  ह बाक  िाही। उपरका  उदाहरणम  “न” \nिणकक बाद िमशः “छ” आ “द” िणक बिै छै आ दुनूक  स्िर “अ” छै मन  अकारान्ि छै िेँए कोनो  मिलाम  ई \nकाक्रिया सही  हएि। आब ऐ गजलम  आन श र सभम  एहन  काक्रिया ह िै ज ना “हन” , “मन”, “जीबन” आक्रद। \nऐठाम ई बाि बुझबाक  अथछ ज  जेँ मिलाम  “छन” आ “िुन” रथहिै  िेँ काक्रिया गलि भऽ ज िै कारण  मूल  िणक “न” \nक  र बादक  स्िरक मात्रा स हो अथनिायक रूपें  थमलबाक  िाही मुदा ऐ उदाहरणक  एकटा  काक्रियाम  “न” क  र बाद \n“अ” स्िरक गुथणिाक्षर छै िेँ दोसरम  मूल  िणक “न” क  र बाद “उ” स्िर छै, िेँए ई गलि भ ल। ऐठाम ईहो  मोन \nराखू  ज  “छन” आ “दन” क  र बाद कोनो  आन श रम  “िुन”, “आन”, “थनन” आक्रद काक्रियाक  ेँ नै लऽ  सक ै ि छी। ईहो  \nमोन राखू  ज  एक ै  गजलक  आन-आन श रम  मूल  िणक एक ै  रहिै।  ज ना उपरका  उदाहरणम  “छन” आ “दन” काक्रिया \nछै िेँ आन श रक  काक्रियाक अंिम  “न” िणक अथनिायक रूपसेँ रहिै।  \n \n2) जेँ कोनो  मिलाम  “जीिन” आ “िीमन” छै िेँ काक्रिया “अ” स्िरक संग “न” मूल  िणक हएि। आ िेँए आन श रक  \nकाक्रिया ल ल  “िूमन”, “क  हन” , “पािन” एहन  शब्द उपयुक्त रहि।  \n \n3) जेँ कोनो  मिलाम  काक्रिया “िीमन” आ “नीमन” शब्द छै िखन कन  ि आन राखए  प़िि। दुनू शब्दक  ेँ ि आनसेँ  द खू, अंिम  “मन” िणक समूह  उभयथनष्ठ छै िेँ एहन  काक्रियाम  “मन” मूल  िणक समूह  भ ल आ िइसेँ पथहन  दुनूम  \n“ई” स्िरक मात्रा छै (िी, नी) िेँए एकर  काक्रिया भ ल “ई” स्िरक मात्राक संग “मन” िणकक समूह।  जेँ कोनो  शाइर  \n“िीमन” आ “नीमन” क  र बाद कोनो  आन श रम  “जीबन”, “िूमन”, “क  हन” , “पािन” काक्रिया ल िाह िेँ गलि \nहएि। सही  काक्रिया ह ि “पररसीमन”  आक्रद। ऐठाम ईहो  मोन राखू  ज  जेँ कोनो  मिलाम  “िीमन” आ “िूमन” \nकाक्रिया छै िेँ ओ गलि हएि कारण  “मन” िणक समूहसेँ पथहन  एकटाम  “ई” स्िरक मात्रा छै िेँ दोसरम  “उ” \nस्िरक मात्रा। ि नाथहि  “खाएि” एिं “आएि” काक्रियाम  अन्िसेँ “एि” उभयथनष्ठ छै एिं िइसेँ पथहन  “आ” स्िरक \nमात्रा छै, िकर  बाद आन श रम  “जाएि”, “नहाएि”, “पाएि”, “बुथ़िआएि” आक्रद काक्रिया सही  ह िै। जेँ कोनो  \nगजल  थबना रदीिक  अथछ िैयो ई थनयम सभ लागि (पथहन  हमरा  थबना रदीि बला  गजलक  काक्रियापर क्रकछ ु \nभ्रम छल  मुदा आब ई िाइनल अथछ संग -संग हमर  भ्रमक कारण  ज  गलि गजल  थलखाएल  िाथह ल ल  हमहीं  टा \nउत्तरदायी छी) \n \n4) कोनो  मिलाम  “खौंझाएि” आ “बुझाएि” शब्दक काक्रिया नै भए सक ै ए स  आब अहाेँ सभ नीक  जकाेँ बुथझ \nग ल ह बै। जेँ कोनो  शाइर  एहन  काक्रिया लै  छथि िेँ काक्रियाम  “थसनाद दोष” आथब जाइि छै। \n \n5) क  खनो काल  क्रकछ ु एहन  शब्द आथब जाइि छै काक्रियाम , ज  अथिकांशिः एक  समान रहैि  छै ज ना “पसार”  \nएिं “सार”  । ऐ दूटा शब्दम  अन्िसेँ खाली   “सार”  उभयथनष्ठ छै आ स्िरक थमलान  नै भए रहल  छै िेँए कोनो  \nमिलाम   “पसार  “आ “सार  “काक्रिया नै बथन सक ै ए। ि नाथहि  थििारक  संग “िार” आक्रद काक्रिया नै लऽ  सक ै ि \nछी। “िार” आ “उिार “सथहि एहन  आन-आन शब्द ल ल  एहन  सन बूझू। जेँ कोनो  गजल  थबना रदीिक  अथछ िेँ ई \nथनयम नै लागि आ थबना रदीि बला  गजलम  िार उिार आक्रद काक्रिया आथब सक ै ए। \n \nऐ ठाम क्रकछ ु गोट  कथह  सक ै  छथि ज  अकारान्ि काक्रियाम  िणकक समानिा क्रकएक। । कारण  गौरसेँ द खबै िेँ पिा \nलागि ज  “नीलम  “आ “सीलम  “काक्रियाम  “अम “उच्चारण छै, आ “रूपम” , “पूनम “आक्रद शब्दम  स हो “अम \n“उच्चारण छै। । ई गप्प सक्रदखन मोन राखू  ज  कोनो  एकटा  ध्िथनक  ेँ अिार माथन कए  थनयम नै बनाएल  जाइि छै। \nदोसर  उदाहरण  थलअ  जेँ मिलाम  “नहाएि “आ “खाएि “काक्रिया छै िखन आन श रक  काक्रिया ल ल  कोन  \nकाक्रिया हैिै। एिए “एि “सेँ पथहन  “आ “स्िर ल बह  प़िि। ऐठाम ि  र मोन पा़िू ज  कोनो  थनयम एकटा  \nउच्चारणपर नै बनाएल  जाइि छै। िेँए व्यािहाररक रूपें  अहाेँक  ेँ िा क्रकनको ई बुझाएि ज  “नीलम  “आ “सीलम  “क  \nबाद “रूपम  “, “पूनम “आक्रद काक्रिया बथन सक ै ए मुदा भाषायी दृथष्टसेँ ई गलि हएि। \nि नाथहि  उपरका  उदाहरण  िार-उिार बाला  प्रसंगम  अहाेँक  ेँ लाथग  सक ै ए ज  िार-उिार काक्रिया बनि मुदा ईहो  \nभाषायी दृथष्टसेँ गलि हएि। ओना बन बाक  ल ल  िेँ क्रकछ ु बनाएल  जा सक ै  छै आ बथनिो छै मुदा मानकिाक  \nस्िरपर...   \n6) आब कन  संयुक्ताक्षर बला  काक्रियाक  ेँ द खी। क्रकछ ु आर  थििरणसेँ पथहन  क्रकछ ु संयुक्त शब्द सभक  ेँ द खल जाए। \nप्रस्िान, िुस्ि, दुरुस्ि, क्रकस्मि। आब ई द खू ज  संयुक्त िणक अन्िसेँ कोन  स्िानपर प़िैि अथछ। जेँ ई अन्िसेँ ि सर \nआ ओकर  बाद मन  िाररम या पाेँिम स्िानपर अबैि हो  िेँ काक्रियाक थनयम पथहन  जकाेँ हएि। मुदा जेँ इएह  \nसंयुक्त िणक काक्रिया बला  शब्दक अंिसेँ दोसर  स्िान पर  अबैि हो  िेँ कन  ि आन द बए प़िि। माथन थलअ  ज  \nमिलाक  पथहल  पाेँथिम  “मस्ि” काक्रिया छैक।  िेँ आब हर क  काक्रियाक अंिम  “््+ि” ह बाक  िाही ज ना िप्त, सप्त \nआक्रद रहबाक  िाही। उदाहरण  ल ल  “मस्ि” क  र काक्रिया “दस्ि”, “पस्ि”, “हरस्ि”, “िप्त”, “सप्त” आक्रद भऽ सक ै ए। \nउपर  हम  ि आन द बाक  ल ल  हम  एथह  दुआर  कहलहुेँ  ज  हलंि  लागल  अक्षरक उच्चारण अलग  भऽ जाइि छै। उदूकम  \nिेँ संयुक्ताक्षर बला  शब्दम  बदलाि नै भऽ सक ै ए ज ना उदूकम  मस्ि क  र काक्रिया पस्ि ह िै िप्त नै मुदा हम  \nमैथिलीक  प्रक ृ थिक अनुरूप  एकरा  थिस्िार क  लहुेँ।  मुदा जखन हम  मिलाम  \"मस्ि\" क  र काक्रिया \"पस्ि\" ल बै \nिखन बाध्यिा भऽ जाएि ज  हर क  श रक  काक्रिया \"स्ि\" हो।  उदाहरण  रूपम  एकटा  श रक  ेँ द खल जाए-- \n \nह िै कोना  कऽ  गुदस्ि जीबन \nभ लै थिन्िासेँ हरस्ि जीबन \n \nआब ऐ श रम  रदीि “जीबन” भ ल आ पथहल  पाेँथिम  काक्रिया “गुदस्ि” अथछ, आब संयुक्ताक्षर बला  थनयमक  \nथहसाबें  काक्रिया बला  शब्दम  अन्िसेँ दोसर  िणक “स्ि” होएबाक  िाही। आब दोसर  पाेँथिक   द खू रदीिसेँ पथहन  \nकाक्रियाक रूपम  “हरस्ि” अथछ जकर  अंिसेँ “स्ि” संग -संग “अ” िणकक स्िरसाम्य स हो छै ज  थनयमक  मोिाथबक  \nसही  अथछ। ऐ गजलम  आन काक्रिया सभ एना अथछ “व्यस्ि”, “मदमस्ि”, “मस्ि”, “सस्ि” आक्रद। उपरक   थनयम \nजकाेँ मिलाक  पथहल  पाेँथिम  जेँ “मस्ि” काक्रिया छै िेँ ओकर  बाद आन श रम  “िुस्ि” “सुस्ि” आक्रद काक्रिया नै \nआथब सक ै ए। संयुक्ताक्षरक ई थनयम मात्रा बला  काक्रिया ल ल  कन  अलग  ढ़ंगसेँ छैक।  क्रकछ ु थिस्िृि थििरण मात्रा \nबला  खण्डम  भ टि। पंिमाक्षरक कारण  बनल  संयुक्ताक्षर ल ल  ई थनयम काज  नै करि  आ एकर  थििरण आगू \nभ टि। \n \n7) आब आबी कन  “ए” आ “य “बला  प्रसंगपर (ई प्रसंग भारि आ न पालक  भाषा िैज्ञाथनक सभहेँक  आल खपर  \nआिाररि अथछ। जै ठाम हमरा  गलि लागल  िै ठाम हम  कोष्ठकम  ओकरा  स्पष्ट क  लहुेँ अथछ)। \n \nए आ य : मैथिलीक  ििकनीम  ए आ य दुनू थलखल  जाइि अथछ। मुदा “ए “क  र प्रयोग प्रािीन मैथिथलएसेँ अथछ। \n \nप्रािीन ििकनी--कएल , जाए, होएि, माए, भाए, गाए आक्रद।   \nनिीन ििकनी--कयल , जाय, होयि, माय, भाय, गाय आक्रद। \n \nसामान्यिया शब्दक शुरूम  ए मात्र अबैि अथछ। ज ना एथह , एना, एकर , एहन  आक्रद। एथह  शब्द सभक  स्िानपर \nयथह , यना, यकर , यहन  आक्रदक प्रयोग नथह  करबाक  िाही। यद्यथप मैथिलीभाषी िारू  सथहि क्रकछ ु जाथिम  \nशब्दक। आरम्भोम  “ए” क  ेँ य कथह  उच्चारण कएल  जाइि अथछ। \nए आ “य” क  प्रयोगक सन्दभकम  प्रािीन  पद्धथिक अनुसरण  करब  उपयुक्त माथन एथह  पुस्िकम  ओकर  प्रयोग कएल  \nग ल अथछ। क्रकएक िेँ दुनूक  ल खनम  कोनो  सहजिा आ दुरूहिाक  बाि नथह  अथछ। आ मैथिलीक  सिकसािारणक \nउच्चारण शैली  “य “क  अप क्षा “ए”सेँ ब सी थनकट  छैक।  खास कऽ  कएल , हएब  आक्रद कथिपय शब्दक  ेँ क ै ल , हैब  आक्रद \nरूपम  किहु -किहु  थलखल  जाएब स हो “ए” क  प्रयोगक  ेँ ब सी समीिीन प्रमाथणि करैि  अथछ। \nएि क जनलाक  ेँ बाद आबी “ए “िा ' य “क  र ध्िथन लोप  पर।  ओना “ए “िा “य” क  संग -संग आन ध्िथन लोप  स हो \nहोइि छै मुदा ओकर  ििाक एिए आिश्यक नै। िेँ द खी ध्िथन लोपक  थनयम--- \n \nध्िथनलोप : थनम्नथलथखि अिस्िाम  शब्दसेँ “ए “िा “य “क  र ध्िथनलोप भऽ जाइि अथछ:-- \n \n(क ) क्रियान्ियी प्रत्यय अयम  य िा ए लुप्त भऽ जाइि अथछ। ओथहम सेँ पथहन  अक  उच्चारण दीघक भऽ जाइि अथछ। \nओकर  आगाेँ लोपसूिक  थिबन िा थिकारी  (’ / ऽ) लगाओल  जाइछ। ज ना- \n \nपूणक रूप  : पढ़ए (पढ़य) ग लाह , कए  (कय ) ल ल , उठए (उठय) प़ििौक। \n \nअपूणक रूप  : पढ़’ ग लाह , क’  ल ल , उठ’ प़ििौक। \n \nपढ़ऽ ग लाह , कऽ  ल ल , उठऽ प़ििौक। \n \n(हमर  किन  य िा ए लोप  भ लापर  पथहन  बला  अक्षर लघुए  रहैि  छै। उच्चारण क्रकछ ु र घा कऽ  जरूर  होइ  छै मुदा \nओइसेँ एकरा  दीघक नै मानल  जा सक ै ए।) \n \n(ख) पूिककाथलक  क ृ ि आय (आए) प्रत्ययम  य (ए) लुप्त भऽ जाइछ, मुदा लोपसूिक  थिकारी  नथह  लगाओल  \nजाइछ। ज ना-- \n  पूणक रूप  : खाए (य) ग ल, पठाय (ए) द ब, नहाए  (य) अएलाह।  \n \nअपूणक रूप  : खा ग ल, पठा द ब, नहा  अएलाह।   \n \nआब एक  ब र ि  र घुरर  जाइ उच्चारण पर।  उच्चारणम  लोपसूिक  थिबन (') िा थिकारी  (ऽ) क  र कोनो  महत्ि नै \nहोइि छैक।  मन  लोप  सूिक  थिन्ह िा थिकारीसेँ पथहन  ज  िणक छै िकर  पूरा -पूरी  उच्चारण ह िै कन क  नमहर  \nउच्चारणक संग (मुदा ऐ कन  नमहर  उच्चारणक कारण  ओ िणक दीघक नै मानल  जाएि। बहुि रास  भाषा िैज्ञाथनक \nसभ “भ” िा “भ’ “िा “भऽ”  मन  य िा ए क  र लोप  ह बासेँ पथहनुक  अक्षरक  ेँ दीघक मानै छथि मुदा हमर  कहब  ज  \nजखन “घर  “शब्दम  “घ” क  र कन क  नमहर  उच्चारण भ लाक  बादो जखन ओ दीघक नै होइए  िखन “भ” िा “भ’” िा \n“भऽ” क  र उच्चारण जेँ कन क  नमहर  छै िेँ ि  र ओकरो  लघु  मानू।)  ज ना “लए  “शब्दम  ल  क  र बाद ए क  र उच्चारण \nहोइि अथछ मुदा जखन ओही  “लए  “शब्दक  ेँ “ल ' “िा “लऽ  “थलखबै  िखन ओकर  उच्चारण बदथल  जाएि आ एकर  \nउच्चारण “ल  “क  र बराबर  हएि। मिलब ज  “ल ' “िा “लऽ  “क  र उच्चारण “लए  “िा “लय”  शब्दसेँ थबलक ु ल  अलग  \nअथछ। ि नाथहि  “खस' “िा “खसऽ “क  र उच्चारण “खसए “िा “खसय “शब्दसेँ अलग  अथछ। एहन  एहन  शब्द जकर  \nअंिम  “ए “िा “य “लोप  होइि होइ  िकरा  ल ल  एहन  सन थनयम ह िै। \nजेँ कोनो  शाइर  ध्िथन लोपक  थिन्ह िा थिकारी  बला  शब्दक काक्रिया बनबै छथि िेँ ओ ि आन राखथि ज  हर क  \nकाक्रियाम  लोपसूिक  थिबन (') िा थिकारी  (ऽ)सेँ पथहनुक  िणक एकसमान  राखथि। ज ना “ल ' “िा “लऽ  क  र \nकाक्रियाक बाद शाइर  एहन  शब्द िुनथि जकर  अंिम  लोपसूिक  थिबन (') िा थिकारी  (ऽ) लागल  हो  िकरा  बाद \nिणक “ल  “हो  ज ना “िल' “िा िलऽ। जेँ कोनो  शाइर  “राख ' “िा “राखऽ  “क  र काक्रिया “बाज' “या “बाजऽ “रखिाह  \nिेँ ओ गलि ह िै।” बाज' “या “बाजऽ “क  र बाद “साज' “िा “साजऽ “काक्रिया ह िै। संग -संग काक्रियाक उपरका  \nबला  थनयम सभ पथहन हें  जकाेँ एहूम  लागू  रहि।  जेँ कोनो  एहन  शब्द जकर  अंिम  “ए “िा “य “क  र लोप  भ ल छै \nआ िाथहसेँ पथहन  कोनो  मात्रा छै िेँ ओकर  काक्रिया ल ल  मात्राक काक्रिया बला  थनयम लागि जकर  थििरण आगू \nद ल जा रहल  अथछ। \nआब अहाेँ सभ ई बूथझ सक ै ि थछऐ ज -- \n \nलए  - ह्रस्ि-दीघक \nलऽ - ह्रस्ि \nल '- ह्रस्ि \nलय  - ह्रस्ि ह्रस्ि िा दीघक \nदए, कए  आक्रद ल ल  एहन  सन थनयम रहि।  \nक्रकछ ु लोक  सभ “लऽ , दऽ, कऽ , भऽ,” आक्रद शब्दक  ेँ एक -दोसरक  काक्रिया माथन लै  छथि मुदा ई गलि हएि। आशा  अथछ ज  एि क उदाहरणसेँ ई थनयम सभ बुझबाम  आएल  हएि। बहुि ठाम द खबाम  आएल  अथछ ज  लोक  थिकारी  \nबदला  पूरा  “अ” लीथख  दै छथि ज ना--” जोिऽ” बदला  “जोिअ”, “करऽ”  बदला  “करअ”  आक्रद-आक्रद। एहन  \nथस्िथिम  मोन राखू  ज  थगिनी पूरा  हएि मन  “जोिअ” = दीघक-दीघक (संस्क ृ िक थहसाबें  दीघक-लघु -लघु ) “करअ”  \n=लघु -दीघक। ई प्रकरण आरो  स्पष्ट भ ल हएि स  उम्म द। \n \n“ए” बदलाम  “य” क्रकएक \n \nज ना की  हम  पथहन  कथह  िुकल  छी ज  अथिकांश  गीिम  िुकान्ि रहै  छै मुदा मैथिलीक  अथिकांश  गीिम  \nअंत्यानुप्रास िा काक्रियाक थनिाकह भ ल अथछ। ऐ प्रसंगम  एकटा  रोिक  गप्प हम  जो़िब। जहाेँ िरर हमरा  ज्ञान \nअथछ पूिकक कोनो  थिद्वान ऐ प्रसंगपर अपन मंिव्य ऐ रूपें  नै रखला  अथछ जेँ रखन  ह िा िेँ ई हमर  अज्ञानिा \nबूझल  जाए। \nप्रािीन मैथिलीम  “ए” क  र ब सी प्रयोग होइि छल  ज ना \nआएल , द खाएल, भुखाएल , कए , लए  ...... \nमुदा मध्यकालीन मैथिलीम  “ए” क  र प्रयोग कम  भ ल आ िकर  स्िानपर “य” क  र प्रिलन भ ल ज ना \nआयल , द खायल, भुखायल , कय , लय ......... \nमैथिलीक  थिद्वान ऐ गप्पपर िेँ खूब ििाक क  ला  ज  “ए” क  र बदलाम  “य” आएल , ईहो  ििाक क  ला  ज  “य” उदूक-\nब्रजभाषासेँ मैथिलीम  आएल।  एहू  गप्पपर खूब घमिकन भ ल ज  क -क  “ए” क  र पक्षम  छथि आ क -क  “य” क  र पक्षम  \n(मुदा हमर  कहब  ज  जेँ ई उदूक-ब्रजभाषाक नकल  छै िैयो ऐ गप्पपर घमिकन ह बाक  िाही ज  ई नकल  क्रकएक \nभ ल)। \nऐ “ए” आ “य” बला  िक्करम  रमानाि झा आ काञ्चीनाि झा क्रकरण जीक  िैिाररक  युद्ध पठनीय अथछ। मुदा न  िेँ \nरमानाि झा जी ई स्पष्ट क  लाह  ज  “य” बदलाम  “ए” क्रकएक िा न  काञ्चीनाि झा क्रकरण जी ई स्पष्ट क  लाह  ज  \n“ए” बदलाम  “य” क्रकएक। रमानाि जीक  उद्य श्य मात्र छलथन  ज  “ए” नीक  िेँ क्रकरण जीक  उद्य श्य छलथन  “य” \nनीक।  मुदा “य” क  र प्रिलन क्रकएक भ ल िकर  कोनो  थििार नै भ टल। मैथिली पररशीलन  क  र पृष्ठ 46पर  \nपं.गोथिन्द झाजी “ए” क  र बदला  “य” क  र प्रयोग क  नाइक  ेँ स्िन समुच्चय मानै छथि मुदा हमरा  ई िक क संगि \nबुझना नै जा रहल  अथछ कारण  गद्यक संग-संग उच्चारणम  साि  -साि “कएल”  अबै छै। क्रदक्कि खाली  पद्यम  छै िेँए \nहमरा  थहसाबें  “ए” क  र बदला  “य” क  र प्रिलन अंत्यानुप्रास, िुक, िा काक्रियाक संदभकम  अथछ।। उदाहरण  द खू-- \n \nकिन नगरक  ेँ स नुररया स नूर ब ि  आयल  ह  \nआह  किन नगरक  ेँ क ु मारी थिया स नूर ब साहल  ह  \n  (ई स नुरदानक  गीि अथछ जकरा  हम  क ुं ज थबहारी  थमश्र जी द्वारा गाएल  राम  थििाह प्रसंगसेँ ल लहुेँ  अथछ। \nरिनाकार  शायद कदमलिा  छथि) \nआब कन  ऐ गीिक अिलोकन  करू।  पथहल  पाेँथिम  “आयल”  छै आ दोसर  पाेँथिम  “ब साहल”  छै मन  “अल”  भ ल \nअंत्यानुप्रास िा काक्रिया। आब कन  ई थििारू ज  जेँ ऐ गीिक पथहल  पाेँथिम  “आयल”  क  र बदलाम  “आएल”  \nरथहिै  िेँ की  दोसर  पाेँथिक “ब साहल”  क  र प्रयोग क  हन  रथहिै।  थनथिि रूपसेँ ज  कथनयों  संगीिक जानकारी  रखैि \nह िा स  कहिा  ज  “आएल”  क  र बाद “ब साहल”  द लासेँ भास ग़िब़िा ज िै। एही  गीिक आन पाेँथि द खू-- \n \nरामरंग  रथसया  ज  बरबा  स नूर िढ़ायल ह  \nआह  थसया थिया ब़ि सुक ु मारर स  स नूर सिाेँरल ह  \n \nऐ दूनू पाेँथिक  ेँ द खलासेँ आर  स्पष्ट भ ल हएि ज  “य” क  र प्रिलन क्रकएक ब सी भ ल। जेँ ऐ गीिम  “य” क  र प्रयोग नै \nरथहिै  िेँ ऐ गीिक भास उिरब बड्ड करठन  छलै।  \nआ हमरा  जनैि मध्यकालीन मैथिलीम  एही  ल ल  “ए” क  र प्रयोग बन्द कऽ  “य” क  र प्रयोग शुरू  भ ल। ऐ िरहेँक  \nआनो-आन मौथखक  लोकगीि  भ टि जकरा  अिलोकनसेँ अहाेँ सभ अपन  थनिाकररि कऽ  सक ै  छी ज  किऽ “ए” \nह बाक  िाही आ किऽ “य” । ओना हमरा  ई स्िीकार करबाम  कोनो  क्रदक्कि नै अथछ ज  सािारण बोलिालम  सभ \nगोटा “आएल”  बजै छथि मन  “ए” बला  रूप  खाली  पद्यम  काक्रिया ल ल  “य” क  र प्रयोग होइि छै। ई अकारण  नै \nअथछ ज  समदाउनक  प्रिुर मात्राम  रिना क  थनहार  गणनाि झा, हिंद्यनाि झा आक्रद ओ संि कथि थसन हलिा जी \nएिं िात्कालीन संि ओ आन साथहत्यकार   “य” क  र ब सी प्रयोग करैि  छलाह।  आ एही  कारणसेँ  किहुेँ-किहुेँ “ए” \nबदलाम  “ओ” क  र स हो प्रयोग होइ  छै ज ना- “द खाएल” बदलाम  “द खाओल” आक्रद। आन शब्द ल ल  एहन  बूझू। \n \n \nखण्ड-6 \nपञ्चमाक्षर आ अनुस्िार: पञ्चमाक्षरान्िगकि ङ, ञ, ण, न एिं म अबैि अथछ आ एकरा  नाथसक्य िणक कहल  जाइि \nछै मन  एहन  िणक जकर  उच्चारण नाकसेँ होइि हो।  संस्क ृ ि भाषाक  अनुसार  नाथसक्य शब्दक अन्िम  जाथह  िगकक \nअक्षर रहैि  अथछ ओथहसेँ पथहन  ओही  िगकक पञ्चमाक्षर अबैि अथछ। ज ना \nअङ्क (क  िगकक रहबाक  कारण  पथहन  ङ् आएल  अथछ।) \nपञ्च (ि िगकक रहबाक  कारण  पथहन  ञ् आएल  अथछ।) \nखण्ड (ट िगकक रहबाक  कारण  पथहन  ण् आएल  अथछ।) \nसथन्ि (ि िगकक रहबाक  कारण  पथहन  न् आएल  अथछ।) \nखम्भ (प िगकक रहबाक  कारण  पथहन  म् आएल  अथछ।)  उपयुकक्त बाि मैथिलीम  कम  द खल जाइि अथछ। पञ्चमाक्षरक बदलाम  अथिकांश  जगहपर  अनुस्िारक प्रयोग \nद खल जाइछ। ज ना अंक ,पंि, खंड, संथि, खंभ आक्रद। अनुस्िारक थिन्ह ्ं अथछ। व्याकरणथिद पथण्डि गोथिन्द \nझाक  कहब  छथन ज  किगक, ििगक आ टिगकसेँ पूिक अनुस्िार थलखल  जाए ििा ििगक आ पिगकसेँ पूिक पञ्चमाक्षर  \nथलखल  जाए। ज ना अंक , िंिल, अंडा, अन्ि ििा कम्पन। मुदा थहन्दीक थनकट  रहल  आिुथनक  ल खक  एथह  बािक  ेँ \nनथह  मानैि छथि। ओ लोकथन  अन्ि आ कम्पनक जगहपर  स हो अंि आ क ं पन थलखैि द खल जाइि छथि। निीन \nपद्धथि क्रकछ ु सुथििाजनक अिश्य छैक।  क्रकएक िेँ एथहम  समय आ स्िानक बिि होइि छैक।  मुदा किोक  ब र \nहस्िल खन िा मुद्रणम  अनुस्िारक छोट सन थबन्दु स्पष्ट नथह  भ लासेँ अिकक अनिक होइि स हो द खल जाइि अथछ। \nअनुस्िारक प्रयोगम  उच्चारण दोषक  सम्भािना स हो ििबए द खल जाइि अथछ। एिदिक कसेँ लऽ  कऽ  पिगक िरर \nपञ्चमाक्षर क प्रयोग करब  उथिि अथछ। यसेँ लऽ  कऽ  ज्ञ िररक  अक्षरक सङ्ग अनुस्िारक प्रयोग करबाम  किहु  \nकोनो  थििाद नथह  द खल जाइछ। आब कन  आबी काक्रिया पर  जेँ मिलाक  कोनो  काक्रिया म  पंिमाक्षर िा \nअनुस्िारक प्रयोग छैक  िेँ हर क  श रक  काक्रियाम  अनुस्िार िा पंिमाक्षर ह बाक  िाही ओहो  ठीक  ओही  स्िान पर  \nजाथह  पर  पथहल  काक्रियाम  छैक।  ज ना माथन थलअ  कोनो  मिलाक  पथहल  पाेँथिक काक्रिया “बसंि” छैक , िेँ आब \nअहाेँक   ओहन  शब्द काक्रियाम  द बए प़िि जकर  अंिसेँ दोसर  िणक पर  अनुस्िार िा पंिमाक्षर अबैि होइक  ज ना \nकी  “अनंि”, “क्रदगंि” इत्याक्रद। आ एहन  सन थनयम िंद्रहबंदु ल ल  स हो छैक।एकटा  बाि आर  जेँ कोनो  मिलाक  \nदूनू पाेँथिम  अनुस्िार बला  काक्रिया छै िेँ ओकर  बाद बला  श रक  काक्रिया ल ल  पंिमाक्षर बला  शब्द स हो लए  \nसक ै ि छी ज ना जेँ मिलाम  की  “बसंि” आ “अनंि” छै िेँ बाद बला  श रक  काक्रिया ल ल  “क्रदगन्ि” स हो लए  सक ै ि \nछी। आन सभ पंिमाक्षर ल ल  एहन  थनयम बुझू। मुदा एहन  ठाम ई मोन राखू  ज  पंिमाक्षर अपन  िगकक ह बाक  \nिाही ।हमर  पोिी अनथिन्हार आखरम  ई थनयम गलि रूपम  छल।  ऐठाम ई सही  रूपम  अथछ। ऐठाेँ ई मोन राखू  \nज  काक्रियाम  ईिा दोष नै एबाक  िाही। आब ई कोन  दोष भ ल िकर  िणकन मात्रा बला  काक्रियाक संग कए  \nजाएि। \nनाथसक्य  िणकसेँ अनुनाथसक  िणक बनाएल  जाइि छै। जखन कोनो  िणकक उच्चारणम  मूेँहक  संग  नाक  क  र प्रयोग \nहोइि छै िखन ओकरा  अनुनाथसक  कहल  जाइि छै (सानुनाथसक  स हो कहल  जाइि छै)। अनुनाथसक  क  र थिन्ह ्ेँ \nमन  िंद्रहबंदु होइि छै। “न” आ “म” िणक अनुनाथसक  होइि छै िेँए एकर  उच्चारण बहुि ब र अनुनाथसक   सन सुनाइ \nप़िै छै मुदा ओ थलथखि रूपम  नै आबै छै। अनुनाथसक  शब्द दू िरहसेँ होइि छै पथहल  ओ जैम  खाली  व्यंजन \nअनुनाथसक  होइि छै ज ना-माला , माघ आक्रद, दोसर  जैम  स्िर आ व्यंजन दूनू अनुनाथसक  होइि छै ज ना-माेँगब, \nनींद आक्रद। आन िणक आ पंिमाक्षर  जकाेँ स हो अनुनाथसक  क  र काक्रिया ह िै। \nनाथसक्य आ अनुनाथसक  क  र भ द बुझलाक  बाद ईहो  स्पष्ट करब  जरूरी  ज  हहंदीम  “हंस”  मन  पक्षी आ “हेँस” मन  \nहेँसनाइ दूनू एक ै  िरीकासेँ थलखल  जाइि अथछ। हहंदीम  दूनू ल ल  “हंस”  शब्द अथछ ज  की  अनिककारी अथछ कि को  \nहहंदीक  थिद्वान एकर  थिरोि क  न  छथि िेँइ िंद्रहबंदु आ अनुस्िार क  र सही  प्रयोग ह बाक  िाही। हमरा  थहसाबें  \nपंिमाक्षरक बदलाम  अनुस्िार िेँ प्रयोग कऽ  सक ै  छी मुदा िंद्रहबंदु क  र बदलाम  हहंदी  जकाेँ अनुस्िार क  र प्रयोग  करब  गलि  नै अनिककारी स हो अथछ। \n \nखण्ड-7 \nमात्रा बला  काक्रिया पर  थििार करबासेँ  पथहन  कन क  ि  रसेँ िहलीली  रदीि आ मैथिली थिभथक्त पर  थििार \nकरी।  कारण  ज  मैथिली थिभथक्त मूल  शब्दम  सरट जाइि छैक।  आ िेँए ओ क  खन काक्रियाक रूप  ल ि आ क  खन \nरदीिक  स  बुझनाइ परम  जरूरी।   \n  \nथिभथक्त- मैथिलीम  थिभथक्त थिन्ह समान्यिः पाेँि गोट अथछ। \n \n1) कमक- क  ेँ (कें  क  र प्रयोग थहन्दीक “को ” ल ल  क ै ल  जाइि अथछ। उदाहरण  ल ल  रामक  ेँ आम पठा क्रदयौन्ह) \n \n2) करण - एेँ /सेँ \n \n3) अपादान-सेँ \n \n4) सम्बन्ि- क /क  /क  र /क  रर  (क /क  /क  र /क  रर  सभहेँक  प्रयोग थहन्दीक का , क , की  ल ल  कएल  जाइि अथछ।  \nऐठाम ि आन राखू  ज  थिकारी  युक्त या एिास्ट्रािी बला  “क ” क  र प्रयोग हहंदीक  “कर ” ल ल  उपयोग कएल  जाइि \nछै । उदाहरण  ल ल - ई काज  हम  कऽ  िुकल  छी। या ई काज  हम  क’  रहल  छी। \nनोट--हहंदीक  “क ” ल ल  आएल  “कऽ”  शब्दसेँ हटा  कऽ  थलखबाक  पररपाटी  अथछ। ि नाथहि  “क ”, “क  र”, “क  रर” स हो \nहटा  कऽ  थलखल  जाइि छै। \n \n5) अथिकरण - म  /पर  \n \nएथहक  ेँ अथिररक्त थिद्वान लोकथन  किाकक  थिन्हक  ेँ सुन्नाक  ेँ रूपम  लैि छथि। ई पाेँिो थिन्ह मूल  शब्दम  सरट जाइि \nछैक (क्रकछ ु लोक  ज  क्रक मैथिलीक  ेँ थहन्दीक उपबोली  बन बापर लागल  अथछ स  थिभथक्तक  ेँ मूल  शब्दसेँ हटा  कए  \nथलखै  छथि, संख्या आ अंग्र जी शब्दसेँ थिभथक्त हटा  कऽ  थलखल  जाए कारण  संख्या कोनो  शब्द नै छै आ अंग्र जी \nशब्द थिजािीय भ न  थिभथक्तसेँ सरट अिकक अनिक कऽ  सक ै ए, हेँ संख्यािािी शब्द आ द िनागरी िा थिरहुिा \nथलथपम  थलखल  अंग्र जी शब्दम  थिभथक्त सटा कऽ  लीखू )। आ एथह  पाेँिोम ेँ\nसेँ “एेँ” थिन्ह मूल  शब्दक ध्िथन बदथल  \nदैि छैक।  उदाहरण  ल ल  द खू “बाट” शब्दम  “एेँ” थिन्ह सटन  “बाट ेँ” होइि छैक।  “हाि” शब्दम  सटन  “हाि ेँ\n” \nइत्याक्रद। आब कन  ई थििारी ज  जेँ कोनो  शाइर  एहन  शब्द, जाथहम  थिभथक्त सटल  होइक  जेँ ओकर  काक्रिया  बन िा िेँ की  ह िै। एथह  ल ल  क्रकछ ु एहन  शब्द ली  जाथहम  थिभथक्त सटल  होइक।  उदाहरण  ल ल  मूल  शब्द \nथिभथक्तसेँ सटल  शब्द-- \n \nहाि- हािक  /हाि ेँ/ हािसेँ/ हािम / हािक  ेँ \nि ू ल- ि ू लक /ि ू लसेँ /ि ू ल ेँ\n \nसंग- संगम  /संग ेँ\n \nराथि- राथिसेँ /राथिम  \nएथह  थििरणक  ेँ हमरा  लोकथन  दू भागम  बाेँरट सक ै  छी-- \n1) एहन  मूल  शब्द ज  अंिसेँ अकारान्ि हुअए , आ \n2) एहन  मूल  शब्द जकर  अंिम  मात्राक प्रयोग होइक  \n \n1) आब जेँ कोनो  शाइर  एहन  मूल  शब्द ज  अकारान्ि छैक  आ ओथहम  थिभथक्त लागल  छैक  िकरा  काक्रिया बनबै \nछथि िेँ हुनका  ई मोन राखए  प़ििथन्ह ज  बादम  आबए बला  हर क  आन-आन काक्रियाम  िएह थिभथक्त कोनो  \nआन मूल  शब्दम  आबै ज  अकारान्ि होइक  संगथह -संग स्िरसाम्य स हो रखैि हो  उदाहरण  ल ल  मानू ज  क  ओ मूल  \n“हाि” शब्दम  “क”  थिभथक्त जोथ़ि “हािक”  काक्रिया बन लक।  दोसर  आन-आन काक्रिया ल ल  ई मोन राखू  ज  \nआबए बला  ओथह  काक्रियाक अंिम  “क”  थिभथक्त िेँ एबै करिै , मुदा थिभथक्त “क” सेँ ठीक  पथहन  अकारान्ि िणक \nएिं स्िरसाम्य होएबाक  िाही ज ना की  मानू “बाि” शब्दम  थिभथक्त “क”  जुटला  पर  “बािक”  शब्द बनैि अथछ। \nआब पथहल  काक्रिया “हािक”  आ दोसर  काक्रिया “बािक”  थमलान  करू  (काक्रियाक थमलान  सक्रदखन शब्दक \nअंिसेँ कएल  जाइि छैक )। द खू पथहल  काक्रिया “हािक”  आ दोसर  काक्रिया “बािक”  दूनूक  अंिम  थिभथक्त “क”  \nअथछ संगथह -संग थिभथक्त “क”  क  र बाद दूनू काक्रियाक शब्द “ि” आ “ि” अकारान्ि अथछ संगथह -संग “हा ” क  र \nस्िरसाम्य “बा”सेँ छैक।  आब ि  र ि सर शब्द “पाि” थलअ  आ जेँ ओथहम  “क”  थिभथक्त जो़िबै िेँ “पािक” शब्द \nबनिै। आब पथहल  काक्रिया “हािक”  आ दोसर  काक्रिया “पािक” थमलान  करू  । द खू अंिसेँ दूनू शब्दम  “क”  \nथिभथक्त छैक  आ ठीक  ओथहसेँ पथहन  दूनू शब्द अकारान्ि छैक  आ संगथह -संग “हा ” क  स्िरसाम्य “पा”सेँ \nछैक।एनाथहि  दोसर  उदाहरण  द खू--मूल  शब्द “पाि” थिभथक्त “म ” जुटला  पर  “पािम ” शब्द बनैि अथछ। ि  र \nदोसर  शब्द “बाट” थिभथक्त “म ” जुटला  पर  “बाटम ” । आब ि  रसेँ थमलान  करू  दूनू शब्दक अंिम  थिभथक्त “म ” \nलागल  छैक  । थिभथक्त “म ”सेँ ठीक  पथहन  अकारान्ि िणक स हो छैक  संगथह -संग “पा” क  र स्िरसाम्य “बा”सेँ छैक।  \nक्रकछ ु आर  उदाहरण  थलअ  “कलमसेँ”  “पिनसेँ”, “बापक  ेँ” “आबक  ेँ” इत्याक्रद। मुदा ऐठाम ई बाि   सक्रदखन  ि आन \nराखू  ज  जेँ कोनो  शाइर  ल खनम  थहन्दीक प्रभािसेँ मूल  शब्दम  थिभथक्त नै सटबै छथि स  गलि करै  छथि कारण  \nमूल  शब्दम  थिभथक्तक  ेँ सटब मैथिलीक  बहुि रास  मुख्य थिश षिाम सेँ एकटा  अथछ। िेँए िाह  गजल  थलखू , कथििा \nथलखू  िा किा , आलोिना िा क्रकछ ु थलखू  मैथिलीम  थिभथक्त मूल  शब्दम  सटल  रहबाक  िाही। ऐठाम बाि गजल   ल ल  िथल रहल  अथछ िेँ एकरा  एना बूझी कोनो  मिलाम  “कलमसेँ  “आ “पिनसेँ “काक्रिया बथन सक ै ए मुदा \nमिलाम  “कलम सेँ “आ “पिनसेँ “काक्रिया नै बथन सक ै ए। ि नाथहि  “आेँथखसेँ” आ िाेँक्रकसेँ “काक्रिया स हो ठीक  \nरहि  मुदा “आेँथखसेँ” आ िाेँक्रकसेँ “नै ।  \n \n2) एहन  मूल  शब्द जकर  अंिम  मात्रा होइक  ओकर  काक्रिया ल ल  ि आन राखू  ज  थिभथक्त क  बाद ठीक  िएह \nमात्रा स्िरसाम्यक संग एबाक  िाही। उदारहरण  ल ल -- \n \nआेँथखसेँ, िाेँक्रकसेँ, बाेँथहसेँ, इत्याक्रद \nराथिम , जाथिम , जारठम , इत्याक्रद \nघुटठीक  ेँ, गुड्डीक  ेँ, िुट्टीक  ेँ, इत्याक्रद \nपाथनक , आथनक , इत्याक्रद \n \nक  खनो काल  दूटा थिभथक्त एक ै  संग जुरट जाइि छैक  एहन  समयम  अहाेँक  ेँ दोसरो  काक्रिया ओहन  ल बए प़िि \nजाथहम  दूनू थिभक्त समान होइक  स्िरसाम्यक संग ।थिभथक्त बला  काक्रियाक संबंिम  एकटा  आर  खास गप्प। \nकोनो  एहन  मूल  शब्द जकर  अंि कोनो  एकटा  खास थिभथक्तसेँ साम्य रखैि हो , थिभथक्तसेँ पथहन  बला  िणक \nअकारान्ि िा मात्रा युक्त (ज हन थस्िथि) हो  संगथह -संग ओथहसेँ पथहन  स्िरसाम्य हो  िेँ ओ दूनू काक्रियाक रूपम  \nल ल  जा सक ै ए। उदाहरण  ल ल  एकटा  थिभथक्त बला  शब्द “पािक” िा “बाटक”  थलअ।  आ आब एहन  मूल  शब्द \nिाक ू जकर  अंिम  “क”  होइ , “क” सेँ पथहन  अकारान्ि िणक होइक  (जेँ अकारान्ि िणकसेँ पथहन  स्िरसाम्य होइ  िेँ \nआरो  नीक ) िेँ ओ दूनू (एकटा  थिभथक्त युक्त आ दोसर  मूल ) शब्द काक्रिया भए सक ै ि अथछ। उदाहरण  ल ल  उपर  \nल ल  दूनू थिभक्त युक्त शब्द “पािक” आ “बाटक”  क  मूल  शब्द “बालक”  पालक”  िा “िालक” सेँ थमलाउ।  जेँ गौरसेँ \nद खबै िेँ पिा लागि ज  ई शब्द सभ काक्रिया ल ल  एकदम्म उपयुक्त अथछ। ि नाथहि  मात्रा बला  शब्द जाथहम  \nथिभथक्त सटल  हो  आ ओहन  मूल  शब्द ज  ओकरासेँ  थमलैि हो  एक -दोसराक  काक्रिया बथन सक ै ि अथछ। आब कन  \nऐठाेँ ई थििारर ली  ज  जेँ कोनो  श रक  अंथिम शब्द सभम  थिभथक्त सटल  छै िेँ कोन  रदीि ह िै आ कोन  रदीि नै \nह िै। ज ना की  शुरूम  रदीि प्रकरणम  थिजय नाि झा जीक  गजलक  (िहलीली  रदीि) उदाहरण  द न  छलहुेँ  िकरा  \nमोन पा़िू (हलाेँक्रक थिजय नाि झा जी बला  शब्द सथन्िक कारणें  अथछ मुदा ऐठाम थिभथक्त सटबाक  कारणें )। \nिकरा  बाद ई द खू ज  थिभथक्त हट लाक  बाद काक्रिया बनै छै की  नै। जेँ थिभथक्त हट ला  बाद काक्रिया बथन रहल  छै \nिखन ओकरा  रदीि युक्त श र िा गजल  मानू। आ जेँ थिभथक्त हट लाक  बाद काक्रिया नै बथन रहल  छै िखन \nओकरा  थबना रदीिक  श र िा गजल  मानू। उदाहरण  ल ल—  \n \nपसरल  छै शोथणि सगरो  बाटपर   घर  आेँगन बा़िी झा़िी घाटपर  \n \nएथह  गजलक  आन अथन्िम शब्द अथछ “हाटपर” , “खाटपर” , “टाटपर”  । द खू एथह  सभम  अंिसेँ  थिभथक्त “पर  \n“स हो छै एिं  थिभथक्त हट लाक  बादो  “आ “स्िरक संग “ट “िणकक काक्रिया बथन रहल  छै । िेँए एकरा  रदीि युक्त \nश र मानल  जाएि।मुदा जेँ कोनो  श रक  पथहल  पाेँथिम  “कलमसेँ”  आ दोसर  पाेँथिम  “पिनसेँ” काक्रिया ल ल  ग ल छै \nिखन ई थबना रदीिक  गजल  मानल  जाएि कारण  थिभथक्त हट लाक  बाद “कलम  “आ “पिन” एक  दोसराक  \nकाक्रिया नै बनैए। आब ई द खू ज  जेँ थिभथक्त बला  शब्द  पाेँथिक बीिम  एिै िेँ ओकर  की  व्यिस्िा ह बाक  िाही \nआ ऐ ल ल  एकटा  उदाहरण  द खू-- \n \nहमरा  संगम  आम छै \nहमरा  हािम  आम छै \n \nऐ श रक  ेँ नीकसेँ द खबै िेँ पिा लागि ज  “म  आम छै” दूनू पाेँथिम  उभय (कामन ) छै िेँए ई रदीि भ ल मुदा ऐ ठाम \nहमरा  सभक  ेँ ऐ थनयमक  मैथिलीकरण  करऽ  प़िि। आ ई थनयम मनमाना नै बथलक  भाषायी मजबूरी  अथछ (उदूकम  \nसहो  एहन  समझौिा करए  प़िल छै िकर  थििरण आगू भ टि)। िेँए ऐ श रम  “संगम ” आ “हािम ” काक्रिया भ ल \nआ “आम छै” रदीि। एहन  थनयम मात्र थिभथक्तए बलाम  आथब सक ै ए। एक  िरहें  एकरा  थनयमम  छ ू ट िा क्रढ़लाइ \nस हो बुथझ सक ै  थछऐ। \nऐठाम दू टा गप्प ब सी जरूरी  ज ना क्रक उपर  कहन  छी थिभथक्त सट नाइ मैथिलीक  मूल  थिक  िेँए सभ थििाम  \nथिभथक्त सटाउ, एहन  नै ज  खाली  गजलक  काक्रियाम  छ ू ट ल बाक  थहसाबें  थिभथक्त सटा द लहुेँ आ आन थििाम  \nहटा  द लहुेँ आ दोसर  गप्प ज  ई छ ू ट िा क्रढ़लाइ मात्र थिभथक्तए बला  अक्षर ल ल  अथछ। मैथिली बहुि संभािना \nभरल  भाषा छै आ ऐम  काक्रियाक ढ़ री लागल  अथछ िेँए एहन  दुथििा बला  श र कम्म  ह बाक  िाही। ओना ई \nसंभािना ब सी अथछ ज  भथिष्यम  ऐ थनयमक  दुरुपयोग  होबए  लागि। \nआन सभ थिभथक्तम  िेँ क्रदक्कि नै मुदा “कमक” ओ “सम्बन्ि” बलाक   गौरसेँ द खू। “कमक कारक”  थिन्ह अथछ “क  ेँ” आ \n“सम्बन्ि कारक”  क  िाररटाम सेँ एकटा  “क ” स हो अथछ। बस एहीठाम  ि आन रखबाक  छै। जैठाम कोनो  सम्बन्ि \nद खाओल ग ल हो  ििए िाररटाम सेँ एकटा  “क ” स हो आथब सक ै ए। उदाहरण  ल ल -- \n \n1) राम  क  घरम  िोरी भ लथन, \n2) रामक  घरम  िोरी भ लथन  \nई दूनू िाक्य सही  अथछ कारण  दूनू िाक्यसेँ कमकक  सम्बन्िक पिा िलै छै। \n  मुदा जेँ हम  पथहल  िाक्यक   एना लीखी -- \n1) रामक  ेँ घरम  िोरी भ लथन \nिेँ ई गलि हएि। आशा अथछ ज  क्रकछ ु गप्प िथ़िच्छ भ ल हएि। \n \nथिश ष रटप्पणी-- उच्चारणम  क  खनो काल  “कमक कारक”  क  थिन्ह “क  ेँ” आ “सम्बन्ि कारक”  थिन्ह “क ” दूनूक  अंिर \nखत्म भऽ जाइि छै। मुदा थलथखि रूपम  मानकिाक  ल ल  ई अंिर राखल  ग ल छै। संगथह -संग ईहो  स्पष्ट करब  \nजरूरी  ज  “सेँ” थिभथक्तक  ेँ लघुम  सटा कऽ  थलखलापर  एकटा  दीघक स हो माथन सक ै  छी आ दू टा लघु  स हो। ज ना \n“रामसेँ” एकरा  22 स हो माथन सक ै  छी आ 211 स हो। \nबहुि आदमी नाथसकिाक  कारण  “जेँ”, “सेँ”, “िेँ” आक्रदक र घ नाइक  ेँ दीघक मानै छथि मुदा ई गलि अथछ। जेँ \nर घ नाइए टा कसौटी  छै िखन िेँ कोनो  शब्द दीघक भऽ सक ै  छी- क्रकयो “स” क  र उच्चारण स हो र घा कऽ  कहिा  ज  ई \nदीघक छै। एहन  बहुि उदाहरण  भ रट जाएि। िेँइ हम  ऐ प्रकारक बहसक  ेँ थििंडा बूझै छी। सोझ रूपें  बुझू ज  लघु  \nिणक उपर  जेँ िंद्रहबंदु छै िेँ लघुए  रहि।  \n \nखण्ड-8 \n \nआब कन  मात्रा बला  काक्रिया पर  थििार करी।  मैथिली िणकमालाम  14 गोट स्िर द खाओल ग ल अथछ। अ, आ, \nइ, ई उ, ऋ, ॠ, लृ ,(आ लृक  आर  एकटा  दीघक रूप ) ऊ, ए, ऐ, ओ, एिं औ। जाथहम  “अ” िेँ हर क  िणकक (जाथहम  \nहलन्ि् नथह  लागल  होइक )म  अंिम  अथबि  छैक।  अन्य िारर गोट स्िर (ऋ,ॠ, लृ  आ लृक  आर  एकटा  दीघक रूप ) \nखाली  ित्सम शब्दम  अबैि छैक।  बिल  दस गोट स्िर आ, इ, ई, उ, ऊ, ए, ऐ, ओ, एिं औ (एकर  ल ख रूप  \nिमशः्ा, थ्, ्ी, ्ु, ्ू, ् , ्ै, ्ो एिं ्ौ अथछ) ।संग -संग हम  मैथिलीम  र ि बला  काक्रिया पर  स हो थबिार \nकरब।  मिलब ज  एथहठाम  हम  क ु ल  दस गोट मात्रा पर  थबिार करब।  मुदा एथह  दसोम  “इ”, “उ” आ र ि पर  \nथबिार हम  बादम  करब।  एकर  कारण  ज  मैथिलीम  एथह  िीनूक उच्चारण कन  अलग  ढंगसेँ होइि अथछ। िेँ िली \nमात्रा बला  काक्रिया पर।  मिलाम  रदीिसेँ पथहन  जेँ िणकम  कोनो  मात्रा छैक।  िेँ गजलक  हर क  श रक  काक्रिया म  \nिएह मात्रा अएबाक  िाही िाह  ओथह  मात्राक संग बला  िणक दोसर  क्रकएक न  हो।  \n \nपूब म  उगल  ललका  िारी िऽ द खू \nदूइभक  घर  िमा िम मोिी िऽ द खू \n(अथमि थमश्र) \n \nऐ गजलम  ल ल  ग ल आन काक्रिया सभ अथछ--क्रकलकारी , ब मारी, पारी , सा़िी आ िरकारी।  ऐठाम ई ि आन  द बए बला  बाि अथछ ज  मिलाम  ज  काक्रिया प्रयोग भ ल छै िकर  अंिम  “ई “क  र मात्रा छै िणक मुदा अलग -अलग  \nछै मुदा ओथहसेँ पथहन  बला  स्िर नै मीथल  रहल  छै एकर  मिलब ई भ ल ज  मात्रा बला  काक्रिया ल ल  शब्दक \nअंिम  ज  मात्रा छै सएह  आन शब्दक अंिम  अएबाक  िाही बशिे की  िणक अलग -अलग  हो  । आब ऐठाम ई द खू ज  \nजेँ मिलाम  “िारी “क  संग सा़िी रथहिै  िखन आन काक्रियाम  “़िी” िा “री ” कामन  रथहिै  आ िाथहसेँ पथहन  “आ” \nक  र स्िरसाम्य रथहिै।  ज ना “बा़िी “, उिारी, अिकपारी  इत्याक्रद। जेँ “िारी “आ “बा़िी” क  र बाद “मोिी “शब्दक \nकाक्रिया लै  छी िेँ थसनाद दोष आथब जाएि आ काक्रिया गलि भए जाएि। ि नाथहि  जेँ कोनो  मिलाम  “मोिी \n“आ कोठी”  काक्रिया ल बै िखन सा़िी, उिारी आक्रद काक्रिया भए सक ै ए। कोना  स  आब अहाेँ सभ नीक  जकाेँ \nबुथझ ग ल ह बै। एखन हमरा  लोकथन  “ई “मात्राक उदाहरण  द खलहुेँ। ऐठाम ई मोन राखू  ज  “दीघक इ “मन  “ई \n“अपन शुद्ध रूपम  स हो आथब सक ै ए शुद्ध रूप  मन  िणकक रूपम  ज ना की  \n \nज  गलि छै ओ सही  छै \nहुनक  गप्प  सन िेँ ई छै \n \nआब ऐ श रक  ेँ द खू ज  ऐम  “छै” रदीि भ ल आ पथहल  पाेँथिम  काक्रिया “ह”  िणकपर “ई” क  र मात्रा अथछ मुदा दोसर  \nपाेँथिम  “ई” अपन िणकक रूपम  अथछ मन  शुद्ध रूपम  अथछ। शाइर  एनाहुिो काक्रिया बना सक ै ि छथि। ई थनयम \nपूणकिः उच्चारण सम्मि छै। मुदा ऐठाेँ ई मोन राखू  ज  एहन  सुथििा “ह्रस्ि इ “ल ल  नै अथछ। मन  “ह्रस्ि इ “अपन \nिणकक रूपम  काक्रिया नै बथन सक ै ए। जाथह -जाथह  िणकक शुद्ध रूप  काक्रिया बथन सक ै ए िकर  िणकन ओही  मात्राक \nउदाहरणक  सङ्ग द ल जा रहल  अथछ। \nऐ थनयम सभहेँक  अिार पर  हमर  प्रकाथशि पोिी “अनथिन्हार आखर  “क  र बहुि रास  काक्रिया गलि अथछ। मुदा \nओथह  समय हमरा  लग  काक्रिया जि क समझ छल  ओथह  थहसाबसेँ ओकर  प्रयोग कएल।  आ िेँए ओथह  पोिी महेँक  \nक्रकछ ु काक्रियाक थनयम आब पूणकिः ब कार  भए िुकल  अथछ। संग  संग ईहो  ि आन राखू  ज  आन मात्रा बला  \nकक्रिया ल ल  एहन  थनयम रहि।  \nएकटा  गलि उदाहरण  द बासेँ हम  अपनाक  ेँ रोक्रक नै रहल  छी। ई श र हमर  थिक -- \n \nएनाइ जेँ अहाेँक  सूनी हम  \nनहुेँएसेँ सपना बूनी हम”   \n \n(काक्रिया “ई” क  मात्रा) \nएथह  गजलक  अन्य काक्रिया अथछ “िूमी”, “पूछी”, “बूझी”, “खूनी”,,” लूटी” , “सूिी” आक्रद। आब ऐ श रम  द खू दूनू \nपाेँथिक काक्रियाम  “नी “छै आ िाथह थहसाबसेँ हमरा  हमरा  एहन  काक्रिया िुनबाक  छल  जकर  अंिम  “नी “अबैि  हो  आ िाथहसेँ पथहन  “ऊ “क  र मात्रा हो।  ऐ श रम  “ऊ “क  र मात्रा िेँ ल ल  ग ल अथछ मुदा “नी “क  र पालन  नै भ ल \nअथछ िेँए ऐ गजल  महेँक  एकटा  काक्रिया “खूनी “छोथ़ि आन सभ (ज ना िूमी”, “पूछी”, “बूझी ““लूटी” , “सूिी” ) \nआक्रद गलि अथछ। अन्य बिल  मात्राक ल ल  एहन  समान थनयम अथछ आ हर क  मात्राक एक -एकटा  उदाहरण  द ल \nजा रहल  अथछ। (ऐ ठाम ई मोन राखू  ज  उदूकक क्रकछ ु घराना  ऐ थनयमक  ेँ िो़िबाक ओकालथि  करै  छथि। हुनक  \nकहब  छथन्ह ज  अंिम  मात्रा आथब रहल  छै िणकक कोन  काज।  मुदा हमरा  थहसाबें  मूल  थनयम ठीक  अथछ।) \n \n1) छोथ़ि कऽ  ज  थबनु बजन  जा रहल  अथछ \nहृदै  थिरैि आथग सुनगा रहल  अथछ \n \n(काक्रिया “आ” क  र मात्रा) \n(गज न्द्र ठाक ु र ) \nऐ गजल  आन काक्रिया सभ अथछ--कना , भथसया, जा, खा इत्याक्रद। \nमैथिलीम  “आ” िणक क  र शुद्ध रूपम  काक्रिया बथन सक ै ए। \n \n2) “जेँ िो़िब सप्पि िेँ जानू अहाेँ \nिाेँथसए लगा  मरब  मानू अहाेँ”  \n \n(काक्रिया “ऊ” क  मात्रा) \n(आशीष अनथिन्हार, सरल  िार्णकक) \nएथह  गजलम  ल ल  ग ल अन्य कक्रिया  “गानू”, “आनू”, “टानू” आक्रद। \nमैथिलीम  “ऊ “िणक क  र शुद्ध रूपम  काक्रिया बथन सक ै ए। \n \n3) “मोन िंग करब  करिै  \nद ह भाषा पढब  करिै”   \n \n(काक्रिया “ए” क  मात्रा) \nएथह  गजलम  ल ल  ग ल अन्य कक्रिया “खुजब ”, “उ़िब ”, “सटब ” आक्रद अथछ। \n“ए” िणक क  र शुद्ध रूपम  काक्रिया बथन िेँ सक ै ए मुदा ओि क प्रभािी नै हएि कारण  मैथिलीम  शब्दक अंि बला  \n“ए” क  र उच्चारण अपूणक होि छै। मोन राखू  मात्रा बला  उच्चारण पूरा  होइि छै। \n  4) भोर  उरठ मैदान ग लै बौआ \nओम्हरथहसेँ दिमथन िेँ ल िै बौआ \n \n(आशीष अनथिन्हार) \n(काक्रिया “ऐ” क  मात्रा) \nऐ गजलक  आन काक्रिया सभ अथछ--एिै, ज िै, बनिै, िलिै आक्रद-आक्रद। \nऐ क  र मात्राक एकटा  आर  उदाहरण  द खू \n \nकरबै  नै मजूरी  माेँ पढबै हमहूेँ \nनै रहबै  किौ पाछ ू बढबै हमहूेँ  \n \n(ओमप्रकाश) \nऐ गजलम  ल ल  ग ल आन काक्रिया अथछ--िढ़बै, मढ़बै, गढ़बै आक्रद-आक्रद। मैथिलीम  “ऐ “िणकक काक्रिया शुद्ध \nरूपम  बथन सक ै ए। \nक  खनो काल  “ऐ” क  र उच्चारण “अइ” जकाेँ होइि अथछ। ज ना “सैिान” बदलाम  सइिान, बैमानक  बदलाम  \n“बइमान” इत्याक्रद। \n \n5) “आब हरजाइक  ेँ िों थबसरर  जो र  बौआ \nमोन न  प़िौ एहन  सप्पि खो र  बौआ \n \n(काक्रिया “ओ” क  मात्रा) \n(आशीष अनथिन्हार, सरल  िार्णकक) \nएथह  गजलम  ल ल  ग ल अन्य कक्रिया--ओ, खसो, प़िो इत्याक्रद अथछ। मैथिलीम  “ओ “िणकक काक्रिया शुद्ध रूपम  \nबथन सक ै ए। \n \n6) “एक  ब र ि  र हेँथसऔ कन क  \nओही  नजरर सेँ द थखऔ कन क”   \n \n(काक्रिया “औ” क  मात्रा) \n(आशीष अनथिन्हार, सरल  िार्णकक) \nएथह  गजलम  ल ल  ग ल अन्य कक्रिया --” रथहऔ” , “िथलऔ”, “बुझथबऔ” आक्रद अथछ।  मैथिलीम  “औ “िणकक काक्रिया शुद्ध रूपम  बथन सक ै ए। बशिे की  जखन “यौ “क  र बदलाम  “औ” क  र प्रयोग हो  \nिखन। \n**** क  खनो काल  “औ” क  र उच्चारण “अउ” जकाेँ होइि अथछ। \nऐठाम ईहो  मोन राखू  ज  जेँ कोनो  मात्रापर अनुस्िार िा िंद्रहबंदु छै िेँ ओकर  पालन  ह बाक  िाही। ज ना मिलाम  \n“िुेँइयाेँ “एिं “घुेँइयाेँ” क  र बाद कोनो  श रम  “बुइया “काक्रिया नै आथब सक ै ए । ि नाथहि  कोनो  मिलाम  “िुेँइयाेँ \n“एिं “बुइया “काक्रिया नै बथन सक ै ए । ि नाथहि  “बुइया “एिं “रूइया  “(मिलाम ) क  र बाद “िुेँइयाेँ “काक्रिया नै \nआथब सक ै ए। \nआब हमरा  लोकथन  ि  रसेँ एकब र  संयुक्ताक्षर बला  शब्दपर िली। मात्रा बला  संयुक्ताक्षर ल ल  पथहन सेँ कन  अलग  \nढ़गसेँ द खू। ई गप्प उदाहरणसेँ ब सी िथ़िच्छ हएि। मानू ज  मिलाक  पथहल  पाेँथिम  काक्रियाक रूपम  “िुट्टी” \nशब्द ल ल  ग ल। आब दोसर  काक्रिया ल ल  मोन राखू  ज  “ई” मात्रा युक्त कोनो  शब्द भए सक ै ि अथछ। उदाहरण  \nल ल  “थिन्नी”, “बुच्ची”, “खटनी “आक्रद “िुट्टी” क  काक्रिया भए सक ै ि अथछ। मुदा जेँ मिलाक  काक्रिया “मुठी” आ \n“घुठी” छैक  िखन आन श रक  काक्रिया “थिन्नी” या “बुच्ची” नथह  भए सक ै ि अथछ। कारण  िेँ अहाेँ सभ बुथझए ग ल \nह बै। उम्म द अथछ ज  उपर  द ल ग ल मात्रा बला  उदाहरणसेँ काक्रिया संबंिी थनयम ब सी िथ़िच्छ भ ल हएि। \n \nखण्ड-9 \n \nआब िली “इ”, “उ” आ र ि पर।  ज ना की  पथहन  लीथख  िुकल  छी ज  मैथिलीम  “इ “क  र उच्चारण दू िरहें  होइि \nअथछ ििाथप एकरा  एक  ब र आर  द खू” एकटा  आर  गप्प मैथिलीम  एहन  शब्द ज  “इकारान्ि” अथछ ओकर  \nउच्चारण दू िरहें  होइि अथछ मन  पथहल  भ ल ज  थलखलो  पथहन  जाइए आ बाजलो  पथहन  जाइए ज ना की  थलखै  िेँ \nछी “मारट” मुदा बाजै छी “माइट”, थलखै  छी “द थख” मुदा बाजै छी “द इख” एकर  आन-आन सभ उदाहरण  सभ \nस हो अथछ। ि नाथहि  दोसर  भ ल थलखै  छी पथहन  आ बाजै छी बादम  ज ना “मारट “, “द थख “इत्याक्रद । ऐ दूनू \nिरहेँक  उच्चारण क  र थिस्िृि थिि िन पं.गोथिन्द झा अपन पोिी सभम  नीक  जकाेँ क  न  छथि (द खू उच्चिर मैथिली \nव्याकरणक  पृष्ठ 16-17, प्रकाशक मैथिली अकाद मी  पटना, थद्विीय संस्करण, ि नाथहि  हुनक   द्वारा थलथखि \nमैथिली पररिाथयकाक  पृष्ठ -21 प्रकाशक श खर प्रकाशन 2006, ि नाथहि  ि  र हुनक   द्वारा थलथखि मैथिली \nपररशीलनक  पृष्ठ- 37 प्रकाशक मैथिली अकाद मी  2007)। ऐठाम ईहो  कहब  ब जाए नै ज  पं.गोथिन्द झा जी \nअपन िीनू पोिीम  िीन नामसेँ एकर  व्याख्या क  न  छथि। उच्चिर व्याकरणम  एकरा  मध्य उपथनथहि कहै  छथि िेँ \nपररिाथयकाम  अपसृथि िेँ पररशीलनम  मध्यथनथहि । एकटा  बाि आर  पं. जीक  ओथह  गप्पसेँ हम  पूणकिः सहमि \nछी जाथहम  ओ कहन  छथि ज  लोक  भल  ही  दू टाम सेँ कोनो  िरहें  उच्चारण करथि  मुदा थलखबा  कालम  ििकनी एक  \nसमान राखथि। सङ्ग -सङ्ग ईहो  थलखब  ब जाए नै ज  पं.गोथिन्द झा जी ईहो  मानन  छथि ज  पथहल  िरहेँक  \nउच्चारण शैली  मन  जाथहम  थलखलो  जाइए पथहन  आ बाजलो  जाइए पथहन  (ज ना मारट ल ल  माइट इत्याक्रद) आब  मैथिलीम  ब सी प्रिथलि भ ल जा रहल  अथछ।”  \nिेँ आब आउ “इ“ क  र मात्रा युक्त काक्रियापर। आब ऐठाेँ अहाेँ सभ ई प्रश्न करब  ज  जेँ उच्चारण शैली  दू िरहें  छै िेँ \nकी  थनयम स हो दूटा रहिै ? मुदा हमर  उत्तर हएि ज  नै थनयम एक ै टा रहिै।  िेँ द खू ज  “इ “क  र काक्रिया क  ना \nहएि-- \nजेँ अहाेँ कोनो  एहन  शब्दक काक्रिया बना रहल  छी। जकर  अथन्िम िणक “इ” कार  युक्त अथछ िेँ अहाेँक  ेँ आन-आन \nकाक्रिया ल ल  “इ” कार  युक्त िएह िणक ल बए प़िि ज  पथहल  काक्रियाम  अथछ। उदाहरण  ल ल  जेँ अहाेँ पथहल  \nपाेँथिम  “राथि” शब्द काक्रिया ल ल  ल लहुेँ  िेँ आब अहाेँक  ेँ दोसर  पाेँथि आ आन-आन श रक  काक्रिया ल ल  “ि” िणक \n“इ” कार  युक्त ह बाक  िाही। ज ना की  “नाथि”, “जाथि”, आक्रद। आ हमरा  जनैि एहीठाम  मैथिली गजल  उदूक \nगजलसेँ पूणकिः अलग  भए जाइि अथछ। आ संगथह -संग इ थिश षिा मैथिली गजलक   एकटा  अपन अलग  छथि \nबनबैि अथछ। आ ई थिश षिा ह्रस्ि “उ”  बलाम  स हो अबैि अथछ। ई थनयम “इ “क  र दोसरो  उच्चारण शैली  ल ल  \nउपयुक्त अथछ। ज ना की   खास कए  ित्सम शब्दम  इकार  बादम  उच्चारणक कएल  जाइि अथछ ज ना “मथि “, “गथि \n“इत्याक्रद आब जेँ अहाेँ “गथि “क  र काक्रिया “हथि “बन बै िेँ क  हन  प्रभाि ह िै स  अहाेँ अपन  बुथझ सक ै  थछऐ। \nओना स्िच्छन्दिािादी सभ कहिा  ज  “गथि “क  र काक्रिया “हथि “बथन सक ै ए। मुदा ऐठाम ई मोन राखू  ज  गजल  \nसक्रदखन उच्चारणपर थनभकर छै आ जखन हमहूेँ  अहाेँ सभ दैथनक  व्यिहारम  सूथन रहल  थछऐ ज  “इ “क  र पथहल  \nउच्चारण शैली  बहु  प्रयोगी अथछ िखन स्िच्छन्दिािादी सभहेँक  क ु िक क अपन  आप ध्िस्ि भए जाइए । जथहया  \nि  र पुनः दोसर  िरहेँक  उच्चारण शैली  एिै काक्रियाक थनयमन  बदलाि आनल  जा सक ै ए। ओना जेँ ित्ििः द खी िेँ \n“इ “क  र दूनू उच्चारण शैली  ल ल  उपरका  थनयम ब सी नीक  रहि।  ऐठाम ई स्पष्ट करब  ब सी जरूरी  ज  “इ” आ “उ” \nबला  ल ल  मात्रा थनिाकरण थलथखि रूपम  करू।  ज ना “मारट” एकर  मात्रािम 21 छै। एकर  मात्रािम 22 मन  \n“माइट” मात्र पररथस्िथििश छ ू ट ल ल  हएि जकर  थििरण आगू िथल कऽ  भ टि। \n \nखण्ड-10 \nआब कन  “र ि” बला  काक्रिया पर  थबिार करी।  र ि “र”  िणकक एकटा  रूप  अथछ।ज  “र्” मन  आिा “र्” मानल  \nजाइि अथछ। मैथिलीम  र ि आ ओकर  पूणक रूप  (र  िणक) दूनू िलैि अथछ । ज ना  \nमदक - मरद  \nबखाक- बरखा  \nबखक- बरख  \nििाक- िरिा \nउपरका  िाररटा शब्द द खलासेँ ई बुझाइि अथछ ज  र िक  पूणक रूप  आ र ि बला  शब्दक उच्चारणम  कन क  अंिर \nभए जाइि छै। संग -संग क्रकछ ु ए शब्द अपन र िक  ेँ छोथ़ि पूणक र  क  र स्िरूपम  अबैि अथछ। िेँए काक्रियाक संबंिम  \nहमर  ई थििार अथछ ज  जेँ शब्द र ि युक्त हो  मुदा थबना मात्राक हो  िेँ समान स्िर आ उच्चारणक प्रयोग करी।   ज ना माथन थलअ  अहाेँ मिलाम  “सदक “आ “पदक” काक्रिया ल लहुेँ  आ िकरा  बादक  श रम  “मरद”  काक्रियाक प्रयोग \nहमरा  थहसाबें  गलि हएि कारण  स्पष्ट रूप ेँ “गदक “आ “पदक “शब्दक उच्चारण “मरद  “शब्दसेँ अलग  अथछ। ि नाथहि  \nमिलाम  “सदक “आ “मरद”  शब्दक काक्रिया गलि हएि। “मरद  “शब्दक बाद “ब़िद “, “शरद” , “दरद”  आक्रद \nकाक्रिया ठीक  रहि।  मुदा जेँ कोनो  एहन  शब्द जकर  अन्िम  र ि हो  आ संग -संग ओ शब्द मात्रा बला  हो  िेँ थनयम \nबदथल  ज िै। मिलब ज  शाइर  िखन थबना कोनो  क्रदक्किक  ेँ काक्रिया बना सक ै ि छथि। कहबाक  मिलब ज  जेँ अहाेँ \nमिलाक  पथहल  पाेँथिम  काक्रिया “गदाक” ल लहुेँ  आ िकरा  बाद आन काक्रिया बखाक या बरखा  ल लहुेँ  िेँ थबलक ु ल  \nसही  हएि। आब अहाेँ सभ बुथझ सक ै ि थछऐ ज  कोनो  मिलाम  “बखी “आ “करिी  “बथन सक ै ि अथछ। स्िरसाम्य, \nथसनाद दोष आ ईिा दोष बला  प्रसंग सभ आन  काक्रिया जकाेँ एहूम  लागू  हएि। ि नाथहि  ई मोन राखू  ज  जेँ र ि \nशब्दक  ेँ अन्ि छोथ़ि (शुरूम  िा बीिम  किौ) छैक  िेँ संस्क ृ िक शब्दम  िेँ र ि   रहि  मुदा थिद शज खास कए  अरबी -\nिारसी आ उदूक बला  शब्दम  “र”  भए जाइि अथछ। ज ना की  पिकिक  ेँ “परिि” थलखब  कन  गलि सन लगैए  मुदा \nशबकिक  ेँ “शरबि” जरूर  लीथख  सक ै ि छी। एथहठाम  ई मोन राखू  पिकि आ शरबि दूनू एक  दोसराक  काक्रिया भए \nसक ै ए। \nकाक्रियाक सम्बन्िम  महत्िपूणक गप्प ई ज  संस्क ृ ि परम्परा थहसाबें  “स, श आ ष “क  र उच्चारण अलग -अलग  अथछ। \nि नाथहि  “न “आ “ण “क  र उच्चारण अलग  अथछ। “र”  आ” ़ि “क  र उच्चारण अलग  अथछ आ “ॠ” ओ “रर  “क  र \nउच्चारण स हो अलग  अथछ। मुदा प्राक ृ ि-अप्रभंश भाषाम  ई थनयम टूटल।  ई थनयम दूनू स्िर मन  थलथखि आ \nउच्चररिपर टूटल।  संस्क ृ िम  थलखल  जाइि अथछ “गण श “आ उच्चारणो होइि छै “गण श “मुदा प्राक ृ ि-अप्रभंशम  \nथलखल  जाइि अथछ “गन स” आ बाजलो  जाइि अथछ “गन स “। मुदा आिुथनक  भारिीय भाषा (ज  की  प्राक ृ ि-\nअप्रभंशसेँ िेँ थनकलल  अथछ मुदा आब संस्क ृ िथनष्ठ भऽ िुकल  अथछ)म  थिथित्र प्रिलन आथब ग ल अथछ। एखन \nअथिकांश  लोक  थलखैए  “गण श “मुदा उच्चारण करैए  “गन स “। जेँ काक्रियाक थनयमसेँ द खी िेँ “गण श “क  र \nकाक्रिया “गन स “नै भऽ सक ै ए। एहन  गप्प “ष, न, ण, र ,़ि आ ॠ” ल ल  बूझल  जाए। ढ आ ढ़ क  र उच्चारण शब्दक \nपथहल  स्िानपर ढ क  र प्रयोग होइि छै मन  थनच्चाम  हबंदु नै लागै  छै। एकर  उच्चारण शुद्ध होइि अथछ उदाहरण  \nल ल  ढक्कन। शब्दक दोसर , ि सर, िाररम... अंथिम स्िानपर ढ क  र थनच्चा हबंदु लागै  छै आ लोकम  एकर  उच्चारण \n\"र्\" ओ \"ह \" थमला  क ' होइि छै उदाहरण  ल ल  पढ़ाइ शब्दक उच्चारण प+र्+हा +इ होइि छै। शाइर  गजलम  \nकाक्रिया थनिाकरण करैि  काल  एहू  बािक  ि आन रखिा िेँ गजल  आरो  नीक  आर  िल थक्सबल हएि (जेँ एथह  \nपोिीम  कोनो  शब्दक शुरूम  \"ढ़\" आएल  अथछ िेँ ओकरा  गलि मानू आ आग्रह ज  ओकरा  उजागर  करू  जाथहसेँ हम  \nओकरा  सुिारर सकी )। काक्रियाक एि क ििाकक पछाथि आब अहाेँ सभ अपन  थनणकय कऽ  सक ै  छी ज  एहन  \nकाक्रिया ल ल  की  कएल  जाए। ओना क्रकछ ु गोटें कथह  सक ै  छथि (ज ना उत्तर प्रद श)क  हहंदी  बजथनहार  सभ ज  “र”  \nआ” ़ि  ि नाथहि  “स, श” आक्रद-आक्रदक अलग -अलग  उच्चारण अथछ आ ज  नै बाथज सक ै  छथि थिनका उच्चारण \nदोष छथन िेँ हुनका  कथहऔन  ज  सरकार  उच्चारण दोष क  ेँ कारण  संस्क ृ िसेँ प्राक ृ ि आ प्राक ृ िसेँ अप्रभंश आ \nअप्रभंशसेँ आिुथनक  मैथिली ओ आन भाषा थनकलल  छै।  आब कन  हम  अपन व्यथक्तगि थििार राखब -- \nकोनो  भाषा ल ल  ध्िथन सभसेँ ब सी महत्िपूणक छै। पथहन  ध्िथन िकर  बाद ओकर  रैथखक  रूप।  हर क  भाषाक  \nअपन-अपन ध्िथन थिश षिा होइि छै जकरा  एक  सीमा िरर सुरथक्षि रखबाक  िाही एक  सीमा िरर ऐ द्वार  ज  \nब सी ढ़ील द लासेँ दोसर  भाषाक  ध्िथन ओकरा  उपर  िक्रढ़ जाएि आ आस्ि -आस्ि  पथहल  भाषा गाएब भऽ जाएि \nमन  प्रिलनसेँ बाहर  भऽ जाएि। आ ब सी कठोर  ध्िथन थनयम बना द लासेँ किबो  शथक्तशाली भाषा रहि  ओ मरर  \nजाएि। अपना द शम  संस्क ृ ि एकर  सभसेँ ब़िका उदाहरण  अथछ। कठोर  ध्िथन थनयम कारणें  संस्क ृ िसेँ प्राक ृ ि आ \nप्राक ृ िसेँ आिुथनक  भारिीय भाषा सभ थनकलल।  ओना जेँ  हमरासेँ व्यथक्तगि रूपें  पूछल  जाए िेँ हम  उच्चारणक \nथनयमम  कठोरिा  नै िाहै छी आ हम  ऐ थििारपर जोर  द ब ज  भाषाक  थलथखि िा मानक  रूप  एक  हो  आ ओकर  \nउच्चारण क्ष त्रक थहसाबसेँ । ििकमान समयम  अंग्र जीक थिस्िार एही  कारण  भ लै ज  हर क  क्ष त्रम  अंग्र जीक उच्चारण \nबदथल  ग लाक  बादो ओकर  थलथखि रूप  एकसमान  होइि छै (अम ररकी  अंग्र जी एकर  अपिाद अथछ)। ि नाथहि  \nमैथिली ल ल  जेँ एहन  सुथििा रहै  िेँ भथिष्यम  मैथिली आगू बढ़ि स  हमर  थिश्वास अथछ। ऐ ठाम हम  ई स्पष्ट \nरूपसेँ कथह  दी ज  थलथखि रूप  िा मानक  मैथिली मन  ब्राह्मणिादी भाषा नै होइि छै। हर क  जाथिम  प्रिथलि \nशब्दक सङ्ग ज  भाषा आएि सएह  मानक  िा थलथखि भाषा बूझल  जाएि।क  खनो काल  “त्र” क  र ल ख रूप  “िर्” \nआ “क्ष” क  र ल ख रूप  “च्छ” अबैि अथछ। शाइर  उपरक ें  थनयमक  थहसाबें  एकर  काक्रिया बनाबथि। आब कन  एक  \nब र काक्रियाम  ईिा दोष द खल जाए-- \nईिा दोष काक्रियाम  बहुि ब़िका दोष मानल  जाइि छै। ऐपर  कन  थििार कए  ली।  एकरा  िारर भागम  द खू-- \n1) ईिा दोष मात्र मिलाम  होइि छै। \n2) जेँ मिलाक  दूनू काक्रिया मात्रा युक्त हो , िा प्रत्ययसेँ बनल  हो  िा सथन्ि िा उपसगकसेँ बनल  शब्द हो  िेँ दूनू \nकाक्रियाक मात्रा हटा  क्रदऔ, िा प्रत्यय हटा  क्रदऔ िा सथन्ि थिच्छ द कए  क्रदऔ। आब ई द खू ज  मात्रा, प्रत्यय िा \nथिच्छ दक बाद ज  पथहल  शब्द बिल  शब्द छै स  सािकक छै की  थनरिकक। जेँ दूनूम सेँ एकौटा  थनरिकक अथछ िेँ \nथिन्िा करबाक  गप्प नै कारण  एहन  थस्िथिम  ईिा दोष नै रहि।  \n3) जेँ दूनू शब्द (मात्रा, प्रत्यय हट लाक  बाद िा थिच्छ दक बाद) सािकक छै आ ओथह  बिल  पथहल  सािकक शब्दक \nआपसम  िुकान्ि बथन रहल  छै िखन मात्रा िा प्रत्यय िा सथन्ि बला  शब्द स हो काक्रिया बनि आ ऐम  ईिा दोष \nनै हएि। \n4) मुदा जेँ दूनू शब्द (मात्रा, प्रत्यय हट लाक  बाद िा थिच्छ दक बाद) सािकक छै आ ओथह  बिल  पथहल  सािकक \nशब्दक आपसम  िुकान्ि नै बथन रहल  छै िखन मात्रा िा प्रत्यय िा सथन्ि बला  शब्द स हो काक्रिया नै बनि आ \nऐम  ईिा दोष हएि। \nआब कन  उदाहरणसेँ द खी ऐ प्रकरणक  ेँ मानू ज  मिलाम  “थबमारी”  आ “हरामी”  काक्रिया छै। िेँ आब जेँ दूनूक  \nमात्रा हट बै िेँ िमशः “थबमार  “आ “हराम  “शब्द बिै छै ज  की  सािकक छै। मुदा “थबमार”  आ “हराम”  एक  \nदोसराक  िुकान्ि नै बथन सक ै ए। िेँए मिलाम  “थबमारी”  एिं “हरामी”  काक्रिया नै बनि। उदूकम  जेँ क  ओ एहन   काक्रिया बनबै छथि िेँ ओकरा  ईिा दोषसेँ ग्रस्ि मानल  जाइि छै। एकटा  दोसर  उदाहरण  थलअ  “दोस्िी” आ \n“दुश्मनी” मिलाम  काक्रिया नै बथन सक ै ए। कारण  िएह मात्रा हट लाक  बाद दोस्ि आ दुश्मन शब्द बिै छै ज  की  \nदूनू सािकक छै आ दूनू एक  दोसराक  िुकान्ि नै बनै छै िेँए दोस्िी आ दुश्मनी मिलाम  काक्रिया नै बथन सक ै ए। \nमैथिलीम  प्रत्यय बला  शब्द संग स हो एना कएल  जा सक ै ि अथछ। प्रत्यय बला  शब्दक क्रकछ ु उदाहरण  द खू िान \nशब्दम  गर  प्रत्यय लग लासेँ नि शब्द बनै छै “िनगर” । ि नाथहि  मोन शब्दम  गर  प्रत्यय लग लासेँ “मनगर  “शब्द \nबनै छै (क्रकछ ु गोट ेँ मोनगर  स हो थलखै  छथि)। एनाथहि  आन प्रत्ययसेँ बहुि रास  नि शब्द बनै छै। \nआब कन  ऐ नि शब्दक काक्रियापर आउ जेँ िनगर शब्दक काक्रिया मनगर  बन बै िेँ ईिा दोष नै रहिै।  कारण  जेँ \nऐ दूनू नि शब्दम सेँ गर  प्रत्यय हट बै िेँ िमशः िन आ मन बिै छै आ दूनूम  िुकान्ि स हो बथन रहल  छै (ऐठाम ई \nमोन राखू  ज  प्रत्यय हटलाक  बाद िन शब्द थमलाएल  ज िै न  की  िान, ि नाथहि  मन थमलाएल  ज िै न  की  मोन)। \nआब जेँ मिलाम  िनगर संग  दुिगर आबै िेँ द खू की  ह िै। प्रत्यय हटलाक  बाद िमशः िन आ दुि बिै छै मुदा दूनू \nएक -दोसराक  िुकान्ि नै बथन रहल  छै िेँए िनगर आ दुिगर एक -दोसराक  काक्रिया नै हएि। आन-आन प्रत्यय \nिा सथन्ि िा मात्रा ल ल  एहन  सन बुझल  जाए। \nआब जेँ थबमारी  संग उिारी आबै िेँ द खू की  ह िै। थबमार  एिं उिार दूनू शब्द (मात्रा, प्रत्यय हट लाक  बाद िा \nथिच्छ दक बाद) सािकक छै आ संग  संग दूनू एक  दोसरक  िुकान्ि बथन रहल  छै िेँए थबमारी  आ उिारी स हो एक  \nदोसरक  काक्रिया बनि आ ऐम  ईिा दोष नै रहिै।  \nआब जेँ थबमारी  संग थजनगी ल बै िेँ द खू की  ह िै। थबमार  एिं थजनग (मात्रा, प्रत्यय हट लाक  बाद िा थिच्छ दक \nबाद) थबमार  शब्द सािकक छै मुदा थजनग शब्द थनरिकक िेँए थबमारी  आ थजनगी स हो एक  दोसरक  काक्रिया बथन \nसक ै ए।क्रकछ ु शब्द एहन  होइि छै जकरा  पर  मात्रा रहैि  छै िखन अलग  मिलब होइि छै आ मात्रा हटलाक  बाद \nदोसर  मिलब बथन जाइि छै ज ना “कारी”  िेँ एकर  मिलब भ लै रंग  कारी।  मुदा जेँ एकर  मात्रा हटा  द बै िेँ बििै \n“कार  “ज  की  गा़िीक संदभकम  सािकक शब्द िेँ छै मुदा मिलब दोसर  छै। िेँए अहूेँ काक्रियाम  ईिा दोष नै रहि।  \nआन शब्द एनाथहि  िाकल  जा सक ै ए। आब क  ओ कथह  सक ै  छथि ज  थबमार  आ थबमारी  शब्द अलग -अलग  छै मुदा \nहमर  कहब  ज  थबमार  आ थबमारी  दूनूक  अिक एक -दोसराम  थनथहि छै मुदा कारी  आ कार  शब्दम  स  नै छै।ि नाथहि  \nव्याकरथणक  भ द बला  शब्दम  ईिा दोष नै हएि। ज ना पथहल  काक्रिया हो  संज्ञा आ दोसर  काक्रिया हो  थिश षण \nइत्याक्रद। अस्िु ई भ ल ईिा दोष प्रकारण। \nथहन्दीम  बहुिों शाइर  ईिा दोषक  ेँ नै मानै छथि, मुदा ई मोन राखू  ज  मैथिली आ थहन्दी अलग -अलग  भाषा छै। \nमैथिलीम  बहुि रास  प्रत्यय ग ना गर , आक्रद अरबी  िारसीसेँ आएल  अथछ िेँए ईिा दोष मैथिलीम  रहि।  \nऐठाम हम  क्रकछ ु उदूक आ अंग्रजीक प्रत्यय दऽ रहल  छी सुथििा ल ल  (बहुि शब्द मैथिलीम  नथह  अबैि अथछ)-- \nउदूकक क्रकछ ु प्रत्यय-- \nआ          सफ  द                    सि  दा \nआना        जुमक, दस्ि, मदक            जुमाकना, दस्िाना, मदाकना  आनी        थजस्म, बि क               थजस्मानी, बिाकनी \nइयि        इंसान, खैर                इन्साथनयि, खैररयि \nकार          दस्ि, सलाह               दस्िकार, सलाहकार  \nखोर          घूस, हराम                 घूसखोर , हरामखोर  \nगर           िान, जादू               िनगर, जादूगर  \nगार          परह ज़ , मदद              परह ज़गार , मददगार  \nगी          हज़ंदा, बंदा                हज़ंदगी, बंदगी \nिा/िी       द ग, संदूक                 द गिा, संदूकिी  \nज़ाद/ ज़ादा   आदम, शाह                आदमज़ाद, शाहज़ादा   \nदां          उदूक, कद्र                  उदूकदां, कद्रदां \nदान         इत्र, कलम                 इत्रदान, कलमदान  \nदानी         िाय, गोंद                िायदानी, गोंददानी \nदार          ईमान, माल                ईमानदार , मालदार  \nबाज़/बाज़ी    िाल, मुक़दमा             िालबाज़ , मुक़दम बाज़ी \nबान         दर , बाग                 दरबान , बागबान \nमंद         अक्ल, दौलि              अक्लमंद, दौलिमंद \nसाज        घ़िी                     घ़िीसाज \n     \nअंग्र जीक क्रकछ ु प्रत्यय-- \nइज्म        बुद्ध, सोशल                बुथद्धज्म, सोशथलज्म \nइस्ट         बुद्ध, सोशल                बुथद्धस्ट, सोशथलस्ट \n \nखण्ड-11 \n \nआब कन  ह्रस्ि “उ” पर  ि आन दी। मैथिलीम  जेँ शब्दक अन्िम  “उ” अबैि हो  आ ठीक  ओथहसेँ पथहन  अकारान्ि \nिणक हो  िखन “उ” क  र उच्चारण प्रायः औ/अउ जकाेँ होइि अथछ सङ्ग -सङ्ग संस्क ृ िक पथण्डि सभ “मिु “क  र मूल  \nउच्चारण मन  “मिु “स हो करैि  छथि। उदाहरण  ल ल  मिु शब्दक उच्चारण मौि/मअउि होइि अथछ। “उ “क  \nकाक्रिया ल ल  “इ “जकाेँ थनयम मानू ज ना मिु ल ल  ििु काक्रिया िेँ सही  रहल  मुदा महु  नै। आ जेँ “उ”सेँ पथहन  \nआकारान्ि िणक हो  िखन “इ” ए जकाेँ “उ” क  र उच्चारण पथहन  होइि अथछ। उदाहरण  ल ल  “सािु” क  र उच्चारण \n“साउि”, “बालु”  क  र उच्चारण “बाउल”  इत्याक्रद। ओना उच्चारण ल ल  आनो शब्द ल ल  जा सक ै ए। आब आबी ओहन   शब्दपर जकर  अंि “उ” होइक  आ ठीक  ओथहसेँ पथहन  आकारान्ि िणक होइक  (ज ना की  उपरम  एकर  उच्चारण \nपथद्धि द खा द ल ग ल अथछ, िेँए सोझें काक्रिया पर  िली)। ठीक  ह्रस्ि “इ” जकाेँ थनयम छैक  एकरो।  माथन थलअ  जेँ \nअहाेँ “बालु”  शब्द ल लहुेँ , िेँ मोन राखू  दोसर  काक्रियाक उच्चारण “आकारान्ि कोनो  िणक + उ + ल”  होइक  ज ना \nकी  “भालु”  इत्याक्रद। क ु ल  थमला  कए  कहबाक  ई मिलब ज  “उ “क  र दुनू स्िरूपम  (अकारान्ि आ आकारान्ि)म  “इ \n“समान थनयम लागू  हएि। मैथिलीम  बहुि काल  “उ” आ िन्द्रहबंदु एक ै  संग अबैि अथछ। ज ना “कहलहुेँ” ,” \nसुनलहुेँ” , “रहलहुेँ”  आक्रद। माथन थलअ  जेँ ई शब्द सभ जेँ काक्रियाक रूपम  आथब रहल  अथछ िेँ एहन  समयम  \nि आन राखू  ज  काक्रियाम  ठीक  िहए िणक “उ” आ िन्द्रहबंदुक संग आबए। स  नथह  भ ला पर  काक्रिया गलि भए \nजाएि। उपरम  द ल िीनू शब्दक   द खू । िीनू शब्दक अन्ि “ह” सेँ अथछ ओहो  “उ” आ िन्द्रहबंदुक संग। मन  ई िीनू \nकाक्रिया ल ल  उपयुक्त अथछ। \n \nखण्ड-12 \nआघाि बला  शब्दक काक्रिया \nपं.गोथिन्द झाजी अपन पोिी “मैथिली पररशीलन”  क  र पन्ना 53 पर  सूिना दै छथि ज  मैथिलीम  रागात्मक \nआघाि प्रािीन  कालम  समाप्त भऽ ग ल छल।  पन्ना 54 पर  ओ मात्रात्मक आघाि क  र बार म  सूिना दै छथि। ओही  \nपन्नापर ओ ईहो  सूिना दै छथि ज  डा. रामाििार यादिजी मैथिलीम  मात्रात्मक आघािक  ेँ नै मानै छथि संग -संग \nकहै  छथि ज  आघािसेँ स्िरक प्रलम्बिा बढ़ै छै आ िेँइ लघु  स्िर दीघकम  नै बदलै  छै। पं.जी ईहो  लीखै  छथि ज  \nआघािसेँ रैथखक  प्रिीकम  कोनो  बदलाि नै होइ  छै। पन्ना 55 पर  ओ बलात्मक आघाि (बलाघाि) क  र बार म  \nसूिना द न  छथि। ऐठाम ईहो  ध्यान राखब  उथिि ज  पं.गोथिन्द झाजी अपन पोिी “उच्चिर मैथिली व्याकरण” क  \nपृष्ठ 18 पर  बलाघािक  ेँ मानक  नै मानै छथि। व्यथक्तगि रूपसेँ हमरा  थहसाबें  मैथिलीम  खाली  दू लघु  िणक आ \nक्रकछ ु हद  िरर िीन िणकसेँ बनल  शब्दम  मात्रात्मक आघाि अथछ आ बाद बाेँकीम  खत्म भऽ ग ल अथछ, िेँए हम  \nएिए खाली  मात्रात्मक आघाि पर  थबिार करब  आ ओइ थहसाबसेँ किऽ लघु , किऽ दीघक स  द खाएब। मैथिलीम  \nकोन  शब्दम  किए आघाि प़िि िकरा  द खल जाए-- \n \n1) एक  िणकक शब्दम  ओहीपर  आघाि प़िै छै। दू िणक िरर बला  एहन  शब्द जाथहम  एकौटा  गुरू  िणक नथह  हो  \nएहन  शब्दम  अन्िसेँ दोसर  शब्द पर  आघाि प़िैि छैक  ज ना “घर” , “बर”  । एकर  उच्चारण “घऽर” , “बऽर”  आक्रद \nहोइि अथछ। मिलब “घ” आ “ब” पर  आघाि प़िल छैक।  एकर  अपिादो छै आ िाही अनुक ू ल  अिो बदथल  जाइि \nछै ज ना एकटा  शब्द अथछ “रस”  आब जेँ एथह  शब्दक “र”  पर  आाघाि ह िै िखनो ओ खाए-पीबए बला  िस्िुक \nिरल  पदािक रूपम  जानल  ज िै मुदा जेँ “र”  पर  थबना आघाि द ल बाजल  जाए िेँ ओ साथहत्य बला  भाि, अिाक-\nििाक बला  भाि रूपम  ल ल  ज िै। दोसर  उदाहरण  थलअ  ज ना “घर -घरम  हरक ं प”  अइ िाक्य खंडम  उच्चारण “घऽर - घऽरम  हरक ं प”  नै अथछ मिलब आघाि गाएब अथछ)।  जेँ दू िणक बला  शब्दम  एक  या एकसेँ ब सी दीघक हुअए  िेँ \nपथहल  दीघक पर  आघाि प़िैि छैक।  ज ना “हाि”, “सही ” आक्रद।मिलब “हा ” आ “ही ” पर  आघाि छैक।  “हािी” \n“माछी” । एथह  शब्द सभम  पथहल  गुरू  “हा ” एिं “मा” पर  आघाि छैक।  संयुक्ताक्षर बला  शब्दम  संयुक्ताक्षरसेँ \nपथहन  बालपर  आघाि होइ  छै ज ना “खत्ता” अइम  “ख” पर  आघाि छै। \n \n2) िीन िणक बला  एहन  शब्द जाथहम  िीनू लघु  िणक हो  एहन  शब्दम  अन्िसेँ दोसर  िणक पर  आघाि प़िैि छैक  आ \nिेँइ एहन  शब्दक उच्चारणम  पहल  आ दोसर  िणक एक  संग आ ि सर िणक अलग  उच्चररि होइ  छै। ज ना “िखन”, \n“थबगथ़ि” ।एथहम  “ख” आ “ग” पर  आघाि छैक  मन  एकर  उच्चारण “िख-न” िा “थबग-थ़ि” अथछ। जेँ िीन िणक \nबला  शब्दम  एक  या एकसेँ ब सी दीघक हुअए  िेँ पथहल  दीघक पर  आघाि प़िैि छैक।  ज ना “ओसारा”  म  “ओ” पर  \nआघाि छैक।  “बिासा” म  “िा” पर  आघाि छैक।  ििकमान समयम  बहुिो िीन लघु  िणक बला  शब्दपर आघाि \nगायब भऽ ग ल अथछ। उपर  द ल शब्द “िखन” क  र उच्चारण “ि-खन” होइि अथछ। ि नाथहि  “थब-गथ़ि” बाजल  \nजाइि अथछ मुदा क्रकछ ु एहनो  शब्द अथछ जइम  आघािक कारण  अिे बदथल  जाइि छै आ िेँइ ओकर  उच्चारण \nपथहन  जकाेँ रहि  उदाहरण  ल ल  एकटा  शब्द “कमल  “थलअ।  आब जेँ अहाेँ एकर  उच्चारण क -मल  (मन  लघु -दीघक) \nकरबै  िाथहसेँ एकटा  ि ू लक अिक थनकलि  मुदा जखन अहाेँ एही  शब्दक  ेँ कम -ल  (मन  दीघक-लघु  मन  “म” पर  \nआघाि) करबै  िखन एकर  अिक घटनाइम  ह िै ज ना  पाथन कमल  की  नै इत्याक्रद। िेँए हमर  आग्रह ज  पथहन  कोनो  \nशब्दक  ेँ उच्चारणक थहसाब ेँ अिक द खू जाथहसेँ उच्चारण अनिक नै हुअए।   \n \n \n3) िारर िणकक एहन  शब्द जइम  सभ लघु  हो  िइम  अन्िसेँ दोसर  िणक पर  आघाि प़िैि छैक।  उदाहरण  ल ल  \n“थभनसर”  म  “स” पर  आघाि छैक , “अगहन”  म  “ह”  िणक पर  छैक।  जेँ िारर िणक बला  ओहन  शब्द जाथहम  दीघक \nस हो छैक  िकर  आघाि उपरम  द ल ग ल आन  थनयम जकाेँ अथछ। ज ना “उच्चारण” म  च्चा पर  आघाि छैक।  क ु ल  \nथमला  कए  एकसेँ िारर िणक िररक  शब्द ल ल  एक ै  रंगक  थनयम अथछ। ििकमानम  िारर िणकक एहन  शब्द जइम  \nसभ लघु  हो  िइम  आघाि खत्म भऽ ग ल अथछ उदाहरण  ल ल  “थभनसर”  एकर  उच्चारण छै “थभन+सर  एकर  \nमिलब ज  “थभनसर”  म  ज  “सर”  छै िकर  उच्चारण समान्यिः “सऽर”  नै होइि अथछ। दोसर  शब्द “कबकब”  थलअ  \nएकर  ििकमान उच्चारण “कब +कब”  अथछ। \n \n4) पाेँि िणक बला  शब्दम  पथहल  दीघकक संग  अन्िसेँ दोसर  िणक पर  स हो आघाि होइि छैक।  उदाहरण  ल ल  \n“द खलहक”  म  पथहल  दीघकक संग अन्िसेँ दोसर  िणक “ह”  पर  आघाि छैक , ि नाथहि  “कमरसारर”  म  “सा” पर  \nआघाि छैक , “कनपािर”  म  दीघकक संग “ि” पर  आघाि छैक।  मूल  रूपसेँ पाेँि िणक बला  शब्दम  आघाि बहुि मंद \nरूपें  अबैि छै िेँइ ििकमान समयम  एहनो  शब्दसेँ आघाि हरट  ग ल अथछ।   \n5) छह  िणकम  आघाि पाेँि  िणक जकाेँ होइि छै। \n \nअइ ठाम िरर अबैि-अबैि हमरा  बुझाइए ज  ििकमान मैथिलीम  आघाि हरट  ज बाक  कारण  रामाििारजी \nमात्रात्मक आघािक  ेँ अमान्य क  न  ह िा। \n \nजेँ पूरा  थिि िनाक  ेँ द खबै िेँ पिा लागि ज  मैथिलीम  दू िणकक ओहन  शब्द जाथहम  सभ लघु  हो  (अपिाद छोथ़ि) \nआघाि  प्रकरण ओहीपर  ब सी रटकल  छै। ि नाथहि  क्रकछ ु अपिाद छोथ़ि िीन, िारर, पाेँि िा छह  िणक ओहन  \nशब्द जाथहम  सभ िणक लघु  हो  िइम  आघाि गाएब भऽ िुकल  अथछ। िेँए जेँ कोनो  शाइर  मिलाक  कोनो  पाेँथिम  \nदू अक्षर बला  शब्दक काक्रिया लै  छथि िेँ ओ प्रयास राखथि ज  पूरा  गजलम  आन-आन काक्रिया दुइए अक्षर बला  \nशब्द बला  हो।  शुरूआिम  सभ गोटा (हमरा  सथहि) “घर  “क  र काक्रिया “थभनसर”  स हो बनबै छलाह।  सभ \nगोटासेँ आग्रह ज  ओ प्रिाह द खथि। \nएहन  ठाम ई मोन राखू  ज  काक्रियाम  आघाि बला  स्िान आ िणकक मात्रा समान रहए।  उदाहरण  ल ल  “घर”  आ \n“मजूर”  दूनूम  दोसर  स्िान पर  आघाि  छैक  मुदा मात्रा अलग -अलग  छैक , िेँए इ दूनू एक -दोसराक  काक्रिया नथह  \nबथन सक ै ए। िेँ “घर”  शब्दक काक्रिया ल ल  “बर” , “िर”, “हर” , आक्रद उपयुक्त रहि  । आ “मजूर”  ल ल  “मयूर” , \n“हजूर”  आक्रद उपयुक्त रहि।  आनो-आन आघाि बला  शब्दक काक्रिया ल ल  इएह  थनयम बूझू। एथहठाम  हम  ि  र \nमोन पा़िी ज  काक्रियाक थनिाकरण खाली  मिलाम  होइि छैक  आ बाेँकी श रम  ओकर  पालन।  िेँए जेँ क  ओ \nमिलाम  थिभथक्त बला  शब्दक  ेँ “ि ू लक” आ हािक”  काक्रिया ल िाह िेँ सही  हएि आ बाद-बाेँकी श रम  “अक”  \nकाक्रियाक प्रयोग ह िैक।  मुदा जेँ क  ओ मिलाम  “ि ू लक” आ “अ़िहूलक”  ल िा आ िकरा  बादक  श रम  “हािक”  \nप्रयोग करिा  िेँ ओ थबलक ु ल  गलि हएि। “ि ू लक” आ “अ़िहूलक”  बाद आन श र ल ल  काक्रिया “्ूलक”  होएबाक  \nिाही। \n(क्रकछ ु उदूक शाइरक  सभहेँक  मोिाथबक  जेँ एक ै  शब्दक दूटा अिक हो  िेँ ओ मिलाम  आथब सक ै ए। ज ना “बौआ” बच्चा \nक  र अिकम  आ “बौआ” ब कार  घूमब क  र अिकम । मुदा हमरा  जनैि मैथिलीम  ई गलि हएि कारण  अिक संगि रूपें  \nबैसब  नै करिै।  ब सी प्रमाण िाही ऐ “बौआ” शब्दक  ेँ मिलाम  प्रयोग कऽ  कऽ  द थख थलऔ। ) \nई िेँ काक्रिया ल ल  छल  मुदा अहूसेँ आगू ई आघाि गजलक  हर क  पाेँथिम  प्रभािी हएि कारण  आघािक पालन  \nक  लासेँ गजलम  उच्चारण स्पष्टिा आएि आ गजल  प्रभािी बनि। उदूकम  एहन  सन थनयम छै जकरा  मुिहर्रकक-\nसाक्रकन व्यिस्िा नामसेँ जानल  जाइि छै (क्रकछ ु अंिरक  संग)। ऐ ठाम एकटा  महत्िपूणक गप्प ज  आघािक कारण  \nमैथिलीम  लघु -गुरू  व्यिस्िाम  स हो प्रभाथिि अथछ खास कऽ  एहन  शब्द जइम  सभ िणक लघुए -लघु  हो।  एकर  \nिणकन थिस्िारसेँ थनच्चा कऽ  ली  िेँ आगू ल ल  सुथििा रहि—  \n  1) दू िणकसेँ बनल  शब्दक दोसर  िणकपर आघाि रहै  छै िेँइ एकरा  दीघक मानू मन  “घर”  =दीघक (संस्क ृ िम  लघु -लघु ) \n \n2) िीन िणकसेँ बनल  शब्दपर जाएसेँ पथहन  ल खक  अपन थनणकय ल थि ज  ओ पारंपररक  रूपें  आघाि मानै छथि िा \nििकमान उच्चारण मानै छथि (थबना आघािक)। जेँ क्रकयो शाइर  आघाि मानै छथि िेँ अथनिायक रूपें  ओ अपन सभ \nगजलम  आघािक पालन  करथि।  एहन  नै ज  कोनो  गजलम  मात्रा पुर बा ल ल  आघाि माथन ल लहुेँ  आ कोनोम  नै \nमानलहुेँ।  ज  क्रकयो एना करिा  िेँ हुनकर  काव्य दोषसेँ ग्रथसि बूझल  जाएि। ज  आघाि नै मानै छथि थिनकोसेँ \nआग्रह ज  ओ अपन गजलम  उच्चारणक एकरूपिा  राखथि। मन  िीन िणकसेँ बनल  शब्द ल ल  दू टा ग्रुप भ ल--पथहल  \nज  आघाि मानै छथि, दोसर  ज  आघाि नै मानै छथि। िेँ आब आउ िीन िणकसेँ बनल  शब्दपर--- \n \n“पथहल”  ज  आघाि मानै छथि थिनका ल ल  उच्चारण ह िै पथह -ल  मन  दीघक-लघु  मन  2-1। ज  आघाि नै मानै छथि \nथिनका ल ल  उच्चारण प-थहल  मन  लघु -दीघक 1-2 \n“िखन” ज  आघाि मानै छथि थिनका ल ल  उच्चारण ह िै िख-न मन  दीघक-लघु  मन  2-1। ज  आघाि नै मानै छथि \nथिनका ल ल  उच्चारण ि-खन मन  लघु -दीघक 1-2 \n“थबगथ़ि” ज  आघाि मानै छथि थिनका ल ल  उच्चारण ह िै थबग-थ़ि मन  दीघक-लघु  मन  2-1। ज  आघाि नै मानै \nछथि थिनका ल ल  उच्चारण थब-गथ़ि मन  लघु -दीघक 1-2 \nआन शब्द ल ल  एहन  सन बुझू। \n \nआब आउ िारर लघु  िणकसेँ बनल  शब्दपर -- \n \n“थभनसर”  ज  आघाि मानै छथि थिनका ल ल  उच्चारण हएि थभनस-र  मन  दीघक-लघु -लघु  मन  2-1-1। ज  आघाि \nनै मानै छथि थिनका ल ल  थभन-सर  मन  दीघक-दीघक मन  2-2 \n“कबकब”  ज  आघाि मानै छथि थिनका ल ल  उच्चारण हएि कबक -ब मन  दीघक-लघु -लघु  मन  2-1-1। ज  आघाि नै \nमानै छथि थिनका ल ल  कब -कब  मन  दीघक-दीघक मन  2-2 \nआन शब्द ल ल  एहन  सन बुझू। \n \nआब आउ पाेँि लघु  िणकसेँ बनल  शब्दपर-- \n \n“िहटगर”  ज  आघाि मानै छथि थिनका ल ल  उच्चारण हएि िहटग-र  मन  लघु -दीघक-लघु -लघु  मन  1-2-1-1 । ज  \nआघाि नै मानै छथि थिनका ल ल  िहट-गर  मन  लघु -दीघक-दीघक मन  1-2-2 \nआन शब्द ल ल  एहन  सन बुझू।  आब आउ छह  लघु  िणकसेँ बनल  शब्दपर-- \n \n“िपलिरण”  ज  आघाि मानै छथि थिनका ल ल  उच्चारण हएि िप-ल -िर-ण मन  दीघक-लघु -दीघक-लघु  मन  2-1-\n2-1। ज  आघाि नै मानै छथि थिनका ल ल  ि-पल -ि-रण  मन  लघु -दीघक-लघु -दीघक मन 1- 2-1-2 \nआन शब्द ल ल  एहन  सन बुझू। \nऐठाम िरर आबैि-आबैि बुझा ग ल हएि ज  आघाि कोना  मात्राक स्िान पररििकन करा  दै छै िेँए मैथिली गजल  \nल ल  आघाि महत्िपूणक रहि।  व्यथक्तगि रूपें  हम  ििकमान उच्चारणक  ेँ (थबना आघािक) मानै छी। एकटा  आर  \nथिश ष गप्प हमर  सभहेँक  एखन िरर गजलम  आघािक अथनयमिा भ रट सक ै ए आ िाइ ल ल  एकटा  मेंटरक  रूपम  \nहमहीं  दोषी छी। \n \nनोट--” उच्चिर मैथिली व्याकरण” क  र पृष्ठ18 पर  पं.गोथिन्द झाजी लीखै  छथि ज  कोनहुेँ  थस्िथिम  आघाि अंिसेँ \nि सर िणकसेँ पाछ ू नै जा सक ै ए मुदा “मैथिली पररशीलन  पृष्ठ” क  र 54पर  ओ लीखै  छथि ज  िीनसेँ अथिक  अक्षर \nबला  शब्दम  आघाि दू ठाम प़िैि अथछ पथहल  ठाम मंद आ दोसर  ठाम स्िाभाथिक मुदा किए मंद आ किए \nस्िाभाथिक स  नै िथ़िछाएल ग ल अथछ। ििाथप जखन पंथडि जी थबना कोनो  सूिना द न  जखन अपन पोिी \n“उच्चिर मैथिली व्याकरण” क  र िक क अपन  दोसर  पोिी “मैथिली पररशीलन”  म  कारट  दै छथि िखन हम  सभ की  \nकरी।  मुदा पाठक  भ्रमम  नै प़िथि िेँइ अइ प्रकारक सूिना हम  पाठकक  ेँ दऽ रहल  छी। \n \nएक  नजरर  थिसगक बला  काक्रियापर स हो ि  रर ली -- \n \nथिसगक कोनो  अलग  िणक नै छै खाली  स्िाराथश्रि छै। थिसगकक उच्चारण थिथशष्ट आ अलग  ह बाक  कारणें  ओकरा  \nसही  रूपम  थलखब  संभि नै छै। \n \nसामान्यिः जेँ थिसगकक पथहल  ह्रस्ि स्िर/व्यंजन हो  िेँ ओकर  उच्चारण त्िररि ‘ह’  ज हन होइि छै आ जेँ थिसगकक \nपथहल  दीघक स्िर/व्यंजन हो  िेँ थिसगकक उच्चारण त्िररि ‘हा ’ ज हन करबाक  िाही। \n \nथिसगकक पूिक ‘अ’कार  हो  िेँ थिसगक का  उच्चारण ‘ह’  ज हन, ‘आ’ हो  िेँ ‘हा ’ ज हन; ‘ओ’ हो  िेँ ‘हो ’ ज हन, ‘इ’ हो  िेँ \n‘थह ’ ज हन होइि छै। मुदा जेँ थिसगकक पूिक अगर  ‘ऐ’कार  हो  िेँ थिसगक का  उच्चारण ‘थह ’ ज हन होइि छै-- \nक  शिः = क  शि (ह ) \nबालाः  = बाला  (हा ) \nभोः = भो (हो )  मथिः = मथि (थह ) \nिक्षुः = िक्षु (हु ) \nद िैः = द िै (थह ) \nभूम ः = भूम  (ह ) \n \nपेँथिक बीिम  थिसगक हो  िेँ ओकर  उच्चारण आघाि द ल ‘ह’  ज हन करबाक  िाही। \nगुरुब्रकह्मा गुरुर्िकष्णुः गुरुदेिो मह श्वरः ।  \n \nथिसगकक बाद अघोष (कठोर ) व्यंजन आएल  हो , िेँ थिसगकक उच्चारण आघाि द ल ‘ह’  ज हन करबाक  िाही। \nप्रणिः क्ल शनाशाय गोथिन्दाय नमो नमः ।  \n \nथिसगकक बाद यक्रद ‘श’, ‘ष’, या ‘स’ आबै, िेँ थिसगकक उच्चारण िमशः ‘श’, ‘ष’, या ‘स’ ह िै । \nयज्ञथशष्टाथशनः सन्िो मुच्यन्ि  सिकक्रकथलिषैः (थलथखि रूप ) \nयज्ञथशष्टाथशन(स्)सन्िो मुच्यन्ि  सिकक्रकथलिषैः (उच्चारण रूप ) \n \nिनञ्जयः सिकः = िनञ्जयस्सिकः \nश्व िः शंखः = श्व िश्शंखः \nगंििाकः षट् = गंििाकष्षट् \n \n‘सः’ क  र सामन  (बाद) ‘अ’ एलापर  दूनूक  ‘सोऽ’ बथन जाइि छै; आ ‘सः’ क  र थिसगक, ‘अ’ क  र छोथ़ि आन िणक \nसामन  एलापर , लुप्त भऽ जाइि छै। \nसः अथस्ि = सोऽथस्ि \nसः अिदि् = सोऽिदि्   \n \nथिसगकक पथहल  जेँ ‘अ’कार  हो  आ ओकरा  बाद मृदु व्यञ्जन आएल  हो  िेँ “अकार ” आ थिसगक मीथल  कऽ  ‘ओ’ बथन \nजाइि छै। \nपुत्रः गिः = पुत्रो गिः \nरामः  ददाथि = रामो  ददाथि  \n \nथिसगकक पथहल  जेँ ‘आ’कार  हो  आ ओकरा  बाद मृदु व्यञ्जन आएल  हो  िेँ, थिसगकक लोप  भऽ जाइि छै।  असुराः  नष्टाः = असुरा  नष्टाः \nमनुष्याः अिदन् = मनुष्या अिदन्  \n \nथिसगकक पथहल  जेँ ‘अ’ या ‘आ’कार  क  छोथ़ि कऽ  आन स्िर आबैि हो , आ ओकरा  बाद जेँ स्िर अििा मृदु व्यञ्जन \nआबैि हो , िेँ थिसगकक ‘र्’ बथन जाइि छै। \nभानुः उद थि = भानुरुद थि \nदैिैः दत्तम् = दैिैदकत्तम्   \n \nथिसगकक पथहल  जेँ ‘अ’ या ‘आ’कार  क  छोथ़ि कऽ  आन स्िर आबैि हो , आ ओकरा  बाद जेँ ‘र’कार  आबैि हो , िेँ, \nथिसगकक पथहल  आबऽ बला  स्िर दीघक भऽ जाइि छै। \nऋथषथभः रथििम् = ऋथषभी रथििम् \nभानुः रािि  = भानू रािि   \nशस्त्रैः रथक्षिम् = शस्त्रै रथक्षिम् \n  \nमैथिलीम  शब्दक अंि बला  थिसगकक उच्चारण प्रलंथबि (र घाएल ) “ह ” िणक सनक  होइि छै ज ना “अिः=अिह”, \n“समान्यिः=समान्यिह” मुदा िास्िथिक िौरपर ई “ह ” क  र असली  उच्चारण नै छै स  उपर  पक्रढ़ स्पष्ट भऽ जाएि। \nआब ऐठाम प्रश्न उरठ सक ै ए ज  ‘थिरह’  आ ‘अि:’ क  र उच्चारण “ह ” छै िेँ की  ई दूनू एक  दोसराक  काक्रिया बथन \nसक ै ए? \nसुनलापर  ‘थिरह’  आ ‘अि:’ऑलमोस्ट समान बुझाइए मुदा ऐ दूनू शब्दक अन्िम  दृष्टव्य आक ृ थि [द खाए बला ] एक  \nनै ह बाक  कारणें  एकरा  उथिि / सटीक  काक्रिया नै मानल  ग ल छै। उपर  कहल  ग ल अथछ ज  थिसगक खाली  \nस्िाराथश्रि छै। िेँए ‘थिरह’  आ ‘अि:’ एक  दोसराक  काक्रिया नै बथन सक ै ए।मन  “ह”  आ “थिसगक” एक  दोसरक  \nकाक्रिया नै बथन सक ै ए। \n \nमैथिली आ उदूक िणकमालाम  अंिर \n \nजखन मैथिली गजलम  थनयम सभ लागू  होमए  लागल  िखन बहुि लोक  सभक  ेँ कष्ट शुरु  भ लथन्ह। थजनका  सभक  ेँ \nकष्ट एखनो छथन्ह ओथहम  दू िरहेँक  आदमी छथि। पथहल  िरहेँक  िेँ ओ भ लाह  ज  पथहन सेँ गजल  थलखै  छथि मुदा \nथबना कोनो  थनयमक  आ थनयम लागू  भ लासेँ हुनक  सभ रिनापर  प्रश्न थिन्ह लाथग  ग ल िेँए ओ सभ थनयमक  \nथिरोि करए  लगलाह।  दोसर  िरहेँक  आदमी ओ छथि ज  गजल  िेँ नै थलखै  छथि मुदा गजल  थििाक थिकास नै \nसोह लथन्ह िेँए ओहो  थिरोि करए  लगलाह।  हमरा  लग  एकटा  एहन  आदमी छथि ज  अपन  गजल  िेँ नै थलखै  छथि  मुदा थनयमक  थिरोि करै  छथि। एक  क्रदन ओ किहुेँसेँ उदूकक एकटा  नीक  शाइर  क  र गजल  पोिी क्रकनलथन्ह ज  की  \nद िनागरीम  थलप्यंिरण भ ल रहै।  आब भाइ मैथिली आ उदूक िेँ अलग  भाषा छै स  ओ नै बूथझ सकलाह  आ हमरासेँ \nप्रश्न पूथछ द लाह  ज  ई महान  उदूक शाइर  िललाेँ क  र पोिी थिक  आ ऐम  “ि “अक्षर क  र काक्रिया “ि “अक्षर छै मुदा \nअहाेँ मैथिलीम  िेँ “ि” आ “ि” क  र अलग  थनयम बना द न  थछऐ। ज  थनयम उदूकम  नै िललै  स  मैथिलीम  कोना  \nिलि आक्रद-आक्रद। हम  िेँ गुम्म रथह  ग लहुेँ। ई एकटा  थखस्सा अथछ मुदा एहन  घटना अहाेँ संग स हो भए सक ै ि \nअथछ। माथन थलअ  ज  अहूेँ कोनो  उदूक गजलक  द िनागरी थलप्यंिरण भ ल पोिी क्रकनलहुेँ आ पढ़लापर द खलहुेँ ज  \n“भ “क  र काक्रिया “ब” भ ल छै िेँ अहूेँ भ्रमम  पथ़ि जाएब। मुदा ऐठाम मोन राखू  ज  उदूक आ मैथिली भाषा अलग  छै \nआ ओकर  थलथप  स हो अलग -अलग  छै िेँए काक्रियाक थनयम दूनू भाषाम  िो़ि  अलग  रहिै।  इहो  मोन राखू  ज  उदूक \nक  र जन्म भारिम  भ लै मुदा लालन -पालन  अरबी -िारसी बला  सभ क  लक ै ।  िलस्िरूप उदूक भाषाम  भारिीय \nभाषाक  संग -संग अरबी -िारसीक  थनयम िलैि अथछ। आ िेँए हम  अिए द िनागरी (संग  संग थमथिलाक्षर स हो) \nआ उदूक थलथपम  अंिर दए रहल  छी जाथहसेँ अहाेँ सभ ओथह  आदमी जकाेँ भ्रथमि नै हएब।  \nद िनागरी (संग -संग थमथिलाक्षरम  स हो) क ु ल  16 टा स्िर आ 36 टा व्यंजन अथछ मिलब ज  हर क  ध्िथन ल ल  \nअलग -अलग  अक्षर बनाएल  ग ल छै मुदा उदूकम  क्रकछ ु ए अक्षर छै आ िकराम  नुक्ता लगा  िा “ह”  ध्िथनक प्रयोग \nकए  नि शब्द बनाएल  जाइि छै।नुक्ता लगा  िा “ह  “थमला  कए  ज  नि शब्द बनैि छै िकरा  उच्चारणक थहसाबसेँ \nिारर भागम  बाेँरट सक ै ि छी-- \na) ज  थलखलो  जाइि छै आ िकरा  उच्चारणों कएल  जाइि छै (हि े मक्त ू बा मलि ू जा) ई सरल  बाि छै आशा अथछ \nज  एकरा  बुथझ ग ल ह बै। \nb) ज  थलखल  िेँ जाइ छै मुदा ओकर  उच्चारण नै कएल  जाइि छै (हि े मक्त ू बा गैर  मलि ू जा) उदूकम  बहुि रास  \nएहन  शब्द छै जाथहम  क्रकछ ु अक्षर थलखल  िेँ जाइ छै मुदा ओकर  उच्चारण नै होइि छै आ मात्रा गनबा काल  स हो \nओकरा  नै गनल  जाइि छै ज ना “िुम अपनी” ऐक  ेँ आिश्यकिा प़िलापर “िुमपनी” स हो उच्चाररि कएल  जाइि \nछै। आब द खू ज  “िुम अपनी” म  अ थलखल  छै मुदा ओकर  उच्चारण नै भए रहल  छै (आिश्यकिा प़िलापर) । \nशब्दक  ेँ ऐ िरीकासेँ थमल नाइक  ेँ “अथलि िस्ल” थनयम कहल  जाइि छै। \nc) ज  थलखल  िेँ नै जाइ छै मुदा ओकर  उच्चारण नै कएल  जाइि छै (हि े मलि ू ज गैर  मक्त ू बा) ज ना पढ़ल िेँ \nथबलक ु ल  जाइ छै मुदा थलखल  बाल क ु ल  जाइ छै। आ िूेँक्रक उच्चारणम  आथब रहल  छै िेँए मात्रा स हो गनल  जाइि \nछै। एहन -एहन  आर  उदाहरण  सभ अथछ। \nएहन  अक्षर जकर  अन्िम  “ह”  क  र उच्चारण होइक  (हाए  मख्िूली) लगभग  क ु ल  िौदहटा अक्षर उदूक िणकमालाम  \nसंस्क ृ ि िणकमालासेँ ल ल  ग ल छै। ई अक्षर सभ अथछख, घ, ङ, छ, झ,ठ,ढ,ि, ि,ि,भ, लह ,म्ह आ न्ह। \nउदूकम  ऐ शब्द सभक  ेँ एना थलखल  जाइि छै-- \nक  संग ह  जो़िलापर ख \nग संग ह  जो़िलापर घ  ि संग ह  जो़िलापर छ \nज संग ह  जो़िलापर झ \nट संग ह  जो़िलापर ठ \nड संग ह  जो़िलापर ढ़ \nि संग ह  जो़िलापर ि \nद संग ह  जो़िलापर ि \nप संग ह  जो़िलापर ि \nब संग ह  जो़िलापर भ \nङ, लह , म्ह आ न्ह स्ििंत्र रूप ेँ\n थलखल  जाइि छै। \nआब अहाेँ सभ द थख सक ै  छी ज  द िनागरीम  िेँ ख,घ इत्याक्रद ल ल  स्ििंत्र अक्षर आ िकर  ध्िथन छै मुदा उदूकम  \nएकरा  ल ल  “ह”  थमलाबए  प़िैि छै संग  संग ङ आक्रदक उच्चारणम  िेँ “ह  “छैक  ।आब जेँ कोनो  उदूक शाइर  “ह  \n“ि ें टाएल अक्षरक काक्रिया बनबै छथि िेँ ओ उदूकक उच्चारण परम्पराक अनुसार  “ह  “क  र उच्चारण नै करै  छथि। \nिेँए उदूकम  “बाि “शब्दक काक्रिया “साि “बथन सक ै  छै। कारण  “साि “म  ज  “ि” छै िकर  “ह”  उच्चारणम  थनकाथल  \nद ल जाइि छै। आन-आन “ह  “थमथश्रि शब्दक काक्रिया ल ल  एनाथहि  बुझू। ऐठाेँ ईहो  मोन राखू  ज  मात्रा स हो \nउच्चारणक थहसाबसेँ गानल  जाइि छै उदूकम  िेँए जेँ कोनो  द िनागरी थलप्यंिरण बला  पोिी क  र अिार पर  मात्रा \nथनकाथल  रहल  छी िेँ ग़िब़ि भए सक ै ए। मूल  उदूक थलथप  सीखू आ िकर  उच्चारण स हो िखन  अहाेँ उदूक गजलक  \nसही  मात्रा पकथ़ि सक ै  छी। उदूक गजलम  अरबी -िारसी शब्दक बड्ड प्रयोग कएल  जाइि छै ओहो  मूल  रूपम ।  मुदा \nओकर  द िनागरी थलप्यंिरण दोसर  रूपम  भऽ जाइि छै। एकटा  उदाहरण  द खू अरबीम  शब्द छै “िमईज” एकर  \nमात्रा िम भ ल 221 मुदा द िनागरीम  एकर  थलथखि रूप  छै “िमीज “जकर  मात्रा िम अथछ 121, आब मानू ज  \nकोनो  उदूक शाइर  िमईज शब्दक प्रयोग क  लाह  मुदा द िनागरी म  ई भऽ ग लै िमीज आ िखन ज  अहाेँ थगनिी कए  \nकहबै  ज  गजलम  बहर  नै छै स  कि  उथिि? िेँए कहलहुेँ  ज  मूल  उदूक थलथप  आ उच्चारण सीखू। सङ्ग -सङ्ग ईहो  \nमोन राखू  ज  उदूकम  जखन थहन्दी िा ब्रजभाषा िा अििी आक्रदक क्रियापद आबै छै (ज ना “ि रा, म रा, स  “) िेँ उदूक \nथलथप  क  र कारण  ओकरा  दीघक िा ह्रस्ि दूनू िरहें  पढ़ल जाइि छै । \nएकटा  आर  गप्प उदूकम  मात्र गजल  नै छै। आर  थििा छै आ सभ थििा गजल  गायक  द्वारा गाएल  ग ल छै िेँ ओथह  \nअिारपर  ई थनणकय नै करू  ज  गजलम  बहर  नै होइ  छै। \n2) ििकमान सभ भारिीय भाषा थलथप  बामसेँ दथहन  थलखल  जाइि अथछ मुदा उदूक दथहनासेँ बाम। ि नाथहि  \nद िनागरीम  शब्द रिना काल  अक्षरक स्िरूप नै बदलै  छै मुदा उदूकम  बदथल  जाइि छै। ऐक  ेँ अथिररक्तो आन-आन \nअंिर छै ज  व्यिहाररक स्िरपर बूझल  जा सक ै ए। \nआब हमरा  पूरा  थिश्वास अथछ ज  अहाेँ सभ ओथह  आदमी जकाेँ भ्रथमि नै हएब।  एक  ब र ि  र मोन राखू  ज  \nद िनागरीक अलग -अलग  ध्िथन ल ल  अलग -अलग  अक्षर छै (गाम घरक  उच्चारणम  स, श आक्रद एकसमान   उच्चारण होइि छै जकर  थििरण आगू द ल जाएि) मुदा उदूकम  नै िेँए द िनागरी (थमथिलाक्षर)म  “ि “क  र काक्रिया \n“ि “नै बथन सक ै ए िा “प “क  र काक्रिया “ि “नै बथन सक ै ए। \nकाक्रियापर िरिा शुरू  करऽ  कालम  हम  कहन  छलहुेँ  ज  संस्क ृ िम  काक्रिया िा अंत्यानुप्रास नै छलै  मुदा अरबीम  \nशुरूआि सेँ काक्रिया भ नाइ अथनिायक छै।। आब क्रकछ ु गोट  कहब  करिा  ज  िखन मैथिली गजल  ल ल  काक्रिया \nक्रकएक अथनिायक अथछ। संस्क ृ ि  जकाेँ थबना अंत्यानुप्रासक गजल  थलखल  जाए आक्रद-आक्रद। ऐ प्रश्नक उत्तर द बऽसेँ \nपथहन  हम  संस्क ृ िक िैक्रदक काव्य, लौक्रकक काव्य, प्राक ृ ि ओ अप्रभंश काव्यक क्रकछ ु उदाहरणक  ेँ द खाबऽ िाहब।  िेँ \nपथहन  द खी िैक्रदक काव्यक  ेँ--- \n \nॠगि द (प्रिम मंडल . अि प्रिमोऽष्टकः,प्रिमोऽध्यायः, िगाकः137, ॠथष मिुच्छन्दा िैश्वाथमत्रः छन्द गायत्री, \nद ििा अथि) \n1) ॐ अथिमील  पुरोथहिमं  यज्ञस्य द िमृथत्िजम् । होिारं  रत्निािमम् \n \n2) अथिः पूिेथभॠथषथभरीड्यो नूिनैरुि । स द िाेँ एह  िक्षथि \n \nिाजसन थयमाध्यथन्दनशुक्ल \n \nयजुिेदसंथहिा \nअि प्रिमोऽध्यायः \n \n1) ॐ इष  त्िोजे त्िा िायि स्ि द िो िः सथििा प्रापकयिु श्र ष्ठिमाय कमकणऽआप्यायध्िमघ्नन्या ऽ इन्द्राय भागं \nप्रजाििीरनमीिा ऽ अयक्ष्मा मा ि स्ि नऽ ईशि माघश ि्ंऽ सो ध्रुिाऽ अथस्मन गोपिौ स्याि बह्रीयकजमानस्य \nपशून्पाथह। \n \n2) िसोः पथित्रमथस द्दौरथस पृथिव्याथसमािररश्वनो घमोऽथस थिश्विाऽ अथस। परम ण िाम्नाः दृ ि्ंऽ हस्ि मा \nह्रामाक ि  य","size_mb":2.81,"has_text":true},"Videha 272.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 272.pdf","name":"Videha 272.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७२  म अंक  १५ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७२ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २७२  म अंक  १५ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७२ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \nआशीष अनिच᭠हार- मैिथली वेब पᮢकाᳯरताक इितहास (नव सं᭭करण )  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचLकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचTक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकYइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \nिवदेहक िकछु िवशेष\\क :- \n१) हाइकू िवशेष\\क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष\\क २१ म अंक ,  १ नवiबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७२  म अंक  १५ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७२ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३) िवहिन कथा िवशेष\\क ६७ म अंक , १ अjटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_201 0_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहmय िवशेष\\क ७० म अंक , १५ नवiबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष\\क ७२ म अंक १५ िदसiबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirh uta            72  \n६) नारी िवशेष\\क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष\\क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगoत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videh a_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिjत गजल िवशेष\\क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीpा िवशेष\\क १४२ म, अंक १५ नवiबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक\\त िमr मधुप िवशेष\\क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७२  म अंक  १५ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७२ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n११) अरिवtद ठाकुर िवशेष\\क १८९ म अंक १ नवiबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चtv ठाकुर अिनल िवशेष\\क १९१ म अंक १ िदसiबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सiमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अxबम  गीत  संगीत  िवशेष\\क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेख कसं आमंिLत  रचनापर  आम ंिLत  आलोचकक  िटzपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प\\च  टा किवता आ ओइपर  मधुकाtत  झाक  िटzपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  साद  मडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संoकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nकाशन   नीचTक  िलंकपर  पढ़ू:- \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७२  म अंक  १५ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७२ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_05_20 18  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_20 18  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2 018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01 _2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७२  म अंक  १५ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७२ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_ 12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_1 5_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_ 15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideh a_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिLकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवrे  रचनाक  एकटा समानाtतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली बtध -िनबtध -समालोचना २००९ -१० )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७२  म अंक  १५ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७२ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाय उmसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उmस व [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली बtध -िनबtध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of M aithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English  himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites .google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सiमान : सiमान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७२  म अंक  १५ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७२ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहmय आtदोलन: मानुषीिमह संoकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सवYिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nथम मैिथली पािpक ई-पिLका ISSN 2229-547X VIDEHAसiपादक: गजेtv ठाकुर।  सह-सiपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सiपादक: राम िवलास साहु, नtद िवलास राय, सtदीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सiपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचL- बेचन ठाकुर। सiपादक- सूचना-सiपक-समाद- पूनम \nमंडल। सiपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उmपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदाियmव लेखक गणक मय \nछिtह)editorial.staff.videha@gmail.com  क मेल अटैचमेटक पम .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहकY लोकिनक लगमे \nरहतिtह, माL एकर थम काशनक/ िंट-वेब आकYइवक/ आकYइवक अनुवादक आ आकYइवक ई-काशन/ \nिंट-काशनक अिधकार ऐ ई-पिLकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयxटीक/ पािरrिमकक ावधान नै छै। त रॉयxटीक/ पािरrिमकक इ छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिpzत पिरचय आ अपन oकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल काशनक हेतु िवदेह (पािpक)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७२  म अंक  १५ अैल  २०१९  (वष १२  मास  १३६  अंक  २७२ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nई पिLकाक देल जा रहल अिछ। मेल ाzत होयबाक बाद यथासंभव शी¢ ( सात िदनक भीतर) एकर \nकाशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिLकाक rीमित ल£मी ठाकुर ¤ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक ई कािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -2019 सवYिधकार  सुरिpत।  िवदेहमे कािशत  सभटा रचना आ आकYइवक  सवYिधकार  \nरचनाकार  आ संहकYक  लगमे छिtह।  ५ जुलाई  २००४  क \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/ 07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ ारiभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  थम  उपिoथितक  याLा िवदेह - थम  मैिथली पािpक  ई \nपिLका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिLकाक वjताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  एीगेटरक  पमे \nयुjत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिLका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n   \n \n \n \n \nमैथिली वेब प त्रकारिताक इथतहास  \nआशीष अनथि न्हाि    \n \n \n \n \nसमपपण  \nथसिजनहािक ेेँ \n \n \n \n \n   \n \nएथह पोिीक  सम्बन्धमे ककछ ु तकनीकी गप्प ---- \n1) समग्र रूपमे  एखन धरि मैथिली वेब पथत्रकारितापि कोनो पोिी  नै आएल अथछ आ ताथह संदर्पमे एथह \nथवषयक ई पथहल  पोिी  अथछ। हेँ, पथत्रकाक आलेख रूपमे  कतेको वेब संबंधी आलेख आथब िुकल अथछ। अंथतका \nपथत्रकाक \"अंतजापल थवशेषांक\" सेहो आएल अथछ जकि अंक संयुक्ांक रूपमे  अक्टूबि-कदसम्बि 2009, जनविी-\nमािप 2010 मे प्रकाथशत र्ेल िहै। एथह थवषयपि  पथहल  पोिी  हेबाक कािणे एकि रूप  अथत लघु अथछ आ कोनो \nरूपसेँ  ई इथतहासक पोिी  नै बुझाइत अथछ मुदा एथह संसािमे खाली रूपे  िंग वा आकािे प्रकाि काज नै अबैत छै। \nककछ ु काज गुण सेहो किैत छै आ से पाठकक े ेँ एथह लघु पोिीक  गुण पक़ि कऽ पता  िलतथन। मैथिलीमे 100 \nपन्नाक पोिीपि  जोि िहै छै पुिस्कािक थनयम थहसाबें आ ताही लेल थवषयसेँ हरट कऽ सेहो तथ्य देबाक बाध्यता \nर्ऽ जाइत मुदा हमिा लग पुिस्कािक बाध्यता नै अथछ तेँइ हमिा पोिीमे  100 पन्ना पुिेबाक  बाध्यता सेहो नै \nअथछ। थवषयक अनुरूप  हम 1000 पन्ना लेल सेहो तैयाि िहै छी मुदा जेँ थवषय 50 पन्ना िाहत तेँ 50 पन्नापि  \nपोिी  खत्म किै थछयै। \n2)  ई पोिी  हमि थवकीपीथिया  पेज  \"इंटिनेटक संसािमे मैथिली\" क े ि संशोथधत आ थवस्तारित रूप  अथछ। एथह \nथवककपीथिया  पेजक  ललंक ई अथछ-- https://mai.wikipedia.org/s/iq1 \n3) एथह पोिीमे  जे मैथिली वेब पथत्रकारिताक प्रािंथर्क स्वरूप  फथ़िछाएल गेल अथछ से थवदेहक अंक 230 \n(15/7/2017)मे \"कतेक िास बात\" इंटिनेटपि  मैथिलीक पथहल  उपथस्िथत नै अथछ\" क े ि शीषपकसेँ प्रकाथशत र्ेल \nअथछ। \n4) इंटिनेटक बहुत रूप  छै जेना वेबसाइट, ब्लाग, पोटपल , ह्वाट्सएप आ अन्य सोशल मीथिया। ककयो कहता जे \nवेबसाइट रूपमे  हमि पथहल  अथछ तेँ ककयो कहता ब्लाग रूपमे  हमि पथहल  अथछ मुदा ई पोिी  हम इंटिनेटपि  \nफोकस क े ने छी ओकि कोनो खास रूपपि  नै। तेँइ हमिा नजरिमे जे तािीखक थहसाबसेँ पथहल  हेतै तकिे पथहल  \nमानल जेतै िाहे ओ वेबसाइट रूपमे  हो कक ब्लाग रूपमे  कक पोटपल  सथहत आन कोनो रूपमे।  एहन तेँ नै छै जे \nब्लागपि देलासेँ न्यूज नै िहै छै आ पोटपलपि  देलासेँ न्यूज बथन जाइत छै। माध्यम कोनो हो ओकि स्रोत इंटिनेट \nहेबाक िाही। जेना लप्रंटक क्षेत्रमे होइ छै मने िाहे लुगदी कागजपि  छपल  हो कक एकदम क़िक़ि़ौआ कागजपि  \nकक आन कोनो कागजपि  ओकिा लप्रंटक रूप  मानल जाइत छै तेनाथहते वेबसाइट हो कक ब्लाग, पोटपल , \nह्वाट्सएप वा अन्य सोशल मीथिया सर् इंटिनेट छै। हेँ ककयो आन अलगसेँ मैथिली वेबसाइट क े ि इथतहास \nलीथख सक ै छथि वा मैथिली ब्लाग क े ि इथतहास लीथख सक ै छथि आ ताथहमे अपन  अपन  रूपक े ेँ पथहल  वा दोसि   \n \nकथह सक ै छथि मुदा जखन समग्र इंटिनेटक बात एतै तखन पथहल  ओ हेतै जकि तािीख पथहनेक  हो आ से \nवेबसाइट रूपमे  हो कक ब्लाग रूपमे  कक पोटपल  सथहत आन कोनो रूपमे।  \n5)  एखन मैथिलीमे सैक़िाक संख्यामे ब्लाग-वेबसाइट अथछ। जेँ फ े सबुक ग्रुप आकद सेहो जो़िब तेँ ई संख्या \nहजािमे सेहो पहुेँित।  एथहमे बहुत एहन अथछ जे कक मात्र व्यथक्गत रूपमे  लोक सर् द्वािा बनाएल गेल अथछ। \nबहुत वेबसाइट संस्िा सर्हेँक अथछ। जेँ हम सर् वेबसाइटक-ब्लाग आकदक थवविण ली तेँ ई एकटा असाध्य काज \nहएत कािण कदनानुकदन बहुतो ब्लाग-वेबसाइट खुजैए बहुतो बंद होइए आ बहुतोपि  कोनो सकियता नै र्ऽ िहल \nअथछ। एहन थस्िथतमे हम ओहन सेलेथक्टर् ब्लाग-वेबसाइट आकदक थवविण देलहुेँ अथछ जकि काज मैथिली लेल \nमाइलस्टोन साथबत र्ेल आ जे हमिा जानकािीमे अथछ। ओहन सर् ब्लाग-वेबसाइटक थवविण एथह पोिीमे  नै \nदेल गेल अथछ जे कक व्यथक्गत अथछ ((मने थवआह, मू़िन, आकफसक फोटोसेँ र्िल बला), जकि समाग्री आन-\nआन ठामसेँ काेँपी -पेस्ट कए कऽ देल गेल छै। मने जे ब्लाग-वेबसाइट ककछ ु म़ौथलक संकल्पना प्रस्तुत क े लक तकिे \nस्िान एथह पोिीमे  देल गेल छै। आ एना क े लासेँ हमिा लग ककछ ु ए टा ब्लाग-वेबसाइट बाेँिल अथछ। हमिा \nबूझल अथछ एथह प्रकियासेँ बहुत गोटा हमिापि  बहुत तिहेँक आिोप  लगेता मुदा हुनकि आिोप  लेल हमि एक ै टा \nजबाब िहत जे ओ अपनेसेँ  अपन  इथतहास लीथख लेथि सएह नीक। जे ब्लाग-वेबसाइट हमिा जानकािीमे नै \nअथछ तइ लेल हम पाठक  वगपसेँ सहायता िाहैत छी। पाठक  हमिा सूथित किथि ओथह ब्लाग-वेबसाइट क े ि \nबािेमे हम ओकिा जरूि सुधािबै। \n6) एथह पोिीमे  वर्णपत सर् ब्लाग-वेबसाइटक ेेँ थवषयक थहसाबसेँ बाेँटल गेल अथछ। जे एना अथछ-- \n1) र्ाषा- साथहत्य \n2) समाद \n3) नाटक, कफल्म एवं गीत संगीत \n4) ई-कामसप \n5) धमप \n6) अन्य   \n \n7) एथह पोिीक  मुख्य उद्येश्य वेब पथत्रकारिताक इथतहास अथछ तेँइ इंटिनेटक जन्म, उपयोग -दुरुपयोग  आ अन्य \nथवषय संथक्षप्त रूपमे  देल गेल अथछ। हमिा थवश्वास अथछ जे एथह थवषयपि  जथल्दये ककयो ने ककयो पोिी  \nथलखता। \n8) इंटिनेटक अन्य प्रारूप  जेना सोशल साइट, ह्वाटसएप  आकदक थवविण अलगसेँ देल गेल अथछ। जाथहसेँ \nअध्येता ओ पाठकक े ेँ सुथवधा हेतथन। \n9) उम्मेद अथछ जे पाठक  एथह पोिीमे  आएल कोनो प्रकािक गलतीक ेेँ हमिा सूथित किताह जाथहसेँ हम ओकिा \nयिा समय ठीक कऽ सकब। \n10)  हमि \"मैथिली गजलक व्याकिण ओ इथतहास\" सेहो मैथिली गजलक व्याकिणपि पथहल  पोिी  छल आ \nइंटिनेटपि  सावपजथनक होइते ओकि मैटि िोिा कऽ ककछ ु गोटे पी .एि.िी क े ि थिग्री लऽ लेलाह तेँ ककछ ु गोटे \nअपन  पोिीमे  हमि आलेख उतारि पुिस्काि लऽ लेलाह। वेब पथत्रकारितापि ई पोिी  सेहो मैथिलीक पथहल  पोिी  \nअथछ आ हमिा थवश्वास अथछ जे एकिो सावपजथनक होइते देिी नै बहुत तेँ ककछ ु ए गोटा अपन  पी .एि.िी लेल \nइएह थवषय िुनता फ े िो थबना हमि नाम लेने , थबना हमिा िथिट देने पूिा  पोिीक  समाग्री अपन  शोधमे प्रयोग \nकए कऽ प्रोफ े सि बथन जेता। ककछ ु गोटे एही पोिीक  आलेख अपन  पोिीमे  छाथप  पुिस्काि सेहो लऽ लेता। मैथिली \nलेल ई नव थवषय नै। एथह र्ाषामे 100 मेसेँ 97-98 टा शोध थवश्वथवद्यालयक शोध थनदेशकक हािमे प्रिुि टका \nदऽ कऽ थलखबाएल जाइत छै (ओना ई प्रककया एक तिहें झाेँपल  िहैत छै तेँइ अइ आिोप  लेल सबूतक कमी िथहते \nछै) । एहन थस्िथतमे हमिा ई संतोष अथछ जे मैथिथलए नै हम कोनो र्ाषा क े ि एक े िथमक नै छी। ने तेँ थवद्यािी \nत़ौिपि आ ने शोधािी त़ौिपि (जेँ िथहतहुेँ तेँ ईहो पोिी  नै होइत से हमि थवश्वास अथछ)। हम लप्रंटमे ओतेक \nथवश्वास नै िाखै छी तेँइ एहनो हएत जे हमिासेँ पथहने  ककयो मैथिली वेब पथत्रकारिताक इथतहास लीथख \nप्रकाथशत किबा लेथि तकिो स्वागत मुदा हुनकासेँ आग्रह जे कमसेँ कम ओ जाथहठामसेँ तथ्य लेथि ओकिा ि े थिट \nदेबामे बैमानी नै किथि।   \nआशीष अनथि न्हाि    \n \n1 \nअंतिजाल (इंटिनेट) क े ि परििय  \nअंतिजाल (इंटिनेट), एक दोसिसेँ जु़िल संगणकक एकटा थवशाल थवश्व-व्यापी नेटवक प वा जाल छै। एथहमे \nबहुतों संगठन, थवश्वथवद्यालय, आकदक सिकािी आ प्राइर्ेट (थनजी) संगणक जु़िल छै। अंतिजालसेँ जु़िल \nसंगणक एक दोसिासेँ इंटिनेट थनयमावली (Internet Protocol)क माध्यमें सूिनाक आदान-प्रदान किैत छैक। \nइंटिनेटक माध्यमें र्ेटए बाल सुथवधामे वेबसाइट, ई-मेल सुथवधा प्रमुख अथछ। एकि अथतरिक् थसनेमा, गीत-\nसंगीत, खेल आकद सेवाक सुथवधा सेहो इंटिनेटक माध्यमसेँ प्राप्त कएल जाइत छै। \nइंटिनेटक संथक्षप्त इथतहास \nइंटिनेटक इथतहास 1969- इंटिनेट अमेरिकी िक्षा थवर्ाग द्वािा UCLA आ स्टैनफोिप अनुसंधान संस्िानक \nक ं प्यूटसप क े ि नेटवर्क िं ग कए कऽ इंटिनेटक संििना कएल गेलै। \n1979- थिरटश िाकघि पथहल  अंतििाष्ट्रीय क ं प्यूटि नेटवक प बना कऽ नव प्ऱौद्योथगकी क े ि उपयोग  क े नाइ शुरू  \nक े लक। \n1980- थबल गेट्स क े ि आईबीएम कम्पनीक क ं प्यूटसपपि एकटा माइिोसॉफ्ट ऑपिेटटंग  थसस्टम लगेबाक लेल \nबातिीत पक्का र्ेल। \n1984- एप्पल  पथहल  बेि फाइल आ फोल्िि, ड्रॉप िाउन मेनू, माउस, ग्राकफक्स आकदक प्रयोगसेँ युक् \"आधुथनक \nसफल कम्प्यूटि\" लांि क े लक। \n1989- रटम बेनपि ली इंटिनेटपि  संिाि माध्यमक ेेँ सिल बनेबाक लेल िाउज़ि, पन्ना आ ललंक क े ि उपयोग  कए \nकऽ वल्िप वाइि वेब बनेलक। \n1996- गूगल स्टैनफोिप थवश्वथवद्यालयमे एकटा अनुसंधान परियोजना  शुरू  क े लक जे कक दू साल बादसेँ काज \nकिए लागल। \n2009- िॉ स्टीफन वोल्फिैम \"वोल्फिैम अल्फा\" लांि क े लाह।   \n \nर्ाितमे इंटिनेट 80क दशकमे एलै (1986), जखन एनेट (Educational & Research Network)क ेेँ \nसिकाि, इलेक्राथनक्स थवर्ाग आ संयुक् िाष्ट्र उन्नथत कायपिम (UNDP) द्वािा प्रोत्साहन र्ेटलै। सामान्य \nउपयोग  लेल 15 अगस्त 1995सेँ इंटिनेट शुरू  र्ेलै जखन कक थवदेश सिांि थनगम थलथमटेि (VSNL) द्वािा \nगेटवे सर्वपस शुरू  र्ेलै। वतपमान र्ाितमे आब अथधकांश काज जेना बैंकक ं ग, रेन इंफॉमेशन-रिजवेशन आकद \nइंटिनेट द्वािा र्ऽ िहल छै। इंटिनेट आ मात्र शहिी नै गामोक लोक प्रयोग कऽ िहल छथि जे र्थवष्यक लेल नीक \nअथछ। इंटिनेटक प्रयोग किबामे एखन र्ाित थवश्वक िारिम आ एथशयाक तेसि देश अथछ। र्ाितक 10 सेँ 30 \nसालक उम्र वगप बला युवा बेसी इंटिनेट उपयोग  कऽ िहल छथि। इंटिनेटक प्रयोगमे आश्चयपजनक रूपसेँ  ब़ित \nदेखल गेल अथछ। बखप 2000सेँ 2009 क े ि मध्य पूिा  दुथनयाेँमे इंटिनेट प्रयोग किए बला लोकक संख्या 394 \nथमथलयनसेँ बक़ि कऽ 1.858 थबथलयन र्ऽ गेल। बखप 2010मे दुथनयाेँक क ु ल जनसंख्याक 22 फीसदी लोक लग \nइंटिनेट पहुेँथि  गेल िहै आ एथह समय धरि 1 थबथलयन गूगल सिप िोज होइत छलै,300 थमथलयन प्रयोगकताप \nब्लाग प़िए  लागल, आ 2 थबथलयन र्ीथियो िोज यूट्यूबपि देखल जाए लागल। बखप 2014मे पूिा  दुथनयाेँमे \nइंटिनेट प्रयोग किए बलाक संख्या 3 थबथलयन (43.6 प्रथतशत) पहुेँथि  गेल छल मुदा एथहमेसेँ लगर्ग दू-थतहाई \nथहस्सा धनी ओ थवकथसत देशक छल। इंटिनेटक बहुत िास फायदा छै ताथहमेसेँ ककछ ु प्रमुख \nफायदा एना अथछ-- \n1) इंटिनेटक सहायतासेँ हम सर् कोनो प्रकािक जानकािी प्राप्त कऽ सक ै छी \n2) इंटिनेटसेँ थबना कोनो लेन देनक ेेँ थिट्ठी पठा  सक ै छी (मेल) \n3) इंटिनेटक सहयातसेँ थवथर्न्न प्रकािक मनोिंजन जेना कफल्म, संगीत, खेल आकद कऽ सक ै छी \n4) इंटिनेटक सहायतासेँ आब रटकट बुकक ं ग, बैंकक काज, थशक्षा, दोकानदािी, ऩौकिी आकद क े ि सेहो सुथवधा लऽ \nसक ै छी  \n5) आजुक िाजनीथत सेहो इंटिनेटसेँ प्रर्ाथवत अथछ। थमश्रमे इंटिनेटक सहायतासेँ िांथत सेहो र्ऽ गेल छै। सोशल \nनेटवर्क िं ग क े ि सहायतासेँ समाजक थर्न्न थर्न्न लोकसेँ जुथ़ि सक ै छी, समाजसेवा कऽ सक ै छी। \nउपिक  लार्क अथतरिक् इंटिनेटक हाथनयो बहुत छै ताथहमेसेँ ककछ ु प्रमुख हाथन \nएना अथछ—   \n \n1) इंटिनेटक आदथत लाथग गेलाक बाद एथहसेँ समयक नोकसान सेहो होमए लगैत छै। एकि लक्षण इंटिनेट \nएथिक्शन थिसआिपि क े ि रूपमे  अबैत छै। इंटिनेटक थबना उदास अनुर्व किब, पाेँिसेँ पंद्िह घंटा धरि \nआनलाइन िहब, घिसेँ कम थनकलब, क ं प्यूटिक समाने वा मोबाइल लऽ कऽ र्ोजन किब। वास्तथवक समाथजक \nजीवनसेँ करट जाएब, कदन र्रिमे सैक़िो बेि अपन  ई-मेल िेक किब आकद इंटिनेट एथिक्शन थिसआिपि क े ि \nलक्षण अथछ। वस्तुतः ई आने नशा जकाेँ सेहो नशा अथछ। \n2) जेँ अहाेँ आनलाइन काज बेसी किैत छी तेँ अहाेँक गोपनीय  सूिना हैक होबाक बेसी संर्ावना अथछ जाथहसेँ \nअहाेँक ेेँ ब़िका नोकसान र्ऽ सक ै ए जेना कोनो गलत आदमी द्वािा बैंकसेँ पाइ  थनकाथल लेब वा दोकानदािी कऽ \nलेब आकद। एथह तिहेँक धोखाध़िीसेँ बिबाक लेल क ु छ काज बिोबरि किैत िहू जेना कक- अपन  थपन  नम्बि आ \nपासव िप ककनको नै कहू। पासविप  बिोबरि बदलैत िहू। पासविप  वा थपन  नम्बि कोनो थस्िथतमे फोनमे वा ई-\nमेलमे सेर् कए कऽ नै िाखू। स्पैम बला ई-मेलक ेेँ थबना जबाबा देने खत्म कए कदय़ौ। सावपजथनक स्िान बला वाइ-\nफाइ क े ि उपयोग  नथहए किी तेँ नीक। \n3) पोनोग्राफी ई इंटिनेटक सर्सेँ ब़िका खतिा छै आ बच्चा लेल थवशेष रूपें।  मात्र बच्चे नै युवा आ थववाथहत \nसेहो एथह जालमे फ ेँ सल छथि। पोनोग्राफमे दवाइ आ तकनीकक सहायतासेँ असंर्व सन य़ौन किया देखाएल \nजाइ छै जकिा युवा आ थववाथहत सेहो प्रयोग किए लागै छथि जाथहमे असफल हेबाक कािणे य़ौन असंतुथि, \nपारिवारिक थवघटन आकद घटना घटै छै।  \n4) सोशल साइटपि  बेसी सकिय र्ेलासेँ वास्तथवक समाथजकता खत्म र्ेल जा िहल छै। खास कऽ फ े सबुक नामक \nसोशल साइट मानव जाथतक धैयपक ेेँ समाप्त कऽ िहल छै जाथहसेँ असमाथजकतामे अर्ूतपूवप  ब़िोत्तिी र्ेलैक अथछ। \nफ े सबुकक \"लाइक\" बटन आब आदमीक जीवनक बटखािा बथन िु कल अथछ। ई लाइक आब \"संपथत \" जकाेँ \nथगनती होइत अथछ। जेँ अहाेँक पोस्टपि  लाइक बेसी अथछ तेँ अहाेँ सेथलिेटी र्ेलहुेँ आ जेँ लाइक कम अथछ तेँ \nसाधािण लोक। हमिा मोन प़िैए  2012- 2013 क े ि समय जखन हम इंटिनेटपि  गजल थसखबैत छथलयै। ओथह \nसमयमे एकटा नीक गजल थलखनाहिक ेेँ जखन हम बहिक गलती कदस धेआन कदआबैत छथलअथन ओ हमिा िट \nकहैत छलाह जे फ े सबुकपि हमि गजलपि  एतेक लाइक-कमेंट अबैए जेँइ लोकक ेेँ पसीन  प़िै  छै तेँइ ने। हुनकि \nबातपि  हम िुप  र्ऽ जाइत छलहुेँ। फ े ि एहनो समय एलै जे 2016-2017 मे हमिेसेँ सीथख एकटा आिो \nगजलकाि गजल प्रस्तुत किए लगलाह आ नव गजलकािक गजलपि  हुनकि गजलसेँ दुगुन्ना थतगुन्ना लाइक \nआबए लागल। आ तकि बादसेँ ओ पथहल  गजलकाि महोदय सदमामे छथि। हुनकि गजल थलखनाइ आब कम   \n \nर्ऽ िुकल अथछ। ई कोनो एहन खास बात नै र्ेलै खास बात तेँ ओ छै जे \"लाइक\" बटन क े ि अथवष्कािक Justin \nRosenstein ककछ ु कदन पथहने  फ े सबुक आ अपना  द्वािा बनाएल लाइक बटनक ेेँ समाज लेल घातक मानलथि आ \nअपनाक े ेँ एथहसेँ दूि कऽ लेलथि। ई पूिा  समाद थवश्व र्रिमे पसिल  आ अहाेँ सर् एकिा एथह ठाम देथख सक ै छी  \nhttp://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/facebook-like-inventor-\ndeletes-app-iphone-justin-rosenstein-addiction-fears-a7986566.html \n5) इंटिनेट थविाि शून्यताक ेेँ ब़िवा दै छै। साधािण आदमीक ेेँ इंटिनेटक ब़िका मंि देलक ै मुदा आब एथह मंिक \nउपयोग  िाजनीथतक पाटी  सर् द्वािा खूब र्ऽ िहल अथछ जाथहसेँ एथह मंिपि  फ े क न्यूज, फ े क इथतहास, गारि \nआकदक प्रयोग र्ऽ िहल अथछ आ जनता एथह घटनामे मात्र उपकिण  बथन क े खनो एथह पाटीक  पक्षमे क े खनो \nओथह पाटीक  पक्षमे र्ऽ अपनेमे  गारि-मारि कऽ िहल अथछ। फ े क न्यूज पिसबाक  लेल आ ओथहपि  गारि प़िबाक  \nलेल अथधकांश िाजनीथतक दल द्वािा काल सेंटिसेँ पेि  सर्र्पस लेल जाइत छै आ ई काल सेंटि ककछ ु सही \nलोककक ेेँ ऩौकिी दऽ लाखों फजी आ.इ.िी बनबाक कऽ ई काज पसािै  छै।  \n6) इंटिनेटसेँ दंगा पसिबाक  काज सेहो होइत छै। हालमे र्ितक यू.पीमे  दंगा पसािबाक  काजमे इंटिनेटक फ े क \nन्यूजक ब़िका योगदान छै। आिो दंगा सर्मे एकि र्ूथमका छै। दंगाक अथतरिक् साइबि आतंकवाद सेहो होइत \nछै। साइबि आतंकवादक मतलब र्ेलै जे कोनो र्ायिसक माध्यमसेँ कोनो देश, िाज्य, कोनो क ं पनी , कोनो व्यथक् \nक े ि सूिना िोिी कऽ लेब। साइबि आतंकक सबसेँ ब़िका कदक्कत छै जे एथहमे के आतंकवादी छै मने के र्ायिस \nया बग बना कऽ पठा  िहल छै तकि पता  नै लागै छै। साइबि आतंकवादक संगरठत रूप  सूिना युद्धमे बदथल जाइ \nछै आ कोनो एक देश अपन  दुश्मन देशपि  साइबि हमला किै छै। मोन िाखू बम-गोली आकद बलासेँ अलग ई \nसाबि आतंकवादी होइ छै आ सर्सेँ बेसी खतिनाक होइ छै। \n7) इंटिनेट ज्ञानीक संग-संग अज्ञानी सेहो बना दै छै। इंटिनेटपि  सर् सूिना र्ेरट जेबाक कािणे लोक आब मोन \nिाखबाक झंझरट नै िाखैए। सिल गुणा-र्ाग धरि सेहो आब मुेँहजबानी नै होइ छै। तेँइ आजुक युवाक समान्य \nज्ञान सेहो कम र्ेल जा िहल छथन। एकिा दोसि तिहें एना देखू जे इंटिनेटपि  सर् सूिना जमा र्ऽ जाइत छै \nिाहे अहाेँ ई साथबत करिय़ौ जे धिती गोल छै वा ककयो साथबत किै जे धिती वगापकाि छै। सिप किए बला जखन \nसिप किै छै तखन संबंथधत थवषय क े ि दूनू पक्ष सिप रिजल्टमे आथब जाइत छै। आब सूिना ताकए बला फ े िमे \nपथ़ि  जाइत छै जे सही कोन छै। आ एहन थस्िथतमे अथधकत्ति ओ गलत पक्ष बलाक ेेँ सही माथन लै छै आ ओकि \nप्रिाि किए लागै छै। एखनुक समाजमे पसिल  बेसी अज्ञनता इंटिनेटे बला छै।   \n \nइंटिनेटक हाथन कम किबाक लेल ककछ ु सुधाि प्रस्ताव--- \n1) इंटिनेट आ ओथहपि  पसिल  सामग्रीक ेेँ थनयंथत्रत किबाक लेल थजला, िाज्य आ क ें द्रीय स्तिपि थनगिानी टीम \nबनाएल जाए। पोनोग्राकफक सामग्री लेल थवशेष टीम गरठत कएल जाए। \n2) साइबि कानूनक ेेँ सिल आ फास्ट बनाएल जाए। \n3) इंटिनेटपि  एकांउट आकद बनएल लेल कानूनी प्रककया हेबाक िाही मने ओकिा स्क ू लक परिियपत्र, \nकायपस्िलक परिियपत्र वा र्ोटि आ.िी कािप, पैन  कािप आकदसेँ जोथ़ि देबाक िाही। \n4) एथह सर्हेँक अथतरिक् अथर्वार्क सेहो अपना  स्तिपि िोकिाम कऽ सक ै छथि जेना कक बच्चा सर् लेल \nइंटिनेटक समय थनयत कऽ देब, इंटिनेटक खिाप  पक्षक ेेँ बच्चाक सामनेमे खुथल कऽ कहब आकद। \n2 \nमैथिलीमे इंटिनेट \nमैथिलीमे इंटिनेटसेँ हमि मतलब अथछ जे इंटिनेट मैथिली र्ाषामे कथहया आ कोना आएल। इंटिनेटसेँ थमथिला-\nमैथिली-मैथिलक ेेँ कोना प्रर्ाथवत क े लक आकद-आकद। ओइसेँ पथहने  एक बेि “मैथिली वेब पथत्रकारिताक प्रािंथर्क \nस्वरूप”क ेेँ हम संथक्षप्त रूपें  एथह ठाम िाथख िहल छी। आन तथ्य देबासेँ पथहने  हम याहूथसटीज / ब्लागिसेँ \nसंबंथधत ककछ ु घोषणा देखा िहल छी जे कक याहूथसटीज / ब्लागि क े ि आकफथसयल पेजसेँ  लेल गेल अथछ आ \nएकिा ककयो गलिोिी वा क ु तक प सेँ गलत साथबत नै कऽ सक ै छथि। तेँ देखू थनच्चाक तथ्य- \n1) 1999मे याहूथसटीज (Yahoo! GeoCities) िालू र्ेलै आ 2001मे प्रोकफट नै हेबाक कािणे एकिा लगर्ग \nबंद कऽ देल गेलै (फ्री एकांउट बला सर्क ेेँ स्टेप बाइ स्टेप बंद कएल गेलै) मैथिलीक पथहल  इंटिनेटीय उपथस्िथत \nजे कक र्ालसरिक गाछ नामसेँ सन 2000 सेँ याहूथसटीजपि  छल  तकिो एकांउट बंद र्ऽ गेलै (जेँ ककयो िाहता \nतेँ एकि िेकािप याहूसेँ मेँगबा सक ै छथि, ओना एकि िांस कम कािण आकापइर् खत्म र्ऽ गेल छै)। एकि बादमे \n2009सेँ याहूथसटीज अमेरिका समेत सर् देशसेँ अपन  पेि  सर्र्पस सेहो हटा लेलक आ आब मात्र जापानमे  एखन \nएकि सर्वपस बाेँिल छै। ई तेँ बहुत पथहनेक  बात छै हाल-कफलहाल (2014)मे सर् गोटा आिक ु टक ेेँ बंद होइत \nदेखने हेबै। आिक ु टपि थजनकि-थजनकि प्रोफाइल िहए से आब नै र्ेरट सक ै ए। हेँ जे आक प इर् बना लेने हेता से   \n \nफाइल रूपमे  अपन  िाटा िखने हेता। याहूथसटीज क े ि थवककपीथिया  वा आन संदर्पसेँ हमि तथ्यक ेेँ जाेँिल जा \nसक ै ए। \n2)  May 01, 2008सेँ ब्लागि फ्यूिि पोस्ट क े ि सुथवधा देलक ै जकिा एथह ललंकपि देथख सक ै छी \nhttps://blogger.googleblog.com/2008/05/blogger-now-schedules-future-dated.html एथह \nसुथवधासेँ लोक पोस्टक ेेँ ड्राफ्टमे र्थवष्यक तािीख संग िाथख दै छथिन आ ओ पोस्ट थनयत तािीखमे अपने -आप  \nपोस्ट र्ऽ जाइत छै। एथह फीििमे जे क ै लेंिि देल गेल छै तकिे सहायतासेँ आजुक पोस्टक ेेँ दू साल पाछ ू क  \nतािीखमे लऽ जा सक ै छी तेनाथहते दू साल पथहनुक  पोस्टक ेेँ आजुक तािीखमे आथन सक ै छी मुदा ई मात्र पोस्टक \nतािीख वा सालमे हे़िा-फ े िी कऽ सक ै छी कोनो पोस्टक URL क े ि तािीख,महीना वा सालमे नै। URL बला \nतािीख,महीना वा साल वएह िहतै जथहया पोस्ट प्रकाथशत र्ेल िहै। \n3) December 10, 2008सेँ ब्लागि दूटा ब्लाग क े ि मर्जिंग मने जोथ़ि देबाक सुथवधा देलक ै एकिा एथह \nललंकपि देथख सक ै छी https://blogger.googleblog.com/2008/12/your-blog-your-data.html एथह \nसुथवधासेँ लोक अपन  अलग-अलग ब्लागक ेेँ एकठाम जोथ़ि सक ै छलाह। \n4) February 03, 2010सेँ ब्लागि पेज  शुरू  किबाक सुथवधा देलक ै एकिा एथह ललंकपि देथख सक ै छी \nhttps://blogger.googleblog.com/2010/02/create-pages-in-blogger.html एथह सुथवधासेँ लोक \nअपन  ब्लागक थवथर्न्न सूिना पाठक  लग दै छथि। पेज  बनेलापि  खाली अक्षि वा अक्षि-अंकक ललंक बनै छै मुदा \nतािीख,महीना वा सालनै िहै छै। \n5) July 17, 2012सेँ ब्लागि कस्टम ललंक बनेबाक सुथवधा देलक ै जकिा एथह ललंकपि देथख सक ै छी \nhttps://blogger.googleblog.com/2012/07/customize-your-posts-with-permalinks.html \nकस्टम ललंक मने अहाेँ अपना  मोनक थहसाबें कोनो पोस्टक URL बना सक ै छी मुदा URLमे पोस्टक प्रकाशन \nकदन बला तािीख,महीना वा साल िहत। पोस्टक ओरिथजनल पोस्ट िेट वा पोस्टक साल नै बदलल जा सक ै ए \nजकिा अहाेँ सर् एथह ललंकपि देथख सक ै छी http://blogger-hints-and-\ntips.blogspot.in/2009/12/changing-date-for-post.html \nउपिक  तथ्य सर्क ेेँ नीक जकाेँ अहाेँ सर् मोन िाखू आ थनच्चा देल गेल मैथिलीक आिंथर्क ब्लाग / वेबसाइट \nसर्हेँक पथहल  पोस्ट आ ओकि तािीख सर्क ेेँ अहाेँ अपने  जाेँिू जाथहसेँ ई स्पि हएत जे कोन पथत्रका पथहल  अथछ   \n \nआ के दोसि। एथह अंतगपत हम पाेँि  टा ब्लाग / वेबसाइट िाखब 1) र्ालसरिक गाछ (याहू थसटीज आ ब्लागि \nदूनू बला), 2) पल्लवथमथिला 3) समकदया, 4) प्रकिांति 5) कतेक िास बात  \nआगू ब़िबासेँ पथहने  ई कथह दी जे एथह पाेँिो  ब्लागमे दू टा एहन ललंक अथछ जकि आकापइर् उपल्बध नै अथछ \nमुदा ििाप  हम सर् ललंक क े ि किब िाहे ओकि आकापइर् हो या नै हो। आकापइर् नै हेबाक मततलब ई नै छै जे \nकोनो िीजक अथस्तत्वक ेेँ नकारि देल जाए। \nर्ालसरिक गाछ \nगजेन्द्र ठाक ु ि जी याहूथसटीजपि  बहुत िास मैथिलीक साइट बनेने छलाह मुदा ताथहमेसेँ \"र्ालसरिक गाछ\" क े ि \nललंक (जे सन 2000 सेँ याहूथसटीजपि  छल) बाेँिल अथछ। एकि ललंक \nhttp://www.geocities.com/bhalsarik-gachh/ अथछ। याहूथसटीज पि  ई बंद र्ेलाक बाद 5 जुलाई \n2004क ेेँ एही नामसेँ ब्लागिपि सेहो गजेन्द्र ठाक ु ि द्वािा ब्लाग बनाएल गेल आ जनविी 2009मे एकिा थवदेहक \nसंग जोथ़ि देल गेलै आ आब ई http://www.videha.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html ललंकपि \nआकापइर् सथहत अथछ। एथहठाम मोन िाखब जरूिी जे याहूथसटीज बला ब्लाग क े ि आकापइर् उपल्ब्ध नै अथछ।  \nप ल्लवथमथिला \nपल्लवथमथिला नामक वेबसाइट जे कक 2059 माघे संिाथन्त- (2003 जनविीमे) धीिेन्द्र प्रेमर्षपजी द्वािा बनाएल \nगेल। एकि ललंक अथछ- www.pallavmithila.mainpage.net वतपमानमे ई वेबसाइट बंद अथछ। एथह \nवेबसाइट क े ि मूल पेज  www.mainpage.net सेहो याहूथजयो थसटीज जकाेँ बंद र्ऽ गेलै। संगे-संग एहू \nवेबसाइट क े ि आकापइर् उपल्बध नै अथछ। थवनय क ु माि कसजू क े ि नेपाली  पोिी  \"सूिना प्रथवथधको शथक् ि \nनेपालमा  यसको उपयोग \" जे कक थसतंबि 2003 मे प्रकाथशत र्ेलै तकि पृष्ठ 155 पि  \"पल्लवथमथिलाक ििाप  \nछै। \nसमकदया \nईहो ब्लाग गजेन्द्र ठाक ु ि जी द्वािा 9 अगस्त 2004मे बनाएल गेल छल समादक वास्ते मुदा पथहल  पोस्टक बाद \nलगर्ग िारि साल ई बंद िहल फ े ि 2008सेँ एकि प्रकाशन शुरू  र्ेल आ फ े ि-आस्ते-आस्ते 2015 धरि िलैत \nिहल। एथह ब्लागक पथहल  पोस्टक ललंक अथछ- http://esamaad.blogspot.in/2004/08/blog-post.html   \n \nप्रकिांति \nएथह ब्लागक पथहल  पोस्ट 12 फिविी , 2005 क ेेँ अथछ जकि ललंक \nhttp://prakarantar.blogspot.in/2005/02/blog-post.html अथछ। ई ब्लाग ककनका द्वािा बनाएल गेल से \nअज्ञात अथछ मुदा कमेंट सर्सेँ पता  िलैए जे कोनो ठाक ु िजी छथि (शायद थवजय ठाक ु ि थजनक मैथिली दपपण , \nतात्काल आकद ब्लाग सेहो छथन)। जे हो मुदा एकि ललंकसेँ एथह ब्लागक तािीख पता  िथल िहल अथछ। मात्र दू \nटा पोस्टक बाद ई ब्लाग बंद र्ऽ गेल मने ओथहपि  पोस्ट एनाइ बंद र्ऽ गेल। एथह ब्लागक अंथतम पोस्ट 19 \nफिविी , 2005मे आएल। \nकतेक िास बात \nकतेक िास बातक मूल ललंक http://vidyapati.blogspot.com/ अथछ (आब एकि पता  \nhttp://www.vidyapati.org/ अथछ मुदा दूनू ललंकसेँ खुजैत छै)। एथह ब्लाग 5टा संिालक छथि--आकद \nयायावि (मूल नाम: पद्मनार् थमश्र), क े शव कणप, िाजीव िेँजन लाल, क ु न्दन क ु माि मथल्लक आ सुर्ाष िन्द्र। \nकतेक िास बात नामक ब्लाग क े ि सर्सेँ पथहल  पोस्ट जे देखा िहल अथछ (देखू थि त्र- 1, थि त्र सर् थनच्चा अथछ) \nताथहमे झोल-झाल छै। एकि URLमे http://www.vidyapati.org/2013/07/blog-post_28.html देखा \nिहल छै (देखू थित्र-1 क े ि उपि  घेिामे) मतलब ई पोस्ट 2013 क े ि जुलाइ मासमे र्ेल छै। मुदा एकि प्रकाशन \nक े ि तािीख July 01,1999 तािीख देखा िहल छै (देखू थित्र-1 क े ि नीिा घेिामे)। आ एथह पोस्टसेँ पथहने  आिो \nकोनो पोस्ट नै छै से न्यूअि पोस्ट देखलासेँ पता  िथल जाइत छै। एथह पोस्टक बाद जे पोस्ट अथछ से सूिनाक \nरूपमे  अथछ आ तकि URL http://www.vidyapati.org/2005/08/blog-post.html अथछ (देखू थि त्र- 2) \nमने ई पोस्ट 2005 क े ि अगस्त मासमे र्ेल अथछ  (देखू थित्र-2 क े ि उपि  घेिामे) मुदा फ े ि एहूक प्रकाशन थतथिमे \nग़िब़िी कएल गेल अथछ आ प्रकाशन तािीखक ेेँ November 28, 2004 बना देल गेल अथछ (देखू थित्र-1 क े ि \nनीिा घेिामे)। एथह पोस्टक बाद बला जे पोस्ट अथछ तकि URL \nhttp://www.vidyapati.org/2005/09/blog-post.html अथछ मने ई पोस्ट 2005 क े ि थसतंबि मासमे \nप्रकाथशत र्ेल आ एकि प्रकाशन तािीख September 02, 2005 अथछ मने एखन धरिमे इएह पोस्ट सही \nअथछ (देखू थि त्र- 3)। थसतंबि 2005 क े ि बाद जुलाइ 2006मे पोस्ट र्ेल जकि URL अथछ \nhttp://www.vidyapati.org/2006/07/blog-post.html आ एकि प्रकाशन तािीख अथछ July 12, 2006 \nएथह आ एकि बाद बला पोस्टक URL आ प्रकाशन तािीख मीलै छै। जे ग़िब़िी छै से पथहलुक  दूटा  टामे आ से   \n \nमात्र इथतहासमे गलत तिीकासेँ पथहल  स्िान बनेबाक लेल। जेँ कतेक िास बातक एथह िारि टा पोस्टक तािीखक ेेँ \nसजाएल जाए तेँ ई थनथश्चत र्ऽ जाइ छै जे एथह ब्लागक पथहल  पोस्ट 1 अगस्तसेँ लए कऽ 31 अगस्त धरिक \nबीिमे र्ेल छै (सुथवधा लेल अगस्त-2005 नाम हम देलहुेँ)। एकटा आि िोिक तथ्य ई जे कतेक िास बात क े ि \nपरििय\n (प ेज रू प मे, देखू थि त्र-4)मे एथह ब्लागक संिालक लीखै छथि \"थप्रय पाठकगण ;एथह ब्लोगऽक शुरुआत \nहम 2004 मे क े लहुेँ. ताबय धरि हमिा जानकािी मे मैथिली र्ाषा इन्टिनेट पि  नथह छलए\"। ई कोन \nजानकािीक दाबी र्ेलै। 2003मे लप्रंट पोिीमे  पल्लवथमथिला बािेमे थलखाएल छै तखन आि थहनका कोन \nजानकािी िाही। र्ऽ सक ै ए जे संिालक सर् कहथि जे पल्लवथमथिला नेपालक  अथछ मुदा मैथिली तेँ नेपालोमे  \nछै आ ओनाहुतो इंटिनेटक कोन देश हेतै। इंग्लैंिमे िथल िहल मैथिलीक वेबसाइट वा ब्लागक ेेँ मैथिली र्ाषाक \nकहल जेतै या इंग्लैिक र्ाषाक। र्ऽ सक ै ए जे संिालक सर् कहथि जे हम ब्लाग 2004मे बनेलहुेँ मुदा ओकि \nपथहल  पोस्ट अगस्त 2005मे र्ेल मुदा एहन दाबी तेँ ककयो कऽ सक ै ए। सर्सेँ पथहने  तेँ हमहीं दाबी किब जे हमि \nब्लाग \"अनथिन्हाि आखि\" 1999मे बनल मुदा ओकि पथहल  पोस्ट 11 अप्रैल 2008क ेेँ र्ेल। मुदा वास्तथवक \nरूपें  हम जानै थछयै जे ई तक प नै मात्र बकिोिी हेतै। कतेक िास बात कदसम्बि 2013 धरि िलैत िहल ओथह क े ि \nबाद ओथहपि  कोनो सकियता नै अथछ। एथह ब्लागक संस्िापक  क ु माि पद्मनार्जीक प्रोफाइलसेँ ज्ञात होइए जे \nओ इंटिनेटक माथहि छथि आ हुनकि थशक्षा-दीक्षा ओही क्षेत्रमे र्ेल छथन तेँइ ई मानब असंर्व जे क ु माि \nपद्मनार्जी एहन काज क े ने हेता। तखन बेँिल हुनक सहयोगीगण। मुदा एकटा संिालक ओ संपादकक  त़ौिपि \nनैथतक रूपसेँ  स्वीकाि किहे प़िथतन  जे हुनकि सहयोगीगण तथ्यक ेेँ तोो़थ़ि मिोथ़ि कऽ गलत काज क े लथि। \nगजेन्द्र ठाक ु ि अपन  पोिी  \"क ु रुक्षेत्रम् अंतमपनक\" (संस्किण 2009)मे एकटा आलेख देला जकि शीषपक छै \" र्ाषा \nआ प्ऱौद्य़ौथगकी (संगगणक, छायाक ं न, क ुं जीपटल , टंकण तकनीक) अंतजापलपि  मैथिली आ थवश्वव्यापी \nअंतजापलपि  लेखन आ ई प्रकाशन\" जे कक बादमे अंथतका पथत्रकाक अंतजापल थवशेषांकमे \"अंतजापल आ मैथिली\" \nनामसेँ सेहो प्रकाथशत र्ेलै (संयुक्ांक रूपमे  अक्टूबि-कदसम्बि 2009, जनविी-मािप 2010)। एथह आलेखमे \nगजेन्द्रजी \"र्ालसरिक गाछ\" संबंधमे ििाप  क े ने छथि जाथह के बाद भ्रम पोसए  बला \"पथहल \" लोक सर्हेँक भ्रम \nटूटल आ तकिे फलस्वरूप  ओ सर् गलत तथ्य प्रकाथशत क े लाह जे हम एतेक सालमे शुरू  क े ने िही तेँ हम ओतेक \nसालमे शुरू  क े ने िही। ठाक ु िजीक ई आलेख ओथह समयमे पथहल  ओहन आलेख िहै जाथहमे अंतजापलक संबंधमे \nथवस्तािसेँ ििाप  िहै एते धरि जे थबना कोनो सर्टपकफक े ट लेने अपनासेँ  कोना वेबसाइट बना सक ै छी तकिो थवथध \nओथह आलेखमे छै। पाठक  ई आलेख हुनक पोिी  वा अंथतका पथत्रकाक \"अंतजापल थवशेषांक\"मे पक़ि सक ै छथि। \nमैथिलीमे सर् ई मानै छथि जे हम जथहयासेँ काज शुरू  क े लहुेँ सएह पथहल  र्ेल। इथतहासमे तकनाइ, अध्ययन   \n \nक े नाइ हुनका पसंद  नथह छथन (एकटा टटका उदाहिण हमिा र्ेटल जे एक वेबसाइट जे कक अगस्त 2012सेँ िालू \nर्ेल हुनक दावा छथन जे हम अपन  वेबसाइटपि  पथहल  बेि साक्षात्काि शृंखला िालू क े लहुेँ जे कमसेँ कम कोनो \nवेब पथत्रकामे नै छल। आब देखू जे समकदया अक्टूबि 2011सेँ \"हम पुछैत  छी\" नामक साक्षात्काि शृंखला \nिलेलक आ एथहमे क ु ल सत्तावनसेँ बेसी व्यथक्त्वक साक्षात्काि प्रस्तुत कएल गेल अथछ। आब कहू पथहनेसेँ  के \nिला िहल अथछ। एही ठाम अध्ययनक जरूिथत प़िै  छै। थबना प़िने  आ जनने पथहल  क े ि बीमािी पोसने  \nमैथिलीक सेवक सर् बहुत पसिल  छथि)। हम पुछैत  छी शीषपक सर् साक्षात्काि एथह ललंकपि पक़ि सक ै छी- \nhttp://esamaad.blogspot.in/p/blog-page_22.html एतेक देखेलाक बाद हम \"कतेक िास बात\" क े ि \nसंिालक सर्सेँ पूछए  िाहैत छी जे जेँ प्रकाशने तािीखक ेेँ मानक बूझी तखन मैथिली ककएक ओ लहंदी आ र्ाितक \nपथहल  ब्लाग हेबाक दाबी ककए नै कऽ िहल छथि। लहंदीक पथहल  ब्लाग \"9-2-11\" अथछ जे कक आलोक क ु माि \nजी 21 अप्रैल 2003 के शुरू  क े ने छलाह। कतेक िास बातक तेँ प्रकाशन थतथिक थहसाबसेँ \"9-2-11\"सेँ िारि \nसाल पुिान  अथछ तखन  \"कतेक िास बात\" क े ि संिालक सर् क्लेम कििु र्ाितक पथहल  ब्लाग हेबाक। मुदा  \n\"कतेक िास बात\" क े ि संिालक सर् नै कऽ सकताह कािण हुनका बूझल छथन अपन  बैमानीक बािेमे। \"कतेक \nिास बात\" क े ि संिालक सर् ककछ ु ओहन नवथसखुआ सर्क ेेँ ब़िगला सक ै छथि के मात्र एकांउटटंग उद्येश्यक संग \nक ं प्यूटि िलबै छथि मुदा जे क ं प्यूटिसेँ नीक जकाेँ परिथित  छथि थतनका ओ कोना ब़िगला सक ै छथि। हम एथह \nलेखक माध्यमे \"कतेक िास बात\" क े ि संिालक सर्क ेेँ िुऩौती दै थछयथन जे प्रकाशन तािीखक थहसाबसेँ ओ अपन  \nब्लागक ेेँ र्ाितक पथहल  ब्लाग घोथषत किबाबथि आ से क े लासेँ ओ मैथिथलओक पथहल  ब्लागि बथन जेता। एथह \nबीि 2018 मे फ े सबुकपि हमिा ओ पद्मनार्जी बीि एही बात लऽ कऽ बहस र्ेल जकिा एथह ललंकपि देखल \nजा सक ै ए-- https://www.facebook.com/sanjeev.mithilakinkar/posts/10214777761532420 \nएथह बहसमे पद्मनार्जीक कहब िहथन जे जथहया हम ब्लाग िालू क े ने िही तथहया हमिा नै बूझल छल जे आनो \nकोनो ब्लाग वा साइट छै तेँइ हमिे ब्लागक ेेँ पथहल  मानल जाए। ई तक प कतेक उथित से तेँ पाठक े  कहता मुदा हम \nएथहठाम परिथशि -1मे ओथह बहसक मुख्य अंश दऽ िहल छी। \nउपिक  तथ्य सर्सेँ पता  िलल हएत जे इंटिनेटपि  --  \n1) र्ालसरिक गाछ (याहू थसटीज) 2000सेँ अथछ जकि ललंक http://www.geocities.com/bhalsarik-\ngachh/ अथछ। \n2) पल्लवथमथिला 2003सेँ अथछ जकि ललंक www.pallavmithila.mainpage.net अथछ।    \n \n3) समकदया 2004सेँ अथछ जकि ललंक \nhttp://esamaad.blogspot.in/2004/ अथछ।  \n4) प्रकिांति 12 फिविी, 2005 क ेेँ अथछ जकि ललंक http://prakarantar.blogspot.in/2005/02/blog-\npost.html अथछ। \n5) कतेक िास बात अगस्त-2005सेँ अथछ जकि ललंक http://www.vidyapati.org/2005/08/blog-\npost.html अथछ। \nआ तेँइ ई थनथश्चत रूपेण  कहल जा सक ै ए जे र्ालसरिक गाछ (याहू थसटीज) बला इंटिनेटपि  मैथिलीक पथहल  \nउपथस्िथत अथछ। तकि बाद पल्लवथमथिलाक स्िान दोसि अथछ। समकदयाक स्िान तेसि अथछ। प्रकिांति क े ि \nस्िान िारिम अथछ। आ अंतमे कतेक िास बात क े ि पाेँिम  स्िान अथछ। बहुत संर्व अथछ जे इंटिनेटक अिाह \nदुथनयाेँ क े ि ककछु तथ्य हमिासेँ छ ु रट गेल हो तेँइ जेँ अहाेँ सर् ओकि सूिना दऽ एथह लेखक ेेँ परिमाजपन  किेबै तेँ ई \nर्थवष्य आ इथतहास दूनू लेल नीक िहतै। आशा अथछ जे कोनो गलती कदस थनधोख र्ऽ अहाेँ सर् सुझाव देब। \n \nपरिथशि -1\n \nथि त्र सर् थनच्चा अथछ- \n \n \n \n   \n \n   \n \n  \n \n  \n \n \n \nपद्मनाभजीक संग भेल बहसक  म ुख्य अंश-- \nसंजीव ममथिलाककङ्कर  \n1 October 2018 ·  \n฀ इंटरनेट पर मैथिली... \n■ www.videha.co.in \n■ maithili-katha.blogspot.com \n■ desilbayna.blogspot.com \n■ maithili-haiku.blogspot.com \n■ manak-maithili.blogspot.com \n■ maithilikavita.blogspot.com \n■ maithilifilms.blogspot.com   \n \n■ pradhanmaithili.blogspot.com \n■ pankajjha23.blogspot.com \n■ maithilbhooshan.blogspot.com \n■ videha-aggregator.blogspot.com \n■ maithilijokes.blogspot.com \n■ maithilivideos.blogspot.com \n■ maithili-drama.blogspot.com \n■ girijanandsinha.blogspot.com \n■ adi-maithili-kavita.blogspot.com \n■ maithili-kavita.blogspot.com \n■ maithili-samalochna.blogspot.com \n■ hellomithilaa.blogspot.com \n■ mithilasamad.blogspot.com \n■ www.samaysaal.com \n■ gaam-ghar.blogspot.com \n■ www.hellomithila.com \n■ maithilicinema.blogspot.com \n■ maithilionline.blogspot.com \n■ maithili-darpan.blogspot.com \n■ maithilipoetry.blogspot.com \n■ www.maithili-samalochna.blogspot.in \n■ maithilimandan.blogspot.com \n■ www.vidyapati.org \n■ mithila-mihir.blogspot.com \n■ videha-video.blogspot.com \n■ mai.wikipedia.org \n■ videha-sadeha.blogspot.com \n■ mailorang.blogspot.com \nSee Translation \n  \n \nKumar Padmanabh सबसँ पहिल वेबसाइट एतेक पाछु  में \nAshish Anchinhar कोन सभसँ पहिल साइट अछछ \nAshish Anchinhar की भेल प्रकाशजी Prakash Jha, जँ तारीखे बदलल लोक अपन साइटक ेँ पहिल घोषित कऽ सक ै छथि तँ \nिमिीं ककए पाछू  रिू। देखखयौ मैथिलीक पहिल साइट \"अनथिन्िार आखर\" जे 1999 सँ शुरू भेल..... \nKumar Padmanabh ई त' बिुत नीक गप्प जे 2003 सँ पहिने देवनागरी ललखबाक लेल कोनो टू ल बनलो नइँ छल. हिंदीक \nपहिल ब्लाग 2003क पूवाार्ा मे आएल छल. नवम्बर 2003 मे िम http://vidyapati.blogspot.com बनेलिुँ. नवम्बर 2003 \nमे Dhanakar Thakur खड़गपूर आएल छलाि. िुनका लेल दोसर वेबसाइट 2004 मे बनेलिुँ. 2003 सँ 2005 र्रर िमर \nवेबसाइट'क अलावा िमरा कोनो दोसर नइँ देखा पड़ल. भ' सक ै त छ ै क िम ताकक नइँ सकलिुँ. अपने गलती मानैत छी. 2005-\n2007 र्रर एकोटा साहित्ययक वेबसाइट नइँ छल. ओना 10-15 टा आन वेबसाइट सब छल. 2009-2011 र्रर बिुत वेबसाइट \nआएल. ओकर बाद िम अपन िाि पाएर समेहट लेलिुँ.   \n \n \nVIDYAPATI.ORG \nकतेक रास बात \nकतेक रास बात \nAshish Anchinhar श्रीमान् जी अिाँ ठीक े नै ताकक सकलिुँ नै तँ बिुत रास भेटल रिैत ललंक दऽ रिल छी लेख पह़ि लेब आ \nतकर बाद िमर तक ा कटबाक प्रयास करब--- https://sites.google.com/.../videha/Home/Videha230.pdf... \n \nलेख क े र नाम अछछ \"कतेक रास बात\" इंटरनेटपर मैथिलीक पहिल उपत्थिछत नै अछछ\" उम्मेद अछछ पह़ि कऽ िमर तक ा काटब \nKumar Padmanabh 1999 सँ दोसर मैथिलीक वेबसाइट छल, ई त बिुत बहियाँ . मुदा िमर उयसुकता अछछ जे जखन \nदेवनागरीक कोनो टू ले नइँ बनल छल तखन देवनागरी मे कोनो पोथट िोएत छल. ओहि जमाना मे वेबसाइट बनेनाय  बिुत \nकहठन छल. त्जनका वेबसाइट बनबए आबैत छलछन लाखोँ मे कमबैत छलाि. गुगल 2003 मे ब्लोगर शुरु क े लक. ओहि सँ पहिने \nनहि छल. \nKumar Padmanabh गुगल साइट आ गुगल ब्लाग 2003 सँ पहिने नहि छल. \nKumar Padmanabhhttps://en.wikipedia.org/wiki/Blogger_(service) \nEN.WIKIPEDIA.ORG \nBlogger (service) - Wikipedia \nBlogger (service) - Wikipedia \nKumar Padmanabh िमरा मानबा मे कोनो आपत्यत नहि जे अिाँक आकक कोनो आन वेबसाइट 2003 सँ पहिने छल. कछन \nतक ा सँगत जानकारी दैतिुँ त' िमिुँ लोक सबक ेँ कहितिुँ. ई त' बिुत नीक गप्प िेतैक जे 1999 सँ मैथिलीक वेबसाइट छल. \nAshish Anchinhar श्रीमान् तामसे आन्िर नै िोउ। उपर िम लेखक ललंक देने छी से तँ पहिने प़िू ने, तकर बाद तक ा करब \nAshish Anchinhar \nKumar Padmanabh िम पहिए के ललखने छी. मुदा जखन गुगल ब्लाग 2003 मे बनेने अछछ आ गुगल . साइट 2008 मे बनेने \nअछछ ओहि सँ पहिने कोना सम्भव अछछ. एतबी किबाक अछछ. https://en.wikipedia.org/wiki/Google_Sites \nEN.WIKIPEDIA.ORG   \n \nGoogle Sites - Wikipedia \nGoogle Sites - Wikipedia \nAshish Anchinhar लसररमान जी, षवदेिक 230म अंकमे जे आलेख िम ललंकमे देने छी से प़िू आ तकर बाद अपन तक ा हदयौ  \nKumar Padmanabh 2003-2004 मे िम र्नाकर ठाकू र लेल geocities पर बनेने छलिुँ. \n1 \nAshish Anchinhar बनेने िेबै मुदा ओहिसँ पहिने 2000 ककयो आर बना लेने रिै, र्ीरेन्र प्रेमषिा सेिो 2003 जनवरीमे बनेने \nरिथि से नेपाली वेब पत्रिकापर ललखाएल पोिीमे  सेिो उल्लेख छै, ओ पोिी  सेिो 2003 मे प्रकालशत भेलै तखन अिाँक साइट \nकोना पहिल भेल, पूरा प़िू आ तकर बाद तक ा हदयौ  \nKumar Padmanabh वएि त' किैत छी. भ' सक ै त छ ै क ककओ बनौने िेताि. िमर जानकारी मे नइँ िोएत. 2003 जनवरी मे \nतकनीकी रुपेँ सम्भव छलए. य ूछनकोड आत्रब गेल छलए. मुदा 1999 मे तकनीकी रुपेँ सम्भव नहि छल. िँ अग्रेजी मे मैथिलीक \nबिुत साइट छल. \nAshish Anchinhar सरकार लगैए िमर लेख नै प़िलिुँ आ खाली एहिठामक िमर कमेंट पह़ि रिल छी। लेख प़िू। पूर्ा रूपेन \nसात्रबत भऽ गेल छै जे अपनेक साइट (कतेक रास बात) मैथिलीक पहिल साइट नै अछछ, जँ आगू बात ब़िेकाक िो तँ ओहि \nआलेखमे जे िमर आपत्यत अछछ तकरा तक ा सँ खाररज करू \nKumar Padmanabh अिाँ त' थरीन  शाट देने छीयै  जे अिाँक ब्लोग 1999 सँ अछछ. मुदा गुगल 2003 मे ब्लागर बनेने अछछ. \nगुगल साइट सेिो 2008 मे बनल अछछ. कोना माछन ली. हिंदीक पहिल ब्लाग सेिो 2002-2003 मे बनल छल. िमर हदमाग एहि सँ \nबेसी नहि लाथग रिल अछछ. मुदा िमरा थवीकार करबा मे कोनो अशौकया नहि अछछ. िमरा बड्ड नीक लागत जँ बुखि मे आबए \nजे 2003 सँ पहिने कोनो वेबसाइट छल. ओना अिाँ पहिल बेर कतेक रास बात केँ 2008 मे डडसकवर क े लिुँ. अिाँक हटप्पर्ी िमर \nईमेल मे एखन र्रर सुरक्षित अछछ. \nAshish Anchinhar कतेक बुिाबी  अिाँ के..। अिाँ एहि ललंकपर जा कऽ लेख ककए ने प़िै \nछी https://sites.google.com/.../videha/Home/Videha230.pdf... \n \nरिलै िमर कमेंटक गप्प तँ भािा बुिबामे  एखन अिाँ अपररपक्व छी। पहिने देल ललंकपर जा कऽ लेख प़िू \nKumar Padmanabh जी की करबै, िम ठीक े अपररपक्व छी. नहि बुखि मे आत्रब रिल अछछ. तकनीकी गप्प आओर बेसी नहि \nबुखि मे आत्रब रिल अछछ. इएि उपसँिार भेल एतेक गप्प आ तक ा क. रिय हदयौ . िम पहिने कहि देने छलिुँ जे िमरा थवीकार \nकरबा मे कोनो आपत्यत नइँ. थवीकार क े लिुँ. \nAshish Anchinhar अिाँ लेख प़िू तकर बाद तक ा करू आ िमर तक ा क ेँ खाररज करू \nAshish Anchinhar संजीव लसन्िा संजीव लमथिलाककङ्कर जी िम अिाँसँ आग्रि करैत छी जे अिाँ एहि ललंकपर जा कऽ लेख \nप़िू आ तकर बाद कु मार सािेबजीक ेँ कहियौन  https://sites.google.com/.../videha/Home/Videha230.pdf...   \n \n \nकु मार सािेब पता नै लेख प़िबामे ककए संकोि  कऽ रिल छथि। \nDhanakar Thakur 18.1.2004 Kharagpur W.B. Maithili Padmnabh came at station for making w ebsite of AMP \nAshish Anchinhar अरे भाइ जे 2000 मे साइट बनलै से पहिल िेतै कक 2004 बला, उपरमे ललंक देल गेल अछछ िमर लेखक ेँ \nमाि तक ा सँ खाररज करू \nAshish Anchinhar Dhanakar Thakurhttps://sites.google.com/.../videha/Home/Videha230.pdf...  एहि ललंकपर जा कऽ \nिमर लेख प़िू आ ओकर तक ा क ेँ काटू  \nDhanakar Thakur dekhk prayas kayl. sankshep me likak chahee je kee bat. Kono lekh me Introduction aa \nsummary and conclusion hoit chhai- ham kichhu minut me confise bhelanhu. \nDhanakar Thakur Padmnabh Maithilipremi chhathi aa mithilavasi b ahut din chalelah . \nDhanakar Thakur Maithiliee me hamar 1973 k science artcle(Vishanu: Vish va Nav Jibank nirma n) Viruses k \noopar BSC(Hons) standard k Ranchi College magzine 1973 m,e chhapal chhal(aab uplabdh nahi) ek prati bhetal \nachhal se kinko lkag chali gel. \nAshish Anchinhar मैथिलीप्रेमी छथि ताहिमे क े करा संदेि छै मुदा तँइ िुनक 2005 मे बनाओल साइट पहिल भऽ जेतै आ \n2000 बला नै से कोना मानल जाएत। लेख नीकसँ प़िबै तँ कोनो हदक्कत नै रित \nDhanakar Thakur Maithileek kaj karait rahu- bi9na sochne je ham pahile. Hamra sab din ee b atr uthait achhi_ \nMithila rajya sangharsh samiti 8.1.1995 k banaulanhu ham_ aab kiyo claim karit chhathi 1985 me o.. \nAshish Anchinhar ई मिान उपदेश पद्मनाभ बाबूक ेँ हदयौन  वएि जबरदथती आफन तोड़ने छथि \nDhanakar Thakur Ham Maithilik kaj me ona 1992 s chee aa CHHOT RAJYA Vikas lel awashyak 20.9.1992 k \nRanchee express daily me chhapal achhi. takar baad lagatar chee. \nAshish Anchinhar जे क्लेम करै छथि छतनकासँ सबूत माँगू जेना िम पद्मनाभजीसँ माँथग रिल छछयछन \nDhanakar Thakur Ashish Anchinhar Padmnabh swaym IT expert chhathi. \nAshish Anchinhar ई कोन तक ा भेल? मने आइ.टी एक्सपटा भेलासँ ई माछन लेल जेतै जे ओ पहिल साइट बनेने छथि। की अिाँ \nमानै छी जे पद्मनाभजी षवश्वक पहिल आ अंछतम आइ.टी एक्सपटा छथि \nमैथिलीक पथहल  वेबसंगोष्ठी \nमैथिलीमे पथहल  बेि वेबसंगोष्ठीक रूपमे  थवदेह द्वािा थनमपलीमे गोष्ठी तीन सालक बीि लगाताि किबाएल गेल \nछल थसतम्बि 2008 सेँ कदसम्बि 2011 धरिमे जकि समाद एथह ललंकपि देथख सक ै त छी \nhttp://esamaad.blogspot.in/2012/01/blog-post_08.html  ई गोष्ठी मैथिली लेल गूगल रांसलेटि   \n \nटूलककट थवकीपीथिया  मैथिली आकद सर्पि  छल। एखन बहुत िास लोक कहै छथि जे पथहल  वेबसंगोष्ठी कदल्ली \nकक मुंबइ कक कलकत्तामे र्ेलै हुनका ई बूथझ लेबाक िाही जे पथहल  क े ि घोषणा किबासेँ पथहने  इथतहास क े ि \nजानकािी आवश्यक। थबना जानकािी लेने अपने  काजक ेेँ पथहल  माथन लेब अल्पज्ञता थिक। ई र्' सक ै ए जे बाद \nबला लोक धूमधामसेँ मऩौऩौ होथि वा हुनक गोष्ठीमे वक्ाक संख्या बहुत बेसी होइन वा हुनकि ओथह गोष्ठीक \nउद्घाटन प्रधानमंत्री क े ने होथि मुदा तेँइसेँ पथहल  क े ि अथस्तत्वपि प्रर्ाव नै प़ितै।  हेँ ई छ ू ट बाद बला सर् ल' सक ै \nछथि जे ओ अपन  गोष्ठीसेँ पथहने  कोनो थवशेषण लगा लेथि जेना \"हमि गोष्ठी पथहल  एहन गोष्ठी अथछ जाथहमे \nपथहल  बेि एक हजाि क ु सी लगाएल गेल छल, हमि गोष्ठी पथहल  एहन गोष्ठी अथछ जाथहमे पथहल  बेि प्रधानमंत्री \nएलाह, हमि गोष्ठी पथहल  एहन गोष्ठी अथछ जाथहमे पथहल  बेि प्लाथस्टक कपमे  िाह थपआएल  गेलै\" आकद आकद। \nमुदा हुनका थबना अध््यन ओ सबूतक ई कहबाक अथधकाि नै छथन जे हमि गोष्ठी मैथिलीक पथहल  वेबसंगोष्ठी \nछल। उपिक  पाेँि  टा प्रािंथर्क ब्लागक अथतरिक् ककछ ु एहन ब्लागक सेहो अथछ जे कक 2006 सेँ 2008 क \nबीिक अथछ ताथहमेसेँ ककछ ु एना अथछ— \n\"हरिमोहन झा के थलखल ककछ ु प्रथसद्ध ििना\" एथह नामक ब्लाग िाजीव िंजन लाल जी द्वािा जुलाइ 2006 मे \nबनाएल गेल जाथहपि  हरिमोहन झाजीक एकटा किा देल गेल अथछ। एकि ललंक अथछ- \nhttp://paanch-\npatra.blogspot.com/  \"मैथिली कथवता क े ि संग्रह\" ईहो ब्लाग िाजीवे िंजन लाल जी द्वािा मई 2007 मे \nबनाएल गेल छल जाथहमे क ु ल तीनटा कथवता अथछ। एकि ललंक अथछ--\nhttp://maithilipoetry.blogspot.com/2007/05/ \n\"गिम छै\" एथह नामक ब्लाग इंद्रकांत लालजी द्वािा मािप 2007 मे बनाएल गेल जाथहपि  क ु ल दस टा पोस्ट \nअथछ। एकि ललंक अथछ- \nhttp://haasparihaas.blogspot.com/2007/03/ , थमथिला थमथहि January \n10, 2007 सेँ अथछ जकि ललंक http://mithila-mihir.blogspot.com/ अथछ आ ई अथवनाश दास द्वािा \nसंिाथलत अथछ। \n2009 क े ि बाद मैथिली वेबपत्रकारितामे िोशन ि़ौधिीजीक आगमन र्ेल आ ई मैथिली लेल फलदायी र्ेल। \nएखन धरि िोशनजी द्वािा मैथिली लेल बहुत िास बेबसाइट बनाओल गेल (साइटक संग ओकि काज सेहो \nलीखल गेल अथछ)। जेँ िोशनजी द्वािा कएल गेल काज देखी तेँ ककछ ु काज जरूिे महत्वपूणप अथछ जेना मैथिली \nथलथप , मैथिली पतिा , mithilahost, थमथिलाफ े स आ थमथिला.ओआिजी। एकि सर्हेँक थवविण आगू सूिीक \nथहसाबे देल जा िहल अथछ। िोशनजीक परििय  हुनकि व्यथक्गत साइट   \n \nhttp://www.roshanchoudhary.in/ पि  छथन। उम्मेद अथछ जे प्रािंथर्क स्वरूप  फथ़िछा गेल हएत। तेँ आउ \nआब हम ककछ ु ओहन वेबसाइट, ब्लाग आकदक परििय  किबा िहल छी जे कक अपन -अपन  क्षेत्रमे नीक काज \nक े लाह। उपिमे  हम जे क्षेत्र देने छी ताही अनुसाि हम िाथख िहल छी-- \nर्ाषा- साथहत्य खंि \nसाथहत्य खंिमे हम जाथह ब्लाग ओ बेवसाइटक ेेँ िाथख िहल छी ओ अथछ-- कतेक िास बात, थवदेह, मैथिल आि \nथमथिला (आब थमथिला दैथनक), अनथिन्हाि आखि, ई-थमथिला, बताह मैथिल, थमथिला-थवदेह-वथि  आकद। \nथनच्चा एकि थवविण देल जा िहल अथछ--- \nकतेक िास बात (http://www.vidyapati.org)--- एथह ब्लाग क े ि माध्यमसेँ लगर्ग 200-\n250 ििना मैथिलीक ेेँ र्ेरट िुकल छै। एथह ब्लागपि मुख्यतः आकद यायावि, आकद यायावि (मूल नाम: पद्मनार् \nथमश्र), क े शव कणप (किण समस्तीपुिी) , िाजीव िंजन लाल, क ु न्दन क ु माि मथल्लक, सुर्ाष िन्द्र, िोशन क ु माि \nझा, अथवनाश, अथजत क ु माि झा, अल्पना, इंद्र कान्त लाल, ज्योथत प्रकाश लाल, मीनू िाजीव लाल, थवजय \nठाक ु ि सथहत अनेको नव-पुिान  लेखक क े ि ििना र्ेटत। एथह ब्लागपि उपन्यास जलक ु म्र्ी (पथहल  ककस्त आकद \nयायावि) एकटा नीक प्रयोग अथछ। एकि पथहल  ककस्त थलखलाक बाद आकद यायाविजी आन लेखकक ेेँ आमंथत्रत \nक े ला आ बादक ककस्त सर् थवथर्न्न नामसेँ र्ेटैत अथछ। जेँ एथह उपन्यास आन र्ाग सर् अलग-अलग लोक \nथलखने हेता तखन ई नीक प्रयोग हएत मुदा जेँ ई नाम सर् संपादक े  बला अथछ तखन एकिा मात्र लप्रंट पथत्रका \nबला मजबूिी मानल जाए (लप्रंट पथत्रकामे ििना नै एलापि  संपादक े  छद्म नामसेँ अपन  ििना प्रकाथशत किए \nलागै छथि) एथह ब्लागपि मुख्यतः किा ओ संस्मिण साथहत्य क े ि बेसी सृजन र्ेल अथछ। \nथवदेह (http://www.videha.co.in)-----र्ालसरिक गाछऽ- मैथिली जालवृत्तसेँ प्रािम्र् \nइंटिनेटपि  मैथिलीक प्रिम उपथस्िथतक यात्रा थवदेह- प्रिम मैथिली पाथक्षक ई पथत्रका धरि पहुेँिल  अथछ, जे कक \nआब थवदेहक नामसेँ पाथक्षक रूपमे  ई- प्रकाथशत होइत अथछ। थवदेहक रूपमे  पथहल  अंक 1/1/2008क ेेँ प्रकाथशत \nर्ेल आ ई हिेक मासक 1 आ 15 तािीखक ेेँ प्रकाथशत होइत अथछ। 1/5/2017 धरि थवदेहक क ु ल 225 अंक \nप्रकाथशत र्ऽ िुकल अथछ। इंटिनेटक संसािमे थवदेहक अलग ओ बेछप  स्िान छै। थवदेहक ककछ ु काज थनच्चा देल \nजा िहल अथछ----   \n \n1) मैथिलीमे एखन अहाेँ जाथह थवकीपीथियापि  लेख पक़ि िहल छी। तकि श्रेय थवदेहेक छै। ओना मैथिली \nथवकीपीथिया  क े ि मंजूिी 2014मे र्ेटलै मुदा ओथहसेँ पथहने  एथह लेल जे पेटीशन , जतेक शब्दक अनुवाद आ पृष्ठ \nजरूिी छलै से थवदेहक थनदेशनमे थवदेहक उपसंपादक  उमेश मंिल द्वािा संपन्न कएल गेल। मैथिली \nथवकीपीथियाक  लगर्ग 70% पृष्ठ Umeshberma (उमेश मंिल) क े ि नामसेँ बनल र्ेटत। थवदेह ई काज \n2008सेँ लऽ कऽ 2013 धरि क े लक तकि बाद ओ मंजूिी लेल आगू बक़ि सकलै। \n2) थवदेह बहुत िास साथहथत्यक िोिक पदापफास  क े लक। थवदेहसेँ पथहने  सर् ककयो साथहथत्यक िोिक पक्षमे \nछलाह या जाथन बूथझ कऽ अनठा दै छलाह मुदा थवदेह एहन-एहन िोि आ ओकि पक्षमे िहए बलाक बथहष्काि \nक े लक। \n3) थवदेह सम्मान उफ प समानांति साथहत्य अकादेमी सम्मान क े ि शुरुआत थवदेह क े लक। थवदेह सम्मान थवदेह \nपथत्रका द्वािा देबए बला वार्षपक सम्मान अथछ जकिा समानान्ति साथहत्य अकादेमी सम्मान सेहो कहल जाइत \nछै। थवदेह सम्मान मात्ि साथहत्य लेल नै बथल्क हिेक प्रकािक कला जेना नाटक, गीत, संगीत, नृत्य, मूर्तपकला, \nथशल्प आ थित्रकला लेल सेहो देल जाइत छै \n4) थवदेह प्रथतर्ाशाली लेखक सर्क ेेँ आगू अनलक। एथहमे जगदीश प्रसाद मंिल, ललन क ु माि कामत, दुगापनन्द \nमण्िल, सन्दीप क ु माि साफी, कथपलेश्वि िाउत, नंद थवलास िाय, िाजदेव मंिल, िामथवलास साहु, उमेश \nपासवान , िामदेव प्रसाद मण्िल झारूदाि, बेिन ठाक ु ि, उमेश मंिल, थवन्देश्वि ठाक ु ि, मुन्नी कामत, जगदानन्द \nझा मनु, मुन्नाजी, ओम प्रकाश झा, अथमत थमश्र, िन्दन क ु माि झा आ एथह पाेँथतक  लेखक समेत आनो आनो नव \nलेखकक ेेँ मैथिली साथहत्यमे स्िाथपत किबामे प्रत्यक्ष सहयोग क े लक। आकद प्रमुख छथि। \n5) थवदेह एकटा \"थवदेह आकापइर्\" बना कऽ आनलाइन पुस्तकालय क े ि थनमापण क े लक। \"थवदेह आकापइर्\" थवदेह \nपथत्रका द्वािा संिाथलत छै जाथहमे मैथिलीक पोिी -पथत्रका, आथियो, र्ीथियो, थमथिला थित्रकला/ आधुथनक \nथित्रकला आ थित्र थमथिलाक वनस्पथत एवं जीव-जंतु, थमथिलाक जीवन आकदक िमशः पी .िी.एफ फाइल आ \nफोटो सर् देल गेल छै। एथह अकापइर्क ेेँ थित्र-शब्दकोश कही तेँ गलत नै। एथह आकापइर् क े ि ककछ ु खंि क े ि वणपन \nथनच्चा अथछ….. \na) मैथिली पोिी  िाउनलोि Maithili Books Download लगर्ग 400 पोिी  एवं पथत्रकाक अंकक \nपी .िी.एफ फाइल एथहठाम िाखल गेल अथछ जकिा पाठक  थबना कोनो कीतमक ेेँ िाउनलोि कऽ पक़ि सक ै छथि।   \n \nई एकटा थवथशि आनलाइन पुस्तकालय अथछ। एथह पुस्तकालय क े ि मुख्य आकषपण पंजी  क े ि मूल पृष्ठ सर्हेँक \nस्पि फोटो अथछ। \nb) मैथिली ऑथियो संकलन Maithili Audio Downloads एथह खंिमे थमथिलाक सर् जाथत आ धमपक \nसंस्काि, लोकगीत आ व्यवहाि गीत, ममता गाबय गीत (मैथिली कफल्म) , मैथिली लोकगीत एवं अन्यान्य \nआथियो िाखल गेल अथछ। \nc) मैथिली वीथियोक संकलन Maithili Videos एथह खंिमे थमथिलाक वनस्पथत स्लाइि शो, थमथिलाक जीव-\nजन्तु स्लाइि शो, थमथिलाक थजनगी स्लाइि शो, श्वेता झा ि़ौधिी, तुथनशा थप्रयम , प्रीथत ठाक ु ि, तूथलका, उमेश \nक ु माि महतो आकदम थमथिला थित्रकला, क ै लाश क ु माि थमश्र - यायाविी फोटो संगे-संग बहुत िास कयपिमक \nफोटो सर् िाखल गेल अथछ। \n6) \"थवदेह थमथिला ित्न\" क े ि थनमापण कए कऽ आनलाइन रूपें  थमथिला-मैथिली-मैथिलसेँ संबंथधत लोकक फोटो \nवृहत रूपें  सावपजथनक क े लक। आधुथनक ऐथतहाथसक पुरुष  आ महापुरुषक  थित्र र्ेटब संर्व मुदा प़ौिाथणक  आ \nप्रािीन नायकक असंर्व तेँइ थवदेह थमथिला ित्न नामक पृष्ठक जन्म र्ेल आ एथहमे ओहन-ओहन नायक \nकाल्पथनक मुदा सत्यक बेसी लगीि बला थित्र सर्क ेेँ देल गेल जकिा आधुथनक कालक आलोिक सर् उपेथक्षत \nछोथ़ि देने छलाह। मैथिल आलोिक थसद्ध सिहपादक े ेँ मैथिलीक आकद कथव तेँ मानै छथि मुदा जखन थित्र \nबनेबाक समय एलै तखन ओ सिहपादक  नै बना थवद्यापथतक बनेलथि कािण सिहपाद  थनम्न जाथतक छलाह। \nतेनाथहते मैथिलीक लोककिाक अनेको पात्रक थित्र जाथन बूथझ कऽ छोथ़ि देल गेल छल। थवदेह एकिा एकटा \nिुऩौतीक रूपमे  देखलक आ सर् उपेथक्षत नायकक थित्र बनबेलक। एथह थवदेह (पथत्रका) थमथिला ित्न नामक \nपृष्ठमे सिहपादसेँ  लऽ कऽ ज्योथतरिश्वि पूवप  थवद्यापथत धरि, बंठा िमािसेँ लऽ कऽ कारिख पथजयाि , गोनू झासेँ \nलऽ कऽ छेछन महिाज धरिक थित्र र्ेटत। आधुथनक कालक थित्र सर् तेँ सहजलहं र्ेटत। एथह पृष्ठक एकमात्र \nउपल्बथध अथछ जे ओ ओहन नायकक थित्र उपल्बध किबेलक जकिा उपेथक्षत छोथ़ि देल गेल छल। \n7) \"थवदेह थमथिलाक खोज\" नामक थसिीज प्रकाथशत कऽ थवदेह ऐथतहाथसक आ पुिाताथत्वक थित्र सर्क ेेँ एकट्ठा \nकऽ सावपजथनक क े लक। एथह पन्नापि  थवदेह थमथिलाक ऐथतहाथसक आ पुिाताथत्वक थित्र सर् देल गेल अथछ \n8) थवदेह द्वािा मैथिलीक पथहल  ब्लाग एग्रीगेटि क े ि थनमापण कएल गेल जकि नाम \"थवदेह सूिना संपक प  \nअन्वेषण\" अथछ। एथहमे मैथिलीक अथधकांश वेबसाइट, ब्लाग आ इंटिनेटक थवथर्न्न साइटक पता  (URL) र्ेटत। \nब्लाग एग्रीगेटि एहन स्िान थिक जाथहठाम हिेक ब्लाग-साइट क े ि पता  िहै छै मने एक ै ठाम सर् ब्लाग-साइट   \n \nउपल्बध र्ेटत। संगे-संग फीि बनपिक सहयातासेँ हिेक ब्लाग-साइटपि  प्रकाथशत सामग्री क े ि सूिना पाठक  लग \nतुिंत पहुेँथि  जाइत छै। ब्लाग एग्रीगेटि ककयो आ कतेको संख्यामे बना सक ै छथि मुदा मैथिलीमे एकि पथहल  \nप्रयास थवदेह (पथत्रका) द्वािा र्ेलै। \n9) थवदेहक हिेक अंकक ेेँ थमथिलाक्षि (थतिहुत्ता)मे प्रकाशन सेहो थवदेहक प्रसंशनीय काज अथछ। बहुत लोक थलथप  \nलेल कानै छथि मुदा कोनो प्रयास नै किै छथि मुदा थवदेह िुप -िाप  थबना कोनो कनने-थखजने हिेक अंकक \nप्रकाशन थमथिलाक्षि (थतिहुत्ता)मे क े लक। थवदेह-सदेह क े ि अंक सर् सेहो थमथिलाक्षि (थतिहुत्ता)मे प्रकाथशत \nर्ेल छै। \n10) थवदेहक हिेक अंकक ेेँ िेल थलथपमे  प्रकाशन सेहो थवदेहक प्रसंशनीय काज अथछ। थवदेह-सदेह क े ि अंक सर् \nसेहो िेल थलथपमे  प्रकाथशत र्ेल छै। श्रुथत प्रकाशनक बहुत पोिी  सेहो िेल थलथपमे  प्रकाथशत छै आ एथह पोिी  \nसर्क ेेँ दिर्ंगा थस्ित नेत्रहीन संस्िानक बच्चा सर्हेँक बीि प़िबाक  लेल सेहो बाेँटल गेल छै। \n11) थवदेह र्ाित आ नेपालक  मानक व्याकिणक थमलान कए कऽ एकटा उर्य मानक र्ाषा बनेलक जाथहसेँ \nक ृ थत्रम मानक र्ाषा खत्म र्ेल आ मैथिली ओहनो लोक धरि पहुेँिल  जकिा उच्चवगप उपेथक्षत कऽ देने छलखथन। \nथवदेहक एथह मानक र्ाषाक ेेँ \"र्ाषा पाक \" द्वािा अथर्थहत कएल जाइत छैक। \n12) मैथिलीमे ििनाकाि क ें कद्रत थवशेषांक प्रायः ििनाकािक मृत्युक बाद प्रकाथशत किै छथि थवथर्न्न पथत्रका \nमुदा थवदेह एथह िलनक ेेँ तोथ़ि जीथवत ििनाकािक उपि  थवशेषांक प्रकाथशत कएल जाइत छै। थवदेहसेँ प्रकाथशत \nथवशेषांक क े ि सूिी एना अथछ-- \n1) हाइक ू थवशेषांक 12 म अंक, 15 जून 2008 \n2) गजल थवशेषांक 21 म अंक, 1 नवम्बि 2008 \n3) थवहथन किा थवशेषांक 67 म अंक, 1 अक्टूबि 2010 \n4) बाल साथहत्य थवशेषांक 70 म अंक, 15 नवम्बि 2010 \n5) नाटक थवशेषांक 72 म अंक 15 कदसम्बि2010 \n6) नािी थवशेषांक 77म अंक 01 मािप 2011   \n \n7) बाल गजल थवशेषांक थवदेहक अंक 111 म अंक, 1 अगस्त 2012 \n8) र्थक् गजल थवशेषांक 126 म अंक, 15 मािप 2013 \n9) गजल आलोिना-समालोिना-समीक्षा थवशेषांक 142 म, अंक 15 नवम्बि 2013 \n10) काशीकांत थमश्र मधुप  थवशेषांक 169 म अंक 1 जनविी 2015 \n11) अिथवन्द ठाक ु ि थवशेषांक 189 म अंक 1 नवम्बि 2015 \n12) जगदीश िन्द्र ठाक ु ि अथनल थवशेषांक 191 म अंक 1 कदसम्बि 2015 \n13) दू अंकमे थवदेह सम्मान थवशेषाक- 200म अक 15 अप्रैल 2016/ 205 म अक 1 जुलाई 2016 \n14) मैथिली सी.िी./ अल्बम गीत संगीत थवशेषांक- 217 म अंक 01 जनविी 2017 \n13) थवदेह सकदखन साथहथत्यक प्रयोगमे थवश्वास िाखै छै। एही प्रयोगकक अंतगपत थवदेह लेखकसेँ आमंथत्रत \nििनापि  आमंथत्रत आलोिकक रटप्पणीक  शृंखला प्रकाथशत कऽ िहल अथछ जकि थवविण एना अथछ-- \n1.काथमनीक पांि  टा कथवता आ ओइपि  मधुकान्त झाक रटप्पणी  (अंक 209, 1-9-2016) \n15) थवदेहक थवथर्न्न अंकक श्रेष्ठ ििना सर्क ेेँ िूथन कऽ एखन धरि दस खंिमे लप्रंट रूप  सेहो प्रकाथशत कएल गेल \nअथछ जकि थवविण एना अथछ-- \nथवदेह:सदेह:1 (थवदेह ई-पथत्रकाक बीछल ििनाक संग- मैथिलीक सवपश्रेष्ठ ििनाक एकटा समानान्ति संकलन) \nथवदेह:सदेह:2 (मैथिली प्रबन्ध-थनबन्ध-समालोिना 2009-10) \nथवदेह:सदेह:3 (मैथिली पद्य 2009-10) \nथवदेह:सदेह:4 (मैथिली किा 2009-10) \nथवदेह मैथिली थवहथन किा [ थवदेह सदेह 5 ] \nथवदेह मैथिली लघुकिा [ थवदेह सदेह 6 ] \nथवदेह मैथिली पद्य [ थवदेह सदेह 7 ]   \n \nथवदेह मैथिली नाट्य उत्सव [ थवदेह सदेह 8 ] \nथवदेह मैथिली थशशु उत्सव [ थवदेह सदेह 9 ] \nथवदेह मैथिली प्रबन्ध-थनबन्ध-समालोिना [ थवदेह सदेह 10 ] \nमैथिली गजलमे थवदेहक (www.videha.co.in) योगदान \nजखन कोनो थवधा थवशेष अपन  ििमपि  पहुेँिै  छै ताथहसेँ पथहने  ओकिा पाछाेँ  कोनो ने कोनो एकटा पत्र-\nपथत्रकाक सोङि लागल िहै छै। जेँ 2008क बाद बला गजलक ेेँ देखी तेँ थनथश्चत रूपसेँ  थवदेह (पथहल  ई पाथक्षक \nपथत्रका)क खुलल समिपन देलक आ समय-समयपि  गजलसेँ सम्बथन्धत थवशेषांक थनकाथल गजलक ेेँ आगू ब़िेलक। \nओना ई कहब कोनो बेजाए नै जे जतेक काज अनथिन्हाि आखि द्वािा देखाएल गेल अथछ तकि पृष्ठर्ूथम थवदेह \nछल आ अथछ। तेँ आउ देखी थवदेहक ककछ ु एहन काज जै थबना गजलक उत्िान सम्र्व नै छल-- \n1) थवदेहक 21म अंक (1 नवम्बि 2008) मे िाजेन्द्र थवमल जीक 2 टा गजल अथछ। िाम र्िोस कापथ़ि  भ्रमि \nआ िोशन जनकपुिी  जीक 11 टा गजल अथछ। संगे-संग धीिेन्द्र प्रेमर्षप जीक 1 टा आलेख मैथिलीमे गजल आ \nएकि संििना। अथछ संगे-संग ऐ आलेखक संग 1 टा गजल सेहो अथछ प्रेमर्षप जीक। थवदेहक ऐ अंकमे कतहुेँ ई नै \nफथ़िछाएल अथछ जे ई गजल थवशेषांक थिक मुदा थवदेहक ऐसेँ पथहनुक  अंक सर्मे गजलक मादें हम कोनो तेहन \nथवस्ताि नै पबै  छी तेँए हम एही अंकक ेेँ थवदेहक गजल थवशेषांक मानलहुेँ अथछ। \n2) थवदेहक अंक 96 (15 कदसम्बि 2011) मे मुन्नाजी द्वािा गजल पि  पथहल  परिििाप  र्ेल। ऐ परिििापक  \nशीषपक छल मैथिली गजल: उत्पथत्त आ थवकास (स्वरूप  आ सम्र्ावना)। ऐमे र्ाग लेलथि थसयािाम झा सिस, \nगंगेश गुंजन, प्रेमिंद पंकज , शेफाथलका वमाप, थमथहि झा ओमप्रकाश झा, आशीष अनथिन्हाि आ गजेन्द्र ठाक ु ि \nर्ाग लेलथि। ऐक ेेँ अथतरिक् िाजेन्द्र थवमल, मंजि सुलेमान ऐ दूनू गोटाक पूवपप्रकाथशत  लेखक र्ाग, धीिेन्द्र \nप्रेमर्षपजीक पूवप  प्रकाथशत लेख) सेहो अथछ। \n3) थवदेहक अंक 111 (1/8/2012) जे की बाल गजल थवशेषांक अथछ जाथहमे क ु ल 16 टा गजलकािक क ु ल 93 \nटा बाल गजल आएल। संथक्षप्त थवविण एना अथछ-- \nरूबी  झा जीक 13 टा बाल गजल, इिा मथल्लक जीक 2 टा, मुन्ना जीक 3 टा, प्रशांत मैथिल जीक 1 टा, पंकज  \nि़ौधिी (नवल श्री) जीक 8 टा, जवाहि लाल काश्यप जीक 1 टा, िांथत क ु माि सुदशपन जीक 1 टा, जगदीश िंद्र   \n \nठाक ु ि अथनल जीक 1 टा, अथमत थमश्रा जीक 30टा, ओमप्रकाश जीक 1 टा, थशव क ु माि यादव जीक 1 टा, िंदन \nझा जीक 14 टा, जगदानंद झा मनु जीक 6 टा, िाजीव िंजन थमश्रा जीक 4 टा, थमथहि झा जीक 4 टा, गजेन्द्र \nठाक ु ि जीक 1 टा आ ताथह संगे आशीष अनथिन्हािक 2 टा बाल गजल आएल। \nबाल गजलक आलावे 7 टा बाल गजल पि  आलेख आएल। आलेख कािसेँ छथि मुन्ना जी, ओमप्रकाश, िंदन झा, \nजगदानंद झा मनु, अथमत थमश्र आ आशीष अनथिन्हाि आ थमथहि झा।बाल गजल आ बाल गजल आलेख छोथ़ि \nऐ अंकमे योगेन्द्र पाठक  थवयोगी जीक 1 टा लघुकिा, श्री िाजक 1 टा आलोिना, मुन्ना जीक 1 टा आलोिना, \nआशीष अनथिन्हाि द्वािा जगदीश प्रसाद मंिल जीक साक्षात्काि, जगदानंद झा मनु आ जवाहि लाल काश्यपक \n11 टा थवहथन किा, सुजीत झाक 1 टा रिपोटप , जगदीश प्रसाद मंिल जीक 1 टा लघुकिा, मुन्नी कामथत जीक 8 \nटा कथवता, जगदीश िंद्र ठाक ु ि अथनल जीक 1 टा गीतक अथगला र्ाग, ककशन कािीगिक 1 टा कथवता, िाजेश \nझाक 2 टा कथवता, पंकज  ि़ौधिी नवल श्रीक 1 टा कथवता आ संगे संग पुनः  जगदीश प्रसाद मंिल जीक 5 टा \nगीत अथछ। \n4) थवदेहक 15 मािप 2013 बला 126म अंक र्थक् गजल थवशेषांक छै। ऐमे आएल ििना सर्हेँक थववेिन एना \nअथछ-- \nअथमत थमश्र जीक 6 टा र्थक् गजल अथछ। श्रीमती इिा मथल्लक जीक 4 टा र्थक् गजल अथछ। जगदानंद झा \nमनु जीक 5 टा र्थक् गजल अथछ। पंकज  ि़ौधिी नवल श्री जीक 3 टा र्थक् गजल अथछ। जगदीश िंद्र ठाक ु ि \nअथनल, थमथहि झा आ लवंदेश्वि ठाक ु ि जीक 11 टा र्थक् गजल अथछ। आशीष अनथिन्हाि द्वािा थलखल एक \nगोट आलेख र्थक् गजल अथछ जैमे कथववि सीतािाम झा जीक एकटा र्थक् गजल सेहो अथछ। \n5) 15 नवम्बि 2013क ेेँ थवदेहक 142म अंक “गजल आलोिना-समालोिना-समीक्षा” थवशेषांक छल। ऐ \nथवशेषांकमे आन थवधाक ििना ओ स्िायी स्तंर् छोथ़ि गजलक आलोिना एना आएल-- \n1) अथमत थमश्रा जीक 2 आलेख अथछ। \n2) आशीष अनथिन्हािक 10 टा आलेख अथछ। \n3) ओमप्रकाश जीक 6 टा आलेख अथछ। \n4) गजेन्द्र ठाक ु ि जीक 4 टा आलेख अथछ (संपादकीय  सथहत)   \n \n5) िंदन झा जीक 1 टा आलेख अथछ। \n6) जगदीश िंद्र ठाक ु ि अथनल जीक 2 टा आलेख अथछ। \n7) जगदानंद झा मनु जीक 1 टा आलेख अथछ। \n8) धीिेन्द्र प्रेमर्षप जीक 1 टा आलेख अथछ। \n9) मुन्ना जीक 1 टा आलेख अथछ। \nऐ ििना सर्हेँक अलावा थवदेहक अन्य स्िायी स्तम्र्क ििना सर् सेहो अथछ। आब ककछ ु गप्प  थवदेहक फ े सबुक \nवसपन लेल। मात्र एतबे कहऽ िाहब जे थवदेहक फ े सबुक वसपन फ ै क्री अथछ गजलक आ थवदेह पथत्रका वेयिहाउस \nअथछ। फ ै क्रीमे ििना ििल गेलै आ वेयिहाउसमे जा कऽ पाठक  लग पहुेँथि  गेलै। मैथिली गजलक थवकासमे \nथवदेहक फ े सबुक र्सपन सेहो अथतसहायक र्ेल अथछ। \nएकि अथतरिक्ो थवदेहक बहुत काज छै मुदा एथहठाम संथक्षप्त रूपमे  वणपन कएल गेल अथछ। \nमैथिल आि थमथिला (http://maithilaurmithila.blogspot.com/, आब थमथिला \nदैथनक http://www.mithiladainik.in/)-- जनविी 2008सेँ शुरू  र्ेल जकि संिालक थजतमोहन \nझा जीतू छलाह (थमथिला दैथनक लेल वएह संिालक छथि)। एथह ब्लागपि मैथिली र्ाषाक सर् थवधाक पोस्ट \nदेल जाइत छल। वस्तुतः मैथिल आि थमथिला मैथिलीक र्ाषाक पथहल  ब्लाग अथछ जे कक अपन  स्वरूप  लऽ कऽ \nसवपलोकथप्रय र्ेल आ मैथिली ब्लाग क े ि इथतहासमे लोकथप्रयताक एकटा नव बाट मैथिलीक ेेँ देखेलक। एथह \nब्लागक लोकथप्रयता एहीसेँ अनुमान कएल जा सक ै ए जे पथहले  सालमे एकिा थर्थजट किए बलाक संख्या एक \nलाख टथप  गेल। एथह पाेँथतक ेेँ थलखैत काल धरि एकि दोसि स्वरूप  (थमथिला दैथनक)पि  38 लाखसेँ बेसी थर्थजट \nर्ेल अथछ। मैथिलीक आिंथर्क कालक के एहन ब्लागि हेता जे कक मैथिल आि थमथिलापि  अपन  ििना नै देने \nहेता, वा थर्थजट नै क े ने हेता। मैथिल आ थमथिला गीतक संगीतक आथियो थर्थियो सेहो अपन  ब्लागपि पोस्ट \nक े लक (क ु ल 400सेँ बेसी) आ ईहो एकिा लोकथप्रय हेबामे योगदान क े लक ै ।क ु ल थमला कऽ ई ब्लाग मैथिलीक \nब्लालगंग इथतहासमे मीलक पािि  अथछ। एकि दोसि स्वरूप  (थमथिला दैथनक) समािाि क ें कद्रत अथछ आ तकिो \nथवविण आगू िथल समाद बला खंिमे हएत।   \n \nअनथिन्हाि आखि (https://anchinharakharkolkata.blogspot.in)----\n11/4/2008क ेेँ “अनथिन्हाि आखि” नामक ब्लाग इंटिनेटपि  आएल। अनथिन्हाि आखि क े ि छोटका नाम \" अ-\nआ \" िाखल गेल अथछ। ई ब्लाग आशीष अनथिन्हाि द्वािा शुरू  कएल गेल छल आ समय-समयपि  आन-आन \nगजलकाि सर्क ेेँ जो़िल गेल। वतपमानमे ई ब्लाग आशीष अनथिन्हाि आ गजेन्द्र ठाक ु ि द्वािा संपाकदत  र्ऽ िहल \nअथछ।एथह ब्लागपि खाली गजल, शेिो-शाइिी ओ एहीसेँ संबंथधत ििना देल जाइत अथछ। इंटिनेटक संसािमे \nमैथिली गजलक ेेँ स्िाथपत आ ओथहसेँ बाहि लोकथप्रय किबाक श्रेय अनथिन्हािे आखिक ेेँ छै। इंटिनेटक संसािमे \nअनथिन्हाि आखिक अलग ओ बेछप  स्िान छै। अनथिन्हाि आखिकक ककछ ु काज थनच्चा देल जा िहल अथछ---- \n1) अ-आ लप्रंट वा इंटिनेटपि  पथहल  उपथस्िथत अथछ जे की मात्र आ मात्र मैथिली गजल एवं गजल अधारित \nथवधापि  क े थन्द्रत अथछ। \n2) अ-आ क े ि आग्रहपि श्री गजेन्द्र ठाक ु ि जी गजलशास्त्र थलखला जे की मैथिलीक पथहल  गजलशास्त्र र्ेल। \n3) अ-आ द्वािा \"गजल कमला-कोसी-बागमती-महानन्दा सम्मान\" क े ि शुरूआत  र्ेल। जे की स्वतन्त्र रूपें  गजल \nथवधा लेल पथहल  सम्मान अथछ। \n4)  अ-आ क े ि ई स़ौर्ाग्य छै जे ओ मैथिली बाल गजल नामक नव थवधाक ेेँ जन्म देलक आ ओकि पोषण  क े लक। \nमैथिली र्थक् गजल सेहो अ-आ क े ि देन अथछ। थवदेहक अङ्क 111 पूणप  रूपेण  बाल-गजल थवशेषांक अथछ आ \nअङ्क 126 र्थक् गजल थवशेषांक।  \n5) बखप 2008 आ 2015 माेँझ किीब 30टासेँ बेसी गजलकाि मैथिली गजलमे एलाह। ई गजलकाि सर् पथहनेसेँ  \nगजल नै थलखै छलाह। सङ्गे-सङ्ग किीब 5टा समीक्षक-आलोिक सेहो एलाह। \n6) पथहल  बेि मैथिली गजलक क्षेत्रमे एक ै बेि किीब 16-17 टा आलोिना थलखाएल।  \n7) अ-आ मैथिली गजलक ेेँ थवश्वथवद्यालय ओ यू.पी .एस. सी एवं बी.पी .एस. सीमे स्िान कदएबाक अथर्यान \nिल़ौने अथछ आ एकटा मािल थसलेबस सेहो बना कऽ प्रस्तुत क े ने अथछ। \n8)  अ-आ प . जीवन झा जीक मृत्यु क े ि अंग्रेजी तािीख पता  लगा ओकिा गजल कदवस मनेबाक अथर्यान िल़ौने \nअथछ।   \n \n9) अ-आ 1905सेँ लऽ कऽ 2013 धरिक गजल सङ्ग्रहक सूिी एकट्ठा ओ प्रकाथशत क े लक व्याकिणयुक् एवं \nव्याकिणहीन दूनू)। \n10)  अ-आ अथधकांश गजलकािक (व्याकिण युक् एवं व्याकिणहीन दूनू) संथक्षप्त परििय  प्रस्तुत क े लक। \n11) अ-आ 62 खण्िमे गजलक इस्क ू ल नामक श्रृखंला िल़ौलक जे की समान्य पाठकसेँ  लऽ कऽ गजलकाि धरि \nलेल समान रूपसेँ  उपयोगी  अथछ। \n12)  अ-आ मैथिलीमे पथहल  बेि आन-लाइन मोशयािाक आिम्र् क े लक आ ई बेस लोकथप्रय र्ेल। \n13) मैथिली गजल आ अन्य र्ाितीय र्ाषाक गजल बीि संबंध बनेबाक लेल \"थवश्व गजलकाि परििय  शृखंला\" \nशुरू  कएल गेल। \nअनथिन्हाि आखिक एही काज सर्क ेेँ देखैत मैथिली गजलक पथहल  अरूजी  गजेन्द्र ठाक ु ि 2008क बाद सेँ लऽ \nकऽ वतपमान कालखंिक ेेँ \"अनथिन्हाि युग\" क े ि नाम देलाह। \nबताह मैथिल के ि नामसेँ एकटा ब्लाग आ एकटा साइट अथछ। ब्लाग के ि प ता \nhttp://batahmaithil.blogspot.in/ अथछ। एकि संिालक पंकज  क ु माि झा छथि। ई ब्लाग September \n2007क लगर्गसेँ अथछ। एथह ब्लागपि थमथश्रत थवषय क े ि पोस्ट सर् िहैत अथछ मने ई ब्लाग कोनो थवषयक ेेँ \nअनुसिण नै किैत अथछ। एथह ब्लागक अंथतम पोस्ट जनविी दू हजाि सोलहमे र्ेलै। बताह मैथिल नामक साइट \nक े ि पता  http://bataahmaithil.in/ अथछ। एथह साइट क े ि संिालक धनंजय झा छथि। एथह साइटपि  क ं प्यूटि \nओ इंटिनेटक तकनीकी जानकािीक संग हास्य ओ व्यंग्य मूलक पोस्ट सेहो िहैत अथछ। क ु ल थमला कऽ ई दूनू \nबताह मैथिल मैथिलीक लेल नीक अथछ। \nथमथिला-थवदेह-वथि  (http://mithilavidehavajjitirhut.blogspot.in)-- िा. \nशथशधि क ु मि द्वािा संिाथलत ब्लाग अथछ। एथह ब्लागक एकमात्र मुदा मैथिली लेल यूथनक थवशेषता ई अथछ जे \nएथहठाम थमथिलामे िहए बला सर् जीव-जंतुक उपि  कथवता बनाए ओकि सथित्र वणपन अथछ। संगे संग आनो \nमुद्दा ओ थवषयपि  ई ब्लाग अपन  थविाि प्रस्तुत किैत अथछ। \nई-थमथिला (http://www.emithila.in)-- बालमुक ुं द पाठक  द्वािा संिथलत ब्लाग थिक जे कक \nमैथिलीसेँ संबंथधत थवथर्न्न मुद्दाक पोस्टसेँ सजल अथछ। समान्यतः एथहठाम बालमुक ु न्द, थवकाश वत्सनार् आ   \n \nमुक ु न्द मयंक द्वािा पोस्ट देल जाइत अथछ। वतपमान समयमे एथहपि  पोस्टक संख्या कम छै मुदा नीक सर् छै। \nआगू िथल ई आि झमटगि हएत से थवश्वास अथछ।  \nमैथिली थलथप  \nhttps://lipi.maithili.org.in/ (वतपमानमे एथहपि  देवनागिी माध्यमे थतिहुत्ता थलथप  देल \nगेल अथछ)। ई साइट िोशन ि़ौधिीजी द्वािा बनाएल गेल अथछ। \nमैथिली सुंदिकांि http://www.sundarkand.maithili.org.in/ (एथहपि  िंदा झा थविथित थमथिला \nर्ाषा िामायणसेँ लेल गेल सुंदिकांि देल गेल अथछ, ई साधािणे साइट जकाेँ अथछ)। ई साइट िोशन ि़ौधिीजी \nद्वािा बनाएल गेल अथछ। \nमैथिली फक़िा http://www.fakra.maithili.org.in/ (एथह साइटपि  वणापनुसाि बहुत िास मैथिली \nफक़िा देल गेल अथछ)। ई साइट िोशन ि़ौधिीजी द्वािा बनाएल गेल अथछ। \nउपिमे  देल गेल ब्लाग-साइटक अथतरिक् ककछ ु एहनो ब्लाग-साइट अथछ जे कक व्यथक्गत मैथिली ििनासेँ र्िल \nअथछ आ पाठक  लेल आकषपण बनल अथछ जेना  धीिेन्द्र प्रेमर्षपजीक http://hellomithila.blogspot.com/, \nओमप्रकाशजीक ब्लाग - http://opjha.blogspot.com/, िाजीविंजन थमश्रजीक ब्लाग \nhttp://rajeevranjanmishra.blogspot.in/, अथमत थमश्रा ब्लाग http://navanshu.blogspot.in/, सुथमत \nथमश्र गुंजन क े ि ब्लाग http://sumittarang.blogspot.in/, जगदानंद झा मनुजीक ब्लाग \nhttp://maithiliputr.blogspot.in/, क ुं दन क ु माि कणपजीक ब्लाग http://www.kundanghazal.com/ \nआकद। अनथिन्हाि आखिक अथतरिक् थवदेहक आिो सहयोगी ब्लाग जेना मैथिली थबहथन किा, मैथिली हाइक ू, \nमैथिली कथवता, खेल-क ू द आकदक थवविण आगू फ े सबुक बला खंिमे र्ेटत। एथहठाम ई स्पि किी जे ई अंथतम \nथलस्ट नै अथछ। र्ऽ सक ै ए जे बहुतो नीक-नीक ब्लाग-साइट हमिा नजरिसेँ छ ू रट गेल हएत। उम्मेद अथछ जे अहाेँ \nसर् ओकि नाम सर् हमि मेल ashish.anchinhar@gmail.com पि  पठा  देब। हम तुिंत ओकि काज \nसमीक्षा किैत एथह ठाम उथित जगहपि  ओकि थवविण देबै। \n \nसमाद खंि   \n \nसमकदया, हेलो थमथिला, इसमाद, नवथमथिला, मैथिली लजंदाबाद, थमथिला थमिि, थमथिला दशपन, थमथिला \nप्राइम, थमथिला दैथनक आकद। थनच्चा एकि थवविण देल जा िहल अथछ-- \nसमकदया (http://esamaad.blogspot.in/)--- ई ब्लाग गजेन्द्र ठाक ु ि जी द्वािा 9 अगस्त \n2004मे बनाएल गेल छल समादक वास्ते मुदा 2008सेँ थप्रयंका झा ओ पूनम  मंिल संपाकदत  कऽ िहल छथि। \nएथह ब्लागपि अंथतम पोस्ट 2015 क े ि अथछ। एथह ब्लागपपि  थमथिला-मैथिलीसेँ संबंथधत सर् प्रकािक समाद \nछपै  छलै। एकि तीन टा वैिारिक क ें द्र छलै \"थमथिला आ मैथिलीक थवकासपि  आलेख\", परिििापःथवदेह  गोष्ठी, \nआ \"हम पुछैत  छी\"। हम पुछैत  छी साक्षात्काि शृखंला अथछ। समादक अलावे। समकदयाक ेेँ प्रोत्साथहत किबाक \nलेल ई ब्लाग अगस्त 2011सेँ \"ऐ मासक सर्सेँ नीक समकदया सम्मान\" शुरू  क े लक। ई सम्मान अपना  तिहेँक \nपथहल  प्रयोग अथछ जे कक बादमे आन मैथिली पथत्रकारितामे सेहो शुरू  कएल गेल। िूेँकक ई प्रािंथर्क समाद सेवा \nछल इंटिनेटपि  तेँइ एकि संसाधन सीथमत छल मुदा क ु ल थमला कऽ समादक क्षेत्रमे ई पथहल  प्रयोग छल। \nहेलो थमथिला (http://www.hellomithila.com/)--  हेलो थमथिला ब्लाग थहतेन्द्र गुप्ताजी \nद्वािा अगस्त 2007मे शुरू  कएल गेल छल। एकि पथहल  पोस्ट ललंक \nhttp://www.hellomithila.com/2007/08/blog-post.html अथछ। शुरूआती  द़ौिक ककछ ु पोस्टमे गुप्ताजी \nकथवता सर् दैत िहाल मुदा तुित ई ब्लाग समादक ब्लागमे बदथल जाइत अथछ। ओना समादक ब्लाग बनलाक \nबाबजूदो एथहमे साथहत्य क े ि स्िान बनले िहलै। \nइसमाद (http://www.esamaad.com/)-- पथहने  इसमाद पी .िी.एफ रूपमे  इंटिनेट संस्किण \nछपैत  छल। एकि पथहल  अंक 15 जनविी 2008क ेेँ प्रकाथशत र्ेल। एथह अंकक समकदया दिर्ंगवी, प्रबंध \nसमकदया ममता शंकि, समकदया क ु मुद लसंह छलीह। ई सर् समािाि पथहल  अंकक अंथतम पृष्ठपि प्रकाथशत \nअथछ। आ अइसेँ साफ अथछ जे ई लप्रंट रूपमे  नै छल। समादक इंटिनेट संस्किण 28 फिविी 2009 धरि िलल \n(अंक 24) आ तकि बाद ई इंटिनेट पोटपल  इसमाद (http://www.esamaad.com/)मे बदथल गेल आ एथह \nठाम आनलाइन खबरि प्रकाथशत किए लागल। दिर्ंगाक मुद्दापि फोकस किब एथह पोटपलक  मुख्य थवशेषता \nअथछ तेँ लहंदी समादक मैथिली अनुवाद किैत काल मैथिलीक ेेँ लहंकदयाइन बना देब एथह पोटपलक  कमजोिी अथछ। \nथमथिला प्राइम (http://www.mithilaprime.in) जुलाई 2012सेँ थमथिला प्राइम मैथिलीमे \nसमाद देनाइ शुरू  क े लक। एथह पोटपलपि  आकदत्य झा द्वािा बेसी समाद प्रकाथशत होइत अथछ।   \n \nथमथिला थमिि (\nhttp://www.mithilamirror.com)-- एथह समाद सेवाक पथहल  संपादकीय  \n15 December 2013 क ेेँ थलखल गेल छै। ई वेबसाइट एकटा एहन वेबसाइट अथछ जे कक मैथिली समादक ेेँ \nप्रोफ े शनल बनेबा कदस आगू ब़िल। एकि संिालक छथि लथलत नािायण झा। आगू िथल लगर्ग 2017 मे एही \nनामसेँ लप्रंट पथत्रका सेहो लथलतजी प्रकाथशत क े लाह। एकि यूट्यूब िैनल सेहो अथछ जकि ओथह खंिमे वणपन \nहएत। \nनव थमथिला (http://www.navmithila.com/)-- 21 अक्टूबि 2014 धनतेिसक कदन शुरू  \nर्ेल नव थमथिला कलकत्ता लेल एकटा प्रमाथणक समाद सेवा अथछ। एकि शुरूआत  प्रकाश झा द्वािा र्ेल अथछ। \nएथहसेँ पथहले  2007मे प्रकाशजी थमथिला लाइव (www.mithilalive.com) िलबैत छलाह जे कक एखन \nसकिय नै अथछ। \nमैथिली लजंदाबाद (http://www.maithilijindabaad.com/)-- 11 अप्रैल 2015सेँ \nमैथिली लजंदाबाद प्रवीण नािायण ि़ौधिीक अगुआइमे थबिाटनगिसेँ शुरू  र्ेल। अगस्त 2016मे एकि ई-पेपिक  \nपथहल  अंक आएल। \nथमथिला दशपन न्यूज (http://maithili.mithiladarshan.news/)---कदल्लीसेँ संिाथलत \nथमथिला दशपन न्यूज थपछला  बिख 07 अप्रैल 2016क ेेँ अथस्तत्वमे आएल। तकिा बादसेँ लगाताि सकिय अथछ। \nएथह न्यूज पोटपल  क े ि शुरू  किबाक थविाि सवपप्रिम मैथिली थसनेमा हाफ मिपि क े ि थनदेशक-थनमापता िमानाि \nझाक मोन आएल छलथन्ह। एथह पोटपलक  सदस्य एना छथि- प्रधान सम्पादक: िाहुल िाय (थमथिला थमिि क े ि \nपूवप  संस्िापक सह उप -संपादक  छथि), प्रबंध सम्पादक: िमानाि झा, संवाददाता- प्रर्ात झा, अंजू र्ाटी, \nसलाहकाि: कार्तपक े य मैथिल, सागिनाि झा, नीिज थमश्रा “मुन्नु “, जटाशंकि थमश्र, मनोज पांिे , मनीष झा, \nअथमत पाठक  आकद। कोनो ब़िका न्यूज क ं पनी  जकाेँ ईहो पोटपल  दू टा र्ाषाक िुनावपि  आधारित अथछ। जेँ अहाेँ \nमैथिली िूनब तेँ सर् समाद मैथिलीमे आएत आ लहंदी िूनब तेँ सर् समाद लहंदीमे आएत। एथह पोटपलक े ेँ अहाेँ \nकम्पलीट न्यूज पोटपल  कथह सक ै थछयै जाथहमे थबहाि (थमथिलाक अलावे अन्य िाज्यपि बटन दबा कऽ ओथह \nिाज्यक संबंथधत समाद पाथब  सक ै छी। एथह पोि्टलपि  कािोबाि, आध्यत्म सथहत आनो थवषयपि  समाद र्ेटत। \nमैथिली र्ाषाक थहसाबे सेहो शुद्धता िहैत अथछ।   \n \nनाटक, कफल्म एवं संगीत \nमैथिली लोक गीत http://maithilivideos.blogspot.com/2007/-- ई ब्लाग िाजीव \nिंजन लाल ई द्वािा संिाथलत छल जकि पथहल  आ अंथतम पोस्ट िथव, 25 मािप 2007 के र्ेल। \nमैथिली सांगस हब (Maithili Songs Hub)-- एथह ब्लाग क े ि पथहल  पोस्ट June 2009मे \nर्ेलै। एकि ललंक अथछ http://maithilisongshub.blogspot.in/2009/06/blog-post.html ई पूणपतः  \nमैथिली गीत-संगीतपि  आधारित अथछ आ एथहमे आि कोनो थवषय क े ि पोस्ट नै होइत अथछ। ई ब्लाग कोनो \nक ै सेट वा सी.िीक पूिाक  पूिा  ब्लागपि दैत अथछ जकिा श्रोता फ्रीमे िाउनलोि कऽ सक ै छथि। ई हमिा लेल \nअफसोिक गप्प  जे एथह ब्लागक संिालकक ेेँ छथि से हमिा प ता नै लाथग सकल। सर् पोस्ट Maithil क े ि नामसेँ \nपोस्ट होइत छै। एथह ब्लागपि अंथतम पोस्ट अगस्त 2015 क े ि अथछ। नथहयो ककछु तेँ एथह ब्लागपि 1000सेँ \nउपि  गीतक संकलन हएत जे कक मैथिलीक थहसाबें एकटा नमहि आ धैयपपूवपक  कएल काज छै। \nमैथिली कफल्म्स (http://maithilifilms.blogspot.in/)- ई ब्लाग हमिा द्वािा जून 2011मे \nशुरू  र्ेल छल जाथहपि  खाली मैथिली कफल्म, नाटक ओ गीत-संगीत संबंथधत पोस्ट देल जाइत अथछ। एकि \nपथहल  पोस्ट 14 जून 2011क ेेँ र्ेल छल जकि ललंक http://maithilifilms.blogspot.in/2011/06/ अथछ। \nथवदेह मैथिली नाट्य उत्सव (http://maithili-drama.blogspot.com/)-- ई ब्लाग \nअगस्त 2011मे शुरू  र्ेल एकि पथहल  पोस्टक ललंक http://maithili-drama.blogspot.in/2011/08/ अथछ। \nमैथिली सांग http://www.song.maithili.org.in/ (मैथिली सांग हब क े ि बाद ईहो एहन साइट अथछ जे \nकक मैथिली गीत-संगीत िाउनलोि किबाक सुथवधा दऽ िहल अथछ। ककछ ु अंशमे \"मैथिल आि थमथिला\" सेहो \nिाउनलोि सुथवधा देने छै)। ई साइट िोशन ि़ौधिीजी द्वािा बनाएल गेल अथछ। \nमैथिली थसनेमा (http://maithilicinema.blogspot.in/)- र्ाष्कि झा शुरू  कएल ब्लाग \nअथछ एकि पथहल  पोस्टक ललंक http://maithilicinema.blogspot.in/2011/08/history-of-maithili-\nfilms-birds-eye.html अथछ। ई ब्लाग अगस्त 2011मे शुरू  र्ेल जकि प्रमाण पथहल  पोस्टक ललंक अथछ मुदा \n\"कतेक िास बात\" क े ि संिालक जकाेँ र्ाष्कि झा सेहो तािीखक ेेँ पाछ ू  आथन अपन  ब्लागक ेेँ मैथिली कफल्म संबंधी   \n \nपथहल  ब्लाग-साइट घोथषत कऽ िहल छथि (देखू थित्र थनच्चा)। र्ाष्कि झा एकिा \"First Portal of Maithili \nFilms, Artists, Songs, Music, Theater and Entertainment मैथिली कफल्म, कलाकाि, गीत- संगीत, \nिंगमंि आ मनोिंजनक पथहल  मैथिली पोटपल \" मानै छथि आ ब्लागपि थलखनेहों छथि। मुदा उपिमे  हम सर् \nदेथख िुकल छी जे मैथिली गीत-संगीत अधारित ब्लाग मैथिली गीत-संगीत अधारित ब्लाग \"मैथिली लोक गीत\" \n2007 मे आ \"मैथिली सांगस हब\" 2009 मे बथन िुकल अथछ। आ तेँइ र्ाष्कि झाक ई कहब जे \"मैथिली \nथसनेमा\" मैथिली गीत-संगीतक पथहल  पोटपल  अथछ इथतहासक ेेँ झूठ किबाक एकटा साथजश अथछ। एहने हाल \nथहनकि कफल्म संबंधी घोषणाक सेहो अथछ। उपिमे  अहाेँ सर् देखबे क े लहुेँ जे \"मैथिली कफल्म\" नामक ब्लाग जून \n2011मे बथन िुकल अथछ तखन र्ाष्कि झाक दाबी कतेक सत्य। प्रस्तुत प्रमाणपि  ई मानब उथित जे \"मैथिली \nलोक गीत\" मैथिलीक नाटक-कफल्म ओ गीत-संगीतक पथहल  पोटपल  अथछ। जकि वृहद् थवस्ताि \"मैथिली सांग्स   \n \nहब\" अथछ। \n \nई-कामसप \nप्रोफ े शनल तिीकाक बात किी तेँ सैप्पीमाटप  मैथिलीक एखन धरिक सर्सेँ नीक ई कामपसक वेबसाइट अथछ। श्रुथत \nप्रकाशन, थबहाि लोकमंि, थमथिला हाट आकद मैथिली ई कामसपक शुरुआती द़ौिक वेबसाइट अथछ। वेबसाइट   \n \nसर्हेँक ललंक एना अथछ थबहाि लोकमंि http://www.biharlokmanch.org/ श्रुथत प्रकाशन \nhttp://www.shruti-publication.com/ (ई ललंक एखन काज नै क' िहल अथछ) थमथिला हाट \nhttp://emithilahaat.com/ सैप्पीमाटप  http://www.sappymart.com/ \nसैप्पीमाटप  क े ि संिालक मुक ुं द मयंक आ बालमुक ुं द छथि। \nबाल संबंधी  \nनेना र्ुटका नामसेँ 2009 मे एकटा ब्लाग बनल जे कक बाल साथहत्यपि क ें कद्रत अथछ आ एकि ललंक अथछ \nhttp://mangan-khabas.blogspot.in/2009/11/111.html ई ब्लाग गजेन्द्र ठाक ु िजी द्वािा संिाथलत \nअथछ। एथहपि  बाल साथहत्यक लगर्ग सर् थवधा अथछ। नेना र्ुटका नामसेँ बहुत बादमे फ े सबुकपि देवाशुं वत्स \nद्वािा फ े सबुक ग्रुप बनाएल गेल जकि थवविण आगू देल जाएत। एथह क े ि अथतरिक् बाल साथहत्य क ें कद्रत \nवेबसाइट हमिा नजरिमे नै आएल। \nफाइन आटप \n एथह खंिमे ककछ ु थमथिला पेटटंग  बला वेबसाइट अथछ। \nhttp://www.mithilaarts.com/ \nhttp://mithilaartinstitute.org \nधमप \nमैथिली पत िा http://www.patra.maithili.org.in/ (\"मैथिली पतिा \" साइट मैथिलीक एहन पथहल  \nसाइट अथछ जे कक पतिाक  आनलाइन क े ने अथछ)। ई साइट िोशन ि़ौधिीजी द्वािा बनाएल गेल अथछ। \nदुगापसप्तशती http://durgasaptashati.in/ (वतपमानमे ई साइट एखन नै अथछ मुदा नामसेँ बुझाइत अथछ \nजे एथहपि  दुगापसप्तशतीक पाठ  िहल हेतै) । ई साइट िोशन ि़ौधिीजी द्वािा बनाएल गेल अथछ। \nअन्य   \n \nथमथिला होस्ट http://www.mithilahost.in/ (2012 मे िोमेन िीसेल लेल ई mithilahost साइट \nबनेला। एथहठाम अहाेँ अपन  मोनक साइट क े ि नाम िूथन बनबा सक ै त छी)। ई साइट िोशन ि़ौधिीजी द्वािा \nबनाएल गेल अथछ। \nथमथिला फ े स http://www.mithilaface.in/ (2010 मे ई थमथिलाफ े स नामक सोशल नेटवर्क िं ग साइट \nबनेलाह मुदा ककछ ु कािणवश ई नै िथल सकल)। ई साइट िोशन ि़ौधिीजी द्वािा बनाएल गेल अथछ। \nथमथिला http://www.mithila.org.in/ (थवकी क े ि तजपपि  वा ओथहसेँ ककछ ु ए हरट कऽ मात्र थमथिलापि  \nक ें कद्रत साइट अथछ ई। एकि परििय  साइटपि  एना अथछ \"थमथिला नामक इ वेबसाइट थमथिला लेल अथछ ! \nएतय अपने  थमथिला सेँ संबंथधत सब तिहक थवषय वस्तु लेल पेज  बना सक ै त छी, अपन  गावेँ-घि, पंिायत , \nब्लाक, थजला, समुदाय, धमप, दाशपथनक/धार्मपक स्िल, वयथक् थवशेष सब थवषयक े लेल पेज  बना सक ै त छी ! \nपथहले  सेँ थलखल गेल पेज  के एथिट सेहो कए सक ै त छी\" )। ई साइट िोशन ि़ौधिीजी द्वािा बनाएल गेल अथछ। \nमैथिली िुटक ु ला http://maithilijokes.blogspot.com/, सगि िाथत दीप  जिय \nhttp://sagarraatideepjaray.blogspot.com/ , थवदेह किज http://videhaquiz.blogspot.in/ आकद \nसेहो नीक ब्लाग अथछ। \n \nथवदेहक आन ब्लाग \nबाल संबंधी  \nhttp://mangan-khabas.blogspot.in/ नेना र्ुटका,  \n1.थवदेह िेथियो:मैथिली किा-कथवता आकदक पथहल  पोिकास्ट साइट \nhttp://videha123radio.wordpress.com/ \n2.Videha Radio \nhttp://videha.listen2myradio.com/    \n \n9. सगि िाथत दीप  जिय \nhttp://sagarraatideepjaray.blogspot.in/ \n10. सगि िाथत दीप  जिय \nhttp://sagarraatideepjaray.wordpress.com \n \nफ े सबुक आ मैथिली \n2004 मे फ े सबुक क े ि शुरूआत  र्ेल आ लगर्ग 2008सेँ फ े सबुकपि मैथिली आएल (आएल मने साथहत्यक \nरूपमे )। कहबाक मतलब जे लगर्ग 2008सेँ मैथिल सर् खुथल कऽ थबना कोनो संकोिक ेेँ फ े सबुकपि मैथिली \nर्ाषाक प्रयोग शुरू  क े लाह। सर् िीजक दुरूपयोग  होइ छै आ फ े सबुकक सेहो र्ेलै। तिाथप  ओइ दुरूपयोगक  \nअलावे मैथिलीक संदर्पमे बहुत िास उपयोगी  बात र्ेलै फ े सबुकपि। प्राप्त जानकािीक अनुसािें 7 July 2008 क ेेँ \nथवदेहक फ े सबुक र्सपन (फ े सबुक ग्रुप क े ि रूपमे ) थवदेह प्रिम मैथिली पाथक्षक ई पथत्रका क े ि नामसेँ एलै जकिा \nएथह ललंकपि देथख सक ै छी-https://www.facebook.com/groups/10299304978/ एथह ग्रुपक पथहल  \nपोस्टक ललंक अथछ-\nhttps://www.facebook.com/groups/10299304978/permalink/428765254978/ बादमे एथह \nग्रुपक सर् पोस्टक ेेँ थवदेहक दोसि आ बेसी उन्नत ग्रुपमे परिवर्तपत कऽ देल गेलै जकिा एथह ललंकपि देथख सक ै छी-\n- https://www.facebook.com/groups/videha/ ई बदलाव लगर्ग 2010-11मे र्ेलै। इंटिनेटपि  पथहल  \nउपथस्िथत कोन अथछ तेहने सन तथ्यहीन बहस फ े सबुकपि सेहो िलल जे \"फ े सबुकपि मैथिलीक पथहल  ग्रुप \nकोन?\"। मुदा पथहनेहें  जकाेँ सर् गोटा अपन -अपन  ग्रुपक पथहल  हेबाक दाबी थबना कोनो ललंकक ेेँ किैत िहलाह। \nथवदेह सकदखन प्रमाण प्रस्तुत किैत िहल अथछ। एथह ठाम सेहो ललंक देल गेल अथछ। तेँइ एखन धरिक प्रमाणक \nआधािपि  ई मानबामे कोनो संकोि नै जे ग्रुप क े ि रूपमे  थवदेहक ग्रुप फ े सबुपि मैथिलीक पथहल  उपथस्िथत अथछ। \nथनच्चा ककछ ु एहन तथ्य देल जा िहल अथछ जाथहसेँ मैथिलीक संदर्पमे फ े सबुकक उपयोथगता  साथबत हएत--- \n \n   \n \nफ े सबुक, र्ाषा आ साथहत्य \nफ े सबुक मैथिली र्ाषा आ साथहत्य लेल बहुत योगदान क े लक। थबना कोनो स्क ू ल गेने, थबना कोनो कोंलिंग गेने \nजतेक लोक एथहठाम मैथिली थसखलाह तकि थगनती नै। जेँ सि पूछी  तेँ मैथिली आंदोलनकािी सर् जे स्क ू ल वा \nकालेजमे मैथिली प़िाइ  लेल अनेिे मारि किै छथि ताथहसेँ नीक जे ओ ओतबे समयमे फ े सबुकपि मैथिली थलखबा \nलेल लोकक ेेँ प्रोत्साहत किथि तेँ बेसी नीक रिज्लट थनकलत। ओना हमिा ई मानबामे संकोि नै जे स्क ू ल वा \nकालेजमे कोनो र्ाषाक प़िाइ  क े ि एकटा अलग महत्व होइत छैक।थनच्चा ककछ ु एहन तथ्य देल जा िहल अथछ \nजाथहसेँ मैथिलीक संदर्पमे फ े सबुकक उपयोथगता  साथबत हएत--- \n1) मैथिली र्ाषाक थलथखत प्रयोग--- फ े सबुकपि मैथिली थलखनाइ एकटा स्टेटस लसंबल बथन गेल आ थशथक्षत-\nअथशथक्षत, नेता-जनता, स्त्री-पुरुष  सर् गोटा थबना कोनो वतपनीक ेेँ वा कोनो गलतीक ेेँ थिन्ता क े ने मैथिली थलखला \nजाथहसेँ मैथिली थलखए बला संख्या ब़िल आ ई मैथिलीक र्थवष्य बहुत नीक िहत। फ े सबुकपि साथहत्य क े ि \nसंदर्पमे थवदेहक फ े सबुक र्सपन बहुत िास काज क े लक। एथह र्सपन द्वािा नव-नव लेखकक ेेँ प्रोत्साहन र्ेटल जकि \nप्रर्ाव थनकट र्थवष्यमे देखबामे आएत। \n2) मैथिलीमे स्त्री लेथखकाक संख्या-- मैथिली लेल ई बहुत नीक जे फ े सबुक मैथिली स्त्री लेल ओहन साधन बथन \nगेल थजनकि बोलक ेेँ बहुत िास क ु च्रकमे फ ेँ सा कऽ िाथख देने छल ई समाज। आजुक स्त्री कोनो बातक पिबाह  क े ने \nथबना अपन  र्ावनाक ेेँ फ े सबुकपि पिथस  िहल छथि। आ तइसेँ मैथिलीमे नव-नव अध्याय-अनुर्व जुथ़ि िहल \nअथछ। \n3) मैथिली दथलत साथहत्य क े ि प्रिािक-- फ े सबुकक माध्यमे र्ाित-नेपाल  थमला कऽ जतेक मैथिलीक दथलत \nलेखक, थविािक एलाह ततेक मात्र थसद्ध सिहपादे  कालमे छल मने मैथिलीक एकदम शुरूआती  समयमे। लगर्ग \nहजाि सालसेँ मैथिलीक समाथजक ताना-बानाक ेेँ जे तो़िने छल तकिा फ े सबुक तोथ़ि देलक आ सही अिपमे \n\"मैथिल समाज\" क े ि थनमापणमे सहयोग देलक। \nफ े सबुकपि मैथिलीक ककछ ु प्रथसद्ध ग्रुप आ एकि काज --- \n1) थवदेहक फ े सबुक र्सपन \nhttps://www.facebook.com/groups/videha/, एथह ग्रुप मुख्य एिथमन गजेन्द्र \nठाक ु ि छथि। एथहठाम हम थवदेहक फ े सबुक र्सपन क े ि ककछ ु काज संथक्षप्त रूपें  देखा िहल छी   \n \nA) थवदेह फ े सबुक ग्रुपपि  सर्सेँ पथहल  काज मैथिली हाइक ू क े ि अथछ। गजेन्द्र ठाक ु ि पथहने  हाइक ू क े ि आलेख \nदेलथखन तकि बाद हिेक कदन एकटा गाछक वा कोनो फोटो द' क' हाइक ू थलखबाक आग्रह किै छलथखन। एकि \nप्रर्ाव तेहन तेहन र्ेलै जे सर्सेँ पथहने  मैथिलीमे हाइक ू क े ि लेखकमे अर्ूतपूवप  वृथद्ध देखल गेल जाथहमे सुनील \nक ु माि झा, थमथहि झा, ओमप्रकाश झा, इिा मथल्लक, थशव क ु माि झा, ज्योथत सुनीत ि़ौधिी, अथमत थमश्र, \nिंदन क ु माि झा, मुन्नाजी, िामथवलास साहु सथहत एथह पाेँथतक  लेखक सेहो सम्मथलत छथि। 2008सेँ मैथिली \nहाइक ू क े ि ब्लाग सेहो अथछ जाथह ठाम थवदेहक फ े सबुक र्सपनसेँ हाइक ू क े ि संग्रह कएल गेल अथछ। ई बल्गा एथह \nपतापि  देखल जा सक ै ए http://maithili-haiku.blogspot.in/ \nB) फ े सबुकक माध्यमसेँ थवदेह मैथिलीक वतपनी ओ मानकता लेल नीक प्रयास क े ने अथछ आ तही कािणसेँ कमसेँ \nकम इंटिनेटपि  सुदूि नेपालसेँ  लए कऽ दिंर्गाक मैथिली एकसमान र्ेल अथछ (ईहो धातव्य जे ककछ ु जबिदस्ती \nबला मानकता बला थवद्वान सर् एखनो क ृ थत्रम मैथिलीक ेेँ पक़िने  छथि)। थवदेहक एथह मानक र्ाषाक लेखकक ेेँ \n\"थवदेह र्ाषा पाक \" नाम देल गेलै जे कक थवदेह पोिी  िाउनलोिपि  सेहो उपल्बध अथछ। \nC) थवदेहक फ े सबुक र्सपनपि  जतेक नाटक संबंधी ििना आएल तकिा थवदेह मैथिली नाट्य उत्सव नामक \nब्लागपि िाखल गेल अथछ। थवदेह ग्रुपक सहयोगसेँ लगाताि िऩौिागंजमे थवदेह नाट्य उत्सवक आयोजन र्ेल \nअथछ जे कक मैथिलीमे समानांति नाट्य अवधाणाक ेेँ मजगूत क े लक। \nD) थवदेहक फ े सबुक र्सपन मैथिली बीहथन किाक लगाताि सहयोगी बनल िहल। एथह ठाम देल गेल आ \nप्रोत्साथहत र्ेल बीहथनकिाकािक ेेँ मैथिली बीहथनकिा ब्लागपि िाखल गेल जकिा एथह ललंकपि देखल जा \nसक ै ए \nhttp://vihanikatha.blogspot.in/ \nE) थवदेह ग्रुपपि आएल प्रमुख कथवताक ेेँ मैथिली कथवता नामक ब्लागपि िाखल गेल अथछ जकिा \nhttp://maithili-kavita.blogspot.in/ ललंकपि देखल जा सक ै ए। लगर्ग 400सेँ उपि  कथवताक संकलन अथछ। \nF) थवदेह ग्रुपपि  आएल प्रमुख किाक ेेँ मैथिली किा नामक ब्लागपि िाखल गेल अथछ जकिा http://maithili-\nkatha.blogspot.in/ ललंकपि जा क' देथख सक ै छी। \nG) थवदेह ग्रुपपि  आएल प्रमुख आलोिना, समीक्षा आकदक ेेँ मैथिली किा नामक ब्लागपि िाखल गेल अथछ \nजकिा http://maithili-samalochna.blogspot.in/ ललंकपि जा क' देथख सक ै छी।   \n \n2) थमनाप  MINAP(Mithila Natyakala Parishad) \nhttps://www.facebook.com/groups/258380252004/ एिथमन, सुनील क ु माि मथल्लक, प्रवेश \nमथल्लक।,  \n3) मैथिली गजल र्ंिाि, https://www.facebook.com/groups/mghajal/ एिथमन क ुं दन क ु माि कणप \n4) थमथिलांगन (\"MITHILANGAN\" - A Literary, Social and Cultural Organisation),  \nhttps://www.facebook.com/groups/mithilangan/, एिथमन आनंद िंजन \n5) घटक ै ती झािखंि थमथिला मंि https://www.facebook.com/groups/226653764434000/, \nघटक ै ती झािखण्ि थमथिला मंिक शुरुआत 26 नवम्बि 16 के झािखण्ि थमथिला मंि के स्वयंसेवक र्ाई सुजीत \nझा जी क े लथि। वतपमान एिथमन थनशा झा एवं सुजीत झा छथि। एथह ग्रुप द्वािा \nपथहल  थववाहक समािाि मई 17 मे प्राप्त र्ेल जे संपन्न र्ेल छल बोकािोमे, तकि बादसेँ एखन धरि 40 गोटे \nसमािाि देने छथि जे हम्मि पुत्र-पुत्री के थववाह एथह घटक ै ती ग्रुप द्वािा र्ेल, थववाह त बहुतो होइ ये ग्रुपक \nमाध्यमे लेककन ग्रुप मे सुिना बहुतो कम गोटे देइ छैि, खैि कोनो बात नै हम सब थनःस्वािप अप्पन  कायप में \nलागल छी, वतपमानमे एथह ग्रुपमे 3000 सेँ ऊपि  बायोिाटा िाखल अथछ। \n \n6) धूआ धजा https://www.facebook.com/groups/dhuadhaja/ (एिथमन पिमेश्वि कापथ़ि , क ु माि \nर्ाष्कि),  \n7) समकदया https://www.facebook.com/groups/samadiya/ (थप्रयंका झा, पूनम  मंिल),  \n8) मैथिली फकिा, थखस्सा आ गप्प  (Maithili Narrratives, Proverbs \netc.)https://www.facebook.com/groups/467497710108271/ एिथमन सथवता झा खान, \n9)  थवदेह नाट्य उत्सव \n(https://www.facebook.com/groups/136683676426547/?ref=group_browse_new) एिथमन \nबेिन ठाक ु ि,   \n \n10)  मैथिली थियेटि (https://www.facebook.com/groups/MAITHILIRANGMANCH/) एिथमन \nआशुतोष अथर्ज्ञ,  \n11) अलछंजल (https://www.facebook.com/groups/achhinjal/) एिथमन पवन  झा,  \n12) नेना र्ुटका (https://www.facebook.com/groups/101930576873357/) एिथमन देवाशुं वत्स,  \nएकि अथतरिक्ो बहुत िास ग्रुप अथछ जकिा जो़िल जा सक ै ए।  \nफ े सबुक आ धमप \nफ े सबुक आ समाज \nफ े सबुक आ िाजनीथत \n \nह्वाट्सएप आ मैथिली \nह्वाट्सएप बातिीत किबाक एकटा नवीनतम आ सुलर् साधन र्ऽ गेल छै। एकिा माध्यमसेँ संदेश आ फोटो \nपठेनाइ  एकदम आसान र्ऽ गेल छै। वतपमानमे ह्वाट्सएपसेँ फ्री काल क े नाइ सेहो संर्व छै। जनविी 2009मे \nजेन क ू म द्वािा जन्मल ह्वाट्सएप आब फ े सबुक कीथन लेने छै। ह्वाट्सएप सेहो मैथिली लेल विदान साथबत र्ेल \nअथछ। ह्वाट्सएप हजािों लोक देवनागिी आ िोमन थलथपक  माध्यमें मैथिलीमे थलथखत बातिीत कऽ िहल छथि। \nह्वाट्सएप ग्रुप बनेबाक सुथवधा सेहो देने छै आ मैथिली एकि उपयोग  सेहो क े लक। ह्वाट्सएपपि  मैथिलीक \nककछ ु ग्रुप एना अथछ-- \n1) मैथिली गजल \n2) मैथिली थबहथन किा \nएकि अलावे हजािो एहन ग्रुप अथछ जकि नाम एथहठाम जो़िल जा सक ै ए। \nयूट्यूब आ मैथिली   \n \nफिविी 2005मे यूट्यूब क े ि स्िापना र्ेल आ नवम्बि 2006 एकिा गूगल कीथन लेलक ै । वतपमान समयमे \nर्ीथियोक माध्यमसेँ काज किबाक यूट्यूब क े ि बहुत पैघ  सहािा छै। र्ीथियो शूट कए कऽ यूट्यूबपि अपलोि  \nकरू  आ अपन  बात सर् धरि पहुेँिाबू।  ई हिेक तिहेँक र्ीथियो लेल छै। िाहे िाजनीथतक हो कक समाथजक कक \nसाथहथत्यक कक क ै रियिक। जीवनक हिेक क्षेत्रसेँ संबंथधत र्ीथियो र्ेरट जाएत एथहठाम। बेसी लोकथप्रय र्ेलापि  \nओथह र्ीथियोसेँ अिोपाजपन  सेहो होइत छै। यूट्यूबपि मैथिलीसेँ संबंथधत बहुत िास यूट्यूब िै नल अथछ ताथहमेसेँ \nककछ ु प्रमुख नाम एना अथछ-- \n1) थमथिलांिल  गीत \n2) मैथिली टी.र्ी \n3) गंगा मैथिली \n4) अपन  मैथिली \n5) नीलम मैथिली लोक गीत \n6) थमथिला थमिि \n7) गजेन्द्र ठाक ु िजीक िैनल \n8) मधुि थमथिला \n9) थमथिला मिान \nएथह क े ि अथतरिक् JHM News क े ि नामसेँ एकटा नीक िैनल आएल अथछ जे कक मैथिलीक अथतरिक् लहंदीमे \nसेहो मैथिल-थमथिला-मैथिलीसेँ संबंथधत तथ्य सर् लग पहुेँिाबै  छथि। JHM News एकटा नीक प्रयास अथछ। \nएकि प्रर्ाव थनकट र्थवष्यमे देखबामे आएत। एकि अथतरिक् आिो बहुत िास नीक-नीक िैनल सेहो अथछ \nजकि नाम जो़िल जा सक ै ए। \n \nसंदर्प   \n \n \nक ं प्यूटि नेटवक प के क्षेत्र में िांथत : इंटिनेट - थवजयक ु माि मल्होत्रा \nhttp://pustakalaya.org/eserv.php?pid=Pustakalaya:1530&dsID=VinayaKasajoo2060BS_\nSuchanaPrabidhikoShakti.pdf \nhttp://videha.co.in/feedback.htm \nhttp://videha.co.in/feedback.htm \nhttp://www.bbc.com/hindi/science/2014/02/140220_whatsapp_jan_koum_brian_acton_s\ndp.shtml \nhttp://anchinharakharkolkata.blogspot.com/p/blog-page_24.html \nhttps://anchinharakharkolkata.blogspot.in/p/blog-page.html \nhttps://anchinharakharkolkata.blogspot.in/p/blog-page_4.html \nhttps://anchinharakharkolkata.blogspot.in/2012/04/ashish-anchinhar-like-unfollow-post-\n27_08.html \nhttps://anchinharakharkolkata.blogspot.in/2017/07/blog-post_7.html \nhttps://anchinharakharkolkata.blogspot.in/2012/11/blog-post_8.html \nhttps://anchinharakharkolkata.blogspot.in/2012/04/as-hish-anchinhar.html \nhttps://anchinharakharkolkata.blogspot.in/2011/10/blog-post_6385.html \n  \n \n             \n \n \nआशीष अनथिन्हाि \n \nमूल नाम--आशीष क ु माि थमश्र \nमाता--श्रीमती गम्र्ीिा थमश्र \nथपता - श्री क ृ ष्ण िंद्र थमश्र \nगाम--र्टिा घाट (थबस्फी) \nजन्म--4/12/1985 \nमैथिली गजल एवं शेिो-शाइिीपि  क ें कद्रत इंटिनेट पथत्रका (ब्लाग रूपमे ) “अनथिन्हाि आखि”  \nhttp://anchinharakharkolkata.blogspot.com/ क े ि संस्िापक ओ संपादक।  \n \nप्रकाथशत कृ थत--- \n1) अनथिन्हाि आखि (गजल, रुबाइ ओ कता संग्रह) \n2) मैथिली गजलक व्याकिण ओ इथतहास (ई र्सपन प्रकाथशत) \n \nश्री गजेन्द्र ठाक ु िजीक संगे सह-संपाकदत  पोिी  \n1) मैथिली गजल: आगमन ओ प्रस्िान लबंदु (गजलक आलोिना-समालोिना-समीक्षा), ई-र्सपन प्रकाथशत \n2) मैथिलीक प्रथतथनथध गजल (1905सेँ 2016 धरि), ई-र्सपन प्रकाथशत \nसम्मान-- \nबखप 2014 लेल थवदेह र्ाषा सम्मान (समानान्ति साथहत्य अकादेमी सम्मान)सेँ पोिी  “अनथिन्हाि आखि”  \n(गजल संग्रह) लेल सम्माथनत। \nसंपक प  - ashish.anchinhar@gmail.com \n  ","size_mb":2.49,"has_text":true},"Videha 273.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 273.pdf","name":"Videha 273.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७३  म अंक  ०१ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७३ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २७३  म अंक  ०१ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७३ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \nआशीष अनिच᭠हार- मैिथली गजल- आगमन ओ ᮧ᭭थानिब᭠दु (नव सं᭭क रण)  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचHकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचQक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकVइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \nिवदेहक िकछु िवशेषYक :- \n१) हाइकू िवशेषYक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषYक २१ म अंक ,  १ नवgबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७३  म अंक  ०१ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७३ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३) िवहिन कथा िवशेषYक ६७ म अंक , १ अiटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_201 0_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहlय िवशेषYक ७० म अंक , १५ नवgबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषYक ७२ म अंक १५ िदसgबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirh uta            72  \n६) नारी िवशेषYक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषYक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगnत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videh a_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिiत गजल िवशेषYक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीoा िवशेषYक १४२ म, अंक १५ नवgबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकYत िमq मधुप िवशेषYक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवsद ठाकुर िवशेषYक १८९ म अंक १ नवgबर २०१५   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७३  म अंक  ०१ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७३ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चsu ठाकुर अिनल िवशेषYक १९१ म अंक १ िदसgबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सgमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अvैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अxबम  गीत  संगीत  िवशेषYक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेख कसं आमंिHत  रचनापर  आम ंिHत  आलोचकक  िटzपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पYच  टा किवता आ ओइपर  मधुकाsत  झाक  िटzपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  vसाद  मडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संnकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nvकाशन   नीचQक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_20 18   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७३  म अंक  ०१ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७३ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_20 18  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2 018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01 _2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_ 12_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७३  म अंक  ०१ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७३ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_1 5_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_ 15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideh a_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिHकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवqे  रचनाक  एकटा समानाsतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली vबsध -िनबsध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१० )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७३  म अंक  ०१ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७३ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाय उlसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उlस व [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली vबsध -िनबsध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of M aithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English  himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites .google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सgमान : सgमान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७३  म अंक  ०१ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७३ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहlय आsदोलन: मानुषीिमह संnकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सवVिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nvथम मैिथली पािoक ई-पिHका ISSN 2229-547X VIDEHAसgपाद क: गजेsu ठाकुर।  सह-सgपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सgपादक: राम िवलास साहु, नsद िवलास राय, सsदीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सgपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचH- बेचन ठाकुर। सgपादक- सूचना-सgपक-समाद- पूनम \nमंडल। सgपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उlपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अvकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदाियlव लेखक गणक मय \nछिsह)editorial.staff.videha@gmail.com  क मेल अटैचमेटक पम .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ vकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहकV लोकिनक लगमे \nरहतिsह, माH एकर vथम vकाशनक/ िvंट-वेब आकVइवक/ आकVइवक अनुवादक आ आकVइवक ई-vकाशन/ \nिvंट-vकाशनक अिधकार ऐ ई-पिHकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयxटीक/ पािरqिमकक vावधान नै छै। त रॉयxटीक/ पािरqिमकक इ छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिozत पिरचय आ अपन nकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल vकाशनक हेतु िवदेह (पािoक) \nई पिHकाक देल जा रहल अिछ। मेल vाzत होयबाक बाद यथासंभव शी¢ ( सात िदनक भीतर) एकर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७३  म अंक  ०१ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७३ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nvकाशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिHकाक qीमित ल£मी ठाकुर ¤ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक ई vकािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -2019 सवVिधकार  सुरिoत।  िवदेहमे vकािशत  सभटा रचना आ आकVइवक  सवVिधकार  \nरचनाकार  आ संहकVक  लगमे छिsह।  ५ जुलाई  २००४  क \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/ 07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ vारgभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  vथम  उपिnथितक  याHा िवदेह - vथम  मैिथली पािoक  ई \nपिHका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई vकािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिHकाक vवiताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  एीगेटरक  पमे \nvयुiत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिHका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n   \n \n \n \n \n \n \n \n \nम ैथिली गजल: आगम न ओ प्रस्िान ब िंदु \n \nगजलक  आलोचना-समालोचना -समीक्षा ओ गजलपर आलेख \nसिंकलन ओ सिंपादन \nगजेन्द्र ठाक ु र \nआशीष अनथचन्द्हार   \n \n \n \n  \nई पोिी मैथिलीक  पथहल एहन आलोचना-समालोचना -समीक्षाक  पोिी अथि जैमे  शुद्ध रूपसँ सभ ककि ु \nगजलपर क े थन्द्रत अथि। च ँकक ई गजल आलोचनापर पथहल पोिी अथि तँए ऐमे   हुत  रास गलती भेल \nहेतै। पाठक  ओ आन आलोचक  सभसँ आग्रह जे ओकरा देखा थि  आ जैसँ आग  हम  सभ एकरा सुधारर \nसकी। ई पोिी थिदेहक 15 निम् र  2013क ेँ थिदेहक 142म  अिंक \"गजल आलोचना-समालोचना -\nसमीक्षा\" थिशेषािंकक सिंशोथधत रूप अथि। \n \nगजलक  समीक्षाशास्त्र \n \nसभसँ पथहने हम  ई स्पष्ट कए  दी जे ई मात्र कदशा-थनदेश अथि आ सेहो जेना गजेन्द्र ठाक ु र जी आन \nथिधा सभ लेल देने िथिन्द्ह तेहने सन आ गजेन्द्रे ठाक ु र जीक समीक्षा शास्त्र क े र रूप अथि। आ एथहमे  ओ \nकदशा थनदेश सभ अथि जे समय -समयपर  गजेन्द्र ठाक ु र जी गजल लेल फ ु टकर रूपें दैत रहलाह अथि \nएथहमे  ककि ु शब्द हम  अपनो कदसँ जोड़लहुँ अथि प्रसिंगक थहसा सँ ------ \n1) सभसँ पथहने गजलक  भाषा देख । भाषा मने  कहीँ एहन तँ नै िै की कोनो  गजलकार स्ितिंत्रता क े र \nनामपर  गजलमे  थहन्द्दी भाषाक  प्रयोग क े ने िथि। ऐठाम  ई धेआन दे ाक  गप्प थिक जे जँ अपन भाषामे  \nकोनो  शब्द नै हो तँ ओकरा लेल जा सक ै ए। \n2) भाषा देखलाक   ाद  व्याकरणपर आउ। व्याकरण मने  रदीफ, काकफया आ  हर।  \n3) व्याकरण देखलाक   ाद  समान्द्य गजल दोष आ गजल थिशेषताक ेँ  देख । \n4) गजल दोष आ गजल थिशेषताक ेँ देखला  ाद  भािनाक ेँ देख । ऐठाम  हम  ई मोन  पाड़ए चाह  जे \nकाव्य  मात्र कागजपर लीखल शब्द नै हे ाक  चाही  थकक  अपन जीिनक कममसँ  अनुप्राथणत हे ाक  \nचाही। मने  जँ क े ओ दथलतक ेँ सत ै  िथि मुदा  ओ अपन गजलमे  दथलतक ेँ प जा करै िथि तँ हमरा  थहसा े ँ \nई द थषत भािना भेल। ओना कहल  जा सक ै ए जे आलोचक  की समीक्षक  तँ रचने पक़ि कऽ  समीक्षा करता \nने।  ात  सही मुदा  रचनाकारक सही-गलत कमम  नुकाएल  नै रहै िै। तँए रचनाक सिंगे-सिंग कममक  सेहो \nसमीक्षा हे ाक  चाही। एथहठाम  मोन  राख  जे हम  एतए मात्र जीिन कमम  आ रचना कममक   ीचक  मात्र \nन्द्य नतम फाँक  कदस इशारा कऽ  रहल िी। जखन कोनो  लेखक  अपन पथहल पत्नीक ेँ  त्याथग दोसर थ याह  \nकऽ  लैत अथि आ ओकर  ा द स्त्रीक दुखपर रचना थलखैत अथि तखन लेखकक  जीिनकमम  आ  रचनाकममपर  आलोचना कर  आिश्यक भऽ जाइत अथि। आन थिषय लेल एहने   झ । लेखक  लेल \nआिश्यक नथह जे ओ हािमे   िंद क उठा  ार्मरपर जा लड़ाइ कइए  कऽ  िीर रसक रचना करत िा \nिेश्यागामी भऽ कऽ  िेश्यापर रचना थलखत। मुदा  ई अपेक्षा तँ राखले जा सक ै ए जे ओ अपन जीिनमे \nइमानदारी  रखैत हो। खास कऽ  ओहन रचनाकार जे कथ्य  की भाि लेल अनेरे परेशान रहै िथि थतनकर \nरचनामे  कममक  सेहो समीक्षा हे ाक  चाही। आलोचक  की समीक्षक  जास स नै िथि तँए हमरो    झल  अथि \nजे सभ समय  लोक  रचनेक समीक्षा करता। रचनाक सिंग कममक  नै। ओना हमरा  थिश्वास अथि जे जथहया \nआलोचक  रचनाक सिंगे-सिंग कममक  आलोचना करता तथहयासँ फ े रो कथिकमम  महान  भऽ जाएत। ककि ु \nलोक  थिदेशी लेखकक  जीिन क े र उदाहरण दै िथि। मुदा  धेआन दे ाक  गप्प ई जे भारत जकाँ  थिदेशमे  \nलेखक  अपनाक ेँ  खाली थलख ाक  कारणे महान  नै मानै  िथि। ओ थिदेशी लेखक  सकदखन अपनाक ेँ  \nसाधारण आदमी    थझ  थलखैत अथि आ  े हारो  करैत अथि। मुदा  भारतमे  एकटा  दुमथसयो   च्चा एक  \nपाँथतक  कथिता लीखत तँ ओ अपनाक ेँ  महान    झए  लागैए तखन तँ कमम  आ लेखन  ीचक  फाँक  उघाड़ \nहे े  करत सिंगे-सिंग आलोचना सेहो हे े  करत। ईहो स्पष्ट कर  जरूरी जे बहिंद  धमममे  कममक े ँ  मरलाक   ादो  \nप्रधानता देल गेल िै तँइ लेखकक े ँ मरलाक   ादो  हुनकर कममक े ँ  समीक्षा हे ाक  चाही। आ गिंभीर रूपसँ \nहे ाक  चाही तखने दोसर लेखक  सभहँक  रचना ओ जीिन कममक   ीच सिंतुलन एतै। जइ लेखक  क े र \nरचना ओ कममक   ीच जते कम  फाँक  रहत ओ लेखक  आ ओकर रचना ओत े  महान।  ककि ु लोक  कथह  \nसक ै िथि जे साथहथत्यक लेखन आ धार्ममक  लेखनमे  अिंतर होइत िै तँइ साथहथत्यक लेखन लेल कममक  सिंग \nताल-मेल  जरूरी नै मुदा  हमरा  थहसा ें  ई क ु तक म थिक कारण कोनो  प्रकारक लेखन कक कला  समाजक े ँ  \nप्रभाथित करै िै तँइ लेखक -कलाकारक  जीिन-लेखन-कलामे  ताल-मेल  रह  जरूरी िै। एथहठाम  फ े र \nमोन  राख  जे हम  एतए मात्र जीिन कमम  आ रचना कममक   ीचक  मात्र न्द्य नतम फाँक  कदस इशारा कऽ  \nरहल िी। एथहठाम  ईहो प्रश्न उरठ सक ै ए जे जखन साथहत्यकार समाज  अपन आलचोना  रदास्त नै करै \nिथि तखन आन प्रोफ े शनक लोकक े ँ साथहत्यकार ककए आलोचना करै िै। भारतमे  सभसँ  ेसी काज  \nपुथलस प्रोफ े शन क े र लोक  करै िै मुदा  साथहत्यकार ओकरा सदा घ सखोर कथह  आलोचना करै िै। \nतेनाथहते आनो प्रोफ े शनक लोकपर साथहत्यकारक नजरर रहै िै मुदा  अपना  ेरमे  ओ सभ सुथिधा चाहै \nिथि जे साथहत्यकारक काज  उपदेश  ला  नै िै। या तँ साथहत्यकार अपन आलोचना लेल क ृ थतक सिंगे \nकमो  राखथि या आन प्रोफ े शन  ला  लोकक  आलोचना िोथड़ देथि। \nआ  एक   ेर  गजल आलोचनाक  भाषापर  ात  कऽ  ली। देखल जाइए जे आलोचक  आलोचनामे  कोनो  \nदोष िा कोनो  गलत प्रिृथत लीखै िथि तखन ओ “अन्द्य पुरुष”  ला  भाषामे  आलोचना थलखै िथि मने  \n ातक े ँ एतेक  घुमा -कफरा कऽ  जइसँ ई पता नै चलै जे ककनकर दोषक  थििरण िै। ई खराप लक्षण। एहन \nभाषामे  आलोचना करए  ला  या तँ साहसी नै िथि या कोनो  लोभ-लाभसँ ग्रस्त िथि तँइ खुथल कऽ  \nनाम  सथहत नै लीथख पा ै  िथि। हमरा  थहसा ें  ई गलत परिंपरा अथि। जँ कोनो  रचनामे  दोष िै तँ  रचनाकारक नाम  सथहत ओइपर  हस  हे ाक  चाही। जँ नै तखन आलोचना-समी क्षा थलख े  नै करू। \nआजुक  गजल तँ अपन कथ्यमे  सपाट भेल जाइए मुदा  आलोचना घुमािदार।  जखन गजलक  भाषाक ेँ  \nघुमादािर  हे ाक  चाही आ आलोचनाक  भाषा सपाट। ऐ ककि ु समान्द्य थनदेशक  सिंग हम  एकरा थिराम  \nदए रहल िी। अहाँ सभ लग जँ कोनो  आर गप्प हुअए स थचत कएल  जाए। \n \nऐ पोिीकेँ प़िैत क ाल ईहो  ात सभ म ोनम े राख --- \n \n1) पथहल जे ऐ पोिीकमे   हुत  रास एहनो आलेख सभ अथि जे की थिदेहक आन-आन अिंक ओ \nअनथचन्द्हार आखरपर प्रकाथशत भ' चुकल  अथि। मुदा  हम  एकरा ऐठाँ मात्र ऐ उद्येश्यसँ देलहु जे पाठक  \nलग एक ै सिंगे एहन स चना भेटै जे की गजलक  समान्द्य गप्प  ुझ ा  लेल आन ठाम  नै  ौआए  पड़ै। जँ मात्र \nनिे आलेख हम  कदथतऐ तँ  हुत  सिंभि जे  हुत  रास जानकारी ऐ थिशेषािंक नै आथ  सक ै त। मुदा  आ  \nहमर  ई थिश्वास अथि जे गजलपरहँक प्रायः-प्रायः सभ जानकारी एक  सिंगे पाठकक े ँ  भेटतथन्द्ह ऐ प्रयासमे \nहमरा  लोकथन  कते  सफल िी से मात्र पाठक  कथह  सक ै िथि। \n2) ऐ पोिीक ेँ प़िैत काल   हुत   ेर  पाठकक े ँ  ई लगतथन्द्ह जे  हुत  रास तथ्य दोहराओल गेल िै। पाठकक े ँ  \nईहो लगतथन्द्ह जे सभ आलोचक  मात्र एक ै पक्ष िा तथ्यक ेँ  ारेमे  घोंघाउज कए  रहल िथि। ऐ सिंदभममे \nहमर  अनुभि अथि जे ई मात्र ऐ दुआरे भ' रहल िै कारण गजल थिषयपर पथहल  ेर  एते मात्रामे  \nआलोचना-समीक्षा-समालोचना  एक ै ठाम  प्रस्तुत कएल  गेल िै तँ ऐ तरहँक दोहराि सिंभि। ऐ पोिीक ेँ  \nप़िैत काल  अहाँक ेँ  हुत  रास दुगंधयुक्त िस्तुक खुलल पोल देख ामे  भेटत। कतौ  गुिंट िंदीक पोल खुजैत \nभेटत तँ कतौ  इथतहासमे  पथहल  न ाक  सौखक ेँ  देखार करैत लेख भेटत। ऐ प्रश्नक उत्तर भेटत जे ककएक  \nगजलक  पररदृश्यसँ  ा ा   ैद्यनाि गाए  रहला। ककएक  थ ना  व्याकरणक  गजल रथहतों ऐ क्षेत्रमे लोक  \nकम्मे  आएल। जखन की जै थिधाक थनयम  ट टल हो तैमे   ेसी लोक  अ ै  िै ( जेना कथिता ) मुदा  ई \nगजलक  सिंग ककएक  नै भेल... एहूपर थिचार भेटत। \n3)  ककि ु नि आलोचक  सभक ेँ  रोयाकटी ले ाक  इच्िा िलथन आ हमरा  लोकथन  दे ामे  असमिम।  अिंततः \nहुनकर सभहँक  आलोचनाक ेँ हटा क ' ऐ समस्याक  थनिारण क े लहुँ।      \n \n4) ऐ पोिीमे  भाषाक  प णम ओ अप णम द न  रूप प्रयोग भेल अथि सिंगे-सिंग अइ पोिीक सभ अक्षर-सिंयोजन \nथभन्न-थभन्न क िं प्य टरपर भेल अथि। आ फोंटक  थिथभन्नताक कारणें कतहुँ -कतहुँ  सिंयुक्ताक्षर म ल  रूपमे  \nभेटत। \n  \n   \n \nआलोचक  गण--- \n1) ओमप्रकाश  \n2) अथमत  थमश्र \n3) जगदानिंद झा मनु  \n4) जगदीश चिंर ठाक ु र अथनल \n5) गजेन्द्र ठाक ु र \n6) मुन्नाजी \n7) धीरेन्द्र प्रेमर्षम \n8) आशीष अनथचन्द्हार \n    \n ओम  प्रक ाश \n1 \n हुरूथपया रचनाम े \n \nगजलमे  हम  रूथच राखैत िी। सिंगथह मैथिली  मे  िोर्  हुत  गजल सेहो थलखै िी आ गजलक  पोिी स  \nपढ ाक  इच्िा रहै ए। मैथिलीमे   हुत  कम  गजल सिंग्रह अथि आ ओहो सुलभ नै होइत रहै ए। एहन \nपररथस्िथतमे हमरा  श्री अरथिन्द्द ठाक ु रजीक सद्यः प्रकाथशत मैथिली  गजल सिंग्रह \" हुरूथपया प्रदेशमे\" \nपढ ाक  अिसर भेंटल आ हम  एथह पोिीक ेँ  आद्योपान्द्त पढलहुँ। स से  पथहने हम  श्री अरथिन्द्द \nठाक ु रजीक ेँ मैथिली  गजलक  पोिी थलख ाक  लेल  धाई  दैत थियैथन्द्ह। मैथिली  गजलक  उत्िान लेल \nप्रत्येक र्ेग हमरा  महत्िप णम लागै ए। पोिीक गेट अप  ड्ड  सुन्नर अथि। टाईप आ कागतक  कोरट सेहो \nउत्तम  अथि। पोिीक भ थमका  गजलकार अपने थलखने िथि आ ओथह मे  गजल आ एथह सिंग्रहक सम् न्द्ध \nमे   हुत  रास गप स  कहने  िथि। जेना पृष्ठ सिंख्या सातक  दोसर पारा मे  गजलकार कहैत  िथि जे \n\"मैथिलीक  थमजाजक  सीमा  (इ मैथिलीक  नथह, हमर  अपन सीमा  भऽ सक ै त अथि) क ेँ देखैत गजलक  \nव्याकरण (रदीफ, काकफया, थमसरा , मतला , मकता  आकद)क  स्िाथपत मापदिंर्क कस ट्टी पर हमर  सभ \nगजल खरा उतरत तकर दा ी तऽ नथहए टा अथि  थकक  हम  तँ इ सकारय चाहै िी जे-------------------\n-------------- हमर  सीमाक  कारणेँ\n प्रस्तुत गजल मे  कएक  जगह सुथध पाठक  लोकथन  क ेँ त्रुरट भेरट सक ै त \nिथन।\" एथह पाराक अन्द्त मे  ओ कहै  िथि जे  हरक  दोख ककि ु शेर मे  भेरट सक ै त अथि। हम  गजलकारक  \nसराहना करैत िी जे ओ भ थमका  मे  अपने कएक  ठाम   हरक  आ आन दोख हए  स्िीकार कएने  िथि। \nपोिी क ेँ  आद्योपान्द्त पढला पर हमरा  इ नै  ुझाएल  जे एथह सिंग्रहक गजल स  कोन -कोन   हर  मे  \nथलखल गेल अथि। अर ीक  कोनो  टा  हर  मे  कोनो  गजल नथहए अथि, मैथिली  मे  आइ-काथकह  प्रयुक्त \nहोइ  ला  सरल िार्णमक  हर  मे  सेहो कोनो  गजल नै अथि। गजलकार क ेँ  प्रत्येक गजल मे  इ थलख ाक  \nचाही िल जे कोन   हर  मे  गजल थलखल गेल अथि। जँ इ \"आजाद-गजल\"क  सिंग्रह िीक, तँ हुनका  एथह \n ातक  उकलेख कर ाक  चाही िल। भ थमकाक  उपरोक्त पाराक शुरू मे  गजलकार कहै  िथि जे मैथिलीक  \nथमजाज  क ेँ  देखैत एथह मे  उद म-थहन्द्दी गजलक  थमजाजक  नकल  कर ाक  प्रयास कएल  जाइत तँ एकरा \n ुथधयारी नथहए टा कहल  जायत आओर सफलता सेहो नथह भेंटत। हम  हुनकर गप सँ सहमत  िी जे \nनकल  कर  उथचत नथह। मुदा  एकटा  गप हम  कहऽ  चाहैत िी जे प्रत्येक थिधाक एकटा  थनयम  होइत िै \nआओर जाथह क्षेत्र मे  ओथह थिधाक उदय भेल रहैत िै ओथह क्षेत्र मे  स्िाथपत भेल थनयमक  पालन क े ने \nथ ना  कोनो  रचना म ल  थिधा मे  कोना  भऽ सक ै त अथि। जेना मैथिली  मे  समदाउन  आ सोहरक परम्परा \nिैक आ जँ पिंजा ी मे  िा गुजराती मे  िा की कोनो  आन भाषा मे  समदाउन  आ सोहर गा ऽ  चाही तँ  थनयम  कोना   दथल  जेतैक।  जँ थनयम   दलतै  तँ ओ दोसर चीज भऽ जेतैक।  तथहना गजल अर  क्षेत्र मे  \nजन्द्म लेलक  आ इ स्िाभाथिक िै जे एकर थनयम  (व्याकरण) ओथह क्षेत्रक स्िाथपत मानदण्र्क  आधार \nपर  नल।  स्िाथपत मानदण्र्क  पालन कर  नकल  नथह कहल  जा सक ै त अथि। आ जे नकलक  गप करी \nतँ 'गजल' कह  अर ी-थहन्द्दीक नकल  िीक। एक  कदस गजलकार 'गजल' कह ाक  लोभ नै िोथर् रहल \nिथि आ दोसर कदस गजलक  व्याकरणक  थनयम  पालन क ेँ  नकल  कहै  िथि, इ उथचत नै  ुझाएल।  गजल \nस्िाथपत मानदण्र्  पर जँ नै कहल  गेल तँ रचना क ेँ  गजलक  स्िान पर दोसर नाम  देल जा सक ै त अथि। \n पृष्ठ सिंख्या दस पर दोसर पारा मे  गजलकार कहै  िथि जे ओ जीिन सँ थसदहा लैत िथि। इ स्िागत \nयोग्य गप भेल। जीिनक थसदहा सँ तैयार व्यिंजन सोअदगर हे े  करतै। मुदा  भोजन  न ै  काल  चाउरक \nथसदहा पाथन मे  सोझे फ ु ला कऽ  परथस देला सँ भात नथह कहाइत  अथि। चाउरक थसदहा क ेँ अदहन मे  \nदेल जाइ िै तखन भात तैयार होइ िै। तथहना जीिनक थसदहा जँ व्याकरण, थनयम  आ थचन्द्तन-मननक  \nअदहन मे  पकाओल  जाइत अथि तँ सोअदगर रचना भेटैत अथि। थिधा थिशेषक मापदण्र्  तोर् ाक  \nक्ािंथतकारी घोषणा कएला  टा सँ ककि ु थिशेष फायदा िा उमेद  तँ नथहए जगै ए। जँ ककयो मापदण्र्  तोर्ै \nिथि, तँ मापदण्र्  पर चलै  ला  क ेँ नकलची आ  ाजीगर कह  उथचत नथह। गजल आ फकरा आ दोहा \nमे  िोर्ेक अन्द्तर तँ िै जे रह े  करतै। अस्तु, इ गजलकारक  अपन थिचार िैथन्द्ह आ आ  प्रकाथशत सेहो \nिैथन्द्ह। गजल सिंग्रहक स  गजल पढलौं। थिषय िस्तु स  नीक े लागल। गजलक  व्याकरणक  आधार पर \nकथह  सक ै त िी जे  हरक  दोख तँ प्रत्येक गजल मे  िैक आ जँ इ आजाद-गजलक  सिंग्रह िीक तँ गजलकार \nइ गप कतौ  नै कहने  िथि। गजलकार क ेँ स्पष्ट कर ाक  चाही िल जे कोन  कोन   हर  मे  गजल स  \nथलखल गेल अथि। हमरा   ुझने  गजलक  कोनो  शीषमक नै होइत अथि, मुदा  प्रत्येक गजल क ेँ  एकटा  \nशीषमक देल गेल अथि।  हरक  अथतररक्त रदीफ आ काकफयाक  थनयमक  सेहो कएक  ठाम  पालन नै भेल \nअथि आ इ गप गजलकार भ थमका  मे  सेहो स्िीकार कएने  िथि। जेना पृष्ठ  ाईस  मे  मतलाक  दुन  पाँथत, \nदोसर शेर आ पाँचम  शेर मे  काकफया मे  'आय ' प्रयोग भेल अथि, तँ दोसर आ चाररम शेर मे  'अ ' क  \nप्रयोग अथि। पृष्ठ चौ ीस मे  मतलाक  पथहल पाँथत मे  काकफया मे  'अ' आयल अथि आ दोसर पाँथत आ \nअन्द्य शेर मे  'आत' आयल अथि। पृष्ठ पच्चीस मे  काकफया की िै, से नै  ुझाएल।  पृष्ठ थतरपन मे  प्रत्येक \nपाँथत मे  काकफया एकदम  फराक फराक अथि। पृष्ठ अनठा न  मे  मतला , दोसर शेर आ चाररम शेर मे  \nकाकफया मे  'अल' प्रयुक्त अथि आ आन स  शेर मे  काकफया मे  'अ' प्रयुक्त अथि। पृष्ठ उनसरठ मे  सेहो \nरदीफ आ काकफयाक  स्पष्टता नै अथि। पृष्ठ थियासरठ मे  काकफया मे  कतौ  'अल' आ कतौ  'आओल' प्रयुक्त \nअथि। पृष्ठ सर्सरठ आ थतहत्तरर मे  सेहो काकफयाक  थनयमक  उकलिंघन भेल अथि। तथहना सिंयुक्ताक्षर \n ला  काकफयाक  थनयम  सेहो एक  द  ठाम  हमरा  थहसा े ँ ठीक नै अथि। एकर अथतररक्त आओर कएक  ठाम  \nकाकफयाक  थनयमक  पालन नै भेल अथि। हम  उदाहरण स्िरूप ककि ु पृष्ठक उकलेख कएलहुँ।  हमर  इ \nउद्देश्य नै अथि जे खाली दोख ताकल  जाय, मुदा  जँ गजल कहै  थियै तँ गजलक  थनयमक  पालन हे ाक   चाही। स  गोटे क ेँ  जानकारी लेल इ  ता  दी की थ ना  रदीफक गजल तँ भऽ सक ै त अथि, मुदा  थ ना  \nदुरूस्त काकफया भेने गजल नै भऽ सक ै त अथि। भ थमका  सँ एकटा   ात  आर स्पष्ट होइ ए जे गजलकार \nमई  2008 सँ मैथिली  मे  गजल थलख  शुरू क े लथि, ओना ओ थहन्द्दी मे  पथहनहुँ गजल थलखैत िलाह। \nएकर मतल  इ भेल जे गजलकार \"अनथचन्द्हार आखर\" (मैथिली  गजल क ेँ  समर्पमत  ब्लाग) सँ  हुत   ाद  \nमे  मैथिली  गजल थलख  शुरू कएने  िथि आ मैथिली  गजलक  िरीयता मे   हुत   ाद  मे  आयल िथि। \n\"अनथचन्द्हार आखर\" ब्लाग देखला सँ पता चलै िै जे गजलकार एथह ब्लाग पर सेहो अपन कएक  टा \nगजल 2009 सँ एखन धरर देने िथि। ओ \"अनथचन्द्हार आखर\" ब्लाग सँ थचन्द्हार िथि, तै ँ इ उमेद  अथि \nजे एथह ब्लाग पर प्रकाथशत मैथिली  गजलक  थिस्तृत व्याकरण क ेँ  जरूर देखने हेताह। इ उमेद  िल जे \nप्रस्तुत गजल सिंग्रह मैथिली  गजलक  न  पीढी लेल एकटा  उदाहरण  नत।  मुदा  एथह सिंग्रह मे  गजलक  \nव्याकरणक  जे उपेक्षा भेल अथि, जे गजलकार भ थमका  मे  स्ियिं स्िीकार कएने  िथि, थनराशा उत्पन्न \nकरैत अथि। मुदा  इ सिंग्रह गजलकारक  पथहलुक  मैथिली  गजल सिंग्रह अथि, तै ँ गजलक  व्याकरणक  गलती \nभेनाई स्िभाथिक अथि। आशा व्यक्त करै िी जे हुनकर आगामी  गजल सिंग्रह मैथिली  गजल मे  अपन \nअलग स्िान राखत। \n \n  \n 2 \nघोघ उठ ैत गजल \n \nमैथिली  गजलक  पथहलुक  प्रकाथशत पोिी \"उठा रहल घोघ थतथमर \" पढ ाक  सौभाग्य भेंटल। ऐ गजल \nसिंग्रहक गजलकार श्री थिभ थत आनन्द्द िथि। एथह पोिी मे  क ु ल चौंतीस गोट गजल अथि। प रा पोिी क ेँ \nएकथह   ैसार  मे  पकढ गेलहुँ आ  ेर - ेर  पढलहुँ। स से  पथहने हम  श्री थिभ थत आनन्द्दजी क ेँ मैथिली  \nगजलक  पथहलुक  सिंग्रह प्रकाथशत कर ा  लेल धन्द्यिाद दैत थियैथन्द्ह। एथह पोिीक भ थमका  मे  गजलकार \nकहै  िथि जे \"मैथिलीक  गजल सोझे-सोझ थहन्द्दी सँ प्रभाथित अथि मुदा  थहन्द्दी जकाँ  जमल  नथि अथि \nएखनो धरर।\" आग  हुनकर कहनाई  िैथन्द्ह- \"पारम्पररक व्याकरण सम् थन्द्धत अगथणत त्रुरट सभ ठाम  \nलथक्षत होएत। ओना हम  दुस्साहसप िमक साहस करैत रहलहुँ अथि जे कथ्य -सामिंजस्य लए व्याकरण कदस \nसँ यकद म ँहो  घ मा  लेल जाए तँ कोनो  हजम नथि। ककए तँ हम  मानैत  िी जे ई पाठ्यक्मक  िस्तु नथि \nअथि। थिद्यािी म खम  नथि  नत।  तैं की ------------------------ व्याकरण सँ भयभीत भऽ नथि थलखल \nजाए।\" गजलकारक  पथहलुक  किनक  सम् न्द्ध मे  हमर  थनिेदन अथि जे गजलक  परम्परा अर ी-फारसी \nसँ शुरू भेल अथि आ ओतथह सँ आन भारतीय भाषा मे  पसरल अथि। थहन्द्दी-उद म मे  गजल कह ाक  \nपरम्परा मैथिली  सँ पथहने शुरू भेल, तैं  हुसिंख्य लोक  कदग्रथमत  भऽ जाइत िथि जे मैथिलीक  गजल  थहन्द्दी गजलक  नकल  िी िा ओइ सँ प्रभाथित भेल अथि। गजलकार सेहो एथह थमथ्या  धारणा सँ \nप्रभाथित िथि। आ  गजलक  व्याकरण िोर्- हुत  समन्द्जनक सिंग स  भाषा मे  तँ एक्क े रहत। ऐ थस्िथत \nक ेँ  हमरा  थहसा े ँ \"प्रभाथित भेनाई\" कह ाक  कोनो  औथचत्य नै अथि। गजलकारक  दोसर किन देथख हम  \nथनराश भेल िी। पता नै ककया एखन धरर जे दुन  गजल सिंग्रह (स सँ  पथहलुक  आ स सँ  अिंथतम \nप्रकाथशत) पढलहुँ, एथह दुन  मे  गजलकार कथ्य -सामिंजस्यक आग  व्याकरण क ेँ कोनो  मोजर  नै दे ऽ  \nचाहैत िथि। एकटा  गप मोन  रख ाक  चाही जे साथहत्यक थनमामण  िैयाकरथणक अनुशासनक   ादे  सफल \nभेल अथि। इ फराक गप अथि जे समय -काल  आ स्िानक थहसा े ँ सिममान्द्य पररितमन व्याकरण मे  होइत \nरहल िैक। थ ना  िैयाकरथणक अनुशासनक  भाषा पढ ा , थलख ा  आ  ाज ा  जोग रहत? थजनका  मे  \nसाथहत्य थनमामणक  माद्दा िैथन्द्ह, हुनका  मे  व्याकरण क ेँ पालनक  साहस अ स्स  हे ाक  चाही। \nआ  हम  एथह सिंग्रहक गजलक  सम् न्द्ध मे  ककि ु गप कहऽ  चाह ।  इ गजल सिंग्रह ओथह समय  मे  थलखल \nगेल अथि जखन मैथिली  गजलक  व्याकरण आ  हरक  सम् न्द्ध मे   हुत   ेसी जनत  सािमजथनक नै िल। \nहम  एकरा एना कहऽ  चाह  जे इ गजल सिंग्रह \"अनथचन्द्हार आखर\" जुग सँ प िमक गजल अथि जखन \n हर , रदीफ आ काकफयाक  थनयमक  पालनक  थिषय मे   हुत  रास गप सिमजन सुलभ नै िल। एथह \nथहसा े ँ जँ ऐ सिंग्रहक गजल सभ मे   हरक  दोख िैक तँ इ स्िभाथिक  ुझाईत  अथि। एथह सिंग्रहक कोनो  \nटा गजल कोनो   हर  मे  नै अथि। तैं ऐ सिंग्रहक िैध गजल (जाथह मे  काकफयाक  थनयमक  पालन भेल हुए) \nसभ क ेँ  \"आजाद-गजल\"क  श्रेणी मे  राखल जा सक ै ए। आ  गजलक  काकफया आ रदीफक सम् न्द्ध मे  ककि ु \nगप। एथह सिंग्रहक  हुत  रास गजल मे  काकफया आ रदीफक थनयमक  पालन भेल अथि। मुदा  कएक  गजल \nमे  रदीफ आ काकफयाक  गलती अथि। जेना पृष्ठ चौदह पर मतला  देखला पर  ुझाईत  अथि जे \"इ \nमौसम \" रदीफ अथि आ \"लागैए\" आओर \"उला ैए \" काकफयायुक्त शब्द अथि। मुदा  दोसर शेर आ आग क \nआन शेर मे  एकर पालन नै भेल अथि आओर शेर सभ थ ना  रदीफक \"अ\" काकफयायुक्त अथि। पृष्ठ पन्द्रह \nपर सेहो यैह दोख अथि, जाथह मे  मतला  मे  रदीफ \"कहाँ  रहल\"क  प्रयोग अथि आ आन शेर सभ थ ना  \nरदीफक \"अल\" काकफयायुक्त अथि। एहने दोख पृष्ठ सोलह मे  देखल जा सक ै त अथि, जतय मतला  मे  \n\"करै िह\" रदीफ मानल  जय ाक  चाही। ओना ऐ गजलक  आन शेर सभ मे  द  टा काकफयाक  सुन्नर प्रयोग \nअथि, जे नीक लागैए। हमरा  थहसा े ँ काकफयाक  दोख पृष्ठ  ीस,  ाईस , चौ ीस, पचीस, अट्ठाईस, \nउनतीस(सिंयुक्ताक्षर काकफयाक  थनयमक  दोख),  त्तीस आ सैंतीस मे  सेहो अथि। एकर स हक  थिस्तृत \nिणमन दे  हम  अपेथक्षत नै   थझ  रहल िी, ककयाक  तँ इ हमर  उद्देश्य किमथप  नै अथि। गजल सिंग्रहक स  \nगजलक  थिषय-िस्तु नीक अथि आ गजलकार अपन भािना नीक जकाँ  प्रकट क े ने िथि। \nककि ु गजलक  काकफया आ रदीफक दोख जँ कात  कऽ  कऽ  देखी, तँ इ गजल-सिंग्रह एकटा  नीक गजल-\nसिंग्रह अथि। गजलकारक  गजल कह ाक  क्षमता  सेहो नीक  ुझाईत  अथि। हमरा  ई अचरज लाथग रहल \nअथि जे ऐ सिंग्रहक  ाद  गजलकारक  दोसर गजल-सिंग्रह ककया नै आएल अथि। एकर कारण तँ गजलकारे  क ेँ  पता हेतैथन्द्ह, मुदा  अपन अनुभिक आधार पर हम  कहऽ  चाहै िी जे श्री थिभ थत आनन्द्द नीक गजल \nथलख सक ै त िथि। जँ  हरक  थिचार नै करी, तँ 2012 मे  आएल श्री अरथिन्द्द ठाक ु रजीक गजल-सिंग्रह सँ \nकरी  एकतीस  खम  पथहने 1981 मे  थलखल गेल एथह सिंग्रहक गजल स  उम्दा  कहल  जा सक ै त अथि। \nएकर कारण इ जे एथह सिंग्रहक गजल स  मे  काकफयाक  थनयम -पालनक  प्रथतशत ितममान  समयक  सिंग्रह \nस  सँ  ेसी अथि। कथ्यक  मज  ती  सेहो नीक कोरटक अथि। खाली क ु हरल तुकथमलानी  क े ने गजल नै \nकहल  जा सक ै त अथि, इ गप एथह सिंग्रह क ेँ पढलाक   ाद  एखुनका  गजलकार सभ क ेँ सेहो  ुझेतथन्द्ह, इ \nआशा अथि। इहो एकटा  अचरजक थिषय अथि जे जखन मैथिली  मे  नीक गजल एतेक  साल पथहनो \nकहल  गेल िल, तखन एकर  ाद  गजलक  थिकास-यात्रा पचीस-तीस  खम  धरर कतऽ  आ ककया ठमकक  \nगेल।  ीचक  अिथध मे  मैथिली  गजलक  थिकासक  धार मे   ान्द्ह ककया  थन  गेल िल, इ थिचारणीय गप \nअथि। ओना आ  इ  ान्द्ह ट रट रहल अथि आ आशाक  न  जोथत मे  मैथिली  गजलक  घोघ उरठ रहल \nअथि। \n  \n 3 \nसम ीक्षा \n \nथिदेह ई-पथत्रकाक 1 अप्रैल 2012 क े र न  अिंक मे  प्रकाथशत श्री प्रेमचन्द्र पिंकजजीक द  टा गजल पढलौं। \nएथह द न  गजल क ेँ  हम  गजलक  व्याकरणक  आधार पर देख ाक  प्रयास कएलौं।  हम  द न  गजल पर आ \nप्रत्येक पाँथत पर अपन थिचार राथख रहल िी। \nगजल 1 \nहम   ात  अहीं क े र मीत  कह , नथह गजल कह  \n रु  कह  मीठ  नथह, तीत कह , नथह गजल कह  \n  \nचाङ ु र अपन पसारर रहल अथि मा िापर सम् न्द्धक   ाज  \nकोन  थिथध  ाँचत  प्रीत कह , नथह गजल कह  \n  \nकत ो  माँरट  सुँघाए  तैओ नथह मान  हम  अप्पन हारर \nचारु नाल पिाथड़ अपन हम  जीत कर  नथह गजल कह  \n  \nगगनक  मुँहक े ँ च मए  कत ो  ठा़ि अहाँ क े र शीसमहल  \n स  कखनहुँ   ालुक  भीत कर  नथह गजल कह     \nहाि पसार  रहत पसरले, मुँहे  टे़ि कर  तँ की \nकथन  द थस मुँह  थिपरीत चल , नथह गजल कह  \n पथहल गजलक  मतला  पढला पर  ुझाइए  जे रदीफ \"कह , नथह गजल कह \" अथि आ काकफया मे  \n\"ईत\" प्रयोग भेल अथि। दोसर शेर मे  यैह रदीफ आ काकफया लेल गेल अथि। मुदा  तेसर आ चाररम शेर \nमे  आथ  कऽ  रदीफक \"कह \"क   दला  मे  \"कर \" उपयोग कएल  गेल अथि। पाँचम  शेर मे  एकरा  दथल  \nकऽ  \"चल \" कऽ  देल गेल अथि। ऐ सँ इ  ुझा  लगैए जे रदीफ \"नथह गजल कह \" अथि आ द  टा काकफया \n\"ईत\" युक्त शब्द आ \"अ \" युक्त शब्द अथि। जँ गजलकार यैह रदीफ आ काकफया माथन  कऽ  चलल िथि \nतँ हुनका  प्रत्येक शेर मे  एकरे प्रयोग कर ाक  चाही। तखन रदीफ आ काकफयाक  दोख नै रथहतै। रदीफक \nथनयमक  मोताथ क  प्रत्येक गजलक  एक े टा रदीफ होइत अथि आ एकर पालन ओथह गजलक  प्रत्येक शेर \nमे  होय ाक  चाही। तथहना काकफयाक  थनयमक  मोताथ क  प्रत्येक शेर मे  काकफया एक े हे ाक  चाही। आ  \nकनी  हर  पर चचम करी। ई गजल सरल िार्णमक  हर  िा िार्णमक  हर  पर नै थलखल गेल अथि। अर ी \n हर  मे  अथि की नै ई जन ा  लेल हम  स  एक  एक  टा पाँथतक  थिश्लेषण करी। जँ ह्रस्ि क ेँ  1 आ दीघम क ेँ \n2 मानी  तँ पथहल शेर मे  देखल जाओः- \nहम   ात  अहीं क े र मीत  कह , नथह गजल कह  \n11 21 12 21 21 111 11 111 111 \nआ  दोसर पाँथत \n रु  कह  मीठ  नथह, तीत कह , नथह गजल कह  \n12 111 21 11 21 111 11 111 111 \nऊपर द न  पाँथत मे  देथख सक ै िी जे ह्रस्िक नीचा ह्रस्ि आ दीघमक नीचा दीघम नै आएल अथि आ तैं इ शेर \nकोनो   हर  मे  नै अथि। जखन मतले  कोन   हर  मे  नै अथि, तखन आन शेर स  पर थिचार कर ाक  \nकोनो  प्रयोजन नै अथि। थनष्कषम यैह जे गजल कोनो   हर  मे  नै अथि। आन शेरक थिश्लेषण पाठक  अपने \nऐ आधार पर कऽ  सक ै त िथि। \n आ  दोसर गजल देखल जाओः- \nगजलक   हन्ने हम  आिंगन- घर- दुआरर थलख  \n ाध - न - कलम ाग - ेख  – स ारर  थलख  \n  \nसाँ़ि िैक ि ु ट्टा आ पाड़ा मरखाह  कतैक  \n ाँचल  फथसलक े र सुरजाक रख ारर थलख  \n   िानामे  नाङट भेथल रथमयाक  हाकरोस- \nसुनथनहार क े ओ नथह तकरे पुिारर थलख  \n  \n ारल  खेलौनासँ, पोिीसँ द र कएल  \nथजनगीक  ोझ  उघैत नेनाक  भोकारर थलख  \n  \nनाथच रहल लोक  आइ असली नचथनिा सभ \nनचा रहल परदासँ क े ओ परतारर थलख  \n  \nफाटल अकास  िै सीअत के -कते  कोना  \nथलख  जे “पिंकज”  ेर - ेर  थिचारर थलख  \nएथह गजल मे  काकफया \"आरर\" युक्त अथि आ रदीफ \"थलख \" अथि। ऐ थहसा े ँ रदीफ आ काकफया ठीक \nअथि। सरल िार्णमक  ाहर  िा िार्णमक  हर  िा अर ी  हर  मे  इहो गजल नै अथि। ह्रस्ि क ेँ  1 आ दीघम \nक ेँ  2 माथन  कऽ  मतला  क ेँ देखल जाओः- \n \nगजलक   हन्ने हम  आिंगन- घर- दुआरर थलख  \n1111 122 11 211 11 121 111 \n ाध - न - कलम ाग - ेख  – स ारर  थलख  \n21 11 11121 21 1121 111 \nइहो गजलक  मतला  मे  ह्रस्िक नीचा ह्रस्ि आ दीघमक नीचा दीघम नै आएल अथि आ इ कोनो   हर  मे  नै \nअथि। इहो गजल मे  जखन मतले   हर  मे  नै अथि तखन आन शेर स  पर थिचार कर ाक  कोनो  \nप्रयोजन नै अथि। एथह आधार पर इ थनष्कषम थनकलैए  जे इहो गजल कोनो   हर  मे  नै अथि। एथह तरहेँ \nदेखल जा सक ै ए जे द न  गजलक   हर  दुरूस्त नै िै। ऐठाँ ई  ता  दी की सिंयुक्ताक्षर सँ प िमक िणम दीघम \nमानल  जाइए आ अनुस्िार  ला  िणम सेहो दीघम मानल  जाइए। \nगजलक  थिषयिस्तु नीक अथि। दोसर गजल \"आजाद गजलक \"क  श्रेणी मे  अथि आ पथहलुक  गजल \nकाकफया दोखक  कारण गजल नै अथि। सादर। \n  \n \n \n  4 \nम ैथिली  ाल गजलक   अिधारणा \n \nजेना कक नाम  सँ स्पष्ट अथि,  ाल  गजल माने  भेल नेना-भुटकाक  लेल गजल।  ाल  गजलक  अिधारणा \nमैथिली  मे  एकदम  न  अथि आ पथहल  ेर  24 माचम  2012 क ेँ  श्री आशीष अनथचन्द्हार ऐ अिधारणा क ेँ  \nसामने  आनलथि।  हुत  अकप समय  मे   ाल  गजल  हुत  प्रथसथद्ध पओलक  आ  ाल  गजल कहथनहार \nगजलकार सभक  एकटा  थिशाल पाँथत ठाढ भऽ गेल। ऐ मे  सिमश्री गजेन्द्र ठाक ु र आ आशीष अनथचन्द्हार \nजकाँ  स्िाथपत गजलकार तँ िथि, एकर अलािे न  गजलकार स  सेहो  ाल  गजल कह ा  मे  थिशेष \nअथभरूथच देखौलथन्द्ह।  ा ल गजल कहथनहार न  गजलकार सभ मे  सिमश्री थमथहर  झा, मुन्ना  जी, इरा \nमथकलक , अथमत  थमश्रा, चन्द्दन झा, पिंकज चौधरी 'निलश्री', राजीि रिंजन झा, जगदानिंद झा 'मनु ', रू ी \nझा, प्रशािंत मैथिल  आकद अनेको  गजलकार िथि। \"अनथचन्द्हार आखर\", जे मैथिली  गजलक  एकमात्र  \nब्लाग अथि, देखला पर पता लागैत अथि जे  ाल  गजलक  अिधारणा अयलाक   ाद  सँ एखन धरर(ई \nआलेख थलख ा  तक ) 73(थतहत्तरर) टा  ाल  गजल ऐ ब्लाग पर पोस्ट भऽ चुकल  अथि, जे अपने आप मे  \nएकटा  कीर्तममान  अथि। खास कऽ  एतेक  कम  समय  मे  एतेक  पोस्ट आए   ाल  गजलक  लोकथप्रयताक \nथखस्सा कथह  रहल अथि।  ाल  गजलक  थिधा एकटा  स्ितन्द्त्र थिधा  न ाक   ाट  मे  अग्रसर अथि, जे \nएतेक  कम  समय  मे  एतेक  सिंख्या मे   ाल  गजल कहथनहार गजलकार आ  ाल  गजलक  सिंख्या सँ स्पष्ट \nअथि। सिंगथह ककि ु लोक  क ेँ थमरचाई  सेहो लाग  शुरू अथि आ ओ लोकथन   ाल  गजलक  सम्प णम  \nअिधारणा क ेँ  नकार ाक  क ु थत्सत असफल प्रयास मे  जत्र क ु त्र अिंट शिंट पोस्ट दे ऽ  लागलाह। ई गप आर \nस्पष्ट करैत अथि जे  ाल  गजलक  थिधा मज  ती  सँ स्िाथपत भऽ रहल अथि। ककयाक  तँ सफल व्यथक्त आ \nथिधा सभक  आकषमणक  क े न्द्र  नैत  अथि आ  ाल  गजल सेहो सभक  आकषमणक  क े न्द्र  थन  चुकल  अथि, \nचाहे ओ गजलकार होईथि, पाठक  होईथि, आलोचक  होईथि िा जरथनहार लोक  सभ होईथि। जखन \nमैथिली  गजलक  चचम भऽ रहल अथि, तखन श्री आशीष अनथचन्द्हारक चचाम स्िभाथिक अथि। मैथिली  \nगजलक  थिकास मे  हुनकर योगदान हुनकर धुर थिरोधी लोकथन  सेहो मानैत  िथिन्द्ह। मैथिली   ाल  \nगजलक  अिधारणा लेल श्री आशीष अनथचन्द्हार मैथिली  साथहत्य मे  अपन अनुपम  स्िान  ना चुकल  \nिथि।  ाल  गजलक  अिधारणा सेहो हुनक े िैथन्द्ह, जे  हुत  सफल भेल अथि। \nआ  ककि ु गप करी मैथिली   ाल  गजलक  रचना सभक  सिं िंध मे।  हमरा  थिचार सँ  ाल  गजल नेना \nभुटकाक  लेल रूथचगर तँ हे ाक े  चाही, सिंगथह ऐ मे  कोनो  स्पष्ट सामाथजक  सनेस होइ तँ ई सोन मे  \nसोहाग जकाँ  हएत। ओना तँ सभ  ाल  गजल कहथनहार गजलकार सभ ऐ मे  सक्षम  िथि आ नीक सँ \nनीक  ाल  गजल थलख रहल िथि, मुदा  ऐ सन्द्दभम मे  हम  श्री गजेन्द्र ठाक ु रजीक  ाल  गजलक  उकलेख \nकर  उथचत   थझ  रहल िी। हुनकर एकटा   ाल  गजलक  मतला  अथिः-    \n \nकथनयाँ  पुतरा िोड़  आन   ा ी  \nजँ रिंग गुला ी िै तँ जान   ा ी  \n  \nऐ गजल क ेँ प रा पकढ कऽ  कने  देथखयौ। ई गजल कथनया  पुतराक उकलेख करैत नेना-भुटकाक  मनोरिंजन तँ \nकररते अथि, सिंगथह अजुका   ाजारिादक   थलिेदी पर क ु  ामन  भेल मनुक्खक  मार्ममक  थििेचना सेहो \nकरैत अथि। एहन आरो कतेको   ाल  गजल सभ \"अनथचन्द्हार आखर\" पर भेंटैत अथि, जकरा ऐ ब्लाग \nपर पढल जा सक ै त अथि। ई गजलकार सभक  सामाथजक  सिंिेदना क ेँ  प्रकट करैत अथि आ हम  ऐ लेल \nसभ गजलकार क ेँ  साधुिाद दैत थियैथन्द्ह। हम  एहने  ाल  गजलक  आस गजलकार सभ सँ लगओने िी। \nककयाक  तँ गजलकारक  सामाथजक  दाथयत्ि सेहो िै, जे प रा हे ाक  चाही। आधुथनक  मैथिली  गजलकार \nस  मे  ई क्षमता  अथि आ ओ कदन द र नै अथि जखन एक  सँ एक  सुन्नर आ  ालोपयोगीक  सिंगे सामाथजक  \nसमस्या  पर  ाल  गजलक  भरमार  हएत। व्याकरणक  थहसा े ँ\n मैथिली   ाल  गजल नीक  ाट  धएने अथि। \nअनथचन्द्हार आखरक टीमक  पररश्रमक कारणेँ\n मैथिली  मे   हरयुक्त गजलक  काल  शुरू भऽ चुकल  अथि \nआ सरल िार्णमक  हर (जकर अिधारणा श्री गजेन्द्र ठाक ु रजी देलथखन्द्ह) क े र अलािे आ  अर ी  हर  मे  \nगजल कहथनहार गजलकारक  कमी  नै िै।  ाल  गजल अपन शुरूआते सँ  हरयुक्त अथि, जे  ाल  गजलक  \nलेल शुभ सिंक े त अथि। शुरूआथतए समय  मे  जे आ जत ा   ाल  गजल थलखल गेल अथि, ओ सभ  हर  मे  \nअथि, चाहे सरल िार्णमक  हर  होइ िा अर ी  हर।   हरक  अलािे रदीफ आ काकफयाक  थनयमक  \nपालन सेहो प रा प रा भऽ रहल अथि। व्याकरण पालनक  ई प्रथत द्धता थनथित रूपे  ाल  गजलक  \nसफलताक  गािा थलख ा  मे  सहायक  हएत। \nमैथिली  गजलक   ढैत  र्ेग सिंग आ  मैथिली   ाल  गजलक  र्ेग सेहो उरठ गेल अथि। मैथिली   ाल  गजल \nजाथह रुत गथत सँ अपन र्ेग उठओलक  अथि, ऐ सँ तँ यैह लागैत अथि जे अथगला साल आ ैत  आ ैत  \nमैथिली   ाल  गजलक  पोिी प्रकाथशत भऽ सक ै त अथि। सिंगथह इसक  लक पाठ्यक्म  मे   ाल  गजल \nसथम्मथलत  हे ाक  सिंभािना सेहो साकार रूप लऽ सकत।  पाठ्यक्म  मे  सथम्मथलत  हे ाक   ाद  मैथिली  \n ाल  गजल सभ पढथनहार-पढौथनहारक सिंज्ञान मे  नीक जकाँ  आओत आ सामाथजक  थिकासक  सिंरचना \nमे  अपन महत्िप णम योगदान, जे अपेथक्षत अथि, सेहो दऽ सकत।  \n  \n \n \n  5 \nभोि हथियार \n \nश्री सुरेन्द्र नािक कहल  मैथिली  गजलक  सिंग्रह अथि \"गजल हमर  हथियार थिक\"। ऐ पोिी मे  हुनकर \nअर्सरठ टा गजल प्रकाथशत भेल अथि। ई सिंग्रह 2008 मे  आएल अथि जकर आमुख  श्री अजीत आजाद \nजी थलखने िथि। ऐ पोिी क ेँ आकद सँ अन्द्त धरर पढ ाक   ाद  हमर  यैह अथभमत  अथि जे गजलक  \nव्याकरणक  दृथष्टसँ ऐ सिंग्रह मे  अनेको  कमी  अथि, जाथह सँ  चल  जा सक ै त िल। पृष्ठ सिंख्या 13, 67 आ \n70 परहक गजल मे  चाररये टा शेर िै, जखन की कोनो  गजल मे  कम  सँ कम  पाँच टा शेर हे ाक  चाही। \nसिंग्रहक कोनो  गजल  हर  मे  नै अथि। हमर  ई स्पष्ट मनत  अथि जे गजलकार क ेँ प्रत्येक गजल मे   हरक  \nउकलेख कर ाक  चाही आ जँ आजाद गजल कहने  िथि तँ इहो स्पष्ट रूपेँ\n थलख ाक  चाही। ऐ पोिी मे  \nकाकफयाक  गलती भरमार  अथि। कतौ  कतौ  तँ ई   झना  जाइ िै जे गजलकार थ ना काकफया आ \nरदीफक मतल    झने  गजल कह ा  लेल  ैस  गेल िथि। एकर उदाहरण पृष्ठ 15 परहक गजल पढ ा  पर \nभेंट जाइ िै। ई तँ हम  एकटा  उदाहरण कथह  रहल िी। आरो गजल ऐ दोख सँ प्रभाथित िै, जतय \nकाकफयाक  थनयमक  धज्जी उर्ा देल गेल अथि। जेना पृष्ठ 18, 19, 20, 21, 27, 29, 31, 34, 35, 36, \n39, 40, 41, 43, 44, 45, 46, 47, 52, 53, 56, 57, 58, 66, 67, 68,70, 71, 72, 74, 75,77, \n79 आकदमे  काकफया तकलासँ  नै भेंटैत अथि आ ऐ खोजमे  मोन  अकच्ि भऽ जाइत िै। ओना आनो पृष्ठ \nकाकफया दोखसँ ग्रथसत अथि, मुदा  ई उदाहरण हम  ओइ पृष्ठ सभक  देने िी, जतय काकफयाक  झलककयो \nतक  नै भेंटै िै। मैथिली  गजल आइ जाथह सोपान पर चकढ चुकल  अथि, ओइ थहसा े ँ ऐ तरहक रचना \nगजलक  नामसँ  स्िीक ृ त होइ  ला  नै अथि। ककयाक  तँ थ ना  दुरूस्त काकफयाक  गजल नै भऽ सक ै त अथि। \nई सिंग्रह \"अनथचन्द्हार आखर\" युगक  शुरूआत भेलाक   ाद  थलखल गेल अथि, तै ँ हमरा  ई आस िल जे \nगजलकार कम सँ कम  काकफया आ रदीफक थनयमक  पालन ठीकसँ क े ने हेताह, ककयाक  तँ \"अनथचन्द्हार \nआखर\" जुग मे  आ  गजलक  व्याकरणक  सभ थनयम  थचन्द्हार भऽ चुकल  अथि। मुदा  गजलकार काकफया \nआ रदीफक थनयम  पालन कर ामे  प रा असफल रहलथि। ओना ऐ सिंग्रहक काकफया दोखक ेँ  पोिीक \nआमुख  लेखक  श्री अजीत आजाद पोिीक आमुखमे  दा ल  आिाजमे  स्िीकार करैत कहै  िथि जे कतेको  \nठाम  काकफया \"गर् र्ायल  सन\"  ुझना  जाइत अथि। ओना ई अलग गप थिक जे काकफया \"गर् र्ायल  \nसन\" नै अथपतु प रा प री गर् र्ायल  अथि। फ े र श्री आजाद ऐ गलतीक ेँ झाँप ा  लेल इहो कहैत  िथि जे \n\"रचनाकारक ेँ अपन सीमासँ   ाहर  आथ  शब्द-व्यापार कर ाक  चाही\"। मुदा  गजलक  अपन व्याकरण िै, \nजकर पालन क े ने थ ना  रचना गजल नै भऽ कऽ  पद्य मात्र रथह जाइत िै। गजल आ कथिताक   ीचक  \nअिंतर जे अिंतर िै, से ऐ तरहक तक म सँ समाप्त नै भऽ जाइ िै। काकफया, रदीफ आ गजलक  व्याकरणक  \nअनुपालन नै हे ाक  कारणेँ श्री सुरेन्द्र नािक ई सिंग्रह गजल सिंग्रह नै भऽ कऽ  एकटा  पद्यक सिंग्रह भऽ कऽ   रथह गेल अथि। सिंिेदनाक स्तर पर ककि ु रचना नीक अथि आ जँ गजलकार गजलक  व्याकरण पर \nधेआन देने रहतथिन्द्ह, तँ नीक गजल थलथख सक ै त िलाह। गजलकारक  ई पथहलुक  मैथिली  गजल सिंग्रह \n हुत  आस तँ नै जग ैत  अथि, मुदा  हुनकर सिंिेदनात्मक प्रथतभा देखैत हम  ई आस जरूर करै िी जे ओ \nगजलक  व्याकरणक  पालन करैत आग  नीक गजल कहताह  आ \"गजल हमर  हथियार थिक\" क ेँ  चररतािम \nकरताह। गजल तँ हथियार होइते अथि, मुदा  थ नु  काकफया, रदीफ आ  हरक  थनयमक  पालन क े ने \nरचना गजल नै होइत अथि आ भोि हथियार भऽ जाइत अथि। पद्यक हथियार पर काकफया आ  हरक  \nसान चढल हुनकर न  गजल-हथियारक प्रतीक्षा रहत। \n  \n \n6 \nगजलक   लेल \n \nश्री थिजय नाि झाजीक गीत-गजल सिंग्रहक पोिीक नाम  अथि \"अहींक लेल\"। ऐ पोिीमे  गीत आ \nगजलक  फराक-फराक द टा प्रभाग िै। हम  ऐ पोिीक गजल प्रभागक सिं िंधमे ऐठाँ ककि ु चचाम करऽ \nचाह ।  ऐ पोिीमे  गजलकार श्री थिजय नाि झाजीक अठहतररटा गजल प्रकाथशत भेल अथि। पोिीक \nगजल पढलासँ ई पता चलैत अथि जे ककि ु गजल क ेँ  िोथर्कऽ  ेसी ठाँ काकफया आ रदीफक थनअमक  \nपालन कएल  गेल अथि। पृष्ठ सिंख्या 47, 50, 54, 55, 56, 67, 71, 74, 75, 82, 94, 101, 110, \n114 पर िपल गजलमे  काकफया गर् र्ाएल  अथि। ऐठाँ ई धेआनमे  राख ाक  चाही जे थ ना  दुरुस्त \nकाकफयाक  रचना गजल नै भऽ सक ै ए। तखनो अथधकािंश गजलक  काकफया दुरुस्त अथि, जे गजलक  \nथिकास यात्राक थहसा े ँ एकटा  नीक लक्षण अथि। काकफया, रदीफ आ गजलक  व्याकरणक  थनअम  पालन \nकर ाक  थहसा े ँ गजलकार ओथह गजलकार सभसँ फराक श्रेणीमे िथि जे गजलक  व्याकरणक ेँ नै \nमान ाक  सप्पत खएने िथि। \nऐ गजल सिंग्रहक गजल स  कोन   हरमे  लीखल गेल अथि, ऐ पर गजलकार मौन  िथि। गजलक  नीचाँमे  \n हरक  नाम  जरूर लीखल जए ाक  चाही।  हरक  ज्ञान न  पीढीक गजलकार सभमे   ढे ामे  ई \nमहत्िप णम र्ेग हएत। ओना तँ गजलकार कोनो  गजलक  नीचाँमे   हरक  नाम  नै लीखने िथि, मुदा  गजल \nसभक ेँ पढलासँ ई पता चलैत िै जे ऐ सिंग्रहक ढेरी गजल एहन अथि जाथहमे  अर ी  हरक  थनअमक  \nपालन कर ाक  नीक प्रयास कएल  गेल अथि। ई स्िागत योग्य गप अथि। ऐसँ इहो पता चलैत अथि जे \nगजलकार अर ी  हरसँ  नीक जकाँ  पररथचत िथि आ जँ ई  ात  अथि तँ हुनका   हरक  नाम  गजलक  \nनीचाँमे  फररिाक ेँ  लीख ाक  चाही। ऐ सिंदभममे हम  पोिीक स सँ  पथहलुक  गजलक  (पृष्ठ सिंख्या 45) \nमतलाक े ँ उद्धृत करऽ चाहै िी-  हमर  प जा, हमर  पररचय, हमर  शृिंगार िी अपने \nसकल  सौभाग्य, मन , काया , रुथधर-सिंचार िी अपने \nआ  एकर मात्रा सिंरचना पर धेआन कदऔ, तँ पता चलै िै जे ऐमे  म ल  ध्िथन मफाईलुन  माने  \"ह्रस्ि-\nदीघम-दीघम-दीघम\" स  पाँथतमे  चारर  ेर  प्रयोग कएल  गेल अथि। माने  ई शेर  हरे -हजजमे  कहल  गेल िै। \nऐ गजलक  आनो शेरमे  मोटामोटी  ककि ु गलतीक ेँ िोथर्  हरे -हजजक  प्रयोग अथि आ ककि ु ठाँ िणम दुरुस्त \nकऽ  देला पर ई गजल अर ी  हर   हरे -हजजमे  अथि। ई एकटा  उदाहरण अथि, एहन आरो गजल ऐ \nसिंग्रहमे िै जे िणम आ मात्रामे  ककि ु पररितमन भेला पर अर ी  हरमे  कहल  मानल  जाएत। हमरा  ई आस \nअथि जे गजलकार अपन अथगला गजल सिंग्रहमे ऐ  ातक  धेआन राखताह आ अर ी  हर  युक्त गजल \nकथहकऽ  मैथिली  गजलक ेँ समृद्ध  करताह। शेरक पाँथतक  अिंतमे प णम थिराम  िा कोनो  थिराम  थचन्द्ह नै \nलगे ाक  थनअम  अथि, मुदा  पोिीक गजलक  शेर सभक  पाँथतक  अिंतमे प णम थिराम  लगाओल गेल अथि, \nजे थनअमानुक  ल  नै अथि आ एकर धेआन राखल जए ाक  चाही िल। \nसिंिेदनाक स्तरपर ई गजल सिंग्रह  ड्ड  नीक अथि आ गजलकारक  थिद्वताक ेँ प्रकट करैत अथि। मुदा  \nकएकठाँ  भारी भरकम  तत्सम  आ सिंस्क ृ तक शब्दक  प्रयोग गजलक ेँ   झ ामे  भारी  न ैत  िै, जाथहसँ \n चल  जा सक ै त िल। गजलमे  क्लाथसकल  भाषाक  प्रयोग नथहए हे ाक  चाही, अथपतु आम  प्रयोगक \nभाषाक  प्रयोग गजलक  लेल  ेसी नीक होइत िै। शेरमे  एहन शब्दक  प्रयोग जे आम   े हारमे  नै िै, \nगजलकारक  शब्द सामथ्यमक े ँ तँ जरूर देखा ैत  िै, मुदा  शेरक ेँ आम  जनसँ द र सेहो करैत िै। तैं शेर \nकह ाक  काल  हमरा  थहसा े ँ\n  ेसी थक्लष्ट भाषाक  प्रयोगसँ  च ाक  चाही। \nअिंतमे ई कहल  जा सक ै ए जे \"अहींक लेल\" पोिीक गजल प्रभाग मैथिली  गजलक  थिकथसत होइत रूपक ेँ  \nअस्पष्टे रूपेँ\n, मुदा  देख ैत  जरूर अथि। ई पोिी गजलक  व्याकरणक  थहसा े ँ ककि ु गलतीक ेँ िोथर्कऽ नीक \nप्रयास अथि। ऐ सिंग्रहक कएकटा  शेरमे  अर ी  हरक  पालनक  प्रयास महत्िप णम आ नोरटस कर ाक  जोग \nअथि। कएकठाँ  थक्लष्ट आ सिंस्क ृ तथनष्ठ शब्दक  प्रयोगक ेँ  जँ कात  कए  कऽ  देखल जाइ तँ सिंिेदनात्मक \nस्तरपर सेहो ई सिंग्रह नीक अथि। मैथिली  गजलक  थिकास यात्रामे ई पोिी गजलक  भथिष्यक लेल नीक \nर्ेग अथि। \n  \n  \n \n \n \n \n  अथम त थम श्र \n1 \nक थतआएल  आखर \n \n ात  चारर  षम  पथहलुक  अथि हमरा  सिंगे एकटा  सिंगी हमरे  रूम  मे  रहैत िल । प़िैमे कने  कमजोर  िलै \nमुदा  क िं पटीसनमे हमरासँ  2-3 घिंटा  ेसीए राथत कऽ  जागै िल आ एकर फलस्िरूप 10 टा मे  4 टा \nस ाल  जरूर हल कऽ  लै िलै ।ओना तऽ हमरासँ   ेशी  ात  नै करैत िल मुदा  भोर होइते  ाँकी   चल  \nस ालक  लेल हमरा  लऽग जरूर आथ  जाइत िल आ एखन ओ थमत्र  ी .टेक  कऽ  रहल अथि ।इ घटना \nचारर सालक   ाद  मोन  पड़ल मुन्ना  जीक एकटा  शेर पक़िकऽ \n  \nर्ाहसँ पहुँच  कोस -द  कोस  \nआग   ़ि ा  लेल तँ प्रेम चाही \n  \nथपिला र्े़ि मथहनासँ  मुन्नाजीक गजल सिंग्रह \"माँझ  आँगनमे  कथतआएल  िी \" िोड़े-िोड़े प़िै िलौँह मुदा  \nकाथकह  भरर राथत एकर गहन अध्ययन क े लौँ ।क ु ल 50 टा गजल आ 10 टा रू ाइ के  सिंग्रह अथि \"माँझ  \nआँगन मे  कथतआएल  िी\" ।पोिीक नाम  पक़ि मोनमे  ककदन-कहाँदन   ात  स  उठऽ लागल ।कथतआएल  \nउहो माँझ  आँगनमे  थ थचत्र सन लागल मुदा  प़िलाक  ाद  हमरा  लागैत अथि जे शाइर एथह समाजक े  \nआँगन आ एथह समाज  रुथप आँगनक  माँझ  मे  अपन  ैसार   नेने  िथि ।इ भऽ सक ै ए जे समाजक  ककि ु \nभागसँ इ कथतआएल  हेताह मुदा  प रा समाजसँ  ककन्नौह कथतआएल  नै लागै िथि । हमर  इ किनक  \nसत्यता एथह सिंग्रह के  प़िलाक  ाद   ुझा  जाएत । इ तऽ प्रेमो क े लथन तऽ समाजक े  ध्यान मे  राकक तेँ\nए तँ \nकहै  िथि \n  \nस  उमरर िगम के  प्रेम चाही \nमररतो दम  धरर क ु शल िेम  चाही \nआशा आ थनराशाक े फररिा ैत कहलथन  \n  \nथनराशा सिंग आशापर रटकल िै दुथनयाँ \nजँ देखलँहुँ भगजोगनी तँ कद ाली  ुझ  \n  \nथ हारक  ताकत  आ कमजोरी  के  समेटने  इ शेर    \nथ हारक  थसरखारी  दथल  गेल सन लगैए आ  \nश्रथमक  घटलासँ क िं पनी माथलक  लगै थ हारी जकाँ  \nएहन-एहन कतेको  दमदार  शेर स सँ  सजल इ गजल सिंग्रह अपना-आप मे  अलग पहचान  न ैत  अथि । \n  \nपथहले गजल के  देखलापर एकटा   ात  हमरा  खटकल  जे िल मात्र चारर टा शेर । गजलमे  कमसँ -कम  \nपाँच टा शेर रह ाक  चाही मुदा  एथह सिंग्रहक गजल सिंख्याँ \n1,2,7,10,11,19,22,23,24,25,27,28,32,34,35,37,39,42,43,44,47,48 मे  मात्र चाररए टा \nशेर अथि जे की गलत अथि ।ओना शाइर आमुखक  अिंतीममे  इ गलती स्िीकार करै िथि आ एकर \nथजम्मेदार  अपना के  मानैत  भथिष्यमे  एकर सुधारक िादा करैत िथि मुदा  हुनक  शब्दक  पकड़  आ भािक \nअध्ययन क े ला के   ाद  हमरा  लागैत अथि जे शाइरक लेल उपरोक्त गजलमे  एक -एक  टा शेर  ़िेनाइ \nकोनो  भारी  ात  नै िलै तेँ\nए हम  एकरा आलस मानै  िी । \n आ  चलु काकफयापर । एथह सिंग्रहक ककि ु गजलमे  एक ै काकफयाक  प्रयोग भेल अथि जेना 26म  गजल \nमे  तीन ठाम  काकफया \"चाहैए\" अथि ।29मे  पाँच ठाम  \"एखनो\" 31मे  पाँच ठाम  \"उघारू\" 46म  मे  पाँच \nठाम \"क े करो-क े करो\" अथि ।ककि ु और गजलमे  इ  ात  अथि ।ओना काकफयाक  दोहरेलासँ गजल गलत नै \nहोइ िै । \nतेसर गजलमे  मतला  नै अथि ककएक  तँ इ गजलक  पथहल शेर अथि \nफाटैत िल जतए मेघ  आ जमीन  \nपहुँचल पथहने ओतथह अभागल \n  चल  चाररटा शेरमे  \"अभागल\" के  काकफया माथन  क्मश : \"राँगल ,भाँजल , माँजल  आ साधल थलखल \nअथि ।4म  गजलक  मतलामे  \"करैए\" आ राखैए\" \"ऐए\" तुकान्द्त सिंग अथि मुदा  पाँचम  शेर मे  काकफया \n\"होइए\" अथि । िठम  गजलक  अिंतीम शेरमे \"कहाइ \" के   दला  गलत का कफया \"कहाइत \" थलखा गेल । \n32म  गजलक  मतला  अथि \nहमरा  तँ सुख भेटैए गजलक  गाँतीमे  \nओथहना जेना जाड़ मे  गमी  भेटैए गाँतीमे  \n एथहठाम  \"गाँतीमे \" रदीफ भेल आ काकफयाक  अता-पता- नै अथि ।ओना आन शेरमे  काकफया \"आतीमे \" \nतुकान्द्त सिंग अथि । \n 41म  गजलक  मतलामे  काकफया \"झमका  आ चमका  \" तुका न्द्त \"मका \" सिंग अथि मुदा  दोसर शेरमे  \nकाकफया \"उठा\" अथि । \n44म  गजल मे  काकफयाक  तुकान्द्त \"एल\" अथि मुदा  दोसर शेरमे  काकफया \"रखैल\" \"ऐल\" तुकान्द्त अथि ।  17म  गजलमे  अिंग्रेजी शब्दक  काकफया \"गेम \" आ \"ब्लेम \" थलखल अथि । \n एथह सिंग्रहक स टा  गजल सरल िार्णमक  हरमे  अथि ।ओना तँ इ  हर  गजलक  स सँ  हकलुक   हर  \nअथि मुदा  शाइर इहो  हरमे   हुते   ेर  धोखा खाइत िथि । हमरा  जानैत 26टा गजल गजलक  कोनो  \nशेरमे  एक -द  टा िणम  ़िा देलथन तँ कोनो  मे  घटा देलथन ।जेना \nदोसर गजलक  अिंतीम शेरमे  15 के   दले  16 िणम अथि ।7म  गजलक  तेसर शेरमे  18 के   दले  19 िणम \nअथि । 9म  मे  दोसर शेरमे  11 के   दले  10 िणम अथि । 11म  गजलक  अिंतीम शेरक अिंतीम पाँथतमे  18 \nके   दले  17 िणम अथि ।एहन गजती गजल सिंख्याँ \n12,14,15,18,19,20,22,24,26,28,29,30,31,32,34,35,38,42,43,46,47आ 48 मे  सोहो भेल \nअथि । ओना जँ भािक  ात  करी तँ एथह गजल सिंग्रहक े ऊ ँ चाइ पर पहुँचा देने अथि एकर भाि । स टा  \nगजल हृदय के  ि  लैत अथि आ सोच ाक  लेल मज  र  करैत अथि तेँ\nए इ आन सिंग्रह स सँ  थ कक ु ल  अलग \nअथि आ एकर आखर आन सिंग्रहक आखरसँ कथतआएल  अथि । भािक कारणे इ सिंग्रहक \"कथतआएल  \nआखर\" प़ि ाक योग्य अथि ।हमर  सलाह अथि जे एक ेर  एकरा अजमा  कऽ  जरूर देख  । \n ेस  तँ अहूँ स  प़ि  आ हम  जाइ िी दोसर गजलक  खोजमे  . . . \n  \n2 \nगजल  आ गीत म े अिंतर क ी िै? \n  \nगजल आ गीत मे  अिंतर की िै? मात्र एक  अक्षर के  । गीत आ गजल द न  गाओल जाइ िै । जँ ध्िनीक तुक  \n{राइम्स  } सभ पाँथत मे  थमलैत  रहत त' गीत िा गजल द न  सुनै मे ँ\n  ेशी नीक लागै िै । मुदा  गीत मे  \nराइम्स  नथहयो हेतै त' चलतै मुदा  गजल मे ँ\n प्राय: पाँथत सिंख्याँ 1 ,2,आ तकरा िाद 4 ,6 , 8 , 10 . . . \nमे  हेिाक चाही । गीत मे  कतेको  पाँथत के   ाद  फ े र सँ मुखरा  दोहराओल जाइ िै मुदा  गजल मे  प्राय: \nतुकान्द्त िाला पाँथत  ाद  कहल  जाइ िै । गजल कम  सँ कम  10 टा पाँथतक  होइ िै जकरा 2-2 पाँथत के  \nरूप मे   ाँरट क  शेर कहल  जाइ िै । । जथहना गीतक शास्त्र व्याकरण होइ िै{सा रे ग . . .} तथहना \nगजलक  व्याकरण होइ िै । जथहना शास्त्रीय गायण मे  राग होइ िै तथहना गजल मे   हर  होइ िै । \nजथहना गीत कोनो  ने कोनो  ताल . राग . मे  होइ िै तथहना गजल कोनो  ने को नो  हर  मे  होइ िै । । \nआ  कहू गीत आ गजल मे  अिंतर की? \n निका गायक  त' गीतक टाँग -हाि तोथड़ क ' गा ै  िथि । द  तीन टा शब्द के  एक ै साि जोथड़ क ' गा ैत  \nिथि   झ  जे फ े थिकाँल सँ सारट देने होइ । जथहना गीत मे  कोनो  तरहक थचन्द्हक {कोमा  ,फ  ल स्टाँप , \nआकद} के  मोजरे  नै दै िथि । ओथहना  गजल मे  कोना  पाँथत मे  कोनो  थचन्द्ह{. , ? आकद} नै देल जाइ िै ।मात्र अपन नामक  आग  थपि   {\" \"} \nथचन्द्ह लगा सक ै िी ।  \nआ  एना ककए क ै एल जाइ िै से नै प ि   ? अपने सोच  ने गीते जकाँ  गजलो के  त' गाओल जाइ िै । \nआ आ  कहू गीत आ गजल मे  अिंतर की? हमर  एकटा  थमत्र गजलक   ारेमे  पुिलथन तँ कहथलअथन्द्ह---- \n 1} शेर- शेर द  पाँथतक  होइत अथि आ अपना आप मे  सकदखन प णम भाि दै अथि आ आन पाँथत सँ \nस्ितिंत्र रहैत अथि । \n 2} गजल- कम  सँ कम  पाँच टा शेरक े जँ ककि ु तुकान्द्तक सँग एक  ठाम  राखल जाए त' ओ गजल  नै  िै \n। एकटा  गजल मे  एक ै रिंग तुकान्द्त हेिाक चाही । \n 3} रदीफ- गजल पथहल शेर के  अिंतीम सँ देख  जँ कोनो  एहन शब्द जे शेरक द नु पाँथत मे  काँमन  होइ त' \nओकरा गजलक  रदीफ कह ै  । \n आइ चल  सिंगे प्रेम गीत गे ै  थप्रय \nएकटा  प्रेमक  महल   ने ै  थप्रय \n एथह शेर मे  \"थप्रय \"दुन  पाँथत मे  अथि तेँ\nए एकर रदीफ भेल\" थप्रय\" ।  \nआ  गजलक  स  शेरक दोसर पाँथत मे  इ रदीफ रह ाक  चाही इ अथनिायम अथि । \n 4} काकफया - काकफया मने  मोटा  मोटी  तुकान्द्त{राइम्स }   झ  । जँ  ाजै  मे  एक ै रिंग ध्िनी   झना  जाइ यै \nत' ओ भेल काकफया । काकफयाक  तुक  ओथह शब्दक  अिंतीम सँ पता लागै िै । जे तुकान्द्त गजलक  पथहल \nपाँथत मे  अथि सेह आन स  पाँथत मे  हेिाक चाही । मतल  जे गजलक  पथहल शेरक दुन  पाँथत मे  आ \nआन शेरक दोसर पाँथत मे ँ\n । \n काकफया- जेना - जे ै  . खे ै  . नहे ै  { ऐ मे  \"ए ै \" तुकान्द्त भेल  \nगमला  . राधा . चेरा . क े रा {एथह मे  तुकान्द्त \"आ\" भेल} \n  \nहेतै , खे ै  . झेलै {ऐ मे  तुकान्द्त\"ऐ\" भेल} \n रोटी , हािी . रेती{ऐ मे  \"ई\" भेल}  \n झोरी .  ोरी {ऐ मे \"ओरी\" भेल}  \nएनाथहते और स  मे  काकफया {तुकान्द्त } नत  । \n गजल पथहल शेर मे  रदीफ आ काकफया क्मश : पाँथतक  अिंतीम सँ अथनिायम रूप सँ हे ाक  चाही । आ \nआन शेरक दोस पाँथत मे  सेहो रदीफ आ काकफया क्मश : अिंतीम सँ हेएत । \n 5} मतला - गजल पथहल शेर जेकर द न  पाँथत मे  रदीफ आ काकफया क्मश : अिंतीम सँ होइ एकरा मतला  \nकहल  जेतै । \n चाँद देखलौ त' थसतारा की देख   अन्द्हारक रूप दो ारा  की देख  \n \n प्रेमक  सागर मे   र्  नीक लागै \nर्ु ' चाहै िी त' ककनारा की देख  \n एथह मे  पथहल शेरक दुन  पाँथत मे  काँमन  \"की देख \" अथि तेँ\nए इ एथह गजलक  रदीफ भेल आ रदीफक \nपथहले देख  , द न  पाँथत मे  \"थसतारा \"आ \"दो ारा  \" िै एकर तुकान्द्त भेल \"आरा\" तेँ\nए इ भेल काकफया । \nआ  दोसर शेरक दोसर पाँथत मे  देख  । रदीफ \"की देख \" आ तुकान्द्त \"आरा \" के  सिंग शब्द \"ककनारा \" \nअथि । । आ  एथह गजलक  स  शेरक दोसर पाँथत मे  अिंत सँ रदीफ \"की देख  \" \nआ काकफया \"आरा\" \nतुकान्द्तक सिंग हे ाक  चाही ।  \n  \nतुकान्द्तक पाता शब्दक  अिंत सँ चलै िै । \n 6} मकता -- गजल अिंतीम शेर जै मे  शाइर अपन नामक  प्रयोग करै िथि ओथह गजलक  मकता  कहल  \nजाइ िै । \n मेघक  र्रे चान नै  हरायल  \nनै औता \"अथमत \" नजारा की देख  \n  \nइ भेल मकता  । \nशाइर अपन स  शेर मे  अपन एक ै टा नामक  प्रयोग करैि । जेना हम  पथहल गजल सँ\"अथमत \" थलखै िी \nत' आ  कतौ  \"थमश्र \" नै थलख सक ै िी । िेश त' एते देख  आ थलख  । और कनेटा   ात  ि ु टल अथि जे अहाँ \nस  जानैत िी । िणम िला  ात  । त ' आ  थलख  ककि नीक गजल  ककि ु कदन प िम हमरे  सन एकटा  थ न  \nप़िल थलखल गीतकार सँ भेट भेल ।हमरे  जकाँ  हुनको  रचना लोकक  माँि  पर द थनक ै ल जाइ िलै । खैर \nओ हमरा   तेलथन  जे गीत थलखैत  ेर  जँ िणम गाथन क  थलख  त' गा ै  मे  सुथिधा हेतै । आ ओ िणम गान  \nथसखेलथन । तै पर हम  कहलयथन  जे एना िणम गाथन क ' हम  स  \"गजल \"थलखै िी \nआ तेकर नाम  दै िी \"सरल िार्णमक  हर \"  आ एकर िणम एना गानल जाइत अथि । िणममाला  के  जतेक  \nिणम अथि{अ .आ सँ ल' क ' य , र . . . धरर} के  एकटा  िणम मानै  िी । जतेक  हलन्द्त रहै अथि तकरा \nमोजर  नै दै िी अिामत शुन्द्य{0} मानै  िी । सिंयुक्ताक्षरमे सिंयुक्त अक्षर के  एक  {1} मानै  िी । जेना की \" \nभक्त\" एथह मे  2 टा िणम भेल । एकटा  \"भ\"आ एकटा  \"क्त\" । एकर  ाद  एकटा  शेर कहलौ ँ । \n भाग्य मे  जे थलखल अथि तेँ थिरह मे  मरै  िी \nआशा क े ने िी कथहयो  त' मान  नोरक धर ै    एथह शेरक दुन  पाँथत मे  17 िणम अथि । एथह  हर  मे  जँ गजल थलख  त' स  पाँथत मे  पथहल पाँथत एते \nिणम हे ाक  चाही । \n ओ गीतकार कहलथन  जे अहाँक े िणम गान' आ ै  यै तेँ\nए अहाँ नीक गीतकार  न  आ हमहूँ  आ  गजल \nथलख  । । गीत आ गजल मे  एते समानता  अथि त' आ  कहू गीत आ गजल मे  अिंतर की ? \n  \nजगदानन्द्द झा म नु \n 1 \nगजलक   लहास \n \nहमरा  प़िक सौभाग्य भेटल कलानिंद भट्ट क ृ त गजल सिंग्रह “कान्द्हपर लहास हमर”  जे की 1983मे  \nप्रकाथशत भेल अथि। एथह गजल सिंग्रहमे कलानिंद भट्ट जीक गजल प्रथत सम् ोधन  ‘गजलक  मादे’क  \nअला ा  क ु ल 48टा गजल िा गजल सन ककि ु अथि। भट्टजी अप्पन सिं ोधन ‘गजलक  मादे’ मे  तँ थिभथक्त \nसटा कए  थलखने िथि मुदा   ाद   ािंकी गजल सभमे  थिभथक्त शब्दसँ हटा कए  थलखल अथि। ई सिंक े त \nअथि हुनक  िा हुनक  समकालीन  मैथिली  लेखकक  द्वारा गद्य आ पद्यमे  मैथिली  प्रथत कएल  गेल अन्द्तर। \nएथह सिंग्रहक मादे , गजलक  व्याकरण पक्षपर अ ैत  िी। एक  गोट गजल लेल सभसँ आिश्यक अथि \nकाकफया आ रदीफक पालन मुदा  एथह सिंग्रहक ककि ु थगनतीक गजल  ाय  लक  िोरर कए   ाद   ािंकी \nगजलमे  काकफया आ रदीफक दोख अथि। जेना एथह सिंग्रहक पथहले गजलक  मतला  देख  – \n“घर घरेक आथग सँ अथि जरल जा रहल \nभाइ  सँ  भाइ   द्वेषे   भरल जा रहल ” \nआ  एथह मतलाक  थहसा े  काकफया भेल ‘रल’, मुदा  एथह गजलक ेँ  आँगाक  शेर स हक  काकफया अथि – \n‘ नल’ , ‘ नल’ , ‘चलल’, ‘कयल’।  \nगजल तीन क े र मतला  देख  – \n“कहू की किा कहुना  जीथ   रहल िी \nफाटल गुदरी अपन हम  सीथ  रहल िी” \nआ  एथह मतलाक  काकफया भेल ‘ीीथ ’,  मुदा  गजलक  आन-आन  शेरक काकफया अथि, ‘लीथ ’,’पीथ ’, \n‘खीथच’, ‘पीथत’। एथहठाम  ‘लीथ ’ आ ‘पीथ ’ तँ ठीक मुदा  ‘खीथच’ आ ‘पीथत’ ? \nगजल 6 क े र मतला  – \n“ ाट   ाथधत  पहाड़े िै पाटल जखन \nसीयत दरजी के  आकासे  फाटल जखन”  एथहठाम  काकफया भेल ‘ीाटल’ जेना की काटल , चाटल, साटल, मुदा  एथह गजलक  आन आन काकफया \nअथि ‘साटल’, ‘फाटल’, ‘जागल’, ‘लागल’। एथहठाम  ‘साटल’ तँ ठीक अथि, ‘फाटल’ ठीक मुदा  एकर पुनः \nप्रयोग आ ‘जागल’ आ ‘लागल’ ? \nगजल सिंख्या 12 क े र मतला  – \n“अहाँ जीथ ते मनुक्ख  क ेँ  जरा रहल िी \nघेरर गामे  क ेँ स्िाहा करा रहल िी” \nमतलाक  काकफया भेल ‘रा’ मुदा  एथह गजलक  आगाँक  शेरक काकफया प्रयोगमे अथि, ‘दनदना’,’खड़ा’, \n’चला’, ‘ ना’ , ‘रचा’, ऐ गजल तेसर शेरक काकफया ’खड़ा’ ठीक अथि  ािंकी सभ गकती। \nएथह तरहे 18,19,20,21,22,33,48म  गजलक  काकफया ठीक नथह अथि। \nअिंथतम गजलक  मतला  आओर देख  – \n“शहर क े र सागर मे  आइ गाम  र् थम  रहल \nकामािंध काथमनी  क ेँ  पकथड़  जेना च थम  रहल” \nआ  उपरक ेँ  मतलामे  काकफया भेल ‘ी मी’  (दीघम ऊ कार आ मी ) मुदा  एथह गजलक  आन शेरक काकफया \nराखल गेल अथि, ‘घ थम’ , ‘च थस’, ‘रेथड़’, ‘  कक’ , आ  घ थम  ठीक  ाद   ािंकी ‘च थस’, ‘रेथड़’, ‘  कक’ , कोन  \nमादे  ठीक भऽ सक ै त अथि। \nउपरका उदाहरन सभसँ एक  र्ेग आग   ै़ि  हुत  रास गजल तँ एहनो अथि जाथहठाम  काकफया क े र \nकोनो  स्िाने नथह राखल गेल अथि। आउ देखी ककि ु एहनो गजल- \nगजल सिंख्या सातक  मतला  अथि – \n“मरर मरर क’  जे जी य से आदमी  चाही \nराखय थ हाथड़  हाि मे  से आदमी  चाही” \nआ  एथह मतलामे  देखी तँ दुन  पाँथतमे  कोमन  अथि ‘से आदमी  चाही’ अिामत ई भेल रदीफ। आ  \nरदीफसँ पथहने एथह शेरक दुन  पाँथतमे  कोनो  काकफया अथि ? नथह ने। एथह तरहे एथह गजलक  सभ शेर \nथ ना  काकफयाक  अथि। एथहठाम  गजलकार जाथन अनजाथन नथह जाथन ककएक  ने थधयान देलथन्द्ह, \nमतलाक  थनच्चाक पाँथतक ेँ  कथनक   दैल  कए  काकफया ठीक कएल  जा सक ै त िल, देख  – \nमरर मरर क’  जे जी य से आदमी  चाही \nथ हाथड़  हािमे  राखय से आदमी  चाही \nएथहठाम  एकटा  गप्प थधयान दे ए   ला  अथि जे गजल शास्त्र अनुसार थ ना  रदीफक गजल तँ कहल  जा \nसक ै ए परन्द्च थ न  का कफयाक गजल, जेना थ न  कथनयाँ  ब्याहक  ककपना।  एथह तरहे, एथह सिंग्रहमे  हुत  \nरास गजल थ न  काकफयाक ेँ कहल  गेल अथि जेना गजल सिंख्या 11,23,30,38,39,41,44,आ 46। एक  \n ेर  फ े रसँ गजल सिंख्या 46 क े र मतला  देखी –  “ठेंगा जकाँ  ठा़ि भेल नागे देखैत िी \nहम   ाट -घाट सभठाम  नागे देखैत िी” \nआ  एथह मतलाक  दुन  पाँथतमे  कोमन  अथि ‘नागे देखैत िी’ जे की रदीफ भेल आ रदीफसँ पथहने \nकाकफया नदारत। \nकतौ  कतौ   ाय  लक  काकफया ठीको अथि  तँ काकफयामे  एक्क े शव्दक  प्रयोग  ेर - ेर  अथि। जेना गजल \nसिंख्या 29 क  मतला  देखी तँ- \n“जनम  व्यिम  ेटीक ेँ  देलौं थिधाता \nकमम  अपकमम  हम  कोन  क े लौं थिधाता” \nऐ शेरमे  रदीफ भेल ‘थिधाता’ आ काकफया भेल ‘ीेलौं’। आ  एथह गजलक  आन-आन शेरक काकफया \nअथि, ‘ नेलौं’ , ‘च़िेलौं’, ‘थसरजेलौं’, ‘ नेलौं’ , ‘च़िेलौं’। मतलाक  शेरक थहसा े  काकफया दुरुस्त अथि \nमुदा  ‘ नेलौं’  आ ‘च़िेलौं’ शव्दक  आिृथत काकफयामे  एकसँ   ेसी  ेर  अथि। एथह तरहे गजल सिंख्या 15 \nआ 45 मे  सेहो काकफयामे  एक  शव्दक  आिृथत एक   ेरसँ   ेसी  ेर  भेल अथि। \n हुत  रास गजलमे  तँ काकफया आ रदीफ दुन  असमिंजसक ेँ अ स्िामे  अथि अि ा  कहू तँ दुन क ेँ दुन  गकती \nअथि। जेना गजल सिंख्या 35क ेँ  मतला  देखी – \n“ ानरक  हेँज जकाँ   ौख  रहल लोग \nरिंगल थसयार जकाँ  लौक  रहल लोक”  \nएथह मतलामे  देखी तँ रदीफ भेल ‘रहल लोक’  आ काकफया ‘ीौऽ‘, मुदा  एथह गजलक  आन-आन शेर \nस हक  काकफया आ रदीफ दुन  सिंगे अथि, ‘दौड़ रहल लोक’ , ‘थसरमौर   नल  लोक’ , ‘पिोड़ पड़ल लोक’ , \n‘थसलौट रहत लोक’।  एथह शेर सभमे , ‘दौड़ रहल लोक’ मे  मतलानुसार  काकफया आ रदीफ दुन  दुरुस्त \nअथि मुदा  तेसर आ पाँचम  शेरमे  रदीफ गकती अथि आ चाररम शेरमे  तँ काकफया आ रदीफ दुन  \nगर ड़ागेल अथि। कथह  तँ एथह गजलक ेँ  पाँचो शेरधरर गजलकार ई नथह थनधामररत कए  सकल  िथि जे \nकोन  काकफया अथि आ कोन  रदीफ, एथह असमिंजसमे  थखच्चैर  थन  सम्प णम  गजल लहास  थन  गेल अथि। \nथ कक ु ल  एहने तरहक  ीमारीसँ  ग्रस्त गजल 43 सेहो अथि। \nएथहठाम  हम  कही तँ गजलकारक ेँ सामिमपर  नथह हुनक  गजल व्याकरण प्रथत अज्ञानताक ेँ  दोखी माथन  \nसक ै त िी। ककएक  तँ सामिमक  गप्प करी तँ एथह सिंग्रहक 17 म  गजलमे  दोहरा काकफयाक  सफल पालन \nकएल  गेल अथि एकरा हुनक  सामिम  अििा  ा य लक  कथह  सक ै त िी। थजनका  काकफया आ रदीफ क े र \nज्ञान हेतथन ओ अतेक   ेसी गकतीक गुिंजाइस नथह िोरता। एथह सन्द्दभममे 24 सम  गजलक  मतला  देख  – \n“सररपहुँ अहाँ भैया कमाल  करै िी \nअथि रष्ट आचरण मुदा  गाल करै िी”  अिमक मादे  कहू तँ एथह शेरक दोसर पाँथतमे  “करै”क ेँ  जगह ‘ जै’  हे ा  चाही मुदा  गजलकार “करै िी”क ेँ  \nरदीफ माथन  “ीाल”क ेँ काकफया  नोलथन।  एथह तरहे मतलाक  काकफया आ रदीफ ठीक अथि मुदा  \nगजलक  आन-आन शेरक काकफया आ रदीफ सिंगे अथि, “ताल करै िी”, “नेहाल करै िी”, “जाल करै \nिी”, एतए धरर सभ ठीक मुदा  अिंथतम शेरमे  अथि “टाल रखै िी” रदीफ ‘करै िी’क ेँ  जगह रखै िी \nअिामत रदीफ गकती एकरे कहै  िैक सौ ँसे खीरा खाए कऽ  पेनी तीत। \nआ  आ ी काकफया आ रदीफक ेँ   ाद  गजल व्याकरण क े र महत्िप णम पक्ष  हरपर, तँ ई कहैमे  कोनो  \nसिंकोच नथह जे सिंग्रहक प रा प री गजल  े हर  अथि। सरल िार्णमक  हरक  साइद ओथह समयमे  जनमे  \nनथह भेल िल आ नथह एथह रूपमे  सिंग्रहक कोनो  गजल उतरर रहल अथि। िणमिृत सेहो कोनो  गजलमे  \nनथह अथि, कतौ  कोनो  गजलक  एक  आधटा शेरमे  िणमिृत्त अथ तो  अथि तँ गजलक   ािंकी शेरमे  नथह \nअथि। एकटा  उदाहरन देख  सिंग्रहक 14हम  गजलमे  गजलकार िणमिृत करैक  प्रयासमे िथि – \nगजलक  मतला  अथि – \n“भेल ई की कहाँ  सँ लहरर गेल अथि \n 212  -212 -   112  - 212 \nप्रश्निाचक धरा पर पसरर गेल अथि” \n212 – 212 -  212 -   212 \nएथह मतलामे  212-212-212-212क ेँ िणमिृत  नैत - नैत  थ गैर  गेल अथि। एथहठाम  या तँ गजलकार \nिणमिृतसँ अज्ञात िथि अििा चानब िंदुक ेँ दीघम मानै  िथि। गजलक  आग  क े र तीनटा शेरमे  212x4क ेँ \nसटीक िणमिृतक प्रयोग अथि। गजलक  दोसर शेर देख  – \n“आदमी  आदमी  क े र  ैरी  नल  \n 212 – 212 – 212 -212 \nकोन  नभसँ घृणा ई उतरर गेल अथि” \n212  – 212 – 212 - 212    \nमुदा  गजलक  पाँचम  शेरमे  अ ैत  अ ैत  िणमिृत ट रट गेल अथि। पाँचम  शेर – \n“उर काँपैि धरतीक भालरर जकाँ  \n 222-   12      -212   -212 \nयुग आदम  कोना  फ े र पलरट गेल अथि” \n222-222- 1 12- 212  \nजँ कथनक  थधयान देने रथहतथि तँ एतेक  लअग एला  ाद  िणमिृत प रा ने हो ाक  कोनो  कारण नथह। \nकह  ई जे इहो गजल  े हर  भेल।  कतौ  कतौ   ुझाइत  अथि जेना भट्टजी समकालीन  बहिंदी गजलकार सभसँ प्रेरणा लऽ कऽ  मा थत्रक ििंदक \nप्रयोगक कफराकमे  िथि। हलाँकी माथत्रक  ििंद गजलक  थहस्सा नथह अथि तिाथप एथह सिंग्रहक गजल \nएहनो थसस्टममे  प णम कफट नथह भए रहल अथि। पथहले गजलक  मतला  देख  – \n“घर घरेक आथगसँ अथि जरल जा रहल \n2121 -2112-12212 \nभाइ सँ भाइ द्वेषे भरल जा रहल” \n2112-2221-2212 \nिणमिृत तँ नथहए अथि मुदा  मतलाक  दुन  पाँथतमे  20-20 टा मात्रा अथि। ऐ तरहे गजलक  तेसर चाररम \nआ पाँचम  शेरमे  20-20 टा मात्रा अथि मुदा  दोसर शेरक मात्रा गथनयो कए  कम   ेसी अथि। गजलक  \nदोसर शेर – \n“कोन  आयल जमाना  जुआरी एतय (21 मात्रा) \n भिना अथििेकी  नल  जा रहल” (19 मात्रा) \nएथहना सम्प णम  सिंग्रहमे नथह कोनो  गजल माथत्रक  गणनामे  प णम अथि आ नथह िणमिृतमे।  मने  ई सिंग्रह \nप रा-प री  े हर  गजल सिंग्रह अथि। काकफया आ रदीफक अशुध्यताक कारणे एथह तरह क े र रचनाक \nसिंग्रहक ेँ अजादो गजल क े र श्रेणीमे रखनाइ उथचत नथह। \nगजल व्याकरणक  एकटा  आओर महत्िप णम थहस्सा अथि मकता , अिामत गजलक  अिंथतम शेर जाथहमे  \nशाइर अपन नाम  अििा उपनामक  देने होथि। एथह सिंग्रहक कोनो  गजलमे  मकताक  प्रयोग नथह अथि। \nआ  आ ी भाषा पक्षपर। गजलक  भाषा एहन हो ा  चाही जे सुथनते माँतर  मुँहसँ  थनकलै  िाह ! िाह ! \nआ ई की सुनलहुँ आइ आ  ुझै  लेल द  कदन  ादो  शव्दकोश  ताक ै त रहू। एथह पोिीमे  एकर सदत अभा  \nअथि।  हुत  उपरक ेँ भाषा, मारट  िालमे  ओँ\nघरे िलाक ेँ  लेल जेना सुन्द्दर चौपाइ जकाँ  नीक तँ  ड्ड  िै मुदा  \nककि ु  ुझलौं  नथह। ककि ु कठीन शव्द, ऐ सिंग्रहक पथहले गजलक  एकटा  शेर – \n“क्षुब्ध धरती गगन नयन म नल  अपन \nअथि िसाती  लाती  नल  जा रहल” \nआ  ऐ शेरक की अिम   झल  जेए ? आ जँ  ुझ ो  कर  तँ कतेक  काल   ाद  आ ओहो के  ? \nएकटा  आओर शेर 37 सम  गजलसँ – \n“घर िोट-िोट भीत च ना सँ ढेउरल \nथचत्र ओथह पर राधा क ृ ष्णक ललाम”  \nच ना, थचत्र बहिंदीक  ेसाहल  शव्द ओहूपर अिम की? ई ललाम  की ? के   ुझत  ? कठीन भारी भरकम  \nशव्दक ेँ  अला ो  एथह सिंग्रहक भाषा मैथिली  अिश्य अथि मुदा  एहने एहने पोधी प़िला  ाद  बहिंदीक  दलाल सभ कहैत  िै जे मैथिली  बहिंदीक अिंग अथि अििा बहिंदीक उपभाषा अथि। ऐ सिंग्रहक  हुत  कम  \nएहेन गजल अथि जाथहमे  बहिंदी शव्दक  प्रयोग नथह हुए। देखी ककि ु थहन्द्दीक शव्द – \nगजल 1 मे  – चमन  \nगजल 2 मे  – श्रम, थििशता \nकनीक  आग  आथ  गजल 10 मे  – थिक ृ थत, रक्त \nगजल 11 मे  – आदेश, िैशाखी, आतिंककत \nगजल 12 मे  – थिकट, मनुष्यता , क्  रता \nगजल 14 मे  – कहाँ , प्रश्निाचक, धरा, सिंशककत, आभास \nगजल 16 मे  – थनथष्क्य, थशथिल, सदृश्य, थिस्मय  \nगजल 18 मे  – अम् र , मुरझायल  \nगजल 19 मे  – कहर, अग्रसर \nकनी आओर आग   ़िी, गजल 38 मे  – घटा, उषम , थिषम , जल \n ािंकीओ गजलमे  एनाथहते बहिंदी शव्दक  भरमार  अथि। कतौ -कतौ  तँ एकिाहा बहिंदीए अथि। 15हम  \nगजलक ेँ  ई दुन  शेर देख  – \n“घरमे  फ  टल कक्या गमम  सीमािंत अथि \nभािना सिंक ु थचत थिषमयकारी  ने भेल \n  \nमिंत्र मधुमय  कहाँ  ओ थिश्व िन्द्धुत्ि के र \nकोन  उतरल ई युग दुराचारी ने भेल” \nउपरक ेँ  दुन  शेरमे  कतेक  शव्द मैथिलीक  अथि ? 39 म  गजल क े र ई शेर देख  – \n“उर  सा  द्वेष इष्याम घृणा क े र लहरर \nरक्त तपमण करैि ने कोनो  जानिर” \nजँ ई मैथिली  तँ बहिंदी की ?   \nआ  आ ी भाि पक्षपर, तँ एथह सिंग्रहक सभ गजलक  भाि पक्ष ज रदस्त अथि। समाजक  कोनो  एहन \nकोण  नथह जाथहपर शाइर ऐ सिंग्रहमे िणमन नथह क े ने होथि।  चापल सीसँ शुरू कए  आम  लोकक  जीिनक \nथिषमता , रस्टाचार, महगाइ , अपहरण, ल रट-पाट, राजनीथत सभ थिषयपर अपन  कलम  चल ैत  एक  \nएक  भािक ेँ उजागर करैमे  सफल िथि।  \n \n \n  2 \n\"गजल गिंगा\" के र सम ीक्षा \n \nसभसँ पथहने अथनल जीक ेँ ई गजल सिंग्रह थलख ाक  लेल  हुत   हुत   धाइ  आ शुभकामना  । मैथिली  \nगजलक  आकाश  गिंगामे एकटा  आओर नि गजल सिंग्रह \"गजल गिंगा\"क  आगमन  मैथिली  गजलक  दशा आ \nकदशा लेल  हुत  शुभ सिंक े त अथि । एक   ेर  फ े रसँ अथनलजी सथहत आन सभ गजल प्रेमी मैथिलक े ँ   धाइ  \n। हमर  अपने गजल ज्ञान  ेसी नथह अथि तिाथप एथह सिंग्रहक मादे  हम  ककि ु नीक  ेजए  कहैक  चेष्टा \nकए  रहल िी । आशा करैत िी जे 'अथनल'जी हमर  धृष्टताक ेँ  क्षमा  करता । \nक ु ल ८१ टा गजल अपना थभतर समेटने  ई सिंग्रह  हुते  नीक-नीक गजलक  सुन्द्दर गजल गिंगा  नल  अथि \n। आ  एथह गिंगामे असनान कतएसँ  शुरू करी अिामत हम  अप्पन गप्पक शुरूआत कतएसँ  आरम्भ  करी । \nतँ हम  शुरूआत करैत िी; \nगजलक  व्याकरण पक्षसँ :- आ गजलक  व्याकरणक  अ आ अथि मतला , काकफया, रदीफ,  हर  आ मकता  \n। \nसभसँ पथहने मतला , मतला  अिामत गजलक  पथहल शेर जे कक काकफया आ रदीफक थनधामरण करैत अथि \n। एथह सिंग्रहक सभ गजलमे  अथनलजी मतलाक  पालन  हुते  सुन्द्दरसँ क े ने िथि । आ , \nकाकफया आ रदीफ : सिंग्रहक शुरूआतेमे  अथनलजी सिंग्रहक ेँ  हरक  थभन्नताक ेँ आधारपर द  भागमे    ँटैत  ई \nथलखने िथि जे काकफया आ रदीफक पालन भेल अथि । आ ठीक े रदीफक पालन एथह सिंग्रहक सभ \nगजलमे   ड़  नीकसँ भेल अथि । सगरो सिंग्रहक ेँ प़िला  ाद   ु झलौं जे  हुतो  गजलमे  काकफयाक  पालन \nसेहो नीकसँ भेल अथि । ओतए ३७% गजलक  काकफयाक ेँ ठीक करैक   गुँजाइश अथि । चुकी ई सिंग्रह \nएखन अप्रकाथशत अथि तेँ\n जँ सम्भि  होइ तँ अथनलजी ककि ु सिंशोथधत कएला   ाद  एकरा आओर  ेसी \nउत्क ृ ष्ट  ना  सक ै त िथि । \nजेना कक सिंग्रहक प्रिमे गजलक  मतला - \n\"प़ि ाक मोन  होइए <थलख ाक > मोन  होइए \nककि ु ने ककि ु सकदखन <थसख ाक > मोन  होइए\" \nएथहठाम  काकफया भेल \" e ख ाक \" मुदा  गजलक  आन आन शेर स हक  काकफया अथि थ ि ाक , \nथझक ाक , थनप ाक , <थचख ाक >, छ्ट ाक , थिन ाक  । एथहठाम  थचख ाक  िोरर कए   ाद   ाँकी  \n???? \nएक ेर  भाग पथहलक ेँ  गजल सिंख्या ५ के र मतला  देख - \n\"काँट  फ  स अथि <भरल>  ाटपर  जहाँ-तहाँ \nनक़िया क  क ु र <मरल >  ाटपर  जहाँ-तहाँ\"  आ  एथह मतलाक  रदीफ भेल \" ाटपर  जहाँ-तहाँ\" जे की दुन  पाँथतमे  काी मन  अथि । आ  काकफया \nभरल आ मरलसँ  भेल \"रल\" । मुदा  आन शेर स हक  काकफया अथि दखल, पड़ल, जड़ल, महल , उड़ल, \nगड़ल । एथहमे  पड़ल, जड़ल, उड़ल, गड़ल तँ ठीक मुदा  दखल आ महल  ????? \nआग   ़िैत गजल १४ क े र मतला - \n\" हरक  झिंझरटसँ हमरा  आजाद करु \nहम  गजल िी हमरा  नै  र ाद  करु\" \nएथह मतलाक  काकफया भेल आकार  ाद  द (ीाद) मुदा  एथह गजलक  आग क शेर स हक  काकफया लेल \nगेल अथि याद, फररयाद, अनुिाद, लाज, काज ,  ात  । याद, फररयाद, अनुिाद ठीक तँ लाज, काज , \n ात  ??? \nएक   ेर  गजल १६ क े र मतला  देखल जेए - \n\"कानहापर गिंगाजल ल' क ' < ़िलौं>कोना -कोना  \nमोन  पड़ैए ऐ पहाड़पर <च़िलौं>कोना -कोना \" \nएथहठाम  काकफया भेल  ़िलौं, च़िलौंसँ \"़िलौं\" मुदा  एथह गजलक  आन-आन शेर स हक  काकफया अथि; \nखसलौं,  चलौं , कटलौं , रखलौं आ  ई स टा  कतेक  ठीक ???? \nकनेक  आओर आग   ़िैत गजल २७ क े र मतला - \n\"जुथन प ि   की <करै>िी हम  \nथनत्य स्ियिंसँ <लड़ै> िी हम \" \nएथह मतलाक  काकफया भेल \"0रै\" िा \"0ड़ै\" । आ  एथह गजलक  आग क शेर स हक  काकफया जे लेल गेल \nअथि- र्रै,  ुझै , जगै, कनै ,  जै , नचै, जनै, तक ै । एथहमे  \"ड़रै\"क ेँ  िोरर  ाद   ाँकी  स टाक े ँ  की ठीक \nकहल  जेए ?????? \nगजल सिंख्या २९ क े र मतला - \n\"एतेक   ाझल  ककएक  रहै िी <अपनामे > अहाँ \nअ ै  िी  ड़ी  ड़ी राथत क ' <सपनामे > अहाँ\" \nएथहठाम  काकफया भेल अकार सिंग \"पनामे \" । मुदा  शाइर एथह गजलक  आगाँक  शेर सभमे  काकफया लेने \nिथि; पटनामे , सतनामे , घटनामे , अयनामे ,  धनामे , गहनामे  । मतलाक  थहसा े  आन आन शेरक \nकाकफया मेल  नथह क ' रहल अथि । \nकथनक  आग  जा कए  गजल सिंख्या ४० क े र मतला - \n\"थचन्द्ता तनक ेँ <दाथग> रहल अथि की कररयौ \nमोन  कतौ  नै <लाथग>रहल अथि की कररयौ\"  एथह मतलासँ  जँ काकफयाक  थनधामरण हुए तँ काकफया  भेल, \"0ीाथग\" । मुदा  शाइर एथह गजलक  आन-\nआन शेरक काकफया देने िथि; भाथग, ताकक, मािंथग, काथन , आथ , कारट, कह   ेजए  नथह जे \" भाथग\"क ेँ \nिोरर आन कोनो  मतलासँ  मेल  खाइत नथह अथि । \nएथह तरहे कम   ेसी एथह सिंग्रहक भाग १ क े र गजल सिंख्या ६,९,१३,३०,३३,३५,३७,५१,५३,५४,५५ \nक े र काकफया ठीक  नथह अथि । \nआ  एथह भागक  अथन्द्तम गजल, गजल ६१ क े र मतला  एक   ेर  देखल जेए- \n\" नदी िोथड़ क ' <नहरमे >एलौं \nगाम  िोथड़ क ' <शहरमे >एलौं\" \nआ  एथह मतलासँ  काकफयाक  थनधामरण हुए तँ काकफया भेल \"हरमे \" मुदा  शाइर एथह गजलक  आग क \nशेर स हक  काकफया लेने िथि- कहलमे , जहलमे , महलमे , ज ड़थशतलमे , सहलमे , गजलमे  । मतला  आ \nआन-आन शेरक थ चमे  काकफयाक  कोनो  थमलान  नथह । \nआ  आ ी सिंग्रहक भाग द मे  । पथहल भाग जकाँ  एथह भागमे  सेहो शाइर मतला  आ रदीफक पालन \nनीकसँ क े ने िथि । आ  देखी काकफया तँ स सँ  पथहले भाग द  क े र गजल सिंख्या ४ क े र मतला - \n\"खेल सभटा <उसरर> जाइए \nलोक  सभटा <थ सरर> जाइए\" \nआ  एथह मतलासँ  काकफया भेल \"सरर\", मुदा  आगाँक  शेर स हक  काकफया अथि झखथर्, ससरर, \nथपिरर, थ गरर, क ु तरर, नचरर । मतलासँ  मेल  खाथत एकौटा  शेरक काकफया नथह । \nभाग २, गजल ६ क े र मतला - \n\"जीिनक ेँ <आशा>  दलल  \nप्रेमक  <पररभाषा>  दलल \" \nएथहठाम  काकफया भेल आकार  ादक  शा, षा अििा सा । आशा, पररभाषा,  ारहमासा , भाषा, \nअथभलाषा, तक  तँ ठीक मुदा  अथन्द्तम द टा शेरक काकफया मौसा  आ पािाँ । \nआ  एक ेर  देखी भाग २, गजल १७ क े र मतला - \n\"सभ थजिइत अथि सुथ धामे  \nहम  रहइत िी दुथ धामे \" \nएथहठाम  काकफया भेल उकारक ेँ   ाद  \"थ धामे \" । सुथ धामे , दुथ धामे  क ेँ   ा द आगाँक  शेरक काकफया \nअथि, कथितामे , अनकामे , अपनामे , पटनामे ,  सुधामे  । एथहमे  सँ एक्कोटा काकफया मतलासँ  ठीक मेल  \nनथह कए  रहल अथि । \nककि ु एहने-सन भाग २ क ेँ  गजल ९,१२,१८ आ २० क े र काकफया सेहो ठीक नथह अथि । एथह सिंग्रहक \nअथन्द्तम गजलक  मतला  एक ेर  देख लेल जेए-  \"नीक  ात  ककि ु <कहू> अहाँ \nगीत गजलमे  <रहू> अहाँ\" \nकहू/रहूमे समान  भेल \"हू\" । मुदा  शाइर आन आन शेरक काकफया लेने िथि; चल , धरू, करू,  ड़  । \nखाली  ी    ी    ी    ी  तँ थ ना  \"ह\"क ेँ    ी    ी    ी    ी    के  की कहल  जेए ??? \nकतेक  रास गजल एहनो अथि जाथहठाम  काकफया तँ ठीक  थनरहल  अथि मुदा  काकफया मे  एक्क े आखरक \nप्रयोग एकसँ   ेसी  ेर  कएल  गेल अथि । जेना भाग एकक  गजल ९,२०,३६,४२ आ भाग द  क े र गजल \n१० मे  । \nमतला , रदीफ, काकफयाक   ाद  गजल व्याकरणक  एकटा  मुख  अिंग अथि मकता  । मकता , अिामत गजलक  \nअथन्द्तम शेर जाथहमे  शाइर अपन नाम  िा उप नामक  प्रयोग क े ने होथि । एथह सिंग्रहक को नो गजलमे  \nमकताा़क  प्रयोग नथह कएल  गेल अथि । \nआ  आ ी गजल व्याकरणक  एकटा   पैथध कलापक्ष  हरपर । तँ जेना स्ियिं शाइर स्िीकार क े ने िथि जे \nभाग १ क े र ६१ टा गजलमे  ओ सरल िार्णमक  हरक  प्रयोग क े ने िथि । आ जेकर थनिामह ओ  हुते  \nनीकसँ क े ने िथि । आ  भाग द  जाथहमे  क ु ल २० टा गजल अथि, कोनो  थनधामररत अर ी  हरक  प्रयोग \nतँ नथह कएल  गेल अथि, हाँ एथह गप्पक थधयान जरूर राखल गेल अथि जे स  पाँथतमे  समान  मात्रा \nक्म  रहेए । अिामत समान  मात्रा क्मक  प्रयोग करैक  सफल प्रयास क े एने िथि । ककि ु ठाम  िोरर दी तँ । \nस सँ  पथहने तँ चन्द्रथिन्द्द क ेँ  जगह थिन्द्द क (अन्द्सुआर) प्रयोग कएल  गेल अथि । ई शाइद टाइबपिंग ग़लती \nहुए मुदा  एथह कारणे  हुतो  जगह मात्रा क्म  थ गैड़  गेल अथि । दोसर जतअ जतअ सिंयुक्ताक्षरक प्रयोग \nकएल  गेल अथि ओतअ ओतअ मात्रा क्म  क े र गलती भ गेल अथि । \nजेना गजल सिंख्या ५ क े र अथन्द्तम शेरक प्रिम पाँथत- \n\"मोन  क े र प्रश्न अथि कते \" \n२१    २१  २१ -  २ १२ (शाइर द्वारा मानल ) \n२१    २२  २१ - २  १२ (िास्तथिक) \nएकटा  आओर उदाहरण गजल ११ क े र तेसर शेर देखल जेए- \n\"देश हमर  अथि प्राण भाइजी\" \n२१    १२ - २   २१-  २१२ ( शाइर द्वारा मानल ) \n२१    १२-  १ २ २१ - २१२ (िास्तथिक) \nएहने तरहक दोख गजल १२ क ेँ दोसर शेरमे  आ १८ म ' गजलक ेँ दोसर शेरमे  अथि । \nभाषा आ भाि पक्ष ; भाषापर ज रदश्त पकड़  लेने सम्प णम  सिंग्रहमे भाषाक  एकरूपताक  दशमन होइत \nअथि । सिंग-सिंग नि रचनाकार सभ लेल थसख ाक  लेल नीक प्लेटफामम  थिक अथनलजीक ई गजल सिंग्रह \n। अथनलजी थ ना  कोनो   ेसाहल  शव्दक  प्रयोग क े ने एतेक  सरल व्य हाररक मैथिलीक  शव्द स क े ँ  ग िंरठ  कए  एकता  नि शुरूआत क े ने िथि । समान्द्यसँ समान्द्य लोक , एक -एकटा  गजलक  एक -एकटा  शेरक \nआनन्द्द ओथह िन अिामत प़िैत िा सुनैत मातर  ल'  सक ै त अथि । \nभाषा थशकपक  गप्प करी तँ एक -एकटा  िोट-िोट शेरमे  एतेक   ेशी गप्प नुक े एल अथि जे सुथन आ सोथच \nकए  मनक  थभतर ख़ुथशक ला ा  फ ु टै लगै िैक । एकटा  उदाहरण एथह सिंग्रहक पथहल गजलक  एकटा  शेर- \n\"दुइ ठोर थिक अििा थतलकोर क े र तर्ुआ \nहोइए तँ लाज लेककन थचख ाक  मोन  होइए\" \nथमथिलाक  भोजनक  पाक -कलाक  श्रेष्ठताक प्रथतक थतलकोरक  तर्ुआ । जेकर स्िाद, क ु ड़क  ड़ेनाइक जिाि \nनै, सुथनते मातर  मुँहमे  पाथन एनाइ स्िभाथिक । स्िाकदष्ट, पातर, कड़कड़  थतलकोरक  तुलना पातर \nठोरसँ । जिरदश्त उपमय  आ उपमानक  प्रयोग । ओकर  ादो , लाज होइतो थचख ाक  मोन  ।एहेन एहेन \nसरल ि पारम्पररक शव्द चयन थहनक  गजल कौशलमे  चारर चान लगा रहल अथि । \nसम  सामथयक  थमथिला  मैथिलीक  समाजमे  जतेक  कोनो  समस्या  िा िाद थििाद अथि सभपर अपन \nकलम  चल ैत  सुन्द्दर-सुन्द्दर शेरक द्वारा अथनलजी लोकक  आ समाजक  थधयान ओथह कदस कदया ैमे  \nसफल भेल िथि ।  समाजक  अव्यिस्िाक ेँ  देख सिंघषम आ थिन ाक  गप्प एक्क े सिंगे कोना , देख  एथह शेरमे - \n\"आजादीक लेल एखनहँीु सिंघषम अथि जरूरी \nव्यिम गेल सभ मािंग  थिन ाक  मोन  होइए\" \nसिंग्रहक नामे  अनुरूपे एथह \"गजल गिंगा\"मे  अथनलजी सभ ककि ु समेटने  एकरा सुन्द्दर रूप दे ैमे  सफल \nभेल िथि । \n \nजगदीश चन्द्र ठाकु र ‘अथनल\" \n1 \nप्रथत द्ध साथहत्यक ारक  अप्रथत द्ध गजल \n \n‘िोर्े आथग िोर्े पाथन’2008 मे  प्रकाथशत प्रथसद्ध गीतकार भाइ थसयाराम  झा ‘सरस’क 80 टा गजल \nसिंकलन िीक।सरसजी गजलक  पोिीक भ थमकामे  कथिता,किा,थन न्द्ध आकद थिधामे  आथ  रहल रचना \nसभक  स्तरपर सिाल उठौलथन अथि। लेखक ,कथि,नाटककार  कें  की की पढ ाक  चाही,से सलाह देल \nगेल अथि.लेखक  लोकथनमे  प्रथत द्धताक अभाि पर आक्ोश  व्यक्त कएल  गेल अथि। अपन समाज ,अपन \nभाषाक  प्रथत अपन लेखकीय प्रथत द्धताक िणमन सरसजी जाथह तरहें क े लथन अथि से  ेर - ेर  पढ ाक  \nआ मोनथह  मोन  हुनक  चरण स्पशम कर ाक  लेल  ाध्य  क’  देत। मुदा  जँ अहाँ ताक  जे गजलकारक ें की \nकी पढ ाक  अििा किीक अभ्यास कर ाक  चाही से एथहमे  नथह भेटत। गजलकार स्ियिं गजलक  \nसम् न्द्धमे  की-की पढने िथि तकर उकलेख नथह कएल  गेल अथि। गजलक  व्याकरणक  कतहु  चचम नथह  अथि.गजलकारक ें मोन  पर्ैत िथन दथक्षण अफ्रीकाक कथि मोलाइशक  क्ाथन्द्तगीत आ कफलीस्तीनी \nकथिक  कथिता,कोनो  शायरक कोनो  महत्िप णम शेरक उकलेख नथह क े लथन अथि। एथहसँ गजल लेखनक  \nलेल आिश्यक प्रथत द्धताक आभास नथह होइत अथि। \nपोिीक 80 टा गजलमे  62 टा गजलमे  रदीफ आ काकफयाक  प्रयोग कएल  गेल अथि जाथहमे  5 टा \nगजलमे  रदीफ अििा काकफया अििा द न क थनिामह सभ शेरमे  नथह भ’ सकल  अथि।16 टा गजलमे  \nकाकफया अथि, रदीफ नथह। 2टामे  रदीफ अथि,काकफया नथह। अहूमे  एकटामे  सभ शेरमे  रदीफक थनिामह \nनथह भ’ सकल  अथि। कोनो  गजल एहन नथह अथि जकर सभ शेरमे  िणम अििा मात्राक  एकरूपता हो।तें \n हरमे  त्रुरट साफ दृथष्टगोचर होइत अथि। एथह कदस गजलकारक  ध्यान ककएक  नथह गेलथन से नथह \nजाथन। सरसजीसँ लोकक ें   हुत  अपेक्षा रहैत िैक, मुदा  एथह सम् न्द्धमे  हुनक  कोनहु  स्पष्टीकरण सेहो \nकतहु  नथह अथि। आशा अथि गजलकारक  अथगला गजल-सिंग्रहमे आिश्यक औपचाररकताक थनिामह \nहोयत। ई पकढ क’  नीक लगैत अथि जे ‘.....धीरू भाइ तिं एते धरर कहने  रहथि जे खैयाम  कें  मैथिलीमे  \nसुन ाक  हो तिं सरस कें  स नल जा सक ै ि...’ तें सरसजीसँ अपेक्षा आर  कढ  जाइत अथि। सरसजी कहैत  \nिथि,‘एथह सिंकलनक गजल सभ तिं सहजबहिं अपन लोकिेदक ,मारट -पाथनक ,भाशा-साथहत्यक आ सिंस्कार-\nसिंस्क ृ थतक प्रथतथ म्  तिं थिक े,सिंगथह अनेक  ठाम  अनेक  तरहें तकरा न  सिं पररभाथषत आ व्याख्याथयत \nसेहो करैि । न -न  सिंस्कारक स्िापना सेहो करैि ।.......’ सरसजीक उथक्तक ें तक ै त थिथभन्न गजलक  \nएथह शेर सभ पर थिचार करू- \n जै पाइने पैनि  आ क ै रतै ने लोक , िीः िीः िीः \nसेहो पाइन घटर-घटर घटघटा रहल,ई मैथिल  िौ  \n  \nजौं-जौं अहिंक खसैए थपपनी,धप-धप तेना खसै िी हम  \nरसे-रसे उठ ी तिं सररपहुिं, होइए देि-उठान हमर  \n  \nिप्पा समथधन  देल समथध  क े र अिंगा मे  \nउजरो मोंि  थपजाएल,फागुनक  कदन आयल \n  \n अइ समुरक  ककन्द्हेरमे  र्  चक्िातक  जोर रहलै \n ालु  पर तैयो अपन हम  नाम  तकने  जा रहल िी \n  \nथ ज्झो  कराओल  ैसले  रथह गेल नोिारी  \nगथलयाक’  ककयो खाइत आ उगथल रहल िलै    \nहम  मर , ेटा  लर्त, ेटा  मरत -पोता लर्त \nकट -काट ,जे  ुझी-सदभािना-दुभामिना \n  \nहिा-पाथनक  थ ना  एमहर  भेलैए द थभ स  पीयर \nओम्हर   ोर्ामे  कथस -कथस ,थस्िस खातामे  ढुका ै  िै  \nव्याकरण पक्षक ें जँ उपेथक्षत क’  देल जाए तँ कएटा  गजलमे  ककि ु शेर महत्िप णम अथि जे पाठकक  ध्यान \nआक ृ ष्ट करैत अथि ककि ु शेर जे पढ ामे  नीक नथह लगैत अथि, भ’ सक ै ए जे हुनका  स्िरमे सुन ामे  नीक \nलागय. मैथिली  गजलक  भण्र्ारक ें भर ामे  सरसजीक योगदानक ें महत्िप णम मानैत  हम  गीतकार \nसरसजीक प्रशिंसक, मैथिलीक  सुधी पाठक  आ नि-पुरान गजलकार सभसँ अनुरोध कर थन  जे कम -सँ-\nकम  तीन  ेर  अिश्य पकढ जाथि सरसजीक ‘िोर्े आथग िोर्े पाथन’। नीक लगतथन। \n  \n2 \nअरथिन्द्दजीक  आजाद गजल \n \nमैथिलीयोमे  गजल पर ख   काज  भेल अथि आ एखनो भ’ रहल अथि। गजेन्द्र ठाक ु र गजलक  व्याकरण  \nथिस्तार सँ प्रस्तुत क े लथन आ अपनो  हुत  गजल थलखलथन. आशीष अनथचन्द्हार मैथिली  गजल ले’ \nस्ितिंत्र साइट  नाक’  व्याकरण कें  स्िाथपत कर ामे  अपनो योगदान करैत अपनो  हुत  गजल थलखलथन \nआ आओर  हुत  गोटे सँ गजल थलख ौलथन  आ से काज  एखनो क’  रहल िथि थहनका  द न  गोटेक  \nअथतररक्त आर  हुत  गोटे मैथिली  गजलक ें समृद्ध  कर ामे  योगदान क’  रहल िथि।ई प्रसन्नताक  ात  \nथिक। हमरा  जनैत गजलकारक   मुख्य  तीनटा िगम अथि। एक  िगम ओ अथि जाथहमे  रचनाकार पथहने \nगजलक  व्याकरण पढलथन आ तकरा  ाद  ओही अनुसारे गजल थलख’ लगलाह. दोसर िगममे  ओ \nगजलकार सभ िथि जे पथहने गजल थलख’ लगलाह ,  ादमे  गजलक  व्याकरण कदस घ्यान गेलथन आ \nओथह अनुसारे थलख ाक  प्रयास कर’ लगलाह. तेसर िगममे  ओ लोकथन  िथि जे गजल स थन क’ , पकढ क’  \nलीख’ लगलाह आ लीखैत चल गेलाह, पािािं उनरट क’  नथह तकलथन .ओ मात्रा अििा िणम गथन क’  शेर  \nथलख ाक -कह ाक  चक्करमे  नथह पथर् अपन  ातक ें  क ें न्द्रमे राथख धर्ाधर् थलखैत चल गेलाह आ थलखैत \nजा रहल िथि। \n‘ हुरूथपया प्रदेशमे’ मात्र 24 कदनमे  लीखल गेल 66टा गजलक  सिंग्रह िीक जाथहमे  गजलकार अरथिन्द्द \nठाक ु रजीक किन पर ध्यान देल जाए: ‘हम  जे कहय  चाहैत िी से महत्िप णम िैक,ताथह लेल व्याकरण \nट टय कक थिधा थिशेषक मापदिंर्,तकर हमरा  परिाथह नथह अथि। ओकरा भल चाही त’हमर  सहायक   हुअए, ाधा  ठाढ नथह करए ।’ गजलकारक  एथह किनक ें ध्यानमे  राथख जँ थहनक  गजल पढ  त नीक \nलागत। 66 टा गजलमे  10टा गजल एहेन अथि जाथहमे  रदीफ अथि,काकफया नथह. 16 टा एहेन अथि \nजाथहमे  काकफया अथि,रदीफ नथह. 40 टा गजलमे  रदीफ आ काकफया द न  अथि. ककि ु ए गजल एहेन \nहएत जाथहमे   हरसँ  सम् थन्द्धत दोष नथह हो.मुदा , हुत  रास शेर सभमे  जे  ात  कहल  गेल अथि से \nव्याकरणक  त्रुरटक ें झािंपन दे ामे   हुत  समिम  लगैत अथि.सभ गजलक  अिंथतम शेरमे  गजलकारक   नामक  \nप्रयोगक प्राचीन परिंपराक थनिामह  नीक जकाँ  कएल  गेल अथि जे  हुत  गजलकार नथह क’  प ैत  िथि. \nगजलकारक   समक्ष   सामाथजक ,राजनीथतक आ सािंस्क ृ थतक चेतनाक  अिम कयनक  थिषाल क्षेत्रक \nअनुभिक सिंपदा िथन जे जहािं-तहािं थिथभन्न गजलक  थिथभन्न शेर सभमे  प्रगट भेल िथन।एकर  ानगीक  \nरूपमे  प्रस्तुत अथि थनम्नथलथखत   ककि ु  शेर: \nद ध लेल नेना आ रोगी हाकरोस करत \nनै जखन गाममे  मालक   िान  रहत \n  \nएथह समाजक  रूकढ भेल अथि घोर्नक ओिाओन सन \nप्रेममे  भीजल  तह ा  ताथहपर ओंघरा रहल अथि \n  \nगाममे  थर्थ या  जरल अथि राथतसिं लर् ाक  लेल \nमेट्रोपॉथलटन टाउनमे  अथि राथत दुपहररया  नल  \n  \nपात थ िै ाक   ेर  लोकक  करमान  िल \nयार सभ अलोथपत भेल ऐंठ उठे ाक   ेर  \n  \nराथतक जे एक ाल   ढल  \nदुलमभ सगर इजोररया भेल \n  \nसिंसद क े र फोटोमे  ककि ु ओ नथह हेर-फ े र \nसािंपनाि, नागनाि,इएह दुन   ेर - ेर  \n  \nकार खोजै िै एम्हर  फ  टपाि पर स तल थषकार \nयम  अ ै  िथि एथह नगर थिथभन्न िाहन पर सिार \n   सिंसदमे घुथसआयल जे \nसात जनम  लेल क े लक जोगार \n गजलकारक   भयिंकर आत्मथिश्वास एथह षेर सभमे  देख : \n धन्द्य ‘अरथ न’ तों एलह गजलक  जगतमे  \nफ े र क े ओ ‘खुसरो’की तोहर  ाद  हेताह \n  \nनै पाठक  के  थचन्द्ता अरथ न  \nनीक गजल के  पढ े  करतै \nएहने आर  हुत  रास नीक-नीक शेर िला  गजल पढ ाक  लेल देख   श्री अरथिन्द्द ठाक ु रक रचल आ \n‘निारिंभ’ द्वारा 2011 मे  प्रकाथशत  आ   हुत  सुिंदर कागतपर ‘प्रोग्रेथसि बप्रिंटसम’, नई कदकली द्वारा  हुत  \nसुिंदर मुकरत  गजल सिंग्रह ‘ हुरूथपया प्रदेशमे’। अन्द्तमे हम  गजलकारक  उथक्तक उकलेख कर’ चाह : \n‘.......हािक जेना सभ  ान्द्ह ट रट गेल । एहन धारा-प्रिाह जे गजलक  \nथमसरा ,शेर,रदीफ,काकफया, हर ,थगरह सभक ें सम्हार  करठन....’ भररसक, इएह कारण िीक जे गजेन्द्र \nठाक ु रजी द्वारा थहनक  गजल सभक ें आजाद गजल कहल  गेल अथि। हम  एथह थिचारसँ सहमत  िी। \n \n3 \nम ैथिली गजलक  सिंसारम े ‘अनथचन्द्हार आखर’ \n \nमैथिली  गजल आ शेरो-शाइरीक लेल ‘अनथचन्द्हार आखर’  हुत  महत्िप णम नाम  अथि | \n2008 मे  इन्द्टरनेट पर मैथिली  गजल आ शेरो-शाइरीक स्ितिंत्र अथभयान ल’क’  ‘अनथचन्द्हार आखर’ \nनामक  ब्लागक  सिंग उपथस्ित भेलाह युिा रचनाकार आशीष अनथचन्द्हार | पथहल  ेर  गजेन्द्र ठाक ु र \nद्वारा तेरह खिंर्मे गजल शास्त्र प्रस्तुत कएल  गेल आ एतथहसिं शुरू भेल मैथिलीमे  सरल िार्णमक  हर  | \nस्ियिं आशीष अनथचन्द्हार सेहो एथह ब्लॉगपर मैथिलीमे  गजल थलख ाक  लेल व्याकरण प्रस्तुत करैत \nकतेक  गजल थलखलथन आ आनो रचनाकार सभसिं सिंपक म कए  हुनका  सभक ें प्रेररत क े लथन गजल \nथलख ाक  लेल | हुत  रचनाकार एथह अथभयानमे  सथम्मथलत   भेलाह | \nइन्द्टरनेट पथत्रका ‘थिदेह’क एक  अिंकमे सरल िार्णमक  हरमे  आशीष अनथचन्द्हारक  हुत  रास गजल \nप्रकाथशत भेल |आशीषजीक एहेन 78  टा गजल 32  टा कता  आ ककि ु रु ाइक  सिंग िषम 2011  मे  एक  \nपोिीमे  आएल जकर नाम  अथि ‘अनथचन्द्हार आखर’जे हमरा  जनैत मैथिलीमे  पथहल एहेन पोिी अथि \nजाथहमे  सरल िार्णमक  हरमे  78   टा गजल अथि |  एथह पोिीक ें द   ेर  पढलाक   ाद  हमर  जे मिंतव्य अथि से थनम्नथलथखत  शब्दमे  व्यक्त कएल  जा रहल \nअथि : \n1)      एथह पोिीक आरम्भमे  गजलक  इथतहास  आ  मैथिली  गजलक  व्याकरण प्रस्तुत भेल अथि |शेर, \nमतला , रदीफ़, काकफया, मकता  आ  हरसिं नीक जकािं पररचय कराओल गेल अथि | \n2)      पोिीमे  78  टा गजलक  अथतररक्त 32  टा कता  आ 2  टा रु ाइ  अथि | \n3)      76 टा गजलमे  रदीफ़ आ काकफया द न  अथि | 2 टामे  काकफया मात्र अथि | \n4)       2  टा गजलमे  6 टा शेर अथि | शेषमे  पािंच-पािंचटा शेर अथि | \n5)       िणमक सिंख्याक अनुसार गजलक  सिंख्या एथह तरहें अथि : \n8 िणमक 1 टा गजल अथि \n9 िणमक 1 टा गजल अथि                                                                \n10 िणमक 2 टा गजल अथि                                                                \n11 िणमक 4 टा गजल अथि                                                               \n12 िणमक 8 टा गजल अथि \n13 िणमक 3 टा गजल अथि \n14 िणमक 11 टा गजल अथि                                                             \n15 िणमक 12 टा गजल अथि                                                            \n16 िणमक 13 टा गजल अथि \n17 िणमक 7 टा गजल अथि         \n18 िणमक 6 टा गजल अथि                                                               \n19 िणमक 4 टा गजल अथि                                                                                     20 \nिणमक 6 टा गजल अथि   \n21 िणमक 1 टा गजल अथि                                                                                                               \n \n(6 ) मतला  : मतला  सभमे  रदीफ़/ काकफयाक  पालन नीक भेल अथि | अपिादमे  थनम्नथलथखत  गजल \nसभ अथि : \nगजल क्मािंक --56  ुझाइत  / थमझाइत                                                    गजल क्मािंक --71 \nत ीयत / रैयत      \nगजल क्मािंक --77 ओन्नी / मुन्नी                                                         \n(7 ) काकफया : मतलाक  काकफया आ आन शेर सभक  काकफयामे  थमलान  अथि | अपिादमे  थनम्नथलथखत  \nगजल सभक ें देखल जाए :  गजल क्मािंक     मतलाक  काकफया            आन शेर स हक  काकफया \n10            दुराचार /  रष्टाचार               ेकार , सरकार,अन्द्हार, अनथचन्द्हार \n20           भड़़ुएक / पहरुएक                माथलएक , थनश दीएक  \n29           अदना/ पदना                    थिपदा,तगमा ,भगिा,सुगिा \n35           रोक / ठोक                       फ़ोड़ ,तोर्  \n36            हन्ना / सन्ना                       जुन्ना \n43                     राथत / पािंथत                       आँथख, मारट , हर्ाथह \n55             ट टैत / ि  टैत                     लुटैत, कटैत ,खसैत \n65            जरैत / र्रैत                  भरतैक,  जैत , रहैत \n67            खसा/  सा                      ना ,सजा,नचा         \n71      त ीयत / रैयत                   ककस्मत  \n73             मान  / जान                          ेका                                   \n \n(8) मकता    :   त्तीस टा गजलमे  मकताक  प्रयोग भेल अथि, से नीक भेल अथि | \n(9) भाषा आ भाि पक्ष  : गजलकारक  अनुसार गजलक ें प्रेमी-प्रेथमका  ( आत्मा -परमात्मा  )क  गप्प-सप्प \nसेहो मानल  जाइत िैक आ गप्प-सप्प सकदखन गद्यमे  होइत िैक, तें गजल लेल गद्यात्मक  भाषा हे ाक  \nचाही | से गद्यात्मक  भाषाक  नीक स्तरक आकषमण  सभ रचनामे  अथि |  \nगजलकार कहैत  िथि : “हम  अपन गजलमे  (ककि ु शब्दक  ) अप णम रूपक ें प्रधानता देने िी | प णम रूपक \nप्रयोग हम  खाली िणम आ मात्रा थमले ाक  लेल करैत िी |अप णम भाषा गजलक  लेल  ेसी नीक |” \n‘नथह’ के  स्िानपर ‘नै’, ‘जाथहठाम’क   दला  ‘जै ठाम’ , ‘कतेक’  के   दला  ‘कते’ , हेतैक  के   दला  ‘हेतै’क  \nप्रयोग शेर सभमे  नीक लगैत िैक | \nगजलमे  मुख्य  तत्ि प्रेम होइत अथि |प्रेम कोनो  मनुक्ख , प्रक ृ थत,मारट -पाथन, सिंस्क ृ थत, भाषा, देश-\nदुथनयासिं भ’ सक ै त अथि | \nप्रेमक  अथभव्यथक्त कतेक  रूपमे  भेल अथि : नोंक -झोंक , उलहन, उपराग,आक्ोश ,आिेश आकद तत्ि जहािं-\nतहािं थिथभन्न गजलक  शेर सभमे  सुच्चा मैथिल  दृथष्ट  नेने भेटल अथि |  ानगीक  रूपमे  देखल जाए \nथनम्नथलथखत  शेर सभ : \n‘भ खक ददम होइत िैक प्रकाशोसँ तेज \nदेख  पेटक  खाथतर दलाल  नल  लोक’  \n \n‘चुप्प रहत मनुख  थगदर भुक े  करतै  थनजीि तुलसी चौरा क ु क ु र मुत े   करतै’ \n \n‘हरेक समय  थ तैए  दुःख आ ददममे  \nगरी  लेल नि-पुरान की साल हेतै’ \n \n‘देहे थजन्द्दा भािना मरर गेलै \nजग लगैए समसान  सन’ \n‘नथह  नत  क े ओ राम  मुदा  \nसेिक चाही हनुमान  सन ’           \n \n‘रामक  आदशम तँ मरर गेल हुनक े सिंगे \n ुझ  आ  तँ खाली हुनक  नाम  चलैए’ \n \n‘ जे नै कमा  सकए  टका   ेसीसिं  ेसी \nलोक  तँ ओकरे  ुझैिै     ेकार  सन ‘ \n \n‘घोघक  रहस्य त एना  ुथझयौ  \nझरकल म िंह झपनथह  नीक.’ \n \n‘लोक  जहर दैए मुथस्कया  कए  \nआ  त हँसीसँ  र्रनथह नीक’ \n \n‘हाि सटेलासँ मोन  क े ना भरतै \nअहाँ करेजसिं सटा थलअ हमरा ’’ \n \n‘जाइ िी मुदा  जे ाक  मोन   नै अथि \nकोनो  सप्पतसिं घुरा थलअ हमरा’  \n \n‘न न नै चट ए  पड़तै  ेटीक ें  \nआ  तँ  गभमपात लेल युद्ध’   \n‘ ुथड़ क  देिी क ु रिी अक्षत \nहम  एहने थिकास करैत िी’ \n \n‘अहाँक  दरस-परस  ड्ड  महग  अथि \nसरट जैतहुँ अहाँक  देहमे   सात  भेने’ \n‘स हक  घरमे  एकटा  अगत्ती जन्द्मए \nसरकारक थनन्न टुटै िै खुरफात भेने ‘                                      \n \n‘हमरा  अहाँ नीक लगै िी सभ कदनसिं \nमुदा  प्रेम अथि से कथह  नथह प ैत  िी’ \n \nअहाँक ें प्रभाथित कर ाक  लेल, चुप्प कर ाक  लेल, सोच ाक  लेल, थिचार कर ाक  लेल आ  ेरपर मोन  \nरख ाक  लेल सैकर्ो  शेरसिं भरल अथि एथह पोिीक गजल सभ  | \nपोिीक सम् न्द्धमे  अपन रटप्पणी प्रस्तुत करैत गजेन्द्र ठाक ु रजी कहैत  िथि: \n“मैथिलीक  पुनजामगरणक ऐ समएमे  ऐ पोिीक आगमन  मैथिली  आ मात्र मैथिलीक  पक्षमे  एकटा  सािमक \nहस्तक्षेप थसद्ध हएत | स्ितः स्फ  तम गजलमे  जे गेयता आ प्रिाह होइ िै से ऐ सिंग्रहक सभ गजल, रु ाइ  \nआ कतामे  अहाँक ें भेटत |” \nहम  एथह रटप्पणीक समिमन  करैत िी | \n \n(थिदेह अिंक 200 सँ साभार)  \n \n  \nगजेन्द्र ठाकु र  \n1 \n“माँझ  आिंगनमे कथतआएल  िी” मुन्नाजीक रु ाइ  आ गजल सिंग्रहक नाम  अथि। कथतआएल  आ सेहो माँझ  \nआिंगनमे! की क ीरक  उलट ासीक  प्रभाि अथि ई आकक गजलक  स्िभाि अथि ई? नथहये ई क ीरक  \nउलट ासीक  प्रभाि अथि नथहये ई गजलक  स्िभाि अथि, ई एकटा  यिािम अथि। मुन्नाजी सन कतेको  \nलोक  कथतआएल  िथि, प्रथतभा अिैत हेराएल िथि। मुदा  गजलकार सभटा दोख अपनेपर लऽ लै िथि। \n   आ  तँ माँझ  आँगनमे  कथतआएल  िी \nअपने चाथलसँ आ   ेरा  गेलहुँ हम  \nआ सएह कारण अथि जे ओ नोरक सुख भोगऽ लागै िथि। \nनोर तँ खसैए मुदा  मजा  सन लगैए \nक े हन नीक प्रेमक  दुख लेलहुँ हम  \n  \n ड़का  खाथधमे  खसै िथि आ तहू लेल अपनेक ेँ  दोखी मानै  िथि: \nिोटको ठेससँ नै स क  लेलहुँ हम  \nतँए  ड़का  खाथधमे  खथस गेलहुँ हम  \n  \n  \nतँ की गजलकार प्रेमक  महत्ि  थ सरर गेल िथि, नै प्रेम तँ सभक ेँ चाही। \nसभ उमेर  िगमक ेँ  प्रेम चाही \nमररतो धरर क ु शल-िेम  चाही \n  \nआ थहनका  जँ कोस  द -कोस  मात्र चल ाक  रथहतथन्द्ह तखन ने, थहनका  तँ  हुत  आगाँ  ़ि ाक  िथन्द्ह तेँ \nप्रेम चाही। \nर्ाहसँ पहुँच  कोस -द  कोस  \nआग   ़ि ा  लेल तँ प्रेम चाही \n  \nआ से सभ ठाम।  एकटा  हमर  सिंगी िल, एकटा  परीक्षामे  टॉप क े लक तँ  ाजल - नै कम्पीट  करै िी तँ नै \nकरै िी, आ करै िी तँ टॉप करै िी। ओ गजलकार नै िल जँ रथहते तँ अथहना थलथखतए: \n दरी लादल रहै कोनो   ात  नै \nजकद  रसी तँ  ररसात  थन  कऽ  \n  \nआ नजरर-नजररक फ े र आ हाफ ग्लास फ ु ल ई दुन टा अिधारणा ऐ रूपमे  ओ राखै िथि: \nनजरर उठा कऽ  देख ै  तँ खाली  ुझाएत  ई दुथनयाँ \nनजरर गरा कऽ  देख ै  तँ सभ देखाएत ई दुथनयाँ \n  \nसमालोचना  आ थिरोध दुन क ेँ  गजलकार नीक मानै  िथि।  पक्षधरसँ राख  अपनाक ेँ   चा  कऽ  \nथिपक्षीक सभ  ातक े ँ नै तीत  ुझ  \n  \nमहगाइसँ  लोक   ेकल  अथि मुदा  तकरा लेल झुमैत  मचानक  थ म्  देख : \nमहगाइसँ  ख ने नै हथड्डयो सुखाइए \nआ  झुलैत मचान  सन लगैए लोक  \n  \nआ ई उलट ासी देख , थ म्  नि, भािना शाश्वत: \nहम  तँ घ र जड़ेलौ गमी  मासमे  \nथमझाएल  आथगसँ पसाही कथहयो  \n  \nई कोन  गोष्ठी िी जे अथि कोन  पथत्रकाक प्रायोथजत थचट्ठी िप ाक  राजनीथत सन, ई रु ाइ  देख : \nमोन  भए उठल दुथखत होहकारीसँ \nउरठ दशमक  भागल मारामरीसँ  \nप्रायोजक तँ पिने रहल कान  अपन \nकताम  देखार भेला जथतयारीसँ \n  \nमुदा   ाक़िक थिषय जँ मैथिली  गजलक  अिंग नै  नए  तँ  ुझ  जे गजलकार समाजसँ  कथतआएल  िथि। \nमुदा  से नै अथि। \nधार एखन धरर तँ उफानपर अथि \nलोक  ताका -ताकी करैत  ान्द्हपर अथि \n  \nआ  पड़ाइन घटल अथि, थम थिलासँ पड़ाइन।  ाहरी लोक  थ हारीक ेँ मजद र  आ श्रथमकक  पयामयिाची \nमाथन  लेने िथि। तहूपर गजलकारक  कलम  चलल अथि। \nथ हारक  थसरखारी  दथल  गेल सन लगैए आ  \nश्रथमक  घटलासँ क िं पनी-माथलक  लगै थ हारी जकाँ  \n  \nमुन्नाजीक गजल आ रु ाइ  स्िच्िन्द्द रूपसँ  मकोला  जेकाँ   हल  अथि। शेरक स्िभाि होइ िै जे जँ \nओकरा नेकासँ  कहल  जाए तँ आह- ाह  लोक  कररते अथि। मैथिलीमे  गजल-रु ाइ  जइ तरहेँ प्रसाररत भऽ  रहल अथि से देथख कऽ  यएह लाथग रहल अथि जे जतेक  ई थिधा अपनाक ेँ  पसारर रहल अथि तइसँ  ेशी \nमैथिली  लाभाथन्द्ित भऽ पसरर रहल अथि। \n--गजेन्द्र ठाक ु र 19 मइ  2012 \n  \nम ुन्नाजी \n 1 \n \n ाल गजलः पुरान देहक  नि चेहरा \n \n घड़ीक पेण्र्ुलम  सन झुलैत थजनगीमे  थस्िरता भागल कफरैए। ने देह थस्िर आ ने थचत्त। क े खनो क ' तँ \nअपनो ठर-ठेकान  हेराएल सन लगैए लोकक े ँ । जँ थचन्द्तनशील भ' ताक  तँ ठकाएल  सन अनुभि हएत। \nएहन थस्िथतमे  कोनो  नि सोच िा नि अिधारणाक ेँ  घीचा-तीरीमे फ ँ थस जे ाक  आशिंका घेरर लैए। मुदा  \nरक्षात्मको भ' िएह नि अिधारणा, नि प्रयोग, नि रचना साथहत्यक ेँ थजया क ' रख ाक  क्षमता  देख ैए।  \nपद्य थिधाक एकटा  रूप गजल अपन आ समाजक  सौन्द्दयम ोध कर ैए।  हाथसक , रथसक भ' प्रेममे  ओझरा \nउ -र्ु  करैत अपन  ाट  पर ससरल जाइत देखाइए। गजलक   ़िैत लोकथप्रयता आ  अपन थिस्तार \nतक ै ए। आ  गजल सभ भािमे  चतरल-पसरल जा रहल अथि। ऐ  ीच चर्चमत युिा गजलकार आशीष \nअनथचन्द्हार जी गजलक  क्षेत्रमे एकटा  नि अिधारणा रखलथन्द्ह। साथहत्य अकादेमी  आ मैलोरिंगक सिंयुक्त \nतत्िािधानमे भेल किा गोष्ठी 24 माचम  2012क ेँ  अनथचन्द्हार जी  ाल  गजलक  अिधारणाक ेँ  स्पष्ट करैत \nकहलथन्द्ह \" जेना गद्य थिधा िा अन्द्य थिधामे   ाल  साथहत्य थलखल जाइत अथि तथहना गजलमे  सेहो \n ाल  मनोथिज्ञान पर आधाररत  ाल  गजल थलखल जाए\"।24 माचम  2012 के  प्रस्तुत कएल  गेल  ाल  \nगजलक  पररककपनाक थिथधित् घोषणा अनथचन्द्हार आखर आ थिदेहक फ े स ुक  िसमन पर 27 माचम  \n2012क ेँ  होइते  हुत  रास पररपक्व  ाल  गजल सभ सोंझा आएल। घोषणा होइते ऐ थिधाक पथहल \nरचनाकार भेलाह आशुतोष थमश्रा जे की नेपालसँ िथि मुदा  यदा-कदा  थलखैत िथि। दोसर स्िान पर \nभेलाह जगदानिंद झा मनु  आ तकरा  ाद  तँ अथमत  थमश्रा, रु ी झा, निल श्री पिंकज, चिंदन झा, थमथहर  \nझा, मुन्ना  जी आ आन गजलकार सभहँक   ाल  गजलक  प्रकाशनक क्म   थन  गेल। आ ऐँ तरहेँ ऐ \nअिधारणाक प्रिमे चरण ठोस भ' सोंझा आएल , जाथहसँ एकर मजग त  भथिष्यक आकलन  कएल  जा \nसक ै ए। सिंगे एकर प णम सिंभािना सेहो जागल देखाइए। \n  \nअनथचन्द्हार आखर द्वारा  ाल  गजलक  महत्िक ेँ  देखैत \" गजल कमला -कोसी- ागमती -महानिंदा सम्मान \" \nअलगसँ दे ाक  घोषणा सेहो कएल  गेल। आ ई माचम  माससँ  प्रभािी मानल  गेल। आ श्रीमती थप्रती ठाक ु र  जीक ेँ मुख्यचयनकती   नाएल  गेल। एखन धरर ज न मास  धररक प्रारिंथभक चरणक चयन भेल अथि जे \nएना अथि----------------- \n1) माचम  लेल श्री मती  रू ी झा जीक ेँ च नल गेल। \n2) अप्रैल लेल निलश्री पिंकज जीक ेँ च नल गेल। \n3) मइ  लेल अथमत  थमश्रा जीक ेँ  च नल गेल। \n4) ज न लेल चिंदन झा जीक ेँ च नल गेल। \nसिंप्रथत थिदेह द्वारा प्रस्तुत  ाल  गजल थिशेषािंक एकर आधारक ेँ मजग त  कर ाक  कदशामे  एकटा  सशक्त \nप्रयास अथि जाथहसँ एकर थिकासक  सिंभािना अक्षुण्ण रहए। \n  \nधीरेन्द्र प्रेम र्षम   \n1 \nप्रेमर्षम जीक ई आलेख थिदेहक अिंक 21मे  िल तकरा  ाद  अनथचन्द्हार आखरपर सेहो देल गेल। ितममान  \nसमयमे  ई आलेख प़िएसँ पथहने प्रेमर्षम जीक ई थिचार देख  जे की ऐ थिशेषािंक लेल माँगल  गेल सहमथत  \nक े र  ाद  आएल िल—“आथशषजी, ओ कोनो  गम्भीर आलेख नइ िै। हमरा  जनैत ओ आलेख हम  तथहया \nथलखने रही जथहया गजलपर  ेसी काज  नइ होइत िलै। एखनुक  सन्द्दभममे ओ आलेख  हुत  हकलुक  भऽ \nसक ै िै। आ ितममानमे  कने  मेहनथत  कऽकऽ  थलख ाक  अिस्िामे सेहो हम  नइ िी- समयाभािक  कारणेँ\n। \nतेँ\n हम  नइ राख  से तँ नइ कह , मुदा  कमसँ  कम  हमर  ई स्िीकायमता  उकलेख कऽकऽ  राथख दे ै  तँ भऽ \nसक ै ि जे िपलाक  ादहु  हम  दोषक  भागी कने  कम   नी। धन्द्यिाद” \n 1 \nम ैथिलीम े गजल  आ एक र सिंरचना \n \nरूप-रङ्ग एििं चाथल-प्रक ृ थत देखलापर गीत आ गजल दुन  सहोदरे  ुझाइत  िैक। मुदा  मैथिलीमे  गीत \nअथत प्राचीन काव्यशैलीक  रूपमे  चलैत आएल अथि, जखन कक गजल अपेक्षाक ृ त अत्यन्द्त निीन रूपमे।  \nएखन दुन क ेँ एकठाम  देखलापर एना लगैत िैक जेना गीत-गजल कोनो  क ु म्भक  मेलामे  एक -दोसरासँ \nथ ि ु थड़ गेल िल। मेलामे  भोथतआइत-भासैत गजल अर कदस पहुँथच गेल। गजल ओम्हरे  पलल- ़िल आ \nजखन  ेस  जुआन भऽ गेल तँ अपन थ ि ु ड़ल सहोदरक ेँ तक ै त गीतक गाम  थमथिलाधरर सेहो पहुँथच गेल। \nजखन दुन क भेट भेलैक  तँ ककि ु समय  दुन मे  अपररचयक अिस्िा  नल  रहलैक। थमथिलाक  मारटमे  \nपोसाएल गीत एकरा अपन जगह कब्जा  करऽ आएल प्रथतद्वन्द्दीक रूपमे  सेहो देखलक।  मुदा  जखन दुन  \nएक -दोसराक ेँ लगसँ थहयाकऽ  देखलक  तखन  ुझ ामे  अएलैक -आथह रे  ा , हमरासभमे  एना  ैर  ककएक ,  हम  दुन  तँ सहोदरे िी! तकरा  ाद  थमथिलाक  धरतीपर र्ेगसँ र्ेग थमला  दुन  प णम रातृत्ि भािेँ\n थनरन्द्तर \nआगाँ  ़िैत रहल अथि। \nगीत आ गजलक  स्िरूप देखलापर दुन क स्िभािमे अपन पोसुआ जगहक  स्िानीयताक असरर प राप र \nदेख ामे  अ ैत  अथि। गीत एना लगैत िैक जेना रङ्गथ रङ्गी फ  लक ेँ  सै ँथतकऽ  सजाओल सेजौट हो। \nथमथिलाक  गीतमे  काँटोसन   ात  जँ कहल  जाइि तँ फ  लेसन मोलायम  भािमे।  एकरा हम  एहू तरहेँ कथह  \nसक ै त िी जे गीत फ  लक लतमारापर  चल ैत  लोकक े ँ भािक ऊ ँ चाइधरर पहुँच ैत  अथि। एथहमे  \nथमथिलाक  लोकव्यिहार एििं मानिीय भाि प्रमुख भ थमका  थनिामह करैत आएल अथि। जाथह भाषाक  \nगाररयोमे ररदम आ मधुरता  होइत िैक, ओथह भ थमपर  पोसाएल गीतक स्िरूप कटाह -धराह भइए नथह \nसक ै त अथि। कही जे गीतमे  तँ लालीगुराँसक फ  लजकाँ ओ ताकत  थिद्यमान िैक जे माि  खाइत काल  जँ \nगऽरमे  काँट  अटकक गेल तँ तकरो गलाकऽ  समाप्त कऽ  दैत िैक। \nगजलक   गय - ाथन  देख ामे  भलथह गीतेजकाँ सुरे गर लगैक , एथहमे  गीतसन नरमाहरट नथह होइत \nिैक। उसराह मरुभ थममे  पोसाएल भेलाक  कारणे गजलक  स्िभाि ककि ु उस्सठ होइत िैक। ई कट्टर \nइस्लामीसभक  सङ्गथतमे   ेसी रहल अथि, तेँ एकर स्िभािमे “ज  क ु ि न चलेगी तो ये तलिार चलेगा” \nसन तेज तेिर ेसी देख ामे  अ ैत  िैक। यद्यथप गजलक ेँ  प्रेमक  अथभव्यथक्तक सशक्त माध्यम  मानल  जाइत \nिैक। गजल कथहतहहँदेरी लोकक  मन -मथस्तष्कमे  प्रेममय  माहौल  नाथच उठैत िैक, एथह  ातसँ  हम  कतहु  \nअसहमत  नथह िी। मुदा  गजलमे  प्रेमक   ात  सेहो  ेस  धरगर अन्द्दाजमे कहल  जाइत िैक। कह ाक  \nतात्पयम जे गजल तरुआररजकाँ सीधे  ेध  दैत िैक लक्ष्यक ेँ । लाइलपटमे   ेसी नथह रहैत िैक गजल। \nथमथिलाक  सन्द्दभममे गीत आ गजलक  एक्कथह तरहेँ जँ अन्द्तर देख ऽ  चाही तँ ई कहल  जा सक ै त अथि जे \nगजल फ  लक प्रक्षेपणपयमन्द्त तरुआररजकाँ करैत अथि, जखन कक गीत तरुआरर सेहो फ  लजकाँ भँजैत \nअथि। \nमैथिलीमे  सिंख्यात्मक रूपेँ\n गजल आनथह थिधाजकाँ भलथह कम  थलखल जाइत रहल हो, मुदा  गुणित्ताक \nदृथष्टएँ ई थहन्द्दी िा नेपाली गजलसँ कतहु  कनेको  झ स नथह देख ामे  अ ैत  अथि। एकर कारण इहो भऽ \nसक ै त िैक जे थहन्द्दी, नेपाली आ मैथिली  तीन  भाषामे  गजलक  प्रिेश एक्कथह मुहूत्तममे  भेल िैक। गजलक  \nश्रीगणेश करौथनहार थहन्द्दीक भारतेन्द्दु, नेपालीक मोतीराम  भट्ट आ मैथिलीक  पिं. जीिन झा एक्कथह \nकालखण्र्क स्रष्टासभ िथि। \nमैथिलीयोमे  गजल आ  एत ा  थलखल जा चुकल  अथि जे एकर सिंरचनाक मादे  ककि ु कहनाइ  कदनथहमे  \nथर्थ या   ार जकाँ  लगैत अथि। एहनोमे  यदाकदा  गजलक  नामपर  ककि ु एहनो पाँथतसभ पत्रपथत्रकामे \nअभरर जाइत अथि, जकरा देखलापर मोन  ककि ु झुझुआन भइए जाइत िैक। कतेकोगोटेक  रचना \nदेखलापर एहनो  ुझाइत  अथि, जेना ओलोकथन  द -द  पाँथतिला तुक न्द्दीक एकटा  सम हक े ँ गजल   झैत  \nिथि। हमरा  जनैत ओलोकथन  गजलक ेँ  द रेसँ देथखकऽ  ओथहमे  अपन पाथण्र्त्य िाँट  शुरू कऽ  दैत िथि।  जँ मैथिली  साथहत्यक गुणधममक े ँ  आत्मसात  कऽ  चलैत कोनो  व्यथक्त एक ेर  द -चाररटा गजल ढङ्गसँ देथख \nथलअए, तँ हमरा  जनैत ओकरामे  गजलक  सिंरचनाप्रथत कोनो  तरहक थद्वथिधा नथह रथह जएतैक।  \nतेँ\n सामान्द्यतः गजलक  सम् न्द्धमे  नि थजज्ञासुक लेल जँ ककि ु कहल  जाए तँ थिना कोनो  पाररभाथषक \nशब्दक  प्रयोग कएने  हम  एथह तरहेँ अपन थिचार राखऽ चाहैत िी- गजलक  पथहल द  पाँथतक  \nअन्द्त्यानुप्रास थमलल  रहैत िैक। अथन्द्तम एक , द  िा अथधक  शब्द सभ पाँथतमे  सथझया रहलहुपर साझी \nशब्दसँ पथहनुक  शब्दमेअनुप्रास िा कही तुक न्द्दी थमलल  रह ाक  चाही। अन्द्य द -द  पाँथतमे  पथहल पाँथत \nअनुप्रासक दृथष्टएँ स्िच्िन्द्द रहैत अथि। मुदा  दोसर पाँथत िा कही जे पथिला पाँथत स्िायीिला \nअनुप्रासक ँ ी् पि ु अ ैत चलैत िैक। \nई तँ भेल गजलक  मुह -कानक  सिंरचनासम् न्द्धी  ात।  मुदा  खाथल मुहे -कानपर ध्यान देल जाए आ ओकर \nकथ्य  जँ गोथङआइत िा  ौआइत  रथह जाए तँ देख ामे  गजल लथगतो यिािममे  ओ गीजल भऽ जाइत \nअथि। तेँ\n प्रस्तुथतकरणमे ककि ु रहस्य, ककि ु रोमाञ्चक  सङ्ग समधानल  चोटजकाँ  गजलक  शब्दसभ ताल-\nमात्राक  प्रिाहमय साँचमे  खचाखच  ैसैत  चथल जए ाक  चाही। गजलक  पाँथतक ेँ अिमित्ताक थहसा े ँ\n जँ \nदेखल जाए तँ कथह  सक ै त िी जे हऽरक थसराउरजकाँ ई चलैत चथल जाइत िैक।  हऽरक पथहल थसराउर \nजाथह तरहेँ धरतीक िाती चीररकऽ ओथहमे  कोनो  चीज जनमाओल  जा सक ाक  आधार प्रदान करैत \nिैक, तथहना गजलक  पथहल पाँथत ककपना  िा थिषयिस्तुक उठान करैत अथि, दोसर पाँथत हऽरक दोसर \nथसराउरक कायमशैलीक  अनुकरण करैत पथहलमे  खसाओल  ीजक ेँ  आिश्यक मात्रमे  तोपन दऽकऽ  पुनः \nआग   ़ि ाक  मागम  प्रशस्त्र करैत अथि। गजलक  प्रत्येक द -पाँथत अपनहुमे  स्ितन्द्त्र रहैत अथि आ एक -\nदोसराक सङ्ग तादात्म्य स्िाथपत करैत समग्रमे  सेहो एकटा  थिथशष्ट अिम दैत अथि। एकरा दोसर तरहेँ \nएहुना कहल  जा सक ै त अथि जे गजलक  पथहल पाँथत कनसारसँ थनकालल  लालोलाल लोह रहैत अथि, \nदोसर पाँथत ओकरा थनर्दमष्ट आकारकदस  ़िए ाक  लेल पड़ऽ िला घनक  समधानल  चोट भेल करैत \nअथि। \nगीतक सृजनमे  थसद्धहस्त मैथिलसभ  िोड़े  गय - ाथन   ुथझतहहँ  आसानीसँ गजलक  सृजन करऽ लगैत \nिथि। सम्भितः  तेँ आरसीप्रसाद बसिंह, रिीन्द्रनाि ठाक ु र, र्ॉ महेन्द्र, माक म ण्र्ेय प्रिासी, र्ॉ. गङ्गेश \nगुञ्जन, र्ॉ.  ुथद्धनाि थमश्र आकद म लतः  गीत क्षेत्रक व्यथक्तत्ि रथहतहु गजलमे  सेहो कलम  चलौलथन। \nओहन थसद्धहस्त व्यथक्तसभक लेल हमर  ई गजल थलख ाक  तौर-तररकाक मादे  ककि ु कह  हास्यास्पद \nभऽ सक ै त अथि, मुदा  निथसखुआसभक ेँ भररसक ई ककि ु सहज  ुझाइक।  \nमैथिलीमेकलम  चलौथनहारसभमध्य  प्रायः सभ एक -आध हाि गजलोमे  अजम ैत  पाओल गेलाह अथि। \nजनकथि िैद्यनाि थमश्र “यात्री” सेहो “भगिान हमर  ई थमथिला”  शीषमक कथिता प णमतः गजलक  \nसिंरचनामे थलखने िथि। मुदा  थसयाराम  झा “सरस”, स्ि. कलानन्द्द भट्ट, र्ॉ.राजेन्द्र थिमल  सन ककि ु \nसाथहत्यकार खाँटी गजलकारक  रूपमे  थचन्द्हल जाइत िथि। ओना सोमदेि , र्ॉ.क े दारनाि लाभ,  र्ॉ.तारानन्द्द थियोगी, र्ॉ.रामचैतन्द्य धीरज,  ा ा  िैद्यनाि, र्ॉ. थिभ थत आनन्द्द, र्ा.धीरेन्द्र धीर, \nफजलुरमहमान  हाशमी , रमेश ,  ैक ु ण्ठ थिदेह, र्ा.रामदेि  झा, रोशन जनकपुरी, पिं. थनत्यानन्द्द थमश्र, \nदेिशङ्कर निीन, श्यामसुन्द्दर शथश, जनादमन ललन, थजयाउरमरहमान  जाफरी, अथजतक ु मार  आजाद, \nअशोक  दत्त आकदसमेत  कतेको  स्रष्टाक गजल मैथिली  गजल-सिंसारक ेँ थिस्तृथत दैत आएल अथि। \nगजलमे  मथहला  हस्ताक्षर  हुत  कम  देखल जाइत अथि। मैथिली  थिकास मञ्चद्वारा  हराइत  पकलिक \nप णामङ्क 15, 2051 चैतक  अङ्क  गजल अङ्कक  रूपमे   हराएल  अथि। सम्भितः  34 गोट अलग-अलग \nगजलकारक  एकठाम  भेल समायोजनक  ई पथहल िानगी हएत। एथह अङ्कमे  र्ा. शेफाथलका  िमाम  एक  \nमात्र मथहला  हस्ताक्षरक रूपमे  गजलक  सङ्ग प्रस्तुत भेलीह अथि। एही अङ्कक  आधारपर नेपालीमे  \nमैथिली  गजल सम् न्द्धी द गोट समालोचनात्मक  आलेख सेहो थलखाएल अथि। पथहल मनु  ब्राजाकीद्वारा \nकाथन्द्तपुर 2052 जेठ 27 गतेक  अङ्कमे  आ दोसर र्ा. रामदयाल  राक े शद्वारा गोरखापत्र 2052 फागुन \n26 गतेक  अङ्कमे।  थिटफ ु ट आनहु गजल सङ्कलन   हराएल  होएत, मुदा  तकर जानकारी एथह लेखकक े ँ \nनथह िैक। हँ, थसयाराम  झा “सरस”क सम्पादनमे   हराएल  “लोकिेद आ लालककला” मैथिली  गजलक  \nगन्द्तव्य आ स्िरूप दऽ  हुत  ककि ु फररिाकऽ कहैत  पाओल गेल अथि। एथहमे  सरससथहत तारानन्द्द \nथियोगी आ देिशङ्कर निीनद्वारा प्रस्तुत गजलसम् न्द्धी आलेख सेहो मैथिली  गजलक  तत्कालीन \nअिस्िाधररक साङ्गोपाङ्ग थचत्र प्रस्तुत कर ामे  सफल भेल अथि। \nसमग्रमे  मैथिली  गजलक  थिषयमे  ई कथह  सक ै त िी जे मैथिली  गीतक खेतसँ प्राप्त हलगर मारटमे  \nगुणित्ताक दृथष्टएँ मैथिली  गजल थनरन्द्तर  क़िरहल अथि,  क़िएरहल अथि। \n  \n \nआशीष अनथचन्द्हार  \n 1 \nपहरा-अधपहरा \n \nआइ हम  प़िलहुँ  ा ा   ैद्यनाि क ृ त \" पहरा इमानपर  \" जे की 1989मे  प्रकाथशत भेल आ ऐमे  क ु ल \nथमला  तीस टा गजल अथि। धेआन दे ै  थिभथक्त शब्दमे  सटल अथि आ ई गजलकारे द्वारा कएल  गेल \nअथि आ हमरा  लोकथन  सेहो ऐ परम्पराक  अनुयायी िी। तीसटा गजलक ेँ  िोथड़ ऐ सिंग्रहमे आरसी प्रसाद \nबसिंह, गोपाल जी झा गोपेश, सोमदेि , माक म ण्र्ेय प्रिासी, जीिकान्द्त, रमानिंद झा रमण , िात्रानिंद बसिंह \nझा ओ थिभ थत आनिंद जीक सिंथक्षप्त रटप्पणी सेहो अथि। ई गजल सिंग्रह मात्र 32 पन्नाक अथि। आियम ऐ \nगप्पक जे 1989मे  प्रकाथशत भेलाक   ा ज दो  ओथह समयक  आन गजलकार ( जे की एखनो जीथित आ \nरचनारत िथि ) ऐ गजल सिंग्रह कोनो  चचाम नै क े ने िथि। जँ गौरसँ अहाँ 1989-2008  ला  कालखण्र्  देख  तँ  हुत  कम्मे  ठाम  थहनक  िा थहनकर पोिीक चचम भेटत आ ओहूमे  अथधकािंश चचम अ-गजलकार ( \nमुदा  अपना थिधामे  प्रथतथष्ठत ) रचनाकार द्वारा भेल अथि। \nकी कारण िै जे एकटा  गजलकार दोसर गजलकारक  चचाम नै करए चाहैत अथि। खराप िा नीक  ादक  \nथिषय भेल मुदा  चचाम तँ हे ाक  चाही। हमर  गजल एहन, हमर  गजल ओहन ऐ तरहँक चचाम  हुत  भेटत \nमुदा  एकटा  गजलकार दोसर गजलकारक  चचाम नै करत। आथखर ककए ? िा एना कहू जे गजलकारक  \nचचाम के  करत किाकार की नाटककार   आ की आन। जँ ई सभ कर ो  करता तँ ओहन समयमे  जखन की \nगजल प णमरूपेण थिकथसत भ' क ' देखार भ' जाएत तखन। मुदा  प्रारथम्भक कालमे  तँ स्ियिं एक  \nगजलकारक ेँ दोसर गजलकारक  चचाम कर' पड़तथन्द्ह, आलोचना आ समीक्षा कर' पड़तथन्द्ह तखने आनो \nआलोचक  सभ गजलपर थलख ाक  प्रयास करता। जँ प्रारथम्भक े कालमे  अहाँ सोथच ले ै  मात्र हमरे  गजल \nचचाम योग्य दोसरक नै तखन अहाँ गजल लीख  की आन को नो थिधा ओकर थिकास नै हएत।  मात्र पुरने \nगजलकार सभमे  एहन  ेमारी  िै से नै नि गजलकार सभ सेहो ऐ  ेमारीक े ँ पोसने िथि। निमे  देखी तँ \nचिंदन झा, राजीि रिंजन थमश्र, पिंकज चौधरी निल श्री,जगदानिंद झा मनु , अथमत  थमश्र आकदमे  \nआलोचना-समालोचना -समीक्षा थलख ाक  प्रथतभा िथन मुदा  ओक रा उपयोग नै करै िथि। आ  हमरा  \nलग ई प्रश्न अथि जे जँ ई सभ क े करो चचम नै करथिन्द्ह तँ थहनका  लोकथनक  चचम के  करत। आ  ई सभ \nजरूर कहता  जे हम  सभ स्िानतः सुखाय रचना करै िी तँए हमर   समीक्षाक  कोनो  जरूरथत नै मुदा  \nहमरो    झल  अथि, हुनको    झल  िथन्द्ह आ सभक ेँ   झल  िै जे साथहत्यकार क े खनो स्िानतः सुखाय \nरचना नै करै िै। क े करो ने क े करो लेल ओ रचना जरूर रचै िै.................खास क ' एहन समयमे  जखन \nकी हरेक रचनाकार अपना आपक ेँ  प्रगथतशील आ जनिादी घोथषत करै अथि। हमरा   ुझने  कथित \nस्िानतः सुखाय  ला  रचना जनिादी आ प्रगथतशील भैए नै सक ै ए। कारण प्रगथतशील आ जनिादी \nरचना जनता लेल थलखल जाइ िै स्िानतः सुखाय लेल नै। हमरा   ुझने  आने थिधाकार जकाँ  प्रारथम्भक \nदौरमे  गजलकारक ेँ गजलक  कदशा  ना ' पर्तै। हँ  ादमे   हुत  सम्भि  जे आनो थिधाकार सभ गजल \nआलोचनापर हाि चला थि  मुदा  शुरू तँ गजलकारेक ेँ कर' पड़तै।  सभ नि-पुरान गजलकारक ेँ ऐ \nकदशामे  सोच ाक  चाही। हरेक पोिीमे  नीक िा खराप रहै िै मुदा  जँ चचे नै कर ै  तँ ओ सोंझा कोना  \nआएत। हमरा  जनैत एक  गजलकार द्वारा दोसर गजलकारक  आलोचना नै कर ाक  परिंपरा जे थसयाराम  \nझा सरस जी द्वारा शुरू कएल  गेल तकरा चिंदन झा, राजीि रिंजन थमश्र, पिंकज चौधरी निल श्री, अथमत  \nथमश्र आकद नीक जकाँ   ़िा रहल िथि। आ अिंततः ई भथिष्य लेल खतरनाक साथ त  हएत। मुदा  \nओमप्रकाश  जी हमर  किनक  अपिाद िथि। ओ जत ा  मनोयोगसँ  अपन गजल लीखै िथि तत ा  \nमनोयोगसँ  ओ दोसरक गजल पक़ि ओकर आलोचना समीक्षा करै िथि। हमरा  जनैत ओमप्रकाश  जी \nमैथिली  गजलक  पथहल आलोचक -समालोचक -समीक्षक  िथि (  हरयुक्त कालखण्र्  ला  )। चिंदन झा, \nराजीि रिंजन थमश्र, पिंकज चौधरी निल श्री,जगदानिंद झा मनु , अथमत  थमश्र आकद ओमप्रकाश  जीसँ  प्रेरणा ल' क ' कमसँ  कम   खममे  एकटा  गजल पोिीक आलोचना थलखथि तँ मैथिली  गजल नीक कदशामे  \nआथ  जाएत। नि गजलकारक ेँ   हुत   ेसी दाथयत्ि ले ' पड़तथन्द्ह तखने गजलक  कदशा सही हेतै। आ जँ \nगजलक  कदशा सही भेलै तँ   झ  जे गजलकारक  कदशा सेहो सही भ' गेलै। ओना हम  ई जरूर कह ' चाह  \nजे हमरा  लोकथन  ऐ  हसमे  समय  नै  र ाद  करी जे के  आलोचना क े लाह आ के  नै क े ला। जे भेलै से भेलै \nमुदा  आ सँ  शुरू भ' जे ाक  चाही। \nआ  हमरा  लोकथन  आ ी  ा ा   ैद्यनाि जीक क ृ थतपर। क ृ थत थिक गजल आ तँए हम  एकरा तीन भागमे  \n ाँट -- \n1) व्याकरण पक्ष 2) भाषा पक्ष, आ 3) भाि पक्ष \nतँ पथहले देखी व्याकरण पक्ष। ऐ सिंग्रहक कोनो  गजलमे  िणमिृत नै अथि। मने  प रा-प री ई सिंग्रह  े हर  \nगजल सिंग्रह थिक। ककि ु उदहारण देख । पथहने ऐ सिंग्रहक पथहल गजलक  मतला  आ तकर  ाद  ओकर \nदोसर शेर देख ---- \nएक   ेर  फ े रु नजरर शरण हम  आयल िी \n212-122-12-122222 \nिा 212-12-2212-122222 \nसौंसे सिंसारसँ हम  सदथत सताएल िी \n222222-12-1222 \nिा 222211-221-1222 \n  \nई िल मतला  आ एकर द न  तरहें होमए   ला  मात्रा क्म  अहाँ सभहँक  सामनेमे  अथि। कह ाक  मतल  \nजे मतलामे  िणमिृत नै अथि। आ  कने  एही गजलक  दोसर शेर देखी--- \nसभ कदन हम  मोह  थनशामे  स तल रहलौं \n22211-2222222 \nव्यिम-जिंजालमे हम  जन्द्म गमायल  िी \n2122-1222-11222 \nिा 21-2212212-1222 \nतँ हरा लोकथन  ई देथख रहल िी जे गजलमे  िणमिृत नै अथि मने  गजल  हर  युक्त नै अथि। \nआ ई हालथत प्रायः तीसो गजलमे  अथि। कोनो  गजलक  कोनो  शेरक दुन्न  पाँथतमे  तँ िणमिृत आथ  जाइए \nमुदा  ओकर आग -पाि    लामे  नै। जेना एकटा  उदाहरण देख । ई उनतीसम  गजलक  मतला  थिक-- \nभोर भागल जेना द पहर देथख क s \n2122-222-122-11  गाम  गामो  ने रहलै शहर देथख क s \n2122-222-122-11 \nतँ हमरा  लोकथन  ई देखलहुँ जे ऐ मतलामे  तँ िणमिृत अथि। मुदा  एही गजलक  आग क शेर देख --- \nआयत गरमी  जखन नथह पाथनयें पड़त \n2222-1222-12-12 \nहेतै खेती ने ि ु च्िे नहर देथख क s \n2222222-122-12 \nआ  अहाँ सभ अपने   थझ  सक ै थिऐ जे गड़ ड़ी कत ' िै। सिंग्रहक तीसो गजलमे  ई  ेमारी  िै। ककि ु लोक  \nकथह  सक ै िथि जे भ' सक ै ए जे शाइर ओथह समयमे  थहन्द्दी गजलमे  प्रचथलत माथत्रक  िन्द्दमे थलखने हेता। \nतँ हमर  कह  जे माथत्रक  िन्द्द गजलक  िन्द्द होइते नै िै आ दोसर गप्प जे ओ उदाहरणमे  देल शेरक \nमात्राक ेँ  जोथड़ ईहो देथख लेिु जे माथत्रक  िै की नै। \nव्याकरणमे  मात्र  हरे  ( िणमिृते ) नै होइ िै काकफया आ रदीफ सेहो होइत िै। ऐ सिंग्रहक रदीफ ठीक \nअथि ( कारण रदीफ अपररिर्तमत होइ िै तँए --) । ऐ सिंग्रहक अथधकािंश काकफया ठीक अथि मात्र \nककि ु ए काकफया गलत अथि। आ हमरा   ुझैत  ओइ समय  ( 1989क  ) क े र थहसा सँ  ई  हुत   ड़का  \nउपक थध  अथि। जखन की आइ 2013मे  एहन थस्िथत अथि जे गजलपर एतेक  चचामक   ादों  महान  \nगजलकार सभ काकफया एहन सरल िस्तुमे  गलती करै िथि। हमरा  थहसा ें   ा ा   ैद्यनाि जी ऐ लेल \n धाइ  क े र पात्र िथि। आ  देखी ककि ु गलत काकफयाक  स ची जे ऐ सिंग्रहमे अथि--- \nदोसर गजलक  मतला --- \nझगड़ा ककयै  झल  िै गामक  थसमानपर  \nपहरा कोना  लगय ै  लोकक  इमानपर  \nऐ मतलामे  काकफया शास्त्रक थहसा ें   काकफया भेल--- \" इ \" स्िरक सिंग \"मानपर \"। मुदा  एकर  ाद  \nआन-आन शेर सभमे  क्मशः  \" गुमानपर  \", \" जानपर\", \"पुरानपर \" ,\" दलानपर \" , \" क ु रानपर \", \" \nनादान पर\", \" त फानपर\" आ \"क ृ पाणपर\" अथि। (जँ ऐ गजलमे  पर थिभथक्त नै रहतै तँ काकफया ऐ \nमतलामे  काकफया शास्त्रक थहसा ें   काकफया होइतै--- \" इ \" स्िरक सिंग \"मान \" सिंगे-सिंग जँ मतलामे  \n\"थसमानपर \" क े र  ाद  जँ \" जानपर\" आथ  जइतै तखन ऐ गजलक  सभ काकफया एकदम्म  सही भ' जइतै। \nआ  हमरा  थिश्वास अथि जे गजलक  जानकारक  सिंग पाठक  सभ सेहो  ुथझ  गेल हेता जे गड़ ड़ी कत ' िै \n)| ठीक इएह गड़ ड़ी ऐ सिंग्रहक गजल सिंख्या 16,13,19 आ 27मे  सेहो अथि। तथहना गजल सिंख्या \nदसक ेँ  देख । ई गजल थ ना  रदीफक अथि ( थ ना  रदीफक ेँ  तँ गजल भ' सक ै ए मुदा  थ ना  काकफयाक  नै )--\n- \nपथहल शेर अथि--  क्यो एकरा दयौक  नथह टोक  \nई अथि  थहरा  ओ अथि  ौक  \nआन शेरक काकफया अथि--झोंक , िोक, नोक , आलोक  आकद। काकफया शास्त्रक थहसा ें  टोक  क े र \nकाकफया, िोक, नोक , आलोक  , आकद। मुदा  ऐ शेरमे  टोक  क े र काकफया अथि  ौक  जे की गलत अथि। \nआ  आ ी कने  ऐ सिंग्रहक भाषा पक्षपर। भाषा तँ ऐ सिंग्रहक मैथिली  थिक मुदा  गजल सिंख्या 6मे  \nकाकफया  ैसा ' के  चक्करमे  एहनो काकफया ल' लेलथि जे की थहन्द्दीक कक्या अथि आ मैथिलीमे  मान्द्य नै \nअथि। गजल सिंख्या 6 क े र मतला  देख --- \n  \n न्द्धुिर कोन   ाट  दुथनयाँ  जा रहल िै \nसत्य कानय  झ ठ कीतमन गा रहल िै \nऐ गजलक  आन शेरक काकफया सभ अथि-- पा, खा, िा,  ा  ( म ँह   ा  ), आ .... \nआ  ई देख  जे एतेक  थहन्द्दी कक्यामेसँ  मात्र ट इएटा कक्या मैथिलीमे  मान्द्य िै-- जा एििं खा।  ाद   ाँकी  \nएखन धरर मान्द्य नै िै। हमरा  थहसा ें  अग्राह्य थहन्द्दी कक्याक ेँ  प्रयोग कर  भाषाक ेँ  द थषत कर ाक  चेष्टा \nअथि। तिाकथित प्रगथतशील गजलकार नरेन्द्र एही प्रकारक भाषाक  प्रयोग करै िथि आ ऐ लेल हम  ने \n ा ा   ैद्यनाि जीक समिमन  करै िी आ ने नरेन्द्र जीक। हँ, एत ा  कह ामे  हमरा  कोनो  सिंकोच नै जे \nनरेन्द्र जी अपन 100मेसँ  95टा गजलमे  एहन भाषा प्रयोग करै िथि तँ  ा ा   ैद्यनाि 100मेसँ  1टामे।  \nओना ऐ ठाम  ई जान  रोचक हएत जे एहन काकफयाक  प्रयोग कर  अनुथचत नै िै  शते  की भाषा \n दथल  जे ाक  चाही। जँ नरेन्द्र जी िा  ा ा   ैद्यनाि जी ऐ काकफया सभहँक  प्रयोग अपन गामक  िा \nपड़ोसी गामक  मैथिलीक  जोलहा रूपमे  गजल लीथख करथि तँ ई काकफया सभ थ कक ु ल  सही होइत। हम  \n ा ा   ैद्यनाि जीक उपरमे  लेल गेल गजल सिंख्या 6क  मतलाक े ँ ऐ रूपमे  देखा रहल िी--- \nभाइ क े न्ने दुथनयाँ जा रहलइय' \nसाँच कानै  झुट्ठा गा रहलइय' \n( आन शेर पाठकक  ककपनापर िोड़ल जाइए) \nआ  अहाँ अपने अनुभि क ' सक ै थिऐ जे काकफया तँ िएह थहन्द्दीक िै मुदा  कफट एििं प्रिाहप णम भ' गेल \nिै। शाइरक ेँ  मात्र  स  एत ा  देख ाक  िै। नै तँ भाषाक ेँ द थषत होइत देरी नै लागत। जँ ऐ काकफया \nसभहँक  प्रयोग मैथिली  क  जोलहा रूपमे  िा चिंपारण, मुज्जफरपुर, सीताम़िी,  ेग सराय, िैशाली एँ \nझारखिंर्  ाल  थमथिला  क्षेत्रक भाषाक  सिंग कर ै  तँ गजलक  ककयाण  सेहो हेतै आ मैथिलीक  सेहो। \nभाषाक  सम् न्द्धमे  एकटा  आर गप्प ऐ सिंग्रहक अथधकािंश गजलमे  मै थिलीक चलिंत रूप ( मने  गाम -घरमे  \n ाज '  ला  रूप ) प्रयोग भेल अथि जे की मैथिली  गजल लेल शुभ अथि। हँ, एतेक  अपेक्षा हम   ा ा  \n ैद्यनाि जीसँ जरूर क े ने िलहुँ जे ओ प र्णमयाक िथि तँ हुनक  रचनामे  प र्णमयामे  ाजल  जाइत  मैथिलीक  स्िरूप रहत । जँ ऐ अधारपर देखी ई सिंग्रह कने  हमरा  थनराश क े लक ( ई हमर  व्यथतगत \nआलोचना अथि, गजलक  व्याकरणसँ फराक देखल जाए एकरा )। जेना की उपरे इिंथगत क ' चुकल  िी जे \nगजलकार स्ियिं शब्दमे  थिभथक्त सटे ाक  पक्षमे  िथि आ हमरा  थहसा ें  ई मैथिलीक  लेल नीक। आ \nअन्द्तमे आउ ऐ सिंग्रहक भाि पक्षपर। मैथिली  साथहत्यमे  \" भाि \" सभसँ सस्ता िै। जकरा देख  से भाि \nक े र नाङरर पकथड़  साथहथत्यक िैतरणी पार करै िथि। तँए ऐ सिंग्रहक सभ गजलक  भाि पक्ष उन्नत \nअथि। आ ऐ पक्षपर हमर  कोनो  किन नै रहत। कारण जखन सभ पक्ष हमहीं  कथह  दे  तखन तँ पाठकक  \nरूथच खत्म  भ' जे ाक  र्र रहत तँए पाठक  सिंग आन सभ गोटासँ अनुरोध जे  ा ा   ै द्यनाि क ृ त \" पहरा \nइमानपर  \" नामक  गजल सिंग्रह पठथि आ अपन-अपन थिचार देथि।  \nकने  रुक  , जे गोटा भाि लेल तरसैत हेता थतनका  लेल मात्र ककि ु शेर हम   देखा ए  चाह  ( उनतीसम  \nगजलक  आठम  शेर ) \nराथत-कदन  उआ  खाली कमेन्द्ट्री सुनए \nककयैक  प़ितै कक्क े टक  लहर देथख क s \nऐ शेरक ेँ  प़ि  आ तखनुक  सिंग एखुनका  समयक े ँ  देख । कोनो  फक म नै भेलैए। पथहने रेथर्योमे   ैट्री नै देल \nजाइ िलै कक्क े टक  समयमे  आ  क े  ल  लाइन कट ा  देल जाइ िै। प़िाइपर कक्क े टक  की असर िै से एक ै \nशेरमे  देखा गेल िथि शाइर। प़िाइए ककए ई कक्क े ट तँ आन िोट-िोट खेलक ेँ  सेहो नाश क ' देलक।  शाइर \nऐ शेरक माध्यमे  सेहो धेआन कदअ ैत  िथि। एही प्रकारक ज्िलिंत मुद्दा सभक ेँ  ा ा   ैद्यनाि अपन \nगजलमे  लेने िथि जे की आन शाइरक गजलमे  दुलभम अथि। भाि क े र ऐ चचाममे  11म  गजलक  अिंथतम \nशेर कहने  थ ना  प रा नै हएत--- \nकथहयो  जँ मोन  पड़य अप्पन अतीत जीिन \n स  आँथख म थन  द न  कथनयें  लजा थलय \nऐ शेरक ेँ  प़ि  आ एकर मतल  थनकाल । झटहा फ े क े लै कहीं आ लगलै कहीं। इएह भेलै गजलत्ि जकरा \n ारेमे  कहल  जाइ िै जे गजलक  शेर सीधा करेजमे  लगै िै। जँ एक ै सम  गजलक ेँ  देखी तँ थनथित रूपसँ ई \n ाल  गजल अथि (  ाल  गजल रथहतों व्यस्क लेल ओते े  प्रासिंथगक अथि ) आ ओजप णम सेहो अथि-  \nिोड़  अपन कपटक े ँ  आ उदार  न  भैया \nगाँधी सुभाष नेहरुक अितार  न  भैया \nअइ सिंग्रहमे श्रृिंगार रसक गजल सेहो अथि जे की पाठकक  लेल िोड़ल जाइए। तँ आसा अथि जे आ  \nअहाँ सभ जरूर एकरा प़ि ै। \n  \n \n2  बप्रिंट पथत्रक ाक  सिंपादक  आ गजलक ारसँ अपील \n \nपथहने गजलकार सभसँ---- \nकोनो  पथत्रकाक ेँ  अपन गजल पठए ासँ  पथहने ई देख  जे अहाँक  गजल कोन   हरमे  अथि। आ से देथख \nलेलापर तकर नाम  लीख  आ सिंगे-सिंग ओथह  हरक  मात्रा क्म  थलख े  टा करु। कारण अलग-अलग \nपथत्रकाक अलग-अलग ितमनी आ ओथह थहसा ें  प्रकाथशत क े ने अहाँक  गजलक   हर  ट रट जाएत। एकरा \nहम  एकटा  उदाहरणसँ देखाए ।  मान  जे अहाँ कोनो   हरक  थहसा सँ  \" कए  \" शब्दक  प्रयोग क े लहुँ जकर \nमात्रा क्म  िै UI \"ह्रस्ि-दीघम\" मुदा  कतेको  पथत्रका एकरा \" कय \"  ना  देताह जकर मात्रा क्म  िै UU \n\"ह्रस्ि-ह्रस्ि\" िा I \"दीघम\" ( द टा लघु थमला  एकटा  दीघम )। तँ कतेको  पथत्रका एकरा खाली \" क ' \" िा \" क  \n\" लीथख देताह जकर मात्रा क्म  िै U \"ह्रस्ि\"। आ  अहाँ अपने  ुथझ  सक ै त िी जे ितमनी  दलने  मत्रा \nक्म  ट रट जाएत। मने   हर  ट रट जाएत आ गजल  े हर  भए जाएत। ऐठाम  हम  खाली एकटा  शब्दक  \nउदाहरण देलहुँ अथि मुदा  अनेको  शब्दपर ई लाग  हएत। तँए गजलक  सिंगे-सिंग  हरक  नाम  आ ओकर \nमात्रा क्म  जरूर लीखी। सिंगथह-सिंग गजल िा शेरो-शाइरीक अन्द्य थिधा कोनो  पथत्रकाक ेँ  पठ ैत  काल  \nसिंपादक जीसँ ई आग्रह करू जे जँ हुनका  अपन ितमनीक थहसा ें  गजल नै  ुझाथन्द्ह तँ गजल नै िापथि। \nकारण जखन  हर  ट रटए जेतै तँ ओ गजल  ेकार।िथपयो  जाएत तँ कोनो  कममक  नै। जँ गजल सरल \nिार्णमक  हरमे  अथि तैओ ई समस्या  आएत। उदाहरण लेल मान  जे अहाँ \" नथह \" शब्दक ेँ  प्रयोग करैत \nएकटा  गजल सरल िार्णमक  हरमे  लीथख सिंपादक जीक ेँ देथलअथन्द्ह मुदा  ओ सिंपादक जी अपन ितमनीक \nथहसा ें  ओकरा \" नै \" लीथख देलथखथन्द्ह। मतल  जे सरल िार्णमक  हर  सेहो ट रट गेल। तँए गजलकार \nसभसँ थिशेष आग्रह जे ओ बप्रिंट पथत्रकाक सिंपादकक ेँ  अथनिायम रूपें थलखथि जे जाथह स्िरूपमे गजल िै \nताही स्िरुपमे गजल प्रकाथशत हे ाक  चाही नै तँ प्रकाथशत नै करु। \n आ  बप्रिंट पथत्रकाक सिंपादक सभसँ------- \n जँ सिंपादक महोदयमे  कथनयों   ुझ ाक  शथक्त हेतथन्द्ह तँ उपरका थििरणसँ हुनका  गजलक  सिं िंधमे \nव्यिहाररक समस्या   ुझा  जेतथन्द्ह। तँए सिंपादक जी लेल हम  थिशेष नै थलख । स  हमहूँ  एत े  आग्रह \nकर थन्द्ह जे अपन ितमनीक पक्ष लए ओ गजलक  सिंग  लात्कार  नै करथि। जँ हुनका  अपन ितमनीक ेँ \nरख ाक  िथन्द्ह तँ ओ गजलक ेँ नै िापथि। या एकटा  उपाय इहो भए सक ै त िै जे ओ गजलक ेँ  िापथि आ \nसिंगे-सिंग ई नोट दए देथि जे \" ई ितमनी गजलकार थिशेषक ितमनी थिक, पथत्रकाक नथह\"। अिंथतकाक \nसिंपादक अनलकान्द्त जी अपन पथत्रकामे  एहन नोट िाथप लेखक  थिशेष आ अपन पथत्रका द न क ितमनीक \nरक्षा क े ने िथि।एकटा आर गप्प कथिता जकाँ  पाँथतक ेँ सटा कए  िाप  गजल परिंपराक थिरुद्ध अथि। \nसङ्गे-सङ्ग एक  पन्नाक द  भाग िा द  पन्नाक द  भागमे  गजलक ेँ  िाप  सेहो गजल परिंपराक थिरुद्द  अथि। एकटा  गजल दए रहल िी राजीि रञ्जन थमश्र जीक जाथहसँ ई पता लागत जे एकटा  गजलक  \nथिथभन्न शेरक  ीचमे  कतेक  जगह रह ाक  चाही--------- \n \n गजल  \n कखनो  ककि ु  ात   ुझल  करू मोनक  \nधरकन कदन राथत  नल  करू मोनक  \n  \nई जे थससकल  त' लता पता सुनलक  \nआहाँ फररयाद सुनल करू मोनक  \n  \nिोहक मारल  त' घड़ी घड़ी तड़पल \nमरहम   थन  घाि भरल करू मोनक  \n  \nकह ो  ककरो  जँ कर  त' के    झत  \nसिंगे  स  मीत  रहल करू मोनक  \n  \nगा ी राजीि सदथत गजल नेहक  \nतत ा  धरर चाह सुफल करू मोनक  \n  \n2222 112 1222 \n शीषमक द' क ' गजल िाप   ेकार  कारण गजलक  शीषमक नै होइ िै। च ँकक एकटा  गजलमे  जतेक  शेर \nहोइ िै ओतेक  थिषय रहैत िै गजलमे  तँए शीषमक दे ाक  परिंपरा नै िै। हम  अपन एकटा  गजल दए रहल \nिी जाथहसँ ई स्पष्ट हएत जे ऐ तरीकासँ गजल नै प्रकाथशत हे ाक  चाही------- \n गजल \nओकर हािसँ ि  ल अथि देह \nसकदखन गम  गम  फ  ल अथि देह \nप्रेमक  उच्चासन थमलन  िैक \nद  टा घाटक  प ल अथि देह \nकोना  चथल सकतै  गुजर आ  \nदेहक  तँ प्रथतक  ल अथि देह  गेन्द्दा बसिंगरहार िै मोन  \nचम्पा  ओ अड़हूल अथि देह \nऐठाँ अनथचन्द्हार थचन्द्हार \nसभ देहक  समत ल  अथि देह \nमात्रा क्म -222-2212-21 हरेक पाँथतमे  \n ऐ तरीकासँ िाप  गलत थिक। एहन रूपसँ गजल प्रकाथशत कर  परम्परा थिरुद्ध अथि।गजलमे  \nसकदखन द टा शेरक  ीचमे  जगह हे ाक  चाही। ओना थहन्द्दीमे सेहो  कथिता जकाँ  पाँथत सटा क ' गजल \nप्रकाथशत कएल  जाइत िै मुदा  एकर मतल  नै जे दोसर इनारमे  खसत तँ हमहूँ  सभ खथस पड़ ।  \n  \n \n3 \nअज्ञानी सिंपादक क  फे रम े म रैत गजल \n \nककि ु मास  पथहने हम  बप्रिंट पथत्रकाक सिंपादक आ गजलकार सभसँ एकटा  अपील क े ने रही। ई अपील \nमैथिलीक  ितमनी आ आ  हरक  सिं िंधमे िल। ऐ अपीलक थर्स्कशनमे  गुिंजन श्री नामक  व्यथक्त कहलाह  जे \nठीक े कहै  िी, एना कए  क '  हुत  सिंपादक गजलक  प्राण घीथच लै िथि। ताथह पर हम  कहथलऐ  जे \" \nथिदेह\"क  सिंपादकक ेँ  िोथड़ ककनको   हरक  ज्ञान नै िथन्द्ह । ताथह पर क ुिं दनक क ु मार  मथकलक  नामक  \nएकटा  पाठक  कहलाह  जे  ुझायत  अथि जे …”” .”....Ashish Anchinhar जी सभ मैथिली  पथत्रकाक \nसम्पादक  लोकथनक  ज्ञान क ेँ  परीक्षा लय चुकल  िथि. मैथिली  गजल मे  अपनेक  योगदान अतुलनीय आ \nमीलक  पािर जेकािं अथि. जथहया कथहयो  िा जतय कतओ  मैथिली  गजलक  चचाम हेतय ओतय अपनेक  \nनाम  थनसिंदेह सभ सँ पथहने आ आदरक सिंग लेल जायत। मुदा  एना थनन्द्दा क े नाय कतेक  उथचत? \nआलोचन करी सिंगे सिंग थनन्द्दा स' सेहो  ची.मुदा  फ े र िैह गप कह  जे गजलक   ा रे मे  हमरा  ओत े  \n ुझल  अथि जतेक  कोनो  गजल के   ुझल  हेतैक . ककि ु  ेसी कहा  गेल हुयै त' एथह रटप्पणी क ेँ  थमटा  \nदे ैक”  .” तकरा  ाद  हम  क ुिं दन जीक ेँ  सिं ोथधत करैत थलखलहुँ जे...\" हमर  नाम  लेल जाए की नै लेल \nजाए से थिषय नै िै।  हस  एथह  ातक े ँ  िै जे गजलक  आ मैथिली  ितमनीक व्यिहाररक समस्याक  \nफररिौट। से उपर पक़ि कए   ुझा  गेल हएत अहाँक ेँ । जहाँ धरर थनन्द्दाक ेँ  गप्प िै। ओ आदमी  उपर थनभमर \nिै। हम  गजलक  थनखरल आ थस्िर स्िरूप चाहै िी आ ओथह लेल हमरा  जँ ककनको  प्रसिंशा िा थखद्दािंसो \nकरए पड़त तँ हम  कर ै। .” ... आ तकरा  ाद  क ुिं दन जी थलखला जे...... \" हमर  रटप्पणी अहाँक  आलेखक  \nलेल नथि अथपतु अपनेक  रटप्पणीक सिंदभम मे  िल।\" ताथह पर हम  फ े रो थलखलहुँ जे....\" हमहूँ  ओही \nसिंदभममे कहलहुँ  अथि आ फ े र कह  जे...जहाँ धरर थनन्द्दाक ेँ  गप्प िै। ओ आदमी  उपर थनभमर िै। हम   गजलक  थनखरल आ थस्िर स्िरूप चाहै िी आ ओथह लेल हमरा  जँ ककनको  प्रसिंशा िा थखद्दािंसो करए \nपड़त तँ हम  कर ै।”  .......आ फ े र हम  क ुिं दन जीक ेँ  सिं ोथधत करैत थलकलहुँ  जे....--\" आ जे सही गप्प िै \nतकरा कह ामे  हजे की। जँ अहाँक ेँ कोनो  एहन सिंपादकक नाम   ुझल  हो जे थिदेहक नै होथि आ ओ  हर  \n ुझैत  होथि तथनकर नाम  प्रमाण सथहत देल जाए।:” ताथह पर क ुिं दन जी थलखला जे..........\" एथह  ात  \nके  थनणमय करय  ला  हम  के  जे कोन  सम्पादक  के  कतेक  ज्ञान िथन्द्ह जखन हम  पथहने स्पष्ट कय  देने िी जे \nएथह थिषय मे  हमरा  कोनो  ज्ञान नथि. हमरा  जे  ुझायल  से कहलहुँ। \"...... आ  कने  आ ी पात्र सभ \nपर। गुिंजन श्री कमलमोहन  चुन्न  जीक  ालक  िथि आ एखन कमल  मोहन  चुन्न ... पटनासँ प्रकाथशत \" \nघर- ाहर \" नाम  पथत्रकाक सिंपादक मिंर्लमे  िथि आ पथत्रकाक लेल सामग्री पर थहनक े थनणमय मान्द्य \nहोइत अथि। आ क ुिं दन जी पाठक  मात्र िथि। आ  आ ी कने  \" घर- ाहर \"क  नि अिंक पर मने  अप्रैल-ज न \n2012  ला  अिंक पर। ऐ अिंकमे जे सिंपादक महदोय  अपन जे क ृ त्य देखला से िणमन कर ा  योग्य नै। सभसँ \nपथहने तँ देख  जे सुरेन्द्रनाि आ अरथिन्द्द ठाक ु र जीक थ ना   हर   ला  6-6टा गजल प्रकाथशत क े ला। ई \n ारहो  गजल ईर घाट- ीर घाट  ला   ानगी अथि। सुरेन्द्र नाि जीक गजलमे  एखनो काकफया \nगड़ ाड़ाएल  अथि तँ अरथिन्द्द जी  हरक  नाम  पर क ु हरर रहल िथि। एही अिंकमे योगानिंद हीरा जीक \" \nगीत \" शीषमकसँ द टा रचना िपल अथि। ई आियम  ला   ात  िै जे योगानिंद हीरा जीक ई द न  रचना \nगजल िै मुदा  सिंपादक ओकरा गीत कथह  रहल िथिन्द्ह। ई कोन  प्रकारक सिंपादकीय दाथयत्ि िै। हमरा  \n ुझने  घर- ाहरक  सिंपादक अज्ञानी तँ िथिहे सिंगे-सिंग हीन भािनासँ सेहो भरल िथि। कारण योगानिंद \nहीरा जीक ई उपरोक्त गजल प रा-प रा अर ी  हरक  पालन करैत अथि। सिंगे सिंग सिंपादक अपन \nम खमताक े ँ  चलते दोसर गजलक  कएकटा  पाँथत गाए  क ' देने िथिन्द्ह। आ हमरा   ुझने  सिंपादक ई काज  \nजाथन-  थझ  क ' क े ने िथि। कारण हुनका  ई  रदास्त नै िथन्द्ह जे क े ओ  हर  युक्त गजल थलखए। ई द न  \nगजलक  स्क ै न दए रहल िी आ देख  जे सिंपादक कोना   दमाशी  क े ने िथि। पथहल गजलक  मतलाक  \nपथहल पाँत अथि---- \n \" ककसलय पर घ मै  अथि भमरा \" \nदेख  जे ऐमे  आठ टा दीघमक े र प्रयोग अथि आ ई शेरक हरेक पाँथतमे  थनमाहल  गेल िै। आ  जखन अहाँ \nदोसर गजल पार आए  तँ माि  घुथम  जाएत। सिंपादक महोदय  एहीठाम   दमाशी  क े ने िथिन्द्ह। कने  \nगौरसँ स्क ै न देख ----पता लागत जे \" िी हुलसल\" रदीफ िै आ \" मोर \", भोर, \"कोर\" आकद काकफया िै। \nसिंपादक महोदय  ऐ गजलक  एकटा  पाँथत िोथड़ देने िथिन्द्ह। जाथह कारण ई 11पाँथतक  गजल  थन  गेल \nअथि आ ककि ु नै पता लाथग रहल िै। जँ सिंपादक महोदयक े ँ  गजलक  सिं िंधमे ज्ञान रथहतथन्द्ह तँ एहन \nप्रकारक गलतीसँ  ाँचल  जा सक ै िल। जँ अिंतसँ ऐ गजलक ेँ  देखी तँ एकर  हर  एना िै-दीघम-हस्िम-दीघम-\nदीघम+दीघम-हस्िम-दीघम-दीघम+दीघम आ हरेक पाँथतमे  ई क्म  पालन कएल  गेल िै। आ हमरा   ुझने  सिंपादक  \nऐ तरहँक अज्ञानतासँ मैथिली  गजलक  भथिष्य गतममे  जा रहल िै। आथखर थजनका  मेहनथत  नै कर ाक   िथन्द्ह से गजल थलख ाक  लौल ककएक  करै िथि। साथहत्य क े र  हुत  रास थिधा िै मेहनथत  नै करए  ला  \nसभ दोसरे थिधामे  हाि अजमा थि  तँ नीक। \n  \n 4 \nम ैथिली गजलम े लोि गजलक ारक  भ थम क ा \n \nच ँकक मैथिली  थिश्वक एकमात्र  भाषा अथि जे की थहन्द्दीक नकल  करैए। जँ थहन्द्दी मैथिली  रचनाकार \nसभक ेँ कदन रथहतो राथत कहतै  तँ मैथिली  रचनाकार सेहो कदनक  दला  राथत क े हतै कारण मैथिलीक  \nरचनाकार थिशुद्ध रूपें मानथसक  गुलाम  िथि थहन्द्दीक। प. जीिन झा, आनन्द्द झा न्द्यायाचायम, कथििर \nसीताराम  झा, मधुप  जी जाथह मैथिली  गजल के  नीक जकाँ  थिस्तृत क े लथि तकरा मात्र थहन्द्दी नकलक  \nकारणे 70के  दशकमे  स्ि. मायानन्द्द थमश्र जी अप्रत्यक्ष रूपसँ कथह  देला जे मैथिलीमे  गजल थलख  \nसम्भि  नै। ठीक ओथहसँ एक -द   खम  पथहने थहन्द्दीमे नीरज द्वारा ई किन देल गेल िल जे थहन्द्दीमे गजल \nसम्भि  नै अथि। नीरज जी थहन्द्दीमे गजलक  नाम  गीथतका देलथखन्द्ह आ गीथतका क े र तजमपर मैथिलीमे  \nगीतल नाम  भेल। ऐठाम  हम  कह ' चाह  जे  भ' सक ै ए थहन्द्दीमे नीरज जीसँ पथहने गजल नै िल हेतै तँए \nओ एहन किन प्रस्तुत क े ने हेता मुदा  मैथिलीमे  तँ 1905सँ गजल थलखल जाइ िल आ ओहो प णम रूपेण \nव्याकरण सम्मत।  तखन मायानन्द्द जीक ऐ किन क े र मतल  की ?  आर ककि ु चचम कर ासँ  पथहने \nमायानिंद जीक पोिी \" अिान्द्तर\" भ थमकाक  ककि ु अिंश प़ि  (ई पोिी 1988मे  मैथिली  चेतना पररषद्, \nसहरसा द्वारा प्रकाथशत भेल)। पृष्ठ 6 पर मायानिंदजी थलखै िथि --\" अिान्द्तरक आरम्भ  अथि गीतलसँ। \n'गीतिं लातीथत गीतलम् ' अिामत गीत क ेँ  आन'  ला  भेल गीतल। ककन्द्तु गीतल परम्परागत गीत नथह \nथिक, एथहमे  एकटा  सुर गजल क े र सेहो लगैत अथि। गीतल गजल क े र स   िंधन ( सतम ) क ेँ  स्िीकार \nनथह करैत अथि। कइयो  नथह सक ै त अथि। भाषाक  अपन-अपन थिशेषता होइत अथि जे ओकर \nसिंस्क ृ थतक अनुरूपें थनर्ममत  होइत अथि। हमर  उद्येश्य अथि थमश्रणसँ एकटा  निीन प्रयोग। तैं गीतल ने \nगीते थिक, ने गजले थिक, गीतो थिक आ गजलो थिक। ककन्द्तु गीथततत्िक प्रधानता अभीष्ट, तैं गीतल।\" \nउपरका उद्घोषणामे अहाँ सभ देथख सक ै थिऐ जे कतेक  दोखाह स्िापना अथि। प्रयोग हए  नीक गप्प \nमुदा  अपन कमजोरीक े ँ भाषाक  कमजोरी   ना  दे  कतहुँसँ  उथचत नै आ हमरा  जनैत मायानिंद जीक ई \n ड़का  अपराध िथन। जँ ओ अपन कमजोरीक े ँ आँक ै त गीतल क े र आरम्भ  करतथि तँ कोनो   ेजाए  गप्प नै \nमुदा  हुनका  अपन कमजोरी  नै मैथिलीक  कमजोरी  सुझा गेलथन्द्ह। एकरे कहै  िै आँथख रहैत आन्द्हर। ई \nमोन  राख   ेसी जरूरी जे 2011मे  प्रकाथशत कथित गजल सिंग्रह \"  हुरुथपया  प्रदेश मे  \" जे की \nअरथिन्द्द ठाक ु र द्वारा थलथखत अथि ताहूमे  ठीक इएह गप्पक ेँ  दोहराओल गेलैए।   मायानिंद जी अपन कमजोरीक े ँ  झाँपैत जै गीतल क े र आरम्भ  क े ला तै पाँिा हमरा   ुझने  तीन टा कारण \nभ' सक ै ए--- \n1) स्ि.मायान न्द्द थमश्र जी थहन्द्दीक अन्द्ध भक्त िलाह। \n2) स्ि. मायानन्द्द जी मैथिली  गजलक  सम् न्द्धमे  अज्ञानी िलाह। \n3) स्ि. मायानन्द्द चतुराइसँ अपना-आप के  मैथिली  गजलमे  स्िाथपत कर ाक  योजना  नेलाह।  \nकह '  ला  कहै  िै आ प्रभाि िोड़ै िै। किनक  थिरोध भेनाइ शुरू भेल ऐ आ थिरोधक सङ्ग शुरू भेल \n ड़का  मजाक।  मजाक  ई जे थिरोध कर'  ला  सभ सेहो व्याकरणहीन गजल थलखै िलाह िा एखनो \nथलखै िथि। ओथह समयक  थ ना  व्याकरणमे  गजल थलख'  ला  सभ ( मुदा  अपना-आपक ेँ  गजलकार मान ' \n ला  सभ ) द  भागमे   ँरट गेल। गीतल भागमे , मायानन्द्द, तारानन्द्द झा तरुण, थिलट पासिान थिहिंगम,  \nआकद एला िा िथि (ऐ स चीमे  आर नाम  सभ िथि मुदा  अगुआ इएह सभ िलाह िथि)  तँ कथित \nगजल  ला  भागमे  थसयाराम  झा सरस, रमेश , तारानन्द्द थियोगी, थिभ थत आनन्द्द, कलानन्द्द भट्ट, र्ा. \nमहेन्द्र, सोमदेि , राम  भरोस कापथड़  रमर , देिशिंकर निीन, राम  चैतन्द्य धीरज, रिीन्द्रनाि ठाक ु र, \nराजेन्द्र थिमल , धीरेन्द्र प्रेमर्षम, अरथिन्द्द टाक ु र आकद-आकद सभ रहला िा िथि ।ऐ स चीमे  आर नाम  सभ \nिथि मुदा  अगुआ इएह सभ िलाह िथि। मुदा  ऐठाँ हम  ई स्पष्ट कर' चाह  जे नाम  भने जे होइ \nमायानन्द्द जी  ला  गुट िा सरस जी  ला  गुट द न  गुटमेसँ  कोनो  गोटा गजल नै थलखै िलाह कारण ओ \nव्याकरण हीन िल। आ व्याकरण हीन कथित गजलक ेँ  गजल नै गीतले टा कहल  जा सक ै ए। सरस जी \nमायानन्द्द जीक सभसँ  ेसी थिरोध क े लथखन्द्ह हुनकर किनक  कारणे मुदा  सरस जी स्ििंय व्याकरणहीन \nगजल थलखला आ थलखै िथि तखन मात्र किनीपर क े करो थिरोध कर ाक  की मतल  जखन की करनी \nद न  गोटाक  एक ै िथन्द्ह। \nसरस जीक सङ्ग  हुत  कथित गजलकार सभ होहकारी दैत एलाह मुदा  ओहो सभ व्याकरणहीन गजल \nथलखला आ थलखैत िथि। आ  हमर  प्रश्न जे जखन व्याकरण िैहे नै तखन गीतल आ ओइ कथित गजलमे  \nअन्द्तर की ? हमरा   ुझने  कोनो  अन्द्तर नै । हम  मायानन्द्द जी गीतल आ सरस जीक कथित गजल द न क ेँ \nएक ै समान  मानै  िी। ऐ ठाम  ई  ेसी मोन  राख  जरूरी जे सरस गुट क े र महानायक  धीरेन्द्र प्रेमर्षम जी \nगीत आ गजलक ेँ  सहोदर भाए माननै  िथि। तखन सरस जीक नजररमे मायानिंद जी अपराधी भेला आ \nधीरेन्द्र प्रेमर्षम जी महानायक।  हम रा जनैत ई सरस जीक पक्षपात थिक आ ऐ पक्षपात क े र थिरोध हे ाक  \nचाही। \nथसयाराम  झा सरस जीक सिंपादनमे  खम  1990मे  \" लालककला आ लोकिेद \" नामक  एकटा  साझी गजल \nसिंग्रह आएल। एथह सिंग्रहमे गजलसँ पथहने तीनटा भाष्यकारक आमुख  अथि। पथहल आमुख  सिंपादक \nजीक ेँ िथन्द्ह आ ओ तकर शुरुआत एना क रै िथि----\" समालोचना  आ साथहथत्यक इथतहास लेखनक  \nक्षेत्रमे तकरे कलम  भँज ाक  चाही जकरा ओथह साथहथत्यक प्रत्येक सुक्ष्तम स्पिंदनक अनुभ थत होइ.......\"।  अिामत सरसजीक ेँ थहसा ें  कोनो  साथहथत्यक थिधाक आलोचना, समीक्षा, िा ओकर इथतहास लेखन िएह \nकए  सक ै ए जे की ओथह थिधामे  रचनारत िथि। जँ हम  एकर व्याख्या करी तँ ई नतीजा थनकलैए  जे \nगजल थिधाक आलोचना िा समीक्षा िा ओकर इथतहास िएह लीथख सक ै िथि जे की गजलकार होथि। \nमुदा  हमरा  आियम लगैए जे ने 1990सँ पथहले सरस जी ई काज  क े लाह आ ने 1990सँ 2008 धरर ई \nकाज  कए  सकलाह।  2008क ेँ  एथह दुआरे हम  मानक   खम लेलहुँ जे कारण 2008मे  थहनकर मने  सरस \nजीक एखन धररक अिंथतम कथित गजल सिंग्रह \"िोड़े आथग-िोड़े पाथन\" एलथन्द्ह मुदा  ओहूमे  ओ एहन \nकाज  नै कए  सकलाह।  आ  खम  2008मे  गजल थिधा पर क े थन्द्रत ब्लाग \" अनथचन्द्हार आखर \" आएल \nजाथहमे  गजलक  व्याकरण आ आलोचना पर पयामप्त काज  भेल। आ गजल थिधाक ेँ  सरस आ हुनक  टीमसँ  \nि ु टकारा प्राप्त भेल। आ जे काज  100 साल मे  नथह भेल से मात्र एक  साल पाँच मासमे  गजेन्द्र ठाक ु र कए  \nदेखेलाह आ मैथिली  गजलक ेँ  पथहल गजल शास्त्र देलाह।ई हमरा  थहसा ें  कोनो  गजलकारक  सीमा  भए \nसक ै त िलै मुदा  सरस जीक दोहरा चररत्र ओही आमुख  के  तेसर आ चाररम पृष्ठमे भए जाइत अथि जतए \nसरस जी थलखै िथि-------\" मैथिली  साथहत्यमे  तँ  िंगला जकाँ  गीथत-साथहथत्यक एकटा  सुदीघम परिंपरा \nरहलैक अथि। गजल अही परिंपराक नव्यतम  थिकास थिक, कोनो  प्रथतब्द्ध आलोचकक े ँ से  ुझ ' पड़तैक।  हँ \nई एकटा  दीगर आ महत्िप णम  ात  भए सक ै ि जे मैथिलीक  समकालीन  आलोचकक  पास एथह नव्यतम  \nथिधाक आलोचना हेतु कोनो  मापदिंथर्क े नथह िथन्द्ह। नथह िथन्द्ह तँ तकर जोगार करिु..........\"आ  ई \nदेखल जाए जे एक ै आलेखमे  कोना  दोहरापन देखा रहल िथि। आलेखक  शुरुआतमे  हुनक  भािना िथन्द्ह \nजे \" जे आदमी  गजल नै लीखै िथि से एकर समीक्षा िा इथतहास लेखन लेल अयोग्य िथि मुदा  फ े र \nओही आलेखमे  ओहन आलोचकसँ  गजल लेल मापदिंर् चाहै िथि जे कथहयो  गजल नथह थलखला।भए \nसक ै ए जे सरस जी ई आरोप सरस जी अपन प िमिती थििादास्पद गजलकार मायानिंद थमश्र पर लग थि  \nहोथि। जे की सरस जीक हरेक आलेखसँ स्पष्ट होइत अथि। मुदा  ऐठाम  हमरा  सरस जीसँ एकटा  प्रश्न जे \nजँ कोनो  कारणिश माया  जी ओ काज  नै कए  सकलाह  िा जँ मायानिंद जी ई कथहए  देलथखन्द्ह मैथिलीमे  \nगजल नै थलखल जा सक ै ए तँ ओकरा गलत कर ा  लेल ओ अपने ( सरस जी ) की क े लथखन्द्ह। 2008धरर \nमैथिलीमे  10-12टा कथित गजल सिंग्रह आथ  चुकल  िल। मुदा  अपने सरस जी कहाँ  एकौटा  कथित \nगजल सिंग्रह समीक्षा िा आलोचना क े लथखन्द्ह। गजलक  व्याकरण िा इथतहास लेखन तँ  हुत  द रक  ात  \nभए गेल। ऐ आलेखसँ दोसर  ात  इहो स्पष्ट अथि जे सरस जी कोनो  समकालीन  आलोचकक े ँ गजलक  \nसमीक्षा लेल मापदिंर् दे ा  लेल तैयार नै िथि। जँ कदाथचत्  कनेक ो  सरस जी आलोचक  सभक ेँ  मापदिंर् \nकदतथिन्द्ह तँ सिंभितः 2008 धरर गजल क्षेत्रमे एहन अकाल  नै रथहतै। \nआ  हम  आ ी थिदेहक अिंक 96 पर जाथहमे  श्री मुन्ना  जी द्वारा गजल पर पररचचाम कर ाओल  गेल िल। \nआन-आन प्रथतभागीक सिंग-सिंग प्रेमचिंद पिंकज नामक  एकटा  प्रथतभागी सेहो िथि। पिंकज जी अपन \nआलेखमे  आन  ात  सिंग इहो थलखैत िथि-----“ कथतपय  व्यथक्त एकटा  राग अलाथप रहल िथि जे  मैथिलीमे  गजलक  सुदीघम परम्परा रथहतहु एकरा मान्द्यता नै भेरट रहल िैक। एहन  ात  प्रायः एथह \nकारणे उठैत अथि जे मैथिली  गजलक ेँ  कोनो  मान्द्य समीक्षक -समालोचक  एखन धरर अि  त माथनक ' \nएम्हर  ताक  सेहो अपन मयामदाक  प्रथतक  ल   झैत  िथि। एथह सम् न्द्धमे  हमर  व्यथतगत थिचार ई अथि, \nजे एकरा ओहने समालोचक -समीक्षक  अि  त  ुझैत  िथि थजनकामे  गजलक  स क्ष्मताक ेँ  ुझ ाक  \nअिगथतक सिमिा अभाि िथन। गजलक  सिंरचना, थमजाज  आकदक ेँ   ुझ ाक  लेल हुनका  लोकथनक े ँ स्ियिं \nप्रयास कर' पड़तथन, कोनो  गजलकार  ैथस  क ' भट्ठा नथह धरओतथन। हँ, एत ा  थनिय जे गजल धुड़झाड़ \nथलखल जा रहल अथि आ पसरर रहल अथि आ अपन सामिमयक   ल  पर समीक्षक -समालोचकलोकथनक े ँ \nअपना कदस आकर्षमत कइए  क ' िोड़त------ “ अिामत प्रेमचिंद जी सरसे जी जकाँ  भट्ठा नै धरे ाक  पक्षमे  \nिथि। सरस जी 1990मे  कहै  िथि मुदा  पिंकज जी 2011क े र अिंतमे  मतल  22साल  ाद।  मतल   खम  \n दलैत  गेलै मुदा  मानथसकता  नै  दललै।ओना  ऐठाम  हम  ई जरुर कहए  चाह  जे भट्ठा धरा ए  लेल जे \nज्ञान आ इच्िा शथक्त होइ िै से  जारमे  नै थ काइत  िै। मुदा  आ  ऐठाम  हम  ई जरूर कहए  चाह  जे \nमायानिंद थमश्रजीक  यान  आ अज्ञानतासँ मैथिली  गजलक ेँ  जतेक  अथहत भेलै ताथहसँ  ेसी अथहत सरस \nजी िा पिंकज जी सन अभट्ठाकारी लोकथनसँ  भेलै। \nथलथखत रूपक ेँ  िोथड़ मैथिलीमे  गय ाक  लेल सेहो गायक  सभ गजलक  नामपर  अत्याचार क े लाह। ककि ु \nलीथख दे ै  आ गलामे  सुर रहत तँ ओकरा गाथ  सक ै िी तँए की ओकरा गजल मानल  जेतै ? गायनक  ऐ \nधुऱखेलमे   हुत  रास गायक  िलाह िा िथि जेना चिंरमथण झा, रामसेिक  ठाक ु र, क ु ञ्ज थ हारी थमश्र \nआकद-आकद। जेना थलख'  ला  सभ मैथिली  गजलक ेँ  भट्ठा  ैसेलक  तेनाथहते गायक  सभ सेहो। गायक  सभ \nगजलमे  मात्रा क्म  सप्तक ( सा,रे,गा,मा ,पा,धा,थन,सा ) क े र थहसा सँ   ैसा ए  लागै िथि जे की \nअिैज्ञाथनक तँ अथिए सङ्गे-सङ्ग अनिमकारी सेहो अथि। काव्यमे  रागक थहसा सँ  िन्द्द नै  नै  िै। तँए \nकोनो  एकटा  िन्द्दमे  नल  रचनाक ेँ  हुतों  गायक   हुतों  रागमे  गा ै  िथि गाथ  सक ै िथि। राग-\nराथगनीक मात्राक्म  सङ्गीत लेल िै साथहत्य लेल नै। तेनाथहते िन्द्दक मात्राक्म  काव्य  लेल िै सङ्गीत \nलेल नै। \nसुधािंशु शेखर चौधरी आ  ा ा   ैद्यनाि जी गजलमे  ककि ु तत्ि तँ अथि। खास क '  ा ा   ैद्यनाि जीक \nगजलमे  सभ तत्ि अथि मुदा  िणमिृत नै अथि। आ तँए थहनको  लोकथनक े ँ हम  कथित गजलकारक  श्रणीमे \nरखैत िी मुदा  हमरा  ई कह ामे  कोनो  सिंकोच नै जे ई द न   ाद - ाँकी  कथित गजलकार सभसँ  ेसी \n ो धगर िथि।  \nआ  हम  पाठकक  उपर िोड़ै िी जे ओ अपने थनणमय लेिु जे मैथिली  गजलक  ऐ पोखररमे के  कते  \nयोगदान देला। \nआ  ऐठाम  एकटा  प्रश्न ठा़ि होइत अथि जे एना अनधुन थहनका  सभक ेँ (माया  गुट एििं सरस गुट) \nखाररज ककएक  कएल  जा रहल अथि ? जँ थहनकर सभहँक  रचना गजल नै अथि तँ की अथि? एना  खाररज कर  कतेक  उथचत? थहनका  सभमे  प्रथतभा िथन की नै ? \nआकद...................................थनथित रूपसँ हमरो  नै नीक लाथग रहल अथि थहनका  सभक ेँ खाररज \nकरैत मुदा  थहनकर सभहँक  शैथलए तेहन िथन जे खाररज करहे पड़त। हमहीं  मात्र गजलकार िी आ \nहमरे  गजल मात्र गजल थिक ई शैली थहनकर सभहँक  पथहचान अथि जखन की लोक  आ   ुथझ  रहल \nअथि जे थहनकर सभहँक  गजल गजल नै िल आ ने अथि। ई लोकथन  ने अपने गजलपर काज  क े लाह आ \nने दोसरक ेँ कर' देलथखन्द्ह। आ जकर पररणाम गजल भोथग रहल अथि। खास क ' अहाँ सरस जीक गजल \nपोिीक भ थमका  प़ि  ने गजलपर चचाम भेटत आ ने गजलक  व्याकरणपर मुदा  ओइमे  ई चचाम जरूर भेटत \nजे सभक ेँ साथहत्य अकादेमी  भेरट गेलै हमरा  ककएक  नै भेरट रहल अथि। सरस जीक गजले नै हरेक \nपोिीक भ थमका  ओ लेखमे  ई भेटत। तारानिंद थियोगी, देिशिंकर निीन, गिंगेश गुिंजन, रमेश , आ ओइ \nसमयक  कथित गजलकार सभ एना एला जेना ओ गजलपर उपकार क ' रहल होथिन्द्ह। आ ऐ हेंजमे  \nयोगानिंद हीरा, थिजयनाि झा सभ दथ  क ' रथह गेला। थहनका  सभमे  प्रथतभा िथन कारण थ ना  प्रथतभा \nरहने क े ओ साथहत्य कदस आथ ए  नै सक ै ए (  ादमे  अध्ययनक जरूरथत पड़ै िै ) तँए हम  ई माथन  रहल \nिी जे ई सभ प्रथतभाशाली िलाह। हँ, इहो माथन  रहल िी जे क े ओ खुरपीक आग सँ द थभ िीलैए आ ई \nकथित गजलकार सभ खुरपीक म ठसँ  द थभ थिल ाक  प्रयास क े ला। एकर पररणाम ई भेल जे थहनका  \nसभक ेँ मेहनथत  तँ कर' पड़लथन, पसेना सेहो  हलथन  मुदा  द थभ िीथल क ' ई सभ गजल रूपी गाएक ेँ  \nभोजन नै द' सकलाह।  आ  ऐ प्रश्नपर आ ी जे थहनक  सभहँक  रचना गजल नै अथि तँ की अथि? \nथनथित रूपसँ थहनकर सभहँक  रचनामे  सरसता, पद-लाथलत्य ओ गेयता अथि मुदा  व्याकरण नै अथि। \nतँए हम  थहनकर सभहँक  कथित गजलक ेँ  हम  पद्यक रूपमे  मानै  िी। आ  पद्यमे  क े हन पद्य से तँ आन \nआलोचक  सभ फथड़िा क ' कहता  मुदा  जहाँ धरर हमर  अपन थिचार अथि तँ ई सभ नीक पद्य अथि आ \nआन पद्ये जकाँ  साथहत्यमे  समादृत  अथि। \nऐ ठाम  ई गप्प सािमजथनक कर  अथनिायम अथि जे अनन्द्त थ हारी लाल दास \" इन्द्दु \" जीक जे ट टा \nगजल सिंग्रह िथन ( सरसजी द्वारा देल गेल स चना ) तैमेसँ  हम  एकौटा  पोिी नै पक़ि सकलहुँ  अथि। तँए \nइन्द्दुजीक गजलपर हम  कोनो  रटप्पणी नै कर ।  हँ एतेक  हम  जरूर कह  जे कणाममृतक  ककि ु अिंकमे \nहमरा  हुनक  गजल प़ि ाक अिसर भेटल मुदा  तैमे   हरक  अभाि अथि।  हुत  रास गजलकार लेल ई \nरटप्पणी हम  सुरथक्षत राखए चाह ।  सिंगे-सिंग हम  ईहो कह ' चाह  जे ई एक े र्थमक  शोध नै थिक तँए \n हुत  रास गजलकारक  पोिी भेट ामे  हमरा  कदक्कत भेल तिाथप हमरा  लग 100मेसँ  99टा मैथिली  \nगजल सिंग्रह िा मैथिली  गजलपरहँक लेख सभ अथि।  \n  \n  \n   \n 5 \nम ैथिलीम े  ाल गजल \n \nकी थिक  ाल  गजलः ककि ु लोक  \" ाल  गजल\"क  नामसँ  तेनाथहते चौंकक उठल िथि जेना क े ओ हुनका  \nअनचोक े मे  हुड़पेरट देने हो। जँ एहन  ात  मात्र मैथिथलए  टामे  रथहतै तँ कोनो   ात  नै, मुदा  ई चौंक  \nथहन्द्दी आ उद ममे  सेहो भए रहल िै। कारण ई अिधारणा मात्र मैथिथलए  टामे  िै आर कोनो  भारतीय \nभाषामे  नै। जँ हम  कोनो  थहन्द्दी-उद म भाषी गजलकार थमत्रसँ\" ाल  गजल\"क  चचम करैत िी तँ चोट्टे कहैत  \nिथि जे उद मक  हुत  गजलकार सभ  हुत  शेरमे   ाल  मनोथिज्ञानक  िणमन क े ने िथि खास कए  ओ सुदशमन \nफाककर द्वारा कहल  आ जगजीत बसिंह द्वारा गाओल गजल----- \"ये कागज  की कश्ती िो  ाररस का  \nपानी\"  ला  सिंदभम दै िथि आ ई  ात  ओना सत्य िै मुदा  \"  ाल  गजल\"क ेँ  फ ु टका कए  ओकरा लेल अलग \nस्िान मात्र मैथिथलए  टामे  देल गेलैए। आ ई मैथिलीक  सौभाग्य थिक जे ओ \" ाल  गजल\"क  अगुआ  थन  \nगेल अथि भारतीय भाषा मध्य।  जहाँ धरर  ाल  गजलक  थिषय चयन क े र  ात  थिक तँ नामेसँ   ुझा  \nजाइत अथि ऐ गजलमे   ाल  मनोथिज्ञान क े र िणमन रहैत िै। तिाथप एकटा  पररभाषा हमरा  कदससँ ----\n\" एकटा  एहन गजल जाथह महँक  हरेक शेर  ाल  मनोथिज्ञानसँ  नल  हो आ गजलक  हरेक थनयमक े ँ  \nप िमित् पालन करैत हो ओ  ाल  गजल कहे ाक  अथधकारी अथि\"। जँ एकरा दोसर शब्दमे  कही तँ ई \nकथह  सक ै त िी जे  ाल  गजल लेल थनयम  सभ िएह रहतै जे गजल लेल होइत िै  स  खाली थिषय \n दथल  जेतै। \n आ  आ ी  ाल  गजलक  अथस्तत्ि पर। ककि ु लोक  कहता  जे गजल दाशामथनकतासँ  भरल रहै िै तँए \n ाल  गजल भैए ने सक ै ए। मुदा  ओहन-ओहन लोक  थिदेहक अिंक-111जे  ाल  गजल थिशेषािंक अथि \nतकर हरेक  ाल  गजल प़िथि हुनका  उत्तर भेरट जेतथन्द्ह। ओना दोसर  ात  ई जे कथिता-किा आकद सभ \nसेहो पथहने गिंभीर होइत िल मुदा  जखन ओथहमे   ाल  साथहत्य भए सक ै ए तँ  ाल  गजल ककएक  नै ? \nओनाहुतो मैथिलीमे  गजल थिधाक ेँ   हुत  कदन धरर सायास ( खास कए  गजलकारे सभ द्वारा ) अिर्ेरर \nदेल गेल िलै तँए  हुत  लोकक े ँ   ाल  गजलसँ कष्ट भेनाइ स्िाभाथिक िै। \n की  ाल  गजल लेल थनयम   दथल  जेतैः \n जेना की उपरमे  कहल  गेल अथि जे  ाल  गजल लेल सभ थनयम  गजले  ला  रहतै  स  खाली एकटा  \nथनयमसँ  समझौता  करए पड़त। माने  जे  हर -काकफया-रदीफ आ आर-आर थनयम  सभ तँ गजले जकाँ  \nरहतै मुदा  गजलमे  जेना हरेक शेर अलग-अलग भािक ेँ रहैत अथि तेना  ाल  गजलमे  करठन  ुझाइए।  \nतँए हमरा  थहसा े ँ ऐठाम  ई थनयम  ट टत मुदा  तैओ कोनो  कदक्कत नै कारण मुस्लसल  गजल तँ होइते िै। \nअिामत  ाल  गजल एक  तरहेँ \"मुस्लसल  गजल \" भेल।    ाल  गजलक  प िम भ थमकाः  \n तारीखक थहसा ें  24/3/2012क ेँ   ाल  गजलक  उत्पथत  मानल  जाएत ( एथह पाँथतक  लेखक  द्वारा \n24/3/2012क ेँ  कदकलीमे  साथहत्य अकादेमी  आ मैलोरिंग द्वारा आयोथजत किा गोष्ठीमे ऐ  ाल  गजल \nनामक  थिधाक प्रयोग कएल  गेल ) मुदा  ओकर स्िरूप मैथिलीमे  पथहनेहें फथड़च्ि भए चुकल  िल। 09 \nDec. 2011क ेँ  अनथचन्द्हार आखर http://anchinharakharkolkata.blogspot.com पर प्रकाथशत \nश्रीमती शािंथत लक्ष्मी चौधरी जीक ई गजल देखल जाए (  ादमे  ई गजल थमथिला  दशमनक  अिंक मइ -ज न \n2012मे  सेहो प्रकाथशत भेलै) आ सोचल जाए जे थ ना  कोनो  घोषणाक ेँ  एतेक  नीक  ाल  गजल कोना  \nथलखल गेलै------------ \n  \n  \nथशशु थसया उपमा  उपमान  थियै हमर  आयुष्मथत   ेटी \nमैत्रेयी गागीक कोमल  प्राण थियै हमर  आयुष्मथत   ेटी \n  \nरटमक ै त कमलनयन , धि-धि माखन  सन कपोल  \nपुणममासीक  चमक ै त  चान थियै हमर  आयुष्मथत   ेटी \n  \nथ हुसैत  ठोर मे  अमृतधारा  थ लखैत  ठोर सोमरस  \nथशशु स्िरुपक श्रीभगिान थियै हमर  आयुष्मथत   ेटी \n  \nनौथनहाल ककहकारी सरस थमश्रीघोरल मनोहर  पोिी \nदा-दा-ना-ना-माँ  सारेगामा  गान थियै हमर  आयुष्मथत   ेटी \n  \nसकल  पथलिारक अलखतारा जन्द्मपत्रीक सरस्िती \nअपन मैया -थपताश्रीक जान थियै हमर  आयुष्मथत   ेटी \n  \nज्ञानपीठक  ेटी थियै सुभथिष्णु थमथिलाक  दीप्त नक्षत्र \nमातृ  थपतृ क ु लक अरमान  थियै हमर  आयुष्मथत   ेटी \n  \n\"शािंथतलक्ष्मी\" थिदेहक घर-घर देखय इयह थशशुलक्ष्मी \n ेटीजाथतक  भथिष्णु गुमान  थियै हमर  आयुष्मथत   ेटी   .................िणम 22................ \n तेनाथहते एकटा  हमर  थ ना  ििंद  हरक  गजल अनथचन्द्हार आखर \nhttp://anchinharakharkolkata.blogspot.com आ थिदेहक फ े स ुक  िसमन \nhttp://www.facebook.com/groups/videha/पर 6/6/2011क ेँ आएल िल से देख -------------- \n  \nहोइत िैक  रखा  आ रे  ौआ  \nकागतक  नाह  ना  रे  ौआ  \n  \nदेथखहें घुसौ ने चोर ा  घर मे  \nहािमे  ठेंगा उठा रे  ौआ  \n  \nतोरे पर सभटा मान -गुमान  \nमाएक  मान   ़िा रे  ौआ  \n  \nिैक गड़ल काँट  घृणाक  करेजमे  \nप्रेमसँ ओकरा हटा रे  ौआ  \n  \nनथह झुकौ  माि  तोहर दुशमन  लग \nदेशक  लेल माि  कटा  रे  ौआ  \n तेनाथहते 4 अक्ट  र 2010क ेँ  अनथचन्द्हार आखर \nhttp://anchinharakharkolkata.blogspot.com पर प्रकाथशत गजेन्द्र ठाक ु र जीक ऐ गजलक ेँ \nदेखल जाए----- जे शब्दािलीक आधार पर  ाल  गजल अथि मुदा  अिम थिस्तारक कारणें  ाल  आ   ़ि \nद न  लेल अथि----- \n  ानर  पट लैले अथि तैयार \nथ रनल  सभ करू ने उद्धार \n  \nगाएक  अरम- ों  सुथन अनठेने \nदुहै समऐ ँ जनताक  कपार \n  \nपुल  ने ाक  समचा  िैक नै  अिमशास्त्र-पोिीक िलै भण्र्ार \n  \nकोरो  ाती उ ही दे ाक  लेल \nआउ  जाउ   ु़िानुस - भजार \n  \nर्रक घाट नहाएल िी हम  \nसे सह  दहोकदश अत्याचार \n  \nऐराित अथि देखा - देखा कए  \nसभटा देखैत अथि ओ व्यापार \n  \n कथििर सीताराम  झा जीक करी  1940मे  थलखल  ाल  गजल सेहो िथन। \nऐ तीनटा गजलक  आधार पर ई कह   ेसी उथचत जे  ाल  गजलक  भ थमका   हुत  पथहने  थन  गेल िल \nमुदा  थिस्फोट 24/3/2012क ेँ  भेलै। आ ऐ थिस्फोटमे  जतेक  हमर  भ थमका  अथि तत ए  थहनका  सभक ेँ \nसेहो िथन्द्ह। ऐठाम  ई कह  कनो   ेजाए  नै जे थिदेहक अिंक  ाल  गजलक  पथहल थिशेषािंक अथि। थिदेहक \nअिंक-111 जे की  ाल  गजल थिशेषािंक अथि जाथहमे  क ु ल 16 टा गजलकारक  क ु ल 93टा  ाल  गजल \nआएल। सिंथक्षप्त थििरण एना अथि-------------------- \n रू ी झा जीक 13टा  ाल  गजल, इरा मथकलक  जीक 2टा, मुन्ना  जीक 3टा, प्रशािंत मैथिल  जीक 1टा, \nपिंकज चौधरी ( निल श्री) जीक 8टा, जिाहर लाल काश्यप जीक 1टा, क्ािंथत क ु मार  सुदशमन जीक 1टा, \nजगदीश चिंर ठाक ु र अथनल जीक 1टा, अथमत  थमश्रा जीक 30टा, ओमप्रकाश  जीक 1टा, थशि क ु मार  \nयादि जीक 1टा, चिंदन झा जीक 14टा, जगदानिंद झा मनु  जीक 6टा, राजीि रिंजन थमश्रा जीक 4टा, \nथमथहर  झा जीक 4टा, गजेन्द्र ठाक ु र जीक 1टा आ ताथह सिंगे आशीष अनथचन्द्हारक 2टा  ाल  गजल \nआएल।  ाल  गजलक  आलािे 7टा  ाल  गजल पर आलेख आएल। आलेख कार सँ िथि---- मुन्ना  जी, \nओमप्रकाश , चिंदन झा, जगदानिंद झा मनु , अथमत  थमश्र आ आशीष अनथचन्द्हार आ थमथहर  झा। आ \nतारीख 15 अक्ट  र 2012 धरर अनथचन्द्हार आखरपर क ु ल 133 टा  ाल  गजल आ 35टा  ाल  रु ाइ  \nआथ  चुकल  अथि सिंगे सिंग करी  10टा  ाल  गजलपर आलेख उपक ध  अथि। एखन धररक मुख्य   ाल -\nगजलकारमे  श्रीमती शािंथतलक्ष्मी चौधरी, जगदानिंद झा मनु , अथमत  थमश्रा, चिंदन झा, पिंकज चौधरी ( \nनिल श्री) , थशि क ु मार  यादि, श्रीमती इरा मथकलक , ओमप्रकाश , थमथहर  झा, राजीि रिंजन थमश्रा, \nक्ािंथत क ु मार  सुदशमन, जिाहर लाल कश्यप, श्री मती  रू ी झा ( ई सभ गोटें अनथचन्द्हार आखरक \nhttp://anchinharakharkolkata.blogspot.comखोज िथि गजलक  मामलेमे  ),प्रशािंत मैथिल ,  श्री  जगदीश चिंर ठाक ु र \" अथनल \", थिनीत उत्पल, मुन्ना  जी, गजेन्द्र ठाक ु र आ हम  स्ििंय। आ  हमरा  ई प णम \nथिश्वास अथि जे  ाल  गजल मैथिलीमे  पसरत आ नेना- भुटका  क े र जीहपर च़ित। \n  \n \n \n6 \nभथक्त गजल \n \nजखन थिदेह द्वारा  ाल  गजल थिशेषािंक थनकलल  रहए तखन क े ओ नै सोचने रहए जे एतेक  जथकदए \nगजलक  नि प्रारूप \" भथक्त गजल \" थिककथसत भए जाएत। मुदा  से भेल आ ताथह लेल सभसँ  ेसी \nधन्द्यिादक पात्र िथि ओ लोक  सभ जे की गजलक  बनिंदा करैत िथि। कारण जँ ओ सभ नै रथहतथि तँ \nआइ गजले नै रथहतै..  ाल  आ भथक्त गजलक  तँ  ाते  िोड़ । \n की थिक भथक्त गजल-- जहाँ धरर भथक्त गजलक  थिषय चयन क े र  ात  थिक तँ नामेसँ   ुझा  जाइत \nअथि ऐ गजलमे  भथक्त क े र िणमन रहैत िै। तिाथप एकटा  पररभाषा हमरा  कदससँ ----\" एकटा  एहन \nगजल जाथह महँक  हरेक शेर भथक्त मनोथिज्ञानसँ  नल  हो आ गजलक  हरेक थनयमक े ँ प िमित् पालन \nकरैत हो ओ भथक्त  गजल कहे ाक  अथधकारी अथि\"। जँ एकरा दोसर शब्दमे  कही तँ ई कथह  सक ै त िी \nजे भथक्त गजल लेल थनयम  सभ िएह रहतै जे गजल लेल होइत िै  स  खाली थिषय  दथल  जेतै। मे  \nभथक्त गजल  ाल  गजले जकाँ  िै। \nकी भथक्त गजल लेल थनयम   दथल  जेतैः जेना की उपरमे  कहल  गेल अथि जे भथक्त गजल लेल सभ \nथनयम  गजले  ला  रहतै  स  खाली एकटा  थनयमसँ  समझौता  करए पड़त। माने  जे  हर -काकफया-रदीफ \nआ आर-आर थनयम  सभ तँ गजले जकाँ  रहतै मुदा  गजलमे  जेना हरेक शेर अलग-अलग भािक ेँ  रहैत \nअथि तेना भथक्त गजलमे  करठन  ुझाइए।  तँए हमरा  थहसा े ँ\n ऐठाम  ई थनयम  ट टत मुदा  तैओ कोनो  \nकदक्कत नै कारण मुस्लसल  गजल तँ होइते िै। अिामत भथक्त गजल एक  तरहेँ \" मुस्लसल  गजल \" भेल। \nककि ु लोक  आपथत्त कए  सक ै िथि जे गजल तँ दाशमथनक  रथहते िै तखन ई भथक्त गजल ककएक  ? उथचत \nप्रश्न मुदा  हम  कह  जे दशमन आ भथक्त द न मे   हुत  अिंतर िै जकर चचाम थिद्वान सभ कररते रहै िथि तँए \nई भथक्त गजल दशमन  लासँ  अलग भेल। \n तारीखक थहसा ें  भथक्त गजलक  उत्पथत क ेँ  मानल  जाएत जनिरी 2012क ेँ  मानल  जाएत जाथहमे  \nजगदानिंद झा मनु  जीक भथक्त गजल आएल। मुदा  ओहूसँ पथहने थमथहर  झा द्वारा एकटा  आएल जे ताथह \nसमयक े ँ  थहसा सँ  ठीक िल मुदा   ़िैत ज्ञानक सङ्ग ओथहमे  काकफया आकदक दोष  ुझना  गेल। मुदा   \nभथक्त गजल  स्िरूप मैथिलीमे  पथहनेहें फथड़च्ि भए चुकल  िल।  मैथिलीक  प्रारिंथभक े दौरमे  भथक्त गजल  शुरुआत भए चुल िल कथििर सीताराम  झा आ मधुप  जीक गजलसँ सेहो शुद्ध अर ी  हरमे।  मने  \n1928 धरर भथक्त गजल प णम रूपेण स्िाथपत भए गेल िल मैथिलीमे।  \nतँ एतेक  देखलाक  पिाथत आउ देखी कथििर सीता राम  झा आ ओथह समयक  ककि ु भथक्त गजल---तँ \nआउ देखी 1928मे  प्रकाथशत कथििर सीताराम  झा जीक \" स थक्त सुधा ( प्रिम ब िंदु )मे  सिंग्रहीत एकटा  \nगजलक ेँ  जे की िस्तुतः \" भथक्त गजल \" अथि--- \n  \nजगत मे  िाकक जगदम् े  अबहिंक पि आथ   ैसल  िी \nहमर  क्यौ ने सुनैये हम  सभक  गुन गाथ   ैसल  िी \n  \nन क ै लों धमम  सेिा िा न देिाराधने कौखन  \nक ु टे ा  में  िलौं लागल तकर फल पाथ   ैसल  िी \n  \nदया स्िातीक घनमाला  जकाँ  अपनेक  भ तल में  \nलगौने आस हम  चातक  जकािं मुँह   ाथ   ैसल  िी \n  \nकहू की अम्  अपने सँ फ ु रैये  ात  ने ककि ु ओ \nअपन अपराध सँ चुपकी लगा जी दाथ   ैसल  िी \n  \nकरै यकद दोष  ालक  तँ न हो मन  रोख माता  कैं  \nअहीं थिश्वास क ैँ क े िल हृदय में  लाथ   ैसल  िी \n  \n   एकर  हर  अथि-1222-1222-1222-122 मने   हरे  हजज  \n  \nनोट--1) कथिक  म ल  ितमनीक ेँ राखल गेल गेल अथि। थिभथक्त सभ अलग-अलग अथि जे की गलत अथि। \n2) कथि द्वारा चिंर ब िंदु युक्त सेहो दीघम मानल  गेल अथि जे की गलत अथि। प्रसिंग िश ईहो कह   ेजाए  \nनै जे कथििर अपन गजल समेत  सभ कथितामे  चिंरब िंदुक ेँ  दीघम माथन  लेने िथि। शायद तँए पिं गोथिन्द्द \nझा जी सेहो चिंर ब िंदुक ेँ  दीघम मानै  िलाह आ जकर खिंर्न भए चुकल  अथि। \nऐक ेँ  अलािे मधुप  जीक भथक्त गजल अथि। थिजय नाि झा जीक भथक्त गजल अथि। कह ाक  मतल  जे \nअनथचन्द्हार आखरक आगमनसँ  पथहनेहे भथक्त गजल िल मुदा  ओकर नामाकरण  ( पथहल रूपमे  \nजगदानिंद झा मनु  ) अनथचन्द्हार आखरक पिाथत भेल।  ितममान  समयमे  हमरा  िोथड़ लगभग सभ गजलकार भथक्त गजल लीथख रहल िथि जेना , जगदानिंद \nझा मनु , चिंदन झा, अथमत  थमश्र, पिंकज चौधरी निल श्री, ब िंदेश्वर नेपाली, सुथमत  थमश्र, श्रीमती शािंथत \nलक्ष्मी चौधरी, श्रीमती इरा मथकलक , ओम  प्रकाश,  ाल  मुक ु न्द्द पाठक , जगदीश चिंर ठाक ु र अथनल, \nथमथहर  झा, प्रदीप पुष्प, अथनल मथकलक , राजीि रिंजन थमश्र इत्याकद-इत्याकद। \n ऐ थिषयमे  आर अनुसिंधानक जरूरथत अथि ऐ िोट आलेख आ हमर  िोट  ुथद्धमे  भथक्त गजल एहन \nथिस्तृत िस्तु ओतेक  नै आएल जतेक  ए ाक  चाही। ओना हम  फ े र थिदेहक ेँ  ऐ थिशेषािंक लेल धन्द्यिाद नै \nदे ै  कारण हमहूँ  थिदेह िी आ लोक  अपना आपक ेँ  धन्द्यिाद कोना  देत। \n  \n7 \nहारल युद्धक  साक्ष्य \nहमरा  आग मे  पसरल अथि “अपन युद्धक साक्ष्य” तारानिंद थियोगीक गजल सिंग्रह। चालीस गोट गजलक ेँ \nसमेटने।  लोकक े ँ िगुन्ता लाथग सक ै त िैक जे मैथिलीमे  गजलक  आलोचना कथहआसँ  शुरू भए गेलैक।  ऐ \nिगुन्ताक कारण मुख्यत : हम  द  रूपेँ\n देखैत िी पथहल तँ ई जे गजल कथहओ  मैथिली  साथहत्यक  \nमुख्यधारामे  नै आएल दोसर-मैथिल -जन एखनो गजलक  समान्य  थनअम  आ ओकर  नोत्तरीसँ पररथचत \nनै िथि। समान्ये  कक एक  अपने-आपक ेँ  गजल  ुझथनहारक  सेहो हाल एहने िन्थह।  ेसी द र नै जाए \nपड़त। “घर- ाहर”  जुलाइ-थसतम् र  2008ई.मे  प्रकाथशत अथजत आजादक  लेख “कलानिंद भट्टक  हन्ने \nमैथिली  गजलपर चचम” पक़ि थलअ माथमला   ुझ ामे  आथ  जाएत। \nजँ थिषयािंतर नै  ुझाए  तँ िोड़ेक देर लेल तारानिंद थियोगीजीक पोिीसँ हरट अजाद जीक लेखक  चचम \nकरी। ऐ लेखक  पथहले पाँथत थिक - मैथिलीमे  गजल थलख ाक  सुदीघम परम्परा  रहल अथि.....। मुदा  \nकतेक  सुदीघम तकर कोनो  ठेकाना  अजादजी नै देने िथिन्ह। फ े र एही लेखक  दोसर पैरामे  अथजत जी \nद मरजामे  फ ँ सल िथि। ओ मैथिल  द्वारा समान्य  गप-सप्पमे  गजलक  पाँथत नै जोड़ ाक  प्रिम कारण \nमानैत  िथि। जे मैथिलीमे  शेर एकदम् मे  नै थलखल गेल। आ  पाठकगण  कने  धेआन देल जाए। लेखक  \nपथहल पाँथत तँ अपनेक ेँ  धेआन हे ोटा  करत जे मैथिलीमे  गजलक  सुदीघम....।” सभसँ पथहल गप्प जे \nगजल कक िु शेरक सिंग्रह होइत िैक आ दोसर गप्प ई जे जँ अजाद जीक मोता थ क  शेर थलखले नै गेलैक  \nतँ फ े र कोन  प्रकारक सुदीघम परिंपराक ेँ मोन  पाथड़ रहल िथि अजादजी। ऐठाम  गलती अजाद जीक नै \nमैथिलीक  ओथह गजलकार सभक  िन्थह जे गजल तँ थलखैत िथि मुदा  पाठकक े ँ  ओकर पररचए, गठन, \nथनअम  आकद दे ासँ  परहेज करैत िथि।आ  फ े रो अथजत जीक लेखक ेँ  आग  पठ  आ अपन कपार पीट \nअपनाक ेँ  खुने-ख नामे  कए  थलअ। अथजत जी अपन सिंप णम लेखमे  जै शेर सभ मक ् ता कहलथख न्ह अथि \nिस्तुत: ओ मक ् ता िैक े नै। पाठकगण  मोन  राख , मक ् ता गजलक  ओथह अिंथतम शेरक ेँ  कहल  जाइत िैक \nजैमे  गजलकार (एकरा  ाद  हम  शाइर श ्द  प्रयुक्त कर , अहूठाम  मोन  राख  शायर गलत उच्चारण  थिक। ) अपन नाम  िा उपनामक  प्रयोग करैत िथि। (अहूठाम  मोन  राख  हरेक गजलमे  नाम  िा \nउपनामक  समान  प्रयोग होए ाक  चाही ई नै जे एकरा गजलक  मक ् ता तारानिंदसँ होअए आ दोसर \nगजलक  मक ् ता थियोगीक नामसँ  नामसँ। ) मुदा  आश्चयम रूपेण अजादजी जै शेर सभक ेँ मक ् ता \nकहलथख न्ह अथि ओइमे  कोनो  शाइरक नाम - उपनाम  नै भेटत। ओना अथजतजी थहन्दीक सुप्रथसद्ध \nशाइर िथि तकर प्रमाण ओ लेखक  प्रारिंभेमे दए देने िथि। \nएकटा  आर महत्िप णम गप्प जे अथजत अजादजी लेखमे  उदाहरणक क्ममे  जे दुष्यिंत क ु मारक  शेरक \nउदाहरण देने िथि से गलत देने िथि। अजाद जीक थहसा सँ  शेर एना अथि-- \n \nहो गई है पीर पिमत सी थपघलनी चाथहये \nइस थहमालय  से गिंगा थनकलनी चाथहये \nमेरे  कदल में  न सही तेरे कदल में  ही सही \nहो कहीं भी आग लेककन आग जलनी चाथहये \n \nआ  अपन कपार पीट । कारण ई शेर सही नै अथि आ एकर सही रूप एना अथि-- \n \nहो गई है पीर पिमत सी थपघलनी चाथहए, \nइस थहमालय  से कोई  गिंगा थनकलनी चाथहए। \n \nमेरे  सीने में  नहीं तो तेरे सीने में  सही, \nहो कहीं भी आग, लेककन आग जलनी चाथहए। \n \n \nहम  ई नै मान  जे अथजतजीक ेँ  शेरक सही रूपक जानकारी नै िथन। हम  ई मानै  िी जे अथजत जी \nमैथिली  गजलक ेँ गलत कदशामे  मोड़ ाक  लेल जाथन-  थझ  कऽ  सही शेरक ेँ गलत  ना  कऽ  प्रस्तुत क े लाह। \nहमरा  जनैत अथजतजी अपन आ अपने सन थ ना   हरमे  गजल थलखए  ला  सभक ेँ  सुरथक्षत रख ाक  लेल \nएहन काज  क े लाह। आ अइसँ मैथिलीक  पाठकक े ँ  लगलै जे गजलमे   हर  नै होइ िै मुदा  आ  लोक   ुथझ  \nरहल अथि जे िस्तुतः गजल की होइ िै। \n \nहँ तँ ऐ लेखक  सिंथक्षप्त अिलोकनक  पिाथत फ े रसँ थियोगी जीक गजल सिंग्रहपर चली। तँ शुरूआत करी \nस्पष्टीकरणसँ, हमर  नै थियोगी जीक। सभसँ पथहने ई जे अन्य मैथिली  शाइर जकाँ  थियोगीओ जी  मानैत  िथि जे गजल थलखल जाइत िैक। दोसर गप्प जे थियोगीजी द्वारा देल अपन भाषा सिं िंधी \nथिचारसँ लगैत अथि जे भनथह थियोगीजी उद म सीख उद मक पोिी प़िैत हेताह मुदा  गजल तँ कक न्नहुँ नै \nथलखैत हेताह,कारण, पाठकगण  धेआन देल जाए। अर ी-फारसी-उद म तीन  भाषाक  ििंद शास्त्र एकमतसँ  \nकहैए  जे दोसर भाषाक ेँ तँ िोड़  अपनो भाषाक  करठन श ्दक  प्रयोग गजलमे  नै हे ाक  चाही। ठीक \nउपरोक ् त भाषाक  थनअम  जकाँ  मैथिलीओ  मे  थनअम  िैक। तँए महाकथि  थिद्यापथत अपन कोनहुँ  गीतमे  \nक ृ ष्ण, थिष्णु आकदक प्रयोग नै क े ने िथि। मुदा  थियोगी जी अपन पोिीक नाम  रखने िथि “अपन \nयुद्धक साक्ष्य”। जनसमान्य  युद्ध तँ कहुना   ुथझ  जेतैक  मुदा  साक्ष्य....। ऐठाम  प्रसिंगिश ई कह   ेजाए  \nनै जे थियोगीजी अपनाक ेँ  अनअथभजात श ्दक  प्रयोग मानैत  िथि। \n \nआ  हमरा  लोकथन  ऐ पोिीमे  प्रस्तुत चालीसो गजलक  चचम करी। पथहले भाषाक ेँ  देखी। ओना \nथियोगीजी भाषा सिं िंधी गलती जाथन   थझ  कए  लौल-िश ततेक  ने कएल  गेल िैक जक रा अनठा कए  \nआँगा  ़ि  सिंभ  नै। एकर कक िु उदाहरण प्रस्तुत अथि- दोसर गजलक  मतलाक  दोसर पाँथतमे  दुखक  \n दला  यातना। अही गजलक  दोसर शेरक पथहल पाँथतमे  नाराक  दला  जुमला।  तेसर गजलक  दोसर \nगजलक  दोसर शेरक दोसर पाँथत धधराक  दला  ज्िलन। अही गजलक  अिंथतम शेरमे  प्रयुक ् त तन्ििंग, \nआ  एकर अिम जनताक ेँ  ुझथ औ।  फ े र आग  गजलक  दोसर शेरमे  नजरर क े र  दला  दृष्रट, दसम  \nगजलक  दोसर शेरमे  उन्द्टाक जगह थिपरीत। एगारहम  गजलक  मतलामे  दुथ धाक  जगह द्धैध। तेरहम  \nगजलक  तेसर शेरमे  नेककदली आ  दीक  प्रयोग। तइसम  गजलक  अिंथतम शेरमे  भटरिंगक  दला   दरिंग। \nपचीसम  गजलक  तेसर शेरमे  इजोररआक  दला  ज्योत्सना। चौतीसम  गजलक  मतलामे  दुख क े र  दलामे  \nपीड़-इत्याकद। ओना ऐ उदाहरणक अथतररक् त हरेक गजलमे  थहन्दी, उद म, सिंस्क ृ त आकद भाषाक  तत्सम  \n हुल  श ्दक  ततेक  ने प्रयोग भेल िैक जे गजलक  म ल  स्िर, भाि-भिंथगमा , रसक ेँ भररगर  ना  देने \nिैक। तैपर थियोगीजी गिम प िमक घोषणा क े ने िथि जे ओ ओइ पररिारक नै िथि थजनका  सिंस्कारमे \nअथभजात श ्द  भेटल हो। थ र्िं ना िोथड़ एकरा कक िु नै कहल  जा सक ै ए। जँ चालीसो गजलक  भाषाक ेँ \nधेआनसँ देखल जाए तँ हमरा  थहसा ें  थियोगीजी ऐ गजल स हक  मैथिली  अनुिाद कए  देथिन्ह तँ  ेसी \nनीक हेतैक।  \nभाषासँ उतरर आ  गजलक  थिचारपर आएल जाए।  ेसी द र नै जाए पड़त-तेसर गजलक  अिंथतम शेरसँ \nमाथमला   ुझ ामे  आथ  जाएत। सोझे-सोझ ई शेर कहैए  जे- लोकक े ँ अपन जयघोष कर ामे  देरी नै \nकर ाक  चाही आ काज  क े हनो करी चान-सुरूजक पाँथतमे  अए ाक  जोगाड़  ैसा ी।  ओना हम  एतए \nअिश्य कह  जे ई कोनो  राजनीथतक थिचार नै िैक जकर स्पष्टीकरण दए-थियोगीजी अपन पथतआ \nिोड़ा लेताह। ई थिशुद्ध रूपे समाथजक  थिचार िैक आ ऐ थिचारसँ समाजपर  की नकारात्मक  प्रभाि \nपड़लैक  िा पड़तैक  तकर अध्ययन अिश्य कएल  जे ाक  चाही। मुदा  एहन नकारत्मक  थिचार ऐ  सिंग्रहमे कम् मे  अथि। सिंग्रहक कक िु सकारात्मक  थिचार प्रस्तुत अथि। दसम  गजल क े र अिलोकन कएल  \nजाउ। थनश्थचत रूपसँ थियोगीजी एकरा पररिमतनीय थिचार रखलाह अथि ई कथह  जे- \n \nदेस हमर  जागत अच्रक एना चथल ने सकत  \nहारर थलख  झण्र्ा के  आदमीक  जीत थलख ।  \n \nपाठकगण  आजुक  समएमे  झण्र्ाक थिपरीत गेनाइ सहज गप्प नै। तथहना चाररम गजलक  तेसर शेरक \nपथहल पाँथत- राम  राज्यक स्िापना लेल भरत-लक्ष्मण  झगथड़ रहला। कतेक  सटीक ि्यिंग अथि से सभ \nगोटे  ुझैत  हे ैक।  ओतै आजुक  रमोत्पादक  सरकारपर तै कदनमे  थलखल अड़तीसम  गजलक  मतलाक  \nपथहल पाँथत देख - \nराजनीथत भटकल  तँ र्  ल मझधार  जकाँ।  थिचार सिं िंधी प्रस्तुत उदाहरणसँ स्पष्ट अथि जे \nसकारात्मक  थिचार  ेसी अथि। मुदा  कह ी  तँ सुननथह हे ैक  अपने जे एक ै टा सड़ल माि .....। \n \nअस्तु आ  ऐ गजल सिंग्रहक ि्याकरण पक्षक ेँ देखल जाए। ऐठाम  ई स्पष्ट कर  आिश्यक जे आलोच्य \nपोिीक कोनो  गजलमे   हर  नै अथि तँए ऐठाम  हम  मात्र रदीफ आ काकफयाक  प्रयोगपर थिचार कर ।  \nपाठकगण  गजलमे  रदीफ ओइ श ्द  अििा श ्द  सम हक े ँ  कहल  जाइ िैक जे गजलक  मतलाक  (गजलक  \nपथहल शेरक ेँ मतला  कहल  जाइत िैक।) दुन  पाँथतमे  समान  रूपसँ आ ए  आ तकरा  ाद  हरेक शेरक \nअिंथतम पाँथतमे  सेहो समान  रूपे रहए। तथहना काकफया ओइ िणम अििा मात्राक ेँ  कहल  जाइत जे रदीफसँ \nतुरिंत पथहने स्िर साम्यताक  सिंग आ ैत  हो जेना एकटा  उदाहरण देख - द टा श ्द  थलअ, पथहल भेल \nलाचार ओ दोसरमे  अन्हार। आ  माथन  थलअ जे ई दुन  श ्द  कोनो  गजलक  मतलामे  रदीफक तुरिंत \n ादमे  अथि। आ  जँ गौरसँ देख ै  तँ भेटत जे दुन  श ्दक  तुकान्त  “र” िैक आ तइसँ पथहने \"चा\" ओ \n\"हा\" क े र स्िर साम्यता  िै। तँ एकर मतल  जे \"आ\" स्िरक सिंग “र” भेल काकफया (काकफया मतल  \nतुकान्त    झ ) तेनाथहते मात्राक  काकफया सेहो होइतैक  जेना की- राधा आ  ाधा  दुन  श ्द  आ'क  मात्रासँ \nखत्म  होइत अथि तँए ऐमे  आ'क  मात्रा काकफया अथि। “ थह”  आ “रथह” दुन मे  अ स्िरक सिंग इ'क  \nमात्राक  काकफया अथि। अन्य मात्राक  हाल एहने सन   झ । तँ फ े र चली ऐ सिंग्रहक ि्याकरण पक्षपर- ऐ \nसिंग्रहक कक िु गजलमे  काकफयाक  गलत प्रयोग भेल िैक- उदाहरण लेल सातम  गजलक ेँ  देख । मतलाक  \nशेरमे  काकफया अथि “न” (भगिान आ सन्तान)। मुदा  थियोगीजी आग  देासर शेरमे  काकफया “म”  \n(गुमनाम ) क ेँ लेलथखन्ह अथि जे सिमिा अनुथचत। तेनाथहते सताइसम  गजलक  उपरोक्त “म”  काकफया \n दलामे  “न” काकफयाक  प्रयोग। \n  कु ल थम ला कए  ई गजल सिंग्रह ओतेक  प्रभािी नै अथि जतेक  की शाइर कहैत  िथि। हँ एतेक  स्िीकार \nकर ामे  हमरा  कोनो  सिंकोच नै जे ई गजल सिंग्रह ओइ समएमे  आएल जै समएमे  गजलक  मात्रा कम् मे  \nिल। आ शाइर आ गजल सिंग्रह सेहो कम् मे  जकाँ  िल। \nप्रसिंगिश एही कथित गजल सिंग्रहक दोसर सिंस्करण 2016 मे  आएल जकर प्रकाशक ककसुन सिंककप लोक  \nअथि। अइमे  कथित पुरना गजलक  सिंग 25 टा नि कथित गजल सहो देल गेल अथि आ सिंगे-सिंग  ारह  \nटा गीत सेहो जोड़ल गेल अथि। मुदा  अफसोच जे थियोगीजी 22 सालसँ ओही कात  लटकल  िथि \nहुनकर गजलमे  कोनो  प्रगथत नै अथि। तिाथप अइ नि सिंस्करणक भ थमका मे  देल गेल ककि ु तथ्यपर चचाम \nकरी-- \n \n1) थियोगी जी थलखै िथि जे \"एथह  ीच द -द  टा निका पी़िीक आगमन  मैथिली  गजलक  क्षेत्र मे  भ' \nगेल\"। मुदा  प्रश्न उठै िै जे कोन -कोन  पी़िी तकर उत्तर अइ भ थमकामे  नै भेटत। ई पथहल  ेर  नै अथि जे \nथियोगीजी आ हुनक  समकालीन  कथित गजलकार सभ पाठकक े ँ  अन्द्हररयामे हिोथड़या मार ाक  लेल \nिोथड़ दै िथि। िस्तुतः थियोगीजी आ हुनक  समकालीन  शाइर सभ गजलक  सिंदभममे अपने अन्द्हारमे \nहिोथड़या मारैत  रहला अथि। \n \n2) थियोगीजी दरभिंगा रेथर्यो स्टेशनक सिंगीत रचनाकार जिाहर झाक ेँ  मोन  पाड़ैत लीखै िथि ओ \n(जिाहर झा) हमर  िान्द्दस प्रयोग सभक  सिंगीत शास्त्रीय व्याख्या करथि। हमरा   ुझाइए  जे या तँ \nथियोगीजी सिंगीतक व्याकरणक ेँ  ििंद ( हर ) माथन  लेने िथि या जिाहरजी। द न  अिस्िामे ई द न  गोटा \nगलत िथि। \n \nक ु ल थमला  कऽ  पथहल आ दोसर दुन्न  सिंस्करण थ ना   हर   ला  अथि। \n \n(ई आलेख 21/3/17 क ेँ  एथर्ट कएल  गेल अथि) \n \n8 \nस योदयसँ पथहने स यामस्त \n \n\"स यामस्तसँ पथहने\" ई नाम  िथन्द्ह राजेन्द्र थिमल  जीक गजल सिंग्रहक। ऐ सिंग्रहक भ थमका  क े र अिंथतम \nभागमे  थिमल  जी थलखै िथि जे ई मैथिलीक  पथहल सिंग्रह अथि जाथहमे  100 ( एक  सए ) गजल प्रस्तुत \nकएल  गेल अथि। मुदा  हमरा  जनैत 1985मे  प्रकाथशत गजल सिंग्रह \" लेखनी एक  रिंग अनेक  \" जे की  रिीन्द्र नाि ठाक ु रक ेँ  िथन्द्ह ताथहमे  क ु ल 109टा गजल देल गेल िै आ सिंगे-सिंग कता  सेहो िै। तखन \nथिमल  जीक ऐ पथहल सन घोषणाक ेँ  की मतल  ? \nई भए सक ै ए जे थिमल  जी एकरा नेपालीय मैथिलीक ेँ सिंदभममे थलखने होथि मुदा  तखन तँ आर गड़ ड़  \n............ कारण थिमल  जीक ऐ सिंग्रहमे क ु ल 4 ( चारर) टा गजल एहन अथि जे की दोहराएक गेल िै। \nमतल  जे जँ शुद्ध रूपसँ देखी तँ ऐ सिंग्रहमे क ु ल 96टा गजल अथि। हमरा  थिमल  जी एहन लोकसँ  ई \nउम्मेद  नै िल जे ओ \" पथहल \"क ेँ फ े रमे पथड़ एहन काज  करताह। इथतहासक ेँ अपना फायदा लेल गलत \nकरताह। आ  नेपालक  सुथध समीक्षक  सभ कहताह  जे की  ात  िै। हमर  ई रटप्पणी मात्र इथतहास \nशुद्धता लेल िै। गजल सिंख्या 19 आ 20 एक ै गजल अथि। 29 आ 30 एक ै गजल अथि। 31 आ 33 एक ै \nगजल अथि। तेनाथहते 56 आ 61 एक ै गजल अथि।... \nजँ गिंभीरता प िमक प़िल जाए तँ राजेन्द्र थिमल  जीक कथित गजल सिंग्रह \" स यामस्तसँ पथहने \" मे   हुत  \nरास एहन रचना भेटत जे की मात्र गीत अथि गजल नै। पता नथह चथल रहल अथि जे गीतक ेँ गजल \nसिंग्रहमे कोन  काज  िै।....................... \nराजेन्द्र थिमल  जीक कथित गजल सिंग्रहमे  हुत  रास गीत सभ सेहो अथि। तँ देखल जाए कोन -कोन  गीत \nअथि---पृष्ठ सिंख्या--1,2,3,14,19,20,23,27,34,42,आ 47क  दोसर कथित गजल गीत अथि। \nतेनाथहते पृष्ठ सिंख्या--4,7,8,9,10,11,16,18,29,31,32,36,39 पर कथित रचना थ ना   हरक  \nगजल भए सक ै त िल मुदा  लेखक  ओकरा कथिता  ला  ़िाँचामे देने िथि। आन कथित गजल सभ \nगजलक  ़िाँचामे अथि तँए हम  ई मान ा  लेल  ा ध्य भए जाइत िी जे कथिताक  ़िाँचा  ला  सभ कथिता \nअथि। कारण थिमल  जीक ेँ कथिताक  ़िाँचा आ गजलक  ़िाँचामे नीक जकाँ  अिंतर   झल  िथन्द्ह। आ एकर \nप्रमाण ओ अपन कथित सिंग्रहमे सेहो देने िथि। \n  \nच ँकक ऐ आलोचनाक  प्रारथम्भक भाग 2012क  मध्यमे  फ े स ुकपर देने रही आ तइ क्ममे  एहमर  एही \nआलोचनापर ककि ु रटप्पणी आएल। ऐ रटप्पणीमे प्रेमर्षम जी एकरा प्रेसक गड़ ड़ी कहलथन्द्ह। चल  ओतए \nधरर ई  ात  मानल  जा सक ै िै......................मुदा  गीत आ कथिताक ेँ गजल कथह  पाठकक े ँ   ेक  फ  \n ने ाक  आ रेकार्म  ने ाक  सेहन्द्ता ककनका  रहल हेतथन्द्ह। आचायम राजेन्द्र थिमल  जीक ेँ  िा प्रेस \n लाक े ँ .......................................... तँए जँ कदाथचत  सिंख्या  ला  गड़ ड़ी प्रेससँ भेल िै तैयो गीत \nआ कथिता  ला  गड़ ड़ी तँ थिमले  जीक िथन्द्ह। दोसर गप्प जे माथन  थलअ ई प्रेसक गड़ ड़ी िै आ ऐ \nसिंग्रहक सभ रचना गजल अथि तैयो सिंदेहक घेरामे  थिमल  जी िथि मात्र थिमल  जी नै मैथिली  गजल ( \nकथिते  ला  ) सिं िंधी ज्ञान सेहो सिंदेहक घेरामे  अथि कारण जखन 1985एमे  109  ला  गजल सिंग्रह \nप्रकाथशत भेलै... तखन थिमल  जीक घोषणा मात्र पथहल  ला   ेमारीक  लक्षण अथि। तँ आ  चल  कने  \nफ े स ुक  परहँक ओइ  हस  कदस जे की ऐ आलोचनापर जे की हमरा  आ धीरेन्द्र प्रेमर्षम जीक भेल िल---(  हलाँकक ई  हस  ऐ ठाम  हम  ऐ द्वारे दए रहल िी जैसँ पाठक  ई  ुझथि  जे मैथिलीमे  आलोचना नै \nसह ाक  जथड़ कते  गँहीरमे  गेल अथि)------------ \n  \nDhirendra Premarshi  \n अइ  ातपर  एम्हर   हस  भऽ चुकल  िै। प्रकाशकक गलतीक कारणे ककि ु गजलक  पुनरािृथत्त भेल िै। \nमैथिलीमे  ई  र्  भारी समस्या  िै जे लेखनमे  जतेक  ध्यान देल जाइ िै तते प्रकाशनक क्ममे  हो ऽ  िला \nकाजमे  नइ। जहाँतक  इथतहासक  जे  ात  अथि ताथह सन्द्दभममे शायद अहाँ जनैत हए  जे रिीन्द्रनाि \nठाक ु रजीक पोिीमे  गजल कत  आ शायरी सेहो सथम्मथलत  िथन। नेपालक  सन्द्दभममे पथहल सम्प णम मैथिली  \nगजल सङ्ग्रह अिश्य कहल  जा सक ै ए। ओना थमथश्रत सिंग्रहक रूपमे  रामभरोस  कापथर् आ राजथिराजक \nएक  कोनो  माझी  सेहो गजलक  पोिी  ाहर  कऽ  चुकल  िथि। \nabout an hour ago • Unlike • 1  \n  \nAshish Anchinhar कता  आ शायरी िोथड़ क ु ल 109टा गजल देने िथिन्द्ह रिीन्द्रनाि ठाक ु र। \nप्रकाशक क े र गलती भए सक ै िै मुदा  भ थमका  तँ थिमले  जीक िथन्द्ह।... \nabout an hour ago • Like  \n  \nAshish Anchinhar शायद अहाँ ईहो जनैत हए ै  जे कता , रु ाइ  आ अन्द्य शायरी थिधा ( खाली \nनज्म  िोथड़) गजलक  अिंतगमत अ ै  िै।... \nabout an hour ago • Like  \n  \nDhirendra Premarshi  \n आथशषजी, अहाँ ओइ माध्यमसँ  काज  कऽ  रहल िी जकर सम्प णम  नाि, पगहा अहाँक  हािमे  रहैए। मुदा  \nिापा माध्यम  एहन होइ िै जइमे  अहाँक  सभ कएल  धएल पाथन भऽ सक ै त अथि जँ प्रेसमे काज  \nकएथनहार ककि ु गर् र्  कऽ  देलक  तँ। भ थमका   ाँकी  सभ चीज िथप गेलाक   ाद  नइ भऽ सामान्द्यतया \nआरम्भेमे  थलखल जाइ िै। थिमल  सर सएटा गजल आ तदनुरूप भ थमका  लीथखकऽ िापऽ लेल देने \nरहथखन। प्रकाशनमे  सिंलग्न व्यथक्तसभ मेही ँ आँथखएँ नथह देथख सकल  हेथिन आ ककि ु गजलक  पुनरािृथत्त \nभऽ गेल हेतै। अहाँक  जानकारीक लेल कथह  दी जे ई गलती सभसँ पथहने हमरा  थिमले  सर देखौलथन। \nआ  अहाँक  कह  ई जे जखन अइ तरहेँ गलती भऽकऽ  आथ  गेलै तँ की थिमल  सर सभ ककता क े  जरा \nकदतथिन? क्यो व्यथक्त जँ तकथनकी  आ शारीररक रूपेँ\n सभ कायम  स्ियिं कर ामे  सक्षम  नथह अथि तँ एकर \nमतल  ई नइ होइ िै जे ओकर कोनो  एक   ातक े ँ लऽकऽ  ओकरा लुलुआ देल जाए। अहाँक  जानकारीक  लेल इहो कथह  दी जे थिमल  सरक द  सयसँ  ेसी गजल जहहँतहहँ थिथर्आएल पर्ल हेतथन। हँ, जँ अहाँक े \nककि ु कह ाक े  िल तँ ओइ पोिीक भ थमकाक  सन्द्दभममे कथह  सक ै त िथलयैक जे  हुत  थिद्वताप णमसन \nदेखल जाइतहुँ पोिीमहक  गजलसभसँ तादात्म्य स्िाथपत नथह कऽ  प ैत  अथि। \n51 minutes ago • Unlike • 1  \n  \nAshish Anchinhar अहाँ एकरा गलत सिंदभममे लए रहल थिऐ। ई मात्र इथतहास शुद्धता लेल िै। \nव्यथतगत रूपसँ ऐमे  हम  ककि ु नै कथह  सक ै त िी।.. \n41 minutes ago • Like • 1  \n  \nDhirendra Premarshi अहाँक े पकलिक गजल अिंक भेटल? \n37 minutes ago • Unlike • 1  \n  \nDhirendra Premarshi जखन अहाँ 'प्रकाशक क े र गलती भए सक ै िै मुदा  भ थमका  तँ थिमले  जीक \nिथन्द्ह।' थलख ै  तँ ओकर आशय गलते लगै िै। अथभयानीसभक ेँ   हुतो   ातक  अन्द्तिमस्तुक ेँ  सेहो   झैत  \nइथतहासक  शुथद्धकरण करैत चल ाक  चाही। \n37 minutes ago • Unlike • 1  \nऐ िातामलापसँ एकटा  गप्प ईहो थनकलैए  जे प्रेमर्षमजीक ेँ  गजल परम्पराक  को नो जानकारी नै िथन्द्ह। \nअर ी-फारसी-उद ममे  \" दीिान \" शब्दक  प्रयोग कएल  जाइत िै जैमे  गजल, कता , रु ाइ , नज्म  आकद सभ \nरहै िै। जेना कदिाने गाथल  ( मने  गाथल  क े र एहन सिंग्रह जैमे  गजल, कता , रु ाइ , नज्म  आकद सिंग्रहीत \nिै, तेनाथहते दीिाने मीर , दीिाने नाथसख, आकद भेल। हँ, आधुथनक  युगमे  ककि ु उद मक गजलकार सभहँक  \nएहनो दीिान अथि जैमे  खाली गजल िै। मुदा  तँए अहाँ ई कथह  दे ै  जे नै खाली पोिीमे  गजले रह ाक  \nचाही तँ से कतौसँ  उथचत नै.......... एकटा  गप्प आर प्रेमर्षमजी थिमलजीक  समिमनमे  एते धरर कहै  िथि \nजे..\" क्यो व्यथक्त जँ तकथनकी  आ शारीररक रूपेँ\n सभ कायम  स्ियिं कर ामे  सक्षम  नथह अथि तँ एकर \nमतल  ई नइ होइ िै जे ओकर कोनो  एक   ातक े ँ लऽकऽ  ओकरा लुलुआ देल जाए। \" आ  ई देख  जे जँ ऐ \nअधारपर हम  थिमलजीक ेँ  जँ लुलुआ (आलोचनाक ेँ हम  लुलुएनाइ नै   झै  िी ई प्रेमर्षमजीक थिचार \nिथन्द्ह) नै सक ै िी तँ फ े र मात्र एकटा  अधारपर प्रेमर्षमजी रिीन्द्रनाि ठाक ु रक ेँ इथतहाससँ  ाहर  ककएक  \nक ' देलथखन्द्ह? ऐ प्रश्नक उत्तर हम  मात्र भथिष्यसँ चाहै िी। \nऐ िातामलापक ेँ  कात  करैत हमरा  लोकथन  फ े र चली थिमल  जी पोिीपर। \nथिमलजी अपन पोिीमे  गज","size_mb":1.04,"has_text":true},"Videha 274.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 274.pdf","name":"Videha 274.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ४ म अंक  १५ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७४ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २७ ४ म अंक  १५ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७४ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \nआशीष अनिच᭠हार- मैिथलीक ᮧितिनिध गजल- १९०५ सँ २०१७ धᳯर (नव सं᭭करण)  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचJकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचSक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकXइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \nिवदेहक िकछु िवशेष[क :- \n१) हाइकू िवशेष[क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष[क २१ म अंक ,  १ नवhबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ४ म अंक  १५ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७४ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३) िवहिन कथा िवशेष[क ६७ म अंक , १ अjटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_201 0_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहlय िवशेष[क ७० म अंक , १५ नवhबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष[क ७२ म अंक १५ िदसhबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirh uta            72  \n६) नारी िवशेष[क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष[क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगnत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videh a_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिjत गजल िवशेष[क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीoा िवशेष[क १४२ म, अंक १५ नवhबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक[त िमq मधुप िवशेष[क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवsद ठाकुर िवशेष[क १८९ म अंक १ नवhबर २०१५   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ४ म अंक  १५ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७४ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चsu ठाकुर अिनल िवशेष[क १९१ म अंक १ िदसhबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सhमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अvैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अxबम  गीत  संगीत  िवशेष[क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेख कसं आमंिJत  रचनापर  आम ंिJत  आलोचकक  िटzपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प[च  टा किवता आ ओइपर  मधुकाsत  झाक  िटzपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  vसाद  मडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संnकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nvकाशन   नीचSक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_20 18   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ४ म अंक  १५ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७४ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_20 18  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2 018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01 _2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_ 12_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ४ म अंक  १५ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७४ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_1 5_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_ 15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideh a_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिJकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवqे  रचनाक  एकटा समानाsतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली vबsध -िनबsध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१० )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ४ म अंक  १५ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७४ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाय उlसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उlस व [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली vबsध -िनबsध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of M aithili Novel \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English  himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites .google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सhमान : सhमान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ४ म अंक  १५ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७४ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहlय आsदोलन: मानुषीिमह संnकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सवXिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nvथम मैिथली पािoक ई-पिJका ISSN 2229-547X VIDEHAसhपादक: गजेsu ठाकुर।  सह-सhपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सhपादक: राम िवलास साहु, नsद िवलास राय, सsदीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सhपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचJ- बेचन ठाकुर। सhपादक- सूचना-सhपक-समाद- पूनम \nमंडल। सhपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उlपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अvकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदाियlव लेखक गणक मय \nछिsह)editorial.staff.videha@gmail.com  क मेल अटैचमेटक पम .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ vकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहकX लोकिनक लगमे \nरहतिsह, माJ एकर vथम vकाशनक/ िvंट-वेब आकXइवक/ आकXइवक अनुवादक आ आकXइवक ई-vकाशन/ \nिvंट-vकाशनक अिधकार ऐ ई-पिJकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयxटीक/ पािरqिमकक vावधान नै छै। त रॉयxटीक/ पािरqिमकक इ छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिozत पिरचय आ अपन nकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल vकाशनक हेतु िवदेह (पािoक) \nई पिJकाक देल जा रहल अिछ। मेल vाzत होयबाक बाद यथासंभव शी¢ ( सात िदनक भीतर) एकर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ४ म अंक  १५ मई  २०१९  (वष १२  मास  १३७  अंक  २७४ ) \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nvकाशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिJकाक qीमित ल£मी ठाकुर ¤ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक ई vकािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -2019 सवXिधकार  सुरिoत।  िवदेहमे vकािशत  सभटा रचना आ आकXइवक  सवXिधकार  \nरचनाकार  आ संहकXक  लगमे छिsह।  ५ जुलाई  २००४  क \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/ 07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ vारhभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  vथम  उपिnथितक  याJा िवदेह - vथम  मैिथली पािoक  ई \nपिJका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई vकािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिJकाक vवjताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  एीगेटरक  पमे \nvयुjत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिJका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n   \n \n \n \n \n \n \n \nमैथिल ीक  प्रथिथिथि गजल  \n1905सँ 2017 िरि \nसंकलि  ओ संपादि \nगजेन्द्र  ठाक ु ि \nआशीष अिथिन्द्हाि \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  प्रस्िुि शाइि सभहँक  िाम--- \n1905सँ लऽ  कऽ  1930 िरि- \n \nपं.जीवि झा \nयदुिाि झा यदुवि \n \n1931सँ लऽ  कऽ  1970 िरि- \nकथववि सीिािाम झा \nकाशीकान्द्ि थमश्र मिुप \n \n1971सँ लऽकऽ  2008 िरि-  \n \nजगदीश िंर  ठाक ु ि \"अथिल\" \nयोगािंद हीिा \nथवजयिाि झा \n \n2008सँ लऽकऽ  2017 िरि-  \n(वर्णवृि  वा अिबी बहि खण्ड ) \n \nश्रीमिी शांथिलक्ष्मी िौििी \nओमप्रकाश \nिाजीविञ्जि थमश्र \nअथमि थमश्र \nपंकज  िौििी \"िवलश्री\" \nजगदािंद झा \"मिु\" \nक ुं दि क ु माि कर्ण  \nिाम क ु माि थमश्र \nप्रदीप पुष्प \nिीिज कर्ण  \n  (सिल वर्र्णक  बहि खण्ड ) \nश्रीमिी इिा मथललक  \nस्वािी लाल  \nमुन्नाजी \nप्रभाि िाय भट्ट \nउमेश मंडल  \nथविीि उत्पल  \nअथिल मथललक  \n \nऐ संक ल िक ेँ पढ़ब ासँ पथहिे---- \nमोटा-मोटी 1905सँ लऽ  कऽ  1930 िरि मैथिली गजलक  िामपि जे वस्िु देखबामे  अबैए  िाथह महँक  \nअथिकांश  गजलमे  वस्िुिः 70-80% वर्णवृि  अथि। मुदा हमिा सभक ेँ ईहो िेआि िखबाक  िाही जे \nकोिो  काजक  शुरूआिमे  गलिी होइिे िै िँए जँ पं.जीवि झा, यदुविजी, आिंद झा न्द्यायािायण प्रभृथि \nगजलकािक  गजलमे  जँ 70-80% वर्णवृि  िथन्द्ह िँ आशियण िै ( ऐठाम ई कहब  कोिो  बेजाए  िै जे \nपं.जीवि झा, यदुविजी, आिंद झा न्द्यायािायण प्रभृथि गजलकािक  गजलसँ  बेकाि  आ थबिा वर्णवृि  बला  \nगजल  एखिो थलखा  िहल अथि)। मुदा शुरूआिी  गलिीक ेँ दुरुस्ि किैि कथववि सीिािाम झा ओ \nकाशीकान्द्ि थमश्र (मिुप) जी गजलमे  एला।  हमिा सभ लग  कथववि जीक  क ु ल  3टा आ मिुप जीक  1टा \nगजल  अथि मुदा ऐ दूटा गजलकािक  िारिटा गजल  ई कहबामे  सक्षम अथि जे गजल  एहिे हेबाक  िाही। \nप्रस्िुि प्रथिथिथि गजल  संग्रहमे 1969 िरिक गजल  सि गजलक े ँ सेहो लेल  गेल  अथि कािर्  टेढ़ भेलाक  \nबादो  ई खाम्हक काज  कऽ  िहल अथि। हँ, 1970सँ लऽ  कऽ  एखि िरिक गजल  सि बला  वस्िुक ेँ  हम सभ \nवथहष्काि क े लहँ  अथि कािर्  थहिकि सभहँक  दाथयत्व िलथि गजलक े ँ  सम्हिबाक मुदा ई सभ महाि \nक्ांथिकािीक  िोला  पहीरि गजलक  कोडो -बािी सभक ेँ उजाथड देलथि। थहिका  सभक ेँ गजलक  थिन्द्िा िै \nिलथि, बस  खाली  साथहत्य अकादेमी  पुिस्कािक भाँजमे ई सभ लगैि िहलाह। 1930सँ 1970 िरि \nटुक -टाक  गजल  थलखाइि िहल। जे की  कथववि ओ मिुपजी द्वािा थलखल  गेल।  1970सँ लऽकऽ  2008 \nिरि ककि ु ए गजलकाि  सभ भेलाह  जे बहि ओ व्याकिर्मे  थलखलाह  यिा योगािंद हीिा, थवजयिाि \nझा, जगदीश िंर  ठाक ु ि अथिल, आकद। गजल  आलोििामे डा. िामदेव झा जीक  लेख  (िििा- जूि \n1984) ओथह समयक  थहसाबें  ठीक -ठाक  गजल  आलोििामे गििी लायक  अथि मुदा िामदेव जी सेहो \nककि ु एहि गजलकािक  िाम सभ गिा देलथि जे की  गजलकाि  िथिए िै जेिा-सिस,िमेश,थवयोगी, \nआकद-आकद ओिा िामदेव जी सेहो थहिकि सभहँक  गजलक े ँ  गजल  मािऽसँ थहिककिाइि िथि । ऐ \nसंग्रहक िििाक ेँ हम दू ििीकासँ प्रस्िुि क े लहँ  अथि-पथहल  ििीकामे हम िारि काल  खंड बिेलहँ   1905सँ लऽकऽ  1930 िरि, 1931सँ लऽकऽ  1970 िरि,1971सँ लऽकऽ  2008 िरि आ 2008सँ लऽकऽ  \nएखि िरि। आ दोसि ििीकामे हिेक काल -खंडमे हिेक गजलकािक  थहसाबें  गजल  देलहँ।  ओिा ई िारि \nकालखंड  दू युगमे थवभाथजि कएल  गेल  अथि- जीवि युग(1905सँ 2008 िरि) आ अिथिन्द्हाि युग \n(2008सँ विणमाि िरि)। हमिा सभ ऐ संकलिमे  ऐ दू युगक  अिािपि िििा सेहो दऽ सक ै  िलहँ  मुदा ई \nिारि कालखंड  बला  युथि गजलक  थवकासक े ँ खंड-खंड कऽ  देखा िहल अथि। \nिूँकक  गजल  वर्णवृिपि अिारिि िहै िै मिे हिेक पाँथिक  मात्राक्म  एक  समाि िहबाक  िाही। बहिे \nगोटा एक  समाि मात्राक्मक े ँ  \"एक  समाि मात्रा\" बूथझ  लै  िथि जे की  गलि अथि। फ े ि दोहिाबी जे \nगजलक  हिेक पाँथिक  मात्राक्म  एक  समाि हेबाक  िाही। मात्रा गिबाक  लेल  आ मात्राक  थियम शैथिलय \nलेल  \"अिथिन्द्हाि आखि\" (ब्लाग  http://anchinharakharkolkata.blogspot.in/), \"मैथिली \nगजलक  व्याकिर्  ओ इथिहास\" एवं अन्द्य गजल  व्याकिर्क  ग्रंि सभ देखल  जा सक ै ए।  \n \nऐ संक ल िक  गजल  सभहँक  मात्रा थििाणरिि क िब ा क ाल मे कक िु गप्पक ेँ  िेआिमे िाखी— \n \n1) मैथिलीमे पथहिे िंरबबंदुयुि  लघुक े ँ  सेहो दीघण मािल जाइि िलै  (देखू पं. दीिबंिु झा िथिि \nथमथिला भाषा थवद्योिि) मुदा ई गलि अथि। \n2)  पथहिे एक ै  शब्दक  संयुिाक्षिसँ पथहिुक  अक्षिक ेँ दीघण मािल जाइि िलै  (हमहँ सभ बहि कदि िरि \nइएह मािै िलहँ , मुदा िवीि शोि सभक  अिाि पि एकि सभहँक  खंडि-मंडि भऽ िुकल  अथि जे की  \nमैथिली गजलक  एकमात्र  प्रमाथर्क  पथत्रका  (ब्लागरूपमे ) \nwww.anchinharakharkolkata.blogspot.com पि उपलबि  अथि)। आब  दू टा अलग -अलग  शब्द \nिथहिों संयुिाक्षिसँ पथहिुक  बला  अक्षिक ेँ दीघण माथि िहल िी हम सभ। ऐ खंडि-मंडिक ेँ \"मैथिली \nगजलक  व्याकिर्  ओ इथिहास\" िामक  पोिीमे सेहो देखल  जा सक ै ए। \n3) प्रािीि गजलकाि  सभ क े खिो काल  कऽ  िंद थिवाणह लेल  दीघणक ेँ  लघु  माथि लेिे िथि। लघुक े ँ दीघण \nमािब वा दीघणक ेँ लघु  मािबाक  प्रकक्याक ेँ  िांदस कहल  जाइि िै। ओिा ई मािऽ बला  िक्कि प्रािीि \nगजलकाि  सभ बहि कम्मे लेिे िथि िँए एकिा स्विंत्रिा बुझू , स्विंदिा िै। \n4) सिल वार्र्णक  बहिक  प्रयोग 2008क  बाद  भेल  अथि िँए एकिा अलगसँ  देखाओल  गेल  अथि मिे ऐ \nबहिक  प्रयोग क े थिहाि सभ महत्वपूर्ण  गजलकािक े ँ अलगसँ  एकठाम  िाखल गेल  अथि। ई जािल िथ्य \nअथि जे सिल वार्र्णक  बहि गजलक  बहि िै थिक।  मुदा हमिा सभक ेँ ई मािबामे कोिो  कदक्कि िै जे जँ \nसिल वार्र्णक  बहि िै िथहिै िँ आिुथिक गजलमे  वर्णवृि  कदस िेआि क े किो िै जैिै। िँए सिल वार्र्णक  \nबहिक ेँ आिुथिक मैथिली गजलक  िेओं मािल जाए िँ कोिो  बेजाए  िै आ ऐ िेओंक ेँ  मोि पाडैि सिल  वार्र्णक  गजलक े ँ  सेहो स्िाि देल  गेल  अथि सेहो ऐ थवश्वासक संग जे सिल वार्र्णक  बहिक  प्रयोग \nक े थिहाि आब  वर्णवृि  लेल  सेहो प्रयास कििाह।  \n4) जीविमे जिबे सुख जरूिी  िै ििबे दुख । िँए ऐ संकलिमे  प्रेम, सुख आ सवणहािा वगणक  थिन्द्िा िीिू \nभेटि। हम सभ ऐ संकलिक े ँ जिवादी, साम्यवादी, मार्कसणवादी,प्रगथिशील आकद शब्दसँ थवभूथषि िै \nकिऽ िाहै िी। \n 5) सभसँ महत्वपूर्ण  गप्प। 1905सँ 1970 िरिक बहि िास गजल  आि-आि संपादक  महोदय क े ि \nसंपादि रूपमे  प्राप्त भेल  अथि। िँए बहि संभव जे ई संपादक  सभ अपिा थहसाबें  विणिी िाथख देिे \nहोथि। आ प्रािीि गजलक  मूल  विणिी थवलुप्त भऽ गेल  हो। उदाहिर् लेल  देखू--थमथिला गीिांजथल जे \nकी  1923मे यदुिाि झा यदुविजीक संपादिमे प्रकाथशि भेल  िैमे स्यवं यदुवि जी अपि एकटा  गजलक  \nशुरूआि  एिा क े िे िथि--\"भगवाि हमि ई थमथिला...\" मुदा डा. िामदेव झा जी अपि लेख  \" मैथिलीमे \nगजल \" जे की  िििा पथत्रकाक  जूि 1984 अंकमे  िपल  िैमे एही गजलक े ँ  एिा देिे िथि-\"भगवि् हमि \nई थमथिला...\" आब  पाठक  अपिे अंदाजा लगा  सक ै  िथि जे की  हाल  िै। हम बस  ऐठाम मात्र बहंट देलहँ  \nअथि। एही प्रसंगमे एकटा  आि िोिक उदाहिर् देखू, श्री िंरिाि थमश्र अमि एवं िामदेव झाजी द्वािा \nसंपाकदि कथववि जीवि झा िििावलीमे जीवि झा जीक  एकटा  गजलक े ँ संपादक  एिा प्रस्िुि क े िे िथि \n(िेसि संस्किर् -1989 मैथिली अकादेमी , पटिा)— \n \nएको  किा  िे हमि अहाँ काि  किै िी \nहम पैि पडै िी िँ अहाँ माि किै िी  \n \nबाजी  िँ हम बिाथह कहाबी  कदयोग मे \nिुपिाप िाथह लेल  िोहि ध्याि ििै िी \n \nठीक  इएह गजलक े ँ  िािािंद थवयोगी जीक  लेख  \"मैथिली गजलःमूलयांकिक  कदशा\" जे की  थसयािाम झा \nसिस जीक  संपादिमे थिकलल  \" लोकवेद  आ लालककला \" िामक  संकलिमे  अथि से देखू--- \n एको  किा  िे हमि अहाँ काि  किै िी \n हम पैि पडै िी िँ अहाँ माि किै िी  \n \nबाजी  हम बिाथह कहाबी  थवयोग मे \nिुपिाप िाथह लेल  िोहि ध्याि किै िी \n  ऐ उदाहिर् सभक ेँ  गौिसँ देखू सभ गप्प फथडच्िा जाएि। बहि सम्भव जे पं. जीवि झा िििावली आ \nआि कोिो  प्रािीि गजलकािक  पोिी जे की  संपादिक  माध्यमसँ आएल  हो िैमहँक  गजलक  मूल  विणिी \nसभमे एहिे कदक्कि कएल  गेल  हो। ओिा ई हमि मात्र संभाविे टा अथि। थिथिि रूपसँ  हम सभ आि \nगजलक  आि िव शोिािी (जे की  थबिा पाइ देिे शोिमे रूथि  िखैि होथि) ई अपेक्षा किै िी जे ओ \nप्रािीि गजलक  मूल  पाठक ेँ  सामिे अििाह। हमिा लग  जे सामग्री अथि से बहि संभव संक्थमि  हो िँए \nहम ओइ गजलक  थिच्चा ओकि स्रोि ओ अन्द्य जािकािी देिे िी। आ िँए बहि संभव जे प्रािीि गजल  \nसभमे वर्णवृि  ढ़ाँिा थबगथड  गेल  हो।  िेिाथहिे पं. जीवि झा जीक  सभ गजल  मैथिली अकादेमी , \nपटिासँ प्रकाथशि हिक  िििावलीपि अिारिि अथि। यदुविजीक सभ गजल  \"यदुवि \nिििावली\"(संपादक  िमािंद झा िमर्)पि अिारिि अथि। यदुवि िििावलीक ेँ गौिसँ देखलापि पिा \nिलैए  जे यदुवि जी भाििीय शास्त्रीय संगीि ओ लोकगीि  दूिू अिािपि अपि िििा क े लथि आ \nसंभविः वएह अिाि ओ गजल  लेल  सेहो लेलथि  जे की  गलि अथि। यदुवि िििावलीमे दूटा गजलक  \nअथिरिि एकटा  कव्वाली  (कौवाली ) सेहो अथि।एही सभ कदक्किक ेँ देखैि \"अिथिन्द्हाि आखि\" क े ि टीम \nएकटा  अपील  बहाि क े िे िहए बप्रंट पथत्रकाक  संपादक  आ गजलकाि  सभसँ जकिा \nhttp://anchinharakharkolkata.blogspot.in/ पि देखल  जा सक ै ए। पं जीवि झा जीक  सभ \nगजलक  ििी भेल  अथि जकिा \"मैथिली गजलक  व्याकिर्  फ इथिहास\" िामक  ग्रंि आ \nhttp://anchinharakharkolkata.blogspot.in/ दूिू ठाम देखल  जा सक ै ए। \n 6) ऐ संकलिक े ँ प्रस्िुि किैि हमिा सभ लग  कोिो  दावा िै अथि आ सभ ककि ु थिभणि किि से \nभथवष्यपि। भऽ सक ै ए जे भथवष्य ऐ महँक  गजलक े ँ खारिज कऽ  दै। ईहो संभव जे 2008क  बाद  बलामेसँ  \nककि ु गजलकाि  वा हमहीं सभ खारिज भऽ जाइ। कािर्  गजल  अपिा आपमे प्रगथिशील थविा अथि आ \nजे गजल  संग िथहयो कऽ  प्रवाहमे िै आएि िँ गजल  ओकिा खारिज कऽ  देिै िाहे ओ हम सभ िही की  \nअहाँ सभ। \n7) हम सभ कथहयो  ई िै िाहलहँ  जे गजल  ऐ समय (1905सँ 2016 िरि) पि एक ै टा प्रथिथिथि संकलि  \nहोइ। हम सभ िँ िाहै िी जे 100 िै 1000 प्रथिथिथि गजल  संकलि  ऐ कालखंडपि  आबै  जैसँ पाठकोक े ँ  \nसंपादकक  थववेक  आ आि ि ू टल गजलकािक  गजल  पिा िलिथन्द्ह। \n8) ऐ संकलिमे  वर्णवृि  अिारिि गजलपि जोि िै आ प्रस्िुि संकलि  एक े डथमक  िै िै िइयो बहि संभव \nजे आि आि वर्णवृि  अिारिि गजल  ि ू रट गेल  हएि खास कऽ  क े दाि िाि लाभ  आकदक  िििा वा पोिी \nिै उपलबि  िहबाक  कािर्ें  ई समस्या आएल  अथि आ ऐ ििहँक सभ गलिीक ेँ हम सभ अपिा मािापि \nलै  िी। ककि ु प्रािांथभक गजल  सहो ऐ संकलिमे  िै प्रस्िुि भेल  अथि जे की  हमिा लोकथिक  अलसपिक  \nपरिर्ाम अथि।  9) ऐ संकलिक े ँ िैयाि किबामे  हम सभ कोिो  पािम्परिक ििीकाक  अिुसिर् िै क े लहँ  अथि िँए अहाँ \nसभक ेँ वयसमे िोट गजलकाि  पथहिेहों भेरट सक ै  िथि वा पथहिे प्रकाथशि िििा बादमे  सेहो भेरट \nसक ै ए। ऐ संकलिक  कोिो  िििाक गुर्वत्तापि  हमि सभहँक  कोिो  रटप्पर्ी  िै िहि कािर्  ओ अथिकाि \nपाठकक  िै। ईहो कहब  बेजाए  िै जे ककि ु पुिाि गजलकाि  गजलक  व्याकिर्क े ँ उदाििापूवणक पालि कऽ  \nिहल िथि िैमे जगदीश िंर  ठाक ु ि अथिल आगू िथि।  \n10) क े खिो काल  प्रिथलि थियमक  उललंघि सेहो भेटैि अथि खास कऽ  थवजय िाि झा जीक  गजल  \nसभमे जिए शब्दक  शुरू  बला  दीघणक ेँ  सेहो लघु  माथि लेल  गेल  िै। मुदा हमि स्पष्ट मािब अथि जे ऐ \nगलिीक ेँ बाबजूदो  थवजयिाि जी आि स्वच्िंदिावादी गजलकािसँ  बेसी  िीक  िथि। आ िेहि समयमे \nओ थियमक  पालि क े लथि जखि की  सभ व्याकिर्हीि गजलकाि  सभ अपि पिाका  अपिे िम्हिे \nिलाह।  थवजयिाि जीक  गजलक  थशलप कथववि सीिािाम झा युगीि। मुदा ऐ लेल  व्याकिर्शास्त्री सभ \nबेसी  दोषी िथि। थवजयिािजी अपिा भरिसक व्याकिर्क  पूिा-पूिी पालि क े िे िथि। \n11) प्रस्िुि पोिीमे जँ कोिो  िथ्यगि दोष अथि िकि थजम्मेदािी हमिा सभहँक  उपि अथि। पाठक  सभ \nआग्रह जे ओ एकिा देखाबथि  जैसँ भथवष्यमे सुिाि भऽ सकए।  \n12) प्रस्िुि संकलिमे  बाल  गजल  ओ भथि गजलक  प्रिाििा िै अथि। कािर्  ई दूिू आब  अपि अथस्ित्व \nबिा लेिे अथि आ दूिू लेल  अलग -अलग  संकलि  बिेबाक  जरूिथि िै।  \n13) संपादकक  अथिकािक  िक्षा किैि ककि ु गजलक े ँ सम्पाकदि कएल  गेल  अथि (मात्र 1970सँ लऽकऽ  \nएखि िरिक, िैसँ पथहिुक  जे जेिा भेटल  िेिाथहिे अथि) \n14) ककि ु िव गजलकाि  सभक ेँ  िोयालटी लेबाक  इच्िा िलथि आ हमिा लोकथि  देबामे  असमिण। अंििः \nहिकि सभहँक  गजलक े ँ  हटा कऽ  ऐ समस्याक थिवािर् क े लहँ।      \n15) हम सभ ई मािै िी जे सुिांशु शेखि िौििी आ बाबा  बैद्यिाि ई दूिू गजलकाि  अपिा समयक  \nआि गजलकािक  अपेक्षा बेसी  बोिगि िला  आ थबिा हो-हललाक  िििािि िलथि। मुदा थियम िँ \nथियम िै िँए हिको  दूिूक  िििा ऐमे िै अथि। \n16) ऐ पोिीमे बहि िास िथ्य आशीष अिथिन्द्हाि क ृ ि \"मैथिली गजल  व्याकिर्  ओ इथिहास\"सँ लेल  \nगेल  अथि। \n17) िैथिक रूपसँ  संपादक  अपि संपाकदि पोिीमे अपि िििा िै लगाबथि  मुदा एहि परिपाटी \nमैथिलीमे िै अथि। अपिा ओइठाम िँ सभसँ पथहिे पोिीमे संपादक े  महोदयक  िििा भेटि। हमिा \nलोकथि  ककि ु किलाइ क े ि संग अइ िैथिकिाक  पालि किै िी। किलाइ मिलब  जे वैिारिक िििा बला  \nसंपाकदि पोिी (जेिा आलोििा, लेख  आकद बला )मे संपादक  अपिो िििा देथि कािर्  एहि थविामे \nकम  लोक  सकक्य  िथि मुदा साथहथत्यक  िििा (जेिा कथविा -किा -गजल  आकद बला )मे संपादक  अपि \nिििा िै देथि कािर्  अइ थविा सभमे बेसी  लोक  सकक्य  िथि आ िीक -िीक  िििाक अभाव िै िै। बाल   गजल , भथि गजल  आ कक  एहि थविा जाइमे कम  लोक  िथि िइमे संपादक  अपिो देथि िँ हजण िै। \nप्रस्िुि संकलिमे  हम सभ अइ थियमक  िैथिक रूपसँ  पालि क े लहँ  अथि। \n18) ऐ पोथीमे भाषाक पूर्ण ओ अपूर्ण दूनू रूप प्रयोग भेल अछि। ऐ, अइ, एछि तीनू रूप भेटत आ आन \nशब्द लेल तेिने सन बूझू। गम्भीर पाठक सभक ेेँ मानक वतणनी गड़बड़ बुझेतछन। मुदा िमरा जनैत गजल \nलेल अपूर्ण भाषा सभसेँ बेसी उपयुक्त। आ ई पाठक, शाइरपर िोड़ल जाइए जे ओ अपनेसेँ परीक्षर् \nकरछथ जे कोन रूपक भाषासेँ गजलमे तेजी आछब रिल िै। शुरूआती दौरमे िमरा लोकछन एक अक्षरीय \n\"ई\" बदलामे \"इ\" छलखैत रिी आ बहुत रास गजलमे \"इ\" आएल अछि। आब जेँ वतणनी सिी करबै तेँ \nमात्राक्रम गड़बड़ भऽ जेतै। आबक गजलमे एिन गड़बड़ी नै अछि। अइ पोिीक  सभ अक्षि-संयोजि \nथभन्न-थभन्न क ं प्यूटिपि भेल  अथि। आ फोंटक  थवथभन्निाक  कािर्ें  किहँ -किहँ  संयुिाक्षि मूल  रूपमे  \nभेटि। \n                                                                                                                                                                  \nजँ हमिा ल ोक थि प्रािीि गजल क   संदभण थिष्क षण रू पमे देखी िँ कक िु िथ्य एिा हएि--- \n \nअ) मैथिलीक  अथिकांश  प्रािंथभक गजल  आि-आि संपादकक  संपादिमे प्रकाथशि अथि। जँ एकि \nअवलोकि  किी िँ ककि ु शेिमे बहि भेटैि अथि आ ककि ु मे िै। ओिा थवथभन्न संपादकक  संपादिमे विणिी \nथभन्निा अथि जै कािर्े  ऐ प्रािंथभक गजलपि कोिो  ठोस थिर्णय  िै देल  जा सक ै ए। \nआ) 1930सँ 1970 िरिक गजलमे  व्याकिर्क  पूिा पालि भेल  अथि। मुदा िै समयक  व्याकिर्क  ककि ु \nिथ्य (जेिा िंरबबंदु , संयुिाक्षि ओ िांदस) गलि िल  जै कािर्े  ओ गजल  सभ आजुक  समयमे गलि \nबुझिा जा िहल अथि मुदा ई गजलकािक  दोष िै व्याकिर्शास्त्री सभहँक  दोष िलथि। 1971सँ 2008 \nिरि अथिकांश  गजल  सेहो एिहे सि अथि। मिे 1930सँ 2008 िरिक गजलमे  एक ै  िंगक दोष जेिा \nिंरबबंदु , संयुिाक्षि ओ िांदस बला  अथि आ हमिा लोकथि  ऐ लेल  व्याकिर्शास्त्री सभक ेँ  दोषी मािै \nिी।  \nइ) 2008सँ एखि िरि लघु -दीघण प्रसंगमे बहि खंडि-मंडि भेल  आ मािक  रूप  थस्िि भेल।  आ सभ \nगजलकाि  एकि पालि कऽ  िहल िथि।  \n \n \n \n \n \n \n  1905सँ ल ऽ क ऽ 1930 िरि \n \nजीवि झा \n1 \n \nथिसास लै  िोि जौं बहाबी  समुर  पयणन्द्ि िौं िहाबी  \nअशेष संसाि काँ  दहाबी  सुिेश प्रासाद वा ढ़हाबी  \n \n \nमहा क ु लािाि िाथड गेहे थवशेष अहाँक  टा थसिेहे \nअिन्द्यमे बैथस  दीि देहे कह  थिथिक्षा किै  सहाबी  \n \n \nअिंङ्ग सन्द्िाप सौं जिै िी अहाँक  थिन्द्िा जिै किै िी \nसखीक  लाजे  ििै मिै िी जिै कही  वा जिै कहाबी  \n \n \nथवलोििोदाि वारि िािा कदवा थिशांमे अिेक  वािा \nथवयोग िापापिोदपािा उिोज गौिीश काँ  िहाबी \n \n \nकिूक  थिन्द्िा िे थित्त आिी अशुद्ध मािी िँ फ े रि िािी \nजिेक  काले  थवशुद्ध जािी जिेक  डाही जिै डहाबी  \n \nपथहल  शेिक पथहल  पाँथिक  मात्रक्म  12+122+12+122+12+122+12+122 अथि, शेिक दोसि \nपाँथिक  12+122+12+122+12+122+12+122  मात्रक्म  अथि। दोसि शेिक पथहल  पाँथिक  \nमात्रक्म  12+122+12+122+12+112+12+122 मिे मिलाक  थहसाबें  िै अथि, दोसि शेिक दोसि \nपाँथिक  मात्रक्म  मिलाक  थहसाबें  भऽ सक ै ए बशिे की  जँ \"कह \" क े ि बदला  \"कह \" लेबै।  ओिा ई हमिा \nजिैि संपादकीय  गलिी अथि। हम ऐक े  बाद  \"कह \" लेब।  िेसि शेिक पथहल  पाँथिक  मात्रक्म  मिलाक  \nथहसाबें  अथि, िेसि शेिक दोसि पाँथिक  मात्रक्म  मिलाक  थहसाबें   अथि। िारिम शेिक पथहल  पाँथिक   मात्रक्म  मिलाक  थहसाबें  अथि, िारिम शेिक दोसि पाँथिक  मात्रक्म  मिलाक  थहसाबें   अथि। पाँिम \nशेिक पथहल  पाँथिक  मात्रक्म  मिलाक  थहसाबें  अथि, पाँिम शेिक दोसि पाँथिक  मात्रक्म  मिलाक  \nथहसाबें  अथि। मिे क ु ल  थमला  कऽ  मात्र एक  पाँथिमे एकटा  गलिी अथि। \n \n2 \n \nअहाँ सों भेंट जथहआ भेल  िेखि सों थवकल  हम िी \nउठैि अन्द्िाि होइए काज  सब  किबामे  अक्षम िी   \n \n \nअहाँ काँ  िाथड कै  पृथ्वीमे दोसि हम िे देखै िी \nकोिा  काढ़ू  हम अपिा मूँहसँ अहाँ सभसँ उत्तम िी \n \nकिू  लै  फ ू थस िै बजब  शपि खा खा कहै  हम िी \nअहीं प्रार्ेश्विी िी एकटा  सवणस्व प्रीिम िी \n \n \nथपिाकी  पूथज र्कयो िाजा होऔ गोथवन्द्द र्कयो पूजौ \nसम्हारू  वा थवगाडू थवश्वमे एकटा  अहीं दम िी \n \nपथहल  शेिक पथहल  पाँथिक  मात्रक्म  1222+1222+1222+1222 अथि, शेिक दोसि पाँथिक  मात्रक्म  \n12122+1222+1222+1222 अथि। हमिा जिैि कथवविजी \"उठैि\"मे ि वर्णक े ँ  हलंि माििे िथि जे \nकी  उथिि िै मािल जा सक ै ए। दोसि शेिक पथहल  पाँथिक  मात्रक्म  1222+1222+1222+1222 \nअथि, दोसि शेिक दोसि पाँथिक  मात्रक्म  1222+2222+11122+1222 अथि। िेसि शेिक पथहल  \nपाँथिक  मात्रक्म  1222+1212+1222+1222 अथि मुदा हमिा जिैि संपादक  महोदय \"बाजब \" क े ि \nबदला  \"बजब \" िाथख देला  जैसँ बहि गडबडा  गेल।  हमिा थहसाबें  बाजब  सही िै आ िखि मिलाक  \nथहसाबें  सही हेिै आ िँए हम \"बाजब \" लऽ  िहल िी।।िेसि शेिक दोसि पाँथिक  मात्रक्म  मिलाक  \nथहसाबें  अथि। िारिम शेिक पथहल  पाँथिक  मात्रक्म  मिलाक  थहसाबें  अथि अथि, िारिम शेिक दोसि \nपाँथिक  मात्रक्म  मिलाक  थहसाबें  अथि। \n  3 \n \nपडैए बूथझ  ककि ु िे ध्यािमे हम भेल  पागल  िी \nिलै  िी ठाढ़ िी बैसल  िी सूिल िी कक  जागल  िी \n \n \nकहौ  र्कयो ककच्ि ु  किबो  हम कोिो  एक  ठाम बैसल  िी \nकिेको  दूरि िौ िैओ अहाँ मिमे िँ पैसल  िी \n \n \nबुझा  देमक  ि िाही कौखिा  अिजािक ेँ कथिऐं  \nजे ई अपिाि िौ िोहि ककए  हमिासँ रूसल  िी \n \n \nबडा  सन्द्देहमे िी हम खुशी होइ िै पिोथसिी कैं  \nकिै िी जे हँसी सबसँऽ  अहाँ अत्यन्द्ि िञ्चल  िी \n \n \nकहै  िी प्रार् हमिा िँऽ थिबाह प्रीथि जा जीबी  \nअहाँ थिथिन्द्ि िी िँए की  अहाँ थबिु हम िँ बेकल  िी \n \nपथहल  शेिक पथहल  पाँथिक  मात्रक्म  1222+1222+1222+1222 अथि, शेिक दोसि पाँथिक  मात्रक्म  \n1222+1222+1222+1222 अथि। दोसि शेिक पथहल  पाँथिक  मात्रक्म  मिलाक  थहसाबें  अथि, \nदोसि शेिक दोसि पाँथिक  मात्रक्म  मिलाक  थहसाबें   अथि। िेसि शेिक पथहल  पाँथिक  मात्रक्म  \nमिलाक  थहसाबें   अथि, िेसि शेिक दोसि पाँथिक  मात्रक्म  मिलाक  थहसाबें  अथि। िारिम शेिक पथहल  \nपाँथिक  मात्रक्म  1222+1222+12212+12122 अथि। िारिम शेिक दोसि पाँथिक  मात्रक्म  \nमिलाक  थहसाबें  अथि। पाँिम शेिक दूिू पाँथि मिलाक  बिाबि अथि। संगे-संग ईहो कहब  उथिि जे \nमिलाक  थहसाबें  काकफया  \"आगल \" अथि जकि पालि आि शेि सभमे उथिि रूपें  िै भऽ सकल  अथि। \n \n    \n \nयदुिाि झा \"यदुवि\" \n1 \nभगवाि हमि ई थमथिला सुख शाथन्द्िमय िगि हो \nसभ कीर्िणमे  अमि हो सद्गुर्  सदैव उि हो \n  \nमिमोथहिी प्रक ृ थिसँ युि िहय सदा ई \nमंगलमयी  सुजिकाँ  अलौककक  प्रेम उि हो \n  \nसीिा सिस्विी ओ लथखमा  समाथि घि घि  \nहो जन्द्म िारि मथर्  जे आदशण भूथम पि हो \n  \nिाजा थवदेह सि हो न्द्यायी प्रजा थहिैषी \nिृपभि उद्यमी औ िमी प्रजा सुघि हो \n  \nजैथमथि कर्ाद  कथपलाकद  वालमीकक  सम \nपुथि याज्ञवलयक मुथि सि थवप्र वि हो \n घि घि वेदान्द्ि ज्ञािा, हो अष्टावक् सि सब  \nपुथि बपंगलाक  सदृश, हरि भि िारि िि हो \n \nमण्डि ,महेश,उदयि,शंकि ओ पक्षिि सि \nपुथि काथलदास  सि सभ, कथव  पथण्डि  प्रवि हो \n \nमिबोि औि थवद्यापथि, हषणिाि, िन्द्दा \nसि मैथिलीक  सेवक , कथववि अिेक  िि हो \n \nिािायर्ी ओ गंगा कमला  ओ कोथश  थवमला  \nसि सवणदा सुथिमणल िािा प्रवाह िि हो \n  थिज देश भि ज्ञािी सुउदाि स्वािण त्यागी \nिि ित्न हो ओ यदुवि गौिव सुबुथद्ध  कि हो \n  \n2 \nप्रेममयी ित्न खाथि देश मुक ु ट जििी िों \nभािि थबि  श्रेष्ठ प्रान्द्ि हमि जन्द्म िििी िों \n  \nशि शि िैि ित्न बसंह, पथण्डि  प्रसविी िों \nदाशणथिक  शास्त्रकाि थवज्ञ जिक  जििी िों \n  \nसुजल  सुफल  शस्य शाथलसौं  सुस्वच्ि वििी िों \nथवकथशि  बहक ुं ज  सुसुम सौं अिीव िमर्ी िों \n  \nिन्द्य िन्द्य मािु हमि थमथिले सुख सदिी िों \n\"यदुवि\" जि कलपलिा  देथव शत्रु शमिी िों \n  \nशाइिक मूल  विणिी देल  गेल  अथि। हमिा थहसाबें  िैि मिे िि  \n  \n \n1931सँ ल ऽ क ऽ 1970 िरि \n \nकाशीकान्द्ि थमश्र \"मिुप\" \n1 \nथमथिलाक  पूवण गौिव िथह ध्याि टा ििै िी \nसुथि मैथिली सुभाषा थबिु आथगयें जडै िी \n  \nसूगो जहाँक  दशणि-सुिबैि िल  िहीँ ठाँ \nहा आइ \"आइ गो\" टा पकढ़ उच्चिा किै िी \n  \nहम काथलदास  थवद्या-पथि-िामिाथड मुँहमे  बाडीक  िीि पटुआ सभ बंककमे  ििै िी \n  \nभाषा ििा थवभूषा अथि ठीक  अन्द्यदेशी \nदेशीक  गेल  ठेसी की  पाँकमे  पडै िी? \n  \nऔ यत्र-ित्र देखू अथि पत्र सैकडो  टा \nअथि पत्र मैथिली मे एको  ि िैं डिै िी \n(2212-122-2212-122) \n1932मे मैथिली साथहत्य सथमथि, द्वािा काशीसँ  \"मैथिली-संदेश\" िामक  पथत्रकामे  प्रकाथशि  \n \n \n \n \nकथववि सीिािाम झा  \n1 \nजगि मे िाकक  जगदम्बे अबहंक  पि आथब  बैसल  िी \nहमि र्कयौ िे सुिैये हम सभक  गुि गाथब  बैसल  िी \n  \nि क ै लों  िमण सेवा वा ि देवािाििे कौखि  \nक ु टेबा  में िलौं  लागल  िकि फल  पाथब  बैसल  िी \n  \nदया स्वािीक घिमाला जकाँ  अपिेक  भूिल में \nलगौिे आस हम िािक जकां  मुँह बाथब  बैसल  िी \n  \nकह  की  अम्ब अपिे सँ फ ु िैये बाि िे ककि ु ओ \nअपि अपिाि सँ िुपकी  लगा  जी दाथब  बैसल  िी \n  \nकिै यकद दोष बालक  िँ ि हो मि िोख मािा कैं  \nअहीं थवश्वास क ै ँ क े वल  हृदय में लाथब  बैसल  िी \n      एकि बहि अथि-1222-1222-1222-1222 मिे बहिे हजज  \n1928मे प्रकाथशि कथववि सीिािाम झा जीक  \"सूथि सुिा” ( प्रिम बबंदु  )मे संग्रहीि गजल  जे की  \nवस्िुिः \" भथि गजल  \" अथि \n  \n2 \nहम की  मिाउ िैिी सिुआथि जूडशीिल \nभै गेल  माघ मासथह ििक ै ि घूडिीिल` \n \nअथि देशमे दुपाटी कङिेस ओ ककसािक  \nहम माँझमे पडल  िी बथि कै  थबलाथड  िीिल \n \nगाँिीक  पक्ष ई जे सुख जौं िहैि सब  िों \nिाजा प्रजा पिस्पि सब  ठाम िहै िीिल \n \nएक  कदस सुभास बाबू  ललकारि  ई कहै  िथि \nकय  देब  हम बिाबरि आकाश  ओ महीिल \n \nकिणव्य की  एिए ई हमिा अहाँ पुिी िौं \nथमथल  जाउ मालवीवि पाटी पिीथख जीिल \n \nसभ पाँथिमे 2212+ 122+2212+ 122 मात्राक्म  अथि। बीि -बीिमे  \"ए\" के  लघु  मािल गेल  अथि। \n \n3 \n \nबाउजी  जागू ठािि भिै िी ककयै \" \nव्यिण सूिल कक  बैसल  सडै िी ककयै \" \n \nवेद पोिी पढ़ू आ अखाढ़ा िढ़ू \nबाट  दू में ऐकोिे  ििै िी कक यै\" \n  जँ थिकहँ  थवप्रवंशीय सत्पुत्र िँ \nपाठशालाकिामे  डिै िी ककयै \" \n \nबाट  में काँट  कै  कारट  आगू बढ़ू  \nदेथख िोडा किेको  अडै िी ककयै \" \n \nमेल  िाहय सदा शत्रुओं सँ सुिी \nबन्द्िुऐ में अहाँ सब  लडै  िी ककयै \" \n \nआथि में माँथि िी िी खाथि में जा िहल \nदेथख आिक  समुन्नथि जिै िी ककयै \" \n \nसाध्य में बुथद्ध  िौका  अिैिो अहाँ \nथवघ्न-बािा  िदी अहाँ िे ििै िी ककयै \" \n \nमायबापोक  सत्कमण  हो से करू  \nपापपन्द्िीक पाला  पडै िी ककयै \" \n \nबाथन्द्ह कक्षा स्वयं आत्मा िक्षा करू  \nशेष जीवि अिैिो मिै िी ककयै \" \n \nई गजल  कथववि सीिािाम झा काव्यावली -प्रिम भाग ( संपादक , थवश्विाि झा थवषपायी)क  पृष्ठ \n108सँ लेल  गेल  अथि। प्रकाशि वषण-2008 \n \nसभ पाँथिमे 2122+ 122+ 122+ 12 मात्राक्म  अथि। ए, ऐ आकदक ेँ लघु  माथि ले  गेल  अथि। मिलामे \nिदीफ \" िी ककए \" अथि िकि बादक  शेि सभमे \" िी ककयै \"। हमिा जिैि ई संपादकीय  दोष हएि। आि \nशेि सभमे \" िी ककयै \" क े ि बहलिा  देथख मिलामे सेहो हम \"िी ककयै \" लेलहँ।  \nऐ गजलक  िेसि शेिक संदेशसँ व्यथिगि रूपें  हम सभ सहमि िै िी कािर्  ई शेि संक ु थिि समाजक  \nपरििायक अथि। \n   \n1971सँ ल ऽ क ऽ 2008 िरि \n \n \nजगदीश िन्द्र ठाक ु ि “अथिल” \n \nगजल  \n 1        \n \nटूटल  िी िँइ गजल  कहै  िी \nभूखल  िी िँइ गजल  कहै  िी \n \nऑकफस सबहक  किा  कह  की  \nलूटल  िी िँइ गजल  कहै  िी \n \nघिमे बैसल  मगि िही सभ \nगूगल  िी िँइ गजल  कहै  िी \n \nखापथड लािथि किे  किौलक  \nभूजल  िी िँइ गजल  कहै  िी \n \nउर्कखथड क े लक  मदथि समाठक  \nक ू टल  िी िँइ गजल  कहै  िी \n \nबाबूजीक ें  कहाँ  बुझथलयथि  \nिूकल  िी िँइ गजल  कहै  िी \n \nपुिबा पिबा  किे  जगौलक  \nसूिल िी िँइ गजल  कहै  िी \nमात्रा क्म  2222 +12 + 122   \n2 \n \nसभ जिक ें मथिमाि बुझै  िी \nकर्  कर्मे  भगवाि बुझै  िी \n \nसंकटमे  ऐ ठाम पहँिलह  \nिोिे हम हिुमाि बुझै  िी \n \nिै जकिा सम्पथत्त थववेकक  \nहम िकिे ििवाि बुझै  िी \n \nदोसिक ें अपमाि किबक ें  \nहम अपिे अपमाि बुझै  िी \n \nदेलक  जे सुख शाथन्द्ि ििा पि \nहम िकिे गुर्वाि  बुझै  िी \n \nहमिा ले  उपहाि ििथर् ई \nजीविक ें अथभयाि बुझै  िी \n \nमात्रा क्म  222 +  221  + 122 \n \n \n 3 \n \nहम िै ककिो  बाट  िक ै िी \nहम सूिै ले  खाट िक ै िी \n \nबकिी  संगे बाघ  िहेिै  ओ थििमल हम घाट िक ै िी \n \nहमिा मॉलक  बाट  ििेलौं \nहम गामक  ओ हाट िक ै िी \n \nहोटल  िवका  थबहँथस  िहल अथि \nहम ओ टूटल  टाट िक ै िी \n \nजे जीविक ें िीक  बिेलक  \nहम ओ सुन्द्दि िाट िक ै िी \n \nमात्रा क्म  2222+   21 +  122 \n \n \n4 \n \nखेल  सभटा उसरि जाइए \nलोक  सभटा थबसरि जाइए \n \nगाि कथहयो  मजरि जाइए \nफ े ि कथहयो  झखथड जाइए \n \nपाइ िाखू अहाँ बैंकमे  \nपाइ हािसँ ससरि जाइए \n \nिालमे थिि िलय  दौथड ओ \nमारटपि जे थपिथड जाइए \n \nबाट  किबो  किौ  िीक  हो \nबाट  लोकक  थबगथड  जाइए   \nमूथि िाखब किी  कोिठाँ  \nमूस सभटा क ु िरि जाइए \n \nलोक  किबो  हए जोिगि \nअन्द्िमे सभ ििरि जाइए \n \nमात्रा क्म  2122+  12  +212 \n         \n5 \n \nदूथभ औि िाि िी अहाँ \nपाि आ मखाि िी अहाँ \n \nदौथड दौथड िाकक  गेल  िी \nदूि आसमाि िी अहाँ \n \nबेि बेि गाथब  देखलौं  \nवेद आ क ु िाि िी अहाँ \n \nकाँट  भिल िैक  बाटपि \nफ ू लक े समाि िी अहाँ \n \nमोि क े ि प्रश्न अथि किे  \nएकटा  थिदाि िी अहाँ \nमात्रा क्म  212121 + 212 \n \n \n 6 \n  जीविक े आशा बदलल  \nप्रेमक परिभाषा बदलल  \n \nबदलल  समदाउि सोहि \nअथि बािहमासा बदलल  \n \nककि ु ए कदि कदलली  िहलै \nिै आँथखक  भाषा बदलल  \n \nपैक े जे मूलो  बूझू  \nसबहक  अथभलाषा  बदलल  \n \nअंकल  अंटी भरि दुथिया \nमौसी आ मौसा बदलल  \n \nअपिामे सोिै िी हम \nकी  बदलल  की  िै बदलल  \nमात्रा क्म  2222222 \n \n \n 7 \n \nकथविा  गीि गजल  िाखू \nसकदखि मोि थवमल  िाखू \n \nिारू  िाम िहि सटले  \nसकदखि ियि सजल  िाखू \n \nशाथन्द्िक िाि बहय  भीिि \nबाहि िहल  पहल  िाखू   \nआँथखक  खेल  बुझू  सभटा \nकािो  अपि क ु शल  िाखू \n \nसत्यक  लेल  लडू  सभकदि \nजीवि अपि सुफल  िाखू \nमात्रा क्म  22  +2112 + 22 \n \n \n 8 \n \nिाथिक ें िाथि कहब  जरूिी िै \nभोिक ें भोि बिब  जरूिी  िै \n \nजीि की  लेब  अहाँ सुिामीमे \nमोिक े संग लडब  जरूिी  िै \n \nमािपि बोझ  ककए  अिेिे ई \nअपि बस  ध्याि किब  जरूिी  िै \n \nिोथड कय  गाम िगि घुमै िी हम \nगामक े  हाल  बुझब  जरूिी िै \n \nप्रार्मे गीि िहय भिल सकदखि \nसत्यक े  संग िलब  जरूिी िै \nमात्रा क्म  212  + 2112 +  1222 \n \n \n 9 \n  सकदखि शुभ थिन्द्ििमे िी \nहम प्रेमक बन्द्ििमे िी \n \nजीवि आ यौविमे िी \nकर्  कर्मे  जि जिमे िी \n \nअमरििक े खगिा हमिा \nिें सागि मन्द्ििमे िी \n \nिै िी मथन्द्दि मसथजदमे \nअन्नाक े  अिशिमे िी \n \nिी िूडी आ क ं गिमे \nपुिहिमे अरिपिमे िी \nमात्रा क्म  2222222 \n \n \n \n10 \n \nथित्य उठै िी भोिे भोिे \nघूथम अबै  िी भोिे भोिे \n \nिीक  लगै  िथि हरियि िििी \nदेथख अबै  िी भोिे भोिे \n \nआम लिामक  गािी देखी \nगीि सुिै िी भोिे भोिे \n \nपूज्य हमि िथि माँ आ बाबू   ििर् ि ु बै िी भोिे भोिे \n \nसभक  खुशी ले  िि मि जीवि \nमिि किै िी भोिे भोिे \nमात्रा क्म   21 + 122 + 2222 \n \n \n \n \nयोगािंद हीिा \n1 \n \nदेखू बौआ  \nआयल  कौआ  \n \nििपि बैसल  \nमाँगय खोआ \n \nक ु ििय आिय \nपाहि कौआ  \n \nथविही पीडा  \nजािय कौआ  \n \nकािय  बौआ  \nपकडय  कौआ  \n \nएक े  आँथखि \nदेखय कौआ  \n   \nसभ पाँथिमे 2222 मात्राक्म।  \n \n2 \nआइ की  भेल  अथि \nमाइ िी मेल  अथि \n \nभूि भागि किय  \nगािपि गेल  अथि \n \nदुख सुखक  कफलडमे \nिमिगि खेल  अथि \n \nस्वाििक बागमे  \nठेलमे  ठेल  अथि \n \nशूल  सि बाि ई \nसंसदे जेल  अथि \n \nआब  हीिा कहै   \nजौहिी खेल  अथि \n \nसभ पाँथिमे 2122+12 मात्राक्म  अथि। \n \n3 \nिह कमल  सि सदा सुवाथसि \nबिू मिोहि हवा सुवाथसि \n \nउडै भमि िहँ कदशा सुिाबै \nहमि हिक  ई किा  सुवाथसि   \nदुखक  झमािल हँसी लुटाबै  \nअलख  जगाबै  ििा सुवाथसि \n \nककिक  किे  घोघ उरठ िहल अथि \nहवा किै अंगिा सुवाथसि \n \nिढ़ल गुलाबी  थिसा कमल  सि \nभिम हमि क ं गिा सुवाथसि \n \nिलू  बढ़ू  सबजिा थिमंत्रर्  \nबिी क ु सुम हम मुदा सुवाथसि \n \nसभ पाँथिमे 12+122+12+122मात्राक्म  अथि  \n \n4 \nहािपि हाि जोडल  अहाँ \nउलझले  गाँठ खोलल  अहाँ \n \nकाँट  जे िल  पडल  बाटमे  \nफ ू ल सगिो फ ु लायल अहाँ \n \nबोल  िल  अिकठल  काग  सि \nिाग वीर्ाक  टेिल अहाँ \n \nपाग िमकल  सभक  मािपि \nबाट  थमथिलाक  मोडल  अहाँ \n \nआब  हीिा उगि खेिमे \nआरि झगडाक  िोडल अहाँ   \nसभ पाँथिमे 2122-122-12 मात्रा क्म  अथि। \nअंथिका -अप्रैल-थसिम्बि 2010मे प्रकाथशि \n \n5 \nहमिहँ घिमे आयल  पाहि \nघि आँगिमे िायल  पाहि \n \nथजिकि खाथिि आँथखक  पुििी \nिल  पििायल आयल  पाहि \n \nअँगिा गमकल  क ं गिा खिकल  \nघि आयल  िोटायल  पाहि \n \nमेिा बाजल  सुगिा िािल \nदीदीक ेँ  भिमायल पाहि \n \nकिखी  मािै पोसा थपलला  \nदेशी मुिगी खायल  पाहि \n \nहीिा जे िल  दुबकल  घिमे \nििहिपि िमकायल  पाहि \n \nसभ पाँथिमे आठटा दीघणक  प्रयोग अथि। \nअंथिका -अप्रैल-थसिम्बि 2010मे प्रकाथशि \n \n6 \nमोिमे अथि सवाल  बाजू  की  \nिल  कपट  क े ि हाल  बाजू  की  \n  दुख सुखक  गप्प आब  सूिि के  \nसभ बजा  िहल गाल  बाजू  की  \n \nिोट सि िीज कीथि  िे पाबी  \nबाल  बोिक  सवाल  बाजू  की  \n \nमाँग सभहँक  िँ ओथहिा बडका  \nआँथख सभहँक  थबडाल  बाजू  की  \n \nभाग थलखलक  ललाट  ई मँहगी \nहाि लेलक  भुजाल  बाजू  की  \n \nसभ पाँथिमे 2122.12.1222 मात्राक्म  अथि \nथवजय िाि झा \n1 \n \nहमि आस आयास थवश्वास अपिे \nिलल  जा िहल िद कदशा न्द्यास अपिे \n \nमिोिि भगीिि थशवक  साििा थसि \nकिब  पाि मझिाि िी पास अपिे \n \nथिदाकाश  मिुमास मिुमि मथि मि \nथवभव अथि थवथवििा उदय ह्रास अपिे \n \nखसल  िीि थिमाणलय थिथि िोि जािल \nसकल  स्रोि श्रुथि थवन्द्दु थवन्द्यास अपिे \n \nअजि रूप  थविु व्याल वसु थवश्वमोहि \nसदाथशव सदािंद उि स्वांस अपिे   \nअहीं जन्द्मदािा अहीं िी समापक  \nहमि ध्याि िि ज्ञाि आभस अपिे \n \nसभ पाँथिमे  122-122-122-122 मात्राक्म  अथि। \n \n2 \nआउ बैसू  किी  गप्प ककि ु आि हो \nमि उभय गीि गीिल मुकदि प्रार् हो \n \nर्कलेश अथि श्लेष िजिी कदवा आप्त हम \nभोि सायं वयः संथि सुखमाि हो \n \nरूप  िस गंि यौवि अमि बोल  सि \nदेह आलम्ब  थमथश्रि मिुप िाि हो \n \nव्यंजिा लक्षर्ा  काव्य कथव  कमण  थिक  \nप्रेम परिपाक अथभिा सिस पाि हो \n \nकी  प्रयोजि किी  लेल  भूपथि कह  \nकामिा  कथह  िहल माि सम्माि हो \n \nककि ु कहल  ककि ु सुिल िाम कथविा  लिा \nई थत्रवेर्ी  िवल कदव्यिी ज्ञाि हो \n \nसभ पाँथिमे 212-212-212-212 मात्राक्  अथि। \n \n3 \n \nकी  कहब  हम कह  के  सुिि बाि ई  कमण  फलहीि ककि ु गाि थबि पाि ई \n \nअिण अिुिाग जीवि भिल िथह हृदय \nअिजलहँ की  कही  रिि अथि हाि ई \n \nरूप  अिुरूप  िि ठोप िािि व्यसि \nन्द्यास कथलकलप  िथह शब्द मिु वाि ई \n \nढ़ोल थपपही क्षथर्क  िाथत्र बरिआि िरि \nहि हवि भेल  की  जरि िहल गाि ई \n \nशून्द्य सि श्रेष्ठिा श्रेयिा आि की  \nथबन्द्दुसँ थसन्द्िु िभ इन्द्दुसँ प्राप्त ई \n \nसभ पाँथिमे 212-212-212-212 मात्राक्  अथि। \n \n4 \nजीविक  आशय सदाशय सूत्र थशविा साि ककि ु \nबेस  बीिल  शेष एथहिा अथभलथषि आभाि ककि ु \n \nद्वन्द्द अथि आिंद िैयो र्कलेश थप्रयगि वारुर्ी  \nपी िहल हम जाथि गंगा मिु मकदि िथह आि ककि ु \n \nव्यस्ििा आसथि आखि व्यंजिा शाला  सुिथि \nथिस्सरिि कथविा  सुकथविा  दपण िथह अथिकाि ककि ु \n \nमोल  मिलापि प्रकाथशि साििा संसाि एथह \nिैयण थजिकि िाि गंगे माि थशव घि बाि ककि ु \n \nयाििा ककिका  किी की  सब  िक ै िथि मुँह हमि  साध्य िथह स्वीकायण अिुिय प्राथप्त लए  उपहाि ककि ु \n \nसभ पाँथिमे 212-212-212-212 मात्राक्  अथि। \n5 \n \nकिा  िथह व्यिा आइ आिंद कािि \nमुकदि मािुिी अंक  अथिकाि आसि \n \nव्यसि अथि सुमि संथि आवेग उर्मणल  \nफलल  साििा थिग्ि श्रृंगाि सुखसि \n \nथवषय वेग संवेग अथभयाि मंगल  \nसमन्द्वय सदािाि सुथविाि कािर्  \n \nसुदशणि अही ँ जीविक  ज्योथि जगमग \nकरठि  ककन्द्िु बूझल  अिल बीि  सावि \n \nअमििा थवषय वस्िु पुिषािणपूिक \nकक्या  प्रककया पि सुपि भेल  कर्  कर्  \n \nसभ पाँथिमे  122-122-122-122 मात्राक्म  अथि। \n \n6 \n \nिलू  आस पूिल समय साल  घूिल \nिृषा भेल  दीपक  समय आँथख मूिल \n \nबहल  जा िहल िद ि भेटल  कहाँ  हद \nहृदय भेल  अथि िूि मद मोह िूिल \n  हिक  िज कमल  माि गंगा बिेिे \nसुवाथसि प्रक ृ थि काम  संयोग पूिल \n \nअहीं हेिु िी साि संसाि सौंसे \nसमाथहि अहींमे प्रर्य पाश झूलल  \n \nसटल  ठोि िोमांि थप्रयकि सुहाओि \nवसंिक  मकदि िाग श्रृंगाि घूिल \n \nप्रयोजक कहाँ  िरि शिीिक कहि  के  \nथवजय काम  अथभिाम जागल  ि सूिल \n \nसभ पाँथिमे  122-122-122-122 मात्राक्म  अथि। \n \n7 \n \nमि मुकदि भेल  अथि प्रार् बलबाि  सि \nजीविक  ज्योथि जगमग अभय ज्ञाि सि \n \nजलप संकलप  िथह द्वन्द्द अथभहि सिि \nथभक्षु ििश्रेष्ठ श्रीपथि मुक ु ल  िाि सि \n \nहेिु अंिस अिल जल  पवि भू गगि \nकथह  थमलि भाग्यशः भोग सुखमाि सि \n \nआत्मसत्ता जकि रूप  प्रारूप कथह   \nभेल  पौरुष  सबल  प्राथप्त अिुमाि सि \n \nअथि िमि कोरटशः  मिु महामि ििी \nरूप  शि रूप  थवन्द्यास श्रीमाि सि   \n \nसभ पाँथिमे 212-212-212-212 मात्राक्  अथि। \n \n8 \nहमि पूजा हमि परििय हमि श्रृंगाि िी अपिे \nसकल  सौभाग्य मि काया  रुथिि संिाि िी अपिे \n \nथवषय ककि ु काम  खलु  कािी पिि आिंद बड  भाडी \nथिशा िसिाज िस झिझि सुिथि सुख साि िी अपिे \n \nप्रयोजि संग ककि ु कािर्  स्पृहा अिुिाग िथह एथहिा \nकरू  िथिवास एथह आँगि हमि परिवाि िी अपिे \n \nथवसंगथि भेल  हम मािल क्षमा अपिाि हम कािल  \nथिकटिा आ ककि ु आिू हमि अथिकाि िी अपिे \n \nसुिब हम एक  िथह आगाँ अबल  िीिज हमि डगमग \nसम्हारू  वा जेिा मारू  हमि सिकाि िी अपिे \n \nथववेिि बेस  आलोिि थवजय देखल  सुिल की  िथह \nबहै  िथि िीि िािायर् सुिल हम िाि िी अपिे \n \nसभ पाँथिमे 1222-1222-1222-1222 मात्राक्म  अथि। \n \n9 \nि कम  सम बहि िथह समावेश िाही \nसिेिे िली  बेश  ऋर्  शेष िाही \n \nसमादि थप्रयक प्रार्सि प्रार्थप्रय हम  सिस िस सुिा जाह्णवी  लेश  िाही \n \nथवभव शब्द सागि भिल रूप  आखि \nसुखक  साि संयम थियम श्लेष िाही \n \nप्रयोजि प्रक ृ थि जौं िथिक कामिा  थप्रय \nथमलि युग्म आिंद आवेश िाही \n \nमहामि महालय  थवजय साि अपिे \nिही िथह िही ििण अवशेष िाही \n \nसभ पाँथिमे 122-122-122-122 मात्राक्म  अथि। \n \nसभ गजल  शाइिक प्रकाथशि पोिी \"अहींक  लेल \"सँ लेल  गेल  अथि। \n \n \n \n \n2008सँ ल ऽ क ऽ 2017 िरि  \n \nश्रीमिी शांथिलक्ष्मी िौििी \n \n1 \nबूढ़  सि होइि गेलै  गामक  दुिदसा \nजिय देखू ओिथह सभ ठामक  दुिदसा \n \nअंगिा सहसह क ु र्कक ु ि िकढ़या थगदिबा \nडीह सूखाइि थलच्ची  आमक  दुिदसा \n \nकी  घुमब  कासी  मिुिा वा वृंदाविे  अजगुिे देखू िारू  िामक  दुिदसा \n \nअथस्मिा-सीिाक ेँ िोिेलक  िाबर्  \nिोि िै झहिै, पग-पग िामक दुिदसा  \n \nशांथिलक्ष्मी कोिाक े ँ जीवि खेपिी \nबेि  िै पैसा, बकढ़िे दामक  दुिदसा \n \nसभ पाँथिमे 2122 2222 2212 मात्राक्म  अथि। \nिारिम शेिक पथहल  पाँथिक  अंथिम लघुक े ँ दीघण मािल गेल  अथि।  \n \n2 \nककि ु लत्ती  लििल हमि आंगिमे \nककि ु अथि अँक ु िल ऐँठाि िाँघिमे \n \nअपिे दमपि थलखु  िै अपि िेखा \nकािय  िी ब्यिे अिि-काििमे \n \nथगिथगट िमडीमे िी ककयै  पैसल  \nसभ बूझै  अंिि िाम िावर्मे \n \nथिज गुर् -अपगुर्से ँ िैक  के  बाँिल  \nके  िथि झाँपल  बीभूथि िाििमे \n \nठककयो  िै एिा शांथिलक्ष्मीक ेँ   \nथगििै िथि दाँिो िाग-िामिमे \n \nसभ पाँथिमे 2222-221-222 मात्राक्म  अथि। \n \n3  िन्द्द िस िइँ सजा सकलह  पीिीिक े \nसदथि लाडैि िहलहँ कड़ुगि िीिक े \n \nकौिुहल  शुभक  ई थपहक ै िे कोयली  \nहि बहेलक  गुलेलथह  सि जगिीिक े \n \nआस िेँ\n बिल  िीले िभ बथसिहँ सखी \nभसल  दाहे बिल  महलो  सभ भीिक े \n \nकिह  जथडये कटल  िोंपल  िीपो किह  \nजिु लगेलह  कलम  अंिह की  मीिक े \n \nआब  की  शांथिलक्ष्मी गजभेिे सुिब \nलगि लगले  पिा की  ठक्कक  िीिक े \n \nसभ पाँथिमे 2122 1222 2212 मात्राक्म  अथि। \n \n4 \nमारू  असिूिा सटाक ेँ  िइँ \nपिमोदे प्रीिो, डटाक ेँ  िइँ \n \nअंथिम बुथझिे लाथि लथियेबै  \nदुइ-कदि अलमस्िी पटाक ेँ  िइँ \n \nबेटा  सभ कबुलासँ  भेलथखन्द्ह \nबेटी  थबटिूिो िटाक ेँ  िइँ \n \nकथहयो  हाँ हमिो कदिो घुििै  \nहँथस थलअ  पीकहँसी  ठठाक ेँ  िइँ \n  अटपट पटपट बाजु  िुििटहे \nथसखले -पढ़हेले िटाक ेँ  िइँ \n \nमारू  बेसी  शांथिलक्ष्मीक ेँ  \nसभ िोखो-ििमो हटाक ेँ  िइँ \n \nसभ पाँथिमे 222 221 222 मात्राक्म  अथि। \nिेसि शेिक पथहल  पाँथिक  अंथिम लघुक े ँ दीघण मािल गेल  अथि। \n \n5 \nएिा अिुकबार्  िै लगाऊ  \nएिा टकध्याि  िै लगाऊ  \n \nगलपे िँ खिक ै ि बोल  रुिझुि \nपंिमसुिक िाि िै लगाऊ  \n \nभेटल  जिे रूप  िथव बहि अथि \nगथर्िक  क ु िू माि िै लगाऊ  \n \nरटमकय  ििेगर्क  भिथह जीवि \nकलपक  अरूष -िाि िै लगाऊ  \n \nअथि उसिगल प्रार् शांथिलक्ष्मी \nथिहिै दुइभ िाि िै लगाऊ  \n \nसभ पाँथिमे 221 221 2122 मात्राक्म  अथि।  \n \n \nओमप्रकाश \n1  िाम जपैि िी िहम करू  \nक ृ ष्र् सुमरि अहाँ किम करू  \n \nकष्ट अिकि बूथझकऽ  सकदखि \nिन्द्य किी  अपि जिम करू  \n \nकाथि  िहल बथहि-माय अपि \nअंििमे किी  शिम करू  \n \nपजिि आथग ठंिा थहयमे \nअपि थविािक ेँ गिम करू  \n \nओमक  बाि िाजा सुथि थलअ  \nिाजक आब  ककि ु ििम करू  \n \nदीघण, ह्रस्व-ह्रस्व-दीघण-ह्रस्व-दीघण(मुिफाइलुि), दीघण, ह्रस्व-ह्रस्व-दीघण \n2-11212-2-112 (प्रत्येक पाँथिमे एक  बे ि) \n2 \n \nहेिै खिम गुटबाज  बेबस्िा  \nबििै सभक  आवाज बेबस्िा  \n \nभेलै  बहि िीिहिर्क खेला  \nिाखि थिबणलक  लाज  बेबस्िा  \n \nदेसक  आँथखमे िोि िै िहिै \nसजिै माि बथि िाज बेबस्िा  \n \nथमलिै सभक  सुि िाल यौ ऐठाँ \nएहि बिि ई साज बेबस्िा    \nओमक  मोि कथह  िहल िै सबक े ँ  \nकििै आब  ककि ु काज  बेबस्िा  \n \nदीघण-दीघण-दीघण-लघु , दीघण-दीघण-लघु -दीघण, दीघण-दीघण प्रत्येक पाँथिमे एक  बेि। \n \n3 \nकथहयो  िँ हमि घिमे िाि एिै \nिेिाक ठोि थबसिल  गाि गेिै \n \nथिजीव भेल  बस्िी सगि सूिल \nसुििाइ यैह सबहक  जाि लेिै \n \nमािक  गुमाि ििले िहि एिय \nिोिक लपरटसँ  झिकककऽ  माि जेिै \n \nसुि िाल थमलि जखिे सभक  ऐठाँ \nक्ाथन्द्िक थबगुलसँ  गुंथजि िाि हेिै \n \nहक  अपि ओम िीिि िाल ठोकककऽ  \nिोडब  ककया , ककयो  की  दाि देिै \n \n(दीघण-दीघण-ह्रस्व-दीघण)-(ह्रस्व-दीघण-दीघण-दीघण)-(ह्रस्व-दीघण-दीघण) \n(मुस्िफइलुि-मफाईलुि-फऊलुि)- प्रत्येक पाँथिमे एक  बेि \n \n \n \n4 \nआँथखसँ िोि खसाबै  िी ककया  एिा \nमोिी अपि लुटाबै  िी ककया  एिा   \nखाली  बािसँ भेंटि िै ककिो  एिय \nिखिो बाि बिाबै  िी ककया  एिा \n \nसुथि बेिा  िँ मजा लेबे  किि दुथिया \nबेिा  अपि सुिाबै िी ककया  एिा \n \nअपिे सीबऽ  पडि फाटल  किेजा ई \nअिकि आस लगाबै  िी ककया  एिा \n \nअमृिक  घाट िक ै िी थबखक  पोखरिमे \nअििज ओम किाबै  िी ककया  एिा \n \n(दीघण-दीघण-दीघण-ह्रस्व) + (ह्रस्व-दीघण-दीघण-दीघण) + (ह्रस्व-दीघण-दीघण-दीघण) \n(मफऊलािु-मफाईलुि-मफाईलुि)- 1 बेि प्रत्येक पाँथिमे \n \n5 \nगजल  \nहमिा अहाँमे जे मेल  िल  \nओ ओथहिा कोिो  खेल  िल  \n \nबान्द्हल थसिेहक  हम डोरि जे \nहिका  ककया  लागल  जेल  िल  \n \nथपििल हमि डेगक  की  कह  \nपथघलल  किेजक  से िेल िल  \n \nककिो  ककयो  ककि ु सुिलक  कहाँ  \nएहि मिल  िेलमपेल  िल  \n  \"ओम\"क  किेजा सकदखि कहल  \nमुस्की हिक  हमिे लेल  िल  \n-ओम प्रकाश \n(दीघण-दीघण-ह्रस्व-दीघण, दीघण-दीघण-दीघण-ह्रस्व, दीघण)- प्रत्येक पाँथिमे एक  बेि \n \n6 \n \nमदीिाक  माथलक  अहाँ ई किा कदअ \nकिेजा हमि बस  मदीिा बिा कदअ \n \nहमि मोि थिश्िल भऽ गमक ै  ििा पि \nक ृ पा एिबा अपि हमिा पठा कदअ \n \nबिै सगि दुथिया खुशी क े ि सागि \nसभक  ठोि एिेक  मुस्की बसा  कदअ \n \nदया क े ि बिखा करू  ऐ पथिि पि \nमिुर्कखक किे  मोल  हमिा बिा कदअ \n \nदहा जाइ दुथिया थसिेहक  िदीमे \nअहाँ \"ओम\" क ेँ प्रेम-कलमा  पिा कदअ \n(ऐ गजलक  प्रेिर्ा हम एकटा  प्रथसद्ध कव्वाली  सँ लेिे िी।) \n \nबहिे-मुिकारिब  \nफऊलुि (ह्रस्व-दीघण-दीघण) - 4 बेि प्रत्येक पाँथि मे \n7 \n \nजि-गर्क  सेवक  भेल  देशक  भाि िै \nजििाक मारि टका  बिल  बुथियाि िै \n  िुप िी िँ बूझथि  ओ, अहाँ कमजोि िी \nमुँह िाकला  सँ कहाँ  थमलल  अथिकाि िै \n \nथबि दाम िै वि क े ि बाप  थहलैि अथि \nघि मे गिीबक  सकदखिे अथििाि िै \n \nहक  िै गिीबक  मारियौ सुथि थलयऽ  अहाँ \nजरि िहल पेटक  आथग बथि हथियाि िै \n \nझिकल  थसिेहक  बाि \"ओम\"क  की  कह  \nसगिो पसिल जिल हँसी भिमाि िै \n(बहिे-काथमल ) \nमुिफाइलुि(ह्रस्व-ह्रस्व-दीघण-ह्रस्व-दीघण)- 3 बेि प्रत्येक पाँथि मे \n \n \nिाजीविञ्जि थमश्र \n \n1 \nबािल  सभ पीि अपि हम ऐ क े शक  िाँह सघिपि \nहािल जग जीि सगि बस  ऐ मारुक  कारि ियिपि  \n \nिै बुझलहँ  मोि कखि  भासल  िैलक  संग हिक  आ  \nगथहया कदि िाथि िहल लटकल  िेहक  डोरि वयिपि  \n \nमोिक  जे िाह पुिल से लथख  रूपक  िाि िमिगि \nिािल थहय गाि मयुि बथि मदमािल श्याम वििपि \n \nिाखल पििारि िलल  हम थिि सोझे बाट  सदथि िरि \nबाँिल  िै िाथह लुटल  थहय मथिमािल मंद हसिपि  \n  िाजीवक हाल  कहब  की  थिि ठािल आब  िहब िुप \nककि ु ए खि बाद  मुदा पुथि सुथि हािल बोल  बििपि  \n \n222 + 2112+2 222+ 2112+2  \n \n2 \nमुिलीक ेँ िुि सुिा गेल  ओ  \nझलकी  देखा पडा गेल  ओ  \n \nिुपिापे ठाढ़ एकािमे  ... \nमुसकीमे  थहय रिझा गेल  ओ  \n \nककिा  कोिा  कहब  हाल  की   \nयमुिाक ेँ जल  सुखा गेल  ओ  \n \nजखिे ककि ु ओ कहल  िेहमे  \nिथलया  जे िल  बुझा  गेल  ओ  \n \nथहयक ेँ िाजीव सुिलक  कखि   \nकिमक  टा गुर्  बिा गेल  ओ  \n \n222+2 12 2+12  \n3 \nमोि कहँिा  मिा लेब  हम फ े िसँ \nिाथि गुम सुम थबिा लेब  हम फ े िसँ  \n \nअथि बिल  िेह बािी कहब  मीि िऽ \nफ ू कक सभटा थमझा लेब  हम फ े िसँ  \n \nगीि िेहक  रुिल  िै िखि हारि कऽ   दुख गजल  गुिगुिा लेब  हम फ े िसँ \n \nिाि िकढ़िे थहया दाथब  सूिब गऽ कक  \nघोंट दू गो िढ़ा लेब  हम फ े िसँ  \n \nिै सुिि हाक  िाजीव ओ आब  जँ \nिुप मुँहें घुरि थवदा लेब  हम फ े िसँ  \n   \n2122+ 122+1 22+11  \n \n4 \nसूिज पूिब उगबे  किि \nिन्ना घटबे  बढ़बे  किि  \n \nसत्ते गप थिक  ई ओिबे   \nजिमल जे से मिबे किि  \n \nकाथबल  बुथिक े ँ िखलक  सिि   \nसिकल  बहकल  बुिबे  किि  \n \nपैघक  िोटक  टा माि जे  \nिाखि से िरि थजिबे किि  \n \nबिसािी बेंगक  काज  की   \nपथडिे बुन्नी  बजबे  किि  \n \nआइग फ ू सक सम्बंि टा  \nस्त्री पुरुषक  थिि िहबे किि  \n \nमािब सकदखि िाजीवक ेँ   पापक  घइला  फ ु टबे किि  \n222+2 22+12  \n  \n5 \nहाड क ँ पकपा  िहल अथि जाड  \nदेह किकिा  िहल अथि जाड  \n \nठाढ़ भेल  डाँि कसिे  दोथम  \nटांग ििििा िहल अथि जाड  \n \nबस  गिीब आ अमीिी देख  \nबोल  बडबडा  िहल अथि जाड  \n \nसाज बाज  टोप िादि देथख  \nमाि िड खसा िहल अथि जाड \n  \nक ै ििी लदल  मिुखक ेँ  पाथब   \nदाँि कटकटा  िहल अथि जाड  \n \nहाल  की  कह  अपि िाजीव  \nमोि िटपटा िहल अथि जाड  \n \n212 + 12+12 22+1  \n@ िाजीव िंजि थमश्र  \n \n \n6 \n \nिै िाम िहीमक झोक  िहय    \nिै वेद क ु िािक टोक  िलय     \nककि ु आि भिे िै होइ मुदा \nबस  संग िऽ लोकक  लोक  सहय   \n \nिै ईद कदवाली  भरिक ँ मजा \nआिंद सथहि थिि िेह लहय  \n   \nहो िाम िहीमक गाि सदथि \nिै िामक ँ खाथिि जीव मिय  \n \nिाजीव सुिब िै लोकक ँ  कहल  \nककि ु लोक  िऽ अिबे खेल  किय  \n \n221 122 2112  \n \n7 \nथजिगी खेल  िमाशा टा  \nआसक  संग थििाशा टा  \n \nके  जािल गऽ कखि  क े हि  \nदैबक  हाि िऽ पासा टा  \n \nिखिे िेक  थविािक बल    \nथजिगी एक  बिासा टा  \n \nसकदखि आस अपि हािक   \nभेटल  कोि  िबासा टा  \n \nिल  िाजीव सदथि सि पि  \nककि ु खि लेल  क ु हासा टा    \n2221 1222 \n \nअथमि थमश्र \n \n1 \nिाथि िन्ना उगल  िलै  की  िे \nघोघ हिकि उठल  िलै  की  िे \n \nदेश भरिमे सुखाि पैसल  िै \nझील  िैिक भिल िलै  की  िे \n \nिे खसल  िेल िे िुआँ उठलै  \nमोि ओकि जिल िलै  की  िे \n \nसाँझ िरि साँस उजरि गेलै  यौ \nप्राि िैिा थमलल  िलै  की  िे \n \nजखि भेलै  अथमि घटे भेलै  \nलाभ  अिकि जुटल  िलै  की  िे \n \n212-212-1222 \nफाइलुि-फाइलुि-मफाईलुि \n \n2 \nप्रेम किब  िीक  लगैि अथि हमिा \nमीि बिब  िीक  लगैि अथि हमिा \n \nआब  िँ टाका  पििाि बिलै  िेँ\n \nिेि खसब  िीक  लगैि अथि हमिा   \nहमि हँसी िीि हँसै सभक  मुख िेँ\n \nखूब  हँसब  िीक  लगैि अथि हमिा \n \nदैि िह िोट अहाँ हमि ििपि \nघाउ भिब िीक  लगैि अथि हमिा \n \nलेखि िै पैघ िशा, िऽ िथह भूखल  \nगीि ििब िीक  लगैि अथि हमिा \n2112-2112-1222 \n3 \nििेगर् लाख  िै िैयौ िगि अन्द्हाि िथहिे िै \nबरू  िै भीड दुथियाँमे मिुख एसगि िथलिे िै \n \nसजल  िै आँथखमे सपिा िदी िाला हरिि िििी \nजकि बेटा  सुखी ओ माइक  श्रृंगाि सथजिे िै \n \nगजब  िै िीि दुथियाँ क े ि मििे िाख िरि फ े क ै \nमुदा सकदखि सभक  मिमे अथमट सि याकद बथसिे िै \n \nअहा वा आह िरि बाजब  अहाँ आ बाट  थिज पकडब  \nअहींक ेँ  हास्य अथभियमे हमि संसाि जरििे िै \n \nसगि िै खेल  आखिक ेँ  हँसाबै  आ किाबै  िै \nकिौ  टुरटिे थहया िै आ किौ  िव िेह िथििे िै \n \n \n \n \n4   \nजगमे िँ सब  दोषी मुदा दोष िै दी \nिाँगि कहै  आँगि बहि टेढ़ िै जी \n \nटूटल  महल  फाटल  वसि सी सकब  हम \nकोिा  कऽ  फाटल  कोढ़  टूटल  थहया सी \n \nिै शहि भरिमे गजब  डि आइ पसिल \nकािै  हवा लागैि  फ े िो जिल िी \n \nसबक े ँ  कहै  िी िोि सब  ठाम घपला  \nिथि िोि सजिी अपि बाजू  किब  की  \n \nऐिा सदथि देखैि िी आ सजै िी \nथिज मोिमे यौ भाइ देखै कहाँ  िी \n \nटाका  बिल  िै काल  सुखमे अथमि के  \nिै िीि एहि पाइ खाथिि मिै िी \n \n2212-2212-2122 \n \n5 \n \nदिद िुकाएब  बहि करठि  िै \nिोि सुखाएब  बहि करठि  िै \n \nपाथि िहि किबो  लगमे  मुदा \nआथग थमझाएब  बहि करठि  िै \nबदलल  युगमे बदलल  िै िजरि \nलाज  बिाएब  बहि करठि  िै   \nलोक  सगि पूरि िहल िै मुदा \nसपि पुिाएब बहि करठि  िै \n \nआथग थमझाओि अथमि महलक े ँ  \nद्वेष थमझाएब  बहि करठि  िै \n \n2112-2112-212 \n \n \n \n6 \nएथह बिहा संसािमे एसगि िी थिन्द्हाि अहाँ \nस्वािण खाथिि थिन्द्है बला  लऽग  जीविक  आिाि अहाँ \n \nकाि  मूिल िै जा सक ै  िै आँथख बरु  हमि बन्न  किब  \nदेख िै सकलौं  आइ घटिा सुथि िहल थित्काि अहाँ \n \nअपि सोिल  बाटपि थजिगी आइ िरि िै जीब  सकल  \nमिक  हािल बथि िाथि-कदि क े लौं  बहि लािाि अहाँ \n \nसुख सदथि लेलक  बाँरट  सब , एहि िलै  संगी हमिो \nमाथि थलअ  ई गप मीि िी िोिोक थहस्सेदाि अहाँ \n \nशब्द थबिु अखिा पडल  िुि आ भाव थबिु शब्दो ठमकल  \nहमि िििा संसाि ििलौं लय  सजल  सीिाि अहाँ \n \nफ ू ल सि अथि मि \"अथमि\" िारू  कदससँ बैसू  काँट  बिल  \nप्रार् िखिे बििै सभक  मािि बहि उपकाि अहाँ \n  2122-2212-2212-22112 \n \n7 \nिे खसल  ठिका  िे हवा उठल  बेसी  \nिैयो मिल थििणि ििी बिल  बेसी  \n \nबडका  गढ़ल िै घैल  मथस्िस्क मिुखक  \nिेहक  कमल  कम  िै अहं भिल बेसी  \n \nसोिल  सपि हेिै जँ सत्ते िँ बकढ़याँ  \nआिक  थवकासक  लेल  यकद गढ़ल बेसी  \n \nबैरिि बिल  िकिीक  मजदूि मािै \nपढ़ले िँ काजक  थििक्षि पडल  बेसी  \n \nजे िलै  िै आलेख  िम्हिसँ संभव \nमुँहपि हँसी बथि भाव िल  थलखल  बेसी  \n \nमुस्िफइलुि-मुस्िफइलुि-मफऊलाि \n2212-2212-2122 \nबहिे-सिीअ \nपंकज  िौििी \"िवलश्री\" \n \n1 \nपसिल जाल  घोटालाक   \nलागल  टाल  घोटालाक  \n \nिै पथहलुकसँ  दोसि बीस  ... \nअजबे  हाल  घोटालाक   \n  िेिाजीक ककिदािीसँ  \nि ू टल िाल  घोटालाक   \n \nजिसेवक  िऽ िै ऊपिसँ  \nभीिि खाल  घोटालाक   \n \nिोिी खोथल  िै पोिैि  \nलागल  िाल घोटालाक   \n \nबथि थिलणज्ज सीिा िाथि  \nबजबै  गाल  घोटालाक   \n \nसंसद िै बिल  मैदाि \nठोक ै  िाल घोटालाक  \n \nिोडि जाि कथहया  िवल \nई जंजाल  घोटालाक   \n \nमात्रा क्म  : 2221+2221  \n2 \nजकिेसँ भिबिी िकिेसँ मीि सि  \nहाँसुक  थबआहमे  खुिपीक गीि सि  \n \nसुिबाक  फ ू थस िै आदथि जँ ओकिा \nबाजि जँ सि ककयो  लगिैक  िीि सि  \n \nि ु च्िे किेज िै भावक  अकाल  बड   \nबथि गेल  आब  ई िऽवयुगक  िीि सि ... \n \nहािल जँ लथड  कऽ  िै ओ हारि हारि िै  लागैि  हारियो ओ मिुि जीि सि \n \nपाहिसँ भेल  िै दलमल  दलाि जे  \nिमहि दलाि ओ लागैि  बीि सि  \n \nजेठक  दुपहरियोमे बोल  मिुिगि  \nअिमि लगैि िै फगुआक  शीि सि  \n \nिहँकदस गजलसँ  िै बिसैि िवल यौ \nमिुरिम थसिेह िवकथिआँक  प्रीि सि  \n \nमात्राक्म - 221+212 (दू बेि सभ पांथिमे) \n3 \nघोघ हरटिे अहाँक े  गजल  बथि जेिै  \nरूप  सथजिे अहाँक े  गजल  बथि जेिै  \n \nहरटक  बैसल  अहाँ िें गजल  दम िेिे  \nसंग अथबिे अहाँक े  गजल  बथि जेिै  \n \nदेथख िुप्पी अहाँक े  ठमकक  हम गेलौं  \nहँथस कऽ  बथजिे अहाँक े  गजल  बथि जेिै  \n \nबेबहि  पांथि सजिै एसगि कोिा   \nमीि बथििे अहाँक े  गजल  बथि जेिै  \n \nिेह भरि दी अहाँ मिलासँ मकिा  िरि  \nभाव पथबिे अहाँक े  गजल  बथि जेिै  \n \nप्राि कििै िवल पुथि जगििे क े िे \nबाट  िककिे अहाँक े  गजल  बथि जेिै    \nबहिे मुशाककल / मात्रा क्म : 2122+1222+1222 \n \n \n4 \nप्रार् टांगल  िहि सजिा पािी थलखब  \nिेह बान्द्हल िहि सजिा पािी थलखब  \n \nजा कऽ  पिदेस जुथि हमिा थबसिब  अहाँ \nआश लागल  िहि सजिा पािी थलखब  \n \nबाट  जोहब  अहाँक े  बथि जोथगि थपया \nिैि िाकल  िहि सजिा पािी थलखब  \n \nस्वागिक लेल  िौकरठ  ओगििे िहब \nहाि गांिल िहि सजिा पािी थलखब  \n \nआंथख काजि सजल  क े शो गुहिे िहब \nठोढ़ िांगल िहि सजिा पािी थलखब  \n \nकदि अहाँ थबि हमि िहिै रूसल  दुखी \nिाथि जागल  िहि सजिा पािी थलखब  \n \nदेशमे िी  िवल   िाहे पिदेसमे \nमोि िागल िहि सजिा पािी थलखब    \n \n*फाइलािुि+मफाईलुि+मुस्िफइलुि / मात्रा क्म  : 2122-1222-2212 \n \n5 \nलाजसँ  लाल  भेलौं  अहाँ  आँिरिमे िुक े लौं अहाँ \n \nसुिु िडक ै किेजा किे  \nसोझसँ काि  भेलौं  अहाँ \n \nलाजसँ  लोल  दबिे मुदा \nआंथखसँ बाथज  गेलौं  अहाँ \n \nकािी आंथख काजि सजल  \nजािसँ मारि देलौं  अहाँ \n \nसुथि िवलक   थसिेहक  गजल  \nजगक े  िोथड एलौं  अहाँ \n \n बहिे मुिथबज /मात्रा क्म  :2221+2212 \n \n \n6 \nलोभ  िोडू द्वेष भागि \nिेह बाँटू  िीक  लागि \n \nसि जँ बाजब  माि भेटि \nफ ू थसक ें सभ लोल  दागि \n \nमैथिली भाषा अपि अथि \nमैथिलक  बड  पैघ िागि \n \nएकिा  मैथिल जँ िाखब \nसुिल थमथिला फ े ि जागि \n  फ े ि हँसिी मैथिली माँ \nिवल िव-थवश्वास जागि \n \n*फाइलािुि+फाइलािुि /  मात्राक्म -2122+2122 \n \n \n7 \nअिकि कहल  मािब किे  \nखा-खा ठेस कािब  किे  \n \nबस  ककि ु कदिक  थजिगी िऽ िै \nकदि थजिगीक  गािब किे  \n \nिोडू पुििका िाग सभ \nऐ थसट्ठीसँ िऽस िािब किे  \n \nथबिु साििक की  साििा \nिूकसँ  सािु सािब किे  \n \nिाही अपि अथिकाि जे \nमाँगू िवल ठािब किे  \n \nबहिे मुिथबज /मात्रा क्म  : 2221-2212 \n \nजगदािंद झा \"मिु\" \n1 \n \nबेदिकदया िै दिकदया जािै हमि  \nटाकासँ  जुलमी प्रेमक ेँ  गािै हमि  \n  सकदखि जिैए मि थविहक ेँ आथगमे \nिैयो थपया िै ककि ु दिद मािै हमि  \n \nसाउि थबिल  घुरियो क s िै एला  थपया  \nिथह खीथि हिका  प्रेम लऽग  आिै हमि     \n \nबिखा खुबे  बरिसय िँ गिजय बदिबा   \nिथिया दगि भेलै  थहया कािै  हमि  \n \nबसला  थपया मिु दूि बड  पिदेशमे \nझिकल  थहया कथिको  िँ िै मािै हमि  \n \n(बहिे िजज, मात्रा क्म  - 2212 िीि-िीि बेि सभ पाँथिमे) \n \n2 \n \nभाइ भाइसँ  बैिीि क े लक  रुपैया   \nगाम िोडा सभक ेँ भगेलक  रुपैया   \n \nआँथख मुँह मुथि पिदेसमे जा कऽ  बसलहँ  \nसगि बुथझिो माहि थपयेलक  रुपैया  \n \nआइिे-आरि खऽि बटोिैि माए  \nखेिमे बाबूक े ँ  किेलक  रुपैया  \n \nगोल  िश्मा मुन्द्सी लगा  िाकए  की   \nखूि िुथस िुथस सभटा दबेलक  रुपैया  \n \nभाइ बाबूक े ँ  मिु थबसरि जाउ ििमे  \nिाज िै आब  िँ घि िलेलक  रुपैया    \n(बहिे खफीक , मात्रा क्म  - 2122-2212-2122) \n(ऐ गजलक  िेसि शेिक पथहल  पाँथिमे आरि क े ि मात्राक्म  आइि जकाँ  मािबाक  ि ू ट लेल  गेल  अथि) \n  \n3 \n \nटोिा ओहे जे टोिै सभक ेँ \nिाडी  ओहे जे िािै सभक ेँ \n \nलेखक  ओहे जे मािै मिक ेँ    \nिििा सभ हिकि ि ू बै सभक ेँ    \n \nकथियाँ   ओहे जे भाबै  विक ेँ    \nसासुिमे अपिा बूझै  सभक ेँ \n \nिेिा ओहे जे मािे थवथि िै \nजूिा मुक्का जे खालै  सभक ेँ   \n \nघिक ेँ  बेटा   िै िाखै  मिदू \nआश्रम आगू ओ जीिै सभक ेँ   \n \n(मात्रा क्म  - िअ िअटा दीघण सभ पाँथिमे)  \n \n4  \n \nकखिो  ककयो   हमिो प्रेम किबे  किि \nगेलहँ  जँ िै घि ओ बाट  िकबे  किि \n  \nभागैि अथि टोलक  लोक  िामसँ हमि \nएककदि  सभ  हमिो संग िलबे  किि    \nबैसल  घिे घि सभ काि  मुििे अपि \nदोसि मुँहसँ  हमिो लेल  सुिबे किि \n  \nके  एिए  अमृि पी   कए  आएल  \nसभ एक  िै दोसि कदि मिबे किि \n  \nजे प्रेम क े लक  कथहयो  जँ थमथसयो मिुसँ \nदू िोि मुइलापि ओ िँ किबे  किि \n  \n(बहिे सलीम , मात्रा क्म -2212-2221-2221) \n \n \n5 \n \nकोिा  अहाँक ेँ घुरि कहब  आबै  लेल   \nबड  दूि गेलौं   टाका  कमाबै  लेल   \n \nिै िीि कथिको  प्रीिक बुझल  पथहिेसँ  \nटूटल  किेजा अथि ककि ु सुिाबै लेल   \n \nलागल  कपािक  ठोकि जखि देखल हँ  \nिै आँथखमे िोिक बुि िुकाबै  लेल   \n \nबुझलौं  अहाँ बैसल  मोिमे िी हमि  \nई दूि गेलौं   हमिा किाबै  लेल   \n \nकोिा  कऽ  मिु कहिै  आब  अप्पि दोख  \nघुरि आउ फ े िसँ संसाि बसाबै  लेल   \n  (बहिे- सलीम , मात्रा क्म -2212-2221-2221)   \n \n6 \nआइ सगिो गाममे  हाहाकाि िै \nमिल  एिा ई ककए  अत्यािाि िै \n \nआँथख मुििे बोगला  बैसल  भगि बथि \nखूि पीबै  लेल  कोिा  िैयाि िै \n \nदेखिै के  क े किा आजुक  समयमे \nदेशक ेँ  थसस्टम िँ अपिे बेमाि िै \n \nदेखिे मुँह पाइक ेँ  कोिा  मुँह मोिलक  \nमांथग िै लेए  खगल  सभ बेकाि  िै \n \nहम िलौं  आ एखिो िरि एसगि िी \nक े किो मिपि मिुक  िै अथिकाि िै \n \n(बहिे जदीद, मात्रा क्म  - 2122-2122-2212)  \n \nक ुं दि क ु माि कर्ण  \n \n1 \nिेहक  झूठ आश िै कदअ \nिििी थबिु अकाश  िै कदअ \n \nहो अथस्ित्व िै हमि जिऽ \nिेहि ठाम बास  िै कदअ \n \nअन्द्हािे िहि हमि थहय  ई फ ु थसक ेँ प्रकाश िै कदअ \n \nओ अथि जाथहमे बसल  िै \nसे बेकाि  साँस िै कदअ \n \nिै िाही थसिेह एहि \nथजिगीमे हिास िै कदअ \n \nमात्रा क्म  : 2221-2122 \n(मफऊलाि–फाइलािुि) \n \n2 \nहमिा देथखिे ओ लजा  गेलै  \nजादू िेहक ेँ ओ िला  गेलै  \n \nभेलै  काि  िै ई िजरि कथियो  \nिुप्पे िाप िैिसँ बजा  गेलै  \n \nिथहिो दूि देहसँ हमि जे ओ \nिािीमे बुझायल  सटा गेलै  \n \nअिथिन्द्हाि िल  ओ मुदा एखि \nसकदखि लेल  अप्पि बिा गेलै  \n \nक ु न्द्दि के ि ओ माथिक ेँ थजिगी \nकोमल  सि थहयामे बसा  गेलै  \n \nमात्रा क्म :2221-2212-22 \n \n3  ददणसँ भिल गजल  िी हम \nशोकसँ  सजल  महल  िी हम \n \nसुख क े ि आशमे बैसल  \nदुखमे थखलल  कमल  िी हम \n \nथभििी उदास िथहिो बस  \nबाहिसँ बथि हजल  िी हम \n \nथजिगी कऽ  बाटपि सकदखि \nसथह िोट थिि िलल  िी हम \n \nक ु न्द्दि सुिा िहल अथि ई \nसंघषणमे अटल  िी हम \n \nमात्रा क्म  :2212+1222 \n \n \n4 \nिेिाक भेषमें सभ कामिोि िैक  \nिामससँ लोक  देशक  िेँ\n अघोि िैक  \n \nिुलहा गिीबक े  कदि िाथि िैक  बन्द्द \nजे िैक  भ्रष्ट घि ओकि इजोि िैक  \n \nककिा  किि भिोसा आम लोक  आब  \nथिच्चा अकाि  उप्पि घूसखोि िैक  \n \nिाही थवकास  िाही िै थविाश आब  \nजििाक ठोिपि मथिगेल  शोि िैक    \nआलोििा किि क ु न्द्दि किेक  आि \nजे िोि ओकिे मुँह एि जोि िैक  \n \n221+212+221+2121 \n \nिाम क ु माि थमश्र \n \n \n1 \n \nहरियि ककिोि \nपटुआक  झोि \n \nलागल  बकोि  \nपाकल  पिोि \n \nि ु टलै किेक  \nपेटक  मडोि \n \nिोपल जजाथि \nभेटल  थििोि \n \nमिसा थबदेस  \nपथहिब पटोि \n \nप्रेमक सिेस \nिकबा  िकोि \n \nबािक   ििोि  थजिगी कठोि \n \n‘िाम’क भिोस \nभेटि इजोि \n \nसभ पाँथिमे मात्राक्म  - 22121 \n \n \n \n2 \n \nसहसह लोकक  भीड देखल  हम \nसुच्चा लोकक  लेल  बेकल  हम \n \nकटुिा  क्ोिक  उमि बढ़लै  टा \nिेहक  देखल  लाश  जेकल  हम \n \nमाहि मीझि गप्प गीजै िथि \nमाहि गप्पक टीस सेकल  हम \n \nबलगि  शोथर्ि  पीथब  मोटेलै  \nअबला  श्राद्धक पाि फ े कल  हम \n \nजीयब  थिकहा  कदिक  आशामें \nआशक  थसम्मि फ़ ू ल सेबल  हम \n \nसभ पाँथिमे मात्राक्म  –2222-21-222 \n \n3 \nखेिी अगिा आइ   बुझथलयै   किमक  झटहा आइ बुझथलयै  \n \nअसगि थजिगी मगि िही िरि \nलोकक  खगिा आइ बुझथलयै  \n \nअिकि िीमि िीक  लगै  िल  \nबारिक  पटुआ आइ बुझथलयै  \n \nबापक  टाका  खूब  उिेलहँ \nअप्पि बटुआ  आइ बुझथलयै  \n \nशहिी थजिगी थमट्ठ लगै  िल  \nगामक  क ु रटया आइ बुझथलयै  \n \nसभ पाँथिमे मात्राक्म  –2222 21 122 \n \n4 \nमूड हमि ककि ु गिबि अथि \nबोल  हिक  बड  किगि अथि \n \nसूथि हिक  बोली  बुझलौ  \nबाप  बऽिक  बड  ििगि अथि \n \nदाँि टुटल  मूँहक  सभटा \nपाइ बेि िरि दिगि अथि \n \nिीथि कोि  बेटा  बेिब  \nगप्प हमि िरि खिगि अथि \n \n‘िाम’ किय  बेटी  ब्याहब   गाम-गाम में अजगि अथि \n \nसभ पाँथिमे मात्राक्म  – 2121+2222 \n \n5 \nजाथि- िमणक   जुन्नामें अँरटयाइिे िहलहँ         \nि ू ि-अि ु िक अदहिमें उथियाइिे िहलहँ \n \nपेट कोिा  जडलै  पथियौलक  ककयो  कथहया  \nझूठ-साँिक  भाषर्  िरि पथियाइिे िहलहँ \n \nिाज-पाटक  बखडामें  बटलै  अपि मािव \nऊ ँ ि-िीिक झगडामें लथियाइिे िहलहँ \n \nप्यास लगले  िहलै गंगा िािमें िैयो \nपाप-पुण्यक  गंगामें भथसयाइिे िहलहँ      \n \n‘िाम’ मिुखक  बूझि कथहया  मोल  ई दुथिया \nकोर् -साँथन्द्हक फ़ े कल  िरि बथसयाइिे िहलहँ \n \nसभ पाँथिमे मात्राक्म  - 2122+222+2212+22  \n \n6 \nबिाह भेलइ  मिुआं आब  कोिा  मािि            \nपुिाि याकदक  गठिी फोथल  फ े िो कािि          \n \nकिेज़ ििकल  टुकिी भेल  संगी रूसल           \nसमेट सभटा टूटल  टूक  फ े िो गािि             \n \nथबसैि िथह पेलक  ओकि मिुि यादक  पल     थसिेह िथह थबसिि   ई बाि फ़ े िो ठािि         \n                                                  \nससैि गेलै  प्रेमक िाग िलई    िािल                 \nसहेज सभटा प्रेमक िाग फ े िो  िािि               \n \nसिेि किबो  क े लहँ  मोि अप्पि कोिा          \nजडैि थडथबया  सि मोिक  इ गप के  जािि                                               \n \nसभ पाँथिमे मात्राक्म   1212+2222+122+22 \n \n \nप्रदीप पुष्प \n \n1 \n \nके  की  कहलक  की  कह  \nके  की  ठकलक  की  कह  \n \nहमिो उजिे िंग ि'ल  \nके  की  दगलक  की  कह  \n \nभेलै  सािू आब  सब  \nके  की  थिखलक  की  कह  \n \nमाया बडका  पैघ ई \nके  की  ििलक  की  कह  \n \nअखिो िै िी पास हम \nके  की  जँिलक  की  कह  \n  सभ पाँथिमे 22-22-212 मात्राक्म  अथि। \n \n \n2 \n \nपिल पंथडि मुदा िोटीक मािल िी \nबजै  िी सत्य हम िोंिीक हािल िी \n \nबुझू  कोिा  सबसँ  कािे  िहै िी हम \nउथििविा बिै िी िें ि' टािल िी \n \nकदयादेक ें  घिक घटिा मुदा िथि सि \nकटेबै  क े श कोिा  हम जँ बािल  िी \n \nमिुि बिबाक  िल  हमिा मुदा हमिो \nलगैए  िोिगि लाडथिसँ लाडल  िी \n \nलगै  िल  िीक  िािूिामक ेँ पोिी \nमुदा गाँिीक  साडा संग गाडल  िी \n \nककओ  िे पूथज िहलै कोि  गलिी यौ \nथबिा सेिूि अरिपि 'पुष्प' पाडल  िी \n \nसभ पाँथिमे 1222- 1222- 1222 मात्राक्म  अथि (बहिे हजज) \n3 \n \n \nगािी मोिक  सुड्डाह भेलै  \nथजिगी सेिायल िाह भेलै  \n   \nहम शोथर्ि  जकिा दाि देलौं  \nओ िोंिक िीपिबाह भेलै  \n \nहम्मि िै झिकल  िाि सत्ते \nसुरुजो  अिमि सीयाह भेलै  \n \nहम ककिा  बुथझयै  हीि जगमे \nसब  हीिो जि फ ु थसयाह भेलै  \n \nजे हेमथि िरि क ं ठी ल ' बूलल  \nओ माँिक  बड  हबकाह  भेलै  \n \nसभ पाँथिमे 222-22-2122 मात्राक्म  अथि \n4 \n \nजकिा दुख िै िकिा दुख \nिाकी भरि-भरि हमिा दुख \n \nजखिे िाक ू भदबा  िै, \nपोिी दुख आ पििा दुख \n \nसोलकि  बाभि भोगै िै, \nथपिडा दुख आ अगडा दुख \n \nकािै  िै मोटू पिलू \nिकदी  दुख आ खुदिा दुख \n \nककिो  किबै  सिमहला \nककिो  खि आ खपडा दुख   \nसभ पाँथिमे 222-222-2 मात्राक्म  अथि \n \n5 \n \nिोट लेल  अजबािल  िही \nघाव लेल  अजबािल  िही \n \nकोि  काज  मुसकीक े ि जौं \nिोि लेल  अजबािल  िही \n \nगीि िाद सेहेन्द्िे िहल  \nपेट लेल  अजबािल  िही \n \nलोक  िाँह िि िुटकी  लए  \nिौद लेल  अजबािल  िही \n \nहम िऽ कोथख  क ु न्द्िीक े ि िी \nिाि लेल  अजबािल  िही \nसभ पाँथिमे 212-122-212 मात्राक्म  अथि। \n \n \n \n \n \n \n \nिीिज कर्ण  \n \n1  अहाँक  याकद में पागल  पागल  \nअहाँक  रूप  के  मािल मािल \n \nगिैि मेघ के  िंदा िािा \nथििोह िाथि में जागल  जागल  \n \nिमकक  िहल िलै  अँगिा मोिक  \nअहींक  लेल  िल  पोिल  पािल  \n \nकिेक  बेि िक  िाकब  िस्िा \nथबिोह  आथग के  जािल जािल \n \nउिेह िाथख हम िेहक  सागि \nकफिैि बाि  में भागल  भागल  \n \nसिेस यैह टा भेटल  िीिज \nकिेज िाख सि िाखल िाखल \n \nप्रत्येक पाँथि में मात्राक्म   121212-2222 अथि। \n \n2 \nकोिो  फ ू ल फ ू लल अहाँक े  मुस्की \nकोिो  िाि िेडल  अहाँक े  मुस्की \n \nकस्िूिी जकाँ  िै सुगंथिि सौ ँसे \nिारु  काि  पसिल अहाँक े  मुस्की \n \nमज्जि आमक े  िै कक  की  गमक ै  िै \nएगो गाि मजिल अहाँक े  मुस्की \n  बसंगिहाि िंपा िमेली  गेिा \nएक्क े िाग गूिल अहाँक े  मुस्की \n \nिीिक िोखक े अिमिल िै सबिि \nएहि बार्  सािल अहाँक े  मुस्की \n \nिडक ै िै किेजा किे  सब  लोकक  \nथिसकदि देथख थिखिल अहाँक े  मुस्की \n \nथजिगी भरि थपयासल  िहल बड  िीिज \nअमरिि बथिक ' बिसल  अहाँक े  मुस्की \n \nसब  पंथिमे मात्राक्म  2221-2212-222 अथि \n \n3 \nिे रूप  िै िे िंग िै िोिा जकाँ  \nिे बोल  िै िे िंग िै िोिा जकाँ  \n \nिे गीि िै िे िंद िै िे िाग िै \nिे िोल िे थमिदंग िै िोिा जकाँ  \n \nमखमल  कही  वा संगमिमि सि कही  \nिै झूठ सब  िे अंग िै िोिा जकाँ  \n \nककि  दूि िललौं  साि हम सबक े  मुदा \nिे सोि िे हडदंग िै िोिा जकाँ  \n \nसब  लोग  िै सािे मुदा साँिे कही  \nिे मोह माया संग िै िोिा जकाँ  \n  िीिज कहै  िू िैं अलग  अिमोल िैं \nएहि कहाँ  अििंग िै िोिा जकाँ  \n \nसब  पाँथिमे मात्राक्म  2212-2212-2212 अथि। \n \n4 \nमोहक  ियि िोहि ियि \nिंिल ियि सुन्द्दि ियि \n \nखटगि सिक  थमठगि सिक  \nिसमे सिल िसगि ियि \n \nमिुबि ियि िािि ियि \nिौ प्रेमक े कािि ियि \n \nककि ु जोगमे ककि ु टोिमे \nककि ु मन्द्त्रमे बान्द्हल ियि \n \nिौ रूप  िोहि िाि सि \nआ िाि सि शीिल ियि \n \nसबमे  अलग  मुखमे सजल  \nिौ प्रेमिस भीजल  ियि \n \nभािी ियि आिी ियि \nिौ मेघ सि कािी ियि \n \nकाजि सजल  जौं आँथखमे \nबस  भेल  दूिािी ियि \n  ककि ु िै बुझल  मासूम बड  \nअिबुझ मुदा शाथिि ियि \n \nसौ जािमारुक  बार्  सि \nबोझल  िहल काथिल  ियि \n \nसभ पाँथिमे 2212 2212 मात्रक्म  अथि। \n5 \nकहाँसँ  एलौं   \nउिम मिेलौं  \n \nअिाि पौिे  \nथबमाि भेलौं  \n \nकिेक  भाषर्   \nसुिा पडेलौं  \n \nथहसाब  पोिी  \nथिबा  पिेलौं  \n \nिहा क ' गंगो  \nकहाँ  जुिेलौं \n \nफकीि जििा  \nअहाँ अघेलौं  \n \nसब  पाँथिमे मात्राक्म  121-22 अथि। \n \n \n  सिल   वार्र् णक  ब हि \n \nइिा मथललक   \n1 \nबाट  जाम होय कक  मगज थवकास  रुकबे  किि \nबेइमाि हो िेिा िँ देशक  िैया डूबबे  किि \n \nपूँजीपथि हो लालिी  िोि ििबटोि सूदखोि \nथवकिाल  मँहगाइ िँ आसमाि ि ु बबे किि \n \nभूखसँ थबलथबलाइि  अथि बाल  बच्चा  वृध्दजि \nअइ सिकाि के  िूका  फजीहि किबे  किि \n \nबढ़ैि जिसँख्यासँ त्रस्ि अथि सौ ँसे सँसाि आइ \nबेिोजगािीक मारिसँ लािाि िँ होबहे  पडि \n \nजथह देशमे होय एकिा  अखँडिाक  कदव्यमंत्र \nओिे सुख शांथि समृथध्द के  थत्रवेर्ी  बहबे  किि \n \n2 \nई पोिी िँ हम िै पढ़बै  ई िँ बहि मोटगि िै \nमुदा लगैए  पढ़हे पडिै कििी बड्ड पािि िै \n \nथमठका  पुआ पकबै  बाबी  िि-मि भिसा घिमे \nजत्ते सुन्द्दरि हम्मि बाबी  ििबे पूआ थमठगि िै \n \nबिलै  पूआ लगलै  भूख गे बुकढ़या  हमिा िँ बेसी  दे \nई िािी पािक  िटिी िँ लागै  बहि झँसगि िै \n \nओकिा िँ बाबी  देलक ै  िोटकी  पूआ वाह भाइ वाह  िे िंगटा देखही हम्मि िािी िँ खुब्बे  भरिगि िै \n \nिेिा भुटका  मगि भेल  िै बाबी  हँसै िै ििे-िि \nहमिा लेल  िँ देवी िै जकिासँ घि डटगि िै \n \nकौआ  िे िै कि लुप -लुप  पूआ िेिे िौ बाबी  िोिो ले  \nगािसँ िों थिच्चा उिि आमक  गाि झमटगि िै \n \nसिल वार्र्णक  20 \n \nस्वािी लाल  \n \n1 \nबहन्ना  ओकि कत्तेक  सुथिऐ बड  थिष्ठुि मि मीि हमि अथि \nबदलैि  मौसम डि लगैए  बड  ब्याक ु ल  सि प्रीि हमि अथि \n \nकहब  सुिब ककि ु िे बाँकी  िाखब हृदयक ेँ  भीिि आब  िँ हम \nजीबि पिपि साि िलब  हम ओकिे संग हीि हमि अथि \n \nथबिल  मास बसन्द्िी िाग बसन्द्िी पिंग बिी उथड पहँथििौं हम \nलोक  लाजसँ  पाएि उठल  िै क े हि समाजक  िीि हमि अथि \n \nपूर्ण  िन्द्र िै मुदा लगैि अमाबस  अन्द्हाि बड  िाथि थबिि कोिा  \nप्रकाश पुँज बिी आयल  जौं बुझब  िखि हम जीि हमि अथि \n \nिािक इजोरिया सँ मिक  अन्द्हरिया दुि कोिा  कऽ  भगथबएै  हम \nफ े ि उठल  दिद मिमे थबिह भिल बस  गीि हमि अथि \n(बर्ण - 26) \n \n  मुन्ना जी \n \n1 \nिजरि झाँथप देहक ेँ  बजाि बिा लैए  \nथबिु थबआहो  क े किो भिाि बिा लैए  \n \nमािू िै िै सामथ्यण बुझबाक  यिािणक ेँ \nिें कलपिेमे  उथड कऽ  संसाि बिा लैए  \n \nसत्य कही  िँ थजिगी बेकाि  िै लोकक  \nगाम िै शहिमे परिवाि बिा लैए  \n \nिहै िै आथग जखि स्वािण क े ि मोिमे \nिखि गदहोक ेँ  ओ भजाि बिा लैए  \n \nगुजारि उमेि ििैए बाथि समाजक  \nिा िरि िँ थजिगीक ेँ पहाड बिा लैए  \n \nआखि-----15 \n \n2 \nशब्दसँ हरट शब्द-सािसँ काज  िलाबैए  लोक  \nअिणक ेँ  अििण कऽ  िँआब पसाही लगाबैए  लोक  \n \nसभहँक  थित्त िँ थस्िि िै िथह पबै  िै सकदखि \nथजन्द्दो लोकक े ँ  मिल कथह  फायदा उठाबैए  लोक  \n \nसभटा आब  थबसरि जाइि लोक  स्वािण-थसथद्ध बास्िे \nिाङटोक ेँ  खुजल  मंिपि ििाबऽ िाहैए लोक  \n  थबसरि औकाथि  बेथसयोमे  अिृथप्तक भाि होइ िै \nिखि थभजलो  काठक े ँ  ििका िापऽ िाहैए लोक  \n \nशब्दक  अिण ज्ञाि वास्िे फलखथि िै होइि िै \nमुदा शब्द जोथड िििाकाि कहाबऽ  िाहैए लोक  \n \nआखि-----19 \n \nप्रभाि िाय भट्ट \n1 \nभिल जोविमे दुःख देलौं  अपाि सजािा \nहमि थजिगी लगैए  आब  अन्द्हाि सजिा \n \nिोथड हमिा थपया गेलौं  पिदेश जथहयासँ \nफ ू टल िथहयासँ ई किम कपाि सजिा \n \nसथह जाएि िी बैशाख  जेठक  गमी कहिा  \nसहल  िै जाइए जबािी के  गुमाि सजिा \n \nअहींक  थवयोग में िेिे िी थविथहि भेष यौ \nिीक  िै लगैय  हमिा शौख श्रृंगाि सजिा \n \nिाि देखैए िकोि कदलमे  उठैए थहलोि \nखंडी-खंडी भेल  कदल  हमि हजाि सजिा \n \nमोि किैए माहि खा िोइड कदिौं दुथिया \nमुदा मिह िै दैए अहाँक  थपयाि सजिा \n \nवर्ण -17 \n  2 \nथििास थजिगीक  अहीं हमि िव आस िी \nहम थवथहथि किा  अहाँ हमि उपन्द्यास िी \n \nहम पिझि बथगया  के  मुिझाएल फ ू ल \nअहाँ िजिीगंिा गुलाब  फ ू लक  सुवास िी \n \nहम िीम गाि िीि अथि हमि सभ पाि \nमिुि फलमे  अहाँ सभ फलसँ  थमठास िी \n \nकमणक  मिल िलहँ  हम जगसँ हािल \nथििसल जीिगीक  अही ँ हमि थपयास िी \n \nदेखलौं  बड  खेला  ई जग अथि स्वािणक मेला  \nस्वािणक संसािमे अही ँ थिस्वािण थवस्वास िी \n \nश्वास लेब  िल  मुथश्कल  िलहँ  हम बेजाि \nई बाँिल  प्रार् प्रभाि अही ँ हमि श्वास िी \n \nवर्ण -17 \n \n3 \nश्रद्धा सुमि मोि उपविमे प्रीिम \nअबहं हमि मोि थििविमे प्रीिम \n \nप्रेम पिागक अिुिाग अथि जीवि \nश्याम िािा थमलि वृन्द्दाविमे प्रीिम \n \nिलू  जिय बहैए  प्रेम िेह सरििा \nथसया िामक संग िामविमे प्रीिम   \nरुथर्कमर्ी  बिी थविह कोिा  हम थजयब  \nहमह जाएब  लक्ष्मर्विमे प्रीिम \n \nअढ़ाइ अक्षि प्रेमक प्रेममे संसाि \nप्रेम थबिु जीव कोिा  भविमे प्रीिम \n \nवर्ण -15 \n \n \n4 \nहम अहाँ संग िलैि िहब जािरि िै थजिगी \nदुःख सुख हम सभटा सहब  जािरि िै थजिगी \n \n \nहवा बयाि किबो  िेज बहिै िोडब  िै संग \nअहाँक  सूिि देख क s थजयब  जािरि िै थजिगी \n \nथििास भाव क े ि त्याग करू  आशाक  दीप जिा क s \nजीविसँ हम संघषण किब  जािरि िै थजिगी \n \nथवपथिक  घडीमे देखैि िलु  भाग्य क े ि िमाशा \nअपिो भाग्य बदलिै  कहब  जािरि िै थजिगी \n \n \nप्रभाि पिझि गुलजाि जीविक  बथगयामे  \nप्रेम सिेह िकदया में बहब  जािरि िै थजिगी \n \nवर्ण -19 \n   \n5 \nअप्पि थजिगीक ेँ अप्पिे सजाएल  करू  \nअप्पि स्वर्र्णम  भथवष्य ििाएल करू  \n \nबाट  ककि  िक ै ि िी ई व्यस्ि जमािामे \nअप्पि बाटक  काँट  खुद हटाएल  करू  \n \nबोझ  किे  बिल  िहब माए बाप  पि \nकमणशील  बथि कय  दुःख भगाएल  करू  \n \nअसफलिासँ लडै  ले  अहाँ थहमि िरु \nकमणक्षेत्रसँ मुँह िुका  िै पडाएल  करू  \n \nहाि मािू िै जीिगीसँ जािरि िै थजिगी \nजीि लेल  अहाँ थहम्मिक ेँ बढ़ाएल  करू  \n \nिलल  करू  डगि सकदखि एसगि \nककिो  सहािाक ें सीढ़ी िै बिाएल  करू  \n \nउलझि बहि भेटि जीवि पिमे \nपथिक  बथि उलझि सोझिाएल करू  \n \nहेिए कालिाथत्रक  अस्ि िव-प्रभाि संग \nअमावस में आशा के  दीप जिाएल करू  \n \nवर्ण  -16 \n \n \n  उमेश मंडल  \n1 \n \nएिऽ माि िकिाइए िलू  घुरि िली  \nििोसँ िि ि ु बाइए िलू  घुरि िली  \n \nककयो  ककिो  िथह देखैए ऐ समाजमे \nमोिे मि झगडाइए िलू  घुरि िली  \n \nगोि मौगी गौिवे आन्द्हि भेथल  अडल  \nकरिया बाट  बुझाइए  िलू  घुरि िली  \n \nकोि  उपाए लगाबी  िौडैले ऐ फािीक ेँ \nटूरट मि जे किाइए  िलू  घुरि िली  \n \nकिब  िै कोिो  आस ऐ समाजसँ हम \nउमेश जँ घुरियाइए िलू  घुरि िली  \n \n \n2 \nकलयार्क  बाट  िै पकडिै  लगैए  ई \nभाँथड-भाँथड सभक ेँ  झपटिै लगैए  ई \n  \nअकालोमे  काल  बथि बौएलक  सभक ेँ \nककि ु बाजी  िँ औि मखडिै लगैए  ई \n  \nकोिो  आंगुि कटिे  अपिे होइ घा \nभेद िै किबै  िँ झगडिै लगैए  ई \n  \nमुँह सीब  कऽ  िहब िँ िथह सक ै ि िी  लोक  गीि जँ गेबै  िहकिै लगैए  ई \n \nिोथड देिे टूरट जाएि समाज अपि \nउमेश जोडिै िँ िहकिै लगैए  ई  \n \n \nथविीि उत्पल  \n1 \nिाि-िाि औ िाि, सभ कदश अथि भ्रष्टािाि देखै िी \nके  िाजा के  िंक, सभक  यैह अथि थशष्टािाि देखै िी \n \nघूस कदयो, घूस थलयो , घूस थपबू ,घूस  खाइ जाउ यौ \nघूस अथि हमि ब्रहम, ई अथि सदािाि देखै िी \n \nघूसं ब्रह्मा, घूसं थवष्र्ु , घूसं देव महेश्विः सुिै िी \nघूसं जीवि आ मिर्ं, इत्तेक  िी हम लािाि  देखै िी \n \nहाय पैसा, हाय पैसा, सभ ककि ु अथि पैसे-पैसा ककए  ई \nिमण करू , कमण  करू , िोडू ई सभटा दुिािाि देखै िी \n \nआजुक  कालमे  व्याक ु ल उत्पल  कथह  िहल  अथि \nिीक  काज  िै किब , िाम पि होयि मूत्रािाि देखै िी. \nवर्ण -20 \n \n2 \n \nिेिामे जखि कािैि िही िों िुप हमिा किाबैि  िही \nहम िथह मािैि िही िँ िों प्रेमसँ हमिा खुआबैि िही \n \nिोहि आँिि िल  ई दुथिया िथह हम ककि ु जािैि िही  मि दब  िहलापि हमिा लोिी गाथब  कऽ  सुिाबैि िही \n \nपहि िरि काज  क े लाक े  बाद  िों दम साथिक े सुिैि िही \nहमि टुहैक  कािब  सँ भरि-भरि िाथि माय जागैि िही \n \nलोकक  उपिाग सुथिक े बादो  िै कखिो  िमसाबैि िही \nअपिा िथह पीथब  के  ओ दूि हमिा जरूि  थपयाबैि िही \n \nजन्द्मैि संगे देखै िी मायक े  पथहिे, ठाढ़ ककयो  ओिय िही \nआंथखमे भिल िोिक संग उत्पलक े  देथख मुस्काबैि  िही \n \nसिल वार्र्णक  बहि वर्ण  -23  \n \nअथिल मथललक  \n1 \nहे िाम पुिैि िी अहाँसँ कह  ककए  दोष हमिा पि लादल  गेल  \nजमीिमे समयलौं  हम अपिे की  जीवीिेमे हमिा गाडल  गेल  \n \nअथहलया सुखी िलौं  पािि बथि क s िे बेदिा िे कोिो  संबेदिा िल  \nउद्धाि क े लौं  ककए  की  अपमाि सही कहाँ  ओथह दुष्ट के  मािल भेल   \n \nहे श्याम सुन्द्दि हे मुिलीिि कह  प्रीिमे हमि कोि  खोट िलै  \nथबिह अथिमे जिैि िहलौं हम ककए  प्रीि थििामे जािल गेल  \n \nहे क ृ ष्र् कहैि  िलौं  सखी हमिा बहीिक  हमिा सम्माि भेटल  \nिोि बिी बहल  ददण हमि जखि पाँि पथिसँ थबआहल  गेल  \n \nहे बालक ृ ष्र्  अथह यशोदा के  मािृत्वक  बदला  अहाँ कक ए अश्रु देलौं   \nगोक ु ल  िोथड मिुिा गेलौं  कथहयो  हाल  पुिब  से कहाँ  आयल  भेल  \n  िािीपि अत्यािािक क्म  सुरुआि िथहएसँ भेल  स्वीकाि करु  \nिाक  जे काटल  सु्पणर्खाक े ँ  कह  कोि  न्द्याय थसद्धान्द्िक पालि भेल  \n \nइथिहास के  अपि इच्िासँ सभ अपिे ििहसँ थलखैि िहल \nथििोक घुमैि अथि अन्द्यायी कहाँ  समाजमे एहिक ेँ बािल  गेल  \n26 वर्ण  \n \n2 \n \nउठाऽक  िजरि अहाँ जखि झुका  लेथलऐ  \nलजाऽक  पाएि अहाँ जखि िुका  लेथलऐ  \n \nरुप  देथख एहि सुथि हियलहँ हम \nघि जायब  कोिा  िस्िा हम भुला  गेथलऐ  \n \nिाि सि मुखडा क े श कािी मेहऽक  सि \nघण्टी  मंकदि के  जेहि स्वि सुिा देथलऐ  \n \nलगि जोि िल  िैं संगम भेल  अपि \nगीि प्रीिऽक संग संग गुिगुिा लेथलऐ  \n \nिििा सॉ अहाँऽक  मोह एिेक  हे ईश्वि \nपुष्प प्रेमऽक की  जरि जखि सुखा देथलऐ  \n \nथपआस बकििे िल  की  दैवऽक  दोख देखू \nलहास  अपिे कन्द्हा अपि उठा लेथलऐ  \n \nअथि बेरट  मे सजल  जे प्रथिरुप अखि \nपूँजी िेहऽक  ओकिे उपि लुटा  देथलऐ  \n  फ े िो असगि िी आथब  अहाँ याकद बहि \nथबदा  बेटी  के  क े लौं  आत्मा हम जुिा लेथलऐ  \n \nगदाण जमल  फोटो देखैि जे िोि झिल \nहवा िेज िल  ओकिा हम उडा देथलऐ  \nवर्ण -16. \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  ","size_mb":0.45,"has_text":true},"Videha 275.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 275.pdf","name":"Videha 275.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ५ म अंक  ०१  जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७५ ) \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २७ ५ म अंक  ०१  जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७५ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \nजगदीश ᮧसाद म᭛डल- आमक गाछी  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचLकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचUक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकYइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \nिवदेहक िकछु िवशेष\\क :- \n१) हाइकू िवशेष\\क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष\\क २१ म अंक ,  १ नवgबर २००८    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ५ म अंक  ०१  जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७५ ) \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष\\क ६७ म अंक , १ अiटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_201 0_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहlय िवशेष\\क ७० म अंक , १५ नवgबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष\\क ७२ म अंक १५ िदसgबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirh uta            72  \n६) नारी िवशेष\\क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष\\क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगnत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videh a_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिiत गजल िवशेष\\क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीoा िवशेष\\क १४२ म, अंक १५ नवgबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक\\त िमq मधुप िवशेष\\क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ५ म अंक  ०१  जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७५ ) \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवsद ठाकुर िवशेष\\क १८९ म अंक १ नवgबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चsu ठाकुर अिनल िवशेष\\क १९१ म अंक १ िदसgबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सgमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अvैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अxबम  गीत  संगीत  िवशेष\\क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेख कसं आमंिLत  रचनापर  आम ंिLत  आलोचकक  िटzपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प\\च  टा किवता आ ओइपर  मधुकाsत  झाक  िटzपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ५ म अंक  ०१  जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७५ ) \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश  vसाद  मडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संnकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nvकाशन   नीचUक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_20 18  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_20 18  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2 018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01 _2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ५ म अंक  ०१  जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७५ ) \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_ 12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_1 5_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_ 15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideh a_15_09_2017  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ५ म अंक  ०१  जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७५ ) \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिLकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवqे  रचनाक  एकटा समानाsतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली vबsध -िनबsध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाय उlसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उlस व [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली vबsध -िनबsध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of M aithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English  himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ५ म अंक  ०१  जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७५ ) \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites .google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सgमान : सgमान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहlय आsदोलन: मानुषीिमह संnकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सवYिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nvथम मैिथली पािoक ई-पिLका ISSN 2229-547X VIDEHAसgपादक: गजेsu ठाकुर।  सह-सgपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सgपादक: राम िवलास साहु, नsद िवलास राय, सsदीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सgपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचL- बेचन ठाकुर। सgपादक- सूचना-सgपक-समाद- पूनम \nमंडल। सgपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उlपल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ५ म अंक  ०१  जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७५ ) \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरचनाकार अपन मौिलक आ अvकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदाियlव लेखक गणक मय \nछिsह)editorial.staff.videha@gmail.com  क मेल अटैचमेटक पम .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ vकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहकY लोकिनक लगमे \nरहतिsह, माL एकर vथम vकाशनक/ िvंट-वेब आकYइवक/ आकYइवक अनुवादक आ आकYइवक ई-vकाशन/ \nिvंट-vकाशनक अिधकार ऐ ई-पिLकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयxटीक/ पािरqिमकक vावधान नै छै। त रॉयxटीक/ पािरqिमकक इ छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिozत पिरचय आ अपन nकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल vकाशनक हेतु िवदेह (पािoक) \nई पिLकाक देल जा रहल अिछ। मेल vाzत होयबाक बाद यथासंभव शी¢ ( सात िदनक भीतर) एकर \nvकाशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिLकाक qीमित ल£मी ठाकुर ¤ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक ई vकािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -2019 सवYिधकार  सुरिoत।  िवदेहमे vकािशत  सभटा रचना आ आकYइवक  सवYिधकार  \nरचनाकार  आ संहकYक  लगमे छिsह।  ५ जुलाई  २००४  क \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/ 07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ vारgभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  vथम  उपिnथितक  याLा िवदेह - vथम  मैिथली पािoक  ई \nपिLका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई vकािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिLकाक vवiताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  एीगेटरक  पमे \nvयुiत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिLका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n   \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /1 \n \n \n \n \n \n \n \n/dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n    \n \n \n2//dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n    \n \n \n/dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna \n/dPa/dnna/dVa/dSignbi \n/dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /3 \n \n/dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n \n \n \n \n/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna  \n \n \n \n \n \n \n/dPa/dnna/dVa/dSignbi /dP@a/doa/dSignha/dSha/dsa  \n/dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi    \n \n \n4//dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n \n \n \n \nISBN : 978-93-88421-78-2 \n \n \n \n/daa/dSignha/dga :250/-(/dtha/dSignha./d@a_dSignUu.) \n/dSa/dVa/dSignha/d@eph/dSignb.g/daha/doa/dSignha/d@a /dSa/dSignU/d@a/dSignb.g/doS’a/dTa ©/dSh@a/dSignbi /dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna  \n/dPa/dSignb/dua/dna  /dSa /dhnu’va‘a /dS.half /doa /d@a/dsna :2018 \n \n/dP@a/doa/dSignha/dSha/doa : /dPa/dnna/dVa/dSignbi /dP@a/doa/dSignha/dSha/dsa   \n/dTa/dSignU/dna/dSa/dSignbi /dtha/dVa/dsa, /dca/dSignl./dl/dna./dsa/dSignl/dua/d@a_dSignUu /dga/dSignha/dia/d@eph, /dVa/dSignha/dada/d@eph /dsa/dhnu’va‘a. 06, /dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi, /dSignb.g/dca/dna/dSignha- /dSa/dSignU/dPa/dSignhu/dna, \n/dSignb/dta/dua/dSignha/d@a : 847452 \n \n/dVa/dSignl/dta/dSa/dSignha/db/dTta :http://pallavipublication.blogspot.com \n/dbi-/dga/dSignl/dna : pallavi.publication.nirmali@gmail.com \n/dga/dSignm/dta/dSignha/db/dna :6200635563, 9931654742  \n \n/dSignb/dP@a/dsTta : /dga/dSignha/dsa/dVa /dha/dTta/d@eph, /dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi (/dSa/dSignU/dPa/dSignhu/dna), /dSignb/dPa/dsa : 847452 \n/dha/dVa/d@a/dsna :/dSh@a/dSignbi/dga/dTa/dSignbi /dPa/dSignU/dsa/dga /dga/dsnada/dna, /dSignb/dsa/dga/d@eph/dna/dSignbi (/dSa/dSignU/dPa/dSignhu/dna) \n \nAAMAK GACHHI (/dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g )  \nA Maithili Novel by Shri.Jagdish Prasad Mandal. \n \n/dhi /dPa/dSignm/dTha/dSignbi/doa /dSa/dVa/dSignha/d@eph/dSignb.g/daha/doa/dSignha/d@a /dSa/dSignU/d@a/dSignb.g/doS’a/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa/dSignha/dpand‘abindu/dPa/dSignbi/d@a/dSignha/db/dTta/daha/dSignha/d@a/doa /dh/dTha/dVa/dSignha /dP@a/doa/dSignha/dSha/doa/doa  \n/dSignb.g/dna/dSignb.W/doha/dTa/dh/dsa/dSignU/dga/dSignb/dTa/doa /dSignb/dta/dsa/dSignha /dPa/dSignm/dTha/dSignbi/doa/doa/dSignm/dsa/dSignm /dh/dhnu’va‘a/dSha/doa /dpha/dSignha/dYa/dSignha /dP@a/dSignb/dTa /dl/dVa/dga/dualant /dSignb.s/d@a/doa/dSignpand‘am/dSignb/dada/dhnu’va‘a/dia /dSa/dSignb/dua/dTa \n/db/dna/dSignl/do.half /dTta/d@aka‘/dSignpand‘am/dSignb/dsa/doa/dh/dTha/dVa/dSignha /dYa/dSignha/dhnu’va‘a/dSignb/dT@a /doa, /doa/dSignm/dsa/dSignm /dga/dSignha/dahYa/dga/dSa /dpand‘abindu /dh/dTha/dVa/dSignha /dcsya/dSignha/dsa/doa /dSa /dhnu’va‘a /di@a/dua/dsna /dVa/dSignha /dPa/dSignU/dsa/dP@a/d@eph/dYa/dSignm/dia/doa \n/dP@a/dsna/dSignha/dna/dSignbi /daVa/dSignha/d@a/dSignha/doa/dSignm/dsa/dSignm /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl/dPa/dSignU/dsa/d@a_dSignU/dTPa/dSignha/dSignb/daa/dTa /dh/dTha/dVa/dSignha /dSa /dhnu’va‘a /dpa/dSignha/dSignb.s/d@a/dTa-/dP@a/dSa/dSignha/dSignb.s/d@a/dTa/dsa/dSignb/dua /doa/dl/dna /dca/dSignha /dSa/doa /dSignhi /dTa \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda   \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /5 \n \n \n1. \n/dta/dSignbi/dSa /dca/dSignUu/dsa/aanda /dga/dSignha/db/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dta/dSignb/dua/dsa /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dP@a/dSignl/dga/dsa/dia/d@a /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu /dpa/dna/aanda \n/dm/dsa/dSignha, /dta/dSignbi/dSa /dca/dSignUu/dsa /dia/dSignm/dTta/dSignl /dSa/dSignha/dna /dSha/dSignU/d@a_dSignUu /dca/dSignl/dTtha/dga/dSignl /dPa/daddha/dSignhi/dl /dTa /dpand‘abindu  /dia/dSignm/dTta/dSignl /dSa/dSignha/dna /dU/dTa/dSignha/d@a /dca/dSignl/dTtha/dga/dSignl, \n/dTa/dSignhi/dSa /dhnu’va‘a /dia /doa/dSignm/dsa/dSignm-/doa/dSignm/dsa/dSignm /dSa/dSignha/dna /dh/doha/dSignha/d@ha/doa /dSha/dSignU/d@a_dSignUu/dga/dSignl /dSa/dSignl/dua/dSignm /dPa/dSignb/daddha/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/dga/dSignU/daa/dSignha /dSa/dSignl \n/dsa/dSignb/dua, /dhi /dSa/dSignha/dna ‘/dta/dSignbi/dSa /dca/dSignUu/dsa’ /dU/dTa/dSignha/d@a /dca/dSignl/dTtha/dga/dSignl /dPa/daddha/dna/aanda /dSa/dPTa/dSignha/dua/dSa /dpand‘abindu  /dta/dSignl/dSa/dSignbi \n/dta/dSignhi/d@a/dSa/dSignha/db/dTa \n1/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSa/dSignl/dua/dSignm /dtha/db/dYa/dSignl /dia/dSignl/dna /dpha/dna.../aanda  \n/daa/dSa /doa/dTtTtha/dSignha/doa /dca/dSignbi/dta/dSignl/dsa@a/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g-/doa/dna/dga/dga/dSignl /dTa/dSignbi/dsa/dTta/dSignha /dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha \n/dtha/d@a/doha/dSignhi/d@a /dPa/doa /dSignhi /dTa, /dta/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/doa/dSignbi.W /dSa/dSignha/dTa-/dia/dSignha/dpha/dga/dSignl /dia/dSignm/dSignb/dTta-/dPa/dsgia/d@a/dSignha /dha /dSha/dSignl/dS’a/dga/dSignl /doa/dSignm/dsa/dSignm-/doa/dSignm/dsa/dSignm/dga/dSignl \n/dta/dSignm/dsa/dSignha/db/dTa /dTa /dpand‘abindu  /doa/dSignm/dsa/dSignm-/doa/dSignm/dsa/dSignm/dga/dSignl /dh/doha/dsa /dSignb.W/doha/dppa/dSignl /dSa/dSignU/dha/daa/doa /d@a/dhnu’va‘a/dia /dPa/doa/daddha/dsa/dSignl/aanda /dm/dsa/dSignha, \n/dP@a/dSignl/dga/dsa/dia/d@a/doa /dSignb/doa/dSa/dSignha/dsa /dha/dsa /dia/dSignha/dga/doa /dSignb/doa/dSa/dSignha/dsa/dSa /dpand‘abindu  /doa/dsa/dSignbi /dta/dSignU/dSignb.g/daha/dia/d@a/dSignm /dha /dSh@a/dga/dia/d@a/dSignm \n2 \n/dsa/db /dpha/dSignhi/dTha /dSa/dSignl/dua/dSignm /doa /dSignl /dsa/dSignha /dsa/db /doa/dua/dna /dca/dSignha/dl/aanda /dP@a/dSignl/dga/dsa/dia/d@a/doa /dpa/dSignha/d@a_dSignUu/doa/dSignha/dTa/doa /dca/dSignl /dia/dSignha/dga \n/dSa/dtha /dh/dSignb.g/dpha, /dca/dSignl/dsa/dSignha- /d@a/dSignha/dga/dPa/dSignU/d@a, /doa /dSignVocalic@ /dS’sna/dPa/dSignU/d@a, /dga/dua/dga/daa/dPa/dSignU/d@a /dha /d@a_dSignUu/da@a/dPa/dSignU/d@a/db/dTYa/dSignha/dSignb/daa/dia/dSignha/dga/doa \n/dSignb/doa/dSa/dSignha/dsa /dSa/dtha /dca/dSignl /doa/dna/dga-/dia/dSignha/dpha/dSignbi.g /dna/dia/dta/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha, /dTa/db/dga/dSignl /doa/dna/dga/dSignbi /dha/dga /dua_dSignU/dh /dSignb/doa \n/dSa/d@a/dua/dSignbi, /dca/dSignha/dga/dSignU/dsa /dua_dSignU/dh /dSignb/doa /dta/dSignhi/d@a, /dta/dSignl/dna /dua_dSignU/dh /dSignb/doa /dta/d@a/dua/d@a, /dSha/dSignbi/dSha/dSignm /dua_dSignU/dh /dSignb/doa \n/dia/dga/dua/dSignha/db/d@a, /dSa/dtha /dSignb/doa/dYa/dSignm /dSa/dua/d@a/dia/dhnu’va‘a/dca/dSignha /d@a/dSignm/dPa/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha, /dga/dSignU/daa/dSignha /dP@a/dSignl/dga/dsa/dia/d@a/doa  /dSignb/doa/dSa/dSignha/dsa \n/dSa/dtha /dca/dSignl /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g-/doa/dna/dga /dna/dia/dSignhu/dsa/dSignl /dpha/dSignhi/dTha /dha/dSignb/doa /dna/dia/dta/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha /dm /dl/doa/daa/dga \n/doa/dTa/dSignha/d@a/dta/dsaa/dSignbi /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl/aanda /doa/dTa/dSignha/d@a/dta/dsaa/dSignbi/doa/dga/dSignha/dsa/dSignl /dbi /dca/dSignl /doa/dna/dga/dSignbi /dha/dga/doa /doa/dna/dga/dga/dSignl \n/dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /doa/dna/dga/dSignbi /dha/dga /dpha/dSignm/dSignb/daddha/daa/dSignm/dSa/d@a /dsa/dSignl /doa/dSignm/dsa/dSignm /dha/dga/dSignl /dia/dSignha/dpha /dha /dsa/dSignl /dta/dSignl/doha/dSignl-  \n \n \n6//dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/dta/dSignU/dSignb/dsa/dYa/dSignha/dSignb/daa/doa/aanda /dta/dSignl/doha-/dta/dSignU/dsa/dSignha/dYa/dSignha/dSignb/daa /dtha/dSignl/dna /dna/doa/daddha/dSignbi /dU/dPa/dYa/dSignm/dia/dSignbi /dVa/dSignVocalic@/doS’a/aanda /dm/dsa/dSignha, \n/doa/dna/dSignb.g/dga/dYa/dSignm /dha/dga /dSa/db/dYa/dSignm /d@a/dhnu’va‘a/dia/doa /dh/dPa/dsa /dia/dSignU/dsna-/daha/dga/d@eph/dta/dna/dSignha /dh/dSignb.g/dpha/dl, /dTa /dpand‘abindu /dl /dl/doa \n/dia/dSignU/dsna/doa /dSignb.g/dga/dna/dSignha/dsa /dha /dl/doa /daha/dga/d@eph/doa /dSignb.g/dga/dna/dSignha/dsa /dm/dua_dSignUu/dga/dSignl /dta/dSignl/dSa/dSignbi /dsa/dSignbi/doa /dua/dSignm/db/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda \n/dSignb/doa/dl/doa /dTa /dpand‘abindu  /dm/doa/d@a /dSa/dtha /dSignb/doa/dpha/dSignU /dl/doa /d@a_dSignUu/dPa/dSignl /dpa/dna/dSignhi/dl /dha /dSa/dSignl /dsa/db /d@a/dua/dsa/dSignl /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha \n/dta/dua_dSignU/daha/dga/dSignbi@eph/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dl/doa/dTtha/dSignha/dga /dtha/dSignl/dsa/dSignl /dua/dSignm/db/dl /doa /dSignl /dTa/dSignhu /dsa/dua/dSignha/db/doa/dSignha/dna /dcha/dia/daddha/dSignha /dTa /dpand‘abindu  /doa /dSignl /dTa/dSignhu \n/doha/dSignha/db/doa/dSignha/dna /dcha/dia/daddha/dSignha, /doa /dSignl /dTa/dSignhu /dpa/dSignha/dua/doa/dcha/dia/daddha/dSignha /dTa /dpand‘abindu  /doa /dSignl /dTa/dSignhu /dh/dsa/dpa/dSignha/dua/doa /dcha/dia/daddha/dSignha \n/dua/dSignm/db/dTa/dSignm /dh/dSignb.g/dpha /dha /dh/d@a/dta/dSignl/daha/dna/dSignm /d@a/dSignb/dua/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dh/d@a/dta/dSignl/daha/dta /dtha/dSignl/dna- /dha/dSignb/dia/dYa/dSignm /dha \n/doha/d@ha-/dPa/dSignha/dTa/dSa /dpand‘abindu  /dna/dhvag‘aha /doa/dhvag‘aha /dTtha/dua_dSignU/d@a/dSignbi-/dpa/dSignl/d@a/dSignha /daha/dSignb.s/d@a/doa /dSa/dSignU/doha/dSignha/dl/dna /dca/d@a/dsa/dSignm/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dl/doa/dTtha/dSignha/dga \n/d@a/dSignha/dSignb.W/doha /daa/dSignl/dta, /dtha/dna/dSignl/dpand‘abindu /dSignb/doa/dl /dsa/dSignl /doa/dsa/dSignbi-/doa/dsa/dSignbi /dua/dTta/dSignha/db/dYa/dSignl /doa/dhvag‘aha /d@a/doha/dna/dSignhu/dhnu’va‘a /dha /dPa/dSignUu/d@a/dta/dSignha-\n/dPa/dpha/dta/dSignha /dua/dVa/dSignha/dga/dSignl /dUu/dSignb/daddha-/dPa/dSignU/dSignb.s/d@a /dl/doa/dTtha/dSignha/dga /dtha/dhvag‘aha /dSa/dSignU/dsa/dSignhi/dia /doa/dhvag‘aha /dPa/dca/dSignhi/d@a /dca/dSignha/db/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda \n/doha/dSignha/dl/d@a.., /dP@a/dSignl/dga/dsa/dia/d@a/doa /dSignb/doa/dSa/dSignha/dsa /dSh@a/dSignl/dS’Ttha /dSignb/doa/dSa/dSignha/dsa /dpha/dSignb.g/dTha/dYa/dSignm /dha /dga/dSignha/dsa/dna/dSignm /dca/dSignha/db/dTa/dSignl \n/dpha/dSignhi/dTha/aanda /db/dna/dSignha/doa/dSignha/dga/dSignl /dca/doha/dsa /doa/doha/dsa/dSignm /dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g-/doa/dna/dga /dVa/dSignha /dta/dSignl/doha-\n/dta/dSignU/dSignb/dsa/dYa/dSignha/dSignb/daa/doa /dpa/dpa/d@eph /doa /dSignl /dTa/dSignhu/dua/dSignm/db/dl /dTa /dpand‘abindu  /dP@a/dSignl/dga/dsa/dia/d@a/doa /dpa/dpa/d@eph /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dua/dSignm/db/dl /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha \n/d@a/dSignha/dga/dPa/dSignU/d@a/dSignm/doa /dpa/dpa/d@eph /dua/dSignm/db/dTa/dSignl/dh/dSignb.g/dpha /dga/dSignU/daa/dSignha /dSa/dSignl /dP@a/dSignl/dga/dsa/dia/d@a/doa /dSignb/dVa/dPa/d@a/dSignbi/dTa /dSignb/daa/dSha/dSignha/dga/dSignl/aanda \n/dSignb/dVa/dPa/d@a/dSignbi/dTa /dSignb/daa/dSha/dSignha /dtha/dSignl/dna-/dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dtha/dia/dVa/dSignha/dsa /d@a/dSignha/dga/doa /dsa/dSignha/dga /dSha/dSignU/dtha /d@a/dSignb/dua/dTa/dSignm /dia/dsaa/dSignha-/dSa/dpand‘abindu -\n/dia/dsaa/dSignha /dVa/dSTa/dSignU /daa/dSignl/doha ‘/d@a/dSignha/dga-/d@a/dSignha/dga’ /doa/dSignb/dua /dia/dta/dSignha/dua/dSignbi /d@a/dSignb.W/doha /daa/db /dSignb.g/dpha/dhi/dsa, /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dga/dSignVocalic@/dTYa/dSignU/doa \n/dta/dSignb.s/d@a/dYa/dSignha/dTa/dSignbi/dga/dSignl ‘/d@a/dSignha/dga-/dsa/dSignha/dga /dSa/dTa/dualant /dpha/dSignbi.g’ /doa/dua/dSignhi/dTa /dh/dSa/dga/dSa/dSignha/dsa/doa /dPa/dSignha/d@a /dna/dia/dta/dSignhi /dpha/dSignbi.g \n/dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dsa/dSignl /dca/dSignU/dha/dsa-/dca/dua/dSignha/dsa/doa /dta/dSignb.s/d@a/dYa/dSignha/dTa/dSignbi/dga/dSignl /d@a/dSa/dia/dSignU/dnna/dSignha /doha/dSignha/db/dTa-/doha/dSignha/db/dTa /d@a/dSignha/dga-\n/daha/dSignha/dga /dSa/dSignl/dua/dSignm /dPa/dSignha/d@a /dna/dia/dta/dSignhi/dta/dTa/dSignl /dpha/dSignbi.g/aanda /doha/dSignha/dl/d@a /dca/dSignl /dpha/dSignbi.g /dSa/dSignl /dpha/dSignbi.g, /dSa/dtha /dsa/dSignbi/doa /dSignl  /dpha/dSignbi.g /dha \n/dSa/dtha /dh/daha/dna/dSignl /dpha/dSignbi.g/dga/dSignU/daa/dSignha /dSa/dtha /dSignb/doa/dYa/dSignm/dTa /dpand‘abindu  /dpha/dSignbi.g/dua/dSignl /dSignb/doa/dsa/dSignl/aanda  \n/dPa/dsa/d@a/dua /dca/dSignUu/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/dga/dSignl /dia/d@a/dga/dSignbi /dpha/dSignU/dTtTta/dSignbi /dtha/dSignl/dna, /dm/dsa/dSignha /dSignb/doa/dpha/dSignU /dia/dSignm/d@a/dSignl /dl/doa/d@a/dSignha \n‘/dh/dga/dSignhi/dYa/dSignha /dpha/dSignU/dTtTta/dSignbi’ /dha /dSignb/doa/dpha/dSignU /dia/dSignm/d@a/dSignl ‘/di@a/dSignbi/dS’ga/dSignha/dVa/doa/dSignha/dSha’ /dSa/dSignl/dua/dSignm /doa/dSignb/dua/dTa/dSignl /dpha/dSignhi/dTha /dga/dSignU/daa/dSignha /dca/dSignha/dl \n/dSignb/daa/dYa/dSignhu /dhi /dta/dSignha/dTa/doa /dSignl/dpand‘abindu , /dta/dSignha/dTa /dTa /dpand‘abindu  /dta/dSignha/dTa/dSignl /dpha/dSignbi.g, /dh/dPa/dsa/dSignha /dga/dsa/doa /dga/dSignhu/dca/dSignbi /dta/dua_dSignU/doa /dSignl/dpand‘abindu  /doa/dua/dna/dSignhu/dhnu’va‘a \n/dtha/dSignhu/dca/dSignbi/dha /dna/dSignm/doa/dSignm /dna/dia /dh/dPa/dsa /dSignb/dsa/dna/d@eph/dca/dTa/dSignha/doa /dsa/dSignha/dpa /dsa/dpa/dSignhi/dTa /d@a/dua/dna/dSignhu/dhnu’va‘a/aanda /dtha/dSignha/dYa, /dPa/dTsa/dSignbi \n/dPa/dTsa/dSignbi /dpha/dSignhi/dTha /dSignb/doa/dsa/dSignl, /dm /dTa /dpand‘abindu  /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dSignbi/dVa/dsa /dSa /dhnu’va‘a /dSignb/dia/dsa/dSignbi/dtha/dSignl/dna/dSignbi, /dh/daaha/dSignha/d@ephhnu’va‘a/dSignb/dia/dsa/dSignbi \n/dtha/dSignl/dna/dSignbi/dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha/dP@a/dSignl/dSignb.g/dga/doa/dSignha /dSa/dSignl/dua/dSignm /dtha/dSignl/dta/dSignl /doa /dSignl /dna/dSignbi, /dga/dSignU/daa/dSignha /dTa/dSignhi/dTtha/dSignha/dga /dca /dpand‘abindu  /dSignb/doa/dYa/dSignm /dSignb/daa/dsa-/d@a/dSignha/dSignb/dTa   \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /7 \n/dTta/dSignbi./dtha/dSignbi./dga/dSignl /doha/dSignl/dna/dSignl /dVa/dSignha /dSignb.g/dSa/dsa/dSignl/dga/dSignl /daa/dSignl/doha/dTa/dSignbi /dTa /dpand‘abindu  /daa/dSignl/doha/dSignhu/dTha /dha /dh/dPa/dsa /doa/dga/d@eph/doa /dSa/dga/dYa \n/dSignb/dVa/daha/dSignha/dTa/dSignha/doa /dua/dSignha/dTha/dga/dSignl /daa/dhvag‘aha /daa/dSignhu/dTha..! \n/dia/d@a/dga/dSignbi /dpha/dSignU/dTtTta/dSignbi /dua/dSignm/db/dTa/dSignl /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dSa/dSignm/dcha/dSignl /dia/dSignha/dga /dha/dSignb/dta /dia/dSignl/dna/aanda /dta/dSignbi/dSa /dca/dSignUu/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dSa/dSignl/dua/dSignm /dha/dga /doha/dSignha/db/doa /dta/dua/dssa/dSignl /dh/dPa/dsa /dga/dSignha/dTa/dSignVocalic@/doa /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa/dna/aanda  \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dPa/dTta/dsa/dSignl/dga/dSignl /d@a/dSignb/dua /dPa/dTta/dsa/dSignl /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/dga/dSignl /dta/dSignbi./dl. /dPha/dSignha/db/dsa/dna \n/db/dYa/d@a/dga/dSignl /dPa/dSignb/d@ha/dTa/dSignm /dh/dSignb.g/dpha /dha /dl/dooa /dSignl  /dSignb/dVa/dS’a/dYa /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /d@a/dua/dsa/dSignl /dSa /dhnu’va‘a /dia-/dSa /dhnu’va‘a /dia /dSignb/doa/dna/dSignha/dSa/dSignm/dga/dSignl /dha \n/dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna/dga/dSignl /dSa/dSignl/dua/dSignm /dl/doa-/daa/dSignm/dSa/d@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /daa/dSignl/doha/dTa/dSignm /dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dSignl/dsa/d@a/dna \n/dona/dSignha/dSa/dga/dSignl /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna /dona/dSignha/dSa/dga/dSignl /dSa/dSignl/dua/dSignm /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dta/dSignhi/db/dSa/dSignhi/doa /dt@a/dSignlhnu’va‘a/dpa /dh/dna/dia-\n/dh/dia/dna /dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dna/dia/doa /dia/dPa/dSignm-/dSa/dPPa /doa/dSignb/dua/dYa/dSignm /dSignb/doa/dl /dua/dl/dTa/aanda /dm/dsa/dSignha, \n/dh/doha/dsa /dTa/doa /dsa/dSignl /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dh/dPa/dsa /dh/dhnu’va‘a/dia/dSignbi/dTa /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dta/dSignU/dcha/dSignhi/dTa /dha /dsa/dSignl \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/dl/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dta/dSignU/dcha/dSignhi/dl/aanda /dTa/dSignl/dua/dSignl/dsa /dca/dSignU/dia-/dca/dga/dSignha/dsa/dSignha /dha/dSignb/dta /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dsa/dSignl \n/dSignb/doa/dYa/dSignm /dsa/dSignha/dga/doa /dTta/dSignha/db/dSignb/dTta/dna/dSa /dpand‘abindu  /doa /dSignl /doa/d@a/dSignm /dPa/d@a/dSignl/doha /dSa/doa /dSignhi /dl /dha /dsa/dSignl /dca/dSignha/dSignb/dTa-/dPa/dSignha/dpand‘abindu/dSignb.g/dca/dSa /dpand‘abindu , \n/doa /dSignl /doa/d@a/dSignha /dl/dTa/dSignl /dpha/dSignU/dTtTta/dSignbi /dpha/dSignhi /dca/dSignl /dh/dsa/dSignl/d@a/dSignl/doa /d@a/dga/dcha/dSignhu/dha/dga/dSignl /dna/dSignha/dia/dna /d@a/dua/dTa/aanda /dsa/dVa /dPa/dSignbi/d@ha/dSignbi/doa \n/dna/dSignm/doa /doha/dSignl/dna/dSignha/daddha/dSignbi /dha /dSignb.g/dSa/dsa/dSignl/dga/dSignha-/doa/dna/dSignha/doa/dSignha/d@a /dSa/dta/dua/doa /dsa/dSignha/dga/daha/dSignU/dsa /doa/d@a/dTa /dha/dSignb/doa \n/dh/dPa/dsa /dta/dSignha/dPa-/dPa/dSignU/d@a_dSignU/doha/dSignha/doa..! /doa/dSignm/dsa /dga/dTa/dna/dta /dm/doa/d@a/dSignha /dpha/dSignhi /dca/dSignl /dh/dPa/dsa /dta/dSignha/dPa-\n/dPa/dSignU/d@a_dSignU/doha/dSignha/doa /dVa /dhnu’va‘a /dSha /dha /dca/dSignbi/dVa/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu /dSignb/dta/dSignb/dTta/dYa/dSignha /dh/dPa/dsa /dVa /dhnu’va‘a /dSha/doa /db/dSignb/dTa/dua/dSignha/dSa/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia /daa/dSignl/dSha-\n/daa/dSignU/dSignb/dsa/dYa/dSignha/dpand‘abindu/doa /db/dSignb/dTa/dua/dSignha/dSa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dta/dSignU/dcha/dTa/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /dbi/dua/dSignm /dTa /dpand‘abindu  /dta/dSignha/dTa /dSa/dta/dua/doa /dSa/dSignm/dcha/dSignl/dga/dSignl /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl \n/dca/dSignl /dca/dSignl/dTa/dSignl /dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/doa /d@a/dSa /dPa/dSignbi/dta/dl /dpa/dSignha/dua/dSignhi/dl /dm /dm/dTa/dSignl /dta/dSignl/dpa/dSignhi/dsa /dSa/dSignl/dua/dSignm /dtha/dSignl/dna/dSignl /dca/dSignha/db/dl/aanda  \n/dm/dsa/dSignha, /dSa/dga/dSignha/dca/dSha/dSignha/dST@a /dSignb/dVa/dS’a/dYa/doa /dca/dSignl/dsa/d@a/dna /dona/dSignha/dSa/dga/dSignl /dPa/dpa/dSignha/dSa/dSa /dpand‘abindu  /dUu/dPa/d@a \n/dSignb/dVa/daYa/dSignha/dTha/dSignbi@eph /dh/dSignb.g/dpha, /dga/dSignU/daa/dSignha /dSha/dSignb/dsa/dYa/dSignl/dpand‘abindu-/dSha/dSignb/dsa /dca/dSignl /dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna /dona/dSignha/dSa /dpa/dna/dSignhi/dl /dm \n/dU/dsa/dTta/dSignha /dPa/dSignha/dTtha/doa, /dTa /dpand‘abindu /dl /dm /dona/dSignha/dSa /dga/dSignha/dT@a /dPa/dSignha/dsa-/dSa/dSignha/dTa/dTta/dSignha /dSignb/dVa/daYa/dSignha/dTha/dSignbi@eph /doa/d@a/dSignhi/dl /dta/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/doa/dSignbi.W \n/dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/dhnu’va‘a/dSha /dga/dSignhi/dSignb/dTta/dsa/dSignbi /dSha/dSignm /dSignb.g/dSa/dsa/dSignl/dga/dSignha /daa/dSignl/doha/dSignhi/dl /dVa/dSignha /dSignb/doa/dpha/dSignU /dia/dSignm/d@a/dSignl /diha/dSignU/dSignb.g/dga-/dSignb/dPha/d@a /dSha/dua/d@a/dSignl-\n/dta/dca/dSignha/d@a /daa/dSignl/doha/dSignhi/dl/aanda /dga/dSignhi/dSignb/dTta/dsa/dSignbi /dSha/dSignm /dSignb.g/dSa/dsa/dSignl/dga/dSignha /daa/dSignl/doha/dSignhi/doa /doa/dSignha/d@a/dsna /dSignb/dTta/doa/dTta/doa /doa/ds.half/dSha/dSignl/dSa/dsa \n/dSa/dSignl/dua/dSignm /dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /dU/dsa/dTta/dSignha /dPa/dSignha/dTtha /dca/dSignl /dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna /dona/dSignha/dSa/dga/dSignl /dua/dSignm/db/dl /dm /dbi /dua/dSignm/db/dl /dca/dSignl \n/dha/dsa /dSignb/daa/dsa– /dga/dSignha/dsa/dSignl /dSa/dSignm/dga/dSa /dpand‘abindu  /dSha/dSignU/do@a /daha/dSignb.s/d@a /dSignb.g/dSha/doS’a/doa /dca/dSignl /dPa/d@ha/dta/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha /dm/doa/d@a /dU/dTTa/d@a   \n \n \n8 //dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/dm/db /dona/dSignha/dSa/dga/dSignl /dSignb/dVa/daYa/dSignha/dTha/dSignbi@eph/dSa /dpand‘abindu  /dna/dSignl/dna /dca/dSignha/db/dl/aanda /dha/db/doa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignl/dSha/dga/dSignl–/dga/dSignha/dsa/dSignl /dSignb.g/dSha/doS’a/dsna \n/dSa /dhnu’va‘a /dSTha/dSignha/dsa/doa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignl/dSha/dga/dSignl,/dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna /dona/dSignha/dSa/doa /dsa/dSignha/dga/dSignm /dtha/dSignb.s/d@a/dSa/doa /dpha/dSignha/dT@a /dSa/dtha /dsa/db \n/dta/dSignU/dcha/dSignhi/dTa /dua/dl/dTa–/dca/doha/dsa /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/dga/dSignl /dPa/d@ha/dSignha/db/dYa/dSignl /dsa/dSignb/dua /dtha/dhvag‘aha /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha /dTa/doha/dsa \n/dm/doa/d@a /dU/dTTa/d@a /doa/dSignbi.W /dtha/dSignl/dTta/dTa/aanda  \n/dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna /dona/dSignha/dSa/doa /dPa/dSignha/dsa-/dSa/dSignha/dTa/dTta/dSignha /dSignb/dVa/daYa/dSignha/dTha/dSignbi@eph/dga/dSignl /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa \n/dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dU/dPa/dSignb.W/dSTha/dSignb/dTa /dh/dSignb/dsa/dVa/dSignha/dYa/d@eph /d@a_dSignUu/dPa/dSa /dpand‘abindu  /d@a/dua/dSignhi/dl/aanda /dta/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/doa/dSignbi.W /dPa/dSignha/dsa-/dSa/dSignha/dTa/doa \n/dta/dSignbi/dpa /dsa/dVa-/dPa/dSignU/d@a/dSignha/dsa /dua/dSignm/db/dTa /d@a/dua/dSignhi/dl/aanda /dSa/dtha /dSignb.g/dSha/doS’a/doa/doa /dh/dna/dia-/dh/dna/dia /dSa/dPTa/dSignha/dua/dga/dSignl \n/dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna /dona/dSignha/dSa /dua/dSignm/db /dpha/dSignhi/dsa, /dTa /dpand‘abindu /dl /dhi /dta/dSignha/dTa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSignb.g/dSha/doS’a/doa /dSa/dtha /dsa/dSignb/dua /dta/dSignU/dSignb.g/dcha/dPa/dta/dSignhi \n/dpha/dSignhi/dTha/aanda /dm/dsa/dSignha, /dpha/dSignha/dT@a/dSignm /dSa/dtha/dga/dSignl /dSignb/doa/dpha/dSignU /dia/dSignm/d@a/dSignl/doa /dSa/dgta/dsaha /dSignb.g/dSha/doS’a/doa/dSignm /dSa/dtha /dSa /dhnu’va‘a /dia \n/dpha/dSignhi/dsua/dSignl, /dTa /dpand‘abindu /dl /dh/dPa/dsa-/dh/dPa/dsa /dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna/dga/dSignl /dh/dPa/dsa-/dh/dPa/dsa /dPa/dSignb.s/d@a/dSignb.g/dpa/dTa /dpha/dSignha/dT@a /d@a/dSignb/dua/dTa/dSignl \n/dpha/dSignhi/dsa /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dsa/dVa-/dPa/dSignU/d@a/dSignha/dsa /dua/dl/dta /dSa/dSignm/dtha/dSignha/dSignb/dVa/doa /dSignl  /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dh/dPa/dsa/dSignha/doa /dSignl/dpand‘abindu  \n/dm/dTa/dSignl /dSa/dooa/dTa /dta/dsa/dSignha /dona/dSignha/dSa /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa/dSignhi /dpha/dna /dca/dSignl /dca/dSignl /dSignb/doa/dpha/dSignU /dSignb.g/dSha/doS’a/doa /dPa/dSignU/dpha/dTa/dSignha/dTa/db/dga/dSignl /dca/dSignl \n/dPa/d@ha/dSignhu/dsa/dSignl /dpha/dSignhi/dTha /dm/doa/d@a /dh/dSignb/dTa/dSignb.s/d@a/doTa /dh/dPa/dsa/dSignm /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /d@a/dSignha/doha/dta, /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi \n/dSa/dSignl/dua/dSignm /dh/dPa/dsa /dTa/dSignhi/dYa/dSignha/d@a/dSignbi/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia /dona/dSignha/dSa /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa/dSignhi /dpha/dna/aanda /dm/dsa/dSignha, /dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna \n/dona/dSignha/dSa/dga/dSignl /doa/dga /dSignb/dVa/daYa/dSignha/dTha/dSignbi@eph /d@a/dua/dsa/dSignl /dha/dia/dSignUu/doa /dca/dSignl /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dt@a/dSignlhnu’va‘a/dpa /dta/dSignhi/dSa/dSignhi/doa /dh/dSignb.g/dpha, /dTa/dua/dSignbi/dPa/d@a \n/daa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dtha/dSignha/dia/doa /dt@a/dSignlhnu’va‘a/dpa/dPa/d@a /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dta/dSignhi/dSa/dSignhi/dTa /dha /dta/dSignha/dga/dSignha /dtha/dSignha/dia/doa /dt@a/dSignlhnu’va‘a/dpa/dPa/d@a /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/aanda \n/dSa/dga/dSignhi/dYa/doa /dSignb.g/dga/dna/dSignha/dsa/dSignbi /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dSignl/dpand‘abindu  /d@a/dSTa/dSignm/doa /dSignb.g/dga/dna/dSignha/dsa/dSignbi /doa/d@a/dta/dSignhi/dTa /dha /dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna \n/dona/dSignha/dSa/doa /dSa/dSignl/dua/dSignm/aanda /dga/dSignha/dsa/dSignl /dtha/dSignl/dna /dl/doa /dia/dSignha/daddha/dSignbi /dPa/doa/daddha/dSignhi/dna/dSignl /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /daa/dSignUu/dTta/dSignha /dYa/dSignha/dT@a/dSignbi /dh/dPa/dsa \n/dSignb/dsa/daha/dSignha/d@eph/dSignb.s/d@a/dTa /dSa/dga/dYa/dPa/d@a /diha/d@a/dSa /dpand‘abindu /dSignb/dVa/daa/dSignha/dua/dSignm/db /dpha/dSignhi/dTha /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /d@a/dSTa/dSignha/dga/dSignl /dia/dPa-/dSa/dPPa /dtha/dna/dSignl/dpand‘abindu \n/dsa/dSignb/dua/dYa/dSignm/dpand‘abindu /dua/dSignm/db/dTa /dua/dSignhu/dsa/dSignU /dga/dSignU/daa/dSignha /dga/dSignU/dpand‘abindu/dua-/dSignb.g/dga/dna/dSignha/dsa/dSignbi /dTa /dpand‘abindu  /dua/dSignm/db/dTa/dSignl /dpha/dSignhi/dsa/aanda /doa/dua/dSignhi/doa/dSignha/dna/dga/dSignl /dtha/dna/dSignl/dpand‘abindu \n/dSa/dtha /doa/dSignb/dua /daa/db /dSignb.g/dpha/dhi /dca/dSignl /dSha/d@a/dSignbi/d@a/doa /dPa/dSignha/dpand‘abindu/dpa /db/dsa@a/dSignbi/dga/dSignl /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dga/dSignU/dpand‘abindu/dua /dtha/dSignl/dna, /dha/dpand‘abindu/dSignb.W/doha \n/dtha/dSignl/dna /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /doa/dSignha/dsa/dSignm /dtha/dSignl/dna/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /doa/dSignbi.W /dTa/dSignbi/dsa/dSignUu/doa /dca/dSignbi/dVa/dsa /dSignb/do@a/dYa/dSignha /dl/dooa /dSignl /d@a/dhnu’va‘a/dia /dh/dSignb.g/dpha? \n/dga/dSignU/dpand‘abindu/dua/dga/dSignl /dga/dSignU /dhnu’va‘a /dia/dta/dSignha/doa /dSa/dSignU/dha/daa/dSa /dpand‘abindu  /dna/dhvag‘aha /doa/dhvag‘aha /dTa/dSignl/dTa/dSignhi/d@a/doa /doha/dTta-/dga/dSignbi/dTtha /dha /dsa/dSignbi/dga/doa /dTa/dSignbi/dTa/dPa/dsa \n/dTa/doa/doa /d@a/dSa /dtha/dSignl/dTta/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha, /dca/doha/dsa /dSignb/doa /dha/dpand‘abindu/dSignb.W/doha /dSa/dSignm/dcha/dSignl /daa/dSignl/doha/dSignhi/dta/dna/dSignha /dtha/dSignl/dna/aanda /dsa/dSignbi/doa-\n/dSa /dpand‘abindu -/dsa/dSignbi/doa /dha /dh/daha/dna/dSignha-/dSa /dpand‘abindu -/dh/daha/dna/dSignha /daa/dSignl/doha-/daa/dSignl/doha /dha/dpand‘abindu/dSignb.W/doha /doa/doha/dsa/dSignm /doa/dSignha/dSignb/dsa-/doa/dSignha/dSignb/dsa \n/dsa/dSignm/d@a/dSignm /dpa/dSignU/dta/dta/dSignhi/dl /dTa /dpand‘abindu  /doa/doha/dsa/dSignm /dSignb.g/dga/d@a/dpa/dSignha/db/doa /doa/daddha/dSignU.alt/dPa/dsa/dSa /dpand‘abindu  /dPa/dSignha/dSignb/dsa/dYa/dSignm/dpand‘abindu /dTa /dpand‘abindu  /dta/dua/dSignhi/dta/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda   \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /9 \n/dga/dSignU/daa/dSignha /doa/dSignha/dsa /dTa /dpand‘abindu  /doa/dSignha/dsa/dSignl /dpha/dSignbi.g, /doha/dSignha-/dPa/dSignbi/dta /doa/dhvag‘aha /d@a/dSa /dpa/dSignU/dSa/dSignhi/doa /doa/dSignm/dsa /dta/dSignha/dTa /dca/dSignl /dha/dpand‘abindu/dSignb.W/doha \n/dca/doa/dSignha/dpand‘abindu /dsa/dSignl /daa/dSignl/dSignb.W/doha/dYa/dSignl /dSa/doa /dSignhi /dl /dha /dsa/dSignl /dga/dSignU/dpand‘abindu/dua /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu /dSa/dSignU/dha/daa/dSignl /dPa/dSignha/dSignb/dta /dSa/doa /dSignhi /dl,/dna/dhvag‘aha /daa/dhvag‘aha /doa/dhvag‘aha \n/dua/dVa/dSignha/dga/dSignl /dU/daddha/dna /dsa/dSignbi/doa-/dta/dSignl/dca/dSignha/dl/doa /dSignl/dpand‘abindu  /doha/dSignha/dna/dSignbi/dSa/dSignU/dSignb/dsa/dTta/dSignha /dSa/doa /dSignhi /dl/aanda /dca/db/dSa /dpand‘abindu , /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha \n/dta/dSignb/dua/d@a/dSignha /dh/dPa/dsa/dSignl /dTa/dSignha/dna/dSignl /dsa/dpa/dSignhi/dl /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dsa/dSignha/dpa /doa/d@a/dTa/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /dhi /dSa/dtha/dSa /dpand‘abindu  /doa/dSignm/dsa \n/dga/dTa/dna/dta /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSignl/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dha/dSignb/doa /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/dl-/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dpha/db/aanda /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dia/dSignm/d@a/dSignl /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/dga/dSignl /dPa/d@ha/dSignhi/dl, \n/doa/dSignhu/dna/dSignl/dSignb.g/dca/dYa/dSignha /dSa /dhnu’va‘a /dia/dSignbi /doa/dSignb/dua/dYa/dSignhu /dha/dSignb/doa /dona/dSignha/dSa/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia/dSignbi, /dl/doa-/daa/dSignm/dSa/d@a/doa /dpha/dSignbi.g/aanda \n/dh/dTtTtha/dSignha/d@a/dua /dta/doha/d@eph/doa /dU/dga/dSignl/d@a /dSa/dSignl/dua/dSignm /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dTta/dSignb/dPa/dYa/dSignl /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha, /dSignb/doa/dl /dsa/dSignl /doha/dSignU/dSignb.g/dna /doa/dhvag‘aha \n/doha/dSignl/dna/dSignha/dl/dTa/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /dSa/dSignl /dsa/dSignb/dua, /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dh/dPa/dsa-/dh/dPa/dsa /dSa/dSignbi/dga/dSignha/doa /dta/dSignbi/dpa /dh/dsa/dSignU/dta/dsaha \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dm/dsa/dSignha, /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dP@a/dShsa/dSignm/dTTa/d@a /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dTa /dpand‘abindu  /dSa/dSignU/dSignb/dsa/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha,/dTa/dSignhi/dSa /dhnu’va‘a /dia /dSignb.g/dSha/doS’a/doa /dSa/dSignl/dua/dSignm \n/dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna /dona/dSignha/dSa/dga/dSignl /dSa/dSignU/dsa/dSignhi /dpha/dSignb.g/dTha/dsa /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dl/doa-/daa/dSignm/dSa/d@a/doa /dh/dahYa/dYa/dsa/doa \n/dia/dua/d@a/dSignha/db /dSa/dSignl/dua/dSignm /dl/doa-/daa/dSignm/dSa/d@a /dta/dSignU/dSignb.g/dcha/dYa/dSignl /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dm/dsa/dSignha, /dona/dSignha/dSa/dga/dSignl /dSignb.g/dSha/doS’a/doa \n/dSignb/dsa/daha/dSignha/d@eph/dSignb.s/d@a/dTa /dPa/dSignha/dTthYa/do@a/dga/dga/dSignl /dca/dSignl /dPa/dSignm/dTha/dSignbi /dSignb/dsa/daha/dSignha/d@eph/dSignb.s/d@a/dTa /dh/dSignb.g/dpha /dm/doa/d@a/dSignl /dha/daha/dSignha/d@a /dta/dsa/dSignha \n/dPa/d@ha/dta/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha /dga/dSignU/daa/dSignha /dSignb.g/dSha/doS’a/doa/dSignm /dTa /dpand‘abindu  /dSignb.g/dSha/doS’a/doa /dSignl  /dsa/dSignl /dtha/dSignl/dna/dSignha/aanda /dSignb/doa/dYa/dSignm /dca/dSignl/dTa/dta/dSignm /dSignb.g/dSa/dna/dSignl/dta/dSha/dga/dSignl \n/dh/dSignb.g/dpha /dTa/dSignl/dTa/dta/dSignm /dsa/dSignl /dPa/d@ha/dta/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha /dha /dSignb/doa/dYa/dSignm /dSignb/doa/dYa/dSignm /dl/dua/dsa/dSignm /dTa /dpand‘abindu /dpha/dSignb.g/dTha/dl /dca/dSignl \n/dm/dSignb.s/d@a/doa/dSignha/dSa /dpand‘abindu  /diha/dSignbi /dPa/d@a/dSa/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha/aanda ‘/dm/dSignb.s/d@a/doa/dSignha/dSa /dpand‘abindu  /diha/dSignbi /dPa/d@a/dSa/dta’/doa /dga/dSignha/dsa/dSignl /dtha/dSignl/dna \n/dSignb.g/dSa/dna/dSignl/dta/dSha/dSa /dpand‘abindu  /dh/dSignb/dTa/dSignb.s/d@a/doTa/dSignm /dPa/d@ha/dSignha/dl/dta, /dua_dSignU/dsa/doa/dSignha /doa/dSignm/dsa /dga/dTa/dna/dta /dpha/dSignhi/dsa /dca/dSignl /daa/dSignha/dSignb.g/dna/doa \n/dSa/dSignU/dha/daa /d@a/dua/dna /dSignb/doa /dga/dSignl/dTta/dSignha/dl/dna/aanda /dm /dTa /dpand‘abindu  /dSignb.g/dSa/dna/dSignl/dta/dSha/doa /doa/dSignm/dsa /dta/dSignha/dTa /dca/dSignl /daa/dSignU/dSignb/dsa/dYa/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/doa \n/dSignb.g/dSa/dna/dSignl/dta/dSha /dha/dia/dSignUu/dga/dSignl /d@a/dSignb.W/doha/dYa/dSignl /daa/db /dpha/dSignhi/dTha/aanda /dSignb.g/dSha/doS’a/doa /dSignl /doa /dh/dsa/dSignU/doa/d@a/dsna /dsa/dSignl /dSignb.g/dSha/doS’a/dSignha/dTha/dSignbi@eph \n/doa/d@a/dTa/aanda /dm/dua/dSignm /dsa/dSignl /dVa/dl/dua /dta/dSignU/dcha/dTa/aanda /dtha/dna/dSignl/dpand‘abindu /dSignb/doa/dl /dsa/dSignl /dm /dSignb.g/dSha/doS’a/doa/doa/dPa/dTtha/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  \n/dSignb/dsa/dSignb.g/dsna/d@eph/dTa /doa/d@a/dl /dca/dSignl /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSignb.g/dSha/doS’a/doa /dca/dSignU/dia-/dS@a/dS’Tta/dSignha /dpha/dSignhi/dTha /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dSignU/dia-/da@a/dS’Tta/dSignm /dTa /dpand‘abindu \n/dua/dSignm/db/dTa/dSignl /dpha/dSignhi/dTha/aanda /dTa /dpand‘abindu /dl/dSignb.g/dSha/doS’a/dSignha/dSignb.g/dTha/d@eph/dYa/dSignm/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dsa/dSignl /dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/doa /dta/dSignha/dTta /dtha/dSignl/dTta/dTa/aanda  \n/dm/dsa/dSignha, /dSignb.g/dSha/doS’a/doa/dSignm /dh/dPa/dsa /dSignb.g/dSa/doha/dPa/dsa/dSa /dpand‘abindu  /dSa/dSignbi/dSignb.W/doha/dYa/dSignl /dsa/dSignl/dsa/dSignl /dpha/dSignhi/dTha /dca/dSignl \n/dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna /dona/dSignha/dSa/dga/dSignl /dh/dsa/dSignl/d@a/dSignl /dca/dSignl /dga/dSignha/dTha/doa /dta/dSignm/dcha /dta/d@ha/dSignha/dl/dta (/dga/dSignha/dTha/doa /dta/dSignm/dcha \n/dta/d@ha/dSignha/dl/dta /dtha/dSignl/dna- /dl/doa-/dl/doa /dpha/dSignha/dT@a/dSa /dpand‘abindu  /dP@a/dShsa /dPa/dSignU/dpha/dta)/dTa/db/dSa /dpand‘abindu  /dsa/dSignbi/doa /dca/dSignl /dPa/dSignhihnu’va‘a/dTa/dSignha/dna/dSignbi/dSa \n/dSignb.g/dga/dsa/dTta/doa /diha/dsTta/dSignbi/dga/dSignl /daa/dSa /dSignb.g/dga/dsa/dTta /d@a/dSignbi/dta-/d@a/dSignbi/dta/dSignl/dga/dSignl /dia/dSignl/dna/dta /dpand‘abindu /dpa/dna /dPa/dSignhihnu’va‘a/dTa/dSignbi/dSa /dSignb.g/dga/dsa/dTta, /dSa/dSignl /dsa/dSignb/dua \n/dTa /dpand‘abindu  /dl/doa-/dl/doa /dpha/dSignha/dT@a-/dpha/dSignha/dT@a/dSignha/dSa /dpand‘abindu  /dP@a/dShsa /dPa/dSignU/dSignb.g/dpha /dSa/dga/dYa /dSa/dSa/dSignha/dSignb.s/d@a /dna/dSignl/dta/aanda /dca/dSignl /dna/dSignha/dtha   \n \n \n10 //dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSignm/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSa/dSignl/dua/dSignm /dtha/dSignl/dSignb/dTta/dYa/dSignl /dca/dSignha/dl/aanda /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /doa/dua/dna /dca/dSignha/db/dl /dca/dSignl \n/doa/d@a/dTa-/doa/d@a/dTa /dh/dthYa/dSignha/dSa/dSa /dpand‘abindu  /dca/daddha-/dga/dSignb/dTa /dSa/dSignl/dua/dSignm /dSa/dSignU/dca/dSignha/dsa /dtha/db/dYa/dSignl /dca/dSignha/db/dl/aanda /dga/dsa/dSignU/doha /dTa /dpand‘abindu  \n/dSa/dua/dca/dSignl /dga/dsa/dSignU/doha /dpha/dSignbi.g, /dh/dssa-/doha/dSignha/db/dta/dna/dSignha /dha /dPa/dSignha/dSignb/dsa /dPa/dSignbi/dta/dSignhi/dta/dna/dSignha/aanda /diha/dSignm/daddha/dSignha /diha/dSignha/dSa \n/doha/dSignha/db/dl /dTa/doha/dsa /dTa /dpand‘abindu  /dl/dTa/dSignl /dSignb/dua/dSignb/dua/dha/db/dl, /dga/dsa/dSignU/doha /dTa /dpand‘abindu  /dSa/dua/dca/dSignl /dga/dsa/dSignU/doha /dpha/dSignbi.g /dca/dSignl/doa/d@a /dSa/dtha \n/dca/dSignbi/dVa-/dca/dsTa/dSignU/dSa /dpand‘abindu  /dh/dSignb/dTa/dSignb.s/d@a/doTa /dia/dSignU/dsna /dtha/dSignl/dna /dua /dpand‘abindu/dSa/dta/aanda  \n/dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna /dona/dSignha/dSa/doa /dSignb.g/dSha/doS’a/doa /dtha/dSignl/dna/dSignha /dP@a/dShsa/doa/dTTa/dSignha/d@eph, /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dha \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dtha/dSignl/dna /dU/dTTa/d@a /daa/dSignl/dSignb/dsa/dua/dSignha/d@a/aanda /dta/dSignha/dpand‘abindu/doa/dSignbi.W /dSa/dtha /dSignb.g/dSha/doS’a/doa/dSignm/doa /dtha/dSignha/dS’a/dsna /dha \n/dSignb/dVa/daYa/dSignha/dSignb.g/dTha/d@eph/dYa/dSignm/doa ‘/dU/dTTa/d@a-/dtha/dSignha/dS’a/dsna’ /dSa/dSignU/dsa/dSignb/dsa/dua/dSignha/d@a /dtha/dSignl/dna/aanda /dTa /dpand‘abindu /dl /doha/dSignU/dna/dna /dVa/dSignha /dcha/dSignha/dpand‘abindu/dPa/dna \n/dtha/dSignl/dna /dSignb/dsa/dsna/d@eph/dYa/doa/dTTa/dSignha/d@eph/aanda /dSignb/doa/dl /dh/dsa/dSignl/d@a/dSignl /doa/dSignm/dsa/dSignm /dPa/doS’a/dga/dSignl /dTtha/dSignha/d@ha /dua/dl/dTa/aanda /dSignb/doa/dl /dm \n/dP@a/dShsa/doa/dTTa/dSignha/d@eph/doa /dP@a/dShsa /dh/dsgia/dSignl/dca/dTa /dha /dSignb/doa/dl /dm/doa/d@a /dca/dVa/dSignha/dta/daa/dSignl/dua /dta/dsa/dTa/aanda /dSa/dtha /dsa/dSignl \n/dSa/dSignU/dSignb/dVa/daha/dSignha/dsa/dSignU/dSa/dSignha/d@a /dca/dSignbi/dta/dl /dpa/dSignha/dua/dSignhi/dl/aanda /dca/doha/dsa /dh/dVa/dSa/d@a /dtha/dSignl/dTta/dna /dTa/doha/dsa /dVa/dl/dua /dSa/dtha \n/dSignb/doa/dl /dpha/dSignm/dSignb/daddha /daa/dSignl/dTa/aanda /dh/dPa/dsa /dU/dTTa/d@a/dga/dSignl /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSignb.g/dSha/doS’a/doa/doa /dtha/dSignha/dS’a/dsna /dSignb.g/dSa/dna/dSignl/dta/dSha/doa /dSignl/dpand‘abindu  \n/dh/dSignb/dTa/do@a/dga/dsna /doa/d@a/dSignhi /dpha/dSignl/dna/dSignhi/dsa /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSignm /dha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/dm /dU/dTTa/d@a /daa/db/dTa/dSignl \n/dpha/dna/aanda /dTa/dSignl/doa/d@a/dSignha /dSignb.g/dSha/doS’a/doa /dna/dSignm/doa /dSignhi /dsa, /dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna /dona/dSignha/dSa/doa /dSignb/dVa/dS’a/dYa /doa/dSignb/dua \n/dPa/d@a/dSignbi/doS’a/dSignha/dga/dSignl /dSignb.g/dna/doha/dSignhi/dSa /dpand‘abindu  /dPa/d@a/dua/dSignl/dca /doa/d@a/dSignhi/doa /dSa/dna/dSignha/dua /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dSignl/dpand‘abindu  /daa/dSignhi/dTa /dona/dSignha/dSa /dh/dsTa /doa/d@a/dSignhi \n/dpha/dna/dSignha/aanda  \n/daa/dSignU/dSignb/dsa/dYa/dSignha/dpand‘abindu/dga/dSignl /dP@a/dSignl/dga/dSignm/doa /dh/dPa/dsa /d@a/dhnu’va‘a/dia-/d@a_dSignUu/dPa /dpha/db/aanda /dSa/dSignha/dTa /dh/d@a/dta /dna/dSignm/doa/dga/dSignl \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dca/dSignl/dua/dSignl/dsa /d@a_dSignUu/dPa /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /daa/dSignl/doha /d@a/dua/dna /dpha/dna /dm/dua/dsa /d@a_dSignUu/dPa /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dsa/dSignb/dua /daa/dSignl/doha /dPa/dSignl/dta /d@a/dua/dna /dpha/dna/aanda /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dh/dPa/dsa-/dh/dPa/dsa /dsa/dca/dSignb.s/d@a/dYa/dSignm /dha \n/daa_dSignVocalic@/dSignb/dS’Tta/doa/dSignm/dsna/dSignm /dpha/dSignl/dna/dSignhi/dua/dSignl/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /dTtYa/dSignUu/dTta/dSignm/dSignb.s/d@a/dYa/dna /dona/dSignha/dSa/doa /dca/dSignl /dSignb.g/dSa/doha (/dh/dahYa/dYa/dsa)/dpha/dna \n/dm /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dca/d@a_dSignUu/d@a /dsa/dVa /dSignb.g/dSa/doha/dPa/dsa (/dh/dahYa/dYa/dsa/dSha/dSignbi/dna/dTa/dSignha) /dSignb/daa/dSa /dta/d@ha/dSignhu/dna/doa, /dca/db/dSa /dpand‘abindu  \n/dl/doa-/daa/dSignm/dSa/d@a/doa /dta/dSignbi/dpa, /dSignb.g/dtha/dssa /daa_dSignVocalic@/dSignb/dS’Tta /d@a/dSignb/dua/dTa/dSignm /dha/doa/dSignb/dS’a/d@eph/dTa/doa/d@a/dta/dSignl /doa/d@a/dSignhi /dpha/dna/aanda \n/dm/dsa/dSignha, /dha/doa/dS’a/d@eph/dsna/dSignm/doa /dh/dPa/dsa /dia/dSignU/dsna-/daha/dga/d@eph /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa/dSignm/dsa/dSignm /dha/doa/dS’a/d@eph/dsna \n/dm/dua/dsa /dua/dSignm/db/dl /dca/db/dga/dSignl /dSignb/dVa/doa/dS’a/d@eph/dsna/dSignm/dSa/dga/dSignha/dsa /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl /dSa /dhnu’va‘a /dia/dSignl /dpa/dna/dSignhi/dl /dha /doa/dSignm/dsa/dSignm /dl/dua/dsa/dSignm \n/dha/doa/dS’a/d@eph/dsna /dh/dSignb.g/dpha/dl /dca/db/dga/dSignl /dSignb/dVa/doa/dS’a/d@eph/dsna/doa /dga/dSignha/dT@a/dSignha /doa/dga /d@a/dua/dsa/dSignl /dua/dSignl/d@a/dSignha/dl/dna-/dua/dSignl/d@a/dSignha/dl/dna   \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /11  \n/dSa/dsa /d@a/dua/dSignhi/dl/aanda /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dha/doa/dS’a/d@eph/dsna/dSignl-/dha/doa/dS’a/d@eph/dsna /dta/dSignU/dSignb.g/dcha /dPa/daddha/dSignhi/dl/aanda /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSignb/dVa/doa/dS’a/d@eph/dsna/dSignm/doa \n/dTa /dpand‘abindu  /dpha/db/dua/dSignl /dca/dSignl /dta/dSignl/dSa/dSignbi /dga/dSignha/dT@a/dSignha/dga/dSignl /dtha/dSignl/dsa/dSignl /dha/doa/dS’a/d@eph/dsna/doa /dSignl/dpand‘abindu  /daa/dSignha/dSignb/dta /daa/db/dl/aanda /dca/doha/dsa /dna/dSignm/dua/dSignha /dSa/dsa \n/dSignb/dsa/dca/dSignbi@eph/dVa /daha/dSignha/dTa/dSignU/doa /dpa/dSignU/dgta/doa/dSignbi.W/dYa /dha/doa/dS’a/d@eph/dsna /dm/dua/dsa /dua/dSignm/db/dl /dca/dSignl /dh/dPa/dsa/dSignha /dSa/dsa-/dSa/dsa \n/dtha/dTa/dna/dSignm/dua/dSignm/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dh/dPa/dsa/dSignha /dSa /dhnu’va‘a /dia/dga/dSignl/d@a/dhnu’va‘a/dSignb/dia /dh/dPa/dsa /dia/dSignU/dsna-/daha/dga/d@eph/dSa /dpand‘abindu  /dtha/dSignb.s/d@a/dYa/dSignl /daa/db/dl/aanda /dtha/dna/dSignl/dpand‘abindu /dm \n/dm/dTa/dta/dSignl/doa/dSignha/dna/doa /dSignb/doa/dl /dsa/dSignl /dua/dSignm/dU/dca/dSignl/dTa/dSignl/doa/dSignha/dna /dpa/dSignU/dga/doa/dna/dSignm/dua/dga/dSignl /dSa/dSignb/dTta /dh/dPa/dsa/dSignm \n/dpa/dSignU/dgta/doa/dTVa/dga/dSignl /dSignb/doa/dl /dsa/dSignl /dta/daa/dSignhi/dna /dia/dSignl/dna /dua_dSignU/dh/dl/aanda /doha/dSignha/dl/d@a /dca/dSignl/dTa/dl /dca/dSignl /dua/dSignm/db /dSa/dSignl /dTa/dSignl/dTa/dl \n/dua_dSignU/dh/dl/aanda /dh/dca/dia/d@a /dSa/dsa /dSa/dSignha/dpand‘abindu/dPa/dSignm /dca/doha/dsa /dh/dPa/dsa /dsa/dca/dSignhi/d@a/doa/doa/dsa/doha/dSignbi /dha /dga/dSignU/dpand‘abindu/dua/doa \n/dSa/dSignUu/dSa/doa/dSignha/d@a/dSignbi/dSa /dpand‘abindu  /dha/dsa /dSa/dSignha/dpand‘abindu/dPa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dna/dia/dga/dSignl /dha/dSignb/dsa /dtha/doS’a/dSignl /dSignb/doa/dl /dsa/dSignl /doa/dhvag‘aha /dna/dSignhi/dTa /dua_dSignU/dh/dl /dga/dSignU/daa/dSignha \n/dTa/db/dSa /dpand‘abindu  /doa/dSignm/dsa /dga/dTa/dna/dta /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dha/dSignb/doa /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/dl/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dh/doha/dsa /dTa /dpand‘abindu  \n/dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/doa /dl/doa/dSignm /dTta/dPa/dSignha/dsa /daa/dSignU/dsa/dSignUu/dga/dSignl /dSa /dpand‘abindu  /dl/doa/dSignm /dsa/dSignl /dTta/dSignb/dPa /dSa/doa/dna /dh/dSignb.g/dpha, /dTa/doha/dsa \n/dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/doa /dTta/dPa/dSignha/dsa/doa /dta/dSignha/dTa/dSignl /doa /dSignl /dsa/dSignha /dta/dSignU/dcha/dTa/aanda  \n/dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dP@a/dSignb/dTa /dSignb.g/dca/dcsya/dSignha/dSa/dSignha /dca/dSignha/dia/dna /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSa/dSignl/dua/dSignm /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dP@a/dSignb/dTa /dca/dSignha/dia/dna/aanda /dl/doa /d@a/dSTa/dSignha/doa /d@a/dSignha/dua/dSignbi–/dga/dSignha/dsa/dSignl /dl/doa \n/dSignb/dVa/dS’a/dYa/doa /dSignb/dVa/daYa/dSignha/dTha/dSignbi@eph–/dtha/dSignl/dsa/dSignl /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dl/dTa/dSignl /dTa /dpand‘abindu  /dSignb.g/dca/dcsya/dSignha/dSa/dSignha /dca/dSignb/dia/dYa/dSignl /dpa/dSignU/doa/dna /dh/dSignb.g/dpha \n/dca/dSignl /dca/doha/dsa /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dia/dSignm/d@a/dSignl /dl/doa /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/doa /dl/doa /dona/dSignha/dSa/dga/dSignl /dPa/d@ha/dSignhi /dpha/dSignbi.g /dTa/doha/dsa /dta/dSignU/dSignb.g/daha/dYa/dSignm-\n/dcsya/dSignha/dsa /dsa/dSignl /dl/doa/d@a/dhnu’va‘a/dia /dua_dSignU/dh/dl/aanda /dl/doa/d@a /dga/dSignha/dsa/dSignl /dbi/dua/dSignm /dsa/dSignb/dua /dca/dSignl /dha/dsa/dSa /dpand‘abindu   /dta/dSignl/dSa/dSignbi /dsa/db \n/dua_dSignU/dh/dl,/dha /dsa/dSignl /dYa/dl/dua /dga/dSignha/dsa/dSignl /dua/dl/dTa /dca/dSignl /dha/dsa/dSa /dpand‘abindu  /doa/dgga/dSignm /dsa/db /dua_dSignU/dh/dl/aanda /dl/doa /dSTha/dSignha/dsa/doa \n/dYa/dSignha/dT@a/dSignbi/doa /dta/dSignbi/dpa /dl/dua/dSignl/dsa /doa/dSignm/dsa/dSignm /dSa/dSignbi/dga/dSignha /dTha/dSignm/daddha/dSignl /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dSa/dtha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dl/dooa /dSignl /d@a/dhnu’va‘a/dia /dpa/dna/dl \n/dPa/daddha/dTa/aanda /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/dSignm/dga/dSignl /dTa /dpand‘abindu  /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dua/dSignm/db/dTa/dSignl /dpha/dSignhi /dca/dSignl /dSignb/doa/dYa/dSignm /dP@a/dTha/dga /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/dga/dSignl /dU/dTa/dSignbi/dsna/d@eph \n/dua/dSignm/db/dl, /dSignb/doa/dYa/dSignm /daa/dSignm/dSa/d@a /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/dga/dSignl /dha /dSignb/doa/dYa/dSignm /dTa/dSignl/dSa/d@a /dSh@a/dSignl/dsna/dSignbi/dga/dSignl/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/doa \n/dh/dahYa/dSignl/dTa/dSignha /dh/dPa/dsa /dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/doa /dh/dahYa/dSignha/dYa /dm/dua/dSignbi/dTtha/dSignha/dga/dSa /dpand‘abindu  /dSha/dSignU/d@a_dSignUu /doa/d@a/dSignhi/doa /dpa/dSignl/dS’Tta/dSignha /doa/d@a/dSignhi \n/dpha/dSignhi/dTha /dca/dSignhi/dTtha/dSignha/dga /dga/dca/dia/dSignUu/dTa /dsa/dSignbi/dVa/doa /dca/d@a_dSignUu/d@a/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dhu/dcha/dSignU.alt/doa /dSignl  /dsa/dSignbi/dVa/dPa/d@a /dsa/dSignl /doa/dSignha/dSignb.W/dnua \n/dTtha/dSignha/d@ha /dua/dl/dTa/aanda /dTa /dpand‘abindu /dl, /dtha/dSignb/dVa/dSa/dVa/dSignl/dTTa/dSignha /dtha/dna/dSignl/dpand‘abindu /dca/dSignl /dua_dSignU/dh/dl /dga/dSignU/daa/dSignha /dtha/dSignb/dVa/dSa/doa /dSignb/dsa/dga/dSignha/d@eph/dTa/dSignha /dsa/db \n/dpha/dSignbi.g /dSa/dSignl/dua/dSignm /doa /dSignl /dsa/dSignha /dsa/db /doa/dua/dna /dca/dSignha/dl/dTa/aanda /dhu/dcha/dSignU.alt/doa /dSignl  /d@a/dSignm/dPa/dna /dia/dSignha/dpha /dsa/dSignl /doa/dSignha/dSignb.W/dnua /dPha/dna \n/daa/dSignl/dTa/aanda \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSignm /dha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/dYa/dSignm /dl/doa-/daa/dSignm/dSa/d@a/doa /dca/dSignbi/dVa/dsa /dPa/dSignb.s/d@a/dpa/dYa /dia/dSignU/dPTa   \n \n \n12 //dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/d@a_dSignUu/dPa/dSa /dpand‘abindu /dtha/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/dca /dna/dia/dta/dl /dna/dia/dna/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dP@a/dSignb/dTa/dta/dSignb.W/dsaha/dTa /dta/dSignha/dTta, /dP@a/dSignb/dTa/dta/dSignb.W/dsaha/dTa /dhi \n/dga/dSignha/dsa/dSignl/dga/dSignl /dca/dSignl /dca/dSignha/dsa/doa/dSignha/d@a/dSignbi /dPa/dta/dSignhi/dga/dSignl /doa/dua/dSignbi/dhnu’va‘a /dSa/dSignbi/dga/dSignm/dna/dhnu’va‘a/diha/dsa /dsa/dSignl /dtha/dhvag‘aha /dca/dSignha/dl,/dsa/db /dTa /dpand‘abindu  /dca/dia/dua /dpand‘abindu/dSa/dSignbi \n/dua/dl/dTa/aanda /dl/doa /dTa /dpand‘abindu  /dPa/dTta/dsa/dSignha/dga/dSignl /dsa/dSignl /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dta/dSignl/dSa/dSignbi /dSignb.g/dpa/dsua-/dPa/dua/dpa/dSignbi/dsa/doa /dna/dSignm/doa /dha /dsa/dSignl \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/dl/doa /dSignl/dpand‘abindu /aanda /dm/dsa/dSignha, /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/dSignm /dha /dua/dSignha/db/dYa/dSignm /dSoa /dSignUu /dna, /dSa/db/dYa/dSignm-/dua/dca/dSignha/d@a/dSignm \n/dh/dPa/dSignb.s/d@a/dSignb.g/dpa/dTa /dpa/dSignl/dua/d@a/dSignha/doa /dPa/dSignb.s/d@a/dSignb.g/dpa/dTa /doa/d@a/dta/dSignhi/doa /dia/d@a /dpha/dSignbi.g/dua/dSignl, /dga/dSignU/daa/dSignha /dPa/dSignb.s/d@a/dpa/dYa-/dPa/dSignha/dTa /doa/d@a/dSignhi/doa \n/dca/dia/dua /dTa /dpand‘abindu  /dpha/dSignbi.g /dsa/dSignb/dua, /dpha/dSignbi.g /dTa /dpand‘abindu  /dPa/d@ha/dSignhi-/dSignb.g/dna/doha/dSignhi/doa /dca/dia/dua/aanda /dca/dSignl/doa/d@a /dh/dPa/dsa /dSignb/dsa/daha/dSignha/d@eph/dSignb.s/d@a/dTa \n/dSa/dSignbi/dga/dSignha-/dSa/d@a/dua/daa /dh/dSignb.g/dpha/aanda/dTa /dpand‘abindu /dl, /dl/doa /dSignb.g/dSa/dga/dSignha/dsa/doa /dta/dSignbi/dpa /d@a/dSignb/dua /dSignb/doa/dYa/dSignm /dh/dPa/dsa/dSignha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dPa/dSignha/d@a-\n/diha/dSignha/dTta /dna/dia/dSignhi/dta/dTa/dSignm /dh/dSignb.g/dpha /dha /dna/dia/dta/dSignhu /dpa/dSignha/dua/dSignhi/dl/aanda \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSignb/dPa/dTa/dSignha-/dPa/dSignU/dT@a/doa /dta/dSignbi/dpa /dca/dSignl /dSa/dSignbi/dga/dSignha /dh/dSignb.g/dpha /dTa/db/dga/dSignl /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSignb/dPa/dTa/dSignha \n/dca/dSignbi/dta/dSignl/dsa@a/dpha/dSignb.g/dTha/dsa /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dPa/dSignU/dT@a /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSignm /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dga/dSignha/dsa/dSignl /dbi /dca/dSignl /dh/dsa/dSignl/doa/dSignm /dSignb/do@a/dYa/dSignha-\n/doa/dna/dSignha/dPa/doa /dta/dSignbi/dpa /dSignb/dPa/dTa/dSignha-/dPa/dSignU/dT@a/doa /dca/dSignbi/dVa/dsa /dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /dh/doha/dsa /dSa/dSignl /dsa/dSignb/dua/aanda \n/dh/doha/dsa /dl/dTa/dta/dSignl /dca/dSignl /dca/dSignl/dTa/dSignl/doa /dU/dSignb.g/dpa/dTa /doha/dpa/d@eph /dSignb/dVa/daYa/dSignha/dTha/dSignbi@eph/doa /dpha/dna /dm /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha \n/dSignb/dsa/dga/dSignha/dSignb/dua /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dSignbi/dta/dSignl/dsa@a/dSa/dSignl/dua/dSignm /dh/dPa/dsa /dPa/dSignU/dT@a/doa /dSignb/dua/dSa/dSignha/dta/dSa /dpand‘abindu /dh/dPa/dsa \n/dga/dSignha/dua/dVa/dSignha/d@a/dSignbi /doha/dpa/dSignm@eph /dha /dSVa/dTa/dhnu’va‘a/dT@a/dTa/dSignm /daa/dSignl/dta /dSignb/dsa/dga/dSignha/dSignb/dua /d@a/dua/dna /dpha/dSignhi/dTha/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /dhi /dSa/dSignbi/dga/dSignha/doa \n/dta/dSignbi/dpa /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dh/dPa/dsa /doa/dSignm/dSa/d@eph/doa /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta /dSignb.g/dSa/dna/dSignl/dta/dSha/doa /dh/dsa/dSignU/dSa/dSignha/d@a /dSignb/dPa/dTa/dSignha/doa /dPa/dSignha/db/dSa /dpand‘abindu  \n/doa/dSignbi.W/dSignb/dsa /dsa/dSignl/dsa/dSignl /dpha/dna /dga/dSignU/daa/dSignha /dSignb.g/dSha/doS’a/doa/doa /dga/dSignU/dua/dSa /dpand‘abindu  /dh/dsa/dSignl/doa/dSignm /dh/dsYa /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta/doa /dsa/dSignha/dm/dhnu’va‘a \n/dSa/dSignU/dSignb/dsa /dga/dsa /dTa /dpand‘abindu  /dU/dpha/dTta/dta/dSignl /doa/dl/dna/aanda /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dP@a/dSignb/dTa/dSignb/daa/dsa /dl/doa /diha/dsTta/dSignha \n/doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/doa /d@a/dSignbi/dSignb/dada/dhnu’va‘a/dia /d@a_dSignUu/dga/dga/dSignl /dta/dSignhi/dSa /dsa/dVa-/dsa/dVa /dPa/dSignm/dTha/dSignbi /dPa/d@ha/dSignhi/dTa/d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/doa \n/d@a/dSignbi/dSignb/dada/dhnu’va‘a/dia /d@a_dSignUu/dga, /dPa/dSignU/dSTa/doa/dSignha/dna/dYa /dha /doa/dSignha/dYa/dSignha/d@eph/dna/dYa /dTa/dSignbi/dsa/dSignUu /doa/dSignm/dTtha/d@a/dSignbi /dl/dooa /dSignl  /dga/doa/dSignha/dsa/dga/dSignl /dca/dSignU/daddha/dna \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dTa/dSignbi/dsa/dSignUu/doa /dta/dSignbi/dpa/doa /daa/dSignl/dVa/dSignha/dna/dga/dSignl /dSha/dSignbi/dSha/dSignha /dna/dSignha/dia/dna /dh/dSignb.g/dpha /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dl/doa /daa/dSignm/dSa/d@a \n/doa/dSignm/dTtha/d@a/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dsa/dSignbi/doa /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu /daa/dSignl/doha/dna /dca/dSignha/db/dl/aanda  \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /d@a/dSignbi/dSignb/dada/dhnu’va‘a/dia /d@a_dSignUu/dga/dga/dSignl /doa /dSignU /dSa/dSignbi@eph/dPa/d@a /dta/dSignhi/dSa /dTta/dSignl/dta/dSignU/dna/dPa/d@a /dTa/dSignbi/dsa-/dpa/dSignha/dSignb.s/d@a/dTta/dSignha /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta \n/d@a/dSignb.W/doha /dl/doa/dTta/dSignha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dU/dsa/dTta/dSignha /d@a/dua/dna /dpha/dna, /dTa/dua/dSignbi/doa/dSignha/dna /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dPa/dSignU/dSTa/doa/dSignha/dna/dYa/doa \n/dPa/dSignhi/dpha/dna/dSignha/dSignb/doa/dTa/dSignha/dta /dca/dga/dSignha /doa/d@a/dSignhi/dTa /dhi/dia/dna/dSignha /dna/db/dna/dSignl /dha/dna/dga/dSignha/d@a/dSignbi /daa/dSignl/doha/dl /dna/dia/dna/aanda /dm/dsa/dSignha, \n/dPa/dSignU/dSTa/doa/dSignha/dna/dYa/doa /dSa/dtha /dPa/dSignm/dTha/dSignbi /d@a/dSignb.g/dca/dS’Tta/d@a/dga/dSignl /dh/dhnu’va‘a/dSignb/doa/dTa/dhi/dpha/dSignl /dga/dSignU/daa/dSignha /dm/daa/dSignm/dSa/d@a /dSignb/dVa/daYa/dSignha/dTha/dSignbi@eph \n/daa/dSignl/doha /d@a/dua/dna /dpha/dna/aanda    \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /13  \n/dsa/dga/dia/d@a-/dpa/dSignhu/daddha/dia/d@a /d@a/dSignbi/dSignb/dada/dhnu’va‘a/dia /d@a_dSignUu/dga/doa /doa/dSignm/dTtha/d@a/dSignbi, /daa/dca/d@eph/dsa/dSignm /dha/dna/dga/dSignha/d@a/dSignbi \n/dSignb/doa/dTa/dSignha/dta/dSa /dpand‘abindu  /dSa/dca/dna /dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /dl/doa/dSa /dpand‘abindu  /daa/dSignUu /dha/dna/dga/dSignha/d@a/dSignbi /dP@a/dSignb/dTa /dSignb/dVa/dS’a/dYa/doa /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta/dSa /dpand‘abindu  \n/dSa/dca/dSignhu/dna /dPha /dSignU /dTta/dSignha-/dPha /dSignU /dTta/dSignha /dna/dia/dSignhu/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dta/dSignbi/dpa/dga/dSignl /dta/db/dSa/dSignhi/dna/dSignl /doa /dSignU /d@a/dSa/dSignbi/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia /dTta/dSignl/dta/dSignU/dna \n/dSa/dSignl/dua/dSignm /dna/dia/dna/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dSignb/dta/dsa/dSignU /dta /dpand‘abindu /dTta/dVa/dSignha/d@a/dSignha /doa /dSignl /dsa/dua_dSignU /dpand‘abindu /dta/dSignhi/db/dSa/dSignhi/doa /dca/dia/dua /dta /dpand‘abindu /dTta/dSignha/db/dYa/dSignl \n/dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dga/dSignha/dsa/dSignl /dbi /dca/dSignl /dha/dna/dga/dSignha/d@a/dSignbi/doa /dna/dia/dSignl/dga/dSignl /dSignb/doa/dYa/dSignm /dta/dSignhi/dSa /doa/dhvag‘aha /dPa/d@ha/dta/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dsa/dSignbi/doa \n/dta/dSignU/dcha/dta/dSignl /doa/d@a/dSignhi/dl/aanda /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dh/dPa/dsa /dSa/dga/dYa/dSignha/dsa/dSignU/dSa/dSignha/d@a /d@a/dSignbi/dSignb/dada/dhnu’va‘a/dia /d@a_dSignUu/dga/dga/dSignl /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta /dSa/dtha \n/dTta/dSignl/dta/dSignU/dna/dPa/d@a /d@a/dSignb.W/doha /doa/dna/dga/dSa /dpand‘abindu  /doa/dSignpand‘am/dPa/dSignbi/dga/dSignl /dSignb.g/dna/doha /dPa/dSignU/dsa: /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta /dU/dsa/dTta/dta/dSignhi/dTa/d@a/dua/dl/aanda \n/dPa/dSignU/dSTa/doa/dSignha/dna/dYa/doa /dha/dna/dga/dSignha/d@a/dSignbi/dga/dSignl /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta /doha/dSignm/dSignb.g/dca /d@a/dua/dna /dpha/dna/aanda \n/dPa/dSignU/dSTa/doa/dSignha/dna/dYa/dSignm /dha /d@a/dSignbi/dSignb/dada/dhnu’va‘a/dia/dSignm /d@a_dSignUu/dga/doa /dha/dna/dga/dSignha/d@a/dSignbi /dua/dSignha/dTha-/dua/dSignha/dTha /dtha/dSignb.s/d@a/doa /daa/dSignUu/d@a/dSignbi/dga/dSignl \n/dSa/dca/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dPa/dSignU/dSTa/doa/dSignha/dna/dYa/doa /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dha/dna/dga/dSignha/d@a/dSignbi /doha/dSignm/dSignb.g/dna /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta \n/doha/dSignm/dSignb.g/dca /d@a/dua/dna /dpha/dna /dha /daa/dSignm/dSa/d@a /dSignb/daa/dSa /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dha/dna/dga/dSignha/d@a/dSignbi /doha/dSignm/dSignb.g/dna /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta \n/dSignb/dsa/doa/dSignha/dSignb.g/dna /dTta/dSignl/dta/dSignU/dna /dSa/dca/dSignhu/dsa/dSignl /dpha/dna/aanda  \n/daa/dSignUu /dha/dna/dga/dSignha/d@a/dSignbi/doa /dta/dSignbi/dpa/doa /dca/dSignl /dca/dia/dua /dh/dSignb.g/dpha /dm/db /dta/dSignbi/dpa /dua/dSignm/db/dTa /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /daa/dSignl/doha /d@a/dua/dna /dpha/dna/aanda /dTa/dua/dSignbi /dta/dSignbi/dpa /dPa/dSignU/dSTa/doa/dSignha/dna/dYa/doa /dSignb/doa/dpha/dSignU /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta \n/dia/daddha/dta/daddha /dtha/dhvag‘aha /dia/dSignl/dna /d@a/dua/dSignhi /dTa/dSignl/doa/d@a /doa/dua/dSignha/doa/dua/dSignbi /dpand‘am/dSignb/dPha/dSa/dga/dSignl /dU/dTtha/dna/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta /dTa /dpand‘abindu  \n/dSignb/doa/dTa/dSignha/dta /dpha/dSignbi.g, /dha/dSignb/dia/dYa/dSignm/dga/dSignl /dca/d@a/dSignhi/dta/dna/dSignha, /dPa/dSignha/dSignb/dsa/dYa/dSignm/dga/dSignl /dia/dna/dSignhi/dta/dna/dSignha /dha /dSignb/daa/dta/dSignha/d@a/dSignm-\n/dSignb/daa/dgga/doa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /doha/dSignha/db/dta/dna/dSignha, /dTa/dSignhi/dTtha/dSignha/dga /dh/dsa/dSignl/d@a/dSignl/doa /dsa/dSignl /doa/dua/dSignha-/doa/dua/dSignbi /dtha/dSignl/dna/aanda \n/doha/dSignha/dl/d@a..,/dca/dSignl/doa/d@a/dSignha /dga/dSignha/dl-/dta/dSignha/dPa /dca/dsga /daa/db/dl /dSa/dSignl /dTa /dpand‘abindu  /dga/dSignha/dl-/dta/dSignha/dPa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSignb/dta/dSa/dSignhi/d@a /dca/dSignha/db/dl,/dbi \n/dTa /dpand‘abindu /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/doa /dPa/dSignU/dSTa/doa/dSignha/dna/dYa/doa /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta /dpha/dSignbi.g,/dl/doa/d@a/doa /dSignl  /dga/dSignha/dl-/dta/dSignha/dPa /dpha/dSignhi!/dh/dsa/dSignl/d@a/dSignl /doa /dSignl  \n/dl/dTa/dSignl /dha/dna/dga/dSignha/d@a/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dU/daha/dSignl/dSa/dTa/aanda /dm/dsa/dSignha, /daa/dSignl/dVa/dSignha/dna/doa /dta/dSignbi/dpa /dSha/dSignbi/dSha/dSignha /dna/dia/dna /d@a/dua/dsa/dSignl \n/dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dPa/dSignU/dSTa/doa/dSignha/dna/dYa/dga/dSignl /dta/dssa /dh/dSignb.g/dpha /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /d@a/dSignbi/dSignb/dada/dhnu’va‘a/dia /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSignm/dta/dssa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha /dga/dSignU/daa/dSignha /daa/dSignl/doha /d@a/dua/dna /dpha/dna /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dl/doa-/daa/dSignm/dSa/d@a/doa /dSignl/dpand‘abindu /aanda \n/dm/dsa/dSignha, /dh/doha/dsa /dTa/doa/doa /dTa/d@a/dPa/dSignl/dSa/doa/dSignbi.W /dca/dSignha/dsa/doa/dSignha/d@a/dSignbi/dga/dSignl /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi \n/dh/dPa/dsa /dga/dSignha/dga/dSignha /dia/dSignha/dga/doa /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dta/dSignU/dcha/dSignhi/dTa/dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSignm /dh/dPa/dsa/dSignha /dia/dSignha/dga/doa \n/dtha/dSignb/dia/dsa/dSignbi /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dta/dSignU/dcha/dSignhi/dTa/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /dh/doha/dsa /daha/dSignb.s/d@a /dl/doa/dSignm /dSignb/daa/dsa /dta/dSignha/dTa-/dpa/dSignbi/dTa /dsa/dSignb/dua   \n \n \n14 //dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/dtha/dSignl/dna/aanda../dPa/dSignU/dSTa/doa/dSignha/dna/dYa/doa /doa/dSignha/dYa/dSignha/d@eph/dna/dYa/dga/dSignl /doa/dua/dSignha-/doa/dua/dSignbi /dtha/dSignl/dsa/dSignl /dSa/dta/dua/doa /dSignb.g/daha/dYa/dSignha/dsa /dm/db \n/dSignb/daa/dSa /dtha/dSignl/dna /dha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dSignb.g/daha/dYa/dSignha/dsa /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dSignb/daa/dSa /dtha/dSignl/dna/aanda /dSha/dSignU/d@a_dSignUu/dga/dSignl /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi \n/dga/dSignm/dTta-/dga/dSignm/dTta /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dTta/dSignl/dta/dSignU/dna/dPa/d@a /d@a/dSignha/doha/dna /daa/dSignl/doha /dTha/dSignm/daddha/dSignl/doa /dSa/dua/dga/dna /dca/d@a_dSignUu/d@a \n/dga/dSignU/daa/dSignha /dl/dTa/dSignl /dTa /dpand‘abindu  /dha/dTga-/dSha/dSignb.W/doTa /dca/dSignb/dia/dYa/dSignl /dia/dSignl/dna /dpha/dSignl/dna/dSignhi /dca/dSignl /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dga/dSignha/dga/dSignha /dia/dSignha/dga/doa /dpha/dSignbi.g/aanda \n/dpa/dSignha/dua/dSignl /dTa /dpand‘abindu  /dsa/dSignha/dsa/dSignha /daa/dSignha/dSignb.W/doha/dna/dga/dSignl /dua_dSignU/dh/dl /dVa/dSignha /dga/dSignha/dga/dSignha /daa/dSignha/dSignb.W/doha/dna/dga/dSignl /dVa/dSignha /dtha/dSignha/db/doa /daa/dSignha/dSignb.W/doha/dna/dga/dSignl, \n/dga/dSignU/daa/dSignha /dh/dhnu’va‘a/dia/dSignbi/dTa /dTa /dpand‘abindu  /dpha/dSignbi.g/dua/dSignl/aanda /dca /dpand‘abindu  /dSa/dSignl/dua/dSignm /dsa/db /dpha/dSignbi.g /dTa/dSignhi/dYa/dSignm /dl/doa /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/doa /dl/doa /dona/dSignha/dSa/doa \n/dha /dl/doa /dSignb/dVa/dS’a/dYa/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia/dSignbi /dTa /dpand‘abindu  /dtha/dSignl/dta/dSignl /doa/dl/dna/aanda /dca/doha/dsa /dl/dooa /dSignl  /dSignb/dVa/dS’a/dYa/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia/dSignbi /dpha/dSignbi.g \n/dTa/doha/dsa /dca/dSignbi/dVa/dsa/doa /dSignb/do@a/dYa/dSignm-/doa/dna/dSignha/dPa /dTa /dpand‘abindu  /dl/dooa /dSignl /d@a/dhnu’va‘a/dia /dsa/dSignl /dua/dl/dTa/aanda /doa /dSignl /dsa/dSignha /doa/dSignm/dYa/dna/dSignha/doha/dSignha/dsa/doa \n/dSh@a/dSignb.g/dga/doa /dh/dPa/dsa/dSignha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dna/dSignl/dta/d@a /dona/dSignha/dSa /doa/dSignb/dua /dl/doa/dTtha/dSignha/dga /dta/dSignhi/dSa/dSignha/d@a-/dU/dSa/dSignha/d@a /doa/d@a/dSignhi/dl/aanda /doa /dSignl /dsa/dSignha \n/doha/dSignl/dTa/doa /daha/dSignha/dsa /d@a/dSignm/dPa/dSignb/dsa/dua/dSignha/d@a /daha/dsa/d@a/dSignm/dPa/dSignb/dsa/dYa/dSignha /doa/dua/dta/dSignhi/dl/aanda /doa/dua/dSignha/dpand‘abindu /doa /dSignl /dTa/dSignhu /dga/daa/d@eph-/dhu/d@a/dTa/doa \n/dtha/dSignl/daa /dpha/db/aanda /dl/doa /dSignb/daa/dSa /dga/dSignha/dTa/dSignVocalic@/doa/doa /dSa/dgta/dsaha, /daa/dSignm/dSa/d@a /dSignb/daa/dSa /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/doa /dSa/dgta/dsaha \n/dh/dSignb.g/dpha/dl, /dTa/dSignhi/dSa /dhnu’va‘a /dia /dl/doa /dU/dga/dSignl/d@a/doa /dSignb.g/dSa/dYa/dSignha/dsa /dSa/dSignl/dua/dSignm /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dia/dSignm/d@a/dSignl/dpha/dSignbi.g/dua/dSignl/aanda /dTa/doha/dsa /dia/dPa-/dSa/dPPa \n/doa/d@a/dSignhi/dga/dSignl /dta/dSignha/daha/dSignha /doa/dSignbi.W? /dpa/dSignm/d@a/dsa/dSignU/doa/dta/dSignha /dP@a/dSignl/dga/dga/dSignl /doa/dSignm/dsa/dSignm /daa/dga /dua/dSignm/db/dl, /dm /dTa /dpand‘abindu  /dpa/dSignm/d@a /dSa/dta/dua/doa \n/dSignb/do@a/dYa/dSignha/dtha/dSignl/dna/aanda /dP@a/dSignl/dga /dTa /dpand‘abindu  /dSa/dSignha/dVa/d@eph/dtha/dSignhu/dhnu’va‘a/dga /dh/dSignb.g/dpha/aanda/dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/doa /dP@a/dSignl/dga, /dta/dSignl/dVa/dua/dSignha/d@a/doa /dP@a/dSignl/dga, \n/dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi /dca/dSignbi/dta/dSignhi/doa /dP@a/dSignl/dga/db/dTYa/dSignha/dSignb/daa, /dca/dSignl /dna/dSignm/doa/dpa/dSignm/d@a/dSignha-/dsa/dSignU/doa/dSignha /doa/dhvag‘aha /dSignb/doa/dl /doa/d@a/dTa/aanda  \n/daa/dSignUu /dha/dna/dga/dSignha/d@a/dSignbi/doa /dta/dSignbi/dpa/doa /d@a/dSTa/dSignha /daa/dSignl/dsa/dSignl /dSha/dSignbi/dSha/dSignha/doa /daa/dSignl/dVa/dSignha/dna /dPa/dSignha/d@a /doa/d@a/dSignhi/dTa \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dh/dsa/dSignU/doa/d@a/dsna /doa/d@a/dl /dna/dia/dna/aanda /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta/dga/dSignl \n/dha/dpand‘abindu/dSignb.W/doha /dia/dSignha/dSignb/daddha, /dSa/dga/dSignU/da@a/dSignbi /dua/dSignbi/d@a/dSignha /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu /dPa/dSignha/dpand‘abindu/dSignb/dTa /doha/dSignm/dSignb.g/dca /doa/dSignpand‘am/dPa/dSignbi/dga/dSignl /dsa/dSignm/dTta /doa/dl /d@a/dua/dna \n/dpha/dna, /dTa/dSignl/doa/d@a /dua_dSignUu-/dta-/dua_dSignUu /dPha/dSignm/dTta/dSignm/di@a/dSignha/dPha/dSignbi.W /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dh/dPa/dsa /dta/dSignU/dSignb.g/daha/doa /dada/dSignha/dYa/d@a/dSignbi/dga/dSignl /dU/dTa/dSignha/d@a/dl \n/dna/dia/dna/aanda /daa/dSa /dSignb.g/dga/dsa/dTta/doa /dPha/dSignm/dTta/dSignm/di@a/dSignha/dPha/dSignbi.W/doa /d@a/dSignbi/dna /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dga/dsa/dga/dSignl /dia/dSignb/d@ha /dsa/dSignl/dsa/dSignl /dpha/dna/aanda  \n/dSa /dhnu’va‘a /dca/dSignm/dia /dtha/dSignl/dna, /dPa/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/dpa /dta/dSignha/dSignb.g/dca /dia/dSignl/dna/aanda /dha/dta /dSa/dtha /dSignb/doa/dpha/dSignU /dta/dsaa /dua/dl/dTa/aanda \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /daa/dSignUu/dTta/dSignha /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta /dna/dSignl/dta/dSignha/doa /dpha/dSignl/dna/dSignhi /dca/dSignl /db/dSa/dSignUu /doa/d@a/dSignha /dpa/dSignU/doa/dna /dpha/dna/aanda/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a \n/dha/dna/dga/dSignha/d@a/dSignbi/dga/dSignl /dSignb/doa/dTa/dSignha/dta /d@a/dSignb.W/doha /doa/dSignpand‘am/dPa/dSignbi /dsa/dSignl/dsa/dSignl /dta/dSignha/dua/d@a /dSignb/dsa/doa/dna/dna/aanda /dm/dsa/dSignha, /dna/dSignm/doa/dSignm \n/dPa/dTa/d@a/dSignha/dl/dna/dSignl /dpha/dna/db/aanda /dga/dSignha/dT@a /daa/dSignUu /dia/dSignm/d@a/dSignl /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/doa /dSTta/dSignha/dPha /dha /dpa/dSignha/dSignb.s/d@a-/dPa/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/dpa/dTta/dSignha \n/dSignb/dVa/daYa/dSignha/dTha/dSignbi@eph /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dPa/dSignU/dSTa/doa/dSignha/dna/dYa/doa /dSa/dSignbi/d@ha/dSignbi/dSa /dpand‘abindu  /dSignb/dsa/dppa/dSignha/dpand‘abindu /dU/dTa/dSignhi/d@a/dTa/dSignl /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa   \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /15  \n/dsa/dca/dSignhi/d@a /dSignb.W/doha/d@a /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/dPa/d@a /dSignb.g/dpha/dpha/dna/dna /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dsa/dca/dSignhi/d@a /dSa/dSignl/dua/dSignm \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dPa/d@a /dSignb.g/dpha/dpha/dna/dl /dna/dia/dna/aanda /dm/dsa/dSignha, /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dh/dPa/dsa-/dh/dPa/dsa /dsa/dSignhi/dSignb/dTa/doa \n/dh/dsa/dSignU/dSha/dSignha/dSa/dsa/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dga/dsa/dga/dSignl /daa/dSignhu/dSignb/daddha/dYa/dSignl /d@a/dua/dna /dpha/dna/aanda /dh/dua/dSignbi /dia/dSignU/dsa-/daha/dSignU/dsa/dga/dSignl /daa/dSignU/dsa/dSignUu \n/dSignb/dta/dsa/dSignha /dSignb/doa/dpha/dSignU /dta/dca/dsa/dSignl-/dtha/dSignU/doa/dsa/dSignl /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/doa /dh/dSignb.W/dsTa/dga /dia/dSignl/dTta /dna/dia /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa /dia/dSignl/dna/aanda \n/dpa/dSignhu/dta/dTtTta/dSignbi /dca/dia/dua, /dTa /dpand‘abindu /dl /doa /dSignl  /dSignb/doa/dga/dua/d@a /dca/dSignha/dl/dTa /dTa/dSignl/doa/d@a /dca/dSignha/dsa/doa/dSignha/d@a/dSignbi /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dh/dPa/dsa-\n/dh/dPa/dsa/aanda/dm/dsa/dSignha, /dl/dua/dSignl/dsa /doa/dSignm/dsa/dSignm /dP@a/dSignb/dTa/doa /dSignUu /dna /dga/dSignhu/dSa/dga /dsa/dSignb/dua/dYa/dSignl/dpand‘abindu /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dta/dSignbi/dpa \n/dia/dPa-/dSa/dPPa /dsa/db /dtha/dhvag‘aha /dSa/doa /dSignhi /dl/aanda/dga/dSignU/daa/dSignha /di@a/dSignha/dga/dSignbi/dsna /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignl/dSha/doa /dU/dPa/dca /daa/dSignU/dsa/dSignUu, /dga/dSignha/dsa/dSignl /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa \n/dca/dsga /dia/dSignha/dga/daa/dSignl/dua/dSignha/dTa/dga/dSignl/dtha/dSignl/dsa/dSignl/daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dia/dSignha/dga/doa /dia/dga/dSignhi/dYa/dSignha /dSa/dgta/dsaha /dSa/dSignl/dua/dSignm /dta/dSignb/dsa/dYa/dSignl/dpand‘abindu \n/dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda/dTa /dpand‘abindu /dl /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dta/dSignbi/dpa /dSignb/doa/dpha/dSignU /dm/dcha/d@a/dSignhu/dTtha/dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /dca/dSignl /dsa/dSignl /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi \n/dta/dSignU/dSignb.g/dcha /dSa/doa/dna /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia /doa/dSignm/dsa /dTa/d@a/dua/doa /dSa/dgta/dsaha /dga/dSignha/dSignb/dsa /dta/dSignha/dca/dna \n/dca/dSignha/dl, /dha /dsa/dSignl /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSignl /dSa/dSignl /dta/dSignU/dSignb.g/dcha /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda/dTa/dSignhi/dSa /dhnu’va‘a /dia /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dbi/dua/dSignm \n/dta/dSignl/dVa/daha/dSignha/dsa/dpha/dSignhi/dua/dSignl /dca/dSignl /dh/dPa/dsa/dSignha/dSa /dpand‘abindu  /dU/dga/dSignl/d@a/dga/dSignl /dca/dSignl/dTtha /dga/dSignha/dsa/dna /dca/dSignha/dl /dVa/dSignha /dpha/dSignm/dTta/aanda /dTa/dSignl/doa/d@a \n/doa/dSignha/d@a/dsna /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dh/dPa/dsa-/dh/dPa/dsa /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dsa/dpa/dSignhi /dpha/dSignhi- /dca/doha/dsa /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dia/dSignm/d@a/dSignl /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/doa /dl/doa /dona/dSignha/dSa/dga/dSignl \n/dPa/d@ha/dSignhi /dpha/dSignbi.g/dTa/doha/dsa /dbi /dga/dSignha/dSignb/dsa /dna/dSignl/dta /dca/dSignl /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dU/dg@a /dua/dga/d@a/dSignha/dSa /dpand‘abindu  /doa/dga /dua/dSignl/dTa/dSignhi/dbi /dTa /dpand‘abindu  \n/dta/dSignha/dna/dta/dSignm/daha/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dtha/dSignl/dna!/dSignb/doa/dl/doa /dTa /dpand‘abindu  /dca/dSignl/dTa/dSignl/doa /dSa/dga/dYa /dua/dga/d@a/dSignha ‘/dh-/dha’ /dSa /dpand‘abindu  \n/dh/dta/dSignhi/dga/dSignl /dh/doha/dsa /daha/dSignb.s/d@a /dna/dSignha/dia/dna /dTa/dSignl/dTa/dSignl /dTa /dpand‘abindu  /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSa/dSignl/dua/dSignm /dna/dia/dna /dua/dSignl/dta/dSignl /doa/d@a/dTa, \n/dTa/doha/dsa /dpha/dSignm/dTta /dga/dSignha/dsa/dna /dca/dSignha/dl /dVa/dSignha /dPa/dSignhi/diha? /dha/db /dca /dpand‘abindu  /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/dga/dSignl /dl/doa/dSignm /dona/dSignha/dSa /dha/dia/dSignUu-\n/dPa/dSignha/dpha /dSignUu  /d@a/dSignb/dua/dTa/dSignhu/dhnu’va‘a /dTa/doha/dsa /dTa /dpand‘abindu /dl/doa/dTta/dSignha /daa/dSignl/doha/dSignhu/dha /dSa/dSignbi/dga/dSignha /dtha/dSignl/dTta/dSignhi/dTa, /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /doa/dSignm/dsa/dSignm /dia/dSignha/dga/doa \n/dca/dga/dSignbi/dsa/doa /dsa/dSignha/dPa/dSignbi /dna/dSignl/dna /dPa/dSignhi/dpha/dna/dSignha /dSa/dVa/dSignl@eph/doa /doa/dSignm/dsa/dSignm /dPa/dua/dpa/dSignha/dsa /dtha/dSignl/dTta/dna/dSignha /dta/dSignha/daa /dh/dga/dSignbi/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  \n/doa/dSignm/dsa/dSignm /doha/dSignl/dTa/doa /dha/dSignb/daddha-/dga/dSignl/daddha /dta/dsa/dta/dSignhi/dga/dSignl /dh/dSa/dSignha/dsa /dua/dSignm/db/dl /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha/aanda \n/dga/dSignU/daa/dSignha /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dl/doa/dTta/dSignha /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dU/dTtha/dna/aanda /dU/dTtha/dna /dbi /dca/dSignl /dca/db \n/dia/dSignha/dga/dga/dSignl /dta/dSignha/dSignb/d@ha/doa /doa/dSignha/d@a/dsna/dSignl /dVa/dSignha /dtha/dSignU/dga/doa/dga/doa /doa/dSignha/d@a/dsna/dSignl /dSignb.g/dSa/dga/dSignha/dsa/doa /dPa/dua/dpa/dSignha/dsa /dga/dSignl/dTta/dSignha /dia/dSignl/dna \n/d@a/dua/dSignhi/dl /dTa /dpand‘abindu  /dm/db /dSa/dSignbi/dga/dSignha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dPa/doa/daddha/dSignhi /dTa /dpand‘abindu /daa/dSignm/dSa/d@a /dia/dSignha/dga/doa/dSignb.g/dSa/dga/dSignha/dsa/doa/dSa/dua/dSignha/d@a/dSignha /dna/dSignl/dna/dSignl \n/dca/dSignha/db/dl/aanda    \n \n \n16 //dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/dca/dia/dua/dga/dSignm/dua/dSignbi /dca/doha/dsa /dh/dPa/dsa /dPa/dSignhi/dpha/dna/dSignha /db/dSignb/dTa/dua/dSignha/dSa /dSignb/daa/dSa /dsa/dca/dSignhi/d@a /dSignb.W/doha/d@a/dSignhu/dna/doa \n/dTa /dpand‘abindu /dSa/dSignha/dPha-/dSa/dSignha/dPha /daa/dSignl/doha/dl /dna/dia/dna /dca/dSignl /dca/dSignb/dua/dYa/dSignha /dPa/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/dpa /dta/doha/d@eph/doa /d@a/dua/dSignbi /dTa/dSignb/dua/dYa/dSignl /dta/dSignha/dta/dSignha \n/dna/dSignm/dh/d@a /dP@a/dSignha/db/dga/d@a/dSignbi /dSoa /dSignUu /dna/dga/dSignl /dsa/dSignha/dm/dhnu’va‘a /dSignb.g/dna/doha/dSignha /daa/dSignl/dna/dSignhi/dsa, /dTa/dSignb/dua/dYa/dSignha/dSa /dpand‘abindu  /dsa/dSignl /doa/dSignb/dua/dYa/dSignm /dPha /dSignl /dna \n/doa /dSignl /dna/dSignhu/dhnu’va‘a /dha /dsa/dSignl /doa/dSignm/dsa/dSignm /dona/dSignha/dSa/dSignl /dPha/dSignha/dSignb/dsa /doa/dhvag‘aha /dTta/dPa/dna/dSignhu/dhnu’va‘a/aanda/dga/dsa/dga/dSignl /dU/dTtha/dna/dSignhi- /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dsa/dSignl \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSignm/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dtha/dSignl/dna /dua/dl/dTa/aanda /dta/dSignbi/dpa/dga/dSignl/dga/dSignha/dTa/dSignVocalic@/doa/doa /dSa/dgta/dsaha /dSa/dSignl/dua/dSignm /dh/dSignb.g/dpha, /dca /dpand‘abindu  /dsa/dSignha/dsa/dSignha/doa \n/dSa/dgta/dsaha/dga/dSignl /dua/dl/dTa /dha /dTa/doha/dsa /dca /dpand‘abindu  /dtha/dSignhi/dYa/dSignha/d@a/dSignbi/doa /dSa/dgta/dsaha/dSignl /dta/dSignha/dca/dta/dbi/dua/dSignm /dTa /dpand‘abindu  /dsa/dSignbi/doa \n/dsa/dSignb/dua/dYa/dSignl/dpand‘abindu /dua/dl/dTa/aanda /dha /dTa/dua_dSignUu/dga/dSignl /dca /dpand‘abindu /dga/dSignha/dl /dta/dSignU/dcha/dTa/dSignbi /dTa/doha/dsa /dTa /dpand‘abindu  /dm/dua/dSignm /dia/dsa/dca/dsa /doa/d@a/dta/dSignl \n/doa/d@a/dTa/dSignbi..! \n/dm/dsa/dSignha, /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSignm/doa /dga/dsa /dSa/doa/dTa/dSignha/db/dYa/dSignl /d@a/dua/dna /dpha/dna /dca/dSignl /dh/dsa/dca/dSignha/dsa-/dSa/dSignU/dsa/dca/dSignha/dsa \n/dga/dua/dSignha/doa/dnYa/dSignha/dsna/aanda /dia/dPa-/dSa/dPPa/doa /dPa/dpha/dSignha/db/dTa /dca/doha/dsa /dSa/dgta/dsaha/doa /dh/dSa/dna /dPa/dSignb.s/d@a/dpa/dYa \n/dua/dl/dTa /dTa/doha/dsa /dh/dPa/dsa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSa/dSignU/daha/dSignha/dSignb.s/d@a /dna/dSignl/dta/aanda /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dga/dsa /dSa/dSignl/dua/dSignm \n/d@a/dSa/dSignl-/d@a/dSa/dSignl /dm/dua/dsa /dSa/dSignbi/dga/dSignha/dPa/d@a /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa /dia/dSignl/dna/aanda/dTa /dpand‘abindu /dl /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dga/dSignU/dpand‘abindu/dua /doha/dSignm/dna/dSignhi/doa /dh/dsa/dSignU/doa /dSignUu /dna \n/dga/dSignhu/dSa/dga /dta/dSignb/dsa /dia/dSignl/dna/aanda /dl/doa /dTa /dpand‘abindu  /dm/dua_dSignU/dsa/dSignha /dca/doha/dsa /dSa /dhnu’va‘a /dia/dSignl-/dSa /dhnu’va‘a /dia /dPa/d@ha/dSignhi /dpha/dSignbi.g /dTa/doha/dsa /dta/dca/dSignha-\n/dtha/dSignU/doa/dSignbi.W /doa/d@a/dSignhi/dga/dSignl /doa/dSignm/dsa /dl/dua/dSignl/dsa /dPa/dua/dSignha/daddha/dSignl /dha/dSignb/doa /dSa/dga/dSignU/da@a/dSignl /dta/dSignbi/dpa/dga/dSignl /dta/dSignha/daha/doa /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dia/dSignl/dTta/dPa/d@a /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dSignb/daa/dSa /dTa/doa/dna/doa/aanda /dm/dsa/dSignha, /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi \n/dSa/dSignl/dua/dSignm /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSignl /dSignb/daa/dSa /dTa/dSignha/dSignb/doa /d@a/dua/dna /dpha/dna/aanda/daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dha/dpand‘abindu/dSignb.W/doha /dga/dSignbi/dSignb.g/dna /dia/dSignl/dna/aanda /dha/dpand‘abindu/dSignb.W/doha \n/dSignb.g/dga/dSignb.g/dna/dTa/dSignl /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dga/dSignU/dpand‘abindu/dua /dTta/dSignU/dSignb.W/dSoa/dYa/dSignha/dl/dna/aanda /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dPa/dTTa/dSignha-/doa/dna/dSha /dVa/dSignha /dPha /dSignUu /dna-/dPha/dna/doa \n/dTta/dSignU/dSa/dSignbi /dpa/dSignb.g/dna/dTa/dSignl /dh/dPa/dsa /dSa/dSignU/dia/dsaha /dSignb/dsa/doa/dSignha/dna/dl /dna/dia/dSignhi/dl /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dga/dsa/dSa /dpand‘abindu  /dSignb/dsa/doa/dna/dl \n/dna/dia/dna.../aanda /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dta/dSignha/dca/dna-  \n“/dada/dSignl/d@a/dSignha /doa /dSignl /dTa/dl /d@a/doha/dsa/dSignl /dpha/dSignbi.g?” \n/dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dta/dSignha/dca/dna /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dU/dTTa/d@a /daa/dSignl/dna/doa-  \n“/dhi/dTtha/dSignha/dga/dSa /dpand‘abindu  /dSa/dSignha/dl /dga/dSignbi/dTta/d@a /dua/dl/dTa/aanda”  \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dta/dSignha/dTa /dSa/dSignU/dSignb/dsa /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /diha/daddha/dSignbi /daa/dSignl/doha/dna/doa/aanda /dPa/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/dpa /dta/dSignha/dSignb.g/dca /doa/dhvag‘aha \n/dPa/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/dpa /dSignb.g/dga/dsa/dTta /dtha/dSignl/dna /dpha/dSignl/dna/db/aanda /dga/dsa/dSignl-/dga/dsa /dh/dPa/dsa /dSa/dga/dSignhi/dYa/doa /dh/dpand‘abindu/dTta/doa/dSignha/d@a /dna/dia/dSignhu/dna/doa /dTa /dpand‘abindu  \n/dta/dSignU/dSignb.g/dcha /dPa/daddha/dna/dSignhi /dha/daha/dSignha /diha/dsTta/dSignha /dSa/dga/dYa /dta/dSignbi/dpa/dga/dSignl /doha/dSignha/dna/dSignbi /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dhi/dia/dna/dSignha   \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /17  \n/dSa/dga/dSignhi/dYa/doa/dSa/dSignbi/dga/dSignha /dSignb/dsa/daha/dSignha/d@eph/dSignb.s/d@a/dTa /dpha/dSignl/dna/dSignhi, /dSignb/doa/dl/doa /dTa /dpand‘abindu  /dSa/dSignb.g/dpa/dVa/dSignha/dna/dYa/dga/dSignl/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dSignb/dPa/dTa/dSignha-\n/d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa /doa/dSignha/dYa/d@eph/d@a/dTa /dpha/dSignb.g/dTha/dsa /dca/dSignl /dSignb/dsa/dTYa /dpha/dh-/dPa/dSignhu/dsa/dSignl /dpha/dh /dta/dca/dSignl /dTa/doa /dada/dSignl/d@a/dSignha /dh/dta/dSignhi \n/dpha/dSignb.g/dTha/dsa/aanda /dSignb/dPa/dTa/dSignha/dca/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dh/dta/dSignhi/dSa /dpand‘abindu  /dPa/dSignb/dua/dsa/dSignb/dua /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dh/dPa/dsa /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/doa /doa/dSignha/dca \n/dSignb/dsa/dVa/dTta/dSignha /dada/dSignl/d@a/dSignha /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa /dca/dSignha/db/dl/aanda /dTa/dSignhi/dta/dSignbi/dpa /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dga/dSignha/db/dYa/dSignm /dta/dca/dSignha/d@a/doa /doa/dSignha/dca \n/doa/dhvag‘aha /dha/dSignb/dta /dca/dSignha/db /dpha/dSignb.g/dTha/dsa/aanda \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dta/dSignha/dca/dna-  \n“/d@a/dSTa/dSignl-/d@a/dSTa/dSignl /dpa/dSignb.g/dna /doa/dhvag‘aha /dh/dPa/dsa /dada/dSignl/d@a/dSignha /daa/dSignl/doha/dSignha /dSignb/daa/dh/aanda /daa/dSignm/dSa/d@a /dSignb/daa/dsa /dSa/dga/dYa \n/dPa/dSignl/dna/dSignha/dPa/d@a /dha/dia/dSignUu/doa /dSignb/doa/dpha/dSignU /dia/dPa-/dSa/dPPa /doa/d@a/dta/aanda” \n/dSa/dSignm/dnua/dSignm/dh/dsa/dSignha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dta/dSignha/dTa /dsa/dSignb/dua /dSa/dSignU/dSignb/dsa /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dSignb/dta/dppa/dSignl/dga/dSignl /dta/dSignha/dca/dna-  \n“/dpa/dna/dSignUu, /dSa /dhnu’va‘a /dia/dSignl-/dSa /dhnu’va‘a /dia /dpa/dna/dta/dSignm /doa/d@a_dSignUu /dha /dh/dua/dSignha/dpand‘abindu /dh/dPa/dsa/dSignm /dada/dSignl/d@a/dSignha/doa /dca/dSignha/dsa/doa/dSignha/d@a/dSignbi \n/dSignb/daa/dh/aanda” \n/dSa/dSignha/db/dl /dga/dSignbi/dTta/d@a/dPa/d@a /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dada/dSignl/d@a/dSignha, /dia/dPa/dSignl-/dSa/dPPa/dga/dSignl /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dia/dSignm/d@a/dSignl /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa /dia/dSignl/dna/aanda \n/dada/dSignl/d@a/dSignha /dna/dia /dTtha/dSignha/d@ha /dua/dSignm/db/dTa /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dh/dSa/dga /dhnu’va‘a /dca/dSa/dga/dSignl /dPa/dSignb/daddha /dia/dSignl/dna/aanda /dh/dSa/dga /dhnu’va‘a /dca/dSa /dbi /dca/dSignl \n/dSha/dua/d@a-/dta/dca/dSignha/d@a /dpha/dSignbi.g/aanda /dhi/dTtha/dSignha/dga /dSa/dtha /dTa/d@a/dua/doa /dP@a/dSignb/dTa/dYa/dSignm/dSignb/dia/dTa/dSignha /dh/dSignb.g/dpha! /dga/dSignU/daa/dSignha /dna/dia/dna/dSignl \n/dga/dsa/dga/dSignl /dU/dSignb/dTtha /dia/dSignl/dna/dSignhi /dca/dSignl /dh/doha/dsa /dSignb/dVa/daYa/dSignha/dTha/dSignbi@eph /dca/dSignbi/dVa/dsa/dga/dSignl /dpha/dSignbi.g, /dTa /dpand‘abindu /dl /dh/doha/dsa /dVa/dTTa/d@eph/dga/dSignha/dsa/doa \n/dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /doa/d@a/dta /dh/dSignb.g/dpha /dsa/dSignb/dua /dSignb/doa /dtha/dSignb/dVa/dSa/doa/aanda /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dta/dSignha/dca/dna-  \n“/dada/dSignl/d@a/dSignha/dga/dSignl /dpa/dSignha/dua-/dTa/dSignha/dua /dTa /dpand‘abindu  /dsa/db /dta/dsa/dta/dSignhi /dpha/dSignbi.g /dga/dSignU/daa/dSignha /dca/dna/doha/dSignhi/doa /dm/dSignb.s/d@a/dYa/dSignha/dsa /dTa /dpand‘abindu  \n/d@a/dSignb/dua/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha, /dpa/dna/dSignUu /dPa/dSignb/dua/dsa/dSignl /dca/dna/doha/dSignhi /doa/dhvag‘aha /dna/dSignl/dta/dTa/doha/dsa /dca/dSignha/dl/dta/aanda”  \n/dm/dsa/dSignha, /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dga/dsa /dia/dVa/dSignha/dua/dSignbi /daa/db/dTa/dSignl/d@a/dua/dSignhi /dca/dSignl /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/dSa /dpand‘abindu  /dna/dhvag‘aha /doa/dhvag‘aha /dia/dSignha/dga \n/daha/dSignb.s/d@a/doa /dSa/dgta/dsaha /dh/dSignb.g/dpha/dl, /dTa/doha/dsa /doha/dSignl/dta/dSignl-/dPa/dSignbi/dta/dSignl/dga/dSignl /doa/dSignm/dsa /dua/dca/d@eph.../aanda /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi \n/dta/dSignha/dca/dna-  \n“/dada/dSignl/d@a/dSignha /dTa /dpand‘abindu  /dtha/dSignbi/dTa/d@a /dca/dSignha /doa/dhvag‘aha /daa/dSignl/doha /dna/dSignl/dta /dga/dSignU/daa/dSignha /dca/dna/doha/dSignhi /dsa/db /doa/d@a/dta/aanda /dta/dSignl/dSa/dSignbi/dSa /dpand‘abindu  \n/dta/dSignl/dSa/dSignbi /dl/doa /dSignb/dia/dna/dSignha/dSa /dPa/dSignha/dSignb/dsa /dPa/dSignbi/dta /dna/dSignl/dta/aanda” \n/daa/dSignU/dsa/dSignUu /dia/dSignm/d@a/dSignl /doa/dSignm/dTtha/d@a/dSignbi/dga/dSignl /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa/dna/aanda /doa/dSignm/dTtha/d@a/dSignbi/dga/dSignl /doa /dSignU /d@a/dSa/dSignbi /dsa/dSignb/dua, /dpha/dSignm/dTta-  \n \n \n18 //dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/doS’a/dSignbi/dsna/doa/dSignm/dTtha/d@a/dSignbi/dga/dSignl /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dPa/dSignUu/dsna/d@eph /dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi /dSa/dga/dTta/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dl/dooa /dSignl  /dpa/dSignhu/doa/dSignbi.W/dPa/d@a /dta/dSignhi/dSa \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dta/dSignha/dca/dna-  \n“/dia/dSignha/dga/dga/dSignl /dhi/dta/dSignl/d@a /dha/dga /doha/dSignUu/dta /dPha/daddha/dna /dh/dSignb.g/dpha, /dh/dga/dSignhi/dYa/dSignha /dpha/dSignU/dTtTta/dSignbi /dua/dSignl/dta/dSignl \n/doa/d@a/dTa.../aanda” \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dta/dSignha/dca/dna-  \n“/dh/dua/dSignha/dpand‘abindu/doa /diha/d@a /dP@a/dSignl/dga/dsa/dia/d@a /dpha/dSignbi.g /dha /dua/dga/d@a/dSignm.../aanda” \n‘/dua/dga/d@a/dSignm’ /dSa /dpand‘abindu  /dha/dia/dSignha/dpand‘abindu /dsa/dSignb/dua /dta/dSignb/d@ha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dpa/dSignU/dPa /dtha/dhvag‘aha /dia/dSignl/dna/aanda  \n/dh/dPa/dsa /dia/dSignha/dga/doa /dsa/dSignha/dm/dhnu’va‘a /dSa/dSignU/dSignb/dsa /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dta/dSignha/dca/dna-  \n“/dh/dua_dSignUu /dpand‘abindu/doa /dga/dSignha/dTa/dSignVocalic@/doa /dTa /dpand‘abindu  /dP@a/dSignl/dga/dsa/dia/d@a/dSignl /dsa/dSignl /dpha/dSignbi.g?” \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi-  \n“/dha/db /dl/dTa/dta/dSignl/dPa/d@a /d@a/dua/dl /dSignb/daa/dYa/dSignhu/aanda /dPa/dsa/d@a/dua /dca/dSignUu/dsa/dSa /dpand‘abindu  /dh/dga/dSignhi/dYa/dSignha /dpha/dSignU/dTtTta/dSignbi /dtha/dhvag‘aha /d@a/dua/dna \n/dh/dSignb.g/dpha, /dga/dSignha/db/dYa/dSignm /dsa/dSignhi/dua/d@a /dca/dSignl/dTa/dSignbi, /dua_dSignU/dsa/doa /dSignl  /dSa /dhnu’va‘a /dia /dta/dSignbi/dSa /dca/dSignUu/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dh/dua/dSignha/dpand‘abindu/doa /dia/dSignha/dga /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa \n/dca/dSignha/dl/dta/aanda”  \n/dga/dSignU/dSoa/dSignbi.W /daa/dSignhi/dTa /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dta/dSignha/dca/dna-  \n“/dua/dga/d@a/dSignha /dia/dSignha/dga /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa/dta /dha/dSignb/doa /dh/dPa/dsa /dga/dSignha/dTa/dSignVocalic@/doa?” \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi-  \n“/dh/dua/dSignha/dpand‘abindu /dca/dSignl /dta/dSignU/dSignb.g/dcha/dhi.../aanda” \n \n/dSha/dtaa /dSa /dhnu’va‘a /dohYa/dSignha : 3068, /dSignb/dTa/dSignb.g/dTha : 10 /dh/dia/dSTa 2018 \n \n    \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /19  \n \n \n2. \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dada/dSignl/d@a/dSignha/dSa /dpand‘abindu  /dSignb/dsa/doa /dSignhi /dna /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dSa/daddha/doa/dPa/d@a /dha/dSignb/dta /dta/dSignhi/dTta/d@aka‘/dSignbi /db/dhnu’va‘a/dca/dsa/dta/dna/dSignha \n/dSignb.s/d@a/doSa/dSignha /dPa/doa /dSignhi /daddha/dh/dPa/dsa /dada/dSignl/d@a/dSignha /dSignb/dVa/daa/dSignha /dtha/dSignl/dna/aanda /dhi/dTtha/dSignha/dga/dSa /dpand‘abindu  /daa/dSignUu /dSignb/doa/dna/dSignm/dga/dSignbi/dTta/d@a/dPa/d@a \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dada/dSignl/d@a/dSignha /dpha/db/aanda /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dga/dSignhu/dSa/dga /dU/dTa/d@a/dsa/dSignl /daha/d@a/dTa/dSignbi/dga/dSignl /dPa/daddha/dna /dta/dSignbi/dca \n/dl/doa/dSignha/dl/doa /dca/dSignbi/dVa/dsa /daha/dSignha/d@a/dsna /doa/d@a/dSignhi/dna/dSignl /dSignb/do@a/dYa/dSignha/dia/dTa /dua/dSignm/db/dl /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dsa/dSignl /dga/dsa/dSignU/doha/dSignm/doa \n/dca/dSignbi/dVa/dsa/dga/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSignb/dVa/daYa/dSignha/dTha/dSignbi@eph /dca/dSignbi/dVa/dsa/doa /dh/dSignb.W/dsTa/dga /dpha/dSignm/daddha/dPa/d@a /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi \n/dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa /dpa/dSignU/doa/dna /dh/dSignb.g/dpha /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dsa/dSignl /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSignm /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa/dna/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSa/dSignha/dna /dtha/dSignb.s/d@a/doa \n/dPa/dpha/dSignha/db/dTa /dTa /dpand‘abindu  /daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dsa/dVa/dca/dSignbi/dVa/dsa \n3/dga/dSignl /dP@a/dVa/dSignl/dSha /doa/d@a/dta/dSignl/doa /dpha/db/aanda /dm/dsa/dSignha, /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a \n/dh/dPa/dsa /dna/doS’Ya /dSignb/dsa/daha/dSignha/d@eph/dSignb.s/d@a/dTa /doa/dhvag‘aha /dpa/dSignU/doa/dna /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dta/dSignbi./dl. /doa /dSignl /dna/dSignha /dPa/dpha/dSignha/db/dTa /dh/dPa/dsa/dSignha \n/dadha/dhnu’va‘a/dia/dSa /dpand‘abindu  /dh/dPa/dsa /dca/dSignbi/dVa/dsa /dSignb/dsa/dga/dSignha/d@eph/dsna /doa/d@a/dta /dga/dSignU/daa/dSignha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dh/doha/dsa \n/dh/dSignb/dsa/dSa/dSignb.g/dpa/dTa/dTa/dSignha/doa /dSignb.W/dSTha/dSignb/dTa/dga/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dm/dsa/dSignha, /dU/dga/dSignl/d@a/doa /dSignb/dua/dSa/dSignha/dta/dSa /dpand‘abindu  /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi \n/dta/dSignha/dSignb.g/dna/dia /dtha/dhvag‘aha /dpa/dSignU/doa/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dsa/dta/dSignha/dSignb.g/dna/dia/dSignl /daha/dSignb.s/d@a /dsa/dSignl /dta/dSignha/dna-/dta/dppa/dSignha/doa /dPa/dSignUu/dsna/d@eph /dtha/dSignha/d@a \n/dga/dSignha/dTa/dSignha-/dSignb/dPa/dTa/dSignha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /d@a/dua/dSignhi /dpha/dSignhi/dsa /dga/dSignU/daa/dSignha /dca/doha/dsa /dta/dSignl/dTta/dSignha-/dta/dSignl/dTta/dSignbi /dta/dSignha/dSignb.g/dna/dia /dtha/dhvag‘aha /dca/dSignha/db/dl /dTa/doha/dsa \n/dTa /dpand‘abindu  /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/dsna/dSignbi/dYa /dP@a/dShsa /dta/dSignbi/dpa/dga/dSignl /dha/dSignb/dta/dYa/dSignl /dca/dSignha/db/dl/aanda  \n/dSignb.s/d@a/doSa/dSignha/dPa/d@a /dpa/dSignb/d@ha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /doa/dua/dna/doa- \n“/dPha /dSignl /d@a /dtha/dSignl/dpand‘abindu/dTta /dua/dSignl/dTa/db/aanda” \n/dtha/dSignl/dpand‘abindu/dTta/doa /diha/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/dTta /doa/d@a/dSignhi/dTa /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dta/dSignha/dca/dna-  \n“/dca/d@a_dSignUu/d@a, /dca/d@a_dSignUu/d@a /dtha/dSignl/dpand‘abindu/dTta /dua/dSignl/dTa/db/aanda”  \n/dm/dsa/dSignha, /db/dhnu’va‘a/dSignb.g/dca/dsa/dta/dna/dSignha /dSignb.s/d@a/doSa/dSignha/doa /dna/dSignl/dna /daa/dSignUu /dSignb/doa/dna/dSignm/dga/dSignbi/dTta/d@a/doa /daa/dSignUu/d@a/dSignbi /dta/dua_dSignU/dTa   \n \n \n20 //dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/dsa/dSignb/dua/dYa/dSignl/dpand‘abindu /dtha/dSignl/dna, /dTa /dpand‘abindu /dl /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dga/dsa/dga/dSignl /doa/dSignm/dsa/dSignm /dm/dua/dsa /dP@a/dShsa/dSignl /dsa/dSignl /dU/dTtha/dna /dca/dSignl \n/dtha/dSignb/dVa/dSa/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /doa/d@a/dSignhi/dTa, /dga/dSignU/daa/dSignha /dga/dsa/dga/dSignl /dh/dPa/dsa /dSignb/dVa/d@a/dua/dSignha/db/dTa /dtha/dSignb/dVa/dSa /dTa /dpand‘abindu  /dsa/dSignha/dSignb.g/dpa/dYa/dSignl \n/d@a/dua/dna /dpha/dSignl/dna/db/aanda /dada/dSignl/d@a/dSignha/doa /dha/dia/dSignUu/dga/dSignl /dSignb.s/d@a/doSa/dSignha /dna/dSignb/dia/dTa/dSignl /dSignb.s/d@a/doSa/dSignha/dta/dna/dSignha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dtha/dSignha/daddha/dSignha /daa/dSignhi/dTa \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dh/dPa/dsa /dada/dSignl/d@a/dSignha/doa /doa/dSignm/dTtha/d@a/dSignbi/dga/dSignl /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa,/dSignb/doa/dTa/dSignha/dta /d@a/dSignb.W/doha /dta/dSignl/dSa/dSignU/daha /dtha/dhvag‘aha \n/dm/dpha/dSignha/db/dsa/dPa/d@a /dm/dhnu’va‘a/diha/d@a/dSignha /dia/dSignl/dna/aanda /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSa/dga/dSignU/da@a/dga/dSignl /dca/dSignU/dha/dSignb.s/d@a /dU/dTtha/dSignhi/dl /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dga/dsa /d@a_dSignUu/dPa/dSignbi /dSa/dga/dSignU/da@a/dga/dSignl /dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/doa /dca/dSignU/dha/dSignb.s/d@a /dU/dTtha/dl /dna/dia/dna/aanda /dl/doa/dSa /dhnu’va‘a /dia \n/dh/dsa/dSignl/doa/dSignm /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dU/dTtha/dl /dna/dia/dna/aanda /dta/dSignbi./dl./doa /dTa/dSignl/dSa/d@a /dVa/dS’a/d@eph/dga/dSignl \n/dpa/dSignha/dSignb.s/d@a /dga/dSignha/dSa /dta/dSignbi/dTa /dia/dSignl/dna, /dga/dSignha/dT@a /dha/dTtha /dga/dSignha/dSa/dga/dSignl /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/dSa /dpand‘abindu  /dSignb/dsa/doa /dSignhi /dna /dca/dSignha/dl/dta/aanda \n/dU/dssa/dSignhi/dSa-/dta/dSignbi/dSa /dta/doha/d@eph/doa /dU/dga/dSignl/d@a/dSignm /dtha/db/dYa/dSignl /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha, /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dga/dSignha/dl/doa /dSignl/dpand‘abindu  \n/dSignb/dta/dha/dua/doa /dSignb.g/dpa/dsTa/dSignha /dPa/doa/daddha/dsa/dSignl /dpha/dSignhi/dsa /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSignb/dPa/dTa/dSignm/dca/dSignbi /dSa/dSignl/dua/dSignm /dSignb.g/dpa/dSignb.W/dsTa/dTa/dSignl /d@a/dua/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha/aanda \n/daa/dua/dSignl/dca/doa /dca/dSignl /d@a_dSignUu/dPa /dSa/dga/dSignha/dca/dga/dSignl /dta/dSignb/dsa /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha /dTa/db/dSa /dpand‘abindu  /dSignb/dPa/dTa/dSignm/dca/dSignbi /dha /dga/dSignha/db/dYa/dSignm \n/dh/dPa/dsa /dga/dsa/dSignm/dsa/dSignU/doa /dSignUu /dna /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/dga/dSignl /dSignb/dta/dha/dua /doa/d@a/dSignha /dPa/dSignhu/dTa/dSignha /dSignb/doa /dsa/dSignb/dua/aanda /dl/doa/dTta/dSignha \n/dpand‘am/dSignb/dPha/dSa/doa /dSignb/doa/d@a/dSignha/dsa/dSignbi/doa /dm/doa/dSignha/dSignb/dTa/dYa/dSignl /doa /dSignl /dTa/dSignl /dtha/dhvag‘aha /dSa/doa /dSignhi /dl/aanda /dga/dSignha/dna-/dca/dSignha/dna /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu \n/doha/d@a/dSignbi/daa-/dSignb/dVa/doa/d@a/dSignbi/doa /dta/dSignl/dVa/dua/dSignha/d@a /dga/dsa/dSignU/dooha/dSignm/doa /dta/dSignb/dsa /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha..! \n/doa/dSignm/dsa/dSignm /dl/doa /dSignb/dVa/dS’a/dYa/doa /dl/doa /dPa/dua/dna/dSignUu/dPa/d@a /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dSignb/dsa/dsna/d@eph/dYa /dtha/db/dYa/dSignl /dsa/dSignl \n/dPa/dta/dSignhi/dTa /dSignb/doa /daha/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/db-/daa/dSignl /daa/dSignm/dSa/d@a /dU/dSignb/dTtha /dca/dSignha/db/dTa /d@a/dua/db/aanda/dh/dsTa/dga/dSignl, /dh/dPa/dsa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  \n/dTtha/dSignha/dga/dSignl/dPa/d@a /d@a/dSignm/dSignb/doa /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dm/dpha/dSignha/db/dsa/dSa /dpand‘abindu  /dU/dSignb/dTtha, /dga/dSignha/dl /dna/dia /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa/dna/aanda \n/dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dSignb/dsa/dYa/dSignm/dpand‘abindu /dta/dca/dSignha/d@a/dSa /dpand‘abindu  /dSa/dSignha/dga/dSignha/dsa /doa/dSignbi.W/dSignb/dsa /dada/dSignl/d@a/dSignha /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa/dna/dSignl /dpha/dSignl/dna/dSignbi /dSignb/doa /dta/dSignl/dTta/dSignbi/dPa/d@a /dsa/dca/dSignhi/d@a \n/dPa/daddha/dna/dSignhi/dsa/aanda /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dia/dSignU/dgua/d@a/dSignha/dl/dna /dga/dSignl/diha /daa/dSignl/doha /dna/dSignm/doa /dga/dSignhu/dSa/dga /dta/daa/dna/dSignhi/doa /dSa/dgtha/dSignha/dVa/dsa/dSignha \n/dta/dSignU/dcha/dl /dna/dia/dSignhi/dl /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /daa/dSignl/doha /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dtha/dSignl/dna/dSignhi/dsa/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha /doa /dSignl /dua/dsa/dSignm \n/d@a/dSignm/dia /daa/dSignl/dua/dga/dSignl /dSignb/doa/dl /dsa/dSignl /dua_dSignU/dh/dl /dm /dTa /dpand‘abindu  /dta/dca/dna/dSignha /dPa/dpha/dSignha/dSignb/dTa/dYa/dSignl /dsa/dSignbi/doa/dSa /dpand‘abindu  /dta/dSignU/dcha/dna /dca/dSignha/dl/dTa/aanda \n/dm/dsa/dSignha, /dSignb/doa/dpha/dSignU /dta/dSignha/dua/d@a/dSignbi /d@a/dSignm/dia /daa/dSignl/doha/dna/dSignm/dSa /dpand‘abindu  /dta/dSignU/dcha/dna /dca/dSignha/db/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha /dga/dSignU/daa/dSignha /dtha/dSignbi/dTa/dSignb.s/d@a/dYa/dSignha \n/d@a/dSignm/dia/doa /dSignl/dpand‘abindu /dTa /dpand‘abindu  /dta/dSignU/dcha/dSignl/dna/dSignha /dPa/dpha/dSignha/dSignb/dTa/dYa/dSignl /dSignb/doa/dYa/dSignm /dta/dSignU/dSignb.g/dcha/dSa/doa /dSignhi /dl/aanda  \n/dh/daha/dSignb.W/doha/dna/dna /dPha /dSignUu /dna /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dSignb.W/doha/dna/dSignb.W/doha/dna/dSignha/db/dTa /dga/dSignha/dl/doa /dSignl/dpand‘abindu  \n/doa/dua/dna/doa- “/dga/dSignha/dl, /dga/dSignha/dga/dSignha/dia/dSignha/dga/doa /dl/doa/dia/dSignm/d@a/dSignl /dSa /dhnu’va‘a /dia/dSignl-/dSa /dhnu’va‘a /dia /dPa/d@ha/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha/aanda”    \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /21  \n/dsa/dSignhi/dua/d@a/doa /dsa/dSignha/dm/dhnu’va‘a /dSa/dSignU/dSignb/dsa/dTa/dSignl /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dca/dSignl/dsa/dSignha /dca/dna/daha/d@a /dtha/dhvag‘aha \n/dia/dSignl/dna/dSignhi/dsa/dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSignb/dta/dua_dSignU/dSa/dSignhi/dTa /dta/dca/dna/dSignbi-  \n“/doa/daa-/doa/dSignha/dTtha/dSignbi /doa /dSignl /dua/dSignl/dsa /dh/dSignb.g/dpha?” \n‘/doa/daa-/doa/dSignha/dTtha/dSignbi’/doa /dPa/dSignU/dpha/dSignhi/doa/dga/dSignha/dsa/dSignl /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dpha/dSignl/dna/dSignhi/dsa /dca/dSignl \n/dh/dSignb.W/doha/dYa/dSignha/db/dSa /doa/dhvag‘aha /dna/daddha/doa/dSignha/doa /dPa/dSignb.s/d@a/dpa/dYa /dta/dSignU/dcha/dta/aanda /dSignb/doa/dl/doa /dTa /dpand‘abindu  /dia/dSignha/dga/doa /dca/dSignl \n/dsa/dVa/dTa/dSignU/dSignb.s/d@a/dYa/dSignha /dh/dSignb.g/dpha /dm /dTa /dpand‘abindu  /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dsa/dSignhi/dua/d@a /dpha/dSignm/daddha/dna/dSignha /dPa/dpha/dSignha/db/dTa /dca/dsga /dna/dSignl/dna/doa \n/dga/dSignU/daa/dSignha /dpa/dSignl/dua/d@a/dSignm-/dga/dSignm/dua/d@a/dSignm/dSa /dpand‘abindu  /dTa /dpand‘abindu  /dh/dsa/dSignU/dga/dSignha/dSignb/dsa/dTa /dtha/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/dca /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dna/dSignb/dia/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha \n/dna/dia/dna/dSignl /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dta/daa/dSignhi/dna /dha/dia/dSignUu /dta/dSignb/d@ha /dia/dSignl/dna/dSignhi/dsa/aanda /dha/dia/dSignUu /dta/dSignb/d@ha/dTa/dSignl \n/dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi /dta/dca/dna/dSignbi-  \n“/dsa/dSignha/dga/dSignm-/dTtha/dSignl/doa/dSignha/dsa /dPa/dSignU/dpha/dna/dua/doa?” \n/dh/dPa/dsa/dSignha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSa /dhnu’va‘a /dYa/dSignb.g/dga/dTa /doa/d@a/dSignhi/dTa /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dta/dSignha/dca/dna-  \n“/d@a/dSTa/dSignl-/d@a/dSTa/dSignl /dtha/dSignl/dpand‘abindu/dTta /dtha/dSignl/dna/dSignha, /dTa/doha/dsa /doa /dSignl /dsa/dSignha /dsa/dSignha/dga-/dTtha/dSignl/doa/dSignha/dsa /dPa/dSignU/dSignb.g/dpha/dSignb/dTa/dhi/dsa! /dga/dSignU/daa/dSignha \n/dl/dTa/dSignl /dTa /dpand‘abindu  /dta/dSignU/dcha/dna/dSignl /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a /dsa/dSignha/dga /dSignb.g/dpha/dhi/dsa/aanda”  \n‘/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a’ /dSa/dSignU/dSignb/dsa /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi /dh/dPa/dsa /dsa/dSignhi/dua/d@a/doa /dSignb/daa/dYa/dSignha/daa-/dVa/dSignha/daa /dSignb/daa/dSa /dsa/dca/dSignhi/d@a \n/dSignb.W/doha/daddha/dta/dl /dna/dia/dna/dSignbi, /dga/dSignU/daa/dSignha /doa /dSignl /dTa/dSignhu /dTha/dSignha/dua-/dPa/dTa/dSignha /dsa/dSignb/dua /dna/dia/dna/dSignhi/dsa/aanda /dta/dca/dna/dSignbi-  \n“/dSignb/doa/dpha/dSignU /dia/dPa/dSignm-/dSa/dPPa /dtha/dSignl/dna/dua?” \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi-  \n“/dta/dua_dSignU/dTa /dia/dPa-/dSa/dPPa /dTa /dpand‘abindu  /dsa/dSignb/dua /dtha/dSignl/dna /dga/dSignU/daa/dSignha /dl/dTa/dSignl /dTa /dpand‘abindu  /dm/dua/dSignm /dga/dsa/dSignl-/dga/dsa /dta/dSignU/dcha/dta/dSignl \n/doa /dSignl /dna/dSignhi/dsa /dca/dSignl /dua/dga/d@a/dSignl /dia/dSignha/dga/doa /daha/dSignbi/doa/daha/dSignbi /dpha/dSignbi.g/aanda” \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dia/dSignha/dga–/dP@a/dSignl/dga/dsa/dia/d@a–/dSa /dpand‘abindu  /doa/dSignm/dSa /dtha/dSignb.s/d@a /dua/dTta/dna /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dia/dSignha/dga–\n/d@a/dSignha/dga/dPa/dSignU/d@a–/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dm/dsa/dSignha, /dl/doa /d@a/dSignha/dcYa /dha /dl/doa /dSignb.g/dca/dna/dSignha/doa /dia/dSignha/dga /d@a/dSignb/dua/dTa/dSignm /dia/dSignha/dga-\n/dia/dSignha/dga/dga/dSignl /dh/dsTa/d@a /dSa/dSignl/dua/dSignm /dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /dh/dsTa/d@a/doa /doa /dSignl /dTa/dSignl/doa/dSignm /doa/dSignha/d@a/dsna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /daa/dSignUu \n/dia/dSignha/dga/doa /dtha/dSignhu/dia/dSignm/dSignb.g/dna/doa /dta/dsa/dSignha/dta/dTta /daa/dSignUu /d@a/dhnu’va‘a/dia /d@a/dua/dsa/dSignl /dha/dSignb.g/dTha/d@eph/doa /dSignb.W/dSTha/dSignb/dTa/dga/dSignl /dh/dsTa/d@a /dua/dSignm/db/dl \n/dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /d@a/dSignha/dca/dsa/dSignbi/dSignb/dTa/doa /daa_dSignVocalic@/dSignb/dS’Tta/dSa /dpand‘abindu  /dSa/dSignl/dua/dSignm /dua/dSignm/db/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /d@a/dSignha/dca/dsa/dSignbi/dSignb/dTa/doa/dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/daha/dSignha/d@a/dSignha   \n \n \n22 //dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/dSa/dSignl/dua/dSignm /dtha/dSignhu/dia/dSignm/dSignb.g/dna/doa /dSignl  /dta/dsa/dSignha/dta/dTta /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu /dh/dsa/dSignl/doa/dSignm /d@a/dhnu’va‘a/dia/doa /dh/dSignb.g/dpha/dl /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dSa/dga/dSignha/dSignb.g/dca/doa \n/d@a_dSignUu/dPa-/d@a/dSignl/doha/dSignha /dSa/dSignl/dua/dSignm /dh/dna/dia /dua/dSignm/db/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda  \n/dada/dSignl/d@a/dSignha /dh/dSignb/dta/dTa/dSignl /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa /doa/dPa/daddha/dSignha /dta/daa/dSignhi/dna /dTta/dhnu’va‘a/doa/dSignbi.W/dga/dSignl /dua/dSignha/dTha-/dPa/dl/d@a /daha/dSignm/db \n/dh/dPa/dsa /dta/dSignhi/dSa/dSignha/d@a /d@a_dSignUu/dga/dga/dSignl /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa/dna/dSignha/aanda /dTa/dSignhi/dta/dSignbi/dpa /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dpa/dSignha/dua /dta/dsa/dSignha /dsa/dSignl/dsa/dSignl /dpha/dna/aanda \n/dm/dsa/dSignha, /dpand‘am/dSignb/dPha/dSa/dSa /dpand‘abindu  /dl/dna/dSignha /dPa/dpha/dSignha/db/dTa /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa /dh/dPa/dsa /dada/dSignl/d@a/dSignha/dga/dSignl /dTa/dToha/dsa/dSignha/dTa/dualant \n/dpa/dSignha/dua/dSignl/dTta/dSignha /dPa/dSignbi/dta/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha, /dSignb/doa/dl/doa /dTa /dpand‘abindu  /dpand‘am/dSignb/dPha/dSa /dpha/dSignm/daddha/dna/dSignha /dPa/dpha/dSignha/db/dTa /dpand‘am/dSignb/dPha/dSa/dSignl/doa \n/doa /dSignl /dSignb.W/dsTta/dsa/dga/dSignl /dca/dna/doha/dSignhi /doa/dhvag‘aha /dna/db /dpha/dSignhi/dTha/aanda /dTa/dSignl/doa/d@a /doa/dSignha/d@a/dsna /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dpand‘am/dSignb/dPha/dSa/doa \n/dSTta/dSignha/dPha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSa/dSignU/dSignb/dVa/daha/dSignha/dsa/dSignU/dSa/dSignha/d@a /dca/dna/doha/dSignhi-/doha/dSignl/dsa/dSignha/db /dtha/dSignl/dTta /dca/dSignha/db /dpha/dSignhi/dsa/aanda /dha/dsa/dSignl /dSignb/daa/dsa /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu \n/dPa/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/dpa/dSignm /dia/dSignm/d@a/dSignl /dga/dSignha/dsa/dSignl- /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa, /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi /dha /dTa/dSignbi/dsa/dSignUu /dta/dSignb/dua/dsa /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi, /dSa /dhnu’va‘a/dia/dSignl-\n/dSa /dhnu’va‘a /dia /dpa/dSignha/dua /dPa/dSignbi/dta/dl /dna/dia/dna/aanda  \n/dpand‘am/dSignb/dPha/dSa/dSa /dpand‘abindu  /dada/dSignl/d@a/dSignha /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa /dh/dPa/dsa /dSa /dhnu’va‘a /dia/dSignbi- /doa/dsua/dSignhi/dYa/dSignha/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia /dSa/dtha /dSignb/daa/dsa \n/dPa/dl/d@a/dSignl /dl/dta/dSignm /doa/d@a/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha /dha /dca/dSignl/dta/dSignm /doa/dSignb.s/d@a/dTa/dSignl /dpha/dSignhi/dTha /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /d@a/dSTa/dSignha/dga/dSignl /dh/dPa/dsa-/dh/dPa/dsa \n/dia/dSignha/dga-/diha/d@a/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia /dh/dPa/dsa-/dh/dPa/dsa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dSa/dSignU/doha-/daa/dSignU/doha/doa /dia/dPa-/dSa/dPPa /dSa/dSignl/dua/dSignm \n/doa/dSignb.s/d@a/dTa/dSignl /dpha/dSignhi/dTha.../aanda /dpand‘am/dSignb/dPha/dSa/dSa /dpand‘abindu  /dSignb/dsa/doa/dna/dna/dSignha /dPa/dpha/dSignha/db/dTa /doa/dsua/dSignhi/dYa/dSignha /dh/dPa/dsa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa \n/dta/dSignha/dTa /dU/dTtha/dta/dSignhi/dTa /dta/dca/dna/dSignha-  \n“/d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa /dtha/dSignha/dYa, /daa/d@a/dga/dSignha/dua/dSignha/doa /dPa/dSignha/db/dSa /dpand‘abindu  /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a /dpa/dna/dSignha/dl/dta /dta/dSignm/dcha /dta/dSignb/dsa \n/d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dSa/dga/dYa/dPa/d@a /daa/d@a/dga/dSignha/dua/dSignha /dsa/db /dtha/dSignl/dTta/dsa/dSignl /dSa/dtha /dSignb/daa/dsa /dSa /dhnu’va‘a/dia/dSignbi /dSa/dta/dua/doa \n/doa/dca/d@eph/doha/dSignhu/doa /dta/dsa/dna/dSignl /d@a/dua/dSignhi /dpha/dSignbi.g/aanda” \n/doa/dsua/dSignhi/dYa/dSignha/doa /dta/dSignha/dTa /dSa/dSignU/dSignb/dsa /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/dSignm/doa /dga/dsa /dTtha/dga/doa/dna/dSignhi/dsa /dga/dSignU/daa/dSignha /dna/dia/dna/dSignl \n/dga/dsa/dga/dSignl /dU/dSignb/dTtha /dia/dSignl/dna/dSignhi/dsa /dca/dSignl /dSa/dSignm/dcha-/dSa/dSignha/dcha /dta/dca/dsa/dSignl /dVa/dSignha /doa/dsa/dsa/dSignl /dTha/dSignm/daddha/dSignl /dSa/dga/dSYa/dSignha /dga/dSignl/dTta/dSignha/dl/dTa/aanda \n/dTa /dpand‘abindu /dl, /dca/dSignbi/dVa/dsa /dSignb/daa/dSa /db/dSha/dSignha/d@a/dSignha /doa/d@a/dSignhi/dTa /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa /dta/dca/dna/dSignha-  \n“/doa/dsua/dSignhi/dYa/dSignha /dtha/dSignha/dYa, /dbi/dua/dSignm /dsa/dSignl /daa/dSignl/doha/dta/dSignhi /dca/dSignl /dl/dooa /dSignl  /d@a/dSignlhnu’va‘a/doa/doa /doa /dSignU /d@a/dSa/dSignbi/dPa/d@a /dh/dua_dSignUu /dpand‘abindu /dpha/dSignbi.g \n/dha /d@a/dSignha/dga/dSignha/dsa/dsaa/dSignm /dh/dSignb.g/dpha,/daa/dSignU/dsa/dSignUu /dia/dSignm/d@a/dSignl/doa /daa/d@a/dga/dua/dSignm/dl/dooa /dSignl  /d@a/dhnu’va‘a/dia /dh/dSignb.g/dpha/aanda/dga/dSignU/daa/dSignha /d@a/dSignha/dga/dSignha/dsa/dsaa \n/doa /dSignl /dsa/dSignha /dl/dTa/dSignl/doa /dua/dSignha/db /dSTa/d@a/doa /d@a/dua/dsa-/dSa/dua/dsa /dta/dsa/dSignha /dsa/dSignl/dsa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha!” \n/d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/doa /dP@a/dShsa/dPa/d@a /dca/dSignha/dta/dSignl /doa/dsua/dSignhi/dYa/dSignha /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /doa/dSignb.s/d@a/dTa/dSignhi/dTha /dTa/dSignha/dta/dSignl /dada/dSignl/d@a/dSignha   \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /23  \n/dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa /dia/dSignl/dna/dSignha/aanda /dua/dSignm/db/dTa/dSignm /dh/dSignb/dua/dsa/dSignha /dpha/dSignhi /dca/dSignl /dSa/dtha-/dSignb/daa/dsa/dSignha/dSa /dhnu’va‘a /dia/dSignbi/doa /dta/dSignbi/dpa /dSignb/doa/dpha/dSignU /dP@a/dShsa /dca /dpand‘abindu  \n/dPa/dpha/dSignU/dha/db/dYa/dSignm /dia/dSignl/dna /dTa /dpand‘abindu  /dbi /dha/dSha/dSignha /dta/dsa/dna/dSignl /d@a/dua/dSignhi/dl /dca/dSignl /dhu/dcha/dSignU.alt/doa/dSignha /dpha/dSignU/dTta/dna/dSignha/dua/dSignha /dia/dPa \n/doa/dSignha/dSignb.W/dnua /dPa/dSignUu/d@a/dSignha /dna/dSignl/dta/aanda /dm/dsa/dSignha, /dia/dPa-/dSa/dPPa/doa /do@a/dga/dga/dSignl /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/dSignb.s/d@a/doa \n/dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/doa /dta/dSignha/dTa /dU/dTtha/dSignha /dpa/dSignU/doa/dna /dpha/dna/dSignha /dga/dSignU/daa/dSignha /dca/doha/dsa /dh/dPa/dsa /dada/dSignl/d@a/dSignha /dl/dna/dSignha /dha /dpa/dSignha/dua \n/dua/dSignha/dTha/dga/dSignl /dna/dSignl/dna/dSignhi/dsa /dTa/doha/dsa /doa/dsua/dSignhi/dYa/dSignha/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dh/dsa/dSignha/dYa/dSignha/dSa /dga/dsa/dga/dSignl /dU/dTtha/dna/dSignhi/dsa/aanda /dU/dSignb/dTtha/dTa/dSignl \n/dca/doha/dsa /dh/dPa/dsa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dSa/dga/dSYa/dSignha /dha /dSa/dga/dSignha/daha/dSignha/dsa/dPa/d@a /dsa/dca/dSignhi/d@a /dia/dSignl/dna/dSignhi/dsa /dTa/doha/dsa \n/dta/dSignU/doa/dSignhu/d@a /dna/dSignha/dia/dl /dna/dia/dna/dSignhi/dsa/aanda /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/dga/dSignl /dTa/dSignbi/dsa-/dTa/dSignbi/dsa/dTta/dSignha /dta/dSignl/dTta/dSignbi /dh/dSignb.g/dpha, /daa/dSignm/dSa/d@a /doa/dSignm/dsa/dSignm \n/dsa/dSignl /dha/dga/daa/dsa/dSignbi /dh/dSignb.g/dpha /dha /dsa/dSignl /doa/dSignm/dsa/dSignm /dha/dSha/dSignha..! /dta/dSignl/dTta/dSignha /dh/dSignb.g/dpha /dsa/dSignb/dua/aanda /dia/dSignha/dga/dga/dSignl /dca/dSignl \n/dPa/dSignhi/dSignb/dT@a/doa /dSa/dgPa/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha /dm /daa/dSignUu /dtha/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/db/doa /dtha/dSignhi/dYa/dSignha/d@a/dSignbi/doa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dTa/dua_dSignUu/dga/dSignl /dSa/d@a/doa/dSignha/d@a/dSignbi \n/dsa/dSignm/doa/d@a/dSignbi /d@a/dua/dsa/dSignl /dSa/dga/dSignha/dca/dSignm/doa /dsa/dca/dSignhi/d@a/dga/dSignl /dSignb/doa/dpha/dSignU-/dsa/dSignl-/dSignb/doa/dpha/dSignU/db/dcca/dTa /dta/dSignb/dsa/dYa/dSignl/dpand‘abindu /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda \n/dh/doha/dsa/dSignm /dia/dSignha/dga-/diha/d@a/dga/dSignl /dta/dSignl/dTta/dSignha-/dta/dSignl/dTta/dSignbi/doa /dta/dSignbi/dpa /dPa/d@ha/dSignha/db-/dSignb.g/dna/doha/dSignha/db/doa /daa/dSignUu/d@a/dSignbi /dta/dsa/dna/dSignl \n/dh/dSignb.g/dpha/aanda /dTa/dSignhi/dTtha/dSignha/dga /dca/doha/dsa /dca/dSignl/dTtha /dta/dSignl/dTta/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dta/dSignbi./dl. /dTa/doa /dPa/dSignl/d@ha/dSignl/dna/dSignhu/dhnu’va‘a/dTa/doha/dsa /dpha/dSignm/dTta /daa/dSignU/dsa/dSignUu \n/dta/dSignl/dTta/dSignbi/doa /dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/d@a /dSa/dSignl/dua/dSignm /dta/dSignb/dsa/dYa/dSignl/dpand‘abindu /dca/dSignha/db/dl/aanda /dca /dpand‘abindu  /dSa/dSignl /dsa/dSignb/dua /doa/d@a/dta /dTa/doha/dsa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/dSignm \n/dha /dSa/dga/dSignha/dca/dSignm/dga/dSignl /daa/dSignm/doha/dSignbi /dta/dsa/dta/dSignl /doa/d@a/dta /dha /dca /dpand‘abindu  /dSa/dSignl /doa/d@a/dta /dTa/doha/dsa /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dh/doha/dsa \n/dga/dSignha/dSa /dPa/dSignU/d@a/dSignhi/dTa-/dPa/dSignU/d@a/dSignhi/dTa /dua/dSignha/dTha /doha/dSignha/dna/dSignbi /dtha/dhvag‘aha /dca/dSignha/db/dl, /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dSignb/doa/dpha/dSignU-/dsa/dSignl-/dSignb/doa/dpha/dSignU /dPa/dSignhihnu’va‘a/dpa-\n/dU/daha/dSignha/d@a /dtha/db/dYa/dSignl /dca/dSignha/db/dl, /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dsa/dSignl /dha/dia/dSignUu/dm /dpa/dna/dTa/aanda /dTa/dua_dSignUu /dpand‘abindu/dga/dSignl /dha/dta /dha/daha/dSignha/dSa /dpand‘abindu  \n/dta/dSignl/dSa/dSignbi /dSa/dga/dYa /dsa/dSignm/doa/d@a/dSignbi/doa /dSa/dga/dSignha/dPTa/dSignl /dtha/dhvag‘aha /dia/dSignl/dna/aanda /dh/doha/dsa /dTa/doa /dga/dSignha/dT@a /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a /dpa/dna/dSignhi/dTa \n/d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dh/dia/dSignU/dha/dl/dna /doa/dSignha/dca/dga/dSignl /dga/dSignha/dT@a /dca/dSignl/dTtha /dta/dSignl/dTta/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/dga/dSignl /dha /dpha/dSignm/dTta \n/daa/dSignU/dsa/dSignUu /dta/dSignl/dTta/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dua/dSignha/db-/dSoa /dSignUu /dna/dga/dSignl /dPa/d@ha/dta/dSignhi /dpha/dSignbi.g/aanda /dSa/dSignha/dna/dtha/dSignb.s/d@a/doa /dPa/dpha/dSignha/db/dTa /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi \n/doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/dSa /dpand‘abindu  /dSignb/dsa/doa/dna/dTa /dha /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dpha/dSignm/dTta /dta/dSignl/dTta/dSignbi /dl/doa/dSignha/dl/doa/dSignbi.W /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca /dPa/dua_dSignU /dpand‘abindu/dpa/dTa/aanda /dTa/dSignhi/dSa /dhnu’va‘a /dia \n/dl/doa/dSignha-/dl/doa/dSignbi.W /dSignb/dta/dha/dua/dSignm/doa /dSa/dga/dSYa/dSignha /dSignb.g/dSa/d@a/dpa/d@ha /dua/dSignl/dta/dSignl /doa/d@a/dTa.../aanda  \n/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/doa /dga/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dTa/dSignl/dsa/dSignha /dta/dSignm/dSignb.g/dcha/dna /dta/dsa/dSignha /daa/dSignl/dna/doa /dSignhi /dsa \n/dca/dSignl /dha/dsa /dSignb/daa/dsa/doa /dh/dPa/dSignl/doS’a/dSignha /dga/dSignU/dpand‘abindu/dua/doa /dpa/dSignU/dua/dpa/dSignU/dua/dSignbi /dga/dsua/dSignU/dha /dia/dSignl/dna/dSignhi/dsa/aanda/dga/dSignU/daa/dSignha /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi/doa \n/dga/dsa /dTtha/dSignbi/doa /dSignb/dVa/dPa/d@a/dSignbi/dTa /dpha/dna, /dsa/dSignhi/dua/d@a/doa /dta/dSignha/dTa /dSa/dSignU/dSignb/dsa/dTa/dSignl/dSignb/dua/dsa/doa/d@a /dSa/dSignU/dTa/dna /dSga/dSignVocalic@/dSignb/dTa /dca/dSignha/dSignb/dia \n/dga/dSignU/dpand‘abindu/dua/doa /dpa/dSignU/dua/dpa/dSignU/dua/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dta/d@ha/dSignha /daa/dSignl/dna/doa /dSignhi /dsa /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dh/dPa/dsa /dsa/dSignhi/dua/d@a/doa /dia/dPa-/dSa/dPPa /doa/d@a/dl /dpa/dSignha/dua/dSignhi   \n \n \n24 //dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/dpha/dSignl/dna/dSignbi/aanda /dh/dPa/dsa /dca/dia/dSignhi/dTa /dSignb.g/dca/dcsya/dSignha/dSa/dSignha /dha /dPa/dSignb/dTa/doa /dga/dsua/dSignU/dha/dl/dna /dga/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /daa/dSignl/doha \n/dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi /dta/dca/dna/dSignbi-  \n“/dga/dsa /dSignb/doa/dl /doha/dSa/dna /daa/dSignl/doha/dSignhi /dpha/dSignbi.g?” \n/dm/dsa/dSignha, /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dh/dsa/dSa/dSignm/dhnu’va‘a/dua/dSignha/dpand‘abindu/dTa /dna/dia/dna/dSignhi/dsa \n/dga/dSignU/daa/dSignha /dPa/dTsa/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dh/dSignb.g/dSha/dSignb.g/doS’a/dTa /dga/dSignha/dSignb/dsa /dh/dsa/dSa/dSignm/dhnu’va‘a/dua/dSignha/dpand‘abindu/dTa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dga/dsa/dga/dSignl /daa/dSignha/dSignb/dta /dna/dSignl/dna/dSignha/aanda \n/dh/dsa/dSa/dSignm/dhnu’va‘a/dua/dSignha/dpand‘abindu/dTa /dbi /dna/dia/dna/dSignhi/dsa /dca/dSignl /dh/dPa/dsa/dSignl /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dSa/dga/dSYa/dSignha/doa /dSa/dga/dSignha/daha/dSignha/dsa/doa /dta/dSignha/dTta \n/dca/dSignm/dSignb/dua /d@a/dua/dna /dpha/dSignbi.g, /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a /dU/dSignb/dTtha /doa/dhvag‘aha /dTtha/dSignha/d@ha/dSignm /dua/dl/dTa /dha /dha/dia/dSignUu/dm \n/dta/d@ha/dTa,/dga/dSignU/daa/dSignha /dTa/dSignl/doa/d@a /dTtha/dSignbi/doa /dSignb/dVa/dPa/d@a/dSignbi/dTa /dPa/dTsa/dSignbi /dta/dSignha/dSignb.g/dca /d@a/dua/dna /dpha/dSignhi/dTha /dca/dSignl /dga/dsa /dta/daddha /doha/dSa/dna \n/daa/dSignl/doha/dSignhi /dpha/dSignbi.g..! \n/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dta/dSignbi/dpa /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa /dha/dia/dSignUu/doa /doa/dSignm/dsa/dSignm /dta/dSignha/dTa-/dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /doa/d@a/dta/doa /dSignl/dpand‘abindu  \n/dh/doha/dsa /dsa/dSignbi/doa /dsa/dSignb/dua /dta/dSignU/dSignb.g/dcha /d@a/dua/dna /dpha/dna/dSignha/aanda/dsa/db /dta/dSignU/dcha/dSignhi/doa /doa/dSignha/d@a/dsna /dga/dsa /dia/dVa/dSignha/dua/dSignbi /daa/dhvag‘aha \n/d@a/dua/dna /dpha/dSignl/dna/dSignhi/dsa /dca/dSignl /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dh/dPa/dsa/dSignl /dPa/dTsa/dSignbi/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dU/dSignb/dTtha /doa/dhvag‘aha /daa/dSignhu/daddha/dSignhi/doa \n/dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /doa/dSignb/dua/dYa/dSignm /dsa/dSignl /doa/dhvag‘aha /dPa/dta/dSignhi /dpha/dSignbi.g /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dsa/dSignl /dha/dsa/dSignm-/dha/dsa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /d@a/dua/dta/dSignm /doa /dSignl /dsa/dSignha \n/dsa/dSignl /doa/d@a/dTa, /dh/doha/dsa /dca/dSignl /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a /dSa/dta/dua/doa /daha/dSignha/d@a /dta/dSignb/dsa /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha /dm /dYa/dl/dua /dsa/dSignl /dca/dSignl \n/dsa/dSignbi/doa-/dSa /dpand‘abindu -/dsa/dSignbi/doa /dha /dh/daha/dna/dSignha-/dSa /dpand‘abindu -/dh/daha/dna/dSignha /dVa/dSignVocalic@/dSignb.g/dTTa /dh/dPa/dsa/dSignha/doa/dhvag‘aha /dPa/dSignU/d@a_dSignU/doha /doa/dga/dSignha \n/dha/dsa/dSignhi/dTha /dha /dga/dSignb/dua/dna/dSignha /diha/d@a/doa /dtha/dSignbi/dTa/d@a /doha/dSignha/db-/dPa/dSignbi/dta/dSignhi/doa /dm/dSignb.s/d@a/dYa/dSignha/dsa /doa/d@a/dTa/dSignbi/aanda /dca/db/dSa /dpand‘abindu  \n/dPa/dSignU/d@a_dSignU/doha /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dtha/dSignbi/dTa/d@a/doa /dca/dSignha/dsa/doa/dSignha/d@a/dSignbi/dSa /dpand‘abindu  /dh/dsa/dSignha/daddha/dSignbi /dta/dsa/dna /d@a/dua/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha \n/dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dU/dPa/dSignha/dca/d@eph/dsa/dga/dSignl /dtha/dSignha/dia/dSignbi/daa/dSignha/d@a/dSignbi /dsa/db /dtha/dSignl/dsa/dSignl /dga/dSignb/dua/dna/dSignm /dh/dsa/dSignha/daddha/dSignbi/dl/dta/dsa/dna /d@a/dua/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha/aanda \n/dP@a/dShsa /dh/dSignb.g/dpha /dPa/dSignU/d@a_dSignU/doha-/dsa/dSignha/d@a/dSignbi/doa /dSa /dhnu’va‘a /dYa/dSignm/dia-/dSa/dua/dYa/dSignm/dia/dSa /dpand‘abindu  /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dha/dia/dSignUu/doa /dSignb/daa/dSha/dSignha \n/dSignb/daa/dSa /dta/d@ha/dSignha/dl/dta/aanda /doha/dSignha/dl/d@a.../aanda  \n/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dta/dSignbi/dpa /dga/dSignha/dsa/dSignl /dPa/dSignb/dTa-/dPa/dTsa/dSignbi/doa /dta/dSignbi/dpa/doa /dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/dga/dSignl /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa \n/dca/dSignl/dTa/dSignl/doa /dada/dSignU/dga/doa/dSignbi.W /dna/dia/dta/dSignhi /dpha/dna/dSignha /dTa/dSignl/dTa/dSignl/doa /dsa/dVa-/dsa/dVa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/dSignm /dca/dia/dSignhi /dpha/dSignl/dna/dSignhi/dsa /dha /daa/dSignU/dsa/dSignUu \n/dPa/d@a/dSignha/dsa/dSignbi/doa /dta/dSignbi/dpa/doa /dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/dga/dSignl /dm/dcha/d@a/dSignbi /dSa/dSignl/dua/dSignm /dna/dSignb/dia /d@a/dua/dna /dpha/dSignl/dna/dSignhi/dsa/aanda /dca/db/dSa /dpand‘abindu  \n/dpa/dSignl/dua/d@a/dSignha/doa /d@a_dSignUu/dPa-/d@a/dhnu’va‘a/dia /dha/d@a/dSignm /dta/dSignl/daa/d@a/dhnu’va‘a/dia /dta/dsa/dna /dca/dSignha /d@a/dua/dna /dpha/dSignl/dna/dSignhi/dsa/aanda /d@a/dhnu’va‘a/dia/dSignm /dTa /dpand‘abindu  /d@a/dhnu’va‘a/dia /dpha/dSignbi.g \n/dSignb/doa/dsa/dSignl /dca/dSignl /dta/dSignl/daa/d@a/dhnu’va‘a/dia/dSignm /dua/dSignm/db/dl, /dSa/daa/d@a/dhnu’va‘a/dia/dSignm /dua/dSignm/db/dl /dha /doa /dSignU /daa/d@a/dhnu’va‘a/dia/dSignm /dua/dSignm/db/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda   \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /25  \n/dna/dia/dna/dSignl /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dU/dTtha/dna/dSignhi/dsa /dca/dSignl /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dca/dSignha/dsa/dta /dha /dca/dsa/dSignhi/dTa \n/d@a/dSTa/dSignha/dSa /dpand‘abindu  /dha/dia/dSignUu /dta/d@ha/dta /dta/dSignha/dna-/dta/dSignm/daha/doa /doha/dSignl/dna /dsa/dSignb/dua /dpha/dSignbi.g, /dTa /dpand‘abindu /dl /dsa/dSignbi/doa /dua/dl/dTa /dca/dSignl /dh/dPa/dsa/dSignl \n/dSignb/doa/dl /dsa/dSignl /dh/dSa/dia/d@a/dSignl /dPa/dSignb/dua/dsa/dSignl /dadha/dSignU/dSignb/daddha/dYa/dSignha /dPa/dSa/dSignha/db/d@a/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dsa/dSignbi/doa /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu /dadha/dSignU/dSignb/d@ha \n/dna/dSignbi/aanda/dTa/db/dna/dSignl /dYa/dl/dua /dsa/dSignl /dsa/dSignbi/doa /dua/dl/dTa /dca/dSignl /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dSa/dtha /dSa/daa/dSYa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dh/dPa/dsa/dSignha-\n/dh/dPa/dsa/dSignha /dSignb/daa/dSa /dga/dSignha/dsa/dSignl /dh/dPa/dsa-/dh/dPa/dsa /dca/dSignbi/dVa/dsa/dSignha/dsa/dSignU/doa /dSignUu /dna /dSignb/daa/dSa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /diha/dSignU/dga/dSignha /dSignb/daa/dhi/dsa \n/dha /dh/dPa/dsa/dSignm /dh/dPa/dsa/dSignha /dSignb/daa/dSa /diha/dSignU/dSignb.g/dga /doa/dhvag‘aha /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/dSignbi/aanda /dTa /dpand‘abindu /dl, /dsa/dSignbi/doa /dua/dl/dTa /dca/dSignl /dPa/dTsa/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  \n/doa/dSignb/dua/dhi/dsa- ‘/dh/doha/dsa /dga/dsa /dtha/dSignha/d@a/dSignbi /dna/dia/dSignhi/dl /dTa /dpand‘abindu /dl /doa/dsa/dSignbi/doa/dSignha/dna /dha/d@a/dSignha/dga /doa/d@a/dl /dSignb/daa/dh, \n/dTa/dSignhi/dta/dSignbi/dpa /dh/dua_dSignUu /dpand‘abindu /dSa/dtha /dh/dPa/dsa-/dh/dPa/dsa /doa/dSignha/dca /daa/dSignl/doha/dSignUu/aanda’  \n../dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/dSignhi/doa /do@a/dga/dga/dSignl /dTa /dpand‘abindu  /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/dSignb.s/d@a /dna/dSignl/dna/dSignha /dga/dSignU/daa/dSignha /dha/dia/dSignUu /dSignb/doa/dpha/dSignU \n/dta/dca/dSignhi/dSa /dpand‘abindu  /dPa/dSignb/dua/dsa/dSignl /daa/dSignm/dSa/d@a /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dga/dSignU/dpand‘abindu/dua/doa /dSignl/dpand‘abindu  /d@a/dSignm/dSignb/doa /daa/db /dpha/dSignl/dna/dSignhi/dsa/aanda  ‘/dta/dSignha/dca/dSignbi /doa/dSignbi.W /dsa/db \n/dta/dSignha/dca/dSignbi, /dta/dSignha/dca/dSignbi /dTa /dpand‘abindu  /doa/dSignbi.W /dta/dSignha/dca/dSignbi /dha/dSignb/doa /dsa/db /dta/dSignha/dca/dSignbi, /dh/dua/dSignbi /dta/dSignbi/dpa /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/doa \n/dga/dsa/dm/dcha/d@a/dSignha /dia/dSignl/dna/dSignhi/dsa/aanda /dm/dcha/d@a/dSignha /dbi /dia/dSignl/dna/dSignhi/dsa /dca/dSignl /dca /dpand‘abindu  /dta/dSignha/dSignb.g/dca /dSignb/daa/dhi /dca/dSignl ‘/dga/dsa /dtha/dSignha/d@a/dSignbi \n/dna/dia/dSignhi/dl’/dha /dca /dpand‘abindu  /dm /dSa/dtha /doa/dSignm/dsa/dSignm /dSignb/dta/dga/dSignha/d@a/dSignbi/doa /dha/dia/dga/dsa /dta/dSignU/dSignb.g/dcha /dada/dSignpand‘am/doTta/d@a-/dVa/dSignhi/daa /doa/d@a/dl \n/dna/dia/dTa, /dTa/doha/dsa /dTa /dpand‘abindu  /dh/dsa/dSignl/d@a/dSignl /dsa/dSignl /dSa/dtha /dh/dPa/dsa/dSignha-/dh/dPa/dsa/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dTa/dSignl/dTa/dSignl/doa /dha/dSignb/dua-/dha/dna/dga \n/doa/d@a/dTa /dca/dSignl /dca/dSignl/dua/dSignm /doa/dsa/dSignbi-/dga/dsa/dSignbi /dia/dSignU/daaa/dSignbi /dga/dSignha/dTha/dga/dSignl /dta /dpand‘abindu /dpa/dna /dh/dSignb.g/dpha /dSa/dSignl/dua/dSignm /dsa/dSignm/dpa/dSignha /dca/dSignha/dl/dTa/aanda \n/dTa/db/dSa /dpand‘abindu  /dsa/dSignbi/doa /dca/dSignl /dSignb/doa/dl /dsa/dSignl /doa/dsa/dSignbi /dcha/dSignUu/dTtha/dSignl /dta/dSignha/dSignb.g/dca /dpand‘am/dSignb/dPha/dSa/dSignl/doa /doa/dSignha/dca/doa /dsa/dSignha/dm/dhnu’va‘a /dna/dia/dSignha \n/dta/dSignha/dca/dSignbi /dca/dSignl /dTa/dSignl/dua/dSignl/dsa /dPha/dSignha/db/dna /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /doa/dSignbi.W /dSignb.g/dna/doha/dta /dSa/dSignl /dPha /dSignU /d@a/dta/dSignl /dsa/dSignl \n/doa/d@a/dSignhi/dl..!/d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/doa /dga/dsa /dga/dSignha/dSignb/dsa /dia/dSignl/dna/dSignhi/dsa /dca/dSignl /dl/dTa/dSignl/doa /dcha/dSignUu/dTtha /dta/dca/dna/dSignha/dSa /dpand‘abindu  /dta/dSignl/daddha/dSignha /dPa/dSignha/d@a \n/dtha/dhvag‘aha /dSa/doa /dSignhi /dl/aanda /dta/dca/dna/dSignha-  \n“/dTa/dSignl/dua/dSignl/dsa /dca/dSignU/dia-/dca/dga/dSignha/dsa/dSignha /dha/dSignb/dta /dia/dSignl/dna /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dpand‘am/dSignb/dPha/dSa/doa /dPha/dSignha/db/dna /dSignb/doa \n/dPha/dSignha/db/dna /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu /d@a/dua/dna, /dm /dTa /dpand‘abindu  /dPha/dSignha/db/dna/dSignm/dga/dSignl /dPha/dSignha/db/dna /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dna/dia/dna/dSignl /dh/dPha/dSa/d@a/doa \n/dua_dSignU/doa /dSignU /dga /dh/dta/dSignhi/dl /dca/dSignl /dPa/doS’a/dga/dSignl /dSignb.g/dna/doha/dSignhi/doa /dh/dSignb.g/dpha /dha /dP@a/dSignha/dTa/dSignl /dtha/dsa/dSignl /dha/daa/dSignl/dSha /dta/daa/dSignhi/dna \n/dSignb/dVa/dPa/doS’a/dga/dSignl /dSignb.g/dna/doha/dSignhi/doa /dtha/dhvag‘aha /dca/dSignha/db/dl/aanda /dl/doa /dSignl  /dPha/dSignha/db/dna/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dga/dSignha/dSa-/dga/dSignha/dSa /dSignb/daa/dsa /dTa/doa \n/d@a/dia/daddha/dSignhi/dTa /d@a/dua/dSignhi /dpha/dSignbi.g /dTa/dSignhi/dYa/dSignm /dh/daha/dSignb.W/doha/dca/dSignU/dl /d@a/dua/dSignhi/dl..!” \n/dpand‘am/dSignb/dPha/dSa/doa /dsa/dSignha/dm/dhnu’va‘a /dSa/dSignU/dSignb/dsa /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dTa/dSignbi/dsa/dSignUu /dta/dSignl/dTta/dSignbi /dSa/dSignl/dua/dSignm   \n \n \n26 //dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dha/d@a/dSignha/dga /doa/d@a/dSignhi/doa /dga/dSignm/dua/dnna/dTa /daa/dhvag‘aha /daa/dSignl/dna/doa /dSignhi /dsa/aanda /dm/dsa/dSignha, /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha \n/doa/dSignm/dTta/d@eph/dga/dSignl /doa/dSignm/dsa/dSignm /dca/dga/dSignha/dsa/dTa /dua/dSignha/dSignb/doa/dga /dna/dia/dna/dSignl /daa/dl /daa/db /dpha/dSignhi/dTha,/dha /doa/dSignm/dsa/dSignm/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dga/dSignha/dSa/doa-\n/dga/dSignha/dSa /d@a/dia/daddha/dna/dSignha /dPa/dpha/dSignha/db/dTa /daa/dSignl/dta/dSignm /doa/d@a/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha /dha /dsa/dSignb/dua/dYa/dSignm/dpand‘abindu /daa/db /dpha/dSignhi/dTha, /dTa/dSignl/dsa/dSignha \n/d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dsa/dSignb/dua /dtha/dSignl/dna/dSignhi/dsa/aanda /dTa/dSignl/doa/d@a /doa/dSignha/d@a/dsna /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/doa /dh/dPa/dsa /dSignb/dta/dSa/dVa/dSignha/dSa/dSignUu \n/dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/dSa /dpand‘abindu  /dta/dSignl/dSa/dSignbi /doa/dSignha/d@a/dia/d@a /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dsa/dSignhi/dua/d@a/doa /dSignb.g/dca/dcsya/dSignha/dSa/dSignha /dha \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dga/dsa/dga/dSignl /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dSignb.g/dca/dcsya/dSignha/dSa/dSignha /dpha/dna/aanda /doha/dSignha/dl/d@a /dca/dSignl /dpha/dna/dSa/dSignl /dpha/dna /dga/dSignU/daa/dSignha \n/d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSa/dSignm/dpa/dSignhi-/dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/dSignhi/dna/dSignl /dca/dga/dSignha/dsa/dTa /dTa /dpand‘abindu  /dtha/db/dYa/dSignl /dia/dSignl/dna/dSignhi/dsa/aanda /dm/dsa/dSignha, /dSignb/dPa/dTa/dSignha/dSa/dpand‘abindu  \n/dsa/dSignU/doa/dSignha /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /dga/dSignha/dl/dSa /dpand‘abindu /dta/dSignha/dTa /doa/d@a/dl /dpa/dSignha/dSignb/dua/dTa/dSignl /dpha/dna/aanda /dTa/dSignl/doa/d@a /doa/dSignha/d@a/dsna /dTa/dSignl/doa/dTtha/dSa /dpand‘abindu  \n/dta/dSignpand‘am/dhnu’va‘a/dpa/dta /d@a/dua/db/aanda /dSignb/doa/dl/doa /dTa /dpand‘abindu  /dTa/dSignl/doa/dTtha /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dta/dSignl/dSa/dSignbi /dcha/dhnu’va‘a/dcha/dSignb/dTta/dYa/dSignha /dtha/dSignl/dsa/dSignl /doa/dSignha/dca \n/dsa/dSignm/doa/dSa/dSignha/dsa /doa/d@a/dta/dSignl /doa/d@a/dSignhi/dl/aanda /dia/dSignm/dTta/dSignl-/dha/daha/dSignl /doa/dSignha/dca /dSa/dSignU/daha/d@a/dSignhi/dl /dsa/db /dTa /dpand‘abindu  /dta/dSignl/dSa/dSignbi /daa/dSignU/dSignb.s/d@a/dYa/dSignl \n/dua/dSignm/db/dl/aanda /dhi/dTtha/dSignha/dga /dTa/dSignl/doa/dTtha /dtha/dSignl/dna- /dPa/dSignb/dua/dna /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi/doa /dsa/dSignhi/dua/d@a/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a, /daa/dSignm/dSa/d@a- \n/dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dga/dSignha/dTa/dSignVocalic@/doa/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dha /dTa/dSignl/dSa/d@a- /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/doa /dSa/dSignha/dSa/dSignU/d@a/doa \n/dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/aanda/dm/dsa/dSignha, /dhi/dTtha/dSignha/dga /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dh/dSignb.g/dpha /dga/dSignU/daa/dSignha /dSa/dSignl /dsa/dSignb/dua, /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/dSignm/doa \n/d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl  /dta/dSignl/doa/dTa/dSignbi/dia/dTa/dSignm /dl/dua/dSignl/dsa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dua/dSignm/db/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /d@a/dhnu’va‘a/dia-/dSignb/dta/d@a/dhnu’va‘a/dia/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a \n/dga/dsa/dga/dSignl /dU/dTtha/dsa/dSignl,/dga/dSignha/dsa/dSignl /daa/dSignm/doa/dTtha, /dTa/dSignl/doa/dTtha, /dpa/dSignhu/doa/dTtha /dtha/dSignl/dsa/dSignl /doa /dSignl /dTa/dSignhu /dSignb/doa/dYa/dSignm /dSignb/dsa/dsna/d@eph/dYa/dSignl /dsa/dSignl /doa/dl \n/dPa/dta/dSignhi/dl /dTa /dpand‘abindu  /doa /dSignl /dTa/dSignhu /dia/dna/dTa/dSignbi/dl /dSignb/dsa/dsna/d@eph/dYa /doa/dl /dna/dSignhi/dTa /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dha /dSa/dSignl /dl/dua/dSignl/dsa /doa/dSignm/dsa/dSignm \n/dh/daa/dsa/dSignl\n4 /dna/dSignm/doa/dTta/dSignha-/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dua/dSignm/db/dl /dSa/dSignl/dua/dSignm /dta/dSignha/dTa /dsa/dSignb/dua/dYa/dSignl/dpand‘abindu /dh/dSignb.g/dpha/aanda /dh/daa/dsa/dSignha/doa /doa/dSignm/dsa /dta/dSignha/dTa \n/dca/dSignl /dPa/daa/dsa/dSignm/doa /dSignl/dpand‘abindu5 /dua/dSignm/db/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha, /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dh/daha/dna/dSignha/dSa /dpand‘abindu  /dta/dSignl/dSa/dSignbi /dh/daha/dna/dSignha /dua/dSignm/db/doa \n/dSa/dgtha/dSignha/dVa/dsa/dSignha /dta/dSignb/dsa/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /daVa/dSignha/dPa/d@a /dYa/dSignU/dia/dga/dSignl /dca/doha/dsa /dga/dua/dSignha/dtha/dSignha/d@a/dTa /dSha/dSignU/d@a_dSignUu /dua/dSignm/db/doa \n/dSa/dgtha/dSignha/dVa/dsa/dSignha /dta/dsa/dna, /dca/db/dga/dSignl /dta/daddha/doa/dSignha-/dta/daddha/doa/dSignha /dYa/dSignm/daaha/dSignha /dSa/dtha /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dSignb/daa/dSa /dpha/dna/dSignha, /dl/doa \n/dPa/doS’a/dga/dSignl /doa /dSignVocalic@ /dS’sna/dSignm /dpha/dna/dSignha/aanda /dca/db /dPa/doS’a/dga/dSignl /doa /dSignVocalic@ /dS’sna /dpha/dna/dSignha /dTa/db/dga/dSignl /dTa/dSignbi/dsa/dTta/dSignha /dSa/dSignl/dSa/d@a \n6 /dYa/dSignm/daaha/dSignha \n/d@a/dua/dSignhi/dTha- /dh/dca/dSignU/d@eph/dsa, /dh/dSignb.g/dtha/dga/dsYa/dSignU /dha /dta/dta/d@eph/d@a/dSignbi/aanda /dia/dgtha/dSignbi/d@a /d@a_dSignUu/dPa/dSa /dpand‘abindu  /dca/doha/dsa /doa /dSignVocalic@ /dS’sna /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a \n/doa /dSignl /dna/dSignhi/dsa /dTa/doha/dsa /dh/dca/dSignU/d@eph/dsa /dha /dh/dSignb.g/dtha/dga/dsYa/dSignU /dTa /dpand‘abindu  /dl/doa /dPa/dTta/d@a/dSignbi/dPa/d@a /dta/dSignU/dSignb.g/dcha /dPa/daddha/dSignhi/dsa /dga/dSignU/daa/dSignha \n/dta/dta/d@eph/d@a/dSignbi /doa /dSignU /dpha/dPa /dta/dSignU/dSignb.g/dcha /dPa/daddha/dna/dSignhi/dsa /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dga/dsa/dga/dSignl /dSha /dhnu’va‘a /doa/dSignha /dU/dTtha/dna/dSignhi/dsa /dca/dSignl /dua/dSignm-/dsa-/dua/dSignm /dl/doa \n/dSignb/daa/dSa /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dPa/doS’a/doa /dta/dSignbi/dpa, /dga/dSignha/dsa/dSignl /doa/dSignhu/d@a/dta /dha /dPa/dSignha/dsnada/dVa/doa /dta/dSignbi/dpa /dYa/dSignU/daaha /dSha/dSignU/d@a_dSignUu /dua_dSignU/dh/dl \n/dha /daa/dSignm/dSa/d@a /dSignb/daa/dSa /dh/dPa/dsa/dSignl /dPa/doS’a/dga/dSignl–/dga/dSignha/dsa/dSignl /dPa/dSignha/dsnada/dVa /dPa/doS’a/dga/dSignl–/dVa/dSignhi/dpa/dSignha/dSignb.s/d@a/doa /dna/daddha/dSignha/db /dU/dSignb/dTtha   \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /27  \n/dca/dSignha/dl,/dTa/doha/dsa /dua/dSignha/d@a /dpha/dSignm/dSignb/daddha /dca/dSignbi/dTa/doa /dha/dSha/dSignha /doa/d@a/dta/dSignl /dga/dSignU/d@a_dSignU/doha/dPa/dsa/dSignha /dua/dl/dTa /dSignb/doa/dsa/dSignl/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha \n/dSa/dSignl /dta/dta/d@eph/d@a/dSignbi /dga/dSignha/dsa/dta/dSignm /doa/d@a/dTa /dTa/doha/dsa /dsa/dSignl, /dha /dca /dpand‘abindu  /dsa/db /dga/dSignha/dsa/dl /dTa/doha/dsa? /dm/dsa/dSignha, \n/dga/dSignha/dsa/dta/dSignm-/dga/dSignha/dsa/dta/doa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignl/dSha /dta/dSignb/dsa/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha /dca/db /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignl/dSha/doa /dua/dVa/dSignha /dSignb/doa/dpha/dSignU-/dsa/dSignl-\n/dSignb/doa/dpha/dSignU /dSa/dtha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dP@a/dtha/dSignha/dSignb/dVa/dTa/dSignm /doa/dSignb.s/d@a/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doha/dSignha/dl/d@a.., /dh/dsTa/dga/dSignl/d@a/dsna/doa/dSignhu/dSha/dna \n/doa/dSignb.g/dga/dTta/dSignbi/dga/dSignl /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /doa/dl /dta/dta/d@eph/d@a/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dna/daddha/dSignha/db/dSa /dpand‘abindu  /daa/dSignUu/d@a /d@a/dua/dSignhi/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /daa/dSignl/dna /dia/dSignl/dna/aanda /dga/dSignU/daa/dSignha \n/dh/dPa/dsa /dca/dSignha/dsa /dh/dSignb/dPa/d@eph/dTa /doa /dSignl /dSignb/dsa/dua/dSignha/d@a /dta/dta/d@eph/d@a/dSignbi /dpha/dna/dSignha/dua/dSignl, /dm/dua/dSignm/dl/doa /dSha/dTTa/d@eph /dna/dia/dSignha \n/d@a/dsna/doS’a/dSignl/dT@a/dSa /dpand‘abindu  /dh/dna/dia /d@a/dua/dSignhi/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dga/dSignha/dsa/dna/doa /dSignhi /dsa/aanda /dm /dSha/dTTa/d@eph /dpha/dna /dca/dSignl /dYa/dSignU/daaha/dtha/dSignUu/dSignb.g/dga/dga/dSignl \n/dta/dta/d@eph/d@a/dSignbi /dSha/dSignha/dSignb.g/dga/dna /dsa/db /dua/dl/dTa /dga/dSignU/daa/dSignha /daa/dSignl/doha/dTa /dh/dPa/dsa/dSignha /dha/dpand‘abindu/dSignb.W/doha/dSa /dpand‘abindu ..! /dTa/doha/dsa /dta/dta/d@eph/d@a/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  \n/dia/d@a/daa/dSignhi/dsa/dSa /dpand‘abindu  /dUu/dPa/d@a /doa/dSignha/dSignb/dTta /d@a/dsna/dtha/dSignUu/dSignb.g/dga/doa /dta/dia/dna/dga/dSignl /dca/dSignl /dPa/dua/dSignha/daddha /dpha/dna /dm/db/dPa/d@a /d@a/dSignb.W/doha \n/daa/dSignl/dna /dia/dSignl/dna/aanda /dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dia/d@a/daa/dSignhi/dsa /doa/dTta/dna /dta/dta/d@eph/d@a/dSignbi/doa /dha/dpand‘abindu/dSignb.W/doha /dga/dua/dSignha/dtha/dSignha/d@a/dTa/doa /dSa/dtha /dSignb/doa/dpha/dSignU \n/daa/dSignl/doha/dna/doa/aanda  \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dpa/dpa/d@eph /dSa/dSignU/dsa/dsa/dSignl /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dsa/dSignhi/dua/d@a/doa /dh/dPa/dsa /dta/dSignha/dna/dPa/dsa \n/dga/dsa /dPa/daddha/dl /dna/dia/dna/dSignhi/dsa,/dca/db/dSa /dpand‘abindu  /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/dl /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu /d@a_dSignUu/dPa /dta/dSignb/dsa /dia/dSignl/dna/dSignhi/dsa/aanda /dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/doa \n/d@a_dSignUu/dPa/dSignm /dTa /dpand‘abindu  /dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/dga/dSignl /dga/dsa/dSignm/d@a/dhnu’va‘a/dca/dsa /doa/dSignb.s/d@a/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa /dSignl /dTa/dSignhu /dca/dSignU/dha/dsa/dSignbi/doa /dta/dSignbi/dpa /dua/dSignha/d@a/dna \n/dca/dSignbi/dTa/dna /dca/dSignU/dha/dsa/dSignbi/doa /dga/dsa/dSignm/d@a/dhnu’va‘a/dca/dsa /dta/dsa/dSignhi/dl /dTa /dpand‘abindu  /doa /dSignl /dTa/dSignhu /dh/dSSa/dSignbi /dta/doha/d@eph/doa /dVa/dSignVocalic@/daaha /dha/dTtha \n/dta/doha/d@eph/doa /dta/dSignl/daa/d@a/dSignha /dta/dSignb/dsa /dga/dSignha/db/doa /dSha/dSignha/dSa/doa /dta/dSignb/dsa /dSha/dSignha/dSa/dsa/dSignm /doa/dSignb.s/d@a/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dua/dga/d@a/dSignha \n/dPha/dnna/dSignha/dhnu’va‘a /dta/dSignhu/dSa /doha/dSignha/db/dna/dSignl /dsa/db /daa/dSignl/dga/dSignl /dTa /dpand‘abindu  /dua/dga /diha/d@a/dSa /dpand‘abindu  /dtha/dSignha/dSignb/dia /daa/dSignl/dSha/doa /dSignb.g/dSa/dPa/dSignha/dua/dSignbi /dta/dSignb/dsa \n/dta/dsaa/dSignUu/doa /dpa/dna/dta/dSignhi/dna/dSignl /dSa/dSignbi/dga/dSignha/dPa/d@a /dpa/dSignb.g/dna /dca/dSignl/dta/dSignhu.../aanda /daa/dSa /dta/doha/d@eph/dSa /dpand‘abindu  /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi /dsa/dSignhi/dua/d@a /dsa/db \n/dia/dSignl/dna /dpha/dSignl/dna/dSignbi /dTa /dpand‘abindu /dl /dsa/dSignhi/dua/d@a/doa /dSignb.g/dca/dcsya/dSignha/dSa/dSignha /dta/d@ha/dta /dSa/dSignm/dtha/dSignha/dSignb/dVa/doa /dSignl  /dpha/dSignl/dna/dSignhi/dsa/aanda /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSa /dpand‘abindu  \n/dha/dia/dSignUu/doa /dia/dPa-/dSa/dPPa /doa/d@a/dSignhi/doa /dtha/dSignha/d@a /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSa/dSignU/dga/dcha/dta/dSignhi/dTa /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi /dta/dca/dna/dSignbi-  \n“/dta/dSignU/dppa/dSignbi, /dta/dua_dSignU/dTa /dSignb/daa/dsa /dsa/dSignhi/dua/d@a /dia/dSignl/dsa/dSignha /dtha/dhvag‘aha /dia/dSignl/dna, /dga/dSignha/db/dYa/dSignm-/dta/dSignha/dPa /dsa/dSignb/dua/dYa/dSignl/dpand‘abindu /d@a/dua/dna/dSignha \n/dca/dSignl /dsa/dSignhi/dua/d@a /d@a/dua/dTa, /dga/dSignU/daa/dSignha /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/dSignm /dha /dia/dSignha/dga/dSignm/doa /dSa/dga/dSignha/dca /dTa /dpand‘abindu  /dsa/dSignhi/dua/d@a/dSignl/doa /dtha/dSignl/dna/dSignha, /dTa/dpand‘abindu /dl \n/dca/dSignha/db/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dga/dsa/dga/dSignl /dua/dSignm/db/dl/aanda” \n/dm/dsa/dSignha, /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha-/dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSa/dga/dSignha/dSignb.g/dca/doa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignl/dSha /dta/dsa/dSignhi/dl /dha \n/dta/daa/dna/dSignhi/dl/dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha-/dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dm /dua/dVa/dSignha /dSa/dtha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dna/dia/dta/dSignm /doa/d@a/dSignhi/dl/aanda /dha /dSa/dSignl /dSignb.g/dSa/dPha /d@eph    \n \n \n28 //dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/dP@a/dtha/dSignha/dSignb/dVa/dTa/dSignl/dta/dSignl/doa/dTa/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dna/dia/dSignhi/dl /dSa/dSignl /dta/dSignha/dTa /dsa/dSignb/dua, /dSa/dtha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dna/dia/dSignhi/dl/aanda /dTa /dpand‘abindu/dl, /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/dga/dSignl \n/dTa/dSignbi/dsa/dSignUu /dta/dSignl/dTta/dSignbi/doa /dPa/dSignha/dna/dsa-/dPa/dSignm/dS’a/dsna, /dPa/d@ha/dSignha/db-/dSignb.g/dna/doha/dSignha/db /dha /dSignb/dta/dha/dua-/daa/dSignha/dsa /doa/d@a/dSignhi/doa \n/dSa/dga/dSYa/dSignha /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /d@a/dSignha/dga/dna/doha/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dpha/dSignhi/dsa /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dSignb/dsa/dYa/dSignm/dpand‘abindu/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dpha/dSignhi/dsua/dSignl/aanda /dm/dsa/dSignha, \n/dha/dsa /dST@a/dSignbi/dia/dsna /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi /dsa/dSignb/dua/dYa/dSignl/dpand‘abindu /dpha/dSignhi/dTha /dca/dSignl /daa/dSignU/d@a/dia/dga/dSignb/dsa/dYa/dSignpand‘am/dhnu’va‘a /doa/dSignb/dsa/dYa/dSignpand‘am/dhnu’va‘a /dta/dSignb/dsa \n/dca/doha/dsa /dsa/dSignhi/dua/d@a/dSa /dpand‘abindu  /dSignb/dsa/doa/dna/dl /dna/dia/dna/dSignbi /dha /dST@a/dSignbi/dia/dsna /dSa/dtha /dca/dSignl /daa/dSignU/dsa/dSignUu /dPa/d@a/dSignha/dsa/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /d@a/dSignha/dca/dSignha-\n/d@a/dSignha/dsa/dSignbi /dta/dsa/dSignha /dSignb/dVa/daa/dSignha /doa /dSignl /dna/doa /dSignhi /dsa, /dSa/dSignl /dh/doha/dsa/dSignm /dh/dPa/dsa/dSignha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dta/dSignU/dSignb.g/dcha/dTa/dSignl /dpha/dSignhi/dTha/aanda /dSa/dSignU/dVa/dSignha/dSignb.g/dSa/dsa/dSignbi \n/dSa/dga/dcha/daa/dSignha/d@a /dhu/d@a/dTa /dpha/dSignhi/dTha, /dta/dSignl/dTta/dSignha /dsa/dSignb/dua /d@a/dSignb/dua/dTa/dSignm /dta/dSignl/dTta/dSignbi /dSa/dtha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dh/dPa/dsa /dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi \n/dca/dSignbi/dta/dSignhi-/dca/dSignm/doa/d@a /dpa/dSignl/dTa/dsa/dSha/dSignbi/dna /dta/dsa/dta/dSignhi /dPa/dSignha/dpha /dSignUu  /dSa/dtha /dSignb/daa/dsa /dP@a/dYa/dTsa/dSha/dSignbi/dna /d@a/dua/dna/dSignbi/aanda /dh/dPa/dsa \n/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/dSignb.s/d@a/doa /dha/dSignb.g/dTha/d@eph/doa/dSignm /dSignb.W/dSTha/dSignb/dTa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dsa/dSignbi/doa /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu /dta/dSignU/dSignb.g/dcha/dYa/dSignl /d@a/dua/dna /dpha/dSignhi/dTha, /dga/dSignU/daa/dSignha \n/dSignb.g/dca/dsa/dia/dSignbi/doa /dha/dia/dSignUu/doa /dta/dSignha/dTta/dPa/d@a /dsa/dga/dua/d@a /doha/dSignha/dSignb.g/daha /dSa/dSignl/dua/dSignm /daa/dSignl/dSignb.W/doha/dYa/dSignl /dPa/dSignb/daddha /d@a/dua/dna /dpha/dSignhi/dsa/aanda \n/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignl/dSha/doa /dta/dua/dSignhi/dTa /dua/dVa/dSignha/dga/dSignl /dSa/dSignU/dia/dsaha/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia /daa/dSignU/dia/d@eph/dsaha/dSignm /dTa /dpand‘abindu  /dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /dm /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl \n/dta/dSignl/dTta/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dca/dSignl/dTa/dSignl/doa /dPa/d@ha/dSignha/dl/dta /dTa/dSignl/dTa/dSignl/doa /dta/dSignl/dSa/dSignbi /doha/dpa/d@eph /dSignb/dta/dha/dua/dSignm/dga/dSignl /dua/dSignl/dta/dSignl /doa/d@a/dTa/aanda /dca/dSignl /doa/dSignm/dhnu’va‘a/d@ha \n/dta/dSignb/dsa /dSa/dga/dSignha/dca/doa /doa/d@a/dSignl/dca/doa /dSignl/dpand‘abindu  /doha/dSignm/doha/dSignhi/d@a-/doha/dSignm/doha/dSignhi/d@a /doha/dSignha/db/dTa/dSignl /dh/dSignb.g/dpha/aanda /doa/dSignbi.W /dl/doa/d@a/dSignha \n/dcha/dSignU.alt/dTtha/dna/dSignhu/dna /dca/dSignha /dSa/doa /dSignhi /dl /dca/dSignl /dca/db /dta/dSignl/dTta/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dPa/d@ha/dta/dSignhi/dga/dSignl /dga/dSignha/dl-/dta/dSignha/dPa /dh/dPa/dsa /dca/dSignbi-/dca/dSignha/dsa \n/dna/dia/dSignha, /dh/dPa/dsa /dca/dSignbi/dVa/dsa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dPa/dpha/dSignU/dh/dta/dSignhi/dTa /dta/dSignl/dTta/dSignbi/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dsa/dSignbi/doa-/dSa /dpand‘abindu -/dsa/dSignbi/doa /dSignb.g/dSha/doS’a/dSignha /daa/db \n/dpha/dSignhi/dTha,/dga/dSignU/daa/dSignha /dm/doa/d@a/dSignl /dca/doha/dsa /dSignb/dta/dha/dua /doa/d@a/dSignhi/dna/dSignl /dSa/dga/dSignha/dca/dga/dSignl /dada/dSignl/dia /dta/d@ha/dta/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha \n/dTa/doha/dsa/dPa/dua/dSignha/daddha/dta/dSignb/dsa /daa/dSignha/dsa-/daa/dua/dSignl/dca /dua_dSignU/dsa/doa/d@a /d@a/dSTa/dSignha/d@a/dSignm/doa /dSignhi  /dpha/dSignhi/dsa /doa/dSignbi.W /dsa/dSignb/dua? /doa/dSignbi.W \n/dSa/dga/dSignha/dca/doa /dna/dSignm/doa /dhi /dta/dSignha/dTa/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dsa/dSignb/dua /dta/dSignU/dSignb.g/dcha /d@a/dua/dna /dpha/dSignhi/dTha /dca/dSignl /dPa/d@ha/dna-/dSignb.g/dna/doha/dna /dSa/doS’a/dga \n/dga/dsa/dSignU/doha/doa /dha/dia/dga/dsa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/dga/dSignl /dtha/dhvag‘aha /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha, /dhi/dTtha/dSignha/dga /daa/dSignha/dsa-/daa/dua/dSignl/dca /doa /dSignl /dTa/dSignl/doa \n/dga/dua/dTa/dualant /d@a/doha/dSignhi/dl/aanda/dga/dSignU/daa/dSignha /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignl/dSha /dl/dua/dSignl/dsa /daa/dSignUu/dSignb/dS’a/dTa /dta/dsa/dna /dh/dSignb.g/dpha /doa/dSignbi.W /dsa/dSignb/dua?  \n/dSa/dga/dSignha/dca/doa /dta/dSignbi/dpa /dta/dsa/dna /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignl/dSha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSa/dga/dSignha/dca/dSignl /dta/daa/dSignhi/dna /dSa/doa /dSignhi /dl, /dTa /dpand‘abindu /dl /dm/dua/dsa \n/dSa/dga/dSignha/dca /dSignb/dsa/d@a/dga/dSignha /doa/dhvag‘aha /dm/db /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignl/dSha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /d@a/dSignm/dSignb/doa /doa/dhvag‘aha /dSa/dSignU/daha/dSignha/d@a/dl /dPa/daddha/dTa /dVa/dSignha /dta/daa/dna/dl \n/dPa/daddha/dTa/aanda /dm/dua/dsa /dSa/dga/dSignha/dca /dta/dsa/dTa /doa /dSignl /dsa/dSignha? /dP@a/dSignha/dYa: /dSa/dtha /dSa/dga/dSignha/dca/doa /dta/dSignbi/dpa /dl/dua/dSignl/dsa \n/dl/doa/dSignm/dTta/dSignha /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a /dsa/dSignb/dua /dh/dSignb.g/dpha /dca/dSignl /dta/dSignl/dTta/dSignha-/dSignb/dta/dha/dua/dSignl /dta/dSignl/d@a /d@a/dSignha/dca/dSignha /dha /dta/dSignl/dTta/dSignbi-/dSignb/dta/dha/dua/dSignl \n/dta/dSignl/d@a /dh/dPa/dsa/dSignha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dSignb.g/dtha/doha/dga /dhnu’va‘a /dia/dSignha /dsa/dSignb/dua /doa/dua/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha/aanda /dm/dsa/dSignha, /dta/dca/dSignhi/doa/dSignha/dna /dta/dca/dta/dSignm /doa/dSignb.s/d@a/dTa/dSignl \n/dpha/dSignhi/dTha /dca/dSignl ‘/daa/dSignha/dsa-/daa/dua/dSignl/dca’ /dPa/dSignha/dPa /dpha/dSignbi.g/aanda /dhi /dna/dSignl/dna /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dga/dSignha/dTa/dSignha-/dSignb/dPa/dTa/dSignha/doa /dSignl/dpand‘abindu    \n \n \n/dca/dia/daa/dSignbi/dSha /dP@a/dSa/dSignha/daa /dga/dsnada/dna /29  \n/dSa /dhnu’va‘a /dYa/dSignU/doTa/dga/dSignm/dpa/dSignha/d@eph–/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/dSignb.s/d@a/doa /d@a_dSignUu/dPa/dga/dSignl–/dta/dsa/dta/dSignhi/doa /doha/dia/dTa/dSignha /dpha/dSignhi/dsa/dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dPha /dSignU /dTta/dSignha-/dPha /dSignU /dTta/dSignha \n/daa/dSignU/dsa/dSignUu/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dh/dna/dia-/dh/dna/dia /dga/dSignm/dpa/dSignha/d@eph–/dga/dSignha/dsa/dSignl /dPa/dSignU/d@a_dSignU/doha/doa /dh/dna/dia /dha /dga/dSignb/dua/dna/dSignha/doa /dh/dna/dia–\n/dta/dsa/dSignha /dh/dPa/dsa/dSignha/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dTtha/dSignha/d@ha /doa/d@a/dl /dPa/daddha/dTa/dSignhi/dsa/aanda /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSa/dtha /dca/dsa/dta/dSignm /doa/d@a/dSignhi /dpha/dSignbi.g /dha \n/dta/dSignb.g/dca/dTa/dSignm /dpha/dSignbi.g/dua/dSignl /dca/dSignl /dYa/dSignU/dVa/dSignha/dSha/dSignb.W/doTa /daa/dSignl/dSha/doa /dtha/dSignha/diYa /dSignb/dsa/dga/dSignha/d@eph/dTa/dSignha /dua/dSignm/db /dpha/dSignhi/dTha/aanda /dca/dSignl /doha/dSignU/daa \n/dl/dua/dSignl/dsa /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignl/dSha/doa /dSignb.g/dSha/doa/dSignha/d@a /dta/dSignb/dsa /dpa/dSignU/doa/dna /dpha/dSignhi/dTha/aanda /dta/dSignb/dsa/dYa/dSignl/dpand‘abindu /dsa/dSignb/dua /dpa/dSignU/doa/dna /dpha/dSignhi/dTha, \n/dh/dta/dSignhi/dta/dna/dSignha /dPa/dSignbi/d@ha/dSignbi /dSa/dSignl/dua/dSignm /dta/dsa/dta/dSignl /doa/d@a/dTa/aanda /dm/dsa/dSignha, /dh/dSignb/dVa/doa/dSignb.g/dSa/dTa /dSa/dga/dSignha/dca /d@a/dua/dsa/dSignl \n/dPa/dSignb/dua/dsa/dSignb/dua/dSa /dpand‘abindu  /dh/dsa/dga/dSignl/dna /dSignb/dta/dha/dua–/dVa/dSignhi/dpa/dSignha/dSignb.s/d@a/doa /dSTa/d@a/dPa/d@a–/dua/dSignm/db/dTa /dha/dSignb/dta /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha, \n/dga/dSignU/daa/dSignha /dha/dta /dca/doha/dsa /dSa/dga/dSignha/dca /dha/dia/dSignUu /dta/d@ha/dna,/dTa/doha/dsa/dSignm /dca /dpand‘abindu  /dVa/dl/dua /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/daha/dSignha/d@a/dSignha /dta/dua/dSignhi/dTa \n/d@a/dua/dTa/dTa/doha/dsa /dSa/dga/dSignha/dca /dSa/dga/dSYa/dSignha /dga/dSignU/doTa /doa /dSignl /dsa/dSignha /dua/dl/dTa? /dl/doa-/dl/doa /dca/dsa /dca/doha/dsa \n/dSa/dga/dSYa/dSignha /dga/dSignU/doTa /dua/dSignl/dTa/dSignha /dTa/doha/dsa/dSignl /dsa/dSignl /daa/dSignl/dSha/doa /dia/dSignb/dTa /dTa/dSignl/dca /dua/dl/dTa /dha /dSVa/dTa/dhnu’va‘a/dT@a/dTa/dSignha/doa \n/dVa/dSignha/dSTa/dSignb/dVa/doa /d@a_dSignUu/dPa /dPa/d@a/dia/dTta /dua/dl/dTa/aanda  \n/daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/dSa /dpand‘abindu  /dia/dPa-/dSa/dPPa /doa/d@a/dSignhi/doa /dh/dSignb.g/daha/doa/dSignha/d@a /dga/dSignha/db/dYa/doa /dga/dSignU/dua/dSa /dpand‘abindu  /dSa/dSignU/dSignb/dsa/dTa/dSignl /d@a/dhnu’va‘a/dia-\n/d@a/dhnu’va‘a/dia/doa /d@a/dhnu’va‘a/dia/dSignbi/dsa /d@a/dSignm/dSha/dsa/dSignbi /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi/doa /dga/dsa/dga/dSignl /dca/dSignha/dia/dl /dna/dia/dna/aanda /dm/dsa/dSignha, /dSa/dtha \n/dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dga/dsa/dSignl/dga/dSignl /daa/dSignha/dSignb/dta /dca/dia/dga/dSignm/dua/dSignbi /daa/dSignm/dSa/d@a /dSignb/daa/dsa/dSa /dpand‘abindu  /doa/dSignhu/dna/dSignl/dca/doa /d@a/dSignbi/dSignb/dada/dhnu’va‘a/dia /d@a_dSignUu/dga/dga/dSignl \n/dl/doa /diha/dsTta/dSignha /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dSa /dhnu’va‘a /dia /dPa/d@ha/dSignhi/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dga/dsa/dga/dSignl /d@a/dSignm/dSignb/dPa /dna/dSignl/dna/doa/aanda  \n/dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dSignb.g/dga/dSignb.g/dTha/dna/dSignha/doa /dSa/dtha /dia/dSignha/dga /dh/dSignb.g/dpha /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dP@a/dSignl/dga/dsa/dia/d@a /dSa/dSignl/dua/dSignm \n/dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /dha/dsa/dSignl /dia/dSignha/dga /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu /dP@a/dSignl/dga/dsa/dia/d@a/dga/dSignl /dSa/dSignl/dua/dSignm /dSa/dSignha/db/dYa/dSignm /daa/dSignl/dVa/dSignbi-/daa/dSignl/dVa/dTa/dSignha/doa /dPa/dSignUu/dca/dSignm \n/dua/dSignm/db/dTa/dSignl /dha/dSignb/dta /d@a/dua/dna /dh/dSignb.g/dpha /dha /dga/dsa/dTa/dSignm /dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /daa/dca/d@eph/dsa/dSignm /d@a/dhnu’va‘a/dia/doa \n/dca/dSignha/dSignb/dTa/dYa/dSignm /dha /dca/dSignha/db/dSignb/dTa/doa /dta/dSignbi/dpa /dPha /dSignUu /dTta-/dPha /dSignUu /dTta /daa/dSignl/dVa/dSignbi-/daa/dSignl/dVa/dTa/dSignha /dSa/dSignl/dua/dSignm /dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /dca/db/dSa /dpand‘abindu  \n/d@a/dhnu’va‘a/dia-/d@a/dhnu’va‘a/dia/doa /dta/dSignl/dVa/dua/dSignha/d@a/dSignm /dha /dSignb/dVa/dSignb.g/daha-/dSignb/dVa/daha/dSignha/dsa /dSa/dSignl/dua/dSignm /dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /dSa/dtha /dSignb/doa/dpha/dSignU /d@a/dSignb/dua/dTa/dSignm \n/dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a-/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dta/dSignbi/dpa /dh/dPa/dsa-/dh/dPa/dsa /dta/dSignl/dVa/dua/dSignha/d@a /d@a/dua/dsa/dSignl /doa/dSignm/dsa/dSignm-/doa/dSignm/dsa/dSignm \n/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a /dsa/dSignbi/doa/dSignm /dh/dSignb.g/dpha /dha /dsa/dSignbi/doa/doa /dga/dSignha/db/dsa/dSa/dSignl/dua/dSignm /dh/dSignb.g/dpha/dl /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa \n/dPa/dSignb.s/d@a/dVa/dSignha/d@a/doa /dh/dPa/dsa /doha/dSignha/dSa /dta/dSignl/dVa/dua/dSignha/d@a/dSignm /dha /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a/dSignm /dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda /daha/dSignbi/d@a/dSignl/dsa@a/doa /dSignb/dPa/dTa/dSignha–\n/dca/dSignbi/dta/dSignl/dsa@a–/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dh/doha/dsa/dSignm /dpha/dSignhi/dsua/dSignl /dca/dSignl /dl/doa/dTta/dSignha /dta/dSignl/dTta/dSignha /dh/dSignb.g/dpha, /dca /dpand‘abindu  /dTa/dSignl/doa/d@a/dSignm \n/dSignb/dta/dha/dua/dga/dSignl /daa/dSignha/dsa-/daa/dua/dSignl/dca /dna/dhvag‘aha /dta/dSignl/dpa /dna/dSignl/dta, /dTa/doha/dsa /dh/dSignb.W/dsTa/dga /dSa /dhnu’va‘a /dSoa/dSignha/d@a/dga/dSignl /dga/dSignU/doha/dSignha/dSignb/disa \n/doa /dSignl /doa/d@a/dSignha/dSa /dpand‘abindu  /dSignb/daa/dYa/dSignha/dl/dta? /dTa/dSignhi/dSa /dhnu’va‘a /dia /dh/dsa/doa/dSignha /dca/doa/dSignha/dpand‘abindu/dca/dSignbi/dta/dSignl/dsa@a /dbi/dua/dSignm /dsa/dSignb/dua/dYa/dSignl/dpand‘abindu /dga/dSignha/dsa/dSignhi /dpha/dSignhi/dTha /dca/dSignl   \n \n \n30 //dha/dga/doa /dia/dSignha/dpha/dSignbi.g  \n/dta/dSignl/dTta/dSignha /dSignb/dsa/dSignb.g/dga/dTTa/dSignl /dSignb/dta/dha/dua/dga/dSignl /dca/dSignl/dTa/dSignl/doa /dta/dSignl/dSa/dSignbi /dsa/dia/daa-/dsa/dSignha/d@a/dSignha/dYa/dsna /dia/dsa/dSignha/dl/dta /dTa/dSignl/dTa/dSignl/doa /dta/dSignl/dSa/dSignbi \n/db/dcca/dTa/daa/dSignha/d@a /dta/dsa/dta/aanda /dm/dsa/dSignha, /dSa/dga/dSignha/dca/dga/dSignl /dSignb/doa/dpha/dSignU /dna/dSignm/doa/doa /dta/dSignbi/dpa /dca/dSignb/dua/dsa/dSignha /dl/doa \n/dSignb/daa/dSa /daa/dua/dSignl/dca /dsa/dSignb/dua /dna/dSignl/dta/doa /dSignl/dpand‘abindu  /dP@a/dSignb/dTa/dS’Ttha/dSignha /dta/dSignU/dcha/dna /dca/dSignha/db/dl /dTa/dSignb/dua/dsa/dSignha /dca/dSignl/dTa/dSignl/doa /dh/dSignb.g/daha/doa /dna/dSignl/dta \n/dTa/dSignl/dTa/dSignl/doa /dsa/dga/dua/d@a /dP@a/dSignb/dTa/dSignb/dS’Ttha/dTa /dta/dsa/dSignhi/doa /dSignb/dVa/dpa/dSignha/d@a /dSa/dSignl/dua/dSignm /dh/dSignb.g/dpha/dl/aanda \n/dSignb/dPa/dTa/dSignha/d","size_mb":0.57,"has_text":true},"Videha 276.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 276.pdf","name":"Videha 276.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ६ म अंक  १५ जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २७ ६ म अंक  १५ जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७६ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \nजगदीश ᮧसाद म᭛डल- ᳰदवालीक दीप  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचMकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचVक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकZइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \nिवदेहक िकछु िवशेष]क :- \n१) हाइकू िवशेष]क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष]क २१ म अंक ,  १ नवhबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष]क ६७ म अंक , १ अiटूबर २०१०   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ६ म अंक  १५ जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_201 0_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहlय िवशेष]क ७० म अंक , १५ नवhबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष]क ७२ म अंक १५ िदसhबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirh uta            72  \n६) नारी िवशेष]क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष]क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगnत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videh a_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिiत गजल िवशेष]क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीoा िवशेष]क १४२ म, अंक १५ नवhबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक]त िमq मधुप िवशेष]क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिवsद ठाकुर िवशेष]क १८९ म अंक १ नवhबर २०१५  \nVideha_01_11_2015   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ६ म अंक  १५ जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१२) जगदीश चsu ठाकुर अिनल िवशेष]क १९१ म अंक १ िदसhबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सhमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अvैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अxबम  गीत  संगीत  िवशेष]क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेख कसं आमंिMत  रचनापर  आम ंिMत  आलोचकक  िटzपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प]च  टा किवता आ ओइपर  मधुकाsत  झाक  िटzपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  vसाद  मडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संnकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nvकाशन   नीचVक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_20 18  \nVideha_01_05_2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ६ म अंक  १५ जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_20 18  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2 018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01 _2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_ 12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ६ म अंक  १५ जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_1 5_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_ 15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideh a_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिMकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवqे  रचनाक  एकटा समानाsतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली vबsध -िनबsध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ६ म अंक  १५ जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाय उlसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उlस व [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली vबsध -िनबsध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of M aithili Novel \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English  himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites .google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सhमान : सhमान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ६ म अंक  १५ जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिवदेह:मैिथली सािहlय आsदोलन: मानुषीिमह संnकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सवZिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nvथम मैिथली पािoक ई-पिMका ISSN 2229-547X VIDEHAसhपाद क: गजेsu ठाकुर।  सह-सhपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सhपादक: राम िवलास साहु, नsद िवलास राय, सsदीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सhपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचM- बेचन ठाकुर। सhपादक- सूचना-सhपक-समाद- पूनम \nमंडल। सhपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उlपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अvकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदाियlव लेखक गणक मय \nछिsह)editorial.staff.videha@gmail.com  क मेल अटैचमेटक पम .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ vकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहकZ लोकिनक लगमे \nरहतिsह, माM एकर vथम vकाशनक/ िvंट-वेब आकZइवक/ आकZइवक अनुवादक आ आकZइवक ई-vकाशन/ \nिvंट-vकाशनक अिधकार ऐ ई-पिMकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयxटीक/ पािरqिमकक vावधान नै छै। त रॉयxटीक/ पािरqिमकक इ छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिozत पिरचय आ अपन nकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल vकाशनक हेतु िवदेह (पािoक) \nई पिMकाक देल जा रहल अिछ। मेल vाzत होयबाक बाद यथासंभव शी¢ ( सात िदनक भीतर) एकर \nvकाशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिMकाक qीमित ल£मी ठाकुर ¤ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक ई vकािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -2019 सवZिधकार  सुरिoत।  िवदेहमे vकािशत  सभटा रचना आ आकZइवक  सवZिधकार  \nरचनाकार  आ संहकZक  लगमे छिsह।  ५ जुलाई  २००४  क  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ६ म अंक  १५ जून  मई  २०१९  (वष १२  मास  १३ ८ अंक  २७६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/ 07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ vारhभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  vथम  उपिnथितक  याMा िवदेह - vथम  मैिथली पािoक  ई \nपिMका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई vकािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिMकाक vवiताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  एीगेटरक  पमे \nvयुiत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिMका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n   \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /1 \n \n \n \n \n \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa  \n    \n \n \n2//dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n    \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa \n/dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa \n/dPa/dLLa/dEa/dAigngi /dPDa/dma/dAignla/dAha/d@a \n/dAigng/d@a/dra/dDeph/dLa/dAigngi \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /3 \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa  \n \n \n \n \n/dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n \n \n \n \n \n/dPa/dLLa/dEa/dAigngi /dPDa/dma/dAignla/dAha/d@a  \n/dAigng/d@a/dra/dDeph/dLa/dAigngi    \n \n \n4 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n \n \n \n \n \nISBN :  978-93-88421-79-9 \n \n \n/dua/dAignla/dra :251/- (/dvha/dAignla. /dDa_dAignKu.) \n/dAa/dEa/dAignla/dDeph/dAigng.r/duha/dma/dAignla/dDa © /dAhDa/dAigngi /dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa \n/dPa/dAigng/dna/dLa /dAa/dlnusvara/dAma/dDa/d@na :2018 \n \n/dPDa/dma/dAignla/dAha/dma :/dPa/dLLa/dEa/dAigngi /dPDa/dma/dAignla/dAha/d@a  \n/dLa/dAignK/dLa/dAa/dAigngi /dvha/dEa/d@a, /dsa/dAignb./db/dLa./d@a/dAignb/dna/dDa_dAignKu /dra/dAignla/doa/dDeph, /dEa/dAignla/duda/dDeph /d@a/dlnusvara. 06, /dAigng/d@a/dra/dDeph/dLa/dAigngi, /dAigng.r/dsa/dLa/dAignla- /dAa/dAignK/dPa/dAignlu/dLa,/dAigng/dva/dna/dAignla/dDa : \n847452 \n \n/dEa/dAignb/dva/dAa/dAignla/dg/dLta :http://pallavipublication.blogspot.com \n/dgi-/dra/dAignb/dLa : pallavi.publication.nirmali@gmail.com \n/dra/dAignO/dva/dAignla/dg/dLa :8539043668, 9931654742  \n \n/dAigng/dPDa/d@Lta : /dra/dAignla/d@a/dEa /dla/dLta/dDeph, /dAigng/d@a/dra/dDeph/dLa/dAigngi (/dAa/dAignK/dPa/dAignlu/dLa) \n/dla/dEa/dDa/d@na : /dAhDa/dAigngi/dra/dLa/dAigngi /dPa/dAignK/d@a/dra /dra/d@nuda/dLa, /dAigng/d@a/dra/dDeph/dLa/dAigngi (/dAa/dAignK/dPa/dAignlu/dLa)  /dAigng/dva/dna/dAignla/dDa : 847452 \n \nDIBALIK DEEP  \nCollection of Seed and Short Stories by Sh. Jagdish Prasad Mandal.  \n \n/dli /dPa/dAignO/dLha/dAigngi/dma /dAa/dEa/dAignla/dDeph/dAigng.r/duha/dma/dAignla/dDa /dAa/dAignK/dDa/dAigng.r/dmAsa/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda /dPDa/dma/dAignla/dAha/dma /dl/dLha/dEa/dAignla /dma/dAignla/diandrabindu/dPa/dAigngi/dDa/dAignla/dg/dLta/duha/dAignla/dDa/dma/dma \n/dAigng.r/dLa/dAigng.P/dmha/dLa/dl/d@a/dAignK/dra/dAigng/dLa/dma /dAigng/dva/d@a/dAignla /dPa/dAignO/dLha/dAigngi/dma/dma/dAignO/d@a/dAignO /dl/dlnusvara/dAha/dma /diha/dAignla/dYa/dAignla /dPDa/dAigng/dLa /db/dEa/dlnusvara /dAigng.@/dDa/dma/dAigniandraO/dAigng/duda/dlnusvara/doa /dAa/dAigng/dna/dLa \n/dg/dLa/dAignb/dm.half /dLta/dDakar/dAigniandraO/dAigng/d@a/dma/dl/dLha/dEa/dAignla /dYa/dAignla/dlnusvara/dAigng/dLDa /dma, /dma/dAignO/d@a/dAignO /dra/dAignla/duhYa/dra/dAa/diandrabindu/dl/dLha/dEa/dAignla /ds@ya/dAignla/d@a/dma /dAa/dlnusvara/doDa/dna/d@na /dEa/dAignla /dPa/dAignK/d@a/dPDa/dDeph/dYa/dAignO/doa/dma \n/dPDa/d@na/dAignla/dLa/dAigngi /duEa/dAignla/dDa/dAignla/dma/dAignO/d@a/dAignO /dDa_dAignKu/dPa/dra/dAignb/dPa/dAignK/d@a/dDa_dAignK/dLPa/dAignla/dAigng/dua/dLa /dl/dLha/dEa/dAignla /dAa/dlnusvara/dia/dAignla/dAigng.@/dDa/dLa-/dPDa/dAa/dAignla/dAigng.@/dDa/dLa/d@a/dAigng/dna /dma/db/dLa /dsa/dAignla /dAa/dma/dAignli/dLa   \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /5 \n/dl/dAigng.r/diha/uanda  \n \n \n/dma/dLha/dAignla/dma /dAa/dLLa/dAignli/dDa - \n \n/dl/d@a/dia/dAignO/dma/dma /dl/d@na/dAignla/dDa /07 \n/dl/dPa/d@a /dva/dAignK/dAigng.r/duha/dYa/dAignla/dDa/dAigngi /dl/dPa/d@a/dAignb /dmha/dAignb/dLa/dma /12 \n/dia/dLta /dEa/dAignla/dna /21 \n/dvha/doa/dAignli/dAigng/dLa/dYa/dAignla /30 \n/dl/duha/dra/dDa_dAignKu/dAa/dAignla/diandrabindu/dPa/dma /dPha/dAignK /dPha/dma/dAignla/dDa /4 0 \n/dYa/dAignla/dua/dAignla/dALa /51 \n/dna/dra/dDa /dra/dAignb/dLa/dAignla /60 \n/doa/dDa/dua/dAignli/d@a /dna/dLa/dAignli/dLa /doa/dAignb/dLa /70 \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /81 \n/dna/dAignla/dAigng.@/dDa /dma/dAignb /d@a/dAignla /dra/dAignla/d@a/dva /93 \n \n \n \n   \n \n \n6//dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n \n    \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /7 \n \n \n/dl/d@a/dia/dAignO/dma/dma /dl/d@na/dAignla/dDa \n/dua/dAignKu /dva/dsa/dAignb /dDa/dAignla/dAigng/dLa, /dvha/dAignO/dDa/dma /dla/doa/dra/d@a /d@a/dg /dvha/dAignb/dLa /diha/dLa/uanda /dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla \n/dO/diha/dAignla/dg/d@a/dAa/diandrabindu /dK/dAigng/dLtha /dLa/dAignO/dLta/dAignla-/duda/dAignO/dLa /d@a/dAignb/d@a/dAignb /dia/dAignla/dPa/dAignla/dma/dLa/dPa/dDa /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia /dua/dAignKu /dva/dAignb/dDa /dna/dAignb/dAigng.P/d@nuda/dLa \n/dia/dLa/dAignlu/dLa/dAignli/d@a /dAigng/dma /dAigng/dva/dsa/dLa/dAigngi /doa/dAignK/dra /dvha/dlvagraha/doa/dAignb/dLa/uanda /dvha/dAignla/dua/dAignO/dma /dl/d@na/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla /dPa/dmAsa/dma /dia/dLa/dAignK/dua/dDeph/dAha/dAigngi/dma \n/dl/d@na/dDa/dAignla/db/dLa-/dma/dsa/dDa/dAignla/db/dLa /dl/d@na/dAignla/dDa, /db/dma/dna/dAignla/dLha /dna/dAignb/dAigng.P/d@nuda/dLa/dPa/dDa /dDa/dna/dAignli/d@a /dAa/dAignb /dLa/diandrabindu /dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla \n/dl/d@a/dAignK/dra/dAignla/d@a/dAa/diandrabindu /dva/dAignK/dsha/dAignli /diha/dLa/dAignla /dsa/dAignb /dna/dAignla/dLha /dia/dLa/dAignlu/d@a/dAignb/dma/dLa/dAa/diandrabindu /dPa/dAignla/dAigng/d@a /dAigng/d@a/dma/dLa/dLa /dra/dAignK/dua/dAignla /dua/dAignO/dAa/dDa /dna/dAignla/dLha \n/dsa/dAignb /dmha/dAignla/dLa/dAigngi /dDa/dna/dAignli/d@a /dAa/dAignb /dna/dAignb/dDa/dAignla /doa/dAignb/dLa/dAignli/d@a/uanda /dna/dAignb/dDa/dAignla /dgi /doa/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dsa/dAignb /dg/dlnusvara/dia-/dg/dlnusvara/dia /d@a/dg /dAa/dAignK/dsha/d@a/dAignb /dua/dAignO/dAa/dDa \n/dna/dAignla/dLha/dAignb /dma/db/dLa /dma/dAigngi.P /dna/db/dLa? /d@a/dAignb /duda/dAignO/dLa /dua/dAignb/dmha/dAignli /dAigng.r/diha/dli /dla /d@a/dAignb /dLa/dAignO/dLta/dAignla, /dsa/diandrabindu /dLta/dPa/dAignla-/dLta/dAignO/dg/dYa/dAignla \n/dma/dAigng.@/dDa/dAigng/dma/diha/dAignK /dna/diandrabindu/dLha/dAignO/dAigng.@/dDa /dma/dlvagraha/dLa/dAignla/dAigng/dma/dYa/dAignO /dLa/dAignb/dva /dLa/dAignli/dYa/dAignO /dli/dLtha/dAignla/dra/dAa/diandrabindu /dla/doa/dAignKu /dma/dAignb/d@a/dAignla /dva/dDha/dva? /dDa/dALa/dAignb \n/dl/d@na/dAignla/dDa/dAa/diandrabindu /dl/d@na/dDa/dAignla /doa/dAignb/dLa /dl/dAigng.r/diha! /dua/dsa/dDeph/d@a/dAignO /dma/dAignla/dDa/d@na /dDa/dALa/dAignla/dra/dAignb /dDa/dAignO/duddha/dAignla /dva/dAigng/d@a /dLtha/dAignla/dDha /dl/dAigng.r/diha, \n/dma/dAignb/dLa/dAignlu-/d@a/dAignb-/dma/dAignb/dLa/dAignlu /dLtha/dAignb/diandrabindu/dAa /dLa/doa/dva/dAignb /dma/dDa/dLa /dla /dO/dlnusvara/doha/dDa/dAignla /dma/dlvagraha/dmha/dAa/dva/dAignb /dma/dDa/dva/uanda /dLa/dAignb/dna/dAignb/d@a \n/dl/d@na/dAignla/dDa/dra/dAignb /dPa/dAigng/duddha /doa/dAignb/dLa /diha/dAigngi.r /dsa/dAignb /dAigng/dma/dYa/dAignO /dmha/dAignO/dsa/dAignO-/dPa/dAignK/diha/dAignla/dAigng.@/dDa /d@a/dg /dma/dDa/db /dlu/dLa/uanda  \n/dua/dAignKu /dva/dsa/dAignb /dDa/dAignla/dAigng/dLa/dra/dAignb /dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla/dma/dAignb/diandrabindu /dO/diha/dAignla/dg/d@a/dPa/dDa /dAa/diandrabindu /dK/dLtha/dAignli/dma /dma/dAignla/dDa/d@na /dl/dPa/d@a \n/dAa/dAignO/dia/dma /dl/d@a/dAignK/dma/dAignKu/dLa /diha/dAignli/d@a/uanda /dl/dPa/d@a/dAignla /dudha/dlnusvara/doa/dAignb /dAa/dAignO/dia/dAignli /diha/dAignli/dLha /dla /dl/dPa/d@a/dAignb /dna/dAignla/dLha/dAignb-/dPa/db/dDa/dAignb /dma/dDa/dAignli/dLa-\n/duha/duddha/dAignli/dLa /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi /dAigng/dva/dLa/dAignla /dDa/dna/dLa /diha/dAignli/dLha/uanda/dli/dra/dAignb /dua/dAignO/dAa/dDa/dAignla/dma /dmha/dAignK/dAha/dAignla/dra/dua/dAignb /dma/dAigngi.P? /dLa/dna_dAignKu/dra/dAignb \n/dAigng/dva/dAa/dEa/dAignla/dAa/dma /dAa/dlnusvara/doa /dsa/dAigngi/dva /dDa/dna/dLa /diha/dAignli/dLha/uanda /dYa/db/dna /d@a/dAignb /dvha/dAignb/dLa /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/dma /dra/dAignK/dAigng.P/dmLa /dsa/dAignb /dAEa/dLa/dlnusvara/dLDa \n/dua/dAignb/dAha/dma /dAEa/dLa/dlnusvara/dLDa /d@a/dAignla/doa/dAigng.@/dDa/dma/dma/dAignb/diandrabindu/dPDa/dAignla/dPLa /dna/dAignO/dg/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda /dsa/dAignb/dma/dDa/dAignla /dDa/dAignla/dsa/d@a/dAigngi/dAigng/dLa/dma /dvha/dAignla/dAsa/dAignla/dra/dAignb \n/doa/duua/dAigngi/dma /dAa/dAignK/dmha /dma/dna/dLa /dsa/dAignla/dg/db/uanda    \n \n \n8//dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n/dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dmma/dAignla/dma /dAPa/dAsLta /dAa/dAignO/dia /diha/dAignli/d@a /dsa/dAignb /dmha/dAignla/d@a-/dPa/dAignla/d@a/dma /dsa/dAignb /dAigng/d@a/dYa/dra-/dma/dYa/dua/dAignla \n/dl/dAigng.r/diha /dO /dl/dPa/d@a/dAignla /dsa/doa/dna/dPa/dDa /dvha/dLa/dAignb/diandrabindu /d@a/dAigngi/dma /dna_dAignK/dl/db /dra/dAignK/dua/dAignla /dO/dma/dDa /d@a/dAigngi/dma/dPa/d@a /dAa/dvha/dLtha/dAignla/dra \n/dma/dAignla/dsa /dua/dAignb/dLa /dAa/dAignb/dna/dAignO /dva/dAignla/dLa /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /dl/dAigng.r/diha/uanda /dsa/dmha/d@a /doa/dAignla/duddha/dAigngi-/dAa/dEa/dAignla/dDa/dAigngi/dAa/diandrabindu /dia/dLa/dAignli/dma /dia/dLa/dAignli/d@a /dsa/dg \n/dLa/dDa/dna/dAignb/diandrabindu /dsa/dAignO/duddha /dPa/dma/dAignli/duddha /dLa/dAignb/dLa/dma /dl/dAigng.r/diha /dLa/dg/dAa/diandrabindu /dAigng/dma /dna/dra /dna/dLta/dLa /diha/dAigngi.r, /dAa/dAignb /dLa/diandrabindu /d@a/dAigng/dna /diha/dAigngi.r/uanda \n/doa/dAignla/duddha/dAigngi/db/dAigng.r/diha/dli /dma/dAignb/dLa/dAignlu/dLta/dAignla/dYa/dDa-/dLta/dYa/dAignKu/dva /dPha/dAignla/dLta/dLa, /dLa/diandrabindu /dma/dAignb/dLa/dAignlu /dla/doa/dAignKu-/dPa/dAignla/diha/dAignKu/dma /dAa/dEa/dAignla/dDa/dAigngi/dAa/diandrabindu \n/dLta/dma/dDa/dAignla/db/dLa, /dLa/diandrabindu /dma/dAignb/dLa/dAignlu /dma/dAignO/d@a/dAignO /dmha/dAignla/dAigng.r/duha/dYa/dAignb/dra/dAignb /dmha/dAigng.r/dAa /dma/dlvagraha/dK/d@a/dAignli/dLta /dsa/dAignla/db/dLa/uanda /dLa/dAignli/dLtha/dAignla/dra /dl/dPa/d@a \n/dAigng/d@a/dYa/dra-/dma/dAignla/dYa/dua/dAignla/dma /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/dma /dAa/dAignK/dPha/dLa /dma/dAigngi.P /dvha/dAignb/dLa /dla /dra/dDa/dLa /dma/dAignb? /dLa/diandrabindu/db /db/dna/dAignb/d@a /dDa/dALa/dAignla \n/dPa/dma/dAignli/duddha /dia/dLa/dva /dAa/dAignO/dLna/dAignO/dl/d@a/dAignla /dAigng/dva/dAa/dEa/dAignla/dAa/dAignKu /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /dl/dAigng.r/diha /dsa/dmha/d@a /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/db \n/dl/dAigng/dva/dAa/dEa/dAignla/dAa/dAignKu /dl/dAigng.r/diha /dLa/dmha/d@a /dAha/dLa/dAignla/dYa/dAignK /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi /dma/dAignb/d@a/dAignla /dvha/dAignb/dLta/dLa?/dAigng/d@a/dAa/dAigng.r/dia/dLa /dma/dAignb/dLa/dAignlu-/d@a/dAignb-\n/dma/dAignb/dLa/dAignlu /dO/dlnusvara/doha/dDa/dAignla/db/dva /dl/dAigng.r/diha/db..! \n/dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dYa/dAignO/doa /dLa/dlnusvara/dLDa/dma/dAignb/diandrabindu /dAa/dAignb/dna/dAignO /dva/dAignK/dsha/dAignli /diha/dAignli/dLha/uanda /dsa/dAignb /dla/dua/dra/dAigngi /dvha/dAigng.@/dDa /dAigng/dua/d@a /dAigng.r/dia/dra/d@a/dAigngi/dPa/dDa \n/dPa/dsa/dAignb/dva/dAignla /dK/dAigng.r/doha /dEa/dAignla /dmha/dAignb/dLa/dra/dAignb /dma/dAignO/dua/dAignla/dAigng.@/dDa /dPa/dAignla/dAigng/duddha /dlu/dLa /dla /dLa/dmha/d@a /dsa/diandrabindu /dO /dEYa/dAignla/dYa/dAignla/dra /dma/dDa/db \n/dLa/doa/dLa /dLa/dmha/d@a /dua/dAignb/dna/dma /dua/dAha/dAignla /dma/dAigngi.P /dna/db/dLa? /dAa/dAignb /dLa/diandrabindu /dEa/db/dna /d@a/dAignb /dva/dAignK/dsha/dLa /dsa/dAignb /dO/dna/d@a /dl/dAigng.r/diha/uanda \n/dLa/diandrabindu/db /dl/dna_dAignKu /dAigng/dmDa/dYa/dAignla/dma/dAignb/diandrabindu /dAa/dAignla/db /dva/dDa/dAigngi/dAa /dsa/dAigngi/dva/dAignli/dma /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi /dAigng/dmDa/dYa/dAignla /d@a/dg /dva/dAignK/dsha/dAignli /diha/dAignli/dLha/uanda /dLa/diandrabindu/db /dgi \n/dma/dna/dva /dsa/dAignb /dEa/dAignEocalicD/dna/dAPa/dAignli/dLa /dAa/d@a /doa/dAignK/dDa_dAignK /dia/dAignla/dEa/dAignla/dDeph/dma/dma/dAignb/diandrabindu /dAigng.r/dAa/dDa/dia/dDha /d@a/dAigng/dna /diha/dAignli/d@a /dAa/dAignb/dna/dAignO /dma/dAignb/d@a/dAignla /d@a/dg \n/dma/dna/dLa /dsa/dAignla/db/dLa/uanda /dAa/dAignb /dLa/diandrabindu /diha/dAignli/d@na/dAignb/uanda /dLa/dAignb/dna/d@a/dAignb /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /dsa/dAigngi/dva/dAignKu/dO /dma/dAignla/dma/dAignla/dma/dAignb/diandrabindu /diha/dAignli/d@na/dAignb, /dLa/diandrabindu/db \n/dl/dPa/d@a/dAignla /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dAignb /dra/dALa/dAigngi/dra/dAignb /dmha/dAignb/dPa/dAignli /diha/dAignli/dLha/uanda /dl/dPa/d@a /dAa/dAignO/dia /diha/dAignli/d@a /dsa/dAignb /dsa/dg /dAa/dra/dAignla/dsa/dra/dAignb \n/dAhDa/dra/dAha/dAigng.P/dmLa /dLa/dAignKu/dLta/dAignla /doa/dAignb/dLa /dl/dAigng.r/diha /dla /dLa/dAignKu/dLta/dAignla/dg/dYa/dAignO /dDa/dna/dLa /dl/dAigng.r/diha /dra/dAignla/d@a/dAignb /dAhDa/dra/dia/dAignO/dDa/dma \n/dva/dAignla/dna_dAignK/dLYa /dvha/dlvagraha/doa/dAignb/dLa /dl/dAigng.r/diha, /dsa/dg/dAa/diandrabindu /doha/dLta/dAignli/dLa-/doha/dLta/dAignli/dLa /dAhDa/dra/dAha/dAigng.P/dmLa /dua/dAignKu-/dLa/dAigngi/d@a /doha/d@Lta/dAignla/dPa/dDa \n/dla/dAigng/dva /doa/dAignb/dLa /dl/dAigng.r/diha /dLa/dAignli/dLtha/dAignla/dra /dsa/dAignb/dLa/dAignb/dma /doa/dAignK/d@na/dAignla /dl/dPa/d@a /dAha/dAigng.P/dmLa/dma/dAignb/diandrabindu /dAa/dlnusvara/dsa/dAignO/doa/dva /dO/dLa/dAignb/dma /doa/dAignK/d@na/dAignla \n/dEa/dAignEocalicD/dAigng.r/duuha /d@a/dAignb /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/dra/dAignb /dvha/dAignb/dLa/uanda /dsa/dAignli/dLtha/dAignla/dra /dAa/dAignla/db /dva/dDa/dmha /dsa/dAigngi/dl/dva /dAigng/dma/dLa/dAignla/dva/dma /dva/dAignla/dLa /dvha/dlvagraha/doa/dAignb/dLa \n/dl/dAigng.r/diha, /dEa/dAignla/dALa/dAigng/dEa/dma /dlu/dDa_dAignK/dua/dAignla /dK/dLa/dAignli/dDa /dma/dlvagraha/dPa/dia/dAignla/dAa-/dAa/dAignla/dAigng/dLtha /dva/dmha/dDeph/dPa/dDa /dl/diandrabindu/dLta/dma/dLa /dl/dAigng.r/diha \n/dLa/dAignli/dLtha/dAignla/dra /dl/dPa/d@a/dAignb /dAa/dAignla/db /dva/dmha/dDeph/dma /duha/dAignK/dAigng/d@a/dra/dAignb /dDa/dna/dva,/dLa/diandrabindu /dma/dAigngi.P /duha/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla /duha/dAignK/d@a/dma/dAigngi.P/dra/dAignb /d@a/dg /duha/dAignK/d@a/dLa, \n/dAa/dAignb /dLa/diandrabindu /duha/dAignK/d@a/dva/dAignb /dma/dDa/dLa/uanda /dO/dAigng/dna/d@a/dAignla /d@a/dg /d@a/dAignb /dAigng/dEa/duYa/dAignla/dPa/dAigng/dLa /dAigng.P/dmha/dAigng.r/dAa/dYa/dAignla /dma/dlvagraha/dma/dna/dLa/dAignli/d@a /dsa/dAignb \n‘/dla/duha /dsa/dAigngi/dEa/d@a /dna/dra /d@a/dAigngi/d@a /doa/dra/dAignla/dO/dLa’ /dli/dLtha/dAignla/dra /dla/dAigng/dva /dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla /dl/dPa/d@a/dAignla /dra/d@a/dma   \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /9 \n/dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dma /dva/dAignla/dLta /dPa/dma/dAignli/duddha /dia/dAignlu/dva/dAigngi/dAa /doha/d@Lta/dAignla/dma /dAigng/dua/d@a-/dDa/dAignla/dAigng/dLa/dma/dAignb/diandrabindu /dAa/dAignO/dLa/dna-/dAa/diandrabindu-/dl/dLtha/dAignla/dDa/dna \n/doha/d@Lta/dAignla/dma /dl/dPa/d@a /dAigng/dua/d@a/dia/dYa/dAignla/dDeph/dma /dma/dAignO/dLna/dAignK /doa/dAignla/duddha/dAigngi /dl/dPa/d@a /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/dma /dDa/dLha/dma/dAignb/diandrabindu /dDa/dLha/dAigngi /dva/dAigng/d@a \n/dla/doa/dAignKu /dra/dAignK/dna/dAignb/diandrabindu /dAa/dAa/dAignla/dAigng.@/dDa /dDa/dna/dLa/dAignla /dl/dAigng.r/diha/uanda /dra/d@a/dra/dAignb /db/dLa/dAignb /dLa/diandrabindu /dAigng/dva/dAa/dEa/dAignla/dAa /dva/d@a/dLa/dAignb /diha/dAignli/d@a /dsa/dAignb /dma/dra/dDeph/dma \n/dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu /diha/dAigngi.r, /dsa/dAignb /dsa/dAignb/dLa/dAignb/dma /dma/dDa/dLa /dAa/dAignb /dLa/dAignb/dLa/dAignb/dma /dPa/dAignlu/dLa /dla /dsa/dAignb /dsa/dAignb/dna/dAignb/d@a /dma/dDa/dLa /dAa/dAignb /dLa/dAignb/dna/dAignb/d@a /dPa/dAignlu/dLa \n/dla /dsa/dAignb /dsa/dAignb/d@a/dAignla /dma/dDa/dLa /dAa/dAignb /dLa/dAignb/d@a/dAignla /dPa/dAignlu/dLa/uanda /dl/dna/dAigngi /dAigng/dua/d@a/dia/dYa/dAignla/dDeph/dma /dDa/dLha/dAigngi /dva/dAigng/d@a /dma/dLa/dPa/dDa \n/dPa/dAignla/dAigng/d@a/dYa/dAignO/diandrabindu /dla/d@a/db /dla /dra/dAignK/dna/dAignO/diandrabindu-/dna/dAignla/dLha /duha/dAignO/dg/dma /dAigng.P/dmha/dYa/dAignla/dLa/dAa/diandrabindu /dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla /doa/dAignb/dLa /diha/dLa/dAignla/uanda \n/dua/dDa/dva/dssa/dAignla, /dsa/dAignli/dLtha/dAignla/dra /dsa/dAigngi/dva/dAignKu/dma/dAignla/dma/dAignla /dDa/dna/dAignli /diha/dAignli/dLha /dLa/dAignli/dLtha/dAignla/dra/dAa/diandrabindu /dAa/dAignla/db /doa/dsa/dma\n1 /dua/dAignKu/dDa/dAigngi/dPa/dDa /dma/dLa \n/diha/dAignli/d@a/uanda  \n/dma/dna/dva /dsa/dAignb /dia/dAignla/dEa/dAignla/dDeph/dma /dAa/d@a /dsa/dmha/d@a /dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla /diha/dAignli/dLha /dLa/dmha/d@a /db/dna/dAignb/d@a \n/d@a/diandrabindu/doa/dDa/dma/dLta /dAigng/dva/dsa/dLa/dAigngi/dPa/dDa /dAa/dAignO/dLna/dAignO/dl/d@a/dAignla /dla/dAigng.r/dAhDa/dLa /dAigng/dma/db /dvha/dAignb/dLa/dAignla /dsa/dAignb /db/dna/dAignb/d@a /dPha/dAignb/duddha/dra/dAignb \n/dPa/duddha/dLa/dAignla/uanda /dPha/dAignb/duddha/dra/dAignb /dPa/duddha/dAignli/dma /dma/dAignla/dDa/d@na /dvha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /db/dma/dAigng/dua/dAa /dAigng/dva/dsa/dLa/dAigngi/dma /dg/dsa/dAignO/dLa/dra/dAignb /dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha \n/dia/dAignO/dAigng.P/d@na/dYa/dAignla /dsa/dAignla/db/dva /dla /dua/dAignO/dAa/dDa /dvha/dma/dAignK/dla/db/dLa /dra/d@a/dAignb /dO/diha/dAignla/dg/d@a/dPa/dDa /dAa/diandrabindu /dK/dLtha/dLa/dAignb /dDa/dna/dAignli/dLha/uanda \n/dO/d@a/dAignla, /dAigng/dva/dsa/dLa/dAigngi/dPa/dDa /dla/dAigng.r/dAhDa/dLa/dAignO /diha/dAignli/dLha /dla /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignO/diandrabindu /diha/dAignli/dLha/uanda /dAigng/dva/dsa/dLa/dAigngi/dma /dl/dAigng/dLa/dAigng.@/dDa/dmLa \n/dAa/dAignb/dna/dAignO /dl/dPa/d@a /dg/dsa/dAignO/dLa/dma /dO/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla/d@a /dma/dAignb/d@a/dAignb /diha/dAignli/dLha, /dra/dAignK/dua/dAignla /dAa/dAignb /dl/d@a/dia/dAignO/dma/dAignb/dra/dAignb /diha/dAignK/dAigng/dLta /doa/dAignb/dLa/dAignli/d@a/uanda \n/dPha/dAignb/dDa /dma/dna/dva /dsa/dAignb /dsa/dmha/d@a /dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla /dl/dPa/d@a /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi /dl/dPa/d@a/dAignla /dna/dAignla/dLha/dra/dAignb /d@a/dAignb/d@a/dAignb /dia/dLa/dAignli \n/diha/dAignli/dLha /dLa/dmha/d@a /dO/diha/dAignla/dg/d@a/dPa/dDa /dAa/diandrabindu /dK/dLtha/dLa/dAignla /dPa/diha/dAignla/dg/dLa /dvha/dma/dAignK/dla/db/dLa /dAigng/dma/db /dDa/dna/dLa/dAignla?  \n/dO/d@a/dAignla, /dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla /dli /dva/dAignla/dLa/dma/dAignb/diandrabindu /d@a/dAigngi/dma /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dva/dAignK/dsha/dAignli /diha/dAignli/dLha /dsa/dAignb /dLa/dAignO/dma \n/dvha/dma/dAignK/dla/dg/db /d@a/dAigngi/d@a /dLta/dAignK/dLta/dLa/dAignla /dPa/diha/dAignla/dg/dLa/uanda ‘/d@a/dAigngi/d@a/dAignO /dLa/diandrabindu /d@a/dAigngi/d@a /diha/dAigngi.r, /dma/dAignO/d@a/dAignO /dPa/dma/dLa/dAignla /dPa/diha/dAignla/dg/dLa \n/dLta/dAignK/dLta/dAignli/db /dLa/diandrabindu /dma/dAignO/d@a/dAignO /dla/dra /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dva/dAignO/d@a/dAignla/db/dLa/dAignb-/duda/drna/dAignla/db/dLa/dAignb/dra/dAignb /dLta/dAignK/dLta/dAignli/db, /dLa/diandrabindu /dma/dAignO/d@a/dAignO /dAa/dAignO/dLa/dna/d@@a/dAigngi \n/dma/dAignla/diandrabindu/dia/dAignb/dra/dAignb /dAa/dAignb/dna/dAignO /dLta/dAignK/dAigng/dLta /dsa/dAignla/dg/db/uanda /dsa/dAignb /dsa/dAignb/dLa/dAignb/dma/dma/dAignla/diandrabindu/dia/dra/dAignb /dLta/dAignK/dLta/dLa /dO /dO/dLa/dAignb /dvha/dAignKu/dLa /dva/dAigng/d@a \n/dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha/dvha/dma/dAignK/dlu/d@a/dAignb /dDa/dna/dLa /dAigng/dma/d@a/dAignb/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /dAa/dAignb /dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla/dma/dAignb/diandrabindu /d@a/dAigng/dna /dvha/dAignb/dLa/dAignli/d@a/uanda /dsa/dAigngi/dva/dAignKu \n/dma/dAignla/dma/dAignla /dsa/d@a/dAignli /diha/dAignli/dLha /dsa/dAignb /dDa/dAignla/dEa/d@na/dAigngi /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/dma /dAa/dna/dAignO/dua/dDa/dAignb /dvha/dAignla/db /dma/dAignK/drna/dma/d@na/dDeph /dAa/dAignb/dna/dAignO /diha/dAigngi.r, \n/dAigng/dva/d@a/dAignla /dO/dma/dDa/dAignla /dra/dAignla/dDa/d@a/dAignb /dDa/dAignla/dEa/d@na/dAigngi-/dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi /dDa/dAignla/dra/dAigngi-/dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi /d@a/dg /dva/d@a/dLa, /dra/dAignK/dua/dAignla /dO/dma/dDa/dAignla \n/dsa/dAignla/d@a/dAignO/dAa/diandrabindu /dra/dAignla/dAigng.@/dDa /dua/dAignb/d@a/dAignb /dLa/diandrabindu /dma/dAignla/dsa/dAignO /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /dia/dLa/dLa, /dLa/diandrabindu/db /dO/dma/dDa/dAignla /dra/dAignla/dLDa /dl/duha/dra/dDa_dAignKu /dma/dlvagraha \n/diha/dAignO/dAigng/duddha /dua/dg/dma /dl/dAigng.r/diha, /dAa/dAignb /dma/dAignb/d@a/dAignlu/dlnusvara /diha/dAignli/dLha/uanda    \n \n \n10 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n/db/dma /dna/dAignla/dLha/dAignb /dma/dLa/dma /dna/dAignb/dAigng.P/d@nuda/dLa /dPa/dma/duddha/d@a/dAignb, /dua/dAignO/dAa/dDa /dmha/dAignla/dLa/dAigngi /dna/dAignla/dLha/dAignb /dl/d@na/dAignla/dDa/dra/dAignb \n/dEa/dAignlu/dla/dg/dLa /dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dmma/dAignla/dma /dra/d@a/dra/dAignb /dsa/dAignb/d@a/dAignla /dl/d@a/dia/dAignO/dma/dAignb/dra/dAignb /dma/dsa/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla/db/dLa /dg/dsa/dAignO/dLa \n/dAigng.r/diha/dLta/dma/dLa/dAignli/d@a/uanda /dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dma/dAignla/dAigng.@/dDa/dmha/dAa/diandrabindu /dva/d@a/dLa /dma/dAignla/dsa/dDa/dma/dAignb/diandrabindu /dLa/dAignO/dma /dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha/dra/dAignb /dl/dna/dAigngi /dua/dAignK/dla/dDa/dAignb \n/dLa/doa/dAignli/dva/dLa/dAignO /dl/dAigng.r/diha /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dO/dma/dDa /dia/dra/dma /dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha/dma /dia/dra/dma/dAigngi.P /dsa/doa/dAignlu/dLa/uanda /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dsa/dAigngi/dva/dAignKu \n/dma/dAignla/dma/dAignla/dma/dAignb/diandrabindu /dma/dsa/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla/db/dLa /dl/d@na/dAignla/dDa/dra/dAignb /dvha/dAignb/dLa/dAignli/d@a/uanda  \n/dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dmma/dAignla/dma /dma/dsa/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla/db/dLa /dia/dra/dma/dAigngi.P /dsa/dAigng/doa/dLa/dAignb /dsa/dAignb/d@a/dAignla /dvha/dmma /dmha/dAignK/dsa/dLa/dAignli/d@a \n/dsa/dg/dAa/diandrabindu /dia/dLa/dAignli-/dsa/dAignO/dma/dDa /dDa/dALa/dAignla /dPha/dAigng.@/dDa/dia /dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dPa/duddha/db /dLa/doa/dLa/dAignli/d@a/uanda /dma/dAignO/dLtha/dDa/dAigngi/dra/dAignb /dla/dAigng/dva /dl/dPa/d@a \n/dvha/dAignO/dDa/dma /dAigng/dmDa/dYa/dAignla-/dma/dLa/dAignla/dPa/dra/dAignb /dLa/dAigng/doa /doa/dAignb/dLa/dAignla/uanda  \n/dPa/dAignlu/d@a/dAignb /dLa/dAigngi/d@a /dva/dAigng.r/dsa/dLa/dAignb, /dvha/dAignO/dDa/dma /duha/dAignla/dna/dAigngi /dsa/dAigng/doa /doa/dAignb/dLa/uanda /dl/dPa/d@a /dra/dna/dAigngi/dlnusvara/dAa /dma/dAignla/dAigng.P/dLna \n/dAa/dAignla/diandrabindu/dsha/dAignb/dra/dAignb /dK/dAigng/dLtha /doa/dAignb/dLa /diha/dLa /dra/dAignK/dua/dAignla /dl/dva/dAignli/dLa /dl/d@na/dAignla/dDa /dDa/dAignla/dAigng/dLa/dma/dAignb/diandrabindu /dua/dAignb/dmha /dra/dna/dAigngi/dlnusvara/dAa/dma/dAignb/diandrabindu /dPa/dAignla/dLa \n/dAigng/dua/dl/dva/db /d@a/dg /dAigng/d@a/dma/dLa/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dra/d@a/dra/dAignb /dAigng/dEa/dia/dAignla/dAigng.@/dDa /dLa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara /dsa/dAignb /dsa/dmha/d@a/dAignb /dvha/dAignO/dDa/dma /dla/doa/dra/d@a \n/dna/db/dLa /dLa/dmha/d@a/dAignb /dAigng/dEa/dua/dAignla /dna/db/dva/uanda /dAa/db/dna /dma/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara, /dra/dna/dAigngi/dlnusvara/dAa/dma/dAignb/diandrabindu /diha/dAignO/duddha /dLa/doa/dAignla /dPa/dAigngi/dLtha/dPa/dDa /dia/dAigng/dDha \n‘/dia/dAigngi/dna/dAignli/dLa-/dia/dAigngi/dna/dAignli/dLa’ /dma/dDa/dAignli/dLa /dAigng/dEa/dua/dAignla /dvha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla /dsa/doa/dLa/dAignb /dDa/dna/dAignli/dLha, /dma/dAignO/dLtha/dDa/dAigngi/dAa/diandrabindu \n/dAigng/d@a/dma/dAignli/dLa /dDa/dALa/dAignla/dPa/dDa /dla/dAigng/dva /dma/dna/dLa/dAignli/d@a-  \n“/dna/dra/dDa/dAignb /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dLa/dAignO/dDa/dAignO /dma/dPa/dAignla/dDa /diha/dna!” \n/dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla /dva/dAignb/dAa/dAigngi/dma/dAignla/dLa /dAigng.r/dia/dmma/dAignla/dDa/dAigngi \n2 /dvha/dAignla/dAsa/dAignla/dra/dAignb /dva/dsa/dAignli /diha/dAignli/dLha, /dLa/diandrabindu/db /duha/dAignla/diandrabindu/dg-/dua/dAignb \n/dAigng/dma/diha/dAignK /d@a/dAignb /dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /db/dLa/dva/dAignb /dma/dna/dLa/dYa/dAignli/d@a-  \n“/dma/dAignla/dma/dAignla /dsa/diandrabindu /dl/dna/dAignla/diandrabindu /dAa/d@a /dma/dPa/dAignla/dDa /dna/dra/dDa/dAignO /dvha/dlvagraha /dsa/dAignla/dg/dLa /dLa/dAignb /dl/dna/dAigngi/dlnusvara /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /d@a/dAignb /dna/dra/dna_dAignKu/diandrabindu \n/dl/dmha/d@a /dO/diha/dAignla/dg/d@a/dPa/dDa /dva/dAignli/dAa/dLa /dDa/dAigng/dna/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda”  \n/dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla /dl/dPa/d@a /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dma/dAignb/diandrabindu /dAa/dra/dLta/dAignli/dLa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dla/dg/dYa/dAignb /dDa/dAignla/dAigng/dLa/dma /dva/dAignla/dLa /dAa/dAignK/d@a/dva/db /dia/dAignla/dna/dLa/dYa/dna/uanda”  \n/dla/dva /dma/dna_dAignKu /dsa/dAignb /db/dna/dAignb/d@a /dna/dAignO/dg /dsa/dAignb /dma/dAignla/dsa /diha/dAignO/dAigng/duddha /doa/dPa-/dAa/dPPa /dAa/dAignK/dAigng/d@a/dLa/dAignlu/dlnusvara, /dra/dAignK/dua/dAignla /dAa/dAignb \n/dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla/dma/dAignb/diandrabindu /dma/dna/dva/dAignli/d@a /dma/dAignb/d@a/dAignla/uanda /db/dLa/dva/dAignb /dma/dna/dLa/dYa/dAignli/d@a-    \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /11  \n“/dma/dAignla/dma/dAignla, /dl/dPa/d@a/dAignla /d@a/dAignla/dia/dAignb /dAa/dvha /d@a/dia/dva/dAignO /dma/dDa/dAignli/db /dla /dl/dPa/d@a/dAignb /dua/dAignb/dmha/dva/dAignO /dma/dDa/dAignli/db/uanda”  \n/d@a/dna/dLa/dAignla/dPa/dDa /dua/dna/dLa/dAignla /dPha/dAignb/dma/dAignli/dLa /dsa/dAigngi/dva/dAignKu /dma/dAignla/dma/dAignla /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dAa/dvha/dma/dAignb/diandrabindu /dAa/dvha /d@a/dia/dva/dAignO /dma/dDa/dAignli/db /dla /dAa/dvha/dma/dAignb/diandrabindu /dAa/dvha /dua/dAignb/dmha/dva/dAignO /dma/dAigng.@/dDa/dLa/dAignb /dl/dAigng.r/diha/uanda”  \n/dma/dna/dLa/dYa/dAignli/d@a-  \n“/dPa/dAignla/dLa /dmha/dAignK/dla /dl/dva/dAignli /diha/dAigngi.r /dLa/dmha/d@a /dAigng/d@a/dia/dAignb/d@a/dAa/diandrabindu /dva/dAignli/dAa /dla/doa/dAignKu/dma /doa/dPa /dma/dDa/dva/uanda \n/dl/dmha/d@a /dsa/dAignla/dg /diha/dAigngi.r/uanda” \n \n/dAha/dvua /dAa/dlnusvara/dmhYa/dAignla : 924, /dAigng/dLa/dAigng.r/dLha : 19 /dAigng.r/dAa/dLa/drva/dDa 2018\n \n \n \n \n \n \n    \n \n \n12 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n \n \n/dl/dPa/d@a /dva/dAignK/dAigng.r/duha/dYa/dAignla/dDa/dAigngi /dl/dPa/d@a/dAignb /dmha/dAignb/dLa/dma  \n/dvha/dAignla/dua/dEa/dma /dl/dra/dAignla/dEa/dAigng.r/dAa/dYa/dAignla/uanda /dla/dg /dLa/dAignO/dma /dma/dAignK/dAha /dK/dmha/dAignla/duddha/dLa /dl/dPa/d@a /dAigng/dPa/dLa/dDa/dma \n/dra/dAignEocalicD/dLa/dAignla/dLra/dAignla/dma/dAignb/diandrabindu /dsa/dLa /dua/dg/dLa/dAignb/uanda /dma/dAignla/dAigng.P/dLna/dYa/dAignb /dva/dAignb/dDa/dra/dAignb /dsa/dmha/d@a /dra/dna/dAigngi/dlnusvara/dAa /dia/dDa/dva/db /dra/dAignK/dDa/dia/dAignla/dva/dAignla/duha /doa/dAignb/dLa \n/dDa/dna/dAigngi/dLa/dmha/d@a/dAignb /dPa/dDa/dLa/dAigngi/dPa/dDa /dAigng/d@a/drra/d@a /dma/dAignK/dAha /dua/dAignb/dmha /d@a/dAignb/d@a/dAignb /dDa/dna/dAigngi/uanda /dAa/dAignO/dLa/dna/d@@a/dAigngi /doa/dAignO/dma/d@na/dDeph /dsa/dma/dAignla/diandrabindu/uanda \n/dO/d@a/dAignla, /dma/dAignK/dAha /dua/dAignb/dmha/dLa/dAignla /dPa/diha/dAignla/dg/dLa /dra/d@a/dra/dAignb /dua/dAignKu /dLa/dDa/dna/dma /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /dK/dLtha/dLa/uanda /dPa/dAigng/dna/dLa /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa \n/dK/dLtha/dLa /dsa/dAignb /dsa/diandrabindu /dAigng/dma/dYa/dAignO /d@a/dg /dua/dAignb/dmha/d@a/dAignb /dna/db/dLa /dLa/diandrabindu /dAa/dvha/dAa/diandrabindu /d@a/dAigngi/dma /dma/dAignK/dAha /dl/dPa/d@a/dAignb /dPa/dg/dDa /dLa/dAignla/doa/dLa/uanda \n/dra/dAignK/dua/dAignla /dLa/dAignli/dAa/dlnusvara/doa /dgi/dna/dAignO /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /dsa/doa/dLa /dsa/dAignb /dsa/dmha/d@a /dva/dAignla/duha/dAignb/dma /dPa/dDa/dLa/dAigngi/dPa/dDa /dl/dAigng.r/diha /dLa/dmha/d@a \n/dna/dra/dDa/dAignla /dAa/d@a-/dAa/d@a /dma/dAignb/dLa/dAignb/dma/dAignO /dLa/dAignO/dma /dua/dAignb/dmha/d@a/dAignb /dna/db/dLa /dAigng/dma/d@a/dAignb /dsa/dAignb /dna/dra/dDa/dAignla /dsa/dAignla/dg/dAa/diandrabindu /dPa/dAigng/dna/d@a/dAigng/dna \n/dK/dmha/dAignla/dAigng/duddha /dLa/dAignb/dLa /dLa/dmha/d@a /dma/dAigngi.P /dma/dDa/dva? /dua/dAignK/dAigng/dEa/duha/dAignla/dra/dAignb /dPa/dAigng/duddha /doa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dra/d@a/dra/dAignb /dgi/dna/dAignO /dna_dAignK/dl/db /dsa/dAignb \n/dma/dAignlu/dLna/dAignK/dma/dAignla /dva/dua/dLa/dAignla /dsa/diandrabindu /dla/dg/dYa/dAignb /dma/dAignK/dAha /dK/dmha/dAignla/duddha/dAignli/dma /dAigng/dua/d@a /dDa/dna/dAignli/dLa /dLa/diandrabindu /dAa/dvha/dAa/diandrabindu /d@a/dAigngi/dma /dma/dAignK/dAha \n/dl/dPa/d@a/dAignb /dna/dAignla/dLha /dLa/doa/dAignli/dLa/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /dLa/doa/dLa/dAignb /dPha/dAignb/dDa /dgi/dna/dAignO /dvha/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dl/dmha/d@a /dra/dna/dAigngi/dlnusvara/dAa /dia/dDa/dva/db /db/dLa/dAignlu/dlnusvara \n/dLa/diandrabindu/db /d@a/dAignb /dua/dAignb/dmha/dAigng.r/dLa/dli, /dLa/dg/dAa/diandrabindu /dPa/dAigng/dna/d@a/dAignb /dLa/diandrabindu /dl/dPa/d@a/dAignO /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /dua/dAignb/dmha/d@a/dAignb /diha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dl/dAa/dra/dlnusvara/dsa/dAa/dra/dAignb \n/dPa/duddha/dLa/dAignb /dDa/dna/dAigngi /dAigng/dma /dra/d@a/dra/dAignb /db/dma/dLta/dAignla /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /dsa/doa/dLa/uanda /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /dsa/doa/dLa, /d@a/dAigngi/dma /dna/db/dLa /dsa/dAignb \n/dAa/dAignla/diandrabindu/dsha /duha/dAigng.@/dDa /dl/dna/dAigngi /dAa/dvha/dra/dAignb /dra/dna/dAigngi/dlnusvara/dAa/dAignO /dia/dDa/dAignla/db/dva /dla /dma/dAignK/dAha/dma /dO/doa/dDa/dEa/dAignla/dAigng/dna/dYa/dAignO /dma/dDa/dva/uanda \n/dO/doa/dDa/dEa/dAignla/dna/dAigngi /dgi /d@a/dAigng/dna /dsa/dAignb /dLa/dAignO/dma /dK/dmha/dAignla/duddha/dLa /dLa/diandrabindu /dra/d@a/dAignla/dna/dAigngi /dma/dDa/dva/dAignli, /dO/doa/dDa/dEa/dAignla/dna/dAigngi /dgi /dsa/dAignb /dsa/dAignb \n/dAigng/dma/dYa/dAignO /doha/dAignK/dra/dAignli-/dAigng/dPha/duddha/dAignli/dLa/dAignb /dlu/dLa /dla /dua/dAignb/dmha/dLa /dLa/dAignb/dma/dDa/dAignla /dAigng.r/dia/d@na /dLa/dAignb/dva/uanda /dAigng/dma/dYa/dAignO /dna/db/dLa /dLa/diandrabindu /doa/dAignlu/dlnusvara/db \n/dna/db/dLa /dAigng/dma/d@a/dAignb/uanda /dma/dLtLtha/dAignla /dvha/dAigng.@/dDa/dma /dPa/dDa/dLa/dAigngi/dPa/dDa /dl/dAigng.r/diha /dl/dPa/d@a/dAignb /dma/dAignb/dLa/dAignb /dK/dmha/dAignla/duddha/dva/dAignb /dma/dDa/dva, /dua/dAignK/d@a/dAignKu \n/doa/dAignO/dDa/dAignb /dAigng/dEa/dia/dAignla/dAigng.@/dDa /dLa/dAignb/dva /dsa/dAignb /dma/dAignla/dAigng.P/dLna /dl/dva/dAignli/dma/dAignla/dLa (/dma/dAignK/dAha /dK/dmha/dAignla/duddha/dAignli/dLa) /dua/dAignK/d@a/dAignKu /doa/dAignO/dDa/dAignb /dAa/dlnusvara/doa/dAignb /dla/db/dva \n/dla /dAigng.r/dra/dAigng.r/dLa /dma/dlvagraha /dK/dmha/dAignla/dAigng/duddha /dLa/dAignb/dva/uanda /dAa/dlnusvara/dsa/dAignO/doa /dva/d@a/dLa, /dAigng/dma/dAigng.@/dDa/d@na /duda/dAignK/dra/dAignli/dLa /duha/dAigng.@/dDa /dAigng/dma/dYa/dAignO /d@a/dAignb \n/dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia/dLa/uanda    \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /13  \n/dAa/dAignKu/dYa/dAignla/dDeph/dALa /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa, /dl/d@na/dAignla/dDa /dsa/d@a/dAignli/dra-/dsa/d@a/dAignli/dra /dsa/dmha/d@a /dPa/dAa/dDa/dAignlu /dLa/doa/dLa /dla \n/dma/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla/dg/dYa/dAignO /dLa/doa/dLa /dLa/dmha/d@a /dra/d@a/dra/dAignb /dvha/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dla/dva /dAigng/dma/dYa/dAignO /d@a/dAignb /dlu/dLa/uanda /dsa/diandrabindu /db/dva/dAignO /dma/dDa/dLa \n/dLa/diandrabindu /dsha/dLa/dPha/dLa/dra/dAignb /d@a/dAigngi/dma /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dua/dAignb/dmha/dva/dAignO /d@a/dAignb /dma/dDa/dva/uanda /dPha/dAigng.@/dDa/dia /dna/dAignO/dg/dAa/diandrabindu /dPa/dAigng/dna/d@a/dAigng/dna /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia \n/dsa/dAignla/db/dva /dla /dl/doa/dAignK/dla /dma/dlvagraha /dAigng/d@a/dra/d@a/dma/dAignla /dma/dAignK/dAha /dK/dmha/dAignla/dAigng/duddha /dLa/dAignb/dva/uanda /dsa/dAignb/dLa/dAignb /dAigng/d@a/drra/d@a /dma/dAignK/dAha \n/dDa/dna/dLa /dO/dLa/dAignb /d@a/dAigngi/dma /d@a/dAignb /dsa/dLa/dLa/dPa/dDeph/d@na /dna/db/dLa/uanda /dra/d@a /dra/dna_dAignK/dla /dma/dlvagraha /dra/duha/dAignK/dla /doa/dAignb/dLa/uanda /dLta/dAignO/dLa/dma \n/dma/dAignla/dLa /dsa/dmha/d@a /db/dLa/dAignlu/dlnusvara /dAigng/dma /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dvha/dAignb/dLta/dLa/dAignla/uanda /dra/d@a/dra/dAignb /dia/dPa/dia/dPa/dAigngi /dDa/dna/dva/dAignb /dma/dDa/db, \n/dia/dPa/dia/dPa/dAignla/dg/dLa /dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara-  \n“/dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa, /db/dma/dLta/dAignla /dAigng/d@a/drra/d@a /dia/dAigngi/dsa /dna/dAignla/dLha /dLa/doa/dLa /dna/dAignb/d@a, /dua/dAignK/d@a/dAignKu /dvha/dAignli/dYa/dAignla/dDa/dAigngi \n/dAigng.r/dra/dAigng.r/dLa /dma/dAignla/dAigng.P/dLna /dLa/dlvagraha /dla/d@a/dva/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /dia/dAigngi/dsa/dma /d@a/dAignla/dO/dlnusvara /dl/dmha/d@a /d@a/dg /dma/dna/dva, /dDa/dALa/dAignla-\n/dPa/dAignb/duddha/dAignla /dAigng.r/diha/dli /dAigng/dma/dYa/dAignO /dAa/dAignK/dAigng/d@a /dLa/dAignb/dLa /dLa/dAignb /dl/dPa/d@a/dAignla /dAa/dvha/dAa/diandrabindu /dPa/dAigng/dna/d@a/dAignb /dLa/dAignO/dAigng/dma /dLa/dAignb/dLa/uanda /dLa/diandrabindu/db /dvha/dAignO/dDa/dra/dAignb \n/dsa/dAignb/dva/dAignla/dma/dAignla/dLa /dAa/dlnusvara/doa /dma/dlvagraha /dLa/dAignb/dva/uanda” \n/dg/dsa/dAignO/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla /dPa/dDa/dAigngi/dEa/dma /dia/dAignla/d@a /dma/dAignla/dAigng.P/dLna /dK/doa/dLa, /dl/d@na/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla /dia/dLa/dAignK/dua/dDeph/dAha/dAigngi/dma /dia/dAignla/d@a \n/dPa/dAignli/diha/dLa/dAignla /dvha/dAignO/dDa/dra/dAignb /duda/dAignK/dra/dLa/uanda /dva/dAigngi/dia/dra/dAignb /dla/dg /dl/d@na/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla/dma /dl/dra/dAignla/dEa/dAa/dYa/dAignla /diha/dAigngi.r /dma/dAignK/dAha \n/dK/dmha/dAignla/duddha/dAignli/dma /dAigng/dua/d@a/uanda /dia/dAignla/dAigng.@/dDa /dva/dsa/dAignb /dvha/dAignO/dDa/dAignb/dAa/diandrabindu /doa/dAignla/dra/dra/dAignb /dPa/dAigngi/dna-/dPa/dAignla/dna /dAha/dAignK/dDa_dAignKu /dvha/dAignb/dLa/uanda /dra/dAignla/d@a/dAignb /dLa/dAignO/dma \n/dma/dAignK/dAha /dK/dmha/dAignla/duddha/dAignli/dma/dAignb/diandrabindu /dPDa/dLha/dra /dma/dAignla/dsa /dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dmha/dAignK/dDa/dAigng/dPa/dYa/dAignO /dla /dvha/dAignla/dDa/dPa/dDa /dl/d@a/dAignli/dLa/dAignb /dvha/dDa/dK/doha/dAignO /dLa/dlvagraha \n/dLa/dlvagraha /dLa/dAignli/dYa/dAignla/dDa /dvha/dAignb/dLa, /dAa/dvha /dl/dPa/d@a-/dl/dPa/d@a /dla/diandrabindu/doa/d@a/dAa/diandrabindu /dAigng/d@a/dma/dLa/dLa/uanda   \n/doa/dAignla/dra/dma /dPa/dAigngi/dna-/dPa/dAignla/dna /dAa/dAignK/dAigng/d@a /dl/dPa/d@a/dAignO /dmha/dAignK/dDa/dPa/dAigngi /dLa/diandrabindu /dLa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara /dra/dAignK/dua/dAignla /dvha/dDa/dK/doha/dAignla /d@a/dg \n/dLa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dvha/dDa/dK/doha/dAignla /d@a/dg /dLa/dAignli/dma /dma/dAignla/dDa/d@na /dvha/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dra/d@a /doa/dEa/dAignla/dna/dAigngi /dua/dAignb/dLa/dma /dsa/dAignb /dma/dAignO/d@a/dAignO /dAigng/dma \n/duha/dAignla/d@a-/dia/dAignla/dK/dDa /dla/d@a/dva /dsa/dAignb /dma/d@na/dAignO/dma /dmha/doa/dLa/dAignla /dna/db/dLa /dla /dvha/dDa/dK/doha/dAignO/dma/uanda /dvha/dAignb/dLa /dLa/diandrabindu /dia/dAignla/dAigng.@/dDa-\n/dPa/dAignla/diandrabindu/dia /dra/dAignK/dLtLtha/dAigngi /dma/dAignK/dAha /dK/dmha/dAignla/duddha/dva, /dO/dma/dDa/dAignla /dma/dAignK/dAha/dAignb/dma /diha/dAigngi.r/dPa/dAa/diandrabindu /dva/dAignla/dAigng.P/d@na /dsa/dAignO/dAigng/duddha/dYa/dAignla /dLa/dAignb/dva /dla \n/db/dma /dna/dAignla/dLha/dAignb /dmha/dAignK/dDa/dPa/dAigngi /dla /dua/dAignO/dAa/dDa /dna/dAignla/dLha/dAignb /dma/dAignK/dAha /d@a/dAignb/d@a/dAignb /dla/db/dva, /dLa/dg/dLa/dAignb /db/dLa/dAignb /dvha/dYa/dAignla/dEa/dna /dma/dDa/dAignli/dma \n/dma/dAignO/d@a /dsa/dDa_dAignKu/dDa/dAigngi /dl/dAigng.r/diha/uanda  \n/dl/diandrabindu/doa/d@a/dAignla/dAa/diandrabindu /dAigng/d@a/dma/dAignli/dLa/dLa/dAignb /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dra/d@a /dPa/duddha/dLa/dAignla/uanda /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dg/dma /dli/dLtha/dAignla/dra \n/dAigng/dEa/dua/dAignla /dvha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dua/dDa/dva/dssa/dAignla/dPa/dDa /dra/dAignK/diandrabindu/dna /dLa/dLta/dma/dAignlu/d@a/dAignb /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dia/dAignlu/dma/dAigngi.P/dPa/dDa /dva/dAignli/dAa/dLa /dDa/dna/dAignli/dLha/uanda \n/dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dg/dma /dLa/dLta/dma/dLa /dLha/dAignK/dLha/dAignK/d@a /dua/dAignb/dmha /dra/d@a/dra/dAignb /dDa/dlnusvara/doa-/dDa/dlnusvara/doa/dma /dva/dAignla/dLa /dK/dLtha/db /dLa/doa/dLa/uanda   \n \n \n14 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n/dl/dmha/d@a /dma/dAignK/dAha /dK/dmha/dAignla/duddha/dAignli/dma /dra/dAignK/dna_dAignKu/dLa/dDeph /dl/dAigng.r/diha /dLa/dmha/d@a /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dg/dma /doha/dAignO/doha /db/d@a/dAignla /dAigng/dma/db \n/dPha/dAignK/dLa/dLa /diha/dAignli/d@a? /dma/dna/dAignla/diandrabindu/dAa/diandrabindu /dl/dmha/d@a /dia/duddha/dPha/duddha /dvha/dAignb/dLa /dLa/dAignli/dYa/dAignla/dDa /dma/dAignK/dAha /dK/dmha/dAignla/duddha/dAignli/dLa/dAignb /dDa/dAigng/dna/dLa/dAignli/dLha /dLa/diandrabindu \n/dl/dPa/d@a/dAignb /dva/dAignb/dLha/dAignb /dLa/dAignb/d@a/dAignla /dva/dAignb/dLha/dAignla/db/dLa /diha/dAignli/dLha /dsa/dAignb /dma/dAigngi.P /dma/dAigng/dna/dli/d@a..! /dDa/dALa/dAignla/dPa/dDa /dAa/diandrabindu /dAa/dna/dAignli/dLta /dma/dlvagraha \n/dl/dPa/d@a/dAignO /dua/dDa/dva/dssa/dAignla /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia /dLa/doa/dra/dAignb /dva/dAignli/dAa /dPa/dAignK/diha/dLa/dYa/dAignli/d@a-  \n“/dvha/dAignla/dYa, /dra/d@a /dva/duddha /dmha/dAa/dLa /dua/dAignb/dmha/dAignli /diha/dAigngi.r, /dAigng/dma/diha/dAignK /dAigng/dEa/dAha/dAignb/dAsa /dva/dAignla/dLa /dma/dAigngi.P?” \n/dsa/dAignb/d@a/dAignla /dma/dAignO/d@a/dAignO /doha/dAignla/dEa/dma/dAignb/diandrabindu /dmha/dAignO/dAigng/dua /dAa/dAignla/dPha /dma/dDa/dAignli/dma/dAignla/dLa /dLta/dAigngi/dAa /dLta/dna/dma/dAignli/db /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla \n/dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dAa/dAignb/dna/dAignO /dl/dPa/d@a /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dma /dLta/dAigngi/dAa /dsa/doa/dLa/dAignli/d@a/uanda /dsa/dAigng/doa/dLa/dAignb /d@a/dAignO/dDa/dAa/diandrabindu /dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha \n/dudha/dva/dudha/dva/dAignla /doa/dAignb/dLa/dAignli/d@a, /dma/dLa/dPa/dAignli/dLa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dla/dg /duha/dAigng.@/dDa/dma /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi /dPa/dAignla/dAigng/d@a/dra/dAignb /dia/dAigng.r/dLa /doa/dAignb/dLa..!” \n/dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dma/dAigngi.P /dva/dsa/dLa/dAignla /dAa/dAignb /dva/dAignK/dAigng.r/dsha/dYa/dAignb /d@a/dAignb /dPa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dra/d@a/dra/dAignb /dK/dLtha/dLa- /dma/dAignK/dAha \n/dK/dmha/dAignla/duddha/db /dAigng/dEa/dua/dAignla /dvha/dAignb/dLa /diha/dAigngi.r /dAigng/dPa/dLa/dAignEocalicD/doa/d@na/dma/dAignb/diandrabindu /dla/diandrabindu/dsa/dAignK/dDa/dAa/diandrabindu /dsa/dLa/duha/dAignla/dDa /dma/dDa/dva/dAignli/d@a /dla /dAa/dssa/d@a \n/dvha/dAignla/dYa /dma/dna/dAignli /diha/dAignli/dLha /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/db /dPa/dAignla/dAigng/d@a/dra/dAignb /dia/dAigng.r/dLa /doa/dAignb/dLa! /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dra/dAignb /dma/dAignb/dLa/dva/dAignO /dLa/dAignla/dLa-/dra/dAignb/dLa \n/dva/dAignli/dAa/dAignla/dva/dAigngi /dra/dAignK/dua/dAignla /dLa/dAignla/dLa/dma /dma/dAignO/d@a /dsa/dAignb /dra/dAignla/dLDa/dAignO/dma /dAigng.r/dra/dLa/dAignla/d@a /d@a/dg /dvha /dPa/dva/db/uanda /dl/d@La/dAignO-/dl/d@La \n/d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /dAigng.r/dra/dLa/dLa/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /db/dLa/dAignb /dLa/diandrabindu /dAigng/dva/dAa/dEa/dAignla/dAa /dra/d@a/dra/dAignb /dl/dAigng.r/diha/db /dsa/dAignb /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /dma/dAignb/dLa/dva/dAignO /doa/dAignKu/dDha \n/dla/dAigng/dma /doa/dna/dAigngi/dlnusvara/dDa /dAigng/dma/db /d@a/dAignb /dna_dAignK/dl/db /dra/dAignK/dua/dAignla /dsa/diandrabindu /dO/dma/dDa/dAignla /d@a/dAigngi/dma /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /duha/dAignlu-/dsa/d@a /dna/dAignO/dg /dLa/diandrabindu /dO \n/dsa/dDa_dAignKu/dDa /dl/doa/dAignKu/dDha/dAignO /dla /dAa/dna/dAigngi/dLta/dAignO /dvha/dg/dYa/dAignb /dsa/dAignla/dg/db/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /dLa/dg/dLa/dAignb /dra/dAignK/diandrabindu/dna /dia/dAignK/dPa /dma/dAignb/d@a/dAignb /dLha/dAignO/duddha/dAignb \n/dna/db/dLa/uanda /dO /dLa/diandrabindu /dia/dAignla/dDa_dAignKu /dAigng/dua/dAa/dma /dvha/dAignKu/dAigng.r/dra/dma/dAignla /dva/d@na/dAignb/d@a/dAigng/dna /dna/db/dLa/uanda /dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara-  \n“/dvha/dAignla/dYa..?” \n/dO/d@a/dAignla ‘/dvha/dAignla/dYa’ /dAa/dAignK/dAigng/d@a /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dAigng.r/dAa/dna/dDa/dLa/dAignla /dra/dAignK/dua/dAignla /dO/dg /dAigng.r/dAa/dDa/dAigng.r/dAa/dDa/dAigngi/dra/dAignb /dra/dAignla/d@a/dAignb \n/dua/dAignO/dAa/dDa /dLa/dAigng/doa /doa/dAignb/dLa/dAignli/d@a/uanda /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dPa/duddha/dLa/dAignli/d@a /dsa/dAignb /dma/dDa/dra/dAignKu /dna/dra/dDa/dAignla /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dAa/diandrabindu \n/dua/dLa/dra/dAigng.r/dLa/dLa /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa, /dLa/diandrabindu/db /dra/dAignK/dna/dAa/diandrabindu ‘/dvha/dAignla/dg/dYa/dAignb’ /dLta/dAignla /dAigng/d@a/dma/dLa/dLa/dAignli/uanda  \n/dna/dsa/dAignla/dDa/dAignO /dLa/dAignO/dma/dma /doa/dAignla/dra/dra/dAignb, /dna/dra/dDa/dAignla /dLa/dAigngi/d@a /doa/dAignO/dDa/dAignb/dma /dva/dAigngi/dia /dsa/dAignb /dua/dAignO/dALa/dAigngi /dl/dAigng.r/diha \n/dO/dia/dAignla/dAigng.@/dDa/dra/dAa/diandrabindu /d@a/dAigng/dna /dl/dAigng.r/diha/uanda /dO/d@a/dAignla, /dLa/dAigngi/d@a/dAignKu /doa/dAignO/dDa/dAignb /dLa/dAigngi/d@a /dsa/dAignla/dg/dAigng/dLa/dma /diha/dAigngi.r, /dra/dAignK/dua/dAignla /dAa/dAignb \n/dva/dAignb/dEa/dna/dAignla/dDa/dAa/diandrabindu /dla/d@a /d@a/dg /dva/dAignK/dsha/dAignli/db/uanda /dsa/dg/dra/dAignb /db/dma/dLta/dAignla /diha/dAignli/dLha /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa, /dua/dAignO/dAa/dDa /dl/dPa/d@a/dAignb \n/diha/dAigngi.r /dma/dDa/dra/dAignKu /dla /dLa/dAignb/dAa/dDa /diha/dAignli/dLha /duha/dDa/dra/dua/dAignb/dEa /dvha/dAignla/dYa/uanda /dO/dg /dua/dAignK/d@a/dAignKu /doa/dAignO/dDa/dAignb/dma/dAignb/diandrabindu /dsa/dAignb/dLtha /dDa/dna/d@a/dAignb /dna/dra   \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /15  \n‘/dvha/dAignla/dYa’ /dma/dna/dAignli /dAigng.r/diha/dli/d@a, /dla /dO /dua/dAignK/d@a/dAignKu /doa/dAignO/dDa/dAignb ‘/dma/dDa/dra/dAignKu/dO’ /dma/dna/dAignli /diha/dAignli/dLha /dla ‘/dva/dAignlu/dO’ /dma/dna/dAignli \n/diha/dAignli/dLha/uanda /dAa/dAignb /dma/dna/dAignli /diha/dAignli/dLha /dsa/dmha/d@a /dsa/dAignb/dna/dAignb/d@a /dma/dAignla/dsa/dma /dra/dAignKu/duda /dDa/dna/dLa/dAignli/d@a/uanda /dl/dPa/d@a/dAignO /d@a/dAigngi/dma/dAignb /dva/dAignK/dAigng.r/dsha \n/dPa/duddha/dAignli/db /dAigng/dma/db/dma /dLa/diandrabindu /dsa/dAignb/dLa/dAignb /dva/dAignb/dAa/dAigngi /d@a/dAignla/dra /dDa/dna/dLa /dO/dLa/dAignb /dva/dAignb/dAa/dAigngi /dva/dAignlilnusvara/dma/dra/dAignb /dmha/dLLa/dAignO /dmha/dAignK/dsa/dLa /dla \n/dDa/dAignla/dAha/d@a /dAa/dAignb/dna/dAignO /dva/dAignb/dAa/dAigngi /dvha/dAignb/dLta/dLa/uanda /dLa/dna_dAignKu/dra/dAignb /dsa/diandrabindu /dl/dPa/d@a/dAignb /dsa/dma/dAignla/diandrabindu/dAigng/dPa/dLa/dAignO/dma /dDa/dna/dLa /dLa/dmha/d@a /dLa/diandrabindu \n/doha/dAigngi/dva/dAignO/dAa/diandrabindu /dAigng.r/dia/dmma/d@a/uanda  \n/diha/dAignla/dLa/dAigngi /dPha/dAignla/dAigng.@/dDa /dva/dra/diha/dAignli/dLa /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dva/dAignlu/dla /dma/dDa/dra/dAignKu, /dla/dg /dna/dra /doha/dDa/dAignb/dra/dAignb /dva/dAignb/dPa/dAignla/dAigng/d@a /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda”  \n‘/doha/dDa/dAignb/dra/dAignb /dva/dAignb/dPa/dAignla/dAigng/d@a /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara’/dgi /dma/dAigngi.P /dvha/dAignb/dLa!/dla/d@a-/dla/d@a /dsa/dAignla/dg/dAigng/dLa/dma /dva/dAigngi/dia \n/dPa/dAignla/dAigng/d@a-/dva/dAignb/dPa/dAignla/dAigng/d@a /dvha/dg/dYa/dAignO /dAa/dma/dAignli/db /dra/dAignK/dua/dAignla /dAa/dAignb /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dra/dAignb /dma/dAignb/d@a/dAignla /dna/db/dLa?/dAigng/dma/diha/dAignK /dPha/dAignK/dDa/dva/dAignb /d@a/dAignb \n/dma/dDa/db/uanda /dsha/dLta/dna/dAignla /dPha/dAignb/dma /dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara-  \n“/db/dna/d@a/dAignO /dma/dna/dAigngi/dlnusvara /dna/dAignO/dg..?”  \n/dia/dna/dma/dLa /dna_dAignEocalicD/dua/dYa/dAa/diandrabindu /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dia/dna/dma/dLa/dAignla-  \n“/dva/dAignlu/dla/dma/dDa/dra, /dua/dAignb/dmha/dLa/dAignb /diha/dna /dsa/dAignb /dLa/dAigngi/dAa /dna/dsa/dAignla/dDa/dma /d@a/dAignO/dma/dDa/dAigngi /dma/dDa/dAignli /diha/dAigngi.r/uanda /dua/dAignKu /dna/dsa/dAignla/dDa \n/dPa/dAignlu/dma/dAignb/dLta /dmha/dia/dDeph/dLa/dAignb /dl/dPa/d@a/dAignb /dDa/dAigng.P/dmha, /dl/dLtLtha/dAignla/dg/dAa /dna/dsa/dAignla/dDa /dPa/dL@a/dAigngi/dma /dna/dAignla/dLha/dma/dAignb/diandrabindu /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa /dia/dLa/dva/dAignli/dLa/dAignb \n/dua/dg /dAigng.r/diha/dli/d@a/uanda” \n/dAigng/dva/diia/dAignb/dra/dAignb /dva/dsa/dAignla /doa/dAignb/dLa-  \n“/dAa/dAignb /dLa/dAignb /d@a/dAigngi/dma /dma/dDa/dAignli /diha/dAigngi.r, /dvha/d@a/dAignb /dl/dPa/d@a /dvha/dAignla/dDa/dma /dvha/dAignla/dDa/dAigngi /dra/dAignO/dLta/dAignla /dna/dLLa/dAignK/dma /dDa/dmha/d@a/dAignb \n/diha/dAigngi.r/uanda /dsa/dAignb/dLa/dAignb /dra/dAignO/dLta/dAignla /dna/dLLa/dAignK/dma /dDa/dna/dLa /dLa/dAignb/dLa/dAignb /d@a/dAignb /dia/dLa/dAignli/dra/dAignb /duda/dAignb/doa /dLa/dAignb/dsa/dAigngi/dAa/diandrabindu /dAa/dAa/dDa/dLa/uanda”  \n/dl/dPa/d@a/dAignla /dsa/d@a/dAignli/dLa /dna/dra /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /d@a/dAigngi/dma /dva/dAignla/dLa /dma/dna/dLa/dYa/dAignli/d@a /dra/dAignK/dua/dAignla /dna_dAignK/d@a/dma/dAignla \n/dma/dLtha/dAignla/dg/d@a /dLa/doa/dLa/dAignli/d@a /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dra/dAignK/diandrabindu/dna /dAigng/dva/dsa/dAignli/dma /dK/dLtha/dLa/dAignli/d@a/uanda /dAigng/dva/dsa/dma/dAignli/dma /dma/dAignla/dDa/d@na /dvha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dsa/dAignb \n/duda/dAignb/doa /dna/dLLa/dAignK/dma /dna_dAignK/dl /dAigng/dma /dvha/dAignla/dDa/dAigngi /dra/dAignK/dua/dAignla/dPDa/dAh@a /dl/dAigng.r/diha /duda/dAignb/doa/dma/uanda /dma/dAignb/dna/dAignb/d@a /duda/dAignb/doa..?  \n/dAigng/dva/dia/dAigng.r/dLa/dLa /dra/d@a/dAignb /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dva/dAignlu/dla, /dva/dsa/dLa/dna /dLa/dAignb /d@a/dAigngi/dma /dva/dAignla/dLa /dra/dAignK/dua/dAignla /dAa/dAignb /dAigng/d@a/dvha/dDeph/dDa /dma/dDa/dAignli/db /dPa/dAignla/dLDa-/dPa/dAignla/dLDa/dPa/dDa/uanda \n/doa/dAignla/diha/dma /db/dma/dLta/dAignla /dPa/dAignla/dLa /dO/dna/d@a/dAignO /dna/dAignO/dg/db /dsa/dAignli/dPa/dDa /dl/dDa/dAigng/dPa/dLa-/dPa/dDa/dAigng/dPa/dLa /dvha/dAignO/dsa/d@a/dAignO /dma/dDa/dAignli/db /dla   \n \n \n16 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n/dua/dAignO/dAa/dDa /db/dna/d@a/dAignO /doa/dAignla/diha/dma /dAigng.r/diha/dLa/dDa/dAignla/dna /dPa/dAignla/dLa /dLa/diandrabindu /dna/dAignO/dg/dLa/dAignb /dl/dAigng.r/diha /dsa/dAignli/dPa/dDa /dvha/dAignO/dsa/d@a /dPa/dAa/dAignla/dDa/dLa/dAignO /d@a/dAignb \n/dsa/dAignla /dAa/dma/dAignli/db/uanda” \n/dO/d@a/dAignla, /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dma /dmDa/dra /dLha/dAignO/duddha/dAignb-/dLha/dAignO/duddha /dra/d@a/dra/dAignb /dla/dva/db /dLa/doa/dLa /dAigng/dma/db /dLa/diandrabindu /dPa/dAignla/dLDa/dma \n/dia/dia/dDeph /dla/dAigng/dva /doa/dAignb/dLa/uanda /dPa/dAignla/dLDa/dAignb /d@a/dAignb /dl/dPa/dAignla/dLDa/dAignO, /dma/dAignK/dPa/dAignla/dLDa/dAignO, /dAa/dAignK/dPa/dAignla/dLDa/dAignO /dla /dra/dna/dAignla/dPa/dAignla/dLDa/dAignO /dna/dAignO/dg/dLa \n/dl/dAigng.r/diha/uanda /db/dma /dLa/diandrabindu /dPa/dAigng/dna/d@a/dAignb /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /doha/dDa/dma /dia/dia/dDeph /dma/dAignb/d@a/dAignb /diha/dLa/dAignla, /dPa/diha/dAignla/dg/dLa /dPa/dAignla/dLDa/dma \n/dia/dia/dDeph /dma/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dPa/duddha/dLa /dsa/dAignb /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dma /dva/dAigngi/dia /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dma /dva/dAignb/dra/d@a/dAa/dLa/dAignla /diha/dAignli/d@a \n/dLa/diandrabindu/db /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dg/dma /dra/d@a /dma/duddha/dAignK.alt/dla /dma/dlvagraha /dAigng/dLa/dAigng/dLa/dYa/dAignla /doa/dAignb/dLa /diha/dAignli/d@a/uanda /dl/dPa/d@a/dAignla/dma/dAignb/diandrabindu /dl/doa/dAignK/dLa/dva/dAignli/dLa \n/dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara-  \n“/dvha/dAignla/dYa, /dla/dg /dma/dAignK/dAha/dAigngi /dl/dra/dAignla/dEa/dAigng.r/dAa/dYa/dAignla /diha/dAigngi.r, /dsa/diandrabindu /dPa/diha/dAignK/dla /dsa/dAignla/db/dva /dla \n/dLa/dAignO/dma/dAa/dvha /dK/dmha/dAignla/dAigng/duddha /dLa/dAignb/dLa/dLa/dmha/d@a /dl/dPa/d@a/dAignb /dma/dAignO/d@a /dma/dAignK/dAha /dLa/dlvagraha /dma/dlvagraha /dAigng/dPa/dLa/dAignEocalicD/doa/d@na/dma \n/dsa/dLa/dLa/dPa/dDeph/d@na /dma/dDa/dva/dAignli/d@a/uanda /dAa/dAignb /d@a/dAigng/dna /dLa/diandrabindu /dua/dAignK/d@a/dAignKu /dvha/dAignla/diandrabindu/dg /dia/dLa/dva/dAignO /dma/dDa_dAignKu /dma/dAignK/dAha /dK/dmha/dAignla/duddha/db /dla \n/dDa/dALa/dAignb/dra/dAignb /doa/dPa/dAignO-/dAa/dPPa /dma/dDa/dva/uanda” \n/dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dl/dPa/d@a /dva/dAignb/dLha/dAignla/dma/dAignb/diandrabindu /dra/d@a/dAignb/dra/dAignb /dua/dAignla/dAigng/dva /dAigng/dEa/dua/dAignla /dvha/dAignb/dLa/dAignla/uanda /dla/d@a-/dla/d@a \n/dma/dAignK/dAha /dK/dmha/dAignla/duddha/dAigng/d@a/dna/dAignla/dDa /dl/doa/dAignK/dla /doa/dAignb/dLa /diha/dLa/dAignla /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dDa/dALa/dAignla /dAa/dAignK/d@a/dAa/dAignla/d@a /dvha/dg/dYa/dAignb /doa/dAignb/dLa \n/diha/dLa/uanda /dLta/dAignO/dLa/dAa/diandrabindu /dAigng/d@a/dma/dAignli/dLa/dLa/dAignb /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dva/dAignlu/dla /dma/dDa/dra, /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu/dra/dAignb /dsa/diandrabindu /dma/dAignO/d@a/dAignO /dsa/dAigngi/dEa /dva/dAignb/dLtha/dAignb/dma/dAignla/d@a/dma /dl/dAigng.r/diha /dLa/diandrabindu /dO /diha/dAigngi.r \n/dra/d@a/dAignK/dmha/uanda /db/dma/dDa /d@a/dAignb /dl/dPa/d@a /dLtha/dAignb/dma/dAignla/d@a /diha/dAignli /dla /d@a/dAignb/dua/dAignO/dAa/dDa/dma/dAignb/diandrabindu /dLtha/dAignb/dAigng/dma/dYa/dAignla/dg/dYa/dAignb /dAa/dma/dAignli/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda”  \n‘/dra/d@a/dAignK/dmha’/dma /d@a/dAignla/dO/dlnusvara /dAa/dAignK/dAigng/d@a/dLa/dAignb /diha/dAignla/dLa/dAigngi/dra/dAignb /dia/dAignO/dLta /dLa/dAignla/doa/dLa/uanda /dsa/diandrabindu /dPha/dAignK/dLta/dAignla /dma/dlvagraha /dva/dAignla/dsa/dLa \n/dDa/dAigng/dna/dLa/dAignli/dLha /dLa/dmha/d@a /dLa/diandrabindu /dma/d@a/dAignb /dma/dra/dAignO /dia/dAignO/dLta /dLa/doa/dAignli/dLa /dEa/dAignla /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignO/diandrabindu /dLa/doa/dAignli/dLa/dra/dAignK/dua/dAignla /dia/dia/dDeph /dma/dAignb/dLa/dAignli/d@a \n/dl/dAigng.r/diha/dAa/dna/dDa/doa/dlnusvara/dsa/dAignla /dra/d@a/dAignK/dmha/dma /dsa/dg/dra/dAignb /dl/dPa/d@a/dAignO /dLa/diandrabindu /diha/dAigngi.r/dna/dAignb/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /dLa/doa/dLa/dAignb /dra/d@a /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa \n/dua/dAignb/dLa/dma /dsa/dAignb /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu /diha/dAigngi.r, /dAigng/dma/dYa/dAignO /dra/d@a/dAignK/dmha /dsa/diandrabindu /dia/dAignO/dAigng.@/dDa /dma/dDa/dAignli/db /dLa/dAignb/dma/dDa /dra/dAignla/d@a/dAignb /dgi /d@a/dg \n/d@a/dAignb /dna/db/dLa /dsa/dAignb /dra/d@a/dAignK/dmha /dna/dAignO/dg/dma /d@a/dAignla/dLa/dAignb /dna/dra/dna_dAignKu/diandrabindu /dia/dAignO/dDa /dvha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dra/d@a /dma/d@a/dAigngi /dLha/dAigngi/dDa /dvha/dAignb/dLa/uanda \n/dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara-  \n“/dvha/dAignla/dYa, /dra/dAignK/dDa/dia/dAignla /dPa/dDa/dLa/dAigngi/dPa/dDa /dma/dAignK/dAha /dl/dAigng.r/diha, /dLa/diandrabindu/db /dva/dAigngi/dia/dma /dDa/dALa/dAignla/dma /dAa/dra/dYa /dsa/dAignb \n/dl/dAigng.r/diha /dLa/dna/dAigngi/dra/dAignb /dl/dPa/d@a /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /dl/d@La /dma/dDa/dAignli/dma /dl/dAigng.r/diha/uanda /dLa/diandrabindu/db /dAa/dvha /dva/dAignla/dLa /d@a/dAigngi/dma /dsa/dma/dAignla/diandrabindu   \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /17  \n/dva/dAignK/dsha/dAignla /dma/dlvagraha /dma/dAigng/dna /dAigng/dua/dl/uanda /dAigng/dma/db /dLa/diandrabindu /dma/dAignK/dAha /dK/dmha/dAignla/duddha/dAignli/dLa/dAignb /dsa/dAignla/dg /diha/dAigngi.r /dO/dma/dDa /dPa/dAignla/dLa /dsa/dAignb/dna/d@a/dAignb \n/dma/dPa/dAignla/dna /dna/dAignO/dg/db /dLa/dAignb/dna/d@a/dAignb /doa/dDa/d@a/dra/dAignla /dAa/dAignb/dna/dAignO /dna/dAignO/dg/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda /dLa/diandrabindu/db, /dO/dg /dAa/dra/dYa /dl/dna/dAignla/diandrabindu/dma \n/dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /dAa/dAignK/d@a/dAignli/dLa/dAignb /dl/d@a/dAignK/dma/dAignKu/dLa /dAa/dra/dYa /d@a/dg /dvha/dAignb/dLta/dLa/uanda /dla /d@a/dAignb /dl/dna/dAigngi/dlnusvara/dma/dAignb/diandrabindu /dva/dsa/dAignli/dma /dna/dAignO/dAha \n/dDa/dna/dLa/uanda”  \n/dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /doa/dAignK/duddha /doha/dAignla/dO/dAa/diandrabindu /dPa/dAigngi/dsa /dAigng/d@a/dma/dLa/dAignli/dma/dAignla/dLa /dAa/dAignK/dla/dAa/dma /dla/dAa /dra/d@a/dra/dAignb /dK/dLtha/db \n/dLa/doa/dAignli/db /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dAa/dAignb/dna/dAignO /dvha/dAignb/dLa/dAignli/d@a,/dsa/dAigng/duddha/dYa/dAignb/dAa/diandrabindu /dl/dPa/d@a /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa \n/dEYa/dmLa/dma/dDa/dAignli/dLa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dva/dAignlu/dla/dma/dDa/dra/dAignKu, /dAha/dAignK/dDa_dAignKu/dra/dAignb /dsa/dmha/d@a /dl/dPa/d@a/dAignO /dua/dDa/dra/dAignla/dna/dAignla /dma/dra /diha/dLa, /dO/d@a/dAignla \n/dl/dmha/dAignK/d@a/dma/dAignla /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dra/dna/dAigng/doa/dYa/dAignO /dma/dra /diha/dLa /dla /dAigng.r/dsa/d@a/dAigng/doa/dYa/dAignO /dPa/diha/dAignK/dla/db/dLa /diha/dLa, /dsa/dg \n/dAigng/dua/d@a/dma /dva/dAignla/dLa /diha/dAigngi.r/uanda /dsa/dmha/d@a /dua/dAignK/dDa/dAignla/doa/dra/d@a /dvha/dlvagraha /dPa/dL@a/dAigngi /db/dLa/dAigngi /dLa/dmha/d@a /dra/dAignla/db /dma/dna/dLa/dAigngi /dsa/dAignb \n‘/dva/dAignlu/dla, /dsa/dg/dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dra/dAignb /dsa/dAignb/dLa/dAignb /dva/dAignb/dAa/dAigngi /dLa/dAignO/dma/dma/dAignb/diandrabindu /doha/dDa /dia/dLa/dva/dAignli/dma /dLa/dAignKu/dAigng.@/dDa /dna/dAignO/dg/db /dO \n/dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa /dO/dLa/dAignb/dma /d@a/dAigngi/dma /dvha/dAignb/dLa/uanda /dLa/diandrabindu/db /doha/dDa/dma /dvha/dAignla/dDa /dma/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu-/dna/dAignla/dLha/dra/dAignb /dua/dlvagraha /dua/dna_dAignK/d@a/uanda”  \n/dra/dAignK/dna/dAa/diandrabindu /dl/d@a/dAignb/dDa/dAignb /dva/dsa/dAignla /doa/dAignb/dLa-  \n“/dEa/dAignla/dna!” \n‘/dEa/dAignla/dna’/dma/dra/dAignla/d@a/dAignb /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dma/dAigngi.P /dLa/doa/dLa/dAignli/d@a /dAa/dAignb /dLa/diandrabindu /dO /dsa/dAignla/d@a/dAignli/dLha /dra/dAignK/dua/dAignla \n/dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha /dudha/dva/dAignli/dma /doa/dAignb/dLa/dAignli/d@a, /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dra/dAignla/dg/dYa/dma /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /dLa/diandrabindu /dLa/dAigng/dna/dYa/dAignla /d@a/dg /dra/dAignla/d@a/dLa/dAignlu/dlnusvara /dra/dAignK/dua/dAignla /dAa/dAignla/dLa /dvha/dAigng.@/dDa/dma /dPa/diha/dAignla/dg/dLa \n/dsa/dmha/d@a /dra/dAignla/db /dra/dDa/dLa/dAigngi /dLa/dmha/d@a /dPa/dL@a/dAigngi/dma /dna/dAignla/dLha/dra/dAignb /doha/dDa/dma /dvha/dAignla/dDa /dua/dlvagraha /dua/dAignb/dAigng.r/dLa/dli/d@a/uanda”  \n/dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara-  \n“/d@a/dAigngi/dma /dma/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dva/dAignla/dna/dDa/dAignb/dra/dDa/dua /dla /doha/dDa/dAignb /doha/dDa/d@na/dAigngi /dna/db/dva /d@a/dAigngi/dma /dvha/dAignb/dva/dAignb /dma/db/dLa/uanda”  \n/dAigng.P/dmha/dAigng.r/dAa/dYa/dAignla /dma/dlvagraha /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dma/dAigngi.P /d@a/dAigngi/dma /dvha/dAignb/dLa /dma/dPa/dAignla/dDa!/dEa/db/dna /dma/dPa/dAignla/dDa /d@a/dAignb /dla/dg /dma/dPa/dAignla/dDa/dma/dAignb/diandrabindu /dPha/dAignO/dAigng/duddha /dDa/dna/dLa \n/dl/dAigng.r/diha!”  \n/dl/dPa/d@a/dAignla /dla/dEa/dAignb/dAha/dAignb /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dma/dAigngi.P /dva/dsa/dLa/dAignla /dAa/dAignb /d@a/dg /dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dPa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dl/dPa/d@a-  \n \n \n18 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n/dl/dPa/d@a /dAa/dvha/dma/dAignb/diandrabindu /dva/dsa/dva/dAignO/dma /dla/dEa/dAignb/dAha /dna/dAignO/dg/db /dla /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dAignO/dma /dla/dEa/dAignb/dAha /dna/dAignO/dg/dLa/dAignb /dl/dAigng.r/diha/uanda \n/dma/dna/dAignli/dma/dAignla/dLa /dra/dAignb /d@a/dAignb /dma/dAigng/dna /dua/dAignb/dva/dAignli /dsa/dAignb /dAa/dra/dAignK/duDa /dna_dAignK/dl/db /dAigng/dma /duha/dAignla/dDa /dla/dAigng/dma /dPa/dAignO/dmha/dAignli/dAigng.@/dDa/dYa/dAignb /dna_dAignK/dl/db /dAigng/dma \n/duda/dva/dDa/dAignla, /dO/dma/dDa /dsa/dAignb /doha/dAignla/dLta /dvha/dAignb/dLa /dAa/dAignb /doha/dAignla/dLta/dAignb /dvha/dAignb/dLa,/dra/dAignK/dua/dAignla/dAa/dAignb /dra/dAignla/d@a/dLa /dma/dAignb/d@a/dAignla /dsa/dAignla/db/dLa! /dAa/dra/dAignK/duDa/dAignO \n/dLa/diandrabindu /dAa/dra/dAignK/duDa /diha/dAigngi.r, /dma/dAignO/d@a/dAignO /dma/dAignla/dDa/dAigngi /dl/dAigng.r/diha /dsa/dAignb /dma/dAignla/dLa/dAignla/dAa/dAignla/doa/dDa /dma/dna/dva/dAignli/db, /dLa/diandrabindu /dma/dAignO/d@a/dAignO /dLa/dAignla/dLa \n/dl/dAigng.r/diha /dsa/dAignb/dma/dDa/dAignla /dLa/dAignla/dLa/dAa/dAignla/doa/dDa /dma/dna/dAignli /diha/dAigngi.r/uanda /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dma/dAignO/d@a/dAignO /dAha/dAignla/d@La /dl/dAigng.r/diha, /dma/dAignO/d@a/dAignO \n/dl/dAha/dAignla/d@La /dla /dLa/dAignli/dAa/dlnusvara/doa /dPDa/dAha/dAignla/d@La/dAignO /dl/dAigng.r/diha/db/uanda /dAa/dva/dna/dma /doha/dAignla/dLta /dma/dAignb/d@a/dAignla /db/dma/dDa/dlnusvara/doa /dna/db/dLa? \n/dLa/dna_dAignKu/dra/dAignb /db/dma/dAignO /dAa/dra/dAignK/duDa/dma/dAignb/diandrabindu /db/dma/dDa/dlnusvara/doa/dma /d@a/dAigng/dna /dl/d@a/dAignb/dma/dAignO /dDa/dlnusvara/doa/dma /doha/dAignla/dLta /dna/dAignO/dg/dLa/dAignb /dl/dAigng.r/diha/uanda /dsa/dg \n/doha/dAignla/dLta/dPa/dDa /dPha/dAignKu/dLa /duha/dAignK/dl/dLa /dsa/dAignla/dg/db /dO /dPha/dAignK/dLa/duha/dAignK/dla /doha/dAignla/dLta /dvha/dAignb/dLa /dla /dsa/dAignli/dPa/dDa /dra/dAignla/diha /duha/dAignK/dl/dLa \n/dsa/dAignla/dg/db /dO /dra/diha/duha/dAignK/dla /doha/dAignla/dLta /dvha/dAignb/dLa /dla /dsa/dAignli/dPa/dDa/dAa/dAignla/doa-/dPa/dAignla/dLa /duha/dAignK/dl/dLa /dsa/dAignla/dg/db /dO/dna/dAignO /dLa/diandrabindu \n/dAa/doa/duha/dAignK/dla /doha/dAignla/dLta /dvha/dAignb/dva/dAignb /dma/db/dLa /dAigng/dma/d@a/dAignb/uanda /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /duha/dAignla/dDa/dAignO, /dPa/dAignO/dmha/dAignli/dAigng.@/dDa/dYa/dAignO /dla /duda/dva/dDa/dAignO/dra/dAignb \n/dl/dAigng.r/diha/db.../uanda /dLa/dmha/d@a /db/dmma/dAignb /dAha/dvua/dAa/diandrabindu /dma/dAignb/d@a/dAignla /dAa/dvha/dma/dAignb/diandrabindu /dAigng/d@a/dDa/dra/dAignlu/dLa /dsa/dAignla/db/dLa? /dra/dAignK/dua/dAignla /dra/d@a/dra/dAignb \n/dgi/dna/dAignO /dma/diha/dra/diha/dAigngi.r /dDa/dna/db /dsa/dAignb /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dg/dma /dva/dAignb/dLha/dAignla/dma /dma/dLha/dAignla /dAa/dAignb/dna/dAignO /dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dLa/dAigngi /dla \n/dma/dAignK/dAha/dAignO /dK/dmha/dAignla/dAigng/duddha /dLa/dAigngi/uanda /dLa/dAignli/dva/dAigngi/dia /dl/dmha/d@a /dLa/dma /d@a/dAignb /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dl/dPa/d@a /dva/dAignb/dLha/dAignla/dma /dra/dAignKu/dLa-\n/dma/d@ua /dK/dmha/dAignla/duddha/dLa/dAignli/d@a /dla /d@a/dAignb /dl/dPa/d@a/dAignb /dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dPa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara /dna/dAignb/d@a/uanda /dsa/dAignb/dLa/db /dsa/dAignla /dDa/dna/dLa /diha/dAigngi.r /dAa/dAignb/dna/dAignO \n/dLa/dAigng/doa/dia/dAignla /doa/dAignb/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda /dra/d@a /dva/dAignb/doa/dAignla/db/dLa, /dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara-  \n“/dla/dva/dAignO /dl/dna/dAignla/diandrabindu/dma/dAignb/diandrabindu /dgi /d@a/dAignb /dLa/dAignb /dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dPa/duddha/dAignli/db /dsa/dAignb /dua/dAignK/dDa/doa/dra/dAigng/d@a/dYa/dAignla /dAa/dAignla/dAa/dAignK/dDa/dra/dAignb /diha/dAigngi.r /dsa/dAignb \n/db/dLa/dAignb /dla/dna/dAignb-/dra/dAignla/dna/dAignb/dma/dAignb/diandrabindu/dPa/dma/dAignli/duddha /dra/dAigng/dna/dYa/dva/dAignli /diha/dAigngi.r, /dAigng/dva/dAa/dAignli/dDa /dsa/dAignla/dK /dO/dg /dAigng/dua/d@a-/dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu/dma/dAignb/diandrabindu, /doa/dAigngi/dLa \n/dAa/dEa/dAignb/dua /dAa/dvha/dAigngi /dAigng/dva/dAa/dDa/dAigngi /dsa/dva /dna/dAignla/dLha /dPa/duddha/dAignli /dna/dDa /dma/dAigngi.P /dLa/doa/d@a/dAignla/uanda”  \n/dna/dra/dDa /dva/dAignla/dLa /dAa/dAignK/dAigng/d@a /dAa/dssa/d@a/dAignO /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dra/d@a/dra/dAignb /dma/d@a/dAigngi /doa/dDa/dra/dAigngi /db/dLa/dAignli/d@a/uanda /dva/dra/diha/dAignli/dLa \n/dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dva/dAignlu/dla, /dLa/dAignO/dDa/dAignla/dAa/diandrabindu /dAigng.r/dra/dAigng.r/dAa/dYa/dAignO /dvha/dAigng.@/dDa /dLa/dAignla/dLha /d@a/dg /dma/dDa/dAignli /dAigng.r/diha/dYa/dl/uanda /dsa/dAignb/dLa/dAignb/dma /dPa/dAignla/dg \n/dPa/dL@a/dAigngi/dma /dna/dAignla/dLha/dra/dAignb /dua/dg /diha/dAignb/dAigng.r/dLa/dli/d@a /dLa/dg/dra/dAignb /dua/dAignKu /dLa/dDa/dna/dAignb/diandrabindu /dO /dma/dLta/dAignlu/dLa/dAigngi /dma/dDa/dAignli /diha/dAignb/dLa/dAigngi/uanda”  \n/dl/dPa/d@a/dAignO /dra/d@a /dva/dAignb/doa/dAignla/db/dLa /dDa/dna/dva/dAignb /dma/dDa/db, /dva/dsa/dAignla /doa/dAignb/dLa-  \n“/dO/dg /dma/dLta/dAignlu/dLa/dAigngi/dma /dPa/dAignla/dg/dma/dAignb/diandrabindu /dl/dna/dAignla/diandrabindu /dma/dAigngi.P /dma/dAignb/dAigng.r/dLa/dli?” \n/dAigng/d@a/dAa/dAignla/dlnusvara/dAa /diha/dAignO/duddha/dAignli/dLa /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla- “/dAigng/dma/diha/dAignK /d@a/dAignb /dma/dAignb/dAigng.r/dLa/dli/uanda”   \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /19  \n/dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara- “/dia/dLa/dAignKu /dla/doa/dAignKu /dva/dDha/dAignKu.alt/uanda /dma/dAignb/d@a/dAignla /dma/dLta/dAignlu/dLa/dAigngi /dma/dAignb/dLa/dAignli/d@a?”  \n/dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dua/dAignKu /dLa/dDa/dna/dAignb/diandrabindu /dsa/dAignb /dma/dLta/dAignlu/dLa/dAigngi /dPa/dL@a/dAigngi /dma/dDa/dAignli /diha/dAignb/dLa/dAigngi /dO /dPa/dAigng/dna/dLa /diha/dLa /dsa/dAignb/dLa/dAignb /dPa/dAignla/dg \n/dra/dAigng/dna/d@a/dAignla/dra/dAignb /dua/dg /diha/dAignb/dAigng.r/dLa/dli/d@a /dLa/dg/dra/dAignb /dia/dAignlu/dLha/dAignla/dg/dAa/diandrabindu /dva/dAignb/dAa/dAigngi/db /dva/diandrabindu/dia/dLa /dna/dAignO/dg /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dla /dua/dAignO/dAa/dDa-\n/dAa/dAignla/dLa/dma /dia/dAignla/dAigng.@/dDa /dra/dAignla/dAa /dO /dPa/dAignla/dva/dAigng/d@a/dYa/dAignb/diandrabindu-/dAigng/dLa/dna/dAignla/dDa/dma /dK/dPa/dAignla/dAa /dma/dDa/dAignli /diha/dAignb/dLa/dAigngi, /dAa/dAignb/dna/dAignO /dva/diandrabindu/dia/dLa \n/dna/dAignO/dg /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a/uanda”  \n‘/dK/dPa/dAignla/dAa’/dma /d@a/dAignla/dO/dlnusvara/dPa/dDa /dra/d@a /dia/d@a/dAignli/dma /doa/dAignb/dLa/uanda /dma/dAignO/d@a /dK/dPa/dAignla/dAa?/dua/dAignK/dmha/dK/dPa/dAignla/dAa /dma/dAigngi.P \n/dAa/dAignK/dmha/dK/dPa/dAignla/dAa? /dra/dAignK/dua/dAignla /dia/dLa/dAignli/dLa /doa/dAignla/duddha/dAigngi/dra/dAignb /dva/dAignb/dAa/dAigngi /dvDa/dAignb/dma /dLa/doa/dAignlu/dLa/dAignla/dAa/diandrabindu /dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /doa/dAignla/duddha/dAigngi/dma /dl/dPa/d@a \n/doa/dAigng/dLa/dma /doa/dAigng/dLa/dma/dAigng.r/dra /dsa/dAignla/dg/db /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /d@a/dAignb /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dAignO/dma /doa/dAignla/duddha/dAigngi/dma /doa/dAigng/dLa/dma/doa/dAigng/dLa /dna/db/dLa/uanda \n/dLa/diandrabindu/db /dAa/dAignb /dAa/dvha /d@a/dAigng/dna, /dPa/dAignK/diha/dLa/dYa/dAignli/d@a- “/dla/doa/dAignKu /dma/dAigngi.P /dvha/dAignb/dLa?”  \n/dra/dAignlu/dLa/dAignla/db/dLa /dl/duha/dAigng.P/dmha/dLLa/dAignKu /dPha/dAignKu/dLa /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dmha/dLa/dmha/dLa/dAignla/dg/dLa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dua/dAignK/d@a/dAignKu /dva/dia/dLa/dma/dAignb/diandrabindu /dPa/dAignKu/dsa/dAigngi /dva/d@a/dAignla /dPa/dL@a/dAigngi /dLa/dDa/dAignb-/dLa/dDa /dra/dna/dAignla/dsa/d@a/dAigngi /dma/dDa/db /dLa/doa/dLa/dAigngi/uanda \n/dAa/dAignKu/dAigng/dua/dPa/dDa /dDa_dAignKu/dAigng/dPa/dYa/dAignla /dLa/doa/dva/db /dLa/doa/dLa/dAigngi/uanda /dAa/dra/dYa /dla/doa/dAignKu /dva/dDha/d@a/dAignb /doa/dAignla/dra/dma /dra/dna/dAignla/dsa/d@a/dAigngi/dra/dAignb /dAa/dAignb/dna/dAignO \n/dva/dua/dLa/dAignla/dEa /db/dva/dAignb /dma/db/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda /doa/dAignla/dra/dma /dra/dua/dDeph/dma/dAignb/diandrabindu /dPa/dDa/dua/dAignb/dAha /dmha/dLta/d@a/dAignb /doa/dAignla/dra-/doa/dAignla/dra/dra/dAignb \n/dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dma /dvha/dAignla/dDa /dALDa/dAigngi/doa/d@na/dma /dna/dAignla/dLha /dla/dAigng/dva/dYa/dAignb /doa/dAignb/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda /dva/dAignla/dna/dDa/dAigngi /dla/dra/dua/d@a/dAigngi \n/dLa/dAignO/dma/dma /dra/d@a/dAignO/dma/dAignb/diandrabindu /dva/dua/dLa/dva/dAignb /dma/dAignb/dLa/dma /dl/dAigng.r/diha,/dAa/dAignK/dAigng/dEa/duha/dAignla/dvha/dAignO/doa/dAigngi /dAa/dAignO/dvha/dAignla/dEa /dra/d@a/dAignK/dmha/dma \n/dla/dAigng/dua/dYa/dAignb/dma/dAignla/dLa/dAa/diandrabindu /dDa/dna/dva/dAignb /dma/db/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda” \n/dla/dAa /dua/dAignli/dLa /dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara- “/dLa/dva /dma/dAigngi.P /dvha/dAignb/dLa?” \n/dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla- “/dLa/dva /dma/dAigngi.P /dna/db/dLa /dma/dPa/dAignla/dDa/uanda /dPa/dAignK/dDa_dAignK/dmha/dPa/d@a/dAignla /doha/dAignO/dlnusvara/dAa/dAignli/dDa \n/doa/dAignb/dLa/uanda” \n‘/dPa/dAignK/dDa_dAignK/dmha/dPa/d@a/dAignla’ /dAa/dAignK/dAigng/d@a /dAigng.r/dsa/ds@ya/dAignla/dAa/dAignla /dsa/dAignla/doa/dLa, /dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara- “/d@a/dg /dva/dAignK/dsha/dLa/dAignlu/dlnusvara /dvha/dAignla/dYa \n/dAa/dna/dAignla/db/dva?” \n/dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla- “/dPa/dDa/dAa/dAignKu/dmha/d@a /duha/dDa/dra/dua/dAignb/dEa /dua/dAignO/dAa/dma /dra/dAignla/db, /dma/dAignb/dna/dAignb/d@a \n/dAigng/dva/dra/dAignla/dDa /dPa/duddha/dLa/dAigngi /dAa/dAignb /dua/dAignb/dmha/dva/dAignb /dma/dAignb/dLa/dna/dma/uanda /dva/dAignb/dia/dAignla/dDa/dAignla /dAigng/dma/diha/dAignK /dDa_dAignKu/dAigng/dPa/dYa/dAignla-/dLa/dAignb /dla/db/dLa /diha/dLa/dAignla/uanda   \n \n \n20 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n/dna_dAignK/d@a/dma/dDa /dAigng/dva/dPa/dAignli/dLa /dua/dAignb/dmha /dra/d@a /dma/dna/dLa/dma, /dsa/dAignb/dLa/dAignb /dra/dlnusvara/doa/dLa/dAignla /dLa/dg/dAa/diandrabindu /dla/doa/dDa /dma/dAigng.@/dDa /dua/dAignb/dva/dAignli/d@a/uanda \n/dl/dPa/d@a/dAignb /dLa/dAignb /dna/dAignla/dLha/dra/dAignb /dDa_dAignKu/dPa/dAignli/dla /dma/dAigng/dna/dYa/dAignO /dDa/dmha/dLa/dAignlu/dlnusvara /d@a/dAigng/dna /dsa/dAignb /dDa/dna/dLa/uanda /d@a/dg /diha/dLa/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /dPa/dL@a/dAigngi \n/dra/dna/dAignla/dsa/d@a/dAigngi /d@a/dg /dma/dDa/dAignli /diha/dAignli/dLha /dAa/dAignb/dna/dAignO /dsha/dAignKu/dLtha /dma/dAignb/d@a/dAignla /dva/dAignla/dsa/dva/uanda /dra/dAignla/dg/dYa/dma /dDa_dAignKu/dPa/dAignli/dla/dma /d@a/dAignla/dO/dlnusvara/dPa/dDa \n/dl/dPa/d@a /dma/dAignla/dDa/dAignO/dva/dAignla/dDa/dma /dLta/dDakar/dAignb/duda-/dra/dAignla/dma/dDeph /dLa/doa/dAignlu/d@a/dAignb /diha/dAignli/dLha/uanda”   \n/dl/dPa/d@a /dra/d@a /dsa/dAignb/d@a/dAignla /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dg/dma /duha/dmma/dAignla/dAa/diandrabindu /duha/dma-/duha/dma/dAignla /doa/dAignb/dLa/uanda /dna_dAignK/d@a/dma/dDa /dLa/diandrabindu \n/duha/dma-/duha/dma /dma/dDa/dAignli/dLa /duha/dma/duha/dma/dAignla/dg/dLa/dAignb /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a/uanda /dla/doa/dAignKu/dma /dl/d@a/dAignK/dra/dAignla/d@a /dra/dAignlu/dAigng/doa/dla/dna/dAigngi \n/dAa/dAignO/dvha/dAignla/dEa/dma /dl/d@a/dAignK/dma/dAignKu/dLa /dl/dPa/d@a /dla/doa/dAignKu /dva/dAigng/dDha /doa/dAignb/dLa/uanda /dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara-  \n“/dvha/dAignla/dYa, /dra/dAignK/dDa/dia/dAignla /dPa/dDa/dLa/dAigngi /dLa/doa /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia /doa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dsa/dLua/dAigngi /dva/dAignla/dsa/dva /dl/d@La /dma/dDa_dAignKu/uanda”  \n/dudha/dDa/dma/dAignli/dLa /dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha/dma /d@a/dAignO/dDa/dAignla/db/dLa /dra/d@a/dAignb /dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dl/dPa/d@a /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /diha/dLa /dsa/dAignb /dua/dAignO/dAa/dma/dAignb/diandrabindu /dO/dAigng/dna/d@a/dAignla /dra/dua/dAignli/dLa /dma/dlvagraha /dua/dAignb/dva/dAignli/d@a/uanda /dPa/dL@a/dAigngi /dl/dAigng/duddha \n/doa/dAignb/dLa/dAigngi /dsa/dAignb /dPa/dAignla/dg /d@a/dAignli/dna/dDa/dma /diha/dAigngi.r, /dAigng/dva/d@a/dAignla /dAa/dAignK/dAigng/dua/dYa/dAignb /d@a/dg /dua/dAignb/dva/uanda” \n/dAa/dssa/d@a /dvha/dAignla/dg/dma /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /dAa/dAignK/dAigng/d@a /dra/d@a /dAigng/dva/dAa/dAignla/dg/d@a-/dAigng/dva/dAa/dAignla/dg/d@a /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa/uanda \n/dva/dma/dAignla/dDa /dva/d@@a /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa/uanda /dma/dAigngi.P /dva/dAigng.r/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara /dAigng/d@a/dDa/dLa/dssa/dLa/dAignO/dma /dAa/dAigngi/dra/dAignla /dLa/diandrabindu /dl/dAa/dAigngi/dra \n/dl/dAigng.r/diha/db.../uanda \n \n/dAha/dvua /dAa/dlnusvara/dmhYa/dAignla : 1897, /dAigng/dLa/dAigng.r/dLha : 23 /dAigng.r/dAa/dLa/drva/dDa 2018\n \n \n \n \n    \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /21  \n \n \n/dia/dLta/dEa/dAignla/dna  \n/dvha/dAignO/dDa/dAignb /dva/dDa/dua/dma/dAignb/diandrabindu /doha/dDa/dAa/diandrabindu /dAigng/d@a/dma/dAignla/dAigng.r/dLa /dLha/dAignli/dDa/dra/dAignb /dva/dAignla/dAigng.P/d@na /doa/dAignla/db/dma/dAignb/diandrabindu /doha/dDa/dAa/diandrabindu /dAigng/d@a/dma/dAignla/dAigng.r/dLa/dLa/dAignb /dDa/dna/dAigngi \n/dAigng/dma /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dua/dAigng.P/diiha/d@a-/dAa/diandrabindu-/dK/dLLa/dDa-/dra/dAignK/dna/dAignb/diandrabindu /dl/dva/dAignli/dLa /dua/dAignb/dmha/dLa/dYa/dAignli/d@a/uanda /dO/d@a/dAignla, /d@a/dsa/dAignli/dDa \n/doa/dAignla/db/dPa/dDa /diha/dLa /dLa/diandrabindu/db /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa/dPa/dDa /dl/dsha/dPPa/dAignb /d@a/dsa/dAignli/dDa /dPa/duddha/dLa /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dia/dAignb/dna/dDa/dAignla/dma /dDa/dlnusvara/doa-\n/dDa_dAignKu/dPa /d@a/dAigngi/dma /dsa/dma/dAignla/diandrabindu/d@a/dAigng/dna /dua/dAignb/dmha /dPa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara /dra/dAignK/dua/dAignla /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dLa/diandrabindu /dua/dAignb/dmha/dva/dAignb /dma/dAignb/dAigng.r/dLa/dli/d@a/uanda \n/dna/dAignla/dLha/dAa/diandrabindu /doa/dAignla/db/dma/dAignb/diandrabindu /dmha/dAignK/dLtLta/dAignla/dra/dAignb /dva/d@na/dAignli/dLa /dra/dAignK/dna/dAa/diandrabindu /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dPa/dAignK/diha/dLa/dYa/dAignli/d@a-  \n“/dvha/dAignla/dYa, /dma/dAignb/dLa/db-/dAa/diandrabindu /dvha/dAignO/dDa/dAignb-/dvha/dAignO/dDa /dl/dva/dAignli /diha/dAigngi.r?” \n/dO/d@a/dAignla, /dia/dAignla/dAigng.@/dDa-/dPa/dAignla/diandrabindu/dia /dva/dDa/dmha /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa /dsa/dAignb/dLtha /diha/dAignli/dLha, /dLa/diandrabindu/db /dAa/dra/dAignla/dAigng.r/dsa/dma \n/dLa/dAignO/dma /dLa/dAignla/dsa/dAignb ‘/dvha/dAignla/dYa’ /dma/dna/dAignli /dAigng.r/diha/dli/d@a/uanda /d@a/dAignb /dO /dl/dPa/d@a /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dma /diha/dAignli/dLha /dra/dAignla/d@a/dAignb /dEa/dlnusvara/dAha/doa/dLa \n/dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dma /dla /d@a/dAignb /dLa/dLa/dDa/dLa /dLa/dLLa/dAigngi /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dAigng/dua/dYa/dAignla/dua/dAignb/dEa/dAignla/dua /diha/dAignli/dLha /dra/dAignK/dua/dAignla /dAa/dra/dAignla/dsa/dma /dva/dAigngi/dia \n/dsa/dAignb /duha/dAignla/dDa/dAignla /dPDa/dEa/dAignla/dAigng/dna/dLa /dl/dAigng.r/diha /dLa/dg /dAigng/dna/dAa/dAignla/dva/dAignb ‘/dvha/dAignla/dYa’ /dma/dna/dAignli /dAigng.r/diha/dli/d@a/uanda /dAa/dra/dAignla/dAigng.r/dsa/dma /duha/dAignla/dDa/dAignla /dgi \n/dl/dAigng.r/diha /dsa/dAignb /dK/dra/dAignb/dDa/dma /dAigng/dna/dAa/dAignla/dva/dAa/diandrabindu /dla/d@a/dAignO-/dla/d@a/dma/dAignb/diandrabindu, /dra/dAignla/d@a/dAignb /dsa/dAignb /dl/dPa/d@a /dEa/dlnusvara/dAha/doa/dLa /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dma \n/d@a/dAigng/dna/dYa/dAignO/diandrabindu /diha/dAignli/dLha /dna_dAignK/d@a/dma/dAignO /dLa/dAignO/dma ‘/dva/dAignla/dva/dAignla, ‘/dma/dAignla/dma/dAignla’, ‘/dvha/dAignli/dYa/dAignla’ /dg/dLYa/dAignla/dAigng/dua /dma/dAigng/dna/dLa/dAignb /diha/dAignli/d@a/uanda /dLa/dna/dAigngi \n/dAigng/dna/dAa/dAignla/dva/dAa/diandrabindu /dna/dra/dna_dAignKu/diandrabindu /dna_dAignK/d@a/dma/dAignla ‘/dvha/dAignla/dYa’ /dma/dna/dAignli /dAigng.r/diha/dli/d@a/uanda /doa/dAignla/dg/dYa/dma /duda/dAignO/dDa/dAigngi /dva/dAignla/dAigng.P/d@na /dla/doa/dAignKu \n/dva/dDha/dLa/dAignlu/dlnusvara /dAigng/dma /dLa/dAignla/dva/dAignb /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa/dAignO /dvha/dAignla/dYa /dDa/dALa/dAignla/dPa/dDa /dAa/diandrabindu /dK/dLa/dAignli/dDa /dua/dDa/dva/dssa/dAignla /dLa/doa /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia/dLa/dAignla/uanda \n/dLa/doa /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia/dLa/dAignb /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /dia/dAignb/dna/dDa/dAignla/dPa/dDa /d@a/dAigngi/dma /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /d@a/dsa/dAignli/dDa /dPa/duddha/dLa/uanda /d@a/dsa/dAignli/dDa /dPa/dAigng/duddha/dLa/dAignb \n/dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dPa/duddha/dLa /dsa/dAignb /dl/dAAa/dAigngi /dra/d@a /dPa/dAignla/dAigng/d@a /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /dra/d@a/dPa/dDa /dPa/duddha/dLa /diha/dAignli/d@a/uanda /dsa/dAignb/dLtha/dAignK/dla \n/dra/dAignb/doha /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /doha/dAignO/doha /dLa/dLta/dma/dLa /dua/dAignb/dmha/dLa/dYa/dAignli/d@a/uanda /dAigng.r/dra/dDa/dAigng.r/dra/dDa/dAignla/dg/dLa /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dO/dAigng/dna/d@a/dAignla /doa/dAignla/dra/dra/dAignb /dAigng.r/diha/dAigng.r/diha/dla/dg /diha/dAigngi.r/uanda”    \n \n \n22 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n/d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /doa/dPa/dma /dma/dAignO/d@a/dAignO /dl/dDa/dLha/dAignb /d@a/dAignb /dLa/dAignla/doa/dLa/uanda /dLa/dAignli/dPa/dDa /dra/dAignK/dna/dAignO/diandrabindu /dLa/dLta/dma/dLa \n/diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dla /dia/dAignb/dna/dDa/dAignO/dma /dDa/dlnusvara/doa /dK/duddha/dLa-/dK/duddha/dLa /dAa/d@a /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dl/d@a/dAignb/dma/dAignO /dPDa/dAh@a /dra/d@a/dra/dAignb \n/dK/dAigng/dLtha /doa/dAignb/dLa/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /db/dma /dLa/diandrabindu /dvha/dAignO/dDa/dma /dAa/dra/dYa, /dYa/dLDa-/dma/dAignK/dLDa /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /dva/dAignla/dsa/dLa /dsa/dAignla /dAa/dma/dAignli/db \n/dla /dua/dAignO/dAa/dDa /dua/dDa/dva/dssa/dAignla/dPa/dDa /diha/dAignli/dLha/uanda /dna_dAignK/d@a/dma/dDa /dva/dAignla/dLa/dma/dAignb/diandrabindu /dua/dna/dLa/dva/dAignli/dLa /dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara-  \n“/dvha/dAignla/dYa, /dPa/dAigng/dna/d@a/dAignb /dia/dAignlu/dma/dAigngi.P/dPa/dDa /dva/dAignli/dAa /dLa/dra/dAignla/dma/dAignKu /dmha/dAignla/dK, /dPa/diha/dAignla/dg/dLa /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu-/dua/dAignla/dDa/dAigngi/dma \n/doa/dPa-/dAa/dPPa /dna/dAignb/dLa/dg/uanda” \n/dO/d@a/dAignla, /dLa/dDa/dAignb-/dLa/dDa /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /dra/d@a /dra/d@na/dAignK/dla/db/dLa /dDa/dna/dva/dAignb /dma/dDa/dAignli/d@a /dra/dAignK/dua/dAignla \n/dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dma/dAignb/diandrabindu /dPa/dAignb/dLta/dAignb/dra/dAignb /dua/dAignla/dAigng/dva /dma/dlvagraha /dDa/dmha/d@a/dAignb /diha/dLa/dAignla/uanda /dsa/diandrabindu /dla/d@a/dLtha/dAignla/dra /dla/d@a /doa/dAignO/dDa/dAignb /dLa/doa /dDa/dAigng/dna/dLa/dAignli/dLha \n/dLa/dmha/d@a /dPDa/dvha/dAignla/dEa/dAha/dAignla/dLa/dAigngi /dvha/dAignla/dAsa/d@na /dma/dDa/dAignli/dLa /dl/dPa/d@a /dPDa/dvha/dAignla/dEa/dAa/diandrabindu /dPDa/dvha/dAignla/dAigng/dEa/dLa /dma/dlvagraha /d@a/dAignb/d@a/dAignb /dDa/dAigng/dna/dLa/dAignli/dLha \n/dra/dAignK/dua/dAignla /dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dna/dra /dna_dAignK/d@a/dma/dAignla /dAigng.r/dia/d@na/dAignli /dAigng.r/diha/dli/d@a /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dO/dna/dAignO /dna/dra/dDa/dAignla /dAigng.r/dia/d@na/dLa/dAignb /diha/dAignli/dLha /dLa/diandrabindu/db \n/dEa/dAignla/d@na/dAigngi/dma/dAignb/diandrabindu /dAa/dra/dAignb/dLta /dra/d@a/dAignb/dra/dAignb /dDa/dmha/d@a/dAignb /diha/dLa/dAignla/uanda /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /dia/dAignb/dna/dDa/dAignla/dAa/diandrabindu /dl/d@a/dAignb/dma/dAignO /dDa_dAignKu/dPa \n/dLta/dPa/dAignli/dma /dDa/dna/dLa /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a, /dsa/dAignb/d@a/dAignla- /dLa/dLta/dma/dLa /dra/dAignK/diandrabindu/dna, /dvha/dAignO/dDa/dAignb-/dvha/dAignO/dDa /dAigng.r/diha/dAigng.r/diha/dYa/dAignla/db/dva, /dLa/dAignli/dPa/dDa /dAa/diandrabindu \n/dPa/dAignlilnusvara/dAa/dAignli/dLtha  /dva/dmha/dDeph/dma /dLta/dPa/dAignla/d@a /dLta/dPa/dLa /doa/dAignla/dra/dma /db/dma/dLta/dAignla /dPDa/dEa/dAignK/duuha/dsa/d@a!/doa/dAignla/dra/dma /dl/dAAa/dAigngi-/dAa/diandrabindu-/d@a/dvva/dAignb \n/dPDa/dAigng/dLa/dAha/dLa /dLa/dAignO/dma/dAigng/dna/d@a/dma/dAignla /dla/dua/dDa/dma /d@a/dsa/dAignli/dDa/dAa/diandrabindu /dua/dAignb/dmha/dLa/dAignb /diha/dAignli/d@a /dsa/dAignb/dma/dDa /dsa/dAigngi/dva/dAignli/dLa /dDa_dAignKu/dPa /dl/dAigng.r/diha \n/dsa/dAignb /d@a/dEa/dLa/dAignK/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla /dAigng.r/duha/dYa/dAignla-/dPa/dAignK/dLa/dAignla/dra/dAignb /dAigng/dma/dYa/dAignO ‘/dO/dsha/dna/dAignla/dva/dAignla/dva/dAignla’, /dLa/diandrabindu /dAigng/dma/dYa/dAignO ‘/dvha/doa/dLa/dva/dAignla/dva/dAignla’ /dLa/diandrabindu \n/dAigng/dma/dYa/dAignO ‘/doa/dAignK/d@a/dAigngi/dva/dAignla/dva/dAignla’ /dma/dAigng/dna/dLa/dAignb /diha/dAignli/d@a/uanda /dLa/dAignli/dAa/dlnusvara/doa /dO/dg/dAa/diandrabindu /dKu/dPa/dDa/dma/dAignla /dLa/dAignO/dma /dra/dAignla/d@a/dAignb /dia/dAignb/dAsLta/doa/dDa \n/dLa/dAignO/dma /dAa/dAignb/dna/dAignO /dAigng/dma/dYa/dAignO ‘/dvha/doa/dLa/dma/dAignla/dma/dAignla’ /dLa/diandrabindu /dAigng/dma/dYa/dAignO ‘/doa/dAignK/d@a/dAigngi/dma/dAignla/dma/dAignla’ /dAa/dAignb/dna/dAignO /dma/dAigng/dna/dLa/dAignb /diha/dAignli/d@a/uanda \n/dsa/dAigng/d@a/dsa/dAignla/dAigng/dLa /dLa/diandrabindu /dAa/dna/dsa/dAignb /dva/dLa/dAignla/dna/dAignb /dvha/dAignb/dLa /diha/dAignli/dLha /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dAigng.r/dsa/d@a/dma/dAignla /dsa/dAignb /d@a/dAigngi/dma /d@a/dAignla/dra /dDa_dAignKu/dia/dAignli \n/diha/dAignli/d@a/dAa/dAignb /dAa/dAignb /dma/dna/dAignli /diha/dAignli/d@a/uanda /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dLa/dna_dAignKu/dAa/diandrabindu /dKu/dPa/dDa/dma /dK/dra/dDa/dua/dAignla/dDa /dla/dua/dra/dAigngi /dAa/dAignb/dna/dAignO ‘/dvha/doa/dLa \n/dvha/dAignla/dYa’, ‘/doa/dAignK/d@a/dAigngi/dvha/dAignla/dYa’ /dma/dAigng/dna/dLa/dAignb /diha/dAignli/d@a/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /dna/dra /dLa/dg /dAa/dvha/dAa/diandrabindu /dl/dLa/doa /dAa/dAignO/dsha/dAignb ‘/dvha/dAignla/dYa’ \n/dma/dna/dAignli /dAigng.r/diha/dli/d@a, /dK/dra/dAignb/dDa/dma /dLa/dAignb/dna/dAignla/dsa/dAa/diandrabindu/uanda  \n/d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /dDa_dAignKu/dPa-/dDa/dlnusvara/doa /dua/dAignb/dmha /dl/d@a/dAignb/dma/dAignO /dPDa/dAh@a /dra/d@a/dra/dAignb /dK/dAigng/dLtha /dDa/dna/dLa /diha/dLa /dsa/dAignb \n/dPa/dAignK/dAigng.r/diha/dli/d@a /dra/dAignK/diandrabindu/dna /dAigng/dma/db /dLa/dLta/dma/dLa /dl/dAigng.r/diha /dla /dLtha/dAignO/dDa/dAa/diandrabindu /dPha/dAignK/dPha/dDa/dAigngi /dAigng/dma/db /dK/duddha/dAignli/db/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /dl/d@a/dAignb/dDa/dAignb \n/dAigng/dma/db /dsha/dAignKu/dLtha-/dPha/dAignKu/dAa/dra/dAignb /dsha/dAignKu/dLtha/dAignla-/dPha/dAignKu/dAa/dAignla/dma /dAa/dlnusvara/doa /dl/dPa/d@a/dAignO /dAa/dAignla/dLha/dDeph/dma /dAa/dra/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dAigng/d@a/dDa/dLha/dDeph/dma \n/dva/d@a/dAignla/dva/dAigngi/uanda /dma/dna/dva /dsa/dAignb /dLta/dAignO/dma/dva/dAignb /dAigng/dma/db /dma/dAignb/dAigng.r/dLa/dli/d@a, /dLa/dg/dra/dAignb /dma/d@a/dAigngi /d@a/dsa/dAignli/dDa /dAigng.r/dra/dLa/dAignla/d@a/dAigngi /dvha/dlvagraha \n/doa/dAignb/dLa/uanda /d@a/dsa/dAignli/dDa /dAigng.r/dra/dLa/dAignla/d@a/dAigngi /dgi /dvha/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /doa/dAignla/dg/dYa/dma /duda/dAignO/dDa/dAigngi /dPa/dma/duddha/d@a/dAignb /dDa/dALa/dAignla /dAigng/dua/dAa   \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /23  \n/dLa/dma/dLa/dAignlu/dlnusvara /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dia/dLta/dPa/dLta/dAignla/db/dLa /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /dra/d@a /dAa/dAignb/dna/dAignO /doa/dPa-/dAa/dPPa /dma/dDa/dAignli/dLa/dAignb \n/dia/dLta/dPa/dLta/dAignla/dg/dLa /dua/dAignb/dmha/dLa/dYa/dAignli/d@a/uanda /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dvha/dAignO/dDa_dAignKu /dPa/dna/dDa/dma /dua/dAignK/dla/dDa/dAignb /dra/d@a/dra/dAignb /dla/dAigng/dva /doa/dAignb/dLa /dsa/dAignb \n/dvha/dAigng.@/dDa/dAa/dma /dLa/dra/dAignla/dma/dAignKu /dua/dAignK/dla/dDa/dAignb /dua/dALa /dudha/dAigngi/dLa /d@a/dg /dvha/dlvagraha /dDa/dna/dLa /diha/dAignli/d@a /dLa/diandrabindu/db /dma/diha/dra/diha/dAignla /dDa/dna/dLa \n/diha/dAignli/dLha/uanda /dLa/diandrabindu/db /dma/dna/dLa/dYa/dAignli/d@a, /dLa/dra/dAignla/dma/dAignKu /dmha/dAignla /dAigng.r/dLa/dl/uanda /dsa/diandrabindu /dma/dAignO/d@a/dAignO /dra/dAignK/dAa/dAigngi/dva/dLa/dra/dAignb /dPa/duddha/dLa /diha/dAignli/dLha/dLa/diandrabindu \n/dl/dPa/d@a/dAignb /d@a/dAignb /dra/dAignK/diandrabindu/dna /dmha/dAignO/dLa/dLa/dAignla/uanda /dO/d@a/dAignla, /dra/dAignK/dAa/dAigngi/dva/dLa/dAignO /d@a/dAigngi/dma-/dva/dAignb/dsa/dAignla/db /dua/dAignK/d@a/dAignKu /dna/dAignO/dg/db/uanda /dua/dAignK/d@a/dAignKu \n/dra/dAignla/d@a/dAignb/dma/dAignb/diandrabindu /dl/dPa/d@a-/dl/dPa/d@a /dvha/dAignla/diandrabindu/dsa/dAignO/dna/dAignO/dg/dLa/dAignb /dl/dAigng.r/diha/uanda /dsa/diandrabindu /d@a/dAigngi/dma-/dLa/dAignb /dra/dAignK/dAa/dAigngi/dva/dLa /dPa/duddha/dLa/dAignli/d@a \n/dO/dma/dDa /dra/dna/dLa/dnalant /dl/dLa/doa /dvha/dAignb/dLa/dla /dsa/diandrabindu /dl/duha/dLa/dAignla /dEa/dAignEocalicD/dAigng.r/dLLa/dma /dra/dAignK/dAa/dAigngi/dva/dLa /diha/dAignli/d@a /dLa/diandrabindu /dO/dma/dDa \n/dra/dna/dLa/dnalant /dl/dLa/doa /dvha/dAignb/dLa/uanda /dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha /dra/dAignK/dg/d@a /dAa/dvha /dra/dAignK/dAa/dAigngi/dva/dLa/dma/dAignb/diandrabindu /db/dmma/dAignb /dma/dAa/dAignlu/dLta/dAigngi/dPa/dDa /dLa/dAignlu/dLa \n/dva/dAignla/dsa/dva /dO /dLa/diandrabindu /dl/diandrabindu/dAigng.P/dmha/dra/dAignK/d@@a/dAignla /doa/dAignK/d@na /dvha/dAignb/dLa/uanda /dO/d@a/dAignla, /dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha/dra/dAignK/d@a/dAignO /doa/dAignK/d@na /dua/dAignKu /dDa/dlnusvara/doa/dma \n/dl/dAigng.r/diha/db/uanda /db/dma/dLta/dAignla /dl/dAigng.r/diha /d@a/dAigngi/dma/dma/dAignb/diandrabindu /dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha /dra/dAignK/dg/d@a /dra/dAignla/dAigng/d@a /dia/dLa/dva /dla /dua/dAignO/dAa/dDa /dvha/dAignb/dLa \n/dl/duha/dLa/dAignla/dma/dAignb/diandrabindu /d@a/dAigngi/dma /dra/dAignla/dAigng/d@a /dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha /dra/dAignK/dg/d@a /dra/dAignla/d@a/dva/dAignO /dma/dDa/dva /dla /dia/dLa/dva/dAignO /dma/dDa/dva/uanda  \n/dO/d@a/dAignla, /dAa/diandrabindu/dPa/dma/dLtLta/dAignla /dEa/dAignla /diha/dAignK/diha/dAignK/d@a/dAignli/dDa/dma/dLtLta/dAignla /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dvha/dAigngi/dLa/dDa/dAignb-/dvha/dAigngi/dLa/dDa /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa \n/dma/diha/dra/diha/dAignla/dg/dLa/dAignb /diha/dLa/dAignla /dLa/diandrabindu/db /dna_dAignK/dl/db /dsa/dAignb /dva/dPha/dAignli/dDa /dma/dlvagraha /dva/dAignla/dsa/dAigngi, /dra/dAignK/dua/dAignla /dia/dAignla/dLa/dAigngi/dAa /dAa/dAignla/dLa/dma \n/dPa/dAignli/diha/dLa/dAignla /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi /dua/dAignK/d@a/dAignKu /doa/dAignO/dDa/dAignb/dma/dAignb/diandrabindu /db/dLa/dAignb /dua/dAignKu/dDa/dAigngi /dva/d@a/dAignla/dg/dYa/dAignb /dia/dAignK/dma/dLa /dl/dAigng.r/diha /dsa/dAignb /dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla \n/dAigng/dEa/dAsa/dEa/dLa /dDa/dAignb/dmha/dAignla /dLta/dPa/dLa/dAignla /dPa/diha/dAignla/dg/dLa /dLa/dAignO/dma /dva/dAignK/dsha/dAignli/db /dsa/dAignb /dna/dra /dK/dLLa/dDa/dAigngi /duhDa/dAignK/dEa/dma /dYa/dAignla/dLDa/dAignla/dPa/dDa /diha/dAigngi.r \n/dla/dAigng/dma /dua/dAigng.r/diha/d@a/dAigngi /duhDa/dAignK/dEa/dma/uanda /dLa/dAignli/dva/dAigngi/dia/dma /dLa/dAignO/dma /dLa/diandrabindu /dva/dAignK/dAigng.r/dsha/dYa/dAignb /d@a/dAignb /dPa/dva/dAignli/db /dsa/dAignb /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu/dma /dua/dAignKu/dLta/dAignla \n/diha/dAignO/dDa/dAignO /dl/dAigng.r/diha /dla /dua/dAignKu/dLta/dAignla /duha/dAignK/dAigng.@/dDa/dYa/dAignO /dl/dAigng.r/diha /dla /dl/dPa/d@a/dAignb /dma/dAignO/d@a /diha/dAignO/dDa /dPa/dma/dAignli/duddha /dia/dAigng.r/dLa /dDa/dna/dLa \n/diha/dAigngi.r/uanda /dva/duddha/dAigngi/dma/dAignla/dLa/dma /dPa/diha/dAignla/dg/dLa, /dLa/dAignli/dva/dAigngi/dia /db/dma/dva/dAignb/dDa /dLa/dra/dAignla/dma/dAignKu /dmha/dAignla /dLha/dAignK/dma/dAignli/dDa /dAa/dAignb/dna/dAignO /dPha/dAignb/dma \n/dia/dAignK/dma/dLa /diha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara /dla /dua/dAignO/dAa/dDa/dAignO /dsa/dAignKu/dra/dma /dLa/dAignli/dYa/dAignla/dDa/dAigngi/dra/dAignb /dLha/dAignO/dPa/duddha/dAigngi /dua/dlvagraha /dLa/dra/dAignla/dma/dAignK/dLa/dma /doa/dDa/dua/dAigngi/dma/dAignb/diandrabindu \n/dK/duddha/dAignla /dia/dAignK/dma/dLa /diha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara, /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dla/dva /dsa/dAigngi/dva /dma/dAigng/dLtha/d@a /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa/uanda /dAa/dAignlu/dlnusvara/dAa/dAignb /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu /db/dmma/dAignb /dva/dAignb/dDa /dK/dsa/dAignli/duddha /doa/dAignb/dLa/uanda” \n‘/dla/dva /dsa/dAigngi/dva /dma/dAigng/dLtha/d@a /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa’, /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /dgi /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /dl/dPa/d@a/dAignO /d@a/dAigngi/dma \n/dLa/dAignla/doa/dLa /dsa/dAignb /dl/dPa/d@a/dAignO /dsa/dAigngi/dva /dLa/diandrabindu /dma/dAigng/dLtha/d@a /dvha/dg/dYa/dAignb /doa/dAignb/dLa /dl/dAigng.r/diha, /dra/dAignK/dua/dAignla ‘/db/dmma/dAignb /dva/dAignb/dDa /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu \n/dK/dsa/dAignli/duddha /doa/dAignb/dLa’, /db/dma/dDa /dma/dAignO/d@a/dAignO /dra/dAignla/d@a/dAignb /dLa/doa/dva/dAignb /d@a/dAignb /dma/db/dLa/uanda /dLa/dna_dAignKu/dra/dAignb /dl/dPa/d@a/dAignb /dK/dsa/duddha/dva /dra/dAignla/d@a/dAignb \n/dl/dPa/d@a /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dma/dAignb/diandrabindu /dK/dsa/dAignla/duddha/dva /dla /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu /dK/dsa/duddha/dva, /dua/dAignK/d@a/dAignKu /dua/dAignKu /dvha/dAignb/dLa/uanda /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu /dLa/dAignb \n/dAa/dAigng/dua/dma/dAignla/dLa /dAigng/dma/diha/dAignK-/d@a/dAignb-/dAigng/dma/diha/dAignK /dK/dsa/dAignli/duddha/dLa/dAignb /dDa/dna/dAignli/db /dla /dva/dAigng/d@a/dLa/dAignb /dDa/dna/dAignli/db, /dra/dAignK/dua/dAignla /dl/dPa/d@a /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi   \n \n \n24 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n/dLa/diandrabindu /dAa/dAignb /d@a/dg /diha/dAigngi.r /dsa/dAignb /dAa/dAigng/dua/dma/dAignla/dLa /dva/d@a/dLa /dla /dAa/dAigng/dua/dma/dAignla/dLa /dK/dsa/duddha/dLa/uanda /db/dma/dDa /dLa/diandrabindu /dl/dPa/d@a \n/dla/duha/dAignla/dDa /diha/dAignli,/dl/dPa/d@a /doha/dAignla/dLta /dla /dl/dPa/d@a /dva/dAignla/dLta /diha/dg.../uanda/dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara-  \n“/dvha/dAignla/dYa /dgi /dma/dAigngi.P /dma/dna/dAigng.r/dLa/dli /dsa/dAignb/db/dmma/dAignb/dva/dAignb/dDa /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu /dK/dsa/dAignli/duddha /doa/dAignb/dLa?/dsa/dmha/d@a /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignb/diandrabindu \n/dK/dsa/dAignli/duddha /dsa/dAignla/db/dLa /dLa/dmha/d@a /dDa/dna/dva /dma/dAignb/dLa/db?” \n/dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dna_dAignEocalicD/dua/dYa/dva/dAignb/duha/dAigngi /dEa/dAignla/d@na /dLa/doa/d@a/dAignb /dLa/dAignO/dma/dma /dra/d@a /dLha/dDa/dLha/dDa/dAignla /dsa/dAignla/dg/db, /dna_dAignEocalicD/dua/dYa \n/dua/dLa/dra/dAigng.r/dLa/dLa /dna_dAignK/dl /dLa/doa/dAignli/db /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dAa/dAignb/dna/dAignO /dna_dAignK/dl /dLa/doa/dLa/dAignli/d@a/uanda /dra/d@a \n/dLha/dDa/dLha/dDa/dAignla/db /dLa/doa/dLa/dAignli/d@a /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dra/dAignK/diandrabindu/dna/dma /dva/dAignO/dLa/dAigngi /dva/d@@a /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /dsa/dAignla/dva/dAignb \n/dl/dPa/d@a/dAignb /dra/dAignK/dna/dAignb/diandrabindu /dl/dPa/d@a /dva/dAignb/dLha/dAignla /d@a/dg /dva/dsa/dLa/dAignla /dLa/dAignla/dva/dAignb /dva/dAignK/dsha/dva /dma/dAignb/d@a/dAignla/uanda /dLa/dna_dAignKu/dra/dAignb /dO/dna/d@a \n/dLa/dAignla/dLa/dva/dAignK/dsha/dmma/dDa /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /diha/dAigngi.r /dsa/dAignb /dvha/dAignK/dLa/dLa/dooa/dAignK /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dl/d@a/dAignb/dDa/dAignb /dva/duddha/dva/duddha/dAignla/db /dLa/doa/dva/uanda /dra/d@a/dra/dAignb \n/dvha/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dua/dAignO/dna/dDa/dAignla /dma/dlvagraha /dPha/dAignb/dDa /dPa/dAignK/dAigng.r/diha/dli/d@a /dra/dAignK/dua/dAignla /dLa/doa/dLa/dAignb /dgi/dna/dAignO /dvha/dAignb/dLa /dsa/dAignb /d@a/dg /dAa/dAignK/d@a/d@a/dAignb /dDa/dAigng/dna/dLa/dAignli/dLha \n/dLa/dmha/d@a /d@a/dAignb /dPa/dAignK/diha/dva /dK/dAigng.r/dia/dLa /dna/dAignO/dg/dLa /dra/dAignK/dua/dAignla /dsa/dmha/d@a /dLa/doa/dra/dAignb /dva/dAignli/dAa/dLa /diha/dAignli/dLha /dLa/dmha/d@a /d@a/dg \n/dAa/dAignK/d@a/dLa/dAignli/d@a /dAa/dAignb/dna/dAignO /dma/dAignb/d@a/dAignla /dra/dAignla/d@a/dLa /dsa/dAignla/db/dLa/uanda /dvha/dlvagraha /dAa/dma/dAignli/db /dsa/dAignb /dsa/diandrabindu /dAa/dvha /dAha/dvua /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignO/diandrabindu \n/dAa/dAignK/d@a/d@a/dAignb /dDa/dAigng/dna/dLa/dAignli/dLha /dLa/diandrabindu /dK/d@a/dLta/dAignla/dg/dYa/dAignO /dma/dlvagraha /dPa/dAignK/diha/dva/dAignb/dma/dAigng.@/dDa/dLa/dAignli/dLha/uanda /dAa/dAignb/dna/dAignO /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /dPa/dAignK/diha/dLa/dAignli/d@a/uanda \n/dLa/dmha/d@a /dAigng/dma/db /d@a/dAignb /dva/dAignla/dAigng.r/dsa /dDa/dna/dLa /diha/dAignli/dLha?/dra/d@a/dra/dAignb /dgi/dna/dAignO /dna_dAignK/dl/db /dsa/dAignb /dvha/dlvagraha /dAa/dma/dAignli/db /dma/dAignO/d@a/dAignO /db/dna/dAignb/d@a \n/dma/dAignla/dsa /dvha/dAignb/dLa /dna/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi /dLa/diandrabindu /dPDa/dvha/dAignla/dAigng/dEa/dLa /dna/dAignO/dg/dLa /dna/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dra/dAignK/dua/dAignla /dLa/dAignla/dsa/dma \n/dAa/dlnusvara/dma/dAignO/dia/dAignb /d@a/dg /dva/dsa/dAignli/dLa /dna/dAignO/dg/dLha/uanda  \n/dia/dAignla/dAigng.r/dLa/dAa-/dPa/dAignlilnusvara/dLa/dAignla/dLa/dAigngi/dAa /dva/dmha/dDeph/dAa/diandrabindu /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa /dia/dLta/dEa/dAignla/dna/dma /dma/dAignla/dsa /dma/dDa/dAignli/dLa \n/dla/dAigng/dva /dDa/dna/dLa /diha/dAignli/dLha/uanda /dia/dAignla/dLa/dAigngi/dAa /dAigng/dma /dPa/dAignlilnusvara/dLa/dAignla/dLa/dAigngi/dAa /dva/dDa/dmha /dLa/diandrabindu /duda/dAignla/dYa/dDa/dAigngi/dra/dAignb /dAigng.r/dLa/dAigng.P/dmha /dma/dlvagraha /d@a/dg \n/dDa/dmha/d@a/dAignb /diha/dAigngi.r /dsa/dAignb /dAigng/d@a/dAhLa/dAignK/dma/dAigngi.P /dma/dna/dva, /dra/dAignK/dua/dAignla /dl/d@a/dAignK/dra/dAignla/d@a/dAa/diandrabindu /dma/dAigng/dna /dDa/dna/dLa /diha/dAigngi.r/uanda /dAigng/dma/db /dLa/diandrabindu \n/dsa/dmha/d@a /dK/dLtha/dAignli/dLa /dsa/dAignK/dla/d@a/dAigngi /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dLa/dAigng/dna/dYa/dAignb/dAa/diandrabindu /dua/dAignb/dmha/dAignli/dLa /dla/dAigng/dva /dDa/dna/dLa /diha/dAigngi.r \n/dsa/dAignb/d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa /doa/dAignla/dra/dma /db/dma /d@a/drva/dDa /dia/dLta/dEa/dAignla/dna/diha/dAignli/dLha, /dma/dAignb/dna/d@a/dAignO /dAa/dAignla/diandrabindu/dPa /dma/dAignla/dLta/dLa \n/dva/dAigngi/dmha/dma/dAignb/diandrabindu /dia/dAignla/dLta/dAigngi/db-/dAa/diandrabindu /dK/dLa/dAignla/dAigng.@/dDa /dua/dg /dDa/dna/dAigng.r/dLha/d@a/uanda /dLa/dna_dAignKu/dra/dAignb /dma/dAignb/dma/dDa/dAignO /dli/dLtha/dAignla/dra /dsa/diandrabindu /dAa/diandrabindu/dPa/dma/dAigng/dLta/dYa/dAignla \n/dvha/dAignb/dLa /dLa/dAignli/dLtha/dAignla/dra /dO /dmha/dva/dAignli/dDa /dna/dAignO/dg/dLa/dAignb /dl/dPa/d@a/dAignO /dEa/dAignla /dla/d@a/dAignO/dma /dma/dAignla/dsa/dma/dAignb/diandrabindu /diha/dAignO/dAigng/duddha /dua/dAignlu/duddha/dLa/dAignb /dsa/dAignla/dg \n/diha/dLa/dAignla/dna/uanda /dsa/dAignla/diandrabindu/dAigng/dLa-/dPa/dAignla/diandrabindu/dAigng.r/dsa, /dAigng/dua/dYa/dAignla/dua-/dEa/dAignla/dua /dAigng/dma/diha/dAignK /d@a/dAignb /dra/dAignla/d@a/dAignli /diha/dLa/dAignla/uanda /dl/dPa/d@a/dAignla/dma/dAignb/diandrabindu /dK/dPa/dma/dAignla/dDa/dAigngi \n/dma/dAigng/dna /dK/dPa/dma/dAignla/dDa /dma/dDa/db /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dAigng.r/dia/dYa/dAignb /dsa/dAignla/dg /diha/dLa/dAignla/uanda /dia/dLa/dAigng/dLa/dYa/dAignO /db/dna/dAignb/d@a /dDa/dna/dAignli/d@a /dsa/dAignb /dLa/dAigngi/d@a-\n/dLa/dAigngi/d@a, /dia/dAigng.@/dDa-/dia/dAigng.@/dDa/dLta/dAignla /dAa/diandrabindu/dPa/dma/dLtLta/dAignla/dma /d@a/drva/dDa /dLa/dAignla/dAigng/doa /dsa/dAignla/dg /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a/uanda    \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /25  \n/dO/d@a/dAignla, /dsa/dg /doa/dAignla/dra/dra/dAignb /dAigng/dva/dAa/dna/dAignla/dDa/dAignla/dma /doa/dna/dva/dDa /diha/dLa /dLa/dg /doa/dAignla/dra/dma /dLa/dAignO/dma/dma/dAignb/diandrabindu \n/dia/dLta/dEa/dAignla/dna /dva/d@a/dva /dl/dAa/dAignla/d@a /diha/dAignb/dLa/dg/uanda /dAigng/dma/db /dLa/diandrabindu /dua/dAa/dra/dAigngi/dra/dAignb /dsa/dmha/d@a /dua/dAa/dAignO /dua/dAignK/dla/dAigng.@/dDa /dmha/dAignK/dAigng.r/dsa \n/dsa/dAignla/dg/db /dLa/dmha/d@a /dAigng/dva/dAa/dna/dAignla/dDa/dAignla/dma /doa/dna/dEa/dDa/dma /dvha/doa/dLa 3 /dAa/dAignb/dna/dAignO /dua/dAa/dra/dAigngi/dma /dPa/dAigng/dna/dLa/dAignb /dAigng/dua/d@a/dAa/diandrabindu \n/doa/dna/dEa/dDa/dra/dAignb /dvha/doa/dLa/dAignli /dma/dDa/db /dLa/doa/dAignli /diha/dLa/dAignla/uanda /dDa/dlnusvara/doa-/dDa/dlnusvara/doa/dma /duda/dAignla/dLa/dAigngi /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia/dLa/dAignb /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a, /dma/dAignb/dma/dDa/dAignO \n/dAigng.r/duha/dYa/dAignla-/dPa/dAignK/dLa/dAignla /d@a/dg /dna/dAignO/dg /diha/dLa /dLa/dAignb/dma/dDa /duda/dAignla/dLa/dAigngi, /dLa/diandrabindu /dma/dAignb/dma/dDa/dAignO /doha/dDa/dra/dAignb /duda/dAignla/dg/d@a-/dsa/dAignO/dAigng/doa/d@a/dma \n/dK/dPa/duDa/dEa /dva/dAigng/dDha /doa/dAignb/dLa /dLa/dAignb/dma/dDa /duda/dAignla/dLa/dAigngi, /dLa/diandrabindu /dma/dAignb/dma/dDa/dAignO /dAigng.r/duha/dYa/dAignla-/dPa/dAignK/dLa/dAignla /dva/dna/dEa/dAignla/dAigng.@/dDa /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa /dLa/dAignb/dma/dDa \n/duda/dAignla/dLa/dAigngi/dg/dLYa/dAignla/dAigng/dua-/dg/dLYa/dAignla/dAigng/dua /dl/d@a/dAignb/dma/dAignO /duda/dAignla/dLa/dAigngi /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia/dLa/dAignb /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dla /dAa/dAignla/diandrabindu/dsha/dAignKu /dPa/dna/dDa /dsa/dmha/d@a \n/dvha/doa/dLa /doa/dAignO/dAa/dAignla/diandrabindu/dg /dmha/dAignb/dLa/dAignla/dg /diha/dLa/dAignla /dra/dAignla/d@a/dAignb /dua/dAignb/dEa/dLa/dAignla /dua/dAignb/dna/dPa/dDa /dl/dva/dAignli /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dLa/dmha/d@a /dPha/dAignKu/dLa-\n/dl/diiha/dLa-/dvha/dAignKu/dvha/dAignKu/dLa/dAa/diandrabindu /dO/dma/dDa /doa/dAignK/dna/dAignla/dAigng.@/dDa /dma/dAigng.@/dDa/dLa/dAignb /diha/dLa/dAignla/uanda /dvha/doa/dLa /dsa/dAigng/dna/dYa/dAignla /dra/dDa/dLa/dAignla \n/dLa/dAigng/dna/dYa/dAignla/dAa/diandrabindu /dvha/doa/dLa/dAignla/dg/dYa/dAignO /dva/d@@a /dvha/dAignb/dLa /dla /doa/dna/dEa/dDa/dAignO /dmha/dAa/dLa/uanda /dmha/dAignla/db/dDa /dsa/dAignb /dvha/dAignb/dLa/uanda /doa/dAignla/dra/dAignO/dma \n/dLa/dAignO/dma (/dsa/dAignb /dia/dLta/dEa/dAignla/dna /dva/d@a/db /dia/dAignla/dna/dAignli /diha/dLa) /dla /dla/d@a/dAignO /dl/duddha/dAignO/dAa-/dPa/duddha/dAignO/dAa/dma /doa/dAignla/dra/dma \n/dLa/dAignO/dma /dla/dAigng/dva-/dla/dAigng/dva /dia/dAignla/dLta/dAigngi /duha/duddha/dAignli /diha/dLa /dla /dsa/dAignb/dma/dDa /dia/dAignla/dLta/dAigngi /dK/dLtha/dLa (/dK/dLtha/dLa- /dra/dAignla/d@a/dAignb \n/dla/doa/dAignKu /doha/dAignK/dAa/dAignli/dma /dia/dAigng/dLta/dEa/dAignla/dAigng/dna /dma/dDa/dAignli /diha/dLa /dAa/dAignb) /dO /dia/dLta/dEa/dAignla/dna /dva/d@a/dAignli /diha/dLa/uanda /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa \n/dia/d@a/dAignlu/dDa/dAignla /doa/dna/dEa/dDa/dma /dAa/dAigngi/dmha /diha/dLa/dAignla/uanda /dg/dLa/dAignla/dma/dAignla/dra/dAignb /dAa/dvha/dAa/diandrabindu /dsa/doa/dLa/dAignla-/dsa/dAignO/dDa /doa/dna/dEa/dDa \n‘/dia/d@a/dAignlu/dDa/dAignla-/doa/dna/dEa/dDa’/dma/dAignb/diandrabindu /dva/dAignK/dsha/dLa /dsa/dAignla/dg/dLa /diha/dLa/uanda /dra/dna/dlnusvara/dLha/dAignla/d@a/dAignla/dma /doa/dna/dEa/dDa/uanda /dua/dAignK/doa/dAignODeph/dPa/dAignKu/dsa/dAignla /dla \n/dAigng/dva/dAa/dna/dDa/dAignO/dma /doa/dna/dEa/dDa /dra/dna/dlnusvara/dLha/dsa/dAigngi /dva/d@a/dAignlu/d@a/dAignb /diha/dLa/dAignla/uanda /dO/d@a/dAignla, /diha/dAignO/dLta-/dra/dAignO/dLta \n4 /dAEa/dAignla/dALhYa /dma/dAignb/d@uDa \n/dAa/dAignb/dna/dAignO /dva/d@a/dAignlu/d@a/dAigng/dna /diha/dLa/dAignla/uanda /dsa/dg/dra/dAignb /db/dra./dva/dAigngi./dva/dAigngi./db/dAa /duda/dAigniandraO/dmLta/dDa /dLa/diandrabindu /d@a/dAigng/dna /diha/dLa/dAignla /dra/dAignK/dua/dAignla \n/db/dma/dLta/dAignla /d@a/dAa/dDeph /dsa/dDa_dAignKu/dDa /dDa/dna/dAignli /diha/dAignb/dLa/dAigngi/uanda /dO/dna/dAignO /dLa/dAignb/dna/dAignb/d@a /dLta/dDakar/dAignb/d@nuda (/dLta/dDakar/dAignb/dAigng/d@a/dlnusvara/doa /dma/db/dLa) /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /diha/dAignb/dLa/dAigngi \n/dra/dAignK/dua/dAignla /dAigng/dPa/dLLa/dAigngi /duda/dAigniandraO/dmLta/dDa/dma/dAignb/diandrabindu /dDa/dna/d@a/dAignb /dva/dna_dAignK/dLa /dAigng/dma/diha/dAignK /dAa/dAigngi/dAigng.P/dmha /d@a/dAignb/d@a/dAignb /diha/dAignb/dLa/dAigngi/dna/dAignb/uanda/dra/dna/dlnusvara/dLha/dsa/dAigngi \n/dra/dna/dlnusvara/dLha/dAignb/dsa/dAigngi /diha/dLa/dAignla/uanda /dAigng/dva/dla/dna /d@a/dg /dma/dAignb/d@a/dAignb /diha/dLa/dAignla/uanda /dgi /dua/dAigngi/doa/dDa /dvha/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dra/dna/dlnusvara/dLha/dsa/dAigngi /dl/dPa/d@a/dAignb \n/dli/dLtha/dAignla/dra /d@a/dAa/dDeph/dma/dAignb/diandrabindu /dDa/dna/dAignli/dma /dva/dAignb/dEa/dALha/dAignla /dma/dAignb/d@a/dAignb /diha/dLa/dAignla/uanda /dla/d@a /doa/dAignla/dra/dma /dva/dAignb/dia/dAignla/dDa/dAigngi /d@a/dAa/dDeph, /dLa/diandrabindu/db \n/duda/dAignb/dDa/dAignla/dma /dsa/dDa_dAignKu/dDa/dLa /dDa/dna/dva/dAignb /dma/dDa/dAignli/d@a/uanda /dLa/dAignli/dPa/dDa /dAa/diandrabindu /dra/dna/dlnusvara/dLha/dAignla/d@a/dAignla/dma /dl/dEa/dAignla/dAa/dra/dAignb /duda/dAignb/dDa/dAignO /dvha/dAignb/dLta /doa/dAignb/dLa/dAignli/d@a/uanda \n/dra/dAignK/dua/dAignla /db/dna/dAignb/d@a /dma/dAigng/dna/dYa/dAignO /d@a/dAignb /dvha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dsa/dAignb /dma/dAignK/dLLa/dAignla/dma /dva/dAigngi/dmha /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dLa/dAa/dAignli/dDa /dLa/doa/dLa/dAignli/d@a/uanda  \n/dl/d@a/dna/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla /dPa/dmha/dma /dLa/dAignEocalicD/dLa/dAigngi/dYa/dAignla /dg/dsa/dAignO/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /doa/dAignla/dra/dra/dAignb /dva/dAignK/dAigng.r/duha/dma /dia/dAignla/d@a /dsa/dDa_dAignKu/dDa \n/dK/dAigng/doa /dia/dAignK/dma/dLa /diha/dLa /dra/dAignK/dua/dAignla /diha/dAignO/dLta /dDa/dna/d@a/dAignb (/dma/dra /dAa/dra/dAignli/dYa/dma /dPDa/dma/dAignla/dAha) /doa/dAignla/dra /dl/d@na/dAignla/dDa/dma \n/dl/d@na/dAignla/dDa/dra/dAignb /dPa/dAigng/duddha/dYa/dAignb /dsa/dAignla/dg /diha/dLa/uanda /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/dma /dAa/dvha /dmha/doa/dLa/dAignla/dma /dDa/dALa/dAignla/dma /dua/dAignK/dla/dDa   \n \n \n26 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n/dva/dAignla/dAigng.r/duha/dLa /diha/dAignb/dLa/dAignli/dna/dAignb /dra/dAignK/dua/dAignla /dma/dAignb/dLa/dva/dAignO /dLa/dAignO/dma /dPa/diha/dAignK/dla/db/dLa /diha/dLa /dLa/diandrabindu/db /dO/dma/dDa/dAignla /dra/d@a-/dPa/dAignb/dLta /d@a/dg \n/diha/dAignb/dLa/dAignli /dAa/dAignb/dna/dAignO /dLa/diandrabindu /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /dra/dAignla/d@a/dLa /dsa/dAignla /dAa/dma/dAignli/db/uanda /dAa/dAignb /dLa/diandrabindu /diha/dAignb/dLa/dAignli/dna/dAignb, /dLa/diandrabindu/db /dl/dPa/d@a /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dAignO /dla \n/dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dma /dAigng/dEa/dAhEa/dAa/d@a/dAigngi/dYa/dLa/dAignla /dAa/dAignb/dna/dAignO /diha/dAignb/dLa/dAignli/dna/dAignb/uanda /dO/dna/dAigngi /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/dma /dsa/dAignK/doa /diha/dLa /dsa/dg/dra/dAignb \n/dO/dsha/dAignla-/doa/dAignK/d@a/dAigngi, /dia/dLta/dEa/dAignla/dna, /duda/dAignla/dAigng/d@a-/dsa/dAignO/dAigng/doa/d@a /dAa/dva/dna/dma /dK/dLPa/dAignli/dLa /dvha/dAignb/dLa /diha/dLa/uanda  \n/dvha/dAignlu/doa/dAignlu/dAigng.r/dLa/dma /dua_dAignEocalicD/dAigng/dAsLta/dAa/diandrabindu /dl/dPa/d@a/dAignla /dAa/dva/dna/dma /dg/dLa/dAignla/dma/dAignla /dma/dAignb/dna/dAignb/d@a /dl/dAigng.r/diha /dla /dma/dAignb/dna/dAignb/d@a \n/diha/dLa /dAa/dAignb /dLa/diandrabindu /dAa/dva /dvha/dAignO/dAigng/doa/dYa/dAignb /dDa/dna/dLa /diha/dAigngi.r /dsa/dAignb /doa/dAignla/dra/dma /dPha/dAignb/dua/dAignla/dDa /dra/dAignO/dDa/dlnusvara/doa/dma /dua/dPha/dAignb/dua/dAignla/dDa /dva/dAigng/d@a/dLa/dAignb \n/dl/dAigng.r/diha/uanda /db/dma/dAigng/dua/dAa /dma/dAignO/dAa/dAigngi /duha/dAignla/dDa/dma /dva/dAignla/dAigng/dDha/dma /dPa/dAignla/dAigng/d@a/dma /dAigng/dEa/dvha/dAigngi/dAigng/dAsa/dma/dAignla /dsa/dg/dra/dAignb /d@a/dAignb/dPa/dAignla/dLa/dma \n/dPa/dna/dAignla/duddha/dAignO /dla /dsa/dlnusvara/doa/dLa-/dsha/dAignla/duddha/dAa/diandrabindu /dAa/dAignb/dna/dAignO /dva/dAignla/dAigng/dDha/dra/dAignb /dAa/dAignla/diandrabindu/dPa-/dma/dAigngi.P/duddha/dAignla /dvha/diandrabindu/dAigng.r/dAa-/dvha/dAignK/diandrabindu/dAigng.r/dAa /dla/dAigng/dva/dYa/dAignb \n/dsa/dAignla/dg /diha/dLa/uanda /dAa/dLa/dAignla/dAa/dAigngi (1987) /dg/dAEa/dAigngi/dma /dva/dAignla/dAigng/dDha/dma /dAigng/dEa/dvha/dAigngi/dAigng/dAsa/dma/dAignla /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dPa/dAigng/dna/d@a/dAignlu/dlnusvara \n/dvha/dAignb/dLa /dna_dAignK/dl/db /dLa/diandrabindu /dvha/dAignb/dLa /dna_dAignK/dl/db /dra/dAignK/dua/dAignla /dLa/dAigngi/d@a-/dia/dAignla/dAigng.@/dDa /dsa/dAignb/d@a/dDa/dAignb/dAha/d@a/dAa/diandrabindu /d@a/dAigng/dna /dvha/dAignb/dLa /diha/dLa, /dsa/dg/dra/dAignb \n/dAa/dAignla/diandrabindu/dPa/dma /dK/dPa/dLta/dAignla/d@a /d@a/dAigngi/dma /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dvha/dAignb/dLa/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /dLa/dg/dAa/diandrabindu /dPa/dAigng/dna/d@a/dAignb /dAa/diandrabindu/dPa/dma/dAigng/dLta/dYa/dAignla/dma /dAa/dlnusvara/dmhYa/dAignla \n/dva/dna_dAignK/dLa /dva/dAignb/dAa/dAigngi /diha/dLa/uanda /dEa/dAignli/ds@ya/dAignla/dAigng/d@a/dma /dudha/dlnusvara/doa, /dEa/dAignli/ds@ya/dAignla/dAigng/d@a/dma /dudha/dlnusvara/doa/dma /dra/dAignla/d@a/dAignb /dvha/dAignb/dLa /dsa/dAignla/diandrabindu/dia/dLa-\n/dPa/dDa/dmha/dLa /dudha/dlnusvara/doa, /dsa/dAignb /dAigng/dEa/dAhEa/dAa/d@a/dAigngi/dYa /dl/dAigng.r/diha/db/uanda /dLa/dAignb/dma/dDa /dva/dna_dAignK/dLa /dva/dAignb/dAa/dAigngi /dl/dvha/dAignla/dEa /diha/dLa/uanda \n/dO/d@a/dAignla, /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu/dma /dla/d@a-/dla/d@a /dAigng/dma/diha/dAignK /dua/dAignb/dAha /dl/doa/dAignK/dla/db/dLa/dAignO /dla /dAigng/dma/diha/dAignK /dPa/diha/dAignK/dla/db/dLa \n/dAa/dAignb/dna/dAignO /dl/dAigng.r/diha/db /dra/dAignK/dua/dAignla /dl/dPa/d@a/dAignla /dAa/dvha /dna/dsa/dAignla/dDa/dAignO /dva/dmha/dDeph/dma /doa/dAignK/dLa/dAignla/dra/dAigngi/dAa/diandrabindu /dLa/doa/dLa/dAignb /dAigng/d@a/dma/dLa/dLa/dAignb \n/diha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara, /dLa/diandrabindu/db /dl/dvha/dAignla/dEa/dAignb-/dl/dvha/dAignla/dEa /dAa/dvha /dma/dLha/dAignK/dma /dDa/dna/dva/dAignb /dma/dDa/dLa /dAigng/dma/d@a/dAignb/uanda  \n/dua/dAignO/dAa/dDa /dK/dPa/dLta/dAignla/d@a /dAa/dAignla/diandrabindu/dPa/dma 1988 /dg/dAEa/dAigngi/dma /dvha/dAignK/dra/dma/dra/dra/dAignb /dvha/dAignb/dLa/uanda /duha/dDa/dLa/dAigngi /duda/dAignO/dLa/d@a/dAignb \n/dAigng/dva/dLa /dAa/dvha /dua/dva/dAignla/db/dLa /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dAigng/dva/dLa/dra/dAignb /dDa/dna/dAignli/dva/dLa/dAignla /dAa/dAignla/diandrabindu/dPa /d@a/dAsLta /dvha/dAignb/dLa/uanda /dO/d@a/dAignla, /dAa/dAignla/diandrabindu/dPa/dAignO/dma \n/dEa/dlnusvara/dAha/dEa/dAignEocalicD/dAigng.r/duuha /dl/dLa/doa-/dl/dLa/doa /dl/dAigng.r/diha/uanda /dAigng/dma/diha/dAignK /dAa/dAignla/diandrabindu/dPa /dva/diia/dAignla /dua/dg/db /dLa/diandrabindu /dAigng/dma/diha/dAignK /dAa/dAignla/diandrabindu/dPa /dl/d@nuda/dAignla \n/dua/dg/db/uanda /dLa/dAignli/dAa/dlnusvara/doa /dPDa/dma/dAignEocalicD/dLa /dPDa/dua/dLLa /dAa/dAignb/dna/dAignO /dl/dAigng.r/diha/uanda /dl/doa/dLa/dAignla /dva/dmha/dAignla/dDeph/dma /dra/dAignlu/dAa/dra/dra/dAignb /dAa/dAignla/diandrabindu/dPa/dma \n/dPa/dLa/dAignlu/dDa/dAignla /duha/dDa/dLa/dAigngi/dPa/dDa /dl/dma/dAignla/dAa/dAa/diandrabindu /dmha/dAa/dAignli/db /dsa/dg/dra/dAignb /dAa/dAignla/dg/dYa/dAignO/dAa/dAignla/diandrabindu/dPa /dAigng/d@a/dma/dLa/dAignli/db/uanda /d@a/dvva/dAignb-\n/dva/dAignb/dDa/dAignla/d@a/dva/dAignb/dma \n5 /dAha/dAigngi/dLa/dLa/dna/dDa/dAigngi /dAigng/dEa/dAsa/dAignli/dLa/dAignla-/dAa/diandrabindu-/dAigng/dEa/dAsa/dAignli/dLa/dAignla /dAa/dAignla/diandrabindu/dPa /duha/dAigng.@/dDa/dma/dAignb/diandrabindu, /dmha/dAignla/dAa/dma/db /doa/dna_dAignK/dra/d@a/dma/dAignb/diandrabindu \n/dLa/dAignb/d@a/dAignla /dK/dPa/dLta/dAignlu/dLa/dma /dsa/dAignb /dva/dAigngi/diha/dAignla /doa/dAignb/dLa/uanda /dLa/dAignli/dAa/dlnusvara/doa /dl/dAPa/dLa/dAignla/dLa/dAignO /dAa/dvha/dra/dAignb /dla /dPDa/dAignla/dg/dEa/dAignb/dLta/dAignO \n/dAigng.P/dmLa/d@a/dAigngi/dma/dra/dAignb/dAa/dAignla/diandrabindu/dPa/dma /dva/dAigngi/dmha/dma /dg/dLa/dAignla/dsa /dna_dAignK/dl /dLa/doa/dLa /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dAa/diandrabindu/dPa/dma/dAigng/dLta/dYa/dAignla /dra/dAignEocalicD/dLYa/dAignK/dma /dua/dDa \n/dma/dra/dLa/uanda /dla/dsa/dAignK/dma /dla/dAigng.r/dLha/dDeph/dma/dAignO /dua_dAignEocalicD/dAigng/dAsLta/dAa/diandrabindu /dla /dsa/dDa_dAignKu/dDa/dLa/dAignO/dma /dua_dAignEocalicD/dAigng/dAsLta/dAa/diandrabindu /dLa/dAignO/dma /dAa/dsa/doa /dvha/dAignb/dva/dAignb   \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /27  \n/dma/db/dLa /dl/dAigng.r/diha /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dAa/dAignla/diandrabindu/dPa/dma /dma/dAignO/d@a /dva/dAignla/dLa /dsa/dAignb /diha/dAignK/diha/dAignK/d@a/dAignli/dDa/dAignO /dma/dLta/dLa/dAignla/dna/dAignla /dAa/dvha /duda/dAigniandraO/dmLta/dDa \n/dli/dLtha/dAignla/dra /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia/db /dLa/doa/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda /dAa/dAignla/diandrabindu/dPa/dAignb /dsa/dma/dAignla/diandrabindu/dPa/dAignla/diandrabindu/dAigng.P/dmha/dva/dLa/dAignla /dPha/dAignli/d@a/doa/dAignla-/dPha/dAignli/d@a/doa/dAigngi /dAa/dAignb/dna/dAignO \n/dsa/d@a/dra/dAignla/dDa/dAignla /dl/dAigng.r/diha/db /dra/dAignK/dua/dAignla /dLa/dna_dAignKu/dAa/diandrabindu /dLa/dAignO/dma/dma/dAignb/diandrabindu /dla/dAigng/dPha/dYa/dLa /dvha/dAignb/dAigng/dLta/dYa/dAignb /dDa/dna/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda  \n/dAa/dra/dYa /dla/doa/dAignKu /dva/dDha/dLa, /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa /dAa/d@a-/dAa/d@a /dma/dAignb/dLa/dAignb/dma/dAignO /dLa/dAignO/dma/dma /dna/dAignla/dLha/dma \n/dma/dAignla/dsa /diha/dAigngi.r/d@a/dAignla/db/dLa/uanda /dsa/dmha/d@a /dna/dAignla/dLha/dma /dma/dAignla/dsa/dAignb /diha/dAigngi.r/d@a/dAignla /doa/dAignb/dLa /dLa/dmha/d@a /dgi /dna/dAignla/dLha /dma/dDa/dLa /dma/dAigngi.P, \n/dla /d@a/dg /dma/dDa/dLa /dLa/dAignb /dmha/dAignla/db/dLa /dma/dAigngi.P, /dl/dna/dAigngi /dia/dAignlu/dva/dLtLta/dAigngi/dma /dra/dAignO/dAigng/d@a/dra/dAignb /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa /dmha/dAa/dLa/dAignla \n/dl/dAigng.r/diha/uanda /dmha/dAa/dLa/dAignla /dPa/diha/dAignla/dg/dLa /dAa/dAignK/dra/dAignla/dDa/dma /dAa/dAignO/dvha/dAignla/dAigng/dEa/dma/dAignb /dl/dAigng.r/diha/uanda /dsa/dg /dLa/dAignKu/dAigng.@/dDa/dma /dia/dLa/dAignli/dLa \n/dAa/dra/dAignla/dsa/dra/dAignb /dPa/dAignb/dLta/dma /dAa/dlnusvara/doa /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dAignO /dia/dLa/dAignli /diha/dLa, /dAa/dAignb /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/db /dK/d@a/dAignli/dLta /dma/dlvagraha /dPa/dAignK/d@a/dAignli/dLta /dAigng/dva/dLa/dAignli/dLta \n/doa/dAignb/dLa, /dla/dva /dma/dAignb/dLa/db /dDa/dna/dva? /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dAa/dAignK/dra/dAignla/dDa/dma /dna/dAignO/dg /diha/dAignli/d@a /dsa/dAignb /dsa/dg \n/dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/dra/dAignb /dvha/dAignli/dYa/dAignla, /dma/dAignla/dma/dAignla, /dva/dAignla/dva/dAignla /dva/dAigng/d@a /dsa/dAigngi/dva/dAignli /diha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara /dLa/dAignli/dLtha/dAignla/dra /dma/dAignO/dAigng.r/dia/dlnusvara/doa/dma /dsa/dAignb /diha/dAignlu/duddha/dAignla \n/dAa/dvha /dl/dAigng.r/diha /dAa/dAignb/dna/dAignO /dAa/dvha /dLa/dAignb/d@a/dAignla /dma/dlvagraha /dLa/dAignla/d@a/dAignla /dra/dAignla/dDa/dAignli/db /dsa/dAignb /dua/dAignb/dna /dsha/d@a/dsha/d@a/dAignla /dma/dlvagraha /dLa/dAignK/d@a/dLa/dAignK/d@a/dAignla-\n/dLa/d@a/dLa/d@a/dAignla /dsa/dAignla/dg/db /dra/dAignK/dua/dAignla /dma/dDa/dva /dma/dAigngi.P/uanda /dla/dva /dma/dAigngi.P /dna/dra/dDa /dO /dK/dra/dAignb/dDa /dl/dAigng.r/diha /dsa/dAignb /diha/dAignlu/duddha/dAignla-\n/dAa/dvha/dAa/diandrabindu /dra/dAignK/diandrabindu/dna /dLa/doa/dAignla/db/dva/uanda /dAa/dAignK/dra/dAignla/dDa/dma /dna/dAignO/dg /diha/dAignli/d@a /dsa/dAignb /dsa/dg /dna/dAignla/dLha/dma /dia/dAignla/dLta/dAigngi-/dva/dLa/dAignb /dO/dna/d@a \n/dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi /dva/d@a/dAignla /dia/dLa/dAignli/dLa /dla/dAigng/dva /dDa/dna/dLa /diha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara, /dLa/dAignli/dLtha/dAignla/dra /dma/dAignO/d@a/dAignO /dPa/dAignKu/diha /d@a/dAigng/dna! /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dLa/dDa/dAignb-\n/dLa/dDa /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /dra/d@a /dra/dAignO/dra /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dAigng/dPa/doha/dAignli/dLa-/dAigng/dPa/doha/dAignli/dLa /dsa/dAigng.@/dDa /dDa/dna/dLa /diha/dAignli/d@a /dra/dAignK/dua/dAignla \n/dra/d@a/dma /db/dLa/dAignb /dAha/dAigng.P/dmLa /d@a/dAigng/dna /dsa/dAignK/dLta/dAignla /dPa/dAignb/dva /dDa/dna/dLa /diha/dAignli/dLha /dsa/dAignb /dl/dPa/d@a /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/dma /dna/dAignla/dDa/dma/dAignb/diandrabindu /dsa/dAigngi/dLa \n/dAigng/dua/dAa /dva/dDha/dAignlu/dLa/dAignla/uanda /dl/dmha/d@a /dLa/dma /dLa/diandrabindu /d@a/dAigngi/dma/dAignb-/d@a/dAigngi/dma /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/dma /dva/dAigngi/dia /d@a/dAignb /dsa/dAigngi/dva/dAignli/dLa /dla/dAigng/dva \n/dDa/dna/dLa /diha/dAigngi.r /dLa/dmha/d@a /dva/dAigngi/dia /dDa/dALa/dAignla/dPa/dDa /dO/dna/d@a /dra/dAignO/dAigng/d@a /dma/dAignb/d@a/dAignla /dPha/dAignK/dAigng/dLta /doa/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dva/dAignK/dsha/dva/dAignb /d@a/dAignb \n/dma/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara! /dsha/dAignO/dlnusvara/dma/dra/dAignb /dsha/dAignO/dlnusvara/dma/dAignla/dg/dLa /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dDa/dALa/dAignb/dPa/dDa /dra/dAignO/dAigng/d@a /dPha/dAignK/dAigng/dLta /doa/dAignb/dLa!”  \n/dO/d@a/dAignla, /dDa/dALa/dAignla/dPa/dDa /dra/dAignO/dAigng/d@a /dPha/dAignK/dLta/dva/dma /db/dma /dra/dAignla/d@a/dAignb /dvha/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dva/dAignla/dAigng/dDha/dma /dAa/dra/dYa /db/dna/dAignb/d@a \n/dna/dAignO/dg /diha/dAignli /dsa/dAignb /duha/dAignla/dDa/dAignla/dma /dPDa/dEa/dAignla/dna/dra/dAignb /dDa/dALa/dAignla /dudha/dAigng/dna-/dLta/dAignK/dAigng/dLta/dma/dlvagraha /duha/dAignla/dDa/dAignla/dma /dra/dAignO/duddha /dAa/dAignb/dna/dAignO /dva/d@a/dAignli/db \n/dsa/dg/dAa/diandrabindu /dra/dAignO/dAigng/d@a /dPha/dAignK/dLta/dAignli /diha/dg/uanda /dla /dua/dAignO/dAa/dDa /dna/dAignO/dg/db /dsa/dAignb /dia/dDha/dAignla/d@a/dAa/diandrabindu /dAigng/d@a/dia/dAignla/d@a /dra/dAignla/d@a/dAignb /dKu/dPa/dDa/dma \n/dsa/dra/dAigngi/d@a/dAa/diandrabindu /d@a/dAigngi/dia/dDa/dAa /dsa/dra/dAigngi/d@a/dra/dAignb /duha/dAignla/dDa/dAignla/dma /duha/dAignla/dDa/dAa/diandrabindu /dsa/dAignb /dmha/dAignla/dAigng.r/duha /dva/d@a/dAignli/db /dO/dna/dAignO /dva/dDha/dAignli/dLa-\n/dva/dDha/dAignli/dLa /dra/dAignO/dAigng/d@a /dva/d@a/dAignli/db /dsa/dAignb /d@a/drna/dDa/dAignO-/doa/dna/dAigngi/dlnusvara/dDa/dAignO /dva/d@a/dAignli/db /dla /dK/dLha/dDa/dAignO-/dla/dLha/dDa /dva/dAigng/d@a/dLa/dAignb /dl/dAigng.r/diha/uanda \n/dra/dAignK/dua/dAignla /dli/dLtha/dAignla/dra /dLa/diandrabindu /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa /dl/dPa/d@a/dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi/dma /doa/dPa /dma/dlvagraha /dDa/dna/dLa/dAignla /dl/dAigng.r/diha, /dmha/dAignb/dLa-  \n \n \n28 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n/dPa/dLha/dAignla/dDa/dma /dDa/dALa/dAignla/dma /dra/dAignO/dAigng/d@a /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dO /dra/dAignO/dAigng/d@a /dLha/dAignO/duddha/dAignb /dna/db/dLa, /dLa/diandrabindu/db /dAigng/dma/db /d@a/dAignb /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa/dAignb \n/dvha/dAignla/dYa/dAa/diandrabindu /dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dLa/dAigngi/uanda /dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara- “/dma/dAigngi.P /dra/dAignO/dAigng/d@a /dma/dna/dAigng.r/dLa/dli /dvha/dAignla/dYa?”  \n/dna/dra/dDa /dva/dAignla/dLa /dAa/dAignK/dAigng/d@a/dLa/dAignb /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dra/d@a/dra/dAignb /dsa/dAignb/d@a/dAignla /dmha/dAignlu/dlnusvara/dLa /dPha/dAignb/dma/dLa/dma/dAignli/d@a \n/dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dl/dPa/d@a /dra/d@a/dma /dra/dAignO/dAigng/d@a /dAa/dAignb/dna/dAignO /dPha/dAignK/dLta/dLa /dla /doa/dAignla/dra/dma /dsa/dAignb /diha/dAignlu/duddha/dAignla-/dra/dAignla/duddha/dAignb/dDa/dma \n/dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa /dAa/dAignK/d@a/dAignli /diha/dAigngi.r /dLa/dAignb /dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dPa/duddha/dAignli/db /dsa/dAignb /dl/dPa/d@a/dAignO/dAa/diandrabindu /dva/dAignb/dAa/dAigngi /dO/dma/dDa/dAignb /dAa/dva/dna/dma /dra/dAignO/dAigng/d@a \n/dPha/dAignK/dLta/dLa /diha/dg/uanda /dma/dAigngi.P /dma/dna/dva/dna!”  \n/d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /dAigng.r/dsa/d@a/doa/dAigngi /dO/dna/d@a/dAignb /dva/dAignK/dDha/dAignla/db/dLa /dra/dAignla/diha /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa /diha/dAignli/d@a \n/dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dAa/dAignlu/dvha/dDa/dAigngi /dEocalicD/dAignEocalicD/dAigng/dAsa /dYa/dra/dAignK/d@a/dAignla /d@a/dua/dAigngi/dma /dsa/dLa/dra/dAignb /dLa/dPa/dAYa/dAignla /dma/dDa/dAignli/dLa /d@a/dua/dAigngi-/dra/dAignla/diha/dma /doa/dAigng/dLa \n/dua/dAignb/dmha/dLa/dAignli/d@a /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dAigng/dEa/dDa/dAignla/doa /dK/dLPa/d@@a /dvha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dLa/diandrabindu /d@a/dAignb /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa/dAignO /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu \n/dvha/dlvagraha /dDa/dna/dLa /diha/dAignli/d@a/uanda /dPha/dAignb/dDa /dLa/doa/dLa/dAignb /dra/d@a/dra/dAignb /dK/dLtha/dLa /dsa/dAignb /dAa/dAignlu/dvha/dDa/dAigngi /dEocalicD/dAignEocalicD/dAigng/dAsa /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa \n/dvha/dAignla/dYa /dsa/dLa/dAa/dra/dAignla/dAigng.r/duha /dLha/dAignO/duddha/dAignb /d@a/dAignb/d@a/dAignb /diha/dAignli/dLha /dsa/dAignb /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dAa/diandrabindu /dEa/dAignli/dDa/dAignla/doa/dPa/d@a /dlu/dLa/dAignli/d@a/uanda /dAigng/dna/d@a/dma/dAignla \n/dLa/diandrabindu/doa/dDa/dua/dAignli/d@a/dra/dAignb /dva/duddha/dma/dAignla /dudha/dAignO/dLa /dva/dAignla/dAigng.P/d@na /dua/dAignb/dva/dAignli/d@a /dLa/dAignli/dYa/dAignO /dva/dma/dAignla/dDa /d@a/dg /dPha/dAignK/dLta/dLa/dAignli/d@a/uanda /dra/d@a /diha/dLa/dAignli/dma \n/doa/dAignb/dLa, /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dma /duha/dAignla/dDa/dAignla /db/dma/dAignla/db/dma /duha/duddha/duha/duddha/dAignla/dg/dLa /dAigng/d@a/diia/dAignla/diandrabindu /dmha/dAa/db /dLa/doa/dLa/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /dLa/dAignli/dYa/dAignO \n/dmha/dAa/dAignli/dLa-/dmha/dAa/dAignli/dLa /dra/d@a /dva/dAigng.r/dsa/dLa/dAignb /doa/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dAha/dAignK/dDa_dAignKu/db-/dAa/diandrabindu /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa/dma/dAignb/diandrabindu /dra/d@a/dAignla/dna/dAigngi /dma/dDa/dAignli/dLa \n/db/dLa/dAignlu/dlnusvara /dsa/dAignb /dra/d@a/dAignK/dmha /dva/dAigng/d@a /dsa/dmha/d@a /dsa/d@ra /dLa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara /dLa/dmha/d@a /dra/d@a/dAignK/dmha/dma /dDa_dAignKu/dPa /duha/dAignla/dDa/d@na /dma/dDa/dva \n/dLa/dmha/d@a/dAignb /d@a/dAignb /dra/dAignla/d@a/dEa /dra/d@a/dAignK/dmha /dma/dna/dAignla/db/dva, /dAa/dAignb /dAa/dvha /dAigng/dua/d@a /doa/dAignK/dDa_dAignK/dla/dg /dma/dDa/dAignli/dLa /dDa/dAigng/dna /doa/dAignb/dLa/dAignla /dla \n/dla/dva /dma/d@a/dAignli /diha/dAignli/dLha/uanda /dra/d@a/dma/dAignb/diandrabindu /dra/dAignla/dAigng.@/dDa /dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara-  \n“/dvha/dAignla/dYa, /dla/dva /dl/dna/dAignla/diandrabindu/dma/dAignb/diandrabindu /dma/dAignO/d@a /dra/dLa/dLa/dva /dli /dua/dAignK/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu-/dua/dAignla/dDa/dAigngi/dAa/diandrabindu /dl/dAigng.r/diha, /d@a/dAignb /dDa/dna/dva \n/dO/dg /dLta/dAignO/dLa /d@a/dAignb /dAa/dAignK/d@a/dva /dO/dma/dDa /dva/dAignO/dLa, /dva/dAignb/dLta/dAignla/dAa/diandrabindu /dmha/dDa/dia/dAignla /dAigng.r/dLa/dl /dla /dua/dDa/dva/dssa/dAignla/dma \n/dO/dAa/dAignla/dDa/dma /dia/dAignlu/dma/dAigngi.P/dPa/dDa /dva/dAignli/dAa /dDa/dALa/dAignla /dAigng/dua/dAa /dLa/dma/dAignli/dLa /dAa/dAigngi/dLa/dAignla/dDa/dAignla/dra /dAa/dAigngi/dLa/dAignla/dDa/dAignla/dra /dDa/dAignla/duha/dAignla/dma/dAignEocalicD/dAs@na \n/dDa/dAignla/duha/dAignla/dma/dAignEocalicD/dAs@na /dma/dDa_dAignKu/uanda” \n/dna/dra/dDa /dva/dAignla/dLa /dAa/dAignK/dAigng/d@a/dLa/dAignb /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /dra/d@a /dsa/dAignb/d@a/dAignla /dPha/dAignK/dAigng/dLta /dma/dlvagraha /dAigng.r/diha/dAigng/duddha/dYa/dAignla /doa/dAignb/dLa/dAignli/d@a \n/dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dva/dsa/dLa/dAignla- “/dva/dAignlu/dla, /dLa/dAignO/dDa/dAignla/dAa/diandrabindu /dLa/dAignla/dLha /dma/dAigngi.P/uanda /dua/dAignK/d@a/dAignKu /dva/dAignb/dLta/dAignO /dra/dAignK/diandrabindu/dna /dPha/dAignK/dLa/dAignla /dma/dlvagraha /dl/dPa/d@a-\n/dl/dPa/d@a /dva/dna_dAignK-/dva/dAignb/dLta/dAignla /dLa/dlvagraha /dma/dlvagraha /dsa/dAignb/dLa/db /d@a/dAignlu/dma/dDa/dAigngi /dma/dDa/dAignli/db /dLa/dAignb/dLa/dg /dia/dLa /doa/dAignb/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda /dua/dAignK/d@a/dAignKu   \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /29  \n/dPa/dDa/dAignla/d@a/dAigngi-/dva/dAignK/dDha/dva/dAignla-/dva/dAignK/dAigng/dDha/dYa/dAignla /doha/dDa/dra/dAignb /diha/dAigngi.r/uanda” \n/dPa/dAignK/diha/dLa/dYa/dAignli/d@a-  \n“/dva/dAignb/dLta/dAignla /dAigng/dma/db /dra/dAignK/diandrabindu/dna /dPha/dAignK/dLa/dAignlu/d@a/dAignb /dl/dAigng.r/diha?” \n/d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dg/dma /dva/dAignb/dg/dra/dAignla/d@a /dra/d@a /dg/dra/dAignla/d@a/dma /duha/dDa/dLa/dAigngi /dPa/dma/dAignli/duddha /dLa/dAignb/dLa/dma/dAignli/d@a, /dsa/dg/dAa/diandrabindu \n/dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dra/dAignb /dva/dua/dLa/dAignla/dEa /dla/dAigng/dva/dYa/dAignb /doa/dAignb/dLa/dAignli/d@a/uanda /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dva/dAignlu/dla, /dg/dra/dAignla/d@a-/duha/dDa/dra/dAa/diandrabindu /dva/dsa/dAignli /diha/dAigngi.r, /dua/dAignK/d@a/dAignKu /dva/dAignb/dLta/dAignla/dma /dPa/dDa/dAignO/diha/dma /dva/dAignla/dLa /diha/dAigngi.r, \n/dsa/dAignb/dLtha/dma/dAignla /dva/dAignb/dLta/dAignla /dAa/dAignla/dg/dlnusvara/dAa /dPa/dDha/d@a/dAignb /dmha/dAignO/dlnusvara/dLta/dma/dra/dAignla/dDeph /dvha/dg/dYa/dAignb /doa/dAignb/dLa/uanda /dva/dAignb/dDa-/dva/dAignb/dDa /dO /dra/d@a/dAignla/dna/dAigngi /dma/dAignb/dLa/dma \n/dsa/dAignb /dl/dna/dAignla/diandrabindu /dsha/dAignKu/dLtha-/dPha/dAignKu/dAa/dma /duha/d@uha/dAignla /diha/dAignO/duddha/dAignKu.alt, /dra/d@a/dAignK/dmha /diha/dAigngi.r /dra/d@a/dAignK/dmha /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dDa/dna_dAignKu, /dra/dAignK/dua/dAignla..?” \n‘/dra/dAignK/dua/dAignla’ /dma/dAigng/dna /d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa /dia/dAignK/dPa /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa/dAignla/uanda /dra/d@a /dra/dAignla/dAigng/d@a /doa/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dva/dAignb/dLta/dAignla \n/dLa/doa /dl/dPa/d@a /dua/dAignO/dmha /dma/dva/dAignK/dLa /d@a/dg /dma/dDa/db /dia/dAignla/dna/dLa/dAignli/d@a, /dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara-  \n“/dna/dAignb /dsa/dAignb/dLtha/dma/dAignla /dva/dAignb/dLta/dAignla /dl/dPa/d@a /dsa/dAignb/dLtha/dPa/d@a /dua/dAignb/dmha/dAignlu/dLa/dma, /dLa/diandrabindu/db /dPha/dAignK/dAigng.r/dLa /dDa/dna/dLa /dra/dAignK/dua/dAignla \n/diha/dAignO/dLta/dma/dAignla /dAigng/dma/db /dPha/dAignK/dLa/dLa /dl/dAigng.r/diha?” \n/d@a/dAignla/doa/dAignb/dAa/dDa /dvha/dAignla/dYa /dva/dsa/dLa/dAignla-  \n“/dsa/dAignb/dLtha/dma/dAignb /dO/dma/dDa/dAignO /dLa/dAignb/d@a/dAignla /dma/dlvagraha /dua/dAignK/dg/dDa /dma/dAignb/dLa/dma/dAignli /dsa/dAignb /dO/dna/dAignO /dO/dAigng/dna/d@a/dAignla /dua/dAignK/dAigng.@/dDa /dvha/dlvagraha \n/doa/dAignb/dLa/uanda /dna/dra/dna_dAignKu/diandrabindu /dl/dAigng/duddha /doa/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara, /dla/dra/dua/dAigng/d@a/dYa/dAignO/diandrabindu /diha/dLa /dla /dAa/dra/dAignla/dsa/dra/dAignb /dPa/dAignKu/diha/dAignO /dLa/diandrabindu /dDa/dna/dva/dAignb \n/dma/dDa/db/uanda”  \n/dva/dsa/dLa/dAignlu/dlnusvara- “/dl/diiha/dAignla /dla/dva /diha/dAignO/duddha/dAignKu.alt /dra/dAignla/dYa/dAignla/dsa/dAignla/dLa/dma/dAignb/diandrabindu, /dva/dAignb/dLta/dAignla/dAa/diandrabindu /dmha/dDa/dia/dAignla /dAigng/dua/dYa/dAignla /dua/dg \n/diha/dAigngi.r/uanda /dAha/dAignla/dAigng.P/d@La/dAa/diandrabindu /dDa/dna_dAignKu/uanda” \n \n/dAha/dvua /dAa/dlnusvara/dmhYa/dAignla : 2134, /dAigng/dLa/dAigng.r/dLha : 4/dl/dmLta/dAignK/dva/dDa2018\n \n \n   \n \n \n30 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n \n \n/dvha/doa/dAignli/dAigng/dLa/dYa/dAignla \n/dLa/dAigngi/dAa /dva/dmha/dDeph/dma /dPa/diha/dAignla/dg/dLa /doa/dAignO/dPa/dAignla/dLa/dPa/dAignK/dDa /doa/dAignla/dra /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia/dLa/dAignb /dra/d@a /dPa/duddha/dLa/dAignla /dua/dAignK/dmha/d@a \n/dvha/doa/dLa/uanda/dma/dAignO/dAa/dAigngi /duha/dAignla/dDa/dma /dva/dAigngi/dia /dO /doa/dAignla/dra /dva/dAa/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda /db/dna/dAignb/d@a /dAha/dlnusvara/dma/dAignla /d@a/dg /dma/dDa/dva /dsa/dAignb \n/duha/dAignla/dDa/dma /dva/dAigngi/dia /doa/dAignla/dra /dma/dAignb/d@a/dAignla /dva/dAa/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda /duha/dAignla/dDa/dma /dPa/dAignb/dLta/dra/dAignb /dLa/diandrabindu /dPa/dAignla/dAigng/d@a /dDa/dna/dAignli /diha/dAignli /dLa/dAignli/dva/dAigngi/dia \n/doha/dDa /dma/dAignb/d@a/dAignla /dva/d@a/dLa /dla /dAigng/dva/d@a/dAignK /doha/dDa/dAignb /doa/dAignla/dra /dma/dAignb/d@a/dAignla /dva/dAa/dLa..? /dAa/dvha /dAa/dAignlu/dvha/dDa/dAigngi/db /dEocalicD/dAignEocalicD/dAigng/dAsa /dsa/dma/dAignla/diandrabindu \n/d@a/dg /d@a/dAignb /diha/dAignli/dLha /dsa/dAignb /dsa/dLa/dma /dvha/dAigngi/dLa/dDa /dAa/dra/dAignla/dAigng.r/duha /duha/dAignb/d@a/dAignb /dDa/dna/dLa/dAignla/uanda /duha/dAignla/dDa/dma /dva/dAigngi/dia/dma /dra/dAignla/d@a/dAignb /dvha/dAignb/dLa \n/dsa/dAignb /doa/dAignO/dPa/dAignla/dLa/dPa/dAignK/dDa /doa/dAignla/dra /dl/dPa/d@a /dAa/dAigngi/dra/dAignla /dia/dAignlu/dna/duua/dAigngi/dma /dAigng/d@a/duha/dAignla/dDeph/dAigng.@/dDa/dLa /dsa/dra/dAigngi/d@a/dma /dva/dAigngi/dia /dl/dAigng.r/diha, \n/dra/dAignK/dua/dAignla /duha/dAignla/dDa/dma /dLa/diandrabindu /dma/dAignO/d@a/dAignO /dAa/dAigngi/dlnusvara/doa-/d@a/dAignla/diandrabindu/doa/dAignli/dDa /dl/dAigng.r/diha /d@a/dAigng/dna /dsa/dAignb/dra/dna/dDa /dra/d@a /dvha/dAignb/dLa/dAignli /dLa/dAignb/drna/dDa/dAignb /dAigng/dEa/dua/dAignla \n/dvha/dAignb/dLa/uanda /dvha/dLa/dAignb/diandrabindu /d@a/dAignla/dra/dma /dAa/dlnusvara/doa /doa/dAignK/d@na-/duha/dra/dDeph /dAigng/dma/db /d@a/dAignb /dO/dg /duha/dAignla/dDa/dma /dDa/dAigng/dna /dsa/dAignla/db /dra/dAignK/dua/dAignla /dsa/dg \n/doa/dAignla/dra /dua/dAignb/d@a/dAignb /dra/dAignK/diandrabindu/dna /dva/d@a/dAignlu/dLa /dLa/dg /doa/dAignla/dra/dma /dra/dAignla/dAigng/dLta /dO/dAigng/dna/d@a/dAignla /dLha/dAignO/duddha/dAignb /dua/dAignb/dLa, /dO /dLa/diandrabindu /dO/dma/dDa \n/doa/dAignK/d@na-/duha/dra/dDeph/dma/dAignb/diandrabindu /dPDa/dvha/dAignla/dAigng/dEa/dLa /dma/dDa/dva/dAignb /dma/dDa/dLa /dAigng/dma/d@a/dAignb/uanda /dmha/dAignla/db/dDa /dsa/dAignb /dma/dDa/db/uanda /dPa/dAigng/dna/d@a/dAignb /dsa/dAignb /dma/dAignO/dAa/dAigngi \n/duha/dAignla/dDa /dva/dna/dAignli /diha/dLa /dra/dAignla/d@a/dAignb /dla/dg/dAa/diandrabindu /dLa/dAigngi/dAa /dva/dDa/dmha /dPa/dAigng/dna/d@a/dAignb, /dO /doa/dAignla/dra/dAa/diandrabindu /dra/dAignla/d@a/dAignb /doa/dAignO/dPa/dAignla/dLa/dPa/dAignK/dDa/dAa/diandrabindu \n/dPa/dAignKu/dva /dK/dLLa/dDa/dAignb-/dua/dAigng.r/diha/d@a/dAignb /dva/dna/dAignli /diha/dLa/uanda /dAa/dAignla/dLa/dAignb-/dAa/dAignla/dLa /dPa/dAigng.P/diiha/dra /dra/dAignK/dna/dAignb/diandrabindu /dma/dLta/dAigng/d@a/dYa/dAignla/diandrabindu /dma/dDa/dAignli/dLa \n/doha/dAignK/dAa/dma/db /dLa/doa/dLa/uanda /dsa/dg/dAa/diandrabindu /doa/dAignO/dPa/dAignla/dLa/dPa/dAignK/dDa/dma /dsa/dAigngi/dEa/d@a–/dra/d@a/dAignK/dmha/dAa/diandrabindu /dLa/dlvagraha /dma/dlvagraha /dra/dAignla/dLa-\n/dsa/dAignla/dLa/duha/dAigng.@/dDa/dma–/dua/dAignKu/dvha/dDa /dna_dAignK/dl /dLa/doa/dLa, /dra/dAignK/dua/dAignla /doa/dAignla/dra/dma /dLa/dAignO/dma/dma/dAignb/diandrabindu /dua/dAignO/dAa/dDa /dia/dAignla/dDa/dAignb /dma/dAigngi.P? /dO/d@a/dAignla, \n/dAigng/dma/diha/dAignK /doa/dAignO/dDa/dAignb /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa /dAa/dlnusvara/doa /doa/dAignla/dra /diha/dAignO/dAigng/duddha /d@a/dAignb/dPa/dAignla/dLa/dra/dAignb /dva/dAigng.r/dAa /doa/dAignb/dLa/dAignla/dla /dAigng/dma/diha/dAignK /doa/dAignO/dDa/dAignb/d@a/dAignO/dma/dDa/dAigngi \n/dma/dDa/db/dAha/dna/dDa /doa/dAignb/dLa/dAignla /dO /dO/dLa/dAignli /dDa/dna/dAignli/dma /doha/dDa /dva/d@a/dAignla /dLa/dAignb/dLa/dAignli/d@a/uanda /dra/dAignK/dua/dAignla /doa/dAignla/dra/dAignO /dLa/diandrabindu /doa/dAignla/dra /diha/dAigngi.r, \n/dma/dAignb/dLa/dva/dAignO /dLa/dAignO/dma /dAigng.r/dra/dAigng.r/dLha/dLa/dAignla /diha/dAignO/dAigng/duddha /dva/dAignla/dna/dDa /dAigng/dEa/dua/dAignb/dAha /dLa/dma /dAigng/dma/db /d@a/dAignb /dva/dAa/dLa /dna_dAignK/dl/db /dra/dAignK/dua/dAignla \n/dAigng.r/dra/dAigng.r/dLha/dLa/dAignla/dma /dsa/d@a/dAa/dlnusvara/dmhYa/dAignla /dO/dg/dAa/diandrabindu /dra/dAignb/dLta/dAignla /dLha/dAignO/duddha/dAignb /doa/dAignb/dLa, /dO /dLa/diandrabindu /dLa/dAignb/dna/dAignb/d@a /dra/dAignla/dAigng/dLta-/dPa/dAignla/dAigng/d@a/dPa/dDa \n/dl/dAigng.r/diha /dsa/dAignb /dla/d@a /dua/dAignb/dAha/dra/dAignb /dua/dsa/dDeph/d@a /dPa/dAignli/dua/dAignla /dma/dAignb/dLa/dAignla/dPa/dDa (/dva/dAignla/dLa-/dva/diia/dAignla) /dPa/dAignK/dDa/dAma/dAignla/dDa /dvha/dAignb/dLta/dAignli/db,   \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /31  \n/dAigng.r/dra/dAigng.r/dLha/dLa/dAignla/dra/dAignb /dO/dna/d@a-/dO/dna/d@a/dma/dAignb/diandrabindu /dra/dAignla/dAigng/d@a/dYa/dAignO/diandrabindu /d@a/dAignb /dl/dAigng.r/diha/uanda  \n/dLa/dAigngi/dAa /dva/dmha/dDeph/dma /dva/dAigngi/dia /doa/dAignO/dPa/dAignla/dLa/dPa/dAignK/dDa /doa/dAignla/dra/dma /dLa/dAignO/dma /db/dma/dAignli/dAa /dva/dAignb/dDa /duha/dDa/dAignla/duddha/dAigngi \n/dva/dua/dLa/dLa/dma/uanda /dsa/dAignb /duha/dAignla/dDa /doa/dAignla/dra/dma /dPa/dAignKu/dva /dua/dAignb/d@a/dAignb /dva/dna/dAignli /diha/dLa /dO /dl/dmha/d@a /doa/dAignla/dra/dma /dPa/dAigng.P/diiha/dra \n/dua/dAignb/d@a/dAignb /dva/dAigng/dna /dDa/dna/dLa /dl/dAigng.r/diha, /dra/dAignK/dua/dAignla /dPa/dAignK/dDa/d@a/dAignO /duha/dAignla/dDa /dAa/dvha/dma /dPa/dAignb/dLta /dLa/diandrabindu /dO/dAigng/dna/d@a/dAignla /dva/d@a/dLa \n/dl/dAigng.r/diha/db/uanda /dva/dDa/dAa/dAignla/dLa/dra/dAignb /dPa/dAignla/dAigng/d@a/dAa/diandrabindu /dvha/dDa/dva/dAignb /dma/dDa/dAignli/db, /dLa/diandrabindu/db /dma/dAignO/dAa/dAigngi /duha/dAignla/dDa/dma /dva/dAigngi/dia/dma /doa/dAignla/dra /dvha/dAignb/dLa \n/doa/dAignO/dPa/dAignla/dLa/dPa/dAignK/dDa/uanda  \n/dLa/dAigngi/dAa /dva/dmha/dDeph/dma /dva/dAigngi/dia /doa/dAignO/dPa/dAignla/dLa/dPa/dAignK/dDa /d@a/dg /dsa/dAignla/dg/dma /dma/dAignla/dDa/d@na /dma/dAigngi.P /dvha/dAignb/dLa/uanda /dsa/dAignli/dLtha/dAignla/dra \n/dsa/dAignb/dva/dAignla/dma /dma/dAignla/dDa/d@na /dl/dAigng.r/diha /dLa/dAignli/dLtha/dAignla/dra /d@a/dg /dsa/dAignb/dva/dAignla/dma /dma/dAignla/dDa/d@na /dma/dAignb/dLa/db-/dAa/diandrabindu /dla/db/dLa? /dvha/dAignla/dYa, \n/dl/dna/dAignla/diandrabindu/dAa/diandrabindu /dLa/dAignla/dLha /dma/dAigngi.P, /dLa/dAigngi/dAa /dva/dDa/dmha /dPa/dAignKu/dva/dDeph /doa/dAignO/dPa/dAignla/dLa/dPa/dAignK/dDa/dAa/diandrabindu /dla/dEa/dAignla/dsa/dAignla/dna/dAigngi /d@a/dAigngi/dma /dsa/dma/dAignla/diandrabindu \n/diha/dLa/uanda /dma/dra-/dAa/diandrabindu-/dma/dra /dAa/dAignla/dLa/dra/dAignb /db/dma/dva/dAignb/dDa, /d@a/dAigng/dna /dsa/diandrabindu /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dra/dAignb /dva/dAignb/dAa/dAigngi /dma/dAignla/dsa \n6 /dvha/dAignb/dLa /dLa/diandrabindu \n/dua/dAignK/dg/dYa/dAignO /dva/dAignb/dDa /dLa/dAigngi/dAigng/d@a/dYa/dAignO/diandrabindu /dva/dAignb/dDa /dsa/dAignla/dg /diha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /d@a/dg /dsa/dAignla/dg/dma /dma/dAignla/dDa/d@na /dvha/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dva/dAignla/dAigng/dDha/dma \n/dAa/dra/dYa /dva/dAigng/dna/d@a/dma /dAa/dAignla/dAa/dAignK /dAa/dAignla/diandrabindu/dPa /dma/dLta/d@a/dAignb /dra/dAigng.@/dDa /doa/dAignb/dLa/dAigngi /dO/dna/dAigngi/dra/dAignb /d@a/dAignlu/dLa /dPa/dAignK/dDa/db /doa/dAignb/dLa /diha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda \n/dLa/dAigngi/d@a/dLta/dAignla /duha/dAignla/dDa/dra/dAignb, /dO/dna/d@a /duha/dAignla/dDa /dsa/dAignb /dvha/dAignK/dAigng/dLa/dYa/dAignla /doa/dAignb/dLa /diha/dLa, /dra/dAignla/d@a/dAignb /dra/dDa/dAignli/d@a /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa /diha/dLa- \n/duda/dAignK/dra/db /dLa/doa/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dLa/dAignb/dAa/dDa /dva/dAignb/dDa /dsa/dmha/d@a /dva/diandrabindu/dia/dLa/dAignlu/dlnusvara /dLa/dmha/d@a /dra/d@a /dma/dna/dLa/dma /dsa/diandrabindu /dl/dPa/d@a/dAignb /dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha \n/dra/dAignK/d@a/dAignla /dsa/dAignla/db/dLa /dLa/dmha/d@a /db/dna/dAignb/d@a-/db/dna/dAignb/d@a /dAa/drva/d@uha/dma /dma/dAignO/d@a /dva/dAignb/doa/dDa/dLa/dAignla /dl/dAigng.r/diha/uanda /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dAigng.@/dDa/dma \n/dAa/drva/d@uha /dl/dAigng.r/diha, /dva/duddha/dva/dAigng/dDha/dYa/dAignla/diandrabindu/uanda /dAa/dvha /dsa/dmha/d@a /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dra/dAignb /diha/dAigngi.r/dna/dAignb /dLa/dmha/d@a /dl/dPa/d@a-/dl/dPa/d@a \n/dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dma /dDa/dAigng.r/diha/dYa/dAignla /dma/dDa/dAignli/dLa /d@a/dAignb /dua/dAignO/dAa/dDa/dAignO/dma /dma/dDa/dva/uanda /dO/dna/dAigngi /dva/dAignla/dAigng/dDha/dma /duda/dDa /dLa/dAigngi/dAa /dAa/dAignla/dLa/dAa/diandrabindu \n/dPa/diha/dAignK/dl/dva/dAignli/dLa /dla/dAigng/dva /dDa/dna/dLa /dl/dAigng.r/diha, /dLa/diandrabindu/db /dLa/dAigngi/dAa /dva/dmha/dDeph/dma /dPa/diha/dAignla/dg/dLa /doa/dAignO/dPa/dAignla/dLa/dPa/dAignK/dDa /doa/dAignb/dLa \n/diha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dDa/dALa/dAignla /dma/dAignla/dLa/dAignb/dra/dAignb /dua/dAignK/dmha/d@a /dvha/doa/dLa/dma/dAignb/diandrabindu /dua/dAignb/dmha/dLa/dYa/dAignli/d@a/uanda /dua/dAignK/d@a/dAignKu /dla/diandrabindu/dAigng.P/dmha/dma /dla/d@na/dDa /dua/dAignK/dmha/d@a \n/dvha/doa/dLa /db/dma/dia/dAignla/dDa/dAigngi/dva/dLa/dAignla /dua/dDa/dva/dssa/dAignla/dma /dia/dAignlu/dma/dAigngi.P/dPa/dDa /dva/dAignli/dAa/dLa /diha/dLa/dAignla/uanda /d@a/dsa/dAignli/dDa /dPa/dAigng/duddha/dLa/dAignb /dl/dPa/d@a \n/dra/d@a /dDa/dAignO/dma/dLa/dma/uanda /dra/d@a /dDa/dAignO/dma/dLa/dma /dgi /dsa/dAignb /dsa/dg /doa/dAignla/dra /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia/dLa/dAignlu/dlnusvara /dO /doa/dAignlu/dlnusvara/dla/diandrabindu /d@a/dAignb /dla/doa/dLa \n/dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dLta/dAignO/dma/dLa/dAignla/uanda  \n/dla/d@na/dDa /dua/dAignK/dmha/d@a /dvha/doa/dLa, /dua/dAignb/dmha/dva/dAignb /d@a/dAignb /dma/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dLa/diandrabindu /dLta/dAignO/dma/dLa/dAignla /dma/dAigngi.P/uanda /duha/dAignO/dmha/dAignb-/duha/dAignO/dmha/dAigngi/dra/dAignb \n/dua/dAignK/d@a/dAignKu /doa/dAignO/dDa/dAignb /dva/dAigngi/dDa/dAignla/d@a/dma-/dva/dAigngi/dDa/dAignla/d@a /dva/d@a/dLa/dAignb /dDa/dna/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dO/d@a/dAignla, /dma/dna/dva /dsa/dAignb /db/dna/d@a/dAignO /dLa/diandrabindu /dva/dna_dAignK/dLa \n/dLa/dAignO/dma /diha/dAigng.r/dLha/dYa/dAignb /dsa/dAignb /dl/dPa/d@a /dPa/dua-/doa/dAigng.@/dDa/dra/dAignla/dma/dAignb/diandrabindu /dAigng/d@a/dra/dAignla/dna/dAignli/dLa /dl/doa/dAignK/dla /dma/dlvagraha /d@a/dAigng/dna /dLta/dAignO/dma/db /dia/dAignla/dna/dAignli \n/diha/dAignli/dLha/uanda /dvha/dAignla/dYa, /dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dPa/dAa/dAigngi/d@a /dl/dPa/d@a-/dl/dPa/d@a /dna/dAignO/dg/db /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /d@a/dAignb /dAigng/dEa/dia/dAignla/dDa/dAignO /dl/dPa/d@a-  \n \n \n32 //dsa/doa/dua/dAigngi/dAha /dPDa/dAa/dAignla/dua /dra/d@nuda/dLa  \n/dl/dPa/d@a /dna/dAignO/dg/dLa/dAignb /dl/dAigng.r/diha/uanda /dAa/dAignKu/dYa/dAignla/dDeph/dALa/dma /dAa/dra/dYa /dvha/dlvagraha /doa/dAignb/dLa /diha/dLa/uanda /dua/dAa /dva/dDa/dmha /dPa/dAignKu/dva/dDeph /dva/dAigng/dna/d@a \n/dra/dAigng.@/dDa /doa/dAignb/dLa, /dra/dAignK/dua/dAignla /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dAignO /dva/diandrabindu/dia/dLa /diha/dAignli /dla /doa/dAignla/dra/dAignO /dva/diandrabindu/dia/dLa /dl/dAigng.r/diha/db/uanda /dO/d@a/dAignla, /dAEa/dLa/dlnusvara/dLDa \n/dua/dAignb/dAha/dma /dsa/dAignb/dLa/dAignb /dLa/dAignb/dsa/dAigngi/dAa/diandrabindu /dK/d@@a/dAignli/dLa /dma/dDa/dAignli/dma /dsa/dDa_dAignKu/dDa/dLa /doa/dAignla/dra/dma/dAignb/diandrabindu /diha/dLa /dLa/dAignb/dLa/dAignb /dLa/diandrabindu /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /dvha/dAignb/dLa \n/dl/dAigng.r/diha /dra/dAignK/dua/dAignla /dAigng/dma/diha/dAignK-/dAigng/dma/diha/dAignK /dLa/diandrabindu /dvha/dAignb/dva/dAignb /dma/db/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda /dAa/duddha/dma /dla /dAa/duddha/dma/dra/dAignb /dPa/dAignK/dLa /dva/d@a/d@a/dAignb \n/doa/dAignla/dra /dl/dva/dAignli-/dsa/dAignla/dg/dma /dAa/dAignK/dAigng/dEa/duha/dAignla /dva/dAigng/d@a /doa/dAignb/d@a/dAignb /doa/dAignla/duddha/dAigngi-/dAa/dEa/dAignla/dDa/dAigngi/dma /dl/dva/dDa/dsa/dAignla/dLa /dAa/dAignb/dna/dAignO /dva/dAigng/d@a/dYa/dAignb/diandrabindu \n/doa/dAignb/dLa /dl/dAigng.r/diha/uanda  \n/dO/d@a/dAignla, /dLa/dAigngi/dAa /dva/dDa/dmha /dPa/dAignKu/dva/dDeph /dsa/dAignb /doha/dDa-/doha/dDa/dAignla/duddha/dAigngi /dva/dAigng/dna/d@a/dma /diha/dAignb/dLa/dAignli /dO /dl/dmha/d@a \n/d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /diha/dAignli /dra/dAignK/dua/dAignla /dO/dg/dAa/diandrabindu /d@a/dAigngi/dma /dl/dmha/dAignK/d@a/dma/dAignla /dsa/dDa_dAignKu/dDa /dva/dAigng/d@a /doa/dAignb/dLa /diha/dg/uanda /dPa/dAignK/diha/dAignli/dLa-/dPa/dAignK/diha/dAignli/dLa \n/dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia/dLa /diha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dPa/dna_dAignK/diandrabindu/dia/dLa/dAignb /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dma /dAigng/dma/dYa/dAignO /d@a/dAignb /dia/dAigngi/d@na/dLa/dma/uanda /dPa/dAigng.@/dDa/dia/dYa-/dPa/dAignla/dLa /dvha/dAignb/dLa/dAignla \n/dPa/diha/dAignla/dg/dLa /dia/dAigngi/d@na/dLa/dma/uanda /dAigng.r/dia/d@na/dLa/dAignb/dua/dAignb/dDa/dAigngi /dla/doa/dLa-/dvha/dAignla/doa/dLa /dma/dDa/db /dLa/doa/dLa/uanda /dma/dAignK/dAha/dLa-/diha/dAignb/dra \n/dvha/dAignb/dLa/dAignla /dPa/diha/dAignla/dg/dLa /dvha/dAignla/diandrabindu/dsa/dPa/dDa /dia/dDha/dLa /dsa/dAignb /dl/dPa/d@a /dPa/dAigng.@/dDa/dAigng.r/dia/dLa /db/dmma/dAignO /doa/dAignO/dDa/dAignb, /dAigng.r/dAa/dEa/dAignla /dua/dAignK/dmha/d@a \n/dvha/doa/dLa /diha/dAignO/dAigng/duddha /doa/dAignla/dra/dra/dAignb /dAigng/dma/dYa/dAignO /dua/dAignO/dAa/dDa /d@a/dAigng/dna /dl/dAigng.r/diha/uanda /dO/d@a/dAignla, /dva/dAigng/dna/d@a/dma /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa \n/dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dLa/dAignO/dma/dAa/diandrabindu /dAa/drPa/d@@a /dva/dAignK/dAigng.r/dsha /dPa/duddha/dLa /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /doa/dAignK/dsa/dDa/dAignO-/dva/dAignla/dLa/dAa/diandrabindu/uanda /dl/dPa/d@a/dAignla/dAa/diandrabindu /dsa/dAignb/dLtha \n/dra/dAigng.r/dAa/dYa/dAignlu/dLa /dva/dAigng/dna/d@a/dma /dAa/dAignla/dAa/dAignK/dDa /doa/dAignO/dPa/dAignla/dLa/dPa/dAignK/dDa /diha/dAigngi.r/uanda /dra/dAignlu/dAa/dAigngi/dma/dAignb/diandrabindu /db/dma/dAignO/dLta/dAignla /dva/dAignb/dLta/dAignla /d@a/dAigng/dna, /dua/dAignKu/dLta/dAignla \n/dva/dAignb/dLta/dAigngi/db-/dLta/dAignla/uanda /dra/dAignlu/dAigng.r/dAa/dYa/dAignO/dma /dla/dEa/dAignla/dsa/dAignla/dna/dAigngi /dl/dPa/d@a/dAignla /dli/dLtha/dAignla/dra /dla /dl/dPa/d@a/dAignO /dAa/dva/dna/dma \n/dla/dEa/dAignla/dsa/dAignla/dna/dAigngi /dra/dAignlu/dAa/dAigngi /dli/dLtha/dAignla/dra /dLa/dAigng/dna/dYa/dAignb/dAa/diandrabindu /dl/dAigng.r/diha/dsa/dAigng/dna/dYa/dAignla /dl/dPa/d@a /dsa/d@ra/dAignO /d@a/dAignb /dvha/dAignb/dLa /diha/dLa/uanda \n/dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dra/dAignlu/dAa/dAigngi/dma/dAignb/diandrabindu /d@a/dAignli/dna/dDa /diha/dAignK/dAigng/dLta /doa/dAignb/dLa /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dl/dPa/d@a/dAignO /dra/dAignla/dAigng/dLDa/dma /dla /dra/dAignla/dg/dYa/dAignO/dma \n/d@a/dAignli/dna/dDa /diha/dAignK/dAigng/dLta/dYa/dAignb /doa/dAignb/dLa /diha/dLa/uanda /dAigng/dma/db /dLa/diandrabindu /d@a/dAignli/dna/dDa/dma /doa/dAignla/dra /dma/dra/dLa/dAignla /duha/dAignla/dDa/dma /dua/dAigng.r/diha/d@a/dEa/dAigng.@/dDa/dYa/dAignla \n/dua/dAigng/dna/d@a/dAignla /dra/dAignK/diandrabindu/dna/dLha/dAignli/dDa /dvha/dLtLtha/dAignla /dPa/duddha/d@a/dAignb /dK/dPa/dAignli/dLta /doa/dAignb/dLa/uanda /dO /dAa/dvha–/dra/dAignla/d@a/dAignb /dra/dAignla/dra/dAignla/dma /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa–\n/doa/dAignla/dra/dAa/diandrabindu /dK/dPa/dAignli/dLta /dma/dLa/dma/dLLa/dAignb/dra/dAignb /dma/dra/dAignb/dva/dAignO /dma/dDa/dAignli /diha/dAignli/dLha /dla /dvha/dAignla/duddha/dAignla/dma /doha/dDa/dra/dAignb /dDa/dna/dva/dAignO /dma/dDa/dAignli \n/diha/dAignli/dLha/uanda  \n/dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dra/dAignla/db /dra/dAignlu/dAa/dAigngi/dma /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dma/dAignb/diandrabindu /d@a/dAignli/dna/dDa /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dva/dAignK/dsha/dAignli /diha/dAignli/dLha /dLa/dAigng/dna/d@a/dAignla \n/dra/dAignlu/dAigng.r/dAa/dYa/dAignO /dva/dAigng/dna/d@a/dma /dPa/dAigng.@/dDa/dEa/dAignla/dDa/dma/dAignb/diandrabindu /d@a/dAignli/dna/dDa /dva/dAignK/dAigng.r/dsha /d@a/dAigngi/dma /dsa/dma/dAignla/diandrabindu /dla/dEa/dAignla/dsa/dAignla/dna/dAigngi /dDa/dmha/d@a/dAignb \n/diha/dAignb/dLa/dAigngi/uanda /dsa/dg/dAa/diandrabindu /dl/dPa/d@a/dAignO /dAa/dvha /dra/dAignlu/dAa/dAigngi /doa/dAignla/dra/dma/dAignb/diandrabindu /dra/dAignla/dAigng/dLDa/dma/dAignb /dva/dAignK/dsha/dAignli /diha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dra/dAignlu/dAa/dAigngi/dma/dAignb/diandrabindu /dua/dAignKu/dLta/dAignla \n/dva/dAignb/dLta/dAigngi/db-/dLta/dAignla /diha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dAa/dlnusvara/dsa/dAignO/doa /db/dna/dAignb/d@a /dsa/dAignb /dl/dPa/d@a/dAignb /dua/dAignKu /dvha/dAignla/diandrabindu/dg/dYa/dAignb /diha/dAigngi.r /dva/dAigng/dna/d@a /d@a/dAigng/dna /dl/dAigng.r/diha/uanda \n/dvha/dDa/dua/dAignK/dAigng/dLa/dYa/dAignla/dra/dAignb /dl/dDa/dva/dAignli/duha /dma/dlvagraha /dsa/dAignla/dg/dLa/dAignb /diha/dAignb/dLa/dAignlu/dlnusvara/uanda /dO/d@a/dAignla, /dl/dPa/d@a/dAignla /dli/dLtha/dAignla/dra/dma /dPa/dDa/drPa/dDa/dAignla/dra/dAignb   \n \n \n/dAigng/dua/dEa/dAignla/dLa/dAigngi/dma /dua/dAigngi/dPa /33  \n/db/dma /dva/dAigng/dna/d@a/dma/dAignb/diandrabindu /dua/dAignO/dAa/dDa /dva/dAigng/dna/d@a /dli/dLtha/dAignla/dra /dli/dva/dAignla-/dsa/dAignb/dva/dAignla/dma /dva/dAignb/dEa/dna/dAignla/dAigng.@/dDa/dma /dia/dLa/dAignli/d@a /d@a/dAigng/dna /dl/dAigng.r/diha \n/dra/dAignK/dua/dAignla /dPa/dAigng.@/dDa/dAigng.P/dALha/dAigng/dLa /dLa/diandrabindu /dAa/dvha /dma/dLha/dAignKu/dma/dAignb/diandrabindu /dva/dua/dLa/dAignli/dLa /dia/dAigng.r/dLa/dLa/dAignb /dl/dAigng.r/diha/uanda /dLa/dna/dAigngi /dva/dua/dLa/dLa \n/dPa/dAigng.@/dDa/dAigng.P/dALha/dAigng/dLa/dra/dAignb /dra/dAignlu/dAa/dAigngi/dma /dla/dEa/dAignla/dsa/dAignla/dna/dAigngi /dAa/dAignb/dna/dAignO /dl/dPa/d@a/dAignla /dli/dLtha/dAignla/dra /dvha/dAignb/dLa/dAignli/d@a /dla /dra/dAignla/dg/dYa/dAignO \n/dra/dAignlu/dAa/dAigngi /dli/dLtha/dAignla/dra /dl/dva/dAignli-/dsa/dAignla/dg /diha/dAignb/dLa/dAigngi/uanda /dra/dAigng.r/dAa/dYa/dAignlu/dLa /dua/dAignK/d@a/dAignKu /dva/dAigng/dna/d@a/dma /dAigng/dva/dla/dna /dvha/dAignb/dLa/uanda /dsa/dAignb/dLtha \n/dva/dAigng/dna/d@a/dma/dAignb/diandrabindu /doa/dAignla/dra/dAa/diandrabindu /dAa/dLta/dLa/dAignb /dua/dAignO/dAa/dDa /doa/dAignla/dra/dra/dAignb /dvha/dAignb/dLa /dLa/diandrabindu/db /dla/db/dva-/dsa/dAignla/db/dva /dl/dAa/dAignla/d@a /dDa/dna/dLa, \n/dra/dAignK/dua/dAignla /dua/dAignO/dAa/dDa /dva/dAigng/dna/d@a/dma /dAigng/dva/dla/dna /doa/dAignO/dPa/dAignla/dLa/dPa/dAignK/dDa /dvha/dAignb/dLa/uanda  \n/dsa/dLa/dmha/dAignli-/dia/dAignla/dna /dma/dAignb/dLa/dAignla /dPa/diha/dAignla/dg/dLa /doa/dPa-/dAa/dPPa /dma/dDa/dAignli/dLa/dAignb /dra/d@a /dK/dAigng/dva/dYa/dAignla/db /dLa/doa/dLa/uanda \n/dma/dAignb/dma/dDa/dAignla/dAa/diandrabindu /doa/dPa /dma/dDa/dva? /dra/d@a /dLa/dAignb/d@a/dAignla /dK/dAigng/dva/dYa/dAignla /doa/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dAigng/dma/diha/dAignK /d@a/dAigngi/dma/dAignb /d@a/dAignb /dLa/doa/dAignli/dLa /dDa/dna/db/uanda \n/doa/dPa-/dAa/dPPa/dma /dra/dAignla/d@a/dAignb /dvha/dAignb/dLa /dsa/dAignb /dva/dDa/dAignla/dva/dDa/dAigngi/dra/dAignb /dua/dAignK/d@a/dAignKu /dAigng/dua/dAa/dAa/diandrabindu /dia/dLa/dAignli/db/uanda /dli/dLtha/dAignla/dra /dLa/diandrabindu /dAa/dAignb /d@a/dAigng/dna \n/dl/dAigng.r/diha/uanda /dsa/dAigng/dna/d@a/dAignla /dva/dia/dna/d@a /dvha/dAignla/dAigng/doa/d@a-/dvha/dAigng/doa/d@a/dAigngi /dl/dAigng.r/diha /dLa/dAignb/dna/dAignb/d@a /dia/dAignb/dAsLta/doa/dDa /dra/dDa/dua/dAignla-/dra/dDa/dua/dAigngi \n/d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /dl/dAigng.r/diha/uanda /dva/diia/dAignla /dAa/dvha/dAa/diandrabindu /doa/dPa-/dAa/dPPa /dma/dDa/dAignli/dma /dra/d@a /d@a/dg /dvha/dAignb/dLa/uanda /dl/dmha/d@a /dPa/dDha/dAignli/dYa/dAignO-\n/dAigng.r/dLa/dmha/dAignli /dAigng/dua/dAa /dAigng.r/duha/dYa/dAignla/d@a /d@a/dAigng/dna/dYa/dAignb/diandrabindu /doa/dAignb/dLa/uanda /dl/dmha/d@a /dua/dAignK/dmha-/dAa/dAignK/dmha/dma /doa/dPa-/dAa/dPPa /dma/dDa/dAignli/dma /dra/d@a \n/dl/dAigng.r/diha/uanda /dLa/dg/dLa/dAignb /dLa/diandrabindu /dO/dna/d@a /dAa/dlnusvara/doa/dAigngi /dia/","size_mb":0.53,"has_text":true},"Videha 277.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 277.pdf","name":"Videha 277.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वष १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n२. ग\"  \n२.१.अ#पन  लोक - केशव  भार*ाज \n२.२.जगदीश  ,साद  म-डल - आमक  गाछी \n२.३.डॉ. बचे3र झा-िव\"ापितकालीन िमिथलाक कृ षि◌ \n २.४.दुग:न;द  म-डल - सो;हगर  \n  \n३. प\"  \n३.१. आशीष  अनिच;हारक  दूटा गजल  \n३.२.न;द  िवलास  राय - सर?वती व;दना \n३.३.रामदेव  ,साद  म-डल  ’झाAदार ’- झाA  \n \n  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचaकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचdक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आक:इव   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \nिवदेहक िकछु िवशेषiक :- \n१) हाइकू िवशेषiक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.p df  \n२) गजल िवशेषiक २१ म अंक ,  १ नवuबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषiक ६७ म अंक , १ अwटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_201 0_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहyय िवशेषiक ७० म अंक , १५ नवuबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषiक ७२ म अंक १५ िदसuबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirh uta            72  \n६) नारी िवशेषiक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषiक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग?त २०१२   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_08_2012         Videh a_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिwत गजल िवशेषiक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी{ा िवशेषiक १४२ म, अंक १५ नवuबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकiत िम} मधुप िवशेषiक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव;द ठाकुर िवशेषiक १८९ म अंक १ नवuबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च; ठाकुर अिनल िवशेषiक १९१ म अंक १ िदसuबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सuमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ,ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अबम  गीत  संगीत  िवशेषiक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलेख कसं आमंिaत  रचनापर  आम ंिaत  आलोचकक  िट#पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पiच  टा किवता आ ओइपर  मधुका;त  झाक  िट#पणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  ,साद  म-डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  सं?करण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n,काशन   नीचdक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_20 18  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_20 18  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2 018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01 _2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_ 12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_1 5_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_ 15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideh a_15_09_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिaकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव}े  रचनाक  एकटा समाना;तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली ,ब;ध -िनब;ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प\" २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प\"  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाय उyसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उyस व [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली ,ब;ध -िनब;ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of M aithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English  himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites .google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सuमान : सuमान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n२. ग\"  \n२.१.अ#पन  लोक - केशव  भार*ाज \n२.२.जगदीश  ,साद  म-डल - आमक  गाछी \n२.३.डॉ. बचे3र झा-िव\"ापितकालीन िमिथलाक कृ षि◌ \n २.४.दुग:न;द  म-डल - सो;हगर  \nअ#पन  लोक - केशव  भार*ाज  \nभवेश के अनायास फेसबुक पर मैसेज एलईन। \"आहi बंगाली टोला बला भवेश छी ने\" \nभवेश सोच म पईर गेलाह िक ई के छिथ। मैसेज पठबअ बाला के ,ोफाइल देखलिखन त ओ एकटा \nसुईर ललना छलीह। उनकर संगी सबहक सुची म तकलाह- िकयो इनकर जानअ बला नई। \nअतबा त िनित छल जे िकयो मैिथलानी िथकीह। बंगाली टोला म त आई सं चालीस बरख पिहने  रहल \nछलाह। ओतअ त िकयो लड़की स उनका कोनो जान पहचान नई छलईन। मूदा रहल त छईते बंगाली \nटोला म। ईहो से थीक। तरह तरह के िबचार सब िदमाग म उमर घुमर करई छलईन। नई छोरले \nबनईन आ नई िकछु कैले बनई। हरदम उयाह मैसेज माथा पर नचईत छलईन। \nजखने मौका लगईन ......ओई ललना के ,ोफाइल के उलटबईत पलटबईत ...... िकछु िनकष नई \nिनकलईन। मोन करईन जे ओ अई मैसेज के ज़बाब द क पुईछ ली। फेर िबबेक एना करअ स मना  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकरईन। ई मोन आ िबबेकक बीच कशमकश किसया क चईल रहल छलईन। अई म लटपटायल भवेश। \nजतेबे अई सं बहराय चाहई छलाह, ओतबे ओझरा जाई छलाह। ई त कiटक झाईर- झंखार भ गेल \nछल.....ओई म एक बेर फंसला के बाद जेतेक हाथ पैर मारब, ओतबे बेशी कiट म फंसब आ कiट गरबॲ \nकरत। \nअखईन तक सुनई छलिखन जे फेसबुक म अहीना मैसेज अबई छई। संगी बनेबाक सेहो नोत अबई छई। \nसंगी के नोत के गिछते आहiक सबटा समाद ओकरा लग चईल जाई छई। ओ तेहन ने एक टा अपन \nसमiग के कu#युटर म बईसा दई छई........ समिदया जेकi ओ सबटा समाचार पठबईत रहई छई। अई \n\".िबन बजायल पाहुनक \" डरक मारे भवेश आगु नई बईढ़ पाईब रहल छलाह। \nदोसर ग#प इहो रहईन जे  यॲ ई मैसेज पठबअ बाला पुAख रिहतईथ त ओ ज़बाब द क पुईछ लईतिथन। \nउ¡क ओही पड़ाव पर ठार छिथ जे अगर इमहर ओमहर के िकयो होई आ ई बात पसईर जाई त सेहो \nजुलूम। मैिथल समाज म बात िचथारअ सं बेशी दोसर कोनो काज म मोनो नई लगई छई। मुद: घर म त \nएके बेर लहाश के चीर-फाड़ कैल   जाई छई    ..........   इनकर समाज म त जाबईत िचथड़ा िचथड़ा नई भ \nजाई छई, ग#पक पो?टमाटम चिलते रहई छई। \nफलi फसलाह। \n कोनो मउगी के च¢र म पड़ल छलाह।   \nपिहनेहो सं हेतईन। \n अई बेर भंडा फुटलईन।   \nलोक के बुझनाई अतेक आसान नई। केकर भीतर कोन िखचड़ी पकई छई जे के कहत। ओ त अई बेर \nबात बढ़लई त लोक बुझलक....... ई सब तेला बेला स रेहल खेहल छलाह भवेश। नई साहस जुटा \nसकलाह-जबाब देबई लेल। \nिकछु िदन बाद फेर मैसेज एलई -\" बुईझ पड़ईया जे आहi नई िच£ पेलऊं। हम धनहा गामक ललन बाबु \nके बेटी छी। आब उमेद अईछ.....िच;ह गेल होयब। \"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैसेज पिढ़ते सब िकछु सनसना के याद आईब गेलईन। पुरा देह झनझना गेलईन।अपना पर अफसोस होईन \nभवेश के जे कोना नई िच;हलिकन। फोटो सं सेहो नई अंदाज लगलईन।ओ की बुझने हेतीह। चट सं \nअपन वासएप नuमर देलिखन.... ई िलयह.....अई पर ग#प कA या अपन नuमर बताऊ। \nचालीस बरख पिहलका सब घटना आंिखक सोझा आईब गेलईन। सनीमाक रील जकi सब नाचअ लगलईन। \nओ चौदह - प;ह बरख सं बेसी के नई छलाह। वािषक परी{ा द देने छलाह। िरजट नई आयल \nछलईन। उनकर सब संगी सब कतऊ कतऊ घुमअ गेल छल। ओ सब त की शहर म डेरा पर रहईत \nछल , त¥ अपन गाम या कोनो दोसर शहर म संबंधी सब कतअ गेल छल। भबेश के गाम-शहर सब ईयाह \nछलईन। हुनकर कोनो संबंधी दोसर शहर म नई रहई छलिखन। ब¦चे सं परी{ा के बाद घरे म रहनाई \nभवेश के नीक नई लगईन। मूदा जेताह त कतअ जेताह। उनकर बाबुजी के अपन गाम सं िवरिwत \nछलईन। बदली बाला नौकरी सेहो नई छईन। मोन मसोईस क रही जाई छलाह भबेश। ई कोन नौकरी, \nजई म बदली नई। ओ त एहन नौकरी करताह, जईम खुब घुमअ िफरअ के रहतई।सब साल जकi, परी{ा \nक बाद क समय उनका पहाड़ जेकi लगईन......अहु बेर सैह छलईन। मूंह लटकाअ कअ घर म पड़ल \nछलाह।   \n \n  \nओही समय हुनकर   बाबुजी के संगी ललनजी बuबई सं आयल छलाह। ओना ओ उ¡ म भवेशक बाबुजी सं \nपैघ रहिथन, लेिकन दुनु म दो?ती रहईन। दो?तीक कारण छलईन जे दुनु गोटे पिहने अतई ए¢े जगह \nनौकरी करई छलाह। ललनजी सीिनयर छलिखन। बाद म ओ कोनो दोसर परी{ा पास कं बuबई चईल \nगेलाह। ओ जिहया किहयो गाम िदश अबई छिथ त अई डेरा अयबे करताह। ओ सब बेर इनका सब के \nबuबई अबई लेल कहई छिथन। बuबई जाय के भवेशो के ब§ड मोन करईन लेिकन िकयो जे¨बे नई करई। \nललनजी कहबो केलिखन जे हम आब िरटायरो क जायब, आहi सब किहया आयब। ब§ड नोन अतुका खेने \nछी, एक बेर हमरो कतअ आऊ। \nअई बेर ललनजी अ#पन छोटकी बेटी सीमा के िबयाह करक लेल अपन गाम आयल छलाह। उनका तीन \nबेटी आ दु बेटा छलईन। सबहक िबयाह दान भ गेल छलईन। ई अंितम काज छलईन.......त¥ अयबाक \nआ©ह बेशी छलईन। \nभवेशक मi बुझई छलिखन जे एतअ स तअ िकयो जाय बला छई नई, आ भवेश के परी{ाक बाद घुमबाक \nमोन क रहल छईन.....ओ कहलिखन- \"ल जईयऊन   भवेश के। आब त इयाह सब ने संबंध के आगु  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबढ़ौता। बाकी िकयो त जाय बला अईछ नई। आहi स की छुपल अईछ। सब बुिझते छी।\" फेर की \nछलई। भवेशक कपड़ा ला सब एकटा झोड़ी म रखेलईन आ ओ ललनजी संग िबदा भेलाह। ई िबना मi \nबाबु जी के असगर जयबाक पिहले अवसर छलईन भवेश के। पुरा उyसाह म छलाह। \nपिहने ªेन, फेर टायरगाड़ी सं ओ धनहा गाम पहुंचलाह। ओ त टायरगाड़ी पर हाईर क सुितयो गेल छलाह। \nपिहले बेर एहन गाड़ी पर चढ़ल छलाह।काजक आंगन छल। सब लोक भवेश के देख कअ बड्ड खुश \nभेल। ललनजी के पुरा पिरवार भवेश के हाथो हाथ रखलकईन। आिखर छलाह त ब¦चे ने भवेश। \nथोड़बाक काल त दलान पर संचमंच भअ बैसल रहलाह। ललनजी सेहो कतऊ ऊईठ क गेलाह। उनकर \nघरक आर ब¦चा सब भवेश के इशारा क क बजेलकईन....... ओ उईठ िबदा भेलाह.....फेर शु¬ भेल-  \nखेलक दौड़। चोरवा नु¢ी, बुिढ़या कब§डी, ताश, लुडो,लाली, िप­ो आर कोन कोन खेल.... बीच म पकईर \nक लोक जलखई करेलकईन। अई ब¦चा सब म ललनजी के बेटी सीमा सेहो छलीह। ओ अई सब सं \nअनजान जे दसे िदनक बाद उनकर िववाह छईन आ ओकर सातम िदन दुरागमन। भोरे सं खेल शु¬ भ \nजाई आ राईत तक चलई। ईजोिरया के समय छलई त¥ कोनो ईजोतो के बेशी काज नई। खेल म एक िदन \nत ओतुका ब¦चा सब भवेश के बात माईन लेलकईन....... दोसर िदन सं लड़ाई होबअ लगलई। कयेक खेल \nम अतुका िनयम अलग अलग छलई। िकयो झुकई लेल तैयार नई। भवेशो के धमका देलकईन- \"पाहुन \nबुझई छी अपना के त ओतअ दलान पर बैसु गअ, अतअ अतु¢े िनयम चलतई। खेलअ के अई त हमरा \nसबहक िनयम सं खेलू।\" भवेश के समझौता के अलावा दोसर चाऱा नई छलईन। ओतु¢े िनयम स खेलाय \nलगलाह। गामक ब¦चा सब बईमािनयो करई........ई भवेश के  बद:¯त नई। झगड़ा भ जाई, फेर कनी काल \nम मेल। अई झगड़ा म सीमा हरदम उनके तरफ सं रहईन, बाकी सब अलग ।   \nसीमा बuबई सं आयल छलीह। पiच भाई बिहन म सबसं छोट, ओई सं दुला¬ओ ब§ड छलीह।दोसर उनके \nिबयाह छलईन, त¥ मोजर बेशी। एक िदन खेल म सबके अ#पन अ#पन शहरक नाम लेबाक रहई। भवेश \nबंगाली टोला बजलाह.....बसंत मुसरी घरारी बजलाह.....सीमा बंबई बजलीह आ आर ब¦चा आन आन जगह। \nसीमा के \"बंगाली टोला\"  सुनबा म नीक लगलईन। फेर की छलई ओ भवेश के\" टोला\" कहअ लगलिखन \nआ बसंत के \"मुसरी\"। ओ टोला आ मुसरी बाजस आ ठठा क हंईस दईथ।भवेशो सीमा के बंबई कहला पर \nकहलिखन जे ई त \"सबुजा आम\" के कहल जाई छई। ओ सब सीमा के सबुजा आ  सीमा ईनका सब के \nटोला आ मुसरी कहिथन। अिहना हंसईथ खेलाईथ िदन बीत रहल छलई। िबना मi-बाप के भवेश आयल \nछलाह, त¥ ललनजी आ घरक आन लोक, बेशी °यान दईन। सब ब¦चा ए¢े जगह सुतय,उठय, खाई पीयई \nछल। खाली नहाय म ब¦चा आ बु¦ची अलग अलग जगह, समय ए¢े छल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसीमा के लोक िबध बाध लेल बजा लई छलईन। उनकर मi कहिथन -खेलअ कुदअ िदयऊ। फेर त अई \nघर िगरह?थी के पचड़ा म फंसहे के छई। \nजेतबा बुझबा म अयलईन भवेश के, ओई अनुसार ललनजी के अही साल िरटायरमट छलईन। ओई स पहीने \nओ सीमाक िबबाह क कअ िजuमेदारी सं मुwत होबाक चाहई छलाह। ओना सीमाक मi अई कथाक िवरोध म \nछलिखन। तिहया ?aीगणक बाते कथा वात: म कतेक मानल जाई छलई। नई िकयो कान बात उनकर बात \nके देलकईन। मोन माईर क अंत म लाईग गेलीह िबबाहक तैयारी म। लड़का एम टेक क कअ वै±ािनकक \nनौकरी क रहल छल। बड़क गुण देखी आ किनयाक Aप-ईयाह सीमाक मi सबके कहई छलिखन। ई सेहो \nउनका बुझल रहईन जे बरक बयस बेशी छई........ ललनजीक िरटायरमट वाला बात ल कअ ओ चु#पी लगा \nलेने छलीह। सीमा के तं गाम अयलाह के बाद िबबाहक बात बतायल गेल छलईन- ई सब गप सीमा कहने \nछलिखन भवेश के, त¥ फुईस होबाक कोनॲ मतलब नई। \nअहीना िबबाहक िदन आईब गेलई। सीमा आई नई खेलेली। ओ मऊगी सबहक भीड़ म घेरायल छलीह। \nसiझ म बर बिरयाती आयल। भवेश अपन नबका कपड़ा जे मi देने छलिखन, से पिहरलाह। जे काज लोक \nअढ़ा दईन, से काज कईयॲ दई छलिखन।   \nभवेश के सीमाक बर देखबा म नीक नई लगलईन। ओ बेशी बयसक छल। ककरो सं िकछु बिजतो नई \nछल। भवेश दोसर िदन की काल ओकरा लग ठाढ़ छलाह, टोकबो नई केलकईन। सीमा के आब बाहर \nिनकलनाई एकदuमे ब भ गेल छलईन। सारा िदन लोक सबहक एनाई गेनाई लगले रहई छलई। आब भवेश \nके खेलनाई सेहो बे जकi छलईन। उनका मोन उचईट गेल छलईन। सीमा के आब भवेशक लेल समय \nनई छलईन। सीमा चु#पी लगा लेने छलीह। हरदम जोर जोर से िचकरअ वाली, गुuमी भ गेल छलीह। \nदुरागमन सं एक िदन पिहने \" टोला\" सोर   क क भवेश के बजेलिखन-\" हम काईल सासुर चईल जायब। \nआहiक बुझल अईछ\"। \n- हं। हमरा बुझल अईछ। \n- हमरा नोर नई खसईया। की कA। \n- बी²ु जोर स काईट िलयह। \n-नई नई।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-दोसर उपाय बताऊ।सब कही रहल अईछ िक दुरगमिनया किनया कनई छई। हम बड़ कोिशश केलऊं। \nनोर खसबे नई कैल। मुसरी कतअ छिथ.......   \nकही क  हंस लगलीह। \n -हमर \"बर\" केहन लगलाह। \n-ठीक \n-ठीक की। एक नuमर, दु नuमर से कहु। \n- दु नuमर। \nफेर िकयो सीमा के बजा लेलकईन। \nभवेश सेहो परेशान छलाह जे दुरागमान काल म  यॲ सीमा नई कनतीह त लोक की कहतई। \nअगला ,ाते सीमाक कननाई के आवाज सं भवेशक िन टुटलईन।उनका दहोबहो नोर खईस रहल छलईन। \nकखनो ओ अपन मi के गर लाईग क त कखनो बिहन के, त कखनो काकी के, त कखनो पीसी के,कखनो \nभऊजाई के, आरो लोक सब के, फेर ललनजी के। दुरगमिनया बिरयाती  सबहक आंईख सेहो नोरा गेल \nछलईन। कात म ठार भवेश सेहो काईन रहल छलाह।सीमा ततेक कनलीह ......   \nसब बजई जे अतेक त िकयो नई कानल सासुर जाय काल। सबहक कोढ़ फाईट गेल छलई। भईर गऊंआ \nजमा छल ललनजी क दरब जा पर।   नई कनई छल त ओ सीमाक बर छलाह। थोरबा काल बाद सीमा \nगाड़ी पर बैस गेल छलीह। लोटा म पाईन आईन क उनकर मi उनका दु घुंट पीयेलिखन। फेर गाड़ी के \nतीन बेर आगु पाछु केल गेल आ ओ गाड़ी म बईस कअ चईल गेलीह। भवेश सेहो एकटा दोसर पाहुन संग \nअपन घर घुईर गेलाह। िकछु िदन घर पर मोन नई लगईन। सीमाक कनईत चेहरा उनका परेशान क रहल \nछलईन। धीरे धीरे अपन दुिनया म भवेश लऊट चुकल छलाह। कोनो हालचाल नई पता लगलईन। सब \nिबसईर गेलाह।आई चालीस बरखक बाद ई मैसेज उनका सब याद के तरोताजा क देलकईन। \nआब दुनु गोटे के वात:क ³म शु¬ भेल। सीमा के मi  बाबु जी दुनु ?वगवासी भ गेल छलिखन। भाई- \nभाऊज आ बिहन- बिहनोई सब अपन दुिनया म य?त छिथ। सीमा लेल उनका सबके समय नई छईन। \nकिहयो कोनो फोनो नई........आबअ जाय के त दुरक गप। सीमा एकतरफा शु¬ म घरक लोक के फोन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकरई छलिखन........ बाद म फोन केनाई छोईर देलिखन। अिहना एकिदसाह संबंध किहयो चललई अईछ। \nलड़ाई नई छईन लेिकन अबरजात बंदे जेकi। \nसीमा के एकटा बेटा बेटी छईन। बेटी फैशन िडजाइिनंग क कअ िवदेश म रही रहल छईन। जमाय ओ \nअपने चुनलक।सीमा दोबारा गलती नई करअ चाहई छलीह। अई िबयाह ल कअ सीमाक बर ,स नई \nछिथ। ओ अखईन तक अई संबंध के ?वीकार नई केलाह अईछ। ओकर डेरा पर िबदेश किहयो नई \nगेलाह। सीमा अपन साल दु साल पर िवदेश बेटी कतअ जाईत अबईत रहईत छईथ। सीमाक घरबाला \nिरटायर क गेल छईथ। कंसटट क काज बंबई म शु¬ कयलाह अईछ।बेटा ब¥क म नौकरी क रहल \nछईन। ओकरा लेल लड़की ताईक रहल छईथ। \nअकरा बाद भवेशक बारी छलईन। बंगाली टोला बाला मकान िबका गेलईन। ओई पाई सं भवेशक दुनु भाई \nदोसर शहर म घर कीनलाह अईछ। भवेशक मi बाबूजी जे भईर जीवन किहयो गाम नई गेलाह, से बुढ़ारी म \nदुनु गोटे गाम म रही रहल छईथ।   भवेश एक नौकरी सं दोसर नौकरी करईत, िबदेश म पड़ल छईथ। गाम \nके छोईर कतऊ घर दुआर नई बनौने छईथ। छोट छोट धीया पुता छईन, से सब अतई पढ़ई छईन। बदली \nबाला नौकरी क शौक रहईन, से आब जानक जपाल भ गेल छईन।पिहने शहरे शहर आब देशे देश िछिछया \nरहल छईथ। \nफेर मुसरी के हाल पुछलिखन सीमा। एक बेर त सकपका गेलाह भवेश। बड़का सiस छोड़ईत बजलाह- \n\"नई कोनो संपक। ठीके हेताह\"। \nस¦चाई त ई छलई जे सीमाक िबयाहक   तीन चाईर बरखक बाद बसंत के ´दय म कोनो बीमारी भ गेल \nछलईन। पटना सं डाwटर वेलोर रेफर केने रहईन। घर म अथक अभाव कारणे गामे लगक बै\"क इलाज \nशु¬ कयल गेलईन। छ महीना िबतईत िबतईत बसंत इलाज क अभाव म अपन गामे म मईर गेल छलाह। \nसीमा गपशप क बाद ब§ड खुश छलीह। कहलिखन जे बुझाईत अईछ नैहर म छी जेना।   \nभवेश कहलिखन-हं हं आहा़ं नैहरे सं ग#प के रहल छी। ललन ककाजी चईल गेलाह त ओई स की। हम \nआहiक भाई छी। नैहर आहi के सबिदना हमरा घर म बनल रहत। \nभवेशक ?नेह देख क सीमाक आंईख स  नोर खंसअ लगलईन। कहलिखन- कोनो चीजक नई कमी अई आ \nनई चाही। बस ईयाह आबेशक लेल मोन घुिरयाईत रहय आ आहi के तकईत रही।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसीमा के अपन लोक आई भेट गेलिखन। आईयो दहोबहो नोर बहई छईन.........ई नोर खुशीक छईन-जे \nब§ड िदन सं जमा छलईन। \n-केशव  भार*ाज , आइ -कािµ  युगा-डामे।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \nआमक गाछी \nजगदीश ,साद म-डल  \n1. \nबीस जून। माइक संग दुनू बिहन जगमोही ,ेमनगर पहुँचल। ओना, बीस जून गोटे साल शु¬ जेठमे \nपड़ैए तँ गोटे साल उतार जेठमे, तैसंग कोनो-कोनो साल अखाढ़क शु¬मे सेहो पिड़ते अिछमुदा से निह, ऐ \nसाल ‘बीस जून’ उतार जेठमे पड़ल। स#ताहसँ बेसी बैरसाइतiक· सेहो भइये गेल छल...।  \nदस क²ाक जीबे;क गाछी-कलममे तीनटा आमक गाछ भरखैर पकैत, बॉंकी सात-गाछमे गोिट-प¸रा \nआ शेषमे कोनो-कोनोमे बोनाइत तँ कोनो-कोनोमे अखन िख¦चे सुआदक रंग पकड़ने। ओना, ,ेमनगरक \nिकसान आन गामक िकसानसँ कनी बुिधगरो आ }मगरोii नइ छैथ सेहो केना नइ कहल जाए। ,ेमनगरक \nचा¬कातक जे गाम सभ अिछ, जेना- रामपुर, कृणपुर, महमदपुर आ ¬पुरइyयािदगामक िकसान सभ जे \nकलम-गाछी लगबै छैथ, तइमे कलमी आम हुअ िक सरही, जामुन हुअ िक बैर, बेल हुअ िक बरहर, शीशो \nहुअ िक गमहाइर, सभ िकयो सहरगंजा रोपै छैथ, मुदा ,ेमनगरक  िकसान सभ जे गाछी-कलम लगौने छैथ \nआिक लगबै छैथ ओ एकदम कतारब;दी ¬पमे। कतारब;दीकमाने ई जे कलमी आमक कलममे जिहना कलमी \nआम छोिड़दोसर ने कोनो आमे गाछ आ ने बेखे-बुिनयािदक। बेख-बुनायािद भेल लकड़ी उपयोगी वृ{। ओना, \nकलिमयो आम सइयो रंगक अपन गुण-धमबला अिछए, तँए एक गुणक िमलान आ एक धमक िमलान ओहूमे \nबेसी नीक होइत अिछ। िकएक तँ ओकर सभ िकछु एक ¬पे चलैए आ से नइ रहने जिहना बहुधम¹क· \nएकठाम भेने होइए केतौ नहाइकाल झगड़ा तँ केतौ खाइकाल झगड़ा, केतौ चाहकझगड़ा तँ केतौ अनचाहक \nझगड़ा होइतो अिछ आ अरबेधलो रिहते अिछ। अरबेधब भेल- आिगयो आ खढ़-पातसँ लऽ कऽ ठहुरी-चेरा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nधिरक सुखाएल जरनोक· एकठाम रािख देब, भल· िकए ने कनी-कनी हटाइये कऽ रखलॱ आ पूरबा-पछबा हवामे \nऊिड़-पुिर एकठाम भऽ सुनैग कऽ पजैर जाइते अिछ। खाएर.., ,ेमनगरक िकसान }े िकसान छिथयो आ \nमानलो जाइते छैथ। इलाकामे जखन कखनो आमक गाछी-कलम वा बेख-बुिनयािदक चच केतौहोइए तँ \n,ेमनगरक चच जिहना होइए तिहना रामपुरोक चच होइतेअिछ मुदा से ,ेमनगरक िवपरीत िदशामे। िवपरीत \nिदशा भेल-जिहना भगवान रामक नाम शुभ रिहतो ग;दा-सँ-ग;दा व?तु देख ‘राम-राम’ किह गबाही रिख दइ \nिछऐन, जिहना मृyयुक बिरयातीमे ‘राम-नाम सत् छी’ कहैत असमसानक पार लगबै छी तिहना ने जुआन-\nजहानक बिरयातीमे रसगुला खाइत-खाइत राम-धाम सेहो पार लगबैबते छी। खाएर जे छी से छी, सभ नीके \nछी आ सभ अधले छीमुदा सभ िकयोतँ छीहे िकने।  \nपनरह जूनक· कौलेजमे गरमी छु­ी भेल, ओना िकछु गोरे एकरा ‘अमैया छु­ी’ आ िकछु गोरे \n‘©ीमावकाश’ सेहो किहते छैथ मुदा जाए िदयौ ऐ बातक·, बात तँ बाते छी, अपना मनक मौजी बहुक· कहलॱ \nभौजीआ लोको लग अपन िनलजताक नाच नचैत रहलॱ। भाय, प¼ी प¼ी छैथ िकने, ओ तँ जिहना जीवन \nसंिगनीभेली, अ½¾िगनी भेलीतिहना,ेिमका सेहो भेबे केली, मुदा तैठाम जँ िकयो िदन-राित टी.भी.मे खेले वा \nिसनेमे देखती तँ देखौथ आ अपन कमक समय िवधाताक हाथमे दऽ दौथ..! \nगरमी छु­ी होइते धीरे; सोझे गाम आिब गेल। बीस जूनक· जगमोही सेहो आम खाइक बहे अपन \nमातृक पहुँचल।  \nधीरे; आ जगमोही पटनेमे रिह पटने कौलेजमे बी.ए. फाइनल इयरमे पिढ़तो अिछ आ ए¢े िवषय दुनूक \nरहने संग-संग िकलासोमे आ यूटोिरयलमे सेहो एक-दोसरक· देखतो अिछए। मुदा जिहना जेनरल wलासमे \nतिहना यूटोिरयल wलासमे सेहो दुनूक बैइसैक Àच अलग-अगल अिछए। जइसँ लगक गपो-स#प किहयो िकए \nहएत। ओना, अखन तक ने धीरे; अपन अंगीत जगमोहीक· बुझैत आ ने जगमोहीएधीरे;क· बुझैए। तेहेन \nजुग-जमाना आिब गेल अिछ जे ने िकयो नामक टाइिटलसँ केकरो परेख सकैए आ ने जाित-पdिजसँ, केकरा \nएते छु­ी छै जे अनेरेक रमझौआमे लागल रहत। नव पीढ़ीक लोक खेलाड़ी आ िसनेमा-कलाकार सबहक \nनामधुन करत आिक अपन बाप-पुAखाक..! कोन मतलब ओकरा छै जे अपन बाप-पुAखाक वंश आ \nजीवनक·िबिटया अपन वंशक इितहासक संग देश-दुिनयdक इितहासक· बुझत। मुदा ईहो तँ बात सबहक सोझेमे \nअिछ जे जे जेते िजनगीक रस पीबए चाहैए ओ ओते बेचैन सेहो भेले जाइए।  \nओना, समाजशा?a िवषयक जेनरल wलासमे पचाससँ ऊपर िव\"ाथ¹ अिछ, मुदा शिनय·-शिन जे \nयूटोिरयल wलास चलैए ओ उनटा पाठक, तँए ओ wलास माa पान-सातटा िव\"ाथ¹ करैए बॉंकी अिधकiश \nमैिटनी शो िसनेमा देखैए वा िकछु गोरे घुिम-िफर शहरे-बजार देखैए। मैिटनी शो िसनेमा देखैक कारण \nिटकटक क;शेसन सेहो अिछए। उनटा पाठ जे यूटोिरयल wलासमे होइए ओ ई होइए जे आन िदन– माने  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसोमसँ शु³ धिर िश{क जे पढ़बै छैथ ओकर उर ओइ wलासमे िव\"ाथ¹सँ लेल जाइए। आइक पिरवेशमे–\nमाने िश{ण सं?थानक पिरवेशमे,यूटोिरयल wलासक नामो भिरसक छाa सभ नइ बुझैत हएत–जखन कौलेजमे \nपढ़ाइये निह भऽ रहल अिछ तखन ओकर उर की भेटत।  \nयूटोिरयल wलासक पान-सातटा िव\"ाथ¹मे जिहना धीरे;क ति हना जगमोहीक उपि?थित अिनवाय ¬पसँ \nरहैए। बॉंकी पान-सातक बीच नव-पुरान होइत रहैए। सभ िश{कक अलग-अलग स#ताहमे यूटोिरयल wलास \nहोइ छैन, तँए ऐ बातक· िश{क सभ निह बुिझपबै छैथ। ओना, छाaो सभमे िकछु गोरेक सuब;ध िश{को सभ \nसंग छै;हे, तँए अपन-अपन यूटोिरयलमे अपन-अपन पिरिचत छाa रिहते छैन जइसँ नव-पुरान हएब सोभािवके \nअिछ। जिहना धीरे; अपनाक· ओते स¢त बना wलास पहुँचै छल जे जे िकछु िश{क पुछतातइमे जे पढ़ौने \nछैथ ओकर अितिरwत अपनो िवचार राखब, तिहना जगमोही सेहो अपन तैयारीक संग wलास पहुँचै छल। \nओना, यूटोिरयल wलासमे कम िव\"ाथ¹ रहने आगूक जे दुनू À च बैसैक अिछ, तहीपर दिहना भागक Àचपर \nधीरे; बैसैत आ बामा भागक Àचपर जगमोही। समैयक िमलानी दुनूक· र?तोक िमलानी करबैत आ \nयूटोिरयल wलासक सेहो। माने भेल एक गाड़ी पकड़ैले जिहना दूटा याaी अपन िनध:िरत समयपर \nघरसँिवदाहोइ छैथ जइसँ र?तामे गप-स#प भल· निहयÂ होइत हौनु मुदा मुँह-िमलानी तँ होइते छैन। कहैकालमे \nभल· सभ किह दइ िछऐ जे शरीरक पdच इ;ीमे जिहना मुँह भेल, आँिख भेल तिहना कानो भेल। मुदा की \nतीनूक जीवन ि³या ए¢ेरंग अिछ? मुँहमे मुंगबाक सुआदसँ लऽ कऽ तेतैरक खट-मीठ आ नीमक तीतपन \nतकक रस भेटते अिछ, जखन िक आँिख सोझे देखैबला भेल। नीक-सँ-नीक आ अधला-सँ-अधला देख-देख \nआँिख कखनो कािन-कािन नोरो चुबबैए तँ कखनो िमरचाइक कड़ुपनसँ पािनयÂ तँ बहैबते अिछ। मुदा कान तँ \nकाने छी, खा-पीब कऽ रस चुसैक कोन बात जे आँिख जकd ने देिखये सकैए आ ने मुँह जकd सुआदे पािब \nसकैए,लऽ दऽ कऽ हवामे उड़ल नीक-बेजाएक· खालीसुिनटा सकैए। जइसँ, जिहना बिहरा अपने ताले नचैए \nतिहना नाच करत। मुदा ऐ सभसँ कोन मतलब धीरे;ेक· आिक जगमोहीए-क· छइ। दुनू गोरे कौलेजमे पढ़ैए, \nकौलेिजया संगी किहयौ आिक wलासक संगी, एक-दोसरक छी। अ²ारह बखक उमेर सेहो दुनू टिपये गेल \nअिछ, िकए ने खुिल कऽ खेलाएत। मुदा से निह, दुनू अपन-अपन सीमाक बीच अनुब;ध अिछ। ओना, दुनूक \n,Äोर दुनू तँ सुिनते अिछ,तैसंग िश{क सेहो यूटोिरयल wलासमे सुनै छिथन जइसँ एक-दोसरक अ°ययनक \nगहराइ सेहो एक-दोसर बुिझये रहल अिछ। ओना, wलासमे िश{क िनध:िरत पाÅय³ममे जे पोथी िनध:िरत \nअिछ ओकरे आधार बना पढ़बै छैथ मुदा िश{को तँ िश{के ने भेला। िकयो जेतबो िसलेबशमे अिछ तेतबो ने \nपढ़बै छैथ आ िकयो िकयो एहनो तँ छिथए जे ओिरकासँ घी परसै छैथ। ‘ओिरकासँ घी परसब’क माने भेल \nिसलेबशसँ अितिरwतो पढ़ाएब, हुनका कोन मतलब छैन जे दािलक सुआद रहल िक मेटाएल। ओ तँ \nिसलेबशक कोन बात जे दुिनयॉंक िसलेबश आगूमे रिखये दइ छैथ। िश{केक अनुकरण ने िश{ाथ¹ करत।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओहो ने वएह बुझत। भल· िकए ने ओ िश{ककपठनक· िनिणत करए जे जिहना िश{क जुग-ÆÇा छैथ \nतिहना जुग-Çो तँ होइते छैथ। तँएिश{ािथयोक· तिहना ने िजनगीक बाट भेटत।  \nओना, िश{को अपन िसखपनसँ सीिखये नेने छैथ जे यूटोिरयल wलासमे अनेरे जे माथक बोझ बढ़ाएब \n(माथक बोझ बढ़ाएब भेल- एक-एक छाaसँ ,Ä पुछब)तइसँ नीक जे प¥तालीस िमनटक घ;टीमे दस िमनट \nरीब-रीबेमे गेलबँचल प¥तीस िमनट, से निह तँ एक-एक छाa-छाaासँ ,Ä पुिछ समय ससािर लेब। जे लाभ \nधीरे;ोक· आ जगमोहीक· सेहो भेिटये जाए। जिहना कहल जाइए जे करत-करत अÈयाससँ जड़-मित सेहो \nसुजान भइये जाइए। मनुख तँ सहजे मनुख छी, अ-खाइबला आ पािन पीबैबला। घोड़ा घास खाइए तखन \nतँ एते िहिहआइए, मनुख तँ सहजे मनुख छी जेकर सभ जीव-ज;तुसँ अितिरwत गुण भेल हँसब।  \nयूटोिरयल wलासक िश{क भेला ,Äक:, धीरे; आ जगमोही भेल उर देिनहार। बdकी सभ \nिश{कोक भाषण आ िव\"ािथयोक ‘उर-भाषण’ सुनिनहार भेल। त ँए खुलल वा झdपल भेल िनणयक:। िकए \nअनेरे कोनो प{मे ठाढ़ हएत। िकए ओ ,Äक:क ,Ä अ¸ेजत आ िक ए ओकर जवाबदेह बनत। सभ ने \nसुिवधानुसार जीबए चाहैए। जखन अवसर भेटल तखन वएह सभ िकए छोिड़ देत। अपन उरमे जिहना \nिश{कक भाषण िसलेबशक· अित³मण करै छेलैन तिहना धीरे;ो आ जगमोहीओ उर दइते छल। तेकरा \nिश{क लोकैन, यूटोिरयल wलासक िवषय किह परी{ामे िलखैसँ परहेज करैक सलाह दुनूक· दैत wलास \nअ;त करै छला।  \nदुिनयdमे ,ेमोक अपन रंग-¬प छइ। सात अरब लोकमे जगमोहीक जेहेन ¬प धीरे; देख रहल छल \nओहन ¬प धीरे;क जगमोही निह देख पेब रहल छल। दुनूक अपन-अपन नजिरयो आ दृिÇकोणो छेलैहे। \nमुदा यूटोिरयल wलासक जे िसख (अ°ययन)छल ओ दुनूक· ज¬र नव िसखपन (अ°ययनशीलता) िदस \nबढ़ौलक, जइसँ एक-दोसरक बीच, िभ दृिÇ रिहतो आकिषतकरबे करै छल। \nओना, आकषणोक अपन गुण-धम अिछ। कोनो आकषण ओहन होइए जइमे िवकषणोसमान ¬पमे संगे \nचलैए आ कोनो एहनो आकषण अिछए जइमे िवकषणक माaा कम रहने हेराएल-हेराएल सन रहैए। जइसँ \nआकषणे-आकषण बुिझ पड़ैए। तिहना िवकषणोक तँ छइहे जे बेसी माaामे भेने आकषणक· दािब दइए। जखन \nलोहा सन िनज¹व धातुक चुuबकीय आकषण ओहन होइए जे अपना सन-सन भतलोहोक· अपना संगमेरंिग अपन \nगुण-धमसँ भिरये दइए। भल· ओ ओतबेकालक िकए ने होउजेतेकाल चुमकलोहमे सिट अपनो चुuबकyवमे िकए \nने बदैल गेल हुअए। खाएर जेतए जे होइ से तेतए हुअए। अजगर सन सdपो जखन अपन नजैरककनखी \nआ मुँहक सूसकारीसँ आन सdपक· लगमे आिन भ{े िकए ने कऽ लैत हुअए मुदा तइसँ कोन मतलब धीरे;क· \nआिक जगमोहीएक· अिछ। अखन तँ िजनगीक एको टपान दुनूमे सँ एको ने टिप सकल अिछ, तखन \nिजनगीक टपानक बाते केना बुझत।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजिहना धीरे;क मनमे जगमोहीक ,ित िज±ासा जागल तिहना जगमोहीक· सेहो धीरे;क ,ित जागल। \nएक र?ताक राही–माने एक िवषयक िव\"ाथ¹–भेने दुनूक मनमे एते तँ िज±ासा जिगये चुकल अिछ जे जखन \nदुनू गोरे एक कौलेजक एक wलासमे पढ़ै छी तखन बुिधयो-±ान ने एकरंग हुअए। एकर माने ईहो निह जे \nआनसँ  बेसी नइ हुअए,आ ने यएह माने हएत जे आनसँ कuमो नइ हुअए। एक ?थानक याaीक बीच एहेन \nकोनो सीमा थोड़े अिछ जे सभक· ए¢ेरंग चलए पड़त। कौलेजोमे तँ तिहना होइते छै जे िकयो ,थम }ेणीमे \nउतीण होइए, िकयो दोसर }ेणीमे आ िकयो तेसर }ेणीमे। मुदा िजनगीक अ°येता अपन िजनगीक अ°याय \nओहीठामसँ शु¬ करैक चेÇा करै छैथ जैठाम मजगूत नीवक ज¬रत अिछ। औझुके नीवपर ने कािµ ठाढ़ \nहएत। तँए, भिवसवेा भल· जे हुअए मुदा भिवसक िनम:ता नइ छी सेहो केना नइ कहल जाएत। औझुके \nरोपल गाछ ने कािµ फल देत। \nधीरे;ो आ जगमोहीयो एक-दोसरक जीवन पिरचय गु#त ¬पसँभॉंज लगबए लगल। मुदा दुनूक \n,ितबि;धत बाट, ,ितबि;धत ऐ मानेमे जे जानकारी पबैमे कह ॴ सीमोलंघन ने भऽ जाए,नइ तँ जगहँसी हएत। \nएक तँ पटनामे ने धीरे;क· बेसी िच;ह-पहचीनक लोक आ ने जगमोहीएक·। ओना, कौलेजो आ हाइयो ?कूल, \nसइयो-हजारो अपिरिचत चेहराक पिरिचत करबैक गर छीहे, मुदा पिरचय-पात करैक जगह तँ छी निह, छी तँ \nपढ़ै-िलखैक जगह। जेकर अपन िनध:िरत सीमा-सरहद अिछ।तँए, एक िसमानक बीच रिह िकयो अपनाक· \nपार-घाट लगैबतो अिछ आ लगबौ चाहैए। \nधीरे;क· िपता-पुaक बीच जे सीमा अिछ तइमे जिहना िपता जीबे;छिथन तिहना पुa धीरे;ो अिछ। \nमाने ई जे अनेको ि³या-कलापक बीच िपता-पुaक जीवन अिछए। मुदा अखन से निह। अखन एतबे जे \nजेतेक उिचत खच िव\"ाथ¹क छल ओ धीरे; जिहना िनमािह रहल  अिछ तिहना जीबे;सेहो अपन पुaक \nिहसाबसँअपन माहवारी खचË आ ?वतंaतो देब िनमािह रहल छैथ। मुदा ऐ सीमाक बीच धीरे; अपन कोसक \nिकताब िसलेबशक अनुसार िपताक पाइसँ कीिन नेने छल मुदा िश{कक मुहसँ अनेको अ;य िकताबक नाओं \nसुिन मन तँ उछटबे कएल। जइसँ धीरे; ,ितिदन एक घ;टा कौ लेजक रीिडंग ¬ममे बैस नव-नव पोथी \nपढ़ैतरहल अिछ। कौलेजक रीिडंग ¬म, पु?तकालय आ काय:लय तीनू कोठरी ए¢े मकानमे जुड़ल अिछ। \nतीनूक बीचक देवालमे शीशा लागल अिछ जइसँ एक दोसर कोठरीक· नीक जकd देखल जाइए।  \nधीरे; रीिडंग ¬ममे कुस¹पर बैस टेबुलपर तीन-चािरटा िकताब रिख एकटाक· उनटा रहल छल, \nतहीकाल जगमोही पु?तकालयक पैछलािकताब जमा करैत ऐगला लइले आलमारी देखए लगल। ओना, \nपु?तकालयक सभ पोथी रिजÇरमे अंिकतऐछे मुदा ओदोसर िव\"ाथ¹ देख रहल छल।  \nनमगर-चौड़गर रीिडंग ¬मक कोठरी, दजनो आलमारी िकताबसँ सजल अिछए। एकसँ दू आलमारी ,ित \nिवषयक िकताबसँ सजौल फुटा-फुटा लगौल अिछ। बीचमे बइसैले कुरसीक संग टेबुल सेहो लगले अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजइसँ िबनु बँटवारा केनहुँ बैइसैक जगह बँटाइये गेल अिछ। माने ई जे आलमारीक लगेमे िकयो बैस कऽ \nपढ़बक· नीक बुझबे करैए। धीरे; अपन समयानुसार रीिडंग ¬ममे िकताब सभ टेबुलपर रिख कलमसँ कॉपीमे \nिलख पुन: िकताब उनटबैतरहए। पु?तकालयक आलमारीमे जगमोही िकताब खोिज रहल छल। पु?तकालयो \nआ रीिडंगो ¬मक आलमारी हाथ-हाथ भिरक दूरीमे सजल अिछ। पु?तकालयक दुनू आलमारी खोिल जगमोही \nिकताब खोिज रहल छल आ दोसर िदस धीरे; दुनू आलमारी खोिल िकताब िनकािल टेबुल सजौने छल।  \nदू आलमारीक बीचक जे जगह अिछ ओइ बीच होइत जगमोही धीरे;क· देख रहल छल। तही बीच \nपु?तकालयक िकछु िकताब गड़बड़ भऽ गेल रहै तेकर कहाकही ऑिफसमे उठल। मुदा िकताब तँ िकताब \nछी, आिगयोमे जरैबला, पािनयोमे गलैबला आ िदबारो-िदuमकक· खाइबला, तैठाम अनेरेक ने कहा-कही भेल। \nखाएर..,जेकरा माए-बाप ज;म दइए से तँ माए-बापक· िबसैर जाइए,ई तँकौलेजक पु?तकालयक िकताब \nछी,एकरके माए-बाप छै!अनेरे के एते आलमारीक· उधेसत। ओना, देवालक बीच शीशा लगल रहने जिहना \nजगमोही पु?तकालयमे ब अिछ तिहना रीिडंग ¬पमे धीरे;ोबे अिछ मुदा देख रहल छल दुनू एक-दोसरक·। \nओना, अखन तकक तरपेसकी जानकारीमे जिहना जगमोही अपन मामा गामक धीरे;क· बुझैततिहना \nधीरे;ो अपना गामक भिगनी जगमोहीक· बुझैत। मुदा अखन धिर एको िदन बात-चीत निह \nभेल।..पु?तकालयक काय:लयमे कहा-कही भेने सबहक िधयान ओइ िदस भेल आ जगमोहीक िधयान धीरे; \nिदस भेल। शु¬मे जगमोही मोट-मोट िकताब धीरे;क टेबुलपर राखल देख थोड़ेक सहमल ज¬र मुदा एते तँ \nआyम-शिwत जिगये गेल छेलै जे धीरे; मामा गामक छी। चाहे तँ नाना दािखलमे हुअए वा मामा दािखलमे वा \nभाइक दािखलमे, मुदा अंगीत तँ छीहे। जँ सेहो नइ छी तैयो एक कौलेजक एक wलासक आ एक िवषयक \nसंगी तँ भेबे कएल। जखन ए¢े िवषयक संगी छी तखन जीवनक ि³यो-कलाप तँ ए¢ेरंग ने हएत। केना \nकोयलाखानक }िमक अपनाक· लेबर wलास किह एकठाम बैसार-उसार करैए। केना खेतक धान रोपिनहार \nधनरोपिनया कहबैए। कहd केतौ मद-औरतक भेद छइ। एक िदस मातृकक सuब;ध, दोसर िदस कौलेजक \nसuब;ध अिछए, तैसंग एक उमेरक िसयान सेहो दुनू गोरेछीहे। तखन गप-स#प करैमे बाधा की? चोरनुकबा \n,ेममे कोनो दम होइए, ओ तँ चोर सबहक ि³याभेल। ,ेम तँ स ावभॱम अिछ।िवचारक ,ेम, बेवहारक ,ेम, \nिजनगी जीबैक ,ेमइyयािद, जे लोकचोरा-नुका कऽ िकए करत।  \nदू आलमारीक बीचक र?ता देने शीशाक देवाल पार करैत जगमोही धीरे;क अनुकरण करए लगल। \nधीरे; जिहना िकताबमे आँिख गािड़, समुी हीरा जकd पdित खोिज कॉपीमे नोट कए रहल छल, तेकर हू-ब-\nहू फोटो©ाफी जगमोही अपन बुिधक डायरीमे उतारए लगल। दस िमनटक फोटो©ाफीक रील जगमोही मनमे \nगिढ़ नेने छल।  \nसंजोग भेल, पॉंच बािज गेल। आब सभ िकछु ब;द हएत। जगमोहीक· दूटा िकताब लेबाक छेलै जे इसू  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकरा चुकल छल।धीरे; आलमारीमे िकताब रिख कॉपी नेने बाहर िनकलल। ओना, लोको पतराएले छलइ। \nमाa दू गोरे कौलेजक ?टाफ आ चािर-पॉंचटा िव\"ाथ¹ अिछ। पु?तकालयक सीढ़ीसँ िन¦चd उतैरते जिहना \nधीरे;क नजैर िखर जगमोहीपर िछछलल तिहना जगमोहीक नजैर सेहो धीरे;पर िछछलए लगल। ओना, \nदुनूक· अपन-अपन नैितक अनुशासनक िवचार मनमे दौिड़ये रहल छल। अही गुन-धुनमे दुनू िबना िकछु बजने-\nभुकने कौलेजक अि;तम गेट लग पहुँच गेल। चौब­ी जगह, तँए के िकमहर जाएत तेकर जानकारी दुनूक· \nअपन-अपन।ओना, एहेन कोनो ,ितकूल मौसम निहय· अिछ जे दुनूक बीच गप-स#प नइ भऽ सकैए।मुदा \n©ामीण पिरवेशक उपज दुनू, माने दुनूक ज;म गामदेहातमेभेनेदुनूक मनमे गामक गमैया सuब;ध सेहो बिनय· गेल \nअिछ।तँए दुनूक बीच िकछु ओझरौठअिछए। जे ने जगमोही बुिझ सकल अिछ जे धीरे;क संग कोन तरहक \nसuब;ध मािन बाजल जाए, आ ने धीरे;े से बुिझ रहल अिछ।तैसंग दुनूक मनमे ईहो बेवधानछैहे जे अपनासँ \nउमेरमे जेठ मानल जाए वा छोट। तेकर कारण दुनूक अपन-अपन अिछ।  \nधीरे;क मनमे नचै छै- जखन दुनू गोरे कौलेजक एक wलासमे पढ़ै छीतखन ई मािन लेब जे \nजगमोहीक उ¡ हमरासँ कम हेतैई तँ बालबोधक िवचार भेल!िकएक तँ जेतेक समय हमरा ‘अ-आ’ सँ अबैमे \nअखन धिर लागल तेते तँ जगमोहीक· सेहो लगल हेबे करत, तखन छोट मानल जाए वा पैघ? आइ जँ \nकौलेजमे एको wलास आगू-पाछू रिहतॱ तखन तँ एकटा देखौआ सीमा भेटैत, जिहना कोनो गामक जमीनक \nनापी लेल पैछला सवÌक कोनो पहचान भेटला बाद अमीनक· कोनो खेतक आिड़-मेड़ बनबैमे असान होइए \nतिहना। \nमुदा धीरे;क मनमे एकटा िवचार उठल। उठल ई जे जइ गाममे बािढ़क कारणे वा भुमकमक कारणे \nिसमानक पहचान मेटा गेल रहैए तँ ओइ सीमाक· पकड़ै तँदोसर गामकिसमानकसहारा लेले जाइए।  \nजगहमोही जखन अपन पैछला इितहास िदस नजैर िखरौलक तँसाफ-साफ देखए लगल जे जिहया पॉंच \nबखक रही तिहये बाबा लोअर ,ाइमरी ?कूलमे नाओं िलखा देलैन, तिहयासँ ने किहयो फेल केलॱ आ ने \nकोनो wलासे फािन कऽ टपलॱ।मनमे उठलै- तिहना ने धीरे;ोक· भेल हएत। बीचमेमातृकक सuब;ध सेहो \nअिछ, जँ नानाक सuब;धमे हएत आ तखन जँ भैयारीक सuब;धे बाजबईहो तँ नीक निहय· हएत। आ तहूमे \nजँमाए बुझती तखन तँ ओहो गनजन करबे करती..! \nओना, धीरे;ोक मन सकताइये रहल छल जे अनजान-सुनजान महाकयाण। गप-स#पक पछाइत जखन \nसuब;धक असल पिरचय हएत तखन अपन िवचारक· सुधािर लेब। तिहना जगमोहीक मन सेहो रसे-रसे ओहन \nसीमापर पहुँच गेल।तँए दुनूक· मुँह खोलैक अनुकूल मौसम बिन गेल। एक तँ ओहुना जखन संगे-संग पढ़ै छी \nतखन बजा-भुकी करैमे कोन एहेन पहाड़े आिक समुे बीचमे बाधक अिछ।  \nगेटपर पहुँच धीरे; जगमोही िदस तकलक। ओना, जगमोही सेहो धीरे;े िदस तािक रहल छल।दुनूक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआँिख मीिल गेल। आँिख िमिलते दुनूक मुँह टुि?कयाएल। जिहना पा-कलश वा फूल-फलक टुसी चिलते \nअपन सुग;ध िनकालए लगैए तिहना दुनूक मनसँ िनकलए लगल...। जगमोही बाजल-  \n“डेरा केतए रखने छी?” \nजिहना जगमोही बाजल तिहना धीरे; उर देलक-  \n“ऐठामसँ साए मीटर हएत।”  \nधीरे;क बात सुिन जगमोही घड़ी देखलक। पॉंच बािज कऽ पॉंच िमनट भेल छेलइ। मने-मन अपन \nसमैयक अँटकार लगौलक तँ बुिझ पड़लै आधा घ;टा समय बीचमे खाली अिछ। जगमोहीक ऐगला \nसमैयकसीमा िनध:िरत छेलै, िकएक तँ सिचवालयमेजगमोहीक िपता-रामलखन कायरत छिथन जे िनyय छअ-\nपौने छअ बजे तक डेरा अबै छिथन। िपताजीक· अबैसँ पिहनिह जगमोही अपन कौलेजक काज िनवटा डेरा \nपहुँच जाइए। तैबीच जगमोहीक माइयो बजारक काज कऽ आिब जाइ छिथन। \nजगमोही बाजल-  \n“र?ते-र?ते चिल कऽ अपन डेरा देखा िदअ। दोसर िदन समय पेलापर आगूक िकछु गप-स#प \nकरब।” \nसोµोअना जगमोहीक बात निह सुिन धीरे; िब¦चेमे बाजल-  \n“चलू, संगे-संग चलबो क¬ आ अहd अपनो डेराक जानकारी िदअ।” \nसाइए मीटरपर धीरे;क डेरा, गपे-स#पमे दुनू गोरे पहुँच गेल। डेरा लग ठाढ़ होइत धीरे; असमंजसमे \nपिड़ गेल। असमंजस ई जे शहर-बजार छी। ऐठाम सभ तरहक ,ितयोिगता अिछ! मुदा लगले मनमे उिठ \nगेलै जे अखन िव\"ाथ¹ जीवनमे छी, तँए अखन वमानक िवचार  करब अिछ निह िक भिवसक। धीरे; \nबाजल-  \n“डेरामे चाह-ताह तँ नइ बनबै छी मुदा जलखैक ओिरयान तँ रिहते अिछ, चलू पिहने जलखै कऽ \nलेबतखन जाएब।”  \nओना, दुनूक मन गवाही दइतेरहै जे कौलेजसँ लऽ कऽ गाम धिरक सuब;ध अिछए, तखन खेबे-पीबेमे \nकोन हज...। जगमोही बाजल-  \n“डेरा तँ भीतर जा कऽ देख लेब मुदा जलखै नइ करब। बेसीसँ बेसी एक िगलास पािन पीब लेब।” \nदुनू गोरे कोठरीमे पहुँचल। कोठरीमे कुरसी निह, छोट-{ीणकोठरीमे धीरे;क पूण िजनगी समटल \nअिछ। ए¢े चौकीपर बैस धीरे; बाजल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“गाममे ऐबेर आम खूब फड़ल अिछ, अमैया छु­ी हेबे करत...।” \nजगमोही बाजल-  \n“अहdक घर ,ेमनगर छी आ हमरो...।” \n‘हमरो’ सँ आगd निह बिढ़ जगमोही चुप भऽ गेल।  \nअपन गामक नाओं सुिन धीरे; बाजल-  \n“अहूँक मातृक तँ ,ेमनगरे ने छी?” \nजगमोही-  \n“आइ एतबेपर रहए िदयौ। पनरह जूनसँ अमैया छु­ी भऽ रहल अिछ, माइयो नैहर जेती, हुनके संग \nबीस जूनक· अहdक गाम पहुँच जाएब।”  \nमु?की दैत धीरे; बाजल-  \n“हमरा गाम पहुँचब आिक अपन मातृक?” \nजगमोही-  \n“अहd जे बुिझऐ...।” \n \nश¨द संÏया : 3068, ितिथ : 10 अग?त 2018 \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n2. \nधीरे;क डेरासँ िनकैल जगमोही सड़कपर आिब बैªी इंजनबला िरwसा पकैड़अपन डेरा िवदा भेल। \nऐठामसँ दू िकलोमीटरपर जगमोहीक डेरा छइ। जिहना मौसम उतरने धरतीमे पड़ल बीज एकाएक जीवन \nधारण करैले ि³यागत होइए तिहना ने मनुखोक जीवनमे अिछ। िव\"ाथ¹ जीवनक अि;तम छोड़पर जिहना \nजगमोही पहुँच चुकल अिछ तिहना ने धीरे;ो पहुँचले अिछ। साल भिरक पछाइत तँ दुनूक· नवजीवनiiiमे \n,वेश करबेक छइ। ओना, धीरे; अपन लÐय िनध:िरत कऽ चुकल अिछ जे बी.ए. केला पछाइत अपना \nढंगसँ अपन जीवन िनम:ण करब मुदा जगमोही अखन अिनसिचतताक ि?थितमे अिछ। ओना, उमेरक िहसाबसँ \nजगमोही बािलग भऽ चुकल अिछ। नबािलगे धिर ने बाल-ब¦चाक पूण भार माता-िपताक· रहै छैन मुदा जखन \nबेटा-बेटी बािलग भऽ जाइए तखन तँ िवचारणीय ,Ä बीचमे आिबये जाइए।  \nिरwसापर चिढ़ जगमोही धीरे;क· कहलक- \n“फेर भ·ट हेतइ।” \nभ·टक घॉंट करैत धीरे; बाजल-  \n“ज¬र, ज¬र भ·ट हेतइ।”  \nओना, इंिजनबला िरwसाक लेल दू िकलोमीटरक दूरी बहुत निहय· भेल, तँए जगमोहीक मनमे कोनो \nओहन ,Äे ने उठल जे भिवसक िवचार करैत, मुदा मनमे अपन िवरहाइत भिवस तँ नािचये रहल छेलइ। \nडेराक आगूमे िरwसा लिगते िरwसाबलाक· भाड़ा दैत जगमोही अपन डेराक कोठरीमे पहुँच,िकताब रिख बेसुध \nभऽ ओछाइनपर ओंघरा गेल। जिहना समुमे जुआिर उठैए तिहना जगमोहीक मन ¬पी समुमे िजनगीक \nजुआिर उठए लगल। एकसंग अनेको िवचार जगमोहीक मनमे उठए लगल। बी.ए.क तेसर वषमे चािर मास \nबीत गेल, माa आठ मासमे कौलेजसँ िनकैल जाएब। उैस-बीस बखक उमेरो भइये गेल अिछ, जइसँ जिहना \nमाएक· िबआहक िच;ता पकड़ने छैन तिहना िपतोजी सेहो िचि;तते रहै छैथ। दहेजक जे ¬प समाजमे बिन \nगेल अिछ तइसँ िपतोजी आ माइयो अपन मनोनुकूल पिरवारमे िबआह करा पौता िक निह। एकटा ऑिफसक \nिकरानीक ओकाितये केते भऽ सकैए। माल-जाल जकd खरीद-िवकरीक बेवहार मनुwखोक बिन गेल अिछ..! \nकोनो एक िवषयक एक पहलूपर जगमोहीक िनणय भइये ने पबैत िक धॉंइ-दे दोसर उिठ जाइत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरहइ।अ;तमे, अपन िवचारक· ठामेपर रोिक जगमोही ओछाइनसँ उिठ, माए लग पहुँचल। सुवािसिनयÂ बजारसँ \nसामान कीिन डेरा पहुँचले छेली िक बेटीपर नजैर पड़लैन। जिहना गुuहराएल मेघ देख लोक मौसम बदलैक \nसuभावना बुझए लगैए तिहना जगमोहीक· देख सुवािसनीक· भेलैन। मुदा केहनो रोग देहमे िकए ने हुअए ओ तँ \nबजला पछाितये नीकसँ बुझल जाएत। ओना, िकछु बाहरी रोग देखलोसँ बुझल जाइते अिछ मुदा भीतिरया \nरोगक·तँ बुझेला पछाितये िकयो बुिझसकैए।  \nअधिखलल फूल जकd जगमोही िखलिखलाइत माएक· कहलक- “माए, मामागामक एकगोरे संगे-संग पढ़ै \nछैथ।”  \nनैहरक नाओं सुिनते सुवािसनीक मनमे जेना जलधर भऽ गेलैनतिहना िबहुसैत बजली-  \n“कद-काठी केहेन अिछ?” \n‘कद-काठी’क पुछैकमाने सुवािसनीक मनमे छेलैन जे अिखयाइस कऽ लड़काक पिरचय बुझब। िकएक \nतँ गामक जे नवतुिरया अिछ ओ तँ सुवािसनीक· नैहर छोड़ला पछाइत ज;म लेलक मुदा चेहरो-मोहरोसँ तँ \nअनुमािनत भॉंज पिरवारक लिगते अिछ। मुदा लगले सुवािसनीक िवचार बदैल आगू बिढ़ गेलैन। आगू बिढ़ते \nसुवािसनी बजली-  \n“नामो-ठेकान पुछलहक?” \nअपनाक· संयिमत करैत जगमोही बाजल-  \n“र?ते-र?ते भ·ट भेला, तखन केना नाम-ठेकान पुिछितऐन! मुदा एते तँ बुझले अिछ जे धीरे; नाम \nिछऐन।”  \n‘धीरे;’ सुिन सुवािसनी अपन नैहरक िदयाद-वाद िदस नजैर िखड़बए लगली, मुदा केतौ थाह-पता निह \nलगलैन। बजली-  \n“िकछु गपो-स#प भेलह?” \nजगमोही-  \n“बहुत गप-स#प तँ निह भेल मुदा एते तँ ओहो मने-मन बुझबे केलैन जे हमरे गामक धीकधी छी।” \nधीरे;क गाम–,ेमनगर–सँ कोस भिर हटल जगमोहीक गाम–रामपुर–अिछ। ओना, एक रा य आ एक \nिजलाक गाम रिहतो गाम-गाममे अ;तर सेहो अिछए। अ;तरक केतेको कारण अिछ। जिहना दू गामक \nभौगोिलक बनाबट दू रंग रहने आिथक ि?थितमे अ;तर होइए तिहना राजनीितक दृिÇसँ सेहो होइते अिछ। \nराजनीितकिवचारधारा सेहो भौगोिलके बनाबट जकd अनेको रंगक अिछए जइसँ समािजक ¬प-रेखा सेहो अलग \nहोइते अिछ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडेरा अिबते रामलखन कपड़ा बदैल टंकीमे हाथ-पएर धोइ अपन बैसार ¬ममे पहुँचला। तैबीच जगमोही \nचाह बना नेने छल। ओना, ऑिफससँ एला पछाइत रामलखन अपन डेरामे तyखनात् चाहेटा पीबै छैथ, िकएक \nतँ ऑिफस छोड़ला पछाइत ऑिफसेक केि;टनमे जलखै कऽ लइ छैथ। तेकर कारण अिछ जे ऑिफसक \n?टाफक· सुिवधानुसार जलखै-खेनाइ भेट जाइ छैन। आने िदन जकd पॉंचो गोरे माने- रामलखन, सुवािसनी आ \nतीनू बिहन जगमोही, संगे-संग चाह पीबए लगल।  \nऑिफससँ डेरा रामलखन अपन संगी- क;हैयाक संग सभ िदन पएरे एबो करै छैथ आ जेबो किरते छैथ \nजइसँ र?तामे अपन-अपन गाम-घरक संग अपन-अपन पिरवारक सुख-दुखक गप-स#प सेहो किरते छैथ...। \nऑिफससँ िनकलला पछाइत क;हैया अपन पिरवारक बात उठबैत बजला-  \n“रामलखन भाय, दरमाहाक पाइसँ पिरवार चलाएब बोझ बिन रहल अिछ। समयपर दरमाहा नइ भेटने \nसभ िदन संगी सबहक कजखौक बनले रहै छी।” \nक;हैयाक बात सुिन रामलखनोक मन ठमकलैन मुदा लगले मनमे उिठ गेलैन जे सोझ-साझ बजने वा \nकनने थोड़े सम?या मेटाएत। तँए, जीवन िदस इशारा करैत रामलखन बजला-  \n“क;हैया भाय, ईहो ने देखबै जे ए¢े रकक कुरसीपर अहूँ छी आ रामान;दो अिछ,दुनू गोरेक दरमहोए¢े \nरंग अिछ।मुदा रामान;द केना एतेक हाइ ?तरक रहन-सहन बना नेने अिछ!” \nरामलखनक ,Äपर जाबे क;हैया िवचार किरतैथ ताबे डेरा पहुँच गेला। होइतो अिहना छै जे सभ-\nिदनासंगीक बीच िकछु ,Ä जँ पछुआइयो गेल तँ ई आशा बनले रहैए जे औझुका छुटलाहा गप कािµ पूरा \nलेब। ओना, गप-स#पक ³ममे रामलखन पिरवािरक िजनगीक बात उठा चुकल छला मुदा जखन अपन डेरा \nएला आ चाह हाथमे लेलैन तखन क;हैयाक िवचार अनायास मनमे उठलैन। उिठते जखन अपन पिरवारक \nसम?या आ समाधानपर नजैर गेलैन तखन बुकौर लागए लगलैन। पिरवारमे तीन-तीनटा बेटी अिछ, दोसर \nकोनो ने आमदनी अिछ आ ने कोनो आशा..! बेटा अिछ निह। गाममे जे पैिaक सuपैत अिछ ओ दू भॉंइक \nभैयारीक अिछ। तहूमे सरकारी नोकरी रहने समाजोक नजैरमे िकछु-ने-िकछुइ जत बिनय· गेल अिछ। अखनो \nगाम-घरमे बेटा-बेटीक बीच पढ़ाइ-िलखाइक दूरी बनले अिछ। तैठाम जखन जेठ बेटीक· बी.ए. तक \nपेढ़ेलॱतखन छोट दुनू बेटीक अिधकार सेहो बिनय· जाइए। जँ से निह करब तखन पिरवारो आ समाजोमे \nदोखी बनबे करब आ जँ से करब तखन जिहना अखन मास पुरैत-पुरैत हाथ खाली भऽ जाइए, जइसँ िकछु-\nने-िकछु प¥च-उधार भइये जाइए, तिहना ने आगूओ चलत। तहूँमे आब आधासँ बेसी समय नोकरीक समा#ते \nभऽ गेल। अखन तक माa पिरवार चलैत रहल अिछ। अगुआएल काजमे माa जेठ बेटीक· कौलेजमे आ \nछोट दुनू बेटीक· हाइ-?कूलमे पढ़बै छी। सालभिरक पछाइत जगमोही कौलेजसँ िनकलत आ दुनू छोट बेटी \nएकाएकी कौलेज पहुँचत। तैसंग एका-एकी िबआहोक सम?या िसरचढ़ हेबे करत...।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपिरवारक िवचार रामलखनक मनक· तेना बोिझल बना देलकैन जे आन िदनक अपे{ा मुँहक चुहचुही \nम;हुआ गेलैन।मुदा सुवािसनीक मन ठीक िवपरीत छल, नैहरक बात सुिनतेिहनकर सुतल ?मृित जािग मुँहक \nचुहचुहीक· बढ़ा देलकैन जइसँ अपन नैहरक गप-स#प करए चाहै छेली। अपन जगैत िज±ासा आ पितक \nम;हुआएल मनक· देख सुवािसनी बजली-  \n“मन िकए खसल देखै छी?” \nओना, सुवािसनीक िवचार रामलखनक· अनसॲहdत लगलैन मुदा प¼ीक· अिशि{त मािन अनसॲहdतक· मनमे \nदािब लेला। अनसॲहdत ई लगलैन जे अपने पिरवारक सम?याक समाधानक बाट जोिह रहल छी, जइसँ \nपिरवार उिठ कऽ ठाढ़ो हएत आ आगूओ बढ़त,मुदा तेकर ठीक िवपरीत प¼ी बािज रहल छैथ जे मन बड़ \nखसल देखै छी..! \nपिरवारक बीच रामलखन आगूक कोनो बात-िवचार करबक· अखन नीक निह बुिझ रहल छला।नइ \nबुझैक कारण मन गवाही दऽ रहल छेलैन जे जिहना अपने प¼ीक संग पिरवारक· उिठ कऽ दौड़ैक िवचार \nकिहयो ने कऽ पबै छी तिहना ने आनो-आन अिछ। रहबो केना ने करत, अखन जे पिरवार सबहक धार बिन \nगेल अिछ ओ यएह ने जे नीक-सँ-नीक आ अधला-सँ-अधला वृि अपनाकऽ पुAख कमा आनैथ आ मिहला \nघरक भीतर खाइ-पीबैक ओिरयान करती। जइसँ पुAख जिहना पिरवारक भीतरक जानकारीसँ अनाड़ी बनल \nरहै छैथ तिहना उपाजनमे भागीदारी नइ भेने मिहलो अनाड़ीएबनल रहै छैथ। ,Ä अिछ पुAख-नारीक संयोग-\nसहयोगसँ पिरवारक· आगूक िदशा िदस बढ़ाएब। खाएर...।  \nपिरवारक बीच माने पित-प¼ीक बीचक िजनगीमे रामलखन जेतेक डुमकी लगबै छला तेतेक नव-नव \nिवचारो जगै छेलैन आ दुनू परानीक बीचक िजनगीमे ओझरी सेहो लिग रहल छेलैन। जइसँ चेहराक ¬प-रंग \nआरो बेदरंग बनल जा रहल छेलैन। रंगो तँ रंग छी िकने जे बेदरंगो होइए, सदरंगो होइए आ कुदरंगो होइते \nअिछ। \nलगले रामलखनक मनमे उठलैन जे पिरवारक· जानब आ जनैत र?तासँ आगू बढ़ब बाल-बोधक खेल \nनिह छी, तँए नीक हएत जे अपने िकए ने असगरे पिहने ढुिड़या पसाइरपिरवारक· नीक जकd ढुिढ़ ली।तइले \nयएह ने नीक हएत जे पिरवारक सभ सद?यक· अपना-अपना िदस माने अपन-अपन जीवनानुकूल िदस िवचार \nघुमा िदऐन आ अपनो अपना िदस घुिम कऽ िवचारी। तँए, नीक हएत जे प¼ीक· किहऐन- ‘अखन मन भारी \nलगैए तँए कनीकाल आराम करए िदअ, तैबीच अहूँ सभ अपन-अपन काज देखू।’  \n..िवचारैक ³ममे तँ रामलखन िवचािर लेला मुदा आगू िकछु बजैसँ पिहने दोसर िवचार मुँहक· रोिक दइ \nछेलैन।  ‘बाजी की नइ बाजी, बाजी तँ की बाजी आिक नइ बाजी, अही बीच रामलखनक मनओझरा गेलैन।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओझरा ई गेलैन जे जँ बािज िदऐ जे ‘मन भारी लगैए’आ जँ ओ सभ कोनो िबमारीक आगमन बुिझ डॉwटर-वैद \nकरए लगत, तखन तँ अनेरे ने सभ अपना-अपनीक· तेतेक आिह-आलम करत जे जेहो कनी-मनी गुÒी माथमे \nबँचल अिछ सेहो नोचा जाएत। तइसँ नीक जे िकए ने कनी झूठे बािज ऑिफसेक काजक नाओं लगा बाजी \nजे तेहेन फाइल अिछ जे की िलखब से फुरबे ने करैए..!रामलखनक मन मािन गेलैन जे एतेक झूठ बजलासँ \nबेड़ा पार भऽ सकैए। बजला-  \n“तेहेन जुग-जमाना आिब गेल अिछ जे ऑिफसक फाइल िक फाइल जकd रहल, ओ तँ फाइलोमे \nफाइल अिछ। लगले अफसरक हुकुम अबैए जे प{मे िलखैक अिछ आ ,ाते भने आदेश बदैल िवप{मे \nिलखैक भऽ जाइए। एके फाइलक· मास-मास िदन तक रगड़ैत रहै छी तैयो अधिखजुए रहैए..!” \nऑिफसक नाओं सुिन जिहना सुवािसनी तिहना तीनू बेटी सेहो रामलखनक· आराम करैक मोहलत दऽ \nदेलकैन। ओना, जिहना कोटमे कोनो जमानत हािकम लगले दए दइ छैथ,आ कोनोक· मासक-मास रगड़ला \nपछाइत देबो करै छैथ आ निहयÂ दइ छैथ, तेना रामलखनक· निह भेलैन। तेकर कारण रामलखनक अपन \nिबसवासू िवचारसँ बेसी कारगर सुवािसनीक मनमे नैहरक िज±ासा आ जगमोहीक मनमे धीरे;क िज±ासा \nछल। खाएर जे छलसे छल मुदा रामलखनक· सोचै-िवचारैले जमानत तँ भइये गेलैन। ओना, िपतासँ नुका \nजगमोही माएसँबात करए चािहते छल। तेकर कारण तेकठसँ बॉंचब रहइ। िकएक तँ तेकठ िवचार बेसी \nझंझिटया भेने काज नोकसान करबे करैए। गोटे-आधे काज सुधरैए नइ तँ बेसी दुिरये होइए। ऐठाम तेकठ \nभेल- पिहल सुवािसनीक नैहरक िवचार, दोसर- जगमोहीक मातृकक िवचार आ तेसर- रामलखनक सासुरक \nिवचार।ओना, ऐठाम पिरवारक िवचार अिछ मुदा से निह, िवचारोक ¬पमे  बेकतीगतो एहेन िवचार होइते अिछ \nजे रंग-िबरंगक िवचार मनमे उठने,माने दोकठ, तेकठ, चौकठ भेने केतौ िकयो िनणये ने कए पबैए तँ केतौ \nगलतीए िनणय कए लैत अिछ। आ से एहेन कोनो अदनेiv लोकटा-क· होइए सेहो बात निहय· अिछ। अदनाक \nकोन बात जे पदनोक·v होइते अिछ, जइसँ अधलासँ बेसी अधला होइक सuभावना बिनते अिछ। *ापर युगमे \nजखन महाभारत शु¬ होइक सuभावना बनल, जइमे बड़का-बड़का यो½ा सभ दुनू िदस छला, एक प{मे कृणो \nछला। जइ प{मे कृण छला तइमे तीनटा सेसरvi यो½ा रहैथ- अजुन, अिभम;यु आ बबरी। गuभीर ¬पसँ \nजखन कृण िवचार केलैन तखन अजुन आ अिभम;यु तँ एक पटरीपर बुिझ पड़ैन मुदा बबरी कुछप बुिझ \nपड़लैन जइसँ मनमे शंका उठलैन जे हो-न-हो एक िदस दुनू प{क बीच, माने कौरब आ पा-डवक बीच यु½ \nशु¬ हुअए आ दोसर िदस अपने प{मे–माने पा-डव प{मे–वैचािरक लड़ाइ उिठ जाए,तखन हार छोिड़ जीतक \nआशा करबे मुAखपना हएत िकने। मुदा से बबरी मानबो करत तखन ने, आ जँ नइ मानए तखन? ओना, \nमानबो-मानबक पिरवेश बिनते अिछ जइ पिरवेशक हवा िकछु-ने-िकछु सभक· ,भािवतो किरते अिछ। खाएर.., \nअ;तमेरणकौशल किमटीमे िवचार कए बबरीक· लड़ाइसँ दूर रहैक िवचार देल गेल। मुदा अपन जान अिपत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकेिनहार बबरी छलाहे, ओहोएक श लगा रण{ेaसँ अलग रहैक िवचार मानलकैन। ओ श छल जे \nयु½भूिममे बबरी शािमल नइ हएत मुदा देखत अपना आँिखसँ..! तखन बबरीक· गरदैनसँ ऊपर कािट रणभूिमक \nबगलमे जे पहाड़ छल ओइपर रिख देल गेल। जइसँ गरदैन कटल बबरीक आँिख महाभारतक सभ िकछु \nदेखलक।  \nधीरे;क चच सुनने सुवािसनीक मनमे नैहरक अपन बालपन मन पड़ए लगलैन,जइसँ जगमोहीए जकd \n¬प बिन गेलैन। िजनगीक ¬पो तँ िजनगीमे मनोरंजन किरते अिछ। केतौ जुआनीक बीच हारल जीतल \nजुआनीक मनोरंजन बनैए तँ केतौ अ?सी बखक वृ½ आठ बखक बेदरा बिन माइक शासक बिन शासनो \nकिरते अिछ जे हमरा फलi बौस खाइले नइ देमे तँ हम घरसँ भािग देशक िसपाही बिन ब;दूक चलबैले \nसीमापर चिल जेबौ...। दस बखसँ सुवािसनी नैहर नइ गेल छेली तँए नैहरक िज±ासा बढ़ब सोभािवके \nछेलैन। धीरे;सँ आगूक गप-स#प करैक भार जगमोहीक· सुमझबैत सुवािसनी बजली-  \n“बु¦ची, बहुत िदन नैहर गेना भऽ गेल, माइयो-बाप निहय· रहला जे नैहर रहत, मुदा पिरवारो आ गामोक \nसमाज तँ नैहरेक भेला, तँए जाइक िवचार मनमे होइए।” \nओना, जिहना-जिहना समािजक पिरवेश बनैए आ बदलैएतिहना-तिहना ओ हवा सभक· लगबो करैए। आ \nसे िसफ ,भािवतेबेकतीक· लगैए से बात निह, सभक· लगैए। तँए, पिरवारमे तीनू बेटीक पालन-पोषण, पढ़ाइ-\nिलखाइ आ िबआह-दान करैक सम?या जिहना रामलखनक· छैन तिहना सुवािसिनयÂक· छै;हे। ओना, आन \n?aीगण जकd सुवािसनी निहय· छैथ जे दुरगमिनयॉं किनयॉं बिन जखन नैहरसँ िनकलए लगली आ ?aीगण \nसभ जे दुनू परानीक· राजा-रानी बना िवदा केलकैन, से अखनो अपनाक· बुिझते छैथ। सुवािसनी समझदार \nऔरत छैथ, बेटा निह रिहतो बेटी सभक· अपन िजनगी जीबै-जोकर चेतनशील बनबै पाछू सभ िदन ,य¼शील \nरहली। अपन पिरवािरक आिथको ि?थितक· नीक जकd बुिझये रहल छैथ, मुदा िजनगीक आगूक बाटपर \nनमहर खािध सेहो देिखये पिड़ रहल छैन। पिरवेशक बहैत हवामे सुग;धक संग दुग;धो तँ अिछए। ओ अिछ \nजे बेटीक· जेतेक पढ़ाएब तेतेक बेसी खच िबआहोमे हेबे करत। जे कॲढ़ बिन समाजक करेजक· खोखैर-\nखोखैर खाइते अिछ। की एकरा झुठलौल जा सकैए जे जइ बेटीक· पढ़बैमे माए-बाप अपन जी-जान लगा, \nअपन जीवनक· पछुअबैत बेटीक· नीक-सँ-नीक िश{ा दइ छैथ,मुदा ओकरे जखन िबआह करैले समाजमे डेग \nबढ़बै छैथ तखनपहाड़बिन दान-दहेज हुनकर र?तारोकै छैन की निह? की समाजक लोक ऐ बातक· निह बुिझ \nरहल छैथ जे पढ़ल-िलखल स{म मनुखक आगमन पिरवारमे भऽ रहल अिछ, ऐठाम दान-दहेज केतेक महत् \nरखैए।मुदा पिरवेश एहेन दूिषत बनल अिछ की निह?  \nसमाजक बीच बनल पिरवेशक· समाजे बदैल सकैए, तँए ओहन समाज िनरमा कऽ ओइ पिरवेशक· रोिक \nकऽ सुधारए पड़त वा बदलए पड़त। ओहन समाज बनत केना? ,ाय: स भ समाजक बीच एहेन एकोटा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपिरवार निह अिछ जे बेटा-िबआहे बेर राजा आ बेटी-िबआहे बेर अपनाक· िभखमंगा निह कहै छैथ। ओना, \nबजैकाल बजबो किरते छैथ जे ‘दान-दहेज’ पाप छी। ऐ लेल जिहना माता-िपताक· संयुwतमोच:–पिरवािरक \n¬पमे–बनबैक खगता छैनतिहना फुटा-फुटा दुनूक· अलग-अलग मोच:–माने पुAखक अलग आ मिहलाक अलग–\nबना अपनाक· ठाढ़ करए पड़तैन। तिहना सभ जनबो करै छी आ बिजतो छीहे जे युवाशिwत देशक भाÓय \nिनम:ता होइ छैथ। जे खुद एहेन पिरवेशक िशकार बिन चुकल छैथ। बिनय· निह चुकल छैथ, अबैबला पीढ़ी \nसेहो बनबे करत। ओना, अिवकिसत समाज रहने पिहनिहसँ अनमेल िबआह–वैचािरक ?तरपर–होइत आिब रहल \nअिछ, मुदा आब जखन समाज आगू बढ़ल,तखनो जँ वएह िवचारधारा बहैत रहततखन समाज सम?या मुwत \nकेना हएत? एक-एक जन जखन सम?या मुwत हेता तखने ने देशक गित तेज हएत आ ?वतंaताक \nवा?तिवक ¬प परगट हएत।  \nधीरे;सँ गप-स#प करैक अिधकार माइयक मुहसँ सुिनते रंग-रंगक रंगीन रोशनी जगमोहीक मनमे जागए \nलगल। ओना, सभ िवचारक· मनेमे दािब जगमोही दोसर िदनसँ कौलेजक रीिडंग ¬ममे एक घ;टा धीरे;क \nसंग पढ़ैक िवचार मनमे रोिप लेलक।  \nजिहना िमिथलाक सभ गाम अिछ तिहना ,ेमनगर सेहो अिछए। आने गाम जकd ,ेमनगरमे सेहो साइयो \nदेवी-देवताक पूजो होइते आिब रहल अिछ आ मनतो अिछए। तिहना दजनो रंगक जाितयो आ जाइितक बीच \nफूट-फूट देवी-देवता सेहो अिछए। जइसँ रंग-रंगक बेवहारो आ िविध-िवधान सेहो अिछए। सभ िकछु रिहतो \nजिहना पिरवार-पिरवारक बीच अपन-अपन बेवहार रहने कोनो-कोनो पिरवार नीको अिछ आ नीकक माइनसेहो \nअिछए तिहना धीरे;क पिरवारक अपन खास बेवहारो आ िवचारो अिछए। धीरे;क िपता–जीबे;–क िवचार \nअखनो छै;हे जे एकटा बेटा अिछ, जँ तेकरो िबआहमे दान-दहेज लऽ बेच लेब, तखन अि;तम सं?कारमे \nमुखािÓन केकरासँ िदयाएब? तैसंग अनका जकdजीबे; ईहो निहय· मानै छैथ जे बेटा िनिमे िबआहमे जेतेक \nबेसी नगद-नारायण गनाएब तेतेक बेसी इ जतदार बनब। ओना, समाजमे िकछु लोकक बीच जिहना एक िदस \nदहेज निह लेबक· ,िता बुझल जाइए तिहना जेतेक अिधक लेब तेतेक नमहर ,ितित बनैक िवचार सेहो \nअिछए। \nिपताक ,भाव धीरे;पर सेहो भरपूर पड़ल अिछए। जइसँ िबआहमे दान-दहेजक िवचारेधीरे;क मनसँ \nमेटा गेल अिछ। जइ पिरवारमे दान-दहेजक बेवहार अिछ तइ पिरवारक िवचारो आ बेवहारोमे अ;तर ओइ \nपिरवारसँ अिछए जइ पिरवारमे दान-दहेजक चलैन निहअिछ। भल· एक-दोसरक· िकए ने िन¦चÂ देखबए आ \nनीच कहबो करए।  \nपॉंच बजे तक कौलेजक रीिडंग ¬म खुजल रहैए। अपन िनध:िरत समय अनुकूल रहने धीरे; रीिडंग \n¬म पहुँच चुकल छल। िकछुकालक पछाइत जगमोही सेहो पहुँचल। संजोग एहेन बनल जे रीिडंग ¬ममे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदोसर िकयो आन िव\"ाथ¹ निह छल। एक तँ सुनसान जगह, दोसर पिहल िदन जगमोहीक रहनेपूछ-आछ \nकरैक सuभावना सेहो बिनय· गेल छेलइ। तहूमे टटके कािµ भ·टो-घॉंट आ िकछु गपो-स#प भेले छेलै जइसँ \nिवचारो तरगरे रहइ। धीरे; लग पहुँच जगमोही बाजल-  \n“अहdक चच माइयो लग केने छेलॱ।”  \nमाइयक नाओं सुिनते धीरे; चॱकल। चॱकल ई जेजगमोहीसँ िकछु गप-स#प भेला पछाइत जे मनमे \n,ेमािसwत िवचार अंकुरए लगल छल ओ माa संगी-साथीक बीचक निह रिह पिरवािरक ¬पमे बदलैक बाट \nपकैड़ रहल अिछ! ओना,  बेकतीगत िवचार आ पिरवािरक िवचारमे िकछु-िकछु अ;तर सेहो रिहते अिछ। मुदा \nजिहना केतौ-केतौ अ;तर अिछ तिहना ईहो तँ िनिववाद सyय अिछए जे नद-नालाक पािन िमिल जिहना नदीक \n¬प बनैए तिहना पिरवारोजनक िवचार एकिaत भेला पछाितये ने पिरवारक िवचारधारा बनैए। ओना, पिरवारक \nजे ¬प-रेखा अखन समाजमे बिन गेल अिछ ओ एहेन िवचारसँ दूर भइये गेल अिछ, तेकर कारण सिदयोसँ \nअबैत गुलामीक जंजीर अिछए। गुलामीक जंजीर एहेन सूaवत् बिन गेल अिछ जे पिरवार हुअ आिक \nसमाज,सभठामबेकतीगत िवचार ऊपर उिठ गेल अिछ आ सामुिहक िवचार दिब कऽ िन¦चd उतैर गेल अिछ। \n,Ä अिछ जे ओ–नीच-ऊँच–केना एकरस भऽ एकरसतासँ चलत? पिरवार हुअ िक समाज आिक समाजक \nबीच जे पिरवार अिछ सेजाधैरएकरस भऽ एकरसता निह धड़तताधैर िजनगी बेठेकान चलबे करत, जइसँ \nिजनगीक सभ सीढ़ी बेठेकान भइये जाएत। जखन िजनगीक ठेकानेनिह रहत तखन मनुखक िजनगी केहेन \nहेबा चाही एकर कपनो तक असuभवे रहत िकने। \nजगमोहीक बात सुिन धीरे; बाजल-  \n“ओना, अखन हम नीक जकd निह बुिझ रहल छी मुदा...।” \n‘मुदा’क पछाइत धीरे;क मनमे उठल जे जँ अखन जगमोहीक माएक· बिहनमािन सuबोिधत करब तखन \nजगमोही ?वत: िन¦चdक खाड़ीमे उतैर जाएत। जखने िन¦चdक खाड़ीमे उतरत तखने दुनू गोरेक बीचक जे \nएक¬पताअिछ ओ बािधत हेबे करत।  \n‘मुदा’क पछाइत धीरे;क चु#पी देख जगमोही अपनिवचारक खॲरना चलबैत बाजल-  \n“मुदा की?” \nओना, साएसँ ऊपरेकुरसी-टेबुल सजल अ°ययन क{ अिछ,तँए नमगर-चौड़गर-पेटगर अिछए। जइसँ दू \nगोरेक बीचक बातक °विन हेराएले रहत, तहूमे माa दुइए बेकती अिछ। बॉंकी जे तीन आदमी–पु?तकालयक \nकमचारी–छैथोओ सभऑिफसेक काजमे लागल छैथ। \nजगमोहीक ,Ä सूचक बात सुिन धीरे; अपनाक· चौकन करैत अपनमनक िवचारक· बदैल बाजल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“अहdक डेट ऑफ वथ की अिछ?” \nजगमोही बाजल-  \n“एगारह फरवरीक· बीस बख पुिर गेल आ अहdक?” \nजगमोहीक ,Ä सुिन धीरे; मु?की दैत बाजल-  \n“हम हारलॱ, अहd जीतलॱ!” \nधीरे;क मुहसँ ‘हािर-जीत’ सुिन जगमोही चॱकल। चॱिकते मनमे उठलै- अखन तँ परी{ाक घड़ी \nपछुआएले अिछ तैबीच कोन परी{ा भऽ गेल जे दुनू गोरेक बीच हािर-जीतक िनणय भऽ गेल! \nधीरे; मनमे मु?की भरैत जे िवचारक सरोवरमे जगमोही वौआएल अिछ। ओना, एकरा वौआएब निह \nकहल जा सकैए। वौआइत तँ लोक ओतए अिछ जेतए नाम-ठेकान रिहतो जगह हेराएल रहैए। मुदा ऐठाम से \nनिह अिछ। धीरे; जँ अपन ज;म ितिथ खोिल िनणय सुनौनेरहैत आ जगमोही निह बुझैत तखन ने \nजगमोहीक वौआएब होइत, से तँ िछपा कऽ धीरे; अखन मनेमे रखने अिछ।..जगमोही बाजल-  \n“आपमौजी जिहना दुिनयÂ अिछ तिहना दुिनयॉंक लोको तँ अिछए, अपन-अपन िवचारे सभ दुिनयÂ देखैए \nआ अपने-अपने िवचारे बजबो करैए, जइसँ केतौ बजड़बो करैए आ केतौ बजािड़तो अिछए।” \nजिहना अनठेकानल वाण धीरे; चलौने छल तिहना जगमोही सेहो चला धीरे;क करेजक· बेध देलक। \nअपन वेधाइत िवचारसँ ,भािवत होइत उनटा चािल–पाछू मुह·क डेग–पकैड़ धीरे; बाजल-  \n“ऐबेर ,ेमनगरमे खूब आम फड़ल अिछ, चलू सभिकयो संगे आम खाइले।” \n‘,ेमनगरक आम’ सुिनते जगमोहीक·एकाएक बारह बख पिहलुका खेलहा आम मन पड़लै,बाजल-  \n“नानाक गाछीक ओहन िसनुिरया आम खेने छी जेकर खॲइछा पानोसँ पातर आ सुआद कपूरोसँ नीक \nरहइ।”  \nधीरे;क आम जगमोहीक गुलाबखास भऽ गेल। धीरे; बाजल- “कहने जे छेलॱ जे अहd जीत गेलॱ आ \nहम हािर गेलॱसे बुझिलऐ?” \nजगमोही-  \n“नइ!” \nधीरे;-  \n“जिहना अहdक ज;मितिथ एगारह फरबरी अिछ तिहना हमर एगारह जनवरी अिछ। अहdसँ एक मास \nजेठ भेलॱ ने?”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिब¦चेमे जगमोही मुड़ी डोलबैत बाजल-  \n“हँ से तँ भेबे केलॱ।”  \nजगमोहीक ?वीकृित सुिनते धीरे; धॉंइ-दे बाजल-  \n“एक मास जेठ रिहतो हमहूँ ओतइ ने छी जेतए अहd!” \nजगमोही- “की मतलब?”  \nधीरे;- “मतलब यएह जे जेठ रिहतो हमहूँ ओही wलासमे पढ़ै छी िकने। तँए कहलॱ जे एकमास हमर \nहारल भेल अहdक जीतल भेल।”  \nजिहना ताशक गेम-गेम खेलमे नहलापर दहला आ बीबीपर बादशाह फेक मारल जाइए तिहना धीरे;पर \nअपन िवचार फेकैत जगमोही बाजल-  \n“एकर तँ दोसरो प{ अिछए िकने। जिहना अहd अपनाक· हारल मािन रहल छी तिहना ने हमहूँ अहdसँ \nएक मास हीनभेलॱ आ अहdहमरासँ }े भेलॱ।”  \nजगमोहीक िवचार सुिन धीरे; ठमकल। ठमकल ई जे जगमोिहयोक कहब अनगल निहय· अिछ। \nताशोमे तँ अिहना होइते छै जे केतौ दहलाक नहला मारैए तँ केतौ बीबीक अभावमे बादशाह बेमौत मरैए। मुदा \n,Ä तँ बीचमे उिठये जाइए जे जँ दुनू प{क तक अकाय हुअए तखन िनणयक र?ता की हएत?अपन \nओझराएल मनक िवचारक बनमे धीरे;क· एकटा ओहन वृ{ देखाए पड़लै जे नuहरो आ पुरानो अिछ। बाजल-  \n“एकटा बात कहू ते जगमोही, अखन तकलोकक मनमे िकए एहेन धारणा बनल अिछ जे लड़का-\nलड़कीक वैवािहक सuब;धमे लड़कीसँ बेसी उमेरगर लड़का हेबा चाही?देखै छी सालक-साल अिधक उमरदार \nलड़काक संग सuब;ध ?थािपत होइत आिब रहल अिछ। अहd एकरा की बुझै छी?”  \nधीरे;क िवचार जगमोही नीक जकd निह बुिझ पएल तँए ,Äक· सूaखोल करैत बाजल-  \n“की मतलब?” \nअपन िवचारक· ?पÇ करैत धीरे; बाजल-  \n“ओहुना गाम-समाजमे देखै छी जे कोनो पिरवारमे पुAख अिधक उमेर तक जीबै छैथ आ कोनो \nपिरवारमे नारी अिधक उमेरगर भऽजीब रहल छैथ, तँए उमेरक िहसाबसँ दुनू एकरंगाहे भेल िकने?” \nजगमोही-  \n“हँ, से तँ भेबे कएल।”  \nधीरे;-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“तखन िकए कम उमेरक लड़कीक· अिधक उमेरक लड़काक संग िबआह होइए?” \nधीरे;क िवचारमे जगमोही हेरा लागल मुदा एक wलासक संगी रहने मनमे थोड़ेक Óलािन तँ जगबे केलै \nजे धीरे;क ,Äक उर नइ दए पािब रहल छी। मुदा लगले मन कलैश उठलै। कलैशते मनमे भेलै जे \nअखन दुइये गोरे ने छी, ओहुना दू गोरे जँ कोनो िवचारक िविनमय इमानदारीसँ करए तँ िनणयो इमनगर हेबे \nकरत...। तैबीच धीरे;क मनमे सेहो उठलै जे अखन तक जिहना हम कोसक िकताबमे अपन बुिधक· घेर \nरखने छी तिहना ने जगमोहीक सेहो घेराएले छइ। तैबीच एहेन चचÌ कोन अिछ जेकरा जगमोहीक चूक मानल \nजाए? \nिवचारक बीच िसमानपर अिबते धीरे;क मन िबहुसल,िबहुिसते धीरे;क मुँहपरमहसूस कएल मु?कान \nिछटकए लगलै।  \nधीरे;क मु?की भरल मु?कान देख जगमोही बाजल-  \n“ऐबेर मातृकक आम खेबे करब।”  \nधीरे;-  \n“असगरे निह, तीनू बिहनक संग मतो-िपताक· लऽ चिलयौन।सभिकयो संगे ,ेमनगरक आम खाइ, ई \nहमर िवन¡आ©ह।” \n \nश¨द संÏया : 3553, ितिथ : 17 अग?त 2018 \n \n \n \n3. \nचािरम िदन पढ़ा कऽ कौलेज ब;द हएत। मास िदन जिहना सभ साल कौलेज ब होइए तिहना अहूबेर \nहएत। अमैया छु­ी आमक गाछीमे बीतत..!ई बात जिहना जगमोहीक मनमेतिहना धीरे;ोक मनमे नचैत रहइ। \nअखनुक िश{ण सं?थान सभ जकd पिहने नइ होइ छल। माने ई जे जिहना लोअर ,ाइमरी हुअ िक \nिमिडल ?कूल, हाइ ?कूल हुअ आिक कौलेज, सभ सं?थानक अपन-अपन छु­ीक िनध:िरत समय छल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजिहना सभ कौलेजमे ए¢े िदनसँ एकेरंग छु­ी होइत छल तिहना हाइयो ?कूल, िमिडलोआलोअर ,ाइमिरयो \n?कूलमे ए¢े िदनसँ ए¢ेरंग छु­ी होइत रहइ। ओना, सालक िहसाबसँ कौलेजमे बेसी छु­ी होइ छेलै, तइसँ \nकम हाइ ?कूलमे आ तहूसँ कम िमिडलआ लोअर ,ाइमरी ?कूलमे अवकाशक समय छल। मुदा िकछु छल \nतैयो तँ अपना-अपनामे एक¬पता छेलैहे। अखुनका जकd तँ निह, जे कोनो सं?थानमे छु­ी बीत जाइए तखन \nकोनोमे शु¬ए होइए। सभ ?कूलक अपन-अपन िनयम छइ। ओना, िनयम तँ कोनो सं?था अपन बनाइये \nसकैए आ बनैबतो अिछए, मुदा जे छु­ी जइ िनिमे होइए ओकरो तँ अपन महत् छइहे। जेना-गरमीए छु­ी \nिलअ। एकरो अपन आधार अिछ िकने, जे जखन बहुत बेसी समय गम भऽ जाइए जइसँ पढ़ाइ-िलखाइक \nकाजमे बाधा उपि?थत हुअ लगैएतखन छु­ी होइए। ओना, कौलेजसँ लऽ कऽ नसरी ?कूल तकक छु­ीमे \nएक¬पता नइ होइक कारणो अपन-अपन अिछ। पिहने सावजिनक ¬पमे, माने सरकारी ?तरपर ?कूल-कौलेज \nअिधक माaामे संचािलत होइत रहैमुदा अखन सावजिनक संग-संग बेकतीगत, माने िनजी ?तरपरबेसी संचािलत \nभऽ रहल अिछ। ओहूमे िवचार-िवचारक ¬प सेहो अपन-अपन अिछ। सावजिनक ¬पमे जे िश{ण सं?थान \nसभ चिल रहल अिछ, ओ रंगगर मकानमे ज¬र चिल रहल अिछ मुदा पढ़ाइ-िलखाइक जगहबेसी खेनाइ-पीनाइ \nआ ?टायपेन माa रिह गेल अिछ। तिहना िनजी जेिश{ण सं?था अिछ ओ िभ-िभ सu,दायसँ जुड़ल \nरहलाक कारणे अपन-अपन आचार-िवचार आ बेवहारसँ ,भािवत भइये गेल अिछ, जइसँ एक-दोसराक बीच दूरी \nसेहो बिनय· रहल अिछ। तैबीच आर{ण सेहो अिछए। सावजिनक सं?थामे जे आर{ण अिछ ओ जाित-\nआधािरत अिछ, जइसँ िकछु खास जाितक िकछु खासपिरवारक· लाभ ज¬र भऽ रहल अिछ मुदा सामूिहक \n¬पक अभाव तँ अिछए। तिहना ,ाइभेट सं?थामे पाइक (डोनेशन) आर{ण भेने पाइबला आरि{त भइये गेल \nअिछ। तहू पाइबलामे एक¬पता निहय· अिछ। मोटा-मोटी तीन }ेणीक आर{ण अिछ। अिधक पाइबला, \nम°यम पाइबला आ िनÔ पाइबला लेल जिहना डोनेशन अिछ तिहना सं?थाक बेव?थो छइहे।  \nजइ कौलेजमे धीरे;क चािरम बख अिछ तेहीकौलेजमे जगमोहीक सेहो चािरम बख छी। दुनू संगे-संग \nपिढ़तो रहल आ पिढ़तोअिछ, मुदा अपनामे गप-स#प नइ भेने ने दुनूक बीच चीन-पहचीन भेल आ ने एक-\nदोसरक· िकयो बुिझये-गिम सकल,तँएदुनूक बीचक सuब;धमे कोनो तरहक जागरण निहआएल। जिहना धीरे;क· \nसाइयो छाaक बीच जगमोही माa एकसहपाठी बुझैत तिहना जगमोिहयोक· धीरे; बुझैत। िश{ण सं?थान तँ \nतीथÌ ?थान जकd अिछए, जेतेक िदनक कामनाक संग िश{ाथ¹ एतए पहुँचैए ओते पुरला पछाइत अपन-अपन \nघर-पिरवारक सुिध लइए। मुदा कािµ जखनसँ जगमोही आ धीरे;क बीच गप-स#प भेल,चीन-पहचीन भेल \nतखनसँ दुनूक िजनगीमे एक नव चेतनाक· जगने जीवन-जागरण सेहो हुअ लगल। तहूमे जखन धीरे; मास \nिदनक भार उठा जगमोहीक·अपना गाम चलैले आमंिaत केलक तखनसँ िकछु आरो जवाबदेही बिढ़ये रहल \nअिछ। ओना, धीरे;क गाम जगमोहीक मातृकोिछऐहे, तँए दुनूक बीच ,ेमाकषण सेहो बिढ़ये रहल अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजइसँ जिहना धीरे; तिहना जगमोही अपन-अपन मनसागरमे िहलोरोलइये रहल छल। \nअ°ययन क{सँ िनकलला पछाइत कौलेजक अि;तम गेटपर,जैठामसँ दुनू दू िदस हएततैठाम-पहुँच \nजगमोही बाजल,“कािµ फेर भ·ट हेबे करब..!”  \nजगमोहीक आ©ह सुिन धीरे; आ©िहत होइत बाजल-  \n“जँ कोनो बेवधान नइ उपि?थत हएत तँ ज¬र अही समयमे अहीठाम भ·ट हएब।” \nओना, जगमोहीक मनमे ईहो उठैत रहै जे अखन डेरा पहुँचैमे अबेर निहय· भेल अिछतँए धीरे;क डेरा \nतक जाइ, मुदा धीरे;क मनमे चािरम िदनक छु­ी आ गाम जाइक तैयारी नािच रहल छेलइ। मास िदन \nगाममे रहब, तैबीच कौलेजो बे रहत तखन अनेरे पटना िकए आएब। तँए ऐठामक सभ काज िनपटा कऽ \nजाएब...। काजक बढ़बािरसँ धीरे;क मन दबाएल छल जइसँ जगमोहीक· डेरा चलैक आ©ह निह कए \nसकल। कमÌ ने धमक सृजदाता छी,तँए िजनगीक लेल कमक· गिसया कऽ पकड़ला पछाितये ने िकछु भेटैक \nसuभावना बनैए। गप-स#प केतौ पड़ाएल थोड़े जाइए, तहूमे भिर मास एकठाम हेबे करब...। जिहना काजक \nसुिढ़याएल लोक िबना िकछु बजने-भुकने अपन काजमे पील कऽ पिड़जाइ छैथ तिहना धीरे;ोअि;तम गेटपर \nगेला पछाइतोअपन डेगक· िबनु छोट केनिह डेरा िदस बिढ़ गेल।  \nजगमोहीक मुह· जखनसँ सुवािसनी धीरे;क िवषयमे सुनलैन तखनसँ मनमे आशाक पातर-छीतर  योित \nिछटकए लगल छेलैन।  योित ई िछटकए लगल छेलैन जे दुिनयॉंमे अवलानारीक दुखह: तँ पितये वा भाइये \nने होइ छैथ, से जखन भेट रहल अिछ तखन अवसरक· छोड़ब नेनमित हएत।  \nजगमोहीसँ पिहनिह सुवािसनी बजारक काज सuहािर डेरा पहुँच, डेरोक जे काज छेलैन सेहो सभ अगुआ \nनेने छेली।  \nजगमोहीक· डेरा पहुँचते सुवािसनी पुछलिखन-  \n“बु¦ची, धीरे;सँ भेटÂ भेल छेलह?” \nओना, जगमोहीक िचताकषण धीरे;क ,ित नव िसरासँ बिढ़ये रहल छल, तैबीच मातृकक सuब;ध आ \nमाइक िज±ासा आरो पॉंिख जोिड़ देलक। एक तँ ओहुना कौलेजक संगी सबहक सuब;ध गमैया वातावरणक \nअपे{ा बहुत अगुआइये गेल अिछ जइसँ, तैसंग शहरी वातावरणमे अनेरो बहुतो एहेन ©ामीण शंका सभ अिछ \nजे मेटाएल जा रहल अिछ। अपनाक· समरस करैत समरसताक बाट पकैड़ जगमोही कहलकैन-  \n“आने िदन जकd धीरे; आइयो wलासो आएल छल आ िरिडंग ¬पमे सेहो छल।  \nजगमोहीक बात सुिन सुवािसनीक मन एकाएक अ;तिधयान भऽ गेलैन। अ;तिधयान होइते मनमे \nउपकलैन- जिहना दुिनयॉंमे ,yयेक पुAखक· नारीक बीच सuब;ध बनौल जाइए तिहना ,yयेक नारीक· सेहो  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपुAखक बीच सuब;ध बनौले जाइएजइसँ सृिÇक रचना होइए। ओना, मनुखक सघन वनमे जिहना असंÏय \nपुAख अिछ तिहना असंÏय नािरयो अिछए मुदा केहेन नारीक· केहेन पुAखक संग सuब;ध ?थािपत करक \nचािहये, ई िवचार तँ ,बु½जने ने करैत रहलाअिछ, जे समाजमे समािजक रेबाज बिन गितशील सेहो होइत \nरहल अिछ। मुदा भैयारीक सuब;ध तँ ,कृित ,द अिछ। एक मा इक कोिखसँ िनकलल स;तानक बीच \nजिहना भाए-भाए वा भाए-बिहनक बीच भैयारीक सuब;ध उिठ कऽ ठाढ़ होइए तिहना आनक संग भल· से नइ \nहुअ, मुदा बेवहािरक ¬पमे अनेको िदशा-बाट तँ ओहन अिछए जइसँ भैयारीक सuब;ध ?थािपत होइतआिब \nरहल अिछ। ओना, सभ मनुखक· अपन-अपन सोभाव होइते छैन, जइसँ सuब;ध ?थािपत होइमे अनेको ¬प-\nरंग अिछए। मुदा से अखन निह, अखन एतबे जे सुवािसनीक मनमे जे बेरपड़ल सम?याvii उठलैन से...। \nपितक ओहन कमाइ निह छैन जइसँ पिरवेशक अनुसार पिरवार चलबैत तीनू बेटीक· समुिचत ?थानमे िबआह \nकऽ सकती।रामलखनक· सीिमत दरमाहा छैनजइसँ पिरवारक खेनाइ-पीनाइ, ला-कपड़ा पुरबैत कोनो-धरानी \nबाल-ब¦चाक· पढ़बै-िलखबै छैथ। शु¬मे माa जगमोहीक कौलेजक खच छेलैन, आब जखन जगमोही कौलेजक \nपढ़ाइ पूरा करत तखन दुनू छोट बेटी एकाएकी कौलेजमे ,वेश करतैन। तैसंग जगमोहीक िबआह करब सेहो \nरामलखनक आगूमे छै;हे। \nसुय:?त भेला पछाइत जिहना हलकाएल-फलकाएल अ;हार धीरे-धीरे किरखाएल-कजिरयाएल राित भऽ \nजाइए, जइसँ हाथ-हाथ देखब किठन भऽ जाइए तिहना सुवािसनीक आगूमे पिरवारक सम?याधीरे-\nधीरेकजिरयाएलराित जकdसघन भऽ गेलैन। मुदा सुवािसनी अपनाक· संयिमत करैत जगमोहीक·कहलिखन-  \n“बु¦ची,बाबू §यूटीसँ अबै छथुन।अपनेसँ किहयौन जे ऐबेर अमैया छु­ीमे मातृक जाएब। जखने \nएकबेरगप उठत तखने रंग-रंगक अनेको गप उठबे करत, अ;तोअ;त िकछु-ने-िकछु िनणयो भइये जाएत।”  \nओनातँनव पिरवेशक उपजल जगमोहीअिछए,जे समािजक पिरवेश देखलो पछाइत अनभुआरे अिछ, मुदा \nअनेको रंगक हवा-पािन लिगतो रहल छै आ देिखयो रहलेअिछ। मुदा िवचारधाराक अभावक चलैत ई निह \nबुिझ पेब रहल अिछ जे अपन िजनगीक धार कोन िदशामे,कोन मुह· बहत। बुझब असानो निहय· अिछ, िकएक \nतँ जिहना रंग-रंगक रंगीनी दुिनयd देख रहल अिछतिहना रंग-िबरंगक िवघटनोतँ देिखये रहल अिछ।  \nछअ बजैत-बजैत रामलखन डेरा पहुँचला। प¼ीक मन खनहन आ मुँहमे मु?कान देख पड़लैन। कपड़ा \nखोिल टंकीपर जा कऽ मुँह-हाथ धोइते छला िक चाह नेने सुवािसनी पहुँच गेलैन। होइतो अिहना छै जे \nजखन िवचारमे लÓन¬पता आबए लगै छै तखन काजमे सेहो ि³यमान आिबये जाइ छइ। ओना, मोटा-मोटी \nसाल भिरसँ रामलखनक मनक· क;यादान पकड़निह छैन जइसँ सिदखन मन िबचैरते रहै छैन। ओना, \nरामलखन अपन मनक· मना लइ छैथ जे जेते तक सuभव हएत तेतबे तकक ने काज करब। माने जेते \nओकाइत रहत तेतबे खच किर ने बेटीक िबआह करब...।मुदा तैयो रामलखनक मन असिथर निह भऽ पबै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछैन,अनेको ,Ä मनमे िबचैरते रहै छैन।अपन िवचारानुसार अपन क;याक· जँ उिचत जगहपर ठौर िदयौ \nचाहबतँ की अपनेटा िवचारसँ से सuभव अिछ? जैठाम दू पिरवार, दू माता-िपता, दू लड़का-लड़कीआदू \nसमाजक बीचक ,Ä अिछतैठाम असगर लोक की कऽ सकैए..?अहीिवचारक बीच रामलखनक मन तरेतर \nआ³ा;त रहै छैन। मुदा ने पिरवारमे दोसर िकयो उपारजन क: छैन, िजनका संग रामलखन िवचार-िविनमय \nकऽ सकता आ ने िकयो संग पुरैबला संगी छैन। तँए रामलखन अपन मनक· समेटनेछला। \nआधा कप चाह पीला पछाइत रामलखनक मनमे जखने कनी तजपन एलैनिक नजैर उिठ सुवािसनी िदस \nबढ़लैन।  \nनैहरक िवचार सुवािसनीक मनमे जगल रहबे करैन, बजली-  \n“ऐबेर अमैया छु­ी ,ेमेनगरमे िबताएब।”  \nओना, ,ेमनगर रामलखनक सासुर, सुवािसनीक नैहर आ जगमोहीक मातृकोछीहे मुदा से \nनिह,रामलखनअपन मनक· बहलबैत अमैया छु­ीकमाने ‘सहरगंजा अवकाश’ आ ,ेमनगरक माने ‘बाल-बोधसँ ,ेम \nकरब’ मािन बजला-  \n“सभ चाहैए जे सहरगंजा अवकाश ,ेमेनगरमे िबताबी मुदा से पिहने ,ेमनगरक· जािन-पहचािन ओइ िदस \nबढ़त तखन ने बसैत-बसैत ओकर बिश;दा बनत।”  \nपितक बात सुिन जिहना सुवािसनी अकचकाए लगलीतिहना जगमोही सेहो अकचकाएल। दुनूक· \nअकचकाइक अपन-अपन कारण, अपन-अपन िवचारे उपकल। ओना, जिहना पोखैरमे मलाह पिहने छोटका \nजाल फेक माछक अनुमान लगबैए तिहना रामलखन सेहो िवचारक जाल फेक बेिटयो आ पि¼योक वौि½क \nअनुमान लगबैक पिरयास केने छला,मुदा से ने जगमोही बुझलक आ ने सुवािसनीए बुिझ सकली। बॉंकी दुनू \nछोट बेटीतँ सोµोअना सुनैयेवाली छल, ,Äोरीसँ मतलबे कोन छेलै जे हरखे आिक िवसमाइये \nहोइतै।जगमोहीक मनमे ई ज¬र उठलै जे िपता जे िकछु बजला ओ ,yय{ वा अ,yय{ ¬पे िजनगीए लेल \nबजला। िकएकतँ िपता ने हमरासँ चौल करता आ ने ओहन कोनो अनसॲहंतगर बाते बजता जइसँ पिरवारक· \nकोनो तरहक अवघात हएत। तँएिपताक िवचारक·जगमोहीमने-मन घॲटैतआगूक बात सुनैले कान ठाढ़ केने \nछल। जखन सभ िकयो एकठाम बैस पिरवारेक गप-स#प करै छी तखन िपताजी जे बजला आ नइ बुिझ पेलॱ \nतँ दोहरा कऽ पुिछयो तँ सकै िछऐन।मुदा सुवािसनीक मनमे से निह भेलैन। िहनका मनमे उठलैन जे पित-\nप¼ी िमिल पिरवारक गाड़ीक खॴच रहल छी, जँ गाड़ीक एकटा पिहया कमजोर रहत तँ र?तामे केतौ टुिट \nसकैए वा लसिकयो तँ सिकते अिछ...। ओना, रामलखनक मुहसँ िवचार खसने चुपा-चुपी पसिरये गेल छल, \nमुदा से सुवािसनीक· नीक निह लगलैन। पिरवारक सभ िकयोसभ िदससँ भिर िदन Õमण केला पछाइत अखन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएकठाम भेलॱ हेन आ तैयो जँ सभ चु#पे-चुप रिह जाएब तखन पिरवारक भिर िदनक गित-िविधक जानकारी \nकेना हएत? िजनगी तँ िजनगी छी, ई तँ निह जे जिहना िचड़ै मारिनहार याधा िजनगी भिर िचड़ैक मािर-मािर \nचरौर केलक आ अपने जखन मृyयु सिजयापर पड़ल तखन मनमे एका-एकी िजनगी भिरक सभ िचड़ै आिब-\nआिब अपन िहसाब पुछए लगए! िजनगी तँ िजनगी छी,एकर तँिदन-िदनक िहसाब-बाड़ी फिरछबैत चली। ने \nबॉंचत बाइस आ ने खाएत कुा। लूिट कऽ आनू कूिट खाउ,परात भने लूटै-कुटैले बुल;दीसँ फेर जाउ..! \nचुपा-चुपी देख सुवािसनीक· नइ रहल गेलैन। पितपरनजैर चढ़बैत बजली-  \n“ई तेने बुिझ पड़ैए जे ऑिफसमे सरकारक अंग बिन बजै छी!अखन पिरवारमे छीतँए पिरवार जकd \nपिरवारसँ सuबि;धत बात-िवचार जखन बाजब तखने ने पिरवारोसँ उर पेबैक आशा करब।”  \nसुवािसनीक मुँहक बात जगमोही सेहो एक?वरे िधयान लगा सुिन िपता िदस देखए लगल। प¼ीक संग \nजेठ बेटीक एकसंग चािर आँिख अपनापर पिड़ते रामलखन सचेत होइत बजला-  \n“सभ िकयो पिरवारमे छी, बुिझते िछऐ जे पिरवारक गाड़ी अनवरत चलैबला छी,तँए ऐमे छु­ी-छा­ीक \n,Äे ने अिछ, अमैया छु­ी हुअिकदुग:पूजाक,मुदा ओ तँ ?कूल-कौलेजक छु­ी भेल। हँ, सभ बिहनक· ज¬र \nमिहना िदनसँ ऊपरेक छु­ी हएत, मुदा हमरा तँ एको िदनक छु­ी नइ हएत। सी.एल. सेहो गनले िदनक \nभेटैए, तखन अमैया छु­ी केना सभ िमिल ,ेमनगरमे िबताएब?” \nपितक बात सुिन सुवािसनी, जवाबदेहक हैिसयतसँ बजली-  \n“बहुत िदन नैहर गेना भऽ गेल, नारीक नारीyव तँ तखन ने उभरै छै जखन नैहर-सासुरक बास होइत \nरहल। जाबे तक बेटीक िबआह नइ भेल रहै छै ताबे तक नैहर आिक सासुरे थोड़े पनपैए। ओ तँ िबआहक \nपछाइत, दोसर समाजक बासीबनैक ³मसँ शु¬ होइए। फुलकुमारीकई बारहम बख छी...।” \nनैहरक बातसँ अलग होइत फुलकुमारीक नाओं सुिनते रामलखन िब¦चेमे बजला-  \n“जाबे धिर माता-िपता जीबै छलाताबैये धिर ने नैहर छल, भाए-भौजाइ अपन नैहर-सासुर देखत िक \nउजड़ल-उपटल बिहन-बहनोइक· देखत..!” \nओना, पितक बात सुिन सुवािसनी ठमकली। ठमैकते मनमे अनासुरती उठलैन जे एक िहसाबे तँ पित \nउिचते किह रहला अिछ,नैहराक पिरवारो तँ एहने बिन गेल अिछ। मुदा अपन माए-बापक बासभूिमक· सुबास \nनिह मािन कुबास मािन ली, सेहो केते धिर उिचत हएत? सुवािसनीक मन भीतरे-भीतर–माने िवचारक बीचो-\nबीच–फरफराए लगलैन। एक िदस मौजूदा पिरवारक· तँ देखते छेली,दोसर िदस अपन बीतल िजनगीक पिरवार \nसेहो आँिखक आगू आिब ठाढ़ भऽ गेलैन। सुवािसनी सकपकाए लगली। \nमाइक सकपकाइत मनक· टोिब माता-िपताक बीच सामंजस करैत जगमोही बाजल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बाबूजी, ओनाअखन हम मातृकक िहसाबसँ धीरे;क· निह जािन रहल िछऐन, मुदा ओ कौलेजक \nwलासक संगी िछया, संगे-संग कौलेजोक wलास करै छी आ यूटोिरयल-wलासमे सेहो संगे रहै छी, वएह \nकहलैन जे ऐबेरक छु­ी ,ेमेनगरमे िबताउ।” \nजगमोहीक बात सुिन रामलखन सहमला। सहैमते िवचारमे मधुरस जगलैन। मधुरस जिगते िवचार मोड़ \nलेलकैन। मोड़ लइते मनमे अनेको ,Ä उठलैन। जँ प¼ीक· नैहर निह रहतैन तखन अपन सासुर आ बाल-\nब¦चाकमातृक केना होइत? माता-िपताक· मुइने भल· समिधयौर तर पिड़ गेल, मुदा ऐगला पीढ़ी लेल नाना-नानी, \nमामा-मामी आ भाए-भौजाइक गाम तँ रहबे करत िकने? \nरामलखनक· पाछू िदस िवचड़ैत देख िब¦चेमे सुवािसनी िचµोिर जकd झपटैत बजली-  \n“नैहर आ सासुर बेwत-िवशेषक नइ होइए, ओ मतो-िपता आ साउसो-ससुरक समाज होइए।”  \nओना, जगमोही तीनू बिहनक· ‘नैहर-सासुर’ तँ सुनल-बुझल छेलैहे मुदा ‘माता-िपता आ सासु-ससुरक \nसमाज’ ने सुनल छेलै आ ने बुझले रहइ, तँए तीनू बिहनक· बुझैक िज±ासा एकाएक जगलै। ओना, तीनू \nबिहनक िज±ासा अपना-अपना बुिधक िहसाबे तीन रंगकभऽ गेल। जगमोहीकरहै-जखन मते-िपता दुनू समाजक \nकरता-धरता छैथ तखन दू बेव?थाक बीचक समाजमे की अ;तर अिछ? फुलकुमारीक मनमे उठल- एकटा \nभेल ‘बपहर’ आ दोसर भेल ‘ममहर’, तखन दुनू समाज दू केना भेल? मुदा बाल मन फुलकुमारीक, तँए एकरा \nमनमे उठल-जखन ननो-नानी मिर गेलाआददो-दादी मिरये गेला तखन नाना-नानी आ दादा-दादीक िख?सा-िपहानी \nकेना सुनब? \nअपनाक· समगम होइत रामलखन समरस भऽ समरसतासँ बजला-  \n“एक पिरवारमे सभ रिहतो सभरंगक िजनगीमे आब½ छीतँए सबहक बीच एक¬पतो अिछ आ बहु¬पतो \nअिछ। अही एक¬पता आ बहु¬पताक बीच सामंजस करैत चलब नीक।”  \nओना, रामलखन बहुत आगू बिढ़ अपन िवचार रखलैन। मुदा सुवािसनीक मनमे जे नैहर-सासुरक \nसमाजक बीचक अ;तर आिक दूरी अिछ, तहीमे घुिरयाइत रहैन। होइ छेलैन जे कखन अपन नैहरक· \nसासुरक बरबैरसमाजमे ?थािपत कऽली। खाएर जे िकछु.., मुदा रामलखनक िवचारक· जेतेक जगमोही \nकनखैरकऽ सुिन बुझलक ओतेक सुवािसनी निह बुिझ पेली। तेकर कारण ई भेल जेसुवािसनीक· अपन नैहर-\nसासुरक िवचार तेना मनक· पकैड़ नेने छेलैन जे कनसोहे ब भऽ गेल रहैन। मुदा धड़फड़ाइत िब¦चेमे \nसुवािसनी बजली-  \n“जिहना अपन माए-बापक समाज तिहना दोसरोक माए-बापक समाज समाजे भेल। अही बीच पिरवारसँ \nउिठ समािजक सरोकार बा;हैत एक निह अनेको अंगीतक· िसरजन कएले जाइत अिछ।”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, जिहना जगमोही माइयक िवचार सुनलक तिहना रामलखन सेहो सुनलैन मुदा िवचारक· आगू निह \nबढ़बैत, बजला-  \n“एक तँ ओहुना, िबनु बजेनॱमातृक आ नैहर लोक जाइते अिछ, मुदा नौतो-हकार आ आ©ह-िज±ासाक \nतँ अपन महत् होइत अिछ िकने।” \nरामलखनक ऐ िवचारसँ सबहक बीचक गप-स#पक वातावरणमे एकाएक जेना मधुमास आिब \nगेल।थोड़ेकाल धिर चुप रिह सुवािसनी बजली-  \n“जगमोही,तोहर कौलेज किहयासँ ब हेतइ?” \nजगमोही बाजल-  \n“चािरम िदनसँ।”  \nिब¦चेमे रामलखन बजला-  \n“केतेक िदन छु­ी रहतह?” \nजगमोही-  \n“एक मास सात िदन तक।”  \nरामलखन-  \n“सात िदनक· आगू-पाछू करैत कािट दहक, बॉंकी एक मास जे बँचलह तइमे मातृकसँ भऽ आबह।”  \nसुवािसनी-  \n“हम सभ माय-धी जाएब, मुदा आनै-पहुँचाबैक भार तँ अहd लेब िकने?” \nरामलखन-  \n“तीन िदनक पछाइत रिब पड़ैए, रिब िदन पहुँचा कऽ ,ात भने चिल आएब आ तीस िदन जिहया पूरत, \nजँ ओइ िदन रिब वा छु­ी निहयÂ रहत तैयो सी.एलो लऽ कऽ पहुँच आिन लेब सएह ने?” \nमुड़ी डोलबैत सुवािसनी बजली- “हँ।” \n \nश¨द संÏया : 2484, ितिथ : 22 अग?त 2018 \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n4. \nकौलेज ब होइते धीरे; गाम जाइक तैयारी कऽ लेलक।आइ तीन-चािर िदन पिहनिहसँ तैयारीमे जुटल \nछल। मुदा जिहना अपनो मास िदनक छु­ी िबतबैले िनचेनसँ जाएत तिहना पिरवारक जे पटनाक काज छेलै \nसेहो सभ सuहारने जाएत। पटनामे रिहतो धीरे; अपनाक· ,ेमनगिरये बुझैए, पटिनयॉं निह। तेकर कारण \nअिछ जे धीरे;?पÇ बुझैए- पटना पढ़ैले आएल छी,िव\"ाथ¹ छी,निह िक ऐठामक बासी छी। बासी छी \n,ेमनगरक।अपन मातृभूिमक जे आकषण होइ छै ओइसँ धीरे; खाली आकिषतेटा निह अिछबिककमभूिमक \nसंग धमभूिमयोक· बुिझयो रहल अिछ आ नीकसँ िनमािहयो रहल अिछ।  \nओना,जिहना कमभूिमयो आधमभूिमयो दुिनयÂछी तिहना तँ दुिनयÂ दुिनयॉं छीहे, सभठाम अपन-अपन सभ \nिकछु छइ। जँ नीक जगह, नीक जगहक माने दुनू ,कृित ,द ज े नीक अिछ सेहो आ कमसँ जे भूिम नीक \nबनौल गेल अिछ सेहो, बुिझ सभ एकेठाम बास करए चाहब तँ की अँटाबेस भऽ सकैए? जँ अँटाबेस भइयो \nसकैए तँ बॉंकी दुिनयॉं तँ ओिहना परती-परdत, पहाड़-नदी-नाला बनल रहत, आजुक जेहेन दुिनयॉं अिछसे थोड़े \nबिन पौत। तइले तँ ओकरा कमभूिम बनबैक ज¬रत अिछए।  \nब¦चेसँ धीरे;क· पिरवारक संग समाजो आ गामक मािटयो-पािनसँ अपना जकd िसनेह रहल, तँए अपन \nगामक पािन, अपन गामक मािट आ अपन गामक लोकक बीच धीरे; अपनाक· सभ िदन देखैत आिब रहल \nछल जइसँ सभ कथूसँ अपनyव तेना बिन गेलै जे अपनाक· ओकर अनुगृहीत बुझैत आिब रहल छल। अनु©हे \nने ओ गुण छी जे िकयो अपना कऽ तेना हिथया लइए जे हाथक काजक संग बुिधयो-िवचार अनु©िहत होइत \nरसमय बना दैत अिछ। ई गुण धीरे;क· अपन पिरवारमे ब¦चेसँ भेटैत रहल। \nशु¬क अव?थामे माने ब¦चामे जे धीरे;क· गामक ?कूलमे बुड़हागुAजीसँपढ़ैयोक आ फुलवािड़यो लगबैक \nिश{ा भेटलैओधीरे;क बेवहार बिन गेल। पढ़ाइक संग-संग धीरे; दू क­ा खेतमे फल-फलहरीक गाछ सेहो \nलगौलक आ दुआर-दरब जा, अँगना-घरक संग खु­ा परहक गाइयक देख-भाल सेहो दाियyव बुिझ करए \nलगल। \nआइसँ सात बख पूव धीरे;पdचटा आमक गाछ सेहो लगौलक आ लताम-नेबो-अररनेबा सेहो \nलगौलक।पdचो आमक गाछ धीरे; अपना बुिधये-िवचारे लगौने छल। ओइमे िपता कोनो तरहक राय-िवचार \nधीरे;क· ऐ दुआरे निह देलिखन जे बुड़हागुAजीक िसखौल बाड़ी-फुलवाड़ीक लूिर छी, अपन लूिर तँ वंशगत \nअिछ, तँए जीबे; िकछु ने कहने छेलिखन। अपन बाल-मनक सकाल सूयक िकरण धीरे;क· छेलैहे, तँए \nमौसमक िहसाबसँ पॉंचो आमक गाछ धीरे; रोपने छल। माने ई जे िकछु लोक ओहन छैथ जे आमक सुआद  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमािन ए¢े रंगक आमो आिक कोनो आने फलक गाछ रोिप लइ छैथ, जे मौसमक चािल पकैड़ जिहना ए¢ेबेर \nसंगे-संग फुलाइए, फड़ैए तिहना बड़बड़ा कऽ ए¢ेबेर पकबो करैए, जइसँ ओकर उपयोग करैक कम समय \nभेटैए। मुदा पॉंचटा पॉंच गुणकए¢े फलक गाछ रोपलासँ, जेकर अपन गुण आगू-पाछू होइ छै, ओ तँ ए¢े \nफल पॉंच गुणा बेसी समैयक लेल भाइये जाइए। जइसँ पँचगुा लाभकािरयो होइते अिछ। यएह सोिच धीरे; \nपॉंचो आमक गाछ लगौने छल। संजोग बनल, पdचो आमक गाछ ऐबेर मनसuफे फड़ल अिछ। जे धीरे;क· \nपटनेमे िपता जानकारी पठा देने छेलिखन।  \nअपन रोपल आमक गाछ फड़ल अिछ तँए धीरे;क हीक-दम ओइपर छेलैहे, कौलेजक· ब होइते राता-\nराती धीरे; गाम िवदा भेल। सवारीक एते तँ सुिवधा भइये गेल अिछ जे िदन-राित कखनो चिल-िफर सकै \nछी। ओना, आवागमनक सुिवधा ज¬र बढ़ल अिछ मुदा से सड़केटा भेल अिछ। तँए सड़कक सुिवधा तँ \nकहल जा सकैए मुदा अवागमनक सुिवधा केना कहल जाएत। आवागमनक सुिवधा तँ भेल जे सड़कक संग \nसवािरयोक सुिवधा होइ। ओना, सड़कक देखा-देखीसँ सवािरयो बढ़ल अिछ मुदा से मनमाना अिछ। जइसँ \nकोनो ?थानसँ कोनो ?थानक मासुल केते लागत से िनध:िरत नइ अिछ। तखन तँ जेहेन देश तेहेन भेष बना \nलोक पार-घाट लगैबते अिछ। ,ेमनगर अबैमे कटपीस र?ता रहने रेलक सुिवधा ओते नीक निह अिछ जेतेक \nबसक सुिवधा अिछ। राितमे खेला-पीला पछाइत पटनामे बसपर चढ़ू आ सुज उगैत ,ेमनगर पहुँच जाउ। \nधीरे;क· बुझल रहबे करइ,सएह केलक।  \n?लीपर बसमे धीरे; अपन जगह पेब जा कऽ ओंघरा रहल। बस खुिजते,िकछुकालक पछाइत बसक \nयाaी सभ िनसबद भऽ सुित रहल जे नाकक वसातक हवासँ भािसत हुअ लगल। याaीक ¬पमे धीरे; \nअसगरे जागल, बॉंकी Öाइवर आ खलासीटा जागल छल। जिहना जेठ-अखाढ़सँ नदी-नाला फुलए लगैए तिहना \n±ानभूिमक याaी रहने धीरे;क मन सेहो फुलाए लगल। मनमे उठलै अपन िजनगी। ‘अपन िजनगी’ मनमे \nउिठते धीरे;क·ओ िदन मन पड़लै जइ िदन िपताजी गामक ?कूलमे ,वेश िदयौने रहिथन। पोखैरक पिहल \nघाटक सीढ़ी जकd धीरे;क मन अपन िजनगीक पिहल घाटपर पहुँच गेल। अ{र ±ानसँ लऽ कऽ अंक \nतकक ±ान ओतै भेल। जइसँ सॱसे िजनगीक तँ बोध निहमुदावएह ‘अ{र’ आ ‘अंक’ तँ अखनो बाट देखाइये \nरहल अिछ।यएह ने भेल बोधक बीज ¬प। गामक लोअर ,ाइमरी ?कूलसँ आगू बिढ़ पड़ोसी गामक िमिडल \n?कूलमे ,वेश केलॱ, पछाइत हाइ ?कूल होइत आगू बिढ़ अखन पटना कौलेजमे पढ़ै छी। साल भिरक \nपछाइत अहूसँ िनकैल िजनगीक दोसर सीढ़ीपर जाएब। शु¬हेसँ, माने जिहया लोअरे ,ाइमरी ?कूलमे पढ़ैत \nरही, िकछु नव िसखैत रहलॱ। जे िकछु मनो अिछ आ िकछु िबसिरयो गेलॱ। ओना, आगू बढ़लापर िकछु \nआरो नव ±ान-बातसँ भ·ट होइते गेल जे बुझल बातक िव?तार ¬प सेहो भेटबे कएल। तैसंग िकछु िबसरलहो \nबात दोहरा कऽ मन पड़ल आ िकछु आरो िबसरबो करबे केलॱ। खाएर जे मन अिछ आिक जे िबसरलॱ, से  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिबसरलॱ मुदा अखन जे मन से ने बुझब।  \nजेना धारमे बलुआह मािटपर पएर रोिपते सर-सरा कऽ िन¦चd मुह· धँसए लगैए आ धँसैत-धँसैत स¢त \nमािट भेिटते असिथर भऽ जाइए तिहना धीरे;क· मनमे िजनगीक स¢त मािट भेटल। असिथरसँ पएर रोपैत \nधीरे;क मन अपन िजनगीक िवचार करए लगल। ओना, गहॴर खािधसँ पािन उपैछ ऊपर आनैमे बतनक \nकाज पिड़ते अिछ, से जेहेन बरतन रहत तइ िहसाबे ने पािनयÂ ऊपर औत। नइ तँ उपछा-उपछीमे र?तेमे \nिछिड़या जाइए। दुिनयॉं तँ दुिनयॉं छी,जिहना रंगीन तिहना संगीन सेहो अिछए।िकयो कबीर जकd धुिनयाviii \nबिन िजनगीक संग दुिनयॉंक· धुनैए, तँ िकयो धुिनयॉंक धुनकीमे धुन-धुना धुनाइए। तही बीच िननाएल याaी \nसबहक नाकसँ तेहेन अवाज िनकलए लगल जे धीरे;कक· अपनो शंका हुअ लगलै जे हमहूँ तँ ने आने-आन \nयाaी जकd सुतले छी। तहीकाल गाड़ी किस कऽ हॉरन देलक। जेना अनभुआर र?ता बुिझ Öाइवरक मनमे \nडरसँ शंका पइस गेल होइ। हॉरन सुिनते एकटा याaीक· नीन टुटलै, बाजल-  \n“हौ खलासी!गाड़ी केतए पहुँचलह हेन।” \nखलासी जोरसँ बाजल- “तोरा जाइ-के केतए छह?”  \nयाaीक कdच नीन टुटल छल तँए मनमे कड़ूपन छेलैहे। खलासीपर कड़ुआइत बाजल-  \n“एहेन तोहर बात िकए होइ छह!” \nखलासी-  \n“की बात होइए?” \nदुनू गोरेक कहाकहीसँ कएटाआनो-आन याaीक नीन टुटल। ओना, खलासी आ Öाइवरक· बुझल जे \nअखन िभयौन र?तामे छी तँए बसमे जेतेक हला-गुला बढ़त तेतेक नीक। मुदा यािaयो तँ पूरबा हवाक \nलहकीक नीनक· छोड़ए निह चाहैत...। टुटल नीनक· जोड़ैले पिहलुक याaी फेर बाजल-  \n“खलासी, समय केते भेल हेन?” \nखलासी-  \n“तीन बजे भोर भऽ गेल।”  \nदोसर याaी जे छल, जेकर नीन हला सुिन टुटल छेलै ओ बाजल-  \n“अँइ हौ खलासी!एहेन जे तूँ बुिड़वाण छह सेतोरा अखनो तक नइ बुझल छह जे तीन बजे राित \nकड़कड़ौआ नीनक छी?” \nखलासी बाजल- “हम ते कमे कहिलयह, पोने तीिनय· बजेसँ ‘भोर’ हुअ लगैए। तोहर िवचार अढ़ाइ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबजे राितयेपर अँटकल छह।”  \nएकाएकी बसक सभ याaीक नीन टुिट गेल। ओना, कोनयाaी केकरा प{मे बाजत, ई सम?या सबहक \nमनमे उिठये गेल।तँए िकयो केकरो प{मे ठाढ़ निह भेल। सभ पंचे भऽ गेल आ एकसूरे बाजए लगल-  \n“राित िक भोर भेल, केकरो कहने थोड़े होइए। ओ तँ भगवानक लीला िछऐन, जे जेहेन बुझत से \nतेहेन पौत। िकयो राित सुित कऽ िबतबैए आ िकयो कनैत िबतबैए।  तइले जे याaीक नीन भगन करै \nछहक, एहेन िक तोहॴ दुनू गोरे छह!” \nतही बीच कनटेwटरक नीन सेहो टुटल। नीन टुिटते क;टेwटरहdइ-हdइ कऽ पिहने अपन जेबी \nटोबलक। जेबी ठीके-ठाक बुिझ पड़लै। Öाइवरक· पुछलक-  \n“जीवन, गाड़ीक र×तार ठीक छह िकने?” \nÖाइवर बाजल- “हँ।”  \n‘हँ’ सुिनक;टेwटर समय-?थानक िमलान कऽ याaी सभक· शा;त करैत बाजल-  \n“अदहे र?तामे गाडी अिछ, तँए अखन सुतबेकरै जाउ।”  \nभोर होइते गाड़ी ,ेमनगर-?टे-डपर ¬कल। अकासमे िचड़ै सभ चहचहा रहल छल। अ;हारराितमे \nडुमल गाम धीरे-धीरे सुजक संग उिग रहल छल। अपन बैग नेने धीरे; गाड़ीसँ उतैर सोझे अपना घर िदस \nिवदा भेल। दसे िमनटमे धीरे; घरपर पहुँच गेल। पहुँचते माएपर नजैर पड़लै, पएर छुिब सुभावीक· गोड़ \nलगैत धीरे; बाजल-  \n“बाबूकहd छैथ?” \nसुभावी बजली- “खेत-पथार िदस गेल छैथ।”  \nधीरे;-  \n“और सभ समाचार ठीक छैन िकने?” \nसुभावी-  \n“हँ। झोरा-झपटा राखह, र?ताक झमारल छह, भूख लिग गेल हेतह। पिहने िकछु खा लएह।”  \nदरब जाक अपन कोठरीमे, अपन कोठरी भेल जइमे धीरे;क ओछाइनो-िबछाइन छै आ आनो-आन समान \nछै, बैग रिख, कपड़ा खोिल, लूँगी पिहर िनकैल माएक· कहलक-  \n“माए, बसमे तेते झमार पड़ल जे रौतुको खेलहा ने पचल अिछ।तँए कनी घुिम-िफर लेब ते मन \nहलुक भऽ जाएत। पछाइत अपन िनyयि³यासँ िनवृ भऽ जलखै करब।”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nधीरे;क मनमे पटनेसँ अपन रोपल गाछक आम देखैक छल, मन छटपट करइ जे कखन अपना \nनजिरये देखी।अपन कएल कीतक फल देखैक इ¦छा सभक· होइते छइ। जिहना कोनो िव\"ाथ¹क· अपन \nकिठन }मक िरजट देखैक उyसुकता िरजट िनकैलते कइएक गुणा बिढ़ जाइ छै तिहना धीरे;ोक· अपन \nलगौल गाछक फड़ल आम देखैक उyसुकता बढ़ले जा रहल छेलइ।दरब जापर सँ उतैर धीरे; बाजल-  \n“माए,पिहनेकनी आम देखने अबै छी।” \n‘आम’ सुिन सुभावीक मन खुशीसँ ओिहना दहला गेल जेना माता-िपताक कएल कीतक· बेटा-बेटी खुशीसँ \nआगू बढ़बैए।सुभावी बजली-  \n“बौआ, आम ते लुधकी लागल फड़ल छह!” \nमाइक बात सुिन धीरे;क मन आरो तरसए लगल जे कखन अपना नजिरये देखब। बाजल-  \n“सभ गाछ फड़ल अिछ िक अदहा-िछदहा?” \nसुभावी-  \n“सभ गाछ फड़ल अिछ। तूँ जे रोपने छह सेहो फड़ल अिछ आ पिहलुका गाछ सभ सेहो खूब फड़ल \nअिछ।”  \nदरब जासँ पॉंच बीघा पूब,जैठाम धीरे; दू क²ा खेतमे अपना िवचारे पॉंचटा आमोक गाछ आ आनो-आन \nफल सभ लगौने अिछ। पॉंचो आमक गाछपर धीरे;क मन तेना अँटैक गेल जे आगूमे ठाढ़ आन-आन फलक \nगाछक फलपर नजैर पड़बे ने कएल। िसनुराएल गुलाबखास आ िचिकनाएल बuबइ आम देख धीरे;क मन \nिबहुसए लगल। अपन रोपल पिहल बेरक फल छी। बाप-दादाकबनौल एहेन परuपराअदौसँ आिबए रहल अिछ \nजे पिहल फल साधु-स;त-महाyमाक· खुआ पछाइत अपने खाइ।अयाची िम} सेहो अपन}मक पिहल फल \nिबलहनिह छला। ओना, धीरे; अपन माएक· सेहो देखते आिब रहल छल जे चारपर िक ढाठपरफड़ल पिहल \nसजमैन पिहने ठकुरवारीमे दऽ अबैतरहिथन।तिहना केता बेर धीरे; अपनो भ­ाक पिहल फड़क भार बना \nक;हापर उठा गामक बुढ़बा महादेव ?थानमे सेहो चढ़बैले गेल अिछ...।  \nभिर राितक बसक याaा कएल धीरे;क मनसँ सभ थकान जेना मेटा गेल। मन पड़ल जगमोहीक \nआमक हकार...।  \nजगमोहीपर नजैर उिठते धीरे;क मनमे एकाएक घोदाबला सुतपुितया झुंगनी जकd अनेको िवचार उिठ \nगेल। पिहल िवचार उठल जे जँ जगमोही आिब गेल तँ ज¬र ओकरा अपन लगौल फल-फलहरीक बागो-\nबगीचा देखा देबै आ पिहल सालक फड़ल आमो खुआ देबइ। जगमोहीपर सँ धीरे;क नजैर जगमोहीक ¬प-\nगुणपर पहुँचल। की जगमोहीक· अखन ÀØचािरणी निह कहल जाएत? साल भिरक पछाइत ओ कौलेजसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिनकलत। िबआह-दान हेतै, पिरवार बनौत, जीवन िबताएत। मुदा अखन धिरक जे जगमोहीक ¬प-गुण-शील \nरहल ओ तँ यएह ने रहल जे िव\"ा°ययन वृिमेलागल अिछ। माए -बापक देख-रेखमे पिरवारोमे रहबो कएलआ \nजेतेक समय खाली भेटलै तेते पिरवारक काज सेहो सuहारैत रहल जइसँ जिहना ओकरा अपना नजैरमे माए-\nबाप-बिहन संग पिरवार गड़ल छै तिहना ने माइयो-बाप आ बिहनोक नजैरमे जगमोही सेहो गड़ल अिछ। यएह \nिजनगी ने पिरवार बदलने–िबआहक पछाइत–नीकोमे जा सकैए आ अधलोमे जा सकैए। ऐमे जगमोहीक कोन \nकमक फल भेटत?धीरे;क मन थकथका गेल। \nमने-मन धीरे; िवचारक दुिनयdमे िवचड़ए लगल। िवचड़ैत-िवचड़ैत धीरे;क मनमे िवचड़लै- एहनो तँ \nपिरवेश बिनय· गेल अिछ जे माता-िपताक कएल स;तानक सेवामे हेरा गेल अिछ। दहेजक दानव ऐ ¬पे \nसमाजक· दबोिच नेने अिछ जे एक कोिखक स;तान भेलो पछाइत बेटी महत्-हीन भऽ गेल अिछ, जइसँ भार \n?व¬प पिरवारमे बोझ बिन माए-बापक िसरचढ़ बनल अिछ। तँए ज¬री अिछ मनुखक ¬पमे बेटा-बेटी दुनूक· \nएक-समान बना जीवन-यापन करैक। जे कोनो पिरवार अिछ, ओकर बनावट एहेन अिछए जइमे पुAख-नारीक \nसामंज?यसँ पिरवार गितक संग सृिÇक सृजन होइते आिब रहल अिछ। मुदा, तखन जँ एहेन दानवी सम?या \nआइ िसरचढ़ भेल तइमे केतौ-ने-केतौ समाजक दानवीय गुणक हाथ ज¬र अिछ। मुदा से के देखत? जीवमे \n}ेÇ जीव कहैबला मनुखक· जँ अपनोमे आ जैठाम बसैए तइ समाजोमे जँ एहेन ÀØफॉंस लागल रहत \nतैठामक िजनगीक गितशीलता केहेन रहत! जखन गितये िदशाहीन भऽ जाएत तखन िजनगी केना िजनगी बिन \nआगू चलत..? \nिवचारक दुिनयॉंमे धीरे; जेतेक िवचड़ैतरहए तेतेक मन थकथका-थकथका धक-धका रहलछेलइ। \nजइसँ ने आगू िकछु देख रहल छल आ ने पाछू। दुनू िदस अ;हारे-अ;हार बुिझ पड़इ। मुहसँ कोनो बकार \nनइ िनकलै। िनकलबो केना किरतै, दोसर तँ िकयो लगमे छेलैहो निहय· जेकरा पुिछ धीरे; अपन र?तो \nदेखैत वा किह-किह अपन मनक बेथो मेटबैत। तहीकाल िपता- जीबे; हुहुआएल-फुहुआएल अपन पिहलुका \nवगीचा देख घुमल अबैत रहैथ िक थोड़ेक फिर¢ेसँधीरे; ,ाणाम करैत बाजल- \n“बाबू, ऐबेर तँ नवको आम...।”  \nओना, जीबे;क मनमे रहैन जे पिहने धीरे;क पटना ,वासक समाचार बुझी, मुदा आगूमे जखन \nधीरे;क  िवचार खसलैन तखन पिहने ओकर उर देब ज¬री बुिझ जीबे; बजला-  \n“बौआ!आम तँ नवका नइ भेल।ई आम तँ पिहनॱसँ आिब रहल अिछ। मुदा नव जगहपर नव लोकक \nहाथक रोपल नव गाछ ज¬र अिछ।” \nिपताक उर सुिन धीरे;क मनक कुहेस हटल। कुहेस हिटते िवचार जगल जे, जे जे आमक गाछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरोपने छी ओ तँ कोनो दोसर गाछक कलम छीहे। हँ, तखन एकटा िवशेष गुण ज¬र अिछ जे आमक मौसम \nजेतेक िदनक अिछ तइमे एते चतुराइ ज¬र अिछजे शु¬-सँ-अ;त धिरकमौसमक फल भऽ गेल।  \nआमक पdचो गाछ रोपैसँ पिहनिहधीरे;क मनमे उिठ चुकल छल जे अपना ऐठाम ओहन गाछी-कलम \nअिधक अिछ जइमे एक समैया आम बेसी अिछ। जेकरा एक मौसमीकज¬र बना लगेलॱ। यएह ने भेल \nसम?या समाधानक एक िदशा¬प। माने जे िकयो िकसान जँ पdच क²ा वा दस क²ा वा बीघा-दू बीघा गाछी-\nकलम लगौने छैथ तँ ओइमे ओ ओहने आम लगौने छैथ जे सुआदक िहसाबसँ जे पिसन भेलैन, मुदा ओ एक \nसमैये ने भेल। मौसमक· तीन आकार अिछ। पिहल अगता बीच बीचला आ पचितया। ,कृित ,द िक?म \nएक संग मोजरत, एक संग फड़त आ एक संग पिक कऽ झिड़ जाएत जइसँ फलक कम िदनक उपयोग \nभेल। ओना, िव±ानक िवकास भेने िकछु िदन जोगा कऽ राखल जा सकैए, से तँ सभक· उपल¨ध नइ छइ। \nमुदा जँ आमक समैयक िहसाबसँ चयन कए रोपल जाए तँ जिहना जगरनाथपुरीमे बारहो-मास धान होइए, \nजइसँ तीन सौ प¥सैठो िदन नवका चूराक परसाद बनैए से तँ भइये सकैए।  \nधीरे;क· मुँह ब देख जीबे; बजला-  \n“बौआ, पटनामे नीके-ना रहै छेलह िकने?अमैया छु­ी तँ भऽ गेल हेतह?”  \nधीरे;- “हँ, सबा मासक छु­ी भेल अिछ।”  \nमु?की दैत जीबे; बजला-  \n“अपन रोपल गाछ िछअ, अपनो खैिहहह (खइहह) आ िहतो-अपेिछत, संिगयो-साथीक· खुअिबहह।”  \nओना, संगी-साथीक नाओं सुिन धीरे;क मन मोिहया जगमोहीपर गेल मुदा बाजल िकछु ने।  \nदुनू बापूत संगे घर िदस बढ़ल।  \n \nश¨द संÏया : 2291, ितिथ : 28 अग?त 2018  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n5. \n19 जून,शिनिदन,छह बजे सdझमे रामलखन ऑिफससँ अिबते प¼ीक· कहलैन-  \n“चािर बजे भोAका बस पकैड़ कािµ ,ेमनगर चलैक अिछ, तँए सभ ओिरयान आइये किर लअ।”  \n‘सभ ओिरयान’सुिन सुवािसनीक मन िवि?मत भऽ गेलैन। बारह बखक पछाइत नैहर जाएब, छु¦छे हाथे \nकेना जाएब? \nचािर भाए-बिहनक बीच सुवािसनी एकमाa मािझल बिहन। सुवािसनीसँ जेठ हिरनाथ, सािझल- दीनानाथ \nआ छोट- ¯याम। हिरनाथ आ दीनानाथअपन-अपन प¼ी आ बाल-ब¦चाक संग बंगलोरमे रहै छैथआ ¯याम \nगाममे रहै छैथ। तीनू भॉंइ बी.ए. पास केने छैथ। िपतेक अमलदारीमे हिरनाथो आ दीनानाथो नोकरी करए \nबंगलोर चिल गेला, जे िपताक· मुइला पछाइत दुनू भॉंइ अपन-अपन पिरवारोक·ixओतइ लऽ गेला। बंगलोरेमे दुनू \nअपन-अपन मकान कीिन रहै छैथ। दस बीघा जमीनबला िकसान पिरवार राधारमणक छेलैन। गामक नीक \n‘िकसान पिरवार’मे राधारमणक पिरवारक िगनती छेलैन। जिहना अक खेती करै छला,अ उपजबै छला \nतिहना गाछी-कलमक संग दस क²ा बँसवािरयो छेलैन। तैसंग दूटा महॴस सेहो पोसैत रहला। राधारमणजखन \nपचास बखक वयस पार कए रहल छला तही समयमेछोट बेटा सेहो बी.ए. पास कऽ नेने रहैन। ओना, ¯याम \nब¦चेसँ घरक काजमे, खेती-िगरह?तीमेिपताक· बॉंिह पुरए लागल छेलैन।जइसँ िगरह?तीक सभ लूिर-बुिध \n¯यामक· भइये गेल छल। दुनू परानी राधारमण अपन सेवाक संग समाजक बीच पिरवारक समािजकताक· \nजीिवत रखैक िखयालसँ सेहो सोिच-िवचािर ¯यामक· कहलैन-  \n“बौआ, जेठ दुनू भॉंइ तँ परदेशी भऽ गेलह। तोहू जँ नोकरी करए बाहर चिल जेबह तखन तँ \nपिरवारक संग समाज धिरक सभ िकछु िबलैट जेतह। ने अपन ठौर-ठेकान रहतह आ ने पिरवारेक..!” \nपितक िवचारक सह पेब बुधनी सेहो अपन माइक मम बुझबैत ¯यामक· कहली-  \n“बौआ, भगवान चािरटा स;तान कोिखमे देलैन तँए ने, जँ ए¢ेटा देने रिहतैथ वा चािरमे तीन मिरये गेल \nरहैत वा नोकरीए-चाकरी करए परदेश चिलगेल रहैत तखन पिरवार..!”  \nबी.ए. पास ¯यामक मनमे माइयक िवचार चोट केलक।पिरवारक भिवसक संग अपनो भिवसपर नजैर \nपड़लै। एकाएक ¯याम ितलिमलाएलगल। ितलिमलाइत ¯यामक देह िसहरएलगलै। िसहैरते अनायास मुहसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nफुटलै-  \n“माए..!”  \nबेटाक मुहसँ ‘माए’ सुिन राधारमणक मनमे सेहो िपतृ िवचार जगलैन। िपतृ िवचार जिगते राधारमणक \nमन नािच उठलैन। नािच ई उठलैन जे घटना-दुघटना भेलापर िकयो भगवानक नाम थोड़े लइए, लइ तँ अिछ \nमाइये-बापक नाम। माए गइ माए..,बाप रौ बाप..! वएह माए-बाप ने ओकरपारो-घाट लगबै छइ। भिरसक ¯याम \nओही सीमापर पहुँच गेल अिछ। तँए जइ सीमापर अखन ¯याम पहुँचल अिछ ओही सीमाक इद-गीदक िवचार \nने ओकर कयाणो करत। एहेन तँ निह जे िकयो हेराएल अिछ कलकाक चौरंगी चौकपर, जे आगू बाट \nहमर कोन छी।मुदा ओकरा से निह देखा देखबए लगबै गाम-घरक बाट, तखन तँ भेल..! ओकरा तँ चौरंगीए \nचौकक र?ता देखौलासँ ने काज चलत...।  \nराधारमण ¯यामक· ,वोधैत बजला-  \n“बौआ, जे बात माए कहलखुन ओ हुनकेटा िवचार निह, दुिनयॉंक िवचार छी। दुिनयॉं जनैए जे बाल-\nब¦चाक जीवनदान जिहना माता-िपता करै छैथ तिहना ने वृ½ माता-िपताक जीवनदान स;तानोक कतय भेबे \nकएल।” \nिपताक भावनाक· अपन भावमे िमला भावावेश होइत ¯याम बाजल-  \n“एकरा के नकाइर सकैए।” \n¯यामक िवचार सुिनते राधारमणक मनमे उठलैन- }वण कुमार जकd ¯याम भार उठबैले क;हा अरोिप \nदेलक!एकाएक राधारमणक मन पिसज गेलैन। पिसजते मन कहलकैन- एकरो तँ अपन पिरवारक संग \nसमाजक बीच जीवन जीबाक छै तँएओहन जीवनधाराक खगता तँएकरो छइहे जइसँ हँसैत-खेलैत, हेलैत-डुमैत \nईहो अपन जीवनक धार पार करए। मुदातइले तँ सुबुिधक संग सुकृिि³या अपनबैक ज¬रत छइ। माने, \nसुबुिधक संग सुकृिकतय जँ अपनाएत तखने से सuभव हेतइ। ओना, जीवनक लेल जे जे उपयोगी अिछ \nओइ सभ कथुक अपन महत् तँ होइते छै,मुदा जीवनानुकूल अपन कतय बनाएब तँ बेसी महत् रखैत अिछ। \nजँ से निह बनौल जाएत आ लकीरक फकीर बिन खाली चलैक पिरयास हएत तखन तँ केतौ-ने-केतौ \nसमािजक पिरवेशक संग टकराउ हेबे करतै..!मने-मन सोिच-िवचािर राधारमण सामंजस करैत ¯यामक· कहलैन-  \n“बौआ!दुिनयॉंमे जिहना ने सभ कुछ नीके अिछतिहना सभ िकछु अधलो निहय· अिछ। ओही नीक-\nअधलाक बीच असंÏय जीव-ज;तुक संग अरबो-अरब मनुखो अिछए। तँए, जीवन जीबैले जेहेन कतयक \nखगता अिछ बस ओतबे अपनाकऽ चलैक अिछ। अनेरे लोक अपन बुिधक पाछू तबाह भेल रहैए।” \nओना, राधारमण झॉंिप-तोिप कऽ बजला मुदा नव चेतनसँ युwत चेतल ¯याम िपताक सभ बातक· मने-मन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबुिझ चुप रहल। िपताक िवचारक· आदश आदेश मािन ,ितउर िकछु ने दऽ बस एतबे बाजल-  \n“अहd जे आदेश करब ओ िशरोधाय अिछ।”  \n¯याम गामेमे रहब ?वीकार करैत नोकरी-चाकरीक भॉंजमे नइ पड़ल। ओना, कौलेजे जीवनमे ¯याम \nअ;दाज कऽ नेने छल जे नोकरी-चाकरी ?वतंa िजनगी जीबैमे बाधा उपि?थत कइये सकैए। मुदा समाजक \nबहैत तुफानी धारमे दिब कऽ जे ¯यामक िवचार पातर-छीतर बेगवत ि?थितमे छल ओ िपताक आिसरवचन \nसुिन नव जागरणक ¬पमे ठाढ़ होइक पिरयास करए लगल।  \nचाह पीला पछाइत रामलखन प¼ीक· कहला-  \n“,ेमनगर अहdक नैहर छी, ऐठाम जिहना अहdक· माए-बाप, िदअर-ननैद, िपी-िपितआइन इyयािद सभ \nबनल बनाएल बनौआ भेटल तिहना हमरो नेअपन सासुरमे भेटल छैथ।तँए,ओइठाम हमर कोनो जुित-बुिध \nनिह,सोµोअना जुित-बुिध अहॴक भेल।अहdक· जे िवचार हुअएसएह करब। अखने चलू बजारक काज समटैत \nबसक िटकट सेहो कटा लेब।” \nपितक बात सुिन सुवािसनी मने-मन िवचारए लगली,आइ जँ माता-िपता रिहतैथ तँ लो-कपड़ा आ \nखाइले तसमैये आिक हलुए बना कऽ नेने जइतॱ, मुदा से तँ रहला निह। भाए-भौजाइ तँ अखन अपने \nजुआन-जहान अिछ, नैहरक सभ िकछु दइये देने िछऐ। हँ! तीनटा जे बाल-ब¦चा छै तेकरा सभ-ले ला-\nकपड़ा आ थोड़ेक िमठाइयो ज¬र कीन लेब...।  \nमने-मन िवचारैत सुवािसनीक मुहसँ िकछु ने िनकललैन। िब¦चेमे जगमोही बाजल-  \n“बाबू, मामाक तीनू ब¦चा ?कूल जाइए तँए तीनू ले कपड़ो-ला आ मिहना िदन जे रहब आ पढ़ेबै-\nिलखेबै तइले िकताबो-कॉपी आ कलमो कीिन कऽ नेने जेबइ।” \nजगमोहीक िवचारपर रामलखन सोµोअना सहमत भऽ सभ िकयो बजार िदस िवदा भेला। \nबजारक काज सuहािर, बसक िटकट कटबैत डेरासँ बस ?टे-ड पहुँचबैले टेuपू सेहो ठीक कऽ लेलैन। \nबजारसँ घुमतीकाल र?तेमे सबहक िवचार भेलैन जे चािर बजे भोरमे बस खुजत, तँए दू बजे राितमे िबछान \nछोिड़ अपन तैयारीक पाछू सभ िकयो लिग जाएब। तैयारो होइमे समय लिगते अिछ। अपन िनyयकमक संग \nचीज-बौस सuहारब इyयािद बहुत रास काज अिछ। तेतबे निह, िबनु खेने-पीने डेरासँ केना िनकलब। जखन \nअनके पएरे जाएब,माने बससँ, तखन ओकर कोन ठेकान अिछ। जँ कोनो पॉंतरमे िकछु भऽ गेलै तखन \nओतए एक घॲट पािनयÂ के देत? आठ घ;टाक बसक र?ता अिछ, तँए ओतेकालक अपन जीवन अपने हाथमे \nने सuहािर कऽ रखैक अिछ।  \nसाढ़े तीन बजे टेuपूबला आिब डेराक आगूमे हॉरन देलक। सभ िकयो सभ िकछु सuहािर तैयारे छला।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअनायास रामलखनक देहक पािनमेx खूब तेजी आिब गेल छेलैन।आसे नव-िववािहत जमाए जकd निह, एक \nजवाबदेह अिभभावक जकd। रामलखन अपन दाियyव जनै छला जे घरसँ बाहर जा रहल छी, बाट-घाटक जे \nि?थित अिछ तइमे सजगता ज¬री अिछए...।ओना, बसोक याaा बसेक याaा छी, िकयो िनचेनसँ टी.भी.क \nगीत-सीनेमा देखैत-सुनैत चलैए तँ िकयो लोहा-ल¢ड़सँ बनल गाड़ीक मा°यमसँ चलैत अपन सतकतापर नजैर \nरािख याaा करैए। मुदा जेते देखा-देखी दुिनयॉं चलैएतेतेसीखा-सीखी थोड़े चलैए जे देखी-सीखी करैत लोक \nयाaा करत। संजोग नीक बनल। जिहना काय³मक नwशा रामलखन बनौने छला, तिहना साढ़े तीन बजे \nअ;हारमे डेरासँ िनकैल ,ेमनगरक लेल सभ ,ाणी िवदा भेला।  \nओना, मोबाइिलक जुग भेने सुवािसनीक भाए- ¯यामेक पिरवारटा मे निहबिक¯यामक िदयाद-बादआटोल-\nपड़ोसमे सेहो सुवािसनी सभ पिरवारक· अबैक जानकारी भइये गेल छल। नव लोकक आगवानीक जानकारी \nभेने जिहना अँगना-घरक ओिरयान घरवाली करै छैथतिहना दुआर-दरब जाक घरबला सेहो कइये लइ छैथ। \nबसक जानकारी सेहो ,ेमनगरबलाक· छै;हे जे साढ़े एगारह बजेसँ पिहने बस निहय· औत, पछाइत जखन \nआबए। ओना, ,ेमनगरक अिधकiश लोक एगारहे बजेसँ अपन कान ठाढ़ कऽ नेने छल,िकएक तँ सभ बसक \nहॉरन सभक· अकानल छइहे। \nअखन धिर सुवािसनीक नैहर आगमनक समाचार बेकता-बेकती, काने-कानिदयादोवाद आ टोलो-पड़ोसमे \nछल। मुदा दस बजेमे जखन राधा दादी, सीता दीदी, शुभनी भौजी आ दुखनी काकी घास िछल कऽ पोखैर-\nमहार परहकपीपरक गाछतर बैस सुवािसनीक आगमनक गप-स#प करए लगली तखनसँ ओ समािजक \n¬पमेबदलए लगल।जेठुआ रौदसँ रौदाएल चा¬ गोरे पीपरक गाछतर आिब सुसता रहल छेली। ओना, बाधेसँ \nचा¬ गोरे धिरयाएलरहैथमुदा रौद आ उuमससँ घामक पािन जे मुहमे पड़ैन से मन नून-छड़ा गेल रहैन तँए \nबाध भिरमेिकयोिकछु ने बािज अपन-अपन जी-जान बँचबैत पीपरक गाछ लग पहुँच माथपर सँ िछटा उतािर, \nदुिभ िबछाएल िबछानपर पिहने चा¬ गोरे अरामसँ बैसली। पछाइत जेना-जेना सबहक मन ठंढाइत गेलैन तेना-\nतेना गिहंराइतो गेलैन। जिहना शुभनी भौजी आ दुखनी काकी एक-उमेिरया छैथतिहना राधा दादी आ सीता \nदादी सेहो एक-उमेिरये छैथ, संगे समािजक वंशवृ{क िहसाबेई दुनू ओइ दुनूसँ एक सीढ़ी ऊपर सेहो छैथ। \nतँएई दुनू गोरे सuमािनत बेकती भेबेकेली। शुभनी भौजी आ दुखनी काकीक बीच सुवािसनीक आगमनक समय \nलऽ कऽ शा?aाथ बजैड़ गेल। शा?aाथ कोनो आन बाते निह, सुवािसनीक नैहर आगमनक मादेमाa समैयक \nिववाद फँसलैन। दस बखक पछाइत सुवािसनीक आगमन भऽ रहल छैन...।  \nशुभनी भौजी बजली-  \n“सुवािसनी दाइ तँ सीते मैया जकd ने बोना गेली..!” \nशुभनी भौजीक पित-राम मनोहर, भारी िख?सकर लोक। आध पहर राित धिर शुभनी भौजीक· शा?a- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपुराणक िनyय नूतन िख?सा सुनबैतरहै छिथन। तिहना दुखनी काकीक पित- सुखबा काका, सेहो नमहर \nिख?सकर छिथए। शुभनीए भौजी जकd दुखिनयÂ काकी शा?aी बिनय· गेल छैथ। खग जाने खगक बोल...। \nमुदाऐ सभसँ राधा दादी आ सीता दादीक· कोन मतलब छैन जे शुभनीए भौजीक आिक दुखनीए काकीक बात \nसुनती। ओ तँ पाथरक मूित जकd पािनसँ नहेलो-धोलोपर ओिहनाक ओिहनाछिथए। बलुआहा मािटक मुAत \nजकdथोड़े छैथ जे ए¢े लोटा पािनमे ढिह-ढनमना जेती। तँए, हुनका दुनू गोरेक· माने रधो दादी आ सीतो \nदादीक·अपन-अपन ?पÇ धारणा छैन जे दुनू गोरे अपनेमे फिरछाबह।अनेरे हम सभ ओइमे िकए पड़ब। \nकािµसँ फेर सभक· ए¢ेठाम ने रहबो अिछ आ संगे-संग करैत-धड़ैत चलबो अिछ। औझुका ,ाित अपन \nआइये कटाबह।तैबीच दुखनी काकी शुभनी भौजीक· उरोर दैत बजली-  \n“सीता मैया केतेक िदन तक बोनमे रहली से बुझल छह?” \nशुभनी भौजीक मन सेहो शा?aक धुिनमे चढ़ल रहबे करैन,बजली-  \n“राम-ल{मण आ सीताक· गामक सीमा टपैमे केतेक िदन लागल, पिहने से ने बाजब!” \nदुखिनयÂ काकी तँिख?सकरेक घरवाली,आगूक एक घाट आगू बिढ़ बजली-  \n“गंगा पार करैमे तीनू गोरेक· केते िदन लागल रहैन से बुझल छह?” \nजवाबक केतौ पता निह, मुदा ,Ä-पर-,Ä चढ़ैत गेल। जेकरा द ेख रधो दादी आ सीतो दादीक·नइ रहल \nगेलैन, दुनू गोरे संगे बजली-  \n“गपे-स#पमे जे खाएबो-पीब िबसैर जाइ जेबह, से की तोहॴ दुनू एहेन ग#पकैर छह! मिहना िदनक गप \nआइये फिरया लेबह। चलै चलह, नहाइयो बेर भऽ गेल।”  \nओना, चा¬ गोरे अपन आसनी-बासनी छोिड़ लगले उिठ कऽ ठाढ़ भेली मुदा शुभनी भौजी आ दुखनी \nकाकीक गप-स#प चिलये रहल छेलैन। दुनू गोरेक कहा-कही सुिन राधा दादी फुटा कऽ बजली-  \n“तोरा दुनूक गपैिहया बेमारी ताबे नइ हटतह जाबे बपैिहयासँ भ·ट नइ हेतह।”  \nतुरैछ कऽ दुखनी काकी राधा दादीक· कहली-  \n“ई सभ ने बुढ़ भेली, जे िदन छैथ से िदन छैथ मुदा हमरा दुनू गोरेक· तँ बहुत िदन तक ने ऐ \nपीपरक गाछतर बैस कऽ अपन जीवन-मरणक गप-स#प करैक अिछ।”  \nघरक र?ता फुिटते सभ िछिड़या गेली। \nबारह नइ बाजल छल, तइसँ िकछु पिहनिह ¯याम अपन बिहन-बिहनोइ आ भिगनी सबहक आगवानीक \nपूव तैयारी किर बसक हॉरनक· अिखयासैत दरब जापर आिब कऽ बैसला। बिसतेमन पड़लैन सुवािसनी।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबिहन मन पिड़ते ¯यामक मन झमान हुअ लगलैन। केहेन करमघटू सुवािसनीक िजनगी भऽ गेल! भगवानोक \nनेत एकरंग नइ छैन। हमरा बाल-ब¦चाक कम-बेसीसँ मतलब निह, मनुख िकछु छी तँ मनुख तँ छी िकने।जे \nअपने-आपमे सuपैतशाली भेबे कएल। मुदा भगवान केकरो बेटा दइ छिथन तँ घराड़ी दुआरे मािर फँसबै छिथन \nआ केकरो बेटी दइ छिथन तँ घरािड़यो बेचबबै छिथन, से केहेन िनसाफ भेल! ई बात ज¬र जे बेटा-बेटी \nसमान अिछ मुदा खाली कहने भिरसँ समान भऽ जाएत?माए-बापक· मुइला पछाइत बेटा तेरह िदनसँ तीन साल \nतकक अिधकारी अिछ, बेटी िकछु अिछ तँ माa तीिनय· िदनक।माने मािटक सारा बिन गेल, केशो कटबैक \nबेटीक· ज¬रत निहय·,माa नह कटा पाक भऽ जाइए..!  \n¯यामक गुनधुनी बिढ़ते गेल-भगवान जे करै छैथ से नीके करै छैथ, समाज जँ नैहर-सासुरक बीच जे  \nजिलयाएल जाल िबछा मनुखक· िशकार बना िशकार करैएसे िवचार केकर भेल?के करत? ई रोग एहेन अिछ \nजे सभ पिरवारमेअिछए, मुदा इलाज तेहेन अिछ जइमे िकयो मेटा जाइए आ िकयो मोटा जाइए..! \nतैबीच बसक धमकसँ टोल-पड़ोसमे हरिबड़Ë जकdउिठ गेल। सबहक मुहसँ ए¢े अवाज िनकलए लगल- \n“बस आिब रहल अिछ! अही बससँ सुवािसनी औत!!” \nटोल-पड़ोसक िधया-पुता बस ?टे-ड िदस दौड़ल। िधया-पुताक पाछू-पाछू ªेनक गाड जकd¯याम सेहो \nबस ?टे-ड िदस बढ़ला। आठ घ;टाक बसक झमारसँ रामलखन सभ तूरक चेहरा मिलन भइये गेल छेलैन। \nसुवािसनीपर नजैर पिड़ते ¯यामक· टकटकी लिग गेलैन। मुदा तखने जगमोही पएर छुिब ¯याम मामाक· ,णाम \nकेलकैन। असीरवाद दैत ¯यामक नजैर रामलखनपर गेलैन। सार-बहनोइक बीच नम?कार-पाती भेल। सभ \nिकयो घर िदस िवदा भेला। सभक· अपन-अपन नजैर तँए अपना-अपना नजिरये सभ ,ेमनगरक धरतीपर \nअपन-अपन पएर रोिप चलए लगला। जिहना सबहक अपन सोच, अपन िवचारआ अपन िजनगी, तिहना सभक· \nअपन-अपन संगी सेहो भेिटये गेल। जगमोहीक· ,ेममोही भेटल। ओना, चेहरासँ जगमोहीक· ,ेममोही िच;हैत \nनिह, मुदा सुवािसनीक पdचो गोरेक पिरवारमे जगमोहीक उमेरो आ कौलेिजया ¬पो रहबे करइ, तँए ,ेममोही \nअ;दािज नेने छल। ओना, ,ेममोही सेहो बी.ए. ऑनसक फाइनल इयरमे पिढ़ते अिछ, तँए कौलेिजया समाजक \nपिरचयो छइहे। जगमोहीक हाथ-सँ-हाथ िमलबैत ,ेममोही पुछलक-  \n“बिहन, केहेन नगर लगैए?” \nओना, छोट बिहनक ¬पमे अपन िवचार ,ेममोही रखलक, मुदा जगमोही थकथका गेल। िकएक तँ \nओहो बुिझ चुकल छल जे ,ेममोही सेहो बी.ए. फाइनलमे पढ़ैत अिछ। जगमोही पटिनया भाषामे बाजल-  \n“जेहने नगरक नाम छै तेहने लगैए।”  \nश¨दो-श¨दक तँ खेल अिछए। कोनोबहु अथ¹ए होइत अिछ तँ कोनो िबनु सॴग-नॉंगैरक, िबनुअथËक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहोइते अिछ। गप-स#पक³ममे जगमोही आ ,ेममोहीक बीच, सuब;धक आकषणबढ़ए लगल जइसँ एक-दोसरक \nबीच िवचार-िविनमयक िदशा-बाट सेहो खुजबे कएल। िबनु ठेकनाएल श¨दमे जगमोही बाजल-  \n“ऐ गामक एक गोरे पटनामे पढ़ै छैथ, हुनकर घर िकuहर छैन?” \n,ेममोहीक· गामक जानकारी छइहे जे गामक एक गोरे पटनामे पढ़ैए, तीन गोरे दरभंगामे आ सात गोरे \nझंझारपुरमे.., बाजल-  \n“धीरे; हुनक नाओं िछऐन आ घर दोसर टोलमे छैन।”  \nजगमोही-  \n“पिरवार केहेन छैन?” \n,ेममोही-  \n“गाममे सuप पिरवार मानल जाइ छैन।” \n \nश¨द संÏया : 2185, ितिथ : 02िसतuबर2018  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n  \n6. \nओना, मोबाइलसँ धीरे;क·जगमोहीकिह देने छेलैन जे बीस जूनक· ,ेमनगर ज¬र पहुँचब। मुदा से \n,ेमनगरक सीमामे ,वेश केलापर जगमोही िबसैर गेल। िबसरबो  केना ने करैत? भाय, िकछु छी तँ ,ेमनगर ने \nछी, जैठाम घड़ी-पहरक कोन बात जे िजनगीक-िजनगी लोक िबसैर जाइए। मुदा से सभ जगमोहीक· निह \nभेल, भेल एतबे जिहना दू समाजक लोकक बीचक सuब;ध दू जुगक सीमापर आिब होइतअिछ।कोटमेजिहना \nबहस करैत काल वकीलक· होइ छैन जे अपन फाइलमे केसक दुनू प{कसभ रेकडË रहै छैन आ तैसंग \n;यायालयक· सेहो बुझल रिहते छै जे फैसला दूमुहd अिछए तँए जेuहर बेसी जोड़ देखब तेuहरे कनी उनािर \nदेब। जगमोहीक संग धीरे;ोकि?थत सएह भऽ गेल अिछ। एक िदस िमिथलाक गामक समाज, जैठाम नाि;ह-\nनाि;हटा गप-स#पमे ¬आबक चलैत पैघ-पैघ घटना होइए।कुा-िबलाइक झगड़ामे लोक मािरयो-पीट करैए, \nखूनो-ख¦चर होइए आ सालक-साल जहलो तँ किटते अिछ। तही बीच ने जगमोिहयो आ धीरे;ोक िवचार \nफँसल अिछ। ओना, शहरी-समाजक िवचार मनमे निह छैन सेहो बात निहय· अिछ। \nसंजोग बनल, मामाक घरपर एला पछाइत जगमोहीक· मन भेलै जे धीरे;क· अपन जानकारी दऽ िदऐ। \nबैसारसँ उिठ, मुँह-कान धोइक बहे चापाकल िदस ससैर जगमोही मोबाइलसँ धीरे;क· कहलक- \n“धीरे; बाबू, मािaक पहुँच गेलॱ।”  \nधीरे;-  \n“गाड़ी-बसक याaा बिढ़यd रहल िकने?” \nजगमोही-  \n“याaा तँ बिढ़य· रहल मुदा...।”  \nधीरे;-  \n“मुदा की?” \nिकछु बजैसँ पिहने जगमोही ठठा कए हँसए लगल। जगमोहीक हँसी सुिन धीरे; चॱकल। चॱकल ऐ \nदुआरे जे जाबे जगमोही िकछु कमी निह देखलक ताबे हँसल िकए?दोहरा कऽ धीरे; पूरक ,Ä पुछैत बाजल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“हँसलॱ िकए से कनी हमरो कहू। जँ सुधारैबला हएत तँ सुधािर लेब, निह जँ छोड़ैबला हएत तँ \nछोिड़ए देबआ जँ जोगबैबला हएत तँ जोड़ जोिड़ जोगा लेब।”  \nतहीकाल जगमोहीक मोबाइलमे पटनासँ दोसर फोन आबए लगल जे जगमोहीक एक सहेलीक छल। \nधीरे;क गप-स#पक· िबलमबैत जगमोही बाजल-  \n“एकटा संगीक फोन पटनासँ आिब रहल अिछ, तँए अखन एतबे जेबस ?टे-डमे अहdक· नइ देखलॱ..!”  \nमोबाइिलक लाइन तँ किट गेल मुदा जगमोहीक िवचारक चोट धीरे;क·चोटा देलक। चोटाएल धीरे;क \nि?थत ओिहना हुअ लगल जिहनाअकासमे उड़ैत िचड़ैक· तीर लगलापरहोइत अिछ।छटपटाइत धीरे;क मनमे \nिवचार उठल- जगमोहीक जे ,Ä अिछ कीओ अनगल अिछ? सचमुच जँ किनयÂ शुभ िच;ह मनक कोनो \nकोणमे रहैत तँ एते तँ िवचार करैत िकने जे गाड़ी-सवारी सन अनिबसवासू याaा केिनहािर जगमोहीक· पुिछ \nलैितऐ जे याaा शुभ रहल िकने। ,ेमनगरक केते गोरे जगमोहीक· िच;हैए। गामक बुढ़-बुढ़ानुस िबसिरये \nगेलहेतैथआनवतुरक· बुझले नेहेतइ। भल·कuमे िदनक पिरचय अपन िकए नेअिछमुदा समाजक एक ,वु½ \nिवचारक बेकती ने अपनाक· बनबए चािह रहल छी..! \nिवचारमे िवचड़ैत धीरे;क· जेना कोनो बोनमे पथार लागल पाकल आमक गाछक िन¦चdमे जगह \nभेटलै।ओना, ओहूमे खटगरो आ मीठगरोसुआदक आम होइते अिछ मुदा से निह, धीरे;क·करपूिरया सुआदबला \nआमक गाछ भेटलै। भेटलै ई जे जिहना अपने समाजशा?aक िव\"ाथ¹ छी तिहना ने जगमोिहयो अिछ, तँए \n,ायितक ¬पमेिकए ने दुनू गोरे िमिल-बॉंिट िवचािर कऽ िवचरण करैत र?ता बना ली।हँ, होइले एते भइये \nसकैए जे अनुिचत बुिझ समाज अपन ढाठ लगा ढािठ िदअए, मुदा ओइ ढाठक· तोड़लो-सुधारलो तँ जाइए \nसकैए। \nपरोप­ामे ,ेमनगर सभसँ नमहर गाम। भौगोिलक दृिÇसँ सuप गाम। जिहना,ेमनगर गामक नाम छी \nतिहना नामगुण गुणो-धरम अिछए। ,ेम तँ ,ेम छी,,ेम िक को नो आम-कटहरक गाछ जकdएकपुरिखयाह होइए, \nओ तँ बॉंस-खरही जकd सघन होइत अिछ। जिहना आमक ,ेमी लोक आमक गाछी लगबै छैथतिहना जामुनक \n,ेमी लोक जामुनोक गाछी तँ लगैबते छैथ, माने जे जेकर , ेमी से तेकरासँ आकिषत होइते अिछ। जखने \nकोनो व?तु वा आने कोनो गुणसँ केकरो आकषण बढ़ै छै तखने ओइ िदस ओ आकिषत भऽ अपना िजनगीमे \nओकरा समािहत करैक पिरयास करए लगैए। चाहे ओ िनरजीवसँ िनरजीव आिक सजीवसँ सजीवे िकए ने \nहुअए।  \nपूवमे ,ेमनगर गामक पुबिरया भाग होइत एकटा धार बहैत रहइ, जेकर नाओं छल ,ेमाधार। पहाड़क \nझरनाक· {ीण भेने ,ेमाधारक ,वाह धीरे-धीरे {ीण होइत-हो इत ¬िक गेल। ,ेमनगरसँ सटले दिछनविरया  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगामक लोक सभओइ धारक मुँहक· बाि;ह महार कािट-कािट भिर कऽ घर सभ बना लेलक। जनसंÏयाक \nिहसाबे गामक रकबा कम रहने बास डीहक सम?यो रहबे करइ। धारक आगूक मुँह ब;हेने ,ेमाधारक ¬प \nसरोवर किहयौ आिक झील आिक पोखैरसदृशबिन गेल। कहब जे पोखैरआझील, सरोवरमे अ;तर नइ होइ छै \nजे ए¢े धार मुइने तीनू बिन गेल?ऐ सuब;धमे अखन बेसी निहमाa एतबे कहब जेधारक धार घेरेने माa \n,वाहेटाने ¬कल,मुदा पहाड़सँ धरती धिर दोसरेिदशामे, पाछूए-सँमुदा जुड़लतँ अिछए िकने। तँए, सरोवरो आ \nझीलोभेबे कएल।आ पोखैर होइक कारण भेल जे आगूक गाममे धारक मुँह ब भेने बीचमे महारनुमा भऽ \nगेल,जइमे पैछला गामबला सभपहटा-टौहकी लगा-लगा अपन धारक पािन घेर लेलक, जइसँ ,ेमाधार धीरे-धीरे \n‘,ेमा पोखैर’ बिन गेल। आब तँ ओकर नाम बदैल ‘परमा पोखैर’ भऽ गेल अिछ। खाएर जे अिछ मुदा एते तँ \nअिछए जे िबनु जािठयेक पोखैर िकए ने हुअए मुदा जलक पिवaतो आ गामक जलभ-डारो तँ छीहे।   \nपनरह साए बीघाक,ेमनगर ऊँचाइ-िनचाइक िहसाबसँ तीन कोिटक गाम भऽ गेल अिछ। माने ऊँचरस, \nम°यम आ गहॴर तीन }ेणीक जमीनक बीच बसल गाम ,ेमनगर छी। गामक चािर साए बीघा जमीन ऊँचरस \nअिछ, जइमे नौ साए पिरवारो बसल अिछ आ गाछी-िबरछी, बाड़ी-झाड़ी सभ सेहो ओहीमे अिछ। ओना, आन-\nआन एहनो बहुत गाम ऐछे जइमे िछट-फुट ढंगसँ ऊँचरस-नीचरस जमीन छै, मुदा ,ेमनगरमे से निह अिछ। \nभाग लगा-लगा तीनू रंगक जमीन अिछ। चािर साए बीघा जे ऊँचरस जमीन अिछतइमे बाससँ लऽ कऽ बाड़ी-\nझाड़ीआगाछी-कलम धिर अिछ,ओ देखैमेसोµी गाम जकd लगैए आ दोसर-तेसर िक?मक जे जमीन अिछ, \nजइमे अ-तीमनक उपजा-बाड़ी होइए, ओ बाध जकd लगैए। तँए, ओ भेल ,ेमनगरक बाध। मुदा जिहना \nशरीर आ शरीरी होइए, जेकरा िकयो देखैए आ िकयो निहयÂ देखैए तेना निह अिछ, गामक सभ बुझबो करैए \nआ मानबो किरते अिछ जे ,ेमनगर सेहो दू भागमे िवभािजत अिछ। एक भाग भेल ,ेमनगर गाम दोसर भाग \nभेल ,ेमनगरक बाध। \nसमटल गामक घराड़ी तँए समटल गाम। अनेको जाितक गाम ,ेमनगर छी, से खाली जाितक नामेटा \nसँ निह छी, सभ जाितक· अपन-अपन देिवयो-देवता छैन आ पाबैन-ितहारकसंगबीधो-बेवहार अलग-अलग छै;हे। \nतैसंग अनेको रंगक जाितक समाज, अनेको रंगक धम?थल आ अनेको रंगक बोली-चाली गाममे निह अिछ \nसेहो निहय· कहल जा सकैए, सेहो अिछए। मुदा सभ कथूक बावजूदो गाममे किहयो कोनो िवघटनकारी काज \nनिह भेल अिछ। ओना, चुनावक समयमे गामक भÂट बँटाइते अिछ मुदा से सभ नइ बुझैए। बुझबो िकए \nकरत, अपन-अपन जाित देख-देख सभ िकयो जितआरए भÂट िबµैए। ने राजनीितक ?थायी पाट¹ अिछ आ \nने कोनो िवचारधाराजइसँ लोक ,भािवत होइत अपन-अपन मतदान करत। उuमीदवारो सभ तेहने, जइ पाट¹मे \nिटकट भेटल तही पाट¹क भेलॱ, तखन जीवनधाराक िनम:ण केना हएत..? \nराजनीितक िवचारधारा जखन अिछए निह, चुनावमे जीतैक मतलब माa एम.एल.ए; एम.पी. बनब अिछ,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतखन उuमीदवार हुअ आिक भÂटर ओकरेकोन िवचारधारासँ मतलब रहतै जेजीवनमे उतार-चढ़ाव हएत। िकए \nलोक बुझत जे अपन चेतनशील िवचार, चेतनशील जीवनक· समरपन करैक अिछ िकदान करैक अिछ जइसँ \nअपनो जीवनदान भेटत...। \nबीस साल पूव ,ेमनगरबलाक सेहो अपन जीवन प½ित छेलैनमुदा आब ओहूमे तोड़-जोड़ शु¬ भइये गेल \nअिछ।जइसँगामक ¬प-रंग बदलल-बदलल सेहो बुिझ पड़ैए। बीस बख पूव तक जिहना रामपुर, कृणपुर आ \nमहमदपुरमे पढ़ल-िलखल लोकक खगता कम छल तिहना ,ेमनगरमे सेहो छेलैहे। पढ़ल-िलखल लोकक ओतबे \nखगता छल जे रिजªी ऑिफसमेसनाकxi बिन दसखत करैक लूिर हुअए। राशनक दोकानपर िनशानोसँ काज \nचिलते अिछ। ओझा-वैद गामे-गाम घरे-घर अिछए। एकटा िबमारी हएत, सतरह गोरे सतरह रंगक दवाइयो-\nबुटीक जानकार आ ओझाइयो-भगताइक गुण रखनिह छैथ। तखन तँ शेष िजनगी वएह ने रहल जे रहैक \nघर, पिहरैक व?a आ खाइक जोगार हुअए। सेहो तँ अिछए। सालमे तेतेक पाबैन-ितहारक उपास अिछ जे \nसालक चािर माससँ बेसी िबनु खेनॱ-पीनॱ तँ धमदानक नामपर चिलते अिछ। कहब से केना? सालमे िसफ \nबाबन-तीरपनटा रिब होइए। जे डेढ़ माससँ बेसीए भेल। तेकर अितिरwत जे अिछ से सबहक सोझहेमे \nअिछ। दोसर, खेतक उपजा ओहनो तँ अिछए जे पुरना लÓगी-डंटाक िहसाबे बीस मनक क²ा अµुओ-सुथनी \nउपैजते अिछ। जँ चािरयो क²ा खेती कऽ लेब तँ पार-घाट लिगयेजाएत। भल· अµुए-सुथनी भोजन िकए ने \nकहबए, मुदा भूखल तँ नइ ने कहौल जाएत।  \nआजुक ,ेमनगर आब ओ नइ रहल जे बीस बख पूव छल। आइ लोक गणीतीय प½ितसँ अपन जीवन \nप½ित बना रहल अिछ। पिहने सॱसे गाममे घास-फूसक घर छल, गरमी मासमे आिग-छाइक सम?या सवa \nछल मुदा प¢ा घर बनने ओइमे कमी एबे कएल अिछ, तँए िवचारोमे बदलाव एबे करत। आन-आन गामक \nलोक कनैए जे ‘मिहला िश{ा’ पछुआ गेल अिछ। मुदा ,ेमनगरक लोक कनैए जे ‘पुAखेक िश{ा’ पछुआ गेल \nअिछ! सभ गामवासीक अपन-अपन सोचो-िवचार छै;हे। ओना, पूवक समाजमे सोच-िवचारक जेतyyव छलतइमे \nभौगोिलक तyyवक?थान महyपूण छल। मुदा आइ ओहूमे कमीआिब रहल अिछ।  \nसामािजक सuब;धमे आन गामक िवचारधारासँ िभ िवचारधारा ,ेमनगरक अिछ। आन गामक दो?ती आ \n,ेमनगरबलाक बीचक दो?तीमे सेहो अ;तर अिछए। िह;दूक बीच ¬पैआक लेन-देनमे सूदखोरी अिछ \nमुसलमानमे निह अिछ। जखन अपना-अपनामे भल· चिल सकए मुदा दुनूक (िह;दू-मुसलमानक) बीच केना \nचलत? तिहना खेनाइयो-पीनाइमे अिछए। तैसंग आन गाममे ईहो अिछ जे एक जाितक हाथक पािन दोसर \nजाितक लोक नइ पीबैए, छुअल अ निह खाइए,मुदा ,ेमनगरमे से निह अिछ। बबाजीक झू-ड जकd हरे-हरे \nकरैत सभ एकठाम बैस खाइते छैथ। आन गाममे पिहने पोखैर-इनार रोकल जाइ छल मुदा आब चापाकल \nभेने बोिरंगक पािन रोकल जा रहल अिछ। अदलैत-बदलैत ओहन-ओहन बेवहार अखनो आन-आन गाममे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजीिवत अिछए जे एक-दोसरक बीच दूरी बनबैए मुदा से ,ेमनगरमे ने पिहने भेल आ ने अखन अिछ।िह;दू-\nमुसलमानक बीच जे पाइ-कौड़ीक कारोबार अिछ ओ एहेन अिछ जइमे एक¬पता अिछ। एक¬पता भेल एक \nबेवहारक ,योग करब। तिहना पिनचला आ िबनु पिनचला लोकक बीचक बेवहार सेहो अिछए। खाएर जे \nअिछसे अपन-अपन गामक अिछ, तइसँ ,ेमनगरबलाक· कोन मतलब छइ। अपन गाम छै, अपन-अपन समाज \nछै, अपन-अपन िवचार छै आअपन-अपन िवचारधारा छै, जइमे सभ बहैत अिछ।  \nिबआह-दानक बेवहारमे ,ेमनगरबला ऐ बातक· नीक जकd बुिझ रहल अिछ, िकए तँ ओ भुwतभोगी \nअिछजे आइक पिरवेशमे बेटा-बेटीक िबआहक ¬प एहेन बिन गेल अिछ जे बेटाक ,ित लेब अिछ आ बेटीक \n,ित देब अिछ। मुदा एकरो नकारल निहय· जा सकैए जे पिहने बेटीक ,ित सेहो लेब छल आ बेटाक ,ित \nसेहो देब छल। यएह तँ दुिनयॉंक खेल छी। एक भेल लेब, एक भेल देब आ एक भेल लेब-देब।  \nजीबे;क· एकटा अछोप जाितक बेकती–मुसनसँ दोसितयारे भेलैन। दुनूक बैसार-उसार, गप-स#पक \nसuब;ध बनलैन। खाएब-पीबसँ लऽ कऽ आिथकलेन-देन इyयािद सभ तरहक सuब;ध बनलैन। एक िदन गप-\nस#पक ³ममे मुसन जीबे;क· कहला-  \n“दोस, जेहने कपार हमर अिछ, तेहने भगवान अहूँक बना देलैन!” \nमुसनक इशारा समाजमे जे बेटाक ,ित दहेजक चलैन अिछओइ िदस रहइ। िकएक तँ ए¢ेटा बेटा \nमुसनक· सेहो आ जीबे;क· सेहो छैन बॉंकी तीन-तीनटा बेटीए छैन। मुसनक इशारा जीबे; निह बुिझ पेलैन, \nमुदा समझदारी तँ एते शिwत सृिजत कइये देने छैन जे जखन दुनू गोरे एकठाम गप-स#प करै छी तखन बात \nभागत केतए। कहुना-ने-कहुना मुसनक मुँहमे एबे करत, जइसँ बजबे करत। तैबीच िकए ने मुसनक· दोसर \nिदस टहला दी। गप-स#पक ³म बदलने, सएह भेल। बजैत-बजैत मुसन बािज गेल जे दोस जेकरा पdचटा \nबेटा छै, तेकरा दहेजेसँ तेतेक आमदनी भऽ जाइए जे पdच पु?त बैसले खाएत।  \nिवचारक धारमे भँसैत मुसनक· हाथ पकैड़ जमीनपर ठाढ़ करैत जीबे; बजला-  \n“दोस, तोरा ई नइ बुझल छह जे तोरा जाितक िबआहमे बेटेबलाक· ¬पैआ गिन कऽ िदअ पड़ै छइ।” \nओना, मुसनमे िजनगीक बहुत िकछु समझदारी आिब गेल अिछ, मुदा िजनिगयो तँ महजाले जकd ने \nजिलयाएल-सुितयाएल अिछ, जइसँ सभ बात लोक अपनो ने बुिझ पबैए। मुसनक· सेहो सएह भेल अिछ। \nमुसन बाजल- \n“दोस अहdक बात नइ बुझलॱ?” \nजीबे; मने-मन िवचारलैन जे मुसन दोस जखन अपनो बात अपने निह बुिझ रहल अिछ तखन समाजमे \nकेहेन जाल लगल अिछसे थोड़े बुिझ पौत। मुदा जँ काजक िवचारसँ पड़ा जाएब तखन दोसितआरेक अथÌ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकी आ समाजे की। िवचारक· गोल-मोल बना जीबे; बजला-  \n“दोस, हमर-तोहर कपार गाममे सभसँ नीक अिछ।”  \n‘नीक कपार’ सुिन उyसुक होइत मुसन बजला-  \n“दोस, से केना?” \nजीबे; बजला-  \n“दोस, बेटा िबआहमे िक कोनो दहेज लेब अिछ, अपना घर एकटा जुआन मनुख आनब तइसँ पैघ की \nदहेजे अिछ।”  \nमुसन जीबे;क रह?यक· निह बुिझ िवचारक ,वाहमे बािज देलक-  \n“दोस, हमहूँ अपना बेटाक िबआहमे दहेज नइ लेब!” \nतिहयासँ मुसनक· अपन पिरवारमे तँ बदलाव एबे कएल जे टोलोक काय प½ितमे बदलाव आबए लगलै। \nबीचक समयमे लड़कीक· व?aाभूषण देब लड़का प{क बेवहार भेल आ लड़काक· व?aाभूषण देब लड़की प{क \nबेवहार भेल। खाइले डालपर चाउर आ दहीक प½ित चलए लगल। मुदा आब तेसर मोड़पर समाज आिब \nगेल अिछ।  \nए¢ैस जून। िभनसुरका समय। धीरे; चाह पीब आगूक िवचार करए लगल िक मनमे जगमोहीक माए- \nसुवािसनी एलइ। मने-मन िवचारए लगल जे की करब नीक हएत। लोकक नजैर एहेन ,दूिषत भऽ गेल अिछ \nजे अनेरो िकछु-सँ-िकछु बात उड़बैत रहैए..! समाजक बीच उड़ैत ,दूिषत िवचारक बीच धीरे;क मनमे सुिचत \nिवचार जगल। सुिचत िवचार जिगते धीरे; उिठ कऽ ठाढ़ भेल आ जगमोहीसँ भ·ट करए ई सोिच िवदा भेल \nजे जे कोनो ,Ä सामनेमे औत ओकर सामना करैक अिछ।  \nओना, सुवािसनी चा¬ माय-धी सेहो चाह-पीलाक पछाइत गाम घुमैक िवचार कऽ नेने छेली। धीरे;क \nघरसँ ¯यामक घर करीब दस िमनटक र?ता। दू टोलमे दुनू गोरेक घर छैन। जाबे सुवािसनी घरसँ \nिनकलैथ-िनकलैथ िक तइ िब¦चेमे धीरे; पहुँच गेल।  \nआइसँ बीस बख पूव ,ेमनगरक लोकक बीचक सuब;ध ओहने छल जेहेन अखन आन-आन गामक \nअिछ। माने ई जे गाम-समाजक लोक जाितक बीच िवभािजत छैथ जइसँ एक-दोसर जाितक बीच िकछु \nिवधो-बेवहार आ जीवन शैलीमे सेहो अ;तर अिछए। ओ अ;तर एक-दोसर जाितक बीच खािध बिन सोझ \nबाटक· िकछु दूरी बनाइये देने अिछ, जइसँ जाित-जाितक बीच दूरी बिन गेल अिछ। उदाहरण ¬पमे }ा½-\nकमक· देखै छी। िकछु जाित एहेन अिछ जइमे मृyयुक पछाइत तेरह िदनक बीच सभ ि³या सuप कएल \nजाइए, तँ िकछु जाित एहेन अिछ जेकर िकिरया-कलाप पनरह िदनमे सuप होइए। तिहना िकछु जाित एहेन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिछ जेकर अ²ारह िदनमे सuप होइए तँ िकछु एहनो जाित तँ अिछए जेकर तीस िदनमे सuप होइए। \nतैसंग दोसरबाधा ईहो अिछ जे जइ िदन तक नह-केशक िकिरया सuप भेल रहतआ }ा½-कम पछुआएल \nरहत तैबीच जँ अपने पिरवार वा िदयादवादक बीचक पिरवारमे दोसर मृyयु हएत तँ पैछला मृyयुक िहसाबसँ \nि³या-कम अगुआ जाएत जेते िदनमे ि³या-कम सuप होइए। माने दोबरसँ लऽ कऽ पौन-दोबर धिर समय \nभेल। ,Ä अिछ जे जखन कोनो पिरवारमे मृyयुक घटना होइए तखनेसँ तिहया धिर पिरवारक जीिवत काजxii \nबािधत होइते अिछ। जखने जीवनक संग चलैबला काज बािधत भेल तखने ने िजनगीक गितयो बािधत भइये \nगेल। तहूमे समय-समैयक सम?या सेहो कम ,भािवतसँ अिधक ,भ ािवत किरते अिछ। माने भेल जे सुÈय?त \nसमयमे जे काज असानीसँ चिल जाइए वएह काज गAगरxiii समय भेने भारी भइये जाइए। तहूमे आइक \nसमय आ पाछूक बीतल समैयक बीच जीवन ि³या सेहो अिवकिसत रहने जिटल छेलैहे। आइ जे सम?या \n,ाय: समा#त जकd भऽ गेल अिछ, माने गाम-गामक महामारी-हैजा, #लेग-काला वर इyयािद वएह रोग पिहने \nघरहंजxiv कऽ दैत छल! मुदा से आइ समा#ते जकd अिछ। \nआजुक ,ेमनगरक लोकमे जिहना समयानुकूल िवचार जगलैन तिहना अपन बेवहार सुधारैत आगू बिढ़ \nअगुआएल गाम-समाज किहयौ आिक िवचारशील समाज किहयौ, से भइये गेल अिछ। जिहना अखन आन-आन \nगामक लोक कितयाइत जाित-जाितक बीच सीमiकन केने छैथ तिहना जाितक बीच कूल-मूलक चलैत सेहो \nसीमiकन केनिह छैथ, जइसँ बेकती समाजक मुÏयधारा हेबा चाही, ओइसँ ?वयं कितया गेल छैथ। ओना, \nगाम-समाजक बीच सभ िदनसँ जिहना ओहन र?ता बनले आिब रहल अिछ जे ने दो?तीxv बनैमे देरी लगैए \nआ ने मेटाइमे देरी लगैए। एहने डगी नाहपर समाजक सवारी चिलये रहल अिछ। तइमे ,ेमनगरबला \nसभअपनामे सुधार ज¬र केलैन अिछ। जेतए गजेरी-भँगेरी एकठाम बैस नॉंहकमे घ;टो-घ;टो समय दुइर करैत \nजे समाजक कोढ़ बनल छल से बदैल ओइ जगहपर पहुँच गेल जेतए आइक पिरवेशपर िवचार कएल जाइत \nअिछ। आजुक जे पिरवेश दुिनयॉंक हवामे िवड़Ë जकd उिधया-भँिसया रहल अिछ ओकरा कोन ढंगे समाजक \nपिरवेश बना असान ढंगक जीवन जीबैक ि³याक बीच ि³याशील बना समाजक िदशा-िनदÌश ?थािपत करी।  \nधीरे;क· देखते जगमोही िबना मुँह खोलने मने-मन मुि?कयाएल मुदा सुवािसनी अपन मातृyवक र{ा \nकरैत बजली-  \n“बौआधीर, हम तँ गाम छोिड़ चिल गेिलयह,आब ई गामतोरे सबहक भेलह। किहयो अबैले कहबह ते \nआएब नइ तँ मने-मन माता-िपताक· गोड़ लगैत नैहर मन पाड़ैत रहब। मन पाड़ैत रहब जे केना ज;मसँ लऽ \nकऽ िबआह-दुरागमन धिर गाममे रहलॱ।”  \nसुवािसनीक िवचार सुिन, दृिÇमान युवकमे जे गुण हेबा चाही ओ गुणसँ सuप धीरे; मु?की दैत \nबाजल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बहीन, हम समाजक ओहन भाए नइ छी जे बिहनक· काितकक भरदुितयामे कहबैन जे बिहन, अगहनक \nदुितयाक चान जइ िदन उगतै तइ िदन आएब।” \nओना, सुवािसनी पटनाक हवामे बहुत िकछु बदैल गेल छेली मुदा ,ेमनगरक मािटपर किहयो नइ रहल \nछेली सेहो बात निहय· अिछ। िबआहसँ पूव धिर रहल छेलीहे। धीरे;क िवचार सुिन सुवािसनी अपन माथपर \nबल दैत ,ेमनगरमे अपन िबतौल िजनगी मन पाड़ए लगली। केना फूल तोिड़ दसमीक दुग:?थानमे पहुँचबै \nछेलॱ, केना आमक गाछीसँ िटकुला बीिछ-बीिछ आिन आमील बनबै छेलॱ, केना िशवराितक उपास,कृणाÇमीक \nउपासक संग समाजमे जेतए-केतौ सत्-नारायण भगवानक पूजामेसेहो उपास करैत रही।तेतबे निह, जँ बािढ़ \nअबैतरहै  तँ केना अँगनाक·घेरैतरही,बाड़ी-झाड़ीक पािन उपछैतरही! इyयािद-इyयािदअनेको ि³या-कलाप \nसुवािसनीक मनमे एकाएकी जागए लगलैन...। नैहरक िवचार जेना-जेना सुवािसनीक मनमे जगैत गेलैन तेना-\nतेना सासुर िबसरैत गेली। सासु-ससुरक· िबसैर माता-िपता लग पहुँच गेली। माता-िपता लग पहुँचते \nसुवािसनीक मनमे जगलैन- काितकक दुितयाक संग अगहनक दुितया सेहो मन पड़लैन।भरदुितयाक संग \nधनकटनी समय मनमे अिबते एकाएक सुवािसनीक नजैर आजुक पिरवारपर आिब अँटकलैन। अँटैकते दुनू \nआँिख नोराए लगलैन। नोराएल आँिखये सुवािसनी धीरे; िदस ताकए लगली...। धीरे;क मन िनकपट रहने \nिजनगीक बीच मोड़पर ठाढ़ छल। सुवािसनी बजली-  \n“बौआधीर, भगवान सभ िबपैत हमरे देलैन..!”  \nिवचारक दुिनयॉंमे धीरे; तेना हेरा गेल जे हेराएल बटोही जकd मुँहक चुहचुही कमए लगलै। हेराइक \nकारण भेलै जे िवपियोक· िक सॴग-नॉंगैर अिछ जे लोक लगले बुिझ जाएत जे ई घोड़ा छी िक हाथीआिक \nगाए छी िक महॴस। िबपैत तँ िबपैत छी, जेकरा घरमे आिग लगै छै ओ बुझैए आ जेकरा घरमे नइ लगै छै \nओ िकए बुझत। तिहना जेकर घर बािढ़मे भँिसया जाइए ओ भँिसयाएब बुझैए आ जइ गाममे बािढ़क पािन \nजाइते ने अिछ ओकरा बुझैक कोन खगता छइ। मुदा से तँ बुझला पछाइत ने लोक बुझ़ैए, िबनु बुझलमे की \nबुझत। छोट भाइक ¬पमे धीरे; बाजल-  \n“से की बिहन?”  \nधीरे;क बात सुिन सुवािसनीक मन जेना अछॴजलसँ धुआ गेल होिन तिहना धुअल मने बजली-  \n“बौआ, जिहना भैयारीक चलैत सासुर उपैट गेल, तिहना भगवान डॉंग मारलैन जे बेटा एकोटा ने देलैन \nआ तीन-तीनटा बेटीए देलैन। अखन अपनेxviनोकरी करै छैथ ते बड़बिढ़यॉं, मुदा जखन नोकरी छुटतैन, \nहाथक काज िछनेतैन तखन केतए रहब आ केना बेटी सबहक पार-घाट लगाएब!” \nओना, सुवािसनी एकसूरे सभ बात बािज गेली मुदा धीरे;क मन ओिहना थकथका गेल जिहना  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचा¬कात पहाड़सँ घेरल ओ भूिमजे ओहन बनसँ आ¦छािदत हुअए जइमेमाa मनुखभ{ी जानवरक बास होइ। \nमुदा र?ता पहाड़ी होइ वा जंगली वा समुी, मनुख तँ दूटा हाथ-पैरबला जीव छीहेजेजिहना असिथरोसँ चिल \nसकैए, दौिड़यो सकैए तिहना जानवरक· मािरयो सकैए आ ,वोिधयो तँ सिकते अिछ। तैसंगपैघ-सँ-पैघ \nपहाड़ोपर चिढ़-उतैर सकैए आ समुोमे तँ हेिलये सकैए...। तखन तँ भेल जे दूहाथ-दू पैरसँए¢ेबेर समुोमे \nहेललआ जंगलो काटलतँ नइ हएत, मुदा बेरा-बेरी तँ भइये सकैए। तँए, एक-एक ,Äक· िबिहया-िबिहया, \nबटोिर-बटोिर जखने बाटपर आिन बटोही बिन हल करए लगब तखनने िजनगी भारसँ भारी रहतआ ने जीवन \nजीनसँxvii दूर रहत। तही बीच ,ेममोही अपनदोसर संगी- ¬पमोहीक संग पहुँच गेल।  \nपिरवारसँ सuबि;धत सम?या बाल-बोध लग राखबो उिचत छी आ निहयÂ राखब तँ उिचत छीहे। मुदा \nसे अखन निह, अखन एतबे जे भाए-बिहनक बीचक बात छी, तँए िन¦चdक खाढ़ीलग रखने दुनू तरहक \n,भाव–नीको ,भाव आ अधलो ,भाव–पड़ैक सuभावना रिहते अिछ। ओना, धीरे; ,ेममोहीक· जनैत जे गाममे \nएकटा ,ेममोही नामक लड़की अिछ जे कौलेजमे पढ़ैए। मुदा सोझा-सोझी आइये भेल। धीरे; ,ेममोहीपर \nनजैर देलक मुदा ,ेममोहीक नजैर जगमोहीपर छेलै तँए सामने-सामनी नजिरक भ·ट आइयो निहय· भेल। \nधीरे; जेना जगमोहीक· िच;हैत तेना ,ेममोहीक· तँ निह ि च;हैत मुदा सोµोअना निहय· िच;हैत सेहो बात \nनिह। धीरे;क· एते तँ बुझले छै िकनेजे ,ेममोही हृदयनाथक बेटी छी, बी.ए.मे पढ़ैए। मुदा ऑनस रखने अिछ \nसे निह जनैत रहए। जँ से जनैत रिहतए तँ जिहना अपनाक· जगमोहीक समक{ बुझैएतिहना ,ेममोहीक· सेहो \nबुिझतए...। सुवािसनीसँ गप-स#प करैक िवचारसँ धीरे;क मनमे उठल जे जगमोिहयोक· आ ,ेममोिहयोक· किहऐ \nजे ‘अहd सभ दोसरठाम बैस गप-स#प क¬ वा िकuहरो टहैल-बुिल जगमोहीक· देखाइये-सुना िदयौ। मुदा \nजगमोही, ,ेममोही आ ,ेममोहीक संग आएल ¬पमोहीक बीच धीरे;  अपनाक· अनाड़ी बुझैत चुपे रहब नीक \nबुिझिकछु ने बाजल।  \nएक तरह· भाए-बिहनक बीचक गप-स#पमे सुवािसनी बोिहया-भँिसया लागल छेली तँए बीचमे दोसर गप-\nस#पक· आबए देबनीक निह बुिझजगमोहीक· कहलिखन-  \n“बु¦ची, हम ऐ गाममे ज;मसँ लऽ कऽ िसयान भेल छी, तँए बहुत देखने छी मुदा तोहर ज;म तँ भेलह \nअही गाममे मुदाज;मक तीिनय· मासक पछाइत सासुर चिल गेलॱ। सासुर िक जाएब जे पटना गेलॱ, तँए तोरा \nकम देखल-सुनल-बुझल छह, भने संगी-सहेली भेिटये गेलह, जाह गाम घुिम-िफर कऽ देख-सुिन आबह।”  \nओना, जगमोही माइक मुँहक बात सुिन चुकल छल तँए धीरे;क उर सुनैक िज±ासा छेलैहे। मुदा \nतइ िब¦चेमे पटनाक पिरचयक· नजर-अंदाज करैत धीरे; जगमोही िदस तािक बाजल-  \n“हँ, हँ! जखन जगमोही ,ेमनगर आएल अिछ तखन आमेटा िकए खाएत, गाम-घरक ¬पो-रंग आ हवो- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबसात िकए ने देहमे लगा लेत।” \nजगमोही सेहो धीरे;क अपन ¬प सौ;दयक संग पिरवािरक जीवन-सौ;दय सेहो देखए चािहते छल, जे \nधीरे;क अपे{ा आन-आनसँ बेसी भेटैक सuभावनाक· देखैत जगमोही उिठ कऽ ठाढ़ होइत बाजल-  \n“माए, हमर कोनो ठेकान निह अिछ जे कखन घुिम कऽ आएब। तँए, जँ तोरा केतौ घुमै-िफरैक िवचार \nहौ तँतोहूँ टहैल अिबह·।” \nएका;त शा;त वातावरण होइते धीरे; सुवािसनीक· कहलक-  \n“बिहन, अखन हम ने समाजक िकयो छी आ ने पिरवारक, अखन हम माa िव\"ाथ¹ छी, जेकरा गुA-\nिशयक आ}म सेहो कहल जाइतअिछ। तँए जाबे छी ताबे तँ छीहे। ओना, अठारह बखसँ अपनाक· ऊपर \nसेहो उठा नेने छी आ ?नातक ,िताक छाaो तँ छीहे, तँए..?”  \nधीरे;क सुपुट वाणी सुिनते सुवािसनी ओिहना सुवासी भऽ गेली जेना मानसरोवरमे कमल होइए। ओ \nजिहना अपन बास ?थानपर अिडग भऽ सरोवरक पािनसँऊपर उिठ अपन शुभ ¬प देखबैए तिहना धीरे; सन \nभाएसुवािसनीक· देखा पड़लैन।खुशीसँ सुवािसनी बजली-  \n“बौआ, तोहॴ सभ ने बाप-दादाक डीह परहक भाए-व;धु भेलह, अपन दुख-बेथाक कथा तोरा नइ \nकहबह तँ केकरा कहबै।”  \nसुवािसनीक डगमगाइत िजनगीक डुमैत नाहक· अँकैत धीरे; जखन अपन आँक देखए लगल िक मनमे \nभकइजोत जकd भेलइ। भकइजोत ई भेलै जे अजुन सन यो½ािपता आकृण सन माम जखन अिभम;युक· \nमृyयुसँ बँचाइये निह सकला तैठाम हम कोन खेतक मुरै छी। मुदा निह!डगमगाइत बिहनक िजनगीक \nनाहक·जेतए-तक पार लगबैक शिwत अिछ ओते तँ कइये सकै छी। तँए, पिहने सुवािसनीक िवचारक· \nमानसपटलपर आनब ज¬री अिछ। हिरमोहन बाबू जकd निह, जे समाजक अिधकiश सम?याक· एकठाम आिन \nदोस-दु¯मन दुनूक· ठाढ़ कऽ देलैन..! धीरे; बाजल-  \n“अिहना होइ छै बिहन,जखन बेथाएल मन रहने बजैक ³ममे िकछु-ने-िकछु झॲक उिठये जाइ छइ। \nतँए,एक-एकटा सम?याक· सामने रखैत िवचार क¬। छोट भाए होइक नाते जेतए-तक सuभव हएतओतए-\nतकज¬र संग देब।” \nसुवािसनी बजली-  \n“सासुरक बात छोिड़ दइ िछअह। भैयारीमे एहेन अ;याय ओहने गाम-सभमे रहह। मनुख छी जेतए \nरहैक नीक ठौर भेटत सएह ने हमर ?वगक बास भेल।”  \nएकटा नमहर ,Äक· अपने हल होइत देख धीरे;क मनमे िकछु चपचपी आएल। बाजल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“भैयारी समंगर छैथ िकने?” \nसुवािसनी-  \n“हँ।”  \nधीरे;-  \n“जाए िदयौ, वंश बढ़ै तँ बwखो हुअए...।”  \nअपन र?ता अपने देखैत सुवािसनी बजली-  \n“सासु-ससुरक सuपैतसँ तँ छातीमे मु¢ा मािर संतोख केनिह छी।”  \nजिहना िख?साक कोनो एहेन भाग होइ छैजेकरारिसक िख?सकर बेर-बेर दोहरा-तेहराकऽ कहैए तिहना \nसुवािसनी पुन: सासुरेक बात दोहरबैत बजली-  \n“ओइ बइमनमा सभक· नीक नइ हेतइ। िदयादी सuपैतक बेइमानी नइ पचतै, पेटमे पिनदूदूर हेतै आ \nमनमे मनरोग।” \nमने-मन धीरे;क· हँिसयो लगै आ आगू जखन बिहनक बेथापर नजैर जाइ तँ िवचिलतसेहोहुअ \nलगए।आगू कोन िदशामे बढ़ब नीक हएत से धीरे;क मनमे एबे ने करइ, तँए मुहसँ िनकलबे ने करइ। मुदा \nसुवािसनीक मन सासुरक धन-सuपैतक बीच औना रहल छेलैन। औनाइत सुवािसनीक मनमे अनायास िवचारक \nझॲक उठलैन िक बजली-  \n“जिहना हमरा अपन सuपैतसँ भैयारी-दुसमन सभ अभोग केलक तिहना ओकरो सभक· अभोग हेतइ!” \nसुवािसनीक मनमे सासुरक धन-सuपैतक· बेर-बेर धधरा जकॉं उठैत देख धीरे;क· िवचार जगल जे \nसभसँ पिहने ऐ धधराक· शा;त करब ज¬री अिछ। जाधैर िवचारक· आगू निह बढ़ाएब ताधैर अिहना \nसुवािसनीक मनमे सuपैितक आिग उठैत रहतैन आ ओइमे ओ झड़कैत रहती। धीरे; बाजल-  \n“बिहन, आब समय बदैल गेल। पिहने जेना बेटा-बेटीक महत्-मे कमी-बेसी छल से आब निह रहल। \nआब तँ जिहना बेटा तिहना बेिटयो भऽ गेल अिछ।”  \nओना, िवचारक· दू ढंगसँ देखल जा सकैए, पिहल ऊपरे-ऊपरे माने सरसरी िनगाहसँ आ दोसर गहराइसँ \nमाने िजनगीक स¦चाइक आधारपर।  \nधीरे;क बात सुिन सुवािसनी बजली-  \n“हँ, से तँ अिछए बौआ! देखै छी जे लोकक बेटा सभ बुढ़ माए-बापक· छोिड़ गामकxviii कोन बात जे \nदेशो-कोस छोिड़ केतए-कहd चिल जाइए..!”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुवािसनीक िवचार सुिन धीरे;क· भेल जे भिरसक बेचारी िजनगीक अगम धार देख महारेपर उग-डुम \nकऽ रहली अिछ। धारमेxix पैस पार करैक िहuमते निह भऽ रहल छैन। जखन िक सभक· अपन-अपन \nजीवन अिछ आ अपन-अपन जीवनधार छै, जइमे सभक· अपने पार करैक अिछ। दोसर तँ बेसी-सँ-बेसी एतबे \nने कऽ सकैए जे अपना ढंगे पार करैक र?ता बाट-घाटमे िकछु शारीिरको-आिथक सहयोग कऽ सकैए। ओना, \nिकयो अपन िजनगीक बाट देखा जँ दोसरक· शारीिरके वा आिथके सहायता करबो करत तैयो ओतेक उपयोगी \nओकरा लेल निहय· हेतै जेतेकसँओकर कयाण हेतइ। तँए, पिहने अपने अपन िजनगीक बाट-घाटक बोध \nहएब ज¬री अिछ, जे अपनो लोक खोिज सकैए आ दोसरोसँ ,ा#त भऽ सकैए। ओना, दोसरसँ ,ा#त दू तरह· \nहोइए। पिहल- अनुभवसँ ,ा#त अनुभवीसँ आ दोसर- िबनु अनुभव ,ा#त केिनहार खोजी वा िवचारवानसँ...। \nधीरे;क मनमे उठलै- अपनो तँ अखन सएह छी। अखन तकक जे अपन िजनगी रहल ओ तँ माa ?कूल-\nकौलेज धिरक रहल। मुदा पिरवािरक आ समािजक िजनगी तँ िकछु आओर छी...। तैबीच ¯यामक प¼ी- \nसुिचता चाह नेने पहुँचली। सुवािसनीक आगूमे चाह रखैत सुिचता बजली-  \n“ई सभ तँ बज¬आ  लोक भेली, {णे-{ण चाह पीबैक आदैत हेतैन, पिहने चाह पीब लोथु तखन \nिनचेनसँ गप-स#प करैत रिहहैथ।”  \nकिह सुिचता अपन काज िदस बिढ़ गेली। त?तरीसँ चाहक कप उठा धीरे; िदस बढ़बए लगली मुदा \nतइ िब¦चेमे धीरे; त?तरीमे राखल दोसर कप उठबैत बाजल-  \n“बिहन, अखन हम ने अहॉंक· आ©ह करब। अपनो पिरवारमे बेसी िदनपर जखन लोक अबैए तँ पिहने \nपाहुने ?व¬प ने रहैए। जे उिचतो छी। िकए तँ घर-पिरवारक जे गितशीलता अिछ ओइसँ ओ अनभुआर \nरिहते छैथ। जेना-जेना गित-िविधक संग जुड़ैत जाइ छैथ तेना-तेना घरवारी बनैत जाइ छैथ।”  \nधीरे;क बात सुिन सुवािसनीक मनमे उठलैन- ई घर तँ ¯यामक छी, ऐठाम जेहने धीरे; तेहने ने \nअपनो भेलॱ। बजली-  \n“बौआ, ऐ घरक तँ जेहने हम भेलॱ तेहने ने तॲहू भेलह।”  \nसमगम िवचार देख धीरे; बाजल-  \n“बिहन, अहd िलए तँ जेहने ई घर तेहने गामक आन-आन घर,तँए ए¢ेरंग भेल िकने?” \nिवचारक गहराइमे जाइते सुवािसनीक मनसँ अपन सासुरक बेवहार िनकैल नैहराक िवचार जािग चुकल \nछेलैन। बजली-  \n“हँ, से तँ अिछए। मुदा सोझे मानब सेहो भेल आ िजनगीक संग िमिल चलब सेहो तँ अिछए।”  \n?वीकार करैत धीरे; बाजल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“हँ, से तँ अिछए। मुदा ओ तँ सuब;ध आगू बढ़ौने ने बनत। जँ सuब;धक· रोिक कऽ राखब तखन तँ \nअपनो बीरान भऽ जाइते छइ।”  \nसुवािसनी-  \n“हँ, से तँ होइते छै मुदा से होइ छै भरल-पुरलक संग। खगलक· ते..?” \nसुवािसनीक मुहसँ ‘खगल’ सुिन धीरे;क· झटहाक चोट जकd लागल। झटहाक चोट भेल इशारामे \nिकछु कहब। मुड़ी डोलबैत धीरे; बाजब शु¬हे केलक िक िब¦चेमे ¯याम पहुँच गेला। झटहाक चोट, \nइशाराक िवचारक· अनुभव करैत धीरे; बाजल-  \n“बिहन, खाली ¯यामे भाइक पिरवारटा क· अपन नइ बुिझयौ, गामक सभ पिरवारक· अपन पिरवार \nबुिझयौ। अहd गामक धी छी, अहॉं िलए सभ बरबैर!िकए तँ बेटी जाित समाजक होइए निह िक पिरवारक।” \nओना, सुवािसनीक ऑंिखक आगू बेटीक Õुण हyया नािच रहल छेलैन। देख रहल छेली आजुक \nसमािजक पिरवेश, जे बेटी जाितक जीवनक· समूल नÇ करए चािह रहल अिछ।जेतए मनुwखोक सीमापर \nपहुँचब बेटी-जाित लेल पहाड़ बिन गेल अिछ, तैठाम आजुक मनुख बनब तँ आरो असंÏय पहाड़क बीच जीवन \nबिनय· गेल अिछ िकने..! मुदा ईहो तँ सुवािसनी बुिझये रहल छेली जे आइ जइ तरह· समाजक िबख-डन भऽ \nगेलआ तइसँ जे समाजक बीचक सरोकार-सuब;धक टुटान बिढ़ रहल अिछ ओतँ िधया-पुताक खेल निह \nजेकरा...। मुदा अपनाक· समगम बनबैत सुवािसनी बजली-  \n“दुिनयd केतबो इलैट-िबलैट जाए मुदा हम तँ अखनो अपन ज;मभूिम आ माए-बापक कमभूिम बुिझये \nरहल छी तखन तँ..?”  \nसुवािसनीक बात सुिन ¯यामक मनमे जिहना गँथाxxकऽ बेथेलैन तिहना धीरे;क मनमे सेहो गँथाएल। \nसुवािसनीक बात सुिन ¯याम मने-मन िवचारए लगला जे अपन सहोदर बिहनक आँिखसँ जे जमुिनया धार बिह \nरहल अिछ, की झूठ एकरा कहल जाए?मुदा हम तँ अिधकारी ज¬र िछऐ। जे भाए गामसँ बाहर चिल गेला \nहुनको बिहन िछऐन, तँए हुनको कहब ज¬री अिछ, मुदा माए-बापक बासक मूल वासी तँ हमहॴ भेिलऐ िकने, \nतँए हम िक बिहनक· बोल-भरोस निह देबैन। एतबे ने जे जे िवभव अिछ तइमे पाछू नइ घुसकब। ई तँ \nअपन भार भेल...। नव जुगक उठैत नवजुबक धीरे;कमनमे अनेको िवचारक िहलकोर लगबे केलै जइसँमन \nिवकृत हुअ लगलै। ¯यामक मुँह िदस देख धीरे; सुवािसनीक· कहलक-  \n“बिहन, अखन जाइ छी। बे¬पहर टहलै-बुलैले हमरो घर िदस आउ।”  \nधीरे;क आ©हसँ सुवािसनीक मनक िमठdस जगलैन। जगबो केना ने किरतैन, एक तँ जगमोहीक \nकौलेजक संगीछी धीरे;,तैपर जाबे पटनामे रहत ताबे पिरवारक संगी आ तैसंग अपन ज;मभूिमक सेहो भेबे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकएल। मुदा पिरवारक एते रोच तँ सुवािसनी रखबे केली जे िबनु भाइयक िवचारसँ िकछु ने बाजब। तँए, \nचुपे रहली। तैबीच ¯याम आ3ासन दैत धीरे;क· कहलैन-  \n“हम िक सुवािसनी बिहनक· नैहरक बाट आिक जगमोहीक मातृकक बाट रोकब। िहनको ज;म?थान \nिछऐन आ जगमोिहयोक मातृक िछऐ।”  \nगमगीन चेहरा धीरे;क बिन गेल। धीरे;क· कनी दूर हटला पछाइत ¯याम सुवािसनीक· कहला-  \n“बिहन, बे¬पहर चा¬ माय-धी धीरे;क ऐठामसँ टहैल-बुिल आउ। ओना, दुनू गोरेक आमक गाछी सेहो \nए¢ेठाम अिछ आ फड़लो बिढ़यd अिछ। गाम िछऐ िकने, पटना नइ ने छी जे सभ िदन जखन सेव-अंगूर \nखाइ छी तँ अनेरे िकए आमसँ मुँह ऐंठाएब।” \n \nश¨द संÏया : 4701, चोरा चानxxi12 िसतuबर 2018  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n7. \nिदन लहैस गेलजइसँ गरमीमे सेहो कमी आएल। छह बजे सॉंझक समय।सुवािसनी अपन छोट भाए \n¯यामक·कहली-  \n“बौआ, धीरे; जखन घर चिढ़ किह गेल तखन िवचार होइए जे...।”  \nओना, सुवािसनी अपन मनक बात (िवचार)क· दािब लेलैन मुदा िवचारक जे ,वािहत ,वाह छेलैन ओ तँ \nसुपुटxxii इशारा कइये रहल अिछ। तहूमे ¯यामक सोझक गप सेहो छीहे। अखन धिर ,ेमनगरमे ऐ टोल \nओइ टोलक बीच–माने एक टोलसँ दोसर टोलक बीचकजे सuब;ध रहल ओ तेहेन सघन निहय· रहल अिछ, \nतँए एक-दोसर पिरवारक बीच आवाजाही निहय· जकॉं अिछ, मुदा समाजो तँ समाज छी, ओ तँ कोनो मूत ¬प \nनिहय· छी! मुदा िवचार ¬प निह छी सेहो केना नइ कहल जाएत। भल· ओकरा मनेक उपज िकए ने कहल \nजाए। जेकर धार दुनू िदस छइहे। माने आगू बिढ़ जँ जोड़ैक अिछ तँ पाछू हिट तोड़ैक सेहो छइहे...। \nिबना कोनो लािग-लपेिटक िवचार केने ¯याम सुवािसनीसँ कहला-  \n“बिहन, ने गाम हमरेटा छी आ ने समाज, तखन तँ जे बीचमे अिछओ अपन नीक-बेजाए देिखये कऽ ने \nिकछु करत। तँए जखन टहलैये-बुलैक बात अिछ ते जाइमे कोनो हज निह।” \nओना, जिहना सुवािसनीक मनक भीतर सuब;ध जगबैक िवचार जिग चुकल छेलैन तिहना जगमोहीक· \nसेहो धीरे;क· लगसँ देखैक िवचार छेलैहे। तँए देखै-सुनै-िवचारैक छेलै;हे। सुवािसनी बजली- “बौआ, खाली \nअपने चा¬ माय-धी जाएब आिक आरो केकरो संग कऽ लेब?”  \nसुवािसनीक बात सुिन ¯यामक मन ठमकलैन। ठमकलैन ई जे पिरवारक इकाई ‘बेकती’ भेल आ \nबेकतीक सामूिहक ¬प पिरवारो भेल आ ओकरे वृहत् ¬प समाज सेहो भेल। ऐठाम तँ बेकतीक सuब;धक \n,Ä अिछ, तँए असगरे जाएब–अपने चा¬ माय-धी–से बेसी नीक हएत। ¯याम बजला-  \n“अनेरे अनका बरदबैक कोन ज¬री अिछ। सभ िकयो अपन-अपन पिरवारक अंग छीहे तँए सभक· \nिकछु-ने-िकछु काज पिरवारमे रिहते छइ। अहॉं सभ बहरवैया छी, टहैल-बुिल गामक· देिखयौ।” \nपdचे बजेसँ धीरे; सुवािसनीक ,ित{ा करैत रहइ। चा¬ माय-धी सुवािसनीक· देख धीरे; अपन माएक· \nकहलक-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“िहनका सभक· िच;है छुहुन?” \nसोझ मितया िवचारक लोक रहने सुभावी ठॉंिह-पठdिह बजली-  \n“निह!” \nओना, सुवािसनी सेहो आ तीनू बिहनो सुभावीक· गोड़ लिग चुकल छेलैन आ सुभावी सभक· असीरवादो \nदइये चुकल छेली जे नीके रहू, भगवान नीक करैथ...। मुदा धीरे;क पुछला पछाइत सुवािसनी िकछु बजली \nनिह।  \nसुभावीक बात सुिन जिहना धीरे; तिहना चा¬ माय-धी सुवािसनी चॱकली। चॱकली ई जे जा!ई की \nभेल, िच;हअ ने जानह मौसी-मौसी करह..! की बुिझ धीरे;क माए असीरवाद देली..?  \nओना, धीरे; अपन माइयक ममyवक· नस-नस जनैत, तँए धीरे; बेसी {ु¨ध निह भेल, मुदा सुवािसनी \nचा¬ माय-धी अखनो {ु¨ध छिथए। तैबीच सुवािसनीक पिरचय दैत धीरे; माएक· कहलक-  \n“माए, पूवािर टोलक ¯याम भाइक बिहन छिथन।”  \n¯यामक बिहन सुिन सुभावीक· धक-दे सुवािसनीक िबआह मन पिड़ गेलैन। बजली-  \n“तोरे सासुर ने रामपुर िछअ?”  \nसासुरक नाओं सुिन सुवािसनीक ऑंिख नोरसँ भिर गेलैन। गाड़ा फिट गेलैन। फाटल गड़े बजली-  \n“तेहेन गाम माए-बाप िबआह कऽ बोिर देलैन जे रने-बने वौआइ छी..!”  \nसुवािसनीक बात सुिन अपन बचाव (समाजक बचाव) करैत सुभावी बजली-  \n“आब ने माए छैथ आ ने बाबू छैथ जे सुनता। अपना जनैत तँ ओ सभ नीके गाम िबआह केलैन, \nआब जँ ओ अधला भऽ गेल तइमे हुनका सबहक कोन दोख।” \nतही बीच धीरे;क िपता- जीबे; पहुँचला। प¼ीक मुहसँ ‘गाम’ सुिन नेने छला मुदा बजला िकछु ने। \nतैबीच सुभािवयो आ सुवािसनीयो अपन नैहर-सासुरक बीचक मझधारमे िझलहोिर खेिलये रहल छेली।  \nओना, अपना ऐठामक बेवहार रहल अिछ जे पुAख जाितक लोक दरब जापर बैस गप-स#प करै छैथ \nआ मिहला जाित ऑंगनमे। मुदा से भेल निह, दरब जेपर सुभावी माल-जालक थैर-गोबर करै छेली तहीकाल \nसुवािसनी चा¬ माय-धी पहुँचली। प¼ीक रमझौआ सुिन जीबे; दरब जापर सँ उिठ सुभावीक· कहला-  \n“रमझौए करब आिक चाहो-ताहो पीएबैन।” \nआन ?aीगण जकॉं सुभावी निह छैथ जे पितक बीच अपन ह?ती बढ़बै दुआरे झपैट कऽ बिजतैथ। \nजीबे;क बात सुिनते जिहना कोनो गाड़ी Àेक लेलासँ ¬िक जाइए तिहना सुभावी चोटे ऑंगन िदस बिढ़  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगेली। सुवािसनी चा¬ माय-धी बेरा-बेरी जीबे;क· ,णाम केली। तैबीच धीरे; सेहो गोिलया कऽ बैसैक \nओिरयान केलक। गोिलया कऽ बैसते, सुभावी चाह नेने पहुँच गेली। जीबे; बजला-  \n“चाह बीचमे रिख िदयौ आ अहूँ एै बैसू।”  \nओना, पूण ¬पे दुनू पिरवार माने सुवािसनीयोक आ धीरे;ोक–निहय· भेल मुदा निहयÂ भेल से केना नइ \nनै कहल जाएत। खाली सुवािसनीक पिरवारक रामलखन निह छला मुदा धीरे;क तँ सभ छेलाहे। चाह \nपीलाक पछाइत जीबे; सुभावीक· पुछलैन-  \n“हमरा अबैसँ पिहने गामक चच की करै छेलॱ?” \nबेवहािरक िजनगी जीिनहार जीबे;क मनमे आिब चुकल छल जे समाजमे अखनो एहेन अिछ आ \nपिहनॱसँ आिब रहल अिछ जे समाजक बीच जँ कोनो समािजक ¬पक बैसार भेल–मानेसमाजक ि³या-\nकलापक, तँ िकछु पिरवारक महत्-पूण लोक पहुँचै छैथ, बdकी पिरवारक छॉंटी-छुँटी लोक माने कम महत्-क \nलोक पहुँचबोकरै छैथ वा केते पिरवारक निहयÂ पहुँचै छैथ, जइसँ ि³या-कलापक ¬पमे िकछु-ने-िकछु कमी \nभइये जाइए। जखने समािजक ि³यामे कमी औत तखने समाजक बीच समािजकधार एकोिशया भइये जाएत। \nजइसँ धारक ,वाह–समािजक धारा–एकोिशया होइत बहैत-भँसैत सुखबे करत। जखने एका-एकी सुखब शु¬ \nभेल तखने सुखाइत-सुखाइत अपiशसँ बहुलiश भइये जाएत।  \nसुपुट श¨दमे सुभावी बजली-  \n“¯यामक बिहन सुवािसनी चा¬ माय-धी छी। वेचारीक· सासुरमे बड़ दुख होइ छै, जइसँ अपन माए-\nबापक·..?” \nबजैत-बजैत सुभावी चुप भऽ गेली। गपक लाड़ैन चलबैत जीबे; बजला-  \n“बीचमे िकए मुँह ब केलॱ। ऐठाम िकयो आन अिछ जे मुँह खोलैसँ सकुचाइ छी।”  \nपितक सह पेिबते सुभावीक· अपन िवचारक वाण बजैक सह भेटलैन। मुÏय िवचार िदस सहटैत \nबजली-  \n“आब कहू जे एहेन होइ जे माता-िपता अपन बेटा-बेटीक· िजनगीक ठौर धड़ा देलैन सएह जँ गािर पढ़ैन \nसे नीक भेल?”  \nसुभावीक िवचार सुिन सुवािसनी थकमका गेली मुदा जगमोही ?वीकािर बाजल-  \n“निह!” \nिवचारक· सuहारैत जीबे; बजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बीतल बातxxiiiक· ख-डण-म-डण हेबा चाही जे िक नीक भेल िक अधला भेल, ओकर जँ \nिनराकरणक दृिÇसँ िकछु िवचारब तँ ओ समय सापे{ थोड़े हएत जे ओकर ,भाव घटनापर पड़तै।”  \nिपताक बात सुिन जिहना धीरे; जगमोही िदस तकलक तिहना जगमोही धीरे; िदस ताकए लगल। \nमुदा बाजल दुनूमे सँ िकयो ने। ओना, मनपं{ी एक दोसरसँ लोल िमलानी करैत मने-मन ?वीकािर ज¬र \nलेलक जे अनेरे गाड़ल मुरदाक· उखािर पो?टमाटम करब नीक निह। अपना दुनू गोरे समाजशा?a पढ़ै छी तँ \nबड़बिढ़या मुदा इितहास पढ़िनहार की तखन डोका-कॉंकोर बीछत। ओ तँ वएह खोजत।चुपा-चुपी देख जीबे; \nबजला-  \n“देिखयौ, गामक अनािड़यो-धुनाड़ीलोक जे समाज सूaक· निह जनैएओहो बिजते अिछ जे जाबे धरतीपर \nएकोटा धम:yमा नइ अिछ ताबे ई धरती असिथर केना अिछ। जखने धरतीपर सँ धम:yमा मेटा जाएत तखने \nई धरितयो मेटा जाएत।”  \nजेना सभसँ बेसी बुझैमे सुभािवयेक· आएल होिन तिहना िब¦चेमे बािज उठली-  \n“हँ, से तँ हेबे करत।”  \nप¼ीक· सuहारैत जीबे; बजला-  \n“एना धड़फड़ा कऽ बजने नइ ने हएत। जखन कोनो गाम आिक गामक समाजक िवषयमे िवचारै छी \nतखन नीक जकॉं समाजक· देखए पड़त। अखनो सभ गामक िकछु पिरवार एहेन अिछए जे बेटाक िबआहमे \nदहेज लेबक· पाप बुझै छैथ आ िकछु गोरे नीको बुिझते छैथ। दोहरी र?ता चलने समाजक बीच िवघटन \nहएत। जइसँ अनमेल िबआहक चलैन बढ़त। अनमेलो भेने तँ पिरवारक िवघटन हेबे करत िकने।”  \nजीबे; जेना िवचारक पारा©ाफ बदलए चाहलैन तिहना चुप भऽ गेला। जइसँ फेर चुपा-चुपी पसैर \nगेल। सबहक मन अही तारतuयमे लिग गेलैन जे जाह ई की भेल जे फेर चुपा-चुपी पसैर गेल। दूटा \n?aीगण तँ सdझ-सँ-भोर आ भोर-सँ-सdझ अपन बोलीसँ गामक· अलगेनिह रहैए आ ऐठाम तँ उ¡ोक िहसाबसँ \nआ पढ़लो-िलखलक िहसाबसँ बैसले छी, तखन िकए एना भेल अिछ। ओना, दहेजक नाओं सुिन सुवािसनीक \nमन कुकुआ कऽ कड़ुआ लगल छेलै;हे, मुदा समुदायमे बैसल देख अपनाक· संयिमत केने छेली।  \nथोड़ेकालक पछाइत िज±ासा करैत सुवािसनी बजली-  \n“काकाजी, मास िदन-ले ऐठाम एलॱ ह·, भिर आम रहब।”  \nजीबे;-  \n“नीक िवचार सोिच एलॱ। नीक जकॉं तँ हम जािन निह रहलॱ हेन तँए पिहने अपन ठौर-\nठेकानxxivकिह दैतॱ ते िवचारक आदान-,दान करैमे नीक होएत।”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nऑंिखक इशारा सुवािसनी जगमोहीक· देली।  \nजगमोही आदर सूचक श¨दमे बाजल-  \n“नानाजी, हमर नाम जगमोही छी। बी.ए. ऑनसमे पढ़ै छी। समाजशा?a िवषयमे ऑनस रखने छी।”  \nजगमोहीक पिरचय सुिन जीबे; बजला-  \n“धीरे;ो तँ पटनेमे पढ़ैए। दुनू गोरेमे पिरचय-पात छह िक निह?” \nजीबे;क बात (,Ä) सुिन जगमोही सकपकाएल, सकपकेबो उिचते अिछ। उिचत ई जे आजुक जे \nपिरवेश बिन गेल अिछ ओ सही िदशासँ हिट गलत िदशामे बढ़ल जा रहल अिछ तँए अपनाक· संयिमत \nराखबोक खगता तँ भइये गेल अिछ। अपनाक· संयिमत करैत जगमोही बाजल-  \n“नीक जकॉं तँ धीरे;सँ पिरचय निह अिछ मुदा िच;हा-ची;ही ज¬र अिछ।”  \nजीबे;-  \n“कए भाए-बिहन छह?” \n‘भाए-बिहन’क नाओं सुिन जगमोहीक फच जेना खिस पड़ल। फच खिसते उदास मने बाजल-  \n“तीन बिहिनय·टा छी।”  \nएक तँ भाए निह, दोसर तीन बिहन सुिन जीबे;क मन खन-खन-िखन-िखन होइतझहरए लगलैन। मुदा \nिवचारक वाणक आगू िशवजीक धनुष रिहतो समाजोक पहाड़ आ िजनिगयोक पहाड़ तँ आगूमे अिछए। तँए \nधॉंइ-दे िकछु िवचार करब जदवाजी हेबे करत। जखने उिचतसँ कम समयमे कोनो काजक· करैक िज±ासा \nजगत तखने िज±ासुक· जान-परान लगबए पड़तैन। जँ से नइ लगौता तखन िबसवास,द फल भेटैक \nसuभावनामे असंिदÓधता रहबे करत िकने। ओना, जीबे;क पिरवारक गित-िविध सपाटxxv छैन। ओना, \nसपाटोक िविभ ¬प अिछ। जेना समािजक, आिथक, वैचािरक, बेवहािरक इyयािद-इyयािद मुदा से अखन \nनिह। अखन एतबे जे बेटा-बेटीक िबआह, सuब;ध आ बेवहार। तइ मानेमे जीबे;क पिरवारक ?पÇ इितहास \nजीिवत छैन जे बेटा-,ित जे दहेजक ¬पमे ‘हम एते लेबओते लेब’ से अखन धिरक पिरवािरक इितहास निह \nरहल छेलैन। जे धारणा अखनो जीबे;क मनमे जीिवत छै;हे। ओना, ,ेमनगरमे खाली जीबे;देटाक पिरवारमे \nएहेन छैन से बात निह, आनो-आनो जाितक समाजमे अिछए। जइसँ पिरवारमे बेटा-बेटीक· जुआन माने वय?क, \nहोइते अिधकार भेट जाइए। जइसँ माता-िपताक िवचारमे लोच अबैए। लोच आनबो तँ ज¬री अिछए। िपता-\nपुaक बीच आ पिरवार पिरवारजनक बीच केना सौहादता बनल रहत, ई तँ मनुख होइक नाते मनुwखेक· \nसोिच-िवचािर आगू डेग बढ़बए पड़त।  \nदहेजेटा पिरवारमे पीढ़ीक (वंशगत सuब;ध) बाधा निह अिछ। दहेजक अितिरwतो िवघटनक अनेको  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदुआर खुजले अिछ। अखन बेसी निह िसफ एकेटा- वैचािरक। सभ मनुखमे चाहे ओ पुAख हुअए आिक \nमिहला, अपन-अपन गुण-धम तँ िकछु-ने-िकछु रिहते अिछ। ओइ गुण-धमक· बेवहािरक िजनगीक संग केना \nसामंज?य कएल जाएत, ई दाियyव तँ सबहक पिरवारमे बिनते अिछ। िवचारक दुिनयॉंमे उगैत-डुमैत जीबे; \nबजला-  \n“केते िदन आरो पढ़बह?” \nजगमोही-  \n“पिरवारक ि?थित देखैत बी.ए. तकक िवचार केने छी। जइमे आठ मास आरो बॉंकी अिछ।”  \nजीबे;-  \n“आगूक लेल की सोचै छह?” \nआगूक बात सुिनते जिहना गरदैन कटल मनुखक धारा-,वाह मिलनता पसरए लगैत तिहना जगमोहीक \nिवचारक मिलनता एकाएक मनक· छािड़ देलक। कटैत र?ताटुटैत िजनगीक बीच मझधारमे दहाइत-भँिसयाइत \nजगमोही बाजल-  \n“अखन िकछु ने।”  \nओना, जीबे;क मनमे रहैन जे जगमोही अपन िकछु-ने-िकछु उदेस बना नेने हएत, मुदा अा-गाहॴस \nिजनगी देख जगमोही िकछु ने िवचार केने छल। जे उिचतो तँ छेलैहे। ऐ रा{सी समाजमे नारीक िजनगीक \nसंग खेलवार भइये रहल अिछ िकने। जगमोही अपन िवचारानुसार बाजल छल, मुदा तेमहर िधयान जीबे;क \nनिह गेल छेलैन। ओ गेलैन जगमोहीक बजला पछाइत। बजला-  \n“बाबू, की करै छथुन?” \nजगमोही-  \n“पटनेमे नोकरी करै छैथ जइसँ पिरवार चलैए।”  \nओना, जगमोहीक बात सुिन अनेको िवचार जीबे;क मनमे जगलैन। मुदा सभ िवचारक· तिहयबैत \nधीरे;क· कहला-  \n“बौआ, तोरो तँ अपन हाथक रोपल आम छहे। सभक· खुआबह।”  \nगुलाव खास आ बuबइक· धीरे; पटनासँ एला पराते घरमे पाल चढ़ा नेने छल जे दू िदनमे खाइ-जोकर \nभइये गेल छल।  \nएक-एकटा आम सभक· हाथमे लेला पछाइत जीबे; बजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“भिर आम तँ रहबे करबह?” \nजगमोही-  \n“हँ।”  \nजीबे;-  \n“ऐ बेर अपना ,ेमनगरमे, खूब सहजोर आम फड़ल अिछ।”  \nमु?की दैत जगमोही बाजल-  \n“नानाजी, साले-साल आएब।”  \nिवचारक ,वाहमे जीबे; भँिस गेला। अनायास मुहसँ खिस पड़लैन-  \n“साले-साल िकए, सालो-साल भिरले रिह जाह।”  \nनहलापर दहला फेकैत जगमोही बाजल-  \n“ऐ गामक लोक रहए देता तखन ने?” \n \nश¨द संÏया : 1805, ितिथ : 15 िसतuबर 2018  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७७  म अंक  ०१  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n8. \nजगमोहीक· मािaक आ सुवािसनीक· नैहर एला पनरह िदन पुिर गेल। मासक अधा भाग माने एक पख \nउतैर कऽ दोसर पख चिढ़ गेल। अखाढ़क पिहल झमझमौआ बरखा सेहो परसू राितमेबरसल। धरतीमे आा \nन{aक आताक आगमन सेहो भइये गेल, जइसँ नव पिरवेशकxxvi आगमन भेने जन-गण, जन-मनकसंग \nजन-धनमे सेहो ,वेश कइये लेलक।  \n,ेमनगरक िकसान जागल छैथ। गामक िकसानक िवचारक ,ितयोिगत ामे ओ िकसान आगू मानल जाइ \nछैथ जे नून छोिड़ बाहरी कोनो व?तुक उपयोग भोजनमे नइ करै छैथ। भाय, धोखा नइ हुअए। िकसानक \nमुÏय सेवा भोजनक छी। ओना, करखाक क¦चा व?तुक सहयोग सेहो िकसानीए-सँ होइत अिछ। जेना \nकपड़ासेहो कृिष उyपािदत क¦चा व?तुक छीहे। दुखद एतबे अिछ जे पिहने गाम-गाममे कपड़ा बुनकरxxvii \nछल, खादी भ-डार ओकर अ§डा बनल छेलै जइ मा°यमसँ कारोबार छल, जे टुिट कऽ बजा¬ ¬प \nपकड़लक। पटुआ सेहो अिछ जेकर खेती पछुआ गेल, िकएक तँ ओकर ऐगला अंग–माने कारखाना–बैसल \nनिह, जइसँ िकसानक नगदी खेती छीना गेल। खाएर जे भेल से भेल, जानए जौ आ जानए जा...। समय \nबदलने ,ेमनगरक िकसान अपनाक· समयानुकूल मोिड़ लेलैन। बरखा भेने बाध-बोनमे खेतीक पी-पाह शु¬ \nभेल। जेना धरती मैयाक आँगनमे शुभ सनेस आएल हुअ","size_mb":0.87,"has_text":true},"Videha 278.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 278.pdf","name":"Videha 278.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वष १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. संपादकीय संदेश  \n२. ग(  \n२.१.आशीष  अनिच,हार - िहंदी िफ/मी गीतमे बहर -८ \n२.२.2णव  झा-एन  .पी.एस  (लघुकथा) \n२.३.डॉ. बचे:र झा-सं;मरण  \n २.४.पूनम झा-बीहिन  कथा- 'कुस>' \n  \n३. प(  \n३.१. न,द िवलास राय- - धनवान  \n३. २.रामदेव  2साद  म@डल  ’झाBदार ’- झाB  \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचcकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचgक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकkइव  \n  \nJoin Videha googlegroups   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n \n२. ग(  \n  \n२.१.आशीष  अनिच,हार - िहंदी िफ/मी गीतमे बहर -८ \n२.२.2णव  झा-एन  .पी.एस  (लघुकथा) \n२.३.डॉ. बचे:र झा-सं;मरण  \n २.४.पूनम झा-बीहिन  कथा- 'कुस>' \nआशीष  अनिच,हार \nिहंदी िफ/मी गीतमे बहर -८ \n \n  \nगजलक मतलामे जे रदीफ-कािफया-बहर लेल गेल छै तकर पालन पूरा गजलमे हेबाक चाही मुदा नnममे ई \nकोनो जpरी नै छै। एकै नnममे अनेको कािफया लेल जा सकैए। अलग-अलग बंद वा अंतराक बहर सेहो \nअलग भ' सकैए संगे-संग नnमक शेरमे िबनु कािफयाक रदीफ सेहो भेटत। मुदा बहुत नnममे गजले जकg \nएकै बहरक िनवkह कएल गेल अिछ। मैिथलीमे बहुत लोक गजलक िनयम तँ निहए जानै छिथ आ तािहपरसँ \nकुतक करै छिथ जे िफ/मी गीत िबना कोनो िनयमक सुनबामे सुंदर लगैत छै। मुदा पिहल जे नnम लेल \nबहर अिनवाय नै छै आ जािहमे छै तकर िववरण हम एिह ठाम द' रहल छी-----------------  \n \n  \n1  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nिफ/म \"हg मuने भी vयार िकया\" केर ई नnम जे िक उिदत नारायण जी wारा गाएल गेल अिछ। नnम िलखने \nछिथ समीर। संगीतकार छिथ नदीम-yवण। ई िफ/म 2002 मे िरली ज भेलै। एिहमे अ|य कुमार, किर~मा \nकपूर, अिभषेक बचन आिद कलाकार छलिथ। एिह नnमक सभ पgितक माcाम 122-122-122-122 \nअिछ।  पूरा नnम 2ेम-िवरह आ गेयतासँ भरल अिछ मुदा हरेक पgितमे बहरक पूरा पालन भेल छै।ई नnम \nओहन-ओहन लोकक मूँहपर थापर अिछ जे कहै छिथ जे बहरक पालनसँ कय आ गेयता घिट जाइ छै। \nएिह नnमक Bबाइ \"तेरे माथे की िबंिदया चमकती रहे....\" माहौल बनेबाक लेल देल गेल छै। संगे-संग \nनnमक अंितम पgित \"जा मuने भी vयार िकया है\" िफ/मी िसचुएशनक देखेबाक लेल छै। \n \n  \nतेरे माथे की िबंिदया चमकती रहे \nतेरे हाथॲ की महदी महकती रहे \nतेरे जोड़े की रौनक सलामत रहे \nतेरी चूड़ी हमेशा खनकती रहे \n \n  \nमुबारक हो तुम को ये शादी तुहारी \nसदा खुश रहो तुम दुआ है हमारी \nतुहारे कदम चूमे ये दुिनया सारी \n \n  \nतुहारे िलए है बहारॲ के मौसम \nन आये कभी िज़,दगी म कोई गम \nहमारा है या यार हम है िदवाने \nहमारी तड़प तो कोई भी न जाने \nिमले ना तुह इ~क़ म बेक़रारी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nके ज,मो के िर~ते नहॴ तोड़े जाते \nसफर म नहॴ हमसफ़र छोड़े जाते \nन र;मॲ िरवाजो को तुम भूल जाना \nजो ली है कसम तो इसे तुम िनभाना \nके हमने तो त,हा उमर है गुजारी \n \n  \nजा मuने भी vयार िकया है \nहg मuने भी vयार िकया है \n \n  \nएकर तती उदू िहंदी िनयमपर कएल गेल अिछ। \n \n  \n2 \n \n  \nिफ/म \"बाबुल\" केर ई नnम जे िक तलत महमूद ओ शमशाद बेगम जी wारा गाएल गेल अिछ। नnम िलखने \nछिथ शकील बदायूँनी। संगीतकार छिथ नौशाद। ई िफ/म 1950 मे िरलीज भेलै। एिहमे िदलीप कुमार, \nनरिगस, सुलताना आिद कलाकार छलिथ। एिह नnमक सभ पgितक माcाम 22-22-22-22-22-22-2 \nअिछ।  पूरा नnम 2ेम-िवरह आ गेयतासँ भरल अिछ मुदा हरेक पgितमे बहरक पूरा पालन भेल छै।ई नnम \nओहन-ओहन लोकक मूँहपर थापर अिछ जे कहै छिथ जे बहरक पालनसँ कय आ गेयता घिट जाइ छै। \n \n  \nिमलते ही आँख िदल हुआ दीवाना िकसी का \nअफ़साना मेरा बन गया, अफ़साना िकसी का  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nपूछो ना मोहबत का असर, हाय न पूछो \nदम भर म कोई हो गया, परवाना िकसीका \n \n  \nहँसते ही न आ जाय कहॴ, आँखॲ म आँसू \nभरते ही छलक जाये ना, पैमाना िकसीका \n \n  \nएकर तती उदू िहंदी िनयमपर कएल गेल अिछ।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n2णव  झा \nएन  .पी.एस  (लघुकथा) \n \nसुनु, ज/दी से हमरा िकछ खाय लेल द िदय, हमरा नटवर बौआ लग जेबा के \nअिछ, एनपीएस खाता खोलाबय लेल\" दोकान से घुिरते िवनोद िमशर अपन किनयg अंजिल \nदेवी से कहलिखन. \n \n \n\"एनपीएस! ई की होइत छै यौ?\" अंजिल देवी 2युर म पुछलिखन. \n \n \nई पशन खाता होइत छै जै म लोक अपन कमाई के िकछु िह;सा जमा करैत रहै छै आ \nसाइठ वषक भेला मातर ओिह जमा पाई से लोक के पशन भेटैत छै. ऐ म आन खाता से  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबेसी याज सेहो भेटैत छै जै से पैसा तेजी से बढ़ैत छै \n \n \n\"ईह! तखन ऐ म की बुिधयारी? जकरा फािजल पाई होय तकरा लेल ई सब िटटभा \nभेल, हमरा सब के कमाई त सभटा खेनाइ-िपनाई दर-दवाई,िधयापुता के पढ़ाई-िलखाई आ \nसर-कुटमैती म चिल जाय य त ई एनपीएस म पाई कत से देबै! धीया-पूता जे पिढ़ िलिख \nगेल त फेर बुरहारी म पशन के कोन काज पडत. आ फेर सरकारॲ त कहgिदन वृा पशन \nदैते छैक.\" 2;तावक 2ितकार करैत अंजिल बजलीह. \n \n \nिवनोद आ अंजिल िमिथलाक एकटा गाम स पलाियत भ क िद/ली आयल छलैथ. पिहने गाम \nम िवनोद अपन पैतृक जमीन पर खेती-बारी क के गुजर करै छलाह. मुदा िदनानुिदन खेती-\nबारी के हालत खरापे भेल जा रहल छल, आमदनी घटल जा रहल छल. एही बीच ३ टा \nिधयापुता सेहो नमहर भेल जा रहल छल, जकर पढ़ाई-िलखाई दर-दवाई सेहो आब िहनका \nजोड़य परै छल. माय-बाबू के मुइला के बाद भैयारी सब सेहो िभ भ गेल छलाह. ऐ \nपिरि;थित म अंजिल िहनका पाछg पिड़ गेल छलीह जे ई खेती-बारी से गुजारा केनाइ \nमुि~कल य आ िधयापुता के सेहो ई गामक िव(ालय म पढ़ाई-िलखाई ठीक से नै भ पािब \nरहल अिछ तu चलु िद/ली ओिह मेहनत मजूरी करब आ ओिह रहब, अपना गामक आ \nहमर नैहरक कतेको लोक ओतय गेलाह य आ आई सुख से रहैत छैथ. खेत-पथार के \nबटाई लगा िदयौक. खेत पथार आब के बटाई लैत छै आ जे लैत छै सेहो िकछ ढंगक \nउपजा बारी कहg दैत छै. मुदा खेत-पथार के मोह किहया तक. भगवान् भरोसे ई सब छोरहे \nपड़ैत छै अंततोगवा अपन ;cी के बात मािन के एकिदन सपिरवार िवनोद िमy िद/ली के \nबाट धेलाह. \n \n \nमैिथल ाहणक लुचपुच देह छल ;वाइत िवनोद कोनो फै ी म काज करय म नै सकलाह. \nअंततः हुनकर सासुर के एकटा लोक जे wारका के एकटा अपाटमट म एकटा छोटछीन \nिकराना दोकान चलबैत छलाह से कहलकैन जे हमर अपाटमट म एकटा धोबी छल जे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलोकक कपड़ा आइरन करैत छल ओ कतहु भािग गेलै य, त अहg किह त ओिह अहg के \nकाज धरा दी. पिहले त भेलैन जे धोबी के काज कोना करब, मुदा मरता या न करता \nबला िहसाब छल. ओ काज शुp केलाह. िकछुए िदन म हुनकर दोकान चिल पड़ल छल. \nआब महीना के १५-२० हजार टाका कमा लेत छलाह. अंजिल सेहो एकटा अपाटमट म \n२टा घर म भानस बनब वाली के काज पकिर नेने छलीह. आ ई सब पालम गgव के एकटा \nकालोनी म िकराया पर रहै लागल छलैथ. िजनगी ठीक ठाक कटै लगलै मुदा बचत के नाम \nपर िहनका सब लग ठनठन गोपाल छल. िहनके गाम के एकटा लड़का नटवर सेहो एही \nबीच म िद/ली आयल छलाह पढ़ाई करै खाितर. कइएक बेर िवनोद से कहने छल जे क¢ा \nिकछ बुढ़ािरयो लेल बचाउ,एकटा एनपीएस खाता फोिल िलय. मुदा सिदखन िवनोद हुनकर \nगvप के हवा म उड़ा दैत छलाह. \n \n \nओहो! हमहुँ कहg िख;सा के £लैशबैक म ल क चिल गेलहु अिछ. हं, त अंजिल के \n2ितकार केर उर दैत िवनोद बजलाह जे सरकारी पशन के आशा लोक किहया धिर \nराखत! आ ओहुना ओ एकदम से िनदान लोक सब लेल थीक. हम िकये मनािब जे बुढ़ारी \nधिर हम िनदान रही. आ रहल बात धीया-पूता के पिढ़ िलख जेबा के बाद बुढ़ारी के कोन \nिचंता करबाक, त यै, हमहु पिहने यैह सोचैत छलहुँ, मुदा आई हमरा संगे एकटा घटना जे \nभेल तकरा बाद हमर ¤ान फुिज गेल अिछ. \n \n \n\"एहेन की भेल अहg संगे आई? \" अंजिल पुछिल \n \n \nहे हम जै बाटे दोकान पर जाय छी, ओिह र;ता म एकटा लालबी पर सबिदन एकटा \nबुरहा गाड़ीवाला सब से भीख मgगैत रहैत छै. कपड़ा ला आ वेशभूषा से ओ िनक \nपिरवारक लागैत छल, तu हमरा मोन म डेली िज¤ासा होइत छल जे कोन पिरि;थित भेल \nहेतै जे ई बूढ़ा के भीख म¥ग पड़ैत छैक. आई हमरा नै रहल गेल त हम बुरहा से पूिछ \nबैसलहुँ जे क¢ा की बात जे अहg के भीख म¥गे परै ये.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nऐ पर ओ बुरहा कहै लागल जे ओ पिहने एकटा 2ाइवेट नौकरी करैत छल. अपन बेटा के \nखूब मोन से पढ़ेलक -िलखेलक बेटा इंिजिनयर बिन गेल. िववाह दान भेलै. फेर बेटा-पुतहु \nदुनू अमेिरका चिल गेल नौकरी करय लेल. बुरिह पिहनने ;वगवासी भ गेल छलीह. तu बेचारे \nबुरहा एकसरे एतय रिह गेल छलाह. बाप-बेटा िमली के शुBआती म wारका म एकटा छोट \nछीन फ़्लैट िकनने छलाह तािह म ओ एकसर रहैत छैथ. अपन सभटा कमाई ओ घर \nचलाब, बेटा-बेटी के पढाई िववाह आ ई घर म खच क देने रहिथन तu एकाउंट पर कोनो \nपाई नै. पिहने बेटा बीच बीच म पाई भेज दैत छलै,ह मुदा िकछ मास पिहने कोनो बात पर \nबेटा संगे कहा-सुनी भ गेलै तकरा बाद बेटा फोन केनाइ छोड़ने छै,ह आ पाई सेहो नै पठा \nरहल छै,ह. अरोसी-पडोसी आब, के ककरा देखैत छै आ केक िदन! इहो अपन अपन ईड़ \nछोिड़ बेटा से बात नै केलाह. रहबाक कोनो िच,ते नै मुदा खैबा लेल जे पाई चािह ओिह \nलेल अपन ईड़ म ओ भीख म¥गै लागलाह अिछ. \n \n \nहम हुनका कहिलयैन जे क¢ा अहg चािह त एकटा उपाय क सकैत छी अहg ऐ मकान के \nिकराया पर चढ़ा िदयौ आ हमर कालोनी म स;ता  म िकराया पर मकान ल के रहु आ जे \nपाई बचत तै म खेनाइ िपनाई भ जैत. जौ मोन बनै त हमरा कहब, हम मकान खोिज देब. \n \n \nई किह हम आगा बिढ़ गेलहु मुदा हमरा बेर बेर हुनकर ि;थित मोन पड़ै लागल आ ;वाइत \nहम मोन बना नेने छी जे नटवर बौआ से किह के ऑनलाइन एनपीएस एकाउंट खोलबा \nलेब, आ सब महीना म हजार-दू हजार-प¥च सौ जैह हेतै से एनपीएस खाता म जमा करब. \nई किह िवनोद भूजा के अंितम कौर मुंह म घॲिट पािन पीिब के घर से बहरा गेलाह. \nइित. \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडॉ. बचे:र झा \nसं;मरण  \nअवकाश 2ाvत कएलोपरा,त हम बोझ तरक दूिब जकg पड़ल रही। सािहयक अिभBिच रहलोपरा,त \nिकछु निह िलिख-पिढ़ रहलहुँ। जे ग(-प( रचना छल ओकरा सहेज कऽ रखने रही। yी उमेश म@डल एक \nिचिकसक pपमे हमरा ओिहठाम बजाओल गेला। हुनकर तजुरबा तेहन सटीक छल जे नवजात िशशुक \nकाया-क/प सािवत भेल। तिहयासँ हमरा पिरवारमे हुनका डॉटरक pपमे समादृत कएल गेल। \nएिह तरह समय िबतैत गेल। हुनकर िपताजी yी जगदीश 2साद म@डलजीक बहुत रास पोथी पढ़बाक \nअवसर सेहो भेटए लगल। मश: सब,ध बढ़ैत गेल। \nमैिथलीक एक ससत 2हरी उमेशजी हमरासँ िकछु िनव,ध ओ ;फूट किवताक म¥ग कएलि,ह। हम \nहुनका समिपत कऽ अपनामे उसाह ओ दबल ;फूणkक जा§त करबाक चे¨ामे छी। \nहम उमेशजीक दीघ जीवनक कामना करैत िछयि,ह। \nअ;तु..! \nिवगत जीवनक झgकी- \nहम जखन नेना रही तँ बुढ़-पुरानक मुहसँ सुनैत रही जे हटनी गाम बड़ \nउपजाउ अिछ। एिहठामक गाछी-िबरछी अित सघन छलैक। हमर िपतामह बाबू 2साद झा वै©णव धमक पालन \nकरैत घरसँ फराक बुिढ़या पोखिरक महारपर कुटी वनाय रहिथ। हुनक भोजन, माइनजन काका बनाबिथ आ \nदुनू गोटए भोजन करिथ। कालमे हुनक अवसान भेलापर िपताजी चािर भgइक भैयारी रहि,ह। खेतीक काय \nहमर िपताजी देखिथ। माल-जालक काय िपी अन,त झाक ऊपर संगिह जे« भाई उ§ मोहन झा मधुबनीमे \nअिधक¥श समय िबतबैत रहिथ। हठात् कोसीक 2कोप एहन भेल जे हटनीक pप साफ बदिल गेल। ऊपजा-\nवारीक जगह काश-पटरेक बाहुलता सवc देखाए लगल। \nहमर मातृक भवानीपुर नBआरमे ;व. वलदेव पाठकक तीन भgइ भैयारीक बीच छल। मिझला नाना ;व. \nभुटकून पाठक अन,य िशव भत छलाह। हुनकर सहृदयता हमरा मायक 2ित िवशेष रहि,ह। हमरो बचपनक \nअिधक¥श समय नBआरेमे िबतए। माम् ;व. राजका,त पाठक ओ मिमयौत दशरथ पाठक संगिह माम चुनचुन \nपाठक हमरा िपताजीक गृह;तीमे महती योगदान रहि,ह। समय-समयपर हर-बरद ओ हरवाह पठाए खेतीमे \nमदैत करिथ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसंयोगवश, 1955  ई.मे कोसीक तटव,ध बनल। हटनी 2भृित इलाका पुन¬ जलम­न भऽ गेल। पgच \nवष तक भूिम जलम­न रहल। एहन ि;थितमे गाम-घरसँ लोक भािग कए \nकलका, जलपाईगुरी, िदनाजपुरइयािद जगहक ®मण कए रोजीक जोगारमे चल गेल। \nमोन अिछ हटनीसँ 2येक िदन 5 मीलक दूरी तय कए डेवढ़ हाई ;कूल अबैत रही। ओतिहसँ मैि क \n2थम yेणीमे उीण भेलहुँ। आिथक ि;थित लचरल रहबे करए। िपताजी खेती-बारी काय आरभ कएलि,ह। \nहमहूँ गाम आबी तँ हमहूँ ओिह काज सभमे सहयोग किरयि,ह। \nरामान,द िमy भूगोलक िश|क कहलि,ह जे भूगोल िवषय अब;स राखू। राम \nकृ©ण महा महािव(ाल- मधुबनीमे भूगोल िवषयक अंगीकार कएल। भूगोलमे 2ित«ा तँ भेटल मुदा यथ भेल। \n;नातक 2ित«ा भेलापर नेपालक तराईमे एक हाई ;कूलमे िश|क भेलहुँ। तीन वष धिर ओतए समय \nिबताउल। प¬ात् अपन मातृ भाषा- मैिथलीमे ;वतंc छाcक pपमे परी|ा देलहुँ। हमरा सभक केओ मददगार \nनिह तँए ;व. रमानाथ झाजी िwतीय वग देलि,ह। मुदा माक 56% छल तँए जखन कमीशनमे उपि;थत भेलहुँ \nतँ ;व. गुBवर बुिधारी बाबूक आशीवkद ओ ताकालीन एस. आर. अहमद चेयरमेन छलाह। हमरा अनेक \nतरहक 2± पुछलि,ह आ हमर 2±ोरसँ संतु¨ भए हमर नाम सेवा अयोग wारा िनमली कॉलेज िनमली \nअ§सािरत कऽ देल गेल। ;व. रामसेवक िसंह ताकालीन 2धानाचाय हमर िनयुित कऽ ;थायी हेतु \nअ§सािरत कऽ देलि,ह। 12 अग;त 1972 ई. तक यथावत हमरालोकिन कायरत् रही। 1980 ई.मे तृतीय \nचरणमे डॉ. ज§नाथ िमy मु´य मंcी रहिथ ओ िनमली कॉलेजक सरकारी सूचीमे सािमल कऽ देलि,ह। \nतिहयासँ हमरो लोकिनक आिथक ि;थित सुधरए लागल। 36 वष धिर एिह महािव(ालयमे सेवा देलहुँ। \nअ,तमे 2धानाचायक कुरसीसँ 15 माच 2009 ई.मे अवकाश 2ाvत कएल। \nस2ित कॉलेजमे अनवाक yेय 2ो. गोिव,द शरण िसंह ओ िदनेश 2साद िसंहक छि,ह, जिनकर आभारी \nहम एखनहुँ छी। मैिथलीमे ;व. जय गोिव,द झा िवभागा¶य| रहिथ। हमरा लोकिनक 2याससँ मैिथलीमे \nआनसक पढ़ाइ चालू भेल आ 2थम बैचमे छह गोट छाc मैिथलीमे 2िति«त भेला। बादमे जय गोिव,द झा \n2धानाचाय भेला तँ मैिथलीक पूरा भार हमरा का,हपर पड़ल। \nहम समय-समयपर आकाशवाणी दरभंगासँ सेहो 1982 ई.सँ सािहियक वातkमे \nभाग लैत रहलहुँ। सव 2थम जखन हमरा आकाशवाणी दरभंगासँ 2साणक हेतु बजाओल गेल तँ असमंजसमे \nपिड़ गेल रही। हठात् yी च,·नाथ िमy  ‘अमर’ जीक ;मरण भेल। हम िनमलीसँ दरभंगा गेलहुँ। िमसर \nटोलमे हुनकर िनवास ;थानक पता चलल। हम जाइत देरी हुनक चरण ;पश कएल। अ¹ािदत भए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपूछलि,ह- अहgक नाम-पिरचय? हम कहिलयि,ह- ‘बचे:र झा नाओं छी, िनमली महािव(ालयमे मैिथली िवभागमे \nिश|क छी। हमरा आकाशवाणीसँ 2सारणक हेतु पc 2ाvत भेल अिछ। हम तँ कोरा कागज छी तँए अपनेसँ \nभट करए आएल छी। बड़ िसनेहसँ हमरा बैसा कए कहलि,ह जे समय िनधkिरत रहैत छैक, तँए िवषय-\nव;तुक उºोष सं|े9मे करब। कोिशश करब जे आवाज 2« हुअए, घबड़ाएल सन निह बुझना जाए। जाउ \nअहgक 2थम-2सारण िथक संतोष 2द रहत...। हम हुनका सिसनेह नमन करैत िनमली एलहुँ। हमर 2सारण \nठीक रहल। लगातार 16 वष धिर आकाशवाणीसँ वातkकारक pपमे हमर 2सारण होइत रहल। \nसािहियक अिभpिच एखनहुँ अिछ। बोझ तरक दूिब जकg छलहुँ, संयोगसँ उमेश म@डलजी हमरामे \n;फूित जगाओल आ हमर रचनाक उजागर करबाक अथक yम कएल,फलाफल आइ अपने लोकिनक \nहाथमे ‘िनव,ध-िनकु»’ अिछ। संगिह कायक एक पोथी सेहो िहनका wारा मुि·त भए रहल अिछ।  ‘िनव,ध-\nिनकु»’अपनेक सम| अिछए तँए तसबि,ध िकछु कहब आव~यक निह, अपनिह लोकिन तािहपर िवचार \nकरब। \n  \n  \n \nऐ रचनापर अपन म ◌ंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   \nपूनम झा         \nबीहिन  कथा \n'कुस>' \nउपनयन क घर पाहुन परख सब आिब रहल छलिखन । िदनू बाबू ( िजनकर बचा के उपनयन छै,ह ) \n22 साल सं बाहरे रहै छैथ । गाम पर भाय सब रहै छथीन । आई त भिर िदन मड़बा पर सबटा  िबध \nहेबाक छै । टट बला \nकुस> बाहर बेसी आर अंगना म कम लगा क चिल गेल । िदनू बाबू कछु घर सब सं कुस> िनकािल क \nअंगना म लगा देलिखन । \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिकछु देर म भैया एलिखन आर अvपन कुस> बाहर देिख क बरबराइत--\"ई कुस> के बाहर ध देलकै ?\" से \nकहैत दुनू कुस> उठा क घर म रािख एलैथ । \n  \nई सब तमाशा िदनू के किनय¥ 'रानी' देखैत   छलीह । \n  \nओ सोचs लगली 'जखन हम दुरागमन क कय आयल छलहुं त एिह घर क केहन ि;थित छलै । अही भैया \nके बेटी सब हक िबयाह आर पाहुन सबहक ;वागत म हमर नैहरक कुस>, टेबुल एते तक की बेटी जमाय \nहमरे कमरा म रहै छलै,ह । हमर सब टा फन>चर यवहार क कय तोिड़ देलैन । \nएतेक काज भेलै ठीको नै करेलैथ आर आई हमर बेटा के उपनयन म पाहुन के बैसs लेल कुस> सेहो देबय \nम तकलीफ छै,ह । \n  \nगौर करय बला बात ई छै जे भैया के ि;लप िड;क के कारण एखन िकछु उठेनाई मना सेहो छलैन । \nतखनो ....      ..      .....   । \n--पूनम झा \nकोटा राज;थान \n  \n  \nपिरचय :- \nरचनाकार:-      पूनम झा \nिपता:-          डा. उ§ नाथ िमy \nमाता:-          yीमती ऊषा िमy  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपित:-           yी िदने:र झा \nवमान  :-    कोटा (राज;थान) \nिश|ा            :-       बी.ए.(ऑनस), बी.एड \nसािहियक पिरचय :-     H for Hindi क पूव  संपादक \nसमान : - \n1. अमृत काय समान, \n2.  िव: िहंदी yे« रचनाकार समान, \n3.  नारी सागर समान , \n4.  yे« शद िश/पी समान , \n5.  सािहयपीिडया काय समान \n6.  मुतक लोक भूषण समान \n7.  सािहय सागर समान \n8. वूमेन आवाज समान \n9. संपक काय समान \n10. शीषक सािहय पिरषद समान \n11. काय जौहरी समान \n12. सािहयपीिडया काय ( मg ) 2019 \n13. सािहय संगम सं;थान \n14. वूमेन आवाज समान 2019  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n३. प(  \n३.१.न,द िवलास राय- - धनवान  \n३.2. रामदेव  2साद  म@डल  ’झाBदार ’- झाB  \nन,द  िवलास  राय - धनवान  \nधनवान  \nहमरा गाममे छैथ \nएकटा धनवान \nओ छैथ \nबड़ पैघ िवचारवान। \n  \nबुढ़ होिथ \nवा होिथ जुआन \nकरै छैथ \nसभक आदर-समान \nअपनासँ पैघक करै छैथ \nदुनू हाथ जोिड़ 2णाम \nतँए तँ छिथन ल¾मीजी \nहुनकापर पूरा मेहरवान \nहमरा गाममे छैथ \nएकटा धनवान। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिह,दुक घरमे शादी रहए \nवा मुसलमानक घर िनकाह \nिबना बजौलो जा कऽ \nदइ छैथ नीक सलाह \nतँए सभ करै छैन \nहुनक गुणक गान \nहमरा गाममे छैथ \nएकटा धनवान। \n  \nबाग-बगीचा खेत-खिरहgन \nपोखैर, गाड़ी, बंगला आलीशान \nजे बढ़ाबइ छैन \nहुनक शान \nमुदा हुनका किन¢ो \nनिह छैन अिभमान \nहमरा गाममे छैथ \nएकटा धनवान। \n  \nउमेर भऽ गेलैन ह \nहुनकर सािठ \nकरैत रहै छैथ योगक संग \nसभटा अपन काम \nतँए लगै छिथन \nअखनो जवान \nहमरा गाममे छैथ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएकटा धनवान। \n  \nकखनो िकनको निह \nबजिथन बुराइ \nसय आओर अिहंसाक \nबड़ पैघ पुजारी \nयएह िहनक िछऐन \nधम आओर इमान \nहमरा गाममे छैथ \nएकटा धनवान। \n  \nगgधीजीक िवचारधारा \nअपनौने छैथ \nछैथ पूरा सदाचारी \nबुक दशन \nजनै छैथ \nछैथ पैघ परोपकारी \nरामायण आओर गीताक \nछैन हुनका पूरा ¤ान \nतँए छैथ ओ िन«ावान \nहमरा गाममे छैथ \nएकटा धनवान। \n  \nदेह तँ कारी छैन हुनकर \nमुदा िदलक छिथन साफ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकेतबो पैघ िकयो \nअपराध करए हुनकर \nकऽ दइ छिथन माफ \nआनक धनक समझै छैथ \nिब/कुल ओ हराम \nहमरा गाममे छैथ \nएकटा धनवान। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nरामदेव  2साद  म@डल  ’झाBदार ’ \n  \nझाp- \nकp नइ तुलना पर ब चासँ \nभp नइ ओकरा हीनता बात। \nऐसँ ब चा कुि@ ठत होइ छै \nऔर होइ छै मानिसक आधात।। \nगीत-  \nकनी देखही िदनेश \nकनी सुनही सुरेश \nकनी मानही महेश।-2 \nमाता अ¤ान बस फँसलै कलेश।-2 \n  \nनैनाक निह ; कूल धरबै छै \nघरक अपन सभ काम करबै छइ।-2  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपने नैनाक गला मोकै छै \nतेकर र|ा केना करतै गणेश।-2 \nकनी...। \n  \nबकड़ीमे भिर िदन गोली खेलै छै \nअपना िजनगीक दुखमे ठेलै छै।-2 \nमाताजी ओइपर िकछ निह बोलै छै \nयै मॉं केर नाम िदयौ माता भुलेश।-2 \nकनी...। \n  \nसमयसँ निह किहयो खाना बनै छै \n; कूल समयमे बौआ रोजे कानै छै।-2 \nदेखै नइ छी हमर हाथ लगल छै \nरौ बजरखसुआ ले ने परैस।-2 \nकनी...। \n  \nआलस निह माता आप भगबै छै \nपढ़ैबलासँ घास कटबै छै।-2 \nसभटा जे एहने नीपले रहतै \nके हेतै देशक भावी नरेश।-2 \nकनी...। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेहक िकछु िवशेष¥क :- \n१) हाइकू िवशेष¥क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष¥क २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष¥क ६७ म अंक , १ अटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेष¥क ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष¥क ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष¥क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_0 3_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष¥क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग;त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भित  गजल िवशेष¥क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी|ा िवशेष¥क १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक¥त िमy मधुप िवशेष¥क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव,द ठाकुर िवशेष¥क १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च,· ठाकुर अिनल िवशेष¥क १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  समान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ2ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अ/बम  गीत  संगीत  िवशेष¥क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिcत  रचनापर  आम ंिcत  आलोचकक  िटvपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प¥च  टा किवता आ ओइपर  मधुका,त  झाक  िटvपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश  2साद  म@डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  सं;करण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n2काशन   नीचgक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_12_20 17  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_ 2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10 _2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_ 09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिcकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवyे«  रचनाक  एकटा समाना,तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली 2ब,ध -िनब,ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प( २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प(  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÅय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली 2ब,ध -िनब,ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithi li Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English hims elf . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.goog le.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  समान : समान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिवदेह:मैिथली सािहय आ,दोलन: मानुषीिमह सं;कृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सवkिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n2थम मैिथली पाि|क ई-पिcका ISSN 2229-547X VIDEHAसपादक: गजे,· ठाकुर।  सह-सपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सपादक: राम िवलास साहु, न,द िवलास राय, स,दीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचc- बेचन ठाकुर। सपादक- सूचना-सपक-समाद- पूनम \nमंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ2कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदाियव लेखक गणक म¶य \nछि,ह)editorial.staff.videha@gmail.com  क मेल अटैचमे@टक pपम .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमËटमे पठा सकै छिथ। एतऽ 2कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं§हकk लोकिनक लगमे \nरहति,ह, माc एकर 2थम 2काशनक/ ि2ंट-वेब आकkइवक/ आकkइवक अनुवादक आ आकkइवक ई-2काशन/ \nि2ंट-2काशनक अिधकार ऐ ई-पिcकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊय/टीक/ पािरyिमकक 2ावधान नै छै। त रॉय/टीक/ पािरyि मकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ§ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि|vत पिरचय आ अपन ;कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल 2काशनक हेतु िवदेह (पाि|क) \nई पिcकाक देल जा रहल अिछ। मेल 2ाvत होयबाक बाद यथासंभव शीÍ ( सात िदनक भीतर) एकर \n2काशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिcकाक yीमित ल¾मी ठाकुर wारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक ई 2कािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -2019 सवkिधकार  सुरि|त।  िवदेहमे 2कािशत  सभटा रचना आ आकkइवक  सवkिधकार  \nरचनाकार  आ सं§हकkक  लगमे छि,ह।  ५ जुलाई  २००४  क  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७८  म अंक  १५  जुलाइ  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १३९  अंक  २७८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bha lsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ 2ारभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  2थम  उपि;थितक  याcा िवदेह - 2थम  मैिथली पाि|क  ई \nपिcका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई 2कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिcकाक  2व ताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  ए§ीगेटरक  pपमे \n2युत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिcका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":0.27,"has_text":true},"Videha 279.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 279.pdf","name":"Videha 279.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २७९  म अंक  ०१  अगत  २०१९  (वष १२  मास  १४०  अंक  २७९ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१.मु!ाजीक िकछु बीहिन कथा \n२.आशीष अनिच*हारक गजल  \n३.नागेश कुमार .ेिषत आशुतोष- 0ीरामचिरतमानस \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n१ \nमु!ाजीक िकछु बीहिन कथा \n1  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअसरा  \n \nबेरहट लए िकछु देलकै ? \nहँ ,बाि*ह देिलयै . \nहम जाइ िहयै....., नै सुनलकै की ? \nसुिन गेली ,मुदा हमर मोन करै है जे आइ नै जेतै से नै हेतै ? \nआइ मासक अि*तम तारीख हइ, जएह एक िदनक खोराकी के पाइ त' बिढ़ जेतै. \nओना मोन त' हमरो आगू - पाछू करैहए. ई कहतै बलू त' रिह जेबै! \nसब िदन त' एकरा थाका हारी रिहते हइ, आ घर अबै हइ त' बाले बBचे सोहरल. हमरा लेल एकरा \nपलखित कहC रहै हइ. \nईह.....! हम की भिर िदन खटै िहयै अपने पेट खाितर! \nहे , पेट त' सबहक कोनहुना भिरए जाइ है. ई खाली, पेटे के सोचैत िदन, मास, बरख िबतबैत रहओ. \nहम एकर पलखितक असरे तकैत रिह जाइ िहयै. आ एकरा लेल धािन सन! \nएह.....! हमहू त' किहया स' उहे बाट तकैत रिहयै. \nहे , एने आउ ने...... केवाड़क िवलइया ठक सँ उठल ! \n2 \nसंगबे \n \nअिगनवाणक फLका जकC बड़बड़ा उठल रहै नेहक लावा. \nकुलीन रहबाक कारणे नै कोइ बजै, आ निहये कोइ रोिक पौलकै. \nिदन...... दुपहिरया सॱसे गाम सोरहा भ' गेलै.....! \nसुOजक ताप सन उठल Pवािर चान उगवा धिर चाने सन सेरा गेल रहै. मुदा ता धिर छओंड़ाक शोिणतक \nटघार....मुँह मिलन क' देने रहै.छओंड़ी अपन ओढ़नी सँ ओकर फुटल कपार के झँपने....! \nगामक चाO भ'र सँ सगरोक लोक जुिम गेल रहै. सब िकयो िबन मCगल सलाह देब' लगलै-....! \nदु!ू के गोली मािर दे....!  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनै, छओंड़ी के भगा के छओंड़ा अनलकौ, एकरे गाछ मे टRिग दे, गरदिन मे गमछा लगा के. \nपंचायतक बैठार भेलै ,फरमान सुनएल गेल.... \n\" छओंड़ा के कािट के गािड़ दे !\" \nछओंड़ी िवहुँसैत पुछलक - 'आ छओंड़ी के ?' \nमाय - बाप केधमका के  सुनझा दही. \nनै, िक!हुँ नै. छओंड़ी तमिक उठल- \n\" जेबै त' दु!ू, जीबै त' दु!ू .\" \n \n \n \n3 \nछुBछ दुलार \n \nसमत युवा युवती सँ अपील-\" जाित- पाित, रंग- भेद, धम - कम सँ उपर उिठ देशक सवUिगन िवकासक \nलेल सोचै जाउ.\" \nकी यौ......, आइ त' बुझाइ छल   जे कोनो बड़का पाटीक बड़का नेता भ' गेलॱ अहC . \nयै , हम समाजक सब Oिढ़क रीढ़ के तोिड़ नव समाज बनेबाक संकिVपत छी. आ तािह मे अहC सनक \nउBचकोिटक िवचारवान मिहला चाही, संग पुरवा लेल. सेआइये माW नै, ज*म ज*मRतर धिर. \n'खाउ सXपत....अहC संग देव, जीवन संिगनी बिन. ' \n' हे भाषण छोO, पुइछ आउ अपन पुरखा के, हमर जाितक लोक अहCक जाित मे िमYझर हएत. ? ' \nवाह! ओइ छओंड़ाक नमहर- नमहर लBछेदार शZद आ वा[य माइक आ मंचे पर तक रिह गेलै. \nकेना नयना मे घुइस हृदय मे उतरै लए उताहुल छल! \nहमर जाित सुिन ओकर आँिखक पािन उतिर गेलै. \n'नीक भेल जे हमर हीयाक हीत िहया मे बCचल रिह गेल, अXपन लोक लए.'  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\" नै त' .ेमक फCस मे फँसा हमरो घीना छोड़ैत आ अपन बाप पुरखा के सेहो \" \n \n4 \nिदहलगिड़ \n \nट^गरा, पोठी, ईचना लै जाऊ...! \nकोना दै छीही गै ? \nलू ने मािलक , जे टका दै के मोन होत से द' देबै.सCझ झलफलाइ है.फेनो घरो घुरै के है. \nएँ गै, तॲ जे िदन राित खटै छ^ से तोहर मरद'बा की करै  छौ, कहC छौ ओ ? \nओ घरे मे रहै है मािलक. \nिकए गै ओ मरद छौ की तॲ  ? \nमािलक ओकरा घुमै िफरै मे असोकज होइ है, त^ भानस भात आ बाल बBचा उएह देखै है \n\" मुनहािर सCझ हो गेलै हम कखनी से एकर असरा मे ओसारा पर बैसल हीयै.ई मौगी भ' दुरे दुरे जा खटै \nहै आ हम, बाल बBचा आ भनसाघर मे लागल रिह जाइ िहयै की िवधनाक िलखल है से नै जािन\" \nई हिदयाइ िकए है, मनसा आ मौगी असगर मे त' अधुरे रहै है पूर त' तहन होइ है जहन दुनू एक भ' \nकाज पुरवै है. हम किरयौ की ई करौ, बात त' बरोबिरये ने बुझौ. \n\"आ हे , दुनू गोटे बलू सब खन घर मे रहौ की नै रहौ,एक दोसरा के िहया मे त: बसले रहै है न'.   ! \n \n5 \nउफCिट \n \nओह...! \nकेहेन िनमम हbया भेलै ओकर. के केने हेतै एहेन काज ? \nछओंड़ी जतबे सु!र ततबे सुशील सेहो छलै.तहन ककरो सँ दुcमनीयो त' नै हेतै!  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयै, सु!र आ सुशीलक संग भरल पुरल जुआन सेहो छलै. \nहँ से त' छलैहे. \nत' ककरो सँ ....रंगरभस के फेर मे भेल हेतै ! \nयै जहन सभ चीज सँ भरल पुरल छलैहे तहन ककरो िहया मे त' बैिसये गेल हेतै ने. \nनै यौ,एकक िहया मे पैसल रिहतै तहन ने अ'ढ़घात सँ दोसरो जँ नजिर गड़ेने होइ ? \nसब टा दोष छओंड़े के िकएक ? \nजँ छओंड़ीयो िसनेह के पीयो फेको वासन जकC बुझैत होइ ! \nपकड़ा गेलै......पुिलस पकैड़ लेलकै. \nककरा यौ ? \nहbयारा के! \nके छै ? \nओकरे .ेमी ! \n \n6 \nजुड़ब*हन \n \nग^ठजोड़बा क' िदयौ ....! \nदेखब यै किनया , एeहर ओeहर नै भागिथ. \nककरा भगै के गXप करै छी यै, किनया के की वर के ? \nमनगर त' दुनू ने. मुदा मौगी त' जCतल मोने रिह जाइए पर मनसा....हुलकाह बुझू. \nिकए यै, मौगी के मोन कोनो मनसा पर नै जाइ छै की, सfे कहू त ' ? \nयौ, ज' से नै होइतै त' मनसा मौगीक .योजने कोन ? मनसा मनसाक संग आ मौगी मौगीक संग रिह लैतै. \nतहन अहॴ कहू ब*हन सँ की हएत ? \nहँ यौ इहो बात त' सfे ! \n\" नुआ , धोतीक ब*हन सँ मोन नै ब*हाइए. मोनक ब*हन लए िहया सँ िहयाक िमलान चाही \" \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n7 \nिनंघेस   \n \nगै दइया गै दइया, कहू त' एकर सपरितब. \nई रहत केठरीक भीतर िवलइया ठोिक के , आ हम रहू टुiगर- टापर जकC ढ^गराइत. \nमनसा त' पिहने हमर , तहन ने ओकर. \nपिहने .ेमालाप! तहन देहक   भूख.....िनवारण.किहयो ऐ सब मे असोकज नै हुअ' पबै तािह लेल   िदन राित \nअपना के  समिपत क' रखने रही \nयौ, अहCक .ेम फCस मे फँिस दुनू गोटेक जुड़बंधन भेल छल. \n.आ हम तकर िनवहता आइ धिर करैत रहलॱ. मुदा अहC....अहC त' वगक सुख देखा नरक मे धकेल \nदेलहुँ. \n\"गै, ओ हमरासँ   .ेम केलकै आ हमहु ओकरा सँ......!\" तखने दुनू एक भेिलयै.आ तॲ त' आब देह सँ पुरान \nभ' गेलk. \nगै दइया गै दइया, हम पुरान भ' गेिलयै आ एकर देह त' नवे धएल छै. \nहँ गै. \nत' ई कहौ जे आइ दोसराक .ेम मे अपन अिछंजल सँ ओकरा िस[त क' रखतै.आ कािl फेर \nतेसर.फेर....कतेक िदन धिर अपन अिछंजल सँ नवकी - नवकी छओँड़ी के घॲिक- घॲिक के छोड़ैत रहतै. \n' जाधिर देह मे हुmवा रहत!' \nआ ओउ िनँघुछल.मौगी सबहक की हेतै ? \nओहो सब हमरे जकC नवका .ेम जाल बुनतै.....! \nबाढ़ैन नै मारतै ओहोन   िसनेही के.....? \n\" बाढ़ैन मारौ की खापिड़, डेग त' चुिक गेलै.\" \n \n8 \nबखरा        िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nमु!ा जी \nउँह........! \nकी भेल.  ? \nअहCक दाढ़ी गड़ैए . \nहा....हा....हा !नीक चौल केलॱ. पिहने त' िबन काटलो दाढ़ी नै गड़ल किहयो.   आ आब.....! \nआब बौआ भेलै ने . \n\" त' की, बौआ भेने हमर गाल मे काट उिग गेल की .\" \nसे नै यौ......! \nआ की हमरा लेल अहCक हृदय मे पाथर समा गेल ? \nनै यौ, िसनेह त' आब बौओ के चािहयै ने . \nहँ, समय अलग - अलग हेतै . \nनै , हमरा अहCक बीचक िसनेह मे सँ आब ओकरो बखरा लगतै. \n\" हे देिखयौ, अहCक िकरदानी पर ओहो मुिकयाइए .\" \n \n9 \nअ*हिरया मे \n \nहम ओकर दुनू पCजर मे गुदगुदी लगाबी आ ओ िखलिखला उठए.....! \nबड़ मजगर लागए ओ qण, ओकरा लेल धािन सन. \nफुलवारीक बीच दुनू गोटे एके पाथर पर बैसी, सोझC सोझे नजिर िमलौने. \nदुनूक गXपक पहाड़ नै ढ़िह पावए कखनो, कतौ , किहयो. मुदा ओकर ठोरक िवहुँसव, आ हमर ओकर \nनयनक िकरणक िमYझर हएब, नै जािन कत' हेरा दै छल दुनू के.सोच जतेक दुर धिर जए, िसनेहक ओतेक \nलगीचक एहसास होइत रहै छल. \nई rम जारी रहल......! \nफेर आजुक गXपक rम मे पुिछ बैसल.....एँ यौ, हमरा सेझC पिबते अहC एना बेसुिध िकए भ' जाइत छी ? \nअहCक नयनक िकिरण हमरा अहCक िहरदय मे समेबाक लेल उताहुल क' दैए!   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअBछा छोड़ू , कहू जे हम अपन िवआह मे बजएब त' एबै ने  ? \n\" यै, आब ई त' पsा ऐछ जे जहन दुनू गोटे एक मड़बा पर बैसब, तखने िवआहल जएब.\" \nनै यौ, हमर अहCक .ेम लचार भ' गेल हमर मए बापक हमरा .ित .ेमक आगC.....! \nहमर िवआह दोसरा सँ हएब िनिtत भेल ऐछ. \nिसनुर दानक बेर िबजली गुल भ' गेल. \nअ*हारे अ*हार.......की भेलै.....ठीक कO जनरेटर....! \n\" ईजोत भेल.....वर िसनुरक तामा हाथ मे लेने ठाढ. किनया......फरार ! \n10 \n सेVफी         \n \nयौ, अपन मोनक एक टा बात कह' चाहै छी , कहू ? \nकहू ने एत' िकयो दोसर त' छै नै. \nहमर मोन कहैए- जेनाहमरा अहC स' .ेम भ' गेल ऐछ. \nयै हमहू फिरछाइए दी, सfे अहC हमरा हृदय मे समा गेलॱ ऐछ मुदा हम अहC सँ .ेम नै करै छी. \nबुvदु कहॴ के ! \n.ेम कएल नै जाइ छै, ओ त' अपने भ' जाइ छै. \nयै ,जे अपने भ' जाइ छै से अनेOआ कहाइ छै. ओकर कोनो ठौर- ठेकाना नै होइ छै. \nतहन दुनू गोटे एिहना रह' िदयौ. \n\" एक दोसरा क् करेज मे समएल .\" \n \n11 \nखॲइछक धान \n \nगै िवमला, ओeहर के पितयानी मे हCसू िकए लगेल^. \nएeहरे आ ने हमर वाम - दिहन.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएके संग दुनू गोरा कटनी करब, काजो उसरत आ तोहर मुँह िनहारव सेहो संगे चलत. \nउँह....! \nएत' एलैए बोइन कर' की परेम कर' ? \nगै, जाबे आओर बोिनहार सब एतै ता धिर ई छओंड़ा- छओंड़ी पेटक संग- संग करेजक आिग सेहो सेरा \nलेतै.  हरज कोन ! \n\"ई कह जे तोरा मोन मे ओ नै होइ छौ जे हमरा होइत हएत ? \nयौ, छओंड़ा जते उधवा उठवैए तै सँ की कम आिग छओंड़ी के लेसै छै. मुदा हम सब िनमुधन !  \nजबले मुँह रही त' पिरवार आ समाज दुनूक .ितxा रखिनहार बुझू. \nहे यौ, ओ सब अवै बला है.हम अपन आँटी ल' के जाइ छी. \nगै, तॲ ज' चिल जेम' त' हमरो बोझ कहC पुरत. आँिटये भिर रिह जएत. \nहे ले........! \nराजू हCय -हCय धान मीर के ओकरा खॲइछ मे द' देलक. \nिवमला- ऐँ ई की करै छी, हमर िवआह त' भेवे नै कएल.तहन खॲइछ ? \n\" गै , ई खॲइछक धान नै , .ेम दै िछयौ धराउख रिखह^.\" \nआ ज' हम दोसरा के भ' जेबै ? \nत^ ने धराउख.....! \n\" आ जे से हेतै त' हम अिहना रिह जेबै तोहर खLइछक   याद मे ! \n \n12 \nदासीन \n \nनहुएँ, नहुएँ पिछया िसहक' लागल रहै. मोन त' चान सन शीतल मुदा हृदय मे िसनेह लहक' लगलै. \nयै, अहC ठोर पर िलिपिटक िकए लगा लै छी ? \n\"ठोर मे नवका रंग देवा लेल .\" \nमुदा अहCक ठोरक वातिवक रंग कहC धोखरल ऐछ एखन धिर.अहCक ठोरक मुकी त' कतेको ठोर त'र क' \nदैए. \nयौ वातिवक ठोर त' एके टाक मुकी मे िमYझर होइ छै. मुदा रRगल ठोर नै जािन कतेको हृदय पर पाथर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजकC बजरैए. \nआ हमर हृदय त' ओिहना रिह जाइए   मोम जकC नहुएँ नहुएँ पिसझैत अहCक िसनेहक दािसन बिन. \n\" दोसरा सँ की स'ख मनोरथ.\" \n \n13 \n.ितक   \n \nगै , तोहर घर त' बालू के छौ, अपने भहिर के खिस पड़तौ! \nचुXप, तोरो घर त' संठी के छौ, एके िबहािड़ मे उिधया जेतौ! \nरंजन, बाध मे महीस आ निमता बकरी ल' चरब' जाइ छल.कतेको चरवाहा चरविहनीक संग इहो दुनू गोटे \nघोलका -माली खेलाइत रहै छल. \nसामा -चकेवा आ किनया - पुतरा खेलाइत कतेको बरख धिर दुनू एक दोसराक संग झगड़ा झCटी केलक आ \nफेर सहटल रहल. \nवयसक चढानक संग आव िमलनक चढान सेहो उपर जए लगलै.पिहने त' सबहक सोझC िमलान होइआ आव \nचोरा नुका के. \n\" रौ रंजन आब. तL ककरा सँ चोरा नुकी िमलबk रौ !\" \nिकए गै, तोरे सँ .....! \nहमर त' कािl िवआह भ' जएत. हम सासुर चिल जेबौ. आ तL.....? \nरंजन अवाक.....! \nकी भेलौ रौ ? \n' ऐँ गै, हमर सबहक मोनक महल ठीके के भहिर गेल!  एतेक िदनक याद qणे मे िवला जएत गै ?' \nनै रौ, चल ऐ च'र  मे एक टा गाछ रोिप दै िछयै.जिहया धिर लोक रहतै तिहया धिर हमर तोहर िसनेह \nिजयैत रहतौ. \n' कथी के गाछ रोपमे ? \nपीपर के, सब के छहिरयेतै सब मोन पाड़ैत रहतौ. \nनै  रौ चल आमक गाछ   रोिप दै िछयै \nिकए गै , आमेक   गाछ .  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिकएक? \nरौ, जिहया फड़तै तिहया हमर तोहर रिसकताक .तीक दोसरो के िहया रसौतै \" \n \n14 \nिसनेहक धार   \n \nऐं गै छओंड़ी, तोरा सब िदन नवका - नवका छओंड़ा संग देखै िछयौ....? \nआंटी ओ सब हमर Zवायyेzड छै ! \nत' तोहर कोनो संगबिहना नै छौ, सब टा संग भइये छौ की ? \nअहC एना शs िकए करै छी आंटी ! \nचुXप गै लुBची ! \n\" िसनेह ककरो सँ लागए त' धराउख बुझी.ई नै जे जकरे सँ नैन िमल जए, मोन बCिट िलयय. \nयै आंटी ,अहC सब बला जमाना धएल नै रहलै आब.सुनै छी जे पिहलुका लोक सबहक ( किनयो - \nवरक)चोरा क' िमलान होइ छलै.संतान ......दजन भिर ! \nलबरी कहॴ के.....! \nगै, हम सब दजन भिर जनमाइयो के शरीर मे हुmवा रखै छलॱ.आ सब टा िचलकाक िनमेरा सेहो अपने सँ \nकरै छलॱ. \nमुदा आवक छओंड़ा -छओंड़ीक जुआनीयो िनतुआन ! शि[तव{क दवाई, जीम आ योगा पर िटक के जीवैए. \nधीया - पुता भेल त' वेशी सँ वेशी दू टा ओहो पलाइए दोसरे भरोसे. \nयै आंटी ,लोक जनम लेलक ऐछ कमाऊ , खाऊ मौज उड़ा ऊ फेर चिल जाउ !  \n' त^ रंग रभस त' जOरी छै' \nत' एकर मतलब भेल जे qणे- qणे िकरायाक घर जकC घरवला सेहो बदलैत रहू.एहेन कोन .ेम जे कतौ \nककरो पर जा िटक नै पावए. \nयैआंटी, .....जकरा सँ मोन िमलए उएह मीत बुझू. ई काज त' उएह क' सकैए जे िसनेही ऐछ ! \n\" तk मोन राखू, दुखक नोर सुिख जए त' सुख' िदयौ, हृदय सँ िसनेह नै सुखल ताकए किहयो\" \n' \n15  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nऐब की बेिरया \n \nरौ सौरभ, तोरा बिड़खन सँ  देखै िहयौ एने- ओने मुिड़यारी देने िफरै ही रे. िकछो हेरा गेल हौ की ? दोग \nदोसाइने वोन झCखुड़ मे तकने फीरै ही रे....! \nसौरभ अवाक्......! \nफेर -  हँ रौ, ताकै िहयै से देखाइ कहC  कतौ हइ. \nकी हेरा गेल हौ, कह ने त' हमहू तािकदै िहयौ. \nरौ सुरजा ,तोरा नै भेटतौ. तूँ िहयC से जो. \nऐँ , एहेन कोन चीज हेरएल है रौ, जे तोरा भेटतौ हमरा नै.सेहो भेटेतौ तखनी जहन हम िहयC नै रहबै. \nसेआब जे होइ हमहू तोरा संग तािकये के रहबै.दुनू गोटे िमिल तकमे त' जVदी भेटेतौ रौ. \nहौअए रौ....जकरे नाम गुलाब छड़ी सएह चिल आबए. \nिनsी सौरभ िदस बढ़ले रहए ....सौरभ सेहो सहटल िनsी िदस दुनूक नजिर िमललै की िनsी के सोझC मे \nपिर गेलै सुरजा.िनsी दुनू के मुँह लुलूअबैत पड़एल उनटे पएरे.कोनटा फड़की, दोग दोसाइने लंक ल' \nपड़ाइत........! \nसौरभ ओकरा पछुएने.....अपयCत! \n\" Oक....Oक गै,आइ निहये छोड़बौ जाबे तोरा पटा नै देबौ.तोहर ठोरक मुकी मे अपन ठोरक मुकी \nिमYझर क' \" \n \n16 \nपरदा पर \n \nहम सबहक सोझC सXपत खा कहै छी.पृ|वी अकाशक बीच अिगनक सोझC. \nआई सँ अहC हeमर आ हम अहCक भेलॱ  \nअहा.,ि.ये....!   जेहने रिसकगर गXप तेहने बनल सेट. जेना वगक   आन*द करवैए. \nसे त' सfे. \nहमहू नै जािन कोना अहCक करेज मे सिट सब िकछु िबसैर गेलॱ.ई संकोचे हेरा गेल जे हम अहC मंच पर \nछी.घर मे नै.हम अहC एक टा कलाकार माW छी सBचौ के पित-प}ी नै.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयौ से त' ठीके. \nठीके नै यै ! \nमाने, मंचक .दशन करैत- करैत मोन नुकएल की खुजल सfौ के  .दशन ताकय लागल ऐछ. \nमुदा से त' मोने भिर रिह सकैए.कVपना करैत रहू यथाथक खोज मे िवलमल रहू. \nत' की हमर अहCक .ेम .दशन किहयो ब! घर मे आकार नै लेत ? \nिक!ौ नै. \n\".ेम आ कला किहयो ब*हन मे नै ब*हाइछ.लोक के देखाउ, मुदा मोन नै भरमाउ.\" \n \n17 \nपसार....! \n \nइह .....! चोर निहतन. \nकखनो एeहर कखनो ओeहर, हुलूक बुलूक़ करैत रहै छिथ.उचsा निहतन. \nकी बरबराइ छी यै ? \nिकछु नै, अहCक उचकपनी के फिरयबै छलहुँ.आब ई सब बहुत भेल छोिड़ िदयय हुलूक बुलूक. जँ सfे \nिसनेही छी त' आइ एकर थायी िनदान भ' जए. \nथायी िनदान ? \nसे कोना    \nिवआिह क'. \nतखन जतेक िसनेह हृदय मे उसािर राखल ऐछ, सबटा खुVलम खुVला उिझल सकैछी. \nयै िवआहो क' के लोकक .ेमालाप लए ब!े घर चाही. \nतहन िवआहे िकए ? \n.ेमक वंशमिन पसार लए......! \n \n18  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआशीवद \n-------------- \nकला आ .ेम किहयो कखनो कोनो सीमा मे नै ब*हएल .दुनू असीम ऐछ.तहन .ेम पर पहरा िकएक ? \nखास क' ओहोन .ेम जे वएसक पिरप[वताक संग सीढी चढए आ बढए.. \nनै िक!ौ नै, ई सवथा असंभव ऐछ. .ेमक धार मे तुँ विह गेलk.मुदा हम भिसए नै देबौ. ई कह जे तोरा सब \nसुिवधा द' पढ़बा लेल छोड़िलयौ की .ेमक धार वहेवा लेल! \nडैडी, .ेमक लेल कोनो सरंजामक बेगरता नै हृदयक उदारता चाही.जािह सँ िवआहक ब*हन मे ब*हा एक \nदोसराक नीजता के उिघ सकी. \nअहC दुनू माय बेटी बताह भ' गेलॱ की ? \nओ जे कहत सएह हेतै.मानलौ जेओ छओंड़ा सेहो अपने जाितक छै.पढ़ल गुनल इंिजिनयर छै.मुदा एकर \nज*मदाता की आ0यदाता त' हमही छी.हम जे चाहब से हेतै ! \nऐं...., िनeमी भािग गेल ! अहC मए भ' के की करै छलॱ? \nहम त' अहूँ के बुझौलॱ आ बेिटयो के.मुदा की कO मौगी त' शुOहे सँ वेवश ऐछ पुOखक सोझC. \nहँ, आ बेटी वेवश छल .ेमक आगC ! \nतहन पढल आ मुख मे की अ*तर . .ेमक बेर त' दुनू बरोबिर ! \nओकरा किह देबै जे घूिर के ऐ घर मे पएर नै िदए.आशीवद त' दुरक गXप जे ओकरा लेल ई दुआिर सदा \nके लेल ब! भ' गेल. \n\"डैडी,अहC हमरा लेल नव दुआिर त' ओही िदन खोिल देलॱ जिहया हमरा इंिजिनयरी करेलॱ.उएह आशीवद \nहमर िनवहताक सारथी सेहो हएत .\" \n \n19 \nआँचर....! \n---------------- \nमए बापक इBछाक िवO{ .ेम मे बताह भ' घर सँ भागल बेटीक लेल - \n\" बेटी, तॲ हमर धाख नै मानलk.मए सँ त' सीखतk जे ओआइयो हमर िनणयक िवO{ डेग नै उठबै छिथ.\" \nतॲ भगल^ त' सदाक लेल ऐ घरक दरवPजा ब! बुझ, अपना लेल.बना ले नव दुिनया बसा ले नव \nपिरवार.िबसिर जो ज*मदाता आ आ0यदाता के.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनै , हम अहCक भोगक वौत नै छलहुँ, अ{Uिगनी छी.आ अपन पेट मे पालल िधया लेल- \n\" बेटी तॲ गलत डेग त' िनिtते उठेलk मुदा .स! रह जकरा िजनगीक संगी बनेले तकरा संग.मुदा किहयो \nजँ सब देहिर ब! बुझाउ तइयो एक टा दुरखा अवcय खुजल भेटतौ-   मएक आँचर .\" \n \n20 \nउठVलू \n \nदेखू त' केहेन उजड़ी उपटी सन भ' गेल ऐछ! .ेम िवआह सँ भेल छुा छुी ओकरा मौगित धिर पहुँचा \nदेलक ऐछ. कहू त' की उमेर छै ओकर.ह मरा आगC त' जनमल ऐछ.देिखते देिखते जुआन भेल, .ेम भेलै , \nिवआह भेलै. आ, फेर छुम छुा! \nहे, देह आ मोन दुनू सँ टुिट गेल ऐछ.ओकरा पिरवार समाज ारा सeहारवाक .यास कएल जए तोड़वाक \nनै.आिखर नेनमित सँ जे केलक तकर सजए िजनगी भिरक लेल हम सब त' नै िदयै. \nबड खटरास करै छी अहूँ.एहेन जे कुल शील बुिझते त' अनेOआ लोकक .ेम जाल मे फँिसबे नै \nकिरतए.तिहया मए बाप , गॱआ समाज ज' बुझबै त' सब बुझाय ओकर दुcमन ! त' भोग' बुझतै कोना ? \nहे यौ अिनल जी,हम अहCक हृदय सँ आभारी छी.जे अहC टुटल समय मे िजनगी के जीवाक आ िक भोगवाक \nसाम|य देलॱ.अहCक .ेम हमरा आइ धिर िजयौने रहल.ज' एिहना हमरा आगुओ िजयाव' चाहै छी त' अंिगया \nक' नव िजनगी िदयय.धम रqक आ जीवन रqक दुनू मे नाम हएत अहCक. \nहे , हम   पिरवार आ बाल बBचे भरल पुरल छी.तोरा जकC उठVलू नै छी हम. \n\" vयान रिखह^ ,सेवा आ .ेम बँटै छी हम, सोहाग नै.\" \n \n21 \nबाट- घाट \n \nअहा ! केहेन मनोरम दृcय. \n.कृितक कोरा मे हम सब, कृिWम कोरा मे दुनू गोटे.कहू केहेन आन*दक qण !  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहँ यौ, पहाड़, जंगल ताहु मे दुइ टा जुआन छओंड़ा छओंड़ीक जोड़ी.अहCक मोन जेना उBछ0ृंखल हेबाक \n.यास क' रहल ऐछ ! \nआओर अहCक यै ? \nिथर िचत, शा*त मोन .ेरणाक मvय िटकल. \nहँ यै, िजनगीक िकछु qण ऐ तरह^ िबतैत....लगैए जेना िजनगीक मठोमाठ सन. \nहे यौ, मुदा छओंड़ी, जँ एहेन िजनगी मे देखार भ' जए त' बुझू जेना- मसोमात सन ! \nतहन आब अहॴ कहू आगूक की िवचार ? \nहे यौ , हमर िवचार मानव ? \nिकएक ने .किह के त' सुनाउ. \nआब दुनू गोटे अपन िजनगीक   यथाथ तकबा लेल िवलिग जाउ एक दोसरा सँ. \nआँय यै, त' अहC एिहना अधखर िजनगी िजयव ? \nनै यौ, जिहया जकर गात लगबै तिहया ने.ता धिर त' सब टा अपने छी संपुण.आ ओही संपुणताक खाितर त' \nअहूँ सहटलॱ! \nत' हम ई मािन ली जे ओ सहटब qिणक छल. \nिकएक ने. \n\" अपन बाट अपने बना, मोकाम ताकू !\" \n \n  \n22 \n*द \n-------- \nहे , फोन क' वेशी तंग केलॱ त' आिव के गरदिन मोइक देव, बुझिलयै.घरवाली छी, घरे भिरक सोचू....! \nहम कत' जाइ छी, की करै छी ओइ मे टRग अड़वै के कोिशश नै कO.  \nफोन राखू. \nयौ सुनीत हमआब जाइ छी , बड बेर भेल. \nएन केना जए देब. त' की करव आओर ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगXप सरsा ! \nडेढ़ बरख सँ सएह करैत एलॱ.मुदा आइ पता चलल जे अहC िसनेही नै िनमही छी. \nसे की ? \nएक त' अहC िवअ◌ाहल छी , पिरवािरक लोक.जे हमरा सँ नुकौलॱ.दोसर जे मौगीक उपभोग माWक वौत बुिझ \nपिहने रंग रभस फेर गरदिन मोकवाक लेल   तैयार..! \nआ आव हमरा संग....! \nहे कू.... कू ने,नै Oकब त' गोली मािर देब. \nयै, ओइ िदन त' भािग गेलॱ. तकर पछाित फोन ब*द....! \nकी भ' गेल अहC के ? \n\"हे , सुनू राित मeमी- डैडीक िच*हल जानल लिड़का सँ हमर िवआह भ' गेल.अखन हम सब हनीमून पर \nिनकलल छी.अखनुक पछाित फेर हमरा फोन नै करी अहC , से मोन राखब. \n\" िवआह अहCक,पिस! मeमी- डैडीक !\" \nहँ यौ, कुल- पिरवार त' िच*हल जानल छै. \n\" बाट-घाटक िसनेही त' अनेOआ होइ छै, अनेOआक धरम- करम के कोनो िकBछो ठौर ठेकान नै  ! \" \n \n23 \nदेह, मोन आ .ेम \n \nसबीना आ मोहिसनक जोड़ी सॱसे जोलह टोलीमे .िस{ छल। िकएक तँ मोहिसन सभ सCझ पोिलिथन \nपीिब कए आबए आ सिबनाकk खूब मारै गिरयाबै। मुदा सिबना चुपचाप पाथर बिन जाए। लोककk आशचय \nलागै। जखन की ओकर टोलक आर मद-जनानी मीिल हपनामे खूब उठा-पटक, भागादौड़ी करए, हरिबर \nमिच जाए टोल भिरमे। \nकिहयो काल सिबना सेहो मोहिसनसँ मुँह लगा िलए आ मोहिसन भिर इBछा कूिट दै ओकरा। बाजा-भुsी \nब! भए जाइ दूनूमे। तखन सिबनाक बाप अबै।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसिबनाक बाप बड़का मौलबी छल। सिबनाकk िसखाबए पढ़ाबए जे अपन अVला िमयC नराज भए जाइ \nछिथ*ह जँ केओ मौगी अपन पितपर हाथ छोड़ैए तँ। अZबाक कहल बात सुिन अपन नोरकk नूआक \nखूँटमे सुखा िलए। सeमान करए अVला आ कुरानकk। \nमोहिसनकk मुइना आइ तेसर िदन भए गेल रहै। ओ सभ िदन भोर-सCझ ओकर क लग जा भेसै छल। \nकक उपर बेना डोलबैत छल। देखहो बला लोककk आशचय लगै।एकरासँ बेसी .ेम तँ कोनो मौगी \nअपन पितकk नै केने हेतै। \nमुदा..........मुदा सbय छल जे ओकरा मोहिसनसँ .ेम नै रहै। ओकरा मगजमे खाली कुरान शरीफक ओ \nबात घुसल रहै जािहमे कहल गेल रहै जे\" सCच मुसलमान वएह अिछ जे कुरानक तहरीरकk मानैए\" \n \nआ सिबना किहयो सुनने रहए जे \" जाबत धिर पितक साराक मािट नै सुखाइत छै तावत दोसर िबआह \nवा परपुख संपक कुरानक नजिरये अवैध मानल जाइत अिछ\" \n \n \nआ....आब आते, आते मोहिसनक क केर िगVल सारा सुखा सsत भेल जा रहल छलै। \n \n24 \n \n \nपरमेर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nकरमान लागल लोकक बीच पंचैती शुO भेल। \nपिहल पुष पंच-----  अइ छॱड़ा-छॱड़ीकk तँ भकसी झॲका कए मािर िदअ। छोड़ू नै। इ .ेमक नामपर सगरो \nसमाजकk कलंिकत केलक अिछ। \nदोसर पुष पंच-----  नै एकरा ऐ पड़ौआ छॱड़ासँ मुि[त िदआ िबआिह िदऔ कोनो लुl, नाङर,घेघाह वा \nकनाहसँ अपन कुकमक सजाए एतै भोिग लेत इ। \n \nमौगी पंच----ऐ उढ़री-ढ़ररीसँ कोन गामक लोक िबआह करत? एकरा तँ तरहड़ा खूिन गािड़ िदऔ। \nएिह घॲघाउजक बीच छॱडीक कुहरल आवाज आएल-----  हम अहC सभहँक पएर पकड़ै छी। हम उढ़री नै \nछी। हम एकरासँ .ेम करै छी। हमरा जे चाही से सजाए िदअ। मुदा हमरा सभकk िजनगी िदअ। \nआ चोे मुिखया जी छौड़ी माएकk बजा कहलिख*ह------  िलअ एकरा झॲट पकिड़ लए जाउ आ बाि*ह राखू। \n \nतखने सभ पंच समवेत वरे बाजल----  मुिखया जी अपने तँ परमेर िछऐ तखन फेर एकर सजाए-----बास \nएतबे। \n \nमुिखया जी बजलाह---  नेतृbवक काज छै जे जँ कतौ पसाही लागल देखए तँ ओिहमे पािन ढ़ािर दै नै की \nघी। \n \n25  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिजया जरए सगर राित \n \nअहा.....मूहँ तँ लगै जेना चाने हो आ आँिख तँ बुझू जे मृगनयनी सन। कने मूड़ी तँ उठाउ। एक बेर नजिर \nिमला कए तँ देिखऔ। \nआँ......  एहन झटका तँ िबजुिरयोसँ नै लागल छल। कोनो बात नै िबआहक पछाित पिहल राित एहने \nसंवेदनशील होइत छै। \nहे यै....की भेल। एना आँिखसँ गंगा-जमुनाक धार िकएक  ? हमरासँ कोनो गलती भेल की। नै गलती तँ \nहमरासँ भेल जे अपन गलतीक सजा अहCकk दए देलहुँ। \nकेहन गलती आ केहन सजाए  ? \nिकशोरी होइतिहं हम यौवनक मधुमासमे डुZबी लगेबाक सोिच उतरए लगलहुँ। अमीरीमे पोसाइत, जुआनीकk \nपिबते मोन बा*ह-िसकड़ीकk तोिड़ बहार हेबाक लेल औनाए लागल छल। हम कइए की सकैत छलहुँ। िकशोर \nवयमे भटकबाक एकमाW कारण छल- ई भरल-पुरल देह जे जौबनकk चरम पर जा िटकल छल। जकरा \nअमीरी आ जुआनीकk बीचसँ िनकलल संrमण घेर लेलक। \nिबआहो तँ अहC संग वएह सभ करेलक जे हमर बCचल संपितक पिहल उपभोग केने छल। हमर माए-बाप \nअपन बेटे जकC बुिझ सभ सुख-सुिवधासँ पूणछुा छोिड देलिन। कारण जे माए-बापक एक माW संतान रही \nहम। \nयै, हम बड उeमेदसँ आजुक राितक .तीqा करैत रही। हमरा सॲझा उपिथत कएल गेल बहुत रास कथा \nथिगत भए गेल छल। कारण छल हमर सोच--  जे हम शहआ छॲड़ीक िलव-इन-िरलेशनिशपकk फैसन \nवालीकk अपनासँ दूर राखए चाहैत छी।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयौ, हमर िबआह भए गेल। हमर कुमािरक पद छुिट गेल। मुदा हम अहCक िजनगी खराप नै करए चाहैत \nछी। हमर मौगी जाित असवी होइत अिछ। मुदा िकछु वख पिहने लागल एसक बेमारी हमर िजनगीक सीमा \nदेखा देलक अिछ। \nसbये बेमारीक कोनो िवास नै, मुदा अहC एकटा रोगी माW नै अहC तँ चिरWहीनसँ बेसी िकछु नै देखाइ छी \nहमरा। जँ एतेक िनxावान छी जे अपन रोग हमरामे नै देखए चाहैत छी तँ अपन मूँह पर पोतल किरखासँ \nहमर मोन िजनगी याह िकएक केलहुँ ? \n \nयौ, ऐ समाजक परंपरा िनमाहैत लोक-लाज आ अपन रqाथ पुषक गात लागब आवcयक बुझलहुँ। बस। \n \nबाहर रौदक धाह देखाएल। मुदा मोनमे अ*हारे-अ*हार पसिर गेल छल। उजासक बाट सेहो अ*हराएल। \n \n26 \nसाढ़े एकैसम सदी \n \nहेलो.....  हाय। \nकी हाल छै ? \nफाइन। \nई कोनो एबाक समय छै। डेढ़ घंटा लेटसँ ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिखिसया िकए गेलहुँ। रतामे सौरभ भेिट गेल। सिट गेल हमरासँ । कहू हब भािग जैतहुँ । केहन \nए[सिपिरए*स गेन करैत ओ। मुदा अहूँ तँ समय पर निहए आएल हएब। \nहँ िरयाकk गोVडेन पाकमे तते ने मोन लगै छै जे घ^टा-जोड़ी कए लेने छल। छोिड़ते नै छल। \nजखन िरयासँ एते घ^टा-जोड़ी अिछ तखन हमर कोन काज  ? अहCसँ नीक सौरभे जे हमर बाट जोहैए। \nओ नामरद अिछ की जे अहॴ टाक बाट जोहैए। \nहम जाइ छी। \nकत' \nसौरभ लग। \nकथी लेल। \nइ*Pयाय करबा लेल।३ \nहेलो जुगनू कत' छी। बुढ़बा गाइड लग। की करै छी। हषक संग छलौह^ की। \nआब yी छी। \nआिब जाउ हमरा लग। \nकतए छी अहC ? \nडीयर पाकमे। \nआबै छी। \nतँ कO .तीqा जुगनू केर हम चलै छी।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिखिसआइ िछ िकए। आब की केकरो पर आि0त छै। एक जँ केलक मना तँ दोसर तैयार छै। \nआब िबआह तँ केकरोसँ कतौ क' लैए। मुदा भोगैए केओ, कतौ केकरो दोसराकk। \nपिहने .था चल घर बदलबाकk मुदा आब तँ घरवला बदलबाक परंपरा छै। \n \nिवदेह अंक-७८मे .कािशत \n27 \nभूख \n \nसतबरतीक मोहर अपना उपर लगेबाक लेल नै जािन कतेको सासु आ माएकk आरोिपत केलक। एतेक धिर \nजे किनयC-बहुिरयाकk सेहो नै छोड़लक। \nओकरा पर शंका तँ भिर गॱआ करै मुदा ओिह मौगीक छुटल मूँहक सॲझा सभ अपन-अपन मूँह ब*द राखए। \nअसलमे ओकर घरबला सेनाक नौकरीमे छल। छुीक कमी। तािह पर ओ मौगी गजबकk सु*दर रहै। तँए \nओ गामे नै अनगॱआक नजिरमे आिब गेल रहै। \nएक िदन गाम भिरक मौगी सभ ओकरा बैसार क' क' कूब ान देलक। ओ मौगी खूब आrोिशत वर^ \nबाजल---ऐ गामक कोन घरक बेटी-पुतोहु हाट-बजार आ मेला ज क' नै घुिम अबैए। मुदा हम तँ किहयो \nअपन घरसँ बहरा क' दूरो पर नै जाइ छी। आब केओ पाहुन-परक एतै तँ हम ओकरा कोना क' भगा देबै। \nयै किनयC, नै बरदास भेल तँए मूहँ खोलै छी। पाहुन-परककk नै भगा देबै मुदा ओकरा संग करै बला रंग-\nरभसकk तँ रोिक सकै छी ने। देिखऔ सभहँक बेटी-पुतोहु अपन सासु-माए केर संग जा कतौ घुमैए आ फेर \nचिल अबैए। केकरो िकछु भेलैए आइ धिर। अहC तँ घरेमे रिह पेट क' लेलहुँ अिछ। घरबला जे अिगला \nमासमे आएत तकरे लेल ई रखने िछऐ ई अनजनुआ िचलका।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबुझा ने देथु*ह ईएह सभ। हम तँ फोन पर फोन कए हािर गेलहुँ। नौकरी तँ बुढ़ारी धिर हेतै मुदा जबानी \nकी धराउ राखल छैओ तँ आिब घुिर जेतै फेर िदया-बातीमे एबाक बचन द' क'। ऐ बीचमे हमरा जखन मोन \nहएत संग रहबाक तकर कोन बाट हेतै। अिहना कुहिर क' मरबै की आ िक एकरा शRितक लेल दोसर बाट \nतकबै हम। भूख लगला पर भोजन चाही खाली बचन नै। \n \nआ सभा खbम भ' गेल छल। \n \n \n \n \n२ \nआशीष अनिच*हारक गजल  \n \n \nअइ संसारकk अनकासँ मतलब \nआ हमरा छलै अपनासँ मतलब   \n \nपूल बनाउ नदी महानदीपर   \nकातक धारकk लचकासँ मतलब   \n \nभेटै आशीवद या िक सराप   \nछै भगताकk देवतासँ मतलब \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभूआ पसरल जमीनपर तैयो \nिसंगरहारकk खसबासँ मतलब   \n \nजकरा लग िकयो नै अनिच*हार \nअनिच*हारकk तकरासँ मतलब \n \nसभ पCितमे 222-222-222 माWाrम अिछ।  दू टा अलग अलग लघुकk दीघ मानबाक छूट लेल गेल \nअिछ।सुझाव सादर आमंिWत अिछ। \n \n \n \n \n३ \nनागेश कुमार .ेिषत आशुतोष- 0ीरामचिरतमानस \n \n0ीहिरO \n0ीरामचिरतमानसक िवषय rम \nमंगलाचरण। गु दृ व*दना। ाeहण दृ संत दृ व*दना । खल दृ व*दना । संत दृ असंत दृ वंदना । \nरामOपसँ जीमाWक व*दना । तुलसीदासजीक दीनता आओर रामभ[तमिय किवताक मिहमा । किव दृ व*दना \n। वाVमीिकए वेदए eहाए देवताए िशवए पावती आिदक व*दना । 0ीसीताराम दृ धाम दृ पिरकर दृ व*दना । \n0ीनाम दृ व*दना आओर नाम मिहमा । 0ीरामगुण आओर 0ीरामचिरतक मिहमा । मानसिनमणक ितिथ । \nमानसक प आओर माहाbeय । यावV[य दृ भराज दृ संवाद आ .याग दृ माहाbeय । सतीक मए \n0ीरामजीक ऐय आओर सतीक खेद । िशवजीारा सतीक bयागए िशवजीक समािध । सतीक दq दृ यमे \nजायब । पितकk अपमानसँ दुOखी भय सतीक योगािiनसँ दहनए दq दृ य दृ िवvवंस । पावतीक ज*म \nआओर तपयाए 0ीरामजीक िशवजीसँ िववाहकk लेल अनुरोध । सXतिषलोकिनक परीqामे पावतीजीक महbव ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकामदेवक देवकायमे जायब आओर भम होयब । रितकk वरदान । देवतालोकिनक िशवजीसँ िबवाहक लेल \n.ाथना करबए सXतिषलोकिनक पावती लग जायबए िशवजीक िविचW बराित आओर िववाहक तैयारी । \nिशवजीक िववीह ष िशव दृ पावती दृ संवादए अवतारकk हेतु । नारदक अिभमान आओर मायाक .भाव । \nिवमोिहिन वयंवरए िशवगणसभकk आ भगवानकk शाप आओर नारदक मोह दृ भंग । मनु दृ शतपा दृ तप \nएवं वरदान । .तापभानुक कथा । रावणािदक ज*मए तपया आओर हुनक ऐय आ अbयातार । पृ|वी \nआओर देवतािदक कण पुकार । भगवानक वरदान । राजा दशरथक पुWेि यण् रानीसभकk गभवती \nहोयब । 0ीभगवानक .ाकय आओर बाललीलाक आन*द । िवशवािमWक राजा दशरथसँ राम दृ लमणकk \nमCगब । िवशवािमW दृ यक रqा । अहलेया उ{ार । 0ीराम दृ लमणसिहत िवशवािमWक जनकपुरमे \n.वेश । 0ीराम दृ लमणकk देिखकय जनकजीक .ेम दृ मुiधता । 0ीराम दृ लमणक जनकपुर दृ िनरीqण \n।  \nपुपवािटका दृ िनरीqणए सीताजीक .थम दशनए 0ीसीतारामजीक परपर दशनए । 0ीसीताजीक पावती पूजन \nएवं वरदान.ािXत आ राम  . लमण संवाद । 0ीराम दृ लमणसिहत िवािमWक यशालामे .वेश । \n0ीसीताजीक यशालामे .वेश । ब*दीजनसभारा जनक.िताक घोषणा । राजासभसँ धनुष निह उठब ए \nजनकक िनराशाजनक वाणी । 0ीलमणजीक rोध । धनुषभंग । जयमा ल पिहरायब । 0ीराम दृ लमण \nआओर परशुराम दृ संवाद । दसरथजी लग जनकजीक दूत भेजबए अयोvयासँ बराितक .थान । बराितक \nजनकपुरमे आगमन आओर वागतािद । 0ीसीता . राम  . िववाह । बराितक अयोvया लौटब आओर \nअयोvयामे अन*द । 0ीरामचिरत सुनब दृ गायबक मिहमा । \n         अयोvयाकाzड \nमंगलाचरण । रामराPयािभषेकक तैयािरए देवतालोकिनक mयाकुलता तथा सरवतीजीसँ हुनक .ाथना । \nसरवतीक म*थराक बुि{ फेरब । कैकैयीक कोपभवनमे जायब । दशरथ दृ कैकेयी दृ संवाद आओर \nदशरथ दृ शोकए सुम*Wक महलमे जायब आओर ओतयसँ लौटकय 0ीरामजीकk महलमे भेजब । 0ीराम दृ \nकैकेयी दृ संवाद । 0ीराम दृ दशरथ दृ संवादए अवधवािसलोकिनक िवषादए कैकेयीकk समझायब । 0ीराम दृ \nकौसVया दृ संवाद । 0ीसीता दृ राम संवाद । 0ीराम दृ कौसVया दृ सीता संवाद । 0ीराम दृ लमण दृ \nसंवाद । 0ीलमण दृ सुिमWा दृ संवाद । 0ीरामजीए लमणजीए सीताजीक महाराज दशरथ लग िवदा मCगय \nजायबए दशरथजीक सीताजीकk समझायब । 0ीराम दृ सीता दृ लमणक वनगमन आओर नगर दृ \nिनवािसलोकिनकk सूतल छोिडकय आगू बढब । 0ीरामक 0ृंगवेरपुर पहुँचबए िनषाद ारा सेवा । लमण दृ \nिनषाद दृ संवादए 0ीराम दृ सीतासँ सुम*Wक संवादए सुम*Wक लौटब । केवटक .ेम आओऱ गंगा पार जायब  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n। .याग पहुँचबए 0ीराम दृ भराज दृ संवादए यमुनातीरिनविसलोकिनक .ेम । तापस दृ .करण । यमुनाकk \n.णामए वनवािसलोकिनक .ेम । 0ीराम दृ वाVमीिक दृ संवाद । िचWकूटमे िनवासए कोल दृ भीलसभक ारा \nसेवा । सुम*Wक अयोvयाकk लौटब आओर सवW शोक देखब । दशरथ दृ सुमनW दृ संवादए दशरथ मरण \n। मुिन विसxक भरतजीकk बजाबय लेल दूत भेजब । 0ीभरत दृ शWुक आगमन आओऱ शोक । भरत दृ \nकौसVया दृ संवाद आओर दशरथजीक अ*bयेि िrया । विसx दृ भरत दृ संवादए 0ीरामजीकk लयबाक \nलेल िचWकूट जयबाक तैयािर । अयोvयावािससभसिहत 0ीभरत दृ शWु आिदक वनगमन । िनषादक शंका \nआओऱ सावधािन । भरत दृ िनषाद दृ िमलन आओर संवाद एवं भरतजीक आ नगरिनवािससभक .ेम । \nभरतजीक .याग जायब आओर भरत दृ भराज दृ संवाद । भराजारा भरतक सbकार । इ* दृ बृहपित \nदृ संवाद । भरतजी िचWकूटकk मागमे । 0ीसीताजीक वए 0ीरामजीकk कोल दृ िकरातसभकkारा भरतजीक \nआगमनक सूचनाए रामजीक शोकए लमणजीक rोध । 0ीरामजीक लम णजीकk समझायब एवं भरतजीक \nमिहमा कहब । भरतजीक म*दािकनी दृ नानए िचWकूटमे पहुँचबए भरतािद सभलोकिनक परपर िमलापए \nिपताक शोक आओऱ 0ा{ । वनवालसलोकिनारा भरतजीक मzडलीक सbकारए कैकेयीक पtाताप । \n0ीवसीxजीक भाषण ण् 0ीराम दृ भरतािदक संवाद । जनकजीक पह ुँचबए कोल दृ िकरातािदक भ^टए \nसभलोकिनक परपर िमलाप । कौसVया दृ सुनयना दृ संवादए 0ीसीतजीक शील । जनक दृ सुनयना \nसंवादए भरतजीक मिहमा । जनक दृ विसxािद दृ संवादए इ*क ि च*ताए सरवतीक इ*कk समझायब । \n0ीराम दृ भरत दृ संवाद । भरतजीक तीथ दृ जल दृ Vथापन आ िचWकूटमण । 0ीराम दृ भरत दृ \nसंवादए पादुका दृ .दानए भरतजीक िवदाई । भरतजीक अयोvया लौटबए भरतजीारा पादुकाक थापनए \nनि*दाममे िनवास आओर 0ीभरतजीक चिरW दृ 0वणक मिहमा । \n       अरzयकाzड  \nमंगलाचरण । जयंतक कुिटलता आओर फल.ािXत । अिW.िमलन एवं तुित । 0ीसीता.अनसूया.िमलन आओर \n0ीसीताजीकk अनसूयाजीक पाितवतधम कहब । 0ीरामजीक आगू .थानए िवराध.वध आओर शरभङ्..संग । \nराqस.वधक .िता करब । सुतीणजीक .ेमए अगbय.िमलनए अगbय.संवादए रामक दzडक.वन..वेश \nआओर जटायु िमलन । पचवटी.िनवास आओर 0ीराम.लमण.संवाद । शूपणखाक कथाए शूपणखाक \nखर.दूषण लग जायब आओऱ खा.दूषणािदक वध । शूपणखाक रावणकk िनकट जायबए 0ीसीताजीक अिiन \n.वेश आओर माया सीता । मारीच.संग आओर वण.मृगOपमे मारीचक मारल जायब । 0ीसीताहरण आओर \n0ीसीता.िवलाप । जटायु.रावण.यु{ । 0ीरामजीक िवलापए जटायुक .संग । कब*ध.उ{ार । शबरीपर कृपाए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनवधा भि[त.उपदेश आओर पeपासर िदिस .थान । नारद.राम.संवाद । संतलोकिनक लqण आओर \nसbसंग.भजनक लेल .ेरणा । \nिकिक*धाकाzड \nयिप .भु 0ीरामच*जीक .भुताकk सभ अिहना ;अकथनीय{ बूझैत छिथ तथािप िबनु कहल िकयो निह रहल \n। एिहमे वेद एहन कारण बतयने अिछ िक भजनक .भाव बहुत तरहk कहल गेल अिछ । ;अथत भगवानक \nमिहमाक पूण वणन तँ िकयो कय निह सकत य पर*तु जकरासँ जतबा भय सकय ततबा भगवानक गुणगान \nकरबाक चाही । िकएकतँ भगवानक  \nयिप .भु 0ीरामच*जीक .भुताकk सभ अिहना ;अकथनीय{ बूझैत छिथ तथािप िबनु कहल िकयो निह रहल \n। एिहमे वेद एहन कारण बतयने अिछ िक भजनक .भाव बहुत तरहk कहल गेल अिछ । ;अथत भगवानक \nमिहमाक पूण वणन तँ िकयो कय निह सकत  पर*तु जकरासँ जतबा भय सकय ततबा भगवानक गुणगान \nकरबाक चाही । िकएकतँ भगवानक गुणगानOिप भजनक .भाव अजीब अिछ  ओकर नाना .कारसँ \nशाWसभमे वणन अिछ । कनेको भगवानक भजन मनुयकk सहजk भवसागरसँ तािर दैत अिछ{ ।।1।। \n \n \n \n \nबालकाzड \nअqरक , अथसमूहक, रसक, छ*दक आओर मंगलके◌ॅ करिनहार सरवतीजी आओर गणेशजीके◌ॅ हम व*दना \nकरैत छी ।। 1 ।।   ◌ं \n0ा आओर िवासक वप 0ीपावतीजी आओर 0ी शंकरजीक हम वंदना करैत छी, जिनक िबनु िस जन \nअपन अंतःकरणमे िथत ईरके◌ॅ निह देिख सकैछ  ।। 2 ।। \nानमय, िनbय, शंकरOप गुक हम वंदना करैत छी, जिनक आि0त भेलेसॅ टेढ चान ;सेहो{ सवW वि*दत \nहोईछ  ।। 3  ।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n0ीसीतारामजीक गुणसमूहOिप पिवW वन मे िवहार करयवाला , िवशु िवानसeप! कवीर 0ीवाVमीिकजी \nआओर कपीर 0ीहनुमानजीक हम व*दना करैत छी।। 4 ।। \nउव , िथत ;पालन{ आओर संहार करयवाली , [लेशके◌ॅ हरयवाली आ संपूण कVयाणके◌ॅ करयवाली \n0ीरामच*जीक ि.यतमा 0ीसीताजीके◌ॅ हम नमन करैत छी ।। 5 ।। \nजिनक मायाक वशीभूत सeपूण िव , वeहािद देवता आओर असुर छिथ , जिनक सfासॅ रसीमे सपक \nमक भा◌ॅित ई सकल    दृcय - जगत् सते् बुझना जाईत अिछ आओर िजनक केवल चरणे भवसागरसॅ \nतरक इBछावालाक लेल एकमाW नौका अिछ, तािह समत कारणसॅ पर ; सभ कारणक कारण आओर सभसॅ \n0ेx { राम कहावयवाला भगवान हिरक हम व*दना करैत छी  ।।   6  ।। \nअनेक पुराण, वेद आओर ; त*W{ शWसॅ सeमत जे रामायणमे विणत  अिछ आओर िकछु अ*यWोसॅ \nउपलmध कथाके◌ॅ तुलसीदास अपन अ*तःकरणक सुखकलेल अbयंत मनोहर भाषा रचनामे िवWृत करैत अिछ \n।।  7  ।। \nिजनक मरण करयसॅ सभ काय िस होईत अिछ जे सभक वा◌ामी आओर सु!र हाथीक मुखबाला छिथ , \nवएह बुिक रािश आओर शुभ गुणसभक धाम ;0ीगणेशजी{  हमरा पर िrपा करिथ जिनक िrपासॅ बौका \nबड नीक बाजयवाला भय जाईत अिछ आओर नRगर - लुl दुगम पहाडपर चिढ जाईत अिछ , ओ कलयुगक \nसबटा पापसमूहके◌ॅ जरा देवयवाला दयालु ;भगवान { हमरापर िवत होईथ दया करिथ   ।। 2  ।।   ◌्र \nजे नील कमलक भॅाित cयामवण छिथ, पूण फुलायल लाल कमलक भा◌ॅित िजनक नेW छि*ह आओर जे सदा \nqीरसागरमे शयन करैत छिथ से भगवान ; नारायण{ हमरा हृदयमे िनवास करैथ  ।।  3  ।।    \n  \n िजनक कुंदक पुप आओर चानक समान ;गौर{ देह अिछ , जे पावतीजीक ि.यतम आओर दयाक धाम \nछिथ , आओर िजनक दीनसभपर नेह अिछ , ओ कामदेवके◌ॅ मदन करयवाला ; शंकरजी {  हमरापर   \nकृपा करिथ ।। 4  ।। \nहम ओिह गुO महाराजके◌ॅ चरणकमलक व*दना करैत छी, जे कृपाके◌ॅ समु आओर नरOपमे 0ीहिरये छिथ \nआओर जिनक वचन महामोहOिप घन अ*हारके◌ॅ नाश करबाक लेल सूय - िकरणसभक समूह अिछ ।। 5  \n।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहम गुOमहाराजके◌ॅ चरणकमलक रजक व*दना करैत छी, जे सुिच ।सु!र वाद।, सुगंध तथा अनुरागOिप \nरससॅ पूण अिछ ; ओ अमर मूलक {संजीवनी जडी । सु!र चूण अिछ, जे सeपूण भवरोगक पिरवारके◌ॅ नाश \nकरयवाला अिछ ।। 1  ।। \nओ सुकृित ; पुzयवान ◌्र पुOष { Oिप िशवजीक देहपर सुशोिभत िनमल िवभूित अिछ आओर सु!र कVयाण \nआओर आनंदक जननी अिछ , भ[तके◌ॅ मनOिप सु!र दपणक मैलके◌ ॅ फराक करिनहार आओर ितलक करयसॅ \nगुणसभक समूहके◌ॅ वशमे करिनहार अिछ ।। 2  ।। \n0ीगुOमहाराजक चरण - नखक Pयोित मिणसभक .काशक ;इजोतक{ समान अिछ, जकर मरण किरतिह \nहृदयमे िदmय दृि उbप! भय जाइत अिछ ओ इजोत अानOिप अ*हारके◌ॅ नाश करयवाला अिछ ; ओ जकर \nहृदयमे आिब जाईत अिछ, तकरे बड भाiय अिछ ।। 3  ।। \nओिहके◌ॅ हृदयमे अिबते हृदयक िनमल नेW खूिल जाईत अिछ आओर संसारOिप रािWके◌ॅ दोष - दुःख मेटाय \nजाईत अिछ आ 0ीरामचिरWOिप मिण आओर मािण[य, गुXत आओर .कट जतय जे जािह खानमे अिछ, \nसबटा देखाय लागैत अिछ - ।। 4 ।। \nजेना िस जनके◌ॅ नेWसभमे लगाकय साधक, िस आओर सुजान पवतसभ, वनसभ आओर ि.|वीके◌ॅ तौरमे \nकौतुकेसॅ बहुत - रािस खानसभ देखैत छिथ ।। 1  ।। \n0ीगुOमहाराजक चरणक रज कोमल आओर सु!र नयनाित-अंजन अिछ,  जे नेWक दोषसभके◌ॅ नाश करयवाला \nअिछ । तािह अंजनसॅ िववेकOिप नेWसभके◌ॅ िनमल कय हम संसारOिप ब*धनसॅ छोडावयवाला 0ीरामचिरWक \nवणन करैत छी ।। 1  ।। \nसव.थम ि.|वीक देवता ाeहण लोकिनक चरणक व*दना करैत छी, जे अानसॅ उbप! सबटा संदेहक \nहरिनहार छिथ । तखन सभ गुणक खान संत - समाजके◌ॅ .ेमसिहत सु!र वाणीसॅ .णाम करैत छी ।। 2  \n।। \nसंतसभक चिरW कपासक चिरWक ;जीवनक{ भा◌ॅित शुभ अिछ, जकर फल नीरस,िवशद आओर गुणमय होइत \nअिछ । ;कपासक { डोडी नीरस होइत अिछ, संत - चिरWमे सेहो िवषयासि[त निह अिछ, तािहसॅ ओ सेहो \nनीरस अिछ; कपास उPवल होइत अिछ, संतक हृदय सेहो अान आओर पापOिप अ*हारसॅ रिहत होइत \nअिछ, एिह लेल ओ िवशद अिछ, आओर कपासमे गुण ;तनु{ होइत अिछ, एिह तरहे◌ॅ संतक चिरW सेहो \nसदगुणसभक भzडार होइत अिछ, एिह लेल ओ गुणमय अिछ । जेना◌ॅ कपासक धागा सूईक काएल छेदमे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपन तन दय झा◌ॅिप दैत अिछ, अथवा कपास जेना◌ॅ तूनय गेलासॅ, काटय गेलासॅ आओर बूनय गेलासॅ को \nसिहकय वWक Oपमे पिरणत भय दोसराके◌ॅ गोपनीय थानसभके◌ॅ झा◌ॅपित अिछ तिहना। संत वयं दुःख \nसिहकय दोसरके◌ॅ छेदसभ ; दोषसभ{ के◌ॅ झा◌ॅपित अिछ, जािह कारणे ओ जगत ◌्रमे व*दनीय यश .ाXत कयने \nअिछ ।।  3  ।। \nसंतसभक समाज आन*द आओर कVयाणमय अिछ, जे जगतमे चलैत - िफरैत तीथराज ;.याग{ अिछ ◌ं \nजतय ;ओिह संतसमाजसभक .यागराजमे { रामभि[तOिप गंगाजीक धारा अिछ आओर वeहिवचारक .चार \nसरवतीजी छिथ ।। 4 ।। \nिविध आओर िनष्◌े◌ाध ; ई क  आओर ई निह क  { िप कमसभक कथा कलयुगक पापसभक हरि*हहार \nसूयतनया यमुनाजी छिथ आओर भगवान िवणु आओर शंकरजीक कथासभ िWवेनीOपसॅ सुशोिभत अिछ जे \nसुिनतिह सभ आनंद आओर कVया◌ाणसभक देनि*हहार छिथ ।। 5  ।। \n।तािह संतसमाजOिप .यागमे। अपन धममे जे अटल िवास अिछ से अqयवट अिछ, आओर शुभकम ओिह \nतीथराजक समाज ।पिरवार। अिछ ओ ।संतसमाजOिप .यागराज। सभ देश सभमे सभ समय सभके◌ॅ \nसहजिहमे .ाXत भय सकैत अिछ आओर आदरपूवक सेवन कयलासॅ [लेशसभके◌ॅ न करयवाला अिछ  ।। \n6  ।। \nओ तीथराज अलोिकक आओर अकथनीय अिछ, आ शी  फल देवयवाला अिछ; ओकर .भाव .bयq अिछ \n।। 7  ।। \nजे मनुय एिह संत - समाजOिप तीरथराजक .भाव .स! मनसॅ सु नैत आओर बुझैत छिथ आओर फेर अbयंत \n.ेमपुवक एिहमे डुZबी लगावैत छिथ , ओ एिह देहके◌ॅ रिहतिह धम,अथ, काम, मोq - चाOटा फल पािब जाइत \nछिथ   ।।  2  ।। \n \nएिह तीरथराजमे नानक फल तbकंल एना .तीत होइत अिछ िक कौआसभ कोईली बिन जाइत अिछ  आओर \nबगुलासभ हंस । ई सुिनकय िकयो आtय निह करय  , िकएक तॅ सbसंगक मिहमा नुकायल निह अिछ \n।। 1  ।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nवाVमीिकजी, नारदजी आओर अगbयजी अपन - अपन मुखसॅ अपन होिन ;जीवनक वृfा*त{ कहने छिथ । \nजलमे रहि*हहार, थलपर चलि*हहार आओर अकाशमे िवचरयवाला नाना .कारक जड - चेतन जतेक जीव \nएिह जगतमे छिथ ।। 2  ।। \nतािहमेसॅ जे जािह समय जतय कतहु जािह कोनो जतनसॅ बुि, कीित,स¡गित, िवभूित ;ऐय{ आओर भलाई \nपओने छिथ , से सभ सbसंगेक .भाव बुझबाक चाही। वेदसभमे आओर लोकमे एिह .ािXतक दोसर कोनो \nउपाय निह अिछ ।। 3  ।। \nसbसंगक िबनु िववेक निह होइछ आओर 0ीरामजीक कृपाक िबनु ओ सbसंग सुलभ निह । सbसंगित आनंद \nआओर कVयाणक जैड अिछ। सbसंगक िसिये ;.ािXतये{ फल अिछ आओर सभ साधन त‘ फूल अिछ ।। \n4 ।।  \nदुो सतसंगित पािवकय सुधिर जाइत अिछ  , जेना◌ॅ पारसक पशसॅ लोहा सोहाय जाइत अिछ ।सु!र \nसोना बिन जाइत अिछ .    िक*तु दैवयोगसॅ यिद किहयो सPजन कुसंगतमे पिड जाइत छिथ, त’ ओ ओतहुं \nसा◌ॅपक मिणके◌ॅ समान अपन गुणेक अनुसरण करैत छिथ ।अथत जािह तरहे◌ॅ सा◌ॅपक संसग पािबयोकय मिण \nओिहक िवषके◌ॅ हण निह करैछ आ अपन सहज गुण .काशके◌ॅ निह छोडैत अिछ, तिहना साधु पुOख दुोक \nसंगमे रिहयोकय दसेसरके◌ॅ .काशे दैत छिथ, दुसभक .भव िहनकापर निह पडैछ।  ।।  5  ।।      \neहा, िवणु, िशव,किव आओर पिzडत सभक वाणी सेहो संत मिहमाक वणन करबामे सकुचाय छिथ ; ओ \nहमरासॅ कोना निह कहल जायत अिछ, जेना◌ॅ साग - तरकारी बेचयवाला बुतय मिणक गुणसमूह निह कहल \nजा सकैछ ।। 6  ।।              \nहम संतसभके◌ॅ .णाम करैत छी, जिनक िचfमे समता छि*ह, जिन क ने िकयो िमW अिछ आओर ने शWु! \nजेना◌ॅ आंजुरमे राखलगेल सु!र फूल ;जािह हाथसॅ फूल टूटल  आओर जािह हाथमे राखल गेल तािह। दुनू \nहाथके◌ॅ समानOपे◌ॅ सुगंिधत करैछ { तािह .कारे◌ॅ संत शWु आओर िमW दुनुक समानOपे◌ॅ कVयाण करैत छिथ।   \n।। 3 ।क।  ।। \nसंत सरल हृदय आओर जगbक िहतकािर होइत छिथ , हुनक एहन वभाव आओर नेहके◌ॅ जािनकय हम \nिवनय करैत छी, हमर एिह बाल - िवनयके◌ॅ सुिनकय कृपा किर 0ीरामजीक चरणमे हमरा .ीित िदयह  ।। \n3 । ख ।  ।।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआब हम सा◌ॅच भावसॅ दुसभके◌ॅ .णाम करैत छी, जे िबनु .योजने◌ॅ, अपन िहत करयबालाक हेतु सेहो \n.ितकूल आचरण करैत छिथ । दोसरक िहतक हािनय िजनक दृिमे लाभ अिछ, जकरा दोसरके◌ॅ उजडयमे \nहष आओर बसयमे िवषाद होइत अिछ ।। 1 ।। \nजे हिर आओर हरक यशOिप र्पूि◌णमाक चानक हेतु राहुक समान ;अथत जतय कतहु भगवान् िवणु वा \nशंकरके◌ॅ यशक वणन होइत अिछ, तािहमे ओ बाधा दइत अिछ{ आओर दोसर सभक िनंदा करबामे \nसह¤बाहुक समान वीर छिथ ; ◌े दोसरसभक दोषसभके◌ॅ हजार आ◌ॅिखसॅ देखैत छिथ आओर दोसरसभक \nिहतOिप घीके◌ॅ हेतु जिनक मन माछीक समान अिछ {अथत जािह .कारे◌ॅ माछी घीमे खिसकय ओिहके◌ॅ खराब \nकय दइत अिछ आओर वयं सेहो मिर जाइत अिछ, तिहना दु गण दोसरके◌ॅ बनल - बनायल कायके◌ॅ अपन \nहािन कइयोकय िबगािर दइत छिथ  ।।2 ।। \nजे तेज ;दोसरसभके◌ॅ जरावयवाला ताप { मे अिiन आओर rोधम े यमराजके◌ॅ समान छिथ, पाप आओर \nअवगुणOिप धनमे कुबूरक समान धिनक छिथ, िजनक उदय सभक िहतक नाश करबाक हेतु केतुके◌ॅ ;पुBछल \nताराके◌ॅ { समान अिछ, आओर िजनक कुeभकणक भा◌ॅित सुतले रहबाटामे भलाई अिछ ।।3।। \nजेना◌ॅ िहम कृिषके◌ॅ उपटकय अपने सेहो गैल जाइत अिछ, तिहना आं दोसरक काय िबगाडबाक हेतु     \nअपन शरीरधिर छोिड दइत छिथ । हम दुसभके◌ॅ ;हजार मुखवाला { शेषजीक भा◌ॅित बूिझ .णम करैत छी, \nजे परक दोषके◌ॅ हजार मुखसॅ सहष वणन करैत छिथ  ।।4।। \nपुनः हुनका राजा पृथुक  ; जे भगवानक यश सुनबाक हेतु दस हजार मा◌ॅगने छलाह {  भा◌ॅित जािनकय \n.णाम करैत छी जे दस हजार कान दोसर सभक पाप सभके◌ॅ सुनैत छिथ फेर इ*क समान मािनकय हुनक \nिवनय करैत छी, िजनका सुरा ;मिदरा{ नीक आओर िहतकर बुझना जाइत छि*ह ।इ*के◌ॅ लेल सेहो सुरा \nनीक अथर्◌्◌ा◌ात देवताक सेना िहतकर छि*ह।  िजनका कठोर वचन सिदखन िपअरगर लागैत छि*ह आओर \nहजारो आ◌ॅिखसॅ दोसरसभके◌ॅ दोषसभ देखैत छिथ ।।6।। \nदुसभक ई रीत अिछ िक ओ उदासीन, शWु अथवा िमW ककरो िहत सुिनकय जरैत छिथ । ई बुिझकय \nदुनू हाथ जोिडकय ई जन .ेमपूवक हुनकासॅ िवनय करैत अिछ ।। 4  ।। \nहम अपन िदिससॅ िनहोरा कयलहु◌ॅ, मुदा ओ अपन िदिससॅ किहयो निह चुकताह । कौआसभके◌ॅ कतबो .ेमसॅ \nपोषू; तथिप ओ की किहयो माउसक bयागी भय सकैछ ? ।। 1  ।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआब हम संत आओर असंत दुनुक चरणक व*दना करैत छी; दुनूटा दुःख देवयवाला छिथ, मुदा उभयक \nबीचमे िकछु अ*तर कहल गेल अिछ । आं अ*तर ई अिछ जे एक ;संत{ त’ िबछुडैत काल .ाण हैर लइत \nछिथ आओर दोसर ;असंत{ िमलैत छिथ तखन दाOण दुःख दइत छिथ । ;अथत संतक िबछोह मरनक \nसमान दुःखदािय होइत अिछ आओर असंतक िमलान {  ।। 2  ।। \nदुनू ;संत आओर असंत{ जगमे संगिह जनमैत छिथ; मुदा ;एकं◌े संग जनम लेनहार{ कमल आओर जॲकक \nभा◌ॅित हुनक गुण पृथक - पृथक होइत छि*ह । ।कमल दशन आओर पशसॅ सुख दइत अिछ, मुदा जॲक \nदेहक पश पिवत^ सोिणत चूसय लागैत अिछ।  । साधु अमृतक भॅाित ।मृbयु Oिप संसारसॅ उबारयवाला। \nआओर असाधु मिदराक भा◌ॅित ।मोह, .माद आओर जडत उbप! करयवाला। अिछ, ;शाWसभमे समुेम*थनसॅ \nअमृत आओर मिदरा दुनूक उbपिf बतायल गेल अिछ{  ।। 3  ।। \nभॅल आओर बेजाय अपन - अपन करनीक अनुसार सु!र यश आओर अप यशकक सeपिf पाबैत छिथ । \nअमृत, चान, गंगाजी आओर साधु आ िवष, अिiन, किलयुगक^ पापसभक नदी अथत कमनाशा आओर िहंसा \nकरिनहार mयाध, िहनक गुण - अवगुण सभ िकयो जानैत छिथ; मुदा जकरा जे भावैत अिछ तकरा सैह नीक \nलागैत अिछ ।। 4 - 5 ।। \nभॅल भलाइये हन करैत अिछ आओर ओछ ओछत^के◌ॅ हण करैत अिछ । अमृतक सराहना अमर करबामे \nहोइत अिछ आओर िवषक मारयमे ।।5।। \nदुसभके◌ॅ पापसभ आओर अवगुणसभक आओर साधुक गुणसभक कथा - दुनूटा अपार आओर अथह समु \nअिछ। एिहसॅ िकछु गुण आओर दोषक वणन कायल गेल अिछ, िकएकतॅ िबनु िच*हल हुनक हण वा bयाग \nनिह भय सकैछ ।।1।। \nनीक, बेजाय सभटा िबिधक बनायल अिछ, परंच गुण आओर दRषसभके◌ॅ िबचािरकय वेद, इितहास आओर पुराण \nकहैत छिथ िक eहाक ई सृि गुण - अवगुणसॅ सानल अिछ ।।2।। \nदुःख - सुख, पाप - पुzय, िदन - राित, साधु - कुसाधु, सुजाित - अजाित, दानव - देवता, उॅच - नीच, \nअमृत - िवष, सुजीवन ;सु!र जीवन{ -मृbयु सeपिf - दिरता, रंक - राजा, काशी - मगध, गंगा - \nकमनाशा, मारवाड - मालवा, ाeहण - कसाई, वग - नरक, अनुराग - वैराiय ।ई सभटा पदाथ eहाक \nसृिमे छिथ। वेद - शाW सभ िहनक गुण - दोष सभक िवभाजन कयने अिछ ।।3-5 ।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकरतार एिह जड - चेतन िवके◌ॅ गुण - दोषमय रचने छिथ ; मुदा संतOिप हंस दोषOिप पािनके◌ॅ छोिडकय \nगुणOिप दूधेटा हण करैत छिथ ।।6।। \nिबधाता जहन एिह .कारक िववेक दइत छिथ , तहन दोषसभके◌ॅ छोिडकय मन गुणसभमे अनुर[त होइत अिछ \n। काल - वभाव आओर कमक .बलतासॅ भॅल मनुय ।साधु। सेहो मायाक बश भय किहयो - काल \nभलाईसॅ चूिक जाइत छिथ ।।1  ।। \nभगवानक भ[त जेना◌ॅ ओिह चूिकके◌ॅ सुधिर लइत छिथ आओर दुःख दोषसभके◌ॅ मेटकय िनमल यश दइत छिथ, \nतिहना दु सेहो किहयो - काल उfम संग पािब भलाई करैत छि थ; मुदा हुनक किहयो भंग निह होबयवाला \nवभाव निह मेटाइछ ।।2।। \nजे  ।भेखधारी। ठग अिछ, तकरो ;साधु जेका◌ॅ{ भेष बनायल देिखकय भेषक .तापसॅ जगत पूजैत अिछ; \nमुदा एक - ने - एक िदन ओ चैड आिबये जाइत अिछ, अ*तधिर ओकर कपट निह िनमहैछ, जेना◌ॅ कालनेिम, \nरावण आओर राहुक हाल भेल ।।3।। \nअधलाहो भेष बना लेबयसॅ सेहो साधुक सeमाने होइत अिछ, जेना◌ॅ जगतमे जाeबवान आओर हनुमानजीक भेल \n। अधलाह संगितसॅ हािन आओर नीक संगितसॅ लाभ होइत अिछ, ई बात लोक आओर वेदमे अिछ, आओर \nसभ िकयो एिहके◌ॅ जानित छिथ ।।4।। \nबसातक सगसॅ धूल अकाशपर चिढ जाइत अिछ आओर ओ नीच ।नीचमे बहयवाला। पािनक संगसॅ थालमे \nिमिल जाइत अिछ । साधुक घरक तोता - मैना राम - राम सुिमरैित अिछ आओर असाधुक घरक तोता - \nमैना गिन - गिनकय गािर दइत अिछ ।।5।। \nकुसंगक कारणे धुआ◌ॅ कािरख कहाइछ, वएह धुआ◌ॅ ।सुसंगसॅ। सु!र याही बिनकय पुराण िलखबाक काममे \nआबैत अिछ आओर वएह धुआ◌ॅ जल, अिiन, वायु आओर पवनक संगसॅ मेघ बिन जीवनदाता बिन जाइत अिछ  \n।।6।। \nह, औषध, जल,वायु आओर वW - ई सॅभ सेहो कुसंग आअे◌ार सुसंग पािबकय संसारमे अधलाह वा नीक \nपदाथ भय जाइत अिछ । चतुर आओर िवचारशीले पुष एिह बातके◌ॅ जािन पाबैत छिथ ।। 7।ख। ।।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमाहक दुनू पखमे इजोत अ*हार समाने रहैत अिछ, मुदा िवधाता एिहक नाममे भेद कयने छिथ ;एकटाक नाम \nशु[ल आओर दोसरक नाम कृण रखलि*ह{  । एकटाके◌ॅ चानके◌ॅ बढावयवाला आओर दोसरके◌ॅ ओिहके◌ॅ \nघटावयवाला बूिझकय जगत एकटाके◌ॅ सुयश आओर दोसरके◌ॅ अपयश दय देलक ।। 7 ।ख।  ।। \nजगतमे जतेक जड आाओर चेतन जीव छिथ, सभके◌ॅ राममय बूिझकय हम हुनक सभके◌ॅ चरणकमलक \nसिदखन दुनू हाथ जोिडकय व*दना करैत छी ।।7।ग। ।। \nदेवता, दैत, मनुय, नाग, पqी, .ेत, िपतर, ग*धव, िक!र  आओर िनशाचर सभके◌ॅ हम .णाम करैत छी । \nआब सभ हमरा पर कृपा करथु ।।7।घ।  ।।       \n चैरासी लाख योिनसभमे चािर .कारक ; वेदज, अzडज,         , जरायु{ जीव जल, पृ|वी आओर \nअकाशमे रहैत छिथ, तािह सभसॅ भरल गेल एिह समत जगतके◌ॅ 0ीसीताराममय जािनकय हम दुनू हाथ \nजोिडकय .णाम करैत छी ।। 1  ।। \nहमरा अपन दास बूिझकय कृपाक खान अपने सभ गोटे िमिलकय छल छोिडकय कृपा कO । हमरा अपन \nबुि - बलक भरोस निह अिछ, ते◌ॅ हम सभसॅ िवनती करैत छी ।। 2  । \nहम 0ीरघुनाथजीक गुणक वणन करय चाहैत छीए मुदा हमर बुि{ ओछ अिछ आओर 0ीरामजीक चिरW \nअथाह छि*ह ।  \nतk हेतु हमरा उपायक एकहुटा अंग अथत िकछुओ ;लेशमाW{ उपाय निह सुझाईछ । हमर मन आओर बुि{ \nकंगाल अिछए मुदा मनोरथ राजा अिछ ।।3।। \nहमर बुि{ तँ अbयंत नीच अिछ आओर िच बड ऊँच अिछ । िच तँ अित पीबाक अिछए मुदा जगत् मे \nजुरईया छॉछो निहं । सPजन हमर िढठईक^ qमा करथु आओर हमर बालवचनक^ मन लगाकय ;.ेमपूवक{ \nसुनथु ।।4।। \n  \nजेना बालक जहन तोतराित बात बाजैत अिछ तँ ओकर माता दृ िपता ओिहक^ .स! मनसँ सुनैत छिथ । \nमुदा rूरए कुिटल आओर कुिबचािर लोक जे दोसरसभकk दोषेसभकk भूषणपसँ धारण कयने रहैत छिथ \n;अथत िजनका दोसरक दोषे नीक लागैत छि*ह{ए हँसताह ।।5।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसरस हो अथवा फीकए अपन किवता ककरा निह नीक लागैछ घ्  मुदा जे दोसरक रचनाकk सुिनकय हिषत \nहोईत छिथए एहन उfम पुष जगतमे बेसी निह छिथ ।। 6 ।। \nहे भाई ! जगतमे पोखिर आओर निदक समान मनुये बेसी छिथए जे जल पािबकय अपने बािढसँ बढैत छिथ \n;अथत अपने उ!ितसँ .स! होईत छिथ{ । समु जेकC तँ िबरले िकयो सPजन होईत छिथ जे चानकk \nपूण देिखकय ;दोसरक उ!ित देिखकय{ उमिड पडैत छिथ ।।7।।  \nहमर भाiय ओछ अिछ आओर इBचा बड पैघ अिछ ए मुदा हमरा एकटा िवास अिछ िक एिहकk सुिनकय \nसPजनसभ सुख पौताह आओर दु उपहास करताह ।।8।। \nमुदा दुसभकk हँसलासँ हमरा िहते होयत । मधुर कंठबाली कोइलीकk कौआ तँ कठोरे कहैत रहैत अिछ । \nजेनC बौकला हंसकk आओर ब^ग पपीहकk हँसैत अिछए तिहना मिलन मनवाला दु िनमल वाणीकk हँसैत अिछ \n।।1।।  \nजे निह तँ किवताक रिसक छिथ आओर ने िजनका 0ीरामच*जीक चरणमे .ेम छि*हए हुनक हेतु सेहो ई \nकिवता सुखद हायरसक काम देत । .थम तँ ई भाषाक रचना अिछ ए दोसर हमर बुि{ भोिर अिछ  \nय  एिहसँ ई हँसहो योiय अिछ ए हँसयमे कोनो दोष निह ।।2।। \nिजनका निह तँ .भुक चरणमे .ेम अिछ आओर ने नीक बुझे छि*हए हुनका ई कथा सुनयमे फीके लगति*ह \n। िजनक 0ीहिर ;भगवान िवणु{ आओर 0ीहरकk ;भगवान िशव{ चरणमे .ीित अिछ आओर बुि{ कुतक \nकरयवाला निह अिछ ;जे 0ीहिर दृ हरमे भदक अथवा ऊँच.नीचक कVपना निह करैछ{ए हुनका \n0ीरघुनाथजीक ई कथा िमठ लगति*ह ।।3।। \nसPजनगण एिह कथाकk अपन जीमे 0ीरामजीक भि[तसँ भूिषत जािनकय सु!र वाणीसँ सराहना करैत सुनताह \n। हम निह तँ किव छीए ने वा[येरचनामे कुशल छीए हम तँ सभ कला आओर सभ िवासभसँ हीन छी \n।।4।। \nनाना .कारक आखरए अथ आओर अलंकारए अनेक .कारक छ*द रचनाए भाव आओर रससभक अपार भेद \nआओर किवताक भCित.भCितक गुण.दोष होइत अिछ ।।5।। \nएिह मे काmय सeब*धी एकहुटा बातक ान हमरा निह अिछए ई हम कोर कागजपर िलिखकय ;शपथपूवक{ \nसbय.सbय कहैत छी ।।6।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमर रचना सभटा गुणसँ हीन अिछए एिहमे बस जगb.िस{ एकटा गुण अिछ । तकरा िबचािरकय नीक \nबुि{क पुषए िजनक िनमल ान अिछए एिहकk सुनताह ।। 9।। \nएिहमे 0ीरघुनाथजीक उदार नाम अिछए जे अbयंत पिवW अिछए वेद.पुराणसभक सार अिछए जकरा \nपावतीजीसिहत भगवान् िशवजी सिदखन जपल करैत छिथ ।।1।। \nजे नीक किव ारा रचल गेल बड नीक किवता अिछ ए सेहो रामनाम िबनु शोभा निह पाबैछ । जेनC चान \nजेकC सु!र मुखबाली सु!र Wी सभ .कारसँ सुसिPजत भेलोसँ वW िबनु शोभा निह दैछ।।2।। \nएिहक िवपरीतए कुकिवक रचल गेल सभ गुणसँ हीन किवता सेहोए रामक नाम एवं यशसँ अंिकत जािनकयए \nबुि{मान् गण आदरपूवक कहैत आओर सुनैत छिथए िकएक तँ संत मधुवनक भCित गुणे हण करि*हहार होइत \nछिथ ।।3।। \nयिप हमर एिह रचनामे किवताक एकोटा रस निह अिछए तथिप एिहमे 0ीरामजीक .ताप .कट अिछ । \nहमरा मनमे इएह एकटा भरोस अिछ । भल संगसँ भलाए के निह वडXपन पौलक घ् ।। 4।। \nधूआँ सेहो अगरकk संगसँ सुगंिधतभय अपन वाभािवक कडुवापन छोिड दैत अिछ । हमर किवता अवcय भ¦ा \nअिछए पर*तु एिहमे जगतक कVयाण करि*हहार रामकथाOिप उfम वतुक वणन कायल गेल अिछ । \n;तािहसँ ई सेहो नीके बुझल जायत{ ।।5।। \nतुलसीदासजी कहैत छिथ जे 0ीरघुनाथजीक कथा कVयाण करि*हहार आओर कलयुगक पापसभक हरि*हहार \nअिछ । हमर एिह rूर किवताOिप नदीक चािल पिवW जलवाली नद ीक ;गंगाजी{ चािलक जेकC टेढ अिछ \n। .भु 0ीरघुनाथजीकk सु!र यशकk संग सँ ई किवता सु!र आ सPजनसभक मनकk भावयवाला भय जायत \n। cमशानक अपिवW राखो 0ीमहदेवक अंगक संगसँ सोहनगर लागैत अिछ आओर मरण किरते पिवW \nकरि*हहार होइत अिछ । \n0ीरामजीक यशकसंगसँ हमर किवता सभकk अbयंत ि.य लागत जेनC मलय पवतक संगसँ काxमाW ;चानन \nबिनकय{ व*दनीय भय जाइत अिछए फेर की िकयो काठक ;तुBछता{ िवचार करैत अिछ घ् ।।10;क{।। \ncयामा गौ कारी भेलोसँ ओकर दूध उPवल आओर बड गुणकािर होइत अिछ । इएह बूिझ सभ लोक ओिहकk \nपीबैत छिथ । एिह .कारk गँवा भाषामे भेलोसँ 0ीसीता   . रामजीक यशकk बुिझकय लोक बड .ेमसँ \nगावैत आओर सुनैत छिथ ।।10;ख{।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमिणए मािणक आओर मोतीक जेहन सु!र छिव अिछ ए ओ सCपए पवत आओर हाथीक मतकपर ओहन शोभा \nनिह पावैछ । राजाक मुकुट आओर नवयुवती Wीक शरीरकk पौलेसँ ई सभ बेशी शोभा पाबैत अिछ।।1।। \nएिह तरहkए बुझिनक लोकिन कहैत छिथ िक सुकिवक किवता सहो उbप! कतहु होइत अिछ आओर शोभा \nकतहु पावैत अिछ ; अथत किवक वाणीसँ उbप! भेल किवता ओतय शोभा पाबैछ अिछ जतय ओकर \nिवचारए .चार व ओिहमे किथत आदशक हण आओर अनुसरन होइत अिछ{ । किवक अनुसरण किरते \nओकर भि[तक कारणे सरवतीजी eहलोककय दौगल आबैत छिथ ।।2।।सरवतीजीक दौगल आयलक ओ \nथकान रामचिरतOिप सरोवरमे हुनका नहबयने िबनु दोसर करोडोटा उपायसभसँ निह जाइछ । किव आओर \nपंिडत अपन हृदयमे एहन िबचािरकय किलयुगक पापसभकk हरि*हहार 0ीहिरक यशेक गाण करैत छिथ \n।।3।। \nसंसािर मनुयसभक गुणगान कयलासँ सरवतीजी माथ धुिनकय पछताय लागैत छिथ ;िक हम िकएक एकरा \nबजयलासँ एलहुँ{। बुि{मान लोकिन हृदयकk समुए बुि{कk सीप आओर सरवतीजीकk वाित नqW जेकC \nकहैत छिथ ।।4।। \nएिहमे जॱ 0ेx िवचारOिप जल बरसैत अिछ तँ मु[तामिणकk समान 0ेx किवता होइत अिछ।।5।। \nतािह किवताOिप मु[तामिणसभकk युि[तसँ बेिधकय फेर रामचिरWOिप सु!र तागमे िपरोकय सPजनजिन अपन \nिनमल हृदयमे धारण करैत छिथए जािहसँ अbयंत अनुरागOिप शोभा होइत अिछ ;ओ आbयंितक .ेमकk .ाXत \nहोइत अिछ{ ।।11।। \nजे कराल कलयुगमे जनमल छिथए  जिनक करिन कौआक समान अिछ आओर भेष हंस जेकC अिछए जे \nवेदमाग छोिडकय कुमागपर चलैत छिथए जे कपटक मूित आ किलयुगकk पापसभक भCड छिथ ।।1।। \nजे 0ीरामजीक भ[त कहबाकय लोकसभकk ठकैत छिथए जे धन ;लोभ{ए rोध आओर कामक गुलम छिथए \nआओर जे धॴगाधॴ करि*हहार ए धमvवजी ;धमक फुिश vवजा फहरावयवाला दृ दeभी{ कपटक ध*धासभक \nबोझ उघि*हहार छिथए संसारक एहन लोकसभमे सभसँ पिहल हमर गनती अिछ ।।2।। \nजॱ हम अपन सभ अवगुनसभकk कहय लागू तँ कथा बड बिढ जायत आओर हम पार निह पायब । तािहसँ \nहम बड अवगुणसभक वणन कयलहुँ अिछ। बुझिनक जन कeमेमे बूिझ लेब ।।3।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमर िविवध .कारक िवनतीकk बुिझकयए िकयो एिह कथाकk सुिनकय दोष निह देत । एतबहुपर जे शंका \nकरताहए ओ तँ हमरोसँ बेसी मूख आओर बुि{क कंगाल छिथ ।।4।। \nहम निह तँ किव िथकहुँए ने ने चतुर कहाबैत छी  य अपन बुि{क अनुOपk 0ीरामजीक गुण गावैत छी । \nकतय तँ 0ीरघुनाथजीक अपार चिरWए कतय संसारमे आस[त हमर बुि{ ।।5।। \nजािह बसातसँ सुमे दृ जेकC पहाड िड जाइत अिछए कहू तँ ओकर आगूमे ई कोन गनतीमे अिछ । \n0ीरामजीक असीम .भुता बूिझकय कथा रचयमे हमर मन बड िहचकैत अिछ . ।।6।। \nसरवतीजीए शेषजीए िशवजीए eहाजीए शाWए वेद आओर पुरान ई सभ ◌ृ नेित . नेित ◌ृ किहकय ;पार निह \nपािबकय एहन निहए एहन निह कहैत{ सदा जिनक गुणगान करैत रहैत छिथ ।।12।। \nयिप .भु 0ीरामच*जीक .भुताकk सभ अिहना ;अकथनीय{ बूझैत छिथ तथािप िबनु कहल िकयो निह रहल \n। एिहमे वेद एहन कारण बतयने अिछ िक भजनक .भाव बहुत तरहk कहल गेल अिछ । ;अथत भगवानक \nमिहमाक पूण वणन तँ िकयो कय निह सकत य पर*तु जकरासँ जतबा भय सकय ततबा भगवानक गुणगान \nकरबाक चाही । िकएकतँ भगवानक गुणगानOिप भजनक .भाव अजीब अिछए ओकर नाना .कारसँ \nशाWसभमे वणन अिछ । कनेको भगवानक भजन मनुयकk सहजk भवसागरसँ तािर दैत अिछ{ ।।1।। \nजे परमेर एक छिथए जिनक कोनो इBछा निह अिछए जिनक कोनो प आओर नाम निह अिछए जे \nअज*मल ए सिBचदान*द आओर परमधाम छिथ आओर जे सभमे mयापक एवं िवशवप छिथए सैह भगवान \nिदmय शरीर धारण कय नाना .कारक लीला कयलाह ।।2।। \nओ लीला केवल भ[त सभक िहतेक वाते अिछ य  िकएकतँ भगवान परम कृपालु छिथ आओर शरणागतक \nबड .ेमी छिथ । जिनक भ[तसभपर बड ममता आओर कृपा छि*हए जे एक बेर जकरापर कृपा कय \nदेलि*हए ओकरा फेर किहयो rोध निह कयलाह ।।3।। \nओ .भु 0ीरघुनाथजी गेल वतुकk फेर .ाXत कराबयवालाए गरीबनवाज ;दीनब*धु{ए सरलवभावए \nसवशि[तमानए आओर सभक वामी छिथ । इएह बूिझकय बुझिनक लोकिन ओ 0ीहिरक यश वणन कय \nअपन वाणीकk पिवW आओर उfम फल ;मोq आओर दुलभ भगवb.ेम{ देवयवाला बनाबैत छिथ ।।4।। \nतािह बलसँ ;मिहमाक यथीथ वणन निहए पर*तु महान् फल देवयवाला भजन बूिझकय भगवतेकृपाक बलपर{ \nहम 0ीरामच*जीक चरणमे माथ नवाकय 0ीरघुनाथजीक गुणसभक कथा कहब । तािह िवचारसँ ;वाVमीकए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nmयास आिद{ मुिनसभ पिहने हिरक कीित गएने छिथए भाई  !  तािह मागपर चलब हमरालेल सुगम होयत \n।।5।। \nजे अbयंत पैघ नदी सभ अिछ ए जॱ राजा ओिहपर पुल बाि*ह दैत छिथ तँ अbयंत छोट चुियो ओिहपर \nचिढकय िबनु पिर0मे पार चल जाइत अिछ ; तािह .कारk मुिनसभक वणनक सहारासँ हम सेहो 0ीरामचिरWक \nवणन सहजिहं कय सकब { ।।13।। \nएिह .कार मनकk बल देखाकय हम 0ीरघुनाथजीक सोहनगर कथाक रचना करब । mयास आिद जे अनेको \n0ेx किव भय गेल छिथए जे बड आदरसँ 0ाहिरक सुयश वणन कय ने छिथ ।।1।। \nहम ओिह सभ ;0ेx किवसभ{ कk चरणकमलमे .णाम करैत छीए ओ हमर सबटा मनोरथसभकk पूर करिथ \n। किलयुगक सेहो ओिह किवसभकk हम .णाम करैत छी ए जे सभ 0ीरघुनाथजीक गुणसमूहक वणन कयने \nछिथ ।।2।। \nजे बड िसयान .ाकृत किव छिथए जेसभ भाषामे हिरचिरWसभक वणन कयने छिथए जे एहन किव पिहने भय \nचुकल छिथए     जे एखन वतमान छिथ आओर जे आगू होयताहए ितनका हम सबटा कपट तेिजकय .णाम \nकरैत छी ।।3।। \nअपने सभ .स! भय ई वर§ िदयॅ िक साधु दृ समाजमे हमर किव ताक सeमान होवय य िकएकतँ बुझिनक \nजन जािह  \nकिवताक आदर निह करैत छिथए मूख किव ओकरा रचबाक mयथ पिर0म करैत छिथ ।।4।। \nकीितए किवता आओर सeपिf वएह उfम अिछ जे गंगाजीक भCित सबहक िहत करि*हहारहोवय । \n0ीरामच*जीक कीित तँ बड नीक ;सभक अन*त कVयाणे करि*हहार{ अिछए परंच हमर किवता कुOप \nअिछ । ई असमंजस अिछ ; अथत् एिह दुनुक मेल निह िमलैछ{ए एिहक हमरा अंदेस अिछ ।।5।।  \nपरंच हे किवगण ! अपनेक कृपासँ ई बात सेहो हमरा लेल सुगम भय सकैत अिछ  । रेशमक िसअन \nटाटोपर सोहनगर लागैत अिछ ।।6।। \nचतुर पुष ओही किवताक आदर करैत छिथए जे सरल होवय आओर जािहमे िनमल चिरWक वणन होवय \nएवम जकरा सुिनकय शWुओ वाभािवक वैरकk िबसािर बखान करय लागय ।।14।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएहन किवता िबनु िनमल बुि{क होईछ निह आओर हमर बुि¦क बल बड कम अिछ । तk बेर दृ बेर िनहोरा \nकरैत छी िक हे किवगण ! अपने कृपा करीए जािहसँ हम हिरयशक वणन कय सकी ।।14 ;ख{।। \nकिव आओर पिzडतगण ! अपने जे रामचिरWOिप मानसरोवरक सु!र हंस छीए हमर बालिवनय सूिनकय \nआओर सु!र Oिच देिखकय हमरापर कृपा करी ।।14;ग{।। \nहम ओिह वाVमीिक मुिनकk चरनकमलक व*दना करैत छीए जे रामायणक रचना कयने छिथए जे खर ;राqस{ \nसिहत भेलोसँ खर ;कठोर{ सँ िवपरीत बड कोमल आओर सु!र छि थ आ जे दूषण ;राqस{ सिहत भेलोसँ \nदूषण अथत दोषसँ रिहत छिथ ।।14;घ{।। \nहम चाO वेदक व*दना करैत छीए जे संसारसमुकk पार होयबाक वाते जहाजक समान छिथ आ िजनका \n0ीरघुनाथजीक िनमल यश वणन करैत सपनोमे खेद ;थकान{ निह होईछ ।।14;डz{।। \nहम eहाजीक चरण.रजक व*दना करैत छीए जे भवसागर बनयने छिथए जतयसँ एक िदिश मनुयOिप िवष \nआओर मिदरा उbप! भेल ।।14;च{।। \nदेवताए ाeहणए पिzडतए ह.एिह सभकk चरणक व*दना कय हाथ जोिडकय कहैत छी जे अपने .स! भय \nहमर सबटा सु!र मनोरथसभकk पूर करी ।।14;छ{।। \nपुनO हम सरवतीजी आओर देवनदी गंगाजीक व*दना करैत छी । दुनूक पिवW आओर मनोहर चिरW छि*ह \n। एकटा ;गंगाजी{ नान कयला आओर जल पीवयसँ पापसभकk हरैत छिथ आओर दोसर ;सरवतीजी{ गुण \nआओर यश कहला व सुनलासँ अानक नास कय दैत छिथ ।।1।। \n0ीमहेश आओर पावतीकk हम .णाम करैत छीए जे हमर गु आओर माता.िपता छिथए जे दीनब*धु आओर \nिनbय दान करि*हहार छिथए जे सीतापित 0ीरामच*जीक सेवकए वािम आओर सखा छिथ आ हमरा \nतुलसीदासक सभ तरहk कपटरिहत ;सb{ िहत करि*हहार छिथ ।।2।। \nजे िशव.पावती किलयुगकk देिखकयए जगतक िहतक लेलए साबर म*Wसमूहक रचना कयलि*हए जािह म*Wक \nआखर बेमेल अिछए जािहक निह कोनो ठीक अथ होईत अिछ आओर निह तँ जपे होईत अिछए तथािप \n0ीिशवजीक .तापसँ जिनक .भाव .bयq अिछ ।।3।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओ उमापित िशवजी हमरापर .स! भय ;0ीरामजीक{ एिह कथाकk आन*द आओर मंगलक मूल ;उbप! \nकरि*हहार{ बनयताह । एिह .कारk पावतीजी आओर िशवजी दुनूक मरण कय आओर  हुनक .साद \nपािवकय हम चावभरल िचfसँ 0ीरामचिरWक वणन करैत छी ।।4। । \nहमर किवता 0ीिशवजीक कृपासँ एना भाओतए जेना तरेगन समेत चानक संग भावैत अिछ । जे एिह कथाकk \n.ेमसिहत आ सचेत भय समिझ दृ बूिझकय कहताह.सुनताहए ओ किलयुगक पापसभसँ रिहत आओर सु!र \nकVयाणक भागी भय 0ीरामच*जीक चरणक .ेमी बिन जयताह  ।।5.6।। \nजॱ हमरापर 0ीिशवजी आओर पावतीजीक सपनोमे सCच .स!ता हौइि*ह ए तँ हम एिह भाषाए किवताक जे \n.भाव कहलहुँ से सभ सCच हो ।।15।।  \nहम अितपिवW 0ीअयोvयापुरी आओर किलयुगक पापसभक नाश करि*हहार 0ीसरयू नदीक व*दना करैत छी । \nफेर अवधपुरीक ओिह नर.नािरकk .णाम करैत छी िजनकापर .भु 0ीरामजीक थोड ममता निह छि*ह ;अथत \nबहुत अिछ{।।1।। \nओ ;अपन पुरीमे रहयवाला{ सीताजीक िन*दा करयवाला ;धोबी{ आओर ओकर समथक पुर.नर.नािरसभ{ कk \nपापसमूहक नाश कय ओकरा शोकरिहत बनाकय अपन लोक ;धाम{ मे बसा देलि*ह । हम कोसVयाOिप पूव \nिदशाक व*दना करैत छीए जिनक कीित समत संसारमे पसिर रहल अिछ । जतय ;कौसVयाOिप पूव \nिदशा{ सँ िवकk सुख देि*हहार आओर दुOिप कमलक लेल पालक समान 0ीरामच*जीOिप सु!र चान \n.कट भेलाह । सभ रानीसिहत राजा दसरथजीकk पzय आओर सु!र कVयाणक मूित मािनकय हम मनए \nवचन आओर कमसँ .णाम करैत छी । अपन पुWक सेवक जािनकय ओ हमरापर कृपा करिथए िजनका \nरिचकय eहाजी सेहो बडाई पौलाह आ जे 0ीरामजीक माता आओर िपता होयबाक चलते मिहमाक सीमा छिथ \n।।3।। \nहम अवधक राजा 0ीदसरथजीक व*दना करैत छीए िजनक 0ीरामजीक चरणमे सbय .ेम छलए ज दीनदयाल \n.भुकk िबछुडतिह अपन ि.य देहकk मामूली तृण जेकC bयािग देलाह ।।16।। \nहम सपिरवार राजा जनकजीकk .णाम करैत छीए िजनक 0ीरामच*जीक चरणमे गूढ .ेम छलि*हए जािहकk ओ \nयोग आओर भोगमे नुका रखने छलाहए मुदा 0ीरामच*जीकk देखैतk ओ .कट भय गेल  ।।1।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n;भाईसभमे{ सभसँ पिहने हम 0ीभरतजीक चरणमे .णाम करैत छीए िजनक िनयम आओर वत वणन निह \nकयल जा सकैछ आ िजनक मन 0ीरामजीक चरणकमलमे मधुप जेकC लोभायल अिछ ए किहयो हुनक संग \nनिह छोरैछ ।।2।। \nहम 0ी लqमणजीक चरणकमलकk .णाम करैत छीए जे शीतलए नीक आओर भ[तसभकk सुख देवयवाला \nअिछ । 0ीरघुनाथजीक कीितOिप िवमल पताकामे िजनक ;लqमणजीक{ यश ;पताकाकk ऊँच कय \nफहरावयवाला { दंड जेकC भेल ।।3।। \nजे हजार मूडीवाला आओर जगतक कारण ;हजार मूडीपर जगतकk धारणकय राखयवाला { शेषजी छिथए जे \nपृ|वीक भय भगावयलेल अवतार लेलाहए ओ गुनाकर कृपािस*धु सुिमWान*दन 0ी लqमणजी हमरापर सिदखन \n.स! रहिथ ।।4।। \nहम 0ीशWु¨जीक चरणकमलकk .णाम करैत छीए जे बड वीरए सुशील आओर 0ीभरतजीक अनुगामी छिथ । \nहम महावीर 0ीहनुमानजीक िवनती करैत छीए िजनक यशक 0ीरामच*जी वयं ;अपन 0ीमुखसँ { वणन \nकयने छिथ ।।5।। \nहम पवनकुमार 0ीहनुमानजीकk .णाम करैत छीए जे दुOिप वनकk भम करय लेल अिiनOप छिथए जे \nानक घनमूित छिथ आओर जिनक हृदयOिप भवनमे धनुष.बाण धारणकय 0ीरामजी िनवास करैत छिथ \n।।17।। \nकिपपित सुीवजीए रीछसभक राजा जाeबवानजी ए राqससभक राजा िवभीषणजी आओर अंगदजी आिद जतबा \nबानरसभक समाज अिछए सभक सु!र चरणक हम व*दना करैत छीए ज े लोकिन अधमो ;पशु आओर राqस \nआिद{ शरीरमे 0ीरामच*जीकk .ाXत कय लेलाह ।।1।। \nपशुए पqीए देवताएमनुयए असुरसमेत जतेक 0ीरामजीक चरणक उपासक छिथ ए हम तािह सभ लोकिनकk \nचरणकमलकk व*दना करैत छी ए जे 0ीरामजीक िनकाम सेवक छिथ ।।2।। \nशुकदेवजी ए सनकािदए नारदमुिन आिद जतबा भ[त आओर परम ानी 0ेx मुिन छिथ ए हम धरतीपर माथ \nटेिककय तािह सभ लोकिनकk .णाम करैत छी य हे मुनीर लोकिन ! अपने सभ हमरा अपन दास बूिझकय \nकृपा कयल जाय ।।3।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nराजा जनकक बेटीए जगतक माता अओर कणािनधान 0ीरामच*जीकk ि.यतमा 0ीजानकीजीक दुनू \nचरणकमलकk हम मानैत छीए जिनक कृपासँ िनमल बुि{ पावी  ।।4।। \nफेर हम मनए वचन आओर कमसँ कमलनयनए धनुष.बाणधारीए भ[तसभक िवपिfक भंजन करय आओर ओ \nलोकिनकk सुख देवयवाला भगवान् 0ीरघुनाथजीक सवसमथ चरणकमलक व*दना करैत छी ।।5।। \nजे वाणी आओर ओकर अथ आ जल आओर जलक लहरक भCित कहयमे पृथक.पृथक अिछए परंच वातवमे \nअिभ! ;एक{ अिछए ओिह 0ीसीतारामजीक चरणक हम व*दना करैत छीए िजनका दीन दृ दुखी बड रास \nि.य छि*ह ।।18।। \nहम 0ीरघुनाथजीक नाम षाम ष् कk व*दना करैत छी ए जे कृशानु ;अिiन{ ए ©नु ;सूय{ आओर िहमकर \n;चान{ कk हेतु अथत श् र श् आ श् आओर श् म श् Oपसँ बीज अिछ । ओ 0ामश् नाम eहाए िवणु \nआओर िशवOप अिछ । ओ वेदसभक .ाण अिछ य  िनगुणए उपमारिहत आओर गुणसभक भzडार अिछ \n।।1।। \nजे महाम*W अिछए जकरा महेर 0ीिशवजी जपैत छिथ आओर हुनक ारा जकर उपदेश काशीमे मुि[तक \nकारण अिछए आ जकर मिहमाकk गणेशजी बूझैत छिथए जे एिह 0ामश् नामक .भावेसँ सभँ .थम पूल जाइत \nछिथ ।।2।। \n आिदकिव 0ीवाVमीिकजी रामनामक .तापकk जानैत छिथ ए जे उलटा नाम ;cमरा श् cमराc{ जिपकय पिवW \nभय गेलाह । 0ीिशवजीक एिह वचनकk सुिनकय िक एक राम.नाम सहW नामक समान अिछ ए पावतीजी \nसिदखन अपन पित ;0ीिशवजी{ कk संग रामनामक जप करैत रहैत छिथ ।।3।। \nनामक .ित पावतीजीकk हृदयक एहन .ीित देिखकय 0ीिशवजी हिषत भय गेलाह आओर ओ Wीसभकk \nभूषणOप ;पितवतासभमे िशरोमिण{ पावतीजीकk अपन भूषण बना लेलाह ;अथत हुनका अपन अंगमे धारणकय \nअ{Uिगिन बना लेलाह{ । नामक .भावकk 0ीिशवजी नीक जेकC जानैत छिथए जािह ;.भाव{ कk कारण \nकालकूट माहुर हुनका अमृतक फल देलक ।।4।। \n0ीरघुनाथजीक भि[त वष . ऋतु अिछ ए तुलसीदासजी कहैत छिथ जे उfम सेवकगण धान छिथ आओर \n0ामश् नामक दूटा सु!र आखर साओन . भादवक मिहना अिछ ।।19।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदुनू आखर मधुर आओर मनोहर अिछए जे वणमालाOिप शरीरक नेW अिछए भ[तसभक जीवन अिछ आ \nमरण करयमे सभक लेल सुलभ आओर सुख देवयवाला अिछए आओर जे एिह लोकमे लाभ आओर परलोकमे \nिनवह करात छिथ ;अथत् भगवान् क िदmय धाममे िदmय देहसँ सिदखन भगवbसेवामे िनयु[त राखैत \nछिथद्ध।।1।। \nई कहयए सुनय आओर मरण करबामे बड नीक ;नीक आओर मधुर{ अिछ य तुलसीदासकk तँ \n0ीराम.लqमण जेकC ि.य छि*ह । िहनक ;0श् आओर cमश् कk{ पृथक.पृथक वणन करयमे .ीित िबलगावैत \nअिछ ;अथत बीजम*Wक दृिसँ एिहक उBचारणए अथ आओर फलमे भेद बूिझ पडैत अिछ{ परंच छिथ ई \nजीव आओर eहकk समान वभावेसँ संग रहयवाला ;सदा एकOप आओर एकरस{  ।।2।।  \nई दुनू आखर नर.नारायणकk सु!र भाई छिथए ई जगतक पालन आओर िवशेषOपसँ भ[तसभक रqा \nकरि*हहार छिथ । ई भ[तOिपणी सु!र Wीक कानक सु!र गहना ;करणफूल{ अिछ आओर गतक तक \nलेल िनमल चान आओर सूय छिथ ।।3।। \nई नीक गित ;मोq{ Oिप अमृतक वाद आओर तृिXतक समान छिथए कBछप आओर शेषजीक समान पृ|वीकk \nधारण करि*हहार छिथए भ[तसभक मनOिप सु!र कमलमे िवहार कर यवाला क समान छिथ आओर \nजीहOिप यशोदाजीकk लेल 0ीकृण आओर बलरामजीकk समान ;आन*द देवयवाला{ छिथ ।।4।। \n \nतुलसीदासजी कहैत छिथ. 0ीरघुनाथजीकk नामकk दुनू आखर बड शोभा दैत छिथए जािहमेसँ एक ;रकार{ \nछWOप ;रेफ .{ सँ आओर दोसर ;मकार{ मुकुटमिण ;अनुवार .{ Oपसँ सभ आखरसभकk उपर छिथ \n।।20।। \nबुझनामे नाम आओर नामी दुनू एक जेकC छिथए मुदा दुनूमे परपर वामी आओर सेवक जेकC .ीित अिछए \n;अथत् नाम आओर नामीमे पूण एकता भेलोपर जेना वामीक पाछू सेवक चलैत अिछ तािह .कारk नामकk \nपाछू नामी चलैत छिथ । .भु 0ीरामजी अपन राम नामेटाक अनुगमन करैत छिथए नाम लैइतिह ओ आिब \nजाइत छिथ{ । नाम आओर Oप दुनू ईरक उपािध छिथए ;भगवानकk नाम आओर Oप{ दुनू अिनवचनीय \nछिथए अनािद छिथ आओर सु!र ;शु{ भि[तयु[त{ बुि{येसँ िहन क ख् िदmय अिवनािश, वOप बुझना जाइत \nअिछ ।।1।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिह ;नाम आओर Oप{ मे कोन पैघ अिछए कोन छोट अिछए ई कहब तँ अपराध होयत । िहनक गुणसभक \nतारतeय ;कम.बेश{ सुिनकय साधु जन वयं बूिझ लेताह । Oप नामक अधीन देखल जाइत अिछए नामक \nिबनु Oपक ान निह भय सकैछ ।।2।। \nकोनो िवशेषOप िबनु ओकर नाम जानल तलहथीपर राखलो िच*हल निह जा सकैछ आओर Oपकk िबनु देखलो \nनामक मरण कयल जा तँ िवशेष .ेमक संग ओ Oप हृदयमे आिब जाइत अिछ ।।3।।         नाम \nआओर Oपक गितक िखसा ;िवशेषताक कथा{ अकथनीय अिछ । ओ बुझलामे सुखदायक अिछए मुदा \nओकर वणन निह कयल जा सकैछ । िनगुण आओर सगुनकk मvयमे नाम सु!र साqी अिछ आओर दुनूक \nयथाथ ान करो*हहार चतुर दुभािखया अिछ ।।4।। \nतुलसीदासजी कहैत छिथए जॱ तू भीतर आओर बाहर दुनू कात इजोत चाहैत छह तँ मुखOिप ारक \nजीहOिप दुहािरपर रामनामOिप मिण.िदयौरीकk राखह ।  \neहाकk बनायलगेल एिह .पच ;दृcय जगb{ सँ िबर[त भेल वैराiयवान मु[तयोगी पुष एिह नामकk जीहसँ \nजपैत ;तbवानOिप िदनमे{जागैत छिथ आओर नाम आ Oपसँ रिहत अनुपमए अिनवचनीयए अनामय \neहसुखक अनुभव करैत छिथ  ।।1।। \nओ परमाbमाक गूढ रहयकk ;यथाथ मिहमाक{ बूझय चाहैत छिथए सैह नामकk जीहसँ जिपकय ओिहकk जािन \nलैइत छिथ «लौिकक िसि{सभकk चाहनाहर अथथ¬, साधक लौ लगाकय नामक जाप करैत छिथ आओर \nअिणमािद ;आठू{िसि{सभकk पािबकय िस{ भय जाइत छिथ ।।2।। \n«संकटसँ अकुलायल, आत भ[त नाम जाप करैत छिथ तँ हुनक बड भारी अधलाह.अधलाह संकट मेट \nजाइत छि*ह आओर ओ सुखी भय जाइत छिथ । जगतमे चािर .कारक ;1. अथथ¬ . धनािदक चाहसँ \nभजि*हहारए 2. आत . संकटक िनवृिfक हेतु भजि*हहार ए 3. िजासु: भगवानकk जनबाक इBछासँ \nभजि*हहारए 4. ानी . भगवानकk तbवसँ जािनकय वभािवकk .ेमसँ भजि*हहार{ रामभ[त छिथ आओर \nचाOटा पुzयाbमाए पापरिहत आओर उदार छिथ ।।3।। \nचाOटा चतुर भ[तसभकk नामेटाक आधार छि*ह । एिहमे ानी भ[त .भुकk िवशेषOपसँ ि.य छि*ह । एनातँ \nचाO युगमे आ चाO वेदमे नामक .भाव अिछए परंतु कलयुगमे िवशेषOपसँ अिछ । एिहमेतँ ;नामकk छोिड{ \nदोसर कोनो उपाये निह अिछ  ।।4।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजे सभ .कारक ;भोग आओर मोqकk सेहो{ कामनासभसँ रिहत आओर 0ीरामभि[तक रसमे लीन छिथ ए ओ \nसेहो नामक सु!र .ेमOिप अमृतक सरोवरमे अपन मनकk मीन बनौने धयने छिथ ;अथत ओ नामOिप सुधाक \nिनरंतर आवादन करैत रहैत छिथए qणोभिर लेल ओिहसँ फटिक होवय निह चाहैछ{  ।।22।। \nिनगुण आओर सगुण . eहकk दूटा वOप छि*ह । ई दुनूटा अकथनीयए अथाहए अनािद आओर अनुपम छिथ  \n। हमर सeमितसँ नाम एिह दुनूसँ पैघ अिछए जे पन बलसँ दुनूकk अपन वशमे कयने अिछ ।।1।। \nसPजनगण एिह बातकk हमर दासक िढठई वा केवल काmयोि[त निह बूझैथ । हम अपन मनक िवासए .ेम \nआओर Oिचक बात कहैत छी । ि­गुण आओर सगुण, दुनू .कारक eहक ान अिiनक समान अिछ जे \nकाठक िभfर अिछ ए परंतु देखाइछ निहय आओर सगुण ओिह .कट अ िiनक समान अिछ जे .bयq देखाइत \nअिछ । «तbवतO दुनू एके अिछ य केवल .कट . अ.कटकk भेदसँ िभ! बुझना जाइत अिछ । तिहना \nिनगुण आओर सगुण तbवतO एके अिछ । एतेक भेलोसँ,  दुनूटा बुझबामे बड किठन अिछए परंतु नामसँ दुनू \nसुगम भय जाइत अिछ । एिहलेल हम नामकk ;िनगुण{ eहसँ आओर «सगुण, रामसँ पैघ कहने छीए eह \nmयापक अिछए एक अिछए अिवनािश अिछ य सfा चैत*य आओर आन*दक घनरािश अिछ ।।2.3।।  \n \nएहन िवकाररिहत .भुक हृदयमे रिहतो जगतक सभटा जीव दीन आओर दुखी अिछ । नCओक िनOपन कय \n;नCओक यथाथ वOपए मिहमा ए रहय आओर .भावकk जािनकय{ नCओक जतन कयलासँ ;0{ापूवक \nनामजापOिप साधन कयलासँ{ वएह eह एना .कट भय जाइत अिछ जेना र}कk जािनगेलासँ ओकर मूVय \n।।4।। \nएिहतरहk िनगुणसँ नCओक .भाव अbयंत पैघ अिछ । आब अपन िवचारक अनुसारे कहैत छी िक नाम                             \n«सगुण, रामसँ सेहो पैघ अिछ ।।23।। \n0ीरामच*जी भ[तसभक िहतक वाते मनुय शरीर धारण कय वय ं क सिहकय साधुसभकk सुखी कयलाह  \nय परंतु भ[तगण .ेमक संग नCओक जाप करैत सहजिहमे आन*द आओर कVयाणक घर भय जाइत छिथ   \n।।1।। \n0ीरामच*जी एकटा तपवीयेटाक Wी ;अहVया{कk तारलि*हए पर*तु नाम तँ करोडोटा दुक िबगडल बुि{कk \nसुधािर देलक । 0ीरामजी ऋिष िवािमWक िहतक वातk एकटा सुकेतु यqक क*या ताडकाक सेना आओर \nपुW ;सुबाहु{ सिहत समािXत कयलि*हय पर*तु नाम अपन भ[तसभक दोषए दुOख आओर दुराशासभक एना  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनाश कय दइत अिछ जेना सूय रािWक । 0ीरामजी तँ वयं िशवजीक धनुषकk तोडलि*ह पर*तु नCओक \n.तापेटा संसारक सभटा भयसभक नाश करयवाला अिछ ।।2.3।। \n.रयवाला अिछ ।।2.3।। \n.भु 0ीरामजीक «भयानक, दzडक वनकk सोहनगर बनौलि*हए पर*तु नाम तँ असं«य मनुयसभक मनकk पिवW \nकय देलक । 0ीरघुनाथजी राqससभक समूहकk मारलि*ह ए पर*तु नाम तँ किलयुगक समत पापसभक \nजिड उखाडयवाला अिछ ।।4।। \n0ीरघुनाथजी तँ शबरीए जटायु आिद उfमे सेवकसभकk मुि[त देलि*ह य पर*तु नाम तँ अनगनत दुसभक \nउ{ार कयलक । नCओक गुणसभक कथा वेदसभमे .िस{ अिछ ।।24।। \n0ीरामजी सुीव आओर िवभीषण दुईएटाकk अपन शरणमे रखलि*हए ई सभिकयो जानैत छिथय परंतु नाम तँ \nअनेको गरीबसभपर कृपा कयने अिछ । नCओक ई सु!र िवरद लोक वेदमे िवशेषOपसँ .कािशत अिछ \n।।1।। \n0ीरामजी तँ भालु आओर बानरक सेना बटोरलि*ह आओर समुपर पूल बा*हयलेल कनेक पिर0म निह \nकयलि*ह य परंतु नाम लैतिह संसार.समु सूिख जाइत अिछ । मनमे िवचार कO ि«क जे दुनूमे कोन पैघ \nअिछ, ।।2।। \n0ीरामच*जी कुटुeबसमेत रावणकk यु{मे मारलि*ह ए तखन सीतासमेत अपन नगर ;अयोvया{ मे .वेश \nकयलि*ह । राम राजा भेलाह ए अवध हुनक राजधानी भेल ए देवता आओर मुिन सु!र वाणीसँ िजनक गुण \nगावैत छिथ । परंतु सेवक ;भ[त{ .ेमपूवक नामकk मरणमाWसँ िबनु पिर0म मोहक .बल सेनाकk जीितकय \n.ेममे मiन भेल अपने सुखमे िवचरैत छिथए नCओक .सादसँ हुनका सपनहुमे कोनो िचंता निह सताबैछ \n।।2.4।। \nएिह तरहk नाम ि­गुण, eह आओर «सगुण, राम दुनूसँ पैघ अिछ । ई बरदान देबयवालाकk सेहो बर \nदेबयवाला अिछ । 0ीिशवजी तँ अपन \nहृदयमे ई जािनयेकय सै करोड रामचिरWमेसँ एिह 0ाम श् नामकk                       \n«सारOपसँ चूिनकय, हण कयने छिथ ।।25।। \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n    मासापारायणए पिहल िव0ाम   \n \nनमेटाक .सादसँ िशवजी अिवनािश छिथ आओर अमंगल वेषवाला भेलोसँ सेहो मंगलक रािश छिथ । \nशुकदेवजी आओर सनकािद िस{ए मुिनए योगीगण नामेटाक .सादसँ eहान*दकk भोगैत छिथ ।।1।। \nनारदजी नामक .तापकk जािनगेल छिथ । हिर समत संसारकk ि.य छिथए «हिरकk हर ि.य छि*ह, आओर \nआहC ;0ीनारदजी{ हिर आओर हर दुनूगोटेकk ि.य छी । नामकk जपलासँ .भु कृपा कयलि*ह ए जािहसँ \n.हलाद भ[तिशरोमिण भय गेलाह ।।2।। \n®ुवजी iलािनसँ ;िवमाताक वचनसँ दुखी भय सकामभवसँ{ हिरनामकk जपलि*ह आओर ओकर .तापसँ अचल \nअनुपम थान ;®ुवलोक{ .ाXत कयलि*ह ।  हनुमानजी पिवW नCओक मरण कय 0ीरामजीकk अपन वशमे \nकय रखने छिथ ।।3।। \nनीच अजािमलए गज आओर गिणका ;वेcया{ सेहो 0ीहिरक नCओक .भावसँ मु[त भय गेल । हम नामक \nबडाई कतय धिर कहूए राम सेहो नामक गुणसभकk निह गािब सकैत छिथ ।।4।। \nकिलयुगमे रामक नाम कVपत ;मनचाहल पदाथ देवयवाला{ आओर कVयाणक िनवास ;मुि[तक घर{ अिछए \nजकर मरण कयलासँ भCग.जेकC ;िनकृ{ तुलसीदास तुलसीक समाने ;पिवW{ भय गेलाह ।।26।।  \n«केवल किलयुगेटाक बात निह अिछए, चाO युगमेए तीनू कालमे आओर तीनू लोकमे नामकk जिपकय जीव \nशोकरिहत भेल छिथ । वेदए पुराण आओर संतसभक मन ईयैह अिछ िक समत पुzयसभक फल 0ीरामजीमे \nख्अथवा रामनाममे, .ेम भेनाई अिछ ।।1।। \nपिहने ;सbय{ यूगमे vयानसँए दोसर ;Wेता{ युगमे यसँ आओर ापरमे पूजलसँ भगवान .स! होईत छिथय \nमुदा किलयुग केवल पापक जिड आओर मिलन अिछए एिहमे मनुयसभक मन पापOिप समुमे माछ बनल गेल \nअिछ ;अथत पापसँ किहयो फऱाक होबहk निह चाहैछ य एिहसँ vयानए य आओर पूजन निह बिन सकैछ{  \n।।2।। \nएहन कराल ;किलयुगकk{ कालमे तँ नामे कVपवृq अिछए जे मरण किरतिह संसारक सभटा जंजालसभक \nनाश कय देवयवाला अिछए परलोक परम िहतािष आओर एिह लोकक माता.िपता अिछ ;अथत परलोकमे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभगवानक परमधाम दैत अिछ आओर एिह लोकमे माता.िपताक जेकC सभ तरहk पालन आओर रqण करैत \nअिछ{ ।।3।। \nकिलयुगमे ने कम अिछए ने भि[त अिछ आओर ने ाने अिछ य रामनामे एकटा आधार अिछ । कपटक \nखान किलयुगOिप कालनेिमकk ;मारबाक{ लेल रामनामे बुि{मान आओर समथ 0ीहनुमानजी छिथ ।।4।। \n रामनाम 0ीनृिसंह भगवान छिथए किलयुग िहरzयकिशपु अिछ आओर जाप करयवाला लोक .हलादकk जेकC \nअिछ य ई रामनाम देवतासभक शWु ;किलयुगOिप दैbय{ कk मािरकय जाप करि*हहारक रqा करत \n।।27।। \nनीक भाव ;.ेम{ सँए अधलाह भाव ;वैर{ सँए करोधसँ वा आलयसँ कोनो तरहk नाम जपलासँ दसू िदशामे \nकVयाण होईत अिछ । ओिह ;परम कVयाणकािर{रामनामक मरण कय क आओर 0ीरघुनाथजीकk माथ \nझुकाय कय हम रामजीक गुणसभक वणन करैत छी ।।1।। \nओ ;0ीरामजी{हमर ि«बगडल, सभ तरहk सुधािर लेताहय जिनक कृपा कृपा कयलासँ निह अघाईछ । राम.सँ \nउfम वािम आओर हमराजेकC अधलाह सेवक ! ततबोपर ओ दयािनिध अपन िदिस देिखकय हमरा पोसने \nछिथ ।।2।। \nलोक आओर वेदमे सेहो नीक वामीक ईएह रीित परिस{ अिछ जे ओ िवनय सुिनतिह .ेमकk चीि*ह लैत छिथ \n। धिनक दृ गरीब ए गँवार दृ नागर ए पिzडत दृ मुOखए बदनाम दृ यशवी ।।3।। \nसुकिव दृ कुकिवए सभ नर दृ नािर अपन दृ अपन बुि{क अनुसारk राजाक सराहना करैत छिथ । आओर \nसाधुए बुि{मानए सुशीलए ईरक अंशसँ उbप! कृपालु राजा . ।।4।। \nसभक सूिनकय आओर हुनक वाणी ए भि[तए िवनय आओर चािलकk चीि*हकय सु!र ;िमठ{ वाणीसँ सभक \nयथायोiय सeमान करैत छिथ । ई वभावतँ संसािर राजासभक अिछए कोसलनाथ 0ारामच*जी तँ \nचतुरिशरोमिण छिथ ।।5।। \n0ीरामजी तँ िवशु{ .ेमkटासँ रीझैत छिथए मुदा जगत् मे हमरासँ बिढकय मुOख आ मिलनबुि{ आओर के \nहोयत घ्  ।।6।। \nतथािप कृपालु 0ीरामच*जी हम दु सेवकक .ीित आओर Oिचकk अवcय रखताहए जे पाथरकk जहाज \nआओऱ बानर दृ भालुसभकk बुि{मान मंWी बना लेलाह ।।28 ;क{।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसभिकयो हमरा 0ीरामजीक सेवक कहैत छिथ आओर हम सेहो ;िबनु लाज . संकोचकk{ कहाबैत छी \n;कहनहारक िवरोध निह करैछ{य कृपालु 0ीरामजी एिह िनंदाकk सहैत छथ जे 0ीसीतानाथजी दृ जेहन \nवािमक तुलसीदास जेकC सेवक अिछ ।।28 ;ख{।। \nई हमर बड पैघ िढठई आ दोख अिछए हमर पापकk सुिनकय नरको नाक िसकोिड लेने अिछ ;अरथात \nनरकोमे हमरा लेल ठौर निह अिछ{ । ई बूिझकय हमरा अपनिह किVपत डरसँ ड र भय रहल अिछए मुदा \nभगवान् 0ीरामच*जी तँ सपनोमे एिहपर ;हमर एिह िढठई आओर दोषपर{ vयान निह देलाह ।।1।। \nवरं हमर .भु 0ीरामच*जी तँ एिह बातकk सुिनकए देिखकय आओर अपन सुिचfOिप चqुसँ िनरीqण कय \nहमर भि[त आओर बुि{क ;उनटे{ सराहलि*ह । िकएक तँ कहबामे चाहे िबगिड जाय ;अथत हम चाहे \nवयंकk भगवानक सेवक कहैत दृ कहावैत रहू{ए मुदा हृदयमे नीकपन होयबाक चाही । ;हृदयमे तँ अपनाकk \nहुनक सेवक बनय जोग निह मािनकय पाप आ दीने मानैत छीए ई नीकपन अिछ ।{ 0ीरामच*जी सेहो \nदासकk हृदयक ख् नीक, िथित जािनकय रीझ जाइत छिथ ।।2।।  \n.भुकk िचfमे अपन भ[तसभक कयलगेल भूल दृ चूक याद निह रहैछ ;ओ ओिहकk िबसिर जाइत छिथ{ \nआओर हुनक हृदय ;कk अBछाई . नीकी{ कk सै.सै बेिर याद करैत रहैत छिथ । जािह पापक कारणk ओ \nबािलकk mयाध जेकC मारने छलाहए तेहने कुचािल फेर सुीव चलल ।।3।। \nवएह करनी िवभीषणक छलए मुदा 0ीरामच*जी सपनहुमे ओकर िवचार निह कयलाह । उनटिह भरतजीसँ \nभेटकाल 0ीरघुनाथजी हुनक सeमान कयलि*ह आओर राजसभामे सेहो हुनक गुणक बखान कयलि*ह ।।4।। \n.भु ;0ीरामच*जी{ तँ वृqक िनBचC आओर बानर डािlपर ;अथत कतय मयदापुषोfम सिBचदान*दघन \nपरमाbमा 0ीरामजी आओर कतय गाछक डािlसभपर कूदयवाला बानर  ।{ मुदा एहन बानरसभकk सेहो ओ \nअपने जेकC बना लेलि*ह । तुलसीदासजी कहैत छिथ जे 0ीरामच*जी दृ जैकC शीलिनधान वािम कतहुटा \nनिह अिछ ।।29 ;क{।। \nहे 0ीरामजी ! अपनेक अBछाईसँ सभक नीक अिछ ;अथत अपनेक कVयाणमय वभाव सभक कVयाण \nकरयवाला अिछ{ । जॱ ई बात सCच अिछ तँ तुलसीदासक सेहो कVयाणे होयत ।।29 ;ख{।। \nएिह तरहk अपन गुण दोषसभकk किहकय आओर सभकk फेर माथ नवाय हम 0ीरघुनाथजीक िनमल यश वणन \nकरैत छी जािहकk सुनलासँ किलयुगक पाप न भय जाईत अिछ ।।29 ;ग{।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुिन यावल[यजी जे सोहनगर कथा मुिन0ेx भाराजजीकk सुनयने छलाहए सएह संवादकk हम बखािनकय \nकहबए सभ सPजन सुखक अनुभव करैत ओिहकk सुनू ।।1।। \nिशवजी पिहने एिह सोहनगर चिरWकk रचलाह ए फेर कृपा कय पावतीजीकk सुनयलाह । वएह चिरW िशवजी \nकाकभुशुिzडजीकk रामभ[त आओर अिधकािर चीि*हकय देलाह ।।2।। \nओिह काकभुशुिzडजीसँ फेर यावाV[यजी पौलाह आओर ओ फेर ओिहकk भाराजजीकk गािवकय सुनयलाह । \nओ दुनू व[ता आओर 0ोता ;यावल[य आओर भराज{ समान शीलवा ला आओर समदश¬ छिथ आओर \n0ाहिरक लीलाकk जानैत छिथ ।।3।। \nओ अपन ानसँ तीनू कालक बातकk तरहbथीपर रखने धाWीक जेकC ;.bयq{ जानैत छिथ । आओर सेहो \nजे सुजान ;भगवान् क लीलासभक रहय जानयवाला{ हिरभ[त छिथए ओ एिह चिरWकk नाना .कारसँ कहैत \nए सुनैत आओर समझैत छिथ ।।4।। \nफेर वएह कथा हम वाराह दृ qेWमे अपन गुजीसँ सुनलहुँय मुदा तािहकाल हम बालपनक कारणk बड \nबेसमझ छलहुँ तािहसँ ओिहकk ओिह.कारk ;नीक जेकC{ बुझलहुँ निहं ।।30 ;क{।। \n0ीरामजीक गूढ कथाकk ;कहयवाला{ आओर 0ोता ;सुनयवाला{ दुनूटा 0ानक खजाना ;पूर ानी{ होईत \nछिथ । हम किलयुगक पापसभसँ सल महामूढ जड जीव भला ओिहकk कोना बूिझ सिकतहुँ ।।30 \n;ख{।। \nतथािपयो गुजी जखन बेिर.बेिर कथा कहलि*हए तखन बुि{क अनुसारk िकछु बुझना गेल । वएह आब \nहमरासँ भाषामे रचल जायतए जािहसँ मरा मनकk स*तोष हो ।।1।। \nजेनC िकछु हमरामे बुि{ आओर िववेकक बल अिछए हम हृदयमे हर .ेरणासँ तािहक अनुसारk कहब । हम \nअपन संदेहए अान आओर मकk हरयवाला कथा रचैत छीए जे संसारOिप नदीकk पार करबाकलेल नाव \nअिछ ।।2।।    \nरामकथा पिzडतसभकk िव0ाम देवयए सभ मनुयसभकk .स! करय आओर किलयुगक पापसभक नाश \nकरि*हहार अिछ । रामकथा किलयुOिप सCपक लेल मयूरनी अिछ आओर िववेकOिप अिiनकk .कट \nकरबा◌ाकलेल अरिण ;म*थन करबाक लकडी{ अिछए ;अथत एिह कथासँ ानक .ािXत होईत अिछ{ \n।।3।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरामकथा किलयुमे सभ मनोरथकk पूण करि*हहार कामधेनु गौ अिछ आओर सPजनवृंदक लेल सु!र संPजीविन \nजडी अिछ । पृ|वीपर इएह अमृतक नदी अिछए ज*म . मरणOिप भयकk नाश करि*हहार आओर मOिप \nब^गसभकk खयबाक लेल सिपिण अिछ ।।4।। \nई रामकथा असुरसभकk सेनाक  जेकC नरकसभकk नाश करि*हहार आओर साधुOप देवतासभकk कुलक िहत \nकरि*हहार पावती ;दुग{ अिछ । ई संत.समाजOिप qीरसमुक लेल लमीजीक समान अिछ आओर सeपूण \nिवक भार उठाबयमे अचल पृ|वीक समान अिछ ।।5।। \nयमदूतसभक मुँहपर किरखा लगेबा लेल ई जगतमे यमुनाजीक समान अिछ आओर जीवसभकk मुि[त देबाकलेल \nबुझू कािशए अिछ । ई 0ीरामजीकk पिवW तुलसी जेकC ि.य अिछ आओर तुलसीदासक लेल हुलसी \n;तुलसीदासजीक माय{ जेकC हृदयसँ िहत करि*हहार अिछ ।।6।। \nई रामकथा िशवजीकk नमदाजीक समान ि.य अिछए ई सभ िसि{सभक आ सुख . सeपिfक रािश अिछ । \nस¡गुणOिप देवतासभकk उbप! आओर पोषबाकलेल माता अिदितक समान अिछ । 0ीरघुनाथजीक भि[त \nआओर .ेमक परम सीमा जेकC अिछ ।।7। \nतुलसीसजी हैत छिथ जे रामकथा म*दािकिन नदी अिछए सु!र ; िनमल{ िचf िचWकूट अिछए आओर सु!र \nनेहk वन अिछए जािहमे 0सीतारामजी िवहार करैत छिथ ।।31।। \n0ीरामच*जीक चिरW सु!र िचनतामिण अिछ आओर संतसभक सुबुि {Oिप Wीक सु!र 0ृंगार अिछ । \n0ीरामच*जीकk गुणसमूह जगत् क कVयाण करि*हहार आओर मुि[तए धनए धम आओर परमधामकk देवयवाला \nअिछ  ।।1।। \nानए वैराiय आओर योगकलेल सदगु आओर संसारOिप भयंकर रोगक नाश करबालेल देवतासभक बैद \n;अिनीकुमार{ जेकC अिछ । ई 0ीरामच*जीकk .ेमकk उbप! करबालेल माता . िपता छिथ आओर सeपूण \nवतए धम आओर िनयमसभक बीज छिथ ।।2।। \nपाप संताप आ शोकक नाश करयवाला आओर एिह लोक आओर परलोककk ि.य पालन करि*हहार छिथ । \nिवचार ;ान{ Oिप राजाकk शुरवीर म*Wी आओर लोभOिप आपार समुकk सोखबाकलेल अगbय मुिन छिथ \n।।3।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभ[तगणक मनOिप वनमे बसयवाला कामए rोध आओर किलयुगकk पापOिप हाथीसभकk मारबाक लेल िसंहक \nबBचा अिछ । िशवजीक पूPय आओर ि.यतम अितिथ छिथ आओर दिरतारिप दावानलकk बुतयबाक लेल \nकामना पूण करि*हहार मेघ छिथ ।।4।। \nिवषयOिप सCपक िवष उतारबालेल मंW आओर महामिण अिछ । ई ललाटपर िलखलगेल किठनतासँ \nमेटायवाला अधलाह लेखसभकk ;मंग .ारZध{ मेट देवयवाला अिछ । अानOिप अ*हारकk हरण करबाकलेल \nसूयिकिरणक जेकC आओर सेOिप धानकk करबालेल मेघकk समान अिछ ।।5।। \nमनोवािछत वतु देवयमे 0ेx कVपवृq समान अिछ आओर सेवा करबामे हिर दृ हरकk जेकC सुलभ आओर \nसुख देवयवाला अिछ । सुकिवOिप शरद् ऋतुक मनOिप आकाशकk सुशोिभत करबालेल तरेगणक समाने \nआओर 0ीरामजीक भ[तसभक तँ जीवनधने अिछ ।।6।। \nसeपूण सुकृतक फल महान भोगक समाने अिछ । सेवकसभक मनOिप मानसरोवरकk लेल हंस जेकC आओर \nपिवW करबामे गंगाजीक तरंगमालाक समाने अिछ ।।7।। \n0ीरामजीक गुणसभक समूह कुमागए कुचािल आओर किलयुगक कपटए दeभ आओर पाखzडकk जरयबाक लेल \nओहने अिछ जेनC ¯धनक लेल .चंड अिiन ।।32;क{।। \nरामचिरW पूिणमाक चानक िकिरणक जेकC सभकk सुख देवयवाला अिछए मुदा सPजनOिप कुमुिदिन आओर \nचकोरक िचfक लेल तँ िवशेष िहतकर आओर महान लाभदायक अिछ ।।32;ख{।। \nजािह तरहk 0ीपावतीजी 0ीिशवजीसँ .° कयलि*ह आओर जािह तरहk 0ीिशवजी िवतारसँ ओकर उfर \nकहलि*हए ओ सभ कारणk हम िविचW कथाक रचना कय गािबकय कहब ।।1।। \nजे ई कथा पिहने निह सुनने होइथए ओ एिहकk सुिनकय आtय निह करौथ । जे ानी एिह िविचW कथाकk \nसुनने छिथए ओ ई जािनकय आcयय निह करैथ िक संसारमे रामकथाक कोनो सीमा निह अिछ ;रामकथा \nअन*त अिछ{ । हुनक मनमे एहन िवास रहैत अिछ। नाना .कारसँ 0ीरामच*जीक अवतार भेल अिछ \nआओर सै करोड आ अपार रामायण अिछ ।।2.3।। \nकVपभेदक अनुसारk 0ीहिरक सु!र चिरWकk मुिनरगण अनेको .कारसँ गयलि*ह अिछ । हृदयमे एहन \nिवचािरकय संदेह जुिन कO आओर आदरसंग .ेमसँ एिह कथाकk सुनू ।।4।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n0ीरमच*जी अन*त छिथए हुनक गुण सेहो अन*त छि*ह आओऱ हुनक कथाक िवतार सेहो असीम अिछ । \nतk िजनक िवचार िनमल छि*हए ओ एिह कथाकk सुिनकय आtय निह मानताह ।।3।। \nएिह .कारk सभ संदेहसभकk फटिककय आओर 0ीगुOजीक चरणकमलक रजकk माथपर धारणकय हम फेर \nहाथ जोिडकय सभक िवनती करैत छीए जािहसँ कथाक रचनामे कोनो दोष पश निह करय ।।1।। \nआब हम आदरपूवक 0ीिशवजीकk माथ नवाकय 0ीरामच*जीकk गुणसभक िनमल कथा कहैत छी । 0ीहिरक \nचरणपर माथ रािखकय संवत 1631 मे एिह कथाकk आरeभ करैत छी ।।2।। \nचैत मासक नौमी ितिथ मंगल िदनकय 0ीअयोvयाजीमे ई चिरW .कािशत भेल । जािह िदन 0ीरामजीक ज*म \nहोईत अिछए वेद कहैत छिथ जे ओिह िदन सभटा तीथ ओतय ;0ीअयोvयाजीमे{ चल आबैत अिछ ।।3।। \nअसुरए नागए पqीए मनुयए मुिन आओर देवता सभ अयोvयाजीमे आिबकय 0ीरघुनाथजीक सेवा करैत छिथ । \nबुझिनकगण ज*मक महोbसव मनावैत छिथ आओर 0ीरामच*जीक सु!र कीितक गान करैत छिथ ।।4।। \nसPजन सभक बहुत दृ रास समूह ओिह िदन 0ीसरयूजीक पिवW जलमे नान करैत छिथ आओर हृदयमे \nसु!र cयामशरीर 0ीरघुनाथजीक vयान कय हुनक नCओक जाप करैत छिथ ।।34।। \nवेद दृ पुराण कहैत छिथ िक 0ीसरयुजीक दशनए पशए नान आओर जलपान पापसभकk हरैत अिछ । ई \nनदी बड पिवW अिछए एकर मिहमा अन*त अिछए जािहकk िवमल बुि{ सरवतीजी सेहो निह किह सकैछ \n।।1।। \nई शोभयमान अयोvयापुरी 0ीरामच*जीक परम धाम कk देि*हहार अिछए सभ लोकसभमे .िस{ आओर अbयंत \nपिवW अिछ । जगत् मे ;अzडजए वेदजए उिज आओर जरायुज{ चािरटा खािन ;.कार{ कk अन*त जीव \nछिथ ए एिहमेसँ जे िकयो अयोvयाजीमे शरीर छोरैत छिथ ओ फेर संसारमे निह आबैछ ;ज*म.मृbयुकk चrसँ \nछूिटकय भगवानकk परमधाममे िनवास करैत छिथ{ ।।2।। \nएिह अयोvयापुरीकk सभ .कारसँ मनोहरए सभटा िसि{सभकk देि*हहार आओर कVयाणक खान बूिझकय हम \nएिह िनमल कथाक आरeभ कयलहुँए जािहकk सुनलासँ कामए मदए आओर दeभ न भय जाईत अिछ \n।।3।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n एिह नाम रामचिरतमानस अिछए जािहकk कानसँ सुनलासँ शाि*त िमलैत अिछ । मनOिप हाथी िवषयOिप \nदावानलमे जिर रहल अिछए ओ जॱ एिह रामचिरतमानसOिप सरोवरमे आिब जाय तँ सुिख भय जाय़ \n।।4।। \nई रामचिरतमानस मुिनसभकk ि.य अिछ ए एिह सोहनगर आओर पिवW मानसकk िशवजी रचलि*ह । ई तीनू \n.कारक दोषए दुOख आओर दिरताकk आ किलयुगक कुचािलसभक आओर सभटा पापसभक नाश करि*हहार \nअिछ ।।5।। \n0ीमहादेवजी एिहकk रिचकय अपन मनमे रखने छलाह आओर सुअवसर पािवकय पावतीजीकk कहलि*ह । \nतािहसँ िशवजी एिहकk अपन हृदयमे देिखकय आओर .स! भय एिहक सु!र षामचिरतमानसष् नRव रखलाह \n।।6।। \nहम सएह सुख देनहार सोहनगर रामकथाकk कहैत छीए हे सPजनवृंद ! आदरपूवक मन लगाकय ई सुनू  \n।।7।। \nई रामचिरतमानस जेनC अिछए जािह तरहk बनल अिछ आओर जािह हेतुसँ जगतमे एकर .चार भेलए आब \nवएह सभ कथा हम 0ीउमा.महेरक मरण कय कहैत छी ।।35।। \n0ीिशवजीक कृपासँ ओकर हृदयमे सु!र बुि{क िवकास भेलए जा िहसँ ई तुलसीदास 0ीरामचिरतमानसकk किव \nभेल । अपन बुि{क अनुसारk तँ ओ एिहकk मनोहरे बनावैत अिछ । मुदा तखनो हे सPजनवृंद ! सु!र \nिचfसँ सुिनकय एिहकk अपने सुधािर लेब ।।1।। \nसगुण लीलाक जे िवतारसँ वणन करैत छिथए वएह राम.सुयशOिप जलक िनमलता अिछए जे मलक नाश \nकरैत अिछय आओर जािह .ेमभि[तक वणन निह कयल जा सकैछए वएह जलक मधुरता आओर सु!र \nशीतलता अिछ  ।।3।। \nओ ;राम.सुयशOिप{ जल सbकमOिप धानक लेल िहतकर अिछ आओर 0ीरामजीक भ[तसभक तँ िजवने \nअिछ । ओ पिवW जल बुि{Oिप पृ|वीपर खसल आओर समटाकय सोहनगर कानOिप मागसँ चलल आओर \nमानस ;हृदय{ Oिप 0ेx थानमे भिरकय ओतिह िथर भय गेल ।  वएह पुरनाकय सु!रए िचगरए शीतल \nआओर सुख देनहार भय गेल ।।4.5।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिह कथामे बुि{सँ िवचािरकय जे चािरटा अbयंत सु!र आओर उfम संवाद ;भुशुिzड.गडए िशव.पावितए \nयावल[य.भराज आओर तुलसीदास आओर संत{ रचल अिछय  वएह एिह पिवW आओर सु!र सरोवरकk \nचािरटा मनोहर घाट अिछ ।।36।। \nसातटा काzडे एिह मानस.सरोवरक सु!र सातटा िसढी अिछए िजनकी ानOिप आँिखसँ देिखतिह मन .स! \nभय जाइत अिछए 0ीरघुनाथजीक िनगुण ;.ाकृितक गुणसभसँ अतीत{ आओर िनबध ;एकरस{ मिहमाक जे \nवणन कयल जायतए वएह एिह सु!र जलक अथाह गहराई अिछ ।।1। । \n0ीरामच*जी आओर 0ीसीताजीक यश अमृतकसमाने जल अिछ । एिहमे जे उपमासभ देल गेल अिछ वएह \nतरंगसभक मनोहर िवलास अिछ । सु!र चौपाईयेसभ एिहमे घनगर पसरल पुरइन ;कमिलनी{ अिछ आओर \nकिवताक युि[तसभ सु!र मिण ;मोती{ उbप! करि*हहार सोहनगर  सीपसभ अिछ  ।।2।। \nजे सु!र छ*दए सोरठा आओर दोहासभ अिछए वएह एिहमे बहुरंगा  कमलसभक समूह सुशोिभत अिछ । \nअनुपम अथए ऊँच भाव आओर सु!र भाषे पराग ;पुपरज{ए मकर *द ;पुपरस{ आओर सुगंध अिछ \n।।3।। \nसbकमसभ ;पुzयसभ{ कk पुंज भॱरासभक सु!र पCित अिछए ान िबराग आओर िवचार हंस अिछ । \nकिवताक vविन वrोि[तए गुण आओर जाईते अनेको .कारक मCछ अिछ ।।4।। \nअथए धमए कामए मोq. ई चाOए ान.िवानक िवचािरकय कहिनए काmयकk नौटा रसए जापए तपए योग \nआओर वैराiयक .संग. ई सभ एिह सरोवरकk सु!र जलचर जीव छिथ ।।5।। \nसुकृित ;पुzयाbमा{ गणलोकिनक^ए साधुलोकिनकk आओर 0ीरामनामेक गुणसभक गाने िविचW जलपिqसभक \nसमान अिछ । संतसभक सभे एिह सरोवरकk चा िदशक अमराई ;आमकगाछी{ छिथ आओर 0दधा वसंत \nऋतुकk समान कहल गेल अिछ ।।6।। \nनाना .कारसँ भि[तक िनपण आओर qमाए दयाए आ दम ;इि*यिनह{ लतासभक मzडप अिछ । मनक \nिनहए यम ;अिहंसाए सbयए अतेयए eहचय आओर अपिरह{ए िनयम ;शौचए संतोषए तपए वाvयाय \nआओर ईर.िणधान{ टा िहनक फूल छि*ह आओर 0ीहिरकk चरणमे .ेमे एिह ानOिप फलक रस अिछ । \nई वेदसभक कहब थीक ।।7।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिह ;रामचिरतमानस{ मे आओरो जे अनेको .संगसभक कथा सभ अिछ ए वएह एिहमे सूगाए कोईली आिद \nरंग.िबरंगक पqी अिछ ।।8।। \nकथामे जे रोमाच होईत अिछए वएह वािटकाए बाग आओर वन छिथ य आओर जे सुख होईत अिछए वएह   \nसु!र पqीसभक िवहार  अिछ । िनमल मने माली अिछ जे .ेमO िप जलसँ सु!र आँिख ारा हुनका पटावैत \n;सॴचैत{ अिछ ।।37।। \nजे िकयो एिह चिरWकk सिरयाकय गाबैत छिथए वेह एिह पोखिरक रखवार छिथ आओर जे Wी.पुष सदा \nआदरपूवक एिहकk सुनैत छिथ ए वएह एिह सु!र मानसकk  अिधकािर उfम देवता छिथ ।।1।। \nजे अित दु आओर िवषयी अिछ ओ भाiयहीन बौकला आ कौmवा अिछए जे एिह सरोवरक समीप निह जाईछ \n। िकएकतँ एतय ;एिह मानस.सरोवरमे{ डोकाए ब^ग आ सेवार जेकC िवषय.रसक नाना तरहक कथा निह \nअिछ ।।2।। \nतk बेचारा कौआ आओर बौकलाOिप िवषयी लोक एतय आबयसँ हृदयमे हािर मािन जाईत अिछ । िकएकतँ \nएिह सरोवरधिर आबयमे बड किठनाइ अिछ । 0ीरामजीक कृपाक िबनु एतय निह आयल जा सकैछ  \n।।3।। \nघोर कुसंगेटा भयानक अधलाह बाट अिछ य तिह कुसंिगसभक वचने बाघए िसंह आओर सCप अिछ । घरक \nकाम.काज आ गृहितक भCित.भCितक जंजाले अbयंत दुगम पैघ.पैघ पहाड अिछ ।।4।। \nमोहए मद आओर माने बड रास बीहड वन अिछ आओर नाना .कारक कुतक भयानक नदीसभ अिछ \n।।5।। \nिजनका संगमे 0{ाOिप बटखच निह छि*ह आओर संतसभक संग निह छि*ह आओर िजनका 0ीरघुनाथजी \nि.य निह छि*हए हुनकालेल ई मानस अbय*ते अगम अिछ । ;अथत 0{ाए सbसंग आओर भगवb.ेमक िबनु \nिकयो एिहकk निह पािव सकैछ{ ।।38।। \n जॱ कोनो मनुय क उठाकय ओतय धिर पहूँचो जाय तँ ओतय जाइतिह ओकरा नॴाOिप जूिड आिब \nजाइत छैक । हृदयमे मूखताOिप बड कडगर जाड लागय लागैत छैकए जािहसँ ओतय जाइयोकय ओ अभागा \nनान निह कय पावैत अिछ ।।1।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओकरा बूतk ओिह सरोवरमे नान आओर ओकर जलपान तँ कयल निह जाइछए ओ अिभमानसिहत िफिर \nआबैत अिछ । तखन जे िकयो ओकरासँ ख्ओतयकk हाल, पूछय आबैत अिछए तँ ओ ख्अपन अभागक बात \nनिह किह, सरोवरक कुचेा कय ओकरा समझाबैत अिछ ।।2।। \nई सभटा िव ओकरा निह mयापैछ ;बाधा निह दैछ{ जकरा 0ीरामच*जी सु!र कृपाक दृिसँ देखैत छिथ \n। वएह आदरपूवक एिह सरोवरमे नान करैत अिछ आओर महान् भयानक िWतापसँ ;आvयािbमकए \nआिधदैिवकए आिधभौितक तापसँ{ निह जरैछ ।।3।। \nिजनक मनमे 0ीरामच*जीक चरणमे सु!र .ेम अिछए ओ एिह सरो वरकk किहयो निह छोरैछ । हे भाई ! जे \nिकयो एिह सरोवरमे नान करय चाही से मन लगाकय सbसंग करौथ ।।4।। \nएहन मानस सरोवरकk हृदयक आँिखसँ देिखकय आओर ओिहमे डुZबी मािरकय किवक बुि{ िनमल भय गेलए \nहृदयमे आनंद आओर उbसाह भिर गेल आओर .ेम आ आनंदक .वाह उमिड आयल ।।5।। \nतािहसँ ओ सु!र किवताOिप नदी बिह गेलए जािहमे 0ीरामजीक  िनमल यशOिप जल भरल अिछ । एिह \n;किवताOिपणी नदी{क नाम सरयू अिछए जे सeपूण सु!र मंगलसभक जिड अिछ । लोकमत आओर वेदमत \nएिहक दूटा सु!र िकनार अिछ ।।6।। \nई  सु!र मानस.सरोवरक क*या सरयू नदी बड पिवW अिछ आओर किलयुगक «छोट.पैघ, पापOिप ितनका \nआओर वृqसभकk जिडसँ उखािरकय फेकि*हहार अिछ ।।7।। \n \nतीनू .कारक 0ोतासभक समाजे एिह नदीक दुनू िकनारपर बसल पुरए गCव आओर नगर छिथ य आओर \nसंतसभक सभाएटा सभटा सु!र मंगलसभक जिड अनुपम अयोvयाजी  छिथ ।।39।। \nसु!र कीितOिप सोहनगर सरयूजी रामभि[तOिप गंगाजीमे जा ि मिललि*ह । अनुज लमणसिहत 0ीरामजीक \nयु{क पिवW यशOिप सोहनगर महानद सोन ओिहमे आिब िमलल ।।1।। \n  सेवा करबामे             \n आशुतोष \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचWकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचCक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेषRक :- \n१) हाइकू िवशेषRक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषRक २१ म अंक ,  १ नवeबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषRक ६७ म अंक , १ अ[टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_T irhuta              67   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n४) बाल सािहbय िवशेषRक ७० म अंक , १५ नवeबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषRक ७२ म अंक १५ िदसeबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषRक  ७७ म अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषRक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhut a           11 1 \n८) भि[त गजल िवशेषRक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीqा िवशेषRक १४२ म, अंक १५ नवeबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकRत िम0 मधुप िवशेषRक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01 _2015  \n११) अरिव*द ठाकुर िवशेषRक १८९ म अंक १ नवeबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च* ठाकुर अिनल िवशेषRक १९१ म अंक १ िदसeबर २०१५  \nVideha_01_12_2015   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१३ ) िवदेह  सeमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ.ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अVबम  गीत  संगीत  िवशेषRक - २१७  म अंक  ०१  जनव री २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिWत  रचनापर  आम ंिWत  आलोचकक  िटXपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पRच  टा किवता आ ओइपर  मधुका*त  झाक  िटXपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  .साद  मzडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n.काशन   नीचCक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha _01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha _01_04_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_03_2018  \n  \nVide ha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVid eha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिWकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव0ेx  रचनाक  एकटा समाना*तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह:२ (मैिथली .ब*ध -िनब*ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाय उbसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उbसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली .ब*ध -िनब*ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of o riginal work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सeमान : सeमान-सूची \n  \nअपन मंतmय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहbय आ*दोलन: मानुषीिमह संकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n.थम मैिथली पािqक ई-पिWका ISSN 2229-547X VIDEHAसeपादक: गजे* ठाकुर।  सह-सeपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सeपादक: राम िवलास साहु, न*द िवलास राय, स*दीप कुमार साफी आ मु!ाजी \n(मनोज कुमार कण)। सeपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचW- बेचन ठाकुर। सeपादक- सूचना-सeपक-समाद- पूनम \nमंडल। सeपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उbपल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २७ ९ म अंक  ०१ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २७ ९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ.कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उfरदाियbव लेखक गणक मvय \nछि*ह)editorial.staff.videha@gmail.com  कk मेल अटैचमेzटक Oपमk .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ .कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहकf लोकिनक लगमे \nरहति*ह, माW एकर .थम .काशनक/ ि.ंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई-.काशन/ \nि.ंट-.काशनक अिधकार ऐ ई-पिWकाकk छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयVटीक/ पािर0िमकक .ावधान नै छै। तk रॉयVटीक/ पािर0िमकक इBछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिqXत पिरचय आ अपन कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल .काशनक हेतु िवदेह (पािqक) \nई पिWकाकk देल जा रहल अिछ। मेल .ाXत होयबाक बाद यथासंभव शी  ( सात िदनक भीतर) एकर \n.काशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिWकाकk 0ीमित लमी ठाकुर ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकk ई .कािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -2019 सविधकार  सुरिqत।  िवदेहमे .कािशत  सभटा रचना आ आकइवक  सविधकार  \nरचनाकार  आ संहकfक  लगमे छि*ह।  ५ जुलाई  २००४  कk \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृfसँ  .ारeभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  .थम  उपिथितक  याWा िवदेह - .थ म मैिथली पािqक  ई \nपिWका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई .कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृf  'िवदेह ' ई-पिWकाक  .व[ताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृfक  एीगेटरक  Oपमे \n.यु[त  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिWका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":0.57,"has_text":true},"Videha 280.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 280.pdf","name":"Videha 280.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २८०  म अंक  १५  अगत  २०१९  (वष १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n !दीप पु%पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म,डल--  मैिथली सािह0य -रचनाक 5े6मे जगदीश !साद म,डलक आगमन  \n \n३. \n आशीष अनिच9हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश !साद म,डलक लघुकथा- पाइक इ=जत \n \n \n!दीप पु%प \nगजल- 1 \nलगलेमे हीया हािर लेबै हम \nछातीमे मु@ा मािर लेबै हम \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमरा नै िमललै चान गगनक तA \nकरबै की िडिबये बािर लेबै हम \n \nखगता किनको नै दऽर िदयादक आब \nआँगनमे अमती गािड़ लेबै हम \n \nकलपै बाजै बेटी ितलक कारण \nिडHबा पेIोलक ढािर लेबै हम \n \nजेबीमे रखने छी !शासन हम \nKयो एगो लेतै चािर लेबै हम  \n \n(2222221222सभ  पNितमे। तेसर शेरक अि9तम लघु छूट तौर पर लेल गेल अिछ) \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- 2  \nQेम टRगल छै िच6 उखािड़ देलॱ \nकािन भिर मोन तोरा िबसािर देलॱ \n \nपएर ठमकल तोहर दलान लऽग जे \nछाती पाथर कऽडेग ससािर देलॱ \n \nआस छल िजनगी रचबै गजल जेना \nबहर किठन छै हम िहया हािर देलॱ \n \nदेखल नै गेल पराजय तोहर तA \nहम अपने अपनाकA बजािर देलॱ \n \nतूँ पीठेमे च@ू भोकबA कते \nतोरा लेल छाती उघािर देलॱ \n \nचान धिर पहुँचब नै िलखल छल हमरा \nमोनकA हम सीढ़ीसँ उतािर देलॱ  \n \n(2222222222सभ  पNितमे।दूटा अलग अलग WवकA दीघ मानबाक छूट लेल गेल अिछ।) \nउमेश म,डल \n \nमैिथली सािह0य -रचनाक 5े6मे जगदीश !साद म,डलक आगमन  \n \n::   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nXी जगदीश !साद म,डलक ज9म 5 जुलाई 1947इवीमेमधुबनी िजलाक बेरमा गाममे भेलि9ह। िह9दी ओ \nराजनीित शा6 िवषयसँ एम.ए. कए ई अपन जीिवकोपाजन हेतु कृिष कायकA अपनौलि9ह। एिह !संगमे \nम,डलजी वयं ‘मौलाइल गाछक फूल’ उप9यासक ‘अcपन बात’मे िलखने छिथ-  \n“जिहयाएम.ए.किवeाथfरहीतिहएनोकरीसँिवरागभऽगेल।आठबीघाजमीनरहए।खेतीसँजीवन-\nयापनकरैकिबसवासभऽगेल।िबनुगाजनक–पुhषगाजनक-पिरवार 1960 ई वीमेभऽगेल।िपतेक \nअमलदारीसँदूभNइिपिसयौतरहैछला।त0कालगाजनीहुनकेदुनूभNइपर \nछेलैन।कोसीकउपkवसँभागलपीसाबेरमेमानेसासुरेमेरिहगेलरहैथ । \n..िपताकमृ0युकसमयतीनबखकहमआछहबखकजेठभायछला।िपिसयौतभाए 1960 ई वीमेअपनगाम‘हिरनाही’ \nचिलगेला।दुनूभाय, Xी कुलकुल म,डल 1954 इवीमे आ हम 1957 इवीमे \nगामककूलसँिनकैलअपर!ाइमरीकूलकछुबीमेनाओंिलखौनेरही। 1960 \nई वीसँपिरवारकबोझपड़ल।पुhषिवहीनभेनॱमाएओहनपिरवारकछेली, जइपिरवारमेमामा 1942 \nई वीमेअंnेजकगोलीखाचुकलछला।साहसीमाए।अपनगहना, जमीनबेचदेलबoचाकAपढ़बैखाितर। \nपpतीससालधिरसमाजसेवाकेला पछाइत अपनहहरैतशरीरदेिख कछुिलखै-पढ़ैकिवचारजगल।”i \n2000 इवी धिर जगदीश !साद म,डलजी समाजसेवामे संलsन रहलाह। \ntिढ़एवuसाम9तीvयवहारकिखलाफलड़ाइ लड़ैत रहलाह, केस-मोकदमा, जहलया6ािदमे िहनक लगभग चािर दसक \nसमय बीितलि9ह, पछाइतसािह0यलेखनमे एलाह। पिहल रचना औप9यािसक कृित ‘मौलाइलगाछकफूल’ िथकि9ह \nजे 2004 ई वीमेिलखलाह। 2008 इवी धिरक अविधमे पNच गोट उप9यास, एक नाटकतथा िकछु कथािद \nलीिख चुकल छलाह। मुदा कोनहु प6-पि6कािदमे एकहु गोट रचना !कािशत निह भेल रहिन। तथािप िहनक \nकलम, िलखबाक yम जारी रहलि9ह- !तुत अिछ एिह !संगमे हुन किह िलखल बात-   \n“मौलाइलगाछकफूल 2004 ई वीमेिलखलपिहल उप9यासछी।अखनधिरपNचटाउप9यासआिकछुकथा, लघुकथा, \nनाटकसभअिछ।छपबैकजेमजबूरीबहुतोरचनाकारकAछैन सेहमरोरहल।मुदातइसँिलखैकyमनैटुटल।‘भpटकलावा’ \nकथासेहोदू-हजारचािरकपिहलकथाछी।”ii \n8 नवuबर 2008 मे िमिथलाक !िसz ‘सगर राित दीप जरय’क 64म कथा गो{ी डॉ. अशोक अिवचलक \nसंयोजक0वमे हुनक गाम- रहुआ संnाम (मधेपुर)मे आयोिजत भेल छल जािहमे जगदीश !साद म,डलजी \nउपिथत भऽ‘भpटक लावा’ कथा केर पाठ कएलिन। एिह गो{ीमे भाग लेबाक आnह डॉ. तारान9द ‘िवयोगी’  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकयने रहिन।सगर राित दीप जरयक गो{ीमे भाग लेबए लेल आयोजक/संयोजकक हकार अिनवाय निह \nहोइछ। कोनहु मा~यमसँ पता चलल वएह िथक हकार। ‘िवयोगीजी’सँ जगदीश !साद म,डलक पिहल भAट \n2008 इवीमे मधुबनीमे भेल छलि9ह।  \nसािह0य 5े6मे जगदीश !साद म,डलजीक पिहल मंच रहुआ संnाम 64 सगर राित दीप जरय कथा \nगो{ीकA कहल जा सकैछ। जािहठामसँ हुनक रचना सावजिनक हएब शुt भेल। ओना, पिहनेबेरमा पंचायत \nआ रहुआ संnाम, दुनू मधेपुर Hलौकक अ9तगत पड़ैत छल। जे िक जगदीश !साद म,डलजीक कम 5े6 \nरहल छि9ह। समिपत समाजसेवीक िyया-कलाप रहल छि9ह। “8.11.2008 \nलमीनाथगोसNइकथानमेकायyमभेल छल। ओना, केतेकबेरराजनीितकमंचपररहुआमेबािजचुकलछेलॱ, कम5े6छल \nतँएकथावचैमेसंकोचनइभेल।”iii \n2008 इवीसँ पूव जगदीश !साद म,डलजीक एकहु गोट रचना स ावजिनक निह भेल छलि9ह। कोनहुँ \nप6-पि6कािदमे !कािशत निह भेल छलि9ह। पिहल रचना ‘घर बाहर- पटना’सँ !कािशत भेलि9ह। जािह \nकथाक पाठ रहुआ संnाममे कयने छलाह, आ !शंसा भेल छलि9ह। kvय अिछ के सभ!शंसाकयने रहि9ह- \n“डॉ. रमान9दझा‘रमण’जीओकथामRिगलेलैन।िकछुएमासकउपरा9त‘घरबाहर’ \nपि6कामे!कािशतकेलैन।िसzपुhषकथानमे!ित{ाभेटल।डायरी-कल मभेटल।गमछा-\nपागभेटल।लमीनाथगोसNइकमुितसेहोभेटल।”iv \nघर-बाहरमे एक आर रचना (कथा) !कािशत भेलि9ह। पछाित ‘िमिथला दशन- कोलकाता’मे ‘चुनवाली’ \nनामक कथा !कािशत भेलिन। चुनवाली, भpटक लावा आ िबसNढ़, कथा !कािशत होइतिह ‘िवदेह’क सuपादक \nXी गजे9k ठाकुरजीसँ सuपक भेलि9ह। तकर बाद म,डलजीक रचना सभ पुतकाकार tपमे !कािशत हुअ \nलगलि9ह। एिह स9दभमे जगदीश !साद म,डलजी ‘अcपन बात’मे िलखलि9ह अिछ- \n“घरबाहरमेभpटकलावाआिबसNढ़छपलआफेरिमिथलादशनमे‘चुनवाली’ कथापिढ़तेअनेकोबधाइफोनआएलजेना- \nपीकारिवeान9दझाजीक।एकटामह0वपूणफोनXीगजे9kठाकुरजीकरहल।िहनकरफोनसुिनतेिजनगीकओहनचौबीटिपगे\nलॱजेचौबीसघ9टाकखुशीमनमेआिबगेल।”v \n2009 सँ 2013 इवीक बीच जगदीश !साद म,डलजीक 27 गोट पो थी Xुित !काशन, िदलीसँ \n!कािशत भेल छि9ह। जािहमे िहनका ए@हु पाइ !काशनक हेतु निह देबए पड़लि9ह। ई चीज प होइछ दू \nठामसँ, पिहल जे लेखक वयं अपन ‘तरेगन’ पोथीक मनमिनयNमे िलखने छिथ- “समय-समयपरगजे9kजी \n(Xीगजे9kठाकुर,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमहथ)कआnहआसुझावआसंगिहXुित!काशनकXीनागे9kकुमारझाआXीमतीनीतूकुमारीकभरपुरसहयोगभेटलासँिलखैकनवउ\n0साहोआआशोमनकAस@तबनादेनेअिछ।”vi आ दोसर ‘अंशु’ समालोचनाक पोथीमे Xी िशव कुमार िटलू िलखने \nछिथ- “जगदीश !साद म,डलजीक लघुकथा‘िबसNढ़’ आ‘भpटकलावा’ घर-बाहरमेआ‘चुनवाली’ \nिमिथलादशनमे!कािशतहोइतेमैिथलीपि6काकसंपादकम, डलकसंग-\nसंग!बुzपाठककम~ यहड़होिरमिचगेल।‘पिहनेआउआपिहनेपाउ’कआधारपरिवदेहकसंपादकXीगजे9 kठाकुरिहनकरचनासभ \nकAअपनपि6कामेछपबएलेलहिथयालेलिन।ऐ !कारकशH दक!योगकरबाकहमरता0 पयअिछजेजगदीशजीकोनोनवरचनाकारनै\nछिथ, ितरसिठबखकमNजलसािह0यकारछिथ, मुदािहनकरचनाक!दशननैभेलछल।समnरचना-\nसंसारिहनकपु6Xीउमेशम, डलजीककu c यूटरमेओझराएलछलिकएकतँछपबैलेकpचाकेतएसँआएत?”vii \nएिह तरहA जगदीश !साद म,डलजीक आगमन मैिथली सािह0यक दुिनयNमे होइत छि9ह। िबनु पाइक अथत् \nिबनु खचक पोथी !काशन मैिथली सािह0यमे नव उदाहरण छल। जगदीश !साद म,डलजीक 27 गोट पोथी \nएकसंग Xुित !काशन, िदलीसँ !कािशत भेलि9ह। वतमानमे ओिह तरहA पोथीसभक !काशन पलवी \n!काशन,िनमलीसँ भऽ रहलि9ह अिछ। \n!तुत अिछ म,डलजीक आइ धिरक !कािशत पोथीक सूची, जािहमे  yमश: कथा, उप9यास, किवता, गीत \nआ नाटक-एकRकी अिछ-  \nकथा- 1. गामकिजनगी (2009), 2. तरेगन (2010), 3. बज9ता-बुझ9ता (2013), 4. शंभुदास \n(2013), 5. उलबाचाउर (2013), 6. अzिगनी (2013), 7. सतभpयापोखैर (2013), 8. गामकशकल-\nसूरत (2014), 9. अपनमनअपनधन (2015), 10. समरथाइकभूत (2014), 11. अc पन-बीरान (2014), \n12. बालगोपाल (2014), 13. भकमोड़ (2013), 14. रटनीखढ़ (2014), 15. पतझाड़ (2014), 16. \nलजिब जी (2014), 17. उकड़ूसमय (2015), 18. मधुमाछी (2015), 19. पसेनाकधरम (2015), 20. \nगुड़ा-खुीकरोटी (2015), 21. फलहार (2015), 22. खसैतगाछ (2015), 23. एगoछाआमकगाछ \n(2016), 24. शुभिच9तक (2016), 25. गाछपरसँखसला (2016), 26. डिभयाएलगाम (2016), 27. \nगुलेतीदास (2016), 28. मुिड़याएलघर (2016), 29. बीरRगना (2017), 30. मृितशेष (2017), 31. \nबेटीकपैhख (2017), 32. yाि9तयोग (2017), 33. ि6कालदशf (2017), 34. पpतीससालपछुआगेलॱ \n(2017), 35. दोहरीहाक (2018), 36. सुिभमानीिजनगी (2018), 37. देखलिदन (2018), 38. \nगपकिपयाहुललोक (2018), 39. िदवालीकदीप (2018), 40. अcपनगाम (2018), 41. िखलतोड़भूिम \n(2019), 42. िचतवनकिशकार (2019)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउप9यास - 1. मौलाइलगाछकफूल (2009), 2. उ0थान-पतन (2009), 3. िजनगीकजीत (2009), 4. \nजीवन-मरण (2010), 5. जीवनसंघष (2010), 6. नैधाड़ैए (2013), 7. बड़कीबिहन (2013), 8. ठूठगाछ \n(2015), 9. इ=जतगमाइ=जतबँचेलॱ (2017), 10. लहसन (2018), 11. पंगु (2018), 12.आमकगाछी \n(2018) \nपe - 1. इ9kधनुषीअकास (2013), 2. राित-िदन (2013), 3. तीनजेठएगारहममाघ (2013), 4. सिरता \n(2013), 5. गीतRजिल (2013), 6. सुखाएलपोखिर कजाइठ (2013), 7. सतबेध (2018), 8. चुनौती \n(2019) \nनाटक /एकRकी- 1. िमिथलाकबेटी (2009), 2. कu!ोमाइज (2013), 3. झमेिलयािबआह (2013), 4. \nराकरडकैत (2013), 5. वयंवर (2013), 6. पंचवटी (2013), 7. कयाणी (2015), 8. सतमाए \n(2015), 9. समझौता (2015), 10. तामकतमघैल (2015), 11. बीरRगना (2015)  \nजगदीश !साद म,डलजीकA एिह तरहक सािह0य सेवा लेल समय-समयपर सuमान/पुरकार सेहो भेटैत \nरहलिन अिछ। यथा-िवदेहसuपादक म,डल ारा ‘गामक िजनगी’ लघु कथा संnह लेल‘िवदेहसuमान- 2011’, \nबाल!ेरकबीहैनकथासंnह ‘तरेगन’लेल ‘िवदेह बालसािह0यपुरकार-2012’, तथा ‘नैधारैए’उप9यास \nलेल‘िवदेहबालसािह0यपुरकार- 2014-15’, ‘गामक िजनगी व समn योगदान हेतु सािह0यअकादेमी ारा-\n‘टैगोरिलिटरेचरएवाड- 2011’, िमिथला मैिथलीक उयन लेल सा5र दरभंगा ारा- ‘वैदेहसu मान- 2012’, \nिमिथला-मैिथलीक िवकास लेल सतत िyयाशील रहबाक हेतु अिखल भारतीय िमिथला संघ ारा- ‘वैeनाथ \nिमX ‘या6ी’सuमान- 2016’, रचना धिमताक 5े6मे अमूय योगदान हेतु =यो0ना-म,डल ारा- ‘कौमुदी \nसuमान- 2017’, मैिथली सािह0यमे समn योदान लेल एस.एन.एस. sलोबल सेिमनरी ारा \n‘कौिशकीसािह0यसuमान- 2015’, आिमिथला-मैिथलीक संग अ9य उ0कृ सेवा लेल अिखल भारतीय िमिथला \nसंघ ारा ‘व. बाबूसाहेवचौधरीसuमान - 2018’ इ0यािद। \nएिह तरहA Xी जगदीश !साद म,डलक अनवरत लेखन ने मा6 मैिथली सािह0य जगत बिक भारतीय भाषा \nसािह0यक बीच सेहो अपन थान िनtिपत करैत अिछ।   \nउमेश म,डल  \nशोधाथf, बी.आर.ए.बी.यू. मुजफरपुर \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nआशीष अनिच9हार \nगजल \nगदहा सभ सरकार चलेतै \nलुoचा सभ दरबार चलेतै \n \nजकरा लग ने पैसा कौड़ी \nसे कोना संसार चलेतै \n \nजखने जागत सूतल जनता \nआर चलेतै पार चलेतै \n \nकNपै जकर मोन इजोतमे \nओ मार िक सuहार चलेतै \n \nबनतै गृहथ साधू बाबा \nसाधू सभ पिरवार चलेतै \n \nसभ पNितमे 222-222-22 मा6ाyम अिछ।  दूटा अलग अलग लघुकA दीघ मानल गेल अिछ। \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश !साद म,डल \nपाइक इ=जत  \n \n::  \n \nआइ सातम िदन सेहो !ेमान9द बाबाकA पNच tपैआ िनकैल गेल छैन। ओना ओ पिहलुके िदन बुिझ \nगेल छला जे पNच tपैआ िनकलल अिछ, मुदा बजला िकछु ने। से ओही िदन नइ बजला से बात निह, छअ \nिदन तक मुँह ब केने रहला। !ितिदन पँच-पँच tपैआ िनकलल ैन। मुँह ब रखैक कारण पिरवािरक िजनगी \nछेलैन। झमटगर पिरवार छैन, रंग-रंगक लोक रहने रंग-रंगक पिरवािरक काज तँ सिदकाल पिरवारमे होइते \nअिछ। हेबो केना ने करत। जिहना कोनो झमटगर गाछमे दू-चािरटा पाते िक ठहुिरये सुखल रहैत तिहना ने \nपिरवारो छी। तहूमे नमहर-झमटगर पिरवार रहने तँ आरो सोभािवक अिछए। एक पुरिखया गाछमे ने एक-\nआधटा पात आिक एक-आधटा डािर सुखल रहत, जेकरा हटा देबै, गाछ िनरोग भऽ जाएत। ओना, कम \nआँट-पेट रहने रोगो-िवयािध तँ कम लगबे करैए। मुदा झमटगर पिरवार तँ झमटगर-ओझराएल गाछ जकN ने \nहोइत अिछ जइमे दू-चािरटा पातो आ दू-चािरटा ठहुिरयो सिदकाल सुखले रहैए। तँए !ेमान9द बाबा मुँह ब \nकेने रहला जे अँगने-घरक काजक बात छी, जखन पिरवारमे बाबा-दािखल छीहे तखन जँ पिरवार ओइ बले \nनइ चलए, सेहो तँ नीक निहयA कहल जाएत। मुदा केतेक िदन बाबा बले फौदारी चलत। ओ तँ अपने-अपने \nिसरे ने चलत। तँए िक पिरवार निह चिल सकैए, सेहो बात तँ निहयA अिछ। ओ तँ पिरवारक िवचारधारा \nछी। जइमे वoछ धारा बिन सेहो !वािहत होइए आ दुबराएल, पतराएल, मराएल सेहो चिलते अिछ।  \nओना, पNच tपैआक महे की भेल? मुदा एक-एक पाइक महत अिछ, पNच तँ ‘पNच tपैआ’ भेल। \nखुदरा िजनगी !ेमान9द बाबाक तँए पँचहजारी-दसहजारी नोटक ओतेक महत हुनका-ले नै छैन जेतेक महत \nखुदरा पाइक छैन। होइते अिहना छै िकने जे पNच tपैआक काजमे पँचटकही बेसी नीक। तैठाम जँ देबालकA \nदसहजारी देबइ, तँ ओ मने-मन गािर पढ़बे करत िकने जे ‘नबाबी देखबए एला हेन!’ तइमे एकटा आरो अिछ, \ntपैआ तँ लेन-देनक बीचक वौस छी। काज तँ निह। तैठाम जँ काजक समयकA tपैये गनैमे न करब तँ \nअधला भेबे कएल िकने। ओना, पँचहजारी-दसहजारी इ=जतखोर अिछ सेहो बात निह। जखन सोना-चानीक \nदोकानपर जाएब आ पँचटकही नोट देबै तँ ओहो तँ गािर सुनेबे करत िकने जे ‘एला हेन हाथी िकनैले आ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसंगमे छैन बकिड़या पाइ!’ खाएर जे अिछ से अिछ। अपन-अपन दुिनयN आ अपन-अपन जग-जहान तँ सभकA \nअपन-अपन अिछए। एते तँ मनुख भेने अजादी भेटले अिछ िकने जे ‘कोइ काहू मगन, कोइ काहू मगन, जे \nजेहेन मगन से तेहेन पेबन!’  \nसूयतक समय। ल5णसँ !ेमान9द बाबाकA बुिझ पड़लैन जे पिरवारमे एके बेकती एहेन अिछ जे पाइ \nिनकालैए...। मने-मन धपा कऽ ओकरा सोर पाड़लैन-  \n“सुशील, कनी सुिनहह।”  \nओना, !ेमान9द बाबाक पिरवारक सभ-िकयो आाकारी छै9हे।  \nबाबाक लगमे आिब सुशील बाजल-  \n“की कहलॱ, बाबा?”  \n!ेमान9द बाबाक सोझा अबैसँ पिहने सुशीलक जNघ थरथराए लगल जे !ेमान9द बाबा आँिक नेने \nछला। मुदा मनमे पािनक बुलबुला जकN उिठये रहल छेलैन जे सुशील अखन हाइ कूलक बoचा छी, पिरवेश \nएहेन बिन गेल अिछ जे हाइ-कूलक नबे-सँ-पनचानबे !ितशत बoचा नशाक लतसँ !भािवत भऽ रहल अिछ, \nभलA ओ चौकलेटेक tपमे िकएक ने होइत होउ। लत तँ लत छी। एहेन पिरिथितमे एकटा बाल मनकA \nदुतकारब वा चोरीक कलंक लगा चोर कहब, सेहो उिचत निह। िकएक तँ जँ िकयो तेसर सुिन िलअए आ \nभिवसमे किहयो यएह बात ओकरा उनटा कऽ किह दइ जे ‘तूँ चोर छँह’, तखन ओ धHबा जकN ने बिन \nजाएत! जबिक अखन ओ उदीयमान सुज सदृश अिछ। जँ ओकरा गहन  जकN गरैस लेल जाइ से केहेन \nहएत? ओ तँ सँपाएल गहुमनक वृि हएत..! मुदा िबनु िकछु कहने छोिड़यो देब तँ उिचत निहयA हएत।  \nमन खोिल कऽ !ेमान9द बाबा बजला-  \n“बौआ, औझुका काज-ले पNचटा tपैआ रखने छेलॱ, से नइ देखै छी..!”  \nसुशील-  \n“हम लेलॱ।”  \nसाफ धारमे जिहना पाइनो साफ होइत सफा बिन बहैत चलैए तिहना पोताक गढ़पनकA गढ़ैत बाबा \nबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बौआ, दुिनयNमे सभकथूक इ=जतो अिछ आ बेइजती सेहो अिछ। मानो अिछ आ अपमानो अिछ।”  \nबाबाक बात सुिन सुशील कान ठाढ़ करैत बाजल-  \n“से की, बाबा?”  \n!ेमान9द बाबा बजला-  \n“आम तँ नीक फल छी, दुिनयN जनैए मुदा जँ िकयो पीलुआहा आिक खटहा आमक गाछ रोिप बाग \nलगौत तँ ओ केहेन हएत?”  \nबाबाक िवचारकA सुिन सुशील मने-मन अँटकारए लगल जे बाबा िक कहलैन। आम तँ फल छी, तहूमे \nमीठ फल छी। जँ कम मीठका फल रहैत, जेना खीरा- तँ दोसर पिरिथित बनैत से निह, आमक िगनती \nउoच कोिटक मीठ फलमे अिछ। तैठाम मीठक बदला चुनेखा आ अमृत सन भो=य पदाथमे उ=जर-उ=जर \nसोहरी लागल पील भेटए से, केहेन हएत..?  \nसुशील बाजल- “ओ ते केहनो ने हएत।”  \nसुशील जे बुिझ बाजल हुअए, मुदा !ेमान9द बाबाकA बुिझ पड़लैन जे किनयA चोटसँ तबला वर पकैड़ \nलेलक! खुशी होइत !ेमान9द बाबाक मनमे जे गामक लोक वा दोसर पिरवारकA निह बुझए देब, मुदा अपन जे \nपिरवार अिछ तैबीच सुशीलक आचरणसँ सभकA पिरचय करा िदऐ जइसँ चाt िदससँ सबहक नजैर सुशीलपर \nपड़त। जखने चािर िदसक चािरटा आँिखक बीच सुशीलक आचरणपर पड़त तखने ओ सुधैर कऽ सोझ भऽ \nजाएत। मुदा लगले िवचारकA मनक दोसर िवचार रोिक कहलैन जे अखन तँ ! दुइये गोरेक बीच अिछ, \nमुदा जखने दू-सँ-तीन वा चािरक बीच जाएत तखने चािर रंगक भाव-कुभावक उदय सेहो हएत। भलA ओ \nपिरवारेक लोक िकए ने हुअए। आ जखने चािर रंगक भाव-कुभाव एकठाम हएत, तखने बाबा-पोताक बीचक \nजे सuब9ध सू6 अिछ ओइमे िकछु-ने-िकछु अितyमण हएत। जखन !े नाि9हटा अिछ, नाि9हटा ऐ दुआरे जे \nएक िदस !ेमान9द बाबा सन !ेम पद पौिनहार तँ दोसर िदस हाइ कूलक बoचा सुशीलकA कुशीलसँ िवरKत \nकऽ सुशील बनाएब अिछ। दू गोरेक बीचक िवचार छी। तहूमे सुशीलक बालपनक बालमन अिछ। तँए \nओकरा मनकA एतेक नइ झमािर िदअए जे अमुिनयमक तार जकN रेगहा पिड़ जाइ जैठामसँ कखनो टुिट \nजाए..! \n!ेमान9द बाबा बजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“केहनोक माने की भेल बौआ?” \nसुशील बाजल-  \n“ने नीके आ ने अधले।”  \n!ेमान9द बाबा बजला-  \n“बाह! खूब कहलह!”  \nजिहना झँपाएल सुज रहने िदनक अ9हारमे िकयो िडिबया बािड़ घरमे कोनो काज करैत हुअए आ \nएकाएक जँ सुज उिग फिरच कऽ दैत जइसँ िडिबयाक =योित मिलन भऽ जाइत तिहना सुशीलकA भेल।  \nसुशीलक िवदीण होइत मिलनाएल चेहरा देख !ेमान9द बाबा अपन शा9त िचकA !शा9त िचमे बदैल \nबजला-  \n“बौआ, अखन तोरा दुिनयNमे आएले केते िदन भेलह। तँए अखन दुिनयNक तिहयाएल तहकA नीक \nजकN नइ बुिझ पेबहक। मुदा तैयो कहै िछअ।” \nबाबाक ‘कहै िछअ’ सुिन सुशील हिरणक बoचा जकN आँिख-कान दुनू ठाढ़ करैत बाजल-  \n“केना बुझबै?”  \nसुशीलक !मे बुझैक िजासा देख !ेमान9द बाबा िबहुसैत बजला-  \n“बौआ, आमक गाछी तीन रंगक होइए, एकटा भेल मीठहा आमक गाछी, दोसर भेल पीलुआहा वा \nखटहा आमक गाछी आ तेसर भेल दुनूक बीचक िमलल-जुलल गाछी। जइमे खटहा-मीठहा दुनू रहैए।”  \n!ेमान9द बाबाक िवचार सुिनते सुशीलक मनक तृ%णामे जेना एकाएक तृिcत जागए लगलै। जइसँ \nबुझैक िजासा आरो तेज हुअ लगलै। बाजल-  \n“तखन तँ खटहा आम आिक पीलुआहा आमक गाछीक कोनो मोल नइ भेल?”  \n!ेमान9द बाबा बजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बौआ, जइ दुआरे तोरा शोर पाड़ने छेिलयह से कहब तर पिड़ गेल अिछ, तँए पिहने ओ कहब \nजtरी अिछ, मुदा जखन बीचमे दोसर ! उठा देलह तँ पिहने वएह किह दइ िछअ। जिहना मीठ आमक \nगुण पकलापर अबैए, तिहना खटहो आ पीलुओहोक गुण अि9तमे अवथामे अबैए। तइसँ पिहने दुनूक एके रंग \nगाछो, पातो होइए आ पकैसँ पूव अवथा तक दुनूक काजो आ गुणो एके रंग रहैए। तँए ओइसँ पिहने, माने \nपकैसँ पूव दुनूक काजो एके रंग होइए। माने ई जे जिहना लकड़ीक चीज-वौस, तिहना आमक चटनी-\nअँचार...। मुदा जे फलक फल छी तइमे अ9तर आिबये जाइए। अखन एकरा एतै छोड़ह। दोसर िदन नीक \nजकN सभ बात बुझा देबह।”  \n‘दोसर िदन सभ बात बुझा देबह’ सुिन सुशीलक िजासामे िमिसयो भिर कमी नइ आएल। मन \nओिहना उ0फुल रहल जिहना त0काल बुझैले जागल। होइतो अिहना छै जे कोनो बात-िवचार आिक कोनो \nवतुए-जात त0काल भेटने आिक कनी ठहिरयो कऽ भेटलासँ मनमे ओहन िनराशा नइ अबै छै जे निहयA \nभेटत। भेटैक आशा बनले रहै छइ।  \nसुशील बाजल-  \n“बड़बिढ़यN।”  \nसुशीलक मुहसँ ‘बड़बिढ़यN’ सुिन !ेमान9द बाबा बजला-  \n“बौआ, जिहना आम आ आमक बागक इ=जत अिछ तिहना दुिनयNमे सभ कथुक अिछ।”  \nओना सुशील अखन तक इ=जतक सuब9ध िसफ मनुखेटा सँ बुझैत रहए मुदा ‘सभ कथु’ सुिन मनमे \nनव िजासाक संचार भेलइ। बाजल-  \n“से की बाबा?”  \nसुशीलक ! सुिन !ेमान9द बाबा मने-मन िवचारलैन जे अखन सुशील बाल-बोध अिछ तँए ओहन \nिवचार राखब नीक निह, जइसँ ओ अकबका जाए वा बुझबे ने करए। िकएक तँ फलो-फलमे अ9तर अिछए। \nजिहना कुफल-कुफलमे आ कुफल-सुफलमे अ9तर अिछ। दुनूकA जँ सॴगसँ नNगैर तक माने आिदसँ अ9त तक \nिनहारब तँ ओिहना ‘सॴग-नङिरया’ किहयौ आिक ‘नङिरया-सॴग’ किहयो, भेटबे करत। जिहना नख-िसख वणन \nआ िसख-नख वणनमे नाियकाकA भेटैए। खाएर जे भेटैए, जेतए भेटैए आ जेकरा-ले भेटैए से जानए। ऐठाम तँ \nपोता-बाबाक बीचक बेवहािरक िजनगीक सuब9ध अिछ। तँए जँ नीक जकN नइ बुझा देबै तखन बुझबैक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमतलबे की रहल। तँए, ओतेक जtर बुझा देबै जेतेसँ ओ अपने  िवचािर कऽ फल-कुफल बुझए लगत। \nजखन हंस सन प5ी दूध-पािन बेरा सकैए, काग भुसु,डी सन कौआ दुिनयNक स0य-अस0य बुिझ सकैए तखन \nतँ सुशील मनुखक बoचा छी। एकरा बुझैमे देरीए केते लागत। तखन तँ यएह ने भेल जे खेत तँ अेक छी \nमुदा अखन जोत-कोरक अभावमे परती बनल अिछ। तँए कनी ओइ t पे बुझबए पड़त। मुदा ईहो तँ स0य \nऐछे जे ने पचास बखक मनुखक बुिधक स@त परती जकN अखन सुशीलक बुिध अिछ, आ ने पेटक बoचा \nसदृश पािनमे पिनयाएल खेत जकN अिछ। ई दीगर भेल जे मािटक परतीक कोन बात जे प0थरोसँ पथराएल \nपहाड़पर सेहो गाछ-िबरीछ उिगते अिछ, भलA ओइपर केसर-िकसिमसक उपज नइ होइत होइ। तिहना पािनयमे \nरंग-रंगक उपजा सuभव नइ अिछ सेहो निहयA कहल जा सकैए। खाएर िकछु अिछ, मुदा सुशील तँ चौदह \nबखक बoचा मनुखक छीहे। भगवान राम चौदहे बखक बीचमे िपताक मृ0युक संग अयो~या छोड़ैसँ लऽ कऽ \nलंकाक रावणकA मािर लंकाकA जरबैत जरल लंकाक लंकापित िवभीषणकA बना अपने अयो~याक राजा बनला। \nसुशील तँ सहजे सुशील छी। धरतीपर एला पछाितयो केतेको रोग शरीरमे घुिस कऽ पकड़ैए आ धरतीपर \nअबैसँ पिहने सेहो केतेकA पेटेमे पकड़ैए। मुदा ऐठाम तँ सुशील से निह अिछ। बाहरी पिरवेशक हवामे रोगाएल \nअिछ, जेकरा मौसमी रोग कहल जा सकैए। तँए ओहने !ितकार करब ने नीक हएत जइसँ सुशील पुन: ओ \nसुशील बिन जाए, जे गलत आचरणसँ पूव छल...।  \n!ेमान9द बाबाक मन िबहुिस उठलैन। मुकी भरैत सुशील िदस तकला। जिहना िवeालयमे गुh-\nिश%यक बीचक तार एकसू6मे आिब जाइए तिहना !ेमान9द बाबाकA बुिझ पड़लैन। ओना, जेहेन अपन मुकान \nभरल मनक मुँह रहैन तेहेन सुशीलक निह छल, जेकरा ओ भNिप लेलैन। सुशीलक िजासु चेहराक उदसपन \nसुरखीमे !ेमान9द बाबाकA अनुकूल आवरण बुिझ पड़लैन। बजला-  \n“बौआ सुशील! दुिनयNमे सभ िकछुकA जेते इ=जतो अिछ आ इ=जतक बाटो अिछ तिहना तेते \nबेइ=जतीक सेहो अिछए, तँए एहेन जे िजनगीक धार अिछ तेकरा बीचे-बीच चलब सीखह।”  \nओना हिरयाएल चास जकN सुशीलक मन सेहो हिरया चुकल छल, मुदा हिरयाएलो चासमे ओहन \nबीजकA औंकुरब किठन ऐछे जे मािटक तहक बीच औंकुरैक शिKत रखने अिछ।  \nिहया हािर सुशील बाजल- “बाबा, बाल पोथीक बोलमे कनी नीक जकN बुझा िदअ।”  \n!ेमान9द बाबा बजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बौआ, अँगनामे दादी-मुहA सुनैत हेबह जे अपना पुतोहुकA कहैत रहै छथुन- जे ने तूँ जारन-काठीक \nइ=जत बुझै छह आ ने थारी-लोटाक, ने कपड़ा-लाकA सेखीसँ रिख इ=जत दइ छहक आ ने घर-दुआरक \nसेखी रखने छह।”  \n!ेमान9द बाबाक बात सुिन सुशील ठठा कऽ तँ निह हँसल, मुदा मुँह खोिल भभा कऽ जtर हँसल। \nहँसैत बाजल-  \n“हँ, से तँ दादीक मुहA बरमहल सुनैत रहै छी।”  \n!ेमान9द बाबा बजला-  \n“ओकर सीमा-सरहद सेहो बुिझ लएह आ सोचहक। जिहया तक पुतोहुकA माने तोरा माएकA, जारन-\nकाठी जोगबैक आ थारी-लोटा रखैक समुिचत बोध निह हेतैन ताधैर ई बात सासु कहबे करतैन िकने?”  \nजिहना धाराक धार पेब पोखैरो-झNखैरक आ खेतो-पथारक जमकल पािन गितशील भऽ जाइए तिहना \nसुशीलोक मनक गित गितशील भेल। बाजल-  \n“हँ, से तँ उिचते िकने।”  \nसुशीलक !वािहत होइत िवचारक धार देख !ेमान9द बाबा आँिक लेलैन जे आब सुशीलक मन फरीच \nभऽ गेल छै तँए जे पुछबै आिक कहबै ओ हरे-हरे-कऽ सभटा बुिझ जाएत। !ेमान9द बाबा बजला-  \n“टेबुलपर राखल पाइ तूँ लेलह?”  \nबाबाक बात सुिन सुशील गुम भऽ गेल। होइतो अिहना छै जखन चोर-मोट एकठाम होइए। ओना \nसुशीलक मुहसँ िकछु ने िनकलल, मुदा मनमे िवषाद जtर जाि ग गेलै जइसँ मुँहक सुरखी बदैल गेल।  \nसुशीलक मुँहक tप देख !ेमान9द बाबा बजला-  \n“गुम नइ हुअ। ईहो एकटा रोगाएल मनुखक ल5ण भेल। ओकरा मिथ-मिथ माथक मथानीसँ जtर \nिनकािल ली। जइसँ ओ रोग िनरकटौवैल भऽ छुिट जाए।”  \nसुशील बाजल-  \n“हँ, छह-सात िदनसँ एक-एकटा पँचटकही लइत एलॱ हेन।”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुशीलक बात सुिन !ेमान9द बाबा बजला-  \n“जिहना दादीबला िवचार सुनलह तिहना पाइयोक इ=जतो अिछ बेइ=जती सेहो अिछए।”  \nओना बाबाक िवचार सुशीलक हृदयकA बेधैत बैस रहल छल तँए कोनो तेहेन कuप बाबाकA निह बुिझ \nपड़लैन। बजला-  \n“पाइक जे समुिचत काज अिछ, जँ ओइमे ओ लगौल जाएत तँ ओकर इ=जत भेल। आ जँ से नइ \nभेल तँ ओ दुइर होइत बेइ=जतीक कारण भेल। खाएर जे भेल से भेल, जखने जागी तखने परात।”  \n \nशHद संया : 1999, ितिथ : 05 जनवरी 2018 \n \n  \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच6कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचNक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकइव  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \n \nिवदेहक िकछु िव शेषRक :- \n१) हाइकू िवशेषRक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषRक २१ म अंक ,  १ नवuबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01 _11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषRक ६७ म अंक , १ अKटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह0य िवशेषRक ७० म अंक , १५ नवuबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70 \n५) नाटक िवशेषRक ७२ म अंक १५ िदसuबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषRक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषRक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिKत गजल िवशेषRक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_0 3_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी5ा िवशेषRक १४२ म, अंक १५ नवuबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकRत िमX मधुप िवशेषRक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव9द ठाकुर िवशेषRक १८९ म अंक १ नवuबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च9k ठाकुर अिनल िवशेषRक १९१ म अंक १ िदसuबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सuमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ!ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_1 5_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अबम  गीत  संगीत  िवशेषRक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलेखकसं आमंि6त  रचनापर  आम ंि6त  आलोचकक  िटcपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पRच  टा किवता आ ओइपर  मधुका9त  झाक  िटcपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  !साद  म,डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n!काशन   नीचNक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पि6काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवXे{  रचनाक  एकटा समाना9तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली !ब9ध -िनब9ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पe २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पe  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना¿य उ0सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ0सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली !ब9ध -िनब9ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nMaithili Books can be downloaded  from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सuमान : सuमान-सूची \n  \nअपन मंतvय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह0य आ9दोलन: मानुषीिमह संकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n!थम मैिथली पाि5क ई-पि6का ISSN 2229-547X VIDEHAसuपादक: गजे9k ठाकुर। सह-सuपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सuपादक: राम िवलास साहु, न9द िवलास राय, स9दीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सuपादक- नाटक-रंगमंच-चलिच6- बेचन ठाकुर। सuपादक- सूचना-सuपक-समाद- पूनम \nमंडल। सuपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ0पल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ!कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदािय0व लेखक गणक म~य \nछि9ह)editorial.staff.videha@gmail.com कA मेल अटैचमे,टक tपमA .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ !कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संnहक लोकिनक लगमे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८०  म अंक  १५ अग᭭त  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४०  अंक  २८० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरहति9ह, मा6 एकर !थम !काशनक/ ि!ंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई-!काशन/ \nि!ंट-!काशनक अिधकार ऐ ई-पि6काकA छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयटीक/ पािरXिमकक !ावधान नै छै। तA रॉयटीक/ पािरXिमकक इoछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआnह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि5cत पिरचय आ अपन कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल !काशनक हेतु िवदेह (पाि5क) \nई पि6काकA देल जा रहल अिछ। मेल !ाcत होयबाक बाद यथासंभव शीÉ ( सात िदनक भीतर) एकर \n!काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पि6काकA Xीमित लमी ठाकुर ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकA ई !कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -2019 सविधकार  सुरि5त।  िवदेहमे !कािशत  सभटा रचना आ आकइवक  सविधकार  \nरचनाकार  आ संnहकक  लगमे छि9ह।  ५ जुलाई  २००४  कA \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ !ारuभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  !थम  उपिथितक  या6ा िवदेह - !थम  मैिथली पाि5क  ई \nपि6का धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://w ww.videha.co.in/ पर  ई !कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पि6काक  !वKताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  एnीगेटरक  tपमे  \n!युKत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पि6का ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \ni/dMa/dSignAu/dLa/dSignAa/dI/dLa /dGa/dSignAa/dCha/dKa /dPha /dSignUu /dLa, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 09 \nii/dTa/dTRa/dSignAi/dVa,   „ „ /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 09 \niii/dTa/dTRa/dSignAi/dVa,   „ „ /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 10 \niv/dTa/dTRa/dSignAi/dVa,   „ „ /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 10 \nv/dTa/dTRa/dSignAi/dVa,   „ „ /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 10 \nvi/dTa/dRa/dSignE/dGa/dNa, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 06 \nvii/dA/dAnusvara/dSha/dSignU, /dSignI.M/dSha/dVa /dKa /dSignU /dMa/dSignAa/dRa /dJha/dSignAa ‘/dSignI/dTta/dLLa/dSignUu’, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 53 \n  ","size_mb":0.33,"has_text":true},"Videha 281.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 281.pdf","name":"Videha 281.pdf","text":"िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१  िसतबर  २०१९  (वष १२  मास  १४१  अंक  २८१ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n !दीप पु%पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म-डल--  जगदीश !साद म-डलजीक ‘भकमोड़ ’मे पिरवतनक 5वर  \n \n३. \n आशीष अनिच9हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश !साद म-डलक लघुकथा- सुिभमानीिजनगी \n \n \n \n!दीप पुष्प \nगजल- १ \nहम िलखै छी लोक लए िव@ान लए नय  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहम गबै छी गाम लए जजमान लए नय \n \nपेटमे कूदत मूस तहन पागे करतय की \nहम खटै छी भूख लए समान लए नय \n \nहम जनै छी देव हमर जेबीक लचार \nहम पुजै छी भिBत लए वरदान लए नय \n \nछैक हमरो लोभ अपन बिन जाइ अहDक \nहम तकै छी नेह लए पकवान लए नय \n \nभूिमका छै छोट मुदा नमहर सपना छै \nहम कनै छी टोल लए खनदान लए नय  \n \n(21222112221122सभ  पDितमे।तेसर आ चािरम शेरक पिहल पDितक अि9तम H5वकI दीघ \nमानल गेल अिछ)   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nतपलॱ जे रौद जेठक िनखिर गेलॱ हम \nएMे चललॱ िक र5ते िबसिर गेलॱ हम \n \nमजरल हमहूँ रही फागुनक देहिरपर \nपी लेलॱ कीटनाशी झखिर गेलॱ हम \n \nबदलल छै लोक घऽर एMऽनइ छै हमर \nपाछू छै गाम आगू ससिर गेलॱ हम \n \nछाती हमरो रहै िन5सने पाथर सन \nदो5ती शीशाक केलॱ भहिर गेलॱ हम \n \nनै केओ मीत नै !ेम छुSछे टाका \nकी भेटल आिब िदTली ठहिर गेलॱ हम  \n \n(222212212222सभ  पDितमे) \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउमेश म-डल  \nजगदीश !साद म-डलजीक ‘भकमोड़ ’मे पिरवतनक 5वर  \n \n:: उमेश म-डल  \n \nभकमोड़ (2013) : 2013 इ5वीक समय छल, जिहया औरहा (मधुबनी) मे ‘सगर राित दीप \nजरय’क 79म कथा गो\\ी आयोिजत भेल रहय। तथा ओहीठाम 80म आयोजनक िनणय िनमली (सुपौल) \nलेल सवसमितसँ भेल छल। तीन मासपर सगर राितक एिह गो\\ीक आयोजन होइत रहल अिछ। तािह \nबीचक समयमे म-डलजी एिह पोथीकI िलखलि9ह। औरहा आ िनमलीक बीचमे भुतहा चौक अिछ जािहठाम \nर5ता भकमोड़ छैक, तिहक आधारपर कथाकार एिह पोथीक नामकरण कएलिन, जे !5तुत पोथीक \nआमुखमे कथाकार िलखने छिथ- “औरहा िनमलीक बीच एकटा भुतहा चौक अिछ। र5ता भकमोड़ छै, \nतI सं`हक नाओं ‘भकमोड़’ छी।”i िनमलीक !िसc िचdकार 5व. िमलन सदाय केर 5मृितमे आयोिजत \n‘सगर राित दीप जरय’क 80म कथा गो\\ीमे एिह पोथीक लोकापण कराओल गेल छल। संगिह उBत \nगो\\ीक िनिमते कथाकार अपन एिह पोथीकI समरिपत सेहो कयने छिथ।  \nfghय अिछ हुनक िलखल पDित- “ई सं`ह िनमली गो\\ी (कथा िमलन सदाय-सगर राित दीप \nजरय)कI सेवामे समरिपत...।”ii \n!5तुत पोथीमे आठ गोट कथा सं`िहत अिछ, यथा-  \n1. एक धाप जमीन- शjद संkया :2505  \n2. ओझरी- शjद संkया :1970  \n3. मुसहैन- शjद संkया :2742  \n4. केलवाड़ी- शjद संkया :2685  \n5. 5 वरोजगार- शjद संkया :2388   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n6. घूर- शjद संkया :2812  \n7. किनयD-पुतरा- शjद संkया :2335  \n8. वारंट- शjद संkया :1638  \n9. गामक मुँह फेर देखब- शjद संkया :3073 \n \nएकधाप जमीन ’, कथामे कथाकार मनुBखक िवचारक संग hयवहार-पिरवतन कोना होइत छैक तकर \nिव5तािरत oपक वणन कएलिन अिछ। pान !ाqत कएला पछाित मन ुBखक जीवनमे जिहना वैराrय अबैत \nछैक तिहना नीच काजक अsयाससँ नीचसँ नीचतम काय िदिस ओकर जीवन बढ़ैत चिल जाइत छैक। \nजकर उदाहरण कथाकार एिह कथामे !5तुत कएलिन अिछ। दू भDइक भैयारीमे जािहठाम !ेमसँ \n!ेमा5पदक oप एबाक चाही छल तािहठाम माd एकधाप जमीनक हे तु, जािहमे केराक एकटा बीटमे एक \nघौड़ केरा छैक, ओिह लेल दुनू भDइमे जानलेबा मािर-पीट भऽ जाइत अिछ।  \nदुनू भDइ- िदनेश-महेशक पिरचय कथाकारक शjदमे, “महेश-\nिदनेशसहोदरभाए।ओनाअथरोगसँपीिड़तपिरवार, तँएगामक5कूलछोिड़बाहरक5कूल-\nकौलेजकिनयिमतिवuाथvनैरहलामुदाएम.ए; \nपी.एच.डी.कसिटिफकेटनइछैनसेहोनिहयIकहलजासकैए।समयतेहेनभऽगेलअिछजेपाइकखेलकोनो5कूलकIचमकारह \nलअिछ, तँकोनोकIधमकारहलअिछ।ओना, \nब बैयाकलाकारजकDदुनूभDइचौबीसोघ9 टामेकअपेमेरहैछैथ।एकरंगाचेहरािद न-राित रिह तेछैन।वएहआलरंगकअंगा, \nखॱरकी, कxाडेढ़ेकिसनूरकिढमकाआिबनुकमाइलदेलहाकेश-दाढ़ीतँबनौनिहछैथ।दुनूभDइतारा-ऊपरीछैथ, \nरहबोकेनानेकरता, दुिनयDकीकिनयI-\nटाअिछजेदसकxाअहDजोित एलेबतँदुिनयIजोताजेतइ।समाजक5dीगणककौलेजक!ोफेसरीनेमहेशकरैछैथ ,मुदाअदहा\nसँबेसीपु{खककौलेजतँखालीएअिछ।पारखीिद नेश, समाजेमेनोकरीतािकलेलैन ।”iii \nसमाजक दृिg, आलोचनाक संग सरोकार- “भिरिद नपोथी-पतराक9 हेमेलटकलरहैछैनआअपनोिद न-\nबेरागननइबुझैछैथ।एकसाएबेरदरब|जापरजाएब, तखन धोपचटमेगोटेबेरभेटजेता, एहेनउड़नबाजदुनूभDइछैथ, \nतखन कहूजेकेनाकेराघौरकपारफोड़ादेलकैन।मुदाजेहौउ, समाजोकतँदािय } वअिछ।तइसँएकबेरजाकऽहाल-\nचालपुिछलेबजoरीएअिछ।”iv  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकथामे !- (1) “अहॴकहूजेईउिच तभेलजेएकघौरकेरा-लेअपनोअ5 पतालमेबरदाइआदोसो-\nमहीमकIबरदाबी।तहूमेिककोनोहमरापिह नेकिह देनेछलाजेएकघौरकेरा-लेदुनूभDइमाइरकरब।”v \nकथामे !- (2) “गाममेचोरअबैछेलैआिकआिगलगैछेलै, अवाजसुिनतेओकराभगबै-\nिमझबैछेलॱ।मुदाएहेननीकबेवहारमेआिगिमझौिनहारअिगलगौनआचोरभगौिनहारचोिरकरौनकसंगचोरबाकेनाबनल?”vi \nकथामे !- (3) “िकयोपितचिरdसँिबगड़लछैथआपीचिरdवानछैथ, तखनदुनूकबीचकसब9धकेहेनहोइ? \nिकयोपीघूसखोरीकिवरोधमेरहैथआपितिदन-राितघूसलिथतैठामपी-पितकपाइकउपयोगनैकरती?”vii \nकथामे !- (4) “तेहेनदुनूभDइकिकिरया-करमभऽगेलछैजेकहूदस-दसलाखकघरबनौनेअिछ।तैपरदस-\nदसलाखबेटी-िबआहमेखचकरैछैथ! केतए-सँआनैछैथ? दुनूभDइतेहेनबहुoिपयाबिनगेलछैथजेयएहसभसमाजमेभाए-\nभैयारीबनएदेिथन!”viii \n \n‘ओझरी’, अपन देश 1947 इ5वीमे आजाद भेल आ देशक शासन !जातिdक hयव5थामे \nिवके9fीकरणक मायमसँ चलैए। तँए, सभ 5तरपर अिधकारो आ कतhयोक िवभाजन भेल अिछ। मुदा \nजािहठाम !जातिdक hयव5थाक संग िवके9fीकरणक िवकास एकतंdीय oपमे होइए ओिहठामक \n!जातिdक सMाकI कोना गरदिन दाबल जाइत छैक, जािहसँ सावजिनक सं5थासभक oप िवकृत भऽ \nजाइछ, तकर पिरचय !5तुत कथामे कथाकार नीक जकD करौलि9ह अिछ। जे पिरवितत 5वoपकI \nदेखार करैत अिछ। \n‘ओझरी’ कथासँ !5तुत कथोपकथन- (1) “ओहुनादेख  तेछहकजेदूटा-तीनटाचािरटानाओंलोकरिखतेअिछ, \nिकयोअधकीतँिकयोगोलगोला, मुदाहमरासेनैभेल।गमैयानामकअधारपरभटरिल5टबनल, \nभटरिल5टकअधारपरपिरचयपdआराशनकाडबनल।ओहीअधारपरबकमेखाताखुजल।मुदा5कूलकनाओंकागजे-\nकागजेवौआइतरहल।ओहीअधारपरचेकबनल।मैनेजरसाहैबसँपुछलयैन तँकहलैन जेएिफडेफी टलगाकऽनाओंचिढ़जाए \nत।संतोषभेल।चिलएलॱ।दोसरिद नबकककाजछोिड़कऽकोटककाजिद सबढ़लॱ।रिबरहनेएकिद नओिह नाचिलगेल। \n..दोसरिद नएफीडेिफ टबनेलॱ।तेसरिद नबकपरगेलॱतँपतालागलजेमैनेजरसाहैबस5 पडभऽगेला।सातेिद ननोकरी\nशेषछेलैन तहीबीचस5 पडभऽगेला।आयभेलजेसेवािनवृिM होइसँएकपनरिह याअपनेकागत-\nपMरसिरयबैमेलिगजाइछइ।तखन घरमुहDसँबहरमुहDकेनाभऽगेला।कैिस यरसँपुछलापरपतालगलजेइि9द राअवासकक \nमीशनमेगोल-मालभेलतँएस5 पडभेला।ऐगलासq ताहधिरदोसरआिबजेता।ओतँपुन:  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nघुिमकऽनिहयIऔतािकएकतँकेतबोजTदीफिरछाएततँिनSचD-ऊपरकरैतसq ताहबीित एजेतैन ।सुिनचिलएलॱ।”ix \n(2) “दोसरसq ताहगेलॱ, \nतानवकामैनेजरआिबगेलरहैथ  ।असगरेबैसलरहैथ ,जाकऽसभबातकिह कागतदेिलऐन ।कागतदेख  रिखलेलैन ।पिरचए-\nपातकगप-\nसqपउठल।नीकसं5कारीपिरवारकछैथ।कहलैन ,ईतँमैनेजरकअिधकारककाजछीजेउफकिरकऽनाओंचढ़ालैतैथ।अ \nनेरेएतेकरैककोनकाजछेलइ! चेकदेख  कहलैन जेएकरसमैयेसमाqतभऽगेल।  \n..सुिनचोटेघुिमकऽआिबकागतकबीचरिखदेिलऐ।”x \n \n‘मुसहैन ’, कथाक आरभ मुसहैिनक पिरचयसँ भेल अिछ। धान वा गहुम वा कोनहुँ फिसलकI कािट \nजे मूस अपना िबलमे जमा करैत अिछ ओकरा मुसहैन कहल जाइछ।  \n!5तुत कथामे कथाकार मुसहैिनक पिरचय करबैत एकटा अदना आदमी कोना अपनाकI 5वतंd बना \n5वाधीन जीवन बीता सकैत अिछ, यएह एिह कथाक पिरवितत 5वoप िथक जे बेलबाक मायमसँ \nकथाकार वैचािरक पिरवतन आवयकता आ तकर ियागत मह}वकI ‘मुसहैन’मे समावेश कएलिन अिछ।  \n‘मुसहैन’कथासँ !5तुत कथोपकथन-  \n(1) “सगुनकIदोखीकहDकहैिछऐ, जँगुणसगुनभऽजाएतखनतँज{रनीकभेल, \nमुदाजँकोनोकाजेकेतौिवदाहोइआमाछ-दहीसँसगुनबनाबीएकराहमनीकनैकहबै?” \n(2) “दुिनयDबड़ीटाछै, रंग-िबरंगकखेलचलैछैतँएअनकाछोड़ह, अपनेबातलएह।परसूजेछ-\nछपसेरीमुसहैनभेलहतेकराकीकहबहक?”  \n(4) \n“तूँसभभलIजेकहकमुदाहमरमननैमानैए।तीनसालकबािढ़मेधानतँउपैजगेलमुदामुसहैनिकएिनपMाभऽगेल।जेचीजेिनप \nMाअिछओसगुनकेनाभऽपौत?”  \n(5) “यएहनेकहलयहजेदुिनयDमेकेनाउनटा-पुनटाहोइछै, \nजेमिहलाशरीरसँपु{खकअपेछािनरबलहोइएओकराकारखानाकइंजनआपुिलसकलाठीहाथमेथहादइछैआजेपु{खसबल \nहोइएओकराहाथमेकागत-कलमथहादइछइ।एहनेरीतकIनेवस9 तरीतकहैछइ!”   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(5) “अनेरेसमुfउपछैककोनिचड़ौड़ीमेलागलछह, ठनकाजेकरामाथपरखसैछैसेबुझैछैठनकाकगुण।चलह, \nअनेरेमनमेखुट-खुटीरखनेछह।कौुकाकाजकािदेखलजेतइ।चेनसँखाएब, \nभगवानकनाओंलऽिनचेनसँसुतनाइछोिड़अनेरेकौुकािच9तामेिकएमाथधूनब?”  \n(6) \n“ठकुरवारीठाकुरसबहकिछऐआिकहमरछीजेओकरदेखॱसकरब।हमरतँयएहसंगितयासभनेछीजेकरासंगेजीबै-\nमरैछी।”xi \n \n‘केलबाड़ी’, एिह कथाक मायमसँ केरा-खेतीक िवषयक अपन अनुभवा}मक pानक साझा कथाकार \nकएलिन अिछ। िमिथलचलमे परपरासँ जे केराक खेती होइत आिब रहल अिछ, जे एिहठामक तीनू \nमौसम (जाड़, गरमी, बरसात)क अनुकूल रहल अिछ।मुदा ओिह िक5मक जगह नव िक5मक केरा \nआएल, अथत् बौना िक5म, जकरा िसंगापुरी सेहो कहैत िछऐक, जािहसँ िमिथलचलमे जे पूवसँ अबैत \nकेरा छल ओ उपैट गेल। मुदा ओ बौना िक5म, जे आन-आन देशक छल, अपन िमिथलचलक मािट-\nपािनक अनुकूल निह भेने िवकास निह कय सकल। जािहसँ पुन: परपरासँ अबैत जे अपन केरा छल, \nओ अपन 5थान बना लेलक। उBत िवषयक िवलेषणसँ !5तुत कथामे अनुकूल पिरवतन 5वर !5फुिटत \nभेल अिछ।   \n‘केलबाड़ी कथासँ !5तुत कथोपकथन- (1) “जिहनादेखबहकजेजामुनकमासमेलोकजामुनकबीआरोपैए, \nआमकमासमेआमरौपैए, अनारसकमासमेअनारसरौपैएतिह नाअपनाऐठामसरसिठकरौदीकपछाइत जेउथल-\nपुथलभेलतािहमेकेरोकखेतीआएल।बाहरीिक5 मककेरा, एक-मौसमी।जहपटारलोकअपनपुरनाकरजानसभउपटा-\nउपटालगालेलक।जेकेराअपनाऐठामबहुतपिहनेसँहोइतचिलआिबरहलछल, \nओउपैटगेल।रोपाएलओजेसमायानुकूलनैछल, अपनोगेलआजेहोआएलसेहोगेल।जेकरफलभेल- \nिमिथलचलककेदलीवनमहराइगाबएलगल!”xii \n(2) “बौआ, \nकेचुआछोड़ैकलूिरजेकरारहैछैवएहऐधरतीकसुखबुझैए।अपनाऐठामकेराकखेतीअदौसँहोइतआिबरहलअिछ।जेहनेगुण \nगरतेहनेपेटभर।मुदाऐठामतँपौिgकव5तुकउ} पादनहोइवानैहोइ, मुदाजन-\nजनकIपोिgकअहारभेट रहलछइ।जइसँ5 व5थशरीरकिनमणभऽरहलछइ।”xiii  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n‘5वरोजगार ’, कथामे रिवशंकर मुkय पाd अिछ। रिवशंकर 5नातक अि9तम वषक िवuाथv अिछ जे \nअपन परीा छोिड़ घर चिल अबैत अिछ। िकए चिल अबैत अिछ?यएह एिह कथाक िवषय िथक। \nकथाकार काफी सचेत भऽ कऽ एिह कथाकI गढ़लिन अिछ। रिवशंकरक अलाबेएिह कथामे ‘भागेसर’, \n‘राधा’ आ ‘चेतान9द’ सेहो पाdक oपमे आएल छिथ।   \n!जातिdक शासन पcितक अनुकूल शासन hयव5था निह भेने जे सावजिनक सं5थासभमे िवकृितपन \nआिब जाइएजािहसँ ओकर काय!णाली !भािवत हुअ लगैत छैक।भे ल तिहना छल। रिवशंकर जािह \nयुिनविसटीमे पढ़ैत छल ओकरहु काय!णालीमे जे िवकृतता आिब गेल, ओिह िवकृितसँ ुjध भऽ 5नातक \nअि9तम वषक रिहतो रिवशंकर अपन परीा छोिड़ दैत अिछ आ घर एबाक हेतु चिल दैत अिछ। मनमे \nअनेकहु ! उिठ जाइत छैक। जािहमे मह}वपूण ! अिछ भिBत कालक िवकास !ियासँ सबि9धत। \nअथत् भिBतकालक (सािह}यक भिBतकाल)क िवकास !ियाक अनुसार रीितकाल अथत् शृंगारकाल \nआरो नीक हेबाक चाही छल से निह भऽ ठीक िवपरीत िदशामे पिरवितत भऽ गेल।  \n!5तुत अिछ रिवशंकरक मनोिवलेषण, कथाकारक शjदमे- “िविवuालय 5तरक कायम भेल, \nबेकती-िवशेषक नै छल, तखन  िकए ने बुझलॱ? ..ने !क जिड़ भेटै आ ने िवचार आगू बढ़इ। मुदा \nतैयो बािढ़क पलाड़ी जकD बहबे करइ। मन बहकलै, इि9द रा अवासक जेकरे पा घर रहै छै हिथ याक \nझटकीमे खसल घरक अनुदानो तेकरे भेटै छइ। सएह ने तँ भेल। की अिह ना भोजे-भातक िशण \nसं5थान बनल रहत? धू:! अनेरे मनकI बौअबै छी। ठीके लोक बताह कहैए! एहने-एहने बतहपनी सोचने \nने लोक बताह होइए! अनेरे हमरे िकए एते सोग अिछ। ‘जानए जअ आ जानए जMा।’ लिस गर होइ \nआिक खढ़हर से ओ जानए। हमहॴ की बिजतॱ जे अनेरे माथ धुनै छी। बड़ बिजतॱ तँ यएह ने बिजतॱ \nजे सािह }य जगतमे म यकालीन युग 5 विणम रहल। भिBत मय सािह }यक सृजन एते किह यो ने भेल, मुदा \nभिBत  सािह }यक पछाइत  वैराrय अबैत आिक ृंगार? एबाक चाहै छल ‘वैराrय’ से नइ आिब ‘ृंगार’ \nआिब गेल! समैयो मुगले शासनक छल। िविवuालय सवSच िशण सं5थान छी। जे िमिथ लचल \nऋृिष-मुिनक बास 5थल अदौसँ रहल आिक ओतबे गनल-गूथल छैथ  जेतेकI दोिरका छाप भेट गेलैन! \nिविवuालयक दािय } व बनैत अिछ जे िजनकर रचना िद वारमे सिड़ गेलैन , पािनक चुबाटमे गिल गेलैन  \nओहनो-ओहनो रचनाकारक खोज हुअए।”xiv \n!5तुत सं`हमे मश: ‘घूर’, ‘किनयD-पुतरा’,‘वारंट’ आ‘गामक मुँह फेर देखब’ कथासभ सेहो अिछ।  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \nआशीष अनिच9हार \nगजल \nहुनकर बात \nिपपरक पात \n \nदेशक अगुआ \nभेलै कात \n \nतqपत नोर \nबिसया भात \n \nिजवनक नाम \nझंझावात \n \nअनिच9हार \nकेलक घात \n \nसभ पDितमे 2221 माdाम अिछ।  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \nजगदीश !साद म-डल \nसुिभमानीिजनगी \n \n \nभोरेसुित-\nउिठजीवनकाकादरब|जासँगामिदसकर5ताजेफुटलअिछतैठामअपनडेढ़ह}थीठगासँडDिरिखंचैतबुदबुदेला- \n“पिरवारआिकसमाजएकिदसजुिटआगूमेिकएनेठाढ़हुअएमुदाएोइंचपाछूअपनिवचारसँनइघुसकब।” \nओना, जिहनाआनिदनतीनबजेभोरेनीनतोिड़ओछाइनेपरपड़ल-\nपड़लजीवनकाकाअपनबीतलिदनकिहसाबजोिड़अबैबलािदनकमुँह-\nिमलानीकरैतभिरिदनकिहसाबलगालइछलातिहनाआइयोकेलैन।मुदाआनिदनकिहसाबआऔझुकािहसाबमेिकछुअ9तरआिबगेल \nछैन।मानेईजेआनिदनजीवनकाकाअपनभिरिदनकिहसाबपिरवारकलीलामेरखैछलामुदाआइसेनइकेलैन।पिरवारकसंगसमा\nजोकचलैकर5तापरठाढ़भऽअपनिवचारकडािढ़िखंचलैन।ओना, \nजीवनकाकअपनिवचारईछैनजेजिहनासभिदननवसुजकउदयहोइएतिहनाअपनोिजनगीमेसभिदनहुअए।जखनेदूधनवनीतब \nिनघृतबनैकिदशामेऐआशाकसंगबढ़ैएजेअपनोिजनगीघीवाहबनतआजखनिजनगीघीवाहबनततखनेनेओकरसाथकताहएत।  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपनसंकTपकिवचारमनमेरोिपजीवनकाकाडेिढ़यापरडेढ़ह}थीठगासँडDिरखॴिचदरब|जाकचौकीपरआिबबैसला।बै\nसतेवतीजकDअपनवतमनमेरोिपदृढ़हुअलगलाजेदुिनयDिकएनेएकभागभऽजाएमुदापवतेरजकDएोडेगपाछूनइघुसकब।पाछू\nनइघुसकैकदृढ़िवचारमनमेरोपाइतेजीवनकाकनजैरअपनतेसरस9तान- यामापरगेलैन।यामा..! \nयामामनमेअिबतेिवचड़लैन- ‘यामोतँहमरेस9तानछी..!’  \nयामाक!ितिवचारमनमेजिगतेजीवनकाकदेहमेजेनाउमंगकफुनफुनीजगलैन।फुनफुनीजिगतेदेहकँप-\nकँपाउठलैनजइसँएकिदसदुिनयDकभयआगूमेठाढ़भेलैनतँदोसरिदसअपनदृढ़संकTपसेहोसमकभऽिजनगीकसोझमेठाढ़भेलैन \n। \nजीवनकाकतेसरस9तान‘यामा’किलंगपिरचयअखनधिर5पgनिहभेलछल।बालपनकिजनगीरहनेयामाकIनेखाइ \n-पीबैमेकोनोतरहकअसोकजआनेमल-मूdितयागकरैमे।बSचासबहकसंगखेलबोकरैएआपढ़ैले5कूलोजाइतेअिछ।ओना, \nरंग-रंगकसमाचारअखबार-रेिडयोमेअिबतेरहैएजेअमुखडॉBटरऐठामलड़का-लड़कीभऽगेलआलड़कीलड़का...। \nदसबखबीतलापछाइतआनेबाल-बSचाजकDयामाकशरीरमेसेहोिकशोरी-\noपझलकीिदअलगल।शरीरोफौदाएलगलैआमनकझुकावसेहोलड़कीसभिदसझुकएलगलै।ऐठामएकटा!अिछ, \n!अिछजेबSचाबाल-बुिधधिरलड़का-लड़कीसंग-संगसंगीजकDखेलबो-धुपबोकरैएआखाइतो-\nपीिबतोअिछए।ओकरासभमेिलंग-\nभेदककोनोआशंकामनमेरिहतेनेछइ।त}पातलड़काकझुकावलड़कािदसआलड़कीकझुकावलड़कीिदसहुअलगैछइ।ईअव \n5थालड़का-लड़कीक!ेम-िमलनकअव5थासँपूवकछी।ओना, यामाकशरीर-\nगठनमेनवपनआएलमुदाआनसँिभoपमे।अखनोई5पgनिहभेलजेयामालड़ काछीआिकलड़की।ओना, \nयामाकअपनउमेरकआकषणलड़कीिदसबिढ़रहलछलजइसँकेशबढ़ाएब, किनयD-पुतराकखेल-खेलाएबइ}यािद-\nइ}यािदयामाकमनकसंगबेवहारमेआबएलगलै।अखनधिरपिरवारोकनजैरमेयामाकअसलoपआगामो-\nसमाजकनजैरमेझँपाएलछल। \nआइआठिदनसँजीवनकाकाकIहुनकपियआदुनूबेटोमुँहफोिरकऽतँनिह, मुदाकात-करोटसँसुना-सुनाबाजएलगलैन-  \n‘यामाहमरापिरवारकनिह, िहजरापिरवारकभेल..!’  \nमंगलीकाकी–मानेयामाकमाए–\nजखनअसगरमेबैसिवचारैछेलीतँदेखैछेलीजेजिहनाजेठदुनूस9तानकIपेटमेनअमाससेवलॱतिहनानेयामाकIसेहोसेवनेछी।मुदा.. \n!, ऐमेहमरकोनदोखअिछ..? सभलीलातँभगवानकिछऐन..!   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुदालगलेजखनबेटा-पुतोहुवासर-समाजयामाक!ितकहैनजेईअपनासबहकस9ताननिह, \nतखनमंगलीकाकीसेहोओहीिवचारमेभँिसयासमाजिदसतकैतयामाकIअपननिहबुिझितयागकरैलेतैयारभऽजाइथ..! \n‘माइकिदल’, ‘माइकिदल’तँिदन-राितअनघोलहोइतेअिछ, मुदाओकरबेवहािरकपकीअिछसेकेदेखत..!   \nयामाक!ितअखनधिरसमाजकअिधकशलोककयएहधारणाबनलरहलछलजेयामालड़काछी।ओनादुनूपरानीजीव \nनकाकाकमनमेबSचेसँशंकाउठलैनजइसँकेतेकोडॉBटरआकेतेकोओझा-गुनीसँयामाकIदेखा-सुनाचुकलछला।ओझा-\nगुनीतँघरकदेवताकदोखलगाअपन-अपनपTलाझाड़लक।मुदाडॉBटरीजDच-\nपरतालकरौलापछाइतअपनहािरकबुलकऽडॉBटरसभजीवनकाकाकIकिहदेलकैनजेहमरासाधसँबाहरअिछमुदाअहDकतँस9ता\nनछी, अहDकIतेकेतौभगैकर5तानिह...। \nडॉBटरीिवचारकपछाइतजीवनकाकालड़का-\nलड़कीकIमनसँहटास9तानकसीमापरठाढ़भऽगेला।मनमेकखनोकालिकरपिरवारकoप-रेखाअबैन।िकरपिरवारकoप-\nरेखादेखमनकसंगदेहोकDिपउठैनजेओपिरवारतँसमाजकहँिसयापरअिछ! अपनापिरवारमेबाप-\nपुरखाकदेलबीसबीघाजमीनअिछ, िकसानपिरवारछी, िकसानीजीवनअिछ।जेकरधमरहलैजेअपनपिरवारकभरण-\nपोषणककोनबातजेदरब|जापरआएलआनो-आनखगलोकIआबाटो-बटोहीकIखाइ-\nपीबैकपरहेजनिहअिछ।धािमकवृिMसमाजकपिरवारमेरहबेकएलअिछजेिजनकाजएहिवभवछैनओओहीमेपिरवारकसभमीिल-\nबैसखाइ-पीबी।hयासबाबाकसमाजतँआइअिछनिह, जेबुझत- लूिटलाउ, कुिटखाउ, !ातभनेफेरजाउ...।’ \nअqपनआइधिरकपिरवारकिजनगीकधाराकIदेखजीवनकाकमनमेभोरेसँजिहनादृढ़ताउठलैनजेअपनआँिखकसोझमे\nअपनस9तानकIिभखमंगापिरवारमेिकॱनइजाएदेब, \nचाहेऐखाितरजेहुअए।पिरवारेआिकसमाजेकीकहत।कीसमाजईनइजनैएजेयामाहमरतेसरस9तानछी..?   \nदरब|जाकओसारकचौकीपरजीवनकाकाकIअकलवेरामेउमंिगतबैसलदेखमंगलीकाकीकमनमेओिहनाहुमरलैनजिह \nनाजेठमासकरौदकजरलमेघमेहनहनाइततूफानीदौरमेकिरयामेघऊपरचढ़एलगैएजइसँधरितयोपरहवा-िबहािड़, पािन-\nपाथरअबैकसभावनाबिनजाइए..! मुदालगलेमनथीरभऽगेलैन।तैबीचदरब|जापरपहुँचमंगलीकाकीजीवनकाकाकIपुछलकैन-  \n“चाहेपीबआिकपािनयपीब?”  \nओनाआजुकपिरवेशमेएहेनिवचारमनुखाहबिनमरखाहबिनसकैए।िकएकतँपािननिह, \nपीबैकमानेिकछुखेलाकपछाइतपािनपीबसँअिछ।मुदासेनिह, कृषकबीचअखनोएहेनचलैनअिछजेसभसँपिहनेमुँह-\nकानधोनॱवािबनुधोनॱखालीपािनपीबाकचलैनअिछ।िबनुमुँहधोनेमानेभेलबाइसेमुहIबिसयापािनपीब।तँएहुनकरखितयानएहेनब  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिनगेलछैनजेभोरमेसभसँपिहनेमनभिरपािनपीबी।पछाइतचाह-पानचलत।तैठामचाहकसंगपािनकचलैनिकएरहत? \nमुदासेनिह, मंगलीकाकीकमनजीवनकाकoपदेखथरथरागेलरहैनतँएबाजलछेली। \nजीवनकाकामंगलीकाकीिदसटकटकदेखएलगलाजेयएहमाएअपनकोिखकस9तानकIिभखमंगाकस9तानबनबएचािहर \nहलीअिछ।मुदामनकिवचारकIमनेमेअरोिपबजला-  \n“चाहोपीबआिकछुगपो-सqपकरब।तँएअपनोचाहएतैनेनेआउ।संगे-संगपीबोकरबआ...।” \nओनासंगे-संगचाहपीबैकसाहसमंगलीकाकीकमनमेघिटरहलछेलैन।तँएबहाबनबैतपिहनेिहनकेटा-\nलेिगलासमेचाहनेनेपहुँचली। \nपितकहाथमेिगलासपकड़ामंगलीकाकीअपनेचोटेघुिमआँगनआिबगेली।आँगनआिबचाहतँपीबएलगलीमुदामनथरथरा\nइतेरहैन।मनथरथराइककारणरहैनदुनूगोरेकबीचकनेपिरवारछी, तखनचाहमेिकए..?  \nमंगलीकाकीघॲटे-घॲटेचाहोपीबैथआमनकIघटे-\nघटसकतेबोकरैथ।चाहपीलापछाइतदरब|जापरआिबजीवनकाकआगूमेठाढ़भेली।ओना, \nतैबीचकाकीकमनमेईहोजिगचुकलछेलैनजेजिहनापितछैथतिहनानेबेटोअिछ।जिहनापितकIखुशराखबअqपनदािय}वछीतिहना\nनेबेटोकIराखएपड़त।तँएिनिभकoपमेमंगलीकाकीजीवनकाकआगूमेठाढ़भेली। \nपीकIआगूमेठाढ़देखजीवनकाकमनचकभौरिलअलगलैन।जिहनाधारकमोिनकचकभौरमेिकयो-\nिकयोडुमबोकरैए, \nतिहनाअकासमेगीधचकभौरलैतचाoिदशादेखबोकरैएआपािहलगापिहयेबोकिरतेअिछ।जीवनकाकमनमेपिहलिदशाकचक \nभौरमेजगलैनजेपित-\nपीकबीचकनेपिरवारोछीआस9तानोछी।मुदातँएसोभावमेअ9तरनिहअिछसेहोकेनामानलजाएत।पु{खकसोभावहोइएजेजँअप \nनेवापिरवारकस9तानेकआगूअबैतबाधामेस9तानकIसंरणदैतअपनेआगूमेठाढ़भऽसामनाकरब, भलIपिरणामजेहेनहोइ, \nमुदापीककीईसोभावनइअिछजेआिमकआगूमेठाढ़भऽस9तानकIदुनूहाथेदुनूहाथपकैड़मािरखुआदइए।ओना, \nऐठामएहेन!अिछएजेसंरणकoपकेहेनअिछ?  \nफेरदोसरचकभौरजीवनकाकमनमेउठलैन।उठलैनईजेयामाकजिहना‘िपता’भेिलऐतिहनानेपिय‘माए’भेलिखन \n।तैठामअqपनचाहकीअिछआपीकचाहकीछैन? \nकेकरोबातसुनलापछाइतओइपरनीकजकDिवचारबोतँजoरीअिछए।िवचारकपछाइतहँ- िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनइकनेिनणयकरब।आिकिकयोबाजलजे‘कौआकाननेनेजाइए’आओकरासुिनअपनकानिबनुदेखनिहजँकौआकपाछू-\nपाछूदौगब, ईकेहेनहएत..?  \nदूभौकटपैत-टपैतजीवनकाकमनकनीथमलैन।ओना, \nनेजीवनकाकािकछुबजैछलाआनेमंगलीएकाकीिकछुबजैछेली।मुदाभीतरे-\nभीतरदुनूबेकतीकमनमेसमुfीतूफानचिलयेरहलछेलैन।पीकअिलसाएल-\nमिलसाएलचेहराकरंगदेखजीवनकाकमनसेहोपसीजरहलछेलैन।जेएकाएकमनिबहुिसउठलैन।जीवनकाकाबजला-  \n“एकटापनचैतीअहDसँकराएबअिछ, \nघरकबातछीतँएपिहनेघरेकलोकनेओइपरिवचारकरत।जँघरमेनइफिरछाएततखननेसमाजआिकसंसारदेखब।” \nपितकिवचारसुिनमंगलीकाकीकमनमेएकाएकचमकएलैन।चमकअिबतेमनमेउठलैनजेपिरवारेकिवषयमेनेपितयोिव \nचारकरएकिहरहलछैथ।जखनेपिरवारमेपित-पीिमिल, \nवैचािरकएकoपताआिनपिरवारचलौततखनेनेओपिरवारअपनाबलेठाढ़हएत।जइसँिजनगीकधाराएकबहोइतआगूबढ़ैतचलत \n।ओना, तैबीचपिरि5थितवशतोड़-जोड़सेहोचिलतेरहत।पिरि5थितकअथभेल- ‘पिर+ि5थित’, तँए, \nजखनेपरकि5थितआगूमेऔततखनेकनी-मनीडोल-पातहेबेकरत...। \nमंगलीकाकीबजली-  \n“बाजू, कीकहैछी?”  \nमंगलीकाकीकिवचारसुिनजीवनकाकासमधानल!रखैतबजला-  \n“अपनादुनूगोरेकबीचकेतेस9तानअिछ?”  \nमंगलीकाकीबजली-  \n“तीन।” \nबजैकममेतँमंगलीकाकीबािजगेलीमुदालगलेमनबेटाकसंगसमाजिदसबिढ़गेनेतत-मतकरएलगली। \nपीकततमतीदेखजीवनकाकाबुिझगेलाजेपछुआदािबरहलछैन।िठिकयाकऽजीवनकाकादोसर!रखला-  \n“एतेटादुिनयDमेअहDकIसभसँलगकेअिछ?”   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअतीतोमेजेअतीतअिछ।जेकरजेहेनपरतीततेकरतेहनेनेअतीतो।िकएिकयोअपनछोिड़अनका-\nलेमरैएआिकएिकयोअनकाछोिड़अपना-लेमरैए..? धरती-अकासकबीचकिितजमेजिहनाकेहनो-केहनोउड़न-\nिचड़ैयाफँिसजाइएतिहनामंगलीकाकीकमनएकाएकफँिसगेलैन।दुिनयDमेसभसँलगके? \nअतीतमेवौआइतमंगलीकाकीकIिबआहकअपनमरबामनपिड़गेलैन।मनपड़लैनजेओहीमरबापरनेमाए-\nबापकसंगसमाजोपितकहाथपकड़ाकहलैनजेदुिनयDमेिटजाएमुदापितकसंगनइछोड़ब...। \nमंगलीकाकीबजली-  \n“बुझलोबातअनठािकएबजैछी।हमराबकलेल-ढहलेलबुझैछी?”  \nमंगलीकाकीकचपचपाएलबोलसुिनअपनचपचपीिमलबैतजीवनकाकाबजला-  \n“अहDकेनाबुिझगेिलऐजेहमअनठाकऽबजलॱहेन।जेकहैकअिछसेपिहनेचेतौनीदैतचेतादेब।” \nजीवनकाकवाणीमेजेहेनओजछेलैनतेहनेमनोओज5वीछेलै9हेजइसँमंगलीकाकीकमनमेभयसेहोजगलैन।भयकIज \nिगते|वर-बुखारनपैबलाथममीटरकपाराजिहनागरमीपेबचढ़ैएआठ-ढीपेबउतैरतोअिछतिहनामंगलीकाकीकIभेलैन।बजली-  \n“अहDसँहमकोनोहटलछी।जेकहैछी, जेनाकहैछीतिहनानेसुनबोकरैछीआकरबोकरैछी।” \nपीकिवचारसुिनजीवनकाकमनमेउठलैनजेआइजेसम5यापिरवारकसोझामेउपि5थतभऽगेलअिछओनाि9हटानिह \nअिछ।पीसँपिरवारहोइतसमाजधिरकबीचकसम5याछी, तँएनाि9ह-नाि9हटािवचारमेओझराएबउिचतनिह...। \nजीवनकाकाबजला-  \n“सुनबामेआएलअिछजेअहूँयामाकIअपनस9ताननिहबुिझितयागकरैलेतैयारछी?”  \nपितकबातसुिनमंगलीकाकीसहैमगेली।करेजकसंगिवचारोडोलायमानहुअलगलैन।कीबाजबआकीनइबाजबतैबीचमं\nगलीकाकीकिवचारओझराएलगलैन।िकछुबजैकसाहसेनेभऽरहलछेलैन। \nमंगलीकाकीकIचुपीसाधलदेखजीवनकाकाबजला-  \n“चुपरहनेकाजचलत! मुँहखोिलबाजूजेअहDकीचाहैछी।िकयोअपनेिवचारकनेमािलकअिछ।” \nथरथराइतमनेमंगलीकाकीबजली-   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“अपनबेटोआसमाजोकलोकयामाकIअपननिहबुिझदोसराककिहरहलअिछ! तैबीच..?”   \nपीकझूकैतिवचारसुिनजीवनकाकादृढ़भऽबजला-  \n“चाहेओबेटाहुअएवासमाज, कानखोिलकऽसभसुिनिलअजेयामाहमरस9तानछी, \nस9तानबिनरहत।ईहमहूँबुझैिछऐजेयामािन:स9तानरहत, मुदातँएओमनुखनिहछीआमनुखकिजनगीनिहजीबसकैए, \nहमतेकरामानैलेतैयारनिहछी।” \nपितकदृढ़िवचारसुिनमंगलीकाकीकमनमेसेहोदृढ़ताआबएलगलैन, \nएकाएकअपनकोिखकसंतqतयामापरमनएका`हुअलगलैन।एका`होइतेमनमेउठलैन- यामेटाएहेनस9तानथोड़ेछी, \nदुिनयDमेएहेनबहुतलोकअिछजेकरा!कृिM!कोपसँस9तानो}पितकशिBतनइछइ।तँएओकरापिरवारवासमाजसँविह%कृतकरब \nकहDधिरउिचतहएत...। \nतैबीचजीवनकाकाबजला-  \n“पिहनेअहDईकहूजेअहDकमनमेकीअिछ।कीयामाकIअपनस9ताननइबुिझछोड़ैलेतैयारछी?”  \nपितकदृढ़िवचारपेबिबनािकछुआगू-पाछूतकनेमंगलीकाकीबजली-  \n“यामाकीकोनोहमरेटास9तानछीआअहDकनिहछी।” \nढलानपरसँटघरैतपािनकरोकाबकIदेखजीवनानुभवीलोकजिहनाछील-छीलकऽिचनबना-\nबनाएकबकरैतिछिड़याएलपािनकIधिरयाधाराकoपमेआगूबढ़बैछैथतिहनाजीवनकाकामंगलीकाकीकिछिड़याएलिवचारकIसमे\nटबजला-  \n“पूबकसूजपिSछमिकएनेउगइ, \nजमीनकपािनअकासिसरिकएनेचढ़इमुदायामाकIअपनस9तानछोिड़नेअनकरबुझबआनेअनकाहाथजाएदेब।” \nिवि5मतहोइतमंगलीकाकीबजली-  \n“लोककीकहत..!”  \nमंगलीकाकीकिवचारसुिनजीवनकाकअ9तरा}माजेनाओहनिबजलोकाजकDचमकलैनजेहेनमेठनकाखसैए।बजला\n-   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“लोककीकहत! \nलोकपिहनेअपनठेकानकरह।जेकराअपनठेकाननइसेअनकरठनकारोिकसकैएआिकअपनाकIबँचासकैए।” \nपितकिवचारसुिनमंगलीकाकीिसरिसराएलगली।एकाएकदेहमेिसरिसराएलकँपनहुअलगलैन।कँप-\nकँपाइतपुछलिखन-  \n“कीलोककठेकान?”  \nपीकजिलयाएलिवचारसुिनजीवनकाकमनमेकुवाथनिहभेलैन।तेकरकारणअिछजेजीवनकाकिवचारकसागरमे\nलहैरजकDउिठगेलछेलैन।लहराइतिवचारमेआिबरहलछेलैनजेजँमनुखछोट-सँ-छोटआपैघ-सँ-\nपैघअपनिजनगीकर5ताकबाधाकIअपनाआँिखयेिठिकयामनसँहटबएचाहततँओजoरहटािजनगीकIबाधामुBतकऽसकैए।जख \nनेिजनगीबाधामुBतभेलतखनेनेओिजनगीघोड़ाकचािलमेसरपटदौड़लगौत...। \nजीवनकाकाबजला-  \n“जेसम5याअपनापिरवारमेउपि5थतभऽगेलअिछओखालीअपनेपिरवार-\nटामेभेलआिकआइयेभेलअिछआपिहनेनइभेलहएतसेकेनाबुझैिछऐ? \nसभिदनहोइतआिबरहलअिछआआगूओहोइतरहत।महादेवकIसेहोअcनारीरकहलजाइछैन।जखनेअcनारीरतखनेनेस9ता\nनिवहीन! \nकाितकआगणेशतँतखनभेलैनजखनमहादेवआपावतीदुनूदूछला।मुदाजखनदुनूसिटएकभेलातखनकोनोस9ताननइनेभेलैन।तँ\nएकीहुनकादेववंशसँिकयोहटादेलकैनआिकहटादेतैन?”  \nओना, मंगलीकाकीकIमहादेव-पावतीकओकथा (मानेअcनारीरबलाकथासुनलरहैनमुदाएनाभऽकऽनिह, \nईनइबुझलरहैनजेअcनारीरकी।तँए, धार-\nकातकपँिकयाएलचपचपीमेजिहनाचँुराएलिचड़ौयोआपैरबलाजानवरकसंगलोकोचिपकऽगिड़जाइए, \nतिहनामंगलीकाकीसेहोचिपकऽगिड़मुँहपरहाथलैतबजली- \n“ऐँ.अ..अ..!”  \nजीवनकाकाकIजेनासहगरखेतकलभगरहालभेटलैनतिहनाबजला-   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“ऐँ-टIनइकo! \nवएहिशवजीमहादेवछैथजेदेखलिखनजेजेकृ%णजीमिहलासंगठनकनेताछैथओमिहलाछोिड़पु{खक!वेशरोकनेछैथ, \nतखनओकीकेलैनसेबुझलअिछ?”  \nिवचारकबोनमेहेराएल-भोिथयाएलबेटोहीजकDमंगलीकाकीबजली-  \n“नइ! अहूँनेतँकिहयोकहनेछेलॱ।” \nजीवनकाकाबजला-  \n“कोनोिकएकेटागपअिछजेओछुिटगेलतेबड़जुलुमभऽगेल।जखनेजागीतखनेपरात..!”  \nउ}सुकाएलमंगलीकाकीबजली-  \n“पिहनेिशवशंकरदानीककथाकिहिदअ।” \nपीकचपचपीदेखचपचपाइतजीवनकाकाबजला-  \n“िशवसँिशबानीबिनकृ%णजीकमिहलासंगठनमेशािमलभऽगेला..!”  \nमंगलीकाकीकIजेनाएकाएकभBखुजलैनतिहनाबजली-  \n“एहेनबातजेअहDपेटमेरखनेछेलॱआकिहयोएतबोिसनेहनइभेलजेहमरोकिहतॱ..!”  \nपीकझुझुआइतमनकIजीवनकाकापकैड़िबSचेमेबजला-  \n“पेटमेिकएतबेअिछ।अSछाजखनअहDपेटकबातिलअचाहैछीतेसुनू।ईतँिशवशंकरमहादेवकिवषयमेकहलॱ।आबसु\nनूमहाभारतकिवषय।” \n‘महाभारत’कनाओंमंगलीकाकीसुननेजoरछैथआfौपदीकिचरहरणकिसनेम ोदेखनेछैथ।तँए, \nमहाभारतकनओंसुिनआरोिजpासाबिढ़गेलैन।बजली-  \n“सुनाइयेिदअ।िजनगीककोनोठेकानअिछ, जँमनलगलेचिलजाएततखनतँअनेरेनेभूतबिनलपकबै।” \nमु5कीदैतजीवनकाकाबजला-   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“जखनमहाभारतहोइतरहैने, तइमेएकटावीररहैिशखंडी, \nओहोअपनेयामाजकDछल।ओकीकेलकैसेबुझलअिछ?”  \nमुड़ीडोलबैतमंगलीकाकीबजली-  \n“नइ..!”  \nजीवनकाकाबजला-  \n“कृपाचायकIआकृतवमकIछेरा-छेराभरौलक!”  \nमंगलीकाकीकमनमेजेनाआ}मबलफुलाएलगलैनतिहनािबहुसैतबजली-  \n“अरेवा..!”  \nजीवनकाकामंगलीकाकीकमनमेपिसबजला-  \n“ऐँ., एतबेमेहिदआइछी! भगवानरामजखनबोनजाएलगलातँअि9तमिवदाइअयोयावासीलैत-दैतपु{ख-\nनारीकिहतँसभकIिवदाकऽदेलिखनआअपनेदिSछनमुहIकर5ताधेलैन, आबीचमेिकछुगोरेओिहनाठाढ़ेरिहगेल, \nओकीकेलकसेबुझलअिछ?”  \nमंगलीकाकीबजली-  \n“नइ..!”  \nजीवनकाकाबजला-  \n“ओसभ–जेठाढ़छलसे–केसभछल? जेपु{ख-नारीकबीचकअिछ।जेकराशखा-\nस9ताननइहएत।जखनरामच9fजी, \nलमणआसीताकसंगघुिमकऽअयोयाकआिड़परपहुँचलातखनवएहसभदुनूभDइकगापकैड़कहलकैनजे‘अहDहमरािकएनेिवदा\nइदेलॱ? जइआशामेअहॴजकDचौदहबखहमहूँसभटपलाखेलॱ?”  \nमंगलीकाकीकमनोआशरीरोजेनाशा9तभऽगेलैन।बजली-  \n“जेअहDकरबैसएहनेहमहूँकरब।”  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरणभूिमकसंगीपेबजीवनकाकाबजला-  \n“यामाहमरस9तानछी।अपनाजीबैतओकराभीखमDगैतदेखब, \nकीओहनलाजकिवचारलोकअपनेनइकरत।दुिनयDएकिदसभऽजाए, मुदा...।जाबेधिरयामापढ़एचाहत, \nसमगबुिझसहयोगदेबइ।जिहयाओपढ़ाइछोड़ततिहयाअपनाआँिखकसोझमेओकरामनोनुकूलजीबैकसाधनबनादेबइ।अपनापै\nरपरठाढ़कऽसमाजकओहनमनुखबनादेबैजेअपनमसँअपनसुिभमानीिजनगीबनाजीबतआओकरराकरैतरहत।” \n \nशjदसंkया : 2767, ितिथ : 28 जनवरी 2018 \n \n \n  \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचdकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचDक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकइव  \n  \nJoin Videha g ooglegroups   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेषक :- \n१) हाइकू िवशेषक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषक ६७ म अंक , १ अBटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह}य िवशेषक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग5त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n८) भिBत गजल िवशेषक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीा िवशेषक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकत िम मधुप िवशेषक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव9द ठाकुर िवशेषक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च9f ठाकुर अिनल िवशेषक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  समान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ!ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अTबम  गीत  संगीत  िवशेषक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिdत  रचनापर  आम ंिdत  आलोचकक  िटqपणीक  शृंखला  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१. कािमनीक  पच  टा किवता आ ओइपर  मधुका9त  झाक  िटqपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  !साद  म-डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  सं5करण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n!काशन   नीचDक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_09_201 7 \n  \nिवदेह ई -पिdकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवे\\  रचनाक  एकटा समाना9तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली !ब9ध -िन ब9ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पu २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पu  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÆय उ}सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ}सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली !ब9ध -िनब9ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able t o grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/   िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह  समान : समान-सूची \n  \nअपन मंतhय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह}य आ9दोलन: मानुषीिमह सं5कृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n!थम मैिथली पािक ई-पिdका ISSN 2229-547X VIDEHAसपादक: गजे9f ठाकुर। सह-सपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िवलास साहु, न9द िवलास राय, स9दीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचd- बेचन ठाकुर। सपादक- सूचना-सपक-समाद- पूनम \nमंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ}पल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ!कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उMरदािय}व लेखक गणक मय \nछि9ह)editorial.staff.videha@gmail.com कI मेल अटैचमे-टक oपमI .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÎटमे पठा सकै छिथ। एतऽ !कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं`हकM लोकिनक लगमे \nरहति9ह, माd एकर !थम !काशनक/ ि!ंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई-!काशन/ \nि!ंट-!काशनक अिधकार ऐ ई-पिdकाकI छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयTटीक/ पािरिमकक !ावधान नै छै। तI रॉयTटीक/ पािरिमकक इSछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआ`ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिqत पिरचय आ अपन 5कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल !काशनक हेतु िवदेह (पािक) \nई पिdकाकI देल जा रहल अिछ। मेल !ाqत होयबाक बाद यथासंभव शीÐ ( सात िदनक भीतर) एकर \n!काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिdकाकI ीमित लमी ठाकुर @ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकI ई !कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -2019 सविधकार  सुरित।  िवदेहमे !कािशत  सभटा रचना आ आकइवक  सविधकार  \nरचनाकार  आ सं`हकMक  लगमे छि9ह।  ५ जुलाई  २००४  कI \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृMसँ !ारभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  !थम  उपि5थितक  याdा िवदेह - !थम  मैिथली पािक  ई \nपिd का धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई !कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृM  'िवदेह ' ई-पिdकाक  !वBताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृMक  ए`ीगेटरक  oपमे \n!युBत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिdका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \ni/dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 09 \nii/dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 09 \niii /dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 14 \niv /dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 13 \nv/dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 13 \nvi /dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 16 \nvii /dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 18 \nviii /dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 22  िव   दे  ह िवदे ह Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८१  म अंक  ०१ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \nix /dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 33 \nx/dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 33  \nxi /dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 37-43 \nxii /dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 56 \nxiii /dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 54 \nxiv /dBha/dKa/dMa/dSignO/dDddha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 62 -63   ","size_mb":0.35,"has_text":true},"Videha 282.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 282.pdf","name":"Videha 282.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २८२  म अंक  १५  िसतबर  २०१९  (वष १२  मास  १४१  अंक  २८२  \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n !दीप पु%पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म-डल--  जगदीश !साद म-डलक औप0यािसक कृित  \n \n३. \n आशीष अनिच0हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश !साद म-डलक लघुकथा- बाबाकबाग -बिगया \n \n \n \n \n!दीप पु%प \nगजल- १  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nटुकटुका रहल िजनगी \nसुगबुगा रहल िजनगी \n \nगीत फेर अिचआपर \nगुनगुना रहल िजनगी \n \nतेल िबनु िडिबया सन \nिटमिटमा रहल िजनगी \n \nनोरकेर बरखामे \nउजगुजा रहल िजनगी \n \nसून भेल आँगनमे \nलटपटा रहल िजनगी \n \n(212 12 22 सभ  पAितमे)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nबीतलाहा बाटमे हेरा रहल छी \nऐंठ छी हम चाह तD सेरा रहल छी \n \nपेरलक दैबा भऽतेना ने कसैया \nमेहमे बऽरदे जकA पेरा रहल छी \n \nदेह भेलै आब अनमन टAट सनठी \nआिग लागल ऊक सन फेरा रहल छी \n \nमीत मुसकी बीच कननी हैत अलगे \nनोर सुख दुखकेर हम बेरा रहल छी \n \nमन भेलै भोज किरतॱ गाम भिरक \n‘पु%प’गोलक बा0हमे घेरा रहल छी \n \n(2122 2122 2122 सभ  पAितमे,मकताक पिहल पAितमे अि0तम लघुकD दीघ मानबाक छूट लेल \nगेल अिछ)  \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nउमेश म-डल  \nजगदीश !साद म-डलक औप0यािसक कृित  \n \nमैिथली सािहLयमे उप0यास लेखनक आरभ होइत अिछ 1914 इPवीसँ। अनेकहु उप0यासकार \nिवRान लोकिन अपन-अपन औप0यािसक कृितसँ एिह िवधाक सजबैत रहलाह। 1960 ईPवीसँ पूव धिर \nमैिथलीमे िनW-िलिखत उप0यासक सृजन भऽ चुकल छल- \n‘िनदयी सासु’ (1914), ‘शिशकला’ (1915), ‘पूण िववाह’ (1926) ‘दुरागमन रहPय’ (1946), \n‘कलयुगी स0यासी’ (1921),‘रामेZ वर’ (1915), ‘ सुमित’ (1918), ‘मनु% यक मोल’ (1924) ‘च0\\]हन’ \n(1933),‘क0यादान’ (1933), ‘चामु0 डा’ (1933), ‘मालती-माधव’ (1935) ‘सो0 दयोपासनक पुरPकार’ \n(1938), ‘सुशीला’ (1943) ‘असहाया जाया’ (1945), ‘दुरागमन’ (1945), ‘जैबार’ (1946),‘पारो’ \n(1946),‘नवतुिरया’ (1956), ‘कुमार’ (1946), ‘भलमानुस’ (1947), ‘कला’ (1946), ‘िवकास’ \n(1946), ‘च0\\कला’ (1950), ‘!ितमा’ (1950), ‘मधु`ावनी’ (1956),‘वीरक0या’ (1950), ‘िवदागरी’ \n(1950), ‘अनलपथ’ (1954), ‘िवaापित’ (1960), ‘कृ%णहLया’ (1957), ‘रbहार’ (1957), \n‘आ0 दोलन’ (1958), ‘दुवcdत’ (1958), ‘आिदकथा’ (1958), ‘चानोदय’ (1959), ‘िबहािड़पात-पाथर’ \n(1960)   \nfमश: अनेकहु उप0यासक सृजन अaतन भऽ रहल अिछ आ आगूओ होइत  रहत। कोनहु भाषा-\nसािहLयक सभसँ महान िवधा उप0यासकD मानल जाइछ। एिह िवधाक `ीवृिhमे िमिथलाक अनेकहु िवRान \nउप0यासकार लोकिन अपन-अपन अमूiय योगदान दैत रहलाह अिछ। जािहसँ मैिथली सािहLयक \nउप0यास-िवधाक भ-डार िदनो-िदन िवशाल होइत गेल अिछ। एिह कड़ीमे `ी जगदीश !साद म-डलजी \nसेहो दू हजार इPवीसँ रचना करय लगलाह। अ0या0य िवधाक संग उप0यास िवधामे सेहो िहनक योगदान \nमहLवपूण अिछ। अiप समयाविधमे म-डलजी दजन भिरसँ ऊपर उप0यासक रचना कय सबि0धत \nिवधाक `ीवृिhमे योगदान कएलिन अिछ।  \n1. मौलाइल गाछक फूल (2009), 2. उLथान-पतन (2009), 3. िजनगीक जीत (2009), 4. \nजीवन-मरण (2010), 5. जीवन संघष (2010), 6. नै धाड़ैए (2013), 7. बड़की बिहन (2013),  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n8. ठूठ गाछ (2015), 9. इkजत गमा इkजत बँचेलॱ (2017), 10. लहसन (2018), 11. पंगु \n(2018), 12.आमक गाछी (2018), 13. भादवक आठ अ0हार- (अपूण), 14. सधवा-िवधवा- (अपूण) \nfमश: सभ उप0यासक पोथी पिरचय \\lmय अिछ-  \n1. मौलाइल गाछक फूल (2009 ): म-डलजीक ई पिहल औप0यािसक कृित िछयिन। एिह उप0यासक \nलेखन 2004 इPवीमे कयने छिथ। लेखन कायक आरभक स0दभमे उप0यासकार अपन मंतmय mयnत \nकयने छिथ- “मौलाइल गाछक फूल 2004 ईP वीमे िलखल पिहल उप0यास छी। अखन धिर पAचटा \nउप0यास आ िकछु कथा, लघुकथा, नाटक सभ अिछ। छपबैक जे मजबूरी बहुतो रचनाकारकD छैन  से \nहमरो रहल। मुदा तइसँ िलखैक fम नै टुटल। ‘भpटक लावा’ कथा सेहो दू-हजार चािरक पिहल कथा \nछी।”i \n!Pतुत उप0यास, ‘मौलाइल गाछक फूल’क पिहल संPकरण 2009 इPवीमे ‘`ुित !काशन’, 0यू \nराजे0\\ नगर, नई िदiली- 110008 सँ भेल !कािशत अिछ।ii वतमानमे पAिचम संPकरण ‘पiलवी \n!काशन’, तुलसी भवन, जे.एल.नेहs माग, वाड नं. 06, िन मली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ \n!कािशत अिछ।iii \n03.04.2010क जनकपुर (नेपाल) मे ‘सगर राित दीप जरय’क 69म कथा गोtी आयोिजत भेल \nछल। जािहमे ‘मौलाइल गाछक फूल’ उप0यासक लोकापण डॉ. रामावतार यादव, !िसh भाषािवद्, डॉ. \nरामान0द झा ‘रमण’, डॉ. राजे0\\ ‘िवमल’, `ी राजाराम िसंह ‘राठौर’ तथा मंचPथ अ0य िवRान लोकिनक \nRारा भेल अिछ।iv \nउप0यासकारक समपण भाव िवराट sपमे अंिकत भेल अिछ। िनWyिकत हुनक समपण भावकD देखल \nजाए-  \n“िमिथलाक वृ0 दावनसँ लऽ कऽ बालुक ढेरपर बैसल फुलबाड़ी लगौिनहार तथा नव िवहान \nअनिनहारलेल...।”v ई पोथी समिपत अिछ।  \nएिह उप0यासमे 13 गोट पड़ाव अिछ। ‘मौलाइल गाछक फूल’ उप0यासमे उप0यासकार समाजक \nिवराट sप !Pतुत कएलिन अिछ। िनWyिकत 65 गोट पा{क मा|यमसँ एिह उप0यासकD म-डलजी पूण \nकएल-  1. बौएलाल, 2. sपनी, 3. रिधया, 4. अनुप, 5. नथुआ, 6. मुसना, 7. रमाका0त,8. शिश \nशेखर, 9. हीरान0द, 10. अितिथ (मटकन) 11. सोनेलाल, 12. सोनेलालक बिहन, 13. सोनेलालक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसािर, 14. फु}ी, 15. सुिगया, 16. ~ाइवर, 17. झाड़ूबला, 18. डॉnटर बनज, 19. कपाउ-डर, \n20. रमापित दास, 21. गंगा दास, 22. बुचाइ दास, 23. जुगेसर, 24. डॉnटर महे0\\, 25. डॉnटर \nरिव0\\, 26. Zयामा, 27. डॉnटर सुजाता, 28. डॉnटर जमुना, 29. रमेश, 30. चारीजी, 31. \nसुिम{ा, 32. रोगही, 33. कबुतरी, 34. बगबा, 35. राम !साद, 36. िटकट माPटर, 37. पैटमेन, \n38. टमटमबला, 39. सुबुध, 40. सुकन, 41. मुनमा, 42. !धाना|यापक, 43. िववेक बाबू, 44. \nरािज0दर, 45. गुलिबया, 46. मंगल, 47. नवानीवाली, 48. िकशोरी, 49. बुधनी, 50. सोमनी,51. \nबौका, 52. लखना, 53. िबलटा, 54. `ीचन, 55. sदल, 56. भ kजु, 57. झोली, 58. कुशेसरी, \n59. मंगल, 60. एकटा ढेरबा बिचया, 61. ललबा, 62. िसितया, 63. जोखन, 64. भालेसर, 65. \nसोनमा।  \n!Pतुत उप0यासक पिरचय दैत !िसh सािहLयकारएवम् ‘िवदेह’ ई पि{काक सपादक `ी गजे0\\ \nठाकुर ‘!ब0ध-िनब0ध-समालोचना’ (भाग-२) मे िलखलि0ह अिछ- “जगदीश !साद म-डलक ‘मौलाइल \nगाछक फूल’ गामक, गामसँ पड़ाइनक आ गलल mयवPथाक पुनजवनक लेल समाधानक उप0यास \nअिछ।”vi \n!िसh रचनाकार Pव. जीवका0त एिह उप0यासक भाषाक िवषयमे !ब0ध-िनब0ध-समालोचना (िवदेह-\nसदेह- 10)मे िलखलि0ह अिछ- “पोथीक भाषा खAटी लो कक भाषा िथक, िक ताबी भाषा निह   िथक। \nसेहो एकटा िविश % ट आ महL वपूण बनबैत छैक। सािह Lयमे एहेन घर-आँगनक पा{ निह आएल छल, से \nसभ !वेश कएलक अिछ ।”vii \n!िसh समीdक/आलोचक डॉ. योगान0द झा एिह उप0यास तथा उप0यासकारक स0दभमे िलखलि0ह \nअिछ- “`ी जगदीश !साद म-डलक ‘मौलाइल गाछक फूल’ उप0यासमे भाषाक कुशल ओ रचनाLमक \n!योग भेल अिछ जािहसँ वणनमे सटीकता, सहजता, िब बधिमता, P पlता ओ मनोवैािन क िवZ लेषणक \ndमता !दिशत होइत अिछ। अपन गुणक कारणD म- डलजीक कथा संसारमे िवZ वसनीयता देिख पड़ैत \nअिछ आ ओ अपन !ौढ़ िवचार ओ अनुभूितकD पाठकीय मानसमे P थाना0 तिरत करबामे सफल भेल छिथ। \nअ0 तत: महे0 \\क उिn त - ‘समाज sपी गाछ मौला गेल अिछ, ओिहमे तािम, कोिड़, पटा नव िजनगी देबाक \nअिछ जािहसँ ओिहमे फूल लागत आ अनवरत फुलाइत रहत’मे उप0 यासक उhेZ य P फुट भेल अिछ। \nP वभावत: म- डलजी एिह कृितक मा| यमे ]ाम ओ ]ामेतर जीवनक संगिह m यिn त , पिरवार, समाज ओ \nरा% क अ यु0 नितक हेतु एकर !L येक इकाइकD L याग ओ समपणक भावनासँ ओत !ोत रहबाक आदश \nजीवन पhित अपनयबाक संदेश देलिन  अिछ। िहनक ई संदेश ‘सव भव0तु सुिखन: सव स0 तु िन रामया:,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसव भ\\ािण  पZ य0 तु मा किZ च द् दु:खभाग भवेत्’क भावनाक पुन: उपP थापन िथक।”viii \nएही कड़ीमे !िसh समीdक `ी दुगcन0द म-डल अपन ‘चdु’ पोथीमे उnत उप0यासक पिरचय एिह \nतरहD !Pतुत कयने छिथ- “मौलाइल गाछक फूल उप0 यासमे सहजता, समरसता, यथाथवाद, आदशवाद, \nधमिभsता, एकल एवम् संयुn त पिरवारक sप-रेखा खॴच एकटा मनोवैािनक िवZलेषण sपमे \nउप0 यासकार हमरा लोकैनक म| य उपिPथ त छैथ। हुनक ई िवधासँ उप0 यास जगतमे एेठाम सभ \nतरहक सुख, आनंदक अनुभव होइत छैन। आजुक समाज जे सभ तरहD मौलाएल अिछ। अपना \nउप0 यासक मादे उप0 यासकार मा{ एक आदमी रमाका0 तबाबूक हृदय पिरवन कऽ समाजमे एकटा नवका \nफूल िखलेबामे शत्-!ितशत सफल भेला अिछ। रमाका0 त बाबू Rारा अपन दू साए बीघा जमीन- सबहक \nमाथपर एकहक बीघा खेत अथcत् जेकरा सात गो बेटा ओकरा सात बीघा दऽ सभकD एकटा नव िजनगी \n!दान करैत छैथ। एक नव िजनगी जे पूणत: मौलाएल छल ओइमे फूल िखला दैत छैथ। हमरा आशा \nनै अिप तु िवास अिछ जे `ी जगदीश !साद म- डलजी सन उप0 यासकार होिथ आ रमाका0 तबाबू सन \nनायक तँ अपन समाज sपी मौलाएल गाछ, मौलाएल नै अिप तु फूलसँ लिद सकैत अिछ।”ix \n \n2. िजनगीक जीत (2009 ) :  िजनगीक जीत उप0यास `ी जगदीश !साद म-डलजीक िRतीय \nऔप0यािसक कृित िछयिन। एिह उप0यासक लेखन 2005 इPवीसँ पिहनिह कयने छिथ। मुदा \nपुPतकाकार sपमे एकर पिहल संPकरण ‘`ुित !काशन’, 0यू राजे0\\ नगर, नई िदiली- 110008 सँ \n2009 इPवीमे !कािशत भेल छि0ह। वतमानमे एिह पोथीक अि]म संPकरण ‘पiलवी !काशन’, तुलसी \nभवन, जे.एल.नेहs माग, वाड नं. 06, िनमली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ सेहो  !कािशत \nअिछ।  \n‘िजनगीक जीत’ उप0यासकपिहल संPकरण केर लोकापण किबलपुर (दरभंगा)मे भेल अिछ। डॉ. \nयोगान0द झाक संयोजकLवमे ‘सगर राित दीप जरय’क 70म कथा गोtी 12.06.2010क आयोिजत \nछल जािहमे डॉ. मोहन िम`जी !Pतुत उप0यास (िजनगीक जीत)क पिहल संPकरणक लोकापण कयने \nछिथ।x \nएिह उप0यासक आमुखमे मैिथलीक सु!िसh आलोचक डॉ. तारान0द ‘िवयोगी’ िलखने छिथ- \n“जगदीश !साद म-डलजीक सािहLयमे िमिथलाक ]ामीण समाजक अ ुत िच{ आएल अिछ। मैिथलीमे \nएिह वPतुक खगता सभ िदनसँ रहल अिछ। हमरा लोकिन अnसरहy िचि0तत होइत रहै छी जे गाम  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउजिर रहल अिछ, गामक सब0धमे जतबे जे िकछु लेखन भऽ रहल अिछ से िनगेिटभ फोससँ भरल \nअिछ, अिधकािधक हताश करऽ बला अिछ। हमरा लगैत अिछ जे जीवनमे देखबाक जे दृिlकोण \nजगदीशजीक छिन से आम मैिथली सािहLयकारक दृिlकोणसँ फराक  छिन तD ओ एहन िच{ रिच पबैत \nछिथ जे सामा0यसँ हिट कऽ अिछ।”xi \nवरीय सािहLयकार `ी म0{ेर झा िलखैत छिथ- “जइ   गाम घरक कथा सभ म-डलजी उठाए \nओकरा पिर णित  तक पहुँचओने छिथ  तइ गाम घरक एतेक सू म आ िव P तृत िव वरण मैिथ ली सािह L यमे \nऐसँ पूव कमे भेल अिछ ।”xii \nउप0यासकार `ी जगदीश !साद म-डलजीक सब0धमे !िसh सािहLयकार,‘िवदेह’ ई पि{काक \nसपादक `ी गजे0\\ ठाकुरजीलैपमे िलखने छिथ- “जगदीश !साद म-डल िशi पी छैथ, कयकD तेना \nसमेट  लइ छैथ  जे पाठक िविPम त रिह जाइत अिछ। मुदा िहनका Rारा कयकD (कथा, उप0 यास, \nनाटक, !ेरक-कथा सभमे) उ}ेZ यपूण बनेबाक आ]ह आ dमता िहनका मैिथली सािहLयमे ओइ Pथानपर \nPथािपत करैत अिछ, जेतए-सँ मैिथली सािहLयक इितहास ‘जगदीश !साद म-डलसँ पूव’ आ ‘जगदीश \n!साद म-डलसँ’ ऐ दू ख-डमे पािठत होएत। समाजक सभ वग िहनकर कयमे भेटैत अिछ आ से \nआलंकािरक sपमे नै वरन अनायास, जे मैिथली सािहLय लेल एकटा िहलकोर एबाक समान अिछ। \nिहनकर कयमे केतौ अभाव-भाषण नै भेटत, सभ वगक लोकक जीवन शैलीक !ित जे आदर आ गौरव \nओ अपन कयमे रखै छैथ से अुत।”xiii \nएिह उप0यासमे 15 गोट पड़ाव अिछ। ‘िजनगीक जीत’ उप0यासमे उप0यासकार समाजक अि0तम \nmयिnत अथcत ओहन mयिnत जकरा देह छोिड़ िकछु ने छैक, तकरा सभक मा|यमसँ अपन िवराट भाव-\nभूिमकD !ितपािदत कएलिन अिछ। उप0यासकार एिह उप0यासकD िलखबामे िनWyिकत पा{ सभकD अनलि0ह \nअिछ- “1. मखनी, 2. sमा, 3. सुिम{ा, 4. बचेलाल, 5. पैन , 6. अछेलाल, 7. जुगाय, 8. भुखनी, \n9. दीनमा, 10. देवन, 11. भुटकुमरा, 12. राधाका0त, 13. गुलेितया, 14. रमुआ, 15. बुधनी, 16. \nनसीवलाल, 17. सजन, 18. जोिग0दर, 19. फुिसयाहा, 20. नवकी, 21. िकसुनमा, 22. \nफुिसयाहाकघरवाली, 25. जुगायक पbी, 26. . िशवकुमार, 27. रामनाथ, 27. िदनेशबाबू, 28. \nदोकानदार, 29. रमेसरा, 30. . देवीद, 31. !धाना|यापक, 32. धिनकलाल, 33. महंथजी, 34. \nपुजेगरी, 35. बबाजी, 36. बटोही, 37. शाि0त।” \n!ो. वीणा ठाकुर, पूव िवभागा|यd, मैिथ ली िव भाग, ल.ना.िम.िविव aालय- दरभंगा, ‘िज नगीक जीत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउप0यासक समीdा करैत िलखने छिथ- “िमिथलाक लोक संP कृित  संवाहक उप0यास ‘िज नगीक जीत’मे \nउप0यासकार जीवनक ओइ सLयकD आLमसात् करबाक !यास कयने छिथ जइ मे जीवनक समP त ‘सार’ \nनुकाएल अिछ । उप0यासक म| यमे उप0यासकार मनु% य जीवनक समP त राग-िवराग, आशा-आकydा, \nदीनता-हीनता, उL कष-अपकषक िच ि{ त करैत वP तुत: जीवनक शात त य- जीवाक इ छाकD उजागर \nकरवामे सफल भेल छिथ। वP तुत: ई उप0यास भाषा अथवा वोलीमे जातीय P मृित क आ सािह िL य क sप \nिथक जे हमर जातीय चेतना अथवा जातीय वोधकD सुरिd त राखने अिछ । िमिथलाक सू चा िच { अंिक त \nकरैत उप0यासकार अपन जीवनानुभवसँ संिच त कएल ‘सार’ आओर ‘सLय’कD अिभ m यn त कयने छिथ। \nवP तुत: ई उप0यास िमिथलाक संP कृित क !तीक िथक आओर एकर सार िथक शात। उप0यास म| य \n!कृित , पिरवेश, आ|याLम, समरसता आओर सम0 वयक छिव आओर छटा सव{ दृि% ट गोचर होइत अिछ । \nवतमान सािहLयमे ई !वृित  !मुख अिछ - एक समाजो0 मुख दोसर m यिn त  िन tा तथा आLम के0 \\ीत। \nउप0यासकारक !वृित  समाजो0 मुख अिछ । स पूण उप0यास म| य िमिथलाक गामक लोकक रहन-सहन, \nअचार-िवचारक िच {ण एतेक सजीव अिछ  जे पाठककD ओइ  लोकमे लऽ जाइत अिछ , िज नका गाम छुिट  \nगेल छि0 ह । उप0यास म| य िमिथलाक समाजक िच { एतेक वाP तिवक sपमे िच ि{ { भेल अिछ  जे \nिमिथलाक मािट-पािन क सुग0 धसँ पाठकक हृदए सहजिह आहलािदत भऽ जाइत अिछ ।”xiv \n \n3. उLथान -पतन (2009 ) : !Pतुत उप0यास `ी जगदीश !साद म-डलजीक तेसर औप0यािसक \nकृित िछयिन। एिह उप0यासक लेखन 2005 इPवीसँ पिहनिह भेल अिछ। ‘उLथान-पतन’क पिहल \nसंPकरण 2009 इPवीमे ‘`ुित !काशन’, 0यू राजे0\\ नगर, नई िदiली- 110008 सँ !कािशत भेल \nअिछ। वतमानमे पAिचम संPकरण ‘पiलवी !काशन’, तुलसी भवन, जे.एल.नेहs माग, वाड नं. 06, \nिनमली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ !कािशत अिछ।xv \n‘उLथान-पतन’ उप0यासक पिहल संPकरणक लोकापण डॉ. वीणा ठाकुरजी ‘सगर राित दीप जरय’क \n70म कथा गोtी किबलपुर (दरभंगा)मे कयने छिथ। उnत आयोजन 12.06.2010क डॉ. योगान0द \nझाक संयोजकLवमे आयोिजत भेल छल।xvi \n!Pतुत उप0यास ‘उLथान-पतन’मे 15 गोट पड़ाव अिछ। उप0यासकार िनWिलिखत पा{सभक \nमा|यमसँ उnत पोथीकD िलखलि0ह अिछ- 1. गंगान0द, 2. पावती, 3. रीता, 4. दुखन िसपाही, 5. \nबचना, 6. फुिलया, 7. बचनाक सरहोिज, 8. िबशेसर, 9. भोिलया, 10. रतना, 11. रिवया, 12.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगुमZता, 13. बरािहल, 14. अमृतलाल, 15. सािव{ी, 16. दीनानाथ, 17. बौआजी, 18. sपचन, 19. \nसुशील वैद, 20. गुलबा, 21. तेतरी, 22. लेलहा, 23. ढोरबा, 24. दादी, 25. भालेसर, 26. मािल, \n27. ानचन, 28. सुिधया, 29. !काशच0द, 30. चुनचुन, 31. िवहारी, 32. बुधना, 33. िबशेसरक \nबहनोइ, 34. देवसुनरी, 35. माधुरी, 36. Zयामान0द, 37. यमुनान0द, 38. पटवारी, 39. लीला, 40. \nरामधन, 41. यमुनान0दक पbी, 42. बगबा, 43. कुरहिरया, 44. नवकी दादी, 45. माला, 46. \nसुनयना, 47. गुलाब, 48. चंचल, 49. रामदेव, 50. गंगान0दक नाितन, 51. मुनीलाल, 52. रेखा, \n53. रेखाक माए, 54. बचनू, 55. िमP{ी, 56. रघुनाथ दास, 57. सुकल, 58. फुलचन दास, 59. \nिदनेश, 60. महे0\\, 61. सिरता, 62. डॉn टर नीलमिण सेन, 63. !ोफेसर जफर, 64. हसीना, 65. \nडॉn टर मुकुल, 66. पि- डत शंकर, 67. किपलदेव, 68. किपलदेवक पbी, 69. सुकन, 70. गणेशी, \n71. बंगट, 72. ि{वेणी, 73. िरnशाबला, 74. चपरासी, 75. िकरानी, 76. रामिकसुन, 77. सोनेलाल, \n78. मंगला, 79. रघुवीर बाबा, 80. िवदेसर, 81. मनचल, 82. भोलानाथ, 83. खुशीलाल, 84. \nदोकानदार, 85. रेशमा   \nएिह उप0यासक स0दभमेबहुिवधािवद् रचनाकार `ी राजदेव म-डलजी कहैत छिथ, अथcत !Pतुत \nपोथीक स0दभमे िलखने छिथ- “केहनो अकम-य बेकती जँ पूण मनोयोगक संग आिथक उितमे दिचत \nभऽ जाए तँ हुनक !गित होएब िनित भऽ जाइत अिछ। ऐ दशनकD देखेबाक !यb लेखक पा{ \nZयामान0द Rारा केलैन अिछ। पिरवतनशीलता संसारक िनअम छी। साम0तवादसँ पूँजीवाद आ पूँजीवादक \nगभसँ समाजवादक ज0म सेहो होइत अिछ। ई अलग बात जे पूँजीवादसँ सााkयवाद सेहो पनपैत अिछ।  \nसमािजक उLथान सिमितक िनमcण कऽ लेखक ई देखबए चाहै छैथ  जे टुटैत गामक लेल एकता \nआवZयक भऽ गेल अिछ। जइसँ एक-दोसराक सहयोग भेटतै आ गामक सपूण िवकास हेतइ। सबहक \nसंगे समािजक 0याय हेतइ। Zयामान0द Rारा आधुिनक यं{सँ कृिष काय होइत अिछ। जइसँ ओ सप \nिकसान बिन जाइत अिछ। ऐ मा|यमसँ लेखक देखबए चाहै छैथ  जे अपनो गाम-घरमे जँ बेकती िववेक \nआ कम िनtासँ काज करय तँ ओकरा अजन करबाक लेल दोसर !द ेश नै जाए पड़तै आ पड़ाइन \nिक जेतइ। \nअखनो गाम-घरमे पूण ानक िकिरण नै पहुँच सकल अिछ। तइ कारणे एक गाम दोसर गामसँ \nलड़ैत-झगड़ैत अपना िवकासकD अवh केने रहैत अिछ। बेमारीकD डाइन-जोिगन आ भूत-!ेतक !कोप \nमानैत अिछ। ई समPया सभ सहजे ऐ उप0यासमे उपिPथत भऽ गेल अिछ। ऐ तरहD देखै छी जे \nलेखक गामक यथाथ िजनगीक िच{ उपिPथत केने छैथ , संगे आदश sप सेहो दृिlगत भऽ रहल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिछ।”xvii \n!Pतुत उप0यास तथा उप0यासकारक सब0धमे !िसh सािहLयकारएवम् ‘िवदेह’ ई पि{काक सपादक \n`ी गजे0\\ ठाकुरलैपमे िलखने छिथ- “जगदीश !साद म-डलक कयमे नोकरी आ पलायनक िवsh \nपार पिरक आजीिवकाक गौरव मिहमा मि-ड त भेटैत अिछ। आ से !भावकारी होइत अिछ िहनकर कय \nआ कमक !ित समान दृिl कोणक कारणसँ आ से अिछ िहनकर बेक ती गत आ समािजक जीवनक \n`ेtताक कारणसँ। जे सोचै छी, जे करै छी; सएह िलखै छी त इ कारणसँ। या{ी आ धूमकेतु सन \nउप0 यासकार आ कुमार पवन आ धूमकेतु सन कथा-िशi पीक अछैत मैिथली भाषा जनसामा0 यसँ दूर \nरहल। मैिथली भाषाक आरोह-अवरोह िमिथलाक बाहरक लोककD सेहो आकिषत करैत रहल आ ओइ \nभाषाक आरोह-अवरोहमे समाज-संPकृित-भाषासँ देखौल जगदीशजीक सरोकारी सािहLय िमिथलाक \nसमािजक dे{टामे नै वरन आिथक dे{मे सेहो काि0त  आनत।”xviii \n \n4. जीवन -मरण (2010 ) :  !Pतुत पोथी जगदीश !साद म-डलजीक चािरम औप0यािसक कृित \nिछयिन। एिह उप0यासक लेखन 2005 इPवीसँ पिहनिह भेल अिछ। ‘जीवन-मरण’ उप0यासक \nपिहल/िRतीय संPकरण 2010 इPवीमे ‘`ुित !काशन’, 0यू राजे0\\ नगर, नई िदiली- 110008 सँ \n!कािशत भेल अिछ। वतमानमे पAिचम संPकरण ‘पiलवी !काशन’, तुलसी भवन, जे.एल.नेहs माग, वाड \nनं. 06, िनमली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ !कािशत अिछ।xix \n02.10.2010क बेरमा (झंझारपुर) मे ‘सगर राित दीप जरय’क 71म कथा गोtीमे ‘जीवन-मरण’ \nउप0यासक लोकापण कुमार रामेर लाल दासतथा मंचPथ अ0य िवRान लोकिनक बीच भेल अिछ।xx \nसपूण ]ामीणक आयोजकLव तथा जगदीश !साद म-डलजीक संयोजकL वमे, म|य िवaालय पिरसर- बेरमा \nगाममे उnत गोtी भेल छल। कहल जाइछ, सगर राित दीप जरय’क  71म आयोजनसँकथागोtीमे खास \nबदलाव आबए लगल। नव-नव कथाकार, नव-नव सयोजकक संयोजकLवमे ‘सगर राित दीप जरय’ गाम-\nगाममे, गॱआँ-समाजक सािहLय !ेमीक सावजिनक Pथलपर आयोिजत होएबाक िदशामे अ]सर भेल।    \nपiलवी !काशनसँ !कािशत 118 पृtक ‘जीवन-मरण’ उप0यासक संग  उप0यासकारक िवषयमे \n!िसh समालोचक `ी िशव कुमार झा ‘िटiलू’जी ‘मैिथली उप0 यास सािहLयमे दिलत पा{क िच{ण’ \nिवषयक आलेखमे एिह sपे िजf कएलिन अिछ- “कहैले तँ सभ सा िहLयकार अपनाकD सा यवादी कहै \nछिथ मुदा सा यवादी जीवन शैलीक जॱ चच कएल जाए तँ संभवत: मैिथलीक सवकालीन सािहLयमे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nुवताराक P थान `ी जगदीश !साद म- डल जीकD भेटबाक चाही। िहनक सभ उप0 यास (मौलाइल गाछक \nफूल, िजनगीक जीत, जीवन-मरण, जीवन-संघष, उL थान-पतन, नै धाड़ैए, सदबा-िवधवा, बड़की बिहन, \nभादवक आठ अ0 हार।)मे दिलतक िच{ण अनायास भेट  जाइत अिछ। िलखबाक शैली ओ िब बक चयन \nतेतेक पारदश जे सवण-दिलतक म| य कोनो खािध नै। स पूण समाजमे सकाराL मक तारत य P थािपत \nकरबाक जगदीश जीक P व न मा{ उप0 यासमे नै रहत, ऐ  सँ िमिथलाक समािजक पिरिP थ ितमे भिवसमे \nसव भव0 तु सुिखन:, िसhा0 तक P थापना अबP स हएत। िहनक अिवरल ममP पश आ !योगधम कृित \n‘मौलाइल गाछक फूल’ मे दिलत समाजक महादिलत मुसहर जाितक रोगही, बगबा, कबुतरीक मनोदशा \nआ िनLयकमसँ समाजमे शyितक k योित जगबैक कi पना अनमोल अिछ। दिरभंगाक  लेटफामपर सँ भंगी \nडोमक मानवीय भावनाक मरीिचका एकठA भ दऽ उिग जाइत अिछ। भजुआ, झोिलया आ कुसेसरी सभ \nसेहो डोम जाितक छिथ, िजनकर सहायता सयक् सोचबला ाण रमाका0 तजी करै छिथ। ऐ   कृितक \nसभसँ अजगुत पा{ छिथ रमाका0 तजी। िहनक छोट पु{ कालक डyगसँ अधमs, विनता सुजाता जे \nधोिबन छिथ, ितनकासँ िबआह कऽ लइ छिथ। िबआहे टा नै, िबआहसँ िशdा ]हण करैले !ेरणा आ अथ \nसेहो सुजाताकD भेटलिन, जइसँ ओ डॉ. सुजाता बिन गेली। गाममे रहिनहार आ अपन मातृभूिमक !ित \nअसीम `hा रखिनहार रमाका0 त जीकD अपन पु{ महे0 \\क ऐ   िनणएसँ कोनो पीड़ा नै भेलिन। िहनक \nस पूण पिरवार ऐ   िनणएकD सहृदए P वीकार कऽ लेलकिन। ..जगदीश जीक दोसर उप0 यास ‘जीवन-मरण’मे \nहेलन-गुदरी डोम द पितक चच कएल गेल अिछ। जीबछ, छीतन, रंगलाल चमार जाितसँ स ब0 ध रखै \nछिथ। िजनगीक जीत उप0 यासमे पलहिनक नेप यक पा{ता दिशत अिछ।”xxi \n!Pतुत उप0यास ‘जीवन-मरण’कD उप0यासकार िनWिलिखत पा{सभक मा|यमसँ िलखलि0ह अिछ- 1. \nशीला, 2. डॉnटर देवन0दन, 3. सुभ\\ा, 4. दयान0द, 5. Pटाफ-सँ छा{ धिरक झु-ड, 6. डॉnटर \nकृ%णका0त, 7. ~ाइवर, 8. आशा, 9. रघुन0दन, 10. किरया काका (बटु), 11. रिधया दादी, 12. \n`ीका0त, 13. िकसुन लाल, 14. सोधन, 15. लेलहा, 16. लेलहाक घरवाली, 17. घुरना भैया, 18. \nसुखदेव, 19. सु0दर काका, 20. छीतन भाय, 21. छीतनक घरवाली, 22. जीबछ, 23. रंगलाल, 24. \nफॲच भाय, 25. बचनू, 26. सोहन भाय, 27. मनोहर, 28. मनोहरक माए, 29. अढ़ुिलया, 30. \nअपरािजत, 31. बतहू, 32. चंचल, 33. झोली, 34. लोहनावाली, 35. शीला, 36. पढ़ुआ, 37. हुलन, \n38. गुदरी, 39. कुसुमलाल, 40. राजेसर, 41. शंकरदेव।   \n \n5. जीवन संघष (2010 ) : ‘जीवन-संघष’ उप0यास जगदीश !साद म-डलजीक उप0यास िवधामे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपAिचम पोथी िछयिन। एिह उप0यासक लेखन 2005 इPवीसँ पिहनिह म-डलजी कयने छिथ। लेखन \nकायक आरभक स0दभमे उप0यासकार अपन मंतmय mयnत कयने छिथ- “पpतीस साल धिर समाज सेवा \nकेला पछाइत अपन हहरैत शरीर देख  िकछु िलखै-पढ़ैक िवचार जगल। ...मौलाइल गाछक फूल 2004 \nईP वीमे िलखल पिहल उप0यास छी। अखन धिर पAचटा उप0यास आ िकछु कथा, लघुकथा, नाटक सभ \nअिछ। छपबैक जे मजबूरी बहुतो रचनाकारकD छैन  से हमरो रहल। मुदा तइसँ िलखैक fम नै टुटल। \n‘भpटक लावा’ कथा सेहो दू-हजार चािरक पिहल कथा छी।”xxii \n‘जीवन-संघष’ उप0यासक पिहल/िRतीय संPकरण 2010 इPवीमे ‘`ुित !काशन’, 0यू राजे0\\ नगर, \nनई िदiली- 110008 सँ !कािशत भेल अिछ। वतमानमे पAिचम संPकरण ‘पiलवी !काशन’, तुलसी \nभवन, जे.एल.नेहs माग, वाड नं. 06, िनमली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ !कािशत \nअिछ।xxiii \n02.10.2010क बेरमा (झंझारपुर) मे ‘सगर राित दीप जरय’क 71म कथा गोtीमे ‘जीवन-संघष’ \nउप0यासक लोकापण !िसh रचनाकार उ] नारायण िम` ‘कनक’, अशोक (कथाकार)तथा मंचPथ अ0य \nिवRान लोकिनक बीच भेल अिछ।xxiv \n145 पृtक एिह उप0यासक िलखयमे उप0यासकार `ी जगदीश !साद म-डलजी िनWyिकत पा{ \nसभकD सोझॉं अनलि0ह अिछ- 1. पिव{ी, 2. कुसुमलाल, 3. कुसुमलालक बेटी, 4. मनधन बाबा, 5. \nजोिग0दर, 6. !ेमलाल, 7. अनुप, 8. रघुनाथ, 9. देवनाथ, 10. मंगल, 11. गणेशी, 12. झुनझुनावाली, \n13. सोनमा, 14. ढोलबा, 15. तेतरी, 16. !ोफेसर दयान0द, 17. ललबा, 18. बरसपैितया, 19. \nभगतजी, 20. डिलबाह, 21. मसोमात, 22. !ोफेसर कमलनाथ, 23. दुखनी, 24. नवानीवाली, 25. \nZयामा, 26. भुखना, 27. देवन, 28. सजना, 29. दुिनयालाल, 30. मुनेसरी, 31. sपलाल, 32. \nभुिलया, 33. नसीवलाल, 34. सुनरी, 35. राजेसर, 36. डॉnटर, 37. डोमन, 38. फुलेसरी, 39. \nसुरितया, 40. फुदना, 41. िसितया, 42. रघुनी, 43. दोकानदार, 44. भोला, 45. बलदेव, 46. \nलिलत, 47. लिलतक पbी, 48. सुरजी, 49. मकशूदन, 50. देवनाथक पbी, 51. जीबछ, 52. दुखा, \n53. िनरधन, 54. बौना, 55. नगरा, 56. बौकू, 57. बाबा  \nएिह उप0यास तथा उप0यासकारक िवषयमे !िसh समीdक डॉ. कैलाश कुमार िम` ‘िवदेह-सदेह, \n10’ मे िलखलि0ह अिछ- “`ी जगदीश !साद म- डलक उप0 यास ‘जीवन संघष’ एक नीक रचना िथक। \nएहेन रचना अगर मैिथली सािहLयमे लगातार हो आ ऐ तरहक रचनाक !चार-!सार नीकसँ कुनो जाित- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपाित, वग, स !दाय, P थानीयता आिदक दुभcवनासँ दूर भऽ कएल जाए तँ मैिथली सािहLय मिहमा-मि- ड त \nभऽ एक गौरवशाली पर पराकD !ार भ कऽ सकैत अिछ। ...‘जीवन संघष’ पोथीकD अaोपा0 त पिढ़ चूकल \nछी तँ अनेक तरहक िवचार मोनमे िहलोड़ लऽ रहल अिछ। होइत अिछ अगर कुनो कुशा]-बुिध बला \nशोध-िवaाथ भेटत तँ ओकरा उL सािहत करबैक जे जगदीश !साद म- डलक रचनाशैली, जीवन-fम आ \nm यिn त गत इितहास तीनूकD समेटैत मैिथलyचलक समाजक स0 दभमे एक समाजशाP {ीय अ| ययन करए। \n...सािहLयकD समाजक दपण कहल जाइत अिछ। दपण तखन जखन सािहLयकार पारखी होिथ। \nसमाजक संग चलिथ। सामािज क बेवP थाकD समैक संग िववेचना करिथ। सािहLय सृजनक धमकD \nबुझिथ। म- डलजी ऐ कायकD इमानदारीपूवक केलिन अिछ। ऐ उप0 यासकD िह0 दी, अं]ेजी इLयािद भाषामे \nअनुवािदत कए !चार-!सार होमाक चाही। ई रचना समाजक दपण  अिछ। एक िनल आ आशावान \nिवचारधाराकD !ितपािदत करैत अिछ। जगदीश !साद म- डल अपन कृितमे Native intelligence केर \nअभूतपूव !माण दैत छिथ।”xxv  \n \n6. नै धाड़ैए (2013 ) :  उप0यास बाल सािहLयपर के0\\ीत ई म-डलजीक पिहल औप0यािसक कृित \nिछयिन। ओना, ‘नै धाड़ैए’ 6म उप0यास िथक, एिहसँ पूव पAच गोट उप0यास `ी जगदीश !साद \nम-डलजी िलिख चुकल छिथ। बाल सािहLयपर के0\\ीत एिह उप0यासक लेखन 2010 इPवीक पछाित \nकएलिन। एकर पिहल संPकरण 2013 इPवीमे ‘`ुित !काशन’, 0यू राजे0\\ नगर, नई िदiली- 110008 \nसँ !कािशत भेल अिछ। वतमानमे चािरम संPकरण ‘पiलवी !काश न’, तुलसी भवन, जे.एल.नेहs माग, \nवाड नं. 06, िनमली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ !कािशत अिछ।xxvi \n‘नै धाड़ैए’ उप0यासक लोकापण `ी उमेश म-डलक संयोजकLवमे आयोिजत ‘सगर राित दीप \nजरय’क80म कथा गोtीमे `ी गु दयाल ¤मर, डॉ. अशोक ‘अिवच ल’, डॉ. रामाशीष िसंह तथा मचंPथ \nअ0या0य िवRानक Rारा उप0यासकार करबौने छिथ। उnत आयोजन मािनक राम-बैजनाथ बजाज \nधमशाला, िनमली, (सुपौल),मे िदनyक 30.11.2013क आयोिजत भेल छल। ओिह गोtीमे !Pतुत \nपोथीक रचनाकार `ी जगदीश !साद म-डलक एकसंग 21 गोट पोथीक लोकापण भेल रहि0ह।xxvii \n‘नै धाड़ैए’ उप0यासकD कुल पAच पड़ावमे िलखलि0ह अिछ। जािहमे िनWyिकत पा{सभक मा|यम \nबनाओल गेल अिछ- 1.राधामोहन, 2. न0दलाल, 3. प- डाजी, 4. बुधनी, 5. बड़बिड़या, 6. फैजली, 7. \nपी.एन. बाबू, 8. दीनानाथ बाबू, 9. सुरेखा, 10. सुरे0\\ बाबू...।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n7. बड़की बिहन (2013 ) :  के0\\ीत उप0यास िथक। एिह उप0यासमे पAच गोट पड़ाव अिछ। एिह \nपोथीक लेखन 2010 इPवीक पछाित कएलिन। एकर पिहल संPकरण 2013 इPवीमे ‘`ुित !काशन’, \n0यू राजे0\\ नगर, नई िदiली- 110008 सँ !कािशत भेल अिछ। वतमानमे चािरम संPकरण ‘पiलवी \n!काशन’, तुलसी भवन, जे.एल.नेहs माग, वाड नं. 06, िन मली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ \n!कािशत अिछ।xxviii \n‘नै धाड़ैए’ उप0यासक लोकापण डॉ. अशोक ‘अिवचल’क अ|यdता आ `ी उमेश म-डलक \nसंयोजकLवमे आयोिजत ‘सगर राित दीप जरय’क80म कथा गोtी, म ािनक राम-बैजनाथ बजाज धमशाला, \nिनमली, (सुपौल),मे िदनyक 30.11.2013क भेल अिछ।    \n \n8. ठूठ गाछ (2015 ) : ‘ठूठ गाछ’ `ी जगदीश !साद म-डलजीक 8म औप0यािसक कृित िछयिन। \nएिह उप0यासकD 25 अnटुबर 2015 सँ 16 िदसबर 2015 धिरक समयाविधमे िलखल गेल अिछ।  \n!Pतुत उप0यासमे एक रचनाकारक जीवनक बात कएल गेल अिछ। वैचािरक आ िfयागत जीवनमे \nगड़बड़ी भेलासँ !ोफेसर रामकृ%ण बाबूक जीवन ठूठ गाछ सदृश भऽ गेलि0ह जािहसँ हुनक मुँहक बोली \nब भऽ गेलि0ह। ‘ठूठ गाछ’ उप0यासक पिहल संPकरण 2015 इPवीमे ‘पiलवी !काशन’, तुलसी भवन, \nजे.एल.नेहs माग, वाड नं. 06, िनमली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ !कािशत अिछ। तथा \nएिह पोथीक लोकापण ‘सगर राित दीप जरय’क 88म कथा गोtी-  डखराम (बेनीपुर)मे भेल अिछ। \nउnत गोtी `ी अमरनाथ झाक आयोजकLवमे तथा `ी कमलेश झाक स ंयोजकLवमे िदनyक \n30.01.2016क म|य िवaालय- डखराम (बेनीपुर) भेल छल।xxix \n!Pतुत उप0यासक समपण भावकD उप0यासकार `ी जगदीश !साद म-डलजी, एिह तरहD mयnत कयने \nछिथ- “िजनगीक तँ दुइएटा ने धुरी अिछ, सुख आ दुख। अही दुनू धुरीपर ने दुिनयAक बीच आनो-आनो \nचरसँ अचर धिर नचबो करैए, उड़बो करैए, महकबो करैए आ महकेबो करैए। जेना एक िदस- बेली, \nचमेली आ जूही अिछ जे धरतीसँ सटल अपन पातक पिव{ता आ फूलक सादगीक संग अपन िजनगीक \nआिद-अ0त करैत अकासकD अपन महकसँ महकबैत जीवन-लीला समात करैए तँ दोसर िदस- राड़ी, \nडबहारी आ पटेर अिछ जे अपन फूलकD अकासमे पसािर एक िदशासँ दोसर िदशा उिड़-उिड़ अपन रंग- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nsप देखबैए, मुदा महक केहेन रखने अिछ से बेली, चमेली आिक जूही पुछौ िक नै पुछौ मुदा \nदेखिनहारक दाियLव तँ बिनयD जाइए..!”xxx \n \n9. इkजत गमा इkजत बँचेलॱ (2017 ) :  उप0यासकार एिह उप0यासकD 14 िसतबर 2017 सँ \n19 अnटुबर 2017 धिरक समयाविधमे कुल दस पड़ावमे रचलि0ह अिछ।  \nपiलवी !काशन !कािशत एिह उप0यासक लोकापण ‘सगर राित दी प जरय’क मंचपर \n16.12.2017क कराओल गेल अिछ। उnत आयोजन `ी राधाका0त म-डलजीक संयोजकLवमे धबौली \n(लौकही, मधुबनी)मे आयोिजत भेल छल।xxxi \n!Pतुत उप0यास ‘इkजत गमा इkजत बँचेलॱ’मेfमश: सभ पड़ावक पा{सभक िववरण िनWyिकत \nअिछ- \nएक -1. खुशीलाल, 2. रघुवीर, 3. घसवािहनी, 4. घसवाह \nदू-1. खुशीलाल, 2. िसंहेसर, 3. बचनू \nतीन -1. खुशीलाल, 2. सोमन, 3. रजनी, 4. राम सुनिर \nचािर -1. बचनू, 2. रमेश, 3. खुशीलाल, 4. राम सुनिर, 5. िवलास, 6. रोिहणी, 7. भोिगया देवी \nपAच -1. खुशीलाल, 2. बचनू, 3. खुशीलालक माए \nछअ -1. बचनू, 2. बचनूक पbी, 3. सुरेश, 4. जीतन, 5. सुिगया \nसात -1. जीतन, 2. बचनू, 3. सुरेश, 4. खुशीलाल, 5. बुधनी, 6. गीता, 7. सुभावी, 8. बड़ाबाबू \nआठ -1. बचनू, 2. बचनू भाइक पbी, 3. सुरेश, 4. खुशीलाल, 5. जीतन, \nनअ -1. जीतन काका, 2. बचनू, 3. सुिगया काकी, 4. महाLमाजी, 5. खुशीलाल, 6. सुिम{ा, 7. \nबचनूक मामा, 8. सुशीला  \nदस -1. भोिगया देवी, 2. िवलास, 3. बचनू, 4. जीतन काका, 5. खुशीलाल, 6. सुशीला   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसभ उप0यासक पा{क नामकरण उप0यासकार बड़ सोिच-समिझ कऽ कयने छिथ। नामक श¦दक \nअथ पा{क चिर{मे िनिपत कयने छिथ। चिर{क अनुसार अथcत् नामक अनुसार चिर{ (पा{) आ \nतािह अनुकूल पा{क िfया-कलाप जिहना जगदीश !साद म-डलक स भ रचनामे भेटैत अिछ तिहना \nउप0यासमे अिछ। ई निह जे नीक नाओं रािख लेलॱ मुदा िfया-कलाप ओिह श¦दक गुणक उiटा भऽ \nचलैए, श¦दक संग खेल करैत श¦द-सािहLयक !ित मा{ खाना-पुरी करैए।  \n \n10 . लहसन (2018 ) :  !Pतुत उप0यास `ी जगदीश !साद म-डलजीक दसम औप0यािसक कृित \nिछयिन। एिह उप0यासक लेखन 10 नवबर 2017 सँ 25 फरवरी 2018 धिरक समयाविधमे \nकएलिन। ‘लहसन’क पिहल संPकरण 2018 इPवीमे ‘पiलवी !काशन’ , तुलसी भवन, जे.एल.नेहs माग, \nवाड नं. 06, िनमली, िजला- सुपौल, िबहार : 847452 सँ !कािशत अिछ। ‘सगर राित दीप जरय’क \n97म गोtीमे ‘लहसन’ उप0यासक लोकापण भेल अिछ। उnत गोtी , िदनyक 24.3.2018क !िसh \nकथाकार `ी किपलेर राउतजीक संयोजकLवमे बेरमा (झंझारपुर, मधुबनी)मे आयोिजत भेल छल।xxxii \n!Pतुत उप0यासक स0दभमे !िसh सािहLयकार `ी रबी0\\ नारायण िम`अपन ¦लॉग ‘भोरसँ सAझ \nधिर’मे िलखने छिथ- “`ी जगदीश !साद म-डलक ‘लहसन’ उप0यासकD पढ़लासँ पाठक थोड़बे कालमे \nसमाजक िनWतम पौदानपर ठाढ़ लोकक िजनगीक बारेमे बहुत िकछु बुिझ सकैत छिथ। िकछु एहन \nकरबाक !ेरणा !ात कए सकैत छिथ जािहसँ मेवालाल सन-सन ग रीब लोकसभकD गाम छोिड़ कलका \nसन महानगर पलायन निह करय पड़िन। एिहसँ !ेरणा लए समाजक समृh लोकिन िकछु करिथ जािहसँ \nगाम-घरसँ पलायन ब0द होअए आ गाम एकबेर फेर पiलिवत-पुि%पत भए जाए। ई उप0यास हुनका \nलोकिनक हेतु एकटा मागदशकक काज कए सकैत अिछ जे शहर गेलाक बाद आधुिनकताक !वाहमे \nअपनासन लोककD छोिड़ िविशl बनबाक िफराकमे पैघ लोकसभसँ सटैत छिथ आ तािह fममे सभ िकछु \nगमा लैत छिथ। िमिथलाक अिधकyश लोक गुजर करबाक हेतु िदiली, पंजाब, कलका आ आन-आन \nशहरसभमे पसिर गेल छिथ। कतेको गोटे तँ अरब चिल गेल छिथ। िकएक? तकर मूल कारण िथक \nअपना ओिहठाम रोजगारक अभाव।”xxxiii \nएिह उप0यासमे कुल नौ (9) गोट पड़ाव अिछ। !Lयेक पड़ावमे जािह पा{सभकD उप0यासकार \nअनलि0ह, ओ fमश: िनWिलिखत अिछ-  \nएक - 1. मेवालाल, 2. सुभावी, 3. बुिधलाल, 4. मेवालालक पbी।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदू- 1. मेवालाल, 2. सुभावी, 3. दोकानदार, 4. चाहबला, 5. मकैबला, 6. पानबला  \nतीन - 1. मेवालाल, 2. रिवनाथ  \nचािर - 1. मेवालाल, 2. सुमनलाल, 3. नटुआ  \nपAच - 1. मेवालाल, 2. रिवनाथ, 3. सुमनलाल, 4. दोकानदार, 5. भूषण, 6. बचनू, 7. बौन, 8. \nराघव, 9. मनोहर, 10. सुकदेव \nसात - 1. मेवालाल, 2. बौन, 3. बचनू, 4. दुखमोचन  \nआठ - 1. मेवालाल, 2. मैनेजर  \nनअ - 1. मेवालाल, 2. सुनीलपाल, 3. अंितकापाल, 4. राधा, 5. वकील साहैब, 6. सुदामा \n \n11 . पंगु (2018 ) : ‘पंगु’ उप0यासक पिहल संPकरणक !काशन वष- 2018अिछ। पiलवी !काशन \n: िनमली (सुपौल)सँ एिह पोथीकD !कािशत कराओल गेल अिछ तथा !िसh कथाकार व समीdक डॉ. \nिशव कुमार !सादजीक संयोजकLवमे आयोिजत ‘सगर राित दीप जरय’क 97म कथा गोtी, िसमरा \n(झंझारपुर)मे ‘पंगु’क लोकापण कराओल गेल अिछ।उnत आयोजन िदनyक 16.6.2018क आयोिजत भेल \nछल।xxxiv \n‘पंगु’ उप0यासमे कुल 9 गोट पड़ाव अिछ। एिह उप0यासकD 11 मई 2018 सँ 6 जून 2018 \nधिरक अविधमे मा{ 8 गोट पा{क बीच उप0यासकार रचना कएलिन अिछ। fमश: सभ पा{क नाओं \n\\lmय अिछ-  1. गुलाबचन, 2. बरािहल, 3. बालचन, 4. सोराजीलाल, 5. िसंहेर, 6. देवचरण, 7. \nहिरचरणतथा 8. िसंहेसरी। \n!Pतुत उप0यासक आरभ सीतापुर गामसँ होइत अिछ। उप0यासकार सीतापुरक पिरचय एिह तरहD \nदेलि0ह अिछ-  \n“हजार बीघा जमीनक ऑंट-पेटबला गाम सीतापुरमे जिहना सभ रंगक भूिम अिछ–ऊँचगर-सँ-िनचगर \nधिर, तिहना ओइ भूिमक उपज सेहो सभ रंगक अिछए। ओना, सालो भिर बहैबला धार, जेकरा चल0त \nधार कहै िछऐ ओ सीतापुरमे एकोटा निह अिछ। तँए िक सीतापुर धार रिहत गाम अिछ सेहो निहयD  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकहल जा सकैए। सीतापुरमे दूटा धार अिछए। जइमे उLथर रहने एकटा धार मा{ बरसाते भिर बहैए, \nजेकरा चौमिसया धार गॱआसँ लऽ कऽ अनगॱऑं तक कहै छैथ। गॱआँ ऐ दुआरे कहै छिथन जे गाममे \nरहने अपना-अपना ऑंिखये देखबो करै छैथ आ ओइसँ जे हािन-लाभ अिछ सेहो भोिगते आिब रहल \nछैथ। आ अनगॱआँ ऐ दुआरे कहै छिथन जे आनो-आनो गाम देने होइत ओ धार बनलो अिछए आ बिहतो \nअिछए। मुदा दोसर जे धार अिछ ओ बरहमिसया चल0त धार तँ निह छी, मुदा गहॴरगर रहने अखाढ़-\nसँ-अगहन तक बहैत अिछ।  \nतँए ओकरा छह-मसुआ धार सभ कहै छैथ। जिहना खेत-पथार अखाढ़मे असँ आछािदत होइए आ \nअगहनमे उसरन भऽ जाइए तिहना ओ धार पहाड़ी पािनसँ लऽ कऽ धरतीक पािनक बीच अपन धारा बना \nबिहते अिछ। वफसँ बनल पािन जिहना पिव{ होइए, माने ओइमे सुरताक चमक रहै छै, तेकर िवपरीत \nबखcक पािनक बहाब होइए, जे मेघसँ बिरस पाथरक Pथानसँ लऽ कऽ मािटक PथानकD धोइ-पखािर \nबहैए, जइसँ ओकर रंग मटमैल रहैत अिछ। मटमैल एक sप भेल आ ग0दगीसँ भरल ग0दपन दोसर \nsप भेल। मटमैल रहनॱ िबना गंदपन रहने ग0दा दोसर sप भेल। खाएर जे भेल जेतए भेल से भेल \nतेतए भेल। मुदा सीतापुरक बीच जे धार अिछ ओ मािट-पाथरक धोन पािनक अिछ, तँए ओकरा ग0दा \nनिहयD कहल जा सकैए। गे0दा फूल जकA ओकरो ऑंिखमे चमक छइहे। जइमे बहाउ धारक अितिरnत \nअनेको रंगक जलªोत सेहो अिछए।  \nिमिथलyचलक बीचक गाम ने सीतापुर छी तँए गामक अनेको िवशेषता अखनो सीतापुरमे चिलए रहल \nअिछ। गामो तँ गाम होइते अिछ। मुदा ओहूमे ने नकोर, सकोर आ कुकोरक गुण सेहो होइए। ओना, \nतीनू गुणसँ सप गाम सभ सेहो अिछ आ फुट-फुट गुणबला गाम सेहो अिछए। तइमे आन-आनसँ िभ \nसीतापुर गाम अिछ। जिहना हजार बीघा रकवा जमीन छै तिहना अठारह ग-डा पोखैर सेहो छै तहूमे \nजाइठबला। जिहना अठारह ग-डा जािठबला पोखैर सीतापुरमे अिछ, तिहना दूटा नमहर पिनझाउबला आ \nदजनो छोट-छोट पिनझाउबला पोखैर सेहो अिछए, मुदा ओ सभ जाइठ रिहत अिछ। ओना तहूमे दुनू \nनमहरका जे अिछ ओकरा लोक दpतक खुनल पोखैर कहैए आ बAकी छोट-छोट जे रंग-रंगक अिछ \nतेकरा सभकD चभचा, कोचािढ़सँ लऽ कऽ डोह-डाबर कहैए। भाय! भूिम तँ भूिम छी िकने, तहूमे \nसीतापुर गामक, जे िक िमिथलाक म|य बसल गाम अिछ। ऐठामक भूिमक तँ ई गुण ऐछे जे कुइयA-\nइनारक sपमे जिहना पतालसँ पािन अनैए तिहना खेत-पथारसँ लऽ कऽ अकास धिरक पािनकD सेहो \nसंिचत किरते अिछ। साए-साए बीघाक दूटा चौरी सेहो अिछ। जइमे छह-सात मास तक पािनक जमाव \nरहैए। जइसँ अ, फूल, फल उपैजतो अिछ आ ओकर रdा सेहो होइत अिछ। अ-फूल आ फल तँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nधरतीक ऊपर होइए। ओहन धरतीपर, जइमे पािन आिब िकछु िदन पहुनाइ करैत या तँ अकासमे उिड़ \nकऽ चिल जाइए वा रसे-रसे पताल िदस सटैक कऽ चिल जाइए वा ऊपरसँ टघैर-टघैर ओही नीचला \nखेतमे- माने चौरीमे चिल जाइए। ओना, अकाससँ धरतीपर उतैर वएह पािन उिड़-उिड़ अकासो िदस \nबढ़ैए आ पतालो िदस ससरैत समु\\सँ सेहो गड़ाजोड़ी किरते अिछ। खाएर जे अपना मन फुरै छै से \nअपन करैए, अनेरे सीतापुरबलाकD एतेक िहसाब लइक कोन काज अिछ। हमरा सभकD ओतबे से ने \nमतलब अिछ जे नीक-नीक माछ उपजए, नीक-नीक सौरखी, करहर आ बर  उपजए, तैसंग गाए-\nमहॴसकD नहाइ-पीबैले आ खेत पटबैले पािन भेटए। बस भऽ गेल जsरतक पुरती..! लोककD अनेरे कोन \nखगता छै जे धरतीए जकA पािनय«क ऊपरमे ओछाइन ओछा कऽ सुतबो करत आ बैस-बैस कऽ ताशो \nभAजत। कोन खगता छै जे पचीसीक घर बना पचीिसयो खेलत आिक कोजगरा-िदवालीक उLसवे \nमनौत। तइले तँ धरती अिछए।”xxxv \n \n12 .आमक गाछी (2018 ) :  एिह उप0यासक लेखन 2018 इPवीमे 10 अगPत  सँ 30 िसतबर \nधिरक समयाविधमे कएल गेल अिछ। उप0यासकार `ी जगदीश !साद म-डलजी एिह उप0यासक िनमcणमे \n9 गोट पड़ाव बनौलि0ह अिछ। !Pतुत पोथी 122 पृtक अिछ। एि ह पोथीक पिहल संPकरण, पiलवी \n!काशन, तुलसी भवन, जे.एल.नेहs माग, वाड नं. 06,  िन मली, िजला- सुपौल, िबहार : 847452 सँ \n!कािशत अिछ।  \n‘आमक गाछी’क लोकापण शातyक कथा गोtीमे सामुिहक sपमेभे ल अिछ। सगर राित दीप जरय’क \n100म कथागोtी 22 िदसबर 2018कउमेश म-डलक Rारा `ी नवरb  जैन वगानी, `ी मनीष जालान \nआयोजकLवमे िनमली (सुपौल)मे भेल अिछ।xxxvi \nएिह उप0यासमे 9 गोट पड़ाव अिछ। श¦द सं¬याक संग !Lयेक पड़ाव केर िववरणिनWyिकत अिछ-    \n1. श¦द सं¬या : 3068, ितिथ : 10 अगPत 2018  \n2. श¦द सं¬या : 3553, ितिथ : 17 अगPत 2018 \n3. श¦द सं¬या : 2484, ितिथ : 22 अगPत 2018  \n4. श¦द सं¬या : 2291, ितिथ : 28 अगPत 2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n5. श¦द सं¬या : 2185, ितिथ : 02 िसतबर 2018  \n6. श¦द सं¬या : 4701, ितिथ   12 िसतबर 2018 \n7. श¦द सं¬या : 1805, ितिथ : 15 िसतबर 2018  \n8. श¦द सं¬या : 1917, ितिथ : 25 िसतबर 2018 \n9. श¦द सं¬या : 1914, ितिथ : 30 िसतबर 2018     \n \n13 . भादवक आठ अ0हार (अपूण) :  !Pतुत उप0यासक लेखन काय एखन पूण निह भेल अिछ, \nअपूण अिछ। तथािप ‘भादवक आठ अ0हार’मे एखन धिर जतबा पा{ सोझा आएल ओ िनWyिकत अिछ- \n1. सुरजा काका, 2. चुनमुिनयA काकी : \nउप0यासकार `ी जगदीश !साद म-डलजी,‘भादवक आठ अ0हार’ उप0यासक आरभ एिह तरहD कयने \nछिथ- “आने िदन जकA सुरजा काका जुा आिड़पर रािख पAज भिर जनेर कटने रहैथ आिक हiला \nजकA दूरक अवाज बुिझ पड़लैन।  \nजनेर काटब छोिड़ आिड़पर आिब ठाढ भऽ िहयासए लगला। दूरक हiला दुरेमे, तँए कोनो तेहेन \nसाफ निह, घरघराएले बुिझ पड़लैन। मन भेलैन जे कनी टहैल-बुिल हiलाक भAजो बुिझ ली आ पािनय« \nपीब लेब। पािन मनमे अिबते, मनेमे कटौझ उठलैन। एक मन कहैन- “पािन पीब” आ दोसर कहैन- \n“पािन निह पीब।”  \nदुनूक तक­ अपन-अपन आ चािलयो अपन-अपन। एकक तक जे धरतीपर सभसँ शुh पािन होइए। \nदोसराक तक जे पािन निह, अ होइए। आनो-आनो गामक अमे रोगक दोख नइ छै जे पािनमे छइ। \nएे गामक दोसर इनार वा कलक पािन पीने सरदी भऽ जाइ छइ। मुदा तैयो दुनू संगे शाP{-पुराणसँ \nलऽ कऽ चौक-चौराहा धिर तँ टहैलते अिछ। देखिनहार तँ एक-दोसराक !ेमी कहबे करत। ओना सुरजा \nकाका जखन भोका उखड़ाहाक काज शुs करै छैथ तइसँ पिहने अ-जल कइए कऽ शुs करै छैथ।  \nमनमे हiलाक गुनधुनी लगले रहैन आिक एक गोटे मोटर साइिकलसँ सड़क धेने जाइतो आ बिजतो \nजे कोसी बा0ह टुिट गेल। एक िदसनसँ गामक गाम डुमौने अबैए। िबना िकछु दोहरौने सुरजा काका  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nघासक आँटी बाि0ह घर िदस बढ़ला।  \nदस गोटेक पिरवार सुरजा काक। पAच बीघा खेतक बीचक िगरहPती। ओना खेतक आँट-पेट \nछोट रहैन मुदा अपनाकD िगरहPत मानैत। िगरहPत तँ वएह ने जे अपन खेत-पथारसँ जीवन-यापनक लग \nघिर पहुँच सकए। पAचे बीघाक रकबामे एकटा दस क®ाक पोखिरयो छैन जोत जमीनमे एक बीघा \nघासोक खेती करै छैथ, जइसँ खु¯ापर िगरहPती िजनगीक एकटा उaोग लगौने छैथ।”  \n \n14 .सधवा-िवधवा (अपूण) उपरोnत ‘भादवक आठ अ0हार’ सदृश अहू उप0यासक लेखन काय एखन \nअपूण अिछ। एखन धिरक लेखनमे िनWyिकत पा{सभक चच भऽ चुकल अिछ- 1. सरोजनी मैयA, 2. \nsिnमणी, 3. हंशराज, 4. मदनेसर, 5. दमय0 तीक, 6.सुखदेव।  \n!Pतुत उप0यासक आरभ एिह तरहD कयने छिथ- “सैर वषए सरोजनी मैयAकD अखनो वएह सुिध-\nबुिध छैन जेना पिहने छेलैन। अखनो ओहने झॲकाह जकA िजनगीकD झॲिक चलै छैथ जेना जुआनीमे सभ \nचलैए। तहूमे मरणक ऐगला बेठेकान सीमा रहने ओ सीमाने हेराएल छैन। नक-िनवारण चतुदशीक िदन। \nमरद तँ कमो-सम मुदा अिधकyश P{ीगण पाबैनक उपास केने। एक तँ िकसान-बोिनहारक बैसारीयेक \nिदन दोसर िदनोक आँट-पेट छोट रहने उपासो असान। देखते-देखते िदन किट जाइत अिछ, तहूमे \nसूय­दयसँ अPते भिरक ने उपास। िकिरण डुिमते फलहार कऽ पाबैनक िवसजन कए लेल जाइत अिछ। \nबेर झूिकते सरोजनी-मैयA िदनक बAकी काज िदस नजैर उठौलैन तँ भक-दे मन पड़लैन जे आन िदन \nसमय पािब खेनाइ खा िवaालय देख अबै छेलॱ मुदा िबसरैक कारण भिरसक उपासे तँ ने भेल। एक-\nसँ-साए धिरक िगनतीमे एकाएकी ऐगला सं¬या अबैत जाइत अिछ, भिरसक पैछला काज छुटने ऐगला ने \nतँ भोितया गेल। मुदा छोड़लो तँ निहयD जा सकैए। तखन उपाय? हँ उपाय यएह जे, जे समय शेष \nबँचल अिछ ओहीमे बीच बचा कऽ देख आएब नीक हएत।”  \n`ी जगदीश !साद म-डल लेखन कायक !ारभक संग अपना िवषयम े मंतmय mयnत कयने छिथ-  \n“जिहया एम.ए.क िवaाथ रही तिहए नोकरीसँ िवराग भऽ गेल। आठ बीघा जमीन रहए। खेतीसँ \nजीवन-यापन करैक िबसवास भऽ गेल। िबनु गाजनक–पुष गाजनक–पिरवार 1960 ईP वीमे भऽ गेल। \nिपतेक अमलदारीसँ दू भAइ िपिसयौत रहै छला। तLकाल गाजनी हुनके दुनू भAइपर छेलैन। कोसीक \nउप\\वसँ भागल पीसा बेरमे माने सासुरेमे रिह गेल रहैथ । ..िपताक मृLयुक समय तीन बखक हम आ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछह बखक जेठ भाय छला। िपिसयौत भाए 1960 ईP वीमे अपन गाम ‘हिरनाही’ चिल गेला। दुनू भाय, \n`ी कुलकुल म-डल 1954 इPवीमे आ हम 1957 इPवीमे गामक Pकूलसँ िनकैल अपर !ाइमरी Pकूल \nकछुबीमे नाओं िलखौने रही। 1960 ईP वीसँ पिरवारक बोझ पड़ल। पुष िवहीन भेनॱ माए ओहन \nपिरवारक छेली, जइ पिरवारमे मामा 1942 ईP वीमे अं]ेजक गोली खा चुकल छला। साहसी माए। \nअपन गहना, जमीन बेच देल बचाकD पढ़बै खाितर। पpतीस साल धिर समाज सेवा केला पछाइत अपन \nहहरैत शरीर देख  िकछु िलखै-पढ़ैक िवचार जगल।”xxxvii \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nआशीष अनिच0हार \nगजल \nिकयो कारी बुझलक िकयो उkजर कहलक \nिकयो शीशा बुझलक िकयो पाथर कहलक \n \nजाइ अबै छी िबन रोक टोक ओइ ठाम \nिकयो मािलक बुझलक िकयो नौकर कहलक \n \nगलत काज भेलापर अंतर नै रहलै \nिकयो साधू बुझलक िकयो लोफर कहलक \n \nजीवन ईहो छै आ जीवन ओहो छै \nिकयो अपन बुझलक िकयो दोसर कहलक \n \nउपेिdत रहब अनिच0हारक कपारमे \nिकयो िचंतक बुझलक िकयो जोकर कहलक \n \nसभ पAितमे 222-222-222-22 मा{ाfम अिछ।  दू टा अलग अलग लघुकD दीघ मानबाक छूट लेल गेल \nअिछ। \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nजगदीश !साद म-डल \nबाबाकबाग -बिग या \n \n \nदसक®ाककलम-बागबाबाकआइसुिखरहलछैन, टुिट-टुिटझिड़-झिड़खिसरहलछैन।बाबाकबाग-\nबिगयाकओsपनिहरहलजेकिहयोछेलैन। \nगोबरधनदासकज0मकतीनसालकपछाइतिपताकमृLयुभऽगेलछेलैन।बपटु°गरगोबरधनदासअपनमाइकसंगिदनका\nटएलगला।एगारहबखकजखनगोबरधनदासभेलातैबीचमाइयोकमृLयुभऽगेलैन।एगारहबखकगोबरधनदासकमनमेउठलैन- \nजेकरामाए-बाप, P{ी-बचाछैसेनेपिरवारआपिरवारकमायामेओझराएलरहत, \nहमराकोनमायाअिछजेसमाजकवापिरवारककोनोबा0ह-छानलागत...। \nलगलेफेरगोबरधनदासकमनमेउठलैनजेअपनासनिककोनोहमहॴटाछीआिकआरोलोकअिछ।जिहनादुिनयAमेसभअप \nनेसनअिछतिहनानेहमहूँछी।नइरहबऐगाममे।जेकरालाब-लPकरछैतेकरानेमाया-मोहरहतै, \nहमरािकएरहत।एकटाटुटलघरअिछ, सेहोघराड़ीअपननिहयDछी, \nजेकरिछऐओकखनोलऽलेत।जाबेदेनेअिछताबैयेतकनेअपनघरअिछ, जिहयाजमीनबलाकमनहेतैतिहयालऽलेत। \nसंजोगबनल, \nिकछुएिदनकपछाइतकुभमेलाकसंगि{वेणीP नानकसमयआएल।गोबरधनदासकमनमेउठलजेबाबाजीसभकDगाड़ीमेिटकटनिह \nयDलगैछै, हमहूँकोनोबबाजीकजLथाकलाटपकैड़लेब, िबनुिटकटेि{वेणीघाटपहुँचजाएब।गंगामेP नानकिरमाता-\nिपतासँलऽकऽपूवजधिरकPमरणकरैतडूमलऽलेब।घुमतीकालफेरकोनोबबािजयेकलाटपकैड़लेब, \nमनहएततँबबाजीएबिनजाएबनइतँकेतौकोनोनोकरीएपकैड़लेब।जखनहाथ-पएरदुPतअिछतखनगुजरनइचलत!  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचलबेकरत।भेलतँछहसातबखकखेलअिछ।जखनेजुआनहएबतखनेिबआह-\nदानकरैकछूटभेिटयेजाएत।पछाइतबुझलजेतइ...। \nदुनूिदसकबाटगोबरधनदासकमनमेउिठगेलैन।मानेबबािजयोबनैकआपिरवािरकोबनैक।मुदाबबाजीकलाटपकड़ैलेते\nबबाजीबनइपड़त।मानेकोनोसा!दाियकगुमं{कसंगक-ठीलेलापछाितयेनेबबाजीहएब।खाएर.., \nकाजोतँकोनोतेहेनकिठनगरनिहयDअिछ।हiलुकेअिछ।मुदाहiलुकोकाजएतेधड़फड़ीमेहएतकेना? परसूएलोकगाड़ीपकड़त, \nआइबीितयेरहलअिछ, \nअदहासँबेसीसमयबीितचुकलअिछ।अखनिवचािरयेरहलछी।भेलतँबीचमेमा{कािभिरसमयअिछ।तेहीमेबटखरचोकओिर \nयानकरएपड़त।अनकाजकAमAिग-मAिगखाएबसेहोकेहेनहएत।अखनजनैमकऽठाढ़ेभेलॱअिछ, \nअखनेजँआLमामेआिगलगालेब–मानेमAिग-मAिगखाएबशुsकऽलेब, एकरालोकोनीकथोड़ेकहत।आजँमAिग-\nमAिगखेिनहारनीकोकहततँअपनमनथोड़ेनीककहत।जेकरामAिग-मAिगखाइकआदतछैआिकठिक-फुिसयाकऽखाइकआदतछै, \nओभलDनीककिहसकैएमुदासेनीकथोड़ेभेल। \nएकसंगगोबरधनदासकमनमेतीनटा!±उिठगेलैन।पिहल- कुभमेलामेि{वेणी-P नानकरब, दोसर- \nक-ठीबाि0हबबाजीबनबआतेसर- रPताकखचकओिरयान...। \nपरसूभोरेलोकगाड़ीपकड़त।बीचमेएकिदनबँचैएजइमेतीनूकाजकेनासहरत? आजँनिहसहरततखनजाएबकेना? \nमुदाजेरामसेरामजाएबजsर...। \nलगलेगोबरधनदासकमनमेउठलैनजेजखनजाइकिवचारमनमेरोपागेलतखनजाएबजsर।अखनेसँओइपाछूलिगजाइ \nछी।होइतोअिहनाछैजेकोनोकाजकDिनआरलापछाइतओइमेलिगगेलासँकाजकिसिhकसभावनाबिनयDजाइछइ।नइओइठामबनै\nछैजैठामकाजकिनआरखालीिवचारेकिनआररहल, मानेिनआरमा{गप-सपकfममेरहल। \nगोबरधनदासकमनकहलकैनजेकोनोकाजकfिमकसू{होइए।जँओइसू{कDपकैड़चललजाएतँकोनो-ने-\nकोनोसू{क`ोतभेिटयेजाएत।जखनेªो{भेटततखनेओइमेलिग-\nभीरपिड़जाएब।अखननेबुिझपड़ैएजेकाजजपालजकAभारीअिछ, \nमुदापुरबैकजोगारोकसमैयोतँअिछए।भेलतँजेकाजअनकाहाथमेरहलआिकअनकरहथौटीकाजजेअिछओनेअपनासाधसँबाहर \nअिछ।मुदाजँअपनकाजकDअपनहथौटीपिहराअपनाहाथेकरएलगबतखनेओअपनासाधमेआिबजाएत।जखनअपनाहाथमेअबै\nकसू{भेटजाएततखनेनेओसुिढ़याजाएत।सेनिहतँएक-एककाजकआबीचकएक-\nएकसमPयाकिवचारकरबजsरीअिछ।अखननेतीनटाकाजअिछतँभारीबुिझपड़ैए।मुदाजखनेतीनूकाजकDतीनटुकड़ीबनाकर \nएलगबतखनेनेहiलुकभऽजाएत।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकाजकDहiलुकहोइतदेखगोबरधनदासकमनहiलुकभेलैन।हiलुकहोइतेएक-एककाजआएक-\nएकटासमPयाकDिबलगौलैन। \nपिहल- \nजखनबबाजीबिनघरसँिनकलैकअिछतखनपिहनेबबाजीहएबजsरीभेल।मुदाओहोतँअनकेहाथककाजभेल।पिहनेगुकDटोिह \nयाएबअिछ।मुदागुकDटोिहयेलापछाितयोओचेलाबनौतािकनिह, \nसेतँहुनकामनकनेभेल।अपनामनकतँएतबेनेभेलजेअपनेसँटोिहयाहुनकाऐठामपहुँचब।एकतँगुतकैमेसमयलागततैपरओलग \nलेभेटतािकनिह।भेटलापछाितयोचेलाबनौतािकनिह।तेतबेनिह, \nजँचेलाबनाएबगिछयोलेताआऑिफसकहािकमजकAमासिदनकसमयदऽमासे-\nमासदौड़ाइयोसकैछैथ।तखनपरसुकागाड़ीकेनापकड़ब? आजँपरसूगाड़ीनइपकड़बतँिकहमरागरजेलगले-लगलेकुभ-\nP नानहएत..?  \nगोबरधनदासकमनआगू-पाछूहुअलगलैन।आगू-पाछूहोइककारणएकटाआरोभेल, \nओईजेगोरबधनदासतँआइने‘गोबरधनदास’भेला, \nमुदाआइसँपिहने‘गोबरधना’छला।खेतकDगोबरेलापछाइतओइमेअवाकोनोआनेफसलजिहनाबेसीउपजैएतिहनागोबरधनासँबद \nलैतगोबरधनदासकमनमेकुभP नानकिवचारएलासँभेलैन।कुभेनेकलशसेहोछीजेकरापेबमनुखोकलशैए। \nएकाएकगोबरधनकमनमेउठलैन- \nिकछुबीतजाएतमुदापरसुकागाड़ीजsरपकैड़लेब।संकiपेकसंगनेिबकiप करPतालोकतकैए।जँसंकiपेनिहतखनिवकiपक \nजिड़केतए..! \nसेिवकiपगोबरधनकDभेटलैन।िवकiपईभेटलैनजेगुलावकेतबोनीकफूलिकएनेहुअएमुदाओकरधड़कभेखथोड़ेबनत।ओतँबन \nतकरबीर, तुलसी, बेली, जुही, कुशइLयािदयेसँ।आगू-\nपाछूकरैतगोबरधनकमनएकाएकिबहुिसउठलैन।िबहुसैककारणभेलैनजेजखनसंगेमेवैदतखनमरबबेकूफी।भेलतँबेलीफूलकए \nकटाडािरकक-ठीबनाओइमे!ेमसँजनेउपिहरामालाबनालेब।जखनेजनेउक-ठीपिहरततखनेमालाबिनजाएत।ओकरेपूजोकरब \nआजपबोकरब।जेहीहाथेक-ठीबनाएबतेहीहाथेगरदैनमेधारणोकऽलेब।बसभऽगेलॱबबाजी।बबािजयोबनबिकबड़भारीअिछ।\nरौिदयाहसमयहोइतेसहरगंजालोकक-ठीपिहरलइयेआबरसातीउजैिहयादेखतेओकरातोिड़माछखाएलगैए।भेलतँएतबेनेसालमे\nकरएपड़तजेएकबेरपिहरबआएकबेरउतािरकऽकोठीकका0हपरराखब।जइदुिनयAमेएहेन-\nएहेनखेलअिछतेहीदुिनयAमेनेअपनोछी।अपनेहाथेबबाजीहएब...। \nगोबरधनकमनमािनगेलैनआक-ठीपिहर‘गोबरधनगोबरधनदास’बिनगेला।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगोबरधनदासबनलापछाइतबटखरचापरनजैरउठौलैन।नजैरउिठतेमनमेएलैनजेजखनगामेछोिड़जारहलछीतखनथा\nरीए-लोटाकेकरा-लेरहएदेब।एकटाबेचकऽबेसािह-बेसािहखाएबआदोसरअपनाकाज-लेराखब। \n‘एकटाबेचलेबदोसरअपना-\nलेराखब’एतएतककिवचारसरपटदौड़मेगोबरधनदासकमनमेआिबगेलैनमुदाकोनराखबआकोनबेचब, \nमानेथारीराखबिकलोटातइमेओझरागेला।मनमेउठलैनजेजँलोटानइराखबतेपािनकथीमेपीब, \nआजँथारीबेचलेबतखनखाएबकथीमे? एकटाभेलपािनपीबैकवौस, \nदोसरभेलखेनाइखाइकवौस।खगतादुनूकअिछए।जँदुनूबेचलेब, \nतेतेकखगतोनिहयDअिछआदुनूरािखलेबतखनबेसाहबकथीसँ? \nसंकiपजेनागोबरधनदासकमनकDहॱरदेलकैन।जिहनाछAछमेमोहीसँमnखनमथलजाइए, \nभलDओअपननाओंछAछेिकएनेरिखिलअए, \nतिहनासंकiपगोबरधनदोसकमनकDमथलकैन।मिथतेसंकiपकसंगिवकiपककारणजगलैनजेमा{खाइयेबेरमेनेथारीकखगता\nहएत, ओतँकेरोपातसँकाजचिलसकैए, नइकेरापातभेटततँकुटो-\nकागजचिलसकैए।मुदालोटाकखAिहसतँपािनय«पीबैकालहएत, परो-\nपैखानाजाइकालआनहेबोकालहएत।मािनिलअनहेबाकालजँथारीलऽकऽनहाएबतँनिहय«कोनोबातमुदापैखानाकरएजँथारीमेपा\nिनलऽकऽजाएब, तेकराजेदेखतओकीकहत..? जँलोकनिहय«िकछुकहततँथारीभिरपािनलइयोकेनाजाएब? \nलैयोजाएबतँओसभटाहाथमेकेनाऔत..?  \nिवचारकमथानीगोबरधनदासकमनकDमोिह-मोिहमनालेलकैनजेथारीभेलपसारी, \nजेकरिवकiपोढेरीअिछमुदालोटािबनानइबनत।तहूमेजखनबबाजीबिनघरसँिनकलैयेचाहैछीतखनजँपािनपीबैलेएकटालोटोसंग \nमेनइराखबसेकेहेनहएत। \nलोटापरिवचारअिबतेगोबरधनदासकमनकसमPयामेएकटासमPयाआरोउिठगेलैन।या{ाकलेललोटा, \nलोटकीनीकआिककम-डल? लोटातँगृहवासूकछी, मानेघर-पिरवारमेरहैबला, \nहमतँघरोआपिरवारोछोिड़या{ीबिनजारहलछी।या{ीकजेतेकहiलुकिजनगीरहतओतेनेओसुरिdत।िकएतँगाड़ी-\nसवारीमेजेरगरिधया-पुताबलाजेरहलओकरानेकोनोPटेशनपरएकटाबचाहेराइएतेकोनोपरजोड़ालगाकऽ, आकेतौ-\nकेतौधोखा-धोखीमेघरोवालीहेराजाइछैचाहेअपनेहेराजाइए।तिहनाबेसीमालो-\nअसबावलऽकऽचलिनहारकDनेहोइएजेकेतौिकयोएटैचीचोरौलकतँकेतौबैग, \nकेतौईछुटलतँकेतौओ।मुदाबबाजीबिनजखनघरछोड़बतखनओतबेसमाननेराखबनीकहएतजेतेकDसहािरकऽलऽचलब।तँए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलोटासँनीकलोटकीहएतआतहूसँनीककम-डल।कम-डलकDमोटरीकडोरीसँतेनाबाि0हदेबैजेहेराएततँसभसंगेजाएतनइजँनइहे\nराएतआिकचौरौलजाएततखनसभसंगेनेरहत...। \nमुदालगलेगोबरधनदासकमनमेउिठगेलैनजेजँिकसानखेतीकरैयेकालईठेकाननइकऽसकलजेकीनीककखेतीकऽरह \nलछीआकीअधलाक।मुदाजखनओतैयारभऽखेबापरअबैएतखनजँकहबैजेईअशुhभेलआऐमेपौिlकतLLवछइहेनिह।तँएकरा\nसोलहीउिचतकहबकेतेकनीक? तँएजइखेितहरकDजेहेनखेतमेउपजतओकरशुhभोजन, \nमानेमेहनतकभोजनवएहनेभेल।हमरोबाप-दादाकदेलकम-डलनिहलोटाअिछतँहमरा-\nलेयएहनेनीकभेल।तहूमेईकेहेनहएतजेअपनबेचलेबआअनकरकीनब। \nगोबरधनदासकDकुभP नान-लेघरसँिनकलैमेआबमा{एकटासमPयारिहगेलैन।ओछीकुभ-\nP नान।मुदासेतँओतएपहुँचलापछाितयेसभवअिछ।मनमािनगेलैनजेपरसुकागाड़ीजsरपकैड़लेब। \nचािरबजेभोरमेगाड़ीPटेशनसँछुटत।‘चािरबजेभोर’मनमेअिबतेगोबरधनदासकDएकटािवचारजगलैनजेजाबेतककुभ-\nP नानकरैकिवचारमनमेनइउठलछल, तैबीचजेकेलॱआिकबजलॱसेकेलॱ-\nबजलॱमुदाआबजखनअपनेआLमाकDसाdीरिखअपनेहाथेक-ठी-\nमालाबनाअपनगरदैनमेपिहरलेलॱतखनहृदयशुhभेबेकएल।तँएशुhहृदयजाबेखूबशुhनइबनतताबेशुh-\nअशुhनीकजकAकेनाबुझब।सेिबनुबुझनेशुh-िवचारआिकशुhबोलकेनाआिबसकैए? एकटाबातमाए-\nबिहनसँपुछैिछऐनजेजखननैहरछोिड़सासुरबासकलेलिवदाभेलीतखनदादीनइकहनेरहैनजेबुचीमुँहकबोलकDसमेटफुचीमेरिख \nहहआजेतबेखगताहुअतेतबेिनकािलहह।तिहनानेहाथोकलेलकहनेरहैन।मुदाअखनकीदेखैछी? खाएर.., \nगोबरधनदासकDओइसभसँकोनमतलबछैन।मतलबछैनअपनासँ।तहूमेकुभP नानकिवचारमनमे!बलsपसँजिगयेचुकलछैनतँ\nP नानकपछाइतआरोबुझता। \nचािरबजेगाड़ीपकड़ैलेसाढ़ेतीनबजेघरसँिनकैलगोबरधनदासिवदाभेला।तखनेगाड़ीपकड़ेतैन।ओना, \nएतेगुणतँगाड़ीमेऐछेजेसमयसँपिहनेनइअबैए, भलDदेरीजेतेकहोउ।गोबरधनदासकअपनसमयिबसबासूबनलेरहैन, \nलगलेमनआगूबढ़लैन।आगूईबढ़लैनजेजखनवंशकतcवाकुलकतcपूवजजेछलाओसभतीनबजेसँपिहनिहउिठअपनिनLयकमसँ\nिनवृभऽअपनिजनगीकपाछूलिगजाइछला।हमहूँजखनकुभP नानकरPतापकैड़लेलॱतखनआबहमरोनेहुनकेदेखॱसकरएपड़ \nत। \nPटेशनपरगाड़ीकDअिबतेगोबरधनदासगाड़ीमेकुभP नानकरैबलाबबाजी-\nसभकDटोिहयाबएलगला।जेरगरया{ीदेखकोठरीमेचढ़ला।या{ीसबहकबीचगोबरधनदासतका-\nतकीकरएलगला।बजैथिकछुने।नइबजैककारणरहैनजेगाड़ीमेचढ़ैसँपिहनिहनेरPताकसब0धमेआिकगाड़ीकसब0धमेिकन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकोसँपुिछतैथ।मुदासेसभतँसमPयारहलनिह।Pटेशनसँगाड़ीचिलदेलक।इलाहाबादहोइतेपारकरत, \nरPतेमेउतैरि{वेणीघाटपरगोबरधनदासकDपहुँचैकछैन। \nता-तीमेगोबरधनदासिसमिरयापुलटिपगेला।मानेगंगाटिपगेला।गंगाटिपतेमनमेउठलैनजेआबचुपा-\nचुपीसँकाजनइचलत।बगलमेजेबबाजीबैसलरहैनितनकापुछलिखन-  \n“महाLमाजी! अपनेिकएघर-पिरवारछोिड़तीथकरएजाइछी?”  \nजीवनदासमहाLमाउरदेलकैन-  \n“पbीमिरगेली।असगरेकमाकऽआनबआिकभानसकिरकऽखाएब।” \nउरसुिनगोबरधनदासकमनमेउठलैन, हमहॴनेनीकछीजेघरवाली-लेकनबोतँनिहयDकरब।बजला-  \n“जखनमरबापरदुनूगोरेसपत-िकिरयाखेनेरहीजेकिहयोसंगनइछोड़बसेकेनासंगछोिड़देली?”  \nसोझमितयाजीवनदासगोबरधनदासक!±परिधयाननइदैतबजला-  \n“अहूँकुभेP नानकरएजाइछी?”  \nगोबरधनदास-  \n“हँ।” \n‘हँ’सुिनओमहाLमाअपनमुड़ीडोलाचुपभऽगेला।बगलमेबैसलदोसरबबाजीकDगोबरधनदासपुछलिखन-  \n“गोसAइसाहैब! अपनेिकएबबाजीभेिलऐ?”  \nपिरवािरकतामसनीकजकAकमदासकDअखनोतकनइमेटाएलछेलैन।बजला-  \n“अपनाघराड़ीनइअिछ, अनकेजमीनमेबाबूईकिहघरबा0हनेरहैथजेजाबेजीबताबेअहAकचाकरीकरब, \nजिहयामिरजाएबतिहयाअपनघराड़ीलएलेब।” \nगोबरधनदासबजला-  \n“िपताअपनेिजनगीभिरककहा-बhीकेनेछला, बाल-बचाकनिह?”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकमदास-  \n“सेजँकेनेरिहतैथतँपैछलासालओमुइला।आहुनकामुइलाकिकछुएिदनकपछाइतघराड़ीबलाघराड़ीछोड़ैकचेतौनीिक \nएदेलैन।” \nगोबरधनदास-  \n“माएछैथकीनिह?”  \nकमदास-  \n“गुणभेलजेबाबूसँपिहनेमाइयेमिरगेलछेली।” \nगोबरधनदास-  \n“कीगुणभेल?”  \nकमदास-  \n“भिरिदनबाबूकमाइछलाआहमघर-\nअँगनाककाजोकरैछेलॱआभानसोकरैछेलॱ।जइसँभानसकरैकलूिरभऽगेल।गामेमेएकटाठकुरवाड़ीअिछ, ओहीमेरहैछी।” \nगोबरधनदासगपो-सपकरैछलाआमने-\nमनिवचािरतोछलाजेजेदुखनामािहनकासबहकछैनओतँअपननइअिछ।PवेछासँबबािजयोभेलॱआकुभोP नानकरएजारहलछी\n। \nगाड़ीइलाहाबादपहुँचगेल।उरभारतमेबबाजीसभ-लेगाड़ी²ीअिछए।दिछनभारतमेनेगाड़ीसँटी.टी. \nउतािरदइए।गाड़ीसँउतैरतेगोबरधनदासदेखलैनजेलेटफामसँि{वेणीघाटधिरबबाजीएसभसँभरलअिछ।बबाजीककरमानदे\nखगोबरधनदासकमनमेउठलैन- िजनकागाम-घरआिकपिरवार-समाजसँमोहछैनओनेहेरेता-ढेरेता, \nआजेबबाजीबिनघरसँिनकललेछैथओकेनाहेरेता, केतएकरता।भनेअपनजानहiलुकअिछ। \nतीनिदनगोबरधनदासकDकुभमेलामेकेनाबीतगेलैनसेनिहबुिझसकला।मुदाएतेअपनिनयमबनौनेरहलाजेअपनेजेबेसा\nहैलेपाइरखनेरहैथओहीसँबेसािह-बेसािहखेबोकरैथआिदन-राितघुमबोकरैथ।ओना, भूखल-दुखल-\nलेकेतौअतँकेतौवP{कदानहोइतेछलमुदासेसभलइसँगोबरधनदासपरहेजरखनेरहला।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआइचािरमिदनमेलाकउसरनभेल, \nसभया{ीघरमुहAिवदाभेला।पैछलासभसंगीगोबरधनदासकहेरागेलैन।िवदाहोइतेबगलमेजेबबाजीरहैनहुनकापुछलिखन-  \n“गोसAइसाहैब, अहAमेिरयामेछीिकअसगरे?”  \nिजनगीदासबजला-  \n“जखनदुिनयAमेअसगरेज0मोनेनेछीआजीबैकभरोसोरखनेछीतखनअसगरकीआलसगरकी?”  \nिजनगीदासकिवचारमेगोबरधनदासकDकीभेटलैनसेतँओजनतामुदाएतेतँबजबेकेला-  \n“हमहूँअसगरेछी, अहॴसंगहमहूँचलब।रहैकPथानकेतएछी?”  \nिजनगीदासकहलकैन-  \n“काशी, कबीरआ`म।” \nिजनगीदासकसंगगोबरधनदासकाशीआिबआ`ममेरहएलगला।आइपनरहमिदनिछऐन।पनरहेिदनकआ`मकिवचारो\nआिfयो-कलापसँगोबरधनदासकमनएतेसबलभऽगेलैनजेपुन: अपनगामअब ैकिवचारमनमेजिगगेलैन। \nसोमिदनमहंथजीकचरणछुिबअसीरवादलैतचरणकचरणामृतकDजीवनामृतमािनगोबरधनदासअपनघरकबाटपकैड़ \nिवदाभेला।गामकिसमानपरअिबतेमनततमतकरएलगलैन।एकमनजिहनामनाहीकेलकैनजेजइगामकDछोिड़देलॱतइगामपुन: \nघुिमकऽनिहजाएब..? तिहनादोसरमनकहलकैन- ‘तखनकरबकी?’  \nगामकबगलेकगामहिरपुरमेगोकुलदासकPथानअिछ।Pथानिकअिछजेअसगरेकपिरवारबनाओइठामगोकुलदासरहै\nछैथ।हेराएल-भोिथयाएलबबािजयोआबाटो-बटोहीसभअबैत-\nजाइतरहैए।जखनजेरहलतखनतेकरेसबहकसहयोगसँदूटागाइयोकसेवाकरैछैथआम-डूलदवाइककारोबारसेहोकरैछैथ।ज \nखनजेरहलतेकरेसभकDएकपिरवारजकAमािन-िमिलझामकDकुिट-\nकुिटम-डूलबनबैछैथ।जइसँकेतेकोरोगकइलाजगोकुलदासकरैतरहलाअिछ।तँएमहाLमाकसंगवैदसेहौछैथ।कोिसक0हासँ\nलऽकऽसहरसा-पुिणयाकसंगनेपालोककहालीसभअबैतरहैछैन।मणडूलक!िसिhसँPथानमेनीकआमदिनय«होइतरहलअिछ। \nसुबहकसमयमेगोबरधनदासगोकुलदासऐठामपहुँचला।काशीPथानकअनुभवगोबरधनदासकDरहबेकरैन, \nअपनिनयमानुकूलअिभवादनकरैतबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“गु-गोसAइ, अपनेकदरबारमेहमचौकीदारबिनरहब।” \nसभPथानकअपन-अपनिनयमअिछ, अपनािनयमानुसारगोकुलदासपुछलकैन-  \n“बेरागी! अखनअहAकबालपनअिछ।तँए, पुरिनकपातपरकपािनजिहनागोलीबिन-\nबिनगुड़कैतरहैएआजेतेकालपातपररहलतेतबेकालओअपनPवछsपरिहचमकैतरहैएमुदापातसँिनचAहोइतेओकराधरतीसॲ\nिखिनपाकऽदइछै, \nतिहनाअखनअहAकअवPथाअिछ।तँएअपनिनयमकDजँअपनेरdाकरैकभारउठाबीतखनिकछुभऽसकैए।” \nगोकुलदासकिवचारसुिन, नवकविरयागोबरधनदासटAिह-देबजला-  \n“Pथानकजेिनयमहएततेकराहमसोोअनाअंगीकारकरब।” \nिखलैतगोबरधनदासकचेहरादेखफुलैतगोकुलदासबजला-  \n“बाउ, दुिनयAमेबहुतलोकोछैथआबहुतरंगकव³तोअिछ! तँए...।” \nिबचेमेगोबरधनदासटोकदेलकैन-  \n“कीव³त?”  \nगोकुलदासबजला-  \n“िकयोझूठनइबजैकव³तलइछैथतँिकयोझूठेकठीकेदारीकरैछैथ, \nिकयोचोिरकDअधलाबुिझपरहेजकरैकव³तलइछैथआिकयोचोिरकDखनदानीपेशाबुिझपरपराकिनवcहसेहोकरैछैथ।” \nगोकुलदासकिवचारसुिनगोबरधनदासकमनलाल-पीअरहुअलगलैन।जइसँचेहराकरंगकखनोफुिलत, \nकखनो!फुिलत, \nकखनोफिलतआकखनोकिलतहुअलगलैन।जेगोकुलदासबुिझगेला।तँएअपनिवचारकDरोिकिच{कूटकघाटपकैड़लेलैन।ज \nइघाटपरपहुँचलया{ीकया{ाकेहेनहोएत, ईतँपहुँचलफकीरेनेबुिझपबता।मुदागोबरधनदासकबालपनसे-\nसभनिहबुिझिबहुसैतबाजल-  \n“गोसAइसाहैब! अपनेकजेआदेशहेतैसेिशरोधायजsरकरैतरहब।” \nमुPकीदैतगाकुलदासकहलकैन-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“Pथानककोनोव³तबा0हलनइअिछ, जेहनेहमछीतेहनेबिनअहूँरहू।” \nसमयबीतल, गोकुलदासगौलोकगेला।समयसेहोआगूबिढ़थोड़-थाड़लतैर-\nचतैरगेल।शुsहेसँगोकुलदासकसंगगोबरधनदासगAजाकसंगअफीमसेहोअपनिजनगीकिfयामेजेािड़नेनेछला।खान-पान, \nरहन-सहनसभिकछुगोकुलदासकअपनाऊपरगोबरधनदासउतािरनेनेछला। \nगोकुलदासकDमुइलाबादमहंथाना-लेमानेमु¬यकतcबनैलेपुिणया-PथानजकAमािर-\nपीटसेहोनिहयDभेलैन।िकएतँसबहकPथानबुिझसभअपन-अपनदुख-भूखलऽकऽअिबते-\nजाइतरहैछैथ।Pथानकमु¬यकतcगोबरधनदासभेला। \nPथानक!मुखकतcबनलापछाइतगोबरधनदासगाइयोकसं¬याबढ़ालेलैनआवैदािगरीकdे{सेहोबिढ़गेलैन।जइसँPथा\nनकचला-चलतीआरोबिढ़गेल।आमदनीतेजीसँबढ़ल।रंग-रंगकभनडारा, रंग-\nरंगकलोकसबहकआबाजाहीसेहोबढ़ल।अफीमखेलापछाइतगोबरधनदासगAजापीबैछलाआमनजखन²ेशहोइछेलैनतखनमुँह-\nमंगादानकरएलगैछला।जइसँपाइ-कौड़ीककोनोिथरी-थमननइरहलैनमुदाबाड़ी-\nफुलबाड़ीलगबैलेजेएकबीघाजमीनPथानकआगूमेकीनलैनसेजsरबँचलरहलैन। \nसािठबखकउसँजखनगोबरधनदासऊपरटपलातखनएकटािवचारमनमेजगलैन।िवचारजगैककारणभिरसकआगू\nकमृLयुपरनजैरपड़बछेलैन।िकएतँगोकुलदाससेहोसैर-\nबहैरबखकअवPथामेमरलरहिथन।गोबरधनदासकमनमेजगलैनजेजँदसोक®ाकबाग-बिगयालगाऐगलापीढ़ी-\nलेनइदेनेजेबैतखनअपनकृिपनेकीरहत।यएहसोिचदसक®ामेगोबरधनदासबाग-बिगयालगौलैन। \nजिहनाऋृिष-मुिनिजनगीकDदेखमननकरैतआिबरहलाअिछ, तिहनागोबरधनदाससेहोकेलैन।पAचक®ामेरंग-\nरंगकपैघगाछकफलबलावृdआपAचक®ामेओहनफललगौलैनजेफलकसाइजमेतँएकरंगाहेछलमुदागाछ-िबरीछजकAनिह, \nबिiकझाड़ीदारपौधसन।ओनािकछुफलकगाछसालेभिरकपछाइतफलिदअलगलैन, मुदादसमबखपुरैत-पुरैतसभबोन-\nझारसँलऽकऽवृd-बनधिरफड़एलगलैन।ओनाअि0तमवृdकजेफलछल, \nओजखनफुलेकअवPथामेरहैतहीबीचगोबरधनदासकमृLयुभऽगेलैन। \n \nश¦दसं¬या : 3089, ितिथ : 3 फरवरी 2018 \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच{कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचAक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHI VE  िवदेह  आकcइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेषyक :- \n१) हाइकू िवशेषyक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Vide ha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२) गजल िवशेषyक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषyक ६७ म अंक , १ अnटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहLय िवशेषyक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषyक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_201 0_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषyक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषyक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगPत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिnत गजल िवशेषyक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीdा िवशेषyक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकyत िम` मधुप िवशेषyक १६ ९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n११) अरिव0द ठाकुर िवशेषyक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च0\\ ठाकुर अिनल िवशेषyक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_201 5 \n१३ ) िवदेह  समान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ!ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अiबम  गीत  संगीत  िवशेषyक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंि{त  रचनापर  आम ंि{त  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पyच  टा किवता आ ओइपर  मधुका0त  झाक  िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  !साद  म-डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संPकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n!काशन   नीचAक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पि{काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव`ेt  रचनाक  एकटा समाना0तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली !ब0ध -िनब0ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पa २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पa  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÔय उLसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उLसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली !ब0ध -िनब0ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of En glish translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Ma ithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  समान : समान-सूची \n  \nअपन मंतmय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर  पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिवदेह:मैिथली सािहLय आ0दोलन: मानुषीिमह संPकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सवcिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n!थम मैिथली पािdक ई-पि{का ISSN 2229-547X VIDEHAसपादक: गजे0\\ ठाकुर। सह-सपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िवलास साहु, न0द िवलास राय, स0दीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिच{- बेचन ठाकुर। सपादक- सूचना-सपक-समाद- पूनम \nमंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उLपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ!कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदाियLव लेखक गणक म|य \nछि0ह)editorial.staff.videha@gmail.com कD मेल अटैचमे-टक sपमD .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ !कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं]हकc लोकिनक लगमे \nरहति0ह, मा{ एकर !थम !काशनक/ ि!ंट-वेब आकcइवक/ आकcइवक अनुवादक आ आकcइवक ई-!काशन/ \nि!ंट-!काशनक अिधकार ऐ ई-पि{काकD छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयiटीक/ पािर`िमकक !ावधान नै छै। तD रॉयiटीक/ पािर`िमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ]ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिdत पिरचय आ अपन Pकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल !काशनक हेतु िवदेह (पािdक) \nई पि{काकD देल जा रहल अिछ। मेल !ात होयबाक बाद यथासंभव शीÛ ( सात िदनक भीतर) एकर \n!काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पि{काकD `ीमित लमी ठाकुर Rारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकD ई !कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -2019 सवcिधकार  सुरिdत।  िवदेहमे !कािशत  सभटा रचना आ आकcइवक  सवcिधकार  \nरचनाकार  आ सं]हकcक  लगमे छि0ह।  ५ जुलाई  २००४  कD  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttp://gajendratha kur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ !ारभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  !थम  उपिPथितक  या{ा िवदेह - !थम  मैिथली पािdक  ई \nपि{का धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई !कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ 'िवदेह ' ई-पि{काक  !वnताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  ए]ीगेटरक  sपमे \n!युnत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पि{का ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \ni/dMa/dSignAu/d4a/dSignAa/d’/d4a /dGa/dSignAa/dCha/dKa /dPha/dSignUu/d4a , /dJa/dGa/d‘a/dSign’i/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/d‘a /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 10 \nii ISBN : 978-93-80538-02-0, /dShRa/dSignU/dSign’/dTa /dPRa/dKa/dSignAa/dSha/dNa , /dRa/dSignAa/dJa/dSignE/dN.half /d‘Ra /dNa/dGa/dRa , /dNa/d’i /dSign’/d‘a /d4.half /d4a/dSign’i \niiiISBN : 978-93-87675-27-8, /dPa/d44a/dVa/dSign’i /dPRa/dKa/dSignAa/dSha/dNa , /dJa/dSignE./dE/d4a./dNa/dSignE/dHa/dRa_dSignU /dMa/dSignAa/dGa/dReph, /dVa/dSignAa/d‘da/dReph /dNa/dAnusvara. 06, /dSign’/dNa/dMa/dReph/d4a/dSign’i (/dSa/dSignU/dPa/dSignAu/d4a)   \niv /dSa/dGa/dRa /dRa/dSignAa/dSign’/dTa /d‘a/dSign’i/dPa /dJa/dRa/dYa , /dSa/dAnusvara/dSign’.M/dKSsa/dPTa /d’/dSign’/dTa/dHa/dSignAa/dSa , /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 06  \nv/dMa/dSignAu/d4a/dSignAa/d’/d4a /dGa/dSignAa/dCha/dKa /dPha/dSignUu/d4a , /dJa/dGa/d‘a/dSign’i/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/d‘a /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 05 \nvi ‘/dPRa/dBa/dN‘ha-/dSign’/dNa/dBa/dN‘ha-/dSa/dMa/dSignAa/d4a/dSignx/dCa/dNa/dSignAa’ ( /dBha/dSignAa/dGa-/dTwo), /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa, 364  \nvii/dPRa/dBa/dN‘ha-/dSign’/dNa/dBa/dN‘ha-/dSa/dMa/dSignAa/d4a/dSignx/dCa/dNa/dSignAa (/dSign’/dVa/d‘a/dSignE/dHa-/dSa/d‘a/dSignE/dHa- 10), /dGa/dJa/dSignE/dN‘Ra /dTtha/dSignAa/dKa/dSignU/dRa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 307 \nviii/dPRa/dBa/dN‘ha-/dSign’/dNa/dBa/dN‘ha-/dSa/dMa/dSignAa/d4a/dSignx/dCa/dNa/dSignAa (/dSign’/dVa/d‘a/dSignE/dHa-/dSa/d‘a/dSignE/dHa- 10), /dGa/dJa/dSignE/dN‘Ra /dTtha/dSignAa/dKa/dSignU/dRa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 238 \nix /dCa/dKSsa/dSignU.alt, /dSa/dMa/dSignAa/d4a/dSignx/dCa/dNa/dSignAa, /d‘a/dSignU/dGa/dSignAa/dReph/dNa/dN‘a /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 16  \nx/dSa/dGa/dRa /dRa/dSignAa/dSign’/dTa /d‘a/dSign’i/dPa /dJa/dRa/dYa , /dSa/dAnusvara/dSign’.M/dKSsa/dPTa /d’/dSign’/dTa/dHa/dSignAa/dSa , /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 06  \nxi/dSign’.M/dJa/dNa/dGa/dSign’i/dKa /dJa/dSign’i/dTa , /dAa/dMa/dSignU/dKha , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 10  \nxii /dPRa/dBa/dN‘ha-/dSign’/dNa/dBa/dN‘ha-/dSa/dMa/dSignAa/d4a/dSignx/dCa/dNa/dSignAa (/dSign’/dVa/d‘a/dSignE/dHa-/dSa/d‘a/dSignE/dHa- 10), /dGa/dJa/dSignE/dN‘Ra /dTtha/dSignAa/dKa/dSignU/dRa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 424   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \nxiii/dSign’.M/dJa/dNa/dGa/dSign’i/dKa /dJa/dSign’i/dTa , /dA/dSign’.W/dNTa/dMa /dKa/dVa/dRa /dPa/dSignE/dJa  \nxiv /dPRa/dBa/dN‘ha-/dSign’/dNa/dBa/dN‘ha-/dSa/dMa/dSignAa/d4a/dSignx/dCa/dNa/dSignAa (/dSign’/dVa/d‘a/dSignE/dHa-/dSa/d‘a/dSignE/dHa- 10), /dGa/dJa/dSignE/dN‘Ra /dTtha/dSignAa/dKa/dSignU/dRa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 198-199 \nxvISBN : 978-93-87675-24-7, /dPa/d44a/dVa/dSign’i /dPRa/dKa/dSignAa/dSha/dNa , /dJa/dSignE./dE/d4a./dNa/dSignE/dHa/dRa_dSignU /dMa/dSignAa/dGa/dReph, /dVa/dSignAa/d‘da/dReph /dNa/dAnusvara. 06, /dSign’/dNa/dMa/dReph/d4a/dSign’i (/dSa/dSignU/dPa/dSignAu/d4a)   \nxvi/dSa/dGa/dRa /dRa/dSignAa/dSign’/dTa /d‘a/dSign’i/dPa /dJa/dRa/dYa , /dSa/dAnusvara/dSign’.M/dKSsa/dPTa /d’/dSign’/dTa/dHa/dSignAa/dSa , /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 06  \nxvii/dU/dTTha/dSignAa/dNa-/dPa/dTa/dNa , /dJa/dGa/d‘a/dSign’i/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/d‘a /dMa/dNn‘da/d4a , /dAa/dMa/dSignU/dKha , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 11  \nxviii/dMa/dSignAu/d4a/dSignAa/d’/d4a /dGa/dSignAa/dCha/dKa /dPha/dSignUu/d4a , /dA/dSign’.W/dNTa/dMa /dKa/dVa/dRa /dPa/dSignE/dJa  \nxixISBN : 978-93-87675-30-8, /dPa/d44a/dVa/dSign’i /dPRa/dKa/dSignAa/dSha/dNa , /dJa/dSignE./dE/d4a./dNa/dSignE/dHa/dRa_dSignU /dMa/dSignAa/dGa/dReph, /dVa/dSignAa/d‘da/dReph /dNa/dAnusvara. 06, /dSign’/dNa/dMa/dReph/d4a/dSign’i (/dSa/dSignU/dPa/dSignAu/d4a)   \nxx /dSa/dGa/dRa /dRa/dSignAa/dSign’/dTa /d‘a/dSign’i/dPa /dJa/dRa/dYa , /dSa/dAnusvara/dSign’.M/dKSsa/dPTa /d’/dSign’/dTa/dHa/dSignAa/dSa , /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 06 \nxxi/dA/dAnusvara/dSha/dSignU, /dSign’.M/dSha/dVa /dKa/dSignU/dMa/dSignAa/dRa /dJha/dSignAa ‘/dSign’/dTta/d44a/dSignUu’, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 12-13 \nxxii/dMa/dSignAu/d4a/dSignAa/d’/d4a /dGa/dSignAa/dCha/dKa /dPha/dSignUu/d4a , /dJa/dGa/d‘a/dSign’i/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/d‘a /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 10 \nxxiiiISBN : 978-93-87675-29-2, /dPa/d44a/dVa/dSign’i /dPRa/dKa/dSignAa/dSha/dNa , /dJa/dSignE./dE/d4a./dNa/dSignE/dHa/dRa_dSignU /dMa/dSignAa/dGa/dReph, /dVa/dSignAa/d‘da/dReph /dNa/dAnusvara. 06, /dSign’/dNa/dMa/dReph/d4a/dSign’i (/dSa/dSignU/dPa/dSignAu/d4a)   \nxxiv /dSa/dGa/dRa /dRa/dSignAa/dSign’/dTa /d‘a/dSign’i/dPa /dJa/dRa/dYa , /dSa/dAnusvara/dSign’.M/dKSsa/dPTa /d’/dSign’/dTa/dHa/dSignAa/dSa , /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 06 \nxxv /dPRa/dBa/dN‘ha-/dSign’/dNa/dBa/dN‘ha-/dSa/dMa/dSignAa/d4a/dSignx/dCa/dNa/dSignAa (/dSign’/dVa/d‘a/dSignE/dHa-/dSa/d‘a/dSignE/dHa- 10), /dGa/dJa/dSignE/dN‘Ra /dTtha/dSignAa/dKa/dSignU/dRa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 418 , 423  \nxxviISBN : 978-93-87675-26-1, /dPa/d44a/dVa/dSign’i /dPRa/dKa/dSignAa/dSha/dNa , /dJa/dSignE./dE/d4a./dNa/dSignE/dHa/dRa_dSignU /dMa/dSignAa/dGa/dReph, /dVa/dSignAa/d‘da/dReph /dNa/dAnusvara. 06, /dSign’/dNa/dMa/dReph/d4a/dSign’i (/dSa/dSignU/dPa/dSignAu/d4a) \nxxvii/dSa/dGa/dRa /dRa/dSignAa/dSign’/dTa /d‘a/dSign’i/dPa /dJa/dRa/dYa , /dSa/dAnusvara/dSign’.M/dKSsa/dPTa /d’/dSign’/dTa/dHa/dSignAa/dSa , /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 07  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८२  म अंक  १५ िसत᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४१ अंक  २८२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \nxxviiiISBN : 978-93-87675-31-5, /dPa/d44a/dVa/dSign’i /dPRa/dKa/dSignAa/dSha/dNa , /dJa/dSignE./dE/d4a./dNa/dSignE/dHa/dRa_dSignU /dMa/dSignAa/dGa/dReph, /dVa/dSignAa/d‘da/dReph /dNa/dAnusvara. 06, /dSign’/dNa/dMa/dReph/d4a/dSign’i \n(/dSa/dSignU/dPa/dSignAu/d4a) \nxxix /dSa/dGa/dRa /dRa/dSignAa/dSign’/dTa /d‘a/dSign’i/dPa /dJa/dRa/dYa , /dSa/dAnusvara/dSign’.M/dKSsa/dPTa /d’/dSign’/dTa/dHa/dSignAa/dSa , /dSa/dAnusvara/dKa/d4a/dNa , /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha- 10  \nxxx /dTtha/dSignUu/dTtha /dGa/dSignAa/dCha , /dJa/dGa/d‘a/dSign’i/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/d‘a /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 05 \nxxxi/dSa/dGa/dRa /dRa/dSignAa/dSign’/dTa /d‘a/dSign’i/dPa /dJa/dRa/dYa , /dSa/dAnusvara/dSign’.M/dKSsa/dPTa /d’/dSign’/dTa/dHa/dSignAa/dSa , /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha - 12  \nxxxii/dSa/dGa/dRa /dRa/dSignAa/dSign’/dTa /d‘a/dSign’i/dPa /dJa/dRa/dYa , /dSa/dAnusvara/dSign’.M/dKSsa/dPTa /d’/dSign’/dTa/dHa/dSignAa/dSa , /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha - 12  \nxxxiiihttps://mishrarn.blogspot.com \nxxxiv \n/dSa/dGa/dRa /dRa/dSignAa/dSign’/dTa /d‘a/dSign’i/dPa /dJa/dRa/dYa , /dSa/dAnusvara/dSign’.M/dKSsa/dPTa /d’/dSign’/dTa/dHa/dSignAa/dSa , /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha - 12  \nxxxv /dPa/dAnusvara/dGa/dSignU, /dJa/dGa/d‘a/dSign’i/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/d‘a /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 8-10 \nxxxvi/dSa/dGa/dRa /dRa/dSignAa/dSign’/dTa /d‘a/dSign’i/dPa /dJa/dRa/dYa , /dSa/dAnusvara/dSign’.M/dKSsa/dPTa /d’/dSign’/dTa/dHa/dSignAa/dSa , /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha - 13  \nxxxvii/dMa/dSignAu/d4a/dSignAa/d’/d4a /dGa/dSignAa/dCha/dKa /dPha/dSignUu/d4a , /dJa/dGa/d‘a/dSign’i/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/d‘a /dMa/dNn‘da/d4a , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 09-10   ","size_mb":0.49,"has_text":true},"Videha 283.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 283.pdf","name":"Videha 283.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१  अटूबर  २०१९  (वष १२  मास  १४२  अंक  २८३ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n #दीप पु'पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म-डल--  जगदीश #साद म-डलक जीवन -संघष \n \n३. \n आशीष अनिच3हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश #साद म-डलक लघुकथा- चौरसखेतकचौरसउपज \n \n \n \n \n \n#दीप पु'प  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगजल- १ \nगमकैत घाम बला लोक \nचमकैत चाम बला लोक \n \nभाषण आमो पर दै छै \nथुर= लताम बला लोक \n \nब>टै दरद सगरो खूब \nई झंडु बाम बला लोक \n \nमॱसो केर हाट लगबै \nग>धीक गाम बला लोक \n \nकरतै उCार िमिथलाक \nिदDली असाम बला लोक  \n \n(2222222सभ  प>ितमे।दूटा अलग अलग लघुकG दीघ मानबाक छूट लेल गेल अिछ)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nखेत बेिच कऽटाकाक ओिरयान करतै \nमाथ पर बेटी छै क3यादान करतै \n \nजे राितमे पी कऽकेने छल हो-हDला \nवैह भोरे नशा-मुित अिभयान करतै \n \nजकरा छै नइ ब>चल जोत एको धूर \nतकरा बािढ़ -रौदी की नुकसान करतै \n \nजे अपने कात भऽबैिस गेल अछोप बिन \nओकरा बारीक िकए अपमान करतै \n \nओ नेता छै सMाकेर बNड भूखल \nब>िट कऽदेश िह3दु आ मुसलमान करतै \n \nआइ पाथक जयघोष पर नाचै दुिनयॉं \nसमय राधेयक सेहो गुणगान करतै \n \n(22222222222सभ प>ितमे।दूटा अलग-अलग PQवकG दीघ मानल गेल अिछ) \n  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \nउमेश म-डल \n \nजगदीश #साद म-डलक जीवन -संघष \n \n \nRी जगदीश #साद म-डल सािहSयक अनेकहु िवधामे रचना कएिनहार एक ओहन \nरचनाकार छिथ जिनक लेखन अनवरत ओ अवाध गितये चिल रहल छिन। जिहना गीत, \nकिवता पU िवधामे तिहना गUमेएकVकी, नाटक,  कथा, बीहैन कथा, लघु कथा दीघ \nकथा, उप3यास आिद िनयिमत Wपसँ िलखैत रहलाह अिछ।‘जीबन-संघष’ म-डलजीक \nऔप3यािसक कृित िछयिन।  \nजीवन संघष उप3यासमे समाजक िवराटWपक झलक उप3यासकार #Qतुत कएलिन \nअिछ। जे अिवकिसत समाजसँ लऽ कऽ िवकिसत समाज धिरक बीचक अिछ। जीवनमे \n]3] एलासँ संघषक वातावरणक िनम^ण होइछ, ओही वातावरणसँ संघष शुW सेहो होइछ। \nजीवन-संघष उप3यासक आर_भ समाजक अSयाचारसँ भेल होइए। बँसपुरा एकटा गाम \nअिछ जकरा बगलमे िससौनी गाम अिछ। िससौनी गाममे दुग^पूजा होइए। जकरा देखए \nलेल पास-पड़ोसक गामक अनेको लोक जाइत अिछ। ओहने देखिनहारमे बँसपुराक एकटा \nलड़की सेहो अिछ। जकर उमेर करीब अठारह-बीस वष अिछ। ओिह लड़कीकG \nिससौनीक पूजा सिमितक तीन गोट सदQय फुसला कऽ भ-डारघर लऽ जाइए आ ओकरा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसंग बलाSकार करैए।   \nभोरमे जखन ओिह लड़कीकG छोिड़ देल जाइए तखन ओ लड़की चुपचाप मेलासँ \nिनकिल अपन गामक रQता पकिड़ िवदा होइए। अपन गामक सीमामे पहुँिचते बपहािर \nकािट कानए लगैत अिछ। जािहसँ गामक लोक एcे-दुइये पहुँच ओकरासँ पुछैत अिछ। \nतखन ओ लड़की अपन बीतल रातुका सभ वृता3त किह सुनबैए।  \nउप3यासकार समाजक िवराटWपक चच करैत कहैत छिथ जे इलाकामे बँसपुरा गाम \nसभ गामसँ पछुआएल अिछ। बँसपुरासँ अगुआएल गाम िससौनी अिछ। दुनूक तुलना करैत \nकहैत छिथ जे बँसपुरामे सावजिनक Wपक कोनहु काज (समारोह) निह होइए। जखन \nिक िससौनीमे िमिडल तकक पढ़ाइक Qकूलो छैक आ सावजिनक Wपमे दुगdपूजा होइए आ \nमेला सेहो लगैए। ओना, बँसपुरामे सेहो अeयाम कीतन, भनडाराइSयािद होइत अिछ। \nमुदा ओ fयितगत Wपमे होइत अिछ। जिहना बँसपुरासँ अगुआएल गाम िससौनी अिछ \nतिहना िससौनीसँ अगुआएल बरहरबा अिछ। बरहरबामे हाइ Qकूल तकक पढ़ाइ सेहो होइत \nअिछ आ सावजिनक Wपमे आनहु-आन समारोह इSयािद होइत अिछ। तिहना बरहरबासँ \nअगुआएल कटहरबा अिछ। जािह गाममे हाइ Qकूल धिरक पढ़ाइयो होइए आ अQपताल \nसेहो अिछ तथा सावजिनक समारोह सेहो कतेको तरहक होइत अिछ।  \nउप3यासकारक दृिe ओिह िब3दुपर छि3ह जे जािह गाममे जतेक जीवनक बुिनयादी \nजWरतक पूित होइए ओ गाम ओतेक अगुआएल भेल आ जािह गाममे जतेक कम होइए वा \nनिह होइए ओ गाम ओतेक पछुआएल भेल। एहन दृिe उप3यासकारक ओिहना निह छि3ह, \nओिह पाछू ईहो सSय अिछ जे जखनिह िवUालय वा अQपतालक #चार-#सार माने \nQथापना होइए तखने ओिह गाम-समाजक लोककG लगमे सुिवधा भेिटने लाभ होइते \nअिछजािहसँ जीवन सुलभ बिनते अिछ।  \nसMैर-अQसी वष पूव बँसपुरामे कोसी धारक बािढ़क #वेश भेल। जे साले-साल बढ़ैत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगाममे धार फोिर देलक। धार बिनते पािनक बहाव शुW भेल जािहसँ गामक खेत-पथारक \nजजात दहाए लागल आ घर-दुआर सेहो किट-किट धारमे िवलीन भऽ गेल जािहसँ गाम \nउपिट गेल। गामक लोक अपन जान लऽ लऽ आन गाममे सेहो बसलाह आ बेसी लोक \nनेपाल जा-जा नोकरी-चाकरी करय लगलाह। िजनका अपना स_पित छलि3ह, जे सुgयQत \nिकसानक Wपमे बँसपुरामे छलाह, ओहो सभ आनठाम जा नोकरी-चाकरी करय लगलाह \nिकएक तँ अपन स_पित नe भऽ गेलिन। तीस वषक पछाित बँसपुरा गामसँ कोसी आगू \nबढ़ल। माने कोसी धार दोसर मुँह बनौलक। कोसी आ कमला एहन धार अिछ जे \nएकठाम अिQथर निह रहैए। बँसपुरा गामसँ कोसीकG हिटते गाममे बािढ़ आएब कमल। \nगाम पुन: जागल। गामक मािटकG जािगते कास-पटेर, झौआ, राड़ी इSयािदक बोन भऽ गेल \nजे गॱआँ सभ अथ^त् बँसपुराबला सभकG सेहो भ>ज लगलि3ह। जे पीढ़ी गाम छोिड़ \nपड़ाएल छलाह ओिह पीढ़ीक गोटे-आधे लोक जीिवत रहला ब>की सभ मिर गेलाह। हुनका \nसबहक िधया-पुता, जे जवान भऽ भऽ िववाह-दुरागमन सेहो कऽ लेने छलाह, िधया-पुता \nसेहो भऽ गेल छलि3ह, अपन बाप-दादाक गाम सुिन बँसपुरा आिब-आिब बसय लगलाह आ \nगामक बोन-झाड़कG कािट-कािट खेत-पथार बनौलि3ह। वएह गाम बँसपुरा िथक।  \nबँसपुरा गामक पिहलुका सभ िकछु नe भऽ गेल। अथ^त् गाछी-िबरछी, इनार-पोखिर, \nघर-दुआर इSयािद सभ िकछु। पुनज3म गामक भेल।  \nिससौनी दुग^Qथानक घटनासँ बँसपुराक सभक मनमे आiोश भेल।  सभ िकयो \nिससौनीबलासँ बदला लइक िखयालसँ एकमुहरी िवदा भेल। गामक सभसँ बुढ़ मनधन बाबा \nछिथ। मनधन बाबाकG अQसी वषक जीवनक अनुभव छि3ह। ओ सोचलिन जे दू गामक \nिववाद छी। अनेकहु नव घटनाक ज3म हएत, जािहसँ दुनू गाम नe भऽ जाएत। अत: \nबीच-बचाव करैत मनधन बाबा सभकG रोिक चािर बजेमे बैसारक समय िनध^िरत कएलिन।  \nगाम jवालामुखीक आिग जक> धधैक रहल छल। चािर बजेक बैसारमे मद-औरत सभ \nएकिkत भेलाह। बैसारमे रंग-िबरंगक िवचार उठल। सभक मन अिगयाएल रहिन। मरदसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबेसी जिनजाितक मन अिगयाएल रहिन। ओना, बैसारमे मरद एकभाग बैसलाह आ जनाना \nदोसरभागमे बैसलीह। दुनूकG एकठाम बैसैक िवचार मनधन बाबा देलिन।  \nएखन धिर समाजक बीच पुlखेटाक बैसार होइत आिब रहल अिछ। पुlख-जनानाक \nबीच बैसार भेल। ई बैसार गामक िवराटWपमे दृिeपात भेल।मनधन बाबाक िवचार मािन \nसभ िकयो अथ^त् मरद-जनाना एकठाम बैसल। सभक मनमे आिग पजरले छलै तG सभ \nिकयो अपन िवचार राखए लेल तनफन कय रहल छल। जनानाक Wप देख मनधन बाबा \nपुन: अपन िवचार रखैत बजलाह जे समाजक बैसार छी, तG जॱ सभ अपने-अपन िवचारमे \nघघॱज करब तखन काज आगूमुहG केना ससरत। ओना, मनधन बाबाक मनमे ई िवचार \nरहिन जे जाबत धिर समाजमे लोक अपन अSयाचारकG अपनिह नइ रोकए लेल तैयार \nहएत ताबत धिर ओ अ3याय-अSयाचार Wिक  कोना सकैए, तG समाजक लेल ई शुभ \nसंकेत अिछ। मनधन बाबाक मनमे ईहो िवचार नािच रहल छलैन जे कोन गाम एहन \nअिछ जािह गाममे लड़का-लड़कीक एहन घटना नइ होइए। नारी #ित अ3याियक कोनहु ई \nपिहल घटना छी, सभ गाममे होइए। अत: घटनाकG दोसर िदशामे मोड़ैत मनधन बाबा \nबजलाह जे कोनहु सबालक जवाब एहन निह हुअए जे वाQतिवक घटना तर पिड़ जाए आ \nआने-आन घटना िवकराल Wपमे उपिQथत भऽ जाए। तािह बीच बाबाक मनमे पिछला \nएकटा घटना मन पिड़ गेलिन। ओिह घटनाक चच करैत बजलाह-  \n“एकटा निढ़याक खातीर बेला आ मैनही गामक िशकार खेलिनहारक बीच मािर भेल। \nधमगjजर  मािर। पिरिQथ ितयो अनुकूले पड़लै। पाबैन मनबए सभ लाठी, सोहत, तीर-धनुष \nलऽ लऽ िशकार खेलए गेले रहए। ने लोकक कमी आ ने मािर करैक वQतुक। मुnो \nतेहने भारी, एकटा मुइल निढ़या। मुदा #ितoाक #p तँ गामक रहबे करइ। अही #ितoा \nलऽ कऽ केतेको लोकक कपार फूटल, केतेकोकG हाथ-पएर टुटल आ दुनू िदस एक-\nएकटा खूनो भेल। िकयो केकरो देखैबला नै रहल। जे जेतइ से तेतइ कुहरैत रहए। \nकेकरा के उठा कऽ लऽ जाइत आ इलाज करबैत। हो-ने-हो तिहना..!”i  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवचारमे मोड़ दैत मनधन बाबा फेिर बजलाह- “भाय लोकैन ! अपना गामक भाए-बिहन \nआन गामक मेलामे जा बेइjजत होइए । एकर की कारण छइ? कारण छै जे अपना गाममे \nकोनो तेहेन सावजिनक काजे ने होइए । जखने अपनो सभ तेहेन काज करब तँ अनेरे \nआन गाम बलाकG दहसैत   हेतइ। वएह दहसैत  गामकG उजागर करत, #ितिo त बनौत। \nगोस>इ जी रामायणमे कहने छैथ  , िबनु भय होइ न पीिरित।”ii \nमनधन बाबाक िवचार सुिन गॱआँ सभ िवचार कएलिन जे जिहना दुग^पूजाक उSसव \nिससौनीबला करैए, तिहना अपनो सभ कालीपूजा करी। िवचारकG सभ िकयो, अथ^त् \nबैसारमे आएल सभ िकयो मािन गेलाह, राजी भऽ गेलाह। लगले पूजाक आयोजनक \nकायiम िदस सभ िकयो बढ़लाह। एकटा सिमितक गठन भेल। एिह पूजा सिमितमे सभ \nजाितक लोक सदQय भेलाह। एखन धिर जािह समाजमे िकछु मुँहगर-क3हगर लोक \nअगुआ बिन सावजिनक काज करैत छलाह तािह जगहपर बँसपुरामे समाजक सभ जाितकG \nसमान अिधकार भेटल जे समाजक िवराट Wपमे ठाढ़ भेल।  \nओना, िससौनी गाममे भेल घटनाक #ितिiया QवWप सेहो बैसार  भेल। जकर अगुआ \n#ो. दयान3द भेलाह। ओिह बैसारमे मािर-पीट सेहो भऽ गेल जािहसँ अSयाचारीक बीच \nदहसैत सेहो बनल।  \nएिह अंकमे उप3यासकार एकटा मसोमातक वणन कयने छिथ। जिनक नाओं अिछ \nदुखनी। सभ तरहG दुखनी गरीब लोक अिछ। ओना, दुखनीकG दूटा सनतान सेहो अिछ। \nएकटा बेटा आ एकटा बेटी। बेटी सासुर बसैत छि3ह। आ बेटा जे तीन साल पूव \nपरदेश गेलिन ओ ने किहयो एकोटा पाइ पठौलकिन आ ने गाम एलिन। मुदा तैयो दुखनी \nअपन जीवन-यापन कए रहली अिछ। दुखनीक घरमे जारिन निह छल, िदवाली पाविनक \nिदन छल। देखू दुखनीक वणन उप3यासकारक शuदमे-  \n“नीन टुिटते दुखनीक मनमे, ओछाइनेपर उपकल- आइए दीयोबाती छी आ गाममे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकाली-पूजाक मेलो। बेटी मन पड़लै। एना कऽ vयामाकG समाद देने छेिलऐ जे एक िदन \nपिहनिह िधया-पुताकG नेने अिबहG, से कह> आएल । ओहो वेचारी की करत? अन-पािन \nघरमे हेतै मुदा तीनू तूर जे मेला देखत तइले तँ दसो-बीस चाही। जँ कहॴ अपना हाथ-\nमुxीमे से नइ होइ तेकरो इंजाम ने करय पड़तै। भऽ सकैए जे तेकर ओिरयान नै भेल \nहोइ। हँ, हँ, भिरसक सएह भेल हेतइ।  \nओना, आइ भिर अबैक समैयो छै, बेरो धिर एबे करत। खाइले चाउर आ देखैले \nWपैआ नेने आएत मुदा जारैन तँ नै आनत। अखन धिर हमहूँ तँ जारैनक कोनो ओिरयान \nनिहयG केलॱ हेन। आब किहया करब? भने मन पिड़ गेल। सोचने छेलॱ जे vयामा औत \nतँ घर-अँगनाक काज स_ हािर देत सेहो निहयG भेल। भिरये िदनमे की सभ करब। घरो \nछछारैले अिछ, ओलितयो ओिहना पड़ल अिछ। केना असगरे एते काज स_हरत? ओलतीमे \nमािट भरब, आिक घर छछारब आिक जारैन  आनब..?”iii \niमश: दुखनी जारिन तोड़ए गलीह। चािर बोझ सुखल ठौहरी तोड़ ैत-तोड़ैत दुखनीकG \nदुपहर भऽ गेलिन।  \n#Qतुत अंकमे उप3यासकार दुखनीक मनोिवvलेषण एिह Wपे कयने छिथ जे एकटा \nिन:सहाय गरीबक जीवन होइए। बेर झुकैत-झुकैत बेटी vयामा सेहो दुनू बyचाक संग \nपहुँचैए। आ बेटा ‘भुखना’ सेहो परदेशसँ आिब जाइत अिछ।  \nउप3यासकार दुखनीक माzयमसँ ओहन िचk #Qतुत कएलिन अिछ जािहमे ई देखबामे \nअबैत अिछ जे िनराश लोकक मनमे कोना आशा जागैत अिछ। बेटा-बेटी, नाित-नाितनकG \nदेिख दुखनीकG अितशय खुशी होइत अिछ। \n अिगला अंकमे उप3यासकार बँसपुरा समाजक ओ Wप #Qतुत कएलिन अिछ जे \nिवराट-सँ-िवराटतम गाम-समाजक िथक। समुyचा गॱआँ एकठाम बैस कालीपूजा आ मेला \nहेतु एिह तरहG िनणय कएलिन-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(1) गामेक कारीगर माने मूित बनौिनहार मूित बनबए। ओना, एक-पर-एक कारीगर \nदुिनय>मे अिछ मुदा पूजाक मूितमे कला नै देवी-देवताक QवWप देखल जाइए । दोसर जँ \nहम अपन बनौल मूितकG अपने अधला कहब तँ गामक कलाकार आगू केना ससरत? तँए \nजे गामक कला अिछ ओकरा सभ िमिल #ोS सािहत करी। \n(2) काली म-डप गामेक घरहिटया बनबैथ  । िजनका घर बनबैक लूिर छैन ओ म-डप \nिकए ने बना सकै छैथ  । संगे ईहो हएत जे गामक अिधक-सँ-अिधक लोकक सहयोग \nसेहो होएत। \n(3) मनोरंजन-ले गामोक कलाकारकG अवसर भेटैन । संगे बाहरोक ओहन-ओहन \nतमाशा आनल जाए जेहेन ऐ परोप}ामे नै आएल हुअए। \n(4) पूजा-ले, पर_परासँ अबैत ओहनो पुजेगरीकG अवसर भेटैन  जे पूजाक #ेमी छैथ  । \n(5) गामक जेते गोरे काज करैथ  ओइमे नीक केिनहारकG पुरQकृत आ अधला \nकेिनहारकG आगू मौका नै देल जाइन।”iv \nएिह तरहक िनणयसँ समाजक महMेटा निह बढ़त बिDक समाजक गुणमे िवराटपन \nसेहो आओत। जखनिह समाजमे सावजिनक काजमे जखन समाजक लोकक कलाक \nअथ^त् लूिरक पुछ हएत तखनिह ने गामक कलामे िवराटपन आओत। से भेल। तिहना \nगामक मेला छी, ओना बाहरी fयापारी सेहो अपन दोकान-दौरी करय लेल एबे करताह, \nताहूमे मेलाक ततेक #चार भऽ गेलजे...। मुजफरपुरक नाटक, वृ3दावनक रास, मेल-\nफीमेल कौuबालीक संग मिहंसोथाक मिलिनया नाच सेहो आओत। जािहसँ परोप}ाक \nलोकअथ^त् मेला देिखिनहारक भीड़ हेबे करत, तािह संग गामक जे दोकान-दौरी करैबला \nछिथ हुनकहु सभकG #ोSसािहत कएल जाएत। एिहठाम दोकान-दौरी केिनहारक माzयमसँ \nउप3यासकार समाजक नव जागरण िदिस इशारा कएलिन अिछ। मनुखमे नव चेतनाक \nसंचार कएलिन अिछ। जािहसँ सुतल चेतनामे जागWकता आओत। जखनिह सुतल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचेतनामे जागWकता अबैए तखनिह लोक आगू बिढ़ िकछु करय चाहैत अिछ।         \nबँसपुराक मरदा-मरदी गामक सभ िकयो अपन-अपन घरक काज अपन पी वा आन \nसमVगकG सुमझा, कालीपूजाक fयवQथाक पाछू िभनसरेसँ लािग जाइत गेलाह। fयितगत \nिवचारकG समाजीकरण करैत, काली Qथानसँ लऽ कऽ गामक जतेक रQता-पेरा टुटल अिछ \nतकरा सभकG मर_मित करैत, काली Qथानक मैदानकG िचcन-चुनमुन बनबए लगलाह।  \nमेलाक बीच दुनू रंगक बाजारक चच उप3यासकार कयने छिथ। नव फैशनक \nदोकानक संग पुरान ढर^क दोकानक चच सेहो कएलिन अिछ। जे सभिदना fयापारी छिथ \nओ नव-नव वQतुक दोकान कयने छिथ मुदा गामक जे नव-नव लोक छिथ ओ पुराने \nढड़^क दोकान कएलिन अिछ। तािहमे ताड़क पातक झुनझुनाबला बुढबा सेहो अिछ। जे \nचालीस वषसँ ऊपरेसँ गाममे झुनझुना बेचैत आिब रहल अिछ। झुनझुनाबला बुढ़बाक \nिवषयमे उप3यासकारक वणन efय अिछ- “तोरा तँ कनी कऽ िच3है िछअ हौ \nझुनझुनाबला?”  \n“बौआ चसमा लगौने छी तँए धकचुकाइ छह। पिहने चसमा नै लगबै छेलॱ। आँिखयो \nनीक छेलए। दू साल पिहने आँिख खराप भऽ गेल, अही बेर लहानमे आँिख बनेलॱ।” \nमुदा झुनझुनावाली परेख  कऽ कहलक- “बौआ सोनमा रौ? जिहयासँ परदेस खटए \nलगलG तिहयासँ नै देखिलयौ। तूँ हमरा िच3है छG?” \n“निह।” \n“तोहर मामाघर आ ह_ मर नैहर एcे ठीन अिछ, अँगने-अँगने झुनझुनो आ िबऐनो-\nपिटया बेचै छी। अहीसँ गुजर करै छी। आब तँ भगवान सभ िकछु दए देलैन । दूटा \nबेटा-पुतोहु अिछ। सातटा पोता-पोती अिछ। दुनू बेटा घर जोड़ैया करैए, राज िमQ kी \nछी। खूब कमाइए। आब तँ अपनो ईटाक घर भऽ गेल। मुदा दुनू परानी तँ िजनगी भिर \nयएह केलॱ। आब दोसर काज करब से पार लगत। ओना, दुनू भ>इ मनािहय करैए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमगर हाथ-पर-हाथ धऽ कऽ बैसल नीक लगत। तँए जाबे जीबै छी ताबे करै छी। तोरा \nमाएसँ बyचेसँ बिहना लगल अिछ। जिहया तोरा घर िदस जाइ छी तिहया िबना खुऔने \nथोड़े आबए दइए। माएकG किह िदहैन जे अपनो दोकान मेलामे अिछ। तोरा कएटा बyचा \nछौ?” \n“एcेटा अिछ।” \n“एकटा झुनझुना बौआ-ले नेने जाही।” \n“ओिहना नै लेबौ मौसी। अखन हमरो संगमे पाइ नै अिछ आ तहूँ दोकान लगैबते  \nछG। िबकरी ब}ा थोड़े भेल हेतौ।” \n“रओ बोहैनक सगुन ओकरा होइ छै जे इद-िबद करैए। हम तँ अपन पोताकG देब। \nतइले बोहैनक काज अिछ। ले नेने जाही।”v \nदोसर दोकान रमेसरा बढ़ीक छी, जे लोहोक समान आ लकिड़योक समानक अिछ। \nहँसुआ, खुरपी, टगारी, पगहिरया, कुरहैर , खनती, चcू, सरौता, छोलनीक संग-संग \nचकला, बेलना, कMा, रेही, दाइब, खराम, बyचा सबहक तीन पिहया गाड़ी इSयािदक \nदोकान लगौने अिछ। तिहना रौिदया भैया, जे गॱए छिथ ओहो चाहक दोकान कएलिन \nअिछ। तिहना कु_हारक दोकान सेहो अिछ जे मािटक वतनक दोकान कएलिन अिछ। \nतिहना डोमक अिछ जे अपन सभिदना कारोबार ब>सक िछ}ा, पिथया, कोिनयॉं-सूप \nइSयािदक दोकान कयने छिथ।  \nस>झू पहर, जखन पूजा शुW निह भेल छल, मुदा मेलाक Wप-रंग तँ तैयार भइये \nगेल छलैक। नाच-तमाशाक Qटेज सभ तैयार भऽ गेल छल, सभ पाट= Qटेजपर जाइ \nलेल तैयारी कइये रहल छल, दशकक भीड़ लािग चुकल छल िक एकाएक मेघ उठल आ \nझॉंट-पािन सभ शुW भऽ गेल। जिहना तेज हवा चिल रहल छल तिहना घनघोर बरखा \nसेहो भेल। गॱआँ-घWआ तँ भािग-भािग, भीजैत-तीतैत अपन घर पहुँिच गेल मुदा अनगॱआँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nफँिस गेल। ओना, िकछु अनगॱआँ सेहो भािग-भािग गॱआ सबहक एिहठाम पहुँच गेल, मुदा \nअिधकतर अनगॱआँ मेलेमे अपन जान बँचबैक िखयालसँ जहॉं-तहॉं अपन गर लगौलक। \nवृ3दावनक रासक मंच िकछु बेसी खड़ा छल जकरा िनyचॉं माने तरमे लोक भिर गेल। \nतािह संग मंचक ऊपरोमे, मंचक ऊपर ितरपाल-पद^ लागल छल, ताहूपर तेते लोक चिढ़ \nगेल जे मंचे टुिट कऽ खिस पड़ल। जािहसँ तरक लोककG हाथो-पएर टुटल आ कतेको \nमरबो कएल।  \nमेलाक दृvयक पछाित उप3यासकार बँसपुरा गामक समाजक चच कएलिन अिछ। \nझॉंट-पािन तेज रहने गामक घरो-दुआर खसल आ अनेकहु तरहक नोकसान सेहो भेल। \nWपलालक घर खिस पड़ल। घरक तरेमे Wपलाल अपने पिड़ गेल। पी दोसर घरमे, \nरहने बुझबे ने केलीह। झॉंट-पािनक तते अवाज होइत छलै जे घरक अवाज दिब जाइत \nरहैक। पी (मुनेसरी) बुझबे ने केलीह।  \nसजना मेला देखए गेल छल। ओहो तीतैत-भीजैत घरपर आिब गेल। दुिनयॉंलाल आ \nWपलाल सहोदार भाय मुदा दुनू भीन अिछ। जीह-जानसँ दुिनयॉंलाल आ बेटा सजनो दुनू \nबापूत िमिल कऽ मेहनत कय WपलालकG घरसँ िनकाललक। ओना, WपलालकG चोट \nलगल रहैक मुदा शरीरक िकछु अवघात निह भेल छलैक। शा3त भेला पछाित जखन दुनू \nभ>इक बीच गप-सप शुW भेल तखन दुिनयॉंलाल तँ अपन दाियSव बुझलक मुदा \nWपलालक मनमे सहोदर भाइक िसनेह उमैड़ पड़लैक। आ बाजए लगल-  \n“भैया, धरमागती बात कहै िछअ। दुरागमनक पछाइत   जे िवदागरी करबैले पठौने \nरहऽ, ओइ िदनक बात कहै िछअ। अपनो सासु आ टोलोक मौगी सभ आिब कऽ लगमे \nबैसल । अपना बुिझ पड़ए जे जिहना वृ3दावनमे कृ'ण गोपी सबहक संग बैस कऽ गप-सप \nकरै छला तिहना हमहूँ छी। एक-मुहरी सभ Q kीगण कहए लगल जे अह>क भाए बड़ \nछनकट अिछ। केतबो कमाएब तँ भाभ3स हुअ देत। अह> दुनू परानी कमाएब आ ओ \nकोसल करत। जखन हाथ-मुी गरमा जेतै तखन भीन कऽ देत। अखन दुनू परानी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजुआन छी, कमाइ-खटाइ छी। अखन नै िकछु बना लेब तँ जखन िधया-पुता हएत खरचा \nबढ़त, तखन कएल हएत। तँए नीक कहै छी जे अखने भीन भऽ जाउ। नै तँ पाछू \nपचताएब।”viWपलाल ईहो बाजल जे आइ बुझै छी जे सहोदर भाय की छी।       \n#Qतुत घटनाक माzयमसँ उप3यासकार सहोदर भाइक #ित की िसनेह हेबा चाही आ \nसामािजक पिरवेशमे की बिन गेल अिछ तकर चच िवQतारसँ कएलिन अिछ। िवQतािरत \nWपकG दृिeपात कएल जाए-  \n“िकयो जे तोरा िकछु कहलकौ आ तूँ मािन गेलG से अपन बुिध केतए गेल छेलौ। तूँ \nनै देखै छेलही जे दुनू भ>इ संगे बोइन करैले जाइ छेलॱ आ आँगनमे भौजाइ भिर िदन \nअँगना-घरक काज स_ हािर जारैन-काठीक ओिरयान करै छेलखुन। तैपर एकटा नाङैरक \nघास-भूसा, खुऔनाइ-पीऔनाइसँ लऽ कऽ आRमी भानस-भात कऽ बरतन-बासन धिर मँजै \nछेलखुन, से सभ अपना आँिखए नै देखै छेलही। तॲही कह जे सत् बात की छेलै आ \nमौगी सबहक कान भरने तूँ की बुझलीही!”vii \nअपसोच कऽ मुड़ी डोला Wपलाल िमरिमराइत बाजल- “हँ भैया, ई तँ ठीके कहै \nछह।” \n“अपने आँिखसँ जे देखै छेलही से झूठ बुिझ पड़लौ आ जे झूठ बात सुनलG ओकरा \nसत् मािन लेलही। एकरे कहै छै मौगयाही भ>ज। तोरे जक> आनो-आन मौगयाही भ>जमे \nपिड़ कुल-खानदानक नाक-कान कटबैए। नैहरसँ सासुर जाइ काल जे मौगी सभ कािन-\nकािन बजैए से की कहै छै से बुझै छीही? ओ कहै छै जे जिहना बाप-माइक घराड़ीपर \nहम कनै छी, तिहना बाप-दादाक घराड़ीपर घरबलाकG कनाएब। अरे! एतबो ने बुझै छीही \nजे दुिनय>मे सभ कुछ िमिल सकैए मुदा सहोदर भाए नै िमलै छइ। भाइक खाितर ल मण \nQ kी, पिरवार आ समाज सभ छोिड़ देलिखन मुदा भाइक संग अि3तम समय धिर \nरहलिखन। आइ तोरा के काज दइले एलौ। किनय जँ हमरा मनमे पाप रहैत तँ तोरा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nघरेमे मरैले नै छोिड़ दैितयौ। नै तँ झीक -झािक कऽ ठाठ देहेपर खसा दैितयौ। नइ \nमिरतG मुदा हाथो-पएर तँ टुटबे कैरतौ।” \nनमहर स>स छोड़ैत Wपलाल अपन िसमसल आँिखकG िमड़ैत बाजल- “भैया, आइ बुिझ \nपड़ैए जे सभ ठिक लेलक!” \n“कान पािथ कऽ सुिन- ले। जिहना मनुख सभसँ पैघ जीव ऐ धरतीपर अिछ, जे \nबड़का-बड़का चमSकारी काजो करैए , तिहना छुतहरो अिछ। देखबीही जे जेकरा कनी \nबुिध-अकील छै ओ सिदकाल बुिड़बक सबहक कमाइ ठिक-ठिक मौजसँ खाइए, खेबेटा नै \nकरैए  ओकर बोहु-बेटीक संग कुMा-िबलाइ जक> इjजतो संग बेवहार करैए।” \n“भैया, आइ बुिझ पड़ैए जे हमर बाप मरल नै जीबते अिछ।”viii \nिपताक Wपमे अपनाकG पािब दुिनयालालक हृदय पसीज गेल। बाजल- “बौआ, जे \nसमय बीत गेल ओ आब थोड़े घुिम कऽ औत। मुदा जाबे जीबैत रहब, तैबीच जे समय \nअिछ ओ तँ बँचल अिछ। हमरा तूँ मोजर दे आिक नै दे मुदा अपन सीमा तँ हमहूँ बुझै \nछी िकने। अपन कमाइ खाइ छी, अपने औWदे जीबै छी। तइले दोसराक कोन आश। \nअपन काज दुसैबला नै करब। जँ केकरो नीक कएल नै हएत तँ अधले िकए करबै। \nतोरा #ित जे काज अिछ सएह ने करब।”ix \nएिह तरहG उप3यासकार आगू अनुपक चच सेहो कएलिन अिछ। अनुप ओहन िकसान \nअिछ जे खेतीक संग महॴस सेहो पोसने अिछ। जािह िदन मेलाक आर_भ भेल छल \nतािहसँ एक िदन पिहने अनुपक महॴस उठल, पाल खाइ लेल। चािर बजे भोरमे महॴस \nलऽ कऽ अनुप पाड़ा ताकए िवदा भेल। वौआइत-वौआइत बेW पहरमे पाड़ा भेटलैक, जे \nमहॴसकG गछािड़ लेलक। भूखे-िपयासे अनुप लहालोट भऽ गेल मुदा किरतए की। दोसर \nकोनहु उपाय रहबे ने करैक। जखन झॉंट-पािनमे अनुप पिड़ गेल छल। घरपर अबैत-\nअबैत मन खराव भऽ गेलैक। माने धाह-बोखार लािग गेलैक। पीकG अनुप कहलक अही  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमहॴसक परसादे गुजरो चलैए आ हाथ-मुीमे दूटा पाइ सेहो रहैए।  \nअनुपक अितिरत उप3यासकार राजेसर भाइक चच सेहो कएलिन अिछ। राजेसर \nजरसी गाए रखने अिछ जे ठ>ठ भऽ गेल छैक। तG डॉटर लग मधेपुर लऽ गेल छल। \nअबेर भऽ गेलैक। झॉंट-पािन रQतेमे पकिड़ लेलकैक मुदा कहुना-कहुना घरपर आिब \nगेल। घरपर एला बाद गाए मिर गेलइ। गाए मरैक कारण भेलैक जे झॉंट-पािनमे भीजब \nआ अका3त हएब।  \nकानैत राजेसर बेटाकG कहलक जे बौआ, गाए मिर गेल तेकर सोच ओते निह अिछ \nमुदा बकक कज केना चुकाएब िच3ता तेकर अिछ। #Qतुत #संगक िवQतािरत Wप, जे \nउप3यासमे आएल अिछ। राजेसर बाजल-  \n“गाए मिर गेल तेकर दुख ओते ने अिछ जेते बकक करजाक अिछ। एक तँ \nसरकार लोककG मदैत करैए आिक गरदैनमे फ>स लगबैए। जखन गाए नै नेने रही तखन \nकहलक जे तेकरी सरकार देत आ ब>की दू िहQसा बकसँ करजा भेटत। काज सुगम \nदेख लेलॱ। बुझबे ने केिलऐ जे गरदैनमे फँसरी लगबैए। छूट-ले बकबला कहलक जे \nमधमीसँ कागत आिन कऽ िदअ तखन ओइ Wपैआक िमनहा लोनमे भऽ जाएत। जाबे \nतक ओ कागत नै देब ताबे तक सोD होअना Wपैआक सूिद चलैत रहत। अपने देखल-\nसुनल निह। कोटक मंशीकG जा कऽ सभ बात कहिलऐ तँ ओ तैयार भऽ कऽ ओइ \nओिफस गेल। पाछूसँ अपनो गेलॱ। ओिफस जखन गेलॱ तँ कहलक जे पान साए Wपैआ \nलगत, तखन कागत देब। अिहना दौड़-बड़हा करैमे हजारसँ ऊपरे खच भऽ गेल। \nWपैआक िकQत नै देने छेिलऐ। बकमे जखन िहसाब करबए लगलॱ तँ कहलक जे छह \nमासक सूिद मूरमे जमा भऽ गेल, आब ओकरो सूिद लगत। तैबीच गाइयो मिर गेल! आब \nकी करब?”x \nअिगला घटना कु_हारक अिछ। जे अपन Rमबलसँ खपड़ाक कारोबार ठाढ़ कयने  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछल। पाविनक शुभ िदन बुिझ सुरितया खपड़ाक भा लगौलक। खेला-पीला पछाित \nभामे आिग देलक। आिग जखन पजिर गेलैक तखन झॉंट-पािनक चलैत सभटा खपड़ा \nगिल गेलैक, मािट भऽ गेलैक। मास िदनक मेहनतकG डुमैत देिख सुरितयाक मन छहॲिछत \nभऽ गेलैक। ओना, एिह घटनाकG सुरितयाक पी डाइन-जोिगनक दोख लगबैत खूब \nगिरयाबए लगलीह। मुदा तकरा रोकैत सुरितया कहलक जे एक तँ मास िदनक मेहनत \nगेल तइपर अनेरे अहॉं की समाजमे दुvमनी बढ़बै छी।  \nतािहसँ आगूक एक घटना फदनाक अिछ। जे दूटा पोखिरमे माछ पोसने अिछ। \nएकटा तँ बँचलै मुदा दोसर दहा गेलैक, एिह पोखिरमे महार निह छलै। दुनू परानीक \nबीचक यथावत वाM^लापकG देखल जाए- “गलती अपनो सबहक भेल जे पोखैरक मुँह \nमजगूतसँ नै बाि3ह देिलऐ। जँ से बा3हल रहैत तँ एहेन िदन थोड़े देखतॱ। काि   भोरे \nप>चटा टDलाबला जन कऽ कऽ मजगूतसँ मुँह बाि3ह देबइ। अखन काितके छी बहुत \nसमय अिछ। बैशाख-जेठमे मछहैर  हएत। भने पोखैर उपो-उप भिर गेल।”xi \nपीक बात सुिन फुदना बाजल- “जँए एते पूजी लगेलॱ तँए थोड़े आरो लगा देबइ। \nदू मन खैर आिन कऽ सेहो दइए देबइ। ओना, देखै िछऐ जे केते गोरे खादो दइए। मुदा \nअपना तँ ओते ओकाइत नइए। ऐ साल कहुना-कहुना कऽ िलअ। ऐगला सालसँ नीक \nजक> करब। कोनो की अ गह-िब गह पोखैरे जोतलासँ थोड़े होइ छै, जेतबे करब नीक \nजक> करब।”xii \nतकर अिगला घटनामे भोलाक चच उप3यासकार कएलिन अिछ। कोबी, भ>टा, \nिमरचाइ इSयािद बीहिनक कारोबार भोला करैए। ऊपरका खेतमे तेहन दनार फोड़लकैक \nजे सभ बीआ भँिसयाएल मािटक तरमे पिर कऽ झँपा गेल। भोलाक पिरचय दैत एिह \nघटनाक #संगमे उप3यासकार िलखने छिथ- “मंचक घटना स_ हािर भोला घरपर आिब \nबीरार देखए गेल। बीरारमे िबहैनक दशा िबगड़ल देख िनराश भऽ गेल। आमदनीक आशा \nटुिट गेलइ।”xiii  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजिहना भोला छोट िकसान तिहना छोट कारोबािरयो। पनरहे काक आँट-पेटक \nिकसान। मुदा दुनू परानी एहेन मेहनती जे सात गोरेक पिरवार हँसी-खुशीसँ चलबैत। \nओना, चािरटा बyचा िलधुिरया रहै मुदा जेठका बारह बखक। जेठ बेटा बलदेब िमNल \nQकूलमे पढ़बो करैत आ घर-िगरहQतीक काजमे संगो-साथ दइत। Qकूलोक दशा तेनाहे \nसन। प>च साए िवUाथ=क Qकूलमे तीिनटा िशक। तहूमे एकटा नेतािगिरये करैत। \nपढ़बै-िलखबैसँ ओते मतलब निह, जेते आँिफसक दौड़-बड़हासँ। िसिरफ लोकेक काजे \nऑिफस नै जाए, बिD क  Q टाफो  सबहक काज करैत। जइसँ आमदिनय नीक आ पैघ \nलोकक बीच बैस समैयो गूदस करैत। Qकूलसँ ओतबे मतलब जे मासो िदनक हाजरी \nबना दरमाहा उठबैत। समाजमे केकरो िकछु कहैक साहसे निह। थाना-बहानासँ लऽ कऽ \nकोट-कचहरी धिरक धुड़फ3दा लोक, तँए िकयो आँिख केना उठा सकैए। तहूमे सरकारी \nपाट=क नेतािगरी करैत। \nQकूलक ढील-ढालसँ भोला खुशीए रहए। िकएक तँ बलदेब माल-जालक पूरा भार \nउठा नेने। कु}ी काटब, खाइले देब, पािन िपयाएब, घर-बाहर करब, थैर खड़ब, गोबर \nउठाएब बलदेवक बा3हल Nयूटी । अइले ने िपताकG अढ़बैक जWरत  आ ने कोनो िच3ता। \nमुदा तँए की बलदेव पढ़ए निह? पढ़बो करए। भिर िदन ने माल-जालक नेकरम करै मुदा \nबारह घ3 टाक राित तँ बँचइ। दोसैर स>झ होइते भोला मुQ तैज भऽ िधया-पुता लग बैस \nनजैर  रखैत।  \nपढ़ैमे बलदेव ओते च3सगर निह, रहबो केना करैत? जखन QकूलेकG के3सर धेने \nरहत, तखन हाथ-पएर केते िi याशील रहत। मुदा तँए िक बलदेव सोलही भुसकौले \nरहए से निह। इमानदारीक छह घ3 टाक मेहनतसँ िकयो इंजीिनयर तँ िकयो डॉटर, िकयो \nओकील, तँ िकयो #ोफेसर बिन जाइए , तँ तीन  घ3 टाक मेहनतसँ बलदेव िकए ने पास \nकरत। साले-साल िकलास टिपते रहए। भोलो खुशी, िकएक तँ बyचेमे बाबाक मुहG सुनने \nरहए जे- ‘उMम खेती।’ नोकरी आ गुलामीमे की अ3तर छइ। कमा कऽ िजनगी जीबैक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलूिर जँ भऽ जाए तँ ऐसँ बेसीक जWरते की । जिहना राजतंkमे रजेक बेटा राजा होइत \nतिहना ने #जातंkोमे मंिkयेक बेटा मंkी आ हािकमेक बेटा न े हािकम बनत। तइले आनक \nसेह3ता, सेह3ता नै तँ आरो की भऽ सकै छइ?”xiv \nपछाित िससौनी गाममे सेहो काली पूजाक संग मेलाक आयोजन होइत अिछ। मेलाक \nबीच जे नव-नव लोक, अथ^त ओहन-ओहन लोक जे एखन धिर कोनहु कारोबार निह \nकयने छलाह, ओहनो लोक सभ fयवसाय िदस बढ़ला। मुदा पािन-िबहािरक चलैत जे \nकारोबार असफल भऽ गेलैक। तािह असफलताकG देखबैत उप3यासकार ओिह असफल \nfयितक बीचक #ितिiयाकG सेहो रेखVिकत कएलिन अिछ। दू तरहक #ितिiया भेलैक। \nपिहल#ितिiयामे लोक अपन भायकG कोसए लगल जे भायमे िलखल जएह रहत सएह ने \nहएत। अथ^त जे काज जकरा भायमे िलखल रहैत छैक ओ ओकरे भऽ सकैत छैक। \nमुदा सामुिहक Wपमे घटना भेलासँ, अथ^त घटनाक #भाव एकरंग भेलासँ लोकक मनमे \nदोसर #ितिiयाईहो भेलैक जे जँ हमरेटा एहेन भेल रहैत तख न ने, से तँ ओकरो भेल जे \nजीवनी कारोबारी अिछ।  \n#Qतुत उप3यासमे उप3यासकार नव चेतनाक संग पिरवितत होइत जीवनक िवषद \nWपमे चच कएलिन अिछ। तािहसंग सािहSय समाजक दपण िथक, जे एखन धिर मैिथली \nसािहSयमे एकाकी Wपमे आिब रहल छल ओकरा िवराट Wपमे अथ^त् समाजक सभ वगक \nलोककG समािहत करैत उप3यास गढ़लैन अिछ। जे सािहSयेkक लेल एकटा नव \nउपलिuध सेहो कहल जा सकैए। \nजीवन-संघष उप3यासमे जे कोनहु घटनाक चच भेल अिछ ओ जीवनक भिव'य िदस \nसेहो इशारा करैए। तािह संग समाजमे जे वैमनQयक Wप एक-दोसराक बीच सभ िदनसँ \nअबैत रहल अिछ ओकरा सामंजQय करैक भरपूर #यास भेल अिछ। जाधिर समाजमे \n#ेमपूण स_ब3ध निह बनत ताधिर नव समाजक िनम^ण कोना हएत। जाधिर समयानुकूल \nनव Wपमे समाज ठाढ़ निह हएत ताधिर समयक संग समाज चिल कोना सकैए।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘जीवन-संघष’ उप3यासक नामक साथकता िसC करैत संघषक महSवकG देखबैत \nउप3यासकार संघषक मुय कारक तSवकG सेहो #दिशत कएलिन अिछ। संघषक कारण \n]3] होइत अिछ। ओना, ]3] दुनू िदशामे होइए। माने सकारा Sमक सेहो होइए आ \nनाकाराSमक सेहो होइते अिछ। नकाराSमक ]3] पतन िदस बढ़बैत अिछ जखन िक \nसकाराSमक ]3] उSथान िदस बढ़बैत नीकसँ नीक िदशामे, उितसँ उित िदशामे बढ़बैत \nअिछ। \n \nआशीष अनिच3हार \nगजल \nिकयो डबल छै \nिकयो ढ़हल छै \n \nसपन नयन के \nबचल खुचल छै \n \nगरीब लेखे \nपवन अनल छै \n \nसुगंध हुनकर \nरचल बसल छै \n \nकनी मनीपर \nबहुत झुकल छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nसभ प>ितमे 12-122 माkाiम अिछ। \n \n \n \n \n \n \n \nजगदीश #साद म-डल \nचौरसखेतकचौरसउपज \n \nपािलयामे3टकचुनावमेमाkछबेमासशेषरहल।देशकमहापवकआगमनभइयेगेल।जनतंkदेशअपन \nछीहे, \nईहमओिहनानइकहलॱहेन।जेतेजनअपनादेशमेराजनीितकपाट=ककतारब3दीमेअिछओतेदुिनय>ककोनोदेश \nमेनिहअिछ।जइदेशमेजनसंयाकमछैओअनेरेपाछूभेलआजइदेशमेबेसीछैओइमेएतेराजनीितकपाट=एनेछइ। \nहँ! ईदीगरबातजेिकयोचाह-पानकपाट=बुझैएतँिकयोगप-सरcाक, \nतिहनािकयोजाइितकतँिकयोस_#दाियक...।मुदािकछुछी, \nछीतँराजनीितकेपाट=िकने।भलGिकएनेलोकचुनावे-चुनावेअपनपािटयोहेर-फेरकरैतहुअए। \nछहमासचुनावकरिहगेलअिछ, िबनाचुनावीमाहौलबनौनेपुन: \nदोहराकऽपािलयामे3टपहुँचबभिरगरभइयेजाएत,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतँएिकसानकGएcेबेरिकएनेदुगुनाधिनकबनादेलजाएजेदेशोदोबरधिनकभऽजाएत।िकसानेकदेशभारतआिक \nसानेकबेटापािलयामे3टमे...। \nअखुनकासरकारकपैछलासाढ़ेचािरबखकेनाबीितगेलसेनेसरकारेबुझलकआनेजनतेबुझलक।नवतु\nिरयासभकGसरकारकपचे-प>चबुझै-गमैमेबीितगेलैआ#शासनतँसहजेनगदे-नारायणकफेर-फारकरैतिहसाब-\nबाड़ीकमुँहिमलािनयGमेरिहगेल।बँचलआमजनता, ओतँपरचे-पोQटरकिमलानीकरैमेगाम-सँ-uलौकआuलौक-\nसँ-बककरैतरिहगेल।अहीधुम-धरcामेसाढ़े-\nचािरबखबीितगेल।खाएरजेभेलिकछुडुमाजाफरसभतँसरकारचलेबेकेलैन। \nऐगलाचुनावकमाहौलबनबैलेसौनकमेघजक>सरकारकतड़तड़ाएलगजनढनढनाएत-  \n“बाइसइQवीतकिकसानकआमदनीदोबरभऽजाएत।” \nिदDलीकलNडूजक>ऐठामकिकसानोआिकसानकआमदिनयअिछए।देखतेिछऐजेपरीामेजइिवUा\nथीकGलNडून_बरअबैछैओसभसँतेजबुझलजाइतेअिछ। \nतेजपुरगामकजुगुतलालबाबास_पतँनिहमुदाएक-\nतरहकसुgयQतिकसानछिथए।दरबjजापरबैसलअसगरेजुगुतलालबाबासमैयोआसालोकलेखा-\nजोखाकरैतरहैथ।िघरनीजक>मनचलैतरहैन, तँएकखनोिमिथलVचलकGतँकखनोअपनिजला-\nजबारकGतँकखनोअपनगामकGतँकखनोअपनाकGदेखएलगैथ।नेमनथीरहोिनआनेिवचारेथीरभऽपबैन।जखन \nिमिथलVचलपरनजैरजािनतँदेखैथजेलाखोबीघाआमकगािछयोआकलमोबॉंझभऽगेल।केतौआमफड़बेनेकएल \n।जमीनकसालभिरकउपजआमछी।सालकउपजाकेतेजमीनकनeभऽगेल..! \nमुदालगलेजुगुतलालबाबाकमनघुसैिकयोजािनजेिमिथलVचलदूदेशकमुnाअिछतँएअनेरेबेसीमाथा-\nपyचीकरबनीकनिह।देखतेिछऐजेदुनूदेशकएकनमहरभू-भागकजिहनाभाषाएकछीतिहनाआरो-\nआरोबहुतचीजएकरंगाहेअिछ।तैबीचभाषाकसािहSयएक-दोसराकबीचआदान-\n#दानहुअएसे#ितवि3धतअिछ।नेऐदेशकओइदेशजासकैएआनेओइदेशकऐदेशआिबसकैए..!   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nफेरजुगुतलालबाबाकमनससैरकऽअपनिजला-\nजबारपरआिबगेलैन।फलकनामपरओनाबहुतोफलअपनाऐठामअिछमुदासेखालीिगनतीमे।असलफलअपना\nऐठामकआमेछी।गाम-गामकजेसभसँिनरोगभूिमअिछ–डीहजोग–ओहूजमीनकउपजामरागेल, \nमुदातैयोभालूसँिकदैनकरौनेजिहनालोकफुफुआजाइएतिहनाऐठामकिकसानफुफुआइतेअिछ।मनमेछगु3तोहो\nिनआतामसोउठैतरहैनजेअखनतककेतेकनोकसानिकसानकभेल, \nएकरआकलनकेकरत।जेकराभारछैओकराडोरा-डोिरयेनेछैआजेकराडोरा-\nडोिरछैओकरामतलबेकोन...।लगलेजुगुतलालबाबाकमनअपनापरआिबअँटैकगेलैन। \nअपनबात-\nिवचारकरैकमनजुगुतलालबाबाबनाइयेरहलछलािकिदिवजयलालआगूमेपहुँचटोकलकैन-  \n“गोड़लगैछी, बाबा..!”  \nओना, \nजुगुतलालबाबाकमनअपनप>चबीघाखेतमेबीघाभिरआमकगाछीरहनेबीसे#ितशतअपनसालकउपजनोकसान \nदेखैतरहैथ, \nमुदामनकतामसकदोसरोकारणरहैन।दोसरकारणईरहैनजेबीघाभिरजमीनफलकखेतीमेलगौनेछीमुदासालमे\nएको#ितशतफलठोरपरनइचढ़ल! मुदाजखनदोसरपिरवारकिदिवजयलालपहुँचगेलअिछतखनअपनेदुख-\nध3धामेलागलरहबनीकनिह।तँएअपनबातकGतिहयबैतजुगुतलालबाबाबजला-  \n“नीकजक>जीबैतरहह, \nबौआिदिवजय।बहुतिदनपरदेखिलयहहेन।गामसँकतौबाहरगेलछेलहकी?”  \nजिहनािभनसुरकामेघककुिहफिटतेसूजभगवानअपनअबल-\nधबलWपदेखबएलगैछैथतिहनािदिवजयलालअपनअसलWपदेखबैतबाजल-  \n“बाबा, लाजेअह>तकनइअबैछेलॱ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, िदिवजयलालकिवचारकGआसु-तोषदैतजुगुतलालबाबाहँसीमेलेलैन, \nमुदामनतरैसगेलछेलैनजेऐठाम–अपनादेशमे–खालीिदिवजयेलालटालाजकपाkनिह, \nदेशकिकसानीिजनगीआिकसानोलाजकपाkछैथ।लाजकपाkऐमानेमेजेिजनकादेशकसMाकिदशािनध^िरत \nकरैकशितछैनओअपनेिदशाहीनभऽगेलछैथ।जेनाअeावiकGउMरिदशासँसबाल-\nजवाबभेलापछाइतहुअलगलैन...। \nमुQकीदैतजुगुतलालबाबाबजला-  \n“बौआिदिवजय, औझुकाजुगमेतोरेटामुहGलाज-\nलेहाजसुनलॱ।आबिकलोकसोमीसदीकरहलजेतुलसीबाबाजक>आिककबीरबाबाजक>आरबन-\nकोपीनपहीिरअपनलाज-लेहाजिनमाहत।आबतँलाज-लेहाजशाQk-\nपुराणकबातभेल।लोकआबलोहाकमशीनबिनगेलअिछ, तँएइjजत-आवWकGतेनानट-\nबोDटलगाकिसकऽपकैड़लेलकअिछजेधरतीकधुजाअकासमेउिड़रहलअिछ।” \nओना, \nजुगुतलालबाबाकिवचारसुिनिदिवजयलालकमनवाQतिवकमनसँमम^हतभऽगेलमुदाजखनअपनाकGसमुकए \nकबूनपािनजक>बुझलकतखनमनक‘तस’मे‘इDली’एलइ...। \nअपनिवचारकGचौरसकरैतिदिवजयलालबाजल-  \n“छअ-सातमासकअपनिजनगीकहैछी, बाबा।” \nसमयवCिजनगीसुिनजुगुतलालबाबासहमला।सहमैककारणभेलैनजेजखनेमनुखअपनसमयकGची\n3हकऽपकैड़अपनिजनगीमेबा3हत, तखनेओकरभागकभागफुटबेकरतै।जुगुतलालबाबाकहलिखन-  \n“बाजह।” \nिदिवजयलालबाजल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“छअमासपिहनेिकसानकमनमेउजािहउठल।िजलाकाय^लयमेकृिषसलाहकारसबहकबैसारभेल। \nबैसारदुनूपकबीचरहैसरकारोआआमोजनकबीच।ओहीमेएकटावैािनकिहसाबजोिड़-जोिड़तेनानेकोबी-\nखेतीकिहसाब, \nफूलसँलऽकऽबीआधिरकजोिड़कऽबुझादेलैनजेमनेउिड़गेल।काजकममबुझिनहारकमननेकाजकदौरमेसुित \nयाजाइए, मुदासेभेलनिह।दसोकाचौमासमेकोबीकखेतीकेलॱ, िदन-राितओगरैतरहलॱ।मुदा...।” \n‘मुदा’सुिनजुगुतलालबाबाचॱकैतबजला-  \n“मुदाकी?”  \nिदिवजयलालकमनकिवचारटुिट-टुिटकऽतेनाझिड़-\nझिड़खसएलगलजेसुपुटबोलमेनिहिनकैलथरथराइतअबाजमेिनकलल। \nजुगुतलालबाबातोषसँतोपैतबजला-  \n“िदिवजय! अपनासभिकछुछीतैयोजीिवतमनुखतँछीहे।” \nिबyचेमेमुड़ीडोलबैतिदिवजयलालबाजल-  \n“एकराकेकाटत, बाबा।जेकाटततेकरनाककािटलेबइ।” \nमुQकीदैतजुगुतलालबाबाबजला-  \n“अपनचूककेतएबुिझपड़लह?”  \nिदिवजयलाल-  \n“खेतचौरसनइबनापेलॱतँएपटौनी-बेरखेतीिबगैड़गेलजइसँउपजेडेढ़बराभऽगेल।घाटाभेल।” \nजुगुतलालबाबाबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“जेजीबेसेखेलएफागु।बुिड़बकहाकखेतीऐगलासाल।” \n \nशuदसंया : 998, ितिथ : 29 अ#ैल 2019  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचkकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच>क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आक^इव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेषVक :- \n१) हाइकू िवशेषVक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषVक २१ म अंक ,  १ नव_बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषVक ६७ म अंक , १ अटूबर २०१०  \nVideha_ 01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहSय िवशेषVक ७० म अंक , १५ नव_बर २०१०   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषVक ७२ म अंक १५ िदस_बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषVक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषVक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगQत २०१२  \nVideha_01_08 _2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भित गजल िवशेषVक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीा िवशेषVक १४२ म, अंक १५ नव_बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकVत िमR  मधुप िवशेषVक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव3द ठाकुर िवशेषVक १८९ म अंक १ नव_बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च3 ठाकुर अिनल िवशेषVक १९१ म अंक १ िदस_बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  स_मान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ#ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अDबम  गीत  संगीत  िवशेषVक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिkत  रचनापर  आम ंिkत  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पVच  टा किवता आ ओइपर  मधुका3त  झाक  िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  #साद  म-डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संQकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n#काशन   नीच>क  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिkकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवRेo  रचनाक  एकटा समाना3त र संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली #ब3ध -िनब3ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पU २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पU  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÃय उSसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उSसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली #ब3ध -िनब3ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started t ranslating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  स_मान : स_मान-सूची \n  \nअपन मंतfय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहSय आ3दोलन: मानुषीिमह संQकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सव^िधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n#थम मैिथली पािक ई-पिkका ISSN 2229-547X VIDEHAस_पादक: गजे3 ठाकुर। सह-स_पादक:  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउमेश मंडल। सहायक स_पादक: राम िवलास साहु, न3द िवलास राय, स3दीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। स_पादक- नाटक-रंगमंच-चलिचk- बेचन ठाकुर। स_पादक- सूचना-स_पक-समाद- पूनम \nमंडल। स_पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उSपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ#कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उMरदाियSव लेखक गणक मzय \nछि3ह)editorial.staff.videha@gmail.com कG मेल अटैचमे-टक WपमG .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमËटमे पठा सकै छिथ। एतऽ #कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संÌहकM^ लोकिनक लगमे \nरहति3ह, माk एकर #थम #काशनक/ ि#ंट-वेब आक^इवक/ आक^इवक अनुवादक आ आक^इवक ई-#काशन/ \nि#ंट-#काशनक अिधकार ऐ ई-पिkकाकG छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयDटीक/ पािरRिमकक #ावधान नै छै। तG रॉयDटीक/ पािरRिमकक इyछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआÌह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संित पिरचय आ अपन Qकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल #काशनक हेतु िवदेह (पािक) \nई पिkकाकG देल जा रहल अिछ। मेल #ात होयबाक बाद यथासंभव शीÎ ( सात िदनक भीतर) एकर \n#काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिkकाकG Rीमित लमी ठाकुर ]ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकG ई #कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -2019 सव^िधकार  सुरित।  िवदेहमे #कािशत  सभटा रचना आ आक^इवक  सव^िधकार  \nरचनाकार  आ संÌहकM^क  लगमे छि3ह।  ५ जुलाई  २००४  कG \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृMसँ #ार_भ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  #थम  उपिQथितक  याkा िवदेह - #थम  मैिथली पािक  ई \nपिkका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई #कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृM  'िवदेह ' ई-पिkकाक  #वताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृMक  एÌीगेटरक  Wपमे \n#युत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिkका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \n \ni\n/dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 15   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in  िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८३  म अंक  ०१ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \nii /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 25  \niii /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 25 \niv /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 29  \nv/dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 41 -42  \nvi /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 98 -99  \nvii /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 99  \nviii /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 100  \nix /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 99-100  \nx/dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 108  \nxi /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 117  \nxii /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 117  \nxiii /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 118  \nxiv /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 118-119   ","size_mb":0.38,"has_text":true},"Videha 284.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 284.pdf","name":"Videha 284.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २८४  म अंक  १५  अटूबर  २०१९  (वष १२  मास  १४२  अंक  २८४ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n #दीप पु'पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म-डल--  जगदीश #साद म-डलक ना0य कृितक संि45त पिरचय  \n \n३. \n आशीष अनिच9हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश #साद म-डलक लघुकथा- िसिकयानेता \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n#दीप पुष्प \nगजल- १ \nभाषा िभ?े िभ? बजै छै ई कोन गाम छै \nकेओ केकरो नै िच9है छै ई कोन गाम छै \n \nनै तDआ ितलकोर नै दही चूड़ा गमिक रहल \nग9ध चाउिमनकेर अबै छै ई कोन गाम छै \n \nनै सोहर नै लगनी आ छै नै नचारीक धुन \nसगरो माG डीजे बजै छै ई कोन गाम छै \n \nबूढ़माए बापकI कोन बेटा रखतै संगे \nधुर! सभ सबहक मूँह तकै छै ई कोन गाम छै \n \nसून छै दलान आ भकोभMम भेल आँगन घर \nचिढ़कऽसोफा कुPुर हँसै छै ई कोन गाम छै \n \n(2222222222222सभ  पRितमे।दूटा अलग अलग TUवकI दीघ मानबाक छूट लेल गेल अिछ)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nदीप सभटा िमझा गेलै तोहर िमलनक आस केर \nतैयो भिर कऽरखने छी टाड़ा अपन िवWास केर \n \nफूँकैत रहै जे हेमिन धिर शंख जनवादी भेल \nआइ ओ नटुआ भेल छै सोझामे िकछु खास केर \n \nनव रहै Yयापार हमर सुग9धकेर िशकारी रही \nबूिझ गुलाब चूिम लेलॱ तI ठोर हम पलास केर \n \nजे सोझा सा\\]ग करै पान करै चरणोदककI \nपीठ पाछू ओ गाबै िखUसा हमर उपहास केर \n \nभIट अि9तम कऽले आबो #ाण छूिट जेतैक हमर \nजा रहल पु'प साड़ा सपना लेने रिनवास केर  \n \n(22222222222222सभ  पRितमे, दूटा अलग अलग TUवकI दीघ मानबाक छूट लेल गेल अिछ) \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nउमेश म-डल  \nजगदीश #साद म-डलक ना0य कृितक संि45त पिरचय  \n \n \nनाटक/एक]की िवधामे म-डलजीक उपलaध पोथीसभ छि9ह- 1. िमिथलाकबेटी (2009), 2. \nकM#ोमाइज (2013), 3. झमेिलयािबआह (2013), 4. रgाकरडकैत (2013), 5. Uवयंवर (2013), \n6. पंचवटी (2013), 7. कkयाणी (2015), 8. सतमाए (2015), 9. समझौता (2015), 10. \nतामकतमघैल (2015), 11. बीर]गना (2015)   \nसभ पोथीक सामा9य पिरचय nमश: िनo]िकत अिछ-  \n \n1. िमिथलाकबेटी (2009 ): ‘िमिथलाक बेटी’ म-डलजीक पिहल ना0य कृित िछयिन। नाटककार \nएिह पोथीक लेखन 2005 इUवीसँ पूविह कयने छिथ। 2009 इUवीमे rुित #काशन, िदkलीसँ जखन \nिकछु पोथीक #काशन भेलि9ह, जािहमे #Uतुत नाटकक पोथी सेहो #कािशत भेल रहि9ह। ओही समयमे \nम-डलजी अपन एक उप9यासक ‘अ5पन बात’ शीषकक मsय िलखने छिथ- “मौलाइलगाछकफूल 2004 \nईU वीमेिलखलपिहलउप9यासछी।अखनधिरपRचटाउप9यासआिकछुकथा, लघुकथा, \nनाटकसभअिछ।छपबैकजेमजबूरीबहुतोरचनाकारकIछैन सेहमरोरहल।मुदातइसँिलखैकnमनैटुटल।”i \n#Uतुत नाटक ‘िमिथलाक बेटी’क पिहल संUकरण 2009 इUवीमे ‘rुित #काशन’, 9यू राजे9w नगर, \nनई िदkली- 110008 सँ #कािशत भेल छि9ह।ii वतमानमे तेसर संUकरण ‘पkलवी #काशन’, \nतुलसीभवन, जे.एल.नेहxमाग, वाडनं. 06, िनमली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ #कािशत \nछि9ह।iii \n#Uतुत ना0य कृितक लोकापण िदन]क 03.04.2010क जनकपुर (नेपाल) मे आयोिजत ‘सगर राित \nदीप जरय’क 69म कथा गोyीमे #िसz रचनाकार डॉ. राजे9w ‘िवमल’, #िसz भाषािवद्, डॉ. \nरामवतारयादव, डॉ. रामान9द झा ‘रमण’, rी राजाराम िसंह ‘राठौर’तथा मंचUथ अ9य िव|ान लोकिनक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबीच भेल अिछ।iv \nनाटककारक समपण भाव िवराट xपमे अंिकत भेल अिछ। िनo]िकत हुनक समपण भावकI देखल \nजाए-  \n“िमिथलाक वृ9 दावनसँ लऽ कऽ बालुक ढेरपर बैसल फुलबाड़ी लगौिनहार तथा नव िवहान \nअनिनहारलेल...।”v ई पोथी समिपत अिछ।  \nिह9दी सािहय जगतमे #िसz नाटककार rी रामेWर #ेम ‘िमिथलाक बेटी’क नाटकक आमुखमे \nिलखने छिथ- “#UतुतनाटकसमUया#धानअिछ।मैिथलसमाजआवृहतxपमेभारतीयसमाजमेजाित-पािततँछइहे, \nिनyावानकमनाथअपनबेटीकिबआहिबनुदहेजककरतातइnममेदीघकथो पकथनकमाsयमसँईदेखौलगेलअिछ। \nईनाटकपठनीयभऽसकैछइ।िवशेषताईछैजेईनाटकअपनसमाजमेपसरलकुरीितपरआँगुररखैतअिछ।”vi \n #Uतुत नाटकक स9दभमे ि|तीय आमुखकार rी रामजी #साद म-डल, अवकाश #ा5त \nपुUतकालयाsय4, िनमली महािवालय िनमली,क मनतYय- \n“rीजगदीश#सादमंडलजीकिमिथलाकबेटीनाटकपढ़ल, \nऐमेआधुिनकसमािजकसमU याकrीमंडलजी|ारानीकिचGणभेलअिछ।आइसमाजदहेजकिबमारीसँUतअिछ।एकरान \nवजीवन#दानकेनाइसभYयितकदाियवअिछ।माGकमनाथेनिह, \nऐसमU यासँलड़बाककाजसभलोककसमािजकधमअिछ। \nलेखकअपनभावनाकIअिभYयितमाGकेनेछैथ।िदशाUवयंसमाजकIतकबाकअिछ।कथामूलतःिमिथलाकधरतीक \nउपजअिछ।आईखालीिमिथलाकनिह, \nभारतवषकसमU याअिछ।नाटकिवधामेईकमजोरभलIदेखापड़एमुदाकथोपकथनसमािजकिवDपताकIिनDिपतकरबामेस \n4मअिछ।”vii \nनाटककार rी जगदीश #साद म-डल ‘िमिथलाक बेटी’क शीषक अ9तगत सMबि9धत भाव-भूिमकI \nYयत करबाक हेतु 9 गोट पुDष तथा 5 गोट UGी पाGकI माsयम बनौलि9ह अिछ। ओ पाGसभ अिछ- \n1. कमनाथ (#शासिनकअफसर), 2. सोमनाथ (कमनाथकिपता), 3. रामिवलास (सेवािनवृििमUGी), 4. \nिवकास (सेवािनवृििश4क), 5. नूनू (कमनाथकभाए), 6. लालबाबू (कमनाथकभाए), 7. rीचन (िकसान), \n8. फुलेसर (कमनाथकबेटा), 9. राधेयाम (बोिनहार), 10. चमेली (कमनाथकपgी), 11. आशा \n(कमनाथकमाए), 12. माधुरी (रामिवलासकपgी), 13. चMपा (कमनाथकबेटी), 14. जुही (कमनाथकबेटी)\n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n2. कM#ोमाइज (2013 ): rी जगदीश #साद म-डलजीक एिह नाटकक पिहल संUकरण 2013 \nइUवीमे ‘rुित #काशन’, 9यू राजे9w नगर, नई िदkली- 110008 सँ #कािशत भेल छि9ह।पछाित ‘पkलवी \n#काशन’, तुलसीभवन, जे.एल.नेहxमाग, वाडनं. 06, िनमली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ सेहो \nअिम संUकरण #कािशत छि9ह।  \n#Uतुत ना0य कृितक लोकापण rी उमेश म-डलक संयोजकवमे आय ोिजत ‘सगर राित दीप जरय’क \n80म कथा गोyी, िनमली (सुपौल)मे िदन]क 30.11.2013क डॉ. अशोक अिवचल तथा डॉ. रामाशीष \nिसंहजीक अsय4तामे, अिधवता rीराम#वेशम-डल, नाटककार तथा मंचUथ अ9या9य िव|ान सभक बीच \nभेल अिछ।viii \nकM#ोमाइज नाटकमे नाटककार अपन भाव-भूिमकI िनo]िकत पाGसभक माsयमसँ Yयत कएलिन \nकयने छिथ-  \n(1) नसीवलाल- िकसानकअगुआ, 65 वष  \n(2) सुकदेव-  बटाइिकसान (बटेदार) 64 वष \n(3) मनचन-   बटेदार, 40 वष \n(4) सोमन-   बटेदार, 45 वष \n(5)  रघुवीर- तीमन-तरकारीउपजौिनहार, 45 वष \n(6)  रामxप- बटेदार, 44 वष \n(7)  कमदेव- बी.ए. पासयुवक \n(8)  #ो. कृ'णदेव- 50-55 वष \n(9)  िदनेश-  मैि ककछाG \n(10) िशवशंकर- एजे9ट (बोिरंग-दमकल)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(11) घनयाम-  बकमैनेजर \n(12) बहादुर-  नोकर \n(13) मनमोहन-  इंजीिनयर \n(14) स9तोष- एीकkचरेजुएट \n(15) डॉ. रघुनाथ-  सेवािनवृतडॉटर, 60 वष \n(16) अनुराधा-  डॉ. रघुनाथकपgी, 58 वष \n(17) सुधा-    कृ'णदेवकबेटी।हाइUकूलकछाGा \n(18) शा9ती-  पंचायतमुिखया, 25 वष \n(19) आभा-  िशि4 का, 22 वष \n(20) सोिनया-   सुकदेवकपgी, 60 वष \n \n \n3. झमेिलयािबआह (201 3): #Uतुत नाटकक पिहल संUकरण 2013 इUवीमे ‘rुित #काशन’, 9यू \nराजे9w नगर, नई िदkली- 110008 सँ #कािशत भेल छि9ह।वतमानमे ‘पkलवी #काशन’, तुलसीभवन, \nजे.एल.नेहxमाग, वाडनं. 06, िनमली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ सेहो #कािशत छि9ह।  \n#Uतुत नाटकक लोकापण ‘सगर राित दीप जरय’क 80म कथा गोy ी, िनमली (सुपौल)मे अिधवता \nrीवीरे9दकुमारयादव, नाटककार तथा मंचUथ अ9या9य िव|ान सभक बीच िदन]क 30.11.2013कडॉ. \nअशोक अिवचलजीक अsय4तामे भेल अिछ।ix \nझमेिलयािबआह नाटकमे नाटककार अपन भाव-भूिमकI Yयत करबाक हेतु िनo]िकत पाGसभकI \nमाsयम बनौलि9ह अिछ-  \n1. भागेसर, 2. झमेिलया, 3. यशोधर, 4. राजदेव, 5. याम, 6. कृ'णान9द, 7. बालगोिव9द, 8. \nराधेयाम, 9. घटकभाय, 10. xपलाल, 11. गरीबलाल, 12. धीरजलाल, 13. पान-सातब चा, 14.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुशीला, 15. दायरानी,16. घटकभाइपgी, 17. सुनीता  \n#िसz नाटककार rी रिव भूषण पाठकजी एिह नाटकक #संगिलखने छिथ- \n“झमेिलयािबआह’नाटकअपनऔप9 यािसकिवU तारआकाY या मकदृि\\सँपिरपूण।जगदीश #साद \nम-डलजीसमकालीनिवWआगकपारU पिरकतासँनीकजकRपिरिचतछैथ, तँएिहनकरसMपूणरचना-\nसंसारमेसमकालीनताकवैभवपसरलअिछ, जेतेवैचािरक, \nओतबेxपगत।समकालीनताक#ितिहनकरझुकाव‘झमेिलयािबआह’कएकटािवशेषU वxपदइछइ।बारहसालकनेनाकिब \nआहकओिरयाओनकरैतमाए-बापकिचGजेतेहँसबैछैक, माएकिबमारीओतबेसु?। \nलेखककरचनासंसारमेकाल-देवतालेलिवशेषजगह, \nतँएईनाटक#हसनक#ारंिभकxपगुणदेखािबतोिकछुआरअिछ।पिहलदृयमेसुशीलाकहैछिथन‘राजादैवककोनठेकान...’\n, ‘अगरदुरभाखापड़तैतँसुभाखािकएनेपड़ैछै...।’ आराजा, \nदैवककतY यक#ितईउदासीनताकअनुभवसमU तआिUतकताआभा यवािदताकIखंिडतकरैए। \nसभनाटकमेभरतमुिनकIखोजनाइजxरीनै, ओनाउ साहीिववेचकअथ-#कृित, कायवUथाआसंिधकखोजकरबेकरता, \nआकोनोत वनैिमलतैनतँिचकि़डउठता। \nयिपलेखककउेयU प\\अिछ।शाU Gीयxिढ़जेना- ना9 दीपाठ, मंगलाचरण, #U तावना, \nभरतवा यक#ितलेखककोनोआकषणनैदेखबैछिथन।एतबेनैपाायना0यिसz]तकIहूबहू–देकसी–\nखोजएबलाकIआलससेहोलगतैन।तँए‘झमेिलयािबआह’ \nनाटकमेU टीिरयोटाईपसंघषदेखबाकइ छुकभायलोकैनकनेकबिचबचाकेचलब।िवसंगितआसमU यानाटककफामूलाकI\nनाटकमेखोजएबलाकIसेहोझमेलाबुझासकैछैन ,िकएकतँलेखककोनोफामूलाकIU वीकािरकऽनैिलखैछिथन।”x \n \n4. रgाकरडकैत (2013 ): #Uतुत पोथीrी जगदीश #साद म-डलजीक चािरम ना0य कृित िछय िन। \nएिह पोथीक पिहल संUकरण 2013 इUवीमे ‘rुित #काशन’, 9यू राजे9w नगर, नई िदkली- 110008 सँ \n#कािशत भेल छि9ह।पछाित ‘पkलवी #काशन’, तुलसीभवन, जे.एल.नेहxमाग, वाडनं. 06, िनमली, िजला- \nसुपौल, िबहार :847452 सँ सेहो अिम संUकरण #कािशत छि9ह।  \n#Uतुत नाटकक लोकापण rी उमेश म-डलक संयोजकवमे आयोिजत ‘सगर राित दीप जरय’क \n80म कथा गोyी, िनमली (सुपौल)मे डॉ. रामाशीष िसंह आ डॉ . अशोक अिवचलजीक संयुत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअsय4तामेिकसलय कृ'ण, नाटककार तथा मंचUथ अ9या9य िव|ान सभक बीच िदन]क 30.11.2013क \nभेल अिछ।xi \nनाटककार rी जगदीश #साद म-डलजी अपन ‘रgाकर डकैत’ सMबि9ध भाव-भूिमकI िनo]िकत \nपाGसभक माsयमसँ Yयत कएलिन अिछ-  \n1. रgाकर, 2. महेश, 3. सुरेश, 4. गणेश, 5. भजनलाल, 6. िमसरलाल, 7. रमणलाल, 8. \nमोजेलाल, 9. बबरी, 10. सुीव, 11. हनुमान, 12. अsय4, 13. शबरी, 14. हरेलही, 15. िबसरलीही   \n \n5. Uवयंवर (2013 ): ‘rुित #काशन’, 9यू राजे9w नगर, नई िदkली- 110008 सँ #Uतुत नाटकक \nपिहल संUकरण 2013 इUवीमे  #कािशत भेल अिछ।वतमानमे ‘पkलवी #काशन’, तुलसीभवन, \nजे.एल.नेहxमाग, वाडनं. 06, िनमली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ सेहो #कािशत अिछ।  \n#Uतुत पोथीक लोकापण‘सगर राित दीप जरय’क 80म कथा गोyी , िनमली (सुपौल)क मंचपर \nrीशMभुसौरभ, नाटककार तथा मंचUथ अ9या9य िव|ान सभक बीच लोकापण कराओल गेल अिछ।xii  \nउत आयोजन rी उमेश म-डलक संयोजकवमे आयोिजत छल, जकर अ sय4ता डॉ. रामाशीष िसंह आ \nडॉ. अशोक अिवचलजीक संयुत कयने छलाह। \nUवयंवर नाटकमे rी जगदीश #साद म-डलजी अपन भाव-भूिमकI Yयत करबाक हेतु िनo]िकत \nपाGसभकI माsयम बनौलि9ह अिछ-  \n1. मकशूदन, 2. सोनेलाल, 3. िसंहेWर, 4. xपलाल, 5. जीयालाल, 6. सोहनलाल, 7. रौदी, 8. \nमोहनलाल, 9. िकशोर, 10. बुधनी, 11. xि म णी, 12. सुशीला  \n \n6. पंचवटी (2013 ): rी जगदीश #साद म-डलजीक एिह नाटकक पिहल संUकरण 2013 इUव ीमे \n‘rुित #काशन’, 9यू राजे9w नगर, नई िदkली- 110008 सँ #कािशत भेल छि9ह।पछाित ‘पkलवी \n#काशन’, तुलसीभवन, जे.एल.नेहxमाग, वाडनं. 06, िनमली, िजला- सुपौल, िबहार :847452 सँ सेहो \nअिम संUकरण #कािशत छि9ह।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nrी जगदीश #साद म-डलक #Uतुत ना0य कृित- ‘पंचवटी’क लोकाप ण rी उमेश म-डलक \nसंयोजकवमे आयोिजत ‘सगर राित दीप जरय’क 80म कथा गोyीमे  #िसz सािहयकार \nrीराजदेवम-डल, नाटककार तथा मंचUथ अ9या9य िव|ान सभक बीच भेल अिछ। उत आयोजन \nमािनकराम-बैजनाथबजाजधमशाला, सुभाषचौक, िनमली (सुपौल)मे िदन]क- 30.11.2013क आयोिजत भेल \nछल, जकर अsय4ता डॉ. अशोक अिवचल तथा डॉ. रामाशीष िसंहजी कयने छलाह।xiii \n \n7. कkयाणी (2017 ): एिह पोथीक पिहलसंUकरण 2013 इUवीमे एक]की संचयनक पोथीमे \nसंकिलत कय rुित #काशनसँ #कािशत भेल अिछ।पछाित पkलवी#काशन, तुलसीभवन, जे.एल.नेहxमाग, \nवाडनं. 06,  िनमली, िजला- सुपौल, िबहार : 847452 सँ 2017 इUवीमे #कािशतभेल।  \nrी जगदीश #साद म-डल #Uतुत एक]कीकI कुल 9 गोट पाG, यथा- 1. जेलर, 2. च9 wनाथ, 3. \nअन9तकुमार, 4. सूयदेव, 5. िन' का9त, 6. ि4ितजदेव, 7. कkयाणी, 8. #िता, 9. शाि9त केर \nमाsयमसँ िलखने छिथ।  \n \n8. सतमाए (2017 ): #Uतुत पोथी- ‘सतमाए’क पिहल संUकरण 2013 इUवीमे पkलवी#काशन, \nतुलसीभवन, जे.एल.नेहxमाग, वाडनं. 06,  िनमली, िजला- सुपौल, िबहारसँ2017 इUवीमे \n#कािशतअिछ।  \nनाटककार #Uतुत ‘सतमाए’ एक]कीमे उत पाGसभक समायोजन कयने छिथ- 1. बुिz धारी, 2. \nिबपैतबाबू, 3. पुलिकत, 4. िच9तामिण, 5. िशवकुमार, 6. सुल4णी, 7. सािवGी, 8. खजुिरया, 9. \nतेतरी   \n \n9. समझौता (2017 ): पोथीक पिहलसंUकरण 2013 इUवीमे एक]की संचयनक पोथीमे संकिलत \nकय rुित #काशनसँ #कािशत भेल अिछ।पछाित पkलवी#काशन, तुलसीभवन, जे.एल.नेहxमाग, वाडनं. \n06,  िनमली, िजला- सुपौल, िबहार : 847452 सँ 2017 इUवीमे #कािशतभेल। rी जगदीश #साद \nम-डल #Uतुत एक]कीकI िनo]िकत पाGसभक माsयमसँ िलखने छिथ-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n1. याम, 2. सुका9 त, 3. फुलेसर, 4. कुसेसर, 5. मुनेसर, 6. रौदी, 7. अनुप, 8. झोली, 9. \nxपनी, 10. रेखा    \n10 . तामकतमघैल (2017 ): पोथीक पिहलसंUकरण 2013 इUवीमे एक]की संचयनक पोथीमे \nसंकिलत कय rुित #काशनसँ #कािशत भेल अिछ।पछाित पkलवी#काशन, तुलसीभवन, जे.एल.नेहxमाग, \nवाडनं. 06,  िनमली, िजला- सुपौल, िबहार : 847452 सँ 2017 इUवीमे #कािशतभेल।  \nतामक तमघैल एक]कीमे rी जगदीश #साद म-डलजी अपन भाव-भूिमकI Yयत करबाक हेतु \nिनo]िकत पाGसभकI माsयम बनौलि9ह अिछ- \n1. तेतरी, 2. रिव9w, 3. च9wदेव, 4. सुनरलाल, 5. रािगणी, 6. बलाटवाली, 7. पीपरावाली, 8. \nअनुराधा \n \n11 . बीर]गना (2017 ): पोथीक पिहलसंUकरण 2013 इUवीमे एक]की संचयनक पोथीमे संकिलत \nकय rुित #काशनसँ #कािशत भेल अिछ।पछाित पkलवी#काशन, तुलसीभवन, जे.एल.नेहxमाग, वाडनं. \n06,  िनमली, िजला- सुपौल, िबहार : 847452 सँ 2017 इUवीमे #कािशतभेल। \nrीजगदीश#सादम-डल#Uतुतएक]कीकIिनo]िकतपाGसभकमाsयमसँिलखनेछिथ- 1. सोनमाकाका, 2. \nचेथx, 3. जुगेसर, 4. अयोधी, 5. जीवन, 6. xपनी, 7. कुश ेसरी, 8. कोिशला \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nआशीष अनिच9हार \nगजल \nिवषवंदन युगधम छै \nपिरवतन युगधम छै \n \nजइमे खेने रोग हो \nसे बरतन युगधम छै \n \nखाली अपने टा रही \nसे कतरन युगधम छै \n \nखाली चाहिथ मीठ रस \nमधुगुंजन युगधम छै \n \nिबन करने कkयाण नै \nगठबंधन युगधम छै \n \nसभ पRितमे 222-2212 माGाnम अिछ। \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nजगदीश #साद म-डल \nिसिकयानेता \nआइभटछी।िभनसरसातेबजेसँघर-अँगनासँलऽकऽभटकबुथधिरलोकोकआवाजाहीआचुनावीगहमा-\nगहमीहुअलगल।अUसीबखकसुधनीदादीअपनअँगनेसँगिरयाबएलगली-  \n“जोरेिटकजरौना! तोराकिहयोनीकनइहेतौ।” \nएतेबाततँबुझलेछलजेसातबजेसँभटखसबशुxभऽजाएत।बुथिदसनिहजा, \nगामिदसिवदाभेलॱ।बुथिदसनिहजाइकमनऐदुआरेनइभेलजेचुनावमेपुिलसकबेवUथाभरपुरअिछ।केताखेपभोरसँमानेतीनबजे\nभोरेसँपुिलसकगाड़ीगाममेचPरकािटचुकलअिछ।जिहनाएकिदसपुिलसकगाड़ीचPरकािटचुकलअिछतिहनागामकनेतोसभ \nकेताखेपगाममेघुिमचुकलअिछ।तहीकालरिव9दरभायकIबुथिदससँअबैतदेखलयैन।मनमेजिहनाउसाहबुिझपड़लतिहनाहतो\nसाहसेहोबुिझपड़ल।मुदातइसँहमराकोनमतलब।ई‘उसाह-हतोसाह’हुनकरअपनमामलािछऐन।हुनकेटानिह, \nसबहकअपन-अपनमामलाछीहेजेिजनगीमेकेनाउसािहतभऽजीबवाहतोसािहतभऽजीब...। \nलगमेअिबतेरिव9दरभायकIपुछलयैन-  \n“भाय, बुथिदससँअबैछी?”  \nजिहनापुछलयैनतिहनारिव9दरोभायबजला-  \n“हँ।” \nसातसँसमयऊपरभऽचुकलछल।सातबजेसँभटखसबशुxहएतसेबुझलरहबेकरए।बजलॱ-  \n“भटखसाकऽअबैछी?”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमरबातसुिनरिव9दरभायकनीकालचुपेरहला।फेरकीफुरलैनकीनिह, बजला-  \n“नइअखनभटकहRखसेलॱहेन।लोककभीड़दुनूबुथपरअिछए।जिहनाकतारलागलभटखसौिनहारकभीड़अिछतिह \nनागॱआँ-घDआिसखौिनहारकभीड़सेहोअिछ।तैसंगऐबुथसँओइबुथपरपुिलसकगाड़ीकदौड़ौ-दौड़ीसेहोअिछए।” \nओना, \nरिव9दरभायकोनोराजनीितकदलकलोकनइछैथमुदाअपनदलनिहछैनसेहोबातनिहयIअिछ।अपनदलऐलोभहेबनौनेछैथजेजख \nनमनुखछी, \nसमािजक#ाणीछीतखनमनुखआजानवरकबीचभेदोतँयएहनेअिछ।तँएसमाजकबीचेनेबासकरैकअिछतइलेतँलोककसमूहकसं\nगरहैपड़त।लोकेकसमूहनेसमाजोछी।अहीलोभकदुआरेरिव9दरभायसमाजमेसिnयछैथ।सभरंगकलोकसमाजमेअिछएतँएस \nभध9धीलोकरिव9दरभायछिथए।केकरोिबआह-दानकलेन-देनक#होइिकrाzमेपंचदान-िवरखोिnया-\nकमक#होइआिककेकरोदुनूबेकतीकबीचकमतभेदक#होइरिव9दरभायकेनाओइबीचनइपड़ता। \nपािलयामे9टकचुनावछी।देशकभागकफैसलाहएत।ओना, कोनो-कोनोरायमेिवधानसभाकचुनावसेहोछीआखुदरो-\nखािन4ेGकचुनावसेहोछीहे।मुदाअपनाऐठामसेकमअिछ।माGपािलयामे9टकचुनावछी।मुँहदेखमुंगबापरसिनहाररिव9दरभाय \nछिथए, \nतँएमनमेभेलजेजँभटकिवषयमेपुछबैनतँअनेरेवेचारेगामकझगड़ामेओझराजेता।असगररिव9दरेभायकीकीकरता।मािGकिदस \nसँकोनोपाटकसनेसमिमयौतभाएपठौनेहेतैनतँसासुरिदससँसारिकनकोसनेसपठौनिहहेतैन।तेतबेनिह, \nजाइितकमैनजनकफरमानभीनेहेतैनआसंगी-\nसाथीकिभ?े।मुदासभिकछुरिहतोरिव9दरभायइमानदारलोककिगनतीमेगनलजाइतेछैथ।नवकाकM5युटरकिहसाबतँनिहपढ़लै\nनअिछमुदादेशीिहसाबपढ़नेएतेतँबुिझतेछैथजेगामकइमानदारीकतराजूपाइ-कौड़ीकछी, \nजेकरड-टीकेतौहाथीकनॉंगैरजकRबिनगेलअिछतँकेतौपूछकीबकरीजकRसेहोअिछए।अहीबीचनेरिव9दरभायकIरहबाकोछैन \n।ओना, रिव9दरभायदुनूरंगकलोकछिथए।मानेईजेकेकरो-लेहाथीकनॉंगैरजकRछैथ, तँकेकरो-\nलेपूछकीबकरीजकRसेहोछिथए।तँएकहबजेरिव9दरभायओहनबकलेल-\nढहलेलजकRछैथजेअपनअसिथरिवचारराजनीितक#ितनिहबनासकैछैथसेहोबातनिहयIअिछ।बनाइयोतँसिकतेछैथमुदातइमे\nबाधोछै9हे।बाधाईछैनजेपािलयामे9टक4ेGनमहररहनेअिधकतरनेताकघर–चुनावलड़िनहार–कनेदूर-दूरछै9हेजइसँपिहले-\nपिहलबेरनामोसुनैछैथ, मुदादू-तीनटानेतालगकरहनेिच9हो-पिरचयआउिचतो-उपकारहोइतेछैन।तँएजँरिव9दरभायअपनअ-\nअसिथरिवचारअपनेजीवनआअपनजीवनकउदेसकIदेखैतजँराजनीितकिवचारानुसारअसिथरोकरतातइमेबाधाईछैनजेिच9हर \nबोनेताआउपकािरयोनेताचुनावे-चुनावअपनदलबदैललइछैन, \nजइसँरिव9दरभाइकपाटसेहोबदैलजाइतेछैन...।रिव9दरभायकIपुछलयैन-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“भाय, भटखसबएकखनजाएब?”  \nरिव9दरभायबजला-  \n“आबएPेबेरछअ-बजेसRझमेजाएब।छअबजेतकभटअपनाऐठामछी।” \nरिव9दरभाइक‘छअ-बजे’सुिनबजागेल-  \n“आनठामकदोसरसमयअिछ?”  \nरिव9दरभायबजला-  \n“अखनऔगुताएलछीतँएबेसीगप-\nस5पनइकरब।एकेटागपबुिझलएहजेकेतौचािरबजेतकआकेतौतीिनयIबजेतकभटखसत।” \nमनमेभेलजेपुिछऐन, एनािकए? \nजइ#शासनकIसातबजेसँचािरबजेतकभटकरबैकशितअिछओदूघ9टाआरोिकएनेकरासकैए।फेरभेलजेभऽसकैएओइसभबु\nथपरभटेकमखसैतहोइ।अपनोमनकहलकजेअखनसँजेतेभटखसतओतेतँसंयामेपतराइतेजाएत, अ9त-\nअ9तहोइतपतराइयेजाएत।आनेकाजजकRलगलेभऽजाएत।आगूबढ़लॱतँसुधनीदादीकIरUतापरबैसलयG-\nकुGगिरयबैतदेखिलऐन।मनमेभेलजेआइदेशकमहापवकशुभिदनछी, \nतखनअUसीबखकसुधनीदादीिकएगािरपिढ़अपनोअशुभिदनआसुनिनहारोकअशुभिदनबनारहलीअिछ? \nसेनिहतँपुिछऐलइिछऐन।मुदालगलेमनमेभेलरUतापरछीजँकहॴतइिबचेमेपुिलसकगाड़ीआिबगेलतँअनेरेलफड़ामेपिड़जाएब।मु\nदामनमेखुटखुटीपकैिड़येलेलकजेभोरे-भोरसुधनीदादीकIकीभऽगेलैनजेएनागिरयबैछिथन? आगूतकलॱतँबीस-\nपचीसलगीहटलxपनीभौजीकIदेखलयैन।मनमािनगेलजेxपनीभौजीलगसभभRजलिगजाएत।आगूबिढ़, \nxपनीभौजीलगपहुँचतेबजलॱ-  \n“भौजी, दादीिकएभोरे-भोरबतािहजकRरUतापरबैसगिरयबैछिथन?”  \n‘बतािह’सुिनिवचारमेिवरामदैतxपनीभौजीबजली-  \n“बौआ, दूहजारxपैआलेटरीनबनबैकनाओंपरआपॉंचहजारघरकनाओंपरिसिकयानेताठिकलेलकै, \nवएहभोरेनजैरपड़लैनिकगिरयौनाइशुxकेलिखन।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘िसिकयानेता’बुझबेनेकेलॱ, \nओनागाममेतीनटािसिकयापहलमानोआिसिकयाखिलफोअिछमुदािसिकयानेतोअिछसेभौजीएमुहIसुनलॱ।लगलेमनमेईहोभेलजे\nभिरसकिसPी-मौनीककारोबारदुआरेलोक‘िसिकयानेता’कहैतहोइ।बजलॱ-  \n“भौजी, केसभअपनागाममे‘िसिकयानेता’छैथ?”  \nएPेबेरनकमाइनकरैतभौजीबजली-  \n“ओइछौड़ासभकIनइदेखैिछऐजेमौगीजकRझॲटोबढ़ौनेअिछआतैपरसँमोछो-दाढ़ीसभिदनकटबैएआमौिगयेकसलवार-\nजMफरजकRपइजमोआकुरतोपहीिरलइएआअँगने-अँगनेभेलघुरैए।” \nभौजीकबातआरोसुनैकमनहोइछलमुदाभटकिदनछी, \nआइयोतँलोकबुझहजेहमरोिगनतीसरकारबनबैमेभइयेरहलअिछ।बजलॱ-  \n“भौजी, अनेरेनेसुधनीदादीबतािहभेलछैथ।ओतँभागम9तछैथजेएहनोठक-\nफुिसयाहकदुिनयRमेअUसीबखकउमेरमेगिरयेबोतँकिरतेछैथ।” \nहमरबातसुिनभौजीमुिUकयेली।मुदाबजलीिकछुने। \n \nशaदसंया : 1023, ितिथ : मजदूरिदवस, 2019 \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचGकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचRक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेष]क :- \n१) हाइकू िवशेष]क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष]क २१ म अंक ,  १ नवMबर २०० ८  \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष]क ६७ म अंक , १ अटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेष]क ७० म अंक , १५ नवMबर २०१०   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_ 11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष]क ७२ म अंक १५ िदसMबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष]क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2 011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष]क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगUत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भित गजल िवशेष]क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी4ा िवशेष]क १४२ म, अंक १५ नवMबर २०१३  \nVideha_15_11_201 3        Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक]त िमr मधुप िवशेष]क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव9द ठाकुर िवशेष]क १८ ९ म अंक १ नवMबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च9w ठाकुर अिनल िवशेष]क १९१ म अंक १ िदसMबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सMमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ#ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अkबम  गीत  संगीत  िवशेष]क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिGत  रचनापर  आम ंिGत  आलोचकक  िट5पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प]च  टा किवता आ ओइपर  मधुका9त  झाक  िट5पणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  #साद  म-डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संUकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n#काशन   नीचRक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिGकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवrेy  रचनाक  एकटा समाना9तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली #ब9ध -िनब9ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह  ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना0य उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली #ब9ध -िनब9ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nu ances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सMमान : सMमान-सूची \n  \nअपन मंतYय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहय आ9दोलन: मानुषीिमह संUकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n#थम मैिथली पाि4क ई-पिGका ISSN 2229-547X VIDEHAसMपादक: गजे9w ठाकुर। सह-सMपादक:  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउमेश मंडल। सहायक सMपादक: राम िवलास साहु, न9द िवलास राय, स9दीप कुमार साफी आ मु?ाजी \n(मनोज कुमार कण)। सMपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचG- बेचन ठाकुर। सMपादक- सूचना-सMपक-समाद- पूनम \nमंडल। सMपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ#कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदाियव लेखक गणक मsय \nछि9ह)editorial.staff.videha@gmail.com कI मेल अटैचमे-टक xपमI .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÈटमे पठा सकै छिथ। एतऽ #कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहक लोकिनक लगमे \nरहति9ह, माG एकर #थम #काशनक/ ि#ंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई-#काशन/ \nि#ंट-#काशनक अिधकार ऐ ई-पिGकाकI छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयkटीक/ पािरrिमकक #ावधान नै छै। तI रॉयkटीक/ पािरrिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि45त पिरचय आ अपन Uकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल #काशनक हेतु िवदेह (पाि4क) \nई पिGकाकI देल जा रहल अिछ। मेल #ा5त होयबाक बाद यथासंभव शीÊ ( सात िदनक भीतर) एकर \n#काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिGकाकI rीमित लËमी ठाकुर |ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकI ई #कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -2019 सविधकार  सुरि4त।  िवदेहमे #कािशत  सभटा रचना आ आकइवक  सविधकार  \nरचनाकार  आ संहकक  लगमे छि9ह।  ५ जुलाई  २००४  कI \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ #ारMभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  #थम  उपिUथितक  याGा िवदेह - #थम  मैिथली पाि4क  ई \nपिGका धिर  पहुँच ल अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई #कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिGकाक  #वताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  एीगेटरक  xपमे \n#युत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिGका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \ni/dMa/dSignAu/dLa/dSignAa/dI/dLa /dxa/dSignAa/dCha/dKa /dPha/dSignUu/dLa, /dJa/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 10 \nii ISBN : 978-81-90772-03-7, /dShRa/dSignU/dSignI/dTa /dPRa/dKa/dSignAa/dSha/dNa, /dRa/dSignAa/dJa/dSignE/dN.half /dDRa /dNa/dxa/dRa, /dNa/dIi /dSignI/dDa /dL.half /dLa/dSignIi  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८४ म अंक  १५ अ᭍टूबर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४२ अंक  २८४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \niiiISBN : 978-93-87675-37-7, /dPa/dLLa/dVa/dSignIi /dPRa/dKa/dSignAa/dSha/dNa, /dJa/dSignE./dE/dLa./dNa/dSignE/dHa/dRa_dSignU /dMa/dSignAa/dxa/dReph, /dVa/dSignAa/dDda/dReph /dNa/dAnusvara. 06, /dSignI/dNa/dMa/dReph/dLa/dSignIi (/dSa/dSignU/dPa/dSignAu/dLa)   \niv/dSa/dxa/dRa /dRa/dSignAa/dSignI/dTa /dDa/dSignIi/dPa /dJa/dRa/dYa, /dSa/dAnusvara/dSignI.M/dKSsa/dPTa /dI/dSignI/dTa/dHa/dSignAa/dSa, /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 06  \nv/dMa/dSignAu/dLa/dSignAa/dI/dLa /dxa/dSignAa/dCha/dKa /dPha/dSignUu/dLa, /dJa/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 05 \nvi/dSignI.M/dMa/dSignI.M/dTha/dLa/dSignAa/dKa /dBa/dSignE/dTta/dSignIi, /dJa/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 08 \nvii/dSignI.M/dMa/dSignI.M/dTha/dLa/dSignAa/dKa /dBa/dSignE/dTta/dSignIi, /dJa/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 09 \nviii/dSa/dxa/dRa /dRa/dSignAa/dSignI/dTa /dDa/dSignIi/dPa /dJa/dRa/dYa, /dSa/dAnusvara/dSignI.M/dKSsa/dPTa /dI/dSignI/dTa/dHa/dSignAa/dSa, /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 07 \nix/dSa/dxa/dRa /dRa/dSignAa/dSignI/dTa /dDa/dSignIi/dPa /dJa/dRa/dYa, /dSa/dAnusvara/dSignI.M/dKSsa/dPTa /dI/dSignI/dTa/dHa/dSignAa/dSa, /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 07 \nx/dJha/dMa/dSignE/dSignI.M/dLa/dYa/dSignAa /dSignI/dBa/dAa/dHa, /dJa/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dAa/dMa/dSignU/dKha /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha- 10-11 \nxi/dSa/dxa/dRa /dRa/dSignAa/dSignI/dTa /dDa/dSignIi/dPa /dJa/dRa/dYa, /dSa/dAnusvara/dSignI.M/dKSsa/dPTa /dI/dSignI/dTa/dHa/dSignAa/dSa, /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 07 \nxii/dSa/dxa/dRa /dRa/dSignAa/dSignI/dTa /dDa/dSignIi/dPa /dJa/dRa/dYa, /dSa/dAnusvara/dSignI.M/dKSsa/dPTa /dI/dSignI/dTa/dHa/dSignAa/dSa, /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 07 \nxiii/dSa/dxa/dRa /dRa/dSignAa/dSignI/dTa /dDa/dSignIi/dPa /dJa/dRa/dYa, /dSa/dAnusvara/dSignI.M/dKSsa/dPTa /dI/dSignI/dTa/dHa/dSignAa/dSa, /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 07 \n  ","size_mb":0.33,"has_text":true},"Videha 285.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 285.pdf","name":"Videha 285.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २८५  म अंक  ०१  नवबर  २०१९  (वष १२  मास  १४३  अंक  २८५ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n #दीप पु'पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म/डल--  जगदीश #साद म/डलक ‘गीत3जिल ’ \n \n \n३. \n आशीष अनिच7हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश #साद म/डलक लघुकथा- समयसँपिहनेचेतिकसान  \n \n \n \n#दीप पु'प \nगजल- १  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदोसरक गीत उगबै अिछ चान मीता \nहमर गजलो गबै भूखक गान मीता \n \nआब Aदल बऽनब ने हम गऽछब किहयो \nजरल पेटसँ उठै ने सुर तान मीता \n \nभेल बटुआसँ तगमाकD नीक दोEती \nिबन टका छी सभा मFये आन मीता \n \nजैह देबै अहG हम रखबै हुलिसकD \nगाय बूढ़ो खपै िव#- दान मीता \n \nपGतमे हम अछोपक छी भोज खाइत \n‘पु'प’कD नइ िफकर आ ने मान मीता \n \n(2122 1222 2122 सभ  पGितमे) \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nशMद छौ भाव छौ अलंकार छौ तोर आँिख \nिपपनी तऽर सािहOय-संसार छौ तोर आँिख \n \nमन शा7तनु भेल ठमकै तोरे लग जा-जा कऽ \nकी नव सुरसिरक अवतार छौ तोर आँिख \n \nजेना कोनो दिरPकD भेटल राज-पाट \nतिहना ऐ जीवनक आधार छौ तोर आँिख \n \nकी कोना कथी कखन ककरा िकए सन बहुत \nसR सजीव #Sक बौछार छौ तोर आँिख \n \nछै िवधाता हाथमे बGचल बTड कौशल-कला \nऐ शाUत तVयकेर #चार छौ तोर आँिख  \n \n(222222222222- बहरे- मीर) \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nउमेश म/डल \n \nजगदीश #साद म/डलक ‘गीत3जिल ’ \n \n \nगीत3जिल (2013 /2020 ): पR िवधामे Zी जगदीश #साद म/डलक #Eतुत पोथी ‘गीत3जिल’, पGचम \nकृित िछयि7ह। म/डलजीक का^यधारा अपने-आपमे फराक Eथान िनAिपत करैत अिछ। जािहठामक \nका^यधारा मु_य Aपसँ या तँ भि`तपरक िच7तनधारा वा शृंगारपरक िच7तनधारासँ aिसत छल, ओना गौण \nAपमे #कृितपरकका^यक संग िमिथलाक पाविन-ितहार, समाजक रीित-िरवाज धिरमे अपन िवकासवादी \nगितये चिल रहल छल, तािहठाममानवीय मूdयकD यथाथपरक Aपमे नव दृिeकोण तथा नव-भाव-भूिमक \nसंग म/डलजी अपन जीवनक िfयागत-अनुभवक आधारपर का^यक सृजन  कएलिन अिछ।   \n#Eतुत पR संaहमे कुल 37 गोट रचना संaिहत अिछ जािहमे#थम पR- ‘हाल-बेहाल’ िथक। एिह \nरचनाक माFयमसँ किव कहैत छिथ जे उसर भूिममे सेहो जखन हाल डगडगाइत अिछ तँ नव फूलक \nिसरजल भऽ जाइछ-  \n“डगडगाएलहालपािबउसरक \nफूलउE सरिसरजैतरहैछै। \nघूिरतािकनैभरमएभौरा \nिदवारसराजकहबैतरहैछै। \nहाल-बेहालदेिखरंगराही \nकुशलफूल...।”i \nकिव कहैत छिथ जे केहनो पिरिEथितमे शीलकD निह छोड़बाक चाही मुदा वतमानमे शीलक िEथित  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदेिख हंस कािन कऽ किह रहल अिछ-  \n“शीलाशीलदेिख-देिख \nहंस कािनकहैतएलैए। \nएकशीलZृंगचिढ़-चिढ़ \nदोसरZृंगारबनैतएलैए। \nशीलाशीलदेिख-देिख \nहंसकािन...।”ii \nभावक अभाव भेलासँ कुभाव बिन जाइत अिछ आ कुभाव बिन #ेम गीत िलखाइत रहैत अिछ-  \n“भाव-अभाव कुभाव बिन-बिन  \nगीत #ेम िलखाइत रहै छै।  \nरंग िसयाही रोशनाइ बिन-बिन  \nरेहे-रेह...।”iii \nिदन घटैत अिछ राित चिल आबैत अिछ। िदन-राित बदलैत मौसम बदैल जाइत अिछ। चलैत ई \nfम वषमे बदैल जाइत अिछ। #कृितक लीला बदलैत रहैत अिछ-   \n“िदनघटतैिकराितयौभैया \nमौसममुEकीदइछै \nसालेिदनकसमैयेकेते \nरंगलीलाकबदलैछै..।”iv \nताल-ताल िमिल बेताल भऽ बGिह आवाज भिर रहल अिछ आ तन-मनसँ उठैत आिग छातीमे मुnा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमािर कहैत अिछ-  \n“उिठतेआिगतनैकमन \nमुnाछातीमािरकहैछै \nताल-तालिमलाबेताल \nसंगबGिहआवाजभरैछै। \nउिठतेआिगतनैकमन \nमुnाछातीमािरकहैछै \nमुnा...।”v \nहे कौआ छoपरपर बैसल िकए कुचड़ै छह। लग आिब नैहराक हाल-चाल, पिरवार आ गाम-समाजक \nसोखर सुनावह-  \n“छoपरिकएकुचड़ैछहहेकौआ \nछािनपरिकएबैसलछह। \nलग-आिबसमादसुनाबह \nनिहराकसोखैरगािब सुनाबह \nभैया-भौजीकहाल-चालसंग \nगाम-समाजकहालसुनाबह। \nछािनिकएकुचड़ैछहहेकौआ \nछािनपर...।”vi \n‘गामसँ िकएडरै छी’ गीतक माFयमसँ किव #वासी लोककD सचेत कएलिन अिछ। ओ कहैत छिथ जे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएक िदिस अपन बाप-पुpखाक पुpषाथक गीत गाबै छी आ दोसर िदिस गामसँ डरे शहर िदिस भािग \nरहल छी-  \n“बाप-पुpखाकपुpषाथगािब-गािब \nछाती-तािनहामीभरैछी \nनानी-दादीकिखE सा-िपहानी \nसुना-सुनामोहैतरहैछी \nतखनिकएगामिबसरैछी \nगामसँिकएडरैछी \nभाययौ...।”vii \nअ7हार आ इजोत िजनगीक दुनू पq संगिह चलैत अिछ। दुखक सागरक िबrचेमे सुखक सागर \nसेहो रहैत अिछ। एnिह मासमे अमाविसया आ पूिणमा रहैत अिछ-  \n“दोहरीपqिजनगीचलैछै \nअ7हार-इजोतकहबैछै। \nदुखसागरबीचसुखसागर \nअमविसयापूिणमाकहबैछै। \nएnेमासकदुनूपqछी \nबुझैकफेरचलैतएलैए \nबेढ़बगीतगबैतएलैए \nबेढ़बगीत...।”viii  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजे ^यि`त अपमान आ मान केर भेदकD िबसिर जाइत अिछ ओ सुरधाम िदिस चिल जाइछ। एिह \n#संग किव ‘संग िजनगी’गीतक माFयमसँ कहैत छिथ-  \n“मान-अपमानभेदभुिल \nसंगिमिलसुरधामचलैछै। \nघाट-बाटअटैक-मटैक \nहािरजीतगुणगानकरैछै। \nहािरजीतगुणगानकरैछै। \nसंगिजनगी...।”ix \n‘सबहक िजनगी’ गीतक माFयमसँ कहैत छिथ जे सबहक िजनगी गीत गबैत छैक, ओ गीत \nनिहबिdक सुख-दुख कहैत छैक- \n“सबहकिजनगीगीतगबैछै \nगीतकसंगसुख-दुखकहैछै। \nकेकरोसुखाएलसुख \nतँकेकरोदुखाएल-सुखाएलकहैछै।”x \nकिव कहैत छिथ जे सबहक िजनगीकD अपन-अपन तानी-भरनी होइछ जे समयक संग परीqा दैत \nचलैत रहैत अिछ-  \n“पकैड़तानसभकिजनगी \nघड़ीपरीqादैतचलैछै। \nतीत-मीठगिढ़-गिढ़, मिढ़-मिढ़  \nिदन-राितकहैतचलैछै..।”xi  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘पकैड़ पग’ गीतक माFयमसँ किव कहय चाहैत छिथ जे #ेमक पहुँची पकिड़ आगूक पथपर पग-पग \nचलैत चलू- \n“पकैड़पगपएरे-पएरे \nपग-पगपथपकड़ैतचलू। \nपकैड़#ेमपहुँचीपकैड़ \nसंगिजनगीकचलैतचलू। \nसंगिजनगीकचलैतचलू। \nपकैड़पगपएरे-पएरेपकैड़...।”xii \nएिहठाम ककरो संच-मच कहG रहय दैत अिछ। िचड़िचड़ी छीिट कऽ िटकमे ओझरी लगबैत रहैत \nअिछ। रंग बदिल-बदिल एक-दोसरापर िसयाही फेकैत रहैत अिछ-  \n“रंग-िसयाहीबदैल-बदैल \nआँिखइजोतबदलैतरहैए। \nयारयौ, संच-मंचरहएकहGदइए। \nभजारयौ...।”xiii \nबािढ़क #लयकारी वातावरणमे सेहो म/डलजीक िच7ता मानवीय सरोकारेक छि7ह। कहैत छिथ- \nकािन-कलिप के ककरा कहत, सभ अपनिह दुखसँ दुिखत अिछ..! के सुनत केकर बात, अपनिह सभ \nवौड़ा गेल अिछ..! उ`त भावकD िनv पGितमे देखल जाए- \n“कािनकलैपकेकराकेकहतै \nअपनेबेथेसभबेथागेल। \nकेसुनतकेकरनचारी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपनेमनेसभवौड़ागेल। \nअपनेमनेमेसभ...।”xiv \nचीनीक चोर िजलेबी चीनीकD चोरबैत-चोरबैत चीनीक बोरमे डुिम कऽ मिर जाइत अिछ-  \n“रसरिसयारसरिच-रिच \nरसे-रसरिसआइतरहैछी \nचीनी-बोरिजलेबीजिहना \nिबनुओर-छोरेडुिममरैछी \nिबनुओर-छोरेडुिममरैछी..।”xv \nमीत यौ, माw अहॴटा कD निह कहैत छीगहवरक बीच गुहािर सेहो करैत छी-   \n“मीतयौ, अहॴकDकहैछी \nगहबरबीचगुहािरकरैछी। \nिदशाचाAफेिकफूल \nशंखअकासफूकैतरहैछी \nदेव-दानव-मानवकिह-किह \nअकासशंखफूकैतरहैछी \nमीतयौ, गहबरबीचगुहािरकरैछी।”xvi \nअजीव-अजीव खेल चिल रहल अिछ, ई खेल निह बिdक खाली खाली मन भरल जा रहल अिछ-  \n“अजीब-अजीबखेलचलैछै \nखाली-खालीमनभरैछै।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअजीब...।”xvii \nहाल िवकराल बनल अिछ। मुँहगर-क7हगर लोकक बीच केकरा के देखत-सुनत? तD हारल-मारल \nहेराएल चिल रहल छी-  \n“हाल-गालिवकरालबनलछै \nमुँहगर-क7हगरबीचपड़लछै \nकेकेकरादेखतै-सुनतै \nहारल-मारलहेराएलचलैछै।”xviii \nजािहठामक #जात3िwक सzा के7Pीकरण भऽ संचािलत-#सािरत होइत अिछ तािहठामक जनगणक \nEवरकD किव #Eतुत पRक माFयमसँ कहैत छिथ जे कखनहुँ दौड़ैत तँ कखनहुँ ठमकैत आशाक केर \nआश धयने िघिसयाइत चिल रहल छी-   \n“कखनोदौड़, कखनोठमैक \nआशा-आशिघिसयाइतचलैए \nसतरंगगीतगबैतचलैए।”xix \nबाल आ जुआनी, िचz आ चेतन सभटा हेरा गेल..! बािढ़क िविभिषकासँ wEत भऽ किव िलखैत \nछिथ-  \n“बालदहाजुआनीजुिड़-जुिड़ \nिचzचेतनसेहोहरागेल \nिमतयौ, बािढ़मेसभिकछुदहागेल।”xx \nअसली वािनकD अथ{त् असली चािलकD छोिड़ जे कुवािन धरत माने कुचािलकD पकिड़ कऽ चलत तँ \nओ }ममे भरमैत रहत।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n...उ`त भावकD किव एिह तरहD ^य`त कएलिन अिछ-  \n“बािनछोिड़कुबािनपकैड़ \nचीज-बौसबनबैछी। \nभरैमभरमभिर-भिर \nभरमैतिकएरहैछी। \nिनरमोहीबौआ...।”xxi \n‘अपना गितये’शीषक पRक माFयमसँ किव कहैत छिथ जे िजनगी तँ एकटा परीqा िथक, जकरा \nसभिकयो अपना गितये पग-पग परीqा दैत िजनगी चला रहल अिछ-  \n“अपनागितएसबहकिजनगी \nपगपरीqादैतचलैछै। \nतीत-मीठसुआदिसरैज \nराित-िदनकहैतचलैछै। \nपग-पगपरीqादैतचलैछै।”xxii \nजािहठामक #ीतक रीित कुरीत बिन गेल अिछ, कुरीतकD सुरीित कोना बनाएबआ जािहठाम घर-दुआिर \nथाल-िखचार बनल अिछ ओिहठामक कdपनाक कdपवृq कोना रोपब- \n“#ीितकरीितकुरीतबनलछै \nरीित-सुरीितकेनाबनापेबै। \nथाल-िखचारघर-~ारबिन \nवृqकdपकेनारोिपपेबै।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहेबिहनाहेसंगी, हे#ेमी \nसुरतकेनाबदलबै \nहेबिहना...।”xxiii \nसुखक जे धारा अतृoत होइत अिछ ओिह धारामे िजनगी भँिसया गेल अिछ आ मन कलपैत-कलपैत \nकािन रहल अिछ-  \n“सु` खकअतृoतधारमे \nभँिसयागेलैजीवन। \nभँिस-भँिसभँिसयाभँिसया \nकािन-कलैपकहैएमन।”xxiv \nकिव ओहन ^यि`तकD, जे ठिक-फुिसया पिनया कऽ अनका िजनगीक संग खेल खेलाइत अिछ, \nनढ़ड़ा हेल हेलैत रहैत अिछ। ओहन ^यि`तकD सचेत करैत कहैत छिथ- अहॉं अनका निह, अपनिह \nिजनगीक संग खेलै छी-   \n“नढ़ड़ाहेलहेलैछी, भाययौ \nनढ़ड़ाहेलहेलैछी। \nठिक-ठिक, फुिसया-पिनया \nिजनगीसंगखेलैछी, भाययौ \nिजनगीसंगखेलैछी। \nनढ़ड़ाहेल...। \nजुगछलजमानाछल \nकलैपकूशनेलागैछेलै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसोझ-साझफुलैक-फलैक \nचािलिखिखरधेनेछेलॱ। \nचािलिखिखरधेनेछेलॱ। \nनढ़ड़ाहेल...।”xxv \nअसमानताक भेद-भावकD देिख किव qुMध भऽ गेल छिथ तD कहैत छिथ- चलू उिचतपुर देश \nजािहठाम सबहक सभ िकछु समान होइक अथ{त् जतय समानताक भाव होइक-  \n“चलूउिचतपुरदेश \nयौ-भैयाचलूउिचतपुरदेश। \nनैअिछभेदभावओतएिकछु \nनै अिछचोर-बैमान। \nनै अिछऊँच-नीचिकरदानी \nसबहकएnेभेष। \nसबहकएnेभेष। \nचलूउिचतपुर...। \nसबहकचािल-ढािलएnे \nअिछसबहकमान-समान \nमन-मनुखबिन-बिनसभ \nभरैएसूर-तान, यौभैया \nभरैएसूर-तान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजेहेनदेसतेहेनभेष \nचलूउिचतपुर...। \nआिग-पािनकभेदकोनोनै  \nसबहकएnेउदेस। \nपढ़ै-िलखैकएnेरE ताअिछ \nसबहकएnेसनेस। \nचलूउिचतपुर...।”xxvi \nआशाकD िजनगी कहल जाइछ मुदा ओिह आशापर पािन फेिर गेल अिछ। मुदा हािर कोना Eवीकार \nकरब, तD आशाक डोर पकिड़ पाछू-पाछू िघिसयाइत चिल रहल छी-    \n“गामेमेहराएलछी \nरंग-िब रंगअ-पािन \nनीकसँिछिड़याएलछी। \nनीकसँिछिड़याएलछी। \nकािनकलैपकेतेकहब \n..तैपरपािनफेराएलछै \nतैयोआशकडोरपकैड़ \nपाछू-पाछूिघिसयाएलछी। \nकािनकलैपकेतेकहब”xxvii \nहँसैत, गबैत, नाचैत कहुना अहॉंक दुआिर पहुँचबे करब मुदा मकरजालक फGस तँ रहबे करत-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“हँसैत, गबैत, नचैत, भसैत \nपहुँचबतोरदुआिर \nमुदा, फGसफँिसमकरजालमे \nमेटागेलसभचौपािड़ \nहेमइये...।”xxviii \nजिहना वंशी पािनक मFय घात लगौने रहैत अिछ आ बोरक ग7धसँ िशकार फँिस जाइत अिछ \nतिहना वतमान कालख/डक िEथित अिछ, एिह #संगमे किव कहैत छिथ-  \n“ितनकिमयाबंशीबिन-बिन \nपािनबीचघितयापड़लछै। \nग7धबोरसुग7धकिह-किह \nमुँहमFयअवघातबनलछै। \nघातलगौनेघातलगलछै।”xxix \nजािह ^यि`तकD नमहर टGग छैक आथ{त् जिनक आधार पैघ छैक वएह आिड़-धूर (बाधाकD) टिप \nसकैत अिछ-  \n“देहमेनमहरटGगजेकर \nआिड़-धूरवएहकुिदटपैछै। \nटिपटपानहाथोकहैत \nराहीराहपकैड़चलैछै। \nदेहमेनमहरटGगजेकर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआिड़-धूर...।”xxx \nिन'कषत: कहल जा सकैछ जे एखन धिरक का^यधाराजे मFययुगीन का^यधारासँ #भािवत \nिच7तनधारामे चिल रहल छल, ओिहसँ हिट Zी जगदीश #साद म/डलक का^यधारामे िवषयो-वEतु आ \nयथाथवादी दृिeकोणक झलक सेहो अिछ।  \nएिह पोथीमे कुल 37 गोट पR संaिहत अिछ, यथा- ‘हाल-बेहाल’,‘शीला शील’,‘रंग िसयाही’,‘िदन \nघटतै’,‘उिठते आिग’,‘छo पर िकए’,‘गामसँ िकए’,‘बेढब Aप’,‘संग िजनगी’,‘सबहक िजनगी’,‘सुन मैया \nगे’,‘पकैड़ तान’,‘भोरे’,‘कनी जगा देब’,‘पकैड़ पग’,‘संच-मंच रहए कहG दइए’,‘ओस बिन’,‘बािढ़मे \nसभ’,‘हेराएल-ढेराएल’,‘मीत यौ अहॴकD कहै छी’,‘अजीब-अजीब’,‘अपने ताले’,‘पग-पग’,‘मीत यौ’,‘िनरमोही \nबौआ’,‘अपना गितये’,‘भजार यौ’,‘हे बिहनी’,‘हे बिहना, हे दीदी’,‘सु` खक अतृoत’,‘नढ़ड़ा हेल हेलै छी’,‘अहॴ \nकहू’,‘चलू उिचतपुर देश’,‘कािन कलैप’,‘बुिधये बाट’,‘जुग-जुग’,‘घात लगौने’,‘देहमे नमहर।’ \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \nआशीष अनिच7हार \nगजल \nभीजल कपड़ा गुदगर देह \nिबजली लागै सुंदर देह \n \nगौतम धेलिथ इंPक भेष \nफेरो पाथर हुनकर देह \n \nहुनका ताकी कोने कोन \nहमरा लग छै िजनकर देह \n \nबजर सपना बजर आँिख \nबजर जीवन बजर देह \n \nसरकारक फाइल बहुते पैघ \nदेखू घटलै िकनकर देह \n \nसभ पGितमे  22 22 2221 माwाfम अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \nजगदीश #साद म/डल \nसमयसँपिहनेचेतिकसान  \n \nअखनतकदुिनयGकइितहासमेआजुकसमयसभसँबेसीसपभेबेकएलअिछ। \nजिहनाआिथकqेwमेतिहनावौिधकqेwमेसेहोभेबेकएलअिछ।तँएकहबजेसामिरकqेwमेनिहभेलअिछसेहोबातनिहयDअ \nिछ, सेहोभेबेकएलअिछ।जेकरफलाफलदेखतेछीजेदेशक-देशमेटेबोकरैएआदेशक-\nदेशसमृिसँसमृितमबिनयरहलअिछए।तहीबीचमेनेबेरोजगारीसेहोएतेकबिढ़येगेलअिछजेतेआइधिरकइितहासमेकिहयोनेभे\nलअिछ।खाएरजेतएजेभेलअिछसेतेतएरहअ। \nठनकाठनकैछैतेिकयोअपनमाथपरहाथरिखसाहोर-साहोरकरैए।अहीसोिचबी.ए. \nकेलापछाइतअपनोमनमेउठलजेिकछुकरकचाही।मुदारोजगारतँशहर-बजारपकैड़लेलकअिछ, \nतइलेगामछोिड़जाइयेपड़त।जखनेअपनरोजगार-लेशहर-बजारजाएबतखनेपिरवारकसंगगामो-\nसमाजकDछोिड़जाइयेपड़त।जखनसभिकछुछोिड़गामसँचिलजाएबतखनिजनगीकमोलेकीरहल।िजनगीकमोलतँतखननेहोइए \nजखनअपनासंगपिरवारोआसमाजोकबीचिकछुकरैकअवसरभेटएआिकछुकरी।मुदासेबाहरगेनेभेटतनिह, तँएमनघुिरयाइत-\nघुिरयाइतमािनलेलकजेगामेमेिकछुरोजगारकउपायकरब।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअखनधिरकजेपिरवारोआसमाजोकिEथितरहलओमरनासरहलजेकरफलाफलसभदेखतेछी।एहेनमरनासिEथ \nितकपिरवारोआसमाजोकबीचकेनाजीवनमेजानऔत? \n#Sजेसोझामेआिबठाढ़भेलओपवतनुमािवकरालअिछए।मुदाकेतबोिवकरालिकएनेदेखपड़ए, \nमनुखोतँमनुखछी।ओकरोतँएतेबुझएअिबतेछैजेदुिनयGकपवतढाहबसँनीकअपनजीवनपवतकDढहनेसँलोककDभेटतोअिछआभेट \nबोकरत...। \nमनघुमल, मानेगामिदसबढ़ल।गामिदसबिढ़तेमनसँमेटाएलगलजेकल-कारखानाआआनो-\nआनउRोगिसमटाकऽखासजगहपरएकिwतभऽगेलअिछतँएओइठामकाजकबढ़ोzरीभेनेरोजगारकबढ़ोzरीअिछ।गाममेसेनिह \nअिछ।गाममे#ाचीनपितकिकसानीिजनगीअखनोअिछए।ओना, एहेनरहैकएnेटाकारणनिहअिछ, \nअनेकोकारणअिछ।खाएरजेअिछ, िकयोपिहनेअपना-लेसोचतआिककरततखननेओकरदेखो-देखीआिसखो-\nिसखीसँसमािजकताकज7महएतजइसँसमाजमेगितशीलताऔत। \nसमयोमोड़परआिबयेगेलअिछतँएमोड़पकैड़मुड़ैकसभावनासेहोबिनयDगेलअिछ।बकसभगामो-\nघरिदसबढ़बेकएलअिछ, तँएकमिबयाजपर–कमिबयाजकमानेगाम-घरमेजेसूिद-सवाइकचलैनछलतइअनुपातमे–\nकाजमेसहयोगकरैलेआिथकमदतदइलेतैयारभेलअिछ। \nजाबेबकगाम-घरिदसनइछलताबेजेआिथकसमEयाछलओआबनइरहत। \nकोनोकाजशुAकरैसँपिहनेएतेतँमनमेरोिपिलअपड़ैछैजेजइकाजिदसडेगउठाएब, \nओकरजेलयछैतइसीमापरपहुँचसकी।ईनिहजेबककसहयोगकDभीखमंगाकभीखजकGसोोअनासाफकऽिदऐ।ऐठामएकटा\nबातआरोअिछ, आरोईअिछजेबकअपनिवचारानुकूलसहायताकरैएआिकमददलेिनहारकिवचारानुकूलमदैतकरैए? \nिकएतँमदैितयो-मदैितकअपन-अपनजगहअिछ, \nकोनजगहपरकेहेनमदैितकखगताहोइएआकेहेनमदैतभेटरहलअिछ...।ईतँनिहनेजेिकयोधारमेडुमैतहुअआओकरापुिछऐजे‘भा\nय, कीखाइकमदैतकिरयह..?’  \nिकसानपिरवारमेज7मआपालन-पोसनभेनेिकसानीसंEकृितयोआसंEकारोरग-\nरगमेसमाएलअिछएतँएिकसानीवृिzसँजुड़लकारोबारिदसमनबढ़ल।जखनेआगूबढ़ैकिवचारजगलतखनेसभिकछुअगुआकऽबु\nझौपड़तआकरौपड़बेकरत।मुदादुिनयGतँिवUिवRालयसेहोछीहे।केतौनव-नवकाजखोिद-\nखोिदिनकाललजाइएतँकेतौपिहलुकेकाजकDनीकबनौलजाइएइOयािद...।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमनमेउठलजेपिहनेअपनकाजक (रोजगारक) बीआमनमेरोइपली, \nपछाइतिवचारवानकाजकेिनहारसँपुिछिलऐन।पछाइतजँमनमेजँचततखनडेगउठाएब। \nपरसूलालमोहनभायगामएला।बrचेसँसहयोगकभावनाहुनकामेसेहोरहलैनआअपनोअपननापल-\nजोखलिजनगीजीिवयेरहलछैथ।लालमोहनभायऐठामिवदाभेलॱ। \nलालमोहनभायबज7तालोकछिथए।तीन-चािरगोरेकसंगबैसिकछुबािजयेरहलछलािकइशारासँ#णामकेिलऐन।ओना, \nअसीरवादओहोदेलैनइशारेसँमुदाअपनबाजबरोिकबजला-  \n“आगूमेबैसह।” \nबैसतेदोहरादेलैन-  \n“िकमहर-िकमहरिफरंगी?”  \nअसगरेलालमोहनभायरिहतैथतँिनधोखसँबिजतॱमुदाचािरगोरेकबीचकबाततँओहननेहेबाचाहीजइसँचाAगोरेकDलाभो\nहुअए।िकएिकयोहमरबातसुनताआिकहमहॴिकएहुनकरसमयनeकरबैन।बजलॱ-  \n“भायसाहैब, केराखेतीकरैकिवचारमनमेआिबरहलअिछ।सएहिकछुबुझैकिवचारसँएलॱहेन।” \n‘केराखेती’सुिनतेलालमोहनभायचॱकला।आयसँनिहचॱकला, चGिकसँचॱकला।चॱिकतेबजला-  \n“बहुतनीकिवचारिफरंगीतोरामनमेएलहअिछ।सोोअनाअपनिवचारतोरादइिछअजेजखनमनमेएलहतखनशुभका\nजमेिबलमकरबबुिड़पनाहएत।” \nलालमोहनभाइकिवचारसुिनमनकिवचारआरोमजगूतभेलमुदाईतँभेलकाजकरैले, \nमुदाकाजक#िfयाकीहएतसेतँबुझबेनेकेलॱ।जखनिकवएहबुझैकिखया लसँआएलछी।बजलॱ-  \n“भाय, अहGजेतेबुझैछी, जइअनुकूलिवचारदेलॱ, \nतेतेअपनेथोड़ेबुझैछीजेलगलेकाजमेहाथलगादेब।पिहनेनीकजकGओकरजानकारीलऽलेब, \nतेकरपछाितयेनेकाजमेहाथलगाएब।” \nहमरिवचारलालमोहनभायकDजँचलैन।जँिचतेथोड़ेकठमकला।ठमकलदेखफेरबजलॱ-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“लालमोहनभाय! चुपरहनेनइहएत।कोनोकाजकरैसँपूव‘हँ-नइ’मेजवाबदेबएकबातभेल, \nमुदाओइमेगभीरतातखननेअबैएजखनओकरऐितहािसक#िfया, मानेका जकरैकऐितहािसकतरीका, आतैसंगवzमान-\nभिवसक#िfयाकपथसेहोमनमेझलकएलगइ।” \nहमरबातसुिनलालमोहनभायगभीरहोइतमुिEकयेला।ओना, \nहुनकरमुEकीमेिकरहEयछेलैनसेतँनीकजकGनइबुिझपेलॱमुदाअपनाबुिझपड़लजेमनखुशीछैनतँएमुिEकयाएलगलाअिछ।तइबी\nचमेतीनू-चाAगोरेजेबैसलछलाओइमेसँएकगोरेबजला-  \n“आबकसमयतँकेराकलेलअनुकूलभइयेगेलअिछतँएभिवसनीकछइहे।” \nगोल-मटोलिवचारअपनाबुिझपड़ल।कोनोिवचारकDमनकतरजूपरपिहनेतौललेबनीकहोइए।तँएबजलॱ-  \n“कीनीकभिवसकहिलऐ?”  \nओआदमीबजला- “केरानीकभोयपदाथछी, ओनानीकोवEतुसभ-लेनीकेनिहयहोइए, केकरो-लेअधलोहेबेकरैए, \nमुदाजेसमयआिबगेलअिछवाआिबरहलअिछ, तइमानेमेनीकअिछए।” \nओआदमीअपनामनेकीबुिझबािजरहलछलाआअपनेकीबुझएचाहैछेलॱ, तइिवचारककोनोजवाबनिहदेखबजलॱ- \n“सेकेना?”  \nओबजला-  \n“एकिदसलोककआिथकिवकासभेनेभोजनमेसेहोउैतभेलअिछ।मानेजीबैलेअन-पािन, फल-फूल-\nपzालोकखाइते-पीिबतेअिछ, मुदाजीवनजीबैलेपौिeकभोजनकजAरत अिछए, तहूिखयालसँआतेतेनेदेवी-देवताकपूजा-\nपाठकसंगउपासकेिनहािरसँसहिनहािरधिरकफलहारकिहयौिकअdपाहार, तहूमेजAरतबिढ़येगेलअिछ।” \nओइआदमीकिवचारसँकेराकबजारकपताकनी-\nमनीलिगयेगेलमुदाअखनतँहमखेतीकरैयेकिवचारलइलेनेआएलछी।सोिचयेरहलछेलॱिकतइिबrचेमेदोसरआदमीओकराचोहटै\nतबाजल-  \n“लालमोहनभायजेतेदेखलैनअिछ, तेतेतूँथोड़ेदेखलहहेन।मनमेहमरो‘केराखेती’करैकिवचारहोइए, \nतँएलालमोहनभायकDबाजएदहुन।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘केराखेती’करैमेलालमोहनभायअसफलभइयेचुकलछैथ, \nतँएसफलकआशामनमेनइछेलैनसेहोबातनिहयDअिछ।अहीसफल-\nअसफलकबीचमनुखकिकरदानीअिछ।अहीिकरदानीपरलालमोहनभाइकमनअँटकलछेलैनतँएमने-मनसोिच-\nिवचािररहलछलाजेनवपीढ़ीकDकेनाबुझौलजाए। \nओना, अपनोमनरंग-रंगकिवचारसुिनचौराएलेजाइछलमुदाईहोहोइछलजेभायपिहनेबेटाजनमापालन-\nपोषणकरबआिकमूड़नवािबआहमेर/डीनचबैकिवचारकरब।अखनतँकेराकखेतीशुAकेनाकरब, मूल#Sईअिछ। \nअपनअनुभव^य`तकरैतलालमोहनभायिजासाआओकरफलाफलएnेसंगरखैतबजला-  \n“िफरंगीबौआ, ओहीकेराखेतीकफलअपनेभोिगरहलछी, \nजेदसबखकमुबइमेनोकरीकेलापछाइतबकलोनसँछुटकाराभेटल।” \nखेतमेजिहनारंग-रंगकमानेिकEम-िकEमक, बीजएकसंगबाउगभेनेरंग-\nरंगकगाछजनमनेअनाड़ीकDिच7हबकिठनभइयेजाइएजेकोनगाछकथीकिछऐ, तिहनामनमेभेल।बजलॱ-  \n“भायसहैब, नेिजनगीआइयेअ7तहोइएआनेअपनेअ7तहोइछीजेधड़फड़ीरहत।अखनजेखगताअिछतेतबेकहू।” \nअपनहृदयखोिललालमोहनभायबजला-  \n“िफरंगी! \n‘केराखेती’ओहनखेतमेहोइएजइमेपािनकजमावनइहोइ।अपनाओहनखेतनिहछलमुदामनमेखेतीकरैकिजासातँछेलए-हे।” \n“तखन?”  \n“बककमैनेजरसँसभिवचारकरैतयोजनाबनेलॱ।दूबीघाखेतपGचबखकलीजपरलेलॱ।वोिरंगगड़ेलॱ, \nदमकललेलॱआअपनजेतेकाजकसमयकDछल, सभलगेलॱ।मुदाअसफलभऽगेलॱ..!”  \nएकाएकहकासल-िपयासलिजासाजगल।बजलॱ-  \n“सेकीभायसाहैब?”  \nलालमोहनभायबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बौनािकEमकजेकेराअिछ, ओकरािबनाजँचने-\nपरखनेखेतीकेलॱ।जेजाड़कमासमेसभघौड़घोघेमेलटैकगेल।जइसँखेतीमरागेल।” \n \nशMदसं_या : 1326, ितिथ : 25 मई 2019  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचwकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचGक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आक{इव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेष3क :- \n१) हाइकू िवशेष3क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष3क २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष3क ६७ म अंक , १ अ`टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहOय िवशेष3क ७० म अंक , १५ नवबर २०१०   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष3क ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष3क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष3क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगEत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि`त गजल िवशेष3क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhu ta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीqा िवशेष3क १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक3त िमZ मधुप िवशेष3क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव7द ठाकुर िवशेष3क १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च7P ठाकुर अिन ल िवशेष3क १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  समान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ#ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अdबम  गीत  संगीत  िवशेष3क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिwत  रचनापर  आम ंिwत  आलोचकक  िटoपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प3च  टा किवता आ ओइपर  मधुका7त  झाक  िटoपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  #साद  म/डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संEकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n#काशन   नीचGक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिwकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवZे·  रचनाक  एकटा समाना7तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली #ब7ध -िनब7ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पR  २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पR  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाºय उOसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उOसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली #ब7ध -िनब7ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  समान : समान-सूची \n  \nअपन मंत^य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहOय आ7दोलन: मानुषीिमह संEकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सव{िधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n#थम मैिथली पािqक ई-पिwका ISSN 2229-547X VIDEHAसपादक: गजे7P ठाकुर। सह-सपादक:  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िवलास साहु, न7द िवलास राय, स7दीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचw- बेचन ठाकुर। सपादक- सूचना-सपक-समाद- पूनम \nमंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उOपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ#कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उzरदाियOव लेखक गणक मFय \nछि7ह)editorial.staff.videha@gmail.com कD मेल अटैचमे/टक AपमD .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÂटमे पठा सकै छिथ। एतऽ #कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संaहकz{ लोकिनक लगमे \nरहति7ह, माw एकर #थम #काशनक/ ि#ंट-वेब आक{इवक/ आक{इवक अनुवादक आ आक{इवक ई-#काशन/ \nि#ंट-#काशनक अिधकार ऐ ई-पिwकाकD छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयdटीक/ पािरZिमकक #ावधान नै छै। तD रॉयdटीक/ पािरZिमकक इrछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआaह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिqoत पिरचय आ अपन Eकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल #काशनक हेतु िवदेह (पािqक) \nई पिwकाकD देल जा रहल अिछ। मेल #ाoत होयबाक बाद यथासंभव शीÄ ( सात िदनक भीतर) एकर \n#काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिwकाकD Zीमित लमी ठाकुर ~ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकD ई #कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -2019 सव{िधकार  सुरिqत।  िवदेहमे #कािशत  सभटा रचना आ आक{इवक  सव{िधकार  \nरचनाकार  आ संaहकz{क  लगमे छि7ह।  ५ जुलाई  २००४  कD \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृzसँ #ारभ  इंटरनेट पर  मैिथलीक  #थम  उपिEथितक  याwा िवदेह - #थम  मैिथली पािqक  ई \nपिwका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई #कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृz  'िवदेह ' ई-पिwकाक  #व`ताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृzक  एaीगेटरक  Aपमे \n#यु`त  भऽ  रहल  अिछ । िवदेह  ई-पिwका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \ni/dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 07 \nii /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 09  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \niii /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 12 \niv /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 13 \nv/dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 15  \nvi /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 17  \nvii /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 18 \nviii /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 21 \nix /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 23 \nx /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 24 \nxi /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 28 \nxii /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 32 \nxiii /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 35 \nxiv /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 39 \nxv /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 41 \nxvi /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 42 \nxvii /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 44 \nxviii /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 45  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८५ म अंक  ०१  नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \nxix /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 48 \nxx /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 49 \nxxi /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 51 \nxxii /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 53 \nxxiii /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 59 \nxxiv /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 61 \nxxv /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 62 \nxxvi /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 66-67 \nxxvii /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 68-69 \nxxviii /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 72 \nxxix /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 74 \nxxx /dGa/dSignIi/dTa/dSignAa/dAnusvara/dJa/dSignI.M/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 76  ","size_mb":0.35,"has_text":true},"Videha 286.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 286.pdf","name":"Videha 286.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २८ ६ म अंक  १५  नवबर  २०१९  (वष १२  मास  १४३  अंक  २८६ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n $दीप पु(पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म0डल--  2ी जगदीश $साद म0डलक 25 गोट पोथीमे संकिलत  पा8क सूची \n(Index ) \n \n \n \n३. \n आशीष अनिच@हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश $साद म0डलक लघुकथा- काजकमेहप न \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n$दीप पु(प \nगजल- १ \nउजड़ल मनक गाम बसाबऽपड़त एक िदन \nजाइ छी तँजाऊ फेर आबऽपड़त एक िदन \n \nसनेश हमर घुमा देलॱ तकर कJ नै अिछ \nमुदा देल िसनेह सेहो घुमाबऽपड़त एक िदन \n \nमनुLख रहैत ईOर जँ बनबाक लौल करब \nशोिणत लालसँ कारी बनाबऽपड़त एक िदन \n \nजँ दूध आ पािनक भेद नै कऽसकलॱ अहT \nतहन उUलूसँ संसद चलाबऽपड़त एक िदन \n \nहम रहैत छी Vमशानमे भूत- $ेत संग \nसंग पाबऽलेल देह जराबऽपड़त एक िदन  \n \n(222222222222- बहरे-मीर)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nददक दबाइमे भाव उपचार भेल \n$ेमक पीड़ तW गजल भऽबहार भेल \n \nजतै दीघ लघु केर गाड़ी Xकल ओतै \nXLणक चौक आ बहरक बजार भेल \n \nअ@त नीक सऽब नीक नीक इ आदश तW \nमतलाक अ@तमे रदीफ संZकार भेल \n \nXिचगर सुआद होइ शेरक भोजमे \nछंदक सँचारमे कािफया अँचार भेल \n \nप\\ाक भीड़मे के कतय हेरा जायत \nतW मोन पाड़ैले मकता अवतार भेल \n \nअदब आँगनमे नव घऽर ठाढ़ होऊ \nगजलक गजल तW‘पु(प’िवचार भेल  \n \n(सरल वािणक बहर,15 वण सभ  पTितमे) \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \nउमेश म0डल \n \n2ी जगदीश $साद म0डलक 25 गोट पोथीमे संकिलत  पा8क सूची (Index ) \n \n \n$Zतुत अिछ 2ी जगदीश $साद म0डलक 25 गोट पोथीमे संकिलत सभ कथा केर पा8कसूची-  \n \n1. गामक िजनगी (2009 )  \nभeटकलावा- 1. जीबछी, 2. मुसना, 3. 2ीका@त \nिबसTढ़ - 1. सुिगया, 2. डोमन, 3. ढोरबा \nपीरारकफड़ - 1. धिनयT, 2. िपचकुन, 3. मुनेसरी, 4. सोमनीदादी \nअनेiआबेटा - 1. गंगाराम, 2. भुिलया, 3. कबुतरी, 4. मंगल, 5.  सपादक, 6. सुनयना, 7. \nओकीलसाहैब \nदूटापाइ - 1. फेकुआ, 2. रामसु\\ैर, 3. रतना \nबोिनहािरनमरनी- 1. मरनी, 2. सुबध, 3. मनोहर, 4. तौनकी, 5. अलोधनी, 6. सुिगया, 7. \nिसपाही, 8. ठीकेदार  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहािर -जीत - 1. सोमन, 2. फुलचनपि0 डत, 3. मुिनयT, 4. कपली, 5. रतीलाल, 6. रामदत \nठेलाबला- 1. भोला, 2. रघुनी, 3. किरयाकाका, 4. दोकानदार, 5. दीनमा, 6. ठेलाबला,  7. \nरतन, 8. लाल \nजीिवका- 1. उमाका@त, 2. शोभाका@त, 3. िमZ8ी, 4. िम2ीलाल \nिरLसाबला- 1. जीबछ, 2. बचनू, 3. सरधा, 4. महाका@त, 5. रािगणी \nचुनवाली- 1. मखनी, 2. मटकुिरया, 3. फुिलया, 4. मंगिनयT, 5. कबुतरी \nडीहकबटबारा- 1. 2ीका@त, 2. मुकु@द, 3. बुचाइ, 4. रामच@m, 5. खुशीलाल, 6. िकसुनदेव, 7. \nसXप, 8. गुiकाका \nभैयारी- 1. दीनानाथ, 2. रामखेलौन, 3. सुिम8ा, 4. कुसुमलाल, 5.ऑिफसकएकटाZटाफ \nबिहन - 1. राधेVयाम, 2. रािगणी, 3. मामा, 4. गौरी, 5. डॉ. सुनीता, 6. रीता, 7. डॉ. सुधीर, \n8. शबाना, 9. रेहना, 10. सरोजनी \nघरदेिखया- 1. लुिखया, 2. नागेसर, 3. भुरकुिरया, 4. पीहुआ, 5. डोमन, 6. बुचन \nपछताबा- 1. रघुनाथ, 2. िशवनाथ, 3. iिLमणी \nडॉLटरहेम@त - 1. डॉLटरहेम@त, 2. कपाउ0डर, 3. िरLसाबला, 4. नैया, 5. सुलोचना, 6 \nजीयालाल \nबाबी- 1. बाबी, 2. िसरखिरयावाली, 3. रहमतकमाए, 4. सोनरेवाली \nकािमनी- 1. भैयाकाका, 2. माए, 3. कािमनी, 4. लालाबाबू, 5. मृगनयनी, 6. मुरहीबेचैवालीबुिढ़या  \n \n2. डिभयाएलगाम (2016 ) \nगलफूलू- 1. शुभकलालभाय, 2. पिव8ीभौजी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिबटगरहा- 1. मामा, 2. माए, 3. नानी, 4. नाना, 5. कथाकार  \nआबनइआिगलगैए ?- 1. सुXजभाय, 2. कथाकार, 3. गॱआँ \nकटौज - 1. rाइवर, 2. गोदामी, 3. गोदामीकपsी, 4. मिटया, 5. चा उर, 6. दािल  \nबालबोध - 1. सुधनीकाकी, 2. एकटाछा8, 3. िशtक, 4. दोसरछा8, 5. ब ुिधयारकाका, 6. \nिच@तूकाका \nडिभयाएलगाम - 1. सुजीत, 2. रघुनाथ  \nएकबोिलयादादी- 1. एकबोिलयादादी, 2. सुबधीदादी, 3. सुबधीदादीकपुतोहु \nमिरयाएलमन - 1. िबसवासराय, 2. िवचारणी \n8ािह -कृ( ण - 1. बुधनम0डल, 2. कथाकार, 3. या8ी, 4. कथाकारकपsी  \n \n \n3. बज@ता-बुझ@ता (2013 ) \nकचोट - 1. कथाकार, 2. िदनेश \nकTचसूत - 1. मोहन, 2. सोहन \nबुधनीदादी- 1. बुधनीदादी, 2. राधा \nिखलतोड़ - 1. िदनानाथ, 2. दयाका@त \nमुँह -कान - 1. सुनरलाल, 2. मनधनकाका \nअनिदना- 1. अमरनाथ, 2. रामिकसुन \nअपनकाज - 1. कपलेसर, 2. भोला  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदूरी- 1. बाबा, 2. इ@तू \nपुरनीभौजी- 1. पुरनीभौजी, 2. दरबखकपोता \nछुिटगेल - 1. सािव8ी, 2. काशीनाथ \nकािv  िदन - 1. कथाकार, 2. पsी \nअwपनहािर - 1. कथाकार, 2. पsी \nकनफुसकी-1. सोहन, 2.कथाकार \nमुँहकबातमुहWमे- 1. बिहरामाए, 2. घटक \nकनीटाबात -1. पढुआकाका, 2. कथाकार \nगित -गुxा- 1. सुखदेव, 2. खुशीलालबाबा \nिबसवास - 1. डॉLटरपरमेसर, 2. भागेसर \nकचहिरया-भाय - 1. कचहिरयाभाय, 2. नीरस \nगोहाइर - 1. भगत, 2. कथाकार \nिशवजीकडाक -बाक्- 1. िशवजी, 2. काक-भुशु@ डी \nसोग - 1. $ोफेसरलीलाधर, 2. पsी \nपनचैती- 1. सोनेलालबाबा, 2. नेताजी \nकनमन - 1. सुधीर, 2. Vयामसु@ दरबाबा \nअजाित - 1. गुiकाका, 2. बड़काकाका, 3. पढ़ुआकाका, 4. दोसकाका \nपटोर - 1. गुलेती, 2. तेतरी \nफुिसयाह - 1. कमलदेव, 2. सुिच8ा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगित -मुिL त - 1. बाबा, 2. रमचेलबा \nचौकीदारी- 1. रामिपयारी, 2. रामटहल \nझगड़ाउ -झोटैला- 1. लालकाका, 2. लालकाकी \nघबाहzयूशन - 1. बुिधयारकाका, 2. $काश \nदादी-मT- 1. िशवशंकर, 2. दादी-मT, 3. $काश, 4. जोगी \nपटोटन - 1. देवन@ दन, 2. $ेमन@ दन, 3. िसंहेOर \nमुसाइपि0ड   त- 1. मुसाइपि0ड त, 2. कमलाका@ त \nभर मे-सरम - 1. कथाकार, 2. सु@ दरभाय \nदेखलिदन - 1. मुनेसर, 2. कमलेश \nफ{झैत - 1. सोनेलाल, 2. जीयालाल \nअकासदीप - 1. मनोहर, 2. Vयामलाल \nबुिध -बिधया- 1. रामिकसुन, 2. देवनारायण \nपहाड़कबेथा- 1. पहाड़, 2. समुm \nउमकी- 1. भोलनबाबा, 2. िनरधनमा \nबज@ता-बुझ@ता- 1. सु| गा- 1, 2.- सु| गा- 2 \nचमरोग - 1. दोसकाका, 2. काकी, 3. जेठकीपुतोहु, 4. छोटकीपुतोहु \nशंका- 1. Vयामकाका, 2. काकी \nओसार - 1. वस@तभाय, 2. माए, 3. पुतोहु \nछोटकाकाका- 1. मुनेसर, 2. छोटाककाका, 3. काकी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसीमा-सरहद - 1. सुधीरकाका, 2. मनोज \nरमैतजोगीबोहैतपािन - 1. राधाका@ तबाबा, 2. पोता \nगंजन - 1. सुनीतादादी, 2. बाबा \nसजए - 1. कथाकार, 2. बेटी \nघटकबाबा- 1. घटकबाबा, 2. सरZवती \nआनेजकT- 1. कथाकार, 2. पsी \nदान -दिछना- 1. पि0ड  तकाका, 2. पsी \nउड़हैड़ - 1. कुसमादादी, 2. दुलारपुरवाली, 3. नवनगरवाली \nम}हािन - 1. Vयाम, 2. कमलनाथ \nमेकचो- 1. चुvाइ, 2. Xसनी \nझुटकािवदाइ - 1. $ोफेसररतन, 2. सुजीता \nमुँहकखितयान - 1. तेतर, 2. रामेसर, 3. रघुनीभाय \nकोसिलया- 1. सोमनकाका, 2. घुरनीकाकी \nहूिसगेल - 1. रमचेलबा, 2. बाबा \nपोखलाकटहर - 1. झबरीकाकी, 2. Vयाम, 3. पचहीवाली \nसरहीसौबजा- 1. झंझारपुरबलावेपारी, 2. लखनजी \nतेरहोकरम - 1. कनटीरकाका, 2. मोहनलाल \nडुमैतिजनगी- 1. झड़ीलाल, 2. देवसु\\ैर \nचोर -िसपाही- 1. पिहलिसपाही, 2. दोसरिसपाही  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदूधबला- 1. िन}यान@ दकाका, 2. मनोहर \nटाइिपZट - 1. कथाकार, 2. पsी \nसमदाही- 1. अनुपकाका, 2. समदाहीपsी \nबुिढ़यादादी-  1. दादी, 2. गोिव@दा \n \n4. अ~िग नी (2013 )  \nदोहरी मािर - 1. $ोफेसर गुलाब, 2. लालमिण, 3. लीलका@त  \nकेना जीब - 1. शंकर, 2. सरZवती  \nनवान - 1. रिवया, 2. बड़का काका  \nितलासंाि@तक लाइ - 1. जगदरवाली, 2. कछुबीवाली, 3. Vयामाकाकी, 4. {योितष काका, 5. \nबुधू, 6. गोपाल, 7. आशा, 8. महरैलवाली, 9. हड़वाली, 9. तमोिरयावाली \nभाइक िसनेह - 1. िवचारनाथ, 2. िशJदेव  \n$ेमी- 1. पtधर बाबा, 2. सुक@या, 3. लोचन  \nबपौती स पैत- 1. गुलटेन, 2. मुिनया, 3. भजना, 4. िसंहेसरी  \nडंका- 1. भैयाकाका, 2. जीवान@द, 3. िशवावाली काकी, 4. सुधा, 5. योढ़वाली काकी, 6. \nमदनावाली भौजी  \nसंगी- 1. सुशील, 2. वस@ती   \nठकहरबा- 1. दादी, 2. लिलत, 3. सुपती  \nअतहतह - 1. झामलाल, 2. भुटकी भाय, 3. िहरदे काका, 4. रिवशंकर   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअ~िगनी- 1. लालकाकी, 2. पढ़ुआकाका  \nऑपरेशन - 1. चेतान@द, 2. िवलटी, 3. सुिनया, 4. डॉLटर साहैब  \nधमनाथ - 1. आशा, 2. राधा, 3. धमनाथ, 4. िच8लेखा, 5. $ोफेसर रामरतन, 6. रघुनाथ  \nसरोजनी- 1. सरोजनी, 2. सोमनी, 3. रोजी, 4. हृदयनारायण, 5. रमेश, 6. हरदेव, 7. घुरन  \nसुभmा- 1. डॉLटर च@mका@त, 2. कमलनाथ, 3. सुभmा, 4. सुशील, 5.Xपलाल बाबा, 6. \nननौरवाली, 7. महरैलवाली, 8. कछुबीवाली, 9. ठाढ़ीवाली, 9. सोनपुरवालीदादी  \nसोनमाकाका- 1. सोमनाकाका, 2. Xपनी, 3. किरया, 4. भुUली, 5. नगरी, 6. भोला, 7. मुनेसर, \n8. भुखना  \nदोती िबआह - 1. बिहरी, 2. मझौरावाली, 3. सोनरेवाली, 4. बेलॱचावाली, 5. मोहनावाली, 6. \nमोहनावाली, 7. झबरीदादी, 8. हिरनारायण, 9. उमाका@त, 10. यशोिदया  \nपड़ाइन - 1. दोकानदार, 2. चेथX, 3. चमेली, 4. कथाकार  \nकेतौ नै- 1. कथाकार, 2. दादी  \n \n5. भकमोड़ (2013 )  \nएक धाप जमीन - 1. िदनेश, 2. महेश, 3. गणेश, 4. लिलत, 5. केकैयी, 6. डॉLटरसाहैब  \nओझरी- 1. सुकलाकाका, 2. कथाकार  \nमुसहैन - 1. घुसकीपीवाली, 2. बेलबा, 3. िझंगुरा, 4. लेलहा, 5. तेतरा  \nकेलवाड़ी- 1. जीवनकाका, 2. खुशीलाल, 3. आढ़ैतबला, 4. कथाकार, 5. कथाकारकपsी  \nZ व रोजगार - 1. रिवशंकर, 2. भागेसर, 3. राधा, 4. चेतान@द  \nघूर - 1. बैकु0 ठबाबा, 2. पु(पान@द, 3. कमली   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकिनयT-पुतरा- 1. सुधनीदादी, 2. धीरज, 3. बुधनी, 4. पुरनी  \nवार@ट - 1. हिरहरकाका, 2. कलLटरसाहैब  \nगामक मुँह फेर देखब - 1. Xmान@द, 2. ठाकुर$साद, 3. रमदुलारी  \n \n6. सतभeया पोखैर (2013 )  \nिबहरन - 1. रघुन@दन, 2. सुलtणी, 3. $ेम कुमार, 4. भागेसर, 5. {योित  \nमायराम - 1. मायराम (सुदामा), 2. शंकरदेव, 3. रिवशंकर, 4. राहुल  \nगोिहक िश  कार - 1. कथाकार, 2. कथाकारक भैया, 3. रािज@दर, 4. पीसा, 5. कथाकारक माए, \n6. भोला तीयर  \nमातृभूिम - 1. कथाकार, 2. कथाकारक पsी, 3. रमेश, 4. पूबािर भागक घरवारी  \nभबडाह - 1. सुिचता काकी, 2. िन}यान@द काका, 3. $ेम कुमार, 4. एकटा बटोही \nपिरवारक $िता- 1. यमुना काकी, 2. कमला काका, 3. रधवा  \nफॉगु- 1. रघुनी बाबा, 2. दादी, 3. पुतोहु  \nलफ साग - 1. साग, 2. लालकाकी  \nितलकोरक तiआ - 1. देवका@त, 2. िकसुनलाल, 3. िसंहेOरी  \nएकोटा ने- 1. िदनमा, 2. पुरन काका  \nधोतीक मान - 1. लाल काका, 2. लाल काकी  \nसाझी- 1. पुिनया दादी, 2. घुरनी  \nसतभeया पोखैर - 1. Vयाम, 2. Vयामक पsी, 3. घनVयाम, 4. बलराम   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n@ याय चाही- 1. शभु काका, 2. कुमोदनी  \n पिनयाहा दूध - 1. जीवान@द, 2. सुनयना  \nकज- 1. बिरसलाल, 2. रघुन@दन, 3. ठीकेदार, 4. सुशीला  \nपरदेशी बेटी- 1. घटक काका, 2. सु@दरलाल, 3. रेखा  \nमान - 1. राधेVयाम, 2. गौरीशंकर  \nमनोरथ - 1. सुिगया काकी, 2. शोभा काका, 3. सुशील  \n \n7. उलबा चाउर (2013 )  \nिकयोने- 1. सुिगयाकाकी, 2. रीतलाल, 3. कबुतरी, 4. रिधया, 5. सोहनलाल, 6. सोमनाथ \nसूिदभरना- 1. डोमीकाका, 2. दायरानीकाकी \nज@ म ितिथ - 1. रिवका@त, 2. रिV म, 3. रिवशंकर \nइमानदारघूसखोर - 1. चुनमुनबाबू (सुरे@m$साद), 2. सुनयना, 3. सुरे@m$सादकमाता-िपता \nपिटयाबला- 1. Vयामसुनर, 2. सुलेमान \nसनेस - 1. सनककाका, 2. मनमोहन \nउलबाचाउर - 1. रिवया, 2. Xपनी, 3. िदलराम \nबलजोर - 1. बड़काभैया (सुलोचन), 2. बड़कीभौजी, 3. रेखा, 4. िशवशंकर \nबेटीहमअपराधीछी- 1. मनोहर, 2. सुनयना, 3. जानकी, 4. स}यदेव, 5. जुगलिकशोर \nबगबाइर - 1. फुिलया, 2. हरान@द, 3. कुलान@द \nमुइलोिबसेबैन - 1. लूटनीभौजी, 2. धीXभैया, 3. सोमना  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसड़लदारीम - 1. कुमराकाका, 2. नसरीबला \nचुw पापाल - 1. नीलक0 ठकाका, 2. सुिचताकाकी \n \n8. शभुदास (2013 )  \nमइटु|गर - 1. घुरनी, 2. पvैन, 3. सुनयना, 4. सुशीला, 5. तपेसर,  6. धीरज, 7. डॉLटर, 8. \nखुशीलाल, 9. चेतनाथ \nशभुदास - 1. संतोखीदास, 2. सुखनी, 3. शभु, 4. मTगन, 5. कमलनारायण, 6. दयाका@त, 7. \nगरीबझा \nफTसी- 1. ठीकेदार, 2. बलदेव, 3. कािमनी, 4. सुशील, 5. पिहलिसपाही, 6. दोसरिसपाही, 7. \nतेसरिसपाही \n \n9. रटनीखढ़ (2014 )  \nिकरदानी- 1. फुसनकाका, 2. रामXपबाबू, 3. कादबरी, 4. इंजीिनयरसाहैब, 5. डायरेL टरसाहैब, \n6. डॉLटरसाहैब \nसगहा- 1. रमाका@त, 2. िकसुनलाल, 3. कमचारी, 4. जगरनाथ \nमनकम ना- 1. रामखेलौन, 2. जसमित, 3. िवमलभाय \n  \nघरवास - 1. सुवलकाका, 2. कमलाकाकीनवीन, 3. लालकाकी, 4. सरधादीदी, 5. $ेमा, 6. \nमिणका, 7. िकशोर \nसमधीन - 1. राधारमण (िसनुिरयाकाका), 2. खजुिरया, 3. सहना, 4. हसीना, 5. घसवािहनी, 6. \nसोिनयTदादी, 7. गोबरिबछनी, 8. सहना, 9. रशूल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n10. बाल गोपाल (2014 )   \nिरजU ट - 1. गोबर गणेश, 2. Vयामचरण, 3. दादी  \nसुमित - 1. कथाकार, 2. हिरनाथ, 3. सु@दरलाल, 4. रानी  \nफेरपुछबैन - 1. राकेश, 2. मुकेश  \nभटकगहमी- 1. मोहन, 2. सोहन, 3. Vयामचरण, 4. भागेसर  \nिसरमा- 1. मुरारी, 2. जगदब बाबा  \nझकास - 1. घुरना काका, 2. रघुवीर  \nसजमैिनयTआम - 1. $काश, 2. चिरर बाबा \nगरदैन क ाबेटा- 1. ललबबुआ, 2. लाल भौजी  \nपलभिर - 1. िशवजी, 2. िशवजीक पsी, 3. न@दन  \nचोरकचोरबती-  1. आ}मान@द बाबा, 2. गोिव@दा  \nसनेस - 1. पि0डत काका, 2. रेशमा, 3. Vयाम सु@दर  \nपुरZकार - 1. जगरनाथ, 2. बुधन, 3. रामिकसुन, 4. राधेVयाम, 5. गौरीका@त  \nगावीसमोइस - 1. कथाकार, 2. कथाकारक माए, 3. दौरीवाली \nगलतीअपनेभेल - 1. िसिरस, 2. िसिरसक माए, 3. जगरनाथ बाबा, 4. पढ़ुआ काका, 5. छीतन \nभाय  \n \n11. लजिबजी (2014 )   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअकाल - 1. सुगापटीवाली, 2. बौकीदीदी \nउझटबात - 1. $ोफेसरसाहैब, 2. िसंहेसर, 3. बुधनीबिहन, 4. जूही \nकजखौक - 1. किरयाकाका, 2. लालकाकी, 3. तरकारीवाली \nउनटन - 1. किरयाकाकी, 2. लालकाका, 3. एकटाअनिठया \nरेहनाचाची- 1. िकशुनभाय, 2. रेहनाचाची \nबुधनीदादी- 1. बुिधयारबाबा, 2. बुधनीदादी, 3. रिधयादीदी, 4. जेठजन, 5. गौड़ी \nअउतिरत$ - 1. िकशुनभाय, 2. िकशुनभाइकपsी, 3. फूलबाबू, 4. रसुल, 5. फितमा \nहािर - 1. सरोसितयादादी, 2. मनोहर, 3. सुिचता \nसोनाकसुइत - 1. सुिच8ा, 2. िनमलाकाकी \nमXभूिम - 1. रीता, 2. गीता \nअसगरे- 1. अभयादीदी \nपुरनीनानी- 1. पुरनीनानी, 2. सुलtणी \nकटा-कटी- 1. कािमनीकाकी, 2. कबुतरी, 3. पड़ोिसनी, 4. सुिगया, 5. पंच \nकेतेलगकेतेदूर - 1. शदूल, 2. हाथी, 3. अिसया, 4. आशा \nघरतोिड़देिलऐ - 1. जयका@ त, 2. $िमला, 3. िगिरधर, 4. 2ीधर, 5. मुरलीधर, 6. छोटकीिदयािदनी \nसजलZ मृित - 1. डॉLटरसोनीदेवी, 2. डॉLटरमनमोहन \nसाएक छे- 1. कथाकार, 2. कथाकारकमाए \nएकमुठीघास - 1. कथाकार, 2. रेखा \nकिरछॱहमुँह - 1. सुवधीकाकी, 2. कथाकार  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n12. समरथाइकभूत  (2014)  \nखुिदयाएल -  1. धीरे@m, 2. महे@m  \nखटहाआम - 1. छीतन भाय, 2. छीतन भाइक पsी, 3. मखना, 4. कथाकार  \nढकरपWच - 1. कथाकार, 2. सोनमा काका \nअसहाज - 1. दुलारचन, 2. रघुनीकाका, 3. िवसुन काका, 4. रामरतन, 5. दुलारचनक माए  \nसमरथाइक भूत - 1. कथाकार, 2. लालमिण, 3. कथाकार पsी, 4. आठ आ तेरह बखक दूटा \nबिचया \nिवदाइ - 1. $ोफेसर रतन, 2. सुजीता \nखलओदार - 1. कथाकार, 2. कथाकारक भातीज, 3. िनरलज काका \nमनुखदेवा- 1. यमुना धाइम, 2. कहाली  \n \n13. पतझाड़ (2014 )  \nपाइकमोल - 1. रिवका@त, 2. दीपक, 3. च@mावती \nचोXाझगड़ा- 1. िशवशंकर, 2. िकसुनदेव, 3. िसंहेOर, 4. राधाका@त, 5. मनोहर, 6. गुलेितया, \n7. चाहबला, 8. कबुतरी \nअपसोच - 1. महे@mबाबू, 2. कथाकार \nपतझाड़ - 1. राघोबाबा, 2. सुिम8ा, 3. सुनीता, 4. कथाकार \nझीसीकमजा- 1. कथाकार, 2. कथाकारकपsी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमित -गित - 1. Xपलाल, 2. राधारमण, 3. मोतीलाल, 4. टून \nअपनसनमुँह - 1. िव( णुमोहन, 2. कृ(णमोहन, 3. इ@mमोहन, 4. राधा, 5. सूयमोहन \nमाघकघूर - 1. रघवाकाका, 2. सुिगयाकाकी \nखच- 1. समैयाकाका, 2. कथाकार \nअखरा-दोखरा- 1. कथाकार, 2. एकटाया8ी, 3. कथाकारकबेटा \nपेटगनाह - 1. कुसुमीकाकी, 2. नेताजीकाका \nबड़कीमाता- 1. मंगलीदादी, 2. मनोज, 3. बुिधयार \nधरती-अकास - 1. $ोफेसरसाहैब, 2. सुधीरा \nबकठTइ - 1. लालभाय, 2. लालभौजी \nचैन -बेचैन - 1. ानीदास, 2. रमेश \nअलपुिरयाबरी- 1. िदनेशभाय, 2. कथाकार \n \n14. अwपन -बीरान (2014 )  \nहिथयाएलखुरपी- 1. कथाकार, 2. कथाकारक पsी \nनीकबोल - 1. पढुआ भाय, 2. पढुआ भाइक पsी \nसुआद - 1. दादी (तरकारी बेचिनहािर), 2. कथाकार, 3. कथाकारक पsी \nगंगानहेलॱ- 1. सुिचता काकी, 2. कथाकार  \nभँसैतनाह - 1. कथाकार, 2. नािवक, 3. या8ीगण  \nपानपराग - 1. जगरनाथ, 2. डॉLटर साहैब, 3. िमZ8ी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनौमीकहकार - 1. फलान@द, 2. गुणान@द, 3. सुखच@द  \nफॲकमकड़ - 1. िकशोर, 2. िकसलय, 3. चाहक दोकानदार, 4. गौड़ीनाथ, 5. राधा \nकेतेलगकेतेदूर - 1. रिव@m, 2. िदवाकर बाबू \nअिभनवअनुभव - 1. लाल बाबा, 2. दादी \nखॲटकम- 1. किरया काका, 2. काकी \nिकछुने- 1. िकरण कुमार, 2. रिव शंकर  \nअwपन -बीरान - 1. कुपतलाल, 2. सुपतलाल, 3. सुगमलाल, 4. सुपतलालक पsी \nअजुनरोग -  1. सुिचत भाय, 2. डॉLटर साहैब  \nनैहराकधाड़ - 1. सोहन, 2. लालकाकी \nअवाक - 1. कथाकार, 2. रामलाल  \nपोखैरकसैरात - 1. रमान@द, 2. शारदान@द, 3. राम िवलास, 4. िसंहेOर, 5. जगरनाथ  \nदिनयTडाबा- 1. पि0डतकाका, 2. पि0डताइनकाकी \nधरमकTट - 1. लालकाकी, 2. सोन भाय \n \n15. गामक शकल -सूरत (2014 )   \nठकुआएलभुसवा- 1. भुसवा, 2. कुिसयारक, 3. ठकुआ, 4. मनमोहन  \nचापाकलकपाइप - 1. कथाकार 2. सबुिरया बाबा, 3. XिLमणी दादी, 4. दुखन, 5. दोकानदार  \nकलमहािनकऽ - 1. कथाकार, 2. देवान@द, 3. सुिचतलाल, 4. सोने काका  \nलितयाएलिजनगी- 1. मनोहर काका, 2. मोहिनया काकी, 3. Vयाम   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगामकशकल -सूरत - 1. अिभराम, 2. Vयामलाल बाबू, 3. िगरधर  \nिजितयापाबैन - 1. जीतलाल बाबा, 2. भागीरथ, 3. सुिधया दादी  \nसुखाएलसूरत - 1. कालीचरण, 2. िशवचरण बाबू, 3. कुमुदनी  \nभैयारीहक - 1. मनमोही काली, 2. सदानन काका, 3. सुशीला, 4. कृ(णानन  \n \n16. अपन मन अपन धन - (2015 ) \nचौरचनकदही- 1. गौड़ीसुमन, 2. गौड़ीसुमनक पsी, 3. मलकार, 4. िझंगुर काका, 5. फुलटुZसी \nकाकी  \nअपनमनअपनधन - 1. सुकल भाय, 2. फुलटुZसी भौजी  \nटुटलीमरैया- 1. िवचारदेव काका, 2. बड़का बहादुर, 3. फुलकुमािर काकी, 4. चािरम बहादुर  \nहकार - 1. कथाकार, 2. कथाकारक पsी, 3. जगरनाथ काका, 4. जगरनाथ काक जेठकी \nपुतोहु \nदहेजुआगाए - 1. िववेक, 2. सुजीता  \nमेटाइतिजनगी- 1. िदनेश, 2. महेश, 3. महे@m, 4. रमेश काका, 5. महेशक माए  \nधुरबुिड़तोराबजैनेअबैछौ!- 1. फचTिर काका, 2. बालगोिवन, 3. एकटा लड़की  \nलेहाज - 1. वरZपैत, 2. ठन  \nिवचारहेरागेल - 1. गौड़ीनाथ, 2. सुबोधनी, 3. देवचन, 4. {योित, 5. कािमनी  \nओिदन - 1. सुबल, 2. िकरण, 3. अXण, 4. कXण, 5. तXण  \nउरीन - 1. बुधना काका, 2. सुधनी काकी, 3. िनरमल   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n17. गुड़ा-खुxीकरोटी (2015 )  \nडकराहाल - 1. रामिकसुन, 2. लाल भाय  \nजेतएजेहौउ - 1. कथाकार, 2. कथाकारक पsी, 3. राधा रमण,  \nगठुलाकगािर - 1. महेश, 2. दादी \nकनीहमरोसुनू- 1. कथाकार, 2. कथाकारक पsी, 3. चटनी, 4. तीमन, 5.चोखा, 6. केराक \nतड़ुआ  \nगामकबा@ ह -  1. कथाकार, 2. कथाकारक पsी, 3. बुिधयार काका, 4. सुनील, 5. सुधीर  \nगुड़ा-खुxीकरोटी- 1. मोहनावाली, 2. लालपुरवाली, 3. सुदामा, 4. सकुनी दादी, 5. झबड़ी दीदी, \n6.गोबर गणेश   \nसीरकगाछ - 1. कथाकार, 2. नेबोक फड़, 3. लतामक फल  \nहरदीकहरदा- 1. कथाकार, 2. कथाकारक पsी, 3. हरदी, 4. िमरचाइ, 5. धिनया, 6. \nगुलाबकाका  \n \n18. मधुमाछी (2015 )  \nमधुमाछी- 1. पिहलमाछी, 2. दोसरमाछी, 3. तेसरमाछी, 4. चािरममाछी, 5. रानीमाछी \nदनगरघास - 1. बुधनीकाकी, 2. सोनायकाका, 3. रघू  \nसिझयाखेती- 1. सुबल, 2. सुमत, 3. सुकृि  \nमुफितयामाल- 1. रिवशंकर, 2. िदवाका@त, 3. उमाका@त  \nमथाहाथ - 1. लालकाका, 2. रमेश   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपहपैट - 1. चाहकदोकानबला, 2. गिहंकी, 3. बहकानन, 4. कथाकार, 5. कथाकारकपsी  \nइजोिरयाराित - 1. कथाकार, 2. कथाकारकभैया, 3. कथाकारकदादी, 4. कथाकारकिपता  \nतीनजुिगयाभाय - 1. सुधीर, 2. जुिगयाभाय  \nअँगनेमेहेरागेलॱ- 1. िदनेशभाय, 2. कथाकार  \n \n19. खसैतगाछ (2015 )  \nियाशील - 1. जीयालाल, 2. Vयामसु\\ैर, 3. राजकुमार, 4. सुधीरा, 5. जीतूभाय, 6. \nिकसुनपुरवाली, 7. Xपलाल \nआइएमशॉरी- 1. राधाका@तमाZटरसाहैब, 2. सुधीर \nओऽहोऽहोऽहूिसगेल - 1. गुदरीकाका, 2. चेथरीकाकी \nमीनीJाचार - 1. कथाकार, 2. कथाकारकिपता \nगजपटखेती- 1. कथाकार, 2. कथाकारकिपता, 3. कथाकारकमाए \nसमुmीिवा- 1. जुिLतनाथ, 2. मुिLतनाथ, 3. देवनाथकाका \nराकशेरिहगेलॱ- 1. बौआभैया, 2. सुधीर, 3. बौआभैयाकपुतोहु \nिनिनयादेवीकआराधना- 1. Vयामाकाकी, 2. Vयामकाका \nबताहेब ताहबनौलक - 1. आयवीरबाबा, 2. िवलास \nधोखा- 1. मनीषभाय, 2. Vयाम, 3. Vयामकपsी, 4. गुiकाका, 5. गुiआइनकाकी \nखसैतगाछ - 1. पुरनठाकुर, 2. राधेVयाम \nवै(णवीभगवती- 1. महा}माजी, 2. कथाकार, 3. कनफूकाबबाजी, 4. लोककसमूह  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n20. पसेनाकधरम (2015 )  \nनहरक@हा- 1. चेतनकाका, 2. रिधयाकाकी \nबटखौक - 1. रघुनीकाका, 2. जीयालाल, 3. कथाकार, 4. Z8ीगण \nपसेनाकधरम - 1. िशवपूजनकाका, 2. सुिगयाकाकी, 3. सोनेलाल \nजेठुआगरदा- 1. दुरवासाकाका, 2. िवलास, 3. िवकास, 4. दुरिदनीकाकी \nहँसीएमेउिड़गेलॱ- 1. बुधनाबाबा, 2. बेलबा, 3. बुधनाबाबाकपsी, 4. रिवका@ त \nबुिड़बकहाबुिड़बकबनौलक - 1. सुरे@m, 2. रामलोचन, 3. सुरे@mकमाए, 4. भागेOर, 5. िवदेशी \nहमरबाइिनकिवचार - 1. लालमिण, 2. िगिरधर, 3. कािमनी, 4. माZटरसाहैब \nनोकिरहारा- 1. मनुलालकाका, 2. टोपीलाल, 3. पगड़ीलाल, 4. मोलहीकाकी \nघसवािह - 1. सोनमाकाका, 2. चीिनयTकाकी \nतेतरभाइककिवता- 1. रमाचरणबाबा, 2. कथाकार, 3. युवककिव \nछूआ - 1. छूआ, 2. कथाकार \nदोसराइत - 1. सुखेन, 2. जगेन \nलछनमान - 1. शुभधीकाकी, 2. Xपलाल, 3. कथाकार \nहमरकोनदोख - 1. मनोहरभाय, 2. एकटाजनाना, 3. नवतुिरयाकिनयT, 4. िसंहेOर, 5. जोगीकाका \nमौसी- 1. गीता, 2. सुनील \nनट िकयागित - 1. सुबलकाका, 2. Vयामलालकाका \nखाएचाहैए - 1. सोनमीदीदी, 2. भुिलयादादी, 3. भाषादाय  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n21. फलहार (2015 ) \nजाम - 1. गुणेसरकाका, 2. सुधीर, 3. फुलतीकाकी, 4. जोगू, 5. ि8लोकीबाबू \nग0डा- 1. सुशील, 2. किरयाभाय  \nहाथीआमूस - 1. हाथी, 2. मूस  \nमुसरीआघोड़ा- 1. मुसरी, 2. मुसरीकिधया-पुता, 3. िगिरजानाथ, 4. बुढ़बामुसरी, 5. घोड़ा \nफलहार - 1. XिLमणी, 2. सुगीता, 3. अनुराधा, 4. सुफली, 5. दीनानाथ  \nभोरकझगड़ा- 1. लालकाका, 2. किरयाकाकी, 3. सुधीर, 4. जसमित  \n \n22. उकड़ूसमय (2015 ) \nउमेद - 1. मननाथ, 2. राधेVयाम, 3. $ितमा, 4. सोमेOर  \nगलगरभeस- 1. जलेसरी, 2. िस@धुनाथ  \nजाड़फािटगेल - 1. बीXकाका, 2. नेसनीकाकी, 3. रेशमा, 4. सबुिरया \nसुरता- 1. सुरतकाका, 2. कमलीकाकी, 3. हुलास  \nअसुधमन - 1. किरयाकाका, 2. गुड़कीकाकी, 3. पड़ोिसनी  \nधरमूदासकअखड़ाहा- 1. अितिथ, 2. धरमूदास, 3. धरमूदासकपsी \nठोररंगू- 1. सुवोध, 2. Vयामा \nलगबेनेकएल - 1. देवानन, 2. िकसुनभाय, 3. XिL मणीभौजी, 4. Vयामभाय, 5. कथाकार  \nउकड़ूसमय - 1. दोकनदार, 2. एकदस-बारहबखकबिचया, 3. सहदेवबाबा, 4. कथाकार   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचास -बासदुनूगेल - 1. देवलालकाका, 2. कथाकार  \n \n23. एगछाआमकगाछ (2016 )  \n$ीगरश8ु- 1. लालबाबा, 2. घनVयाम बौआ, 3. िझंगुरलाल काका  \nएगछाआमकगाछ - 1. हबटूटू, 2. हूबघटू, 3. एगछा आमक गाछ, 4. जुही  \nमाघनहाइलेजाएब - 1. दुखी काका, 2. कथाकार, 3. मुसनभैया \nएकघॲटपािन - 1. िवलास बाबू  \nएतेिदनअपना-लेआबअनका-ले- 1. गौरी, 2. राधेVयाम, 3. िनरधन  \nमाइकवचन - 1. {योित भैया, 2. {योित भैयाक माए, 3. दीपक, 4. $काश \nपान - 1. िदनेश, 2. रमेश, 3. बुधन भाय  \nआजुकिजनगीकआइपरीtा - 1. Vयाम बाबू, 2. िकशोर, 3. िवलास बाबू, 4. सुिचता  \n \n24. शुभिच@तक (2016 ) \nशुभिच@तक - 1. कथाकार, 2. कथाकारकपsी, 3. तुलसीबाबा, 4. खुशीलाल, 5. रभसलाल, 6. \nरभसलालछोटभाए  \nकिरछौनलाली- 1. रतनदास, 2. कथाकार, 3. लखनलाल  \nमोहरा- 1. िसंहेसरा, 2. कथाकार  \nअपनपुरखाकडीह - 1. कथाकार, 2. जगरनाथपुरवाली \nजेनाहाथीरही- 1. लालबाबा, 2. महेश   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकठफल - 1. बैरकगाछ  \nगामेउपैटगेल - 1. कथाकार, 2. कथाकारकपsी, 3. रघूदेव  \nझूठे- 1. सुलtणी, 2. सुनैना, 3. सुवोधनी, 4. सुका@त  \nलाही- 1. जागेभाय, 2. रघू \nपरतीहाखढ़ - 1. मोथा, 2. िकसान, 3. लालभाय, 4. बड़काबाबा \nउजगी- 1. रमाका@त, 2. कथाकार, 3. चाची, 4. डॉLटरसाहैब  \n \n25. गाछपरसँखसला (2016 ) \nहाथकिजनगी- 1. शुभकदास, 2. रीितया, 3. दसरथदास, 4. िकसान  \nगाछपरसँखसला- 1. कथाकार, 2. कथाकारकपsी, 3. मनोजबाबा, 4. दादी \nकेतौनेरहलॱ- 1. $ोफेसरदेवसुनरकाका, 2. $ोफेसरदेवसुनरकाकाकपsी \nअपनेकेलहा- 1. िजयालालबाबा, 2. सवरीदादी \nबु- 1. गौरीका@त, 2. राधा, 3. रामच@m, 4. मीरा \nकछमछी- 1. कथाकार, 2. कथाकारकपsी, 3. V याम, 4. सुधनीदादी, 5. भूदानीबाबा \nगैत -वीध - 1. िच@तूकाका, 2. लछमीकाकी, 3. कुशेसर  \nिदयरबा-भeसुर - 1. छलान@द, 2. िवलािसनी, 3. सुधान@द, 4. सुचािलनी \nएकिदन - 1. लालभाय, 2. लालभाइकसमधौत  \nदुिधयाएलबरखा- 1. दुवसाकाका, 2. िचकनीकाकी \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \nआशीष अनिच@हार \nगजल \nसंसार हमरो लेल छै \nअपकार   हमरो लेल छै \n \nराजा बहुत रानी बहुत \nदरबार हमरो लेल छै \n \nजइमे भुजेतै आन से \nकंसार हमरो लेल छै \n \nतोहॴ ठकेलह से तँ नै \nबटमार हमरो लेल छै \n \nपायल भने नै हो मुदा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nझंकार हमरो लेल छै \n \nसभ पTितमे 2212-2212 मा8ाम अिछ। \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nजगदीश $साद म0डल \nकाजकमेहपन  \n \nआधाजेठिबतगेलमुदाआनसालजकTनेकिहयोलू-\nएचललआनेएोटािबहिड़योबरखाभेल।मुदातैयोऐबेरकसमयसभसालसँनीकअिछए।सभसालकमानेभेल, गोटेसालहवा-\nिबहािड़नइभेनेगरमीक$च0डसमयबिनजाइए, नेसएहभेलआनेपािन-पाथर-हवाकबहुतायतसँठ0ढेबनलरहल। \nसमय-\nसमयपरहवाकXिखमौसमकWअनुकूलबनौनेरहलजइसँसमयमेनेबेसीतापमानेबढ़लआनेउतैरकऽिनचेखसल।दुनूमेसँकोनोभेने\nसमैयकसंगमौसमोिबगैड़जाइतेअिछ।जेकराबुझै-परखैमेहाथीएजकT, \nहाथीजकTकमानेभेलजेकरचाXटTगएतेसबलअिछतैयोचूिकजाइए, मनुखोचुकबेकरैए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपनाऐठामिकसानकपथ-पंथकपिथकडाक-घाघ, ऐितहािसकपुiखभेलछैथ , िजनकरकहबछैन- \n‘पनरहकाितक, तीसअखाढ़जेसुतलसेगेलबजार।’मुदाकेहेनकाितकआकेहेनअखाढ़?  \nमासकXपोकगुणतँतीनबिटयाजकTछइहे।जइसालअिधकबरखाभेल, तइसालकमौसमकिमजाजदोसररंगरहैए, \nजइसालरौदीभेल, मानेसमयोपरआउिचतोबरखानइभेल, तइसालकमन-\nिमजाजदोसररंगभइयेजाइए।तँएिकओहनसमयनइहोइएजेसोvोअनाउिचते -\nउिचतहुअए।सेहोतँहोइतेअिछ।तेहनेसमयऐबेरकअिछ। \nमौसमनीकभेनेमौसमीफसलोनीकहेबेकरत...। \nिवमबाबाअपनबरसातीमौसमकफलबगानमेफलकगाछकWिनचT-सँ-\nऊपरधिरमेहपिनयानजैरसँदेखरहलछला।मेहपनकिहयौिकमेहपिनया, मानेभेलओकरमेही-सँ-\nमेहीXपमेमेिहयाकऽओकरबारीकपनकWबुझब। \nजिहनामनुखकिजनगीमेअतीत-\nवमानआभिवसचरलगबैतचलैएआओहीबीचबचाकWदेखअपनबालपनोआवृ~कWदेखअपनवृ~पनोलोकबुझै-\nगमैएतिहनािवमबाबा, \nगरमीमासकमौसमीफलकवमानकWदेखरहलछलाआजाड़कमौसमकफलकभिवसिदससेहोतकैछला। \n‘अनजानसुनजानमहाकUयाण’जिहनाकहलजाइएतिहनामौसमोआमौसमकफलो-फूलआअनो-\nपािनकलीलाअिछए।जिहनाकोनोअनेवाफले-फूलअपनाकWसमेटअपनउदय-$लयमौसमेअनुकूलिनमाहैतचलैएतिहनाभेल, \nतँएईकहबजेओबरहमिसया, मानेसभमौसममे, नइहोइएसेहोबातनिहयWअिछ।सेहोहोइतेअिछ। \nतहीबीचिवमबाबाकपTचो-सातोबुदXिकयापोता-पोतीलगमेपहुँच‘बाबा-\nबाबा’करएलगलैन।नमहरपिरवाररहनेपTचो-सातोबुदXिकयाअपनेपोता-पोतीछेलैन।तहूमेपोता-पोतीआदादा–मानेबाबा, \nआदादीमानेबाबीकबीचजेहेनमीठगरसब@धहेबाचाहीसेछै@हे।जेकरफलाफलसोझहेमेछेलैनजेसभबुदXिकयाअपनासंगखेलए \nचाहैछेलैन...। \nपTचो-सातोबुदXिकयापरिवमबाबातड़तड़ाकऽतड़तड़ाइतबजला-  \n“भागैजेमेिकनइ..!”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजिहनादेहपरसोहरैतमछरकWलोकिबऐनहॱिककनीहटबैएतिहनािधया-\nपुताकनीहिटअपनेखेलैकगरबनौलक।िवमबाबाअपनागरेअपनगरलगबएलगलाआबाल-बोधअपनागरे।मुदातेतेजोरसँिधया-\nपुताकWकहनेछेलिखनजेदूसाएगजकदूरीपरआँगनकसभZ8ीगणसुनलक। \nजिहनािच@हलबोलतिहनाजेकराकहनेछेलिखनसेहोिच@हले-िच@हलछेलैन। \nआँगनमेZ8ीगणसबहकबीचटीका-िटwपणीशुXभेल।एकतँओहुनाबैसारीलोककठोरपरबरीबेसीबिनतेअिछ, \nतहूमेबाल-बोधकमुxोपकड़ाएलेअिछ।एकगोरेबजली-  \n“बुड़हाकमितघुिमगेलैनअिछ।” \nदोसरिटपलैन-  \n“सेिककोनोचोराएलबातअिछ।” \nओना, ईबुझैतहएबजेफुस-फुसाकऽओसभअँगनेमेबजैछेलीसेबातनिह, िवमबाबाकWसुना-\nसुनाबजैछेली।िवमोबाबासभसुनैछलामुदामनमेिमिसयोभिरमलालनइजगलैनजेसभिकयोमानेZ8ीगणसभ (पुतोहु) \nसीमातोिड़बािजरहलछैथ।ओना, ईबातिदन-िदनकबेवहारसँिवमबाबासेहोजािनयWरहलछैथ।तँए, िवमबाबा-\nलेधैनसन।अपनिजनगीजीबैकिनसिचतआधारिवमबाबाकWछै@हे।िवमबाबािबसवासपूणढंगसँजािनयरहलछैथआमािनतोतँ\nछैिथएजेलाखोकाजिजनगीकबीचअिछए, \nजेिजनगीधारककWिनमाहैपड़ैए।मुदाएकसंगजँएकसँअिधककाजएकठामगोिठयाजाए, तखनकीहएत.! \nिकयोतँएकबेरमेएकेटाकाजकरत। \nआन-\nआनजेकरैथमुदािवमबाबाकZपJिवचारछैनजेजिहनाकाजेपरिजनगीज Xरठाढ़अिछतिहनाकाजपरकाजसेहोठाढ़अिछएमुदा\nकाज-काजकअपन-अपनमोलो (भैलू, Value) तँअिछए।कोनकाजककीम ोलअिछसेिवमबाबाZपJबुझैछैथ। \nजेहेनमहत्-ककाजरहतओकर$ियाक (करैक$िया) मह}सेहोतेहेनरहत।कृषककजीवनधारणकेनेछी, \nहमरा-लेकृिषसँसबि@धत–ियासँिवचारधिरक–काजसभसँमहत्-पूणअिछ। \nओना, दुिनयTकWजानबअधलािवचारनिह, \nमुदाईहोतँ$अिछएजेएतेिवशालदुिनयTआओइदुिनयTकिवशालतमजीवनकबीचजखनछीतखनजेतेसभवहएततेतबेकनेअपन \nसीमाबनाएब।जँसेनिहकरबतँजिहनारामकWलंकाजाइकालपुलबनबैकखगताभेलैनजेकराबनबैलेनल-नीलसनकारीगरभेटलैन,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिजनका–मानेनल-नीलकW–पािनमेपाथरअलगबैकलूिरतँछलमुदाटुकड़ा-टुकड़ीपाथरएकबकेनाबनतसेलूिरयेनेरहइ, \nतिहनानेअपनोहएत। \nिवमबाबाकमन-िचएोरीपुतोहुकडाकवाLसँनिहिसहरलैन। \nआधाजेठिबतगेलआबरसातीफलकसृिJकसमयआिबगेल।िवमबाबाकमनमेए लैनजेजिहनाहमरदाताईछीमानेफल, \nतिहनानेहमहूँएकरक-ध, भोLता-भुLतासभिछऐ, \nतँएअखनेसँनेतनदेहीदइकखगताअिछ।नइतेडाकबाबाकिवचारओिहनानेभऽजाएतजेना‘िशकारीऔत, जालिबछौत, \nलोभसँफँसबनिह, मुदाफॕिसगेलसभटा। \nआँगनसँएकटापुतोहुआँिखलाल-पीयरकेनेबचालगपहुँचगेली। \nओना, जिहनापुतोहुकबातिवमबाबा-लेधैनसनछेलैनतिहनाबाल-बोध-\nलेबाबोकबातछेलै@हे।ओकरकोनमतलबछैजेबाबाजोरसँबजलातँउनटनभऽगेलइ।जिहनासभकालबजैछैथतिहनाबजला।तहू\nमेअसगरमेमानेएकटाबचापरजेजोरसँबिजतैथतँकनीकटाहोहोइत, मुदाजैठामजेरगरछी–मानेपTच-सातबचा–\nतैठामजँजोरसँनिहबजतातखनकेकराकीकहलिखनसेिकयोथोड़ेबुिझपौत। \nबचासभकWसंगिमिलखेलाइतदेखपुतोहुओहनिशकारीजकTवौआगेलीजेकराठेकानेछैजेकोनतरहकिशकारखेलैलेजा\nइछी। \nपुतोहुकWवौआइककारणभेलैनजेचाXिदयादनीकबचाअिछ, \nकेकराकहलिखनसेिककोनोअपनाआँिखसँदेखिलऐ।मुदाकमिनZटआकमहीनकबीचसZकािरकमतभेदतँअिछएजेिवमोबाबा\nकWआपुतोहुओकWबुझैकअपन-अपनढंगछेलैन। \nिवमबाबामने-मनअपनफलकगाछकWतजबीजोकऽरहलछलाआकनडेिरयेआँिखयेपुतोहुकलीलामानेताल-\nभजारसेहोदेखरहलछला, मुदादुनूमेसँिकयोबािजनिहरहलछला। \n \nशदसंया : 947, ितिथ : 27 मई 2019  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच8कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचTक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेषक :- \n१) हाइकू िवशेषक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल  िवशेषक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषक ६७ म अंक , १ अLटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirh uta              67  \n४) बाल सािह}य िवशेषक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषक  ७७म  अंक ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगZत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिLत गजल िवशेषक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीtा िवशेषक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकत िम2 मधुप िवशेषक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_20 15  \n११) अरिव@द ठाकुर िवशेषक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च@m ठाकुर अिनल िवशेषक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  समान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ$ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अUबम  गीत  संगीत  िवशेषक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंि8त  रचनापर  आम ंि8त  आलोचकक  िटwपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पच  टा किवता आ ओइपर  मधुका@त  झाक  िटwपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  $साद  म0डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संZकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n$काशन   नीचTक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01 _05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01 _04_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_ 01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha _01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVide ha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पि8काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव2े  रचनाक  एकटा समाना@तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली $ब@ध -िनब@ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाzय उ}सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ}सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली $ब@ध -िनब@ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of orig inal work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  समान : समान-सूची \n  \nअपन मंतÂय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह}य आ@दोलन: मानुषीिमह संZकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n$थम मैिथली पािtक ई-पि8का ISSN 2229-547X VIDEHAसपाद क: गजे@m ठाकुर। सह-सपादक:  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८६ म अंक  १५ नव᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४३ अंक  २८६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िवलास साहु, न@द िवलास राय, स@दीप कुमार साफी आ मु\\ाजी \n(मनोज कुमार कण)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिच8- बेचन ठाकुर। सपादक- सूचना-सपक-समाद- पूनम \nमंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ}पल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ$कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदािय}व लेखक गणक मÆय \nछि@ह)editorial.staff.videha@gmail.com कW मेल अटैचमे 0टक XपमW .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÇटमे पठा सकै छिथ। एतऽ $कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संÈहक लोकिनक लगमे \nरहति@ह, मा8 एकर $थम $काशनक/ ि$ंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई-$काशन/ \nि$ंट-$काशनक अिधकार ऐ ई-पि8काकW छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयUटीक/ पािर2िमकक $ावधान नै छै। तW रॉयUटीक/ पािर2िमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआÈह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिtwत पिरचय आ अपन Zकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल $काशनक हेतु िवदेह (पािtक) \nई पि8काकW देल जा रहल अिछ। मेल $ाwत होयबाक बाद यथासंभव शीÊ ( सात िदनक भीतर) एकर \n$काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पि8काकW 2ीमित लËमी ठाकुर Ìारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकW ई $कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -2019 सविधकार  सुरिtत।  िवदेहमे $कािशत  सभटा रचना आ आकइवक  सविधकार  \nरचनाकार  आ संÈहकक  लगमे छि@ह।  ५ जुलाई  २००४  कW \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsari k -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ $ारभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  $थम  उपिZथितक  या8ा िवदेह - $थम  मैिथली पािtक  ई \nपि8का धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई $कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पि8काक  $वLताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  एÈीगेटरक  Xपमे \n$युLत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पि8का ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":0.39,"has_text":true},"Videha 287.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 287.pdf","name":"Videha 287.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २८ ७ म अंक  ०१  िदसबर  २०१९  (वष १२  मास  १४४  अंक  २८७ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n !दीप पु%पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म-डल--  जगदीश !साद म-डलक ‘रहसा चौरी’  \n३. \n आशीष अनिच6हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश !साद म-डलक लघुकथा- भौक  \n \n \n \n \n \n!दीप पु%प \nगजल- १  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपनेसँ का6ह पर अ<पन लहास लेने छी \nिजनगी ई भूत -बँगला हम बास लेने छी \n \nतूँ जाम दे जहर दे हमरा नै िफकर अिछ \nहम आँिख मूिन हाथ फेर िगलास लेने छी \n \nवैह बीच सभामे बेईमान किह देलक \nजकरा एकाबन दऽहम उनचास लेने छी \n \nबिन लंकेश कतेक अ<पन घCट काटू हम \nभेल िशव छिथ आ6हर ई िवDास लेने छी \n \nगजल नोरक मोिस भिर कहैत रहब ‘पु%प’हम \nअहF सुनबै जGर हम ई आस लेने छी \n \n(222222222222सभ पFितमे।बहरे- मीर)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nहेतै जिहया इजोर हम मोन पड़बौ \nलगतौ तोरा बकोर हम मोन पड़बौ \n \nतोरा पाछू चलैत चु<पेसँ केओ \nधरतौ जहने पछोड़ हम मोन पड़बौ \n \nफेरो केओ िनहािर च6दा जकF मुख \nहेतौ तोहर चकोर हम मोन पड़बौ \n \nजे तोरा देिख भोजमे खूब रस लऽकऽ \nबनतौ डलना चटोर हम मोन पड़बौ \n \nबेदीतर बैिस मंO पढ़ऽलेल बिहना \nपिहरेतौ जे पटोर हम मोन पड़बौ \n \n(222212122122 सभ  पFितमे) \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nउमेश म-डल \n \nजगदीश !साद म-डलक ‘रहसा चौरी’  \n \n \nRी जगदीश !साद म-डलक ‘रहसा चौरी’ पS िवधाक 9म पोथी िछयिन। एिह पोथीक !काशन \n2019इVवीमे भेल। रहसा चौरीक माWयमसँ किव िमिथलXचलक ओइ भूभागक िचO !Vतुत कएलिन अिछ \nजे भूभाग सालक छअसँ नअ-दस मास धिर पािनमे डुमल रहैए। जािहमे उपज हएब असभव रहैए। \nएहन भूभाग गाम-गाममे अिछ जे गामक कुल जमीनक ितहाइ-चौथाइ अिछ। जािहसँ VपY होइत अिछ \nजे िमिथलXचलक ितहाइ-चौथाइ भागक जमीन उपजाक दृिYसँ नग-य अिछ। जखन ितहाइ-चौथाइ भाग \nगामक वा िमिथलXचलक उपजबे ने करत तखन ओिहठामक िकसानक आिथक िVथित केहन हएत। अही \nिVथितक िज\\ किव जगदीश !साद म-डल अपन !Vतुत का]य ‘रहसा चौरी’मे कएलिन अिछ। ओना, \nपािनसँ डुमल धरती सेहो उ_पािदत सपित भऽ सकैए मुदा तकर कोनहुँ समुिचत ]यवVथा निह रहने \nबेकार भेल पड़ल अिछ। चौरीक दृ`य देखबैत किव कहलिन अिछ-  \n“भीतरिमिथलाकओभूभाग \nचौड़गरएकटाचौरीछै। \nदूर-दूरधिरपसरल-पसरल \nिब सवासूखेतीकभूिमनइछै। \nनअमासपािनएगुड़गुड़ा \nिहआ-हािरकनबोकरैए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमािटओककमकफलतेहने \nअपनेबेथेिचिचआरहल-ए।”i \nजखन धरतीक एहन Gप रहत तखन धरतीवानक अथdत् िकसानक केहन गित हएत? यथाथवादी \nकिव अपन दृिY एहने भूिम िदस नजैर देलिन अिछ।  \nसविविदत अिछ जे िमिथलXचल एक सघन अवादीबला gेO िथक। ओना, देशक अनेको शहर सेहो \nसघन आवादी अिछ। hामीण अवादीकC समेटने अिछ।मुदा hामीण gेOमे िमिथलXचल सेहो सघन \nअवादीबला जगह अिछ। जािहसँ बेरोजगारी परमान चढ़ल अिछ। आ से आइये निह, सभ िदनसँ रहल \nअिछ। तँएिमिथलXचलवासीकC पलायन करब अिनवाय भइये गेल अिछ। जँ से निह करता तँ जीवन-यापन \nकरब किठन छि6हहC। अही िवचारकC किव रेखXिकत करैत ‘बेरोजगारी’किवतामे !Vतुत कएलिन अिछ-  \n“बेरोजगारसँदेशभरलछै \nबौसिबनाकंगालबनलछै। \nतैबीचरोजगारेहेराएल \nतमसगीरतमाशादेख रहलछै।”ii \nलोक िनराश भऽअपन भाjयकC कोसैत हारल-थाकल भेल पड़ल अिछ।  \nपलायनवादी सोचक लोकजे लोक छिथ, जिनक ]यवहार िकछु आर उkे`य िकछु आर तथा बजैत \nछिथ िकछु आर, ओहन ]यिlत लेल किव कहैत छिथ-  \n“गामकमािटकजँदशाएहेन \nिमिथलाराजकेहेनहेतइ। \nबाहरे-बाहरकसुसकारीसँ \nगहुमनकबीखकेनाझड़तै। \nिवचारइमानककेकराकहबै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nखोिलदेखूमातृकोष। \nअपने-आप!nपुिछ \nिवचारकGसहािरहोश।”iii \nवैचािरक दौरमे सभ िकयो तँ नीoे चाहैत छी नीoे बजैत छी मुदा दुिनयॉंक बीच अपन िVथित िकए \nएहन अिछ? एहन !nकC किव एिह GपC ठाढ़ करैत छिथ-  \n“सभछीशुभिच6तकदेशेक \nसभिवचारकसंगनेताकी। \nमुसहरबीचमूसहेराहेराएल \nधीया-पुताकािq खेतैकी?”iv \nआगू कहैत छिथ िदशाहीन रोजगार बनल छैक, रंग-िबरंगक दुिनयॉं बनल छैक-   \n“िदशाहीनरोजगारबनलछै \nरंग-िब रंगदुिनयFबनलछै। \nकेतौपे6 शनधारीकरोजगार \nतँकेतौकरैबलापड़लछै।”v \nअपनदुख-दरदभायजाधैरअपनेनइबुझब।ताधिरकेनापािबसकैछीनीकभिव%यकनीकसोचब।िनsचF-ऊपरसभबजैए-  \n“िकसानेकदेशभारतछी \nकिट-मिरिकसानेसभ \nअँhेजोकCभगौनेछी। \nजिर-उजैरकेतेगाम  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकेतेलोक!ाणचढ़ौलक \nपuसैठबखकआजादीकी \nपेटोकदुखमेटोलक। \nजिहनाआजादीसँपिहने \nचुसलकखूनराजा-रजवार। \nतिहनातँआइयोहोइए \nचुसैएदेशी-िवदेशीकरखvादार।”vi \nटुटैतिजनगीकबेथाघुिमपाछूदेखएपड़त।सैयौनिह,हजारोबखनिह,जिड़एसँदेखएपड़त- \n“पFचहजारबखकपुराण \nहँिस-हँिसबािजरहलअिछ। \nसुर-असुर, दानव-देवताक \nऐितहािसकगाथासुनारहलअिछ। \nलगभगपौनेदूसाएबखपिहने \nअँhेजआिबआसनजमौलक।”vii \nजेकराभिगतेऐठामकजन-गणआजादीकसFसलेलक।मुदाएतबेनिह, कनेआगूचलू।हजारबषकीकहैए। चाGिदसभजािर-\nभजािर, तेकरापुिछयौिववेकसँिनणयकीकरैए-  \n“VविणमइितहासकVवणकाल \nओझुकेभारतछलतिहयो। \nिनचोिड़-िनचोिड़, तक-िवतक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिनणयिनरमाबएपड़तआइयो। \nिनणयिनरमाबए...।”viii \nबीतल बखक िवदाइ दैत अि6तम स_कार सुनबैत कहैत छिथ-   \n“अि6 त मस_कारसुनूिशकारी \nअि6 त मिदनकहैछी। \nअि6 त मबातसुना-सुना \nअि6 त मस_कारकरैछी। \nहँसैतरहूसदैत अहF \nहमरोतँजीबएिदअ। \nसभिकछुतँलैएलेलॱ \nएतबोतँबाजएिदअ।”ix \n!Vतुत पोथीमे किव ‘बािढ़क सनेस’ सँ लऽ  ‘ऐ पढ़बसँ मुरखे रिहतॱ’ धिरक शीषक मWय 40 गोट \nरचनाक समायोजन कयने छिथ। \\मश: सभ रचनाक शीषक िनzXिकत अिछ- \n‘बािढ़क सनेस’,‘अगो-लोढ़ा’,‘हिथयाक झटकी’, ‘रहसा चौरी’,‘बेरोजगारी’,‘लीढ़ी पोखैर’,‘बकरी \nभेराड़ी’,‘महगी’,‘जरनिबछनी’,‘नव-फल’,‘पू-भर’,‘चौरीक धनकटनी’,‘िकसान’,‘टुटैत \nिजनगी’,‘किवता’,‘बुिड़बकी’,‘गाछी भुताह’,‘वोनक आिग’,‘बीतल बखक िवदाइ’,‘संगी’,‘बेथा’,‘ध{ बा’,‘िपतृपgक \nभोज’,‘ठनका’,‘झपासा’,‘िशवचरन’,‘चौरचनक छFछी’,‘भरदुितया’,‘फुिस ’,‘िचoैन मािट’,‘झाG-बाढ़ैन’,‘मेवाक \nफल’,‘चपरासी भाय’,‘नोत’,‘लटुआ’,‘एकैसम सदीक देश’,‘मधुमाछी’,‘जुआनी’,‘तरंग’,‘ऐ पढ़बसँ मुरखे \nरिहतॱ।’  \n‘रहसा चौरी’ नामक एिह पोथीक आमुख डॉ. िशव कुमार !साद, िवभागाWयg, िह6दी िवभाग, \nएच.पी.एस. कॉलेज- िनमली (सुपौल)िलखने छिथ। ओिह आमुखमे रचनाकार- किवक स6दभमे डॉ. !साद \nकहैत छिथ- “मैिथलीकसशlतरचनाकारजगदीश!सादम-डलजीिमिथलाक मािट- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपािनकरचनाकरछैथ।िहनकसभिवधामेिमिथलाकमािटपिहलपाOकGपमेअभरैतअिछ।कथा,उप6यास, नाटक, \nकिवताआिदमेिहनकगाम, गामकमािट, गामकलोक, बाड़ी-झाड़ी, खेत-खिरहॉंन, कलम-बँसिब|ी, पाबैन-ितहार, \nमाय, काकी, बाबी, िबधवा, सधवा, नचारइ_यािदकCहमसहजेदेखसकैछी।हुनकहँसी-खुशी, िवयोग-]यथा, \nझगड़ा-झंझट, मुड़ण-उपनैन, िबआह-दुरागमन, मरण-हरणसभसमािजक, पािरवािरक, \nआिथकतथामनोवै}ािनकभावकअिभ]यिlतम-डलजीकिविवधिवधामेिवSमानछैन।आधुिनकिजनगीकछल-\nछ~आ‘हमपीरिमयॉंकभाव-\nबोधसँदूरिकसानीिजनगीजीबैतगतबीसबखमेसाएसँअिधकपोथीक!काशनभऽचुकलछैन।”x \n \n \n \n \n \n \n \n \nआशीष अनिच6हार \nगजल \nबा6हल भाषा बा6हल बोल \nअइ नाटकमे अतबे रोल \n \nहुनका कहने दुिनयF टेढ़ \nहुनके कहने दुिनयF गोल \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nखाली पेटक छै फरमान \nभरलाहाकC खोलै पोल \n \nचु<पे आबै चु<पे जाइ \nिहनकर आँगन हुनकर टोल \n \nिकछु ने जानै अनिच6हार \nके पिहरैए नवका खोल \n \nसभ पFितमे 22-22-22-21 माOा\\म अिछ। \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nजगदीश !साद म-डल \nभौक   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजेठमासकएगारहबजेिदनमे, सबेर-सकाल, खा-\nपीबगाछीकमचानपरसुतैकिखयालसँपड़लेरहीिकदिछनविरयारVतािदससँएकगोरेफFढ़ब6हने, \nमाथपरतौनीउिड़याइतलफड़लअबैतरहैथ। \nबीचगाछीमेपूबे-पिsछमेमचान-खोपड़ीदेनेिछऐ।अपनओछाइन-िबछाइनVथाइयेGपेभिरआम–\nजाबेतकआमकओगरबािहचलैए–गाछीमेरिखतेछी। \nपूबिसरहानेबामाकरेपड़बेकएलरहीिकहुनकाअबैतदेखनेरिहऐन।जिहनाअपन-अपनजीवनानुकूलअपन-\nअपनिवचारोपिलतेअिछतिहनाअपनॱपालनिहछी। \nहुनकाअबैतजेदेखलयैनतँअपनेमनमेफुिरगेल- \n‘एकटाओवेचारेछैथजेघरवालीककारणेरौदतपैछैथआअपनेछीजेपीसबेर-सकालखुआ-पीआआरामकरएगाछीपठादइछैथ.! \nईदीगरभेलजेरंग-\nरंगकआमखाइकलोभेओहमराओगरवाहबनाओगरवािहयेकरैलेिकएनेआमकगाछीअिरयाइतकऽपठादैतहोइथ। \nगामकदिsछनविरयाबाघमेजेतेऊँचरसजमीनअिछ–मानेजेकराचौमासकहैिछऐ, \nचौमासभेलजेखेतचाGमौसममेफसलसँलहलहासकैए।भलCओइचौमासचासकसदगैतअिछआिकदुरगैतईिवचारणीय!nअिछ \n।आमकगाछीलगलअिछ।सालमेएकबेरआमफड़ैए, सेहोसभसालसोqोअनाफरबेकरत, \nसेहोनिहयCकहलजासकैए।जँफड़बोकरैएतँमाOएक-सँ-डेढ़मासलोकखाइए।भलCअमृतेफलआमिकएनेहुअए, \nमुदाओनसीवकेतेकहोइए, मानेकेतेिदनतकखाइछी, ईहोिवचारणीयअिछए।खाएरजेअिछजेतएअिछसेतेतएरहउ...। \nओजखनदसलjगाकबीचकरीबपहुँचलातखनिच6हलयैनजेदीनब6धुकाकाछैथ। \nदीनब6धुकाकाकCदेखतेअपनेउिठकऽबैसैतबजलॱ-  \n“काका, एनाहकासल-िपयासलकेतए-सँअबैछी?”  \nएकतँजेठुआरौदकदेहतबधलरहैनतैपरसँपीकआदेशपूितनिहभेलछेलैन, तइसँमनोतबधलरहबेकरैन।संजोगभेल, \nदीनब6धुकाकामचानपरआिबबैसला। \nओना, ताड़बलापंखाअपनोरखबेकरैछी, मुदाकनी-कनीजेपुरबाहवालहकीदैतरहैतइसँपंखाझेलबछोिड़, \nओइलहकीकआन6दलइकिवचारमनमेछेलए।मुदारौदाएलदीनब6धुकoाकहालतदेखहFइ-हFइपंखाकहवािदअलगलयैन।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकरीबदसिमनटकपछाइतदीनब6धुकoाकमनथीरभेलैन।मनथीरहोइतेबजला-  \n“बड़काआफतमेपिड़गेलछी..!”  \n‘बड़काआफत’सुिनमनचॱकल।कीआफतभऽगेलछैन..! \nमुदाअपनोमनबजैसँरोिकरहलछल।िकएतँकोनोआफतसुनबएकभेलआओइआफतकिनमरजनाकरबदोसरभेल।ऐठामतँअपन \nआमकगाछीकमचानपरबैसलछी, \nमुदातैयोजीजFितबजैकसाहसकेलॱ।‘जीजFित’कमानेभेलजेजेअपनशिlतसँहएतओकरबआजेनिहहएतओकिहदेबैनजेहमराबु\nेनिहहएत।पुछलयैन-  \n“कीआफतमेपड़लछीकाका?”  \nछगाएलमनदीनब6धुकoाकरहबेकरैन, तँए!nकउरकीहेबाचाहीतैपरसँमनघुसकलरहबेकरैन।अनधुनबजला-  \n“एतेकहरानसँरौदीभगतऐठामगेबोकेलॱआभCटोनेभेल!”  \nदीनब6धुकoाकबातककोनोभFजेनेपेलॱजेकीबजला?  \nभFजपरचढ़बैतबजलॱ- “कोनएहेनउताहुलभऽगेल?”  \nमनक]यhताबुिझआिकसमैयक, दीनब6धुकoाकमनजेना]यh-सँ-\n]यhतमिVथितमेपहुँचगेलैन।मुदाकेतबो]यhिकएनेहोिन, जाबेसिहटिवचार–समतलमनोवृि–\nनिहबनतैनताबेकोनोिवचारकCसमुिचतढंगसँबुिझकेनापएब? तहूमेगाछीकमचानपरछी, \nजैठामओछाइनकएलमचानआएकटासुराहीमेपािनआऊपरमेVटीिलयालोटामाOअिछ।आनकोनोवVतुनेखाइ-\nपीबैबलाअिछआनेआनेकोनोजGरतकपूितलेलिकछुअिछ।ऐठामकइयेकीसकैछी।तैयोबजलॱ-  \n“काका, पािनपीब? आनचीजतँअिछनिह, तमाकुलखाइछीचुनौटीसंगमेअिछ।” \nहमरबातदीनब6धुकाकासुनलैनआिकनइसुनलैनसेओजानैथ, \nमुदामनजे]यhरहैनतइसँअपनाबुिझपड़लजेनीकजकFहमराबातपरकनबािहनइदेलैन।बजला-  \n“अखननेतमाकुलखाइकमनहोइएआनेपािनयCपीबैक!”  \nिवचारक\\ममेअपनोिवचार\\मगतभऽगेलछल।बजलॱ-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“तखन?”  \n‘तखन’कमानेदीनब6धुकाकाकCजेलगलहोिनमुदाबजला-  \n“देखहकजेभोरे–जलखैयेकेलापछाइत–रौदीभगतऐठामकाजेगेलछेलॱसेभCटेनेभेल।” \nपुछलयैन-  \n“िकएनेभCटभेलगाममेरौदीनिहअिछकी?”  \nदीनब6धुकाकाबजला-  \n“हँ! गामेमेनइअिछ।राम-रहीमबाबाकसंगबेसभकामायाजाइछलतेकरेसंगओहोधऽलेलक।” \nरंग-रंगकलोकधरतीपरजिहनाअिछतिहनारंग-रंगकबुिधयो-िववेक, चािलयो-ढािलआिकिरयो-\nकरमतँअिछए।नेकेकरोगाम-घरकठौर-ठेकानअिछआनेजाित-\nस!दाियक।सभअपनेतालेबेतालअिछए।सबहकिवचारयएहछैजेसभसँनीकहमहॴछी।बFकीजेतेअिछसेसभअधलेअिछ।भ \nलCओअपनिजनिगयोआअपनिकिरयो-कलापबुझैतहुअएवानिह...। \nओना, मनमेबहुतरासिवचारजागलमुदािवचारकिवचारकरबोकतँअपन-\nअपनजगहहोइतेछइ।ऐठामतँकोनोतेहेनजगहोनिहयCदेखरहलछीजेदोसरबातपुिछितऐन।बजलॱ-  \n“केहेनकाजरौदीभगतसँअिछकाका?”  \n‘केहेनकाज’सुिनतेदीनब6धुकoाकिवचारकरंगकसंगचेहरोकरंगएकाएकबदैलगेलैन।चेहरोआिवचारोकरंगतँबदललै\nनमुदामाOऊपरी! \nमानेजिहनाकोनोसुतलआदमीकसपनाअदहापरअिबतेनीनटुिटगेनेअधडरेरेपरसपनाकGपलटैकजाइएतिहनादीनब6धुकoाक \nसेहोछेलैन।बजला-  \n“पीकमोबाइलहेरागेलैनआिकचोरालेलकैनसेफिरछाकऽतँनैकहली, \nकहलीहेनएतबेजेमोबाइलिकयोलऽलेलकअिछ।तेकरेभFजलगबएरौदीभगतलगगेलछेलॱ।” \nपीकमोबाइलिकयोलऽलेलकैन, सेरौदीभगतकेनाबुझतजेकेलेलकैन? ओओइठामछलतँनिहजेदेखलकैन? \nजँदेखलकैनतँतहीसमयिकएनेकहबोकेलकैनआछीनकऽदइयोदेलकैन..? ओना,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमनमेईहोउिठरहलछलजेएकतँपीकपीड़ामेदीनब6धुकाकाअपनेपा-डुरोगीजकFपीअरभेलजारहलछैथ, \nतैपरसँजँहमहूँिपयरकारंगघोिरकपारपरउझैलिदऐनसेहोनीकनिहयCबुिझपड़ल।तँएएनाकऽबजलॱ-  \n“रौदीभगतभFजलगादेत?”  \nजेनाकेकरोउड़ैतआिबमsछरआिकडFसकािटलइछैआओिछलिमलाउठैएतिहनािछलिमलाइतदीनब6धुकाकाबजला-  \n“अपनाइलाकामेऐसँबेसीजगताजोरभगतदोसरथोड़ेअिछ! \nरौदीओहनभगतअिछजेआँतमेजँिकयोकोनोचोरेलहाचीजराखततेकराओऊपरे-ऊपरसँिनकािलदैत।” \nमनमािनगेलजेदीनब6धुकाकाअखनएकभjगूिवचारकभऽगेलछैथतँएिवचारकCओैरोिकबजलॱ-  \n“मोबाइलहेरेलैनकेतए?”  \nअिसयाएलदीनब6धुकाकाकCहमरबातसुिनतेआरोआसलिगगेलैन।बजला- \n“चािरमिदनपीVOीगणकसंगदेविरयागेलछेली।ओैमोबाइलहरेलैन।” \nपुछलयैन- “देविरयािकएगेलछेली?”  \nहलसल-फुलसलमनेदीनब6धुकाकाबजला-  \n“हालेमे, दस-बारहिदनपिहने, एकटाVOीगणकCसपनौतीभेलैन।” \nिबsचेमेबजागेल- “कीसपनौतीभेलैन?”  \nदीनब6धुकाकाजोरदैतबजला-  \n“एकरासोqोअनासपनौतीएनिहबुझह।हजारकहजारजिन-जाितयोआपुखकसंगिधयो-पुताकसभरोग–मानेदैही-\nदैिवकसभटादुख–मेटागेल, छुिटगेल।” \nओना, अपनोकानेसैकड़ोमुँहकबातसुननिहछेलॱजेएकटाVOीगणअपनगहबरक, ओनागहबरपिहनेनिहछल, \nपीपरकगाछकिनsचFमेआठिदनपिहनेबनलछल, एकचुटकीमािटजेकरादइएओकरादेहमेजेकोनोबर-बेमारीरहैछै, \nओिनठाहीछुिटजाइछइ।मुदाअपनमनएहेन-एहेनअ6धिबसवासूहवा-िबहािड़केतेकोदेख-\nसुिनचुकलअिछतँएिबसवासिकएकरब।किहयोमोहुकगाछमेसटलासँरोग-िवयािधभागल, \nतँकिहयोएकचुटकीमािटसँभगौलेगेलअिछ।केतेरोग- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवयािधभागलआकेतेलोककCभगौलकईतँसभजािनयCरहलछी...।तैयोदीनब6धुकाकाओहनिवचारकनिहछैथसेहोबातनिहयCअिछ \n।पिहलुकािवचारक (अ6धिवDासक) जेतेछैथओइमेसँिकछुधoा-\nपंजालगनेसमहरबोकेलाअिछमुदासभसहैिरयेगेलासेहोनिहयCकहलजासकैए।सFपजिहनासाले-\nसालसौनमासमेकेचुआछोिड़िवषपिरमाजनकरैएतिहनासमैयकसंगसमयकdनिहकरैएसेहोतँकिरतेअिछ।खाएरजेतएजेअिछ \nमुदाऐठामतँदीनब6धुकoाक!ितापीकदाउपरचढ़लछैन...।बजलॱ-  \n“जखनरौदीभगतनइभेटल, िकएतँकामायेगेलअिछतखनकोनोठेकानछैजेकिहयाऔत।कहF-दनओहर–\nकामायािदस–पुखकCVOीगणसभभेड़ा-भेड़ी, गदहा-गदहीबना-बनाबाधमेखु|ा-\nखु|ीमेठोिकभिरिदनचरबैएआसFझूपहरमेघरपरआिनपुखबनबैए।” \nहमरबातसुिनदीनब6धुकाकाकCमनमेकीभेलैनसेतँओजानैथमुदाजिहनाकेकरोिमरचाइककड़ूपनसँसुरसुरीअबैछैतिहना\nसुसुआइतबजला-  \n“बौआ, घरवालीकबातपरओतेिधयाननिहयदइतॱ, मुदातॲहूतँदेखतेछहकजेगाम-समाजहौआिकआने-आनसमाज, \nकेकरो-मे-केकरोमेदहानइअिछ।तैसंगबेटो-पुतोहुकिकरदानीदेखतेछहकजेिमिथलXचलकमहामंO–माता-िपताकसेवा–\nकलेलिबहारसरकारकCकानूनबनबएपिड़रहलछइ।तखनतोहॴकहहजेकीनीकहएत?”  \n‘कीनीकहएत’सुिनमनवौआएलगल, एकिदसजिहनानव-\nनवतकनीकएनेिजनगीसुलभभेलअिछजइसँपिरवारकिचनमारतकनवतकनीकपहुँचगेलअिछतँतिहनादोसरिदसअ6धिबसवास \nसेहोसौनकसFपजकFकेचुआछोिड़-छोिड़नव-नवरंगचढ़बैतिवचारसँलऽकऽबेवहारधिरमेआिबघरो-आँगनापहुँचगेलअिछ..! \nबजलॱ-  \n“काकाकीकरबै, दुिनयCजखनभौकमेपिड़भकुआगेलअिछतखनतँअहीमेनेसभछी।” \nदीनब6धुकाकाबजला- “कोनोउपाय?”  \nबजलॱ-  \n“हँकाका, उपायिकएनेरहत! ओनानइभेटतमोबाइल, ओकरनबरलऽकऽआगूबढ़ू।भगता-\nभुगतीकिवचारमनसँहटाउ।” \n“सएह!”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदीनब6धुकoाकमुँहक‘सएह’सुिनहमरोमुहसँिनकलल-  \n“हँतँसएहनेनीक।” \n \nश{दसंया : 1403, ितिथ : 14 जून 2019  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचOकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचFक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकdइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेषXक :- \n१) हाइकू िवशेषXक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.p df        12.pdf  \n२) गजल िवशेषXक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषXक ६७ म अंक , १ अlटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_201 0_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह_य िवशेषXक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषXक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषXक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषXक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगVत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tir huta            11 1 \n८) भिlत गजल िवशेषXक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीgा िवशेषXक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकXत िमR मधुप िवशेषXक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01 _01_2015  \n११) अरिव6द ठाकुर िवशेषXक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च6µ ठाकुर अिनल िवशेषXक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  समान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ!ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अ¶बम  गीत  संगीत  िवशेषXक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिOत  रचनापर  आम ंिOत  आलोचकक  िट<पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पXच  टा किवता आ ओइपर  मधुका6त  झाक  िट<पणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  !साद  म-डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संVकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n!काशन   नीचFक िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVid eha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVid eha_01_04_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिOकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवRे  रचनाक  एकटा समाना6तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली !ब6ध -िनब6ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पS २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पS  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना¹य उ_सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ_सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली !ब6ध -िनब6ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author o f original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  समान : समान-सूची \n  \nअपन मंत]य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह_य आ6दोलन: मानुषीिमह संVकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सवdिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n!थम मैिथली पािgक ई-पिOका ISSN 2229-547X VIDEHAसपादक: गजे6µ ठाकुर। सह-सपादक:  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िवलास साहु, न6द िवलास राय, स6दीप कुमार साफी आ मुvाजी \n(मनोज कुमार कण)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचO- बेचन ठाकुर। सपादक- सूचना-सपक-समाद- पूनम \nमंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ_पल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ!कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदािय_व लेखक गणक मWय \nछि6ह)editorial.staff.videha@gmail.com कC मेल अटैचमे-टक GपमC .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÁटमे पठा सकै छिथ। एतऽ !कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संhहकd लोकिनक लगमे \nरहति6ह, माO एकर !थम !काशनक/ ि!ंट-वेब आकdइवक/ आकdइवक अनुवादक आ आकdइवक ई-!काशन/ \nि!ंट-!काशनक अिधकार ऐ ई-पिOकाकC छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊय¶टीक/ पािरRिमकक !ावधान नै छै। तC रॉय¶टीक/ पािरRिमकक इsछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआhह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिg<त पिरचय आ अपन Vकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल !काशनक हेतु िवदेह (पािgक) \nई पिOकाकC देल जा रहल अिछ। मेल !ा<त होयबाक बाद यथासंभव शीÃ ( सात िदनक भीतर) एकर \n!काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिOकाकC Rीमित लÄमी ठाकुर Åारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकC ई !कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -2019 सवdिधकार  सुरिgत।  िवदेहमे !कािशत  सभटा रचना आ आकdइवक  सवdिधकार  \nरचनाकार  आ संhहकdक  लगमे छि6ह।  ५ जुलाई  २००४  कC \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ !ारभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  !थम  उपिVथितक  याOा िवदेह - प्रथम  मैिथली पािgक  ई \nपिOका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई !कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिOकाक  !वlताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  एhीगेटरक  Gपमे \n!युlत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिOका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \ni/dRa/dHa/dSa/dSignAa /dCa/dSignAu/dRa/dSignIi , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 19  \nii /dRa/dHa/dSa/dSignAa /dCa/dSignAu/dRa/dSignIi , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 21  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८७ म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \niii /dRa/dHa/dSa/dSignAa /dCa/dSignAu/dRa/dSignIi , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 19-20 \niv /dRa/dHa/dSa/dSignAa /dCa/dSignAu/dRa/dSignIi , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 21  \nv/dRa/dHa/dSa/dSignAa /dCa/dSignAu/dRa/dSignIi , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 21  \nvi /dRa/dHa/dSa/dSignAa /dCa/dSignAu/dRa/dSignIi , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 35  \nvii /dRa/dHa/dSa/dSignAa /dCa/dSignAu/dRa/dSignIi , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 37 \nviii /dRa/dHa/dSa/dSignAa /dCa/dSignAu/dRa/dSignIi , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 37 \nix /dRa/dHa/dSa/dSignAa /dCa/dSignAu/dRa/dSignIi , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 47  \nx/dRa/dHa/dSa/dSignAa /dCa/dSignAu/dRa/dSignIi , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 5-6  ","size_mb":0.31,"has_text":true},"Videha 288.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 288.pdf","name":"Videha 288.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २८८  म अंक  १५  िदसबर  २०१९  (वष १२  मास  १४४  अंक  २८८ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n !दीप पु%पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म-डल--  जगदीश !साद म-डलक ‘गामक िजनगी’ \n३. \n आशीष अनिच5हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश !साद म-डलक लघुकथा- मनतरकपावर  \n \n \n \n \n \n \n!दीप पु%प  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगजल- १ \nराित सपना देिख गमेलॱ तँकी भेटल \nनोर हमरा लेल खसेलॱ तँकी भेटल \n \nफेर आपस हैब हमर नइ रहय सभव \nनैन बाटे बीच लगेलॱ तँकी भेटल \n \nजाित सभ  िदन माथ पर मारने पलथा \nटोलकC टोलेसँ सटेलॱ तँकी भेटल \n \nछी अहD पिपआह तँकी ठोप आ चानन \nमास िदन गंगे जँ नहेलॱ तँकी भेटल \n \nिचF सभ  ठD टGगल याFीक घर घरमे \nगीत बलचनमाक सुनेलॱ तँकी भेटल \n \n!ाण काया केर िबना नइ रहय कखनो \nिबनु बहर गजले जँ कहेलॱ तँकी भेटल  \n \n(2122211221222सभ  पDितमे)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nिकछु रौदीमे िकछु दाहीमे \nबDकी जरतै अगराहीमे \n \nसLैर बरखक भेलै िचलका \nएतै किहया फगुनाहीमे \n \nधी माइक अनुपम नाता ई \nदुOू डुबलै पुरनाहीमे \n \nजे जLे बड़का लीडर छै \nसे तLे बेपरबाहीमे \n \nमुइने भेटत अनुदानो ता \nभुखले नारा बहबाहीमे \n \nउपरे उQपर दौरा किरहC \nनइ जइहCकोसी मरखाहीमे \n \n(22222222सभ  पDितमे।दूटा अलग-अलग STवकC दीघ मानल गेल अिछ) \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nउमेश म-डल  \nजगदीश  !साद म-डलक ‘गामक िजनगी’ \n \n‘गामक िजनगी’ एक पोथीक नाओं िथक। एिह पोथीक लेखक छिथVी जगदीश !साद म-डलजी। \nम-डलजीक ई पिहल कथा संWह िछयिन। एिहमे 19 गोट कथा संWिहत अिछ। \nभYटक लावा कथासँ एिह संWहक आरभ भेल अिछ। एिह कथाकCम-डलजी 2004 इTवीमे \nिलखलि5ह। पुTतकाकार \\पमे पोथीक पिहल संTकरण, Vुित !काशन- नई िद^लीसँ 2009 इTवीमे \n!कािशत भेल छि5ह।i !िस` ‘िवदेह’ !थम मैिथली पािaक ई-पिFकाक सपादक Vी गजे5b ठाकुर आ \nडॉ. सुभाष च5b यादवजी एिह पोथीक आमुखकार छिथ। कथा एवं कथाकारक िवषयमे िलखने छिथ-  \n“वतमान समएमे !चिलत आ मा5य कथासँ जगदीश !साद म-डलजीक कथा िभO अिछ। कथा \nघटना बहुलता आ ऋजुसँ युfत अिछ। म-डलजीजीवनमे !ाQय िजज ीिवषा, मानवीयता एवं आदशकC सुदृढ़ \nआ पुन!िiत करबाक उjेkयसँ अनु!ािणत छिथ।”ii \nलेखक िमिथलाक वृ5 दावनसँ लऽ कऽ बालुक ढेरपर बैसल फुलबाड़ी लगौिनहार तथा नव िवहान \nअनिनहारलेल एिह पोथीकC समिपत कयने छिथ।iii \n‘गामक िजनगी’ पोथीकलोकापण !िस` समीaक डॉ. योगान5द झाक संयोजकpवमे ‘सगर राित दीप \nजरय’क70म कथा गोiी, किबलपुर, दरभंगामे, 12.06.2010क डॉ. Vीमती कमला चौधरी, !िस` \nलेिखका एवम् मैिथली िवभागाtयa, बी.आर.ए.बी.यू. मुजuफरपुर vारा भेल अिछ।iv वतमानमे प^लवी \n!काशन- िनमली (सुपौल),सँ एिह पोथीक अिWम संTकरण सेहो उपलxध अिछ।v \nमैिथली सािहpयक एकल पुरTकार- ‘टैगोर सािहpय पुरT कार’ एवम् पिहल ‘िवदेह सािहpय स मान’सँ \nएही पोथीपर Vी जगदीश !साद म-डलजीकC समािनत कएल गेल छि5ह।  \nगामक िजनगी’ पोथीक अि5तम पृiपर ‘िवदेह’ !थम मैिथली पािaत ई-पिFकाक सपदकVी गजे5b \nठाकुरजी िलखलि5ह अिछ-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“१९४२-४३क बंगालक अकालक िवषयमे अमpय सेन िलखै छिथ जे ऐ अकालमे बंगालमे लाखक \nलाख लोक मुइला (फेमीन इ5fवायरी कमीशनक अनुसार १५ लाख) मुदा अमpयक एकोटा सर-सब5धीक \nमृpयु ओइमे नै भेल। तिहना िमिथलाक १९६७ ई.क अकालमे भारतक !धानमंFीकC देखाएल गेलि5ह जे \nकोना मुसहर लोकिन िबसDढ़ खा कऽ अकालसँ लिड़ रहल छिथ, मुदा ऐपर कथा िलखल गेल २००९ \nई.मे। २००९ ई. मे जगदीश !साद मंडलजी िबसDढ़पर मैिथलीमे कथा िलखलि5ह। आ ऐ िवलबक \nकारण सेहो Tप{ अिछ। मैिथली सािहpयमे जे एकभगाह !वृिL रहल अिछ, तइ कारणसँ अमpय सेन \nजकD हमरो सािहpयकार सभ ओइ महािवभीिषकासँ ओLे !भािवत नै भेल हेता। आ एतऽ जगदीश !साद \nमंडल जीक कथा मैिथली कथा धाराक याFाकC एकभगाह हेबासँ बचा लैए।”vi \n‘गामक िजनगी’ कथा संWहक सब5धमे !िस` सािहpयकार Vी म5Fे|र झा िलखने छिथ- \n“गामकिज नगीकसभकथाWा यजीवनकCिक छुअनछुअल!संगकCमािमकिच Fणकरैतअिछ ।”vii \n!Tतुत पोथीमे 19 गोट कथाकC कथाकार समायोिजत कयने छिथ। शxद सं}या सिहत सभ कथा-\nलेखनक िववरण ~मानुसार िनGिकत अिछ-  \n1. भYटक लावा- शxद सं}या :3100  \n2. िबसDढ़- शxद सं}या :2516  \n3. पीरारक फड़- शxद सं}या :2064  \n4. अनेआ बेटा- शxद सं}या :3369  \n5. दूटा पाइ- शxद सं}या :3294  \n6. बोिनहािरन मरनी- शxद सं}या :3412  \n7. हािर-जीत- शxद सं}या :2373  \n8. ठेलाबला- शxद सं}या :2572  \n9. जीिवका- शxद सं}या :3655  \n10. िरfसाबला- शxद सं}या :3963   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n11. चुनवाली- शxद सं}या :2452   \n12. डीहक बटबारा- शxद सं}या :4789  \n13. भैयारी- शxद सं}या :4026  \n14. बिह न- शxद सं}या :2688  \n15. घरदेिखया- शxद सं}या :4021  \n16. पछताबा- शxद सं}या :2663  \n17. डाfटर हेम5त- शxद सं}या :4407  \n18. बाबी- शxद सं}या :2167  \n19. कािमनी- शxद सं}या :2289 \n \n‘भYटक लावा’, कथाकC 3100 शxदमे कथाकार िलखने छिथ। कथाकार Vी जगदीश !साद म-डल \nिमिथलाक गाममे रहैत छिथ। िमिथलाक बहुसं}य लोकक जीवन कृिष कायपर िनभर अिछ। म-डलजी \nसेहो िकसान छिथ, िहनकहु जीिवकोपाजन कृिष िछयि5ह। अत: ई अपन पिहल कथा िलखलिन ‘भYटक \nलावा’, जािहमे िमिथलाक िकसान-मजूदरक सभसँ पैघ समTयाकC िचित कएल गेल अिछ। सभिकयो \nजनैत छी जे सभिदनसँ िमिथलGचल बािढ़-रौदीक चपेटमे पड़ैत रहल अिछ। एिहठाम जिहना रंग-रंगक \nबािढ़क \\प अिछ, माने बािढ़क एक\\पता निह अिछ तिहना रंग-रंगक रौदी सेहो अिछ। अथत् जिहना \nबािढ़ नहरो होइए आ छोटो होइए तिहना रौदीक सेहो अिछ। रामायिणक िहसाबसँ रौदी बारह वष धिरक \nभेल अिछ। िकएक तँ बारह वषक रौदीक पछाित राजा जनकजी हर जोतने छलाह जािहमे सीताक ज5म \nभेल छलि5ह। िमिथलGचलमे अनेको तरहक पहाड़ी नदी सभ बिह रहल अिछ। सं}याक िहसाबे करीब दू \nदजन धार (नदी) अिछ जे िमिथलाक भूभागमे उLरसँ !वेश करैत दिछन मुहC बिह रहल अिछ। जािहमे \nिकछु वरसाती धार अिछ बॉंकी अिधकतर धार बारहो मास बहैबला अिछ। अथत् जिहना बािढ़ \nिमिथलGचलक िकसानकC तोड़ैत रहल अिछ तिहना रौदी सेहो िकसानक िजनगीकC तबाह करैत रहल \nअिछ। जािहसँ एिहठामक िकसानक उOैितक िदशा अव\\` भेल पड़ल अिछ। मुदा िकछु-िकछु ओहन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलोक एखनहुँ छिथए जे लाख समTयाक बावजूदो अपन िकसानी संTकृितकC पकिड़ चिल रहला अिछ।  \n!Tतुत कथा- ‘भYटक लावा’क लेखन कथाकार 1987 इTवीक बािढ़क \\प-रंगकC अपना आँिखसँ \nदेिख कऽ कयने छिथ। तँए, बािढ़क एतेक सजीव िचFण कथाकार कयने छिथ। ओ कहैत छिथ- \n“पैछला बािढ़ मोन पिड़ते देह भुटैक जाइए। रोइयD-रोइयD ठाढ़ भऽ जाइए। बािढ़क िवकराल दृkय \nआँिखक आगू नाचए लगैए। घोड़ोसँ तेज गितसँ पािन दौगैत। बािढ़यो छोटकी निह, जुअनकी निह, \nबुिढ़या। बुिढ़या \\प बना नृpय करैत। केकरा कहूँ बड़की धार आ केकरा कहूँ छोटकी, सभ अपन-\nअपन चीन-पहचीन मेटा समुb जकD बिन गेल। जेमहर देखू तेमहर पDक घोराएल पािन, िनछोहे दिछन-\nमुहC दौगल जाइत। केतेक गाम-घर पजेबाक नइ रहने घर-िवहीन भऽ गेल। इनार, पोखैर, बोिरंग, \nचापाकल पािनक तरमे डुबकुिनयD काटए लगल। एहेन भयंकर दृkय देख लोककC डरे छने-छन िपयास \nलगलोपर पीबैक पािन नइ भेटैत। जीवन-मरण आगूमे ठाढ़ भऽ िझम-िझा करैत। घर खसल, घरक \nकोठी खसल, कोठीक अO भँसल। जेहने दुरगैत घरक तेहने गाइयो-महॴस, गाछो-िबरीछ आ खेतो-\nपथारक।”viii \n !Tतुत कथा मुसना आ जीबछीक माtयमसँ गढ़ल गेल अिछ।  मुसना आ जीबछी ओहन पिरवारक \nअिछ जकरा सपितक नामपर िकछु ने छैक। माF अपन हूनरअथpलूिर आ Vम करैक शिfतटा छैक। \nजािहक बले मुसना आ जीबछी जीवन-यापन करैए। दुकलकचलते गामक कतेको लोक आन-आनठाम जा \nकऽ जीवन-यापनक जोगार करैए मुदा मुसना दुनू परानी गामिहमे रिह अपन भोजनक जोगार तािक \nलइए। ई कथाकारक खास िवशेषता छि5ह। जे िहनकर पाF कोनहुँ िTथितमे भटकैत निह अिछ। एिह \n!संगमे !िस` आलोचक डॉ योगान5द झा िलखने छिथ- ‘िमिथलामे उपलx ध !ाकृितक उपादानक \nउपयोिगतापर िवमश !T तुत करैत अिछ। बािढ़  आ सुखारसँ पीिड़त िमिथलाक जनसमुदाय अपन जीवन \nरaाक हेतु कोन तरहC भैँट, िबसDढ़, पीरार आिदकC अपन मेहनितक बलC खा पदाथक \\पमे Wहन करैत \nरहल अिछ तथा एिहठामक !ाकृितक संसाधनक उपयोग vारा कोना िमिथलाक भूखमरी ओ बेरोजगारीकC \nदूर कएल जा सकैछ, एकर आिथक िवकास कएल जा सकैछ तकर िचF एिह तीनू कथामे भेटैत \nअिछ। Vमपर िवk वास, इमानदार !यास, कम- यता ओ चातुयक संबलसँ िवपOतापर िवजयक ई गाथा \nसभ िमिथलाक लोकजीवनमे  याQ त उpसाह ओ संघषक ममT पश िचF !T तुत करैत अिछ।ix \nकथाकार Vी जगदीश !साद म-डलजी !Tतुत कथामे समाजक अि5तम यिfतकC अगुआ माने ओहन \nपाFकC आगD आिन िनराशाक जीवनसँ िनकािल आशावान बना जीवनक चच कयने छिथ, जकरा अपना \nिकछु ने छैक।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n2. ‘िबसDढ़ ’कथा गामक िजनगी संWहक दोसर कथा िथक। एिह कथाकC 2516 शxदमे िलखल गेल \nअिछ।एिह कथाक माtयमसँ कथाकार रौदीक िवषद चच कयने छिथ। जिहना रंग-रंगक बािढ़ होइएमाने \nछोटो, मtयमो आ नहरो होइए तिहना रौदी सेहो रंग-रंगक होइए। एहनो रौदी होइए जे एक मौसममे माने \nवरसातक मौसममे मौनसूनी वष निह भेने सालक बारहो मासकC !भािवत करैए तँ एहनो रौदी होइते अिछ \nजे दू-साल-तीन-साल धिरकC !भािवत करैबला होइए। जिहना बंगालक 1942 इTवीक रौदी छल तिहना \nिबहारमे 1966-67 इTवीक रौदी सेहो भेल। जािहसँ िमिथलGचलक िकसाने टा !भािवत निह भेलाह, \nिकसानक संग बोिनहारो आ मालो-जाल, गाछो-िबरीछ आ िचड़ैयो-चुनमुनी !भािवत भेबे कएल। बहुतो \nिकTमक िचड़ै-चुनमुनीक उपटान भऽ गेल। तिहना गाम-गामक मालो-जाल आ गाछो-िबरीछ सुिख गेल \nजािहसँ इलाकाक (िमिथलGचलक) चेहरा कुप भऽ गेल।  \n!Tतुत कथामे कथाकार डोमन आ सुिगयाक चच कयने छिथ।एिह दुनू यिfतक माtयमसँ रौदीक \nिवषद चच करैत कथाकार िनराशासँ भरल िजनगीकC आशावान बनौलि5ह अिछ। कथाकार एक िदिस \nरौदी-सुखारसँ FTत भऽ गामक लोक ढाका, िदनाजपुरओ मोरंग आिद Tथानपर जा अपन जीिवकोपाजनक \nतालाश करैबला लोकक चच कएलि5ह अिछ तँ दोसर िदिस डोमन ओ सुिगयाकC गामिहमे रहबाक आ \nसुिगयाक मनक िव|ासक चच सेहो कएलि5ह अिछ- “जे भगवान ज5 म देलैन आ मुँह चीरने छैथ , अहारो \nतँ वहए ने देता।”x \nतथा ओ राTता तखन साफ भऽ जाइत अिछ जखन डोमनकC मोन पड़ैत छि5ह जे जिहना मािटक \nतरमे अुआक िसरो आ अुओ रहै छैक तिहना पुरैनक जिड़मे िसरो आ िबसDढ़ो रहैत अिछ। \nअनासुरती मुहसँ िनकललै-  \n“बाप रे! बाबन बीघाक पोखैरमे तँ केते-ने-केते िबसDढ़ हेतइ। ओकरे खुनैमे माछो भेटत।”xi \nएक पंथ दू काज। मनमे खुशी अिबते डोमन हाक पािड़ अपन पीकC कहलि5ह- “भगवान बड़ीटा \nछिथन। जिहना अरबो-खरबो जीव-ज5तुकC ज5 म देने छिथन तिहना ओकर अहारोक जोगार केने \nछिथन।”xii \nVी जगदीश !साद म-डलजीक एिह ‘िबसDढ़’ कथाकC लेखन-िबबपर ‘िवदेह’ !थम मैिथली पािaत ई-\nपिFकाक सपदाक, गजे5b ठाकुरजीअपन ‘!ब5ध-िनब5ध-समालोचना’ (भाग-२) मे िलखलि5ह अिछ-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“१९४२-४३क बंगालक अकालक िवषयमे अमpय सेन िलखै छिथ जे ऐ अकालमे बंगालमे लाखक \nलाख लोक मुइला (फेमीन इ5fवायरी कमीशनक अनुसार १५ लाख) मुदा अमpयक एकोटा सर-सब5धीक \nमृpयु ओइमे नै भेल। तिहना िमिथलाक १९६७ ई.क अकालमे भारतक !धानमंFीकC देखाएल गेलि5ह जे \nकोना मुसहर लोकिन िबसDढ़ खा कऽ अकालसँ लिड़ रहल छिथ, मुदा ऐपर कथा िलखल गेल २००९ \nई.मे। २००९ ई. मे जगदीश !साद मंडलजी िबसDढ़पर मैिथलीमे कथा िलखलि5ह। आ ऐ िवलबक \nकारण सेहो Tप{ अिछ। मैिथली सािहpयमे जे एकभगाह !वृिL रहल अिछ, तइ कारणसँ अमpय सेन \nजकD हमरो सािहpयकार सभ ओइ महािवभीिषकासँ ओLे !भािवत नै भेल हेता। आ एतऽ जगदीश !साद \nमंडल जीक कथा मैिथली कथा धाराक याFाकC एकभगाह हेबासँ बचा लैए।”xiii \nएिह कथाक !संगमे समीaक िशव कुमार झा ‘िट^लू’ अपन पोथी- ‘अंशु’ नामक !ब5ध-िनब5धमे \nिलखने छिथ-  \n“िबसDढ़ कथाक इितVी सुखारक मt य एहेन फलक शोधक \\पमे कएल गेल जकरा िवषयमे बहुत \nकम लोक सोचने हेताह।”xiv \nिबसDढ़ पुरिन (कमलफूल) गाछक जिड़क सीरमे फड़ैए। जकरा लोक खाइए। ओही िबसDढ़कC खा \nडोमन आ सुिगया रौदीसँ अपन Fाण पबैए।  \n \n3. ‘पीरारक फड़ ’, ई कथा ‘गामक िजनगी’क तेसर कथा िथक। एिह कथाकC लगभग 2064 शxदमे \nकथाकार गढ़लि5ह अिछ। अहू कथामे ओहन लोकक िजनगीकC कथाकार सोझमे अनलि5ह अिछ जकरा \nदेहक अलावा िकछु ने छैक। िपचकुन आ धिनया दुनू परानी पीरारक फड़ आ अने\\आ माछसँ अपन \nआिथक तंगीकC दूर करैत अिछ आ जीवनमे सभ िकछु जोड़बाक !यास सेहो करैत अिछ। कथाकC \nपढ़लापर बुझना जाइत अिछ जे वाTतवमे !कृित अनेको चीज ओहन मनुfख लेल उपलxध कराओने \nअिछ जकरासँ पािब मनुfख जीवन जीिव सकैए। मुदा मनुfख Tव यं ओहन-ओहन चीजसँ िबमुख अिछ।  \nएकटा पीरारक गाछक !ित कथाकारक जे नजिर छि5ह आ ओकर जे वाTतिवक \\प अपना एिहठाम \nछैक तकरा देखल जाए- “एतेक नमहर िजनगीमे ने िकयो जिड़कC तािम-कोिर पािन देलक आ ने ठािरकC \nछकैड़-छुकैड़ गाछकC सु5दर बनौलक। सो^ होअना देखभाल भगवानेक ऊपर। तँए पDचो गाछ Tवािभमानसँ \nभरल जे केकरो एहसान \\पी कज िजनगीमे नै लेलॱ। हिरदम पDचो हँसैत-इठलाइत म5द हवामे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nझूमैत...। पिहने पDचो गाछक फूल फुला फड़ बिन झिड़ जाइत, पछाइत फड़ पूण िजनगीक सुख भोिग \nअि5तम अवTथामे आिब पवन \\पी नौतहारीकC पठा िचड़ै-चुनमुनीकC बजा-बजा अपन शरीर दान करैत, \nयएह पDचो गाछक िजनगी भिरक धरम रहल।  \n...ओइ गाछसँ हिटए कऽ लोक अपन खेतक जोत-कोर आिद करैत जे ओइ गाछपर सुगबा सDप \nरहैए। सुगबा सDप लोककC देखैमे अिबते ने छै िकएक तँ ओ हिरअर-लLी जकD होइए। जेकरा कटलासँ \nTवग-नरकक vार अनेरे खुिज जाइ छइ। बीचमे केतौ कोनो \\काबट  नै होइए।”xv \nसपूण कथाकC पढ़लापर Tवत: भान होइत अिछ जे जॱ मनुfख लगनसँ काय करय तँ सभ िकछु \nसभव छैक। एिह कथाक पाFसभ अिछ- धिनयD, िपचकुन, मुनेसरीआ सोमनी दादी।   \n \n4. ‘अनेआ बेटा’, 3369 शxदक कथा अिछ। गरीब गृहT त पिरवारक कथा िथक। लगभग पचास \nवषक स5तानहीन गंगाराम एिह कथाक पाF अिछ। गंगाराम हाटसँ अबैकाल जखन एकटा जनमौटी \nअने\\आ बचाकC सड़कक कातमे फेकल देिख कोरामे लऽ कऽ घर अबैत अिछ आ घरवालीकC कहैत \nछैक- “आइ भगवान खुश भऽ एकटा बेटा देलिन। ”xvi तँ अनायास दुनू परानीक बीच !सOताक माहौल \nबिन जाइत अिछ। ~मश: ओइ बचाकC अपन बेटा जकD पोसए-पालए लागल। ओिह बचाक नाओं \n‘मंगल’ राखल जाइत अिछ। आिथक िवपOताक कारणे मंगल चाहक दोकान खोिल लैत अिछ। \nदोकानदारीक संग मंगल अपन पढ़ाइ सेहो करैत अिछ। अपन जीवनक अि5तम समयमे गंगाराम अaरस: \nमंगलकC ओकर ज5 मक सभ बात सुना देने रहैक। मंगल िकताबक संग-संग समाजक बेबहारक अt ययन \nसेहो करय लागल। पछाित मंगल एकटा उप5यास िलखैत अिछ, जकर शीषक अिछ ‘मरल गाम’, जािह \nसब5धमे एक गोट पFकार मंगलक बात सुनैत छिथ आ ओकरा छािप दैत छिथन। मंगल vारा िलिखत \n‘मरल गाम’क िवषयमे सुिन सुनयना नामक एकटा पढ़ल-िलखल नाियका मंगल लग अबैत छिथ आ \nमंगलक !ितभासँ !भािवत भऽ अपन वकील िपतासँ दलील दऽ मंगलसँ  िववाह करय लेल िपताक सोझमे \n!Tताव रखैत छिथ।  \nएिह कथामे कुल सात गोट पाF अिछ-1. गंगाराम, 2. भुिलया, 3. कबुतरी, 4. मंगल, 5.  \nसपादक, 6. सुनयना, 7. ओकील साहैब। \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nआशीष अनिच5हार \nगजल \nठोरक िगलास ठोरक शराब \nके राखत िकछु ठोपक िहसाब \n \nअनधन लछमी हुनका िहTसा \nहमरा िहTसा गालक गुलाब \n \nउनटाबैए ओ चुQपे चुप \nदेहक पOा मोनक िकताब \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुंदर शxद भेलै बेकार \nओ अपने छिथन अपन जबाब \n \nअनिच5हारक इयाद अिबते \nपूरा दुिनयD लागै खराब \n \nसभ पDितमे 22-22-22-22 माFा~म अिछ।  दू टा अलग-अलग लघुकC दीघ मानबाक छूट लेल गेल अिछ। \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nजगदीश !साद म-डल \nमनतरकपावर  \nसभिदनजिहनाअपनिनधिरतसमयपरचाह-पानखेला-पीलापछाइतकाजकरएजाइछीतिहनाआइयोसबेरेसातबजेकोदािर-\nखुरपीनेनेखेतिदसिवदाभेलॱ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदरबजापरसँिनकैलतेमनमेमौसमकबदलैतिमजाजदेखरंग-\nरंगकिवचारोआनवढंगसँकरैयोकउमकीउिठरहलछल।जेसोभािवकोअिछए।सोभािवकएनाअिछजेजँअहDआमकसंगसेवरोपैछी\nतँआमरोपैकसंगउपजबैकढंगसेहोसीखएपड़त, तिहनासेवकवाTतेसेहोसेवकढंगसीखैयेपड़त...। \nमौसमकबदलैतिमजाजदेखअपनोिमजाजकCबदलबज\\रीअिछए।दसलगाआरोआगूबढ़लॱिकआगूए-सँ–\nमानेदिछनसँ–लुटनभायअबैतरहैथआअपनेउLरसँदिछन-मुहCजाइतरही।उLरे-दिछनेरTताअिछ। \nलगअिबतेलुटनभायपरसोोअनानजैरपड़ल।लुटनभाइकमुँहधुआँ-\nधुआँभेलरहैन।मुदाजखनसभिदनसँलुटनभाइकसंगहेमो-छेमआबजो-\nभुकीचिलआिबरहलअिछतखनजँनइटोिकितऐनसेहोकेहेनहोएत! बजलॱ-  \n“लुटनभाय! भोरे-भोरिकमहर-िकमहर?”  \nओना, लुटनभायकCमनधुआँइककारणदोसरिदसकछेलैनतँएिकएओहमराजवाबदेबछोिड़तैथ।बजला-  \n“कीकहबह, औझुकायाFाभोरे-भोरिबगैड़गेल!”  \nलुटनभायएकबतिरयेछैथमुदाहुनकरबेसी!ितiागाममेरहनेहमहूँभाइयेकहैिछऐनआओहमराहराशंखेकहैछैथ। \nहराशंखकCसमुbीशंखनिहबुझबओहमरनाओंछी।नामोओहनछीजेमाता-िपताकदेलअिछ।आनो-\nआनसभहराशंखेकहैछैथ, िकएनेकहता? जखनहमरनामेछी...। \nओना, लुटनभायपूणमनतिरयाछैथ, मुदासDपकतँिवशेषेछैथ।पूणमनतिरयाकमानेभेल, सDपसँलऽकऽछुछुनैर, \nमूसबीछइpयािदकीड़ी-फितंगीककाटलवाचाटलकबीखमनतरसँउतािरदइछिथन।आमदिनयनीकछैनआसमाजमेमान-\n!ितiासेहोएतेकछैनजेबुढ़-बुढ़ानुससँलऽकऽअपनासँउमेरगरधिरिकयो‘लुटनबौआ’, \nिकयो‘लुटनबचा’कहैछैनआअपनासँछोट‘लुटनभैया’, ‘लुटनकाका’, ‘लुटनबाबा’सेहोकिहतेछैन।तेतबेनिह, \nसोझमेपड़ने!णामो-पातीसभकिरतेछैन।ईतँभेललुटनभाइकबातमुदाअपनातेहेननइअिछ, \nतँएओबेसी!ितिiतछैथअपनेकमछी।कमकीछीजेनिहयCछी।ओना, तइलेमनकिमयािदमेिमिसयोभिरबेथ-\nबेथानिहयCअिछ।अपनिमजाजअिछ, अपनािमजाजेबुझैछीजेजेतेबेसीलोकक!णाम-पातीहएततेतेबेसीअपनसमैयोगमाएत, \nजेतेअपनकाजकसमयगमाएततेतेaितयोअपनेहएत।अनेरे!णामे-\nपातीमेअिधकसमयचिलजाएत।तइसँनीकनेहएतजेओइसमयकCसावजिनकबनाबहुजनिहताइमेलगािदऐ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलुटनभायबजलाजेभोरे-भोरजतरािबगैड़गेल।भोरोतँसबहकअपन-अपनअिछ।जिहनामनुखकभोरभेल‘बालपन’, \nतिहनानेिवचारकभोरभेल‘बालबोध’, करखानामेरातुकयूटीकेिनहारकएकपालीबलाकसDझपड़ल, \nतँदोसरपालीमेकाजकेिनहारकभोरेनेभेल?  \nमनओझराएलगलमुदातेकरासोझरािजासाकरैतबजलॱ-  \n“सेकीभायसाहैब?”  \n‘भायसाहैब’सुिनआिकमनकउpसुकताबुिझलुटनभायकनीथकथकेला।मुदाचटसारपरहकलोकलुटनभायछिथए।त \nहूमेचटाइपरबैसचिटयाअपनभिवस-लेजैठामझखैएसेचटसारनिह, \nचाटीसँसDपकबीखउतारिनहारकजेचटसारहोइतओइचटसारपरहकमनतिरयाआकानमेडाकैनदइबलालोकछैथलुटनभाय। \nओना, जखनिनचेनमे–मानेजखनकोनोकाज-उदमनिहरहलतखन–\nदुनूगोरेएकठामहोइछीतँकहबोकरैिछऐनजे‘लुटनभाय, अहDनवजुगकरिहतोपुरानजुगकिवचारसँचिलरहलछी, \nजेसमयानुकूलनइअिछ, तँएएक-ने-\nएकिदनसमुbकफेनजकDबुिझयौआिकदूधकफेनजकDअनेरेछनाकऽफेकाजाएब।’मुदालुटनभायहमरािवचारपरिकएकानदेता। \nआमदिनयछैनआनीकमानो-!ितiाछै5हे। \nभोरकसमयछेलैहेरातुकसुतलमनोउिठयेचुकलछलमानेिवचारोजिगयेचुकलछल।मनएकाएककहलकजेएनाजेरामा\nयिणकएकपDितपिढ़सपूणरामायिणकरामकथासुनादइिछऐतइसँकाजनिहचलत।िवचारकCजाधैरबेवहािरक\\पमेजDचल-\nपिरखलनिहजाइएताधैरओकDच-कुच, सड़ल-\nगललसभनीकेरहैएमुदाजखनबेवहारककसौटीपरकिसओकराजDचलजाइएतखनओपरेखमेअबैए।जखनओपरेखमेअबैएतख \nनपरखिनहारबुझैछैथजेई!ाण-पखेअिछआिकजीवनकजान-पखे..! मुदाऐलेलिवचारक!गाढ़ताकज\\रतअिछए।ओना, \nतइमेअपनोअधकचड़ेछी, िकएतँकेतौअधलाकCअधलाबुिझबािजयोदइछी, मुदाकेतौ-\nकेतौएहेननइहोइएजेअधलोकCनीकनिहकहाजाइएसेहोकहाइयोजाइएआकराइयोजाइतेअिछ। \nअधरितयेमेएकगोरेकCसDपकािटलेलकैन।हुनकरसमGगदौड़लआिबलुटनभायकCकहलकैन।जिहनामरीजवामरीजा, \nमानेरोगी, \nकहालीकCदेखडॉfटरअपनलमीकआवाहनबुझैछैथतिहनालुटनभायसेहोबुिझतेछैथ।िदनकपिहलकाजबुझूआिकचािरबजेभोर \nकपिहलकाजबुिझलुटनभायिवदाभेला।ओना, िवदाहोइसँपिहनेलुटनभायठोरपटपटा-\nपटपटाअपनदेहब5हैबलामंFपिढ़देहबाि5हलेलैनतखनिवदाभेला।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, िजनकासDपकटनेरहैनितनकाऐठामलुटनभायपहुँचतेलटुआएलसँपकिटया-\nरोगीककानमेजोरसँडाकैनदेलिखनिकओहीकालओकर!ाणछुिटगेलइ...। \nअखनतकलुटनोभायहजारोठामबािजचुकलछलाजेकेहनोजुआएल-सँ-जुआएलमानेिवषधर-सँ-\nिवषधरसDपिकएनेकटनेरहौ, \nमुदाजँओइठामपएरदऽदेबतँकालकCकेकहएजेमहाकालोजँआएलरहततँओकरािबनाभगनेकोनोउपायनिहछइ...। \nसुरसाजकDअपन\\पलुटनभायबनौनिहछैथ।ओना, \nसDपकटलाहामरैनिहअिछसेहोबातनिहयCअिछ।िवषजखनसॱसेशरीरमेिनजाजाइछैतखनरfतकसंचालनबOभेनेमिरतेअिछ।मु\nदातेकरालुटनभायिविधकिवधानबनाटािरकऽअपनजानबँचालइछैथ...। \nबड़ीकालकबादलुटनभायमुँहखोिलबजला-  \n“हराशंख, मनकबातकेकराकहब।तूँतँलंगोिटयासंगीिछअतँएकहैमेकोनोसंकोचनिह।” \nलुटनभाइकमुँहकबात‘लंगोिटयासंगी’सुिनमनतड़कल।तड़कलईजेलंगोिटयोसंगीतँएेरंगकनिहहोइए।ओहोतँअने\nकोरंगकअिछ।एकभेलजेछोट-छोटबबाजीसभजकDधिरयाकिहयौआिकलंगोटा-कॲपीनपहीिरएकठामरिहखेलेबो-\nधुपेबोकरैएआखेबो-\nपीबोकरैए।मुदाहमरासंगलुटनभाइकएहेनसब5धतँनिहयCअिछ।तखनतँभेलजेकोनोकाजकरैलेअखड़ाहाबनाओइपरकछी, \nजंिघयावालंगोटाबाि5हउतरलॱ, सेहोतँनिहयCअिछ! तखनकेनाहमहुनकरलंगोिटयासंगीभेिलऐन? \nखाएरजेबजलासेअपनामुहCबजला, अपनेबेसी-सँ-बेसीएतबेनेकऽसकैछी, जेहुनकरमुँहकबातअपनामुहCनिहबाजब।बजलॱ-  \n“लुटनभाय, \nमनकबातमेजेमैलबुिझपड़ैएओकराजेतेज^दीहुअएिनकािलकऽदोसरककानतकपहुँचाअपनसफाइकऽली।” \nहमरािवचारसँजेनालुटनभायकCसहभेटलैनतिहनाबजला-  \n“हराशंख! तोहॴकहऽजेहमकेकरो!ाणिवधातासँछीनकऽआिनदऽसकैिछऐ? भाय! िवषैलासDपकटलकै, मरल! \nतइमेहमरकोनदोख?”  \nनटखलीफाजकDलुटनभायपेतरातँखूबभिररहलछलामुदाजिड़िदसबिढ़येनेरहलछला।िबिटयबैतबजलॱ-  \n“लुटनभाय, अहDसमाजमेकिहयाअनगलआिकअनुिचतकाजकेलॱजेमुँहचुहएब।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजेनाहमरेहाथमेसॱसेगामकलोकोआलोककिवचारोहुअएतिहनालुटनभायबुझलैन।बजला-  \n“कहऽजेईउिचतभेलजेउमकलालसभसमGगकोनोदशाबDकीनइरखलक!”  \nलुटनभाइकिवचारभDजपरफेरनिहचढ़ल।कोनोदशाककीमाने? वैचािरककहाकहीआिककोनोवTतुजात-लेगािर-\nगरौवैिलकसंग-संगमािरयो-पीट? अदहेजीबेबजलॱ-  \n“सेकीभायसाहैब?”  \nसpसँभCटभेलापछाइतमानेसpयकCसpबुझलापछाइतबुझिनहारजिहनाअपनोबुझएलगैएजेकीगलतीभेल, \nतिहनालुटनभायकCसेहोभेलैन।ओना, अखनतकलुटनभायऊपरे-घारेछलाजेसभसDपकबीखएेरंगहोइए, \nजेमनतरसँउतैरजाइए।ईनिहबुझैछलाजेहजारोिकTमकसDपमेिकछुएहेनसDपअिछजेकराबी}होइतेनेछैमानेओमाFसDपकआका\nरमेअिछआबगसभिबछ-िबछखाइए, \nतँएिकओहनसDपनिहअिछजेकरबीखहेटकरबअखनोधिरमेिडकलोसाइंसकपहुँचसँबाहरअिछ। \nएक-दूसँसाएधिरजिहनाअंककिगनतीअिछ, जइमेमहतककमी-\nबेसीहोइतेअिछतिहनासDपोकबीखकतँअिछएजेकोनोमेबीखकमाFाअिछयेनिह, कोनोमेथोड़-थाड़अिछतँकोनोमेथोड़-\nबहुत।तिहनाकोनोमेबहुतअिछतँकोनोमेबहुत-बहुत।खाएरजेअिछओसपहिरयासबहकलेलअिछतइसँहमराकोनमतलब..!  \nजखनकोनोअपराधीकC5यायालयअपराधानुकूलसजादइए, \nतखनओअपराधीTवयंबुझएलगैएजेहमरकेहेनअपराधछल, तिहनालुटनभायसेहोअपनिजनगीकअराधलवृिLकपिरणाम, \nगािर-फझैतसुनलापछाइतनीकजकDबुझएलगलछैथ।मुदातैयोगYचीमाछजकDगYिचयाइतबजला-  \n“हराशंख, \nतोहॴकहऽजेबारहबजेराितमेजखनसभआरामसँसुतलरहैएतखनोजँकेकरोसDपकाटैएतँदौड़लआिबकहैएजेकाकाआिकबाबाआ \nिकभइये, ‘हमरासमGगकCसDपकािटलेलक, \nसेकनीचलूनइतँओमिरजाएत।’तैठामजँओकरजानबँचबएजाइछीसेअधलाभेल?”  \nओना, लुटनभाइकिवचारदमगरज\\रबुिझपड़लमुदाएहेन-एहेनचलैिनकचलैनकेनाभेल, \nतइिदसजखननजैरउठबैछीतँबुिझपड़ैएजेपूवकलोकजिहनाजीवनसँपछुआएलछलातिहनाजीवनकबेवहारसँसेहोछेलाहे, \nतँएएहेन-एहेनबेवहारसोभािवकअिछए। \nबजलॱ-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“लुटनभाय, \nदुिनयDकलोकबहुतआगूबिढ़गेलअिछ।अपनेछातीपरहाथरिखबाजूजेअहDकमनतरसँबीखउतरैततँिकयो-\nिकयोमिरिकएजाइए?”  \nहमरबातसुिनलुटनभायसहमला, मुदािजनगीकखेलतँबहुतआगूधिरबिढ़चुकलछेलैन, \nजइसँअपनजीवनकसंगजीवन-जापनकआमदनी, मानेआिथक, \n!ितiाकसंगसमािजक!ितiाजेअखनधिरबिनचुकलछेलैन, तैसंगअपनमान -\nसमानसभिकछुअपनाआँिखकसोझमेभँिसयाइतदेखरहलछैथ।जइसँक-ठकTवरमेफटलबसुलीजकDअवाजमेघड़घड़ीआिबगे\nलछेलैन।ओहीघड़घड़ाएलTवरमेलुटनभायबजला-  \n“आबकीउपायअिछ?”  \nलुटनभाइकिन:वलTवरसुिनमनपसीजगेल।बजलॱ-  \n“लुटनभाय! खालीअहॴटानिह, दुिनयDकभौकमेसभपिड़गेलअिछ।जइसँसभअपनेबेथेकुहैर-कािनरहलछैथ।” \nअपनासंगआनो-आनकCदेखलुटनभाइकमनकहोशजेनाएलैनतिहनाबजला-  \n“सेकेनाहराशंख?”  \nबजलॱ-  \n“लुटनभाय, ओहनोजुग-जमानाछेलैहेजइमेअहDसन-सनवृिLकारकCमानो-\n!ितiाछलआसमािजक!ितिiतजीवनोछेलैन।मुदाआजुकपिरवेशमेजखनि बसवासूइलाज (िचिकpसा) भऽरहलअिछ, \nतखनकानपकैड़सQपतखािलअजेआबएहेनवृिLकभीरनइजाएब।” \nपचासबखकिजनगीकमौजलुटनभायअहीसमाजमेभोिगचुकलछैथ, \nतँएपैछलाभरछलजीहकCदागबओLेअसानोतँनिहयCअिछ...। \nलुटनभायबजला-  \n“लोकसभजेदरबजापरआिबह^लाकरतजेकनीचिलकऽदेिखयौतखनकीकरब?”  \nकहलयैन-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“जेिकयोकहऽआबैथहुनकाकहबैन, ‘हमरमनतरकपावरबो^टकनटेजकDढीलभऽगेल।” \n \nशxदसं}या : 1598, ितिथ : 17 जून 2019  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचFकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचDक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेषGक :- \n१) हाइकू िवशेषGक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.p df        12.pdf  \n२) गजल िवशेषGक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषGक ६७ म अंक , १ अfटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहpय िव शेषGक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषGक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषGक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha _01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषGक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगTत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिfत गजल िवशेषGक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीaा िवशेषGक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकGत िमV मधुप िवशेषGक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव5द ठाकुर िवशेषGक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च5b ठाकुर अिनल िवशेषGक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  समान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ!ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अ^बम  गीत  संगीत  िवशेषGक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेख कसं आमंिFत  रचनापर  आम ंिFत  आलोचकक  िटQपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पGच  टा किवता आ ओइपर  मधुका5त  झाक  िटQपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  !साद  म-डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संTकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n!काशन   नीचDक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_20 18  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_03_20 18  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2 018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01 _2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_ 12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_1 5_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nVideha_ 15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideh a_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिFकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवVेi  रचनाक  एकटा समाना5तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली !ब5ध -िनब5ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÁय उpसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उpस व [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली !ब5ध -िनब5ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nThe readers of English translations of M aithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English  himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites .google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  समान : समान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहpय आ5दोलन: मानुषीिमह संTकृताम् \n(c) २००४ -२०१९ . सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n!थम मैिथली पािaक ई-पिFका ISSN 2229-547X VIDEHAसपादक: गजे5b ठाकुर। सह-सपादक:  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िवलास साहु, न5द िवलास राय, स5दीप कुमार साफी आ मुOाजी \n(मनोज कुमार कण)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचF- बेचन ठाकुर। सपादक- सूचना-सपक-समाद- पूनम \nमंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उpपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ!कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उLरदाियpव लेखक गणक मtय \nछि5ह)editorial.staff.videha@gmail.com कC मेल अटैचमे-टक \\पमC .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÉटमे पठा सकै छिथ। एतऽ !कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संWहकL लोकिनक लगमे \nरहति5ह, माF एकर !थम !काशनक/ ि!ंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई-!काशन/ \nि!ंट-!काशनक अिधकार ऐ ई-पिFकाकC छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊय^टीक/ पािरVिमकक !ावधान नै छै। तC रॉय^टीक/ पािरVिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआWह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिaQत पिरचय आ अपन Tकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल !काशनक हेतु िवदेह (पािaक) \nई पिFकाकC देल जा रहल अिछ। मेल !ाQत होयबाक बाद यथासंभव शीË ( सात िदनक भीतर) एकर \n!काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिFकाकC Vीमित लमी ठाकुर vारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकC ई !कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -2019 सविधकार  सुरिaत।  िवदेहमे !कािशत  सभटा रचना आ आकइवक  सविधकार  \nरचनाकार  आ संWहकLक  लगमे छि5ह।  ५ जुलाई  २००४  कC \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/0 7/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृLसँ !ारभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  !थम  उपिTथितक  याFा िवदेह - !थम  मैिथली पािaक  ई \nपिFका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई !कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृL  'िवदेह ' ई-पिFकाक  !वfताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृLक  एWीगेटरक  \\पमे \n!युfत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिFका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \ni ISBN : 978-81-90772-94-5, /dShRa/dSignU/dSignI/dTa /dPRa/dKa/dSignAa/dSha/d;a, /dRa/dSignAa/d‘a/dSignE/d;.half /dDRa /d;a/dxa/dRa, /d;a/dIi /dSignI/dDa /dL.half /dLa/dSignIi \nii/dxa/dSignAa/d’a/dKa /dSignI.’/d‘a/d;a/dxa/dSignIi, /d‘a/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /d’a/d;nDda/dLa, /dAa/d’a/dSignU/dKha /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २८८ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०१९  (वषᭅ १२  मास  १४४ अंक  २८८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \niii /dxa/dSignAa/d’a/dKa /dSignI.’/d‘a/d;a/dxa/dSignIi , /d‘a/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /d’a/d;nDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 05 \niv/dSa/dxa/dRa /dRa/dSignAa/dSignI/dTa /dDa/dSignIi/dPa /d‘a/dRa/dYa, /dSa /dAnusvara /dSignI.’/dKSsa/dPTa /dI/dSignI/dTa/dHa/dSignAa/dSa, /dSa /dAnusvara /dKa/dLa/d;a, /dU/d’a/dSignE/dSha /d’a/d;nDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha- 05 \nv ISBN : 978-93-87675-18-6, /dPa/dLLa/dVa/dSignIi /dPRa/dKa/dSignAa/dSha/d;a : /dBa/dSignE/dRa/d’a/dSignAa-/dSignI/d;a/d’a/dReph/dLa/dSignIi (/dSa/dSignU/dPa/dSignAu/dLa)  \nvi/dPRa/dBa/d;Dha-/dSignI/d;a/dBa/d;Dha-/dSa/d’a/dSignAa/dLa/dSignO/dCa/d;a/dSignAa (/dBha/dSignAa/dxa- 2), /dxa/d‘a/dSignE/d;DRa /dTtha/dSignAa/dKa /dSignU /dRa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 275-276   \nvii /dPRa/dBa/d;Dha-/dSignI/d;a/dBa/d;Dha-/dSa/d’a/dSignAa/dLa/dSignO/dCa/d;a/dSignAa  (/dBha/dSignAa/dxa- 10 ), /dxa/d‘a/dSignE/d;DRa /dTtha/dSignAa/dKa /dSignU /dRa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 425  \nviii /dxa/dSignAa/d’a/dKa /dSignI.’/d‘a/d;a/dxa/dSignIi , /d‘a/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /d’a/d;nDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 11 \nix /dPRa/dBa/d;Dha-/dSignI/d;a/dBa/d;Dha-/dSa/d’a/dSignAa/dLa/dSignO/dCa/d;a/dSignAa (/dSignI/dVa/dDa/dSignE/dHa-/dSa/dDa/dSignE/dHa- 10), /dxa/d‘a/dSignE/d;DRa /dTtha/dSignAa/dKa /dSignU /dRa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 221 \nx/dxa/dSignAa/d’a/dKa /dSignI.’/d‘a/d;a/dxa/dSignIi, /d‘a/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /d’a/d;nDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 29 \nxi/dxa/dSignAa/d’a/dKa /dSignI.’/d‘a/d;a/dxa/dSignIi, /d‘a/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /d’a/d;nDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 30 \nxii/dxa/dSignAa/d’a/dKa /dSignI.’/d‘a/d;a/dxa/dSignIi, /d‘a/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /d’a/d;nDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 30 \nxiii/dPRa/dBa/d;Dha-/dSignI/d;a/dBa/d;Dha-/dSa/d’a/dSignAa/dLa/dSignO/dCa/d;a/dSignAa (/dBha/dSignAa/dxa- 2), /dxa/d‘a/dSignE/d;DRa /dTtha/dSignAa/dKa /dSignU /dRa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 275-276   \nxiv/dA/dAnusvara/dSha/dSignU, /dSignI.’/dSha/dVa /dKa /dSignU /d’a/dSignAa/dRa /d‘ha/dSignAa ‘/dSignI/dTta/dLLa/dSignUu’; /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha- 140 \nxv/dxa/dSignAa/d’a/dKa /dSignI.’/d‘a/d;a/dxa/dSignIi, /d‘a/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /d’a/d;nDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 33-34 \nxvi/dxa/dSignAa/d’a/dKa /dSignI.’/d‘a/d;a/dxa/dSignIi, /d‘a/dxa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /d’a/d;nDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 42  ","size_mb":0.35,"has_text":true},"Videha 289.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 289.pdf","name":"Videha 289.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी २०२०  (वष १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n #दीप पु&पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म-डल--  जगदीश #साद म-डलक िवचारो1ेजक ग23श  \n३. \n आशीष अनिच5हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश #साद म-डलक लघुकथा- गामकआशाटुिटगेल  \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n#दीप पु&प \nगजल- १ \nअनठौने छी मुदा अनजान नै छी \nघरैये लोक छी मेहमान नै छी \n \nअह=क मुँह देिख मूँगबा बूझल अिछ \nचुBप भेल छी तE िक िन&#ाण नै छी \n \nअह=क कहलासँ राित- िदन नै हेतै \nअहूँ िडिबये छी कुनु िदनमान नै छी \n \nसुिवधाक िहसाबसँ मानक नै रिचयौ \nयौ अहूँ सभ िदनक पहलवान नै छी \n \nओ नै डूबत जे हेलब जनैत छै \nअह= ख1ाक पािन छी बलान नै छी  \n \n(बहरे- मीर)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nके सुनेतै गरीबक गान कह \nके बढेतै गुदिड़या शान कह \n \nमोिस बेसी तँउजरे छै तहन \nपाठ हेतै केना किरछान कह \n \nगीत िगरहत बला सुनलॱ बहुत \nबालचनमाक िनज अिभमान कह \n \nजेहने छै घँसल आ की सही \nतूँ अठLीक िनज सMमान कह \n \nदेलकै नाम किव कोिकल बना \nओइ उगनाक तूँ गुणगान कह \n \nलेकलम हाथ चल संगे िनकल \nपु&प िमिथलाक नव अिभयान कह  \n \n(2122122212सभ  प=ितमे) \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nउमेश म-डल  \nजगदीश #साद म-डलक िवचारो1ेजक ग23श  \n \nज5म : 5 जुलाई 1947, बेरमा, िजला- मधुबनी (िबहार), िशWा : एम.ए. Xय (िह5दी, \nराजनीितशाYZ), जीिव कोपाजन : कृिष (मु\\यत: तरकारीखेती), ]िच : 2001 तकसमाजसेवा \n(]िढ़एवMसाम5ती`यवहारकिखलाफलड़ाइ, केस-मोकदमा, जहलयाZा) पछाइतसािहbयलेखन।नाटक, एक3की, \nगीत, का`य, कथा, उप5यासइbयािद–सािहbयकमौिलकिवधामेअनवरतलेखन।करीब 100 \nपोथीकलेखन/#काशन।सMमान/पुरYकार : ‘िवदेहसMमान’, ‘िवदेहभाषासMमान’, ‘टैगोरिलिटरेचरएवाड’, \n‘वैदेहसM मान’, ‘याZीसMमान’, ‘िवदेहबालसािहbयपुरYकार’, ‘कौिशकीसािहbयसMमान’तथाYव. \nबाबूसाहेवचौधरीसMमानोपािधसँसMमािनत/पुरYकृत। िहनक रचना कौशलक स5दभमे कतेको िवXजन कहैत \nछिथ जे म-डलजीफुिसय=हीक रचनाकार निह छिथ, िहनक एक-एक वाhय महbवपूण होइत छि5ह। एिह \nतरहक रचना कौशल कोनहुँ रचनाकारमे तखनिह आिब सकैछ जखन म3सा-वाचा ओ कमणाक सतह एक \nहो...। अत: #Yतुत कय रहलहुँ हेन हुनक िविभL पोथीसँ संकिलत ग23श-  \n \nजिहनािमिथलाकउ1रविरयासीमापवतiृंखलासँ \nभरलअिछजैबीचिहमालयपवतसनपवतोअिछआकैलाशसनभूिमसेहोअिछए, \nतैबीचमानसरोवरसनसरोवरोनइअिछसेहोकेनानइकहलजाएत।तिहनादिjछनीसीमाकनदीकसमूहकबीचगंगासनपिवZन \nदीसेहोअिछ।जैबीचसुलतानगंज, िसमिरयाघाटसनअनेको \nपिवZघाट- सेहोअिछए।i \nसभिकछुरिहतोसीतापुरगामकEदुlमनकडरनइहोइछै,  \nसेहोबातनिहयEअिछ।कोसी-कमलाकबीचबलागामकEतँएतेडरछइहेिकनेजेजँकहॴकूिद-\nफािनकऽकोसीएआिककमलेचिलऔतआगामकमािटकEकािटअपनघरबनागामकबासकEउपटादेत, ईडरतँबनलेअिछ।ii  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतिहनामौसमोकडरतँबनलेअिछिकनेजेउp]पछोिड़ओहनमिरयले]पबनाि लअएजइसँअकालेपिड़जाए, \nजँसेभेलतखनतँगाछ-िबरीछकसंगमाछो-कौछआगाइयो-\nमहॴसनेिपयासेपरानितयागएलगत।मुदातैयोहमरासभकEएतेकआbमबलतँअिछएजेqानबलकसंगकमबलसँसेहोहमसभअ \nपन-अपनआbमबलकरWाकिरतेछी।तँए, आन-\nआनगामकअपेWाहमसभअपनाकEसबलबुिझिनभयछीहे।िनभrकबिनअपनगामक]प-\nरंगकEसजौनिहछी।सजेनॱिकएनेरहब? जइपािनकगितसभिदनाअिछओजँिखिसयाकऽ]सबोकरततँएकसाल]सत, \nचाहेदूसालआिकतीनसाल]सतसएहने, \nमुदाहमसभतँबारहसालक]सलकEबौसैकलूिररखनेछी।ओिहनानिहनेगामकनाओंसीतापुरअिछ..!  \nिमिथल3चलोतँिमिथल3चलेनेिथक।जिहना \nकुशाpबुिधकलोकअनुकूलपिरिYथितभेटनेनीक-सँ-नीकिवXता, नीक-सँ-नीककलाकािरता, नीक-सँ-\nनीकटेकनोलॉजीआनीक-सँ-नीकिजनगीकपारखीबनैएतिहनानेनीक-सँ-नीकभोगवािदयोआनीक-सँ-\nनीकजोगवािदयोबिनतेअिछ।iii \nअपनासबहकिमिथलावएहनेछीजेजइपvीकEसहयोगी-संगीबुझैछीओइपvीकEपिरवािरककोनोिwया-\nकलापकभारनइपड़ैन, तँएभानसकरैलेभनिसया, पािनभरैलेपिनभरनी, कपड़ा-ल1ासँलऽकऽघरकिनपाइ-\nपोताइतकअनकेिसरे-हाथेहोइ।मुदासेनिह, ओहनोिमिथल3चलतँअिछएजैठामबेटा-\nपुतोहुअपनपाछूसँअबैतखनदानीपिरवारमेिपताकअनुसरणकरैतसहयोगीबिनितल-ितल, कण-\nकणकअनुभवकअxयासकरैतितले-ितल, कणे-\nकणअबैबलाकाyुकअनुकूलबनबैतअपनभिवसकEअनुकूलतामेपीअबैत, िनमzणकरैतआगूबढ़ैए।  \nिमिथल3चलसभिदनसँधार-धुरकइलाकारहबेकएल \nअिछ।दजनोधारिमिथल3चलकबीचअिछए।ओहूधार- \nधूरमेसभधारकगित-िविधए{ेरंगसेहोनिहयEअिछ। \nिकछुधारएहेनअिछजेबेसीकाट-खॲटकरैएआ \nिकछुएहेनअिछजेबहैततँअिछसालोभिर \nमुदासमटलगितये।तैसंगमरल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nधारसेहोअिछए।iv \nमरलधारकमानेभेल, \nओहनधारजेबरसातमेतँिकछुिदनबोिहतोअिछमुदारहैएसभिदनसुखले।जइसँनेओइजमीनमेउपजा-\nबाड़ीहोइएआनेउपयोगककोनोदोसरेकाज।तैसंगमािटक]पमेसेहोदुभा ~यरहलअिछजेउपजाउमािटमानेउवरशिhतबला\nखेतकमािटभँिसगेलआओकराऊपरदोखराबाउलभिरगेल। \nकोसी-कमलानदीकउपवसबहकसोझमेछेलैहे।ओकरोरोक-\nथामकलेलिमिथलाकिकसानउिठकऽठाढ़भेला।कोसीनदीकEदुनूभागसँबाि5हओइपािनकउपयोगिसंचाइ-\nलेकरैकयोजनाबनल।बा5हकसंगफाटकबलापुलोआनहरोकयोजनाबनल।तैसंगिबजलीउbपादनलेलडैमबनबैकअवाज \nसेहोउठलेछल।ओना, देशनव-\nनवYवतंZभेलेछल।जइसँदेशवासीमेYवतंZताकउbसाहसेहोबनलेछेलैन।कोसीनदीकदुनूतटब5धबनबैलेएकाएकजन-\nसैलावउमैड़गेल।मानेजन-आ5दोलनक]पमेसहयोगभेल।गाम-गामसँलोकअपनiमदानकरैलेपहुँचल।बा5होबनल, \nनेपालसीमाकबीचफाटकबलापुलोबनल।सबहकमनमेिबसवासभेलजेदुनूदेशकजमीनकिसंचाइहएत।मुदाआइलक-\nधकसािठबखबीतलोपरकोसीनहरकयोजनाककीगितअिछ, \nओसबहकबीचअिछए।देशकअजादीकलड़ाइमेजेपीढ़ीबिलदानदेलैनहुनकरआइतेसरपीढ़ीगुजैररहलअिछ, गाम-\nघरछोिड़-छोिड़ओसभपड़ाइनकएरहलाअिछ।  \n \nिकसानीसxयताजेअपनाऐठामशु]सँचिलआिब \nरहलछल, मशीनएनेओबदलल।बदललकमानेईनिहजेिचत-सँ-पटभऽगेलआिकपटसँिचत, बिकओइमेथोड़ेकतोड़-\nजोड़भेल, जेकरासंwमणसेहोकिहसकैछी।तैसंगिवचारमेिवकासकसंगिवघटनोभेल।v \nिवघटनकअनेककारणमेएकईहोभेलजेजैठामिकसानीिजनगी-लेपािनकजेतेकज]रतअिछ, ओतेकमशीन-\nलेनइअिछ।तैसंगबखzकपािनखेतकिजनगीकEजेशिhतदइए, ओइशिhतकओतेखगतामशीनकEनइछै, तँएबरखा-\nमौसमउ2ोगजगतकलेल–मानेमशीनकसंगवेपारलेल–\nजेतेकनीकअिछतइसँबेसीअवरोधकबिनअधलासेहोअिछए।देशकबहुसं\\यकअवादीिकसानीिजनगीधारणकेनेजेआिबर \nहलछला, मशीनभेनेओइमेटूटआएल।गामकiमशिhतशहरिदसबढ़ल, जइसँ शहरकिवकासजइगितयेभेल, \nठीकओकरिवपरीतpामीणशिhतकEहटनेगामकभेल।मनकधारणामेसेहोघटी-बढ़ीभेल।जैठामसमयपरबरखानइभेनेहोम- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयqकसंगओझाइ-भगताइसेहोहोइछलओआबनइरहल।ओना, खेती-लेपािनकज]रतमशीनसेहोपुरबएलगल, \nजइसँरौदीक#कोपमेथोड़ेकघटबीसेहोभेल।धार-धुरकपािन, जेिछिड़याएलचलैछल, छहर-\nनहरभेनेओहूमेकनीकबदलावएबेकएल, जेनीक-\nबेजाएदुनूहोइतेअिछ।आइहमसभटुटैतिकसानीसxयताआउदयहोइतमशीनीसxयताकबीचठाढ़छी, \nसेबुिझनेआगूिदसताकब? \nलोककमन-बुिधकEईपकैड़नेनेअिछजेशहर \nबजारमेओिहनालोककEमुँह-मंगाभेटैए।ओना, जीवन \nयापनकरैकसाधनगामकअपेWाशहर-बजारमेबेसी \nभइयेगेलअिछ।हजारोरंगककारोबारपसरल \nअिछए, जेगाममेनइअिछ...।vi \n#उठैतअिछ, कीगामकEओिहनातरमुह=छोिड़ \nदेबै आिकिपतृभूिम, मातृभूिम, िमिथलाभूिमबुिझिवचािरिकछुकरबोकरबै? \nकीिखिखरकफलकलन=गैरजक=सोझेफलकलछीआिकलुhखीकन=गैरजक=सुरzइतोछी?  \nखाएरजेछी, जेतएछी, मौजसँछी, नीकछी।vii \nहमसभिकसानछी, मािट-पािनकबीचबसलधरतीपरओहनजीवबिनमािट-पािनसँबनलोछीआमािटये-\nपािनपरजीवोकरैछी।सालभिरकचwमेिकछुिदनपािनधरतीकिनjच=मेरहैएआिकछुिदनधरतीकऊपरोमेसेहोपसैरजाइए। \nमाने, \nिकछुिदनपािनकछातीपरचिढ़मािटसवारीकसैएआिकछुिदनमािटकछातीपरचिढ़पािनसवारीकसैए।बरसातकसमयबािढ़-\nबखzसँधरतीकऊपरपािनपसरलरहैएआरौदीपािबपािनकEतरकरैतमािटऊपररहैए।मुदादुनूमेजिहनाउपजशिhतछैतिहनासं\nहारशिhतसेहोछइहे।जइ]पकसंगमदुनूकबीचजखनहोइएओइ]पकजीवधारी कज5महोइएजइसँधरतीकशोभा-\nसु5दरिनखारैए।गाछ-िबरीछबलाशोभा-सु5दरगामहुअएआिकदहाइत-भँिसयाइतउजरल-उपटलगाम, ओइमेमाल-\nजालसँलऽकऽगाछ-िबरीछकसंगलोको-वेदआिचड़ैयो-चुनमुनीरहबेकरत।तइमेजिहनािचड़ै-चुनमुनीआिकमाल-\nजालकेMहरोमिटबसूअिछआकेMहरोपिनबसू, तिहनानेमनुखोकसंगअिछ, जेमनुखककाजोआबुिधयो-\nिवचारमेदेखलजासकैए।खाएरजेअिछ, जेतएअिछ, तेकरातेतैरहएिदयौ, अपनासभअBपनिवचारक]...।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपािनपतालमेबसैए, हवाअकासमेआअपनासभ \nबीचमेधरतीपरछी।ज]रतदुनूकअिछ, \nजिहनापािनपीलाकपछाितयेजीबसकैछीतिहनािबनुहवोकतँनिहयEजीबसकैछी।तँए, \nज]रतदुनूकअिछए।मुदासेदुनूसमुिचत \nढंगेकेनापेबब, ईतँअपनेसभनेिवचारबै..?viii \nजइगाछ-िबरीछ, माल-जालआलोक-\nवेदपेबजेधरतीजेहेनसुसMपLबनलओओतेकनीकभेलआजइमेजेतेकउजारअिछओओतेकiीहीनअिछ। \nधरतीपरचाहेजेकोनहुगाछे-िबरीछआिकअLे-तरकारी \nलगबैछी, सभकEअपन-अपनिसर]पमेऐधरतीसँशिhतलइकशिhतछै, ओओतेमेपसैरअपनदुिनय=गिढ़लइए। \nतँएईकहबजेिमरचाइगाछकEताड़कगाछबनैकइjछा \nनइछै, सेनिह! सेछइहे।मुदाजइदेहमेजेतबे \nशिhतरहतैतेतबेदूरनेपसैरसकत।ix \nजिहनाकोनोअLकिसर (जिड़) छहओंगरीगहॴरधिरकनमी (जलशिhत) पीबअपनजीवनठाढ़केनेअिछ, \nआकोनोकोनोहाथ-भिरगहॴरधिरकरसपीबजीवनकदुिनय=गढ़नेअिछ।ओना, \nमेवालालकEअपनासंगअपनगामकEआअपनइलाकाकEजइनजिरयेिच5हबाचाही, सेनिहिच5हसकला, \nतइमेकनीकमीछेलैन।मुदादूसालकरौदीमेवालालकिजनगीकहालकEदूहाथगहराइिदसनइधकेललकसेहोबातनिह, \nमुदाओअलगभेल।ओना, समािजको]पमेिकछु-ने-िकछुधकलेबेकएल।ि मिथल3चलछी, \nसभअयाचीएिमiनइहेता।मुदातँएिकहुनकोपान-सालकिकसालसालकआि कबारहसालकरौदीआफाटल-\nफाटलमेघकबोरा-बोरेपािनउझलबसँभEटनिहभेलहेतैन, सेहोतँनिहयEकहलजासकैए।तँए, ओकेनागाछ-\nिबरीछसँसMपLधरतीकरWाकरैछलाआकेनाकेलैन..? खाएर, आयाचीजेकेलैन, \nजेतबेकेलैनमुदाअपनिवचारकिजनगीकघोड़ाकEनमहरिजनगीनिहदेलैनसेहोतँनिहयEकहलजासकैए।  \nजमीनकनीकउपयोगभेनेनेसM पैतकनीकसुखभेटै \nछइ।जँओकरउपयोगेनेहएततँमािटकधरतीमािट  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछोिड़सोनाकथोड़ेभऽजाएत।हँ, उपयोगकेला \nपछाित मािटयोसोनाबनैछइ।x \nतैठामकादMबरीकहटलिवचारईजेखेतबेिचबकमेरखनेिनि तआमदनीपरपहुँचजाएबतइिहसाबसँपिरवारचलत।नेहाथ \nमैलआनेपएरमैलहएत।धारकमहारटुिटतेदूतरहकधारािनरिमतभइयेजाइए।एकजेमु\\ यधाराओकरजगहबनापेटमेसमटैए \nतँदोसरोएहेनऐछेजेअपनाधारामेआरोधफारपैदाकऽदोसरिदसरेड़ैए।ओना, \nअखन धिरदुनूपरानीकबीचकेतेकोिदनएहेन#l नपरमतभेदहोइतरहलैन ।समझौतौहोइतरहलैन ,मुदाकादMबरीकआइक# \nl नराम]पबाबूकEिकछुदोसरिदशामेमोिड़देलकैन ।रंग-िबरंगक#l नमनमेउचड़एलगलैन ।कीअपनसमाजटुिटगेल? \nआिकअपनिजनगीटुिटगेल? एकराकीमानलजाए? माए-बापकसेवाइितहासशाY Z-पुराणकपLाकपाछूपिड़गेल? \nऐउमेरमेकेकरआशा..? \nकहू! जेिमिथल3चलकभूिमओहनस{त-स{तगाछ- \nिबरी छकEपेटमेसमेटनेअिछजेकरत\\ तामेब5 दूककगोलीनैछेदसकैए, ओहनगाछजे#कृितकरंगकसंगओहन-\nओहनफलोदइएजेकरतुलनाकोनोआनभूिमनैकऽसकैए, तैठामजँलोककएहेन धारणाबिनजाएजेपनरह-\nबीससालकखेतीएकबेरपूजी लगौलासँभऽजाएत, ब=कीसालिनगरानीभिर, तखन  \nखेतबलाक हाथमेपनरह-बीसबरख \nधिरकाजकीरहल?xi \nराम]पबाबूकिवचारसुिनफुसनकाकाजेनामनकलोकसँआगूबिढ़संकि प तलोकपहुँचगेला।समाजकEअपनगाम-\nसमाजकिवचारअपनाढंगसँकरएपड़तै।मुदासेओिहनाकरतैआिकसमाजकनीक-अधलाकिवचारकरैतकरत। \nकोनगामएहेनअिछजइ गाममेिशWाकमदमेगैर \nसरकारीसँलऽकऽसरकारीधिरकरोड़ोमेनिहचिलरहलअिछ, मुदािशWाकY तरकीअिछ...।xii \n \n“भैया, दुिनय=िकछुहौउआिगलगौ, पाथरखसौमुदा \nमनुखअपनेिजनगीकजवाबदेहहोइए।ए{ेगाछकएक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडािरमेब=झीलगलासँबँिझयाजाइछै, \nतँदोसरचुियाजाइछइ।मुदाएकरमानेईनइनेजेओकरामेफड़ैकशिhतनैछइ।फड़बोकरैए! िकयोिकछुकरैएकरह, \nजिहनाअखनधिरिजनगीमेकोनोलेन-देननैभेल, भाए-भैयारीजक=रहलॱ \nतिहनाजीतािजनगीरहब।अह=जेठभायतुय \nछीजेकहब, करैलेतैयारछी।”xiii \nखुशीलालकबातसुिनतपेसरोकहृदयपरसाएलआमजक=पलपलकरएलगलैन ,बजला- “बौआ, \nअपनागाममेचािरमेलकजमीनअिछ।बाड़ी-घराड़ी, भीठ, \nम यमधनहरआचौर।एकगामकरिहतोचािरतरहकदामछइ।कारणोछैउपजाआउपयोगक।घराड़ीकजमीनऊँचगरहोइए \nजइसँघरबनबैककाजमेअबैए।भीठसीमानपरभेल।घरोबनौलजासकैतमुदाघरनैबननेउपजो-बाड़ीहोइतआबागो-\nबगीचालगौलजाइत।म यमधनहरमेिसिरफअLेउपजैतअिछ।जखनिकनीचजमीनभेनेचौरीकमहतसभसँकमहोइछइ। \nकारणछैजेबेसीबखzभेनेवाबािढ़एनेओकरफसलदहा-\nभँिसयाजाइतअिछ।चौरमेनेपािनकउपजहोइतआनेउपरािड़क।ओना, जँओकरामुँह-\nकानबनापािनकवYतुउपजौलजाएतँओहोओहनेमूयवानहएतजेहेनदोसरहोइत।ओहोधरतीएछी, \nबनौलापरसभतरहकबिनसकैए।”  \nजिहनासघनबोनमेलोकहेराजाइएजइसँकेMहरोबढ़ैक \nसाहसेनेहोइतमुदािबनािनकलनेजानोबँचैकसM भावना \nनिहरहैततिहनातपेसरोकEभेलैन ।ओझराएलमन \nसंगी-सहयोगीताकएलगलैन ।xiv \nसंगीतँज]रअिछमुदादूतरहक।पिहलओहनजेजीवनकएकरYताबुिझ  अपनोक याणबुझैएआदोसरअिछदोसराकका5ह \nपरब5 दूकरिखचलबैबला।..सोचैत-िवचारैततपेसरकनजैरपरतीनटासंगीपड़लैन पिहलसमाजकसहयोग, \nमानेगॱआँकसहयोगआदोसरबकआतेसरसरकारीसहयोग।समाजमेजाित-\nसम#दायऐ]पेपसैरगेलअिछजइमेकेकरोक याणहोएबकिठनअिछ।सभअपनेतालेबेतालअिछ।नेएकदोसरकEसोहाइत \nआनेनीकदेखएचाहैत।तिहनाबकोकअिछ।उिचतसूिदपरकजलइमेदौड़-\nबड़हाआखचएतेपिड़जाइतअिछजइसँलोककमनटुिटजाइछइ।सरकारीमदैत माZिदखाबाअिछ।जिहनाकनैतिधया- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपुताकEमाए-बापरािस-रािसकलोभदेखाचुपकरैततिहनासरकािरयोअनुदानकिYथितअिछ। \n..फेरतपेसरओझरागेला।#l नउठलैन ,कीकएलजाए? \nअपनोतँदूतरहकपूजीअिछ।पिहलiमआदोसरधन।नगदनैअिछ।मुदाखेतत ँअिछ।जिहनाखेतबेच माइकसेवाआदुनूब \njचाकEपाललॱ-पोसलॱतिहनािकछुआरोबेच लेब।जँिकछुजमीनकमबोकरततँओतेउपजोबढ़त...।  \n \nराजशाहीअ5तभयनेरसीदकमायमसँऔना-पौना \nदाममेजमीनबीकएलागल।बकाYतजमीनकलड़ाइगाम-गाममेशु]भेल।एकज बरदसभूख-डमेबटाइदारी \nआ5दोलन- ‘जेजमीनकEजोते-कोड़ेओजमीनक \nमािलकछी’कनाराअकासमेउठल।xv \n \nधरतीअपनजीवन-\nलेबिलमंगैछैथ  ,सेभेल।िसकमीबटाइककानूनबिनलागूभेल।जेतएबटेदारतैयारभेलओतएबटाइदारीहकभेटल।जेतएतै\nयारनैभेलओतएअखनोलटकलेअिछ।आमजमीनसभपरदसनामासंYथासभठाढ़हुअलगल।Yकूल, \nअY पतालबनएलगल।मनुखकमूलसमY यािदसजनमानसकनजैर दौड़ल।जइसँितयाग-\nभावनाकज5मभेल।लोअर#ाइमरीYकूलसँलऽकऽिमल, हाइYकूलधिरबनएलगल।गोिट-\nपँगराकौलेजोबनल।सरकारोकिधयानिशWािदसबढ़ल, जइसँपढ़ै-\nिलखैकवातावरणबनएलगल।तैबीचभूदानआ5दोलनसेहोशु]भेल।दानकEधरमबुिझजमीनदानहुअलगल।  \nगाम-गाममेभूदानकिमटीकगठनभेल।मुदा जइ  \nगाममे ओ किमटीसिw यभऽकाजकेलकओिहगामकजमीन भूिमहीनकबीचआएल, मुदाजािहगाममेसिw य]पमेकाज \nनिहभेलओिह सभठामलड़ाइकअखड़ाहाबनलअिछ। \nभूदान आ5दोलकउदेस‘देशकछठमिहYसाजमीन \nभूिमहीनकबीच आबए’ अखनोसरकारचािर \nिडसिमलबास-भूिमदइकशिhत   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनिहरखनेअिछ।xvi \nगामकलोककपड़ाइनभेनेगाममेरिहखेतीकेिनहारकEYवण-\nअवसरभेटल।जमीनोक]पबदलल।#िताकवYतुबुझलजाइबलाजमीन]पैआम ेबदैल गेल।बककसूिदकिहसाबसँज \nमीनकउपजाबुझलजाएलगल।उपजाकअदहाबलाबँटाइदारी#थाढीलभेल।मनखप, पा, \nमनहु5 डाइbयािदकज5मभेल।पनरहिकलोकाधानकउपजाआदस-सँ-पनरहिकलोकागहुमकउपजाबँटाएलगल। \nकोसीनहर आनव-नवसड़कबननेचौक-चौराहाकसंग-\nसंगबोिनहारकEकाजोबढ़ल।मुआबजाक]पैआसेहोसहायकभेल।िशWािमZकबहालीकसंगएन.एच.ड लू. \nसेहोिकछुमदैतकेलक।सड़कबननेगाड़ी-सवारीकध5धासेहोज5मलेलक। \nिमिथल3चलमेएकनववगकज5मभेल, िकसानवग।मुदाऐवगकWेZिछिड़याएलअिछ। \nहिरत-wाि5तएलासँजमीनकभा~यचमकल।मुदाजािह \n]पमे \nचमकबाकचाहीतािह]पमेनिह।जॱएक]पमेचमकैततँजिहनाकिहयोिमिथ लादुिनय=कगुमानलजाइतछलतिहनापुन:#ित \nि तभऽजाइत मुदा तािहमेकमीअिछ।xvii \n \nदेशमेअखनोकमWेZअिछजािहमेिमिथल3चलएतेइंजीिनयर, डॉhटर, वैqािनक, \nसािहbयकारइbयािदअिछ।दुभz~यईजेओलोकैिन मिथलाछोिड़दुिनय=भिरमेिछिड़याएलछिथ ।बायतोछैन ,नेकल-\nकारखानाअिछजेइंजीिनयरओइमेकाजकरता, आनेY वाYथ-\nलेसमुिचतजगहअिछजइमेडॉhटरअपनअँटावेशकरता।नेिवqानकशोधसंYथाअिछजािहमेवैqािनकअपनचमbकारदेखौ\nताआनेपढ़ै-िलखैकसमुिचतबेवYथाअिछजइमेसािहbयकारअपन \n#ितभाकEिनखारता।xviii \nगंगापुZमैदानीइलाकारहैतिमिथल3चलअनेकोनदीसँसकबेधलअिछ।निदयोओहन-\nओहनउपवीअिछजेइलाकाकइलाकाकEसिदकाल]पिबगािड़तेरहैए।लोककिजनगीएहेनदु बरबिनगेलअिछजेजएहलोकै\nनिमिथल3चलमेठाढ़छैथ  ओधैनवादकपाZछैथ  ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजाितगतपेशाबदैल जाित-बेवYथाकEढीलज]र \nकएलकमुदाराजनीितककुचwसमाजमेनवसमY याक \n]पमेठाढ़भऽिवकासकEबािधतकऽरहलअिछ।अनेकहुतरहकनव-नव बाधाउपिYथतभऽरहलअिछ।मुदा \nतEकीिमिथलाम]भूिमभऽगेलजेकमयोगीपैदा \nकरबछोिड़देलक? निह.!कथमिपनिह।xix \nसिM म िलत]पमेतँनिह, मुदािछट-फुट]पमेएहनो-एहनोिकसानछैथ  जेलाखआफत-\nआसमानीसँमुकाबलाकरैतसोनाकYतMभबिनचमैक रहलाअिछ।िनि तWेZतँिनधzिरतनैकएलजासकैए, िकएकतँसीमा-\nिवहीनअिछ, \nमुदाऐबातकEनकारलोनिहयEजासकैएजेखेतमेओतेधानउपजारहलाअिछजेजापानसँमुकाबलाकरैलेठाढ़छैथ  ।तिहनागहुमो, \nदािलयोकआफलोकअिछ।अखनोहजारोकआमबाहरजाइए।एकइलाकाकतरकारीदोसरइलाकाजाइए।हजारोकम \nसालाआन-आनरायजाइए।एकइलाकाकदूधदोसर-तेसरइलाकाधिरिबकाइतअिछ। \nअखनधिरकअनौपचािरकबैसकजेसमाजमेहोइतरहलअिछओ#ोफेसरदयाबाबूआपूव#ोफेसरकमलबाबूकEएलासँऔपचािर \nक]पमेबदलएलगल।कालीYथानपहुँचतेकमलबाबूबजला- “अखनधिरकसम ाजक, गाम-गामक, \nइितहासहराएलअिछ, ओकरापिहनेपकड़ू।तँएज]रीअिछजेएकटारिजर कीिनिलिखत]पमेकाजक]।”  \nकमलबाबूकबातसुिनमंगलसोचलैनजेलगलेरिजरकेतएसँआनब, \nसेनइतँआइकबैसककागतकपLेपरकऽिनचेनसँरिजरआिनओइपरिलिखदेबइ।तेकरकारणमनमेनचैतरहैनजेदुनूगोरे, \nदयोबाबूआकमलोबाबू, बेसीकालअँटकतानिह, जोरोकेनाकरबैन।जँजोरोकरबैनतँपट-देकिहदेताजेगाम-\nसमाजअह=कछी, अपनाढंगसँचलाउ।मुदागामक \nलोकतेहेनगँिर-मुराहअिछजेधमककाजYकूलोआमाइयो- \nबापकसेवाकEकहताआअपनेभिरिदनबैसझूठ-फूसमेसमय \nबबzदकऽसमाजकEतनो-भगनकरैतरहता।अ5 यायकअखाड़ा \nसमाजबिनगेलअिछ।एहेनपिरिYथतमेखाली‘समािजक \n5 याियक’ नारादेलासँसमाजसुधैर जाएत..?xx  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुYकीदैतमंगल#ोफेसरदयाबाबूकEकहलिखन- “iीमान्, \nअपनेतँचािरसालपढ़ौनेछीतँएअपनेपरअिधकारअिछजेजेनैबुझैछीओअखनोपुिछसकैछी।मुदाबाबाकEिकछुपुछैकअिधकार \nतँनैअिछ।भलEओअपनेहमरामनकसभसबालकजवाबदऽदैथ ।”  \nमंगलकपेटकबातजेनाकमलबाबूबुिझतेरहैथ  तिहनाबड़बड़ाएलगला- \n“रौतुकाघटनासुिनहृदयपाथरपरखसलऐनाजक=चूर-चूरभऽगेलअिछ। \n...आँिखकनोरपोछैत- “मुदादोखकेकरलगौलजाएत।िकछुदोखीअहूँसभछीजेबादमेकहब। \nअखनएतबेकहबजेकालचwकEरोकबअसाननिह। \nईकालचwछल।तँए#ाि  तकऽलेबज]रीअिछ।दूिमनटसभउिठहुनकालोकैनकWितकY मरणकऽिलअ। \nरिजरकपिहलप=ितमेशोक#Yताविलिख \nकाजकEआगूबढ़ाउ।xxi \nशोक`यhतकऽबैसतेकमलबाबूपुछलिखन- “सिमितकेतेगोरेकबनौनेछेलॱ?” \n“ए{ैसगोरेक?” \n“एकतरहकअिछ।अखनकेतेगोरेछी?” \n“एगारहगोरे।” \n“आरोगोरे?” \n“दूगोरेहराएलेछैथ  ,एगारहगोरेहािजरेछी, आठगोरेदोसर-दोसरज]रीकाजमेलगलछैथ  ।” \n“हूँ, रौतुकाझ=टतँसभकEझँटनिहहेतैन।”  \nकिहएकाएकिकछुसोचैतपुन: बजला- “बाउमंगलआअनुजदयाबाबू, जिहनाहमखुशीसँजीवन-यापनकऽरहलछी, \nतिहनाचाहबजेअहूँसभजीबी, ओहूसँनीकिजनगीकबाटबनाआगूकपीिढ़-लेिदऐ।” \nकमलबाबूबिजतेरहैथ  आिकनगरोआबौनोए{ेबेरबाजल-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“जिहनादयाक{ापढ़लछैथ  तिहनामंगलोकौलेजकसीिढ़होइतकोठरीतकपहुँचलछैथ ,मुदाहमसभतँिजनगीभिरकोदािरये\nिकलासमेपढ़ैतरहलॱतँए...।” \nठहाकामािरउिठकऽठाढ़होइत#ोफेसरकमलनाथसिमितकEसM बोिधतकरैतबजला-  \n“नगराआबौकूकEहमरबधाइ।जेअपनसीमादेखलक।बाउनगरआबौकू, \nबधाइऐदुआरेदुनूगोरेकEदेलॱजेसमाजकजबरदससमY याकजिड़पकड़लॱ।अपनासमाजमेईभारीसमY याअिछजेिकयोअप \nनेसीमा-सरहदनैबुझएचाहैछैथ , \nअपनासमाजमेईभारीसमY याअिछजेिकयो \nअपनिहसीमा-सरहदनिहबुझएचाहैछिथ,तखनओधारकरेतजक=चलैतसमयसँकोनाजुिटसकता?xxii \nजिहनापािनकरेतमेठाढ़भेनेअपनोजानअवpहमेरहैछैजेरेतमेखिस, भँिसयाकऽकहॴमिरनेजाइ।तैठामजँिकयोदस-\nबीससेरकमोटरीमाथपररखनेहुअए, ओकरगितओइरेतपरकेहेनहेतइ? \nतँएजिहनाअािलकाबनबैकालसभसँपिहनेटाकEदेखलेलजाइछै, \nजँसेनइदेखलजाएततँनकटेरहीपरजिहनासभलूहोइएतिहनानेहएत। \nकमलबाबूबिजतेरहैथ  आिकदुनूगोरे, \nनगराआबौकाआँिखमेआँिखिमलाहँसएलगल।आँिखउठासभापरसभनजैर दौगौलैन ।िकयोगMभीरतँिकयोमुँहबािबबुझैकप \nिरयासकरैत।मुदादुनूकहँसीहँसादेलकैन ।मनपड़लैन हुगलीनदी ।अपनाइलाकाकजेतेधारअिछओउ1रसँदिjछन-\nमुहEबहैएभलEगंगाकओइकातकदिjछ नेसँउ1र-मुहEबहैतहुअए।मुदाहुगली, जेसमुसँजुड़लअिछ, \nसोलहघ5 टाएकिदसा-सँ-\nदोसरिदसामेबहैएआआठघ5 टािवपरीतिदसामे।तिहनाबाबाकआbमाआकोदािरकिकलासमेपढ़िनहारकआbमा, \nिमिलकऽिशविलंगसदृशनवपरमाbमाकमि5दरबनारहलाअिछ।  \n \n“कोनोजाित, पंथआिकसंYकृितकअधारहोइछै \nिजनगी।िजनगीकअधारहोइछैमनुखकबुिध, िवचार \nआकम।जखनेमनुखअपनसुपतकमसँिजनगीठाढ़करैए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतखनेधम, संYकृित, िवचारआआचारसभिकछुबदैल,  \nसहीमनुखकिनमzणकरैए।जेकराहममहामानव,  \nधमzbमाआउjचकोिटकमनुखबुझैछी, जे \nिमिथल3चलमेWीणभऽरहलअिछ! ओना, सोलहLीमरलनइअिछमुदादबाइत-दबाइतदुबरभऽगेलअिछ।xxiii \nिमिथलाकजेमूलबासीछैथहुनकासभकEअिभजातवगवाकहीतँपरजीवीवणवाबाहरीलोकआिबसभिकछुकEबदैलएहेनस \nमािजकढ=चामेढािलदेलकैनजेअदौसँअबैतसंYकृितकEदािबअिभजात-संYकृितकEबढ़ादेनेअिछ। \nिजनगीकसjचाइकEदािबबनौआिजनगीमेबदैलदेनेअिछ।जइसँलोककिजनगीवाYतिवकतासँहिटवौआगेलअिछ।ओना\n, िनमूलननैभेलअिछमुदाएतेकWीणज]रभऽगेलजेनीक-\nअधलाकEबेराएबकिठनअिछ।हमसभमनुखकEमनुखबुझैछी।नेिकयोकारीअिछआनेिकयोगोर।मुदािजनगीकढ=चाएहेनब \nिनगेलअिछजेYप]पमेएक-दोसरसँपैघआछोटबिनगेलअिछआबनलोजारह लअिछ। \nओना, देखबैतँबुिझपड़तजेसभएकदोसरसँपैघआएक-\nदोसरसँछोटअिछ।मगरमकड़ाजक=अपनेपेटसँसूतिनकािलअपनेसँजालबुिन, ओइमेसभओझरागेलछैथ।” \nआइकजेएकाकीपिरवारबिनगेलअिछ, ओकुMहारक \nघराड़ीजक=भऽगेलअिछ।जिहनाकुMहारकघराड़ीबेसीिदनधिरअसिथरनैरहैततिहनाभऽरहलअिछ।बाप-माएकेतौ, \nबेटा-पुतोहुकेतौआिधया-पुताकेतौरहएलगलअिछ।मानवीयिसनेहनभऽरहलअिछ।xxiv \nसभजनैछीजेक=चबरतनजक=मनुखहोइए।कखनकीऐशरीरमेभऽजाएततेकरकोनोगारंटीनिह।YवYथअवYथामेतँम \nनुखकेतौरिहजीबसकैएमुदाअYवYथकअवYथामेतँसेनइभऽसकैतअिछ।तखन केहेनककरिजनगीमनुखकसामनेउप \nिYथतभऽजाइछइ।तोहूपरतँनजैरिदअपड़त।” \nकोनसुखकपाछूबेहालछीसेबुिझएनेरहलछी। \nटी.भी. घरमेअिछमुदादेखैकसमयनइभेटैए।खाइलेबैसै \nछीतँिचड़ैजक=दू-चािरकौरखाइत-खाइतमनउिड़जाइए, जेफल=कEसमयदेनेिछऐ, \nनैजाएबतँआमदनीकिमजाएत।तिहनासुतैयोमेहोइए।मुदाएतेिसानीकलाभकीभेटैएतँिसिरफपाइ।कीपाइएिजनगीछी..  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n?”xxv \nमहे5कबदललिवचारसुिन, मुिYकयाइतसुबुधबजला- “भाय, पाइिजनगीचलबैकमाZसाधनछी, नइिकिजनगी। \n \nपाइकभीतरएतेपैघदुिवचारिछपलअिछजेमनुखकE \nकुकमrबनादइए।कुकमrबनलापरमनुषbवसमाBतभऽजाइछइ।जइसँचीन-पहचीनसेहोसमाBतभऽजाइछइ।तेतबेनिह, \nअपरािधकवृि1सेहोपनपएलगैछइ।xxvi \n \nअपरािधकवृि1मनुखमेएलापरपैघ-सँ-पैघअपराधमेYवत: \nधकलाजाइए।तँएअपनिजनगीकEदेखैतपिरवारआसमाजकिजनगीदेखबिजनगीछी।ओना, मनुखमाZकसेवा-\nलेसेहोसिदखनतbपररहकचाही, जह=धिरभऽसकए, \nकरबोकरी।मुदाकमकदुिनय=बड़किठनअिछ।एतेककिठनअिछजेकमठ-सँ-\nकमठलोकरYतेमेथािकजाइछैथ।मुदाओथाकबहारबनिह, जीतबछी।जेसमाज]पीगाछमौलागेलअिछओइजिड़ मेतािम-\nकोिर-पटाकऽनविजनगीदेबाकअिछ।जइसँओअनवरतफुलाइतरहत।ऐकाजमेअपनाकEसमरिपतकऽदेबाकअिछ।” \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \nआशीष अनिच5हार \nगजल \nकागजमे सुधार छलै \nफाइलमे बहार छलै \n \nकेहन बेबहार छलै \nकिनयॲ नै िवचार छलै \n \nटूटल बस पगार छलै \nसरकारो लचार छलै \n \nिकlती भिर कऽ आिब रहल \nजीवनमे उधार छलै \n \nबिन िच5हार खूब फँसल \nअनिच5हार पार छलै \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसभ प=ितमे 22-212-112 माZाwम अिछ। \n \n \n \n \nजगदीश #साद म-डल \nगामकआशाटुिटगेल  \n \nतीनसाल–तीनबैच–\nिबलमसँकौलेजकपरीWाचलैतदेखअBपनhलाससमाBतभेलापछाइतदरभंगासँगामआिबगेलॱ।डेराकिहसाब-\nबाड़ीकसंगदोकानो-दौड़ीकिहसाब-बाड़ीआसंगी-साथीसँजेिकताबोआनोटोकलेन-देनछलसेसभफिरछाकऽगामआिबगेलछेलॱ। \nगामएलाकपरातभनेअसगरेदरबजाकओसारककोठरीमेबैसलअपनिजनगीकिवचारकरएलगलॱजेआगूकीकरैकअ \nिछ।तीनसालकपछाइतपरीWाहएत, ताबतअपननोकरीकआयुसेहोसमाBतभऽजाएत।एकतँओहुनाआइ.ए.मेएकबरख, \nबी.ए.मेदूबरख, िनयिमतपरीWानैभेनेतीनबरखसमयचिलगेल, तैपरएम.ए. करैत-\nकरैततीनबरखआरोचिलजाएत।उमेरकसंगनोकरीसेहोचिलजाएत, \nिकएतँनोकरीकजेआयुिनधzिरतअिछओपारकऽजाएत।िविचZिYथितमेजीवनपिड़येगेलअिछ..!  \nमनमेरंग-िबरंगकिवचारचिलयेरहलछलिकअपनेमनमेउठल- ‘केकराकहबैआकेपुरौत, \nअपनिजनगीछीतँएअपनेनेसोच-िवचारकरैयेपड़त।’एकटािकहमहॴटाछीजेएहेनसमYयामेपड़लछीआिकहमरासन-\nसनहजारोिव2ाथrअिछ।हजारोिकजेपूरायुिनविसटीए-मेसभअिछ। \nएकतँओहुनापढ़ैमेमननइलगैए, िकएतँिनसिचतसमयरहनेनेनीकजक=–जिमकऽ–परीWाकतैयारीकिरतॱ, \nसमयपरपरीWाहोइत, नीकजक=पासकिरतॱ...।सेतँअिछनिह, आइजेयादकरबओिकछुएिदनकपछाइतिबसैरजाएब, \nफेरओिहना-क-ओिहनारिहजाएब..!  \nआगूिदसकरYतादेखीतँसेहोमिरयाएलेबुिझपड़ए।अखुनकातँसहजेदूसालसँएम.ए.कhलासकेलॱ, \nपरीWाककोनोठेकाननेअिछजेकिहयाहएतकिहयानिह।तइबीचमेजकथकभेलबैसलोरहबनीकनिहयEहएत।कोनोगरिकMहरोदे\nिखयेनेपेबरहलछेलॱ...।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, पढ़ै-िलखैकनाओंपरमाइयो-बाबूअखनधिरमुँहबLेरखनेछैथ।आनजक=भिरिदनकहा-कहीनिहयEहोइए, \nमुदाअपनोतँआबिसयानभेलॱ, िबआहो-दुरागमनभइयेगेल, जइसँपिरवारसेहोबिढ़येगेलअिछ...। \nिवचारकध{ाजेनामनमेजोरसँलागल।ध{ालिगतेबखzकपािनवाख1ा-\nखु1ीकवापोखैरकपािनमेजिहनाकोनोिचड़ैनहाकऽप=िखकपािनझािड़तेउड़ैकउपwमकरैएतिहनामनमेउठलजेजखनमनुखकश \nhलमेछीतखनदेह-हाथमािर–िनि&wयबिन–जीबोतँजीवननिहयEछी, तँएपिहनेजीवनकEिच5ह-जािनकऽपकड़ैकअिछ, \nनिहतँजिहनासभवौआइ-ढहनाइएतिहनावौआएब-ढहनाएब...। \nवौआएब-ढहनाएब..! जँYकूल-\nकौलेजनइदेखनेरिहतॱतखनजँवौऐतॱतँथोड़ेWMयसेहोछलमुदाआइबाइसमबरखछीअखनतकYकूले-\nकौलेजमेजीवनबीतलआतखनजँअपनोजीबै-जोकरलूिर-बुिधनइभेलतइमेकेकरदोख..?  \nमनिवसाइन-\nिवसाइनहुअलगल।अनायास~लािनसेहोमनमेउपकल।~लािनउपैकतेमनतुछहोइतिवचारदेलकजेकेकरोिकछुनेकहबै, \nखालीमाए-बाबूकEकहबैनजेतीनसालपरीWाहोइमेदेरीअिछ, \nतैबीचएकबेरकोलकातासँभऽअबैछी।जँकोनोजोगारनोकरीकलािगगेलतँबड़बिढ़य=, \nनिहतँतीनबरखकहुनािबतबैकअिछए।भेलतँपरीWादइलेछहमासकड़कड़ाकऽमेहनतकरब, पार-घाटलिगयेजाएत। \nमनमेकोलकाताअिबतेधीरे5भायपरनजैरगेल।करीबपनरहबखसँधीरे5भायकोलकातामेरिहरहलाअिछ।गामसँज \nिहयागेलातिहयासँआइधिरएकोबेरगामनिहएला।सुनैछीजेओइठामओमानेकोलकातेमेधीरे5भाय, कमा-खटाकऽजीबै-\nजोकरओकाइतपिरवारमेसेहोबनालेलैनआएतेिवचारमनमेअखनोरखनिहछैथजेगामकजेिकयोहुनकाऐठामजाइछैथतँजह=धिरभ \nऽपबैछैनतह=धिररहैयो, खाइयो-\nपीबैकआनोकिरयोकगरलगैबतेछैथ।मनमािनगेलजेकािyगामसँकोलका ताकलेलिवदाभऽजाएब।खेतसँिपताजीआिबदरबजा\nपरबैसबेकेलािककहलयैन-  \n“बाबू, परीWाहोइमेतीनसालअखनब=कीअिछ, तँएमनमेहोइएजेकलक1ाजाइ।” \nजिहनाकहलयैनतिहनािपताजीचुपचापसुिनलेलैन, मुदालगलेिकछुबजलानिह।मने-मनजेनािकछुसोचए-\nिवचारएलगलाआिककीसेतँओजानैथमुदाकिनयEकालकपछाइतबजला-  \n“आबतँतोहूँजवानभेलह, पढ़ल-िलखलसेहोछहे, तैबीचजँपुछलहतँयएहनेकहबहजेअपना-लेतँअपनेनेसोचबह।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, \nअपनाजनैतिपताजीबातकउ1रदेबामेकसैरनइरखलैनमुदाखुिलयोकऽतँनिहयEकहलैनजेकोलकाताजाएबजीवनकलेलनीकहए \nतिकअधला।मुदासंजोगबनल, तैबीचमाइयोदरबजापरपहुँचली। \nमाएकEदेखतेमनमेभेलजखनिपताजीकआगूअपनिवचाररिखचुकलछीतखनवएहनेमाइयोकEकहिथन।मुदालगलेईहोभे\nलजँकहॴिपताजीनिहकहिथनतखनकीकरब? ओना, तैबीचअपनमुँहसोyL ीबLेरखलॱ। \nजिहनाअपनमुँहबLछलतिहनािपताजीसेहोअपनमुँहबLेरखनेछला, जइसँचुपा-\nचुपीपसरलेछल।अपनचुपीतोड़ैतबजलॱ-  \n“माए, परीWामेतीनबरखदेरीअिछ, तैबीचएकबेरकलक1ासँभऽअिबतॱ।” \nओना, अपनेइशारामेबाजलछेलॱमानेईजे‘नोकरीकरएकोलकाताजाएब’आिक‘घुिम-\nिफिरकऽचिलआएब’सेYपनिहछल।माएबजली-  \n“बौआ, समय-सालदेखतेछहकजेबेकता-बेकतीकखचबढ़नेपिरवारकखचकेतेकबिढ़गेलअिछ, \nएकरापुराएबतँपिरवारे-लोककनेकाजभेल।मुदाबेटा-बेटीक#ितमातो-िपताकदाियbवतँएतेकअिछएजेजीवनकएकखाड़ी–\nसीढ़ी–टपाकऽछोिड़यै, मानेईजेिजनगीकचािरअवYथामेपिहलअवYथामानेभेलजेपढ़ा-िलखा, िबआह-\nदानकरािदऐ।जइसँमनमेएतेिबसवासतँबिनयEजाइएजेअपनदाियbवकिनवहननीकजक=पूितभऽगेल।” \nबजलॱ-  \n“माए, कौलेजकपढ़ाइनेपुिरगेलमुदापरीWाहोइमेतीनसालसमयआरोलागत, \nतइबीचकजेखालीसमयअिछतइमेकलक1ाजाएचाहैछी।” \nअपनजवाबदेहीकभारहटबैतमाएबजली-  \n“अखनतँखिरह=नकमेहकखुाजक=बापजीिवतेछथुन, हुनकासँपुिछलहुन।” \nदुनूिदसकिछिड़याएलिवचारसमटाकऽएकठामभऽगेल।ओना, \nअपनाजनैतअपनोिवचारYपनिहयEकेनेछेलॱजेपढ़ाइयककीकरब।तैबीचिपताजीबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“एक-एकछनसमैयकमोलअिछ, \nतँएहरछनकEसहीउपयोगकरबेबुिधम1ाभेल।जखनेिकयोबुिधम1ासँिजनगीकगाड़ीिखंचएलगैएतखनेओकरिजनगीकगाड़ीपट \nरीपरचलएलगैछइ।” \nएतेतँअपनोबुिझतेछीजेपढ़ाइ-िलखाइकपछाइतलोकपिरवारकभरण-पोषणलेलउ2मीबिनतेअिछ, \nतखनतँभेलजेघरमेरिह–YवावलMबीजीवनकरYतापकैड़–भरण-पोषणकरीआिकघरसँबाहरजाकऽ...।ओना, \nघरोआबाहरोकबीचदोहरी#अिछए।पिहलईजेगामोमेरिहलोकदोसरकनोकरीवाचाकरीकरैएआबाहरमेसेहोकिरतेअिछ।प=च \nटामहानगरदेशमेमानलजाइए।तइमेकोलकातासभसँपुरानोआसभसँनMहरोअिछए।मुदाप=चोमहानगरएकदेशकमहानगररिहतो\nप=चोमहानगरकजीवनशैली–मानेमनुखकEजीबैकिदशा–िभL-िभLअिछए।एहेनिभL-िभLजीवनशैलीप=चोमहानगरे-\nटाकअिछसेहोबातनिहयEअिछ, गाम-गाम, घर-\nघरकबीचसेहोअिछए।मुदासेअखननिह।अखनएतबेजेिपताजीकYपिवचारनिहबुिझ, बजलॱ-  \n“कीकहैछी।अह=ककीिवचारअिछ?”  \n‘कहैक’मानेभेलआदेश, आ‘िवचार’कमानेभेलसुझावदेब।दुनूदूतरहकअिछ। \n..जिहनामाएअपनभारहटबैतिपताजीपरथोपलैनतिहनािपताजीअपनभारसमाजपरथोपैतबजला-  \n“बौआ, गाममेसृगरलोकआन5दभायछैथ, \nओतोहरजेठिप1ीएभेलखुनतँएहुनकोसँएकबेरपुिछलहुन।अपनामनमेसभिदनसँअिछजेगरीबीिकअमीरीधनसँअिछ, \nसमाजमेजेतेिव2ाकआगमनहएततेतेअिव2ा-िव2ाकबीचर~गड़-झ~गड़होइतबदलावहएत, मानेपिरव1नहएत।” \nबजलॱ- “बड़बिढ़य=।” \nसभिदनस=झूपहरमेआन5दकाकाअपनभिरिदनकिजनगीउसािरिनचेनसँगप-\nसBपकरैतआिबरहलाअिछ।यएहसोिचगहबिरयाकहालीजिहनाअपननीकहोइदुआरेिदनगरे-\nस=झमेडालीलगबैएतिहनाअपनोमनमेभेलजेपिहलुकेसॉंझमेगेलासँएतेतँहेबेकरतिकनेजेजँगप-सBपकरैकनMबर-\nिसYटमरखनेहेतातँअगुआएलनMबररहत। \nआन5दक{ाकऐठामपहुँचलॱ।आन5दकाकाचाहपीबपानखाइछला।हमरादेखतेआन5दकाकाबजला-  \n“बौआ, पानतॲहूँखेबहिकने?”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआन5दक{ाकबातसुिनमनसकुचागेल।सकुचाइतेिवचारउठलजेचाहकजोड़ीपानछीहे, \nमुदाआन5दकाकाजखनचाहपीबलेलैनतेकरपछाइतपहुँचलॱ, तँएचाहछोिड़पानकआpहकेलैनतँउिचतेकेलैन...। \nमनपाछूिदसउनैटगेल।मनकEउनैटतेनजैरपानपरगेल।अदौसँपानक#शिYतरहलअिछ, \nमुदासमाजककेतेकलोकपानखाइछैथ? अखनधिरयएहनेहोइतआिबरहलअिछजेसमाजकिकछुगनल-गुथललोकखाइछला, \nआबहुनकोऐगलापीढ़ीद=तटुटैदुआरेआिकरंगाइदुआरेिककीसेतँओबुझता, मुदापानखाएबछोिड़येरहलाअिछ।ओना, \nअखनोिमिथलाकगाममेएहेनआचार-िवचारबनलेअिछजेकोनोअमल–चाह-पान, खैनी-बीड़ी, िसगरेटइbयािद–\nअपनासँiेजनलगिशजनखाइ-पीबैसँपरहेजकिरतेछैथ।बजलॱ-  \n“काका, पाननइखाइछी।” \nठीके, पानखाइतोनइछीजेबजैकwममेसेहोबजाइयेगेल, मुदालगलेमनपलैटकहलक- फूल-फल-\nपानसँअपनाऐठामपूजाहोइतआिबरहलअिछ, अपनोहोइए, तैठामपान...। \nपानपरसँआन5दकाकािधयानहटबैतबजला-  \n“बौआ! कीपिरवारकहाल-चालअिछ?”  \nिनधोखबजलॱ-  \n“काका, एम.ए.कपढ़ाइतँसMपLभऽगेल, \nमुदापरीWातीनसालपछुआएलअिछ।तैबीचकलक1ाजेबाकिवचारभऽरहलअिछ।” \nिवचारकअि5तमकड़ीकEकनीकपैचबजलॱ।िकएतँअपनोबुझलअिछएजेबुिधमान-\nलेइशाराकाफी।भलEिवचारकधारमेिकएनेअपनमनभँिसयाइतहोइन...।मुदाआन5दकाकाकEसेनइभेलैन।बजला-  \n“बौआ, गामकिवकिसत]पशहरछी।अपनासभगाममेछीजेअिवकिसतअवYथा मेअिछ।सभआगूबढ़एचाहैए, \nवएहइjछाभेलजीवनकिवकासकलीलसा।गाम-समाजकलोककसंगशहरो-\nबजारकलोककEसदैतआगूबढ़ैकइjछासभकEरिहतेअिछ।तँएगामसँशहरिदसबढ़ैकहजारोबाटअिछ, \nतैठामहमकेनाकिहसकैिछअजेतोरा-\nलेकोनबाटनीकहएत।तॲहूअपनामनमेऐबातकEरिखिवचारकिरहहआहमहूँकरब।परसूस=झमेदुनूगोरेिवचारैतिनणयकऽलेब।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, \nआन5दकाकाअपनाजनैतिकछुब=कीनिहयEरखलैनमुदाअपनाबुिझपड़लजेजीवनकनमहरजालकाकाआगूमेपसािरदेलैन।परसु\nकासमयदेलैन, अपनजाइकिवचारकौyुकेबनानेनेछी, तँएनीककीहए त..?  \nदुिवधामेपिहलमनकEधिकयबैतदोसरमनबाजल- ‘आन5दकाकामुखौटीनेिकछुकहता, \nमुदाकािyजँकलक1ािवदाभऽजाएबतँपरसूसॉंझमेपहुँचलरहब, जेकरा ऑंिखयोसँदेखबआमनोसँिवचारब।’ \nमनकउXेग–कोलकाताजेबाकइjछा–\nएतेउpभऽगेलजेभोरकेगाड़ीपकैड़िवदाभऽगेलॱ।घरसँबाहरनोकरीकरएजेबाकालएकनोर#ाय: सभकनैछैथ, \nकानबकपाछूसबहकअपन-अपनमनकमनारहैछैन, मुदाहमरासेनइभेल।मनकउpतासँिवचारेिमतभऽगेलिककी, \nनोरबहबैकगरेनेभेटल। \nदोसरिदनकरीबअढ़ाइबजेगाड़ीहाबड़ाYटेशनपहुँचादेलक।YटेशनसँबाहरहोइतेकोलकाताकचैतमासकरौदसँभEटभऽ \nगेल।मुदारौद-बसातकअनेरेपरवाहकीकरब।भाड़ा-भुड़ीजोकरपाइ-कौड़ीअिछए, तँएजैठामकलयबनािवदाभेलछी, \nपिहनेतैठामपहुँचबाकअिछ।टेMपूपकैड़िवदाभेलॱ। \nतीनबjचा–मानेएकलड़की, दूलड़का–\nआदूपरानीिमलाप=चगोरेकपिरवारधीरे5भायकEछैन।टेMपूसँहमहूँपहुँचलॱआधीरे5भायसेहोऑिफससँपहुँचला।घामे-\nपसीनेतर-ब1रभेल।चीन-पहचीनकदोहरीबाटअिछ, जँचेहरा-\nमोहरासँिच5हगेलातैयोबड़बिढ़य=आजँसेनइिच5हलैनतँअपनगाम-घरकपिरचयदेबैन।मुदासेसभ, िकछुनेभेल।बगए-\nवािणसँआिकचेहरा-मोहरासँधीरे5भायिच5हलैनिककीसेओजानैथमुदानजैरपिड़तेबजला-  \n“चलूभीतरचलू।” \nआगूगेटखोलैतबाजलछला, तैबीचअपनोगोड़लागबपछुआएलेछल, \nिकएतँटेMपूबलाकभाड़ादइमेओझरागेलछेलॱ।तहूमेतेहेनिवसाइनबातटेMपूबलाबाजलजेकहैसँ...।‘िभखमंगादेशक’किहदेनेछल \nटेMपूबला, तइसँमनकिवसिवसीउठलेछल। \nटेMपूबलाकEिवदाकरैतबजलॱ- “भायगोड़लगैछी।” \nतइबीचमेअनुमानसँ, मानेगामकहालकदौड़ानजेमनमेएकटागामपैदाहोइए, तइसँधीरे5भायिच5हनेनेछला। \nबैठकखानामेपहुँचतेधीरे5भायपिहनेपंखासबहकबटनदबाकऽहवाकेलैनआनलपरजाइसँपिहनिहपुछलैन-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बौआ! गामकअखनकीिYथितअिछ?”  \nअखनतकअपनोिYथितबुझैकअवगैतअपनेनइभेलअिछ, तैठामगामकिYथितबुझबिधया-\nपुताकखेलथोड़ेछी।मुदासंजोगबनल, भौजीपिहनेपािनदऽगेलीपछाइतचाह-\nिबYकुटसेहोदऽगेली।आनिदनसँकनीबेसीएभूखअपनोलिगयेगेलछल।मनशा5तभेल।बजलॱ-  \n“धीर5भाय, अह=ऐठामगृहबनागृहबासूभऽगेिलऐ..!”  \nअपनेजखनअपनिवचारिदसतकैछीतँसोझबातबुिझपड़ैए।कोलकातावाबाहरकेतौ- \nगृहबनलापछाइतगृहबासूलोकबिनयEजाइए।रहबनइरहबओअलगअिछ। \n..‘गृहबासू’सुिनधीरे5भाइकमनपािनजक=िवतभऽगेलैन।बजला-  \n“बौआ, गाममेजखनगृहिवहीनभऽगेलॱतखनकेतौ-ने-केतौगृहबनाजीवन-जापनकरबेकअिछिकने।” \nधीरे5भाइकहृदयकबातजेनाअपनोहृदयमेपैसगेल।जिहनानीकिवचारमनमेपैसनेनीकजीवनदइएतिहनानेअधलोिवचा\nरपैसनेअधलाजीवनदइतेअिछ।अपनेमनमािनगेल, \nधीरे5भाइकिवचारकEसोyोअनेटािकएकहबैन।मुदाअपनेईनइबुझलछलजेधीरे5भायगाममेगृहिवहीनभेलाकेना..! \nमनकवेगमेबजागेल- “भाय, गाममेकेनागृहिवहीनभेिलऐ?”  \nसंजोगएहेनबिनगेलछलजेप=चोपरानीधीरे5भायछला।दुनूपरानी–मानेधीरे5ोभायआभौिजयो–\nकआँिखमेनोरढबढबागेलैन। \nदुनूपरानीकआँिखमेढबढ़बाएलनोरदेखअपनोमनअपनेिधकारएलगलजेएहेनबातिकएबजलॱ।मुदालगलेमनशा5तभऽगे\nलआिवचारउठलजेजाधैरिकनकोदुखककारणनइबुझबताधैरबुझबकीभेल।रेिडयो-अखबारमेसदैतकालदेखते-सुिनतेरहैछी, \nफल=ठामएतेलोकमुइलआिचल=ठामएतेलोकठनकातरमेपड़लआिकधारमेडुमल।तइसँकोनोिवचारकबीजनइनेउगत..!  \nउYसरखेतकबीआजक=अंकुरकअंकुरेिकएनेसुिखजाएमुदाअंकुरणशिhततँअपनचािलपकैड़चलबेकरैए। \nहमरबातसुिनधीरे5भायधड़फड़ेलानिह, पvीकEकहलिखन-  \n“गामकअxयागतकअxयागतीआबअह=सबहकभेल।अखनदूठामकाजकरबब=कीअिछ, \nपछाइतिनचेनसँभिरराितगामकगप-सBपकरैतरहब।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअनकाजक=अपनानइभेल, मानेईजेधीरे5भायअपनेअxयागतीकसीमाकउलंघनकेलैनअिछ, \nतँएअपनअपमानभेल।िजqासाजगलजेचािर-चािरघ5टायूटीपूराकऽएलाअिछआदूठामआरोब=कीछैन! \nमनठमकलतँएचुपेरहलॱ। \nचाहपीबधीरे5भायचिलगेला।भौजीकEपुछलयैन-  \n“भायसाहैबकआमदनीकेहेनछैन?”  \nजेनासोचल-िवचारलउ1रभौजीकमनमेछेलैनतिहनाबजली-  \n“खटनीकिहसाबसँआमदनीकमछैनमुदापिरवारतँतेहीपरनेठाढ़अिछ।अपनचािरकोठरीकमकानोबनालेलॱ।रोजी-\nरोजगार-लेतँकलक1ासनशहरछीहे।” \nिवचारकआवेगमेबजलॱ- “नीकलगैए?”  \nहमरबातकEमजाकमेउड़बैतभौजीबजली-  \n“तआ-\nतरकारीटाखाएबिबसैरगेलॱब=कीसबिकछुनीकेअिछ।ताबेअह=बjचासबहकसंगखेलाउ।हमभानसकरएजाइछी।” \nआठबजेस=झ, \nदुनूभैयारीएकठामबैसगामकगपशु]केलॱ।धीरे5भाइकमनमेजेनापिहलुकेनMबरमेपिहलुकाबातमनमेगड़लछेलैनतिहनाबजला-  \n“बौआ, तूँतँअखनधिरकौलेजतककिशWालेलिजनगीिबतौलहअिछ।” \nिबjचेमेबजागेल- “हँ।” \nधीरे5भायबजला- “अपनपंचायितकचौहीबुझलछह?”  \nझुठेकेनाकिहितऐनजेबुझलअिछ, कहलयैन- “नइ!”  \nधीरे5भायबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“हमरोआतोरो- दुनूगोरेकघरए{ेपंचायतमेअिछ।हमरकोसीधारसँलगपड़ैए, \nतोहरबेसीहटलछहमानेउपरािरिदसछह।सत-सतबेरकोसीधारमेबािढ़अिबतोछलआअखनोअबैएजइसँसमुjचागामआठ-\nदसमासधिरपािनमेजलोदीपरहएलगल, तखनकीकिरतॱ?”  \nकोनोउ1रनिहसुिझ, मनमािरबजलॱ-  \n“भायसाहैब, िचड़ैयोजखनगाछपरचािरटाठौहरीकघरबनाजीवनगुदसकइयेलइए, तखनतँ..!”  \n \nशदसं\\या : 2338, ितिथ : 24 जुलाई 2019 \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचZकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच=क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकzइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n \nिवदेहक िकछु िवशेष3क :- \n१) हाइकू िवशेष3क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha _15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष3क २१ म अंक ,  १ नवMबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष3क ६७ म अंक , १ अhटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहbय िवशेष3क ७० म अंक , १५ नवMबर २०१०   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष3क ७२ म अंक १५ िदसMबर २०१०  \nVideha_15_12 _2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष3क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष3क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग Yत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिhत गजल िवशेष3क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीWा िवशेष3क १४२ म, अंक १५ नवMबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक3त िमi मधुप िवशेष3क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव5द ठाकुर िवशेष3क १८९ म अंक १ नवMबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च5 ठाकुर अिनल िवशेष3क  १९१ म अंक १ िदसMबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सMमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ#ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अबम  गीत संगीत  िवशेष3क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिZत  रचनापर  आम ंिZत  आलोचकक  िटBपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प3च  टा किवता आ ओइप र मधुका5त  झाक  िटBपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  #साद  म-डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संYकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिर क अंकमे धारावािहक  \n#काशन   नीच=क  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिZकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवiे  रचनाक  एकटा समाना5तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली #ब5ध -िनब5ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प2 २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प2  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथ ली नाÅय उbसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उbसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली #ब5ध -िनब5ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official transla tions authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सMमान : सMमान-सूची \n  \nअपन मंत`य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहbय आ5दोलन: मानुषीिमह संYकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सवzिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n#थम मैिथली पािWक ई-पिZका ISSN 2229-547X VIDEHAसMपादक: गजे5 ठाकुर। सह-सMपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सMपादक: राम िवलास साहु, न5द िवलास राय, स5दीप कुमार साफी आ मुLाजी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(मनोज कुमार कण)। सMपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचZ- बेचन ठाकुर। सMपादक- सूचना-सMपक-समाद- पूनम \nमंडल। सMपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उbपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ#कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उ1रदाियbव लेखक गणक मय \nछि5ह)editorial.staff.videha@gmail.com कE मेल अटैचमे-टक ]पमE .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ #कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संpहक1z लोकिनक लगमे \nरहति5ह, माZ एकर #थम #काशनक/ ि#ंट-वेब आकzइवक/ आकzइवक अनुवादक आ आकzइवक ई-#काशन/ \nि#ंट-#काशनक अिधकार ऐ ई-पिZकाकE छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयटीक/ पािरiिमकक #ावधान नै छै। तE रॉयटीक/ पािरiिमकक इjछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआpह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिWBत पिरचय आ अपन Yकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल #काशनक हेतु िवदेह (पािWक) \nई पिZकाकE देल जा रहल अिछ। मेल #ाBत होयबाक बाद यथासंभव शीÎ ( सात िदनक भीतर) एकर \n#काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिZकाकE iीमित लमी ठाकुर Xारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकE ई #कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 20 04 -20 20  सवzिधकार  सुरिWत।  िवदेहमे #कािशत  सभटा रचना आ आकzइवक  सवzिधकार  \nरचनाकार  आ संpहक1zक  लगमे छि5ह।  ५ जुलाई  २००४  कE \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृ1सँ #ारMभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  #थम  उपिYथितक  याZा िवदेह - #थम  मैिथली पािWक  ई \nपिZका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई #कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ1  'िवदेह ' ई-पिZकाक  #वhताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृ1क  एpीगेटरक  ]पमे  \n#युhत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिZका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \ni/dPa/dAnusvara/dGa/dSignU, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 7 \nii /dPa/dAnusvara/dGa/dSignU, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 10 \niii /dPa/dAnusvara/dGa/dSignU, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 96  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \niv /dPa/dAnusvara/dGa/dSignU, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 64 \nv/dLa/dHa/dSa/dNa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa-14 \nvi /dLa/dHa/dSa/dNa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa-17 \nvii /dLa/dHa/dSa/dNa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa-17 \nviii /dLa/dHa/dSa/dNa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa-18 \nix /dLa/dHa/dSa/dNa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa-18 \nx/dRa/dTta/dNa/dSignIi /dKha/dRha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 17 \nxi /dRa/dTta/dNa/dSignIi /dKha/dRha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 12 \nxii /dRa/dTta/dNa/dSignIi /dKha/dRha , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 12 \nxiii /dSha/dMBha/dSignU/dDa/dSignAa/dSa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 37-38 \nxiv /dSha/dMBha/dSignU/dDa/dSignAa/dSa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 43-44 \nxv /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 137 \nxvi /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 138 \nxvii /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 138 \nxviii /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 138-139 \nxix /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 139  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िव देह ' २८९  म अंक  ०१  जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २८९ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \nxx /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 139 \nxxi /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 140 \nxxii /dJa/dSignIi/dVa/dNa-/dSa/dAnusvara/dGha/dSsa/dReph, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 141-142 \nxxiii /dMa/dSignAu/dLa/dSignAa/dI/dLa /dGa/dSignAa/dCha/dKa /dPha/dSignUu/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 81 \nxxiv /dMa/dSignAu/dLa/dSignAa/dI/dLa /dGa/dSignAa/dCha/dKa /dPha/dSignUu/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 186-87 \nxxv /dMa/dSignAu/dLa/dSignAa/dI/dLa /dGa/dSignAa/dCha/dKa /dPha/dSignUu/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 187 \nxxvi /dMa/dSignAu/dLa/dSignAa/dI/dLa /dGa/dSignAa/dCha/dKa /dPha/dSignUu/dLa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 188  ","size_mb":0.4,"has_text":true},"Videha 290.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 290.pdf","name":"Videha 290.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २९०  म अंक  १५  जनवरी २०२०  (वष १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n \"दीप पु%पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म,डल--  जगदीश \"साद म,डलक िवचारो0ेजक ग12श -२ \n३. \n आशीष अनिच4हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश \"साद म,डलक लघुकथा- आबइ:जतनइबँचत  \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n\"दीप पु%प \nगजल- १ \nटाटक घर छी िबहािड़ सुिन डेरायल छी \nगगनक चान छी इजोरसँ चोटायल छी \n \nनै आदर नै स@कार नै कुशल पूछै \nपैघ लोकक दरबारमे चिल आएल छी \n \nसगरो वैर आ िहंसा छै \"पAच हँसैत \nअपनिहँ घरमे रिहतो हम औनाएल छी \n \nशCुक गDप पर चिलतॱ तँपहुँचल रिहतॱ \nिमCक बाट धऽचललॱ तH भुितआएल छी \n \nपछता रोपल भाJयक नै ई दोष हमर \nमाघी फूल रही जेठमे फुलाएल छी \n \n(बहरे-मीर)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nकने िह4दू कने मुसलमानक देश \nलड़ैत िदयाद जकN भगवानक देश \n \nहिरयर छै जाित धरम नOलक खेती \nउपिट गेलै सुQचा इंसानक देश \n \n\"ाण अखनो भात िबनु छूटै तैयो \nकेस छेनाक लड़ै िमSाTक देश \n \nसुनतै के सगरो िहचुकी जॱ उठतै \nछै कान िबनु आरती अजानक देश \n \nपुरना गेलै टोपी-टीका तँआब \nआ@मा बेिच दै वेद पुराणक देश  \n \n(2222222222  सभ  पNितमे। बहरे मीर) \n \n \n \n \n \n \n \nउमेश म,डल \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश \"साद म,डलक िवचारो0ेजक ग12श -२ \n \nजगदीश\"सादम,डलकरचना-संसारसँ \nिव चारो0ेजकप12श  \n \nज4म : 5 जुलाई 1947, बेरमा, िजला- मधुबनी (िबहार), िश]ा : एम.ए. ^य (िह4दी, \nराजनीितशाOC), जीिव कोपाजन : कृिष (मु`यत: तरकारीखेती), aिच : 2001 तकसमाजसेवा \n(aिढ़एवdसाम4तीeयवहारकिखलाफलड़ाइ, केस-मोकदमा, जहलयाCा) पछाइतसािह@यलेखन।नाटक, एक2की, \nगीत, काeय, कथा, उप4यासइ@यािद–सािह@यकमौिलकिवधामेअनवरतलेखन।करीब 100 \nपोथीकलेखन/\"काशन।सdमान/पुरOकार : ‘िवदेहसdमान’, ‘िवदेहभाषासdमान’, ‘टैगोरिलिटरेचरएवाड’, \n‘वैदेहसd मान’, ‘याCीसdमान’, ‘िवदेहबालसािह@यपुरOकार’, ‘कौिशकीसािह@यसdमान’तथाOव. \nबाबूसाहेवचौधरीसdमानोपािधसँसdमािनत/पुरOकृत। \nएखन धिर म,डलजीक जे कोनहुँ पोथी प1 िवधामे \"कािशत छि4ह तािह सभ पोथीसँ \"Oतुत अिछ \nिवचारो0ेजक/भावो0ेजक प12श-      \n \nसभिदनकमला-कोसीडुमलॱ \nअ4हर-िबहािड़, दानो-दुखसहलॱ \nकािन-खीज संगे-संगरहलॱ। \nिकसान-बोिनहारकवंशगिढ़ \nधरती-अकासकबीचखेलेलॱ। \nआबोबुिझयोिमिथलाकेहेन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअहॴकहूभायिमिथलाकेहेन? \nअहॴकहूभाय...।\n \nइ4nधनुषी अकास, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 57 \n \nगामकमािटकजँदशाएहेन \nिमिथलाराजकेहेनहेतइ। \nबाहरे-बाहरकसुसकारीसँ \nगहुमनकबीखकेनाझड़तै। \nिवचारइमानककेकराकहबै \nखोिलदेखूमातृकोष। \nअपने-आप\"oपुिछ \nिवचारकaसdहािरहोश। \nरहसा चौरी, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 20  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nपुरनाकHपुराणकिह-किह \nनवकाचािलिसखबैतएलॱ। \nधमसनातनकिह-किह \nअथ-जालफेकैतएलॱ। \nइचनापोठीछािन-छािन \nडेलीवाइडेलीभरलॱ। \nगुबदीमािरिबहुसै  छी \nमनकनैत, हँसैततन \nकठहँसीहँिसहँसैछी। \nअपनेपरहँसैछी। \nइ4nधनुषी अकास, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 36  \n \nवाण-वािणचेत-अचेत \nचाल-चािलचलबएलगलै \nबीचमानबिनिब चमािन \nनीर-छीरिमलबएलगलै। \nदूध-पािनिमलबएलगलै। \nदूध-पािनिमलबएलगलै।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसत-िचत...। \nकामधेनु, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 11    \n \nपएरपrपिबतेपबैत \nपैजन चाहकरैए। \nतिहनाचािहचेतकु, ड \nधारणिजनगीकरैए। \nकाया-मायासंगसदए \nिमिलसंगिजनगीपबैए \nिशवसदृशसीमािसरैज  \nराित-िदनकaपधड़ैए। \nराित-िदन, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 13 \n \nसुखलेमेसभिपछैड़रहलछै \nमुँह-कानसभतोिड़रहलछै। \nसुखलेमेसभिपछैड़रहलछै। \nसुखलजािनजेतइपएररोपै \nकाह-कूहसभतेतइजमलछै। \nसुखलेमेसभिपछैड़रहलछै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुँह-कानसभतोिड़रहलछै। \nसुखलेमेसभ...। \nतीन जेठ एगारहम माघ, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 17  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nनजैर-नजैरमेतफरकाभैया \nसभिदनहोइतएलैए। \nकिहयोनावपरगाड़ी \nतँकिहयोनावचढ़ैतएलैए। \nनजैर-नजैरमेतफरकाभैया \nसभिदनहोइतएलैए। \nनजैर-नजैरमे...। \nअकास गंगा, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 07 \n \nगालकिस तारबना-बना \nराग-पुराणकOवरसाधैछी। \nराग-तानिमला-िमला \nवेद-पुराणगबैछी \nवेद-भेद, भेद-वेद \nआँिखमुइनदेखैछी। \nमुनले-मुनलतरआँिखये \nसुरतदेखझखैछी \nअपनेपरहँसैछी।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपनेपर...। \nइ4nधनुषी अकास, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 37 \n \nरNड़कानएअिहवातीकानए \nतैसंगबर-कुमािरकानएजेना। \nरोजगारकानएबेरोजगारकानए \nिहबिड बकरैतसरकारकानएतेना। \nबेरोजगारसँदेशभरलछै \nबौसिबनाकंगालबनलछै। \nतैबीचरोजगारेहेराएल \nतमसगीरतमाशादेख  रहलछै। \nराित-िदन, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 21 \n \nजिहनाबारहिदनबजैछै \nतिहनानेराितयोकहैछै। \nबीच-िबचौबिलबीिछ-बेड़ा \nदुनूमेसमतूलभरैछै। \nदुनूमेसमतूलभरैछै। \nजिहनाबारहिदनबजैछै।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतिहनानेराितयोकहैछै। \nजिहनाबारह...। \nकामधेनु, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 19 \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nशीलाशीलदेिख-देिख \nहंस कािनकहैतएलैए। \nएकशीलsृंगचिढ़-चिढ़ \nदोसरsृंगारबनैतएलैए। \nशीलाशीलदेिख-देिख \nहंसकािन...। \n \nचिढ़sृंगगिढ़धनुखी \nअकासिसरबेधैतएलैए। \nहंसराजराजहंसरमैक \nिसरsृंगारसजैतएलैए। \nशीलाशीलदेिख-देिख \nहंसकािन...। \nगीत2जिल, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 09 \n \nचेतु, आबोचेतु, जेिदनबीतल \nसेिदनबीतल। \nउठाआँिखआगूबढ़त  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतखनेपएबभिव%य-फल। \nतखनेपएब...। \nरहसा चौरी, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 24 \n \nआइयेनिह, सबिदनेसबिदन \nिजगनीकखेलबाड़होइतएलैए। \nकेतौजाित-जितयारेतँकेतौ \nधम-सd\"दायधड़ैतएलैए। \nभेदकभेिदयाभेदभेिद \nदानव-मानवलुटैतएलैए। \nकेतौधनधमकिहतँकेतौ \nधन-धमt@माबनैतएलैए। \nइ:जतकHधनधमकिह \nधमइ:जतलुटैतएलैए। \nसंगिजनगीखेलहोइतएलैए। \nमन मथन, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 07  \n \nअनुकूल-\"ितकूलबनैकपाछू \nउिठिजनगीजीवनदेखैछै।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजीवनजीवजीनबनैले \nसंघषिजनगीकरएपड़ैछै। \nसंघषिजनगी...। \nचुनौती, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 07 \n \nअपनाबलेजिहयाजीअब \nबलगरिजनगीतिहयापेबब। \nअपनकल-बलजिहयाअपने \nतिहयाअप-अपनजीवनपेबब। \nतिहयाअप-अपनजीवन...। \nबलोकीओिहनाअबैछै \nबुिध-कलिसरजएपड़ैछइ। \nबुिधकलिसरसीरपकैड़ \nिसरचिढ़कहएलगैछइ। \nिसरचिढ़कहए...। \nसतबेध, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 07 \n \nदीनकिदनकेनाकऽघुरतै \nमनकहNकिहयोमानैछै।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरतुकेकाजेिदनोगमाकऽ    \nबढ़तीकहNबिढ़पाबैछै। \nबढ़तीकहNबिढ़पबैछै। \nदीनकिदनकेनाकऽघुरतै \nमनकहNकिहयोमानैछै। \nदीनकिदनकेना...। \nतीन जेठ एगारहम माघ, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या-  19  \nसाि@@वकभावउगैओतएछै \nजेतएसाि@@वकभूिमउवरछै। \nहवा-पािनजेतएसाि@@वकछै \nतेतएभावलहलहाइतरहैछै। \nजेतएदोसरहवाचलैतहो \nमिटयाएलपािनकधारबहैतहो \nचसगर, चटगरबोलजेतएिनत \nतेतएकेनासाि@@वकभावजगैतहो। \nतेतएकेनासाि@@वकभावजगैतहो। \nइ4nधनुषी अकास, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 43 \n \nकेकरोसNझकेकरोभोर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकेकरोउदयकेकरोअO त \nिदनकअO तसNझअगर \nराितकतँउदइएछी। \nबारहेघ, टािदनोचलैछै \nतेतबेटानेराितयोहोइछै। \nएकबराबररिहतोरहैत \nदूरंगिकएबनलछै? \nराित-िदन, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 17  \n \nरिचदुिनयNबुिधबुिधयार \nिनयामकदुिनयNबनैतएलैए। \nसमाजसुधारककिहकेतौ \nिनरमातासमाजकहैतएलैए। \nजेगरजेतएगरपकड़लक \nगरपकैड़गिरयबैतएलैए। \nभाषा-भाषीकवvताबिन-बिन \nसुनताकHसुनबैतएलैए। \nिजनगीसंगखेलैतएलैए। \nमन मथन, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 08  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nसुखलधरतीजेतएपड़लछै \nझल-फलनजैरतेतएतकैछै। \nझलफलझल-अ4हारबिन \nझलझलाएलमहजालफेकैछै। \nझलझलाएलमहजालफेकैछै। \nसुखलेमेसभिपछैड़रहलछै \nमुँह-कानसभतोिड़रहलछै। \nसुखलेमेसभ...। \nतीन जेठ एगारहम माघ, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 17  \n \nरंग-िब रंगकaपगिढ़-गिढ़ \nरंग-िब रंगकचािलचलैत। \nरंग-िब रंगकमंCणादऽदऽ \nशxदमाCसाि@@वकरहैत। \nजखनेमनकलशैतसाि@@वक \nिकछुओनइकिठनरिहपबैत। \nसाि@@वकशा4@वनासिदखन \nशा4त-िच0साि@@वकबनैत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nशा4त-िच0...। \nइ4nधनुषी अकास, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 43 \n \nअसं`यकोिटजीबजीवा@मा \nदुिनयॉंबीचबसैतएलैए। \nडाक-डिकमानवमानवकH \nकृपा-कृपालुकभेटैतएलैए। \nअपनेऑंिखयेसभिकछुदेखै \nनजैर-नजरानादैतएलैए। \nमानव-दानवजानबमनकH \nमनमानबमथैतएलैए। \nखेलिजनगीकरचैतएलैए। \nमन मथन, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 08 \nजाधैरगुणनैअबैतमनुजमे \nताधैरमनुजमनुरहैए। \nऐबतेगुण, फल-फूलजिहना \nनाओंअपनधड़बएलगैए। \nजाधैरफूलमहकनैपाबे \nकोढ़ी-वातीकहबैतरहैए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतिहनानेमानवोकबीचमानव \nमानवमनुखकहबैतरहैए। \nचुनौती, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 09 \n \nजुगक-जुगजिहनापरशासन \nरिच-रिचइितहासधड़ैतएलॱ। \nमन-मनतरमनमनुज \nसंग-संगदुनूसंगी \nगुल-गुलामकहाइतएलॱ। \nसंगे-संगदुनूसंगी \nगुल-गुलामकहाइतएलॱ। \nसपनोमेकिहयोनेदेखल \nअज-आजादीबुिझकहॉंपेलॱ। \nअज-आजादी...। \nमन मथन, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 09 \nसमाजकबीचहमआिक \nहमराबीचसमाजबसैछइ। \nिकयोअपनाकHकिहसमाज \nशील-सुशीलसमाजकहबैछइ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nशील-सुशीलसमाजकहबैछइ। \nतँएकीकुशीलो-शील \nअपनाकHअनभुआरकहैछै \nकुशील-सुशीलबीचकुवेद \nहाथससािर-ससािरकहैछइ। \nहाथससािर-ससािरकहैछइ। \nसतबेध, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 09-10 \n \nबहैलबहीलबिहलाकहैछै \nआशहमरकिहयोनैकिरहह \nफुलकैत-फलकैतढेनु-ढेनुआरक \nतोिड़आशतेकरोरिहहह। \nतोिड़आशतेकरोरिहहह। \nबहैलबहीलबिहलाकहैछै \nआशहमरकिहयोनैकिरहह \nकामधेनु, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 22  \n \nकेकरोगािरसुगािरबिन-बिन \nकेकरोगािरकुगािरबनैछइ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुगािर-कुगािरबीचबुिधयािर \nबीचो-बीचहँसैतचलैछइ। \nबीचो-बीचहँसैत...। \nजिहनाधारधैड़धिर \nतिहनािजनगीजीतधड़ैछइ। \nकुबािट-सुबािटकबीचमािन \nमने-मनमतलचलैछइ। \nमने-मनमतलचलैछइ। \nअकास गंगा, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 10  \n \nअ4हरजालफिरQ छमािन \nभोरभु|कबासुजकहैछै। \nअ4ह-अ4हसागरओ4हओि4ह \nओ4हाचािलचलैतरहैछै। \nओ4हचािलचलैतरहैछै। \nसुखलेमेसभिपछैड़रहलछै \nमुँह-कानसभतोिड़रहलछै। \nसुखलेमेसभ...। \nतीन जेठ एगारहम माघ, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 17-1 8  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nरंगिसयाहीरोशनाइबिन \nरेहे-रेहिसयाहघोड़ाएलछै। \nभाव-अभावकुभावबिन-बिन \nगीत\"ेमिलखाएलरहैछै। \nरंगिसयाहीरोशनाइबिन \nरेहे-रेह...। \nगीत2जिल, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 11  \n \nआनक-आनकHकीकहबै \nअDपन-अपनेदेखैतरहैछी \nसमाजकबीचसमाजरिहतो \nथाहकहॉंथिहथािहपबैछी। \nकखनोसमाजोसँसdपTसमाज \nसुरसासनमुँहदेखैतरहैछी। \nकखनोकौछोसँकपचल \nिबनुमुहHकसमाजदेखैतरहैछी। \nदेखटराटकपड़लरहैछी। \nदेखटराटक...।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमन मथन, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 12   \n \nलजलजिबजीबिन-बिन \nलजे-लजिवरहाइतगेलॱ। \nकिहयोिवरहवेदबुिझ \nतँकिहयोिवरहेरसागेलॱ \nमीतयौ, लाजेमेटागेलॱ। \nरसल-भसलपछुआपछाइत \nउनैटपछुआतालदेखलॱ। \nअपनहालबेहालबुिझ \nआनकखुश-हालदेखलॱ। \nदेख-देखलाजेपड़ागेलॱ \nलाजेमेटागेलॱ...। \nसतबेध, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 11 \n \nचलरेजीवनचिलतेचल। \nसंगीबिनतूँसंगेचल \nजौवनचलजुआनीचल \nिजनगानीसंगमदगानीचल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिच4तनसंगिचणमयचल। \nचलरेजीवनचिलतेचल। \nइ4nधनुषी अकास, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 23 \n \nहिरअ4तहिरकथाअन4ता \nहँिसगीतभागवतगबैछै। \nहेिरशिvतशिvतहरीक \nबाघचिढ़भगवतीकहैछै। \nबाघचिढ़भगवतीकहैछै। \nदुिनयNकजेहनेमंचमंचबै \nतेहनेनेरंगमंचोबनैछै। \nदुिनयNकजेहने...। \nतीन जेठ एगारहम माघ, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 48  \n \nहेसुजतोड़ेपुछैिछअ?   \nऊपररिहतूँिकएबनौनेछह \nएनादोहरीबेवहार। \nअपनरि~म आगूबढ़बैमे \nधरतीकHिकएकेनेअ4 हार।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकेनारोिकतोरादइछह \nवन-उपवनओजंगल। \nआसलगौनेधरितयोबैसल \nकरैछहिकएमंगल-अमंगल। \nराित-िदन, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 27 \n \nिचड़ैसभजिहनागाछकऊपर \nखॲताबनबैएअपनेलोले। \nतिहनानेअपनोभऽसकत \nलुइर-बुइधअपनेबले। \nिनणtयकदौड़आिबरहल \nअिछिनणtयकमोड़। \nमोड़मोिड़घुमाएबनइजाधैर \nपएबकेनाथोड़ो-थोड़। \nOवतंCदेशकOवतंCजनकH \nगिहएकराधड़एपड़त। \nयएहछीसोचै-िवचारैक \nजीबैलेलड़एपड़त। \nजीबैलेलड़ए...।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरहसा चौरी, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 35-36 \n \nभाव-अभावकुभावबिन-बिन \nगीत\"ेमिलखाइतरहैछै। \nरंगिसयाहीरोशनाइबिन-बिन \nरेहे-रेह...। \nगीत2जिल, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 12 \n \nकिहयोिदवािनशादािब-दािब \nतँकिहयोछातीफािड़िनशाकहैए। \nभलHजािठजिठयाजेठ \nतँएिकिनशाकरपाछूहटैए। \nतँएिकिनशाकर...। \nराित-िदनएकबबिटया \nिदन-राितनाओंधड़ैतरहैए। \nकिहयोिवषुवतरेखमय \nतँकिहयोमकरकहबैतरहैए। \nतँकिहयोमकर...। \nचुनौती, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 08  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nहलचलिजनगीहलैस-कलैश \nहर-हिरचािलचलैछै। \nबीतमानभिवसकिह-सुिन \nभूत-बंगलासजबैछै। \nमीतयौ, भूत-बंगलासजबैछै। \nहलचलिजनगीहलैस-कलैश \nहर-हिरचािलचलैछै। \nहलचल...। \nकामधेनु, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 24 \nजेहेनमुँहतेहेनहँसी \nसभिदनहँसैतएलैए। \nमुँहकजेहेनगढ़ैन-मढ़ैन \nतेहनेतानभरैतएलैए। \nजेहेनमुँह...। \nजाधैरडोरनैबिन-बिन \nघाससाबेकहबैतएलैए। \nबिनतेडोरीसमेट-बटोिर \nगृहवानकहबैतएलैए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिगरहबानकहबैतएलैए। \nजेहेनमुँह...। \nतीन जेठ एगारहम माघ, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 56 \n \nहन]Cसभटाचलैछै \nसूजतरेगनसेहोचलैछै \nदोहरीबाटपकैड़ चान \nअ4 हार-इजोतकबीचचलैछै। \nदेखा-देखीचिलतेचल। \nचलरेजीवनचिलतेचल। \nइ4nधनुषी अकास, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 23 \n \nटकटकताकतकैछीहेमइए \nआहNिकएआँिखमुननेछी। \nगड़-गड़गालगबैछीमइए \nतखैनिकएकानखोलनेछी। \nतखैनिकएकानखोलनेछी। \nटकटकताकतकैछीहेमइए \nआहNिकएआँिखमुननेछी।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nटकटक...। \nकामधेनु, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 25 \n \nमनकडायरीिलखएबैसलॱ \nउपहारकडायरीिनकाललॱ। \nरंग-aपदेखडायरीक \nऊपरे-ऊपरेभसएलगलॱ। \nभसैत-भसैत-भसैत \nमनकबातिबसरएलगलॱ। \nछपलफूलगुलाबकली \nिबिहया-िबिहयादेखएलगलॱ। \nसुर-सुरकरैतसुरसुरीआिब \nनाकरछोरिखचएलगलॱ। \nराित-िदन, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 85 \nनवपथकअनुकूलपिथककH \nसहीसवारीसुपथ-पथचाही। \nतिहनाखुशीखुदखुदबैले \nमुO कीसजलशxदकिवताचाही। \nउपयोगीनव-नववOतुक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजोिड़-जािड़िछहलैतडगरचाही। \nहेराएलरिसक\"ेमी-ले \nबेराएलभावकिवताचाही। \nबेराएलभावतिहएसजैत \nजिहएभेटैतिछिड़याएलभंडार। \nचुिन-चुिनचुिनयाचुनैिबते \nनुकाएलपबैतशxद-संसार। \nरहसा चौरी, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 38 \n \nजखनेमनमिणकबन \nतखनेिवचरणधारबहैछइ। \nधारकधारधिड़धैड़धए \nधैयधीरजधीरबनैछइ। \nधैयधीरजधीर...। \nअकास गंगा, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 10 \n \nअपनेहाथकखेलमीतयौ \nअपनेहाथखेल। \nसंगे-संगदुनूचलैए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nइजोत-अ4हारबनैतरहैए। \nहँिस-हँिसकािन-कािन \nपटका-पटकीकरैतरहैए। \nएकेगाछकडािरछी \nदुनूसुफल-कुफलफड़ैतरहैए। \nरसरंगसुआदगिढ़-गिढ़ \nतीत-मीठबनबैतरहैए। \nअपनेहाथकखेलमीतयौ \nसंगे-संगखेलैतरहैए। \nसतबेध, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 24 \n \nकेकेकरिहतकेकेकरमुै \nिदन-राितदेखैतरहैछी। \nगरदेनपकैड़ जेकानएकलपए \nपकैड़ गरदेनतोड़ैतदेखैछी। \nिकछुनेबुझैछी। \nसतबेध, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 30 \n \nइQछुक-इिQछतइQछाबिन-बिन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमनमानवमोहैतएलैए। \nमोहकमोहैनमोिह-मोिह \nनीक-अधलामनबनैतएलैए। \nकोण-धारपकैड़इिQछतइQछा \nधार-धारामनबनैतएलैए। \nझील, सरोवरपवतचिढ़-चिढ़ \nपयोिनिध-पवतिसरजैतएलैए \nअDपन-अDपनसीम-सीमागिढ़ \nपवतबीचसागरकहबैतएलैए। \nपवैतबीच...। \nमन मथन, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 18 \n \nअपनसभिकछुउपटा-िबलटा \nिमिथलाकजय-जयकारकरैछी। \nभाषासािह@यककथेकी \nनमगर-चौड़गरभागवतबचैछी। \nपकड़ैमुसबाखाएयुनूसबा \nिदन-राितकलीलाचलैए। \nचुनौती, जगदीश \"साद म,डल, पृS सं`या- 14   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nआशीष अनिच4हार \nगजल \nसपनाइत रहलहुँ हम \nडेराइत रहलहुँ हम  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nमँजाइत रहल एड़ी \nिचकनाइत रहलहुँ हम \n \nजते जे सुनेलक से \nपितआइत रहलहुँ हम \n \nअइ हाथसँ ओइ हाथ \nबदलाइत रहलहुँ हम \n \nहुनकर मोनक बाकस \nसताइत रहलहुँ हम \n \nइdहर उdहर सभठN \nउसनाइत रहलहुँ हम \n \nचुDपे अनिच4हारसँ \nबितआइत रहलहुँ हम \n \nसभ पNितमे 22-22-22 माCाम अिछ।  दूटा अलग अलग लघुकH दीघ मानबाक छूट लेल गेल अिछ। \n \n \n \n \nजगदीश \"साद म,डल \nआबइ:जतनइबँचत  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभुमकमकघरजिहनाजापानछीतिहनाबािढ़कघरिमिथल2चलसेहोछीहे।िमिथल2चलकपुबिरयाछोरमानेपूबकसीमासँप \nछबिरयाछोरकपिQछमकसीमाकबीचउ0रे-दिछनेबीस-पचीसटाधारअिछ। \nधारकतीनaपअिछ।पिहलजेबारहोमासबहैए, दोसरजेअखाढ़-सौनसँबहबशुaकरैएआअगहन-\nपूसधिरबTहोइएआिकछुधारसोोअनामरनेभेनेपािनकआमदनीपरबहबोकरैएआनइभेनेनिहयबहैए।खाएरजेअिछसेअिछए, \nसभिदनसँअबैतरहलअिछआआगुओरहबेकरत। \nजिहनाऋृिष-मुनीकजीवनरहलैनअिछतिहनाधारोसबहकअिछए।िवकमt, \nिवािमCसनजिहनािरिसयाहऋृिषभेलातिहनाकमला-कोसीसनिरिसयाहधारसेहोअिछए।तँएकहबजेसभधारेआिकऋृिषये-\nमुनीसभएेरंगभेलासेहोनिहयHकहलजासकैए।वामीिक, \nगौतमजिहनाशा4तसोभावकशा4तिच0ऋृिषभेलातिहनावागमतीआिबहुलसेहोअिछए।वागमतीतँगौतमजकNशा4तिच0जीवन-\nयापनअखनोधिरकइयेरहलअिछ, जँसेनइकऽरहलअिछतँसी.एम. \nकौलेजकिव1ाथरहैछैथधारकपछबिरयामहारकछाCावासमेआसभिदनपढ़एअबैछैथपुबिरयामहारककौलेजमे...।मुदाबलानतँ\nसेनइछी, कखनोकमलाकसंगिमिलगामक-गामकHउजािड़लगबैएतँकखनोभुतहीकसंगभूतबिनगामक-\nगामककHबलुआहसेहोबनैबतेअिछ...। \nऐसालकपिहलबािढ़कआइएकैसमिदनछी।गामअखनोपािनसँझलैकरहलअिछआआमकगाछीकआमकगाछसभअपन \nबगवारकHसोरपािड़-पािड़बािजयेरहलअिछजेभाय, अनरनेबा, दारीम, नेबोकसंगकटहर, मुनगा, \nशीशोतँअपन\"ाणितयागकरबेकेलक, ऐगलानdबरमेहमहॴसभछी, तँए...। \nमुदाकेसुनतओइगाछ-वृ]कबात।आजँसुनबोकरततँकइयेकीसकैए..?  \nगामकaपअखनोओहनेअिछजिहनाम|भूिमइलाकामेकोसक-कोसचमकैतदोखराबाउलपरगोिट-पराझाड़-\nझुड़कगाछजकNगोिट-पराघरो-\nऑंगनदेखपड़ैततिहनाअपनोगामकदशाबनलअिछ।पNचकोससुखलमािटकबाटपरचलैमेजेतेथकानहोइएओ0ेकोसभिरपािनक \nबीचचललासँहुऐएलगलअिछ।गामकसभबा4ह-सड़कपरठेहुनसँऊपरपािनचिढ़गेलअिछ। \nिभनसुरकासमय, \nकरीबसातबजैतरहइ।चाहपीबअढ़ाइह@थीहाथमेलेलॱआगामिदसिवदाभेलॱ।दरब:जापरसँिनQचNउतैरतेरहीिकमनमेउठलजे\nिदनमेएकबेरजaरसॱसेगाम–सॱसेगामकमानेभेलजेमहर-जेमहरलोकबसलअिछतेमहर-तेमहर–टहलैछी, \nमुदाअखनतकदुखबाकाकाऐठामनइगेलॱअिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, \nदुखबोकाकघरगामकलािगयेमेछैनमुदाबीचमेटोलआदुखबाकाकघरकबीचएकटापतरकीधारबहनेगामसँदुखबाकाकाकट \nलछैथ।ओना, धारपतरिकयेछीमुदाऐबेरकबािढ़ओइधारकHतेहेनमुँह-कानबनादेलकजेगामकसdब4धेतोिड़देलक। \nरOतापरअिबतेमने-मनिहयबएलगलॱ।एकटाडगीनाहिसंगहारआभट-\nमलकोकातोड़ैलेaपलालरखनेअिछ।अगमपािनकधारमेअखनोअगमपािनअिछए।िबनुनाहेओइपारमानेदुखबाकाकाऐठामनिह \nयHजासकैछी...। \nजिहनाजगरनिथयायाCीगामे-गामचलैत, गीतगबैत, \nभीखमंगैतजगरनाथपहुँिचयेजाइएतिहनाaपलालऐठामिवदाभेलॱ। \nओना, नाहक\"ितaपलालझनकाहलोकअिछ, केकरोअपननाहपरचढ़ैककोनब ातजेछुबौनेदइए, \nमुदाबािढ़मेजखनिवषधरगहुमनोमरैडरेअपनबीखोिबसैरिवषहरबिनजाइए.., तिहनाबािढ़ऐलापछाइतऐबेरaपलालोकभेल। \nदेखतेaपलालबाजल-  \n“भायसाहैब! एतेबािढ़आएलमुदाअहNकHकिहयोडगीनाहपरिझलहोिरनइखेलेलॱ!”  \nओना, बािढ़मेिझलहोिरखेलबसुिनदेहभुटुकगेलमानेडरे, मुदामनमेकमो-\nकमआशातँबनलेछलजेaपलालिझलहोिरखेलेिनहारछी, जेसंगीभेल।बजलॱ-  \n“आइतेहीभNजमेआएलछी।चलहकनेदुखबाकाकभHटकरयैन।” \nडगीनाहपरपतरकीधारपारकरैतदुखबाकाकाऐठामपहुँचलॱ।दुखबाकाकिच4तादेखसमोहलिगगेल..!  \nएकिदसदेिखऐनघर-अँगनामेपािनभरलछैनआदोसरिदसखुापरचािरटागाए-\nमहॴससेहोछैन।गहुमकभुसीपािनमेसिड़गेलैन, नारकटालभँिसयागेलैन, \nघासकखेतमेभिरछातीपािनलिगगेनेऊहोसभटागिलयेगेलैन।मुदातैयोदुखबाकाकाअपनिजनगीकHसमेटएकिवचारकबाटपकैड़ \nबटोहीबिनजीवनयाCाकइयेरहलछैथ। \nडगीनाहसँउतैरहमदुखबाकाकदरब:जापरगेलॱआaपलालनाहकHसdहािरएकटाखुामेबा4हलक।घरो-\nअँगनामेपािनकवेगचिलयेरहलछेलइ।ओना, दरब:जाकऊपरमेपािननिहछेलैन, \nमुदागठुलाआभुसकNरदेनेपािनबिहतेछेलैन।अँगनाकमुँहबाि4ह, अँगनोआअँगनाकचाaघरोबँचौनेछला...।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुहसँिकछुनेबजलॱ, िकएतँएहेनसमयमेकेहेन\"णाम-पातीहेबाचाहीसेनइबुझलछलतँएदुनूहाथजोिड़चुपे-\nचाप\"णामकेिलऐन।मुदाबाहरेदुखबाकाका! \nअपनमुँहकहँसीसँहमरोहँसबैककोिशशभरपूरकइयेरहलछला।अधिखलूफूलजकNअधिखललहँसीहँसैतबजला-  \n“बौआ! घर-अँगना, बाल-बQचाबँचलछहिकने?”  \nदुखबाकाकगितसँअपनगितकनीनीकअिछ, तैपरसँदुखबेकाकाआरोनीकककामनाकरैतबाजलछला, \nतँएमनकतसलीआरोसतभेल।कहलयैन-  \n“काका, पिरवारककीकहबजेगामककोनबातपरोपेएकबटभेलअिछ।केतेलोककजानगेबोकएलअिछआजाइयो-\nजाइयोपरअिछए।तैठामजेहेनगितकजीवनहेबाचाहीतइमेनीकछी।” \nहमरामुँहक‘नीक’सुिनआिकअपनिवचारधाराक\"वाहकनीकबुिझदुखबाकाकाबजैछलासेनिहबुिझपेबरहलछेलॱ।िकए \nतँएतेअपनोबुझलेअिछजेदुखबाकाकजेहनेखेती-बाड़ीसघनछैनतेहनेपिरवारोसघनछै4हे, \nतैठामजँएहेनसमयमेअपनाकHसुरि]तरखनेछैथईबिलहारीतँछै4हे।बीस-\nबाइसगोरेकओहनपिरवारदुखबाकाकछैनजइमेछहमासकबQचासँअOसीबखकबुढ़माएतकछै4हे। \nदुखबाकाकाबजला-  \n“बौआ, चाहनइपीयेबह! घरमेनेचाहप0ीअिछआनेचीनी।” \nदुखबाकाकबातसुिनअधेपरसँिवचारकHरोकैतबजलॱ-  \n“काका, चाहपीिबयेकऽिवदाभेलछेलॱ, तँएचाह-ताहकलटारमछोिड़िदयौ।िकछुबुझै-सीखैलेएलॱहेन।” \nहमरबातसुिनतेदुखबाकाकनजैरजेनापिरवारिदसबिढ़गेलैन।बजला-  \n“जिहनारंग-रंगकपिरवारोअिछ–जनसं`याकिहसाबे–तिहनारंग-\nरंगकसमOयोतँअिछए।कहैलेबािढ़आएलजेसभबुझैए, मुदासभकHएेरंगतबािहयोआबेरबािदयोथोड़ेभेलअिछ।” \nओना, अपनेअखनतकयएहबुझैछेलॱजेबािढ़आएल, खेतकजजातदहाएल, केतेलोककघरोखसलआअन-\nपािनसेहोदहेबोकएलआसड़बोकएलअिछ।मुदा, \nदुखबाकाकिबिटयाएलबातसुिनमनचॱकल।चॱकलईजेखुदरासमOयातँछीनिहजेिकयोकेकरोमददगारोहएत, \nऐठामतँसामूिहकसमOयाअिछ, तहूमेसबहकएकरंगसेहोनिहयHअिछ...।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपनाकHिन|0रबुिझबजलॱ-  \n“काका, अपनेतँचािरमपनदेखरहलछी, तँएजेते..?”  \nओना, बजलॱलाभरे-जीभरमानेजीदािबयेकऽ, मुदादुखबाकाकाबुिझगेला।जिहनाराजाहुअिकरंकसभकH‘अ-\nआ’सँअ]राजनहोइए, तिहनाओिबिटयाकऽिबटगरहासुनबैतबजला-  \n“देशOवतंCभेलापछाइतकोसीकपिहलउनाड़ी  1954 ई.मेभेल।जइबेररOताकातमेमानेजैठाम-\nजैठामपािनकखसानभेलतैठाम-तैठाममोइनफुिटगेल।खालीरOतेकातटामेनिह, जै-\nजैठामऊँचगरपरसँपाइिनकवेगकखसानभेल, तै-तैठाममोइनफुटल।इलाकामेहजारोमोइनफुिटगेल।” \nदुखबाकाकबातसुिनदेहभुटभुटाएल, मुहसँअनायासिनकलल- “बापरे..!” \nजिहनाआयजनकसभिकछुलोककHआिजतकरैएतिहनाभेल, जेदुखबाकाकाबुिझगेला। \nजिहनाएकिवचारकपछाइतदोहराकऽिकयोदोसरिवचारसोझामेरखैएतिहनादुखबाकाकाबजला-  \n“देशकअजादीकदौड़शुaभऽगेलछल।अंेजीशासन^ाराकेतेकोगामजरौलोजाचुकलछलआजरौलोजाइछल, \nकेतेकोदेशभvतगोलीकिशकारभऽचुकलछलाआिशकारीबिनिशकारबनैलेतैयारसेहोछला, \nकेतेकोदशभvतजहलोमेछलाआजहलजाइयो-लेतैयारछला, केतेकोदेशभvतकालापानीकसजाभोगैलेगेलोछलाआजाइयो-\nलेतैयारछला।केतेमातृभूिमिसनेहीदेशभvतफNिसयोपरचिढ़चुकलछलाआचढ़ैले (फNसीपर) कफनबाि4हतैयारोछला...।” \nदुखबाकाकबातसुिनमनमेजेनाकोनोशिvतकआगमनभेलतिहनाबुिझपड़ल।सम-\nिवषमकबीचमनजेनाथकथकागेल।बजलॱ-  \n“किठनपिरिOथितरहलहएत..!”  \nओना, जेतेबातदुखबाकाकमुहHसुननेछलॱतइआधारपरबाजलछेलॱ, मुदादुखबाकाकनजैरमेआरो-\nआरोसमOयानािचरहलछेलैन।बजला-  \n“बौआ, अपनािमिथल2चलमेदूसाल, तीनसालपरसाल-दूसालकरौदीतँसबिदनसँहोइतेआिबरहलअिछ, \nतँएऐठामकवासीरौदीझेलैकअयOततँभइयेगेलछैथ। 1942 इOवीमेबंगालकजेअकालभेलओतँदेशेनिह, \nबुझहकजेदुिनयNकHिहलादेनेछल।लाखोलोकअT-पािनबेतरेमरलछला।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतैबीच~यामाकाकी–दुखबाकाकपी–आँगनसँिनकैलदरब:जापरपहुँचली।काकीकHदेखतेबजलॱ-  \n“काकी! सतासीइOवीमेजेहेनबािढ़आएलछलतेहनेबािढ़अहूबेरआएलअिछ..!”  \nअपनाजनैत~यामाकाकीसँबुझएचाहैछेलॱजेहुनकरअनुभवकीछैन।मुदाकाकीिकछुनिहबािजसोझेमुड़ीडोलामािनलेलै\nन। \n1987 इOवीकबािढ़कनाओंसुिनतेदुखबाकाकाबाजएलगला-  \n“बौआ, एकबािढ़क\"भावकेतेपड़ैए?”  \nदुखबाकाकबातसुिनमनठरtगेलजेजैठामगाम-गामकखेतीमराजाइए, घर-दुआरखिसपड़ैए, माल-जालदहेबो-\nभँिसएबोकरैएआमरबोकरैए, गाछ-\nिबरीछसुखबोकरैएआभँसबोकरैएतैठामिकछुबाजबकिठनतँअिछए।मुदाजँिकछुबाजबनिहतखनअपनोमनकिहसाबकेनाबुिझस \nकब।आजखनअपनोमनकिहसाबनिहबुिझपएबतखनअनकरकेनाबुझबै? ओना, बाजबोभिरगरअिछए, \nिकएकतँअ4दाजसँबाजबआिहसाबजोिड़कऽबाजब, दूरंगहेबेकरत।तैयोबजलॱ-  \n“बहुत\"भावपड़ल, काका..!”  \nदुखबाकाकाबजला-  \n“‘बहुत’कहनेआिक‘कम’कहनेकोनो\"oकउ0रनइभेल।भेलएतबेजेकम-ब ेसीकखालीअ4दाजभेल।ओना, \nसोोअनाठीक-ठीकउ0रताकबकिठनअिछएमुदा...।” \n‘मुदा’किहदुखबाकाकाकHaिकतेबजलॱ-  \n“काका, अपने\"ौढअनुभवीलोकभेिलऐ, \nअपनेलोकिनकअ4दाजोबहुतहदतकसहीहेबेकरत।कमअनुभवीवाअनाड़ी-धुनाड़ीकअ4दाजमेनेअ4तरहएत।” \nमुड़ीडोलबैतदुखबाकाकाबजला-  \n“हँ! सेतँहेबेकरत।मुदाएक-एकडािर-पातकिवचारजँअनािड़यो-\nधुनाड़ीकरततँओअनुभिवयेजकNबहुतहदतकसहीहेबेकरतिकने।” \nदुखबाकाकिवचारमनमेजँचल, बजलॱ-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“डािर-पातकHकेनाबुझबजेआमकगाछकडािरकबीचमेजामुनकगाछकडािरअिछवाजामुनकगाछकडािर-\nपातकबीचआमकडािर-पातअिछ?”  \nमुOकीदैतिवचारकHOवीकारैतदुखबाकाकाबजला-  \n“बौआ, जेहेनबािढ़अपनासभकHअिछएहेनबािढ़क\"भावकमसँकमपNचबरखपड़त, \nतैबीचजँदोहरागेलमानेदोहराकऽएहनेबािढ़आिबगेल, तेकरिहसाबछोिड़कऽ, \nसालभिरकपछाइतओइपिरवारकभोजनपैछलािOथितकबराबरीमेऔत, िकएतँअTकउपजकअपनसीमोआसमैयोअिछए।” \nदुखबाकाकिवचारमनमेतेनागरलजेिवसिवसाउठल।िवसिवसाइककारणभेलजेअखनतकअपनेईबातिकएनेबुझैछे\nलॱ..! बजलॱ-  \n“काका, \nहमरासनलोककHपुरैमेतहूसँबेसीसमयलागत।िकएकतँपोखिरकसभमाछभँिसगेल।महारेठीककरैमेछहमाससँबेसीसमयलागत \n।तैपरअ,डासँजीराआजीरासँखेबा-जोकरबढ़ैमेसालटिपयेजाएत।” \nदुखबाकाकाबजला-  \n“अपनाऐठामकलोकघरबनबैकअयOतभऽगेलछैथ, साले-\nसालजँनिहयबनौतातँछारबोजaरेकरता।तँएदूसालमेघरकओिरयानभऽसकैए।” \nदुखबाकाकिवचारखालीजँचबेनइकएल, \nमनमेचुिभसेहोगेल।तैबीचदुखबाकाकदुनूबेटीदरब:जापरपहुँचली।दुनूतरा-ऊपरी।तरा-\nऊपरीभेलजेउमेरसँपैघआशरीरककNितकिहसाबसँछोट, \nआउमेरसँछोटजँकNितकिहसाबसँपैघभेल।दुनूबेटीिदसइशाराकरैतदुखबाकाकाबजला-  \n“तॲहीकहहजेएहेनिOथितमेकीकरबै? तीनसालसँिबआहकरैलेऔनारहलछी, तैबीचएहेनसमOयाभेलअिछ..!”  \nबेटी-िबआहकचचसुिन~यामाकाकीबजली-  \n“हमरासन-सनलोककइ:जतआबनइबँचत।” \nबजैत-बजैत~यामाकाकीकआँिखनोरसँढबढबागेलैन, \nआँचरसँआँिखकनोरपोिछहमरापरसँनजैरउठादुखबाकाकापरदेलिखन।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपीकनजैरिमिलतेदुखबाकाकाजेनाहुनकमातृिसनेहपिढ़लेलैनतिहनाबजला-  \n“पु|ख-\nनारीकबीचजेसृजनशिvतअिछओइशिvतकसंजोगOव|पिववाहकब4धनसमाजमेकयाणकारीिनयमकaपमे\"चिलतभेलजेक \nरा..!”  \nओना, \nदुखबाकाकिवचारनीकजकNनिहबुिझपेलॱमुदाजेतबेबुझलॱतइमेइ:जतक\"oकेतौनेबुिझपड़ल।\"ाकृितकसामा4यिनयमबुिझ \nपड़ल, जेमनुखकसृिकएक\"ियाभेल।जेअखनतकबुिझनिहपेनेछेलॱ। \nनविवचारमनमेजिगतेनव-नविवचारकअनेकोपोनगीमनमेउठएलगल।वैवािहकसdब4धमेगाम-\nसमाजकनजैरआ\"ाकृितकिनयमकनजैरमेअ4तरबुिझपड़एलगल।बजलॱ-  \n“काका, अपनेजेकहिलऐसेआसमाजकचलैनमेजेअिछतइदुनूमेतँ..?”  \nहमरिवचारसोोअनाजेनादुखबाकाकामािनलेलैनतिहनािवचारकHआगूबढ़बैतबजला-  \n“बौआ, हमर-तोहरमानेमनुखकजेिमकिवकासअिछओकहैकढंगबेढंगअिछ, \nिकएतँजखनपिरवारआवंशकिहसाबसँतकबहकतखनजेिसराभेटतहओमनुखकिमकिवकाससँअ4तररखैए।” \nदुखबाकाकिवचारनीकजकNनिहबुिझपेलॱ, मुदामनमेबुझैकिजासातेतेकउभऽगेलजेअपनेमुहHबजागेल-  \n“सेकेनाकाका?”  \nदुखबाकाकाबजला-  \n“पिरवारआवंशकिहसाबआगूिदसबढ़ैक, मानेजेतेपरपहुँचलअिछ, \nतइसँआगूकअिछआबेकतीकिहसाबज4मसँमृ@युधिरकअिछ।मानेअपनेआपमेपूणअिछ।” \nदुखबाकाकबातकनी-मनीबुझबोकेलॱआकनी-मनीनिहयबुझलॱमुदातइिबQचेमेaपलालबाजल-  \n“सुशीलभाय, एकटामाछबलाकHमाछपहुँचेबाकसमयभऽगेल।” \nअपनिवचारकHिवसजनकरैतदुखबाकाकाबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बौआ, बेटी-िबआहकजेसमOयाअपनाऐठामअिछ, जेकराइ:जतमानलजाइए, \nओइइ:जतकHबनबैकरOतामेअनेकोिव-बाधासमाजOवयंठाढ़केनेअिछ, \nओनापिरिOथितसेहोसहयोगीबनलअिछए।अखनतोहूँजाह।aपलालकHदोसरठामजेबाकछइ।समयभेटततेदोसरिदनआगूकिव \nचारकरब।” \n \nशxदसं`या : 2046, ितिथ : 28 जुलाई 2019 \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचCकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचNक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकtइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n \nिवदेहक िकछु िवशेष2क :- \n१) हाइकू िवशेष2क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_20 08_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष2क २१ म अंक ,  १ नवdबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष2क ६७ म अंक , १ अvटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह@य िवशेष2क ७० म अंक , १५ नवdबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n५) नाटक िवशेष2क ७२ म अंक १५ िदसdबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष2क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष2क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगOत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिvत गजल िवशेष2क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी]ा िव शेष2क १४२ म, अंक १५ नवdबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक2त िमs मधुप िवशेष2क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव4द ठाकुर िवशेष2क १८९ म अंक १ नवdबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च4n ठाकुर अिनल िवशेष2क १९१ म अंक १ िदसdबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह सdमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ\"ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अबम  गीत  संगीत  िवशेष2क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_ 01_2017  \nलेखकसं आमंिCत  रचनापर  आम ंिCत  आलोचकक  िटDपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प2च  टा किवता आ ओइपर  मधुका4त  झाक  िटDपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  \"साद  म,डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संOकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n\"काशन   नीचNक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVid eha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideh a_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVid eha_15_03_2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिCकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवsेS  रचनाक  एकटा समाना4तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली \"ब4ध -िनब4ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प1 २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प1  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना¿य उ@सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ@सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली \"ब4ध -िनब4ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nThe readers of English trans lations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili work s in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सdमान : सdमान-सूची \n  \nअपन मंतeय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह@य आ4दोलन: मानुषीिमह संOकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सवtिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n\"थम मैिथली पाि]क ई-पिCका ISSN 2229-547X VIDEHAसdपादक: गजे4n ठाकुर। सह-सdपादक:  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९०  म अंक  १५ जनवरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४५  अंक  २९० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउमेश मंडल। सहायक सdपादक: राम िवलास साहु, न4द िवलास राय, स4दीप कुमार साफी आ मुTाजी \n(मनोज कुमार कण)। सdपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचC- बेचन ठाकुर। सdपादक- सूचना-सdपक-समाद- पूनम \nमंडल। सdपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ@पल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ\"कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उ0रदािय@व लेखक गणक मय \nछि4ह)editorial.staff.videha@gmail.com कH मेल अटैचमे,टक aपमH .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÊटमे पठा सकै छिथ। एतऽ \"कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहक0t लोकिनक लगमे \nरहति4ह, माC एकर \"थम \"काशनक/ ि\"ंट-वेब आकtइवक/ आकtइवक अनुवादक आ आकtइवक ई-\"काशन/ \nि\"ंट-\"काशनक अिधकार ऐ ई-पिCकाकH छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयटीक/ पािरsिमकक \"ावधान नै छै। तH रॉयटीक/ पािरsिमकक इQछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि]Dत पिरचय आ अपन Oकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल \"काशनक हेतु िवदेह (पाि]क) \nई पिCकाकH देल जा रहल अिछ। मेल \"ाDत होयबाक बाद यथासंभव शीÌ ( सात िदनक भीतर) एकर \n\"काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिCकाकH sीमित लÍमी ठाकुर ^ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकH ई \"कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -20 20  सवtिधकार  सुरि]त।  िवदेहमे \"कािशत  सभटा रचना आ आकtइवक  सवtिधकार  \nरचनाकार  आ संहक0tक  लगमे छि4ह।  ५ जुलाई  २००४  कH \nhttp://gajendrathakur.blogspo t.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृ0सँ \"ारdभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  \"थम  उपिOथितक  याCा िवदेह - \"थम  मैिथली पाि]क  ई \nपिCका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई \"कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ0  'िवदेह ' ई-पिCकाक  \"वvताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृ0क  एीगेटरक  aपमे \n\"युvत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिCका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":0.41,"has_text":true},"Videha 291.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 291.pdf","name":"Videha 291.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१  फरबरी २०२०  (वष १३  मास  १४६  अंक  २९१ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n \"दीप पु%पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म-डल--  जगदीश \"साद म-डलक दजन भिर कथाक सामा2य पिरचय  \n \n३. \n आशीष अनिच2हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश \"साद म-डलक लघुकथा- पसेनाकमोल  \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n\"दीप पु%प \nगजल- १ \nलोक मरैत रहतै \nतं; चलैत रहतै \n \nतोप हँसैत रहतै \nपेन कनैत रहतै \n \nभात सधैत रहतै \nबात बढ़ैत रहतै \n \nपेट घटैत रहतै \nधोिध बढ़ैत रहतै \n \nबा2ह बनैत रहतै \nबािढ़ अबैत रहतै \n \nभूत गबैत रहतै \nधैम नचैत रहतै \n \n(2112122सभ  पAितमे)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nBनेहक सCमान माए छै \nदैबक वरदान माए छै \n \nछै डूबल जोतमे दुिनयॉं \nसय सय िदनमान माए छै \n \nकोनो पूजा कथी लेल \nपिहलुक भगवान माए छै \n \nजे हेरत बाट जगले ओ \nसबहक अनुमान माए छै \n \nिजितया छिठ दशहरा संगे \nमाहे रमजान माए छै \n \nजे हCमर पेट भरलक ओ \nभूखल खिरहान माए छै \n \n \n(22221222सभ  पAितमे।तेसर शेरक अि2तम लघु दीघ मानल अिछ) \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nउमेश म-डल \n \nजगदीश \"साद म-डलक दजन भिर कथाक सामा2य पिरचय  \n \nIी जगदीश \"साद म-डलजी \"Bतुत िवधामे बहुत रचना कयने छि थ। िहनक कथा लेखनक संसार \nबेस Jयापक छि2ह। एिहठाम हम दजन भिर कथाकK अLयायन कय ओकर सामा2य पिरचय, सामा2य अथ \n\"Bतुत कय रहलहुँ अिछ- \n1. ‘डीहक बटबारा’, Iीका2तआ मुकु2द दुनू JयिPत एकिह पिरवारक छिथ। िपितयौत भैयारी। दुनू \nJयिPत पिढ़-िलिख कऽ इंजीिनयर बिन गामसँ बाहर रहैत छलाह। गाम \"ाय: छुिटये गेल छलि2ह। \nआबजखन अवकाश \"ाTत कएलिन आजीवनक बीचरंग-रंगक समBया सभ आबए लगलि2ह, अथUत् शहरी \nजीवनक मLय समBया आिदसँ भKट हुअ लगलि2ह िक दुनू JयिPतकK गामक िजनगी आकिषत केलकि2ह। \nगाम आिब पिहल काय घर बनाएबकK आरCभ करैत छिथ जािहमे अपन-अपन सुिवधायुPत बुिWक नीक-\nजकA जिहना इBतेमाल सभ िदन करैत रहिथ तिहना करय लगलाह। पAच कXाक घराड़ी छि2ह जे \nबटबारा निह भेल छल। वएह बटबाराक Zममे गामक अमीन आ छह-पAच करएबला लोकक संग फराक-\nफराक ढंगसँ दुनू इंजीिनयर साहैब चाहैत छिथ जे हमरा तीन कXा हुअए तँ हमरा तीन कXा हुअए। \nएही तरहK कथा आगू बढ़ैत अिछ।  \nगामहुँमे अनेको तरहक लोक छिथए। िकछु लोक िहनका सबहक िकरदानीसँ छु\\ध भऽ, िकछु करय \nतािहसँ हमरा कोन मतलबक िवचारसँ खाली प]ाताप कएलक आ िक छु लोक ओहनो तँ अिछए िकने जे \nठककK ठकब अपराध निह मानैए। माने, ओहन लोक अपन-अपन हाथ सुतारए लगल। आ जतयसँ \nअपराध बोध हुअ लगलैक िक गु^काका लग जा कऽ राय-िवचार करैत अिछ। गु^काका- “देखहक, \nगामक पढ़ल-िलखल वा िबनु पढ़ल-िलखल लोक, पेट भरै दुआरे नोकरी करैले बाहर जाइ छैथ , नीक \nबात। मुदा गामकK सोलह`ी नै छोिड़ दैथ। अखन देखै छी जे अमेिरका, इंaलैडसँ लोक तीन िदनमे गाम \nआिब सकै छैथ। तँए सालमे कम-सँ-कम एbो बेर, निह तँ हुनको गाम िछऐन, केतेको बेर आिब सकै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछैथ। जइसँ गामक लोक आ खेत-पथारक संग सCब2ध बनल रहतैन। मुदा से नै कऽ गामकK सोलह`ी \nछोिड़, अनतिह घर बना रहए लगै छैथ, ओ गामक दुभUaय छी। जेकर फल होइए गामक cान िनयUत \nभऽ जाइए। जइसँ सुतल गाम सुतले रिह जाइए। संगे गामक बेवहार, कला-संBकृित सभ टुिट जाइए। \nिरटायर केला पछाइत   वा िजनगीक अि2तम अवBथामे, जँ िकयो गाम आिब रहए चाहता तँ हुनका गाम \nकेहेन लगतैन। डेग-डेगपर टbर आ बात-बातमे िववाद हेबे करतैन। ..दोसर बात सुनह, अपना गाममे \nवैिदकजी भेल छैथ। िजनके पोता शुभका2त िछऐन। वेदक \"का-ड िवeान वैिदकजी। नाओं तँ छेलैन \nगंगाधर मुदा वैिदकजी नाओंसँ िवfयात भेला। अपनो राgयमे आ आनो-आनो राgयमे जहन  पि- डतक बीच \nशाB ;ाथ होइ तँ हुनकर जवाब देिनहार िकयो ने ठहरैत। अनेको तगमा आ \"शिBत प; भेटलैन। \nअखनो परोपhाक लोक हुनके नाओंपर अपना गामक नाओं ‘वैिदकजीक गाम’ बुझैए। हुनके चलौल अपना \nगामक पािन छी। पिहने पािनक छुआ-छूत अपनो गाममे छल, मुदा ओ सभकK बैसार करा कऽ बुझा \nदेलिखन जे दुिनयAमे जेते मनुख अिछ, सभ मनुख छी, तँए मनुख-मनुखक बीच छुआ-छूत नै हेबा चाही। \nथोपड़ी बजा सभ हुनकर िवचारक समथन कऽ देलक। ओइ िदनसँ पािनक छुआ-छूत गामसँ मेटा गेल। \nतिहना दोसर भेल जोिगनदर, िभखारी दासक पbा चेला। अजीब कला हुनकोमे छेलैन। जिहना नचैमे \nअिगया-बेताल, तिहना गीत गबैमे। जे पाट लऽ कऽ Bटेजपर अबैत, धऽ कऽ झहरा दइत। एहेन िबपटा \nअखन धिर कोनो नाचमे नइ देखिलऐ। ओकरे परसादे गाममे िभखारी दासक नाच केतेको बेर भेल। \nजहन  िभखारी दासक पाटj छपरासँ पूब-मुहK असाम, बंगाल, नेपाल िवदा होइ तँ अपने गाममे kकइ। \nखाली खेनाइ आ इजोतक खच गॱआँक होइ। तिहना जब तीन-चािर मासमे घुमै तँ फेर अँटकै। तिहना \nभेल महावीर। वेचारा बड़ गरीब छल। नोकरी करैले कलकmा गेल। मुदा नोकरी नै कऽ िरPसा चलबए \nलगल। अजीब संBकार ओकरोमे छेलइ। िरPशो चलबै आ गीतो-किवता बनबै। पिहने तँ िलखल-पढ़ल नै \nहोइ, मुदा अ-आसँ सीखब शुk केलक। िकछुए िदनक पछाइत   िलखबो आ पढ़बो सीिख लेलक। \nिरPसापर जहन  चलै तँ अपन बनौल गीत गाबए। एक िदन एकटा सािहnय \"ेमी िरPसापर चढ़ल रहैथ \nआ महावीर िरPशो चलबै आ गीतो गबइ। उतरै काल किव पुिछ देलिखन। सभ बात महावीर \nकहलकैन। ओ एकटा किव गोoीमे आमंि;त कऽ देलिखन। ओइ गोoीम े पहुँच  महावीर तीनटा किवता \nआ दूटा गीत गौलक। तइ िदनसँ ओ किव गोoीमे आमंि;त हुअ लगल। बंगाल सरकार दस हजारक \nपुरBकार आ \"शिBतप;सँ सCमािनत केलकैन। तिहना भेल कारी खलीफा। जेकरा इलाकाक लोक \nखलीफा मानैत। बड़का-बड़का दंगलमे पहुँच ओ आन-आन िजलाक केतेको खलीफाकK पटकलक। \nओकरा चलैत गाममे िकयो केकरो बहु-बेटीकK खराब नजैरसँ नै देखैत। एक बेर एकटा घटना \nजमीनदारक िसपाहीक संग घटलै। एक साए लाठी िसपाहीकK समाजक बीचमे मारलकै। तही िदन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजमीनदार दू बीघा खेत ओिहना दऽ देलकै। एहेन-एहेन पि- डत, कलाकारक बनौल गाम छी, तेकरा हम \nसभ अपना जीबैत केना दुइर कऽ देबइ। आइ जँ गाम दुइर हएत तँ ऐगला पीढ़ी केकरा गािर पढ़तै। \nतँए जँ दुनू गोरे मनुख बिन गाममे रहए चाहता तँ बड़बिढ़यA, निह तँ गाममे रहने िकयो समाज तँ निह \nबिन जाइत।”i \nअमानत भेल। कोनो बेसी झमेल रहबे निह करैक। पAच कXाकK दू भाग करब। बँटवारा कय \nरामच2r अमीन बजलाह- “िजनका संदेह हुअए ओ चाहे कड़ीसँ वा फीतासँ वा लaगीसँ आिक डेगसँ \nभजािर िलअ।” \n4789 श\\दक एिह कथामे आठ गोट पा;आएल अिछ, यथा- 1. Iीका 2त, 2. मुकु2द, 3. बुचाइ, 4. \nरामच2r, 5. खुशीलाल, 6. िकसुनदेव, 7. सkप, 8. गु^ काका।  \nडॉ योगान2द झा \"Bतुत कथाक स2दभमे िलखने छिथ- Iी जगदीश \"साद म-डलजीक ‘डीहक \nबॅटबारा’, कथामे{% टाचार पूवक धन अजन कएिनहार समाजक अधोगितक िच;|कन करैछ।”ii \n \n2. ‘भैयारी’, कथामे कथाकार ओहन लोकक चच कयने छिथ जे पिरवारक महnवकK तँ निहयK बुिझ \nपौलक जे गामो आ समाजहुसँ दूर भऽ मा; धन अजनकK िजनगी बुिझ ओिह पाछू लािग जाइत छिथ। \n\"Bतुत कथाक पा; कुसुमलाल सेहो यएह कएलक। बी.ए. पास कए मधुबनी कोटमे िकरानीक नोकरी \nशुk कएलक।  \nकोटक बड़ाबाबूक बेटीसँ िववाह भेलैक। मधुबनीए मे डेरा लऽ दुनू JयिPत रहए लागल। िकछु िदनक \nपछाित नीक कमाइ हुअ लगलैक। धीरे-धीरे शहरी वसातमे कुसुमलाल उिधयाए लागल। शराब पीबैक \nलत सेहो पकिड़ लेलकैक। िवचार कएलक जे गाममे जे अपन सCपितक िहBसा अिछ ओ बेिच मधुबनीए \nआिन ली। सएह कएलक।  \nिकछु िदनक पछाित कुसुमलाल बीमार पिड़ जाइत अिछ। तखन पिरवार आ समाजक महnवकK बुझैत \nअिछ मुदा ताबत बहुत समय ससिर गेल रहैक। मनुPखक िजनगीए कतेकटा होइए।  \nएिह कथाक \"संगमे कैलाश कुमार िमI िलखने छिथ ओ िन}|िकत अिछ- “भैयारी कथा शहरी \nजीवनक चकाचॱधसँ लोककK सावधान करैत अिछ। जे ऐ बातकK निह बुझैत छिथ आ अपन परCपरा आ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसंB कारकK नै Lयान मे रािख गामक जमीन जn था बेिच, गामक जिड़ के समाTत कए जे शहरमे बैस \nजाइत अिछ तकर पिरणाम नीक नै होइत अिछ।”iii \nएिह कथाकK बुनबामे कथाकारकK चािर हजार छ\\बीस गोट श\\द तथा पAच गोट पा;, यथा- 1. \nदीनानाथ, 2. रामखेलौन, 3. सुिम;ा, 4. कुसुमलाल, 5.ऑिफसक एकटा Bटाफ, केर संचयन करय \nपड़लि2ह।  \n \n3. ‘बिहन ’, कथाकK ‘राधेयाम’,‘रािगणी’,‘मामा’,‘सुनीता’,‘रीता’,‘डॉPटर सुधीर’,‘उमाका2त’, डॉPटर \nसुिनता’,‘शबाना’,‘रेहना’ तथा सरोजनी नामक पा;क माLयमसँ कथाकार बेस मनोयोगसँ 2688 श\\दमे \nिलखने छिथ। एिह कथाक स2दभमे डॉ. योगान2द झा समीामे कहने छिथ- “बहीन, कथामे सरोजनी \nनामक वृWाक कथा अिछ जिनक मृn युक अवसरपर बजाओलो उmर हुनक पु;ी रीता हुनक अन् ित म \nदशनक हेतु निह अबैत छिथ आ JयB त होएबाक लाथ लगा दैत छिथ जखन िक परजाितक मुसलमािन \nबिहना शबाना हुनका देखबाक हेतु अबैत छिथन। राधे यामक एिह िच2 तनमे सC ब2 ध-ब2 धक \nवाB तिवकताकK उािट त करैत कहल गेल अिछ- ‘दुिनयAमे बिहनक कमी नै अिछ। लोक अनेरे अTपन \nआ बीरान बुझैए। ई सभ मनक खेल िछऐ। हँसी-खुशीसँ जीवन िबतबैमे जे संग रहए, वएह अTपन।” \nमाता-िपताक \"ित िधयापुताक कुभेलाक संगिह एिह कथामे मानवतावादक \"ितपादन म-डलजीक ल य \nबुझना जाइत अिछ। उ च िशा \"ाT त वगमे सC \"ित िवदेश गमनक िललसा \"बल देखल जाइत अिछ। \nएिह \"वृिm क कारणे ओ लोकिन B वदेश सेवासँ तँ वंिचत रिहये जाइत अिछ, अपनो जीवनक पिरवेश \nसंकुिचत बना लैत छिथ।”iv  \nZमश: डॉ कैलाश कुमार िमI- “बहीन कथाक माL यमसँ म- डलजी कहए चाहैत छिथ जे केबल \nमाइयक कोरासँ ज2 म लेने बिहन या भाए नै भऽ सकैत अिछ। एक िदिस जतऽ अपन बेटी अपना \nकायमे अतेक लीन अिछ जे मरनास` माएकK देखबाले समए नै िनकािल पािब रहल अिछ ओतिह \nदोसरठाम माइयक एक मुसलमान सखी ह ला-फंसाद रिहतहुँ राितमे चोरा कऽ बिहनाकK देखए अबैत \nअिछ। ई कथा िह2 दु-मुसलमानक संग आपसी \"ेमक गंगा-जमुनी \"वाह कहल जा सकैत अिछ। मैिथलीमे \nऐ तरहक कथाक रचना हेवाक चाही।”v \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n4. ‘घरदेिखया’, कथा चािर हजार एbैस (4021) श\\दक ऑंट-पेटबला कथा िथक, जकरा कथाकार \nओहन पा;क माLयमसँ िलखलि2ह अिछ जकरा िकयो ने छैक। लुिखया, जे एक मसोमात छिथ। एिह \nकथामे ‘लुिखया’क अलाबे ‘नागेसर’,‘भुरकुिरया’,‘पीहुआ, पुहुपलाल’,‘डोमन’ आ ‘बुचन’ नामक पा; आएल \nअिछ। कथाक स2दभमे डॉ. योगान2द झा िलखलि2ह अिछ- “दहेजक सामािजक समB याक उ2 मूलनक \nदृिएँ ‘घरदेिखया’ कथा अnय2 त हृदयB पशj अिछ। िमिथलाक उ चवगjय समाजमे धनलोलुपताक कारणे \nउn प` एिह समB याक कुफल नारी \"ताड़नाक अितरेकक kपमे अnय2 त गिहत िB थ ित \"ाT त कयने अिछ \nजकर कारणे क2 याक िववाह एकटा पैघ समB या बनल रहल अिछ आ एकर कोनो ठोस समाधान \nअाविध सम निह आिब सकल अिछ। म- डलजी एिह समB याक समाधान लोकजीवनक वैचािरक \nपिरवmनकK मानैत छिथ आ सवहारा वगक अितशय दीन पा; लुिखयासँ कहबैत छिथ- “नै। हम ककरो \nबेटीकK पाइ लऽ कऽ अपना घर नै आनब।” लुिखयाक एही वाP यमे दहेज समB याक \"ित समाधानक \nिदशा-बोध होइत अिछ।”vi \n \n5. ‘पछताबा’, कथा भारतीय आजादीक लड़ाइमे योगदान देबयबला, गोली खेलहा पिरवारक JयिPत \nिशवनाथक िथक। ओ समय छल। आब िशवनाथक पु;- ‘रघुनाथ’ पिढ़-िलिख कऽ इंजीिनयर बिन \nअमेिरका चिल जाइत अिछ। सासुर पसँ एिह तरहक िनणय लेल \"ोnसाहन भेटैत छैक। बेटाकK अपन \nदेश छोिड़ आन देश जएबाक िनणयसँ िशवनाथकK दुख होइत छि2ह। पुछैत छिथन-  \n“िकए?तोरा-जोकर काज अपना ऐठाम नइ छइ?”vii \nमुदा रघुनाथ िकछु ने बाजल आ ने अपना िनणयमे संशोधन कएलक। उच िशा \"ाTत रघुनाथक \nिनणयकK िपता िशवनाथ Bवीकार करैत चुप रिह गेलाह।  \nडॉ. कैलाश कुमार िमI एिह कथाक समीा करैत कहलि2ह अिछ- “पछताबा एक एहेन कथा थीक \nजकरा माL यमसँ ई कहक \"यास कएल गेल अिछ जे आधुिनक आ तकनीिक िशा \"ाT त कए लोक \nबाहर भािग जाइत अिछ। बाहर जाए जीवन मशीन भऽ जाइत छैक। रघुनाथ िकछु एहने काय केलि2 ह । \nचिल गेलाह अमेिरका। मुदा अ2 तमे अपन गलतीक अनुभव भेलि2 ह  आ अपने-आपकK बोिनहार-मजदुरसँ \nिनिषह मानए लेल तैयार भेलाह- “हमरासँ सइयो गुना ओ नीक छिथ जे अपना माथापर घैल उठा \nमातृभूिम क फुलवाड़ीक फूलक गाछ सॴिच रहल अिछ। अपन माए-बाप समाजक संग िजनगी िबता रहल \nछिथ। आइ जे दुिनयAक kप-रेखा बिन गेल अिछ ओ िकछु गनल-गूथल लोकक बिन गेल अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिजनगीक अि2 त म पड़ावमे पहुँिच आइ बुिझ रहल छी जे ने हमरा अपन पिरवार िच2 हैक बुिW  भेल आ ने \nगाम समाजकK। ”viii \nएिह कथाकK 2663 श\\दमे िलखल गेल अिछ। जािहमे कथाकार मा; तीन गोट पा;कK माLयम \nबनौलि2ह, यथा- 1. रघुनाथ, 2. िशवनाथ, 3. ^िPमणी।  \n \n6. ‘डॉPटर हेम2त ’, एिह कथामे बािढ़क चपेटमे जनमानसक रAइ-बAइ होइत पिरवार, िजनगी आ \nिजनगीक संघषक पिरचय कराओल गेल अिछ। संगिह समयपर ओहन लोककK मा; एकटा िचिकnसाक \nसुिवधा उपल\\ध कराओने केहन खुशी होइत छैक तकर \"माण उपल\\ध करबैत कथाकार गाम-समाजक \nयोगदानकK सेहो देखबैत छिथ। Jयवहािरक kपकK \"Bतुत करैत देखा देलि2ह अिछ जे एbोरती सहयोग \nभेटने कोना ओहनो पिरिBथितमे, बािढ़मे अपन िबलटल पिरवारकK िबसिर लोक समाजक सेवामे लोक तन-\nमनसँ लािग जाइत अिछ। सुलोचनाक पिरवार बािढ़मे दहा गेल, तथािप सुलोचना डॉPटर साहैबक संग \nआपदागBत रोगीक सेवामे लािग जाइत अिछ। संगिह एकटा डॉPटरकK अपन कायक \"ित वाBतिवक \nkिखक वणन सेहो करैत अिछ जािहमे हुनक असुिवधाकK सेहो सोझा आनल गेल अिछ।  \nकथाकK समीा करैत डॉ. कैलाश कुमार िमI, \"ब2ध-िनब2ध-समालोचना (िवदेह-सदेह- 10)मे िलखने \nछिथ-  \n“डॉ. हेम2 त \"ितिनिधn व करैत छिथ ओइ तमाम डाP टर समुदायकK जे अपन िवधाकK मयUदा िबसिर \nशहरी जीवन जीबैत अिछ, पैसा कमाइत अिछ, गाम-घर िकंवा दुगम B थानमे जेनाइ, जहल जेनाइ िकंवा \nकालापानीक सजा बुझैत अिछ। जखन डॉ.  हेम2त कोिस क2 हामे बसल बािढ़ सँ \"भािवत गाम जाइत \nछिथ तँ एक बारह वषक िकशोरी सुलोचनाक J यवहार आ गामक लोकक िस नेह पािब ओ कृत-कृत भऽ \nजाइत छिथ। अभावक िस नेह कतेक रमनगर आ सुअदगर भऽ सकैत अिछ। सुलोचनाक मुँहसँ गाम आ \nशहरी जीवनक तुलना िम रचाइ आ चीनीक कीड़ासँ कए लेखक कहानीमे नव िबC वक रचना करैमे सफल \nहोइत छिथ। कथामे सुलोचना डॉ. हेम2 तकK कहैत छि2 ह - “हम तँ बचा छी डॉP टर सहाएब तK बहुत नै \nबुझै छी। मुदा तइयो एकटा बात कहै छी। जिहना चीनी मीठ होइत अिछ आ िम रचाइ कड़ू। दुनूमे \nकीड़ा फड़ै छै आ ओइमे जीवन-यापन करैत अिछ। मुदा चीनीक कीड़ीकK जँ िम रचाइमे दऽ देल जाइए तँ \nएको ण नै जीिबत रहल। उिचतो भेलै। मुदा की िम रचाइक कीड़ाकK चीनीमे देलाक बाद जीिबत रहत? \nएकदम निह रहत। तिहना गाम आ बाजारक िजनगी होइत। ”ix  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकथाकार एिह ‘डॉPटर हेम2त’ कथाकK कुल छह गोट पा;, यथा- 1. डॉPटर हेम2त, 2. कCपाउ-डर, \n3. िरPसाबला, 4. नैया, 5. सुलोचना, 6 जीयालाल केर माLयमसँ िलखलि2ह अिछ। जािहमे 4407 \nश\\दक संचयनक खगता पड़लि2ह।  \n \n7. ‘बाबी’, एिह कथा केर पाठसँ Bप होइछ जे कथाकार िह2 दू-मुिB ल म सरोकारकK छिठ  पाविनक \nऐितहािसक आधारकK उजागर करैत एकटा ठोस \"माण उपिBथत कएलिन अिछ। एिह कथाक समीामे \nडॉ. कैलाश िमIजी िलखलि2ह अिछ-  \n“बाबी कथाक माL यमसँ लेखक एक एहेन सामािजक मिहलासँ पिरचए करबैत छिथ जे ओना तँ अपन \nनाओं िलखऽ नै जनैत छिथ पर2 तु J यवहार आ बुिW सँ समB त गाममे पूgया थीकी। गामक लोक कुनो \nकाय हुनका पुछने िबना नै करैत अिछ। बाबी सबहक लेल छिथ आ सभ बाबी लेल तn पर। कथाक \n\"ारC भमे एकटा उपमा खAटी देसी आ औिरजनल लगैत अिछ। काितक मासक वणन करैत बाबी कहैत \nछिथ जे ई एहेन मास िथक जैमे लुंिगया िम रचाइक घॱदा जकA पाविनक घॱदा अिछ। एहेन उपमा हमरा \nअ2 य; नै भेटल अिछ। अही कथामे “पिथयामे दूटा नािरयल, पान छीमी केरा, दूटा टाभ नेबो, दूटा \nदारीम, दूटा ओल, दूटा अड़ुआ, दूटा टौकुना, दूटा सजमिन, एक मुXी गाछ लागल हरदी, एक मुXी \nआदी नेने रहमतक माए आंगन पहुँिच बाबीक आगूमे रिख बाजिल- बाबी अपनो डालीले आ िहनको-ले नेने \nएिलएिन हK।”  \nई कथा िह2 दु-मुसलमानक बीच \"ेम आ स|B कृितक एकताक कड़ी थीक। अपन बेटा रहमत जे िक \nबचामे बीमार भऽ गेलैक आ बाबी ओकरो लेल छिठ  मइयासँ कबुला कऽ देलिथ2 ह, तँए ओकर माए \nबाबीक माL यमसँ पAच वष धिर िन% ठाक संग छिठ  मनबैत अिछ। ओिहना उपास, सभ चीजक पालन, \nछिठ क \"ित आB था। बाबी जखन खरनाक खीरक \"साद रहमतक माएकK दैत छिथ2 ह तँ ओ खुशीसँ \nनािच उठैत अिछ। छिठ  मइयाकK गोर लगैत छि2 ह  आ बेटाकK िनरोग िजनगी जीबैक आशा सेहो लगा लैत \nअिछ।”x \nकथाकK 2167 श\\दमे ‘बाबी, ‘िसरखिरयावाली’, ‘रहमतक माए’ आ सोनरेवाली नामक पा;क बीच \nकथाकार िलखलि2ह अिछ।    \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n8. ‘कािमनी’, कथामे कथाकार ओहन िच; \"Bतुत केलाह अिछ जािहमे लालबाबू सन लोकक िकरदानी \nBप भेल अिछ। लालबाबू एिह कथाक एक पा;क नाओं अिछ जे नारीकK नारी निह बुिझ माने मनुPख \nनिह बुिझ मनोरंजनक साधन बुझैत छिथ। आ भैयाकाका सन लोक ओहन मनुPखकK िचित निह कए \nपबैत छिथ जािहसँ भयानक पिरणामक कािमनीकK भोगय पड़ैत छि2ह।  \nभैयाकाकाकK अपन बेटी- कािमनी केर िववाह पAच लाख kपैआ खच कएलाक उपरा2तो बुिझ पड़ैत \nछि2ह जे हम अपन बेटी-संग कंजुसाइ कएलॱ हK। भैयाकाका अपना मुहK Bवीकार करैत छिथ- “हमरा \nदस बीघा खेत अिछ। तेकर बादो केते रंगक सC पैत अिछ। गाछ-बAस, घर-दुआर, माल-जाल इn यािद। \nमुदा ऐ सभकK छोिड़ दइ छी। खाली खेतेक िहसाब करै छी। अपना गाममे दस हजार kपैए कXासँ लऽ \nकऽ सािठ हजार kपैए कXाक जमीन अिछ। ओना, सहरगंजा जोड़बै तँ पतीस हजार kपैए कXा भेल। \nमुदा हCमर एbोटा खेत ओहेन नै अिछ जेकर दाम चालीस हजार kपैए कXासँ कम अिछ। बेिसयोक \nअिछ। मुदा चािलसे हजारक िहसाबसँ जोड़ै छी तँ आठ लाख kपैए बीघा भेल। दस बीघाक दाम \nअBसी लाख भेल। तीन भाए-बिहन अिछ। हमरा िलए तँ जेहने बेटा तेहने बेटी।”xi \nएिह कथामे पा; सभ आएल अिछ- ‘भैया काका’, ‘कथाकार’,‘कथाकार केर माय’,‘लालबाबू’, \n‘मृगनयनी’, ‘मुरही बेचयवाली एक वृW मिहला’ तथादुखपुर गामक अनेको घसवािहनी। \n9. ‘ओ िदन ’, एिह कथामे गामक झगड़ा, झंझट मािर-पीट आ केश-फौदारीक चचU भेल अिछ। \nफगुआक िदन सुवल, िकरण, अkण, तkण, वkणआ कkण एकठाम बैस िवचारैत अिछ जे आशा निह \nछल जे समाजक मरण भऽ जाएत। तkण बजैत अिछ-  \n“भाय सहाएब, अनेरे तरङे छी, आब िक ओ िदन रहल जे मरद-औरत, िधया-पुता सभ िमिल गेबो \nकरत, खेबो करत आ रंगो-अबीर खेलत।”xii \nगाममे केश-मोकदमाक चलते िवषाPत वातावरण बिन गेल अिछ, तािहमे आपसी \"ेम, भायचारा इnयािद \nसमाTत भऽ गेल रहैत अिछ।  \n \n10. ‘उरीन ’, ई बुधना काकाक बेथा-कथाक कथा िथक। जकरा कथाकार फराक अ2दाजमे िलखलि2ह \nअिछ। कथा अमैया भारसँ शुk होइत अिछ। जिहना लोक माए-बापक िZया-कम कएला पछाित ऋणसँ \nउरीन होइत अिछ तेनािहते बेटा-बेटीक िववाह कएलापर स2तानक ऋणसँ सेहो उरीन होइत अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबुधना काकाक तेसर बेटीक िववाह छल। बुधना काकाकK दूटा पु; छि2ह, दुनू गामसँ बाहर रिह \nनौकरी करैत छि2ह। दुनू पु; अपन-अपन पीकK सेहो अपना लगिहमे रखने छिथ। तेसर बेटीक \nिववाहमे बुधना काकाकK दुनू पु;मे सँ Pयो ने गाम आएल आ ने आिथक सहयोग केलकि2ह।  \nबुधना काका गाइक खटालक नाओंपर बकसँ तीन लाख टाका कज उठा कए बेटीक िववाह \nकएलिन।  \n \n11. ‘देखॱस ’,  कथामे िकसानी कमक उmरािधकारपर रघुवीर बाबा आ गौरीनाथक बीच गTप भेल \nअिछ। रघुवीर बाबा आब 80 वषसँ बेसी उक भेलापर अपन जीवनक अि2तम समयक कपना करैत \nछिथ। एहेन गौरीनाथसँ अपन अि2तम समयमे देखभालक कामना राखैए। मुदा गौरीनाथ रघुवीरबाबाकK \nअपन गु^ जकA मानैत अिछ। ओ सामािजक जीवनमे Bवीकार करैए जे जK हम बाबाक देखॱस केलॱ तK \nहमरा खेती करबाक लूिर भेल।  \n \n12. ‘हेराएल िजनगी’, कथामे ओहन लोकक गTप आएल अिछ जे िनयिमत kपे अपन कायकK \nसCपादन करैत अपन िजनगीसँ बहुत उCमीद तँ रखैत छिथ, मुदा तेहन भऽ निह पबैत छि2ह। हीरानन \nसुयBत िकसानक पढ़ुआ बेटा छिथ। हीरानन बी.एस-सी. धिर पिढ़ पबैत छिथ मुदा कोनहुँ नोकरी निह \nभऽ पबैत छि2ह। देिखते-देिखते हुनक बेटा-बेटी सेहो बािलग भऽ जाइत छि2ह। अपन पैतृक, साढ़े तीन \nबीघा जमीनक बदौलित हीरानन अपन बेटीक क2यादान करब आ बेटाकK एम.बी.ए. कराएब असCभव लगैत \nछि2ह। हीराननकK अपन िजनगी हेराएल सन लगैत छि2ह। \n \n \n \n \nआशीष अनिच2हार  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगजल \n \n \nकेहन छै ई लोकक आँिख \nफूलक मूँह कAटक आँिख \n \nसभहँक भूख एकै रंग \nताकै खाद खेतक आँिख \n \nकोनो िबंदुपर मीलल छै \nशहरक आँिख गामक आँिख \n \nसुरजक बात किहए देत \nभोरक देह सAझक आँिख \n \nअनिच2हार एबे करतै \nरहलै जािग बाटक आँिख   \n \nसभ पAितमे 2221-2221 मा;ाZम अिछ।  मतलाक पिहल पAितमे एकटा दीघकK लघु मानबाक छूट लेल गेल \nअिछ, तेसर आ पAचम शेरक पिहल पAितक अंितम दीघकK लघु मानबाक छूट लेल गेल अिछ। \n \n \n \n \n \nजगदीश \"साद म-डल \nपसेनाकमोल   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nकाितकमास।गोबरधनपूजा-िदनकअढ़ाइबजेकउCमसआटहटहौआकितकारौद।ओना, \nअपनेिनकललरहीहुिरयाहाकटोहमे, हुिरयाहाभेलसुaगरकKगोला-लाठीभिरगाए-\nमहॴिसकिसंगसँरगड़ाएब।कनीफिरbेसँएकटाघासवालीकKदिछन-सँ-\nउmरमुहKघासकबोझमाथपरनेनेचिलअबैतदेखिलऐ।एकतँकनीफिरbोरहीआदोसरबोझकलटकलघाससभसँमुँह-\nकानझँपाएलरहनेचीि2हनिहपेलॱ।तैबीचमनमेउिठगेलगामकपAचबखपूवहोइबलाहुिरयाहा।भाय! िमिथल|चलछी, रंग-\nरंगकपाविनकसंगहुिरयाहासेहोहोइतेअिछ।मुदाआनगामजकAमनुखकहुिरयाहानिह, गाए-\nमहॴिसकसंगसुगरकहुिरयाहाहमरागाममेहोइए। \nपAचबखपूवधिर, \nकेतेपूवसँतेकरतँठेकाननिहयKअिछमुदाअि2तमछोरतँमनअिछए।जिहयानीलक-ठकाकामुइलाहतिहयासँगामकहुिरयाहाब`भऽ \nगेल। \nनीलक-ठकाकामोनपिड़तेजेनाअपनोमनकराग-िवरागमेटागेल।जखनेमनकराग-िवरागकमलआिकबजागेल-  \n“अिहनाउदय-\"लयसभिदनसँहोइतोआिबरहलअिछआआगूओहोइतरहत।” \nतैबीचअलापुरवालीभौजीघासकबोझरिखडेिढ़यापरठाढ़भेली।अपनोलगमेपहुँचतेअलापुरवालीभौजीकदेहकपसेना\nआपसेनाकमोलआगूमेनािचउठल।ओना, \nमुँहकkिखसँबुिझपड़लजेअलोपुरवालीभौजीिकछुबाजएचािहरहलीअिछ।मुदाबाजैथिकछुने। \nमनमेभेलजेदेहकथकानमनोमेथकानअनैए, आिकअगुआकऽिकछुनिहबाजएचाहैछेलीसेभौजीएजानैथ, \nमुदाहुनकरमुँहकkिखएहेनजkरबिनगेलैनजइसँBपभऽगेलजेिकछुगप -सTपकरएचािहरहलीअिछ।बजलॱ-  \n“भगवानघरवालीदेलिखनतँिसंहेसरभायकK! एकटाहमछीजेसभसँअभागलमनुखकपारमेसािटदेलैन।” \nअपन\"शंसा, तहूमेमुँहपर, \nसुनैमेजिहनासभकKनीकलगैछैतिहनाअलापुरवालीभौजीकKलगलैन।मुदाअTपनखुशीकKमनमेदािबबजली-  \n“अहA-घरवालीकKकीचोराछुिबदेनेछैन?”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअलापुरवालीभौजीकबातसुिनमनमेभेलजेएतेकदूरसँ–मानेडेढ़िकलोमीटरसँ–\nघासकएहेनभारीबोझमाथपरउठाकऽअनलापछाितयो, \nतहूमेएहेनटहटहौआरौदमेभौजीिमिसयोभिरभारीपनकथकाननिहबुिझरहलीअिछ।यएहछीमेहनतकKअेजब..! \nजखनलोकमेहनतकK, अयाससँअेजलइएतखनअपनजीवनकभारBवत: फुलकुमािरजकAउठाचलैए।ओना, \nएहेनपिरिBथितइलाका-इलाकाआगाम-गामकजाित-िवशेषपिरवारसभमेअलग-अलगरीतुएअिछए, \nमुदािकछुएहनोतँअिछजेसामुिहकkपमेअिछ...।बजलॱ-  \n“चोराकीछुबनेरहतभौजी,  हमराघरवालीकनैहरेभोिथयागेलछैन।” \nओना, \nहमरबातअलापुरवालीभौजीनीकजकAनिहबुिझपेली।नीकजकAतखनबुिझतैथजखनअपनइलाकाआआनइलाकाकसमािजक \nजीवनकिZया-कलापकबोधरिहतैन, सेतँछेलैननिह।रहबोकेनाकिरतैन, एकतँिकताबीcान–मानेजेकरापढ़ब-\nिलखबबुझैछी–निहछेलैन, दोसरभौगौिलकबनाबटकचलैतइलाका-\nइलाकाकबनाबटसेहोिविच;अिछएआतेसरजेहेनपिरवारकअलापुरवालीभौजीछैथओआिथकोआसमािजकोBतरपरपछुआएल \nअिछए...।अलापुरवालीभौजीबजली-  \n“गामोकोनोभोिथयाहहोइछै! अहAअपनेभोिथयागेलहएब!!” \nगरभेटल।गरभेटैककारणभेलजेभौजीहमरसासुरकइलाकाकKनिहजनैछेली।बजलॱ-  \n“भौजी, िसंहेसरभाइकघरवालीअहAअलापुरपरगनाकछी, तँएकेहेनचाकर-चौरसहाड़-काठअहAकअिछ, \nहमरतँबुझलेअिछजेबछोरपरगनाकछी, सभिदनबछौिड़येरहतिकने।” \nगपकZमकभAजनिहबुझनेअलापुरवालीभौजीअकबकागेली, मुदाजखनगप-\nसTपकपाशापरदूगोरेबैसलरहबतखनगोटीभलKउफAिटिकएनेचलएमुदापाशापरिकयोलगलेहािरमानएथोड़ेचाहैए।जखनिकयोने\nचाहैएतखनअलेपुरवालीभौजीिकएहािरमानती।अपनिवचारकKऊपरचढ़बैतअलापुरवालीभौजीबजली-  \n“कोनकुmािघिसयेनेछेलॱजेहमरेजकAएहेनटहटहौआरौदमेवौआइछी?”  \nओना, \nभौजीअपनेिवचारेहािररहलछेलीिकएकतँजिहनाअपनेभिरडAरकघासकबोझमाथपरदिलहाराचौरसँअननेछेली, \nमानेकिठनपिरIमकेनेछेली, तेकरजोड़ालगाहमरोकहलैन, मुदाअप नोतँिकछुइमानअिछ।बजलॱ-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“भौजी, जेकुकुरिघिसयाएबअहAकहलॱसेकुकुरतँनइिघिसएलॱहेन, मुदामनकअपनकुmाजkरिघिसयारहलछी।” \nहमरबातसुिनभौजीपछड़लीजkरमुदापाछूनइहिटबजली-  \n“एहेनकुmाकीअहॴपोसिनहारछी?”  \nभौजीकबातसुिनमनमेनेिमिसयोभिरजलनभेलआनेिमिसयोभिरआिनयK-अवगराइनलागल, \nमुदाएकटािसनेहमनमेजkरभैवगेल।बजलॱ-  \n“भौजी, अहूँिककोनोनव-नौतािरछीजेलगलेिबसैरजाएब, \nआइहुिरयाहापाबैनछी।पAचबरखपूवधिरअपनोगाममेहोइछल।अढ़ाइ-तीनबजेसँशुkभऽजाइछेलै, \nआजखनसुaगरमिरजाइछेलैतेकराबादिधया-पुतासभकुतीलड़ैछल।” \nिवचारकKसूहकािरअलापुरवालीभौजीबजली-  \n“बौआ, कहिबयोछैजे‘जेपुतहरवािहगेलदेव-िपतरसभसँगेल’, हमतँसएहभेलॱ।गाममेनीलक-ठकाकाछलाजेसाले-\nसालगामकअगुआ-बहानबिनहुिरयाहापाबैनकरैछला।” \nओना, अलापुरवालीभौजीकिवचारमेजेनारंग-रंगकअनेकोिवचारगॉंथलछेलैनतिहनाबुिझपड़ल, \nमुदादुइयेगोरेकबीचगप-सTपकZमरहनेफAकजगहोतँअिछए।बजलॱ-  \n“भौजी, नीकभेलजेनीकक-ठकाकामिरगेला।भनेहुिरयोहोचिलगेलआिजितयािदनकओटगनपाबैनो, \nओटगनपाबैन-िदनलोकभोरमेचूरा-दहीखाइछलआभिरकाितकढॲ-\nढॲकरैतरहैछल।आसीनमासकदहीकेहेनहोइएसेभादवेसँचेतौलअिछ- ‘भादवकदहीसँहटलेरही..!”   \nओना, नीलक-ठकbाकमृnयुसुिनअलापुरवालीभौजीमने-\nमनचुचकारीिदअलगलीजेअनथभेल।मुदाअपनोगरभेटल।गरभेटतेसुसकारीदैतबजलॱ-  \n“भौजी, अनेरेलोकबपहािरकटैएजेमौगीमेमजगूतीआबए, मानेनारी-सशPतीकरण.., ऐठामकनारी-\nजीवनिबसैरलोकबजैए।” \nहमरबातसुिनअलापुरवालीभौजीअकबकाएलगलीमुदामनकइमानजिगचुकलछेलैन, बजली-  \n“नइबुझलॱबौआ?”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपनािदसबढ़ैतअलापुरवालीभौजीकिसनेहसँिसनेिहलहोइतसिसनेहबजलॱ-  \n“भौजी, अहॴछातीपरहाथरिखबाजूजेहमराघरवालीसनचमिचकनी-ललमुँहीजँअहAरिहतॱतँएहेनगाममेबासहोइत?”  \nअपनजीवनअलापुरवालीभौजीकमनमेजेनानािचउठलैनतिहनाअTपनतीनमासकबीतलदुरकालकKBमरणकरैतबजली\n-  \n“बौआ, गाममेतेसभदेखतेिछऐजेभैयाकेहेनछैथ।भिरिदनगपे-\nसTपआताशेकपाछूलगलरहैछैथ।िवधातेकKकीदोखदेबैन।रंग-रंगककलमरखनेरहैछैथिवधाता, \nजखैनजेहेनमनरहलैनतखैनतेहेनकलमसँिलखदइछैथ।” \nभौजीकबातसुिनहँसीलिगगेल।हँसीलगैककारणभेलजेदुिनयॉंकआिद-\nअ2ततँसभजनैएजेजेज2मलेलकओमरबेकरत।मुदाबीचकिजनगीमेकेतएभोिथयाजाइएसेबुझबेनेकरैए।एहनेबुिधआिरबुझिनहा\nिरअलापुरवालीभौजीसेहोछिथए।ओना, अलापुरवालीभौजीसासुरअिबते, िबनासासु-ससुरककहने, गाइयकथैर-\nगोबरसँलऽकऽखुआएब-िपयाएबमाल-जालकशुkकऽनेनेरहैथ, जइसँसाउसो-ससुरअपनपिरवारक\"मुखकाज–\nमानेपशुपालनकसभकाज–सँिनसिच2तजकAमने-मनभइयेगेलैथ।बजलॱ-  \n“भौजी, अहAजिनतेछीजेनेखुhारखनेछीआनेतइमेब2हैलेमाल-\nजालपोसनेछी।लऽदऽकऽएकगाहीमनुखेटाहमराघरमेअिछ।तइमेऐबेरकबीतलतीनमासजेरहलअिछआअखनोअिछओनाकोद \nमकेनिहअिछ, तैठामबिलहारीअहAकKअिछजेएहनोसमयमेदूटागाएसCहािरदसिकलोदूधकआमदनीपिरवारमेकेनेछी।” \nजिहनाकोनोबीतलघटनावाचलैतिजनगीकिZयाकबीचकिबचड़ैतिवचारमनकKउnफुिलतकरैएतिहनाअलापुरवालीभौ\nजीकKभेलैन, बजली-  \n“बौआ, केलहेदेहअिछतँएएहेनसमयमेअपनाकKसCहािररखलॱ, नइतँिबलैटजइतॱ।” \nअलापुरवालीभौजीकिवचारक\"वाहमेअपनकोनोपरवाहनिहरहल।खापिड़मेदेलमकइजकAअनेरेमुँहफुिटगेल-  \n“भौजी, ऐतीनमासकबैसारीमेमानेबािढ़एलहासमयमे, गामकयएहदेखैछीजेजँबोड़ो-\nकXाकिहसाबसँधानभेलरहैततँआइगामधनम-डलभेलरहैतमुदासेभऽगेलपौकेटकटलाहापरदेिशयाजकA, \nजेकराकानबछोिड़मुँहमेकोनोबोलनिहरहैत।गाममेजेतबोमाल-जाल, गाए-महॴसछलओहोरंग-िबरंगककारणे–रंग-\nिबरंगककारणभेल, खुएनाइ-पीएनाइसँलऽकऽबरसातीखढ़करोगकसंग-संगरखैकघर-दुआरधिर–\nसभटाउपैटगेल।ध2यवादअहAकKदी, जेअखनोअपनमुँहकलालीओहनेरखनेछीजेहेननीकसमयमेरहैछल।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमरबातसुिनअलापुरवालीभौजीकिवचार-धारमेजेनामोइनफुिटगेलैनतिहनाबजली-  \n“बौआ, मनुखबिनजखनधरतीपरजनमनेनेछीतखनजँअपनोजीबैकउपायसोिचनिहचलबतँजीबकेतेिदनसकैछी।” \nभौजीकिवचारसुिनमनजेनापसीजगेल।जँएहेनिवचार-\nशिPतनारीिकपु^खोमेजिगजाएतँओजkरअपनोआअपनासंगआनो-\nआनकKमनुखकशकलमेमानवबासBथािपतकऽलेत।मुदा...।अपनिजनगीकबेवहािरक\"वाहकKनुकावैचािरकधारमेभँिसयाइतब \nजलॱ-  \n“भौजी, लोकिककोनोझुठेबजैएजेबुिधबपजेठहोइछइ।तहूमेजँओबेवहािरकभऽजाएतँघीबोसँिचbनहोइतेअिछ।” \n‘घीबोसँिचbन’आिक‘बुिधबपजेठ’सुिनअलापुरवालीभौजीकमनजेना\"ेमाBपदकअवBथामेपहुँचगेलैनतिहनाभव-\nिवलहोइतबजली-  \n“बौआ, भगवानओहनेमाए-बापकपिरवारमेज2मदेलैन, िजनकादुिनयॉंकसCपैतमेिकछुओनेिहBसाछैन, \nछैनिसिरफअपनदेहभिरकसCपैतटा, \nतैठामजँदेहधुिननिहचलबतखनपारलागल।एकतँओहुनादेखैछीमनुखकओहनचािलअिछजेअनेरोलोककचीजोचोरबैएआदु\\बर-\nदानरदेखबलजोिरयोिछनैए, तैठामजँअपनोभिरनिहकरबतखनकएिदनचलब..!”  \nअलापुरवालीभौजीकिवचारसुिनअवाPभऽगेलॱ।B;ीगणरहैतअलापुरवालीभौजीककाजोआिवचारोदेख-\nसुिनअपनेमनअपनाकKिधbारएलगल।मुदाएकतँभौजीकआगूमेछी, \nदोसरझड़लेझAखुरिकएनेहोइमुदाछीतँपु^खेिकने।लगलेहािरयोमािनलेबउिचतथोड़ेहएत।तहूमेगोबरधनपाविनकिदनछी..! \nबजलॱ-  \n“भौजी, औझुकाजेपाबैनअिछओमाल-जालक, \nअसलमेओअहॴकछी।भोरेउिठकऽगाइयकथैरमेअ`सँलऽकऽकरमीकफूलतककबरवारीअहAबनौनिहहएब।” \n‘औझुकापाविनकनाओंसुिनतेभौजीजेनाभिरगामकसुडाहभेलमालकथैड़सभपरनजैरदौड़बैतबजली-  \n“जखनतीनबजेराितमेढोलकअवाजभेलआिकउिठकऽहAइ-हAइपिहनेपोखैरजाकरमी-लmीअनलॱ।लगलेथैर-\nगौबरकरैतखरैड़-बरैड़कऽसॱसेिचbन-चुनमुनकरैतिनपलॱ।पछाइतहाथ-पएरधोइगोधनपूजाशुkकेलॱ।” \nअनेरेमुहसँखिसपड़ल- “वाह..!”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमरमुहसँखसल‘वाह’सुिनअलापुरवालीभौजीजेनाअपनिजनगीमेभँिसयाइतबजली-  \n“िदनउिगतेजँदिलहाराचौरनइजाएबतँकाजपारलगत।भोरेअँगनाककाजसCहािरिकछुमुँहमेलऽलइछीआघोड़ाजकAदौ\nड़लजाइछी।जानउपैछघासकटैछी, तखनतँअबैत-अबैतबेरखिसपड़ैएआजखनकिनयकाजमेढीली-\nसीलीहएततखनतँभिरिदनमेपारोनेलागत।” \nदिलहाराचौरअढ़ाइ-तीनसाएबीघाकअिछ, जइमेिकछुिहBसामेपािनसुखनेउपजोहोइएआिकछुिहBसा, लगभगसािठ-\nसmैरबीघाकरकबाओहनअिछजइमेबारहोमासपािनरहनेअने^आघाससभसेहोअिछ, \nओहीदिलहाराचौरसँअलापुरवालीभौजीतेसरािदनपरघासआिनदुनूगाइकसेवाकरैछैथ।तीनमाससँबािढ़मेडुमलगामरहनेघास \nकखेितयोनिहयKभऽसकल, संगिहखेत-पथारकआिड़-धुरमेजेघासहोइए, सेहोनेभेल। \nअलापुरवालीभौजीकनहाइकसमयदेखअपनेमनकहलकजेबेवकूफजकAअTपनसमयनकिरतेछीजेएकैसमीसदीमे\nगाए-\nसुगरकलड़ाइदेखैछीआकमकािरणीअलापुरवालीभौजीकसमयसेहोदुइरकरैिछऐन।उिठकऽिवदाभेलॱिकदिछनिदससँरामेस \nरकKअबैतदेखिलऐ। \nरामेसरगामकमLयमवगjयपिरवारमेसचेिकसानीिजनगीधारणकेनेअिछ।एगारहटागाएपोिसपिरवारमेकृिषउnपािदत \nकारोबारपसारनेअिछ।बीसबीघाजमीनबलािकसान- \nरामेसरसमुिचतढंगसँघासकखेतीकरैतदसबखसँदूधककारोबारकरैतआिबरहलछलजेऐसालबािढ़कचलैतसभटानभऽगेलइ \n...।मनमेरामेसरक\"ितदयाजगलेछल, मुदाहमकइयेकीसकैिछऐ, एतबेनेजेबोल-\nभरोसदेबइ।लगअिबतेरामेसरककननमुँहदेखअपनोछातीफािटगेल।बजलॱ-  \n“रामेसर, िकCहर-िकCहर?”  \nरामेसरबाजल-  \n“केतएजाएब।वौआइछी।” \n \nश\\दसंfया : १७४८, ितिथ : ०६नवCबर२०१९ \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िच;कला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचAक िलंक \nपर जाउ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकUइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n \nिवदेहक िकछु िवशेष|क :- \n१) हाइकू िवशेष|क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष|क २१ म अंक ,  १ नवCबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िव शेष|क ६७ म अंक , १ अPटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहnय िवशेष|क ७० म अंक , १५ नवCबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष|क ७२ म अंक १५ िदसCबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष|क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष|क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगBत २०१२   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिPत गजल िवशेष|क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_20 13_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीा िवशेष|क १४२ म, अंक १५ नवCबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक|त िमI मधुप िवशेष|क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव2द ठाकुर िवशेष|क १८९ म अंक १ नवCबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च2r ठाकुर अिनल िवशेष|क १९१ म अंक १ िदसCबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सCमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ\"ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथ ली सी.डी./ अबम  गीत  संगीत  िवशेष|क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलेखकसं आमंि;त  रचनापर  आम ंि;त  आलोचकक  िटTपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प|च टा किवता आ ओइपर  मधुका2त  झाक  िटTपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  \"साद  म-डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संBकरण  िव देहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n\"काशन   नीचAक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पि;काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवIेo  रचनाक  एकटा समाना2तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली \"ब2ध -िनब2ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÆय उnसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उnसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली \"ब2ध -िनब2ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be th e official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सCमान : सCमान-सूची \n  \nअपन मंतJय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहnय आ2दोलन: मानुषीिमह संBकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सवUिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n\"थम मैिथली पािक ई-पि;का ISSN 2229-547X VIDEHAसCपादक: गजे2r ठाकुर। सह-सCपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सCपादक: राम िवलास साहु, न2द िवलास राय, स2दीप कुमार साफी आ मु`ाजी \n(मनोज कुमार कण)। सCपादक- नाटक-रंगमंच-चलिच;- बेचन ठाकुर। सCपादक- सूचना-सCपक-समाद- पूनम \nमंडल। सCपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उnपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ\"कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उmरदाियnव लेखक गणक मLय \nछि2ह)editorial.staff.videha@gmail.com कK मेल अटैचमे-टक kपमK .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÎटमे पठा सकै छिथ। एतऽ \"कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संÏहकmU लोकिनक लगमे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरहति2ह, मा; एकर \"थम \"काशनक/ ि\"ंट-वेब आकUइवक/ आकUइवक अनुवादक आ आकUइवक ई-\"काशन/ \nि\"ंट-\"काशनक अिधकार ऐ ई-पि;काकK छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयटीक/ पािरIिमकक \"ावधान नै छै। तK रॉयटीक/ पािरIि मकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआÏह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिTत पिरचय आ अपन Bकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल \"काशनक हेतु िवदेह (पािक) \nई पि;काकK देल जा रहल अिछ। मेल \"ाTत होयबाक बाद यथासंभव शीÑ ( सात िदनक भीतर) एकर \n\"काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पि;काकK Iीमित लम ी ठाकुर eारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकK ई \"कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -20 20  सवUिधकार  सुरित।  िवदेहमे \"कािशत  सभटा रचना आ आकUइवक  सवUिधकार  \nरचनाकार  आ संÏहकmUक  लगमे छि2ह।  ५ जुलाई  २००४  कK \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृmसँ \"ारCभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  \"थम  उपिBथितक  या;ा िवदेह - \"थम  मैिथली पािक  ई \nपि;का धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई \"कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृm  'िवदेह ' ई-पि;काक  \"वPताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृmक  एÏीगेटरक  kपमे \n\"युPत  भऽ रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पि;का ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \nixdGaxdSignAaxdMaxdKa xdSignI7MxdJaxdNaxdGaxdSignIi , xdJaxdGaxdDaxdSignIixdSha xdPRaxdSaxdSignAaxdDa xdMaxdNnDdaxdLa , xdPaxdSignVocalicRxdSsTtha xdSa xdAnusvara xdKhYaxdSignAa-161  \nii xdPRaxdBaxdNDha-xdSignIxdNaxdBaxdNDha-xdSaxdMaxdSignAaxdLaxdSignOxdCaxdNaxdSignAa , xdGaxdJaxdSignExdNDRa xdTthaxdSignAaxdKa xdSignU xdRa , xdPaxdSignVocalicRxdSsTtha xdSa xdAnusvara xdKhYaxdSignAa- 224 \niiixdPRaxdBaxdNDha-xdSignIxdNaxdBaxdNDha-xdSaxdMaxdSignAaxdLaxdSignOxdCaxdNaxdSignAa (xdSignIxdVaxdDaxdSignExdHa-xdSaxdDaxdSignExdHa- 10), xdGaxdJaxdSignExdNDRa xdTthaxdSignAaxdKa xdSignU xdRa, xdPaxdSignVocalicRxdSsTtha xdSa xdAnusvara xdKhYaxdSignAa- 414 \nivxdPRaxdBaxdNDha-xdSignIxdNaxdBaxdNDha-xdSaxdMaxdSignAaxdLaxdSignOxdCaxdNaxdSignAa (xdSignIxdVaxdDaxdSignExdHa-xdSaxdDaxdSignExdHa- 10), xdGaxdJaxdSignExdNDRa xdTthaxdSignAaxdKa xdSignU xdRa, xdPaxdSignVocalicRxdSsTtha xdSa xdAnusvara xdKhYaxdSignAa- 223 \nvxdPRaxdBaxdNDha-xdSignIxdNaxdBaxdNDha-xdSaxdMaxdSignAaxdLaxdSignOxdCaxdNaxdSignAa  (xdSignIxdVaxdDaxdSignExdHa-xdSaxdDaxdSignExdHa- 10), xdGaxdJaxdSignExdNDRa xdTthaxdSignAaxdKa xdSignU xdRa , xdPaxdSignVocalicRxdSsTtha xdSa xdAnusvara xdKhYaxdSignAa- 415 \nvixdPRaxdBaxdNDha-xdSignIxdNaxdBaxdNDha-xdSaxdMaxdSignAaxdLaxdSignOxdCaxdNaxdSignAa (xdSignIxdVaxdDaxdSignExdHa-xdSaxdDaxdSignExdHa- 10), xdGaxdJaxdSignExdNDRa xdTthaxdSignAaxdKa xdSignU xdRa, xdPaxdSignVocalicRxdSsTtha xdSa xdAnusvara xdKhYaxdSignAa- 221-22   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९१  म अंक  ०१ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९१) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \nviixdGaxdSignAaxdMaxdKa xdSignI7MxdJaxdNaxdGaxdSignIi, xdJaxdGaxdDaxdSignIixdSha xdPRaxdSaxdSignAaxdDa xdMaxdNnDdaxdLa, xdPaxdSignVocalicRxdSsTtha xdSa xdAnusvara xdKhYaxdSignAa- 207 \nviiixdPRaxdBaxdNDha-xdSignIxdNaxdBaxdNDha-xdSaxdMaxdSignAaxdLaxdSignOxdCaxdNaxdSignAa (xdSignIxdVaxdDaxdSignExdHa-xdSaxdDaxdSignExdHa- 10), xdGaxdJaxdSignExdNDRa xdTthaxdSignAaxdKa xdSignU xdRa, xdPaxdSignVocalicRxdSsTtha xdSa xdAnusvara xdKhYaxdSignAa- 415 \nixxdPRaxdBaxdNDha-xdSignIxdNaxdBaxdNDha-xdSaxdMaxdSignAaxdLaxdSignOxdCaxdNaxdSignAa (xdSignIxdVaxdDaxdSignExdHa-xdSaxdDaxdSignExdHa- 10), xdGaxdJaxdSignExdNDRa xdTthaxdSignAaxdKa xdSignU xdRa, xdPaxdSignVocalicRxdSsTtha xdSa xdAnusvara xdKhYaxdSignAa- 415-16 \nxxdPRaxdBaxdNDha-xdSignIxdNaxdBaxdNDha-xdSaxdMaxdSignAaxdLaxdSignOxdCaxdNaxdSignAa (xdSignIxdVaxdDaxdSignExdHa-xdSaxdDaxdSignExdHa- 10), xdGaxdJaxdSignExdNDRa xdTthaxdSignAaxdKa xdSignU xdRa, xdPaxdSignVocalicRxdSsTtha xdSa xdAnusvara xdKhYaxdSignAa- 416 \nxixdPRaxdBaxdNDha-xdSignIxdNaxdBaxdNDha-xdSaxdMaxdSignAaxdLaxdSignOxdCaxdNaxdSignAa (xdSignIxdVaxdDaxdSignExdHa-xdSaxdDaxdSignExdHa- 10), xdGaxdJaxdSignExdNDRa xdTthaxdSignAaxdKa xdSignU xdRa, xdPaxdSignVocalicRxdSsTtha xdSa xdAnusvara xdKhYaxdSignAa-247-48 \nxiixdUxdKaxdDddhaxdSignUu7alt xdSaxdMaxdYa, xdJaxdGaxdDaxdSignIixdSha xdPRaxdSaxdSignAaxdDa xdMaxdNnDdaxdLa, xdPaxdSignVocalicRxdSsTtha xdSa xdAnusvara xdKhYaxdSignAa- 93  ","size_mb":0.36,"has_text":true},"Videha 292.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 292.pdf","name":"Videha 292.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २९२  म अंक  १५  फरबरी २०२०  (वष १३  मास  १४६  अंक  २९२ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n #दीप पु&पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म.डल--  जगदीश #साद म.डलक ‘बज1ता-बुझ1ता’ \n \n \n३. \n आशीष अनिच1हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश #साद म.डलक लघुकथा- बुढ़ापा \n \n \n \n \n#दीप पु&प  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगजल- १ \nअजान बौक \nभसान बौक \n \nनचैत लाश \nमसान बौक \n \nमरैत गाछ \nमचान बौक \n \nसधैत पाय \nिमलान बौक \n \nखटैत लोक \nदलान बौक \n \nभरैत पेट \nथकान बौक \n \nबहैत गाम \nिनशान बौक \n \nकटैत गाय \nबथान बौक \n \nबढ़ैत दाम \nिनदान बौक \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजरैत खेत \nिकसान बौक  \n \n(12121सभ  पEितमे)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nकने Fयान एGहर आनल जाए \nघामक जाित कोन मानल जाए \n \nछै छाHी-दूध धोिधबला लेल \nभूखल लेल सIु सानल जाए \n \nच1दा-चुटकी फेरो बटोरबै \nहँ यौ तK कीतन ठानल जाए \n \nसभा मFय जे उिचत गMप कहता \nहुनका पंचे नै मानल जाए \n \nछागर-बकरी देने छै धरना \nबाघ हमर नेता गानल जाए  \n \n (222222222,बहरे मीर) \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nउमेश म.डल  \nजगदीश #साद म.डलक ‘बज1ता-बुझ1ता’ \n \nबज1ता-बुझ1ता (2013) : #Qतुत पोथी कथाकारक िRतीय बीहैन कथा-संSह िथक। एिह पोथीक \nपिहल संQकरण; Wुित #काशन, िदXलीसँ 2013 ईQवीमे #कािशत भेल अिछ। 30.11.2013क शिन \nिदन 80म कथा गो[ी- िनमलीमे अनुम.डल पदािधकारी Wी अ\\ण  कुमार िसंहजीक, डॉ. बचे^र झा, \nडॉ. रामाशीष िसंह, #ो. धीरे1_ कुमार, Wी रामजी #साद म.डल, डॉ. अशोक अिवचल आिद िवRानक \nसंग कथाकार जगदीश #साद म.डलजीक सम` एिह पोथीक लोकापण भेल अिछ।i पछाित, पXलवी \n#काशन- िनमली (सुपौल)सँ सेहो अिSम संQकरण #कािशत होइत रहल; वतमानमे चािरम संQकरण \n(2018) उपलcध अिछ।   \n#Qतुत संSहक #dयेक कथा अलग-अलग सामािजक मुeाकK लए कऽ बुनल गेल अिछ। आजुक \nपिरवेशमे भऽ रहल सामािजक पिरवतन ओ उथल-पुथलकK एिह संSहक सभ कथा िकछु-ने-िकछु रेखhिकत \nकरैत अिछ। कहल जा सकैछ,‘बज1ता-बुझ1ता’ iयिjतगत ओ सामािजक Qतरपर भऽ रहल उथल-\nपुथलक एकटा दQतावेज िथक।  \nएिह संSहमे 68 गोट बीहैन कथा (Seed Stories) आएल अिछ। sमश: सभ कथाक शीषक \nिनthिकत अिछ- ‘कचोट’,‘कEच सूत’,‘बुधनी दादी’,‘िख लतोड़’,‘मुँह-कान’,‘अनिदना’,‘अपन काज’,‘दूरी’,‘पुरनी \nभौजी’,‘छुिट गेल’,‘कािH  िदन’,‘अMपन हािर’,‘कनफुसकी’,‘मुँहक बात मुहKमे’,‘कनीटा बात’,‘गित-\nगुeा’,‘िबसवास’,‘कचहिरया भाय’,‘गोहाइर’,‘िशवजीक डाक-\nबाक्’,‘सोग’,‘पनचैती’,‘कनमन’,‘अजाित’,‘पटोर’,‘फुिस याह’,‘गित-मुिj त’,‘चौकीदारी’,‘झगड़ाउ-झोटैला’,‘घबाह \nwयूशन’,‘दादी-मE’,‘पटोटन’,‘मुसाइ पि. डत’,‘भरमे-सरम’,‘देखल िदन’,‘फxझैत’,‘अकास दीप’,‘बुिध-\nबिधया’,‘पहाड़क बेथा’,‘उमकी’,‘बज1 ता-बुझ1 ता’,‘चमरोग’,‘शंका’,‘ओसार’,‘छोटका काका’,‘सीमा-सरहद’,‘रमैत \nजोगी बोहैत पािन’,‘गंजन’,‘सजए’,‘घटक बाबा’,‘आने जकE’,‘दान-दिछना’,‘उड़हैड़’,‘मdहािन’,‘मेकचो’,‘झुटका \nिवदाइ’,‘मुँहक खितयान’,‘कोसिलया’,‘हूिस  गेल’,‘पोखला कटहर’,‘सरही सौबजा’,‘तेरहो करम’,‘डुमैत \nिजनगी’,‘चोर-िस पाही’,‘दूधबला’,‘टाइिप Qट’,‘समदाही’ आ अि1तम कथा अिछ- ‘बुिढ़ या दादी।’  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n20 गोट कथाक सामा1य अथ #Qतुत कएल जा रहल अिछ। संSह पिहल कथा िथक ‘कचोट ’, एिह \nकथामे कथाकार Qवयं एक पाy छिथ आ दोसर पाy छिथ िदनेश। एिह कथामे मFयम वगक मजबुरीकK \nहू-ब-हू देखाओल गेल अिछ। ओहन पिरवारमे पढ़बाक-िलखबाक इzछा रिहतो िव{ाथ|कK जीवन-यापन \nसGब1धी आन-आन काजक मजबूरीमे कोना बाझल रहए पड़ैत छैक, जािह कारणे Qकूल निह जा पबैत \nअिछ।तकर नीक िचyण एिह कथामे िदनेशक माFयमसँ कथाकार कएलिन अिछ।  \n \n2. ‘कEच सूत ’,  कथामे दू जाितक िमyमे छोट-छीन बात लऽ कऽ आपसी मत-िभ}ताकK देखार \nकरैत कथाकार एिह कथामे देखौलि1ह अिछ जे एकठाम रहबाक कारणे दू जाितक लोकमे िभ}ता तँ \nअिछ मुदा ओ कEच सूतमे बा1हल अिछ जे कखनहुँ टुिट सकैए। \n \n3. ‘बुधनी दादी’, कथामे कथाकार गामक बुढ़-बुजुगक दशाकK देखेबाक #यास कएलिन अिछ। \nिधया-पुता बाहर कमा रहल छि1ह आ ओ बुढ़-बुजुग सभ िकछु अछैत असग\\आ जीवन जीबाक लेल \nअिभशMत छिथ। बुधनी दादी बजलीह- “बुzची, जीबैक मन होइए मुदा तेहेन-तेहेन आपैत-िवपैत सभ अिछ \nजे होइए तइसँ नीक भरमे-सरमे मिर जाइ।”ii \n \n4. ‘िखलतोड़ ’, कथाक माFयमसँ Wी जगदीश #साद म.डलजीसैाि1तक ान ओ #ायोिगक ानक \nबीचक अ1तरकK बुझेबाक #यास कएलिन अिछ। संगिह आधुिनक िश`ा आ ान #ाMत केिनहार लोकमे \n#ायोिगक ानक कमी कोन तरहK iयाMत अिछ तकरा सेहो एिह कथाक माFयमसँ कथाकार िचित \nकएलिन अिछ। एिह कथामे दू गोट पाy अिछ- 1. िदनानाथ, 2. दयाका1त। \n \n5. ‘मुँह -कान ’, कथामे आजुक आिथक युगमे कजक चsiयूहमे फँसैत लोकक दशाक वणन भेल \nअिछ। सुनरलालआमनधन काका नामक पाyक बीच एिह कथाकK गिढ़ कथाकार इशारा कएलिन अिछ जे \nआिथक युगमे कज लेब तँ आसान अिछ, मुदा ओकरा वापस करब किठन िकएक भऽ जाइत अिछ। \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n6. ‘अनिदना’, अनिदना कथा आजुक िश`ा-iयवQथाक दुदशाक उघािटत करैत अिछ। एक तँ \nQकूल सभ िश`क िवहीन अिछ आ जे िश`क छिथयो, हुनकासँ पढ़ाइ-िलखाइसँ बेसी आन-आन काज \nलेल जाइत अिछ, जािहसँ पढ़ाइ-िलखाइ रसातलमे जा रहल अिछ। चहुतरफा ास एकर उदाहरण \nिथक। रामिकसुन आ अमरनाथ माQटर साहैब, एिह दू पाyक बीच कथाकK गढ़ल गेल अिछ। रामिकसुन \nकहलकि1ह- “होउ, अहॴ सबहक जुग-जमाना छी, जे काटब से कािट िलअ।” रामिकसुनक ‘काटब’ \nसुिन अमरनाथ अािदत होइत बजला- “ठीके ने अहE कहै छी। अपना सभकK जे सभसँ छोटका िदन \nअिछ, ओइमे कथीक छुी होइए से बुझल अिछ?”, रामिकसुन बजलाह- “निह।” माQटर साहैब \nकहलिखन- “बड़ा िदनक!”iii \n \n7. ‘अपन काज ’, कथाकK भोला आ कपलेसर नामक दू पाyक बीच गढ़ल गेल अिछ। अपना \nएिहठामक खेती-बाड़ीक बदलैत पिरदृयक जीव1त वणन एिह कथामे कएल गेल अिछ। िकसान \nपारGपिरक खेती छोिड़ iयवसाियक खेती िदिस बिढ़ तँ रहल अिछ, बढ़ाओलो जा रहल छैक, नीक बात, \nमुदा तािह लेल ानसँ वंिचत रहबाक वा रखबाक िQथित सेहो iयाMत अिछ। ताहू तरफ कथाकार \nइशारा कएलिन अिछ। \n \n8. ‘दूरी’, कथामे बाबा-आ पोताक बीच वातलापसँ पित-पीक बीचक नाजुक सGब1धक झलक \nदेखाओल गेल अिछ। एिह कथामे ई बताओल गेल अिछ जे दू अलग-अलग माहौलमे पलल-बढ़ल पुख \nआ Qyी बीच एहन दूरी रिहतो कोना एकिहठाम रहैत अिछ। \n \n9. ‘पुरनी भौजी’, एिह कथामे गामक िजनगीक बीच पोता-पोतीक संग एकटा दादी केर दुलार-\nमलाड़क वणन कथाकार कयने छिथ। दादी लेल दस बखक पोताक #- ‘मीरा माने की भेल, दाय’ \nसँकथाक अ1त होइत अिछ। एिह #क माFयमसँ कथाकार इशारा कएलिन अिछ जे कोना ानक \nसहजता #भािवत भेल जा रहल अिछ। \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n10. ‘छुिट गेल ’, कथाकK सािवyीआ काशीनाथ नामक पाyक बीच कथाकार म.डलजी गढ़ने छिथ। \nएक िदिस तँ छोट बzचीक बाल-सुलभ वाI छैक, जे अपन बाबा  िदया लोकक बजनाइ अपना बाबाकK \nसुना रहल छै, तँ दोसर िदिस बाबाक आdमानक वणन अिछ जे गिरयाएब छोिड़ देलिख1ह। “अबै छेलॱ \nतँ अहE-दे लोक सभ बजै छला जे ओ आब केकरो नै गिरयबै छिथन।” …गािरक नाओं सुिन सािवyीकK \nअनुकूल बनबैत काशीनाथ कहलिखन- “बुzची, केतेकK गिरयाएब। अपने मुँह दुखा जाइए। छोिड़ देिलऐ \nतँए छुिट गेल।” \n \n11. ‘कािH िदन ’, कथामे कथाकारQवयं दुनू परानी पाy छिथ। कथाकार एिह कथाक माFयमसँई \nबतेबाक #यास कएलिन अिछ जे छु_ कारणK दूटा गाम अपनिह भीड़ जाइए, लिड़ जाइए। तकर \nफलाफल नुकसान होइत छैक, जे कतेको लोककK iयिjतगत आ साम ािजक Qतरपर सेहो भुगतए पड़ैत \nछैक। कथाकार पीकK कहलिखन- “पैछला सालक भट िदन की भेलै से अखनो ने बुझै छी। एतबे \nदेखै छी जे दुनू गामक बीच खूब मािर भेल। दुनू गामक लोक झोरा लऽ लऽ कोट-कचहरी करैए। चाहे \nजेकर गोटी लाल होइ तइसँ हमरा कोन मतलब। छगु1तामे पड़ल छी जे मािर केलक कोइ, रोजी-रोटी \nहमर केना छीना गेल, एकठाम रिहतो दुनू गामक आबा-जाही िकए ब} भऽ गेल? अपना खेत-पथार अिछ \nजे अपने आिगए-पािनयK िनमहब!”iv \n \n12. ‘अMपन हािर ’, कथामे कथाकार Qवयं पित-पीक बीचक सGब1ध आ िधया-पुताक #ित माए-\nबापक iयवहारक वणन कयने छिथ। कथाकार बहुत अXपिह शcदमे iयवहारक पूण िववरण #Qतुत \nकएलिन अिछ। \n \n32. ‘कनफुसकी’, कथामे गामक दू iयिjतक बीच दोQती आ ओिह दोQतीमे नुकाएल  अिव^ासकK \nरेखhकन भेल अिछ। पिहल iयिjत सोहन नामक नवयुवक आ दोसर Qवयं कथाकार एिह कथाक पाy \n\\पमे उपिQथत भेल छिथ। जे दोQतीमे नुकाएल नीक-बेजा केर छोट-छीन आलेख सदृश #Qतुत करबामे \nसफल भेल छिथ। \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n13. ‘समदाही’, कथाक माFयमसँ कथाकार दूटा पी राखैबला लोकक केहन दुदशा होइत छै आ ओ \nकोना दॉंत तरक जीह जकॉं जीबैत अिछ, तकर सटीक वणन करैत ओकरापर आ`ेप सेहो कएलिन \nअिछ।  \n \n14. ‘मुँहक बात मुहKमे’, कथामे दू गोट पाy अिछ पिहल- बिहरा माएआ दोसर घटक। कथाकार \nएिह कथामे एकटा माइक वारदुताकK देखेबाक #यास कएलिन अिछ। संगिह गाम-घरमे अजीब आ अजगुत \nनाओं रखबाक #था िदिस सेहो Fयान आकृ करयबाक भरपूर #यास कएलिन अिछ। \n \n15. ‘कनीटा बात ’ कथामे िव^ासघातक पिरणामकK रेखhिकत कएल गेल अिछ। कथाकार आ पढ़ुआ \nकाका एिह कथाक पाy छिथ। बहुत कम शcदमे पैघ गMप रखबाक कलाक #दशन सेहो एिह कथामे \nकथाकार कएलिन अिछ।  \n \n16. ‘गित -गुeा’, कथामे दू गोट पाy अिछ, पिहल सुखदेव आ दोसर खुशीलाल बाबा। ई कथा \nवतमान समयमे जे गामक िकसानक दुदशाक अिछ, तकर छोट-छीन दQतावेज सदृश अिछ।  \nसोलह वषपर आएल सुखदेवकK अपन हाल-चाल खुशीलाल बाबा सुनबैत छिथ- “बौआ, ऐठामक \nिगरहQतकK कोनो गित-गुeा अिछ। धार मािट दुइर कऽ देलक! कोसी नहर ठीकेदार खा गेल! मौनसूनी \nबखकK रौदी खा गेल! की कहबह..!”v एिह कथामे कथाकार ईहो कहबामे पाछू निह रहला जे खेती-\nबाड़ी छोिड़ गामसँ शहर पलायन कए नौकरी-चाकरी करैबला लोक आिथक \\पK िकसानसँ बेसी नीक \nQथानपर छिथ। \n \n17. ‘िबसवास ’, कथाक माFयमसँ कथाकार सGब1धक बीचक माया आ ममताकK नीक रेखािचy \nखॴचलिन अिछ। एकटा डॉjटर जे पूरा दुिनयॉंक रोगीक ऑपरेशन करैत अिछओ अपन सखा-सGब1धीक \nऑपरेशन निह कए सकैत अिछ, िकएक तँ शXय-िsयाक दौरान माया आ ममताक कारणे छाती दहिल \nसकैत छि1ह। ई स1देह डॉjटर परमेसरकजेठ भाय भागेसरकK भेलिन तँए ओ अपन भाएसँ ऑपरेशन निह  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकरा दोसर डॉjटरसँ करबौलिन। पुछलापर कहबो केलिखन-  \n“बौआ, अहE साधारण Wेणीक लोक नइ छी जे िकछु किह देब। दू \\पमे ान काज करै छइ। \nगुण आ िनगुण। अहE छोट भाए छी, जखन पेट कािटतॱ तखन छाती दहैिलयो सकै छल। मुदा देखैक \nजे भार देलॱ से अही दुआरे जे अपन जेठ भाय बुिझ नीकसँ तकितयान करब।”vi \n \n18. ‘कचहिरया भाय ’, कथामे दू गोट पाy sमश: ‘कचहिरया भाय’ आ ‘नीरस’ नामक iयिjतक \nबीच जीवनक अि1तम अवQथामे गMप-सMप जीवनानुभवक साझा करबौलिन अिछ। िकछु लोक \nमोकदमाबाज होइत छिथ से पूरा िजनगी ओिह मोकदमाबाजीमे बरबाद कऽ लैत छिथ आ बाल-बzचा सेहो \nएिह पाछE बरबाद भऽ जाइत छि1ह। जकर उदाहरण कचहिरया भाइकK बनबैत कथाकार सचेत कएलिन \nअिछ जे कोनहु चीजक आदित निह हेबक चाही, आदत पातापक कारण होइछ।अत: आवयकता भिर \nमतलब राखक चाही। \n \n19. ‘गोहाइर ’, कथामे ‘भगत’क संग ‘कथाकार’ Qवयं एक पाy छिथ। अनुभवाdमक शैलीमे कथाक \nिचy #Qतुत कए कथाकार देखौलिन अिछ जे अ1ध-िव^ासक जालमे फँसल लोकक दशा केहन अिछ। \nसंगिह ओिह जालसँ िनकलबाक छटपटाहट ओ संघषकK सेहो कथाकार रेखhिकत कएल मुदा पूरा जतन \nकएलाक उपरा1तहुँ पिरिQथितवश लोक ओिह जालसँ िनकिल निह पबैत अिछ, बिXक उIरोIर ओिह \nजालमे ओझराएले रिह जाइत अिछ। \n \n20 . ‘पनचैती’, कथामे आमजनक बेथा आ ओिह बेथाक मजा लैत सरकारी तंy आ राजनेताक \nखेलवाड़क नीक िचyण एिह कथामे भेल अिछ। #िस इि1दरा आवास कायsममे सरकारी तंyक घूस-\nपचक सजीव िचyण करैत कथाकार सोनेलाल बाबाकबेथाकK तखन सोझा अनलिन जखन #ितिनिध \nकहलकैन- “आइक युगमे िबना खुऔने-पीऔने काज चलै छइ?”viiतािहपर सोनेलाल बाबा अपनाकK \nिनहdथा बुिझ बजलाह- “ई बात ओइ िदन िकए ने कहलॱ जइ िदन हमरो हाथमे भट छल।” \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआशीष अनिच1हार \nगजल \nहम सुंदर कहबौ तॲ कचनार बुिझ िलह \nसुंदरतम कहने िसंगरहार बुिझ िलह \n \nपरदा रहबे करतै संसारक कारण \nसतल कहने तॲ बेसGहार बुिझ िलह \n \nशcदसँ पता चिल जाइ छै के कहने छै \nहम िवकास कहबौ तॲ सरकार बुिझ िलह \n \nमतलब अपन अराFयसँ छै चाहे जे हो \nहम करेज कहबौ तॲ दरबार बुिझ िलह \n \nभोरका लाली बिन हाथ छूतौ तोरा \nहम कॲढ़ी बुझबौ तॲ भकरार बुिझ िलह \n \nसं1यास केर मतलब चरम आसिjत छै \nहम समािध कहबौ तॲ संसार बुिझ िलह \n \nआब ज\\री नै छै संबंध िनमाहब \nअपना सन लिगतो अनिच1हार बुिझ िलह \n \nसभ पEितमे  222-222-222-22 माyाsम अिछ।  दू टा अलग-अलग लघुकK दीघ मानबाक छूट लेल गेल \nअिछ। \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nजगदीश #साद म.डल \nबुढ़ापा \n \nबुढ़ापािजनगीकएकअवQथाछी।ज1मलेलबzचासमैयकसंगबढ़ैत, बालपन-सँ-ढेरपनआढेरपर-सँ-\nचेगरहोइतवृावQथा#ाMतकरैतदुिनयEसँिवदाहोइछैथ।एहेनगित-िविधिसफमनुखेटा-कनिहदुिनयEकसभजीवो-ज1तुआचर-\nअचरवQतुकसंगसेहोहोइतेअिछ।तँएज1मआमृdयुकKलोकअकाwबुझैछैथ।जेकरउदयहोइएओकरअQतोहोइतेअिछ।अका\nwबुझैकमानेईनिहजेिसफमािनलेलॱ, \nमानीवानइमानीमुदाकालचsकsममेसेहेबेकरत।जँसdयकKमािनलीतँओान\\पीसोनाकसुग1धभेलआजँनिहमानीतँओिवचार \nकदुग1धिवचरणभेल।ईतँभेलिजनगी, मुदाऐिजनगीकबीचजीवनकअनेकोअवQथाअिछ। \nजीवनकमानेिसफदेहेटानिह, \nदेहकभीतरदेहीसँलऽकऽमिहककमेहीधिरकचsसेहोअिछ।अहीचsकKिकयोकृ&णजकEसुदशनधारणकरैतमहाभारतरचैछैथतँ\nिकयोजम-जमराजकचsमेपिड़जमलोकरचैछैथ। \nखाएरजेजेरचैछैथमुदादुिनयEतँदुिनयEछीजेसभकथुसँभरल-पुरलअिछए, तखनतँजेजेहेनिबछिनहारसेतेहेनफल-\nपातलोिढ़जीवनअपणकसंगतपणकरिनहारसेहोछिथए।अहीदुिनयॉंमेहमरोगामअिछ।जेकरनाओं‘उिचतपुर’छी।उिचतपुरमेउ \nिचतलालबाबासनवृलोकसेहोछिथए। \nअQसीबखटपलउिचतलालबाबाकदेहकचामसभढीलभऽकेतौ-केतौसमटलोछैनआकेतौ-केतौलटैिकयोगेलैनअिछ, \nमुदामनकजेकामनाक#वाहछैनओअखनोओहनेछैनजेअपनचढ़ैतिजनगीमेअजनकेनेछला। \nअसलमेउिचतलालबाबाअपनचढ़ैतिजनगीमेओहनकामनाकधारअपनबाबाकधारमे#वािहतहोइतअपनाजीवनकKभिjत \n\\पेपालनकरैतिपताकधारमे#वािहतहोइतरहलाजइसँसमैयक#भावओतेकनिहिझकझोरकऽसकलैनजेतेअनकादेखमेअबैए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपनदैनंिदनकिजनगीककालsमेउिचतलालबाबासमैपरगामकनाच-\nगानदेखैलेदरबxजापरबैसलेछलािकिवलासबाबाकअड़हैटसुनलैन।ओना, चोट-चाटसँथकुचाएलआिकसEप-\nछुछुनिरकछुअललोकजेनाअड़हैटमारैएतइसँिभ}िवलासबाबाकअड़हैटबुिझपड़लैनमुदाउिचतलालबाबाQपनिहबुिझपेलाजे\nिवलासभायिकएरQतापरआिबअड़हैटमािररहलछैथ?  \nQपकरैलेउिचतलालबाबाकखनोकानठाढ़करैछलातँकखनोकानकपाछूहाथकबा1हबाि1हसुनएचाहैछला।कीबात \nिछऐजेिदनकअखनपिहलुकेपहर–मानेिभनसुरकेपहर–छीतखनएनािकएिवलासभायअड़हैटमािररहलाअिछ..?  \nअपनाजनैतउिचतलालबाबाकेतबोसुनैकपिरयासकेलैनमुदािवलासबाबाकमुँहकबातबाहरेरहलैनमानेअकानेरहलैन। \nतैबीचिवलासबाबाडेगे-डेगससरैतउिचतलालबाबािदसबढ़ैतआिबरहलछला।उिचतलालबाबाकदरबxजासँकनीफिर ेरहैथ, \nमुदापिहलुकाअपे`ािवलासबाबालगमेआिबतड़कैतबजला-  \n“चािललोकअपनेिबगािड़लेलकअिछआदोखीबनबैएघरकबुढ़-पुरानकK..!”  \nिवलासबाबाकसभबातउिचतलालबाबासुनलैन।िकछुबातनीकोबुिझपड़लैनआिकछुअधलोबुिझपड़लैन। \nपिरवारमेजिहनाउिचतलालबाबारहैछैथतिहनािवलासोबाबारहैछैथ।जिहनातीनपीढ़ीकपिरवारउिचतलालबाबाकछैन \nतिहनातीनपीढ़ीकपिरवारिवलासोबाबाकछै1हे।उिचतलालबाबाअपनाढंगकसGब1धपिरवारकजन-जनसँजोिड़नेनेछैथ, \nजखनिकिवलासबाबाकKसेनिहछैन, जन-जनकमन-मनमेखािधबनलछैन।अपन-अपनिवचारकबीचसभछैन, \nजइसँपिरवािरककोनोिवचारधारापिरवारकछै1हेनिह। \nतैबीचिवलासबाबाउिचतलालबाबाकसोझहामेपहुँचगेलछला।उिचतलालबाबाकKसोझमेदेखतेिवलासबाबाओिहनाझपै\nटकऽबजलाजेनासभदोखउिचतेलालबाबाकहोइन-  \n“उिचतभाय! घरकसभकहैएजेजिहनामुरहीपेटिबगाड़ैएतिहनाघरकबुड़हा-बुड़हीघरिबगािड़रहलछैथ, \nसेएहेनकहबहोइ?”  \nिवलासबाबाकबातसुिनजिनजाितजकEटप-\nदेउिचतलालबाबानइबजला।जिनजाितजकEकमानेभेलजेकोनोबातसुनीवानइसुनी, \nबुझीवानइबुझीमुदाएकलाड़ैनचािलदेबेकरब।एकटाबातसुिननेनेओइिवचारवाओइकाजकसव¡ग\\पकKथोड़ेबुिझपाएबजेधॉंइ-\nदेआगूककड़ीजोिड़देब।यएहिवचारउिचतलालबाबाकमुँहकKरोकनेरहैनतँएतारतमकरैतमुँहब}ेरखनेछला।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएकतोड़बािजिवलासबाबाअपनकानठाढ़केनेरहलाजेउिचतभायकीकहैछैथ।िकछुबजतातखननेकोनोतोड़-\nजोड़लेलपूरकवाअनपूरक#दोहराएब...।मुदासेतँउिचतलालबाबाकKचुपरहनेिवलासबाबाकKभेिटयेनेरहलछेलैन।जइसँदेह-\nहाथतँथरथराइतरहैनमुदामुहसँिकछुबािजनइरहलछला।तहीकाल, ओहीरQतेअपनेकमरसाइरहँसुआ-\nखुरपीठीककरबएजाइतरही। \nओना, एकउमेिरयारहनेउिचतलालबाबाआिवलासबाबाकबीचबेसीकालएकठामबैसारोरहैछैन, गपो-\nसMपहोइतेरहैछैन।किहयो-कालपोखिरकपािनमेटपबजकEअसिथरेसँदुनूगोरेबीचकटपानटिपजाइछैथआकिहयो-कालर ा-\nटोकीकसंगकहा-कहीसेहोहोइतेरहैछैन, जेअपनोबुझलअिछआओहोदुनूगोरेअपन-अपनबुिझतेछैथ।खाएर, \nजेजेबुझैतहोिथवाअपना-अपनामनेकरैतहोिथसेअपन-\nअपनजनता।जिहनाहुनकरसबहकमानेउिचतलालबाबाआिवलासबाबाकपिरवािरकिजनगीछैन, मानेतीनपीढ़ीकपिरवारछैन, \nतिहनानेअपनोचाहैछीजेहमरोएहनेझमटगरपिरवारहुअएजइमेसबहकमुँहमेहजारनामबनलरहत।मानेिकयोभैया, िकयोबौआ, \nिकयोबाबूतँिकयोबेटाइdयािदजेपिरवािरकसGबोधनअिछतइसँसGबोिधतहोइतरहब। \nहाथमेहँसुआ-खुरपीनेनेकमरसाइिरकरQतामेरही, \nतइबीचमेउिचतलालबाबाकघरपड़ैछैनआओहीठामिवलासबाबासेहोरहैथ।ओना, िवलासबाबाकदेहककँपकँपीकमैत-\nकमैतथीरभऽगेलरहैनमुदापरशुरामजकEमनमेआिगधधैिकयेरहलछेलैन।जेचेहराकल`णसँअपनोबुिझपड़ल।मनभेलजेकनी-\nकालअँटैककऽदुनूकसूरपतालगालीजेदुनूगोरेकबीचककोनोबातछीआिकआन-तेसरक।मुदालगलेमनबदैलगेल। \nबदैलईगेलजेदुनूगोरेएकबतिरयाछैथ, सभिदनकोनो-ने-कोनोकाजेवािवचारेबाता-बातीकिरतेरहैछैथ, \nतइमेओझराएबनीकनिह।अनेरेअMपनकाजपछुआजाएत। \nकहबजेजाबेलोककमुहKगप-सMपनइसुनबताबेगाम-घरकहाले-समाचारेकेनाबुझब? \nआजँसएहनिहबुझबतँअनेरेमनुखबिनदुिनयॉंकजगहेिकएछेकनेिछऐ..!  \nमुदालगलेउिचतलालबाबाआिवलासबाबाकमुँहकपैछलागप-सMपमोनपिड़-\nपिड़जाए।कहूजेजखनदुनूगोरेएकठामबैसगप-सMपकरताजेअपनासभअ¢ाइसकौरसँबIीसकौरखाइछी, \nतखनमनकसंगपेटकतृिMतसेहोनेहेबाचाही।तिहनाशौचकसमयवामुहK-कानधोइकालकेतेपािनकउपयोगकरी, तइपाछूिदनक-\nिदनआमिहनाकमिहनादुनूगोरेर£गरघसकरैतमेहीसँमेिहयबैतरहैछैथ।तइसँनीकनेअपनेभेलॱजेकौरे-\nकौरगनबसँनीककोनोकाजकKरोिकखाइलेएलॱआखेलापछाइतपुन: \nओइकाजमेलािगआगूबढ़बैतचलबकKसमतुXयमानैछी।अनेरेकौरे-कौरआिकलोक-\nिकलोकKजोड़ैकपाछूसमयिकएलगाएब।जखनशौचालयजाइछीवामुहK- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकानधोइछीतखनशौचकQथानपिवyभऽजाएसएहनेभेलउिचत, तइलेमगकवालोटाकनMपा-नMपीककोनखगता..! \nमुदासेभेलनिह।उिचतलालबाबाशोरपािड़बजला-  \n“खुशीलाल, कनीएGहरेअिबहह।” \nओना, उिचतलालबाबाकशोरपाड़बसुिनमनमेभेल- \nजखनअपनदरबxजेपरउिचतलालबाबाबैसलछैथतखनजँकोनोकाजेखगलैनतँअपनपिरवारकलोककKनेशोरपािड़तैथ, \nहमरािकएशोरपाड़लैन?  \nफेरभेलजेभिरसकआगूमे–रQतापर–\nदेखलैनतँएशोरपाड़लैथ।मुदालगलेफेरईहोभेलजेउिचतलालबाबाअपनपिरवारकKएकबुिझअपनएकिहसाबकेलैनआदोसरिवला\nसबाबाकKबुझलैन।तँएदुनूगोरेकबीचकबातसुनैलेतेहालाबुिझजनुशोरपाड़लैनअिछ। \nएकतँओहुनाउिचतलालबाबाकKआदरकदृियेदेिखयेरहलिछऐनतखनजँकोनोबेगरतेशोरपाड़लैनआनइजाआनाकानी\nकरबसेहोनीकनिहयKहएत।ससरलआगूबढ़ैतलगमेपहुँचबजलॱ-  \n“कमरसाइिरकरQतामेछी, िकएशोरपाड़लॱ?”  \nहाथकइशारासँसेहोआमुहसँउिचतलालबाबाबजला-  \n“बौआ, देखतेछहकजेजेहनेबुढ़िवलासभायछैथतेहनेअपनोछी, दुनूगोरेपाकलेआमभेलॱ, कखनछीआकखनटन-\nदेचिलजाएब..! तूँनवतुिरयाछह, अखनबहुतिदनजीबह।जँकिहयोदुनूगोरेकबीचक–मानेहमराआिवलासभाइकबीचक–\nगपउठततेकरसा`ी-गवाहतोहॴनेहेबह।” \nउिचतलालबाबाकबातसुिनमनमेभेलजेकिहऐन- ‘तेहेनजुग-\nजमानाभऽगेलजेकेकरोगवाहआिकजमानतदारबनबजानकKजोिखममेदेबभऽजाइए।’मुदाजँिकयोकेकरोगवाहीवाजमानतदारन \nिहबनततखनदुिनयॉंकेनाचलत! आिकदुिनयॉंकगितिविधयेकेनाचलतै? मुदासेसभनिह, सभकथुकअपन-\nअपनजगहोहोइएआQथानोतँहोइतेअिछ।जिहयेसँान-\n#ाणभेलतिहयेसँउिचतलालबाबाकKजनैिछऐन।जखनिपताकअमलदारीमेछलातखनअMपनज1मोनेभेलछल, \nमुदाजखनअपनेिपताभेलातिहयासँतँजिनतेिछऐन, जेकोन\\पअMपनपिरवारकK–\nऐठामपिरवारकमानेलोककसंगपिरवारकिsया-कलापसँसेहोअिछ–\nखIीदऽदऽउिचतलालबाबाठाढ़केनेछैथ।जइसँपिरवारककाजो–पिरवारक गित-िविधसँ– िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआपिरवारजनकबीचकेतेसु1दरसGब1धबिनजीिवतछैन।मुदासेतँिवलासबाबाकKछैननिह।दुनूगॱआँिछआ, \nदुनूकKजनैिछऐन।तइबीचकबातछी, तँएकनीजबदाहतँहेबेकरत।ओना, \nमनिनzचॉंमुहKसेहोससैररहलछलमुदाजिहनागीतमेलोकगबैछै- ‘जीवननयािमलेगाअि1तमिचतामेजलके’, \nतिहनाकेतौसँहूबाआएल।हूबाअिबतेहुिबयाइतबजलॱ-  \n“बाबा! अहEसभसँहमिककोनोबाहरछीजेसंगनइपूरब?”  \nहमराबातसँउिचतलालबाबाकKकेतेकहूबाभेलैनआिकिवलासेबाबाकKकेहेनहूबाजगलैनसेतँओदुनूगोरेअMपन-\nअMपनमनेअपने-अपनेजनता, मुदाबातकKआगूबढ़बैतउिचतलालबाबािबzचेमेबजला-  \n“िवलासभाय, तामस-पीतमेजेएतेकालबजलॱ, तेकराआबछोिड़िदयौ।असलबातकीछीसेबाजू।ऐउमेरमेएनाआिग-\nअ¤ोराहएब, सेहोतँनीकनिहयKनेहएत।” \nउिचतलालबाबाकशा1dवनासँआिकपिरवारमेअMपनफुलहर\\पदेखएकाएकिवलासबाबाशा1तभेलाआिकिकएशा1तभे\nलासेतँवएहजनता।मुदाऊपरसँकेतबोमनकKबुझाशाि1तकेलैनतैयोबजैकsममेबजागेलैन-  \n“उिचतभाय, कीकहब! \nघरकलोकतेहेनचािलचलैनपकैड़अगराहीलगबैतरहैएजेएको`णएकठामरहैकमननइहोइए।मुदाफेरसोचैछीजेअMपनसॱसेिजन \nगीकबनौलपिरवारछी, तखनजँअपनेछोिड़दी, सेहोकेहेनहएत।” \nओना, उिचतलालबाबासंगीबुिझआिकएकउमेिरयाबुिझहूँहकारीभिरतेरहलिखन, \nमुदाअMपनमनकछमछाएलगल।भाय! \nजेकोनोपिरवारकओझरौठकKसोझरौठमेबदलबओतेकअसानअिछजेलगलेिकछुबािजकऽपूरादेब।जिहनाहेमोपैिथकइलाजमेबे\nकतीकवIमानकसंगओकरवंशकइितहासपरसेहोनजैरदेलजाइएतिहनानेपि रवारोमेबेकतीगत-\nसमािजकओझरीसभअिछ।बजलॱ-  \n“बाबा, \nअहEपिहनेअMपनसभबातबािजजाउतखनजँसमयबँचततँलगलेिवचारकऽलेबआजँनइबँचततँसमयबनारिखलेब।नेउिचतेलाल \nबाबाकेतौपड़ाएलजाइछैथआनेअहॴकेतौजारहलछी।हGमरमोजरेकीअिछ, एकहाकदेबिकदौड़लेचिलआएब।” \nओना, िवलासबाबाकमनकKबुझबैतबाजलछेलॱमुदापिरवारमेिकछुएहेनबातकिहकऽिनकललछलाआिकपिरवारे-\nलोकिकछुकिहदेनेछेलैनसेतँवएहजनतामुदासमैयकनाओंसुिनभड़कैतबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“एहेनपिरवारमेदोहराकऽथूकोफेकएनइजाएब।” \nहमराहरल-ने-फुरललगलेQवरेबजलॱ-  \n“अMपनपिरवारजखनथूकोफेकै-जोकरनइरहलतइमेदोखकेकरतकैिछऐ?”  \nहमरबातकचोटजेनािवलासबाबाकKलगलैनतिहनाठमकला।िवलासबाबाकKठमैकतेउिचतलालबाबाचिरयबैतकहलिख \nन-  \n“भाय, कीबजैछेलॱजेलोक?”  \nउिचतलालबाबाकबातसुिनिवलासबाबाचोटेपाछूमुहKससैरबजला-  \n“पिरवारकलोकअपनचािलअपनेिबगािड़लेलकअिछआजखनकोनोअवघातहोइछैतँहमरदोखलगबैतअपनेिनरदोखभ \nऽजाइए।कहूईउिचतभेल?”  \nिवलासबाबाकबातसुिनउिचतलालबाबा‘हँ-हूँ’िकछुनेबािजरहलछला, मुदाअपनाभेलजेजखनिवचारकउIर-\n#dयुIरनिहहएततखनिवचारकअ1तकेनाहएत? बजलॱ-  \n“िवलासबाबा! लोहाकिस ैड़हुअिकफुलकमाला, जिहनाएकएककजोड़भेलरहैएतिहनापिरवारोकबीचनेअिछ।” \nहमरबातसुिनिवलासबाबाकमनजेनािनzचॉंमुहKहहरलैनतिहनाबजला-  \n“खुशीलाल, तोहरबातनीकजकEनिहबुिझसकलॱ, कनीदोहराकऽकहक।” \nिवलासबाबाकमुँहकबात‘दोहराकऽकहक’सुिनतेमनमेजवाबकजिड़भेटएलगल।बजलॱ-  \n“बाबा, एकटाबातअपनेमुहKबाजूजेकोनोकाजवाकोनोिवचारकबीचजखनपिरवारकिकनकोसँतल-िवतलहोइए, \nतखनअपनेएकवृशcदक#योग, मानेWे[जनक\\पमेदोसराकबातवाकाजक लूिरकKमहdदइिछऐआिकअपनजेटेढ़ो-\nटूढ़िवचाररहलतहीपरअिडगभऽजाइिछऐ?”  \nहमरबातसुिनिवलासबाबाथकमकागेला, मुदाउिचतलालबाबाजेनाबुिझगेलातिहनामुQकीिदअलगला।ओना, \nिवलासबाबाकइzछारहैनजेउिचतलालभायप`मेबाजैथ, \nजइसँअपनबँचाउहएत।मुदाउिचतलालबाबाकमनमेरहैनजेजाबेअMपनजवाबदेहीकबातलोकअपनेमुहKनिहबाजतताबेमुहE-\nमुहॴदोखकेनाबुझत?   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, पिरवारमेकोनोबzचाएहेनमुँहसzचभऽजाएजेमाए-बापवापिरवारककोनोआनेजनलगबजबेकमकरैए, \nओकरपिरणामकेहेनभेटैए? जखनिकगप-सMपकsममेओकरासxजनोमेमहा-\nसxजनबुझलजाइछैमुदापिरणामिवपरीतहोइकसGभावनाकीनइबनलरहैछै..?  \nएकाएकमनमेिबहािड़जकEहूहूआकऽिवचारआएल।िवचारआएलजेजखनदुनूगोरेचलनिपयारेछैथतखनबीचमेअपनेओ \nहनघिटयाछीजेघिटजाएब।जिहनादुनूगोरेमुँहब}रखनेछैथतिहनाअपनोिकएनेराखी।सएहकेलॱ।चुMपा-चुMपीपसैरगेल। \nथोड़ेकालकपछाइत, अपनचुMपीतोड़ैतउिचतलालबाबाबजला-  \n“िवलासभाय, आबअपनासबहकऔदेकेतेकअिछजेअनेरेमरैयोबेरजस-अजसलेब।छोड़ूतामस-\nपीड़ाकK।केतौआनठामजाएबजेकोनोतरहकलाज-शरमहएत।अMपनघरछीअMपनपिरवारछी, \nजखनसभअपनेछीतखनअनेरेमान-रोखमनमेकथी-लेराखब।हँ! एतेभऽसकैएजेअखनतामसेमनपीड़ाएलअिछ, \nअखनघरकअ}-तीमनमेसुआदनइपाएब, जइसँभुखलेरिहजाएब।सेनिहतँअखनएतैरिहजाउ, \nसॉंझदबाकऽअपनाऐठामचिलजाएब।” \nउिचतलालबाबाकिवचारअपनोनीकलागल, लगलेहाथिवलासबाबाकKहमहूँकहलयैन-  \n“बाबा! सॉंझूपहरहमहूँआएब, चलबअहEकKघरपरपहुँचादेब।” \n \nशcदसं¦या : २१२२, ितिथ : १०नवGबर२०१९ \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचyकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचEक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n \nिवदेहक िकछु िवशेषhक :-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१) हाइकू िवशेषhक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषhक २१ म अंक ,  १ नवGबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषhक ६७ म अंक , १ अjटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha _01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहdय िवशेषhक ७० म अंक , १५ नवGबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषhक ७२ म अंक १५ िदसGबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषhक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषhक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगQत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_0 8_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिjत गजल िवशेषhक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी`ा िवशेषhक १४२ म, अंक १५ नवGबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१० ) काशीकhत िमW मधुप िवशेषhक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव1द ठाकुर िवशेषhक १८९ म अंक १ नवGबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च1_ ठाकुर अिनल िवशेषhक १९१ म अंक १ िदसGबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सGमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ#ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अXबम  गीत  संगीत  िवशेषhक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिyत  रचनापर  आम ंिyत  आलोचकक  िटMपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पhच  टा किवता आ ओइपर  मधुका1त  झाक  िटMपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  #साद  म.डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संQकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n#काशन   नीचEक  िलंकपर  पढ़ू:-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिyकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवWे[  रचनाक  एकटा समाना1तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली #ब1ध -िनब1ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प{ २००९ -१० )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प{  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाwय उdसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उdसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली #ब1ध -िनब1ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nth e Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सGमान : सGमान-सूची \n  \nअपन मंतiय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिवदेह:मैिथली सािहdय आ1दोलन: मानुषीिमह संQकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n#थम मैिथली पाि`क ई-पिyका ISSN 2229-547X VIDEHAसGपादक: गजे1_ ठाकुर। सह-सGपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सGपादक: राम िवलास साहु, न1द िवलास राय, स1दीप कुमार साफी आ मु}ाजी \n(मनोज कुमार कण)। सGपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचy- बेचन ठाकुर। सGपादक- सूचना-सGपक-समाद- पूनम \nमंडल। सGपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उdपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ#कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उIरदाियdव लेखक गणक मFय \nछि1ह)editorial.staff.videha@gmail.com कK मेल अटैचमे.टक \\पमK .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÎटमे पठा सकै छिथ। एतऽ #कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संSहकI लोकिनक लगमे \nरहति1ह, माy एकर #थम #काशनक/ ि#ंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई-#काशन/ \nि#ंट-#काशनक अिधकार ऐ ई-पिyकाकK छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयXटीक/ पािरWिमकक #ावधान नै छै। तK रॉयXटीक/ पािरWिमकक इzछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआSह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि`Mत पिरचय आ अपन Qकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल #काशनक हेतु िवदेह (पाि`क) \nई पिyकाकK देल जा रहल अिछ। मेल #ाMत होयबाक बाद यथासंभव शीÐ ( सात िदनक भीतर) एकर \n#काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिyकाकK Wीमित लÑमी ठाकुर Rारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकK ई #कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -20 20  सविधकार  सुर ि`त।  िवदेहमे #कािशत  सभटा रचना आ आकइवक  सविधकार  \nरचनाकार  आ संSहकIक  लगमे छि1ह।  ५ जुलाई  २००४  कK  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९२  म अंक  १५ फरबरी  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४६ अंक  २९२) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृIसँ  #ारGभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  #थम  उपिQथितक  याyा िवदेह - #थम  मैिथली पाि`क  ई \nपिyका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई #कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृI  'िवदेह ' ई-पिyकाक  #वjताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृIक  एSीगेटरक  \\पमे \n#युjत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिyका ISSN 2229 -547 X VIDEHA  \n \n                                                           \ni4dSa4dGa4dRa 4dRa4dSignAa4dSignI4dTa 4dDa4dSignIi4dPa 4dJa4dRa4dYa , 4dSa4dAnusvara4dSignI8M4dKSsa4dPTa 4dI4dSignI4dTa4dHa4dSignAa4dSa , 4dSa4dAnusvara4dKa4dLa4dNa , 4dU4dMa4dSignE4dSha 4dMa4dNnDda4dLa , 4dPa4dSignVocalicR4dSsTtha- 07 \nii4dBa4dJa4dNTa4dSignAa-4dBa4dSignU4dJha4dNTa4dSignAa, 4dJa4dGa4dDa4dSignIi4dSha 4dPRa4dSa4dSignAa4dDa 4dMa4dNnDda4dLa, 4dPa4dSignVocalicR4dSsTtha 4dSa4dAnusvara4dKhYa4dSignAa- 16  \niii4dBa4dJa4dNTa4dSignAa-4dBa4dSignU4dJha4dNTa4dSignAa, 4dJa4dGa4dDa4dSignIi4dSha 4dPRa4dSa4dSignAa4dDa 4dMa4dNnDda4dLa, 4dPa4dSignVocalicR4dSsTtha 4dSa4dAnusvara4dKhYa4dSignAa- 17  \niv4dBa4dJa4dNTa4dSignAa-4dBa4dSignU4dJha4dNTa4dSignAa, 4dJa4dGa4dDa4dSignIi4dSha 4dPRa4dSa4dSignAa4dDa 4dMa4dNnDda4dLa, 4dPa4dSignVocalicR4dSsTtha 4dSa4dAnusvara4dKhYa4dSignAa- 29 \nv4dBa4dJa4dNTa4dSignAa-4dBa4dSignU4dJha4dNTa4dSignAa, 4dJa4dGa4dDa4dSignIi4dSha 4dPRa4dSa4dSignAa4dDa 4dMa4dNnDda4dLa, 4dPa4dSignVocalicR4dSsTtha 4dSa4dAnusvara4dKhYa4dSignAa- 36 \nvi4dBa4dJa4dNTa4dSignAa-4dBa4dSignU4dJha4dNTa4dSignAa, 4dJa4dGa4dDa4dSignIi4dSha 4dPRa4dSa4dSignAa4dDa 4dMa4dNnDda4dLa, 4dPa4dSignVocalicR4dSsTtha 4dSa4dAnusvara4dKhYa4dSignAa- 38 \nvii4dBa4dJa4dNTa4dSignAa-4dBa4dSignU4dJha4dNTa4dSignAa, 4dJa4dGa4dDa4dSignIi4dSha 4dPRa4dSa4dSignAa4dDa 4dMa4dNnDda4dLa, 4dPa4dSignVocalicR4dSsTtha 4dSa4dAnusvara4dKhYa4dSignAa- 46   ","size_mb":0.34,"has_text":true},"Videha 293.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 293.pdf","name":"Videha 293.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २९३  म अंक  ०१  माच २०२०  (वष १३  मास  १४७  अंक  २९३ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n दीप पु#पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म+डल--  जगदीश साद म+डलक ‘अकास गंगा’  \n \n \n \n३. \n आशीष अनिच1हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश साद म+डलक लघुकथा- कृिषयोग  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nदीप पु#प \nगजल- १ \nेमक डोर की गजल नइ \nजगले भोर की गजल नइ \n \nटटका फूल सन नरम ई \nपातर ठोर की गजल नइ \n \nचानी सोन केर चमक सन \nदेहक पोर की गजल नइ \n \nमातल पैघ पैघ नैनक \nकारी कोर की गजल नइ \n \nतोहर मीठ मीठ वचनक \nिमसरी बोर की गजल नइ \n \nतोरा लेल जे बहल ओ \nपु#पक नोर की गजल नइ  \n \n(2221 2122 सभ  पDितमे)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nअपन िकरदानी पैघ अनकर छोट लगैए \nबजलै केओ उिचत कने बड़ चोट लगैए \n \nजानै के नै कम ककर छै Fानक जगमे \nिकदैन चािट कऽबाजै जे अखरोट लगैए \n \nग1ध अबै छै सJाक िकए देहसँ धमक \nमंLी जकD बाबाजीक लंगोट लगैए \n \nककर चोरेलकै धन ककर जमीन िछनलकै \nछऽल जे दुMबर लोक आइ बड़ मोट लगैए \n \nहोइ पाठ िनत धम- अधमक नीितक तैयो \nदेिख जगत Nयवहार िहय कचोट लगैए \n \nखन दिहना खन बामा होइत छिथ नेताजी \nकुरता पजामा नव मन लोटपोट लगैए  \n \n(222222222222सभ पDितमे।बहरे- मीर) \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \nउमेश म+डल \n \nजगदीश साद म+डलक ‘अकास गंगा’  \nअकास गंगा (2020 ): Qी जगदीश साद म+डलक पR रचनामे Sतुत पोथी एकदम टटका कृित \nिछयिन। एिह संTहमे कुल 39 गोट रचना संTिहत अिछ। ‘नजैर-नजैरमे तफरका भैया’ शीषक रचनासँ \nएिह पोथीक आरWभ भेल अिछ ‘सुफल काज’ नामक रचनाक संग अ1त। म+डलजीक दृिXकोणक \nिवषयमे एक-पर-एक िवZतजन अपन-अपन िवचार Nय[त कएलिन अिछ जे िहनक नव दृिXकोण मैिथली \nसािह\\य लेल अनुपम अिछ। Sतुत संTहक िकछु रचनाक संि]^त पिरचया\\मक वणन करबाक कोिशश \nकय रहलहुँ अिछ।  \n‘नजैर-नजैरमेतफरकासभिदनहोइतएलैए।किहयोनावपरगाड़ीआकिहयोनाव गाड़ीपरचढ़ैतएलैए।’ सामा1य \nजनक+ठ चिलत एिह स\\यक` किव पिरवतन करैत Sतुत काNयक माaयमसँ लोकक सम] उपिSथत \nकएलिन अिछ-    \n“नजैर-नजैरमेतफरकाभैया \nसभिदनहोइतएलैए। \nकिहयोनावपरगाड़ी \nतँकिहयोनावचढ़ैतएलैए। \nनजैर-नजैरमेतफरकाभैया \nसभिदनहोइतएलैए।”i \nवएह गािर सुिन ककरो दुख होइ छैक आ वएह गािर सुिन ककरो तकलीफ, मुदा बुिधयार लोक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगािर आ कुगािरक बीच हँसैत चलैत रहैत छिथ-   \n“केकरोगािरसुगािरबिन-बिन \nकेकरोगािरकुगािरबनैछइ। \nसुगािर-कुगािरबीचबुिधयािर \nबीचो-बीचहँसैतचलैछइ। \nबीचो-बीचहँसैत...।”ii \nसमाज Zारा लोकक` SवतंLता भेटबाक चाही। मुदा एखन एहेन पिरवतन भऽ गेल अिछ जे समाज \nबा1ह-छेक कऽ रहल अिछ। आ से पिरवतन होइत एहेन िSथितमे पहुँिच गेल अिछ जे घरे-घर सभ \nिकयो घोड़-छानमे ब1हा गेल अिछ-  \n“जेकराखुजलसमाजकहैछी \nबा1ह-छेकसँभरल-पड़लछइ। \nबा1हो-छेकिकबा1ह-छेकजकD \nघरे-घरघोड़छानबनलछइ। \nघरे-घरघोड़छान...।”iii \nएिह पDितमे किवक पिरवतनक Sवर देखल जा सकैछ। जे िवZान-समाजक पूजा निह करैत अिछ \nहुनक कोनहुँ माइन निह। समाजक िहतमे जे काय करत ओकरिह समाज पूजा कऽ सकैत अिछ। \nतिहना जे गाम उजड़ल अिछ, ओिह गामक कोनहुँ मह\\व निह-   \n“जइसमाजकगामउजड़ल \nओइगामकमािनय`की \nजेिवZानसमाजनइपूजल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओइिवZावनकमािनय`की?  \nओइिवZानकमािनय`की?  \nओइपोखिरकमािनय`की?  \nओइपोखिरक...।”iv \n‘नवका बास’मे किव कहैत छिथ जे समाजक बीच समाज बसल अिछ। मुदा ओकरा देखय लेल \nिवचार आ Nयवहारक जhरत अिछ। जाधिर ओहन Nयवहार निह करब ताधिर ओकर दशन सWभव निह, \nठीक एकर िवपरीत जखन ओहन िवचार-Nयवहार िकयो करैत अिछ तँ सR: ओिह दृiयक अवलोकन भऽ \nजाइत छैक-   \n“समाजकबीचसमाजगाम-बास \nिवचार-िवचरणकरएलगैछइ। \nिवचैड़-िवचैड़, िवचािर-िवचािर \nकोने-कानीदेखएलगैछइ। \nजिहनाखेतककोन-कान \nतिहनासमाजोककोन-कानबनैछइ। \nकोने-कानी, कोन-कानतािक \nसWपjबाससमाजबसैछइ। \nसWपjबाससमाजबसैछइ। \nिबनुबसल-बसाएलधरतीपर \nनवघरबिसबासबनैछइ।”v \nअसंkय Nयि[तसँ लोकक सWब1ध रहैत अिछ मुदा असली संगी वएह कहबैत अिछ जे िजनगीमे संग  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपुरैत अिछ-   \n“िजनगीमेजेसंगपुरैए \nसंगीवएहकहबैतचलैए। \nसंगससैर, घुसैक-पुसैकसंग \nेमीिमLसंगीकहबैए। \nिजनगीमेजेसंगपुरैए \nसंगीवएह...।”vi \nपिरवतनक कारणे एखनुक िSथित एहेन भऽ गेल अिछ जे दूध-फूलक बीच कोनहुँ भेद निह रिह गेल \nअिछ। फलाफल छुतहरो घरहर बिन गेल अिछ-   \n“िमिथलामोहैनमिथिमिथला \nकिहछुतहरघरहिरया। \nदूध-फूलबीचभेदनेमािन \nछुतहरोबनतैघरहिरया।”vii \nिनl पDितक माaयमसँ आशुतोषक` उपराग देल गेल अिछ जे सुख किहयो निह भेटल, सभिदन \nदुखेक तरमे दबाएल रहलहुँ। मनु[खक गित किहयो निह भेटल-    \n“सभिदनदुखकतरदबेलॱ \nसुखकसुखकिहयोनेपेलॱ। \nचुहैटहृदयतोषपकैड़ \nमनुखकगितकिहयोनेपेलॱ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहेआशुतोष...।”viii \nमनमे फूल फुलाइत रहैत अिछ। जिहना वस1त कालमे भोरहबेमे मेघक रंग ललौन बनल रहै छै \nतिहना मनक फूल फुलाइत रहैत अिछ-   \n“मनकफूलफुलाइतरहैछै \nमनमेफूलफुलाइतरहैछै \nभोरहरबेवस1 तजिहना \nमेघललौनबनैतचलैछै।”ix \nकिव कहैत छिथ Sवाथ आ अिवFासक तेहन हवा बिह रहल अिछ जे सpचा इX-िमL िबड़ले भेिट \nसकैत अिछ-  \n“दुिनयDकभवभँवरमे \nिमL-इXिबड़लेभेटैछै। \nइX, िशX, अिशXबिन-िबगैड़ \nमुकितकतेहनेमागपबैछै। \nजेहनेशि[तकरंग...।”x \nलोकक िजनगी दू तलपर चिल रहल अिछ, बाहर िकछु आर आ भीतर िकछु आर..। ऊपरसँ खेल \nखेिल रहल छी आ भीतरसँ बपहािर कािट रहल छी-   \n“मन-मरदनकरैतरहैछी \nखेलखेलौनाखेलदेखैछी \nमने-मनबपहािरकटैछी। \nखेलखेलौनाखेलदेखैछी।”xi  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nेमी िपयाक लेल ई उि[त अिछ- जे ची1ह पहची1ह सभटा उिड़या गेल हवाक झॲकमे िजनगीक \nसभ चीज िछिड़या गेल...। आबो एकबेर नजिर उठा कऽ हमरा िदिस ताकू-   \n“ची1 ह–पहची1 हसबउिड़यागेल \nहवाझॲकपािबसबिछिड़यागेल \nआबोकनीनजैरउठा, िदअहमरोिजया \nहेयौेमीिपया...।”xii \nमनक` िबसरबाक ]मता होइ छैक। हेबाक चाही। त` अपना ियज नक` लोक ओिहना िबसिर जाइत \nअिछ जेना गाछक फूल डािरसँ खसलापर िबसिर जाइत अिछ। तिहना हे बिहना हमर मन अहॉंक` िबसिर \nगेल-    \n“िबसैरगेलमनतोरा \nहेबिहनािबसैरगेलमनतोरा \nजिहनागाछकफूलझड़ैछै \nझिर-झिरखसलहतोरा \nहेबिहना, िबसैरगेलमनतोरा। \nहेबिहना...।”xiii \nलोक दुखसँ भािग जाइत अिछ, भूखसँ भािग जाइत अिछ। मुदा भरल पेट तँ िवचार करबाक \nचाही? आ से जखन भरलो पेट िवचारक` ताखपर रािख देबैक तखन तँ..! आबो कनी िवचार केर \nमाaयमसँ किव यएह कहैत छिथ। देखू िनl पॉंितक`-   \n“आबोकनीिवचाh \nभाययौ, आबोकनीिवचाh।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभुखेभगलॱ, सभजनैए \nदुखेभगलॱ, सभजनैए। \nभरलपेटिवचाh \nआबोकनीिवचाh \nभाययौ...।”xiv \nवृwक x अिछ जे हम वृw भेलहुँ, वृwसँ समृw समाज बनैत अिछ जकर कyपना कएल गेल \nअिछ, नीक समाजसँ अथzत् समृw समाजसँ-    \n“वृw-सँ-समृwकहबए \nसमृwसमाजकिyपतछै \nसाजिसंगारसो|ोकला \nरीतवस1 तसूरतािनकहैछै। \nबुिझयोकहDपेिलऐ। \nभाययौ, बुिझयोकहDपेिलऐ। \nवृwकेना...।”xv \nसमय शा1त निह अिछ बिyक समयमे भूचाल आिब गेल अिछ, भूकWप आिब गेल अिछ आ ओिह \nभूकWपक कWपमे िजनगी बोिहया गेल अिछ-   \n“समयकेरभूचािलमे \nिजनगीबोिहयागेल। \nजी-वनवनजीवनबीच  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबोिहआएलबाटबिटयागेल।”xvi \nभगवतीसँ लोक आशीवzद म}गैत अिछ मुदा एिहठाम पिरवतन ई भेल अिछ जे भगवतीक` उपराग दैत \nकहैत अिछ जे राित-िदन सुखल रोटी आ आलू केर सjाक रोग ि वयािधक` हमरे िदस पठाबैत छी-   \n“सुखलरोटीअy लूसिनसािन \nिदन-राितिकएखुएलॱ \nबDकीभगा-भगाकऽ \nरोग-िवयािधपठेलॱ \nएनािकए...।”xvii \nिकयो अनकिह बोझ उठबैत तबाह अिछ तँ िकयो अपने बोझ उठेबामे अपिसयDत अिछ। aयान \nरखबाक अिछ जे आनक बोझ उठबैत काल अपन बोझक जुjा ने ससि र जाए..! एिह भावक` किव अपन \n‘आनक बोझ’काNयमे अनुभवा\\मक शैलीमे एिह तरह` Sतुत कएलिन अिछ-  \n“आनकबोझउठाबैखाितर \nअपनोबोझभड़ैकगेलइ। \nदिब-दिब, उनैर-उनैर \nजुjेबीचससैरगेलइ। \nमीतयौ, जुjेबीचससैरगेलइ।”xviii \nआजादीक बाद तँ एकरा सुरि]त रखबाक चाही आर आगू बढ़ेबाक चाही, उपाय खोजबाक चाही \nिक1तु एिहठाम आजादीक उमंग तेहन चढ़ल जे घाटे-बाटे वौआ रहल अिछ, िछिछया रहल अिछ-   \n“आजादीकउमंगउमैक \nघाटे-बाटिछिछयागेलॱ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसJ-समु~पहाड़बीच \nडेगे-डेगवौआगेलॱ। \nभाययौ, डेगे-डेगबौआगेलॱ। \nघाटे-बाट...।”xix \nजतय िजनगीक रस सुखा जाइत अिछ ओतय वुिध सेहो बोिझल भऽ जाइत अिछ। िजनगी तँ \nसरस हेबक चाही जािहसँ सिदखन पिरवितत होइत आगD बढ़ैत रहए-   \n“रस-िजनगीकसॲखागेलै। \nिजनगीरससॲखागेलै। \nिजनगीएहरागेलै। \nभाययौ, बुिधयेबोिझयागेलै।”xx \nसंसार िसफ आन1द आ भोगक जगह निह िथक बिyक समर भूिम सेहो िथक। जँ से निह तखन \nिजनगीमे िजनगानी कोना आओत आ जािह िजनगीमे िजनगानी निह ओिह िजनगीक कोन मोल? किव अही \nभावक` िनl पDितमे रखलि1ह अिछ-  \n“िजनगीिबनुिजनगानीवएह \nकोनसुरमुह`गािबपेबै। \nकोनसुरमुह`गािबपेबै। \nजाबौआ...। \nनइजापुhखपनापुखमे \nनीनतोिड़बटबािनगेबै। \nिबनुभौकेभकुआइएरिह  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजीताजीजड़ाइतगेबै। \nजीताजीजड़ाइतगेबै। \nजाबौआ...। \nसमरभूिमसंसारमे..।”xxi \nजखन धारमे पािन रहैत अिछ तँ ओ अपन अकार Tहण करैत अिछ, मुदा एिहठाम पिरवतन ई भेल \nअिछ जे धार सुिख गेलाक बादहु अपन अकार-सकार धेने अिछ-   \n“सुखाएलधारसुखा-सुखा \nअकार-सकारधेनेरहैछै।”xxii\n \nएिह पोथीमे म+डलजी कुल 39 गोट पR रचनाक समायोजन कयने छिथ। संTिहत सभ रचनाक \nशीषक िनl}िकत अिछ-  \n‘नजैर-नजैरमे तफरका भैया’,‘अपने मन ठकैए’,‘केकरो गािर सुगािर’,‘सDझ-भोर’,‘समाजक बा1ह \nछेक’,‘िदयादी’,‘ओइ पोखिरक मािनय` की?’,‘नवका बास’,‘िजनगीमे जे’,‘हे बिहना केनाकऽ जेबै ओइ \nघिरया’,‘हे आशुतोष’,‘मनक फूल’,‘फूल मनक’,‘बेकाल-काल’,‘जेहेन जेकर’,‘समय-साल’,‘संग मान-\nसमान’,‘जेहने शि[त क रंग रहै छै’,‘खेल खेलौना’,‘ेमी िपया’,‘िबसैर गेल’,‘आबो कनी िवचाh’,‘सुआगत \nअपनेक’,‘वृw केना’,‘समय केर’,‘भगवती गीत’,‘आनक बोझ’,‘अड़कन-मरकन’,‘हाल-बेहाल’,‘आजादीक \nउमंग’,‘बुिधये भोितया गेल’,‘घर-घरा’,‘जा बौआ’,‘लत-लत लJी’,‘पीिड़त रीित’,‘अकार-सकार’,‘टेनशन बीच \nपड़ल छी’,‘आ1 ही-अ1हर’,‘सुफल काज।’ \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nआशीष अनिच1हार \nगजल \n \nिकयो पुछलक मोनक हाल \nिकयो कहलक मोनक हाल   \n \nखसल नोरक ठोपे गािन \nिकयो बुझलक मोनक हाल \n \nिकयो आनिथ हीरा मोती \nिकयो अनलक मोनक हाल   \n \nिकयो डाहैए संसार   \nिकयो डहलक मोनक हाल   \n \nनुका पढ़तै अनिच1हार \nिकयो िलखलक मोनक हाल \n \nसभ पDितमे 122-22-221 माLाम अिछ।  तेसर शेरक पिहल पDितक अंितम दीघक` लघु मानबा छूट लेल \nगेल अिछ। \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nजगदीश साद म+डल \nकृिषयोग  \n \nआठबजेिभनसुरकासमय।कहबजेिभनसुरकाआठबजेकसमयसभिदनाएेरंगकहोइएसेनइहोइए।बैशाख-\nजेठकआठबजेिभनसुरकासमयजेहेनहोइएतेहेनपूस-माघकनिहय`होइए।मुदासेसभअखननिह, \nअखनबसएतबेजेसामापाबैनकिहयौआिकमासअसनान, चाहेहिरहरबाबाकपूजाकिहयौआिकबराहबाबाकपूजा-मेला, \nओइसभक`भेनाआइछअिदनभऽगेलतँएअगहनकअ1हिरयाकआइछठमिदनछी, मानेअठारहनवWबर। \nएतेकहैकयोजनिकछुखासनिहय`अिछमुदातारीखो-ितिथतँअपनधरमिबगािड़तेअिछबसतेतबए...। \nिकसानछी, \nबाधिदसजाइतरहीिकटोलसँिनकैलतेरSतेकातकआमकगाछकिनpचDमेयोिगयोबाबाआसमदिशयोबाबाक`बैसलदेखलयैन।रSते\nधेनेआगूबढ़लजाइतरहीिकयोगीबाबाठहाकामािरहँसला। \nएतेतँबुझलेअिछजेयोगीबाबाहमरासभक`बाल-बोधबुझैछैथतँएजँकोनोगलितयोकरबतँबुझौता, \nचेतौतामुदाठहाकामािरहँसतातँनिह। \nओना, हुनकादुनूगोरे–मानेयोिगयोबाबाआसमदिशयोबाबा–\nसँरSताकािटअपनकाजकरSतापकैड़आगूबिढ़गेलॱ।गाछकछाहैरसँकिनय`आगूबढ़लॱिकमनमेउठलजेयोगीबाबाकहँसीकठहा\nकाजhरिकछुशुभस1देशकइशाराछी...। \nशुभस1देशकइशारामनमेअिबतेजिहनासभक`नीकबातशुभसमाचारसुनैलेिजासाजगैएतिहनाअपनोभेल।घुिरकऽयो\nगीबाबालगपहुँचबजलॱ-  \n“बाबा, \nतेहेनरामधुिनमेमनफँिसगेलछलजेअहDपरनजैिरयेनेपड़लतँएआगूबिढ़गेलॱ।पछाइतजखनिधयानटुटलतखनअहDपरनजैरपड़ \nल, तँएघुिमएलॱ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, योगीबाबाअपनयोगिया (जीवनयोग) सँहमरा-\nदेबुिझगेलातेहेनउचाअिछजेएकिकलोमीटरहटलेसँदेखनेनेहएतआकेहेनओिरयाकऽबाजलअिछ! \nमुदातइसँहमराकोनमतलब।जिहनावेदक`कोनमतलबअहDसँछै; \nओतँअहDकिजनगीकओहनरSतापरठाढ़अिछजइसँअहDकपूणSवतंLजीवनभेटरहलअिछआिकनैभेटरहलअिछ; तेकरलेखा-\nजोखाराखत।जखनSवतंLजीवनकबाटभेटरहलअिछतखनिकएनेपूणSवतंLभऽिजनगीिबताएब, \nमुदातइलेअहDक`नेअपनवेदबुझएपड़त...।योगीबाबाबजला-  \n“बौआ, गाम-घरककीहाल-चालअिछ?”  \nजिहनािकयोगामकचािलदेखबजैमेगामेक`ढिठयादइएतिहनाहमहूँगामक`ढिठयबैतबजलॱ-  \n“बाबा, अनकरहाल-चालकीकहब! अपनेऐगलोसालदेखबिकनइदेखबसेिच1तामनमेबनलअिछ।” \nजाधैरहमबजैतरहलॱताधैरयोगीबाबाअपनमुड़ीडोलबैतरहला, मुदाबजलािकछुने। \nओना, अ^पनमनलटकलछलओइहँसी–ठहाका–\nकफलसुनैलेमुदासेउनटेिदसयोगीबाबाभँिसयारहलछला।अपनाक`संयिमतकरैतबजलॱ- “बाबा, \nअपनेटाठहाकामािरहँसबआिकअनकोहँसाएब?” \n‘अ^पन’आ‘आन’सुिनयोगीबाबाबजला- “हमकेकरोमनाहीकरैिछऐजेतूँनइहँसह।तखनतँहँसैलेमनचाही, \nसेतँओअपनेनेबनौत।” \nजिहनायोगीबाबाअ^पनपyलाझािड़कातभेलातिहनाहमहूँअपनपyलाहुनकेऊपरमेदैतबजलॱ-  \n“बाबा, अहDक`समाजेकबाबाटानइबुझैछी, गुओबुझैछी, \nतँएसिदखनमनमेरहबेकरैएजेगगरक`सगरयोगीबाबाजhरबनौता।” \nलेबलैया! बजैकममेतँबािजगेलॱमुदाअ^पनिवचारमेकेतएघॲचभऽगेलसेबुझबेनेकेलॱ।ओना, \nयोगीबाबाबुिझगेलातँएठहाकामािरतँनिहहँसलामुदामनजhरमुिSकयेलैन। \nआब, ठहाकासुिनजेतेमननइघबड़ाएलछलतइसँबेसीयोगीबाबाकमुSकीदेखघबड़ाएल।मनमेउठल- \nठहाकाकेकरापरमारनेछलाकेकरापरनिह, तइसँअपनाकोनहािन-\nलाभअिछमुदामुSकीतँसो|ोअनाहमरेपरमारलैनअिछजेअपनाऑंिखएसँदेखलॱ..!   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुदालगलेमनमेईहोभेलजेदोहराकऽजँफेरपुिछऐनआजँकहॴपिहलुकेजकDफेरकेतौघॲचभऽजाएततखनतँदोबरमुSकीसँ\nनेमुSकीएता।मुदाबाबाकबातोतँताबेधिरनिहय`बुझबजाबेतकपेटसँिनकािलधरतीपरनैरखता।तखन?  \nतखनतँयएहनेजेजिहनाभ[तसो|ोअनाभगवानसँअभ[तहोइतअपनाक`समि पतकेनेरहैएतिहनाकरबबेसीनीकहएत। \nबजलॱ-  \n“बाबा, अहॴजखनखेलखेलबैतखनहम–छौड़ा-माड़ैर–सभकीकरबै?”  \nजेनालहकाबंशीकघावमाछकगलफड़मेलगैएवाजिहनावृ1दावनमेगोपीसभक`कृ#णकबंशीकलगलैनतेनातँयोगीबाबाक`न \nइलगलैनमुदािवचारमेिकछु-ने-िकछुलावलगबेकेलैन।बजला-  \n“अनुप! तोहरनामे‘अनुप’छहतँएतोरानइकहबहतँकेकराकहबै।” \nयोगीबाबाकिवचारसुिनमनथोड़ेकअपनोथीरहुअलगलआथोड़ेकअपनोशि[तलगाथीरकेलॱ।जँसेनइकिरतॱतँयोगीबा\nबाकजोड़-घटाविछऐनिकने, \nिनpचDमुह`अिधयाइतघटतआिकऊपरमुह`बिढ़याइतबढ़तसेसूLजँसुनबेनेकरबतखनतँिदनकानाचराितमेलालटेनकइजोतेदेखब \n..!  \nमुदाएतेकरpछजhररखलॱजेिकछुबजबेनेकेलॱ।जँिकछुबिजतॱतँतहीबातकनDगैरपकैड़योगीबाबाधार-\nपोखैरमेहेलजइतैथ, \nमुदानइबजनेएतेतँभेबेकएलजेअपनाफुरनेअ^पनिवचारकबातयोगीबाबाबजता।सएहभेल।योगीबाबाबजला-  \n“अनुप, अखनतकतूँगुएनेबुझैछहक।” \nयोगीबाबाकमुहसँसोझगरबातसुिन, जिहनापतराएलधारमेमोटाएलधारािमलतेमोटाएलगैए; \nतिहनायोगीबाबाकिवचारसुिनअपनोमनमेभेल।बजलॱ-  \n“बाबा, ओहूमेकीकोनोरोख-वृखअिछ।” \nहमर‘रोख-वृख’सुिनयोगीबाबाकमुSकीमेगWभीरताआबएलगलैन।मने-\nमनबाबाकिच1तिच1तनधारलगपहुँचािवचारदेलकैनजेअनुपशा1तमहासागरमेहेलै-\nजोकरअखननइभेलअिछतँएिकएनेओहनबाटपकड़ािदऐजेजेहेनगितयेचलततेतेसमयमेपहुँचत...।योगीबाबाबजला-  \n“बौआअनुप! गुतकतँबुझैछहकमुदासतगुनइबुझैछहक।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयोगीबाबाकमुहसँखसल‘गु’आ‘सतगु’आइयेसुनलॱ! मुदाअनेरेिकएबेसीलाड़-झाड़झािड़तॱ, सुपुटशMदमेबजलॱ-  \n“नइ।” \nहWमरबातजेनायोगीबाबाकमनक`झमािरदेलकैनतिहनािवचिलतहुअलगलैन।मनतेनािवचिलतभऽगेलैनजेअपनेिधार \nएलगलैन।िधारएईलगलैनजेकेतेलोकसमाजमेएहेनअिछजेकम-\nानकसंगवतमानमेभ[तबिनठाढ़अिछ।दुनूकबीचमेजेकरजेदूरीबनलछैओतँअपनाआँिखयेसभदेखैए।मुहसँबाजहवानैबाजह। \nओना, अपनमनअखनतकयोगीबाबाकठहाकापरलटकलेछलमुदातैबीचदोसरे-\nतेसरेिवचारसभउिठगेल।तहूमेजखनमुहसँखिसपड़लजेगुकऊपरसतगुनइबुझैछी, \nतखनउनैटकऽकेनापुिछऐनजेबाबा‘ठहाका’िकएमारिलऐ? सभदेखतेछीजेपिरवारमेवृw-\nवृwककीगितछैन।जैठामसबहकआँिखकनोरपीड़ासँपीिड़तभऽभऽझहैररहलछैनतैठामयोगीबाबाकेनाठहाकामािररहलाअिछ..! \nमनमेओनाबेर-बेरिवचारउमैकजाएमुदातेकरामनेमेजDितकऽरखनेरहलॱ। \nयोगीबाबाआसमदशबाबा, दुनूएक-बतिरयेछैथ, एेगामकएेटोलकसेहोछैथ, \nमुदाजेनायोगीबाबाकपिरवारजनठहाकामािरहँसैछैनतेनासमदशबाबाकपिरवारमेनिहछैन।ओना, \nसमदशबाबाअपनेसभदशनोकिवचारबुझैछैथआसभशाSLो-पुराणकसंगसमािजकरीित-रेवाजसेहोबुझैछैथ।पढ़ल-\nिलखलसेहोछिथए, मुदानेअ^पनिवचारकनेकोनोकोण-ठौरछैन, नेसमाजेकरीित-रेवाजकठेकान-\nठौरआकोनोअ^पनजीवनकसंगपिरवार-समाजकhपगढ़ैकिदशाछैन! \nजइसँसभिकछुबेठेकानबनलोछैनआबिनतोछै1ह।कहबजेतखनयोगीबाबाक`गप-स^पकिमलानसमदशबाबाकसंगकेनारहैछैन? \nयएहनेिसwा1तआबेवहारअिछ। \nजिहनािकयोQिमकउ\\साहकसंगQमकरैतQमणबिनआगूबढ़ैएतिहनायोगीबाबाकमनतैयारभेलैन, बजला-  \n“बौआअनुप, पचासबखककृिषयमेहमरोयोगरहलअिछ।” \nबजागेल- “एकराकेकाटत।” \nहमरबातसुिनयोगीबाबाकमनमेबीसबखपूवकबातआगूमेआिबगेलैन।बजला-  \n“बौआ, एकसालतेतेधानअपनो, \nअपनगामोआअपनाइलाकोमेभेलजेधनम+डलभऽगेल।लेबालनइरहल।जेतबेमेजेकरिबकाएलसेतेतबेमेअपनधानबेचजानह \nyलुककेलक।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबजागेल- “वाह..!”  \nजिहनाखेतककोणलगहरवाहअ^पनहरमोिड़लइएतिहनायोगीबाबाकिवचारहमर‘वाह’सुिनमोिड़लेलैन।मोड़ाइतेबजला\n-  \n“बौआ, पचासबखकिजनगीमेकेतेकोरौदीदेखलॱ।एक-सिलयोरौदीदेखलॱ, दू-सिलयोदेखलॱआपन-\nसिलयासेहोदेखलॱ।देखबेटानइकेलॱ, \nओहनिवपैिJकमुकाबलासेहोकेलॱ।तइसँआरोजेभेलसेभेलमुदाऑंिखतकैतजीबैततँअखनोदेखतेछहिकने।” \nबजलॱ-  \n“बाबा, सुनैछीजेबारहबखकरौदीमेजनकजीहरजोतलैनजइमेसीतोभेटलैनआखूबबरखोभेल..!”  \nयोगीबाबाSपXबजला-  \n“तेहेनरौदीतँनइदेखलॱमुदागामकइनार-पोखैरसुखागेलसेतँदेखबेकेलॱ, संगेओकरभोगसेहोभोगबेकेलॱ।” \nअपनोिवचारमेजेनाकोनोनवगछुलीकमुड़ीमेकनोजैड़छुटैछैतिहनाकनोजैड़छुटएलगल।बजलॱ-  \n“बाबा, ऐबेरकबािढ़जकDपिहनॱबािढ़अबैछल?”  \nरौदीकसंगबािढ़कचचसुिनतेयोगीबाबाकमनमेअनेकोगुणाआ\\मवलकशि[तजगलैन।मनकशि[तजिगतेयोगीबाबाबज \nला-  \n“बौआअनुप, बािढ़ये-रौदीटािकएकहैछह, केतेझॉंट-िबहािड़, पािन-पाथरकसंगछोट-\nपैघभुमकमककोपसेहोभोगनिहछी।मुदा..?”  \nयोगीबाबाकमुहसँखसल‘मुदा’सुिनअपनोमनमेभेलजेभिरसक‘मुदा’किहबाबािवपैतसभक`िबसरएचािहरहलाअिछ।पुछ \nलयैन-  \n“मुदाकीबाबा?”  \nहमरपुछबसँयोगीबाबाकमनठंढाएलइनहोरपािनजकDठंढाएलगलैन।बजला-  \n“बौआ, आबऐसभघटनाक`मनपािड़अनेरेिकएमनक`तड़पाएब।छोड़हऐसभक`।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nSपXभऽगेलजेअपनाजनैतयोगीबाबाअपनोभोगलजीवनक`िबसरएचािहरहलछैथ, \nमुदाअपनातँबुझलनिहछलतँएमनमेबेर-बेरिजासाजिगयेरहलछलजेआरोकीसभभेल।पुछलयैन-  \n“बाबा, िबनुबजनेजँछोिड़देबतखनहमसभ–ऐगलापीढ़ी–केनाबुझब?”  \nहमरबातसुिनयोगीबाबाकमनठमकलैन।कने-कालमने-मनिवचारकरैतबजला-  \n“बौआ! जेिजनगीबीतगेलआिजनगीकसंगसुखो-दुखोआसमैयोबीतगेल, \nजेकराभूतोकहैिछऐआअतीतोकहैिछऐ।अतीतेपरठाढ़भेलवतमानोचलैए, मुदापुन: \nघुिमअतीतमेथोड़ेजाएत।यएहअतीतकअनुभव-ानगुhपधारणकरैए।मुदासतगु..?”  \nअदहाबातमाने‘गु’क`जानबतँबुझबेकेलॱजइसँमनमेकनीचैनआएलमुदा‘सतगु’बुझैकिजासामनमेतेतेजोरमारलक \nजेमुहसँअनेरेखिसपड़ल-  \n“की‘मुदासतगु’कहिलऐबाबा?”  \nहमरबातसुिनयोगीबाबाकमनमेजेनासjताजगलैनतिहनासjहोइतस jिचJसँबजला-  \n“बौआअनुप! वतमानक`बुझब-जानबआबुिझ-सुिझचलबे‘सतगु’भेला।” \nयोगीबाबाकबातमनमेनीकजकॉंजगहोनेबनौनेछलिकसमदशबाबाउठानहारैतयोगीबाबाक`कहलैन-  \n“भाय, ईसालनिहखेपब।” \nसमदशबाबाकबातसुिनयोगीबाबाकमनमेअनेकोxउिठकऽठाढ़भऽगेलैन।चािर-पॉंचबखउमेरोमेसमदशछोटअिछ, \nकोनोतेहेनिबमािरयोदेहमेनइदेखैिछऐजेिबछानोधरत, तखनएहेनबातिकएबाजलजेऐसालनइखेपब..!  \nयोगीबाबाकठहाकाअपनोमनमेठहैर-\nठहैरउठबेकरैछलमुदाजखनदूगोरेकबीचयोगीबाबाछैथतखनतँदुनूगोरेकबातनेबुझता।यएहसोिचअपनेचुपचापरही।तैबीचयो\nगीबाबाबजला-  \n“िकएनेईसालखेपबहसमदरसी?”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजिहनायोगीबाबाचािरबीघाखेतबलाखेितहरतिहनासमदशबाबासेहोछैथ।ओना, \nबीचमेजेदुनूबेटीकिबआहकेलैनतइमेकापनरहेकरीबजमीनिबकाएलछेलैन, मुदािजनिगयोतँिजनगीछी, जिहनाखेत-\nिबकाइसँपिहलुकारहन-सहनआचािल-ढािलछेलैनतिहनाअखनोछेबेकरैन।समदशबाबाबजला-  \n“योगीभाय, अखनतकजेबनल-बनाएलिजनगीछलओएकाएकऐसालबािढ़कचलैतटुिटगेल, \nऐगलाकोनोआशानिहदेखरहलछी।” \nसमदशबाबाकसतहीिवचारयोगीबाबाक`सेहोअपनघिटतजीवनसँअनुभवछेलै1हेतँएनीकजकॉंमहसूसभेबेकेलैन।मुदा\nबािढ़कपछाितकजीवनमेदुनूगोरेकबीचअकास-पतालकअ1तरजकॉंभऽगेलैन।योगीबाबाबजला-  \n“समदरसी, बािढ़कजेहेनघटनाऐबेरभेलतेहेनकीकिहयोनइभेलछल।केतेकोबेरभेल, \nमुदामनुखतँसभिकछुअेजअपनवंश-धारक`जीिवतरखनिहअिछिकने, आिकनिह?”  \nसमदशबाबाबजला-  \n“हँ, सेरखनिहअिछ।” \nयोगीबाबाबजला-  \n“जिहनातोहरिकगामेकआनलोककआिकइलाके-लोककतँएेगितअिछिकने?”  \nसमदशबाबाबजला-  \n“हँ, सेतँअिछए।” \nधारकपािनजिहनासमु~मेिमिलतेतुिXा^तकरैएतिहनाअ^पनिकसानीिजनगीकधारमेबहैतयोगीबाबाबजला-  \n“समदरसी, खेतमेलगौलजेिकछुSथायीवाअSथायीसWपैत–गाछ-िबरीछ–छल, \nसभिकछुनXभऽगेल।माLखेतटाबँचलरहल।अखनजँहमलोकक`कहबेकरबैजेफyलDसालएहेनउपजाभेलवाआमेफड़लछल, \nतइसँअपनभुखाएलपेटकभूखमेटाएत?”  \nसमदशबाबामुड़ीडोलबैतकहलिखन-  \n“सेतँनिहय`मेटाएत।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयोगीबाबाबजला-  \n“सभआदमीक`नेअपन-अपनहोशकरएपड़तैजेजीवनधारमेकेनाहेलब?”  \nसमदशबाबाबजला- “हँसेतँहोशकरएपड़तै..!”  \nयोगीबाबाबजला-  \n“भिरसकअहीबीचमेतूँबेहोशभऽगेलहतँएिजनगीखेपबभारबुिझपिड़रहलछह।मानैछीघटनाभेल, \nमुदाअ^पनटुटलिजनगीकजोड़ो-जाड़तँअपनेनेकरएपड़त।” \nमुड़ीडोलबैतसमदशबाबाबजला- “हँसेकरएपड़त।” \nयोगीबाबाअपनजीवनकयोगियाकसंगफसलचदेखबैतबजला- “आइअठारहनवWबरछी, \nधानकउपजनइभेलमुदासमयपरगहुमकखेतीतँपकिड़येलेलॱ।गहुमकपछाइतखेरहीहएत, \nखेरहीकपछाइतआगूसालकधानहएत।” \nफसलचकयोगनजैरपरपिड़तेसमदशबाबाअवा[भऽगेला। \nसमदशबाबाक`अवा[होइतेयोगीबाबाठहाकामािरहँसला। \n \nशMदसंkया : 2010, ितिथ : 22 नवWबर 2019 \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचLकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचDक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकzइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेहक िकछु िवशेष}क :- \n१) हाइकू िवशेष}क १२ म अंक , १५ जून  २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष}क २१ म अंक ,  १ नवWबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष}क ६७ म अंक , १ अ[टूबर २०१०  \nVideh a_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह\\य िवशेष}क ७० म अंक , १५ नवWबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष}क ७२ म अंक १५ िदसWबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष}क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष}क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगSत २०१२  \nVideha_01_ 08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि[त गजल िवशेष}क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी]ा िवशेष}क १४२ म, अंक १५ नवWबर २०१३   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक}त िमQ  मधुप िवशेष}क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव1द ठाकुर िवशेष}क १८९ म अंक १ नवWबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च1~ ठाकुर अिनल िवशेष}क १९१ म अंक १ िदसWबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सWमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अyबम  गीत  संगीत  िवशेष}क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिLत  रचनापर  आम ंिLत  आलोचकक  िट^पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प}च  टा किवता आ ओइपर  मधुका1त  झाक  िट^पणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश  साद  म+डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संSकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nकाशन   नीचDक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिLकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवQेµ  रचनाक  एकटा समाना1तर  संकलन   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली ब1ध -िनब1ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पR २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पR  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना¸य उ\\सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ\\सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली ब1ध -िनब1ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started  translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सWमान : सWमान-सूची \n  \nअपन मंतNय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह\\य आ1दोलन: मानुषीिमह संSकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सवzिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nथम मैिथली पाि]क ई-पिLका ISSN 2229-547X VIDEHAसWपाद क: गजे1~ ठाकुर। सह-सWपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सWपादक: राम िवलास साहु, न1द िवलास राय, स1दीप कुमार साफी आ मुjाजी \n(मनोज कुमार कण)। सWपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचL- बेचन ठाकुर। सWपादक- सूचना-सWपक-समाद- पूनम \nमंडल। सWपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ\\पल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उJरदािय\\व लेखक गणक मaय \nछि1ह)editorial.staff.videha@gmail.com क` मेल अटैचमे+टक hपम` .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÀटमे पठा सकै छिथ। एतऽ कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संTहकJz लोकिनक लगमे \nरहति1ह, माL एकर थम काशनक/ िंट-वेब आकzइवक/ आकzइवक अनुवादक आ आकzइवक ई-काशन/ \nिंट-काशनक अिधकार ऐ ई-पिLकाक` छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयyटीक/ पािरQिमकक ावधान नै छै। त` रॉयyटीक/ पािरQिमकक इpछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआTह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि]^त पिरचय आ अपन Sकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल काशनक हेतु िवदेह (पाि]क) \nई पिLकाक` देल जा रहल अिछ। मेल ा^त होयबाक बाद यथासंभव शीÂ ( सात िदनक भीतर) एकर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकाशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिLकाक` Qीमित लÃमी ठाकुर Zारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक` ई कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -20 20  सवzिधकार  सुरि]त।  िवदेहमे कािशत  सभटा रचना आ आकzइवक  सवzिधकार  \nरचनाकार  आ संTहकJzक  लगमे छि1ह।  ५ जुलाई  २००४  क` \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृJसँ ारWभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  थम  उपिSथितक  याLा िवदेह - थम  मैिथली पाि]क  ई \nपिLका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृJ  'िवदेह ' ई-पिLकाक  व[ताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृJक  एTीगेटरक  hपमे \nयु[त  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिLका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \ni/dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 7  \nii /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 10 \niii /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 14 \niv /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 19 \nv/dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 20-21 \nvi /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 22 \nvii /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 25 \nviii /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 26 \nix /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 28  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९३ म अंक  ०१  माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९३) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                                                                                                                                                                                           \nx/dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 37 \nxi /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 38 \nxii /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 39 \nxiii /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 40  \nxiv /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 42 \nxv /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 45 \nxvi /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 46 \nxvii /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 48 \nxviii /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 50  \nxix /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 56 \nxx /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 59 \nxxi /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 62 \nxxii /dA/dKa/dSignAa/dSa /dGa/dAnusvara/dGa/dSignAa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 67  ","size_mb":0.35,"has_text":true},"Videha 294.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 294.pdf","name":"Videha 294.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २९४  म अंक  १५  माच २०२०  (वष १३  मास  १४७  अंक  २९४ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n  दीप पु$पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म,डल--  जगदीश सादम,डलजीक ‘सुिभमानीिजनगी’  \n \n \n \n३. \n आशीष अनिच3हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश  साद म,डलक लघुकथा- काजकरोप  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n दीप पु$प \nगजल- १ \nमूँह फेर लोक जहन जाए लगलै \nछै भाषण बेकार बुझाए लगलै \n \nघर मि3दरक सटले बना लेलक जे \nसिदखन ‘अ@छे िदन’सपनाए लगलै \n \nरोग सेहो िसखलक राजनीित आब \nबैB बदलल तँचोट दुखाए लगलै \n \nपुल बनेबाक जहन भेल ओिरयान \nनदी देलक धोखा सुखाए लगलै \n \nओना तँहेमिन धिर िनकFमा छल ओ \nखादी पिहिर ठीके कमाए लगलै  \n \n(2222222222- बहरे-मीर)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nभIट ओ अ3हारमे इयाद छौ ने \nगLप ओ पूआरमे इयाद छौ ने \n \nकोन ईNवी कोन साल कोन मास हम तूँ \nएिलयै देखारमे इयाद छौ ने \n \nब3द भेलौ आन जान आब सगरो \nगाजनक फटकारमे इयाद छौ ने \n \nकऽबहाना मि3दरक अबै छलI तूँ \nनवसँ नव िसंगारमे इयाद छौ ने \n \nठाढ़ तोहर बाट तािकते रहल के \nसQझ धिर पछुआड़मे इयाद छौ ने  \n \n(212221212122सभ  पQितमे) \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \nउमेश म,डल \n \nजगदीश सादम,डलजीक ‘सुिभमानीिजनगी’ \n \n‘सुिभमानीिजनगी’Tीजगदीश सादम,डलजीकरिचतकथाकेरपोथीकनाओंिथक।एिहपोथीमेकुलआठगोटकथासंक \nिलतअिछ।सभकथामेमनुVखकजीवनमेहोइतिनर3तर-\nपिरवतकIरेखWिकतकरैतओकरयथाथकIसमेिटओिहमेXयवहािरकदृिZएनीक-\nबेजाकIसेहोिबलगाओलगेलअिछ।तथाओिहपिरविततNव[पमेआधुिनकपिरवतनकआव\\यकताकIिन[िपतकरैतNवािभ \nमानीजीवनकXयवहािरकप]कIउजागरकएलगेलअिछ।सं^हकसभकथाकसार-सं]ेप_मश: \nिन`Wिकतअिछ।मुदातािहसँपूवसं^हकपिहलकथा- ‘केकरा-लेकेलॱ ’ \nसँलऽकऽअि3तमकथा‘आशापरपािनफेरागेल’धिरकलेखन-_मओलेखन-ितिथधिरकिववरणपरदृिZपातकएलजाए-    \n1. केकरा-लेकेलॱ- शbदसंcया : 2649, ितिथ : 23 जनवरी 20 18  \n2. Nवािभमानीिजनगी- शbदसंcया : 2767, ितिथ : 28 जनवरी 2018  \n3. बाबाकबाग-बिगया- शbदसंcया : 3089, ितिथ : 3 फरवरी 2018 \n4. अब-तब- शbदसंcया : 2076, ितिथ : 7 फरवरी 2018 \n5. अिगलह- शbदसंcया : 2472, ितिथ : 11 फरवरी 2018  \n6. कुकुरपन- शbदसंcया : 2229, ितिथ : 28 फरवरी 2018 \n7. हेराएलिजनगी- शbदसंcया : 3107, ितिथ : 5 माच 2018  \n8. आशापरपािनफेरगेल- शbदसंcया : 2447, ितिथ : 9 माच 2 018  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरचनाकरबाकस3दभमेएकमा3यताअिछजेकोनहुँरचनाकिबFबअनायासअबैछ।अत: \nओिनयिमतओिनधmिरतसमयककायनिहिथक।मुदा NतुतरचनाकिनयिमतलेखनसँउपरोVतमा3यताकमजोरबुझनाजाइत \nअिछ। Nतुतपोथी 23 जनवरी 2018 सँ  9 माच 2018 धिरकबीच िलखलगेलअिछ।िनयिमतलेखन, \nताहूमेकथािवधाकलेखनसँसB: ओहनमा3यतापर nिचिoतहोइतअिछ।ह ँ, ‘िवषय-िबFबकखनहुँ-\nकखनहुँआकिहयोकालअबैतछैक’, \nएहेनमा3यताXयिVतगतभऽसकैछ।ईचीजरचनाकारिनभरकएसकैतअिछ।उपरोVतसभकथाकेरसार-\nसं]ेपिन`Wिकतअिछ-  \n‘केकरा-लेकेलॱ’, \nजाड़कमासमेघूरतरबैसलXयिVतसबहकबीचआपसीवाpmलापसँएिहकथाक ारFभहोइतअिछ।ओिहवाpmलापमे_मश: \nगामक-समाजकसंगमौसमकचचmहोइतअिछ, \nतािह_ममेभोगीलालभाइकगLपसेहोउठैतछि3ह।भोगीलालभायआयुवqिदकडॉVटरछिथ।NवयंआयुवqिदकडॉVटररहलोप \nरा3तभोगीलालभायअपनNवाNsयनीकनिहरािखपबैतछिथ।ततबेनिह, \nजिहनाअपनNवाNsयकIभोलीलालभायठीकनिहरािखपौलि3हतिहनाहुनकपिरवारसेहोिछिड़यागेलि3ह।ओना, \nआजुकपिरवेशमेअिधकतरपिरवारकसंरचनािबगड़लेबुिझपड़ैछ।माए-बापकतौ, बेटापुतोहुकतौ...। \nभोगीलालभाइकभरल-पुरलपिरवार, सभतरहIसFपtपिरवार, मानेबे टा-पुतोहु, बेटी-\nजमाएरिहतहुआइहुनकसेवालेललगमेएकमाuपvीटाछिथन।भोगीलालभाइकपvी- सुिमuा, \nअ3तधिरसहचािरणीरहैतछिथन।एहनािNथितकIदेखैतिकसुनआिसंहेwरभोगीलालभाइकमृxयुकIनीकमानैतछिथन।िसंहे\nwरभायिकसुनकIकहलिखन-  \n“िकसुन, जेनाभोगीभायआयुवqदशाNuपढ़नेछलातेनाअपनआयुकIसंयिमतनिहरिखसकलाह!” \nिसंहेwरभाइक‘@यू-@यू’सुिनलेखककहलकिन- “आयुवqदकीकोनोमुख ौटीिश]ाप|ितछी, \nओतँगीताजकQिजनगीकि_याकप|ितछीिकने।तैठाम..?”   \nिब@चेमेिसंहेwरभायबजलाह-  \n“िजनगीकप|िततँजीता-िजनगी-लेअिछ, आबओकराछोड़ह।जिहनासमाज कनापी-\nजोखीओकरिजनगीकबेवहारमेअिछतिहनानेपिरवािरकिजनगीमेबेकतीकसेहोअिछ।तइमेभोगीभायकIकोताहीभेलैन।” \nवाNतवमे xयेकXयिVतकIअपनस~गितलेलजीवनकि_या-कलापपरनजिरदेबआव\\यक, जॱि_या- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकलापकIठीकनिहकएलजाएततँजीवनमेओिहनाहूसआओतजिहनाभोगीलालभाइकजीवनमेएलि3ह। \n \n ‘सुिभमानीिजनगी’कथामे\\यामाएकटाएहनिकशोरअिछजकरामेिकtर हेबाकल]ण कटहोइतछैक।ओकरखेल-\nकूद, पस3द-\nनापस3दअपनाउमेरकआनब@चाजकQनिहरहनेसमाजकलोकबुझएलगैतअिछ।समाजओकरािकtरपिरवारमेसॱिपदेबय \nचाहैए।परFपराक भावसँ\\यामाकमाएसेहोओकरिवरोधमेरहैतछिथन।मुदाओकरिपता- जीवनकाका, \n\\यामाकIअपनापैरपरठाढ़करबायोयिश]ादेबाकआआxमिनभरबनेबाक णलैतबजैतछिथ- \n“पिरवारआिकसमाजएकिदसजुिटआगूमेिकएनेठाढ़हुअएमुदाएोइंचपाछूअपनिवचारसँनइघुसकब।” \nपितक णदेिखअ3तत: \nमंगलीकाकीसेहो\\यामाकसंगतँभऽजाइतछिथमुदाहुनकमोनझुझुआइतेरहैतछि3ह।कारणसमाजकबा3ह-\nछा3हकIजेदेखैतआिबरहलछिथ।िNथित-पिरिNथितकIदेखैतजीवनकाकाकIएकाकएकपुषाथजगलि3हआरामायण, \nमहाभारतकचचmकरैतबजलाह- “जेसमNयाअपनापिरवारमेउपिNथतभऽगे लअिछओखालीअपनेपिरवार-\nटामेभेलआिकआइयेभेलअिछआपिहनेनइभेलहएतसेकेनाबुझैिछऐ? \nसभिदनहोइतआिबरहलअिछआआगूओहोइतरहत।महादेवकIसेहोअ|नारीwरकहलजाइछैन।जखनेअ|नारीwरतखने\nनेस3तानिवहीन! \nकाितकआगणेशतँतखनभेलैनजखनमहादेवआपावतीदुनूदूछला।मुदाजखनदुनूसिटएकभेलातखनकोनोस3ताननइनेभेलै\nन।तँएकीहुनकादेववंशसँिकयोहटादेलकैनआिकहटादेतैन?”   \nमुदातैयोमंगलीकाकीकमोनजेहनमजगूतीएबकचाहीसेनिहआिबपबैतछि3ह।तािहपरपvीकIबुझबैतजीवनकाकाकहल \nिखन-  \n“ओसभ–जेठाढ़छलसे–केसभछल?जेपुख-नारीकबीचकअिछ।जेकराशखा-स3ताननइहएत।जखनरामच3जी, \nलमणआसीताकसंगघुिमकऽअयोयाकआिड़परपहुँचलातखनवएहसभदुनूभQइकगापकैड़कहलकैनजे‘अहQहमरािकए \nनेिवदाइदेलॱ? जइआशामेअहॴजकQचौदहबखहमहूँसभटपलाखेलॱ?”   \nउपरोVतबातसुिनमंगलीकाकीकमनआशरीरजेनाशा3तभऽगेलिन, \nसहमतभेलीह।रणभूिमकसंगीपेबजीवनकाकाउxसािहतहोइतबजलाह-  \n“\\यामाहमरस3तानछी।अपनाजीबैतओकराभीखमQगैतदेखब,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकीओहनलाजकिवचारलोकअपनेनइकरत।दुिनयQएकिदसभऽजाए, मुदा.. .।जाबेधिर\\यामापढ़एचाहत, \nसमWगबुिझसहयोगदेबइ।जिहयाओपढ़ाइछोड़ततिहयाअपनाआँिखकसोझमेओकरामनोनुकूलजीबैकसाधनबनादेबइ।अ \nपनापैरपरठाढ़कऽसमाजकओहनमनुखबनादेबैजेअपनTमसँअपनसुिभमानीिजनगीबनाजीबतआओकरर]ाकरैतरहत।” \nसमाजमेिकtरक ितबनल[िढ़वादीसोचकIएिहकथामेदेखारकरैतभेलअि छआओिहसोचकIखि,डतकएएकआदशिप \nताककpXयकIसेहोदेखाओलगेलअिछ। \n \n‘बाबाकबाग-बिगया’, एकटाभूिमहीनिनधनअनाथबालककेरकथािथक ।बालकगोबरधनदासगाम-\nसमाजसँअलगभऽगोकुलदासकNथानमेरहबाकलेलहुनकालगपहुँचअपनबातकहलकि3हजेगु-गोसQइ, \nअपनेकदरबारमेहमचौकीदारबिनरहएचाहैतछी। \nअपनािनयमानुसारगोकुलदासकहलकि3ह- “बेरागी! अखनअहQकबालप नअिछ।तँए, \nपुरिनकपातपरकपािनजिहनागोलीबिन-\nबिनगुड़कैतरहैएआजेतेकालपातपररहलतेतबेकालओअपनNव@छ[परिहचमकैतरहैएमुदापातसँिन@चQहोइतेओकराधर \nतीसॲिखिनपpाकऽदइछै, \nतिहनाअखनअहQकअवNथाअिछ।तँएअपनिनयमकIजँअपनेर]ाकरैकभारउठाबीतखनिकछुभऽसकैए।” \nमुड़ीडोलबैतगोबरधनNवीकारकरैतअिछजेNथानकजेिनयमहएततकराहमसोोअनाअंगीकारकरब।गोकुलदासपु\nछलिथन-  \n“बाउ, दुिनयQमेबहुतलोकोछैथआबहुतरंगकवतोअिछ!तँए...।” \nबालमनगोबरधनदासवतकIनिहबुिझअथपुछैतअिछ, तािहपरमहाxमा जीवतकअथबतबैतछिथन- \n“िकयोझूठनइबजैकवतलइछैथतँिकयोझूठेकठीकेदारीकरैछैथ, \nिकयोचोिरकIअधलाबुिझपरहेजकरैकवतलइछैथआिकयोचोिरकIखनदानीपेशाबुिझपरFपराकिनवmहसेहोकरैछैथ।” \nिविभtतरहकसोच-िवचारकरैतगोबरधनदासअ3तत: \nगोकूलदासकचेलाबिनअपनजीवनिबताबएलगैतअिछ।समयबीतैतगेल।गोकुलदासकमृxयुकपछाितओइठकुरबाड़ीकमु\ncयकpmसेहोबिनजाइतअिछ।अपनजीवनकअि3तमपड़ावदेिखगोबरधनदास 10 कामेअपनपिसनकरंग-\nिबरंगकफल-फूलकगाछलगबैतअिछ।धीरे-धीरेओगाछसभबोनबिनजाइछ।आब,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजखनगोबरधनदासअपनेजीिवतनिहछिथ, तखनहुनकलगाओलगाछ-वृ]सुि खरहलछि3ह। \n \n‘अब-तब’, कथामेिविभtतरहकतीमन-तरकारीकबदलैतसामािजकXयवह ारपरआपससँिवचारहोइतअिछ।भोज-\nभातमेअदौरीकमेटाइतिजनगीसँसमाजमे (तरकारीकसमाजमे) \nदुखकमाहौलअिछ।िविभtतरहकतरकारीकनामबलापाuसबहकबीचवpमान सामािजकिNथित-\nपिरिNथतकIचचmहोइतअिछ।आपसमेिवचारहोइतअिछ।पछाितसभिकयोअपन-\nअपनभूिमकाकIिचिoतकरैए।तािहबीचआरो-आरोतरकारीसभकउपिNथितहोइतअिछ।गप-\nगपचलबाककारणIपताचलैएजेअदौड़ीबाबाअब-तममेछिथ, मानेअदौड़ीबाबामरणासtछिथ। \nखान-पीनकजेपरFपराअिछतािहमेअदौड़ीबाबा मुखअंगछिथ।कोनहुँभोज-\nभातिबनुअदौड़ीकसFपtनिहहोइतछल।मुदाआजुकसमयमेअदौड़ीक ासंि गकताखxमभेलजारहलछैक।आबलोकओक \nरमहxवकमकएनेजारहलअिछ।बैगनलालकसंगअदौड़ीबाबाकपुरानयारीरहलछि3ह! \nमुदाआबओहोखxमहेबाककगारपरअिछ। \n \n‘अिगलह’, कथामेप]धरकाकाअपननोकरीसँसेवािनवृतभऽखेती-बाड़ी आफल-फूलकदेख-\nरेखकरैतछिथ।मुनीलालहुनकिपिसयौतभायअिछ।मुनीलालअपनपvीकमृxयुकपातपचपनवषकअवNथामेदोसरिववा\nहकरयचाहैतअिछ।प]धरकाकाकIईबातअनसोहॉंतलगैतछि3ह।अनसोहQतएिहदुआरेलगलि3हजेमुनीलालकIदूटाबेटाछै\nन, दुनूपिढ़-िलिखपिरवारकसंगबाहररहैएआपतीसवषकजेठबेटीिव धवाभऽअपनेऐठामरहैतछैक।जेकरासखा-\nस3ताननिहछैक।ओना, बेटीकIवैधXयभेलापछाितमुनीलालअपनोआगा मो-\nसमाजककतेकोXयिVतसािवuीकIदोसरिववाहकरयलेलकहबोकेलिखनमुदाओएेिहठामसभकIकहलकि3ह- “सृिZ-\nकतmजेभोगउठालेलैन, तइभोगकपाछूआबनइपड़ब।दुिनयQबड़ीटाअिछ। भीख-\nदुखमWिगगुजरकरबमुदादोसरपुखकमुँहनइदेखब।” \nएिहनािNथितमे, \nमुनीलालकिजप]धरकाकाकIअिगलहजकQबुिझपड़ैतछि3ह।प]धरकाकामुनीलालकIओकरिवधवाबेटीसािवuीकउदाह \nरणदैतएकिपताककतXयपरिवचारकरबाकलेलआ^हकरैतछिथ। \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘कुकुरपन’, \nकथामेकहलगेलअिछजेकोनहुँकाजलेलपिहनेNवयंपाuहोमएपड़ैतछैकतखनलोकओिहकाजकयोयहोइतछिथ।कथाक \nमुcयपाuअपनाबुझनेसमाजकपंचबनबाकउप_मकरैतछिथ।हुनकामनमेछ ि3हजेहमसमाजमे िताबनाबी, \nलोकहमरापंचैतीमेपंचमानय, इजतकरए।मुदाNवयंअपनपvीकप]लैतएक टाझगड़ामेगारा-\nगारीकरएलगैतछिथ।जखनिकझगड़ाककारणबुझलोनेरहैतछि3ह।पछाितएिहबातकअिखहासभेलापरबड़ीचालाकीसँअ \nपनाऊपरपंचैतीबैसबाकनौबतकIखxमकरैतछिथ..!  \nअ3तत: सोहनभाइकमुहसँईसुनएपड़ैतछि3ह- \n“भनेपनचैतीटिरगेल।मुदातोरासंगभैयारीकसFब3धअिछतँएकिहदइिछअजेएहेन-\nएहेनकुकुरपनचािलछोड़ह।निहतँसमाजमेकिहयोमुँहउठाकऽताकलनइहेतह।” \n \n‘हेराएलिजनगी’, \nएकओहनलोकककथािथकजेिनयिमत[पेअपनकायकIसFपादनकरैतअपनिजनगीसँबहुतउFमीदतँरखैतछिथ, \nमुदातेहनभऽनिहपबैतछि3ह।हीराननसुयNतिकसानकपढ़ुआबेटाछिथ।हीराननबी.एस-सी. \nधिरपिढ़पबैतछिथमुदाकोनहुँनोकरीनिहभऽपबैतछि3ह।देिखते-देिखतेहुनकबेटा-\nबेटीसेहोबािलगभऽजाइतछि3ह।अपनपैतृक, \nसाढ़ेतीनबीघाजमीनकबदौलितहीराननअपनबेटीकक3यादानकरबआबेटाकIएम.बी.ए. \nकराएबअसFभवलगैतछि3ह।हीराननकIअपनिजनगीहेराएलसनलगैतछि3ह। \n \n‘आशापरपािनफेरगेल’, एिहकथामेलिलतनामकपढ़ल-\nिलखलिकसानचचभेलअिछ।लिलतकपिरचयकथाकारकशbदमे- “बी.ए. \nपासकेलापछाइतलिलतभायिकसानीजीवनधारणकेलाह।ओना, आन-आनजक Qलिलतभाइकमनमेकिहयोनोकरी-\nचाकरीनइएलैन, \nजइसँपढ़ैक_ममेकिहयोमनमेईनइजगलैनजेधुरफ3दाचािलपकैड़नीकिरजटपाबी।धुरफ3दाचािलभेल- \nनोकरीकिहसाबेपैरबी-\nपैगामसँपरी]ाकिरजटकजोगारबैसाएब।लिलतभाइकमनमेब@चेसँएहेनिवचारजिमकऽघरकएलेलकैनजेान-\nलेपढ़ैछी।ओना, सभाने-लेपढ़बोवािलखबोकरैछैथ।तँए, लिलतभा यनेकिहयोयूशनकभीरगेलाआनेनोट- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचि3काकभQजमेपड़ला।सभिदनमौिलकिकताबकीिनपढ़लैन।” \nलिलतउ@चिश]ा ाLतकएिकसानी-जीवनओिकसानी-कमसँ ेमकरैतमनलगाकऽखेती-\nबाड़ीकरैतछिथ।खेतीकरबकIलिलतअपनधमबुझैतछिथ।बेसीआमदनी ाLतकरबालेलएिहबेिरसूजमुखीकखेतीकरैतछ \nिथ।समु@चाखेतमेसूयमुखीलहलहाउठैतअिछ।मुदािचड़ै-\nचुनमुनीक कोपततेकबिढ़जाइतअिछजेफिसलबरबादभऽजाइतअिछ।लिलतिचि3ततभऽरहयलगैतछिथ।हुनकाअपना\nभायपरकतेको nउठयलगैतछि3ह। \nिमिथलाकिकसानकIभायपरिनभररहबाक माणएिहरेखWिकतभेलकरैतअिछ। \n \nउमेशम,डल  \nशोधाथ, बी.आर .ए.बी.यू. मुजफरपुर  \n \n \n \n \n \n \n \n \nआशीष अनिच3हार \nगजल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nआँिख हमर दास हुनक \nअदना नै खास हुनक \n \nआब खिरहान संगे \nछै पूरा चास हुनक \n \nधेलकिन हाट बजार \nमोि\\कल उगरास हुनक \n \nऐठQ दुइए टा सच \nआस हमर आस हुनक \n \nएना केने किहयो  \nनै हेतिन बास हुनक \n \nसभ पQितमे 22-22-22 माuा_म अिछ। दू टा अलग अलग लघुकI दीघ मानबाक छूट लेल गेल अिछ।   \n \n \n \n \n \n \n \n \nजगदीश  साद म,डल \nकाजकरोप   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिजनगीकतीनहीसउमेरमेदूहीसजखनबीतचुकलतखनमनमेकनीहोशआएल।होशोओिहनानइआएल, \nआएलएनाजेजिहनापहाड़कऊपरसँओंघराएलकोनोपाथरकटुकड़ाधरतीछुबैसँपिहनिहकोनोगाछकजिड़मेअड़ैकजाइएजइसँिन \n@चQगुड़कबतँबtभऽजाइछैमुदाअपनNथानसँतेतेकिन@चॉंगुड़ैकगेलरहैएजेअपनरंग-\n[पबेदरंगभऽगेलरहैछइ।होशअिबतेजिहनादुरघटनासँअचेतदुरचरीकIहोशअबैछैआअपनदशा-\nिदशादेखअपनअधम[शिVतकIअपनेजगबएलगैए; तिहनाअपनहोशकIजगबए लगलॱ।होशकIजिगतेबाबामोनपड़ला।ओना, \nजेतेआयुपूविजनगीकहोइएतइमेएकचौथाइिजनगीबॉंकीएरहैन; तइि ब@चेमेबाबामिरगेला, \nमुदासेमुइलादुरघटनामे।बसकयाuाकरैतरहैथ, \nधारकपुलपरजखनबसचढ़लिकपुलेटुिटगेलैआबसधारमेखिसपड़ल।बरसातीधार, कोणे-कानीभरलेछल, \nतीनिदनकपछाइतबसकIऊपरकएलगेलजइमेबाबोरहैथ।बाबामोनपड़ैककारणईभेलजेजिहनामृxयुकरNतापकड़िनहारमृxयुभुव \nनिदसबढ़ैतजाइएजइसँमृxयुकदेवी-देवताकIदशनढहल-\nढुहलमि3दरसभमेहुअलगैछैनतिहनाबाबासेहोमोनपड़ला।बाबामोनपिड़तेजेनामनचनकल।चनकलईजेजेतेकिदनबाबाकऊपर \nमेपिरवारकभाररहलैनतेतेकिदनकिजनगी। \nपढ़ल-िलखल–Nकूलीिश]ा–\nकमरिहतोबाबाबेवहािरकिजनगीमेसFपtछला।मोनपिड़तेदोसरमनधा देलकजेपिरवारतँवएहछी, \nबीचमेिपताजीकजेपिरवािरकजीवनरहलैनतइमेबाबाकजीवनकिकछुजीिवत-\nअंशरहबोकेलैनआिकछुनZोभेलैन।तिहनािकछुमृxयु-अंशसेहोपिरवारमेघुसल।घुसबोसोभािवकछेलैहे, \nिकएतँसमािजकपिरवेशमेसमाजक भावबाल-बोधसँलऽकऽिसयान-चेतनपरपिड़तेअिछ।तैसंगईहोछेलैनजेखानदानीब3धन–\nबा3ह–सेहोजीवनकIघेरनिहछेलैन।खानदानीब3धनकमानेभेलजेआइधिरकजेअपनाऐठामक (दुिनयॉंकनिह) \nजीवनरहलओपराधीनरहलजइसँNवतंu-सोच, \nNवतंuउBमआNवतंuिवचारXयVतकरैकअवसरेनिहभेटलअिछ।सीमाब3धजीवनकबीचलोकअपनजीवनधारणकरैतआिबरह \nलछैथ। \nदेशकआजादीकझ,डालालिकलापरलहराइतेदेशकमािट-पािनसँलऽकऽमनुखकसोच-िवचारकसंगचािल-\nढािलमेसेहोलहराउठल।जइसँिकछुकौलेज, NकूलसँलऽकऽअNपतालहोइ तसरकारीबेवNथा-\nलेसंNथासभजािगउठल।Nकूल-कौलेजबढ़नेहमहूँबी.ए. पासकऽलेलॱ।ज इिदनबी.ए. \nपासकेलॱतइसँपिहनेमाuतीनगोरेगाममेबी.ए. पासकेनेछला।चाि रमअपनेभेलॱ।बुिध-बलेिकिवचार-\nबलेआिकसमािजकहवाकबलेअपनेमनजागैतकहलक-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“हाइNकूलकमैिकहोउआिककौलेजकबी.ए.-एम.ए.; \nजिहनािकलासपिहलसँपॉंचमNथानधिरकिवBाथअपनाकI थमTेणीकबुिझतेअिछतिहनासमाजमेहमहूँचािरमेNथानकभेलॱिक \nने, तखनिकएनेशीषकयोयअपनाकIमानब।” \nमनकिवचारिजनगीककथापढ़बशु[केलक।जाबेतकहाइNकूलकआठमािकलासतकमेपढ़ैतरहीताबेमाता-\nिपताकअढ़ौलकाजबुिझमनसँपढ़ैतरहलॱ।तँएकहबजेदुगmपूजामेिसंगहारकफूलबीछएभोरमेनइजाइआिकआमकगाछीसँिटकुला\nबीछ-बीछआमील-लेनइआनीआिकपाकलआमपरगोलबािहनइकरी; सेबातनि ह, सेसभकिरतेरही।तेतबेनिह, \nजुड़शीतलिदनबेपहरिशकारखेलैलेसंगी-तुरीयाकसंगजेबेकरी।सेमोटा-मोटीनिढ़या-िखिखरक...। \nनौमािकलासमेअिबतेNकूलकिसलेवशोआगूबढ़ल।नव-\nनविवषयसभसँसेहोभIटभेलआओहनोिवषयसभसँभIटभेलजेहेनलोअर ाइमरीNकूलमेमाNटरसाहैबपढ़बैछला।मनमािनगेलजेअ \nखनजँपढ़ाइछोिड़केतौनोकरीकरएजाएबतँलोअर ाइमरीNकूलमेिश]कक[पमेनोकरीहेबेकरत।मनहॕसैतबाजल-  \n“िकताबोदेखकऽछोट-छोटब@चाकIपढ़ासकैछी, मुदाअपनगात–शरीरकि वकिसत[प–\nतँतेहेनअखनअिछजेनेिकयोमोजरदेतआनेगुदानत।तहूमेतेहेननवकातूरकिधया-\nपुतासभजुtाजकॉंऐंठलभऽगेलअिछजेउनटाकऽमािरयेकरएलगत।” \nमनकिवचारसँमने-\nमनिवचारनेमनमेनविवचारजगल।नविवचारईजगलजेपािनमेजेतेकचीनीघोरबतेतेकबेसीनेमीठहएत।नोकरीकरैकएतेअगुताइ \nयेकथीकअिछ।मैिकपासकऽलेबतखनिमलNकूलतककिश]कबनैकयोयताभऽजाएत; ईतँआरोनेआगूबढ़बभेल। \nमैिकपासकेलापछाइतपढ़ैकिवचारमेआरोिजासाजगल।कौलेजमेनाओंिलखेलॱ।नीकिरजटरहनेिश]को–\n ोफेसरसाहैबकनजैरमे–\nआिवBािथयोकबीचआदररहबेकएल।ऑनसकिवBाथरहबेकरी।दुिनयॉंिदसनजैरसेहोबढ़ल।अखनतककजेानयाuारहल \nओएकसीमापरआिनकऽठाढ़कऽदेलक।ऑनसकसंगबी.ए. पासकेलॱ। \nबेरोजगारीकदौड़मे–बेरोजगारीकमानेऐठामिसफिश]ािवभागकनोक रीसँअिछ–\nचािरसालगुजैरगेल।अखनतकजेमनमेछलजेहाइNकूलकिश]कबिनजीवनिबताएब, \nओइपरपािनहेरागेल।मनटुिटगेलजेिश]कनिहबिनपाएब।पढ़ल-िलखलस ँलऽकऽिबनुपढ़लो-िलखलशहर-\nबजारिदसभािगयेरहलअिछ।अपनोमनशहरिदसभगबाकिवचारदऽदेलक।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिश]ािवभागमेनोकरीनइभेनेमनहताNभइयेगेलछल।अखनतकिकसानपिरवारसँजुड़लरहलॱ, \nमुदािकसानीकाजककोनोलूिरनइभेल।समािजकपिरवेशओहनबिनगेलअिछजेपरोछमेअहॉंकोनोकाजिकएनेकरीमुदासोझहामेए \nतेतँिनमाहएपड़ैएजेखेतीिबनुपढ़ल-िलखललोकककाजछी।हरकेनाजोतब..! कोदािरकेनापाड़ब..!! \nसमाजोकलोकतानामािरतेअिछ।अहीसबहकबीचिजनगीकदूहीससमयबीतगेल। \nबाबाआबाबाकिजनगीकसंगतुिरयािदसनजैरउठल।एकतँगामकजानकािरयोकमेअिछ, \nिकएतँदेखतेछीएकिदसिपpीकIभातीज‘फलामा’आदोसरिदसभातीजकIिपpी‘फलॉंबौआ’कहैए।अपनेएतेबुझैनइछीजेबुझबस \nमाजकसFब3धकेनाबनलअिछ।मनपड़लाानचनकाका। \nानचनकाकाकIबेसीकालबाबाकसंगदेखैछेिलऐन।ब@चाउमेरकबातछीतँएबेसीनिहयIबुझलअिछजेकोनतरहकसFब \n3धदुनूगोरेकबीचरहैन।मनमेजेनाउxसाहजगल।उxसाहईजगलजेजिहनािकताबडुLलीकेटहोइएतिहनानेसमाजकलोकोडुLली\nकेटअिछए, मुदातेहीबीचनेऑिरजनल–मौलीक–सेहोअिछए..! \nानचनकाकापरनजैरनाचएलगल।गाममेसभसँनमहरसंयुVतपिरवारअखनहुनकेटाछैन।पिरवारकबीचसभकIसभसँअन3य \nिसनेहआअन3य ेमोछै3हे।एक-दोसराकबीचजिहनाआदर-भावछैनतिहनाबेवहारोछै3हे।ओना, \nरौदीिकदाहीसँजिहनासॱसेगामकिकसान भािवतहोइएतिहनाानचनकाकासेहो भािवतहोइतेछैथमुदाअLपनसोच-\nिवचारआि_या-कलापरहनेअनकाजकॉंछातीपीट-\nपीटकानैतँनिहयIछैथ।सिदकालअपनोआअपनपिरवारोजनकIि_याशीलरखनिहरहैछैथ, \nजइसँअनकासँिभtपिरवािरकजीवनानचनकाकछैन। \nमने-\nमनिवचारकेलॱजेअनेरेजेअखनतकअपनपुNतैनीकाजछोिड़वौआइतरहलॱओबहुतभारीचूकभेल।समाजमेसभिकहमरेजकॉंपढ़ \nल-िलखलअिछ; तखनओसभकेनाअपनपिरवारकिनमरजनाकरैतचिलरहलाअि छ।ब@चासभकIपढ़ैबतेछैथ, िबआह-\nदानकसंगअपनोजीवन-यापनकइयेरहलछैथ...।मनमेईहोहुअएजेजेकाजआइधिरकपूवजकरैतएलाआपिरवारचलबैतएला, \nओकरानिहपकैड़अनेरेनोकरी-चाकरीकरैकमनबनेलॱ..!  \nमनमेनीकोिवचारउठलआअधलोिवचारउिठयेरहलछल।तहीकालपvीकIदेखलयैनजेमािझलबेटापरजोर-\nजोरसँऑंगनमेिबगैड़रहलछैथ।यu-कुuबािजरहलछैथ।ानचनबाबाकबातपरसँिधयानपिरवारपरचिलआएल। \nऑंगनपहुँचपvीकIकहलयैन-  \n“अनेरेिकएएतेआिग-अङोराभेलछी?”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nब@चापरिबगड़बछोिड़पvीउनटेखॱझाइतबजली-  \n“सभटाकIदुइरअहॉंकेिलऐआहमरेकहैछीजेआिग-अङोराभेलछी..!”  \nओना, \nतामसमेपvीजइ[पमेबाजलहोिथमुदामाथमेकोनोभारीचोटलगनेजिहन ामाथाझनझनाउठैएआचेतनाकलोपसेहोहुअलगैछै; \nतेनानइभेलमुदाबातकचोटतेहेनलागलजेमनितलिमलागेल, अखनतकज ेपिरवािरकधारारहल, \nजेिपताजीतकबहैतआिबरहलछल, ओहमरालगआिबएनािकएलड़खड़ागेलजेज इपिरवािरमेहमबी.ए. पासकेलॱ, \nिपताजीकसमयमेतँपढ़ै-िलखैकबेवNथेकमछलतँएओNकूल-कौलेजकिश]ानिहपेबसकला, \nमुदाघरपरजेबाबापढ़ौनेरहैनओतेिश]ातँछेलै3हे, जइसँओनीकजक ॉंपिरवारचलबैतएला, \nमुदाआइओइपिरवारमेब@चाकINकूलजाइलेमाएकIिबगड़एपिड़रहलछैन...।ओना, \nअपनेडपैटकऽिकछुकहैकसाहसनेपिvयIकIआनेब@चेपरभऽरहलछलिकएतँएजिहनापvीकIतिहनािधयो-पुतोसभकIरंग-\nरंगकखगताकपूितनिहकेनेपिरवारकसभझुाबुिझयेरहलअिछ; \nतँएिकएओहमराबातकिबसवासेकरतआिकबातकIमोजरेदैत...।सोझामेसभिकछुदेखरहलछेलॱमुदािकछुबजैकसाहसेनेभऽरह \nलछल।ओना, \nअपनेऐबातसभकIबुिझयेरहलछीजेिकयोिनहxथाकइयेकीसकैए।भेलतँछीिनहxथासन।अपनापरलािनयहुअएजेएहेनहा-\nकादेहरिखकोिढ़भेलिजनगीबीतारहलछी।मुदासेपिहनेनइबुझैछेलॱ, \nजिहयासँदुिनयॉंकठोकरखािजनगीकहरणसँहारलअपनाकIबुझएलगलॱतिहयासँहोशमेकने-\nमनेसुधारभेलअिछमुदाओहोअखनतेतेककमजोरअिछजेअनकरकोनबात; अपनोसभिवचारपरनजैरनिहयIजारहलअिछ। \nओना, \nपvीिकछुबािजनिहरहलछेलीमुदाहुनकरनजैरदेखअपनाबुिझपिड़रहलछलजेजँओबाघआिकिसंहरिहतैथतँसोझेचीबाकऽखाजइ \nतैथ।मुदाकइयेकीसकैछी।हारलनटुआकIझुटकाबीछबछोिड़दुिनयॉंमेरिहयेकीजाइए।पूवज3मक–िजनगीकपूवअवNथाक–\nकमाइकभोगतँलोककIभोगएपड़ैछै, सेसोिचमनकIथतमािररखनेरही...।कनैतबेटाकIपुछिलऐ-  \n“बौआ, Nकूलिकएनेजाइछहजेमाएएतेिबगड़ैछथुन..!”  \nओना, कानबछोिड़सुशीलहFमरबातसुनएलगलमुदाबातअ3तहोइतेपुन: कानएलगल।दोहराकऽपुछिलऐ-  \n“किनतेरहबहतखनतोहरदुख-बेथाकेनाबुझबह?”  \nदू-तीनिहचकीमािरकानबबtकरैतसुशीलबाजल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“फीससमयपरनइदेिलऐतँएमाNटरसाहैबकहलैनजेकािसँइNकूलनइअिबहI।” \nसुशीलकबातसुिनछातीथर-थराएलगल, \nदेहमेकFपtआबएलगलमुदािकछुबजैकसाहसनिहभेल।एकिदसबेटाकप]ल ऽकऽजँपvीपरबिजतॱतँओचोटेउ3टाअपनिजनगी\nभिरकइितहासकपtाउ3टाचॱसैठोअनादोखीबनादइतैथ।एकाएकजागलमनमेजेनासिदकालजागहोइतरहैएतिहनाभेल।मनमे\nउठल; जिहनापोखैरमेसीढ़ीनुमाघाटहौआिकघरक (मकानक) सीढ़ीनु माबाटहोइ, ओतँडेगे-डेगचलएपड़ैए, \nजइसँघाटोआघरकबाटोकनापकसंगअपनोनापभइयेजाइए।मुदासपाटधरतीपरिदन-\nराितचललाकपछाितयोकोनोनापनिहअिछ।तिहनानेिजनिगयोकबाटअिछ।एकभेलउपाजनसूu, \nदोसरभेलसदुपयोगसूu।अLपनिजनगीजेनाअपनेमनकऐनामेझलकएलगलतिहनाबुिझपड़ल।जिहनाजीवनकघटनाजीवनकIसं\nकिपतबनबैएतिहनासिFमिलत–पिvयआबेटोकI–उpरदैतबजलॱ-  \n“अहॉं, पितक[पमेजेअखनतकदेखैतएलॱअिछसेनइिनमाहनेहमदोखीछ ी, \nमुदाओहनदोखीनइछीजेअहॉंकIकZदेलॱआअपनेमौजकेलॱ।ओिबसैरजाउ।बौआ, िपताक[पमेजेहमरासँनिहपूितभेलहुअ, \nओअभावेनिहभेलह, मुदातोरासंगहमरा ेम-भावनिहअिछसेबातनिह।काितोराइNकूलकफीसकपाइदेबह।” \nबजैक_ममेतँबािजगेलॱ, मुदालगलेफेरअपनमनकहलकजेबेटाकIतुि ZभलIभेटगेलहौ, \nमुदापvीकIसेथोड़ेभेटलहेतैन। nोतँ nछी।चौिबसोघ3टाकिदन-राितमेपित-पvीक[पमेगप-\nसLपकरैतिबतैबतेछीमुदाजीवनकदशा-िदशािकअिछओदुिनयॉंकसंगकेनासंग-संगचलत, पिरवारकपहचानकेनाबनततइबुझै-\nकरैमेकेतेकसमयलगबैछी? जाबेतकपिरवारकपहचाननिहबनत; \nताबेतकसमाजकपहचानकेनाबिनसकत।मुदापिरवारकजे[प-\nरेखाबिनचुकलअिछओतँसोोअनासमाजकसंगघिटतभइयेरहलअिछजेमु,डे-\nमु,डेिवचारकिभtताबिढ़रहलअिछ।पिरवारकपहचानतँपिरवारकिवचा रधाराकसंगचलैए, तैठामपित-\nपvीकबीचसेहोएतेकदूरीबिनगेलअिछजेहरकाज (पिरवािरक) \nमेदुनूकबीचबाधाठाढ़होइतेअिछ।एकगोरे‘हँ’कहबैदोसर‘निह।’एहेनपिरिNथितमेकेनाचिलपाएब...।जखनिकिबआहकसमय \nसासुरजेबाकाल–मानेिवदाहोइकाल–एकिदसमाता-िपतासँलऽकऽसमाजोकलोकरामबनािमिथलाकगीतगबैतजनकपुर \n(सासुर) िवदाकरैछैथ; तँदोसरिदसजनकपुरक–मानेसासुरक–सास ु-ससुरकसंगसमाजोकदाइ-माइकसंगगणमा3य–ऋृिष-\nमुनी–लोकिनकआिसरवचनसेहोभेटतेअिछजे‘सीता-राम’बिनदुनूजीवनबासकरत...। \nवौआइतमनकI; जिहनाकृ$णपॉंचोघोड़ाकमुखारीएेबेरकाबूमेकरैत , \nिखंचलैनतिहनाअपनोवौआइतमनकIिखंचैतदोसरमनकहलक-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बुिड़वानकहॴ-के! एतबोनेहोशभेलैनअिछजेिवचारसँपvीकIकाबूमेरखता।” \nएकाएकमनबदैलगेल।जिहनाब¡टछुुखुरपीहँसुआवाकोनोऔजारेक ( अNuक) \nकोनोमोलमानेकाजकआगूनिहरिहजाइतअिछ; तिहनानेअपनोभेलछी।ज खनपिहल-\nपिहलबेरदुनूपरानीकभIटसासुरमेभेलतखनअपिरिचतरिहतो, मनमे एक-दोसरकिजनगीक ितकेतेिसनेहजागलछल, \nजीवनकच_मेओजेमहरभँिसगेलहुअए, मुदाअपिरिचतकसंगकेतेिसनेह आजीवनक ितआकषणबिढ़गेलछल; \nमुदाआइओसभजेनािवड़£कभौकमेउिधयागेल।नेपvीकओ[प-रंगरहलआनेच ेहरासोझमेरहलआनेओिसनेह-\nभावरहल।आइजँओिसनेहआिसनेिहलकतXयओहनपेनेरिहतॱतखननेसेहोइत, सेतँभेलनिह..! \nपािनिमललमVखनजकॉंमनघोर-\nघोरभइयेरहलछल।मुदाएतेतँहोशआिबयेगेलजेिसनेहसँजिहनादुिनयॉंिसनेिहलबनैएतिहनाकुिसनेहसँदुिनयॉंदूरसेहोहिटतेअिछ \n।मनबेकाबूजकॉंउिधयाएलगल; \nमुदादोसरजेहोशगरमनछलओउिधयाएलमनकIकाबूकरैतअपनआइसँनवजीवनकनाओंलैतबाजल-  \n“जखनेजागीतखनेपरातहोइए।नाओंलैत, जेसमयबीतगेल; ओबीतगेल,  \nमुदाजेबँचलअिछओकराहमसभिकएनेसंगीबिनमानेिवचारोआकाजोमेसंगभऽअपनपिरवारोआअपनोपिरचयदुिनयॉंकIिदऐ।” \nपvीकभीतरकमनभलIजरलिकएनेहोनुमुदातxकालओसहमली।सहैमतेबजली-  \n“ऐमेमानेिवचारोआकाजोमेहमथोड़ेकिहयोबाधकभेलॱअिछ।जिहनाअहॉंबुझैछीजेनीकमनुखबिनजीबीतिहनानेहमरोइ \n@छाअिछ।” \nओना, नेपvीएआिकअपनेअखनधिरबुिझपेनेछेलॱजेसोोअनाअपनेदो खटानिहअिछ, \nसमाजोआपिरवेशोकदोखअिछ।जेहोशजिगतेबुझएलगलॱ।मुदाजखनकनी-\nमनीबुझएलगलॱतइसँपिहनेिजनगीएससैरकऽतेतेकिन@चॉंउतैरगेलजेअपनोबुिझपिड़रहलअिछ; मनुखकगितनिहरहल...। \nकौुकाफीसकआशासुिनबेटोससैरगेलछलआभानस-भातपछुएनेपिvयअकछारहलछेली।बजलॱ- “जेभेलसेभेल, \nआगूएहेननइहुअएतैपरअखनेसँिधयानरखू।” \nबजैक_ममेबािजगेलॱ, मुदालगलेमनमेउठलजेअधला-सँ-अधलाकाजि कएनेहुअए; \nमुदाकेिनहारओकराथोड़ेअधलाबुिझकरैए।ओतँनीकबुिझकरैए, भलI फलिकएनेअधलाहोउ।ओतँिवचार¤ोतपर–\nमानेजैठामसँिवचारधारािनकलैएतैपर–\nिनभरकरैएजेहFमरिवचारधाराक¤ोतकीअिछ।एकमुखीअिछिकपँचमुखीआिकगोमुखीअिछ।जिहना[ा]होइएतिहनानेमनु िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nखोकअिछ।तखन? तखनतँयएहनेसुगम-सरलआसुिचxयसुकमकिदशाहएतज ेएक-\nदोसराकपूणिजनगीपरपूण[पेणदृिZपातकरैतचली।अपनिवचारमेप ुन: िवचारजोड़ैतबजलॱ-  \n“जिहनािधया-पुतामानेअLपनबाल-ब@चामानेबेटा-बेटी, सिFमि लतसFपैतअिछ, तिहनानेपिरवारकसेरो-\nसFपैतसेहोअिछए, \nयएहनेभेलदुनूगोरेकजीवनकिमिTत[प।तँएएकदोसरपरसिदकालिधया नराखबिसफज[िरयेनिहअिनवायसेहोअिछए, \nतँएअखनेसँतxपरभऽकऽिधयानरखैकअिछ।” \nओना, पिहलुकागप-सLपक_मजेदुनूगोरेकमानेपित-\nपvीकबीचकरहलतइसँजेनानवबातपvीकIभेटलहोिनतिहनामने-मनसुहकािर, मुNकुराइतबजली-  \n“भेलतँअहॉंबाहरसँघरधिरसFहा[; हमघरसँपिरवारधिरसFहारैछी। अपनातँखेतो-पथारअिछ, जेकरानइछै, \nओकेनाहँसैतपिरवारचलबैए।” \nपvीकिवचारसुिनअपनोमनकनीिजराएल।बजलॱ-  \n“अहॉंदुनूमाए-बेटाकझमेलमेबरदागेलॱ।ानचनकाकासँभIटकरएिवदाभेलरही।” \nपvीबजली-  \n“आबेकीभेलअिछजाउ, भIटकेनेअिबयौन।” \nआनिदनजेनाकेतौिवदाहोइछेलॱमानेघरसँबाहर, आमनमेजेिवचारच लैछलओ वािहतजकॉंनिहछल, \nिकएतँकोनोवNतुएआिकिवचारेिकएनेहौ; मनमेबेर-बेरउठैतरहैछ लजेजेकरा-\nलेवNतुकीनबवाआनबओमनसँखुशहएतिकनइहएत।मुदाआइसेनिहभऽरहलअिछ।जिहनाखढ़कएक-एकटुकिड़येिकएनेहुअए, \nमुदाजँबेकतीगतोजीवनमेआपिरवारोमेअबैतरहततँओबेिVतयोआपिरवारोसमपtतािदसबढ़बेकरत। \nघरसँिनकैलतेजेनाजबदाहपिरवारसँ, \nअवकासभेटगेलहुअएतिहनामनपरिपतहुअलगल।ानचनकाकपिरवारमनमेनािचउठल।केतेकसु3दरपिरवारानचनक \nाकछैन।जिहनाधारा वाहजकॉंिवBा–सरNवती–बिहरहलछैनतिहनानेसेर-\nसFपैितकलिमयछैन।पिरवारमेनेिकनकोकखनोमनमिलनहोइछैन, आनेकखनोरा-टोकी।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nानचनकाकदरबजाकआगूपहुँचतेदेखलॱजेकेतौसँआिबानचनकाकाकुरतािनकािलओसारकचौकीपररिखरह \nलाअिछ।मनमेखुशीभेलजेभनेकनीपछुआइयेकऽएलॱ।दरबजाकलगपहुँचते णामकरैतबजलॱ-  \n“काका, गोड़लगैछी।” \nऑंिखउठाकऽानचनकाकातकलैनतँबुिझपड़लजेकाजकबोझसँभिरसकतड़-\nबpरभेलछैथ।चेहराउदासमुदामुँहक[पहँसमुखे...। \nहमरादेखतेानचनकाकािच3हगेलाजेजोिगनदरछी।अिसरवाददैतबजला-  \n“नीकेरहहजोगी..!”  \nअिसरवादसुिनएकमनमेभेलजेअLपनजीवनकबातपुिछऐन, \nमुदाअLपनबातकहैसँपिहनेजँदोसराकबातसुनीआपछाइतअपनबातबाजीतँओबेसी भावशालीहोइए।तँएचुपेरहलॱ। \nानचनकाकाबजला-  \n“जोगी, तेहेनिवड़£Nकूल-कौलेजमेउिठगेलअिछजेएकतँपनरह-\nसोलहबखसँदुनूबेटाकौलेजमेपेटबाि3हकाजकरैछल; \nओहोबtेभऽगेल।तीनिदनसँदुनूबेकारभेलदरबजापरबैसलअिछ।ओकरे सभ-लेकाजरोपैकजोगारमेगेलछेलॱ।” \n \nशbदसंcया : 2679, ितिथ : 21 िदसFबर 2019 \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचuकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचQक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकmइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेहक िकछु िवशेषWक :- \n१) हाइकू िवशेषWक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषWक २१ म अंक ,  १ नवFबर २००८   \nVideha_0 1_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषWक ६७ म अंक , १ अVटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहxय िवशेषWक ७० म अंक , १५ नवFबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषWक ७२ म अंक १५ िदसFबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषWक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषWक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगNत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिVत गजल िवशेषWक  १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी]ा िवशेषWक १४२ म, अंक १५ नवFबर २०१३   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकWत िमT मधुप िवशेषWक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव3द ठाकुर िवशेषWक १८९ म अंक १ नवFबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च3 ठाकुर अिनल िवशेषWक १९१ म अंक १ िदसFबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सFमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ ैल २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अबम  गीत  संगीत  िवशेषWक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिuत  रचनापर  आम ंिuत  आलोचकक  िटLपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पWच  टा किवता आ ओइपर  मधुका3त  झाक  िटLपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश  साद  म,डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संNकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n काशन   नीचQक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिuकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवTे  रचनाक  एकटा समाना3तर  संकलन   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली  ब3ध -िनब3ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पB २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पB  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाय उxसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उxसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली  ब3ध -िनब3ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasr abadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili . Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these  \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha. com/videha -pothi/  \nिवदेह  सFमान : सFमान-सूची \n  \nअपन मंतXय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहxय आ3दोलन: मानुषीिमह संNकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सवmिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n थम मैिथली पाि]क ई-पिuका ISSN 2229-547X VIDEHAसFपाद क: गजे3 ठाकुर। सह-सFपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सFपादक:  राम िवलास साहु, न3द िवलास राय, स3दीप कुमार साफी आ मुtाजी \n(मनोज कुमार कण)।  सFपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचu- बेचन ठाकुर। सFपादक- सूचना- सFपक-समाद- पूनम \nमंडल। सFपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उxपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण  उpरदाियxव लेखक गणक मय \nछि3ह)editorial.staff.videha@gmail.com कI मेल अटैचमे,टक [पमI .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमqटमे पठा सकै छिथ। एतऽ  कािशत रचना सभक कॉपीराइट ल ेखक/सं^हकpm लोकिनक लगमे \nरहति3ह, माu एकर  थम  काशनक/ ि ंट-वेब आकmइवक/ आकmइवक अनुवादक आ आकmइवक ई- काशन/ \nि ंट- काशनक अिधकार ऐ ई-पिuकाकI छै, आ से हािन-लाभ रिह त आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयटीक/ पािरTिमकक  ावधान नै छै। तI रॉयटीक/ पािरTिमकक इ@छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ^ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि]Lत पिरचय आ अपन Nकैन कएल गेल  फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल  काशनक हेतु िवदेह (पाि]क) \nई पिuकाकI देल जा रहल अिछ। मेल  ाLत होयबाक बाद यथासंभ व शी× ( सात िदनक भीतर) एकर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९४ म अंक  १५ माचᭅ २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४७ अंक  २९४) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिuकाकI Tीमित लम ी ठाकुर Øारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकI ई  कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -20 20  सवmिधकार  सुरि]त।  िवदेहमे  कािशत  सभटा रचना आ आकmइवक  सवmिधकार  \nरचनाकार  आ सं^हकpmक  लगमे छि3ह।  ५ जुलाई  २००४  कI \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.htm l  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृpसँ  ारFभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक   थम  उपिNथितक  याuा िवदेह -  थम  मैिथली पाि]क  ई \nपिuका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई  कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृp  'िवदेह ' ई-पिuकाक   वVताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृpक  ए^ीगेटरक  [पमे  \n युVत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिuका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":0.34,"has_text":true},"Videha 295.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 295.pdf","name":"Videha 295.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २९५  म अंक  ०१  अैल  २०२०  (वष १३  मास  १४८  अंक  २९५ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n दीप पु%पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म,डल--  जगदीश साद म,डलक अ./िगनी कथा सं2ह  \n \n \n \n \n३. \n आशीष अनिच5हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश साद म,डलक लघुकथा- हारलचेहराजीतल:प  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nदीप पु%प \nगजल- १ \nपाखिड़ तऽरक मचान मोन पिड़ गेल \nखपड़ा बला दलान मोन पिड़ गेल \n \nतोहर हमर िपरीत भेल अनघोल \nपीठक पड़ल िनशान मोन पिड़ गेल \n \nतोरा रिसक िनहािर बािज देलक ई  \nभादव बहय बलान मोन पिड़ गेल \n \nभुखले िदवस खटैत फेर बीतल तँ \nगामक अपन नवाF मोन पिड़ गेल \n \nतोरे भऽिजनिगयो कटैत ई ‘पु%प’ \nजाितक मुदा िसमान मोन पिड़ गेल  \n \n(221212121221सभ  पKितमे,तेसर शेरक पिहल पKितक अ5तमे दीघकM NOव मानबाक छूट लेल \nगेल अिछ)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nनइ बरछी नइ भाला राखू \nअपन मूँह पर ताला राखू \n \nचिर- चिर महल केर घऽर बना कऽ \nनइ रOता नइ नाला राखू \n \nजा िवदेश बड़ मौज उड़िबयौ \nखाता-बऽही िदवाला राखू \n \nखोलू अनकर कRचा िचSा \nझKिप अपन घोटाला राखू \n \nशासनमे नइ अ5तर बेसी \nबU लVलू वा लाला राखू \n \nखूब िनहा: कWचन-काया \nमुदा हाथमे माला राखू \n \n(22222222सभ  पKितमे।बहरे-मीर) \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \nउमेश म,डल \n \nजगदीश साद म,डलक अ./िगनी क था सं2ह  \n \n(2013) :  ‘अ./िगनी’ बीस गोट कथाक संकलन अिछ। एिह पोथीक पिहल स ंOकरण, 2013 \nईOवीमे \\ुित काशन- नई िद V लीसँ कािशत भेल अिछ। िस. कथाकार \\ी दुग]न5द म,डलजीक ^ारा \nएिह पोथीक लोकापण, ‘सगर राित दीप जरय’क80म कथा गो`ी- मािनक राम-बैजनाथ बजाज धमशाला, \nिनमली, (सुपौल),मे 30.11.2013क भेल अिछ।i \nएिह पोथीक कथा सभमे नोकिरहाराक जीवनक संcास, पिर\\मी क ृषकक उV लास, सeO कृितक \nपाविन-ितहारमे पैसल अ5 धिवfासक, 2ाg य जीवनमे जातीय h यवसायक महi व, jमश: टुटैत सg ब5 ध-ब5 ध, \nसामािजक जीवनक िविभF समO या तथा ओकर समाधानक बाट आिदक  सूl म िवmलेषण लोकमंगलक \nकामना देखबामे अबैत अिछ।  \nएिह सं2हक आमुखकार डॉ. योगान5द झा छिथ। डॉ. योगान5द झा िहनका िवषयमे कहैत छिथन- \n“युगीन समO या ओ समO याक कारण एवम् तकर समाधानक ित िच5 तनशीलता िहनक वO तु-िव5 यासकM \nेरक-भावकारी बनौने रहलिन  अिछ जािहमे परg पिरत कथाधाराक आदशq5 मुख यथाथवादी दृिr कोण \nO पr :पM O फुिट त देिख पड़ैछ। िमिथलाक लोकजीवनक उi थानक ित सg वेदनाiमक अिभh यिs त  \nकौशलक कारणे म, डलजीक कथा सभ िहनका आधुिन क कथाकार लोकिन क अि2 म पंिs त  मे ठाढ़ कऽ \nदेलकिन  अिछ।”ii \nवतमानमे चािरम संOकरण उपलvध अिछ। चािरम संOकरण, पVलवी काशन- िनमली (सुपौल) सँ \nकािशत भेल अिछ। ‘गामक िजनगी’ पोथीक बाद कथािवधामे म, डलजीक ई तेसर पोथी िछयिन। एिह  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपोथीमे 20 गोट कथा अिछ। जकर िववरण jमानुसार कथाक शीष क, शvद संwया सिहत िनxeिकत \nअिछ-  \n1. दोहरी मािर- शvद संwया : 1368 \n2. केना जीब? - शvद संwया : 1039 \n3. नवान- शvद संwया : 2306 \n4. ितलासंjाि5तक लाइ- शvद संwया : 2056 \n5. भाइक िसनेह- शvद संwया : 1201 \n6. ेमी- शvद संwया : 2526 \n7. बपौती सg पैत- शvद संwया : 2350  \n8. डंका- शvद संwया : 2401 \n9. संगी- शvद संwया : 1849 \n10. ठकहरबा- शvद संwया : 2349 \n11. अतहतह- शvद संwया : 2486 \n12. अ./िगनी- शvद संwया : 3057 \n13. ऑपरेशन- शvद संwया : 1616 \n14. धमनाथ- शvद संwया : 1968 \n15. सरोजनी- शvद संwया : 1810 \n16. सुभा- शvद संwया : 1922 \n17. सोनमाकाका- शvद संwया : 1572  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n18. दोती िबआह- शvद संwया : 1822 \n19. पड़ाइन- शvद संwया : 1970,  \n20. केतौ नै- शvद संwया : 1203 \n‘दोहरी मािर ’, एिह कथामे अवकाश ा त ोफेसर गुलाबक मनोिवmलेषण भे ल अिछ। ो. गुलाब \nकतेको वषसँ चीनी रोग तथा v लड-ेसरसँ 2Oत छिथ। गामक सभ सgपितक संग घर-घराड़ी सिहत \nबेिच शहरमे पित-पी एकाकी रहैत छिथ। बेटा-पुतोहु परदे शमे रहैत छि5 ह।  िहनकालोकिन क सुिध \nलेिन हार पिरवारमे िकयो ने छि5 ह । शहरी जीवनक चाकिचs यसँ सg मोिहत भऽ ो. गुलाब शहरी जीवनकM \nअपनौलि5ह। शु:मे तँ बड नीक लगलि5ह मुदापछाित जखन शहर ी वातावारणक भान भेलि5ह, चोरी-\nडकैती, लूट-पाट, अपहरण, ग5दगी आिद समO यासँ 2O त शहरी वातावरणसँ :-ब-: भेलाह तखन 2ाg य \nजीवनक सौहादपूण वातावरणक ित आकषण जगलि5ह। जखन पुc  ^ारा ई समाद भेटैत छि5 ह  जे \nपौcक मुड़न घरपर निह भऽ कऽ वै% णो देवीमे होएतिन , जइ ले ल हुनकोलोकिन कM ओहीठाम एबाक \nआमंcण भेटैत छि5 ह  आ ओ अपनाकM अशs य बुझैत छिथ। टुटल Oवरमे गुलाबबाबू बजैत छिथ-  \n“मोबाइल छोिड़ अिसरवादो केना दऽ सकब। तीन िदनसँ  बजारम े करफू लागल अिछ। िसपाहीसँ \nसड़क भरल अिछ। एहेन िOथ ितमे घरसँ केना िनकलब?”iii \n‘नवान ’, ई कथा अ./िगनी नामक पोथीमे तेसर Oथानपर अिछ। नवान कथा मे पिर\\मी कृषकक \nगाथा आएल अिछ। अपन पिर\\मक बलM अपन भायक िनम]ण करैत अ िछ। एिह कथामे िमिथलाक \nलोक जीवनक िविभF ख, डिचc उपिO थ त कएल गेल अिछ यथा वृ -लतािदक पिहल फड़ देवताकM \nचढ़ायब, गाए िबआएलापर महादेवकM दूधसँ अिभषेक करब आिद। 2ाg य जीवनमे पसरैत जातीय ओ \nसाg दाियक िव^ेष िदस सेहो एिहमे संकेत कएल गेल अिछ। मुदा एिह कथामे िमिथलाक लोकजीवनक \nआिथक िO थ ितकM बदहाल करएबला जइ समO यापर िवशेष दृिr िन ेप कएल गेल अिछ, से िथक बािढ़ क \nसमO या। एिह समO याक कारणे िमिथलाक 2ाg य जीवनक आिथक h यवO था अO त-h यO त  भऽ जाइत \nअिछ। तथािप एिह कथाक नायक आधुिन क वैािन क प.ित अपनाए नव िकO मक धान उगबय लगैत \nअिछ, तीमन-तरकारीक नगदी फिस ल उपजाबय लगैत अिछ आ नूतन  नO लक माल-जाल पोिस  अपन \nजीवनकM खुशहाल बना लैत अिछ। \n‘नवान’ कथाक िवmलेषणक jममे आमुखकार कहैत छिथ- “वO तुत : एिह वैािन क प.ित ^ारा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिमिथलाक कृषकक जीवन समुFित भऽ सकैत अिछ, से संदेश देब कथाकारक उेm य छि5 ह ।”iv \n‘ितलासंjाि5 त  क लाइ ’, एिह कथाक मायमसँ 2ाg यजीवनमे पसरल अ5 धिवfासपर हार कएल गेल \nअिछ। ितलासंjाि5 त  एकटा एहन पाविन िथक जे िमिथलाक घर-घरमे मनाओल जाइत अिछ। एिह िदनसँ \nसूय उरायण भऽ जाइत छिथ आ jमश: शीत ऋृतु वस5 त आ गृ%म िदस बढ़य लगैत अिछ। मुदा एिह \nपवक साद 2हण करबाक हेतु ात: O नान ज:री बूझल जाइत छैक। िमिथलामे ई अपवाद सेहो \nपसरल छैक जे एिह िदन जे िकयो  भोरे नदी वा पोखिरमे डू ब दैत छिथ हुनका नदी-देवता तi काले \nलाइ धरा दैत छिथन।  \nएही अपवादपर िवfास कऽ गोपाल नामक एकटा नेना बारहे बजे  राितमे नदीमे डूम देबए चल जाइत \nअिछ आ ठंढसँ 2O त  भऽ जाइत अिछ।  \nएिह कथाक मादे आमुखकार िलखैत छिथ- “2ाg यजीवनक अ5 धिवfासी समाजकM एिह कथाक \nमा यमसँ ई संदेश देल गेल अिछ जे वO तुत: ई पाविन  कृित-पिरवनपर आधािरत अिछ आ एिहमे िबनु \nपाख,ड कयने लोककM अपन साम यक अनुसार समैपर O नान करबाक चाही, निह िक अ5 धिव%वासमे पिड़ \nरोग2O त भऽ जएबाक चाही।”v \n‘भाइक िस  नेह ’, कथामे िशrदेव आ िवचारनाथ दुनू भँइ एक दोसराक ित अगाध  \\.ा, भिs त ओ \nब5 धुi वक भाव रखैत छिथ मुदा देयािदनी लोकिन क बीच खट-पटसँ पिरवारमे िभF-िभनाउज भऽ जाइत \nछि5 ह । िभF-िभनाउजक मूलमे अथसापर कबजा रहैत अिछ। मुदा जखन दुनूक मनमे परO पर ेमक \nभाव जगैत छि5 ह  तँ दुनू एकदोसराक दु:ख बँटबाक हेतु तiपर भऽ जाइत छिथ।  \nआमुखकार िलखैत छिथ- “भाइक िसनेह कथामे कृषक जीवनमे पा रO पिरक सहयोग, साव ओ \nशिs त क अनुकूल \\मपर आधािरत संयुs त पिरवारक उपयोिगताक परg पिरत अनुगायन देिख पड़ैछ।”vi \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \nआशीष अनिच5हार \nगजल \n \n \n \nभुजा िचखना ताड़ी आ पासी चाही \nहमरा तिड़खाना चाही लबनी चाही \n \nहुनका भेटिन बड़का बड़का इनाम \nबस हमरा छोट छीन बदनामी चाही \n \nहम बोर भ' गेलहुँ िचन चुनमुन खुशीसँ \nहमरा िकछु लेढ़ाएल उदासी चाही  \n \nतॲ ल' ले दिछनामे पूरा दुिनयK मुदा \nहमरा खाली हुनकर जजमानी चाही  \n \nखाली पहनावा बदलल छै इRछा नै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहुनका राजा आ हमरा दासी चाही \n \nसभ पKितमे 222-222-222-22 माcाjम अिछ। दू टा अलग अलग लघुकM दीघ मानबाक छूट लेल गेल \nअिछ।   \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \nजगदीश साद म,डल \nहारलचेहराजीतल:प  \n \nतीससालकबादिवचारदेवकMछलान5दसँआइझंझारपुरकोटमेभMटभेलैन।रिज%ीऑिफसककाजसँिवचारदेवकोटआए \nलछला।रिज%ीऑिफसअनुम,डलकाय]लयकपिरसरेमेअिछ।एकगोरेकजमीनकसनाकबनैकिखयालसँिवचारदेवरिज%ीऑ \nिफसआएलछलाआएन.जी.ओ.ककाजसँछलान5दआएलछला। \nदOतावेजिलखेलापछाइतऑिफसमेदOतावेजपेशकेलापरदेवनमुंशीिवचारदेवकसंगपानखाइलेपूबािरभागपीपरकगाछ \nकिनRचॉंमेजेपानकदोकानअिछतैठामठाढ़रहैथिकछलान5दपरनजैरपड़लैन।ओना, \nदुनूगोरेकचेहराक:पबदललरहबेकरैनजइसँछलान5दकMदेखलापछाितयोिवचारदेवधकमकेला।धकमकाइतिवचारदेवकमनमे\nउठलैनजेपानकदोकानपरपानखाइलेठाढ़छी, जँकहॴछलान5ददेखनेने होिथतखनमने-\nमनकीसोचता।तीसबखकरीबसँभMटनिहभेलाअिछतैबीचचेहराकरंग-:पसेहोथोड़ेबदैलगेलछैन, \nमुदातइसँपूवकेहेनघिन`तादुनूगोरेकछलजेएकठामगप-\nसपकरैककोनबातजेएकथारीमेकेतािदनखेनॱछी।एकिवचारकसभिदनमानेहाइOकूलसँलऽकऽतीसबखपूवधिररहबेकएलछी\n।पानकदोकानपरठाढ़छीतैठामतँअपनईदाियiवबिनतेअिछजेछलान5दकMसेहोपानखाइलेशोरपािड़ऐन।मुदाOपr:पमेनिहची िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nि5हिवचारदेवधकमकारहलछला।माथककेशजिहनाछलान5दककारीसँउजरदप-\nदपभऽगेलछैनतिहनाऐगलादॉंतटुटनेमुँहक:पसेहोबदैिलयेगेलछैन, तँएिवचारदेवधकमकाइछला।ओना, \nअनिच5हारकMपिरचयिककोनोकाजेवाकोनोिवचारेिकछुपुछबअसानअिछ।मुदािच5हारकMअनिच5हार-पिरचयपुछबकेहेनहएत? \nजँकहॴउ5टाकऽकिहदैथजे‘अहKबड़कालोकभऽगेलॱतँएहमरासन-सनछोटलोककMथोड़ेिच5हब’तखनअपनमुँहकेहेनहएत..!  \nमुदालगलेफेरिवचारदेवकमनमेउठलैनजेजँिच5हारबुिझकहबैनजे‘छलान5दभायपानखाइलेआबह’आजँछलान5दनिहहो\nिथआदोसरऑंिखगुरेड़कऽकहएजेतूँबड़पानबलाजेहमरापानखाइलेशोरपाड़ैछह, तखनतँ..!  \nअसमंजसमेिवचारदेवपड़लेछलािकमुंशीजीकMमानेदेवनमुंशीकMरिज%ीऑिफसकचपरासीलगमेआिबकहलकैन- \n“मुंशीजी, कागजमेमानेदOतावेजमेजमीनकनsशाछुिटगेलअिछसेबड़ाबाबूबजौलैनअिछ।” \nचपरासीकबातसुिनदेवनमुंशीजखनअपनऊपरकाजेबीमेदेखलैनतँकागजमेबनौलनsशाभेटगेलैनजेधोखासँदOतावेज \nमेलगाएबछुिटगेलछेलैन।तैबीचिवचारदेवछलान5देपरनजैररखनेछलामुदाअखनतकभॉंजपरनिहयMचढ़लछेलैनजेछलान5देछैथ \nआिकआन।मुदासंजोगबनलजेछलान5दअपनेलRछेदारशैलीमेदोसरकMिकछुकहएलगला।चेहराकरंग-\n:पसँजेछलान5दअखनतकिवचारदेवकची5हमेनिहआएलछेलैनओशvदशैलीकमायमसँचीि5हमेआिबगेलैन।वएहशvद.., \nवएहशैली.., ओहीमुहसँजिहनामकैकलाबाजकKखापैड़सँउिड़-\nउिड़िछिड़यालगैएतिहनाछलान5दकिछिड़याएलजइसँिवचारदेवकिबसवासुमनमािनगेलैनजेछलान5दिनितछीया। \nछलान5दकगपकjमजखनिवरामपरपहुँचलिकिवचारदेवशोरपाड़ैतबजला-  “छलाभाय, \nपिहनेपानखाउपछाइतगप-सपहोइतरहतै।” \nजिहनािवचारदेवछलान5दकMदेखलापछाितयोएकनजैरमेचीि5हनिहसकलातिहनाछलान5दोिवचारदेवकMनिहिच5हलकै\nन।जइसँमुँहउठाकऽतँतकलैनमुदा‘हँ-हूँ’िकछुनेबजला।छलान5दकMधकमकाइतदेखिवचारदेवदोहरबैतबजला-  \n“हमछीिवचारदेव।” \nतैबीचदेवनमुंशीचपरासीकसंगऑिफसिदसिवदाहोइतबजला-  \n“िवचारभाय, पानकपाइअहKदोकानदारकMनिहदेबइ।” \n‘पाइनिहदेबइ’सुिनिवचारदेवकमनमेउठलैनजेमुंशीजीअपनाजेबीसँथोड़ेदेताओतँचाह-\nपानतककिहसाबखरीदबालसँजोिड़कऽलइयेलइछैथमुदादेखौआएतेइमानदारतँबनबेकरैछैथजेपानोपाटकMमानेरिज%ीसँसgब \nि5धतकMअपनेिदससँखुआबैिछऐन।जइसँिवचारदेवकमनमेभेलैनजेकिहऐनजेपाइ- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपाइकिहसाबतँअहKजोिड़कऽपाटसँलइयेलइछी, \nतखन...।मुदालगलेफेरभेलैनजेअनेरेएहेनबातबािजअपेामेमानेसgब5धमेखटासपैदाकरबनीकनिह, \nतँएचुपेरहला।देवनमुंशीऑिफसिदसबिढ़गेला।तैबीचछलान5दसेहोपानकदोकानपरआिबगेला। \nकोट-कचहरीकहोटलबलाहुअएआिकचाह-पानकदोकानबला, बुिझयेजा इए।ओना, \nिवचारदेवकMतीसबखसँछलान5दसोझा-सोझीसँभMटनिहभेलछेलैनमुदाएक-दोसराकिवषयमेआन-\nआनसूcसँजानकारीतँहोइतेरहैछेलैनजइसँछलान5दकपरोिदनकमानेभMटनिहभेलाबीचकजानकारीदुनूकबीचहोइतेरहैन।जइ \nसँिवचारदेवकमनमेठहिकयेरहलछेलैनजेछलान5दकेतए-सँ-केतएउनटैत-\nपुनटैतपहुँचगेलछैथमुदातेकरिमिसयोभिरलािनमनमेछैनआिकहेहर-थेथरजकKघोिरकऽसभपीबगेलछैथ..! \nछलान5दकिवकृतचेहरािवचारदेवकमानसमेबिनयMगेलछेलैनमुदामनबजैसँमनाहीकेलकैनजेअनेरेिकछुबाजबनविववादकMठाढक \nरबहएत।हमराबजनेयएहनेहएतजेजेतबोसgब5धअिछतहूमेखललपड़त।मुदालाभकीहएत?  \n‘लाभकीहएत’परिवचारअबैत-\nअबैतिवचारदेवकMअपनेमनमेटकरेलैनजेगलतकMगलतमुँहपरकहबेउिचतहएत।तैबीचछलान5दसेहोपान-\nजद]खाएकबेरपीकसेहोफेकचुकलछला।छलान5दबजला-  \n“िवचारदेवभाय, तीसबखकगप-सपपछुआएलअिछचलूकेतौचाहकदोका नपरबैसचाहोपीबआगप-\nसपसेहोकरब।” \nअपनमनकभीतरजेिवचारदेवकMछलान5दकिjयादेखjोधकतरंगउिठरहलछेलैनओकरासंयिमतकरैतबजला-  \n“छलान5दभाय, रिज%ी-काजेऑिफसआएलछीतैठामजँअपनेगप-\nसपमेकेतौबोिहयाजाएबतँअनेरेसभदोखीबनौता।” \nबजैकjममेिवचारदेवतँबािजगेलामुदामनमेईबातनािचयेरहलछेलै नजेजे-\nजेकमछलान5दकेलैनअिछसेसभबातमुँहपरकिहदेबअपनमानवीयभारउतारबसेहोहएत।भारउतारबभेलमनुखकअपनमानवीय \nकतhय।जँसोझहामेिकयोनीकिकअधलाकऽरहलाअिछआअपनऑंिखचुप-\nचापदेखैतरहैएसेहोनीकनिहयMभेल।नीककMनीकआअधलाकMअधलाकहैलेसेहोमुँहबनलअिछ, खालीखेबे-\nपीबेटालेतँनिहबनलअिछ।छलान5दसँभिरमनगपकरैकिवचारिवचारदेवकमनमेजािगगेलैन।दोहरबैतिवचारदेवबजला-  \n“छलाभाय, गप-\nसपकरैकमनअपनोअिछमुदाबीचककोनोएहेनजोगारकऽलेबजइसँदुनूभैयारीभिरमनिवचारकऽसकीओबेसीनीकहएततँएपिहनेर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिज%ीऑिफसचिलमुंशीजीकMजानकारीदऽिदऐनजेजँऑिफसककाजअगुआएलहुअएतँपिहनेसएहकरािलअ, \nपछाइतदुनूभैयारीिनचेनसँगपकरब।निहजँऑिफसककाजमेिबलमहएततँबीचमेगप-सपकरैकसमयभेिटयेजाएत।” \nगपे-सपकबेवसायीछलान5दबिनयMगेलछैथतँएसहमतहोइमेकोनोबाधाबीचमेनिहयMछेलैन।छलान5दबजला-  \n“बड़-बिढ़यKचलू, पािनतँकोनोपिनबेबहैएिकने।माने, काजतँअपनेरOतासँनेचलत।” \nओना, िवचारदेवकMमनमेएकटाबातबेर-बेरखटकएलगलैनजेछलान5दक Mटोकब, \nचूकभेल।अनुम,डलकाय]लयिकअपनदरबजाछीजेिकयोएलातँमान-\nअपमानकिवचारलोककरत।ईतँअनुम,डलकायलयछी, भिरअनुम,डलकलो कअपना-अपनाकाजेअपना-\nअपनाऑिफसअबैछैथ।मनपरजोरदेलैनतँिवचारदेवकMभानभेलैनजेजिहनातीसबखसँछलान5दनिहभेटलछलातिहनाबुिझतॱजे\nआइयोनिहभMटभेला।िवचारोिवचारकतँईदुिनयॉंछीहे।मनुखकरंग-:पने, मानेऊपरकारंग-\n:पिकएनेपुरबतेहुअएमुदाभीतुरकारंग-:पकृित-\nिवहीनअिछसेहोकेनानइकहलजाएत।दुिनयॉंकदू:पअिछए।जखनेदू:पअिछतखनेनेसभिकछुदूरंगकहेबेकरत।जेिकयोछ \nलान5दकभीतुरका:पिच5हैबलाछैथओजँछलान5दकसंगदेखतातँमनेमनहमराकीबुझता।मुदाहाथीसनचािरपैरबलासेहोजखन \nहूिससकैएतखनमनुखतँसहजेदूपैरबलाअिछ।तहूमेमाइिटकतरमेजँगाड़लरहैततँकनीसतोआसोझो-\nसाझरहैतमुदासेहोनेअिछ, अिछसोलहFीमाइिटकऊपरेमेतरबा-बलेठाढ़..!  \nरिज%ीऑिफसकमुहMपरदेवनमुंशीभMटभऽगेलैन।देवनमुंशीकMरिज%ीऑिफसमेअपनखासपहचानछैन।चपरासीसँहा\nिकमधिरदेवनमुंशीकMइमानदारोआसोझमितयोबुिझतेछैनजइसँसबहकमनमेअसीमआदरोआिसनेहोबनलेछैन।यएहछीमनुखकच \nिरcबल, जेमनुखकधरोहरसgपैतसेहोछीहे।देवनमुंशीकMिवचारदेवकहिखन-  \n“मुंशीजी! एकटापुरानअपेिछतभMटभऽगेलाअिछदुनूगोरेकबीचबहुत िदनकगप-\nसपपछुआएलअिछ।जँऑिफसककाजहुअएतँपिहनेसएहकरैतिनचेनसँगप-\nसपकरबनिहजँऑिफसककाजमेिबलमहएततँपिहनेदुनूभैयारीकेतौबैसगपे-सपकऽलइतॱ?”  \nअपनचिरcकबलदेवनमुंशीकMरहनेबेकतीiवकबलकिबसवासमनमेछै5हे।बजला-  \n“िवचारभाय, \nसाढ़ेचािरबजेतकऑिफसचलैए।पनरहिमनटककाजअिछतँएअहKकMसबाचािरयोबजेतकरहलासँकाजचिलयेसकैए।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, छलान5दकमनमेअपनिवचारकदशा-िदशाछेलैनआिवचारदेवकमनम ेअपन, तँएकेतएबैसकऽगप-\nसपकरबतइमेिवचारिभFतादुनूकबीचछेलै5हे।छलान5दकमनमेछेलैनजेचाहकदोकानपरदस-पKचगोरेरहबेकरैछैथ, \nतइबीचिवचारदेवकMमुिड़यबैमेबेसीबाधानिहयMहएततँएचाहकदोकानपरचाहकबहFेअपनोिवचारससािरलेब।मुदािवचारदेवकज \nिहनामनुखकइमानढहनेआjोशकतरंगउठैतरहैएतिहनाउिठरहलछेलैन।ज इसँआगूमेदुनूकिदशादेखरहलछला।अपनमनकबा\nतउझैलछलान5दकमुँहपरथुकबछेलैनमुदातइलेओहनOथानपरबैसगप-\nसपकरबनीकबुझैथजैठामदुइयेगोरेहोइथिकएकतँबेसीलोकमेिवचारक:पेबदैलजाइएजइसँिववादअगुआिवचारमेमोड़आिनदइ \nए...।िवचारदेवबजला-  \n“छलाभाय, केतएबैसगप-सपकरब?”  \nछलान5दबजला- “ईहोकोनोिकबड़भारीिवचारकबातभेल, कोट-कचहरीमेचाहकदोकानतँसभसँबिढ़यKअिछए।” \nओना, छलान5दकधुतइपरिवचारदेवकमनभरमैछेलैनजइसँआjोशकलहै ररसे-\nरसेजगिजयारेभेलजारहलछेलैनमुदातेकरागनगुआइरसॉंपजकK, \nमानेजिहनागनगुआइरसॉंपअपनओहनिवषकMजेगहुमनसKपकMखाकऽपचासकैएतिहनापचबैतिमरिमराइतबजला-  \n“छलाभाय, जखनतीसबखकगप-सपबॉंकीअिछतखनओइबीचमेनीक-बेजाए सभरंगकनेगपोअिछआकाजोअिछ, \nतेकराजँदुइयेभैयारीमेसुनबसेबेसीनीकहएत।तँएदिछनवािरकातजेपीपरकगाछअिछ, तैठामबैसगप-\nसपकरबबेसीनीकहएत।” \nजेिवचारिवचारदेवकमनमेछेलैनतैठामछलान5दकनजैरपहुँचबेनेकेलैनतँएसहमतहोइतबजला-  \n“चलू, पानोतँअखनेखेलॱहेन।जाबेमुँहकपानसठतताबेगपो-सपभइयेजाएत।” \nपीपरकगाछकिनRचॉंबैसतेजेनाऑsसीजनभरलहवाकसKसिवचारदेवकसगरशरीरलेलकैनतिहनााणवायुतेजभऽगेलै\nनजइसँणशिsतउमैकउठलैन।एका5तदेखआिकअपनबेवसायदेखछलान5दबजैकjमबनौलैनआिककीसेतँओजानैथमुदाबैस \nतेबजला-  \n“िवचारभाय, कोट-कचहरीकजँकोनोकाजहुअएतँकहब।अपनेऑिफसबुझू, हाथकहाथकाजहएत।” \nछलान5दकबातसुिनिवचारदेवकमनिछलैकउठलैन।िछलैकतेमनमेपूवकृजगलैन।पूवकृईजेजखनकौलेजमेदुनू\nगोरेमानेछलान5दोआअपनोपढ़ैछेलॱतिहयेकजीवनकघटनाछी।जाितमाण-पcआआयमाण-\nपcककाजसँजखनअहीठामदुनूगोरेआएलरहीआसातिदनदौड़- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबरहाकेलापछाितयोकाजनिहभेलछेलएतखनकीनौबतभेलछल..! भिरसक छलान5दसभिबसैरगेल।िवचारदेवअपनशा5त-\nिचचेतनिवचारदैतबजला-  \n“छलाभाय, सैरसालकअजादीकपछाितयोजँसरकारीकाय]लयअपननिहभेलतखनअजादीकीभेटल।” \nओना, िवचारदेवअपनमनकअनुकूलिवचारसेहोरखलैनमुदाचौक-\nचौराहापरबैसिनहारछलान5दिवचारकगgभीरतानिहबुिझबजला-  \n“ऐठाम, जेतेकअफसरसँलऽकऽचपरासीतकछैथसभअपनेलोकछैथतँएअपनाकाजमेकेतौरोक-टोकथोड़ेहएत।” \nमनकिवचारबदलैतिवचारदेवबजला-  \n“देस-कोसककीहाल-चालअिछछलाभाय?”  \nजेनामनकजन-जागृतिवचारछलान5दकछेलैनतिहनानमहरछड़पानछड़पैतबजला-  \n“अखनधिरकजीवनकसभसँअनुकूलपिरिOथितदेशकबिनगेलअिछ।” \nछलान5दकमुँहकअनुकूलपिरिOथितसुिनिवचारदेवकमनिवचारकदुिनयॉंमेचकभौरलेलकैन।चकभौरईलेलकैनजेदे\nशकएहेनपिरिOथितबिनगेलअिछजेसबहकहाथककाजछीनारहलअिछ, \nलोककबेकारीबिढ़रहलअिछआछलान5दबािजरहलछैथजेअनुकूलपिरिOथितअिछ! \nिवचारकदूरीदेखिवचारदेवमनपरजोरदेलैनतँबुिझपड़लैनजेजिहनाछलान5दशु:मेभाषाकजालपसािरनेतािगरीशु:केलैनभिरस \nकओचािलअखनोधिरओिहनाधेनेछैन!! वएहलRछेदारभाषणगमैआभाषास ँकोसोदूर..! जइजन-\nगणकMजगाअपनजीवनआशासनसासँअवगतकराएबअिछतेकराभाषाकमुखारीबाि5हतेनादूरकऽदेबजेअपनवाOतिवकोदूरीसँदू\nरहटादेब।तैबीचहाथकघड़ीपरिवचारदेवकनजैरगेलैन।लिगचाएलसमयदेखमानेरिज%ीऑिफसक, \nअपनिवचारकMलिगिचयबैतिवचारदेवबजला-  \n“छलाभाय, छोड़ूदेश-दुिनयॉंकबातअपनजीवनकहाल-चालकहू?”  \nअपनजीवनकहाल-चाल-देसुिनछलान5दकमनओिहनाकोिढ़यासँबितयागेलैनजेनागाछमेकोढ़ी-सँ-\nबातीहोइए।छलान5दकMएकाएकजेनाजीवनककोनोशुभस5देशभेटगेलहोिनतिहनाबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“िवचारदेवभाय, \nअपनदेशअपनसमाजअदौसँधमकरOतापकैड़जिहनादुिनयॉंमेअपनहOतीबरकराररखैतआिबरहलअिछतिहनानेआजुकपिरवेश \nमेसेहोअिनवायभइयेगेलअिछ।” \nछलान5दकिवचारसुिनिवचारदेवकमनमेजेनातीनिदससँतीनटागोलाकचोटएेबरेलिगगेलहोिनतिहनाभेलैन।तीनचो\nटकमानेभेलसा, समािजकिवचारधाराआसमाजकनेतृiवकरैबलाकनेत -िगरी।तीनूिवचारिवचारदेवकमनमेओिहनाघोर-\nमSाकऽदेलकैनजेनाजूड़शीतलपाबैनिदनिधया-पुताडोह-डाबरवामरैतपोखैरकमािट-\nपािनकMगीलथालबनादइए।मुदािवचारकलgबाइ-चौड़ाइआसमैयकसंकीणताकबीचसामंजसकरैतिवचारदेवबजला-  \n“भायछला, सभिदनसँछल-पंचछिल-छिलदुधमुँहजन-गणकMछलैतिछछल बैतअनलकअिछआअखनो, \nमानेएैसमोसदीमेसहएकऽरहलअिछ।वाहरेजुगआवाहरेजुगकधमआवाहरेजुगिनम]णक]..!”  \nिबRचेमेछलान5दबजला- “सेकीिवचारभाय?”  \nिवचारदेवबजला- “दुनूगोरेसंगेनेएेकौलेजसँइितहासिवषयमेऑनसकसंगबी.ए. पासकेनेछी।” \nछलान5दबजला- “हँ, \nकिनयMपैरबीहमरासुतरलतँएअहKसँपKचनgबरबेसीहमराऑनसमेआिबगेलमुदाअहKहमरासँबेसीमेहनतकरैछेलॱसेकेनासोझामेन \nकारब।” \nिवचारदेव-  \n“ओइबातकMछोड़ू! \nजेकराजेमनमानैएसेसेकरैए।ईतँबुझलेअिछनेजेसमािजकगुलामीसँलऽकऽदेशधिरहजारोबखसँगुलामरहलअिछ?”  \nमुड़ीडोलबैतछलान5दबजला-  \n“हँ।” \nिवचारदेव-  \n“देशकजन-गणसशsतछलतँएगुलामरहलआिकआनो-आनकारणसभगुलामीकतेहेनपोषकछलजेबाि5ह-\nछाि5हओकरागुलामबनौनेरहल?”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवचारदेवकबातसुिनछलान5दठमकला।छलान5दकMठमैकतेिवचारदेवकमनमेउठलैनजेजेतबेसमयअिछतहीमेसभबा\nतिकएनेछलान5दकMमुँहपरकिहथूिकिदऐ।मुँहपरथुकैककारणिवचारदेवकमनमेजोर-\nसोरसँईउिठगेलछेलैनजेधमिनपसमाजकचचजेिदन-\nराितकरैछलाओआइसgादाियकताकआड़मेअपनाकMजीतल:पदेखरहलाअिछ..! िवचारदेवबजला-  \n“भाय! आबसमयलिगचागेलहतँएबैसारकMिवसजनकरैतउपसंहारसुिनल ाएह- \nआयाiमवादीजिहनाअयाiमकMआगूमेठाढ़करैतअध-आiमीबिनजन-गणकMछिलरहलअिछतिहनातॲहूकऽरहलछह।” \nिवचारदेवकिवचारजेनाछलान5दकहृदयकMछलनीबनादेलकतिहनाछलान5दछल-\nछलाउठला।छलछलाइतछलान5दकमुहसँबकारफुटबबFभऽगेल। \nएकतरफािवचारदेवबजला-  \n“छलाभाय, \nजिहनाअपनइितहासगौरवशालीअिछतिहनागौरवशालीइितहासभंगीमानेइितहासकMभंगकरैबलासेहोरहलअिछ।जिहनागौरवशा\nलीआयािiमकिवचाररहलअिछतिहनाआयािiमकधाराकMधाराशायीकरैबलाकगौरवशालीइितहाससेहोरहलअिछतँएअखनएत \nबे।सबाचािरबािजगेल।जइकाजेआएलछीसेनेमुखभेल।” \n \nशvदसंwया : 2255, ितिथ : 25 फरवरी 2020 \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचcकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचKक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आक]इव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n \nिवदेहक िकछु िवशेषeक :-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१) हाइकू िवशेषeक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषeक २१ म अंक ,  १ नवgबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषeक ६७ म अंक , १ अsटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहiय िवशेषeक ७० म अंक , १५ नवgबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषeक ७२ म अंक १५ िदसgबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषeक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_ 2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषeक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगOत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिsत  गजल िवशेषeक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीा िवशेषeक १४२ म, अंक १५ नवgबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१० ) काशीकeत िम\\ मधुप िवशेषeक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव5द ठाकुर िवशेषeक १८९ म अंक १ नवgबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च5 ठाकुर अिनल िवशेषeक १९१ म अंक १ िदसgबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सgमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अVबम  गीत  संगीत  िवशेषeक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिcत  रचनापर  आम ंिcत  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पeच  टा किवता आ ओइपर  मधुका5त  झाक  िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  साद  म,डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संOकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nकाशन   नीचKक  िलंकपर  पढ़ू:-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_20 17  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2 017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09 _2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिcकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव\\े`  रचनाक  एकटा समाना5तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली ब5ध -िनब5ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प¿ २००९ -१० )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प¿  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÂय उiसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उiसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली ब5ध -िनब5ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google .com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सgमान : सgमान-सूची \n  \nअपन मंतhय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिवदेह:मैिथली सािहiय आ5दोलन: मानुषीिमह संOकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सव]िधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nथम मैिथली पािक ई-पिcका ISSN 2229-547X VIDEHAसgपादक: गजे5 ठाकुर। सह-सgपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सgपादक: राम िवलास साहु, न5द िवलास राय, स5दीप कुमार साफी आ मुFाजी \n(मनोज कुमार कण)। सgपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचc- बेचन ठाकुर। सgपादक- सूचना-सgपक-समाद- पूनम \nमंडल। सgपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उiपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदाियiव लेखक गणक मध्य \nछि5ह)editorial.staff.videha@gmail.com कM मेल अटैचमे,टक :पमM .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं2हक] लोकिनक लगमे \nरहति5ह, माc एकर थम काशनक/ िंट-वेब आक]इवक/ आक]इवक अनुवादक आ आक]इवक ई-काशन/ \nिंट-काशनक अिधकार ऐ ई-पिcकाकM छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयVटीक/ पािर\\िमकक ावधान नै छै। तM रॉयVटीक/ पािर\\िमकक इRछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ2ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संित पिरचय आ अपन Oकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल काशनक हेतु िवदेह (पािक) \nई पिcकाकM देल जा रहल अिछ। मेल ात होयबाक बाद यथासंभव शीÌ ( सात िदनक भीतर) एकर \nकाशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिcकाकM \\ीमित लlमी ठाकुर ^ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकM ई कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -20 20  सव]िधकार  सुरित।  िवदेहमे कािशत  सभटा रचना आ आक]इवक  सव]िधकार  \nरचनाकार  आ सं2हक]क  लगमे छि5ह।  ५ जुलाई  २००४  कM  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९५ म अंक  ०१  अᮧैल  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४८ अंक  २९५) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhals arik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ ारgभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  थम  उपिOथितक  याcा िवदेह - थम  मैिथली पािक  ई \nपिcका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिcकाक  वsताक संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  ए2ीगेटरक  :पमे \nयुsत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिcका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \ni/dSa/dGa/dRa /dRa/dSignAa/dSignI/dTa /dDa/dSignIi/dPa /dJa/dRa/dYa, /dSa/dAnusvara/dSignI.M/dKSsa/dPTa /dI/dSignI/dTa/dHa/dSignAa/dSa, /dSa/dAnusvara/dKa/dLa/dNa, /dU/dMa/dSignE/dSha /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha - 07 \nii/dA/dDDha/dSignAa/dRephAnusvara/dSignI/dGa/dNa/dSignIi, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha/dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 08 \niii/dA/dDDha/dSignAa/dRephAnusvara/dSignI/dGa/dNa/dSignIi, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 27  \niv/dA/dDDha/dSignAa/dRephAnusvara/dSignI/dGa/dNa/dSignIi, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 10 \nv/dA/dDDha/dSignAa/dRephAnusvara/dSignI/dGa/dNa/dSignIi, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 10 \nvi/dA/dDDha/dSignAa/dRephAnusvara/dSignI/dGa/dNa/dSignIi, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 11  ","size_mb":0.33,"has_text":true},"Videha 296.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 296.pdf","name":"Videha 296.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २९६  म अंक  १५  अैल  २०२०  (वष १३  मास  १४८  अंक  २९६ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n दीप पु&पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म-डल--  जगदीश साद म-डलक ‘मुिड़याएल घर ’ \n \n \n \n \n \n३. \n आशीष अनिच9हारक एकटा गजल  \n४. \n जगदीश साद म-डलक लघुकथा- अि;न -परीछा/ रहैजोकरपिरवार / पिरप>विन रलज  \n \nदीप पु&प  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगजल- १ \nआँिख बजलै ओकर की ठोर बजलै \nजिहया बजलै से बहुत जोर बजलै \n \nचान गगनक लगै छै झुझुआन िकए \nदेिख तोरा ई मन चकोर बजलै \n \nइHजित कृ&णक सोझा लुटलै हKमर \nकलपैत पLचालीक पटोर बजलै \n \nमुँह कानसँ लागल ओ शरीफ जेना \nमुदा लोक नाम ओकर चोर बजलै \n \nबगर िपHजा शहरमे भेटत बहुत \nहम नइ भेटब मुदा ितलकोर बजलै \n \n(2222222222सभ  पLितमे।दूटा अलग अलग QRवकS दीघ मानबाक छूट लेल गेल अिछ)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nसLझ रही हम पराती रही हम \nतोहर कबूला पाती रही हम \n \nतूँ मूँड़ी झुका बेदी तऽर छलS \nअUत िछटैत बराती रही हम \n \nआइ अ9हिरया नाम हमर अिछ \nसुन किहयो िदयाबाती रही हम \n \nसुVज घॲिट देवता नइ बनलॱ \nछी बानरे उYपाती रही हम \n \nहमरा मतलब छऽल एक तोरेसँ \nनइ समाजक अवघाती रही हम \n \nओ पोथी फािड़ फZक देलS की \nजािहमे पिहलुक पLती रही हम  \n \n(222222222 सभ  पLितमे, बहरे-मीर) \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nउमेश म-डल \n \nजगदीश साद म -डलक ‘मुिड़याएल घर ’  \n \nमुिड़याएल घर (2016) : एिह पोथीमे सं_िहत कथासभक लेखन 6 िसतKबर 2016 सँ 28 नवKबर \n2016 धिरक समयाविधमे कथाकार कयने छिथ। ‘मुिड़याएल घर’ कथा सं_हक पिहल संRकरण 2016 \nइRवीमे पbलवी काशन, तुलसीभवन, जे.एल.नेहVमाग, वाडनं. 06, िनमली, िजला- सुपौलसँ कािशत \nभेल अिछ। एिह पोथीक लोकापण िदनdक 31.12.2016क fी अजय कुमार दास ‘िप9टु’जीक \nसंयोजकYवमे आयोिजत ‘सगर राित दीप जरय’क 92म कथा गोhी- नवानी (मधुबनी)मे मंचपर उपिRथत \nसमRत सािहYयकार एवम् सािहYय ेमीगणक jारा सामुिहक Vपे भेल अिछ।  \nउ>त पोथीमे सं_िहत सभ कथाक संिUkत िववरण- कथाक शीषक, शlद संmयाआलेखन \nितिथिनndिकत अिछ-  \n1. बगदल गाम- शlद संmया :2405, ितिथ : 6 िसतKबर 2016 \n2. बqीसोअना- शlद संmया :890, ितिथ : 8 िसतKबर 2016 \n3. कचहिरया रोग- शlद संmया :1651, ितिथ : 12 िसतKबर 2016 \n4. िदन घिट गेल- शlद संmया :2425, ितिथ : 5 अ> टुबर 2016  \n5. मुिड़याएल घर- शlद संmया :2352, ितिथ : 11 अ> टुबर 2016 \n6. गामक सुरता- शlद संmया :2265, ितिथ : 19 अ> टुबर 2016 \n7. खितयाएल घर- शlद संmया :2057, ितिथ : 09 नवKबर 2016 \n8. बात-कथा सुनौलक- शlद संmया :1889, ितिथ : 15 नवKबर 2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n9. अनका बेर ओंघी- शlद संmया :2233, ितिथ : 20 नवKबर 2016 \n10. देव उठान- शlद संmया :2297, ितिथ : 24 नवKबर 2016 \n11. नमहर घरक चोिर- शlद संmया :2397, ितिथ : 28 नवKबर 2016 \nबगदल गाम ’, कथा ‘मुिड़याएल घर’क पिहल रचना िथक। समाजमे sयाkत Vिढ़वादी सोच ओ \nअ9धिवuाससँ जकड़ल समाजक िचvकS Rतुत करैत अिछ। समाजक ओहन sयि>त तथा सोचकS \nरेखdिकत करैत अिछ जे िमिथलाक िकसानी-आYमिनभर संRकृितकS कमजोर करैत रहल अिछ। Rतुत \nकथाक पाv- घुरनकS देिख ओिह चीजकS अकानल जा सकैछ।  \nघुरन, मनिह-मन सोचने छलजे पढ़ाइ समाkत कएला बाद नोकरी निह करब। जतेक अपन खेत-\nपथार अिछ, बपौती सKपित अिछ ओिहमे रिम अपन पिरवारकS ठाढ़ राखब। मुदा से निह भऽ सकलैक। \nकारण, कोनहुँ चीजकS जाधिर अनुकूल पिरिRथत निह भेटैछ ताधिर ओकर िवकास कोना सKभव भऽ \nपाओत? ई शाuत सYय िथक। खाएर.., पढ़ल-िलखल घुरन जखन खेतमे पहुँचला िक रंग-िबरंगक \nकुिट-चौल समाजमे चलए लागल..! \nखेती-िकसानीक िवVy िमिथलामे जे सामािजक वातावरण रहल ओ िकनकहुसँ िछपल निह अिछ। \nउदाहरणक Vपमे िकसानक िजनगी आ खेती-बाड़ीक िRथित सबहक सोझमे अिछए। ओना, वैचािरक \nदौरमे अपना एिहठाम कृिष संRकृितकS बहुत ऊपर मािन लेल गेल अिछ। मुदा sयवहािरक िRथित ठीक \nिवपरीत अिछ। घुरनकS छीतन कहलकि9ह- \n“अहL तँ पढ़ल-िलखल छी, अहूँ जखन घासे िछलबै तखन हमरा सन मु|ख आ अहL सन पढ़ल-\nिलखलमे की अ9तर भेल?”i \nखेती-िकसानीक संग गाम-घरकS छोिड़ घुरन परदेस चिल जाइत अिछ। छीतनक बात घुरनकS अपना \nभावमे आिखर लऽ कोना लैत अिछ? ई िवचारणीय िथक। \n \n‘बqीसोअना’, एक पढ़ल-िलखल याvी गाय-घी लऽ कऽ कुशेuर Rथान िवदा होइत छिथ। ओिहठाम \nपहुँचए लेल नाहपर चिढ़ कोसी धार टपए पड़ैत छैक। नाहपर बैसल ओ याvी आ मbलाह दुइए sयि>त \nरहैत छिथ। याvी पुछलिखन खेबैयाकS- “भैया, तूँ िफिजयोलोजी जनै छह?”ii  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nखेबैया बाजल जे ‘निह जनै छी’, तािहपर याvी कहलकिन, तखन तोहर 25 ितशत िजनगी पािनमे \nचिल गेलह। ..एिहना आरो-आरो ओहन  याvी पुछैत रहल जािहसँ ओ वेचारे अवगत निह छल। याvी \nकहैत-कहैत 75 ितशत धिर किह देलकैक जे तोहर िजनगी बेकार भऽ पािनमे चिल गेलह। \nिकछुकालक बाद मौसमक Vिख बगदने नाहक िRथित िबगड़ए लागल। खेबैया बाजल- “भाय साहैब, \nतैयार भऽ जाउ, हेलए अबैए?”  \nयाvीक मुहसँ ‘निह’ सुिन खेबैया पुन: बाजल- “भाय साहैब, िजनगीक धार उकड़ू-सुकड़ू दुनू \nचलैए। हम तँ बारहेअना डुमब, मुदा अहL बqीसोअना डुमब! िकए तँ अहLकS पढ़ैओमे बहुत खच भेल \nअिछ!!”  \nएिह तरहS ‘बqीसोअना’ कथा बेस मािमक िचv Rतुत करैत ओिह मानिसकताक िवVy ठाढ़ होइत \nअिछ जे ानक अथकS अनथ करैत हीनभावनासँ _Rत छिथ।  \n \n‘कचहिरया रोग ’, एिह कथामे मुmयत: तीन गोट पाvक चच अिछ। पिहल fीका9त, दोसर गौरी आ \nतेसर कथाकार। कथाकार अपनहुँ एक पाv छिथ। fीका9त हालिहमे मोटर साइिकल िकनलक ओकरे \nाइविरयो लाइसZस आ गािड़योक लाइसZस बनेबाक छेलै, वएह पुरान कचहिरया बुिझ िहनका लग \n(कथाकार लग) आिब कहलकिन जे कनी मधुबनी चलू। मधुबनीमे िहनकर एक संगी कोटमे मुंशीक \nकाज करैत छिथन। जिनक नाओं अिछ गौरी। कथाकारकS गौरी मोन पड़ैत छिथन। मोन पिड़ते \nहुनकापर तामस चिढ़ जाइत छि9ह। तीस वष पिहने गौरी आ कथाकार समेत गामक 28-30 sयि>त \nजमीनक आ9दोलनमे भाग लेने छलाह। ओिह समय गाम-गाममे जमीनक लड़ाइ चिल रहल छल। ईहो \nसभ जमीनक हेतु लड़ाइ लड़ला केस-मुकदमा चलल। तािह ममे गौरी संकिbपत भेल छलाह जे \nगामिहमे रिह खेती करब। मुदा कोटक दौड़-बड़हासँ िलखै-पढ़ैक लूिर भऽ गेलि9ह आ ओ (गौरी) मुंशीक \nकाज करय लगलाह। यएह सभ चीज कथाकारक Rमृितमे आिब गेने मोने-मन तामसो उिठ जाइत \nछि9ह। मुदा एक तँ fीका9त भाितज छिथनआ दोसर िववाहमे दहेज निह लेबक िवचार सेहो िहनकर \nमािन लेने रहिन। दुनू sयि>त मधुबनी जा गौरीसँ भSट कए काज करबैत छिथ। आ सॉंझ धिर घुिम कऽ \nघर आिब जाइत छिथ।   \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘मुिड़याएल घर ’,  उदयपुर गामक जागेuर काका आ रमणी काकीक बीचक ई कथा िथक। वाणीuरी \nभगवतीक दशनक हेतु दुनू परानी िवदा होइत छिथ। संगिह उदयपुरक आरो िकछु लोक वाणीuरी \nभगवतीक दशनक संगबे भऽ जाइत छि9ह। सबा Vपैआ दिUणा दए जागेuर काका फुटे अपना दुनू \nपरानी लेल एकटा कोठरी भाड़ापर लैत छिथ। राित भिर Vिक भोरे Rनान कएडाली सजा भगवतीक \nपूजा करैत छिथ। फलाहार कएला बाद गाम अबैत छिथ। कथाक सामा9य पाठ यएह िथक।  \nमुदा कथाक उेय बेस sयापक अिछ। वाणीuरी भगवतीक भ>त वएह छिथ जिनक वाणीमे िववेक \nछि9ह, जिनक Rवर कमसँ बा9हल छि9ह। ई चीज कथामे तखन Rप होइत अिछ जखन जागेuर \nकाकाकSरमणी काकी पुछलकि9ह जे गामेक कए गोटे संगे जाए चाहैत अिछ वाणीuरी भगवतीक Rथान। \nतािहपर जागेuर काका अपन िवचार sय>त करैत छिथ ओिहमे वाणीuरी भगवतीक महाYKयसँ झलैक \nउठैत अिछ। ओ कहैत छिथ- “कहैले तँ सभ (गॱआँ) वाणीuरी भगवतीक दशन करय जेता मुदा घरसँ \nबाहर धिरक जे बोली-वाणीक Vप बना नेने छैथ, से की अपने वाणीuरी भगवतीक दशन करता, ओ तँ \nअkपन दशन भगवतीकS देिथन। मुदा जे हौउ, एके गाममे सभ रहै छी, मुदा...।”iii \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nआशीष अनिच9हार \nगजल \nमाला बैसल तिड़खानामे  \nठोपो ढ़ूकल तिड़खानामे  \n \nिचखना देिख कऽ लबनी देिख कऽ \nपंिडत नाचल तिड़खानामे  \n \nपूरा दुिनयLमे मिर गेलै  \nजीवन बLचल तिड़खानामे  \n \nचानन घसलहुँ ठLओ िनपलहुँ \nहारो गLथल तिड़खानामे  \n \nबड़ िदनक बाद अनिच9हारो \nअपने लागल तिड़खानामे  \n \nसभ पLितमे 22-22-22-22 माvाम अिछ। दू टा अलग-अलग लघुकS दीघ मानबाक छूट लेल गेल अिछ।   \n  \n  \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nजगदीश साद म-डल \nअि;न -परीछा/ रहैजोकरपिरवार / पिरप>विनरलज  \nअि;न -परीछा \nएक-सबामाससँसुधीरनिहभेटलछलतँएमनमेबेर-\nबेरउिठरहलछलजेभिरसकसुधीरओहनकाजसभमेफँिसगेलअिछजइसँअवकाशनिहभेटनेनिहआएलअिछ।जँसेनिहरहैततँज \nिहनासभिदनवानइसभिदनतँतेसरािदनपरभSटभइयेजाइछलतिहनानेहोइत।लगलेमनमेिवचारआगूबढ़ल।आगूबिढ़तेिवचारजग \nलजेजखनसुधीरकसंगभैयारीकसKब9धसमाजमेअिछतखनतँजिहनाअपनपिरवारतिहनानेसुधीरोकपिरवारभेल।आबिकओजुग \n-जमानारहलजेराहिड़कखेतीहोइतरहैजेआँिखसँलोकदेखतोछलआमुहसँखाइतोछल।तेतबेनिह, \nआमीलदेलरोिड़याएलदािलवारोिड़याएलउसनाखा-\nखाढकैरकऽबिजतोछलजे‘भैयारीआिदयादीराहिड़कदािलजकLजेतेकगलैएतेतेकओइमेबेसीसुआदहोइछै..!’ \nआबतँलोकभैयारीसँआगूबिढ़माए-बापकSजिहनाबीरानबुझएलगलअिछतिहनागभ-गिभतबचाकSसेहोबुिझयेरहलअिछ; \nबुझबेटानिहकरैएअपनइककचलैतकइयोरहलेअिछ।खाएरजेअिछ, \nजेतएअिछसेतेतएअिछतेतुालोकअपनमालाअपनेगरदैनमेपिहरह।दुिनयॉंिकहमरेठीकेदारीमेचिलरहलअिछजेओभरिसयरआ \nिकइंजीिनयरिहसाबमLगत।अपनतनअिछ, तनमेअपनमनअिछ, मनमेसंकbपअिछसंकbपमेधारणअिछधारणमेजीवनअिछ, \nजीवनमेिजनगीअिछजेकरासभअपन-अपनसीमा-रेखाखॴचजीवरहलेअिछ। \nएकाएकमनकइछावलभेल।कहबजेइछािककोनोनीकभाववावRतुछीजेअनेरेमनमेउठलआओकरापाछूदौड़गेलॱ? \nमुदानिह, इछोमे‘कुइछा’सेहोरहैएआ‘सुइछा’सेहोरिहतेअिछ।भाय, जखनएकसमाजमे–मानेएकगाममे–\nभैयारीVपमेसुधीरअिछतखनजँओकोनोकारणेनिहआिबभSटकऽसकलतँअपनेिकएनेसुधीरेऐठामपहुँचसमय-\nसालकसमाचारबुझी..! मनमािनगेलजेसुधीरसँभSटकरबऔझुकािजनगीकपिहलकमभेल। \nचाहनइपीनेरहीिकएतँसुितकऽउठलेरही, \nओनामनमेिबसवासअिछएजेजखनेसुधीरऐठामजाएबआिकसुनीितसभकाजछोिड़हमरेआगत-\nभागतमेजिहनासभिदनसँलगैतआिबरहलीहेनतिहनालािगजेती, तँएओइठामपहुँचबेदेरीअिछ, \nचाहभेिटयेजाएत।मुदाअपनाऐठामकचाहकसमयसँपLचिमनटआगूबिढ़गेलछल, \nपछुआएलकाजदेखपुराइयेकऽिनकलबनेकतsयभेल।संजोगबनलपीचाहनेनेपहुँचबजली-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“चुिसुनगैमेकनीदेरीभऽगेलतँए...।” \nएकतँपLचेिमनटकिबलमसमय, \nदोसरजखनपीअपनेमुहSकबुललेलीतखनअनेरेमनगरमापीकSिकछुकिहऐनसेहोकेहेनहएत।चाहपीबैत-\nपीबैतमनमेजािगगेलजेपीकSकिहिदऐनजे‘सुधीरबहुतिदनसँभSटनिहभेलअिछतँएपिहनेकनीओकरासँभSटकेनेअबैछी।’मुदाअपने\nमनमनाहीकेलकजेऐलेपीसँपुछैकआिकआदेशलइकखगताकोनअिछ।अपनोजीवनकियाअिछआहुनकोअपनजीवन-\nियाछै9हे।मानेजखनपिरवारमेकाजकिवभािजतरेखाRपअिछतखनओिकएहमरापुिछकऽिकछुकरतीआिकहमहॴहुनकापुिछ \nकरी।बेकतीगतजीवनकअपन-\nअपनकाजअिछएजेकराRवतंvभऽिनमाहैकअिछजइसँपिरवारकपायामजगूतबनलरहत।रहलओहनकाजजेदुनूकबीचसिKमिल \nतVपमेअिछ।मुदातेकरोतँकरैसँपिहनिह–मानेकाजमेहाथलगबैसँपूवदुनूबेकती‘करबकिवचाररेखा’खॴचअपन-\nअपनUमतानुसारहाथलगाएब।यएहनेRवतंvिजनगीकपिरवािरकडाय_ामभेल।जँसेनिहभेलआकाजकबँटवाराकिरकरैकिज \nKमादेलाकपछाितयोजँबेर-बेरखॲचारनचलततँयएहनेपरतंvताकपिहलआधारभेल।पीहोिथआिकबाले-\nबचािकनकोकाजकिजKमादेलापछाइतकाजकिनधिरतसमयपुरलापरकाजकजानकारीलेबएकगाजनकदाियYवसेहोभेल, \nमुदाकाजकबीचमेटोका-\nटोकीकरबभलSचिरयाएबोिकएनेकहलजाएमुदाकाजकबीचबाधाउपिRथतकरबनिहभेलसेहोतँनिहयSमानलजासकैए।ओना, \nपियओहनअयRतनिहयSछैथजेआन-\nआनकपीजकLअगुरबारेतगेदाकरैतपुछतीजेकेतएजाएबवाकीकरबवाफbलLकाजकV। \nचाहपीबअपनेसुधीरसँभSटकरएिवदाभेलॱआपीअपनघरककाजमेलािगगेली।रRताचिढ़तेमनमेसुधीरकितरंग-\nिबरंगकअनेकोउिठगेल।उठबोकेनानेकरैत, कोनोकाजकरैसँपिहनेजँएका_भऽओइकाजकVपो-रेखाआहािनयो-\nलाभिवचािरलीतँओइकाजकसफलताकशत-ितशतजँनिहयतँपनचानबे-\nिछयानबेितशतआशाबिनतेअिछ।भेलतँकोनोकाजकसंकbपलेलापछाइतओइकाजमेतन-मन-\nधनकसहयोगलैतकरबेनेकाजकबफादािरयोभेलआकमकारीककमकारोभेलॱ।जँसेनिहजीवनबनासकलॱतँअकासकफुलवारी\nसँफूललोिढ़अकासदेवकSपूजबेनेहएत। \nसुधीरकितजेरंग-\nिबरंगकिवचारजगलतइमेरंगकिवचारबेसीआिबरंगकिवचारकमजगल।ओनाजीवनकLचसूतजकLहोइतेअिछजेकखनोमसैकक \nऽभसैकसकैएमुदातेकरोसKभावनासभठामनिहयSअिछ, \nिकएतँओिनभरकरैएजीवनकसूvधारपर।जेहेनसूvधाररहैएतेहनेसूतकSनेसुितयबैतअपनजीवन-\nजालबुनैए।सुधीरकितिवचारजगलजेभिरसकसुधीरजीवनककोनोउकड़ूकाजमेओझरागेलअिछजइसँभSटनिहभऽरहलअिछ. िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n.! \nमुदालगलेमनमदनकरैतकहलकजेसुधीरिककोनोअनाड़ीखेलाड़अिछजेअमतीकLटकझाड़मेवामकड़जालमेओझराजाएत।ओ \nतँिजवनीखेलाड़अिछजेजीवनकSरqी-मासासँतौलअपनकाजकSख-ड-ख-डकरैतघरकठाठजकLएक-एककोरो-\nबातीकSसुितयाकऽबाि9हताधैरगीरहनिहदइएजाधैरमनककbपनाभोरकसपनाबिनसाकारनिहहोइए।िवचारआगूबिढ़सुधीरकदोस \nरअंगिदसबिढ़येरहलछलिकपाछूसँअबैतसुधीरकछोटभाए- \nिबसवासलालपरनजैरपड़ल।िबसवासलालपरनजैरपिड़तेडेगठामिहVिकगेल।मनमेउठलईतँनीकअवसरअिछजेपाछूसँअबैत\nिबसवासलालसँसुधीरकजानकारीलैतसुधीरलगतकपहुँचब..! चािरल;गािबसवासलालपाछूएछलिकपुछिलऐ-  \n“बौआ, भोरे-भोरकेतौअ9तएसँअबैछह?”  \nिबसवासलालबाजल- “आनगामसँतँनिहमुदादिछनवाइरटोलकाजेगेलछेलॱ, सएहघुमलॱहेन।” \nओना, बीस-\nबाइसबखकिबसवासलालअिछमुदासभिदनसँजेबचाबुझैतऐिलऐसेअखनोबुिझतेछी।बचेमेनेिकयोअपनिजनगीकSबिचया-\nबLिचआगूिदसबढ़ैए।जिहनारंग-िबरंगकवRतुसँदुिनयLभरलअिछतिहनानेरंग-\nिबरंगकिवचारोभरमैएमानेमणकरैएआओहीबीचनेबचोआिसयानोअपनभरमैतिवचारकSपकैड़चिलतेअिछ।मुदासेनिह, \nबचारिहतोिबसवासलालकSअपनजीवनकमान-\nद-डछइ।िकनकासंगकेहेनसKब9धअिछआओइसKब9धकSसKबि9धतबिनकेनािनमरजनाकरैकअिछसेिबसवासलालकSअिछए। \nपुछिलऐ- “बौआ, भायसाहैबगाममेछथुनकीनिह?”  \nपुछैककारणछलजेसुधीरअपनेतँडॉ>टरऐठामअपनाकाजेकमजाइए, \nिकएतँओशरीरआआYमाकसKब9धएकसूvमेब9हनेरहए, \nदुनूकजोगियाबनलरहएतइलेसतYसचेरिहतेअिछ।मुदागामोतँगामछीएकिदसानवानसँभरलअिछतँदोसरिदसदजनोअ \nानवानकसृजनोितिदनभइयेरहलअिछआअािनयोमहाअानीिदससेहोबिढ़तेअिछ।जखनेअानानबीचआानअानक \nबीचबसततखनेबेर-बेरउट-पटLगनइहएतसेहोबातनिहयSअिछ।तँएअनके-अनकेकाजेमानेआने-\nआनककाजेसुधीरमिहनामेतीन-चािरबेरलहेिरयासरायअRपतालोआडॉ>टरोऐठामजाइतेअिछ।िबसवासलालबाजल- “हँ!”  \nिबसवासलालकमुहसँ‘हँ’सुिनसुधीरसँभSटहेबाकआशाकिबसवासतँजिगयेगेलमुदातैसंगईहोआशाजागलजेिकएनेिबस \nवासेलालसँभLजलगालीजेअखनकोनकाजकधुमसाहीमेसुधीरपड़लअिछजेमास-सबा-\nमाससँभSटनिहभेल।मुदालगलेमनकिवचारमेसुधारभेलजेजेकाजआँिखसँदेखैबलाअिछसेभLजजँअधा-\nिछधालिगयोजाएततैयोमनकभीतरकजेकाज–मानिसकवाभािवक–अिछतेकरभLजथोड़ेलागत।ओना,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nऐिवचारसँमनपाछूहटएलगलमुदादोसरिवचारजोरमारलकजेएहनोतँसKभवभइयेसकैएजेएकपिरवारकसहोदरभैयारीकबातछी, \nजँपिरवारजनिमिलकोनोकाजकिनRपादनकरैतहुअएतखनतँसोोअनाभLजपरचढ़ैकसKभावनाबिनतेअिछ।तैबीचसंगे-\nसंगमानेअपनोआिबसवासोलालिकछुडेगआगूबिढ़येगेलछेलॱ।सामंजसकरैतबजलॱ- “बौआ, \nपिरवारकसमाचारबिढ़यLछहिकने?”  \nजिहनापीतमVलोकअपनकाजमेअ-पािनछोिड़जी-जानगमौनेरहैएतिहनािवचारवानोनेअपनिवचारकपाछूजी-\nजानलगेलाकपछाितयोदोसरकSिकछुनिहकिहताधैरआनकसहयोगकआशानिहकरैएजाधैरअपनसफलताकआशाजागृतावRथा\nमेरहैछै।एेपLितमेिबसवासलालउqरदेलक-  \n“हँ, सभबिढ़यLअिछ।” \nओना, िबसवासलालकबातसुिनमनमेएतेिबसवासतँबिनयSगेलजेसुधीरआँगे-\nसमLगनीकअिछ।मुदानीकजखनअिछतखनएतेिदनकबीचभSटिकएनेभेल? मनमेदोसर-\nतेसरिवचारजागएलगल।एकतँिबसवासलालकSबचाबुझैछीजेपिरवारकसभबातबुिझतोनेहएत।मुदासुधीरतँसेनिहछीओतँपिर \nवारकमेहथानछी; मानेघरकसंचालकछी।एहनोतँसKभवअिछएजेपिरवारजनसँसुधीरबेकता-\nबेकतीओतबेसKब9धबनाचलैतहुअएजेतेसKब9धसँओसKबि9धतहुअए।लगलेमनमेभेलजेपाइ-पाइकजोड़-\nजोगभेनेVपैआबिनजाइए, पजेबा-पजेबाकजोड़-जोगसँघरबिनजाइएतिहनाजँगप-सkपकममेिकछुनव-\nनविवचारभेटैतजाएततँओहीजोड़-जोगसँनेसभअनुमानोलिगयेजाएत।भेलतँजँअधो-\nिछधोसहीअनुमानभेटगेलतँबLकीजिहनाकुKहारकLचमाइिटकबरतनगिढ़पाकऽबनालइएतिहनाअपनोमनकSमनापाबनालेब। \nमुदासेसभिवचाररRतेमेगड़बड़ागेल।गड़बड़ाएलईजेथोड़ेबेआगूबढ़लापछाइतिबसवासलालबाजल-  \n“भायसाहैब! हमदोसरोकाजेिनकललछी, ऐठामसँदोसरिदसकरRताधड़ब।” \nएतेकालजेमनमेछलजेरRतामेसुधीरकसKब9धमेिबसवासलालसँसभसमाचारकभLजलिगजाएतसेनइभेल।बजलॱ-  \n“जखनकाजेसंकिbपतछहतखनतोराथोड़ेकहबहजेसंगे-संगघरपरतकचलह।” \nिबसवासलालिबचेमेबाजल- “भायसाहैब, भैयाघरेपरछैथपहुँचतेभSटभऽजेता।” \nकिहिबसवासलालअपनरRताकटलकआअपनेआगूबढ़लॱ।असगरबटोहीकमनमेजिहनारRता-पेड़ाकरंग-\nरंगवRतुदेखरंग-\nरंगकिवचारजगैएतिहनाअपनोभेल।अपनेपरशंकाहुअलगलजेसुधीरकSकहॴहमरेसँनेतँिकछुभऽगेलैजइोधेआएब- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजाएबछोड़लकवाहमरिवचारककारीपनदेख-\nदेखराUसबुिझमुँहदेखबकSअशुभबुझैए।आगूओबढ़ीआमनमेईहोहुअएजेघुिमजाइ।मुदाबटोहीकघुमबाकठौरजिहनाकोनोचौक-\nचौराहावाअपनग9तsयजगहपरपहुँचलापछाइतहोइएतेनातँअपनेिकछुनिहभेल, नेचौके-चौराहाबीचमेअिछजेचाह-पानखा-\nपीबघुिमजाएबआनेअपनग9तsयेजगहपरपहुँचलॱजेघुिमतॱ।अधरRतासँघुमनेअनेरेनेलोककहतजेमितिछूअिछ।ओना, \nडेगरसे-रसेआगूएिदसबढ़ैतरहएमुदामनकघुिरयानसेहोचाVिदसघुमैतरहल।कीकरी, कीनइकरीसेिकछुफुिरयेनेरहलछल। \nअपनदरबHजाकआगूमेसुधीरकSठाढ़देखमनकसभिवष-िवषादएकाएकतरपिड़गेल।तैबीचसुधीरेआगूसँबाजल-  \n“गोड़लगैछीभायसाहैब! िकमहर-िकमहरसवारीचललैहेन?”  \nजिहनाभनिसयाएेदािबयेचुिपरचढ़लअनेकोबरतनकSलाड़ै-\nचाड़ैएतिहनासुधीरकिवचारबुिझपड़ल।मुदािकछुअिछतँभाएतुbयअिछतँएअपनाकSसंयिमतकरैतबजलॱ-  \n“बौआ, तोरासँभSटभेनाबहुतिदनभऽगेलछलतँएमनउिबयएलगल।तोरेसँभSटकरएएलॱअिछ।” \nसुधीरबाजल-  \n“भायसाहैब, हमतँदोहरीफेड़मेपिड़गेलछीतँएसमैयकअभावदुआरेअहLऐठामनइजाहोइछल, \nकािसँकनीिनचेनभेलॱहेन।आइिवचारकरैछेलॱजेअहLसँभSटकरी।” \nदरबHजाकचौकीपरबैसबैतसुधीरआँगनजापीकSचाहबनबएकिहलोटामेपािननेनेदरबHजापरपहुँचलगमेबैसल।ओना, \nसुधीरकबातसुिनमनमािनयSगेलछलजेसुधीरकाजमेओेझरेनेभSटनिहहोइछल, \nतँएदोसरजेतेककारणमनमेछलसभटाअपनेिनमूलभेनेमनेमेसमाkतभऽगेल।तैबीचसुधीरकजेठकीबेटीसुकृिqयाचाहनेनेदरब \nHजापरपहुँचल।बेटीकहाथसँचाहलऽसुधीरहमरोहाथमेधरौलकआअपनोलेलक।दुनूगोरेचाहपीबएलगलॱ।अधाचाहिगलासक \nसिठगेलमुदागप-सkपिकछुउठबेनेकएल।पुछिलऐ-  \n“केहेनदोहरीकाजमेफँिसगेलछेलहसुधीर?”  \nगाममेजँिकयोहमरािच9हैएतँसुधीरिच9हैए, मानेकोनकदरकलोकहमछीसेसभथोड़ेिच9हैए।चीन-\nपहचीनदैतसुधीरबाजल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“भायसाहैब, गाममेरिहतोअहLजकLगामसँहमहटलनइनेछी।समाजमेछी, \nसमािजकलोकभेनेअनेकोकाजसमाजकिसरचढ़रिहतेअिछ।पैछलादूमासकबीचगाममेकीसभभेलअिछसेनीकजकLअहLकSबुझ \nलअिछ?”  \nबजलॱ- “नइ!”  \nओना, \nसुधीरकिवचारकवाहमेमुहसँ‘नइ’िनकैलगेलमुदापाछूउनैटतकलॱतँबुिझपड़लजेधोखामे‘नइ’कहागेल।गामेछीहजारोलोकअ \nिछहजारोरंगककाजअिछ।तइमेभलSसभकाजनइबुझलहुअएमुदािकछुनेबुझलअिछसेतँधोखामेकहेबेकएलिकने।ओना, \nपैछलादूमाससँअधासँबेसीसमयगामसँबाहरेरहलॱतँएमुहसँ‘नइ’िनकैलगेल। \nसुधीरगKभीरहोइतबाजल- “भायसाहैब, पैछलाडेढ़मासकसभवृता9तकिहदइछी।” \nसुधीरकमुहसँ‘पैछलाडेढ़मासकवृता9तकिहदइछी’सुिनमनहलैसगेलजेबीचमेजेतेकिदनसँसुधीरनइभेटलछलसेसभ \nबातकभॉंजबुिझयेलेब।सामंजसकरैतबजलॱ-  \n“सुधीर, जिहनातोराघर-\nबाहरककाजसिदकालरहैछहतेनातँअपनानइअिछमुदादूगोरेकभSटकबीचदुनूकसमैयोकिमलानीतँचाहबेकरी, \nभिरसकदुनूगोरेकबीचसहएभेलतँएएतेिदनकबादभSटभेल।” \nदुनूगोरेकबीचिवचारकवातावरणबिनयSगेल।सुधीरबाजल-  \n“भायसाहैब, \nवृ9दावनसँएकटाsयासजीएला।टोलकलोकसभिवचारकेलैनजेसातिदनभागवतकथाहुअए।लगलेसूरेसभभारउठालेलैन।सं\nजोगएहेनभेलजेगामकभागवतकथानिहभऽटोलकभऽगेल।मानेसमाजकनिहभऽएकजाइितकभागवतभऽगेल।जइसँआनटोल \nमानेआनजाितकटोलमेजानकारीनइदेलगेल।अहूँछुिटगेलॱ।” \nओना, \nदुनूगोरेमेमानेहमराआसुधीरकबीचिवचारकएकVपतारहनेकाजोकएकVपताअिछएमुदाऐठामओहनिवचारफँिसगेलजइसँसुधीर \nहमरोसँदूरभऽगेल।ओभेलजेआनटोलकमानेआनजाितकजँिकनकोएकबेकतीकSभागवतसुनैकहकारदेलजेतैनतँदोसरोकSिकए \nनेदेलजेतैन।बजलॱ-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“जेसमयबीतलआओइमेजँिकछुभूल-\nचूकवागलतीभेलओकरतँायितेउपायअिछ।नइतँमनमेसड़ैनकरत।खाएरजेभेलसेनीकेभेल।” \nहमरबातसुिनसुधीरकमनकबोझजेनाउतैरगेलहोइतिहनाबुिझपड़ल।सुधीरबाजल- \n“जिहनाटोलकसभमानेटोलकसभपिरवारएकमुँहरीभऽभागवतकथासुनैकिदशामेअगुएलातिहनाअ9तो-\nअ9ततकमानेसातोिदनधिरबनलरहला; जेटोलककिहयौआिकसमाजकपैघउपलिlधतँभेबेकएल।” \nनीककSनीकआअधलाकSअधलाजखनसामुिहकVपमेधड़ततखननेओधाराकVपमेधारणकरैतधारबिनधड़धड़ाइतबह \nत।बजलॱ-  \n“वाह! वाह!! नीकउपलिlधभेल।” \n‘नीकउपलिlध’सुिनसुधीरकमनजेनािवसाइनहुअलगलैतिहनाबुिझपड़ल।सुधीरकिवसिवसाएलमनदेखअपनोमनमेजे\nनािवसिवसीउठएलगल।दोहराकऽबजलॱ-  \n“बौआसुधीर, नीकेमेअधलोछीपलअिछआअधलेमेनीकोनेछीपलअिछ, तँएसातोिदनकसKपूणबातकहऽजेकेना-\nकेनाभेल।” \n‘भागवतकथाकसातोिदनकबातकहऽ’सुिनआिक‘सKपूणबात’सुिनसुधीरकमनजेनाबदलल।जइसँमनकिवषादमेकम-\nकमीआएल।बाजल-  \n“भायसाहैब, \nजिहनाटोलकसमाजएकमुँहरीिवचारकेलैनतिहनाएकमुँहरीबेवRथोकेलैनजइसँजिहनाभागवतकथाकसंकbपलेलगेलतिहनािव \nसजनेतकिनमहबोकएल।” \nसुधीरकिवचारसुिनमनमेभेलजेजँसातोिदनकवृता9तसुनएलगबतखनतँसातिदनलिगजाएत।िकएतँबेवRथासँवचन \nधिरदोहरीVपमेचललअिछएतँएनीकहएतजेसंUेपेमेिकएनेसुनी।बजलॱ- \n“सुधीरसभबातजेफिरछाकऽकहबहओतेसुनैकसमयनिहअिछ।तँएमुmय-मुmयबातटाकहऽ।” \nसुधीरोजेनाबुिझगेल।बाजल- “भायसाहैब, \nजखनेsयासजीसंकbपकसंगआसनपरबैसमुँहखोललैनिकपिहलशlद‘सHजनवृ9द’िनकललैन।” \nअनायासमुहसँिनकैलगेल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“वाह..!”  \nएकतँवृ9दावनसँआएलsयासजीतैपरसHजनवृ9द, मानेभसमूह, \nभसमाजसँजखनकथाारKभकेलैनतखनजVरसुपथिदशाकबोधसेहोकरेबेकरता।सुनैलेउYसुकताआरोबिढ़गेल।सुधीरक \nआँिखपरआँिखगािड़अपनिजासाजगेलॱ।सुधीरोबुिझगेल।बाजल-  \n“भायसाहैब, अपनवचनशुVकरैसँपिहनेतीनटासंकbपसुनिनहारसभसँसामुिहकVपेकरौलगेल।” \nपुछिलऐ-  \n“तीनसंकbपमेकीसभछल?”  \nसुधीरबाजल-  \n“पिहलछलजे‘झूठनइबाजी’, दोसरछल‘केकरोअधलानइकरी’आतेसरछल‘मनुख-\nमनुखकएकजाितअिछतँएकोनोमनुखकSअधलावानीचनइबुझी।” \nतीनूसंकbपसुिनमुहसँिनकैलगेल-  \n“अितउqमसंकbपछल..!”  \nबजैकममे‘अितउqम’बजातँगेलमुदाजखनपाछूउनैटतकलॱतखनबुिझपड़लजेएहेनसंकbपिकिधया-\nपुताकखेलछी।यएहदू-\nमुहLVपनेसमाजोआसमाजकबीचमनुखोकबीचएतेदूरीबनौनेअिछजेएकिदसजिहनािकयोराजाअिछतँदोसरिदसरंकसेहोअिछ। \nतिहनाएकिदसिकयोमािलकअिछतँदोसरिदसिकयोनोकरोअिछ।इYयािद-इYयािदअनेकोदूरीमनुख-\nमनुखकबीचआइयेनिहआिदएसँहोइतआिबरहलअिछ...।‘अितउqम’सुिनसुधीरकमनमेखुशीनिहिवषा>तउYपभऽगेल।िवषा\n>तउYपहोइककारणभेलैजेबेवहािरकिजनगीसँपिरिचतसुधीरकSऐबीचकसमयमेआरोनविसरासँबेवहारकपिरचयभेलइ।सुधीर \nबाजल-  \n“भायसाहैब, संकbपलेनाआइमासिदनभऽगेलमुदा..?”  \nएतेबाततँबुझलेछलजेगामकसमाजकSवृ9दावनकsयासजीतीनटासंकbपकरौलैन, \nमुदा‘मुदा’किहसुधीरचुपिकएभेल।कोनोएहेनिवचारजVरबीचमेअिछजइखट-देसुधीर‘मुदा’किहचुपभऽगेल।बजलॱ-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“मुदाकीसुधीर?”  \n‘मुदाकी’सुिनसुधीरआँिखउठाआँिखपरदेलक।सुधीरकआँिखकVपदेखअपनोमनथकथकागेल।बुिझपड़लसुधीरक \nनयनHयोितमेअसीमवेदनाकलहैरउफैनरहलछै, \nमुदाओवेदनाहनुमानकपसेनाजकLखसाएतकेतएसेजगहेनेदेखरहलअिछ।सुधीरबाजल-  \n“भायसाहैब, कोनोिवचारकSउिचतमहतओइठामभेटैछै, \nजैठामउिचतसुनिनहारआउिचतकरतोहोइथ।उिचतसुनिनहारओभेलाजेिवचारकममकSबुिझममहतहोइतभूिमकममकSअपनाबै\nथ।सेमासिदनकबीचिकयोनेरहला।आइसंयोगेिकसुसंजोगेअपनेकदशनभेल, तँए..?”  \n‘तँए’किहसुधीरचुपभऽगेल।बीचमेजेिकछुबाजलछलओतँसामा9यिवचारबिनसमाजमेचिलयेरहलअिछ।मुदाओइसँ \nभािवतभऽकेतेलोकभावकबनलछैथ? सबहकमुहसँसिदकालिनकैलतेछैनजे‘झूठबाजबपापछी!’ \nपापेनेनककरRतापकड़ानकमेधकेलैएमुदाइमानदारीसँकेतेकलोकएकरिनमरजनाकरैछैथ? जिहनािधया-पुतागीतगािब-\nगािबकहैएजे‘िशकारीऔत, जालिबछौत, दानादेत, \nलोभसँओइमेफँसीनिह।’मुदामुँहकबातमुहSमेरहैएआफँिसजाइएसभ।तिहनानेसमाजोकलोककमुँहमेअिछ।गु|बिनसभगु|आइ \nकिरतेछैथजेझूठबाजबपापछी, चोइरकरबपापछी, कुदृिसँकेकरोदेखबपापछी..! \nमुदाबेवहारमेकेतेकसहीअिछओकेकरोसँछीपलोतँनिहयSअिछ।बजलॱ-  \n“तँएकीसुधीर?”  \nसुधीरबाजल-  \n“भायसाहैब, जेसभतीनूसंकbपलेनेछलातइमेएकोगोरेअपनसंकbपपरठाढ़निहरहलाजइसँसमाजमेनेकोनोनविदशा-\nबोधभेलआनेसमाजकिवचारेवाकाजेमेसुधारभेलअिछ।तँएअपनोबुझैछीजेसमाजकपLचहजारVपैआमानेभागवतकथामेभेलख \nचअनेरेपािनमेफेकागेल..!”  \nबजलॱ-  \n“सुधीर, \nअहीलेएतेsय_छह।समाजसागरोसँगहॴरआगKभीरअिछ।सागरतँपाइिनकसमूहRथलछीजेकरानेबुिधछैआनेिववेकमुदासमाजतँ\nसेनिहछी।समाजचिरटंगासँलऽकऽबुिध-िववेकबलाकसेहोछीहे।तँएनेकहलजाइएजे‘िकयोकरैआप-लेमाए-लेनेबाप- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nले।’जखनअपन-अपनजीवनोआअपन-अपनजीवनकफलोकमािलकसभछीहे, \nतखनअपनेकमकभोगनेसभकSमिलकपनादइए।” \nअपनाजनैतसमाजमेजेसा9YवनाकिवचारचलैनमेअिछतइअनुकूलसुधीरकSसेहोसा9Yवनादेिलऐमुदातइिवचारमेसुधीर \nकSकीभेटलसेतँवएहबुझैतहएतमुदाअपनाबुिझपड़लजेमनफुिbलतजVरभेलैजइसँम9द-\nम9दमुRकीसुधीरकमुहसँजVरमुसैकरहलअिछ।सुधीरबाजल- “भायसाहैब! \nठीकेसमाजमेकहलजाइएजे‘दुिनयLमेिकयोकेकरोनेछी!’ तखनतँ..?”  \nबजलॱ- “तखनकी?”  \nसुधीरबाजल-  \n“जीवनकिदशाकसंकbपअरािध, साधनाकरैतजीवन-यापनकरैतचली।अहीतीनूसंकbपमेअपनअि;न-\nपरीUणसेहोसीताजकLभइयेरहलअिछ।” \nबजलॱ-  \n“सएह..!”  \nसुधीरबाजल-  \n“हँसएह।” \n \nशlदसंmया : 3097, ितिथ : 01 माच 2020 \nरहैजोकरपिरवार  \n \nबैशाखमास।भोरे-भोररघुनीभायपहुँचला।अपनोसुितकऽउठलेरही।रघुनीभायकSदेखतेबजलॱ-  \n“भायसाहैब, भोरे-भोरिकमहरसवारीिनकललअिछ?”  \nरघुनीभायबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“राधेयाम, तोरेसँभSटकरएएलॱहेन..!”  \nकािसLझोमेरघुनीभायभेटलछला, \nमुदािकछुकहलैननिहतँएमनमेतारतKयहुअलगलजेजँकोनोतेहेनकाजरिहतैनतँसLझेमेकहनेरिहतैथमुदासLझमेिकछुकहलैननिह \nआराितमेकोनएहेनबातभऽगेलैनजेभोरे-भोरआिबगेलाहेन! बजलॱ-  \n“िकए?”  \nरघुनीभायबजला-  \n“राधेयाम, अदहािजनगीबीतगेलमुदाअखनतककोलकातानिहदेखलॱहेन।राितमेएकाएकमनमेउठलजेदेखते-\nदेखतेलोककिजनगीबीतजाइएमुदादुिनयोकSदेखनिहपबैए।” \nरघुनीभाइकिवचारसुिनमनमेभेलजेरघुनीभायठीकेकहैछिथ।अपनोउमेरिदसतकलॱतँबुिझपड़लजेखालीरघुनीएभाइ \nकअदहाउमेरनिहिबतलैन, \nअपनोतँबीितयेगेलअिछ।अपनोनेकिहयोकोलकातागेलॱहेन।ऐठामएकटाअिछएजे‘अदहाउमेर’केकराकहबै? \nज9मकठेकानतँअिछजेफbलॉंकज9मफbलॉंिदनभेलमुदामृYयुकतँठेकाननिहयSअिछजेकेकिहयामरततखनअदहाउमेरकेकराक \nहबै? िकयोबीसेबखमेमिरजाइए, \nिकयोपचासबखमेमरैएतँिकयोएहनोतँअिछएजेसाएबरखबीतलापछाइतमरैए।गामेमेदेखैछीजेघुरनबाबाएकसाएपLचबखमेमुइला\n, मनोहरबाबाएकसाएएैसबखमेमुइला।तैबीचअदहाउमेरमानेअदहािजनगीकेकराकहब! ओना, \nअपनाऐठामसाएबखकSपूणिजनगीमानलगेलअिछमुदामरै-जीबैककोनोिबसवासूआधारनिहयSअिछ। \nरघुनीभायसालभिरकजेठछिथ।जइसँअपनिजनगीकअनुमानकेनेछेलॱ।अपनेनेकिहयोRकूलदेखलॱजेउमेरकमा\nिणतसिटिफकेटरहतआनेज9मककोनोिटkपैणअिछजइसँउमेरकठेकानपिबतॱ, मुदारघुनीभायकSसेनिहछैन, \nकौलेजतकपढ़नेछैथ, जइसँमािणतसिटिफकेटोछै9हे। \nजिहनाअपनिबसवाससभसँबेसीरघुनीभायपरअिछतिहनारघुनीभायकSसेहोहमरापरछैन।रघुनीभाइकमुँहकबातजे‘दु\nिनयाकSनिहदेखपबैए’अपनमनकSिहलौलक।िहलौलकईजेअखनतकदुिनयLकSओतबेटाबुझैछीजेतेदूरघुमल-िफरलछी।ओना, \nलोककमुहS‘कोलकाता’सुिनतेआिबरहलछीमुदाकोलकाताछीकी, \nसेनेकिहयोमनमेिवचारेउठलआनेबुझैकिजासेभेल।बजलॱ-  \n“बिढ़यLिवचारअिछ।देखते-देखतेलोककिजनगीबीतजाइए, नेिकछुकऽपबैएआनेदेखपबैए।”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, अपनकीिवचारअिछसेRपनिहयSभेलमुदारघुनीभाइकमनमेजेनािबसवासजगलैन।बजला-  \n“राधेयाम, तोरासँभSटअहीदुआरेकरएएलॱजेदूरकसफरअिछ।असगर-दुसगरजाएबनीकनिह, \nतँएतोरोकहएएिलयहजेतोहूँचलह।” \nअपनेतँिकछुबुझल-गमलअिछनिहजेकेतेखचहएतआकेतेसमयलागत।तँएबजलॱ-  \n“भायसाहैब, संगपुरैमेकोनोहजनिह, मुदाखच-बचकेनािकपड़तआसमयकेतेलगत?”  \nरघुनीभायसभबातपुहुपलालसँभँिजयानेनेछलातँएबुझलछेलैन।रघुनीभायबजला-  \n“कोनोिकहाथी-घोड़ाकीनबजेबहुतखचहएत।भेलतँगाड़ी-सवारीकभाड़ा-भुड़ीआखाएब-पीबमेजेपड़त, \nतेतबेनेखचहएत।” \nअपनाजनैतछLह-छुँहमेरघुनीभायबािजचुकलछलामुदाअपनेअ9दाजनिहकएपेलॱजेभाड़ा-भुड़ीमेकेतेखचहएतआखाइ-\nपीबैमेकेतेखचहएत।बजलॱ-  \n“भाय, अहूँकोलकातानिहगेलछी, तँएठीक-\nठीकनिहबुझलहएत।तहूमेखालीकोलकातागेनाइयेटारहैततखनदोसरबातहोइतमुदाजखनदेखै-\nसुनैलेजाइछीतखनकेतेसमयलगतआकेतेखचहएतआजइRथानपरजाएब, तइठामकिकछुसनेसनिहआनब, \nसेहोकेहेनहएत।तँएएकटाअनुमानकऽलेबिकने।” \nRवीकारकरैतरघुनीभायबजला-  \n“राधेयाम, कोलकाताखालीमहानगरेटानिहनेछीजेबजारेटाअिछ।बजारकअितिर>तो, \nजेकोलकातासँबाहरअिछ, दशनीयजगहसभअिछ, ओहोनेदेखनेआएब।” \nहूँहकारीभरैतबजलॱ-  \n“ठीकेिकने।गामेकनिह, परोपेककेतेकोलोककोलकातामेनोकिरयोकरैछैथआअपनपिरवारोरखनेछैथ, \nमुदाअपनासभतँसेनिहछी, देखै-सुनैलेजाएबआदेख-सुिनकऽघुिमआएब।तँए, \nओqेओिरयानकेनिहनेजाएबजेकेतौकोनोबाधाउपिRथतनिहहुअए।” \nमने-मनिवचािररघुनीभायबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“राधेयाम, जँठीक-ठीकबुझलरहैततँठीक-\nठीककिहदैितयहमुदासेनिहअिछ।मािनलएहजेएकमाससमयलागतआएकहजारVपैआखचहएत।” \nबैशाख-जेठकसमयछीखेती-\nपथारीअखनकोनोअिछएनिहतँएसमैयकतँकोनोबातेनिह।तैबीचपरसूबारहसाएमेखRसीबेचनेछेलॱ, सेVपैआहाथमेछेलए-\nहे।कहलयैन-  \n“ठीकअिछभाय, जखनिवदाहोइ, हमहूँतैयारछी।” \nतैबीचपीचाहबनादरबHजापरआिबगेली।पीकहाथसँचाहकदुनूकपलैतएकहाथकरघुनीभायिदसबढ़ैलॱआएकहाथ \nकअपनेरखलॱ।ओना, पीसुिननेनेछेली- ‘जखनिवदाहएब, \nहमहूँतैयारछी’तँएऐगलाबातसुनैलेछोटडेगेआँगनघुमली।मुदातैबीचनेअपनेिकछुबजलॱआनेरघुनीएभायिकछुबजला।ओना, \nअपनमनमािनगेलजेपीऐगलागपसुनैदुआरेडेगछोटकएआँगनिदसबिढ़रहलीअिछ, तँएअपनेपाशाबदलैतबजलॱ-  \n“भायसाहैब, चाहनीकबनलिकने?”  \nकतकमनतँकमपररिहतेअिछतहूमेचचकऽदेनेछेलॱ।रघुनीभायपाशाकSआरोिछिड़यबैतबजला-  \n“धु: चाहोकSलोकसुआिद-सुआिदपीबैए।आबतँचाहपािनयेजकLलोककेताबेरिदनमेपीबैएतेकरकोनोठेकानछै।” \nपीताबेअढ़भऽगेली, मानेअँगनापहुँचगेली।बजलॱ-  \n“रघुनीभाय, खेबो-पीबोकओिरयानकरब?”  \nरघुनीभायबजला-  \n“हमसभबातपुहुपलालसँबुिझनेनेछी।खाइ-पीबैकिकछुनेओिरयानकरैकअिछ, \nखालीअपनजेदेहककपड़ापिहरैबलाअिछबसतेतबे।कोलकाताजाएबिकने, जैठामअपनादेशककोनबातजेअपनमधुबनी-\nझंझारपुरमेजेखाइ-\nपीबैकसमानकदामअिछतेकरअदहादाममेओतएभेटैए।तँएजैठामएतेकसRताअिछतैठामअनेरेगामसँिकएिकछुनेनेजाएब।” \nबजलॱ-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“तखनतँएकगोरेकखचमे, मानेजेतेखचमधुबनी-झंझारपुरमेएकबेकतीकSखाइ-पीबैमेहोइए, \nतेतेमेदुनूगोरेकSकोलकातामेभऽजाएत।” \nरघुनीभायबजला-  \n“तेहनेसनबुझह।” \nबजलॱ-  \n“बड़बिढ़यL।घरसँकिहयािनकलब?”  \nरघुनीभायबजला-  \n“पिरवारछीिकने, िकछु-ने-िकछुसिदकालहोइतेरहैए।तँए, \nजखनिनयािरलेलॱतखनबेसीसमयलगबैकथोड़ेअिछ।कािभोरेिवदाभऽजाएब।” \nबजलॱ-  \n“आइभिरिदनसमयअिछ।कपड़ो-लqाखॴचलेबआकाजोसभकSगर-गुरलगालेब।” \nदोसरिदनभोरेदुनूगोरेगाड़ीपकड़एिवदाभेलॱ।ओना, \nअपनाRटेशनसँडायरे>टगाड़ीकोलकाताकनिहयSअिछमुदादरभंगासँअिछए।दरभंगा-हाबड़ाकजेगाड़ीअिछओदरभंगेसँखुजैए, \nभीड़ो-भड़ाबेसीनिहयSछलतहूमेिरजविटकटबनौनेछेलॱ। \nओना, भीड़-भड़ागाड़ीमेबेसीनिहछलमुदाजगहकिहसाबेयाvीतँछेलैहे।दुनूगोरेकजगहएेठामभेल।बगलमेआन-\nआनयाvीसभछला।संजोगएहेनभेलजेदूटाबंगालीयाvीसेहोबगलमेबैसला।गाड़ीजखनदरभंगासँखुजलतँओदुनूबंगालीयाvीिह \n9दीमेगप-सkपशुVकेलैन।बुिझपड़लजेदुनूबेपारीछैथ।अपन-अपनवेपारकसKब9धमेगप-सkपकरएलगला।ओना, \nदुनूअपिरिचत, एक-दोसरकSनिहिच9हैत, मुदािकछुसमैयकपछाइतदुनूिह9दीछोिड़बंगलामेगप-\nसkपकरएलगला।जाबेतकिह9दीमेगप-सkपकरैतरहलाताबेतकतँिकछुबुिझतोछेलॱमुदाजखनबंगलामेगप-\nसkपकरएलगलातखनसँिकछुनेबुिझपेलॱ।बंगलामेगप-सkपसुिनरघुनीभायकSकानलगफुसफुसाकऽकहलयैन-  \n“भाय, ईदुनूिडlबामेमािरफँसौत।देखैिछऐकेहेनबिढ़यLिह9दीमेसयजकLआप-आपकयोगकरैछलआआब‘तुिम-\nतुिम’- तुम-तामकेनाइशुVकेलक!”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपनाजनैतहमऐदुआरेबजलॱजेअपनाऐठामदेखैछीजेपिहनेलोकमैिथलीमेगप-सkपशुVकरैएआरा-\nटोकीकरैतिह9दीमेपहुँचझगड़ा-झंझट, मािर-\nपीटकरएलगैए।मनमेसहएभेल।तँएरघुनीभायकSकहनेछेिलऐन।रघुनीभायबंगलाभाषाआबंगालीकसKब9धकSबुझैछैथ, बजला-  \n“राधेयाम, यएहबंगालीभाषाकशि>तआबंगभूिमकखासगुणछीजेजखनेएक-\nदोसरकSबंगवासीबुिझजाइछैथतखनेआनभाषाकSछोिड़अपनमातृभाषामेबाजएलगैछैथ।जइसँअपनामेअपनYवबढ़एलगैछैन।” \nरघुनीभाइकिवचारउ9टाबुिझपड़ल।उनटाईजेअपनाऐठामजेबचोआिकिसयानेमैिथलीसँअलगहिटिह9दीवाअं_ेजीमेब \nजैछिथतँहुनकालोकबेसीबुिyमानबुझैछैन, आबंगालीमेतेकरउ9टाअिछ।तँएकनीछगु9ताजVरलगल।बजलॱ-  \n“सेकीभाय?”  \nिवचारकSसोझरबैतरघुनीभायबजला-  \n“राधेयाम, बंगलाभाषाआबंगलासािहYयजेएतेसश>तअिछएकरयएहकारणअिछजेबंगालकलोकअपनमातृभूिम-\nमातृभाषाकSहृदयसँबेसीआदरकरैछैथ।जेअपनाऐठामनिहअिछ।बजैकममेअपनाऐठामकलोकजेतेकबढ़ा-\nचढ़ाकऽबािजलैथमुदाबेवहारमेठीकएकरिवपरीतअिछ।” \nरघुनीभाइकिवचारकSगहराइसँतँनिहबुिझपेलॱमुदाएतेकतँिबसवासरघुनीभायपरबनलेअिछजेओठक-\nफुिसयाहनिहछैथ, तँएझूठ-\nफूसनिहयSकहता।तहीबीचगाड़ीसमRतीपुरपहुँचगेल।मकैकओरहाबेचिनहारबोगीमेपहुँचल।पLचVपैयेबाइलबेचैछल।ओहोदु\nनूमानेदुनूबंगालीयाvीसेहोदूटाबाइललेलैनआरघुनीभायसेहोदूटाबाइललेलैथ।अखनतकनेरघुनीएभायहुनकासभसँमानेबंगाली\nभायसभसँिकछुपुछनेछेलिखनआनेवएहसभरघुनीभायकSिकछुपुछलकैन।मुदासमRतीपुरकमकै-\nओरहादुनूगोरेकSलगअनलकैन।एकगोरेमानेएकटाबंगालीयाvीरघुनीभायिदसघुिमबजला-  \n“अछाहै!”  \nओना, \nरघुनीभायबुिझगेलछलाजेदुनूबंगालीछैथआअपनोबंगालेजारहलछीतँएिकछुजानकारीकरबआवयकअिछए।ओतँिवचारेकआ \nदान-दानसँबेसीनीकहएत।रघुिनयोभायअपनभाषाकमहतकSबढ़बैतबजला-  \n“िमिथलाकमुmयसनेसछी।ऐइलाकामे, \nमानेसमRतीपुरइलाकामेमकैकअनेकोढंगकभोHयिव9यासबनैए।जइमेओरहोएकिव9यासछी।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, \nमैिथलीभाषाकSओदुनूबंगालीनीकजकLजािनजाइछलामुदाबजैमेकनीबंगलाकग9धआिबयेजाइछेलैन।ओहोदुनूअधिखHजूमैिथली\nमेगप-सkपरघुनीभाइकसंगकरएलगला।एकबेकतीमैिथलीभाषा-\nसािहYयआिमिथलाUरिलिपकजानकारसेहोछला।ओबंगलािलिपआिमिथलाUरिलिपकसKब9धमेसेहोबजला।िकछुआगूबढ़लाप \nछाइतमानेजखनगाड़ीिसमिरयापुलटिपगेलतखनरघुनीभायरवी9नाथटैगोरकसािहYयआसंगीतकचचउठौलैन।रवी9सािहYय \nकचचउिठतेओबंगालीबजला-  \n“जिहनािह9दीसािहYयजगतमेतुलसीकरामायणआतुलसीदासकSमहानसँमहानतमRथापररामच9शु>लपहुँचेलैनतिह \nनाकबीरदासकजनभाषाआजनिवचारकSरवी9नाथपहुँचेलैन।” \nअपनेतँसािहYयआसािहYयकारकिवषयमेिकछुबुझलनिहअिछतँएचुkपेरहलॱ।मुदारघुनीभायसािहYयकनीकजानकार \nछैथतँएदुनूगोरेकबीचगप-सkपहुअलगलैन।िकछुकालकपछाइतरघुनीभायबजला-  \n“हमहूँदुनूगोरेबंगालेजारहलछी।ओना, जीवनमेपिहलबेरजारहलछी, तँएनीकजकLबुझल-\nगमलनिहयSअिछ।अपनेकनेबंगालकिवषयमेिकछुजानकारीदऽिदअजेघुमै-िफरैमेसुिवधाहएत।” \nओबजला-  \n“बंगालकचौराईतँकKमेअिछमुदानमतीबहुतबेसीअिछ।दिछनमेबंगालकखाड़ीसँलऽकऽउqरमेिहमालयतकअिछ। \nजइसँअनेकोधारो-धुरआजलवायुसेहोअिछए।” \nरघुनीभायबजला-  \n“नोकरी-चाकरीकरैकिखयालसँतँबंगालनिहयSजारहलछी, देखै-सुनैकिखयालसँजारहलछी।ओना, \nरवी9बाबूआशाि9तिनकेतनकसKब9धमेिकछु-िकछुिकताबीजानकारीजVरअिछमुदाकिहयोगेलनिहछी।” \nशाि9तिनकेतनकनाओंसुिनतेओ, \nबंगालीभायजेनाफुिटपड़ला।धुरझारशाि9तिनकेतनकशंसाकरैतबाजएलगला।जइसँरघुनीभाइकमनमेसेहोशाि9तिनकेतनक \nितआकषणबढ़एलगलैन।रघुनीभायबजला-  \n“शाि9तिनकेतनजाएबकेना?”  \nओबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“ईगाड़ीमानेजइमेचढ़लछी, हाबड़ापहुँचादेत।बंगालकदूटाज>शनएहेनअिछ, हाबड़ाआिसयालदह, \nजैठामसँबंगालकसभजगहकलोकलगाड़ीभेटैए।हाबड़ासँअनेकोगाड़ीशाि9तिनकेतनकअिछ।” \nरघुनीभायबजला-  \n“हाबड़ाशाि9तिनकेतनकबीचकेतौदोसरगाड़ीनइनेबदलएपड़ैछै?”  \nओबजला-  \n“बीचमेकेतौनेगाड़ीबदलएपड़त।चािर-पLचघ9टाकरRताअिछ।सोझहेहाबड़ासँशाि9तिनकेतनपहुँचजाएब।” \nबारहबजेराितमेहाबड़ाRटेशनपहुँचलॱ।ओना, \nलोककआवाजाहीतेतेकजेराितबुिझयेनेपेबरहलछेलॱमुदाघड़ीमेबारहबािजरहलछल।Rटेशनेकkलेटफामपरदुनूगोरेजाजीमिबछा\nसुितरहलॱ।चािरबजेभोरेउिठअपनिनYय-\nकमसँिनवृितहोइतचाहपीलॱ।छहबािजगेल।गाड़ीकिटकटलेलॱ।साढ़ेछहबजेमेशाि9तिनकेतनकगाड़ीखुजत।गाड़ीमेबैसलॱ\n।गाड़ीमेबैसतेरघुनीभायशाि9तिनकेतनकिवषयमेजानकारीिदअलगला।ओना, आनो-\nआनबहुतयाvीशाि9तिनकेतनजाइछलाजइमेिकछुदेखिनहारोछलाआिकछुकSअपनघरोछेलैनआिकछुकारोबािरयोछला। \nसाढ़ेबारहबजेगाड़ीशाि9तिनकेतनपहुँचल।दुनूगोरेkलेटफामपरनहेलॱ, \nनहेलापछाइतरोडेपरमानेफुटपाथेकदोकानमेजाकऽखेलॱ।सचमुचबुिझपड़लजेबंगालकहोटलअपनाऐठामकहोटलसँसRताअ \nिछ।छबेVपैआमेदुनूगोरेभिरपेटखेलॱ।ओना, खेनाइ-\nखेलापछाइतअपनमनअसिवसकरएलगलमुदारघुनीभायकहलाजेजखनदेखै-सुनैलेआएलछी, \nतखनजँअरामेकपाछूसमयलगाएबसेनीकनिह।एकगोरेकSरघुनीभायपुिछशाि9तिनकेतनकजानकारीलेलैन।दुनूगोरेिवदाभेलॱ। \nरवी9बाबूकबनौलशाि9तिनकेतनआरेलबेRटेशनकबीचआिदवासीसबहकघर।ओना, \nदेखैमेओसभकारीछलमुदाजेहनेसोझ-\nसपटिवचारसँतेहनेबेवहारसँसेहोछल।दुनूगोरेशाि9तिनकेतनकिवuभारतीमहािवालयकSफिरेसँदेखलॱतँबुिझपड़लजेसचमु\nचहमसभशाि9तवनकशा9तिनकेतनमेपहुँचगेलछी।आगूबढ़लॱतँएकटािच9हारचेहराआगूमेदेखपड़ला।हमतँहुनकापरिधयानन \nिहदेिलऐनमुदारघुनीभायटकटकीलगाहुनकादेखएलगलिखन।ओहोरघुनीभायकSिन;हािरबजला-  \n“अहLसभमैिथलछी?”  \nमैिथलीभाषातीनूगोरेकबीचसKब9धबढ़ौलक।रघुनीभायकहलकैन- “हँ.!”    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘हँ’सुिनतेजेनाहुनकािबसवासबिढ़गेलैन, बजला-  \n“अहLकSकने-मनेिच9हैछी..!”  \nरघुनीभायबजला-  \n“अहूँकSकने-मनेचीि9हरहलछीमुदानीकजकLमननिहपिड़रहलरहलॱहेन।” \nओबेकतीबजला-  \n“पिहनेचाहकदोकानपरचलू, चाहोपीबआपिरचय-पातसेहोकरब।” \nसएहभेल।तीनूगोरेचाहकदोकानमेगेलॱ।चाहककपहाथमेलइतेओबजला-  \n“अहLकघरचैनपुरछी?”  \nरघुनीभायबजला-  \n“हँ।” \n‘हँ’सुिनतेमुिRकयाइतओबजला-  \n“हमरनाओंशाि9तनाथछी।हमरोघरचैनपुरेछी।आइसँतीसबरखपूवहमपिरवारकझड़-\nझमेलसँआजीजभऽगामसँपड़ागेलॱ।अपनबपौतीकसभसKपैतहुनकेसभकSमानेभाइयेसभकSछोिड़देिलऐन।आऐठामआिबिवuभा\nरतीककायलयमेनोकरीशुVकेलॱ।ओना, \nसोझेऐठामनिहपहुँचगेलॱ।एकटाबंगालीिशUककसंगकलकqासँएलॱ।नमहरइितहासअिछ।ओअखननिहकहब।” \nचाहपीलाकपछाइतशाि9तनाथअपनकायलयपहुँचला।हमहूँदुनूगोरेसंगेरिहऐन।कायलयमेबड़ाबाबूसँकिहहमरादुनू\nगोरेकSघुमबए-िफरबएलगला।नमगर-चौड़गरिवuभारतीकआँट-पेट, तँएघुमैत-\nिफरैतसLझकसातबािजगेल।पछाइतसंगेशाि9तनाथअपनडेरापरअनलैन। \nचािरटाबाल-बचाकसंगदुनूपरानीशाि9तनाथरहैछैथ।अपनगाम-समाजकSलंका–रावणकलंका–\nसदृशमािनशाि9तनाथबजला-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बौआरघुनी, रावणक-\nलंकोसँबदqरअपनसमाजअिछ।केकरोिकयोशाि9तसँजीबएनिहिदअचाहैए।जिहयासँऐठामएलॱतिहयासँिबलकुलशाि9तसँजी\nरहलछी।” \nरघुनीभायबजला-  \n“अपनोगामतँिमिथलेकगामछीने।” \nशाि9तनाथबजला-  \n“हँ, सेमानैछी! मुदाजेबेवहारपUअपनागामकअिछ, ओतँ..?”  \nिवचारकSआगूनिहबढ़बैतरघुनीभायबजला-  \n“हमहूँदुनूभैयारीदेखै-सुनैकिखयालसँआएलछी।” \nशाि9तनाथबजला-  \n“शाि9तिनकेतनतँदेिखयेलेिलऐ, कािसु9दरवनसेहोदेखादेब।” \n \nशlदसंmया : 2297, ितिथ : 15 अैल 2020  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nपिरप>विनरलज  \n \nसूयRतकसमयभऽगेलरहैमुदासूयडुमलनिहछल।अपनॱबाड़ीसँकाजकएिनYयकमिदसजेबाकिवचारकइयेरहलछेलॱ\nिकमनसुखआएलआबाजल-  \n“रजनीका9तभाय, बुिधयारभायजहलसँएलाअिछसेचलूकनेिजासाकऽिलऐन।” \nबुिधयारकनाओंसुिनतेदेहजेनािसहैरउठल।सॱसेदेहकVइयLठाढ़भऽगेल।ओना, \nअपनोबुझलछलजेपरसूसLझमेबुिधयारजहलसँआएल, मुदामनमेतेतेघृणाओकराितअिछजेमनिभन-\nिभनागेल।केकरिजासाकरएजाएब।ओना, \nिजासाकरबअधलािवचारनिहयSछीमुदािजासोकतँअपनमहतछइहे।आइजँिकयोजनसेवावाअपनेकोनोएहेनवृिqकेलापछाइ \nतजहलगेलरहैतजइसँअपनेवाजनमानसेकभलाइकिवचारिनिहतरहैततँओइिजासाकअपनमहतहोइत, \nमुदाजेसेनिहभऽलुचपीककारणेजहलसँआएलअिछ, तेकरजँिजासाकरएजाएबतँतेकरRपमानेहोइएजेअपनोओहने-\nओहनेलुचपीकसमथकछी।जेअपनिवचारकठीकिवपरीतबातभेल।बजलॱ-  \n“मनसुख, तूँजखनबुिधयारकिजासाकरएिवदाभेलछहतेजाह, मुदाहमनइजेबह।” \nमनसुखसमाजकओहनलोक, \nजेकराअपनकोनोवैचािरकिदशानिह।कीनीकआकीअधलातेकरिवचारकरैकनेजVरतेछैआनेसेबुझबेकरैए।समाजकदेखा-\nदेखीकअनुकूलअपनोचलैएआओहीिवचारानुसारहमरोआिबकहलक।अपनतँिवचारोअिछआिवचारकअनुकूलचलैकिदशासेहो\nअिछ, तँएओहन-ओहनकाजकSअधलाबुिझपरहेजकेनिहछी। \nसमाजमेबुिधयारकपिरवारसKपपिरवारमानलोजाइएआअिछयो।सKपऐिखयालसँजेजेकरापचासबीघासँऊपरअख \nनोजमीनछै।चािरभLइकभैयारीमेिभनौजभेलापछाितयोसोमनाथकअमलदारीमे, \nमानेबुिधयारकिपतासोमनाथकSचािरसाएबीघासँऊपरजमीनछेलैन।ओना, जमी9दारीनिहछेलैन, \nजमी9दारीकमानेभेलरैयतसँजमीनकमालगुजारीलेब।सोमनाथकSसेनिहरहैनमुदाVपैयोकआधानो-\nचाउरकमहाजनीतँछेलै9हे।अकडेिढ़याचलैछेलैन।एकमनसँडेढ़मनसूिद-\nसवाइचलैछेलैन।जइसँकेतेलोककजमीनकजतरेसोमनाथकSभेलछेलैन।अपनामुइलापछाितसोमनाथकचाVबेटामेिभन- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिभनौजभऽगेल।ओना, िकछुजमीनएक-\nदोसरभैयारीमेबेइमािनयोभेलैनआअपनाभैयारीमेमुकदमावाजीसेहोभेलैन।जइसँबहुतजमीनिबकबोकेलैन।खाएरजेभेलैनमुदाप \nचास-पचासबीघाअखनोभैयारीकमाथपरजमीनछै9हे। \nबुिधयारचालू-पुरजालोक।सभपाटमानेराजनीितकपाटसँसLठ-\nगLठरखनिहअिछ।जखनजेहेनहवाबहलतखनतइपाटकसंगभऽगेलॱआअपनाउbलूसीधाकरैतरहलॱ, \nयएहचिरvबुिधयारकरहल।महाजनीसोोअना, मानेसूिद-सवाइसमाkतभऽगेलैन। \nसरकारीयोजनानुसार, \nबकरा&ीयकरणभेलापछाइतमानेजखनइि9दराजीधानमंvीछेलीतखनजेबकसभरा&ीयकरणभेल, \nतेकरपछाइतआमजनकSसेहोबककसुिवधााkतभेल।ओना, शत-\nितशतलोककSसुिवधानिहभेटलैन।तेकरकारणबककअपनआिथकिRथितसेहोछेलैमुदािकछुलोककSसुिवधाभेटबेकेलैन।ओ \nहीसुिवधानुसारबुिधयारपLचगोरेकSअगुआमानेपLचटासाधारणिकसानकSअगुआबकसँलोनिदयौलैन।आपLचोअनपढ़लोकजइसँ\nअपनेिलखै-पढ़ैकलूिरनिहछेलैन।अँगुठाकिनशानेसँकाजकरैछला।बककमैनेजरसँसLठ-\nगLठकरैतपLचोगोटेकSलोनमंजूरीकरौलैन।मुदालोनलोनीकSमानेकजनेिनहारकSाkतनिहभेलैन।ओVपैआबुिधयारअपनेउठालेलै\nन।सालभिरकपछाइतजखनबकककजकतगेदापLचोकSभेलैन, तखनचािरगोरेकSजेमुँहदुlबरछला, हुनकाउनटा-\nसीधाबुझाबुिधयारचुपकेनेरहलामुदािसंहेuरचिकतभेल। \nिसंहेuरकबहनोइसेहोचालू-\nपुरजालोक।हुनकाजाकऽिसंहेuरसभबातकहलैनजेमहॴसपोसैकनामपरतीसहजारVपैआबकसँलोनकलेलदरखाRतदेिलऐ। \nकेतेदौड़-\nबरहाकेलापछाितयोलोननिहभेटल।जेसालभिरपिहलुकाबातछी।ऐसालमानेएकसालकबादतीसहजारमूरआओकरसूदलगाप\nतीसहजारVपैआकजकतगेदाकनोिटशभेलअिछ। \nिसंहेuरकबातसुिनरघुवीरपुछलिखन-  \n“अपनेबकसँVपैआउठेनेछेलॱआिकिकयोदोसराइितकहाथेकारोबारकेनेछेलॱ?”  \nतैपरिसंहेuरकहलिखन-  \n“बुिधयारकहथौटीकारोबारकेनेछेलॱ।आइ-काि, आइ-\nकािकरैतजखनतीनमासबीतगेल।ताबेखेतीकसमयसेहोआिबगेलछल, हािर-थािककऽछोिड़देिलऐ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिसंहेuरकबातसुिनरघुवीरबुिझगेलाजेएहेन-एहेनिवचौिलयासभएहेन-\nध9धाकिरतेअिछ।रघुवीरिसंहेuरकSसंगकेनेबकपरगेला।बककमैनेजरकSनोिटशदेखबैतकहलिखनजेिसंहेuरभसकलोनलेल \nदरखाRतजVरकेनेछलामुदाअ9तो-अ9तहुनकालोनाkतनिहभेलैन। \nबककमैनेजरसभकागजातिमलबैतकहलिखन-  \n“हमिकछुनिहकएसकैछी।तहूमेतीिनयेमासएनाभेलअिछ, नीकजकLसभिकछुबुझलोनेअिछ।” \nरघुवीरपुछलिखन-  \n“तखनकीउपायहएत?”  \nमैनेजररRताबतबैतकहलिखन-  \n“िशकायितकएकटादरखाRतबकोमेदऽिदयौ।जइसँहमतYकालतकेदाकरबरोिकदेबआअहLआगूबिढ़िजलाकजेबक \nअिछ, िजनकाअधीनऐसभबकककारोबारअिछ, \nएकटादरखाRतहुनकालगिदयौ।जँकोनोतेहेनजानकारलोकहोिथतँहुनकासंगकऽलेब।” \nबककमैनेजरकिवचारानुसाररघुवीरसएहकरैतकहलिखन-  \n“ठीकछैसर, हमअपनेसUमछी, िकनकोजVरतहमरानिहअिछ।” \nकिहरघुवीरघरपरआिबिवचारलैनजेअनेरेतेसर-\nचािरमकभLजमेकीपड़ब।अगरबककिजलाऑिफसजँनिहिकछुकरततँसोझे9यायालयमेकेसकरब।यएहिवचािररघुवीरिजला\nकबकपहुँचला।बककमैनेजरपंजाबीछला।रघुवीरअपनसभबातसरदारजीकSकहलिखन।सरदारजी, \nतेसरिदनकसमयबना_ामीणबककशाखामेपहुँचला।रिजरदेखबुिझगेलाजेबककमैनेजरआिवचौिलयाकसLठ-\nगLठसँएहेनघटनाभेलअिछ।बककमैनेजरतँअपनकागजीिमलानीएहेनिहसाबसँकेनेजेपकड़मेनिहआिबरहलछलामुदाबुिधयारतँ\nपकड़मेआिबगेल।ओहीकारबाइमेबुिधयारजहलगेलछल।जइमेलोनकआधामानेपनरहहजारVपैआजमाकरौलाकपछाइत9या\nयालयसँ, दसिदनजहलमेरहलापछाइतजमानतभेलछल। \nहमरबातसुिनमनसुखबाजल-  \n“भायसाहैब, अहLनिहजाएबतॕनिहजाउ, मुदासमाजकहैिसयतसँहमजाइछी।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबजलॱ-  \n“तोराजेबासँथोड़ेमनाहीकरैिछअ।” \nअदहाघ9टाकपछाइतमनसुखपुन: आएल।अिबतेबाजल-  \n“रजनीका9तभाय, पहुँचतेबुिधयारभायअहॴकचचउठौलैन।” \nबजलॱ-  \n“पिहनेईकहहजेबुिधयारकमनकेहेनबुिझपड़लह।” \nमनसुखबाजल-  \n“िमिसयोभिरमनमिलननिहबुिझपड़ल।” \nबजलॱ-  \n“जखनओइठाम, बुिधयारकऐठामगेलहतखनआरोकेसभछला?”  \nमनसुखबाजल-  \n“आरिकयोनेछला।जाइतेबुिधयारकSपुछलयैनजेकोनलफड़ामेपिड़गेलॱ।कहलैन- हौ, \nिजनगीमेअिहनाहोइछै।जखनपु|खबिनधरतीपरजनमनेनेछीतखनकेस-फौदारीआिकजहल-\nिहरासतकडरकरब।जँसेकरबतखनएकोिदनजीबसकैछी।” \nमनसुखमुँहकबातसुिनमनमेउठलजेकिहऐ, ऐधरतीपरिनरलजोककीकमीअिछ..! \nमुदाफेरअपनेमनकहलकजेवेचारामनसुखमुँहदुlबरलोकअिछ, \nएकराकिहयेकऽकीहएत।आइजँबुिधयारसोझामेरहैततँिकछुकहबोकिरितऐ।बजलॱ-  \n“हमरािवषयमेबुिधयारकीसभकहलखुन?”  \nमनसुखबाजल-  \n“ओबजलाजेगामकसभिजासाकरएआएलमुदारजनीका9तअखनतकनिहआएलअिछ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबुिधयारकिवचारसुिनमनतामसेशृंगचिढ़गेल।एकिदसहुअएजेपिहनेदसटागािरिदऐ, \nदोसरिदसईहोहुअएजेगािरयेपढ़बमुदासुनततँनिह।तँएअनेरेगािरयेपिढ़कऽकीहएत।फेरमनमेभेलजेजखनबुिधयारमनसुखक \nसोझामेहमरचचकेलकसेबड़बिढ़यLआहमजँमनसुखकसोझामेदसटाबातकहबैसेबड़अधला।मनमेअिबतेपुन: \nोधकदोसरतोरमनमेउिठगेल।जेना-जेनातामसउ_होइतगेलतेना-तेनादेहमेथरथरीसेहोतेजहुअलगल।बजलॱ-  \n“मनसुख, बुिधयारहमरके, तीनमेिकतेरहमे।धनीकबापकबेटाछीतँरहह, \nतइसँहमराकोनमतलबअिछ।आइतककिहयोएकसेरिकएकटकामdगएगेिलऐ।” \nिबचेमेमनसुखबाजल-  \n“भायसाहैब, एनाजेउ>टा-पचीकरबतँअनेरेझंझटहएत।जइझंझटसँलाभिकछुनेआनोकसानढेरीहएत।” \nमनसुखकबातसुिनिमयादआरोगरमागेल।बजलॱ-  \n“झगड़ा-\nझंझटकडरकरबतखनमुँहउठौलहएत।मुँहउठबैलेसभिकछुकरएपड़ैछै।तोराबुझलहेतहिकनइबुझलहेतह।भऽसकैएजेसुननो\nहेबहतँिबसैरगेलहेबह।” \nिबचेमेमनसुखबाजल-  \n“कनीमनपािड़िदअ।जखनेमनपािड़देबतखनेमनपिड़जाएत।” \nबजलॱ-  \n“पLचसालपिहलुकाघटनामनपाड़ह।सुननेरहकनेजेमाइनरएरीगेशनमेनोकरीकबहालीलेदस-बाहरगोरेसँबीस-\nबीसहजारVपैआबुिधयारनेनेरहइ।नेकेकरोनोकरीभेलैआनेकेकरोVपैयेघुमबैलेतैयारभेल।” \nमनसुखबाजल-  \n“हँ, अदहा-िछदहातँमनोअिछमुदाअदहा-\nिछदहािबसिरयोगेलॱ।ओहीVपैआलेनेVपलालआगौरीशंकरबुिधयारकSचौराहापरपकैड़कऽकहनेरहैजेजँतोराबुतेनोकरीनइिद \nयौलभेलहतँहमरVपैआसूिदलगाकऽलाबह।निहतँएकोडेगआगूससरऽनिहदेबह।” \nबजलॱ-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“हँ!” \nमनसुखबाजल-  \n“हँ! हँ! आबमनपड़ल।सॱसेगामकलोकजेबैसकऽपनचैतीकेनेरहैथ।” \nबजलॱ-  \n“हँ।देखनेरहकनेजेगाममेिकयोबुिधयारकजमानतदारहोइलेतैयारनिहभेला।तेहनेिनरलज-\nपतीतबुिधयरबाअिछ।ईतँरछरहलजेदीनानाथकाकाअपनािसरसभदोखउठबैतजानबँचौलिखन।निहतँओहीिदनतेहेनमरKमत \nदुनूगोरेकऽदइतैनजेपुRत-पुRताइनधिरबुिधयारकSनीकजकLमोनरिहतैन।” \nदुनूगोरेकमानेहमराआमनसुखकबीचगप-सkपहोइतेछलिकिगिरधारीलालपहुँचल।िगिरधारीलालकSपहुँचतेबजलॱ-  \n“कीहाल-चालिगिरधारी?”  \nिगिरधारीलालबाजल-  \n“भायसाहैब, अहॴसँएकटािवचारपुछएएलॱहेन।” \nबजलॱ-  \n“केहेनिवचार?”  \nिगिरधारीलालबाजल-  \n“भायसाहैब, कािसँकेतेगोरेकहलैनहेनजेबुिधयारजहलसँएलाहेनतँएिजासाकऽलहुन।” \nबजलॱ-  \n“ऐमेहमिकिवचारदेबह।अपनजेमनहुअसेकरह।” \nिगिरधारीलालबाजल-  \n“भायसाहैब, अपनासभएकिवचारकलोकछी, \nजखनकोनोिवचारकरैकहोइएतखनअहॴसँनेपुिछलइछी।जँअपनामनेकरैकरहैततँकेनेरिहतॱिकने।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिगिरधारीलालकिवचारसुिनमने-मनिवचारकेलॱजेपिहनेिगिरधारीएलालकमनकिवचारिकएनेबुिझली।बजलॱ-  \n“अपनकीिवचारहोइछह?”  \nिगिरधारीलालबाजल-  \n“भायसाहैब, जँअपनासंगनीकबेवहारबुिधयारकरहैततँकनीसोचबो-\nिवचारबोकिरतॱमुदामनअिछिकनिहजेRकूललगहकजेपँचकठबाखेतअिछ, ओइखेतकबेचनामादाम-\nदीगरहमरासँकेनेरहए।अदहाVपैआसेहोदऽदेिलऐआपछाइतडाकपरचढ़ाओइखेतकSदोबरदाममेजागेसरकहाथेबेचलेलक।अप \nनेजेVपैआदेनेरिहऐओछहमासतकिघिसयौरकटाकऽदेलक।” \nओना, ईबातअपनोबुझलोछलआमनोछल, मुदादुनूकबीचबीचकसKब9धदुआरेबजलॱ-  \n“कनी-कनीमनोअिछमुदानीकजकLमोननिहपिड़रहलअिछ।” \nिगिरधारीलालबाजल-  \n“आठ-दसबरखतँभइयेगेलअिछ, भिरसकतSिबसैररहलछी।” \nबातकSआरोमिटयबैतबजलॱ-  \n“हौिगिरधारीभाय, देखतेछहकजेकेतेधनचरमेसिदकालपड़लरहैछी, तँएभिरसकमनसँउतैरगेल।” \nिगिरधारीलालबाजल-  \n“भायसाहैब, बुिधयारकबेटीकदुरागमनरहइ।हाथमेपाइ-\nकौड़ीनइरहैजेकाजसKहारैत।हमराकहलकजेिगिरधरभाय, Rकूललगहकखेतबेचब।तोराखेतकआिड़येमेअिछ, \nलऽलएह।आठहजारVपैयेकाकिहसाबसँचालीसहजारदामभेल।कहिलऐजेकाियेरिज&ीऑिफसचलह, \nओतइसभVपैओदऽदेबहआतोहूँरिज&ीकऽिदहह।” \nबजलॱ-  \n“आबकनी-कनीबातमनपड़लजाइए।” \nिगिरधारीलालबाजल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“तइपरओकहलकजेपLचमेिदनबेटीकदुरागमनछी।बुिझतेछहकजेबेटीकदुरागमनमेकेतेकजोगारकरएपड़ैछै।तँएअ \nखनरिज&ीऑिफसजेबाकपलखैतनिहअिछ।तहूमेबीचकदूिदनऑिफसबोरहइ।अपनोमनमेभेलजेबेटी-\nजािततँसमाजकहोइए, \nतँएबीसहजारVपैआलगलेदऽदेिलऐ।बेटीकदुरागमनभेलापछाइतजखनरिज&ीकरैलेबुिधयारकSकहिलऐतखनतीन-\nतेरहदेखबएलगल।जमीनकSडाकपरचढ़ादेलक।सहएछीओबुिधयरबा।” \nबजलॱ-  \n“जमीनककीभेल?”  \nिगिरधारीलालबाजल-  \n“कीहएत।डाककभीरनिहगेलॱ।जमीनकडाककमानेजमीनेमाvकडाकनइनेहोइए।समाजमेदुमिनयोबढ़ैछैिकने। \n” \nजेतेबातिगिरधारीलालबाजलओतँअपनोबुझलेरहए, मुदासात-\nआठबरखपिहलुकाबातरहैतँएअनठाकऽबाजलछेलॱ।बजलॱ-  \n“खाएर, जेजिहयाभेलसेतिहयाभेल।औझुकाकीिवचारछहसेबाजह?”  \nजिहनाबरखाभेलापरकोनोसुखलधारमेखेत-पथारकपािनएनेधाराबिनबहएलगैएआपाछूसँपहाड़कपािनकसंगगाम-\nघरकखेत-\nपथारकपािनिमिलपाछूसँआिबधारकधाराकSवलबनादइएजइसँधारकपेटउफानपरउिठजाइएतिहनािगिरधारीलालकिवचारमेउ \nफानउिठगेल।बाजल-  \n“भायसाहैब, \nअपनासमाजमेयएहसभसँपैघकमजोरीअिछजेलगलेलोककोनोबातकSिबसैरजाइए।जइसँसमाजकगित-िविधकमजोरहोइत-\nहोइतएतेकमजोरबिनगेलअिछजेअपनकोनोचीि9ह-पहिच9हरिहयेनिहगेलछइ।” \nिगिरधारीलालकिवचारमेसहदैतबजलॱ-  \n“तखनकीकरैकिवचारछह?”  \nिगिरधारीलालबाजल-   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“अपनिवचारअिछजेिजासाकरएनिहजाएब।” \nअपनजानबँचबैतबजलॱ-  \n“जखनअपनिवचारनइजेबाकछहतखननइजाह।गाममेकेकरोकोइमािलकछीजेनइजेबहतेिकयोगामसँउजािरदेतह। \n” \nिगिरधारीलालकSजेनासहभेटलैतिहनाबाजल-  \n“भायसाहैब, जइमनुखकSआइननिहआजइबरदकSपाइननिहओहोकोनोमनुखेभेलआिकबरदेभेल।” \nिगिरधारीलालकिवचारसुिनहँसीलिगगेल।मुदाहँसीकSदािबबजलॱ-  \n“िगिरधारीभाय, \nअपनासमाजकसभसँपैघदुबलतायएहछीजेजइसमाजकपेटमेएतेवलशि>तअिछजइसँिकछुकएसकैए, \nओसमाजओहनमरलपड़लअिछजेजेकराकोनोगितगुानिहछइ।” \nओना, िगिरधारीलालकमनमेबुिधयारकितआिगधधैकरहलछेलै, \nमुदाऐठामतँओछलनिहजेओइआिगकSआरोधधकबैत।तैयोअपनमनकआोशकSआोिशतकरैतिगिरधारीलालबाजल-  \n“भायसाहैब, जँसमाजमेएकVपतारहैततँओहन-ओहनिनरलज-\nपतीतकSबीचचौराहापरठाढ़कएसमाजमुँहपरथुकैत।मुदासमाजोतँतेहेनबिनगेलअिछजेकेकेकराथुकत।” \nबजलॱ-  \n“िगिरधरभाय, देखतेछहकजेसमाजोिबनुडोराडोिरकमनुखजकLबिनगेलअिछ।तखनतँअपनइHजत-\nआबVबँचबैतमनुखबिनजीबलीयएहसभसँपैघउपलिlधभेल।” \nहमरबातजेनािगिरधारीलालकSजँचलतिहनाबाजल-  \n“ठीकेकहलॱ, भायसहाएब।” \nबजलॱ-  \n“आबकीकरबह?”   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिगिरधारीलालबाजल-  \n“िकयोअपनजीवनकअपनेमािलकछी।ओना, समाजमेरंग-िबरंगकदुसेहोअिछ, \nमुदाओइदुकबीचअपनिवचारआबेवहारकSजहLधिरसKभवहुएतहLधिररUाकरैतजीवनजीबली, \nयएहनेभेलमनु>खकसभसँपैघमनुखपना।” \nबजलॱ-  \n“हँ, सेतँभेबेकएल।” \nिगिरधारीलालबाजल-  \n“ऐभागकसुजओइभागिकएनेउगै, \nमुदाअपनिवचारकSकोनोहालतमेबदैलनिहसकैछी।नइजाएबबुिधयरबाकिजासाकरए, जाइछीअपनघर।” \nबजलॱ-  \n“जाह।” \n \nशlदसंmया : 2232, ितिथ : 20 अैल 2020 \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचvकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचLक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेहक िकछु िवशेषdक :- \n१) हाइकू िवशेषdक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषdक २१ म अंक ,  १ नवKबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषdक ६७ म अंक , १ अ>टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_ Tirhuta              67  \n४) बाल सािहYय िवशेषdक ७० म अंक , १५ नवKबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषdक ७२ म अंक १५ िदसKबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषdक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषdक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगRत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhu ta            11 1 \n८) भि>त गजल िवशेषdक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीUा िवशेषdक १४२ म, अंक १५ नवKबर २०१३   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकdत िमf मधुप िवशेषdक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_0 1_2015  \n११) अरिव9द ठाकुर िवशेषdक १८९ म अंक १ नवKबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च9 ठाकुर अिनल िवशेषdक १९१ म अंक १ िदसKबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सKमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अbबम  गीत  संगीत  िवशेषdक - २१७  म अंक  ०१  जन वरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिvत  रचनापर  आम ंिvत  आलोचकक  िटkपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पdच  टा किवता आ ओइपर  मधुका9त  झाक  िटkपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश  साद  म-डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संRकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nकाशन   नीचLक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideh a_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideh a_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVid eha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिvकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवfेh  रचनाक  एकटा समाना9तर  संकलन   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह :सदेह:२ (मैिथली ब9ध -िनब9ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÄय उYसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उYसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली ब9ध -िनब9ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translat ion \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सKमान : सKमान-सूची \n  \nअपन मंतsय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहYय आ9दोलन: मानुषीिमह संRकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nथम मैिथली पािUक ई-पिvका ISSN 2229-547X VIDEHAसKपादक: गजे9 ठाकुर। सह-सKपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सKपादक: राम िवलास साहु, न9द िवलास राय, स9दीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सKपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचv- बेचन ठाकुर। सKपादक- सूचना-सKपक-समाद- पूनम \nमंडल। सKपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उYपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उqरदाियYव लेखक गणक मÍय \nछि9ह)editorial.staff.videha@gmail.com कS मेल अटैचमे-टक VपमS .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं_हकq लोकिनक लगमे \nरहति9ह, माv एकर थम काशनक/ िंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई-काशन/ \nिंट-काशनक अिधकार ऐ ई-पिvकाकS छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयbटीक/ पािरfिमकक ावधान नै छै। तS रॉयbटीक/ पािरfिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ_ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिUkत पिरचय आ अपन Rकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल काशनक हेतु िवदेह (पािUक) \nई पिvकाकS देल जा रहल अिछ। मेल ाkत होयबाक बाद यथासंभव शीÐ ( सात िदनक भीतर) एकर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९६ म अंक  १५ अᮧैल  २० २०  (वर्ष १३  मास  १४८ अंक  २९६) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकाशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिvकाकS fीमित लÑमी ठाकुर jारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकS ई कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -20 20  सविधकार  सुरिUत।  िवदेह मे कािशत  सभटा रचना आ आकइवक  सविधकार  \nरचनाकार  आ सं_हकqक  लगमे छि9ह।  ५ जुलाई  २००४  कS \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृqसँ ारKभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  थम  उपिRथितक  याvा िवदेह - थम  मैिथली पािUक  ई \nपिvका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृq  'िवदेह ' ई-पिvकाक  व>ताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृqक  ए_ीगेटरक  Vपमे \nयु>त  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिvका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \ni/dMa/dSignU/dSignI/dDddha/dYa/dSignAa/dE/dLa /dGha/dRa, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 13  \nii/dMa/dSignU/dSignI/dDddha/dYa/dSignAa/dE/dLa /dGha/dRa, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 19  \niii/dMa/dSignU/dSignI/dDddha/dYa/dSignAa/dE/dLa /dGha/dRa, /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa, /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa/dAnusvara/dKhYa/dSignAa- 46  ","size_mb":0.45,"has_text":true},"Videha 297.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 297.pdf","name":"Videha 297.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २९७  म अंक  ०१  मई  २०२०  (वष १३  मास  १४९  अंक  २९७ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n दीप पु#पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म+डल--  जगदीश साद म+डलक ‘रहै जोकर पिरवार ’मे  \nपिरवतनक 4वर  \n ३. \n आशीष अनिच7हारक एकटा गजल  \n \nदीप पु#प \nगजल- १ \nटूटल लेल की िरतुराज \nहूसल लेल की िरतुराज \n \nहमरा आँिख नोरे नोर \nदूखल लेल की िरतुराज \n \nकी नब गाछ की नब फूल \nसूखल लेल की िरतुराज \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपचकल गाल पाकल केश \nचूकल लेल की िरतुराज \n \nयौवन गान कोना हैत \nभूखल लेल की िरतुराज  \n \n \n(2221 2221 सभ  पBितमे) \n \nगजल- २ \nराित छोट मुदा िपहानी नमहर केने जो \nरंिग मुँह -कान िकरदानी नमहर केने जो \n \nतोरा उड़ीस मारैले कहने रिहयौ हम \nउनटे तूँ मDछरदानी नमहर केने जो \n \nसंगतमे सुर कोनो िववादी लगौ तोरा \nतँगबैयाक ससरफानी नमहर केने जो \n \nभEटक च7दा भेटैत रहौ सभ िदस तF तूँ \nबेिच कऽतगमा जजमानी नमहर केने जो \n \nतूँ गBधीकF फूल- माला सेहो चढ़ा आ \nगोJसे पर खचK- पानी नमहर केने जो  \n \n(222222222222, बहरे-मीर) \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \nउमेश म+डल \n \nजगदीश साद म+डलक ‘रहै जोकर पिरवार ’मे  \nपिरवतनक 4वर  \n \n \nरहै जोकर पिरवार (2020) : एिह पोथीमे संOिहत कथासभक लेखन 12 माच 2020 सँ 20 \nअैल 2020 धिरक समयाविधमे कथाकार कयने छिथ। ‘रहै जोकर पिरवार’ कथा संOहकF पQलवी \nकाशन, तुलसीभवन, जे.एल.नेहRमाग, वाडनं. 06, िनमली, िजला- सुपौलसँ कािशत कराओल गेल \nअिछ। उUत पोथीमे संOिहत सभ कथाक संिVWत िववरण- कथाक शीषक, शYद संZयाआलेखन \nितिथिन[\\िकत अिछ-    \n1. दिहबरी- शYद संZया : 2560, ितिथ : 12 माच 2020  \n2. सघन बन- शYद संZया : 2697, ितिथ : 17 माच 2020  \n3. हुसैत लोक- शYद संZया : 2602, ितिथ : 23 माच 2020  \n4. हुिस गेलॱ- शYद संZया : 2574, ितिथ : 28 माच 2020  \n5. झूठक झािल- शYद संZया : 2352, ितिथ : 01 अैल 2020   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n6. दुgपन- शYद संZया : 2317, ितिथ : 06 अैल 2020  \n7. रहै जोकर पिरवार- शYद संZया : 2297, ितिथ : 15 अैल 2020  \n8. पिरपUव िनरलज- शYद संZया : 2232, ितिथ : 20 अैल 2020 \nhमश: सभ कथाक इंिगत पिरवतनक 4वर िन[\\िकत अिछ-  \n1.‘दिहबरी’, कथामे चैतक रा7हल बैशाखमे खेबाक जे परjपरा अपना एिहठाम अदौसँ आिब रहल \nअिछ, तकर गुण-दोषक चच कथाकार कएलिन अिछ। पूवमे जखन अिवकिसत लोकक अिवकिसत \nसमाज छल, तािह समयमे एिह परjपराक चलैन शुR भेल। मुदा आजुक समय आधुिनक अिछ, जकरा \nवैkािनक युग सेहो कहल जाइछ। वैkािनक युगमे कोनहुँ व4त ुकF lयवहािरक कसौटीपर देखल जाइत \nअिछ, अथKत् कोनहु चीजक नीक-बेजाकF देखब, वैkािनक दृिg कोण सेहो कहबैत अिछ। अत: वैkािनक \nदृिgऍं बाइस-तेबाइस भोजनकF शरीरक लेल अिहतकर मानल गेल अिछ। वएह अिहतएिह कथाक मूलमे \nअिछ जे पिरवतनक 4वर बिन गुंिजत भेल अिछ।  \n \n2. ‘सघन बन ’, कथामे मनुUखक अिवकिसत अव4थासँ िवकिसत अव4था लेल पिरवितत 4वरक गूंज \nअिछ। जेना-जेना मनुUखमे िजनगीक िवकासक सघनता बढ़ैए, तेना-तेना मनुUख साधारण जीवनसँ \nिविशg जीवनक लेल अOसर होइत, िविशg जीवन ाWत करैए। ओन ा, साधारणसँ िविशg बनबाक जे \nिhया अिछ ओ सरपट निह अिछ, ओिहमे अनेको अवरोध सेहो अबैत छैक, जकरा 4तुत कथामे नीक \nजकB कथाकार lयUत कयने छिथ। िन#कषत: मनुUखक साधारण-सँ-िविशg जीवनक जे पिरवितत \n4वpप अिछ ओ एिह कथामे दिशत भेल अिछ।   \n \n3. ‘हुसैत लोक ’, कथाकF कथाकार वैkािनक दृिgकोणसँ िलखलि7ह अिछ। एखन धिर जे पिरवार \nवा समाज Rिढ़वादी िवचारसँ O4त चािलमे चलैत आिब रहल अिछ, जािहसँ पिरवारक संग समाजक \nनोकसान सेहो होइत रहलैक, तकरा 4तुत कथामे िचqण करैत आजुक जे पिरवेश अिछ तािह \nपिरवेशक अनुकूल कोना पिरवार आ समाजक गठन होयततािह िदशामे कथाकार पिरवतनक इशारा करैत \nकहलि7ह अिछ- “कानून केहनो मोट-मोट िकताबक िकए ने हुअए जे ‘वय4क भेला पछाइत अथKत्  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअठारह बरख पुरला पछाइत, अपन-अपन िवचारक मािलक सभ होइए, एिह लेल दोसरकF एतराज नइ \nहेबा चाही। मुदा की समाजोमे सएह अिछ?”i \n \n4.‘हुिस गेलॱ’, कथामे कथाकार जीवनक वणन करैत कहलि7ह अिछ जे जीवन जीवन िथक। \nजीवनमे सम-िवषम पिरि4थित अबैत रहैत छैक। जािहसँ जीवन भािवत होइते अिछ। आिथक, \nसामािजक, वैचािरक अनेकहु रंगक पिरवतन जीवनमे होइत अिछ। जेहेन पिरि4थित जीवनमे अबैए तेहने \nिवचार आ lयवहार सेहो बदैलते अिछ। एही िबjबकF पकिड़ 4तुत कथामे जागेसर चच कएलिन अिछ। \nजागेसर गरीबीक चलते अथKत् आिथक मजबूरी भेलाक कारणे गामसँ िदQली गेलाह। िकछु समयक \nपछाित पुन: गाम आिब गामिहमे रहैक िवचार मोनमे रोिप लेलि7ह। जुगेसरक जीवनमे जे पिरवतन भेल \nवएह एिह कथाक मूलमे अिछ जकरा वैचािरक पिरवतन कहल जा सकैछ।   \n \n5. ‘झूठक झािल ’, कथाक माvयमसँ कथाकार एकटा महwवपूण िवचार िदिस इंिगत कएलिन अिछ। \nओ िवचार िथक जे आिदयेकालसँ अथKत् वैिदके युगसँ अपना एिहठाम सwयकF िछपेबाक मनोवृिx िवyत \nसमाजक बीच रहल अिछ। नारद, कािलदास, म+डन िमz आ तुलसीदासकF आधार बना हुनका सभक \nित जे झूठक ितपादन होइत आिब रहल अिछ तकरा िचि{त करैत कथाकार ओिह झूठक जगह \nसwयकF कोना 4थािपत कएल जाए, तािह िदशामे अपन िवचार रखैत यथोिचत पिरवतनक 4वरकF इंिगत \nकएलिन अिछ। जाधिर समाजमे झूठक वच4व बनल रहत ताधिर सwयक संग अ7याय होइत रहत। \nजकर भाव समाजक िवचारधारापर पड़ैत रहत।  \n \n6. ‘दुgपन ’, कथाक माvयमसँ कथाकार समाजक ओिह मनोवृिxकF गहराइसँ पकिड़ अपन िवचार \nितपािदत कएलिन अिछ जािहमे दुgपनक िhया-कलापसँ इgपन  भािवत होइत रहल अिछ। आइये \nनिह, आिदये-कालसँ समाजमे एक िदिस जिहना इgपनक िवचारधा रा रहल अिछ तिहना दोसर िदिस \nदुgपनक िवचारधारा सेहो रहल अिछ। दुgपनक जगह इgपन कोना  4थािपत होयत, तािह िदशामे \nकथाकार म+डलजी गjभीर िच7तन-मननक संग महwवपूण पिरवतनक िवचार lयUत कएलिन अिछ। ओ \nकहैत छिथ जे जाबत धिर मनुUखक सं4कारमे परतंq पकड़ने रहत ताबत धिर 4वतंq िवचार दबल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरहत जािहसँ 4वतंq Rपे िकयो अपन जीवन-यापन निहयF कय पाओत।  \n \n7. ‘रहै जोकर पिरवार ’, कथामे याqाक वृता7त अिछ। एिह कथाक माvयमसँ कथाकार िमिथलाक \nसम4त समाजक ओिह मनोवृिxकF गहराइसँ पकिड़ ितपािदत कएलिन अिछ जे मैिथल समाजक कोढ़-\nकरेजकF खोखिर-खोखिर सभ िदनसँ खाइत रहल अिछ। ओिह मनोवृिxसँ कोना समाजक इg हएत, \nएही पिरवतनक संग कथाक ाRप तैयार कएलिन अिछ। कोना समाज अशाि7तसँ शाि7तक बाटपर \nऔताह, कथाक मूल िब7दु यएह िथक।  \n \n8. ‘पिरपUव िनरलज ’, कथामे कथाकार समाजक ओिह वगक लोकक िजh कएलिन अिछ जे दोहरी \nचिरq बना समाजमे अपनाकF ठाढ़ कयने छिथ। ओहन लोकक िवचार आ काय दुनूकF तािह RपF \nितपािदत कएलिन अिछ जािहसँ पिरवतनक िदशा केर रेख\\कन भेल अिछ। ओहन दोहरी चिरqक लोक \nसमाजक वैचािरक धरातलपर तािह RपF पसरल अिछ जािहसँ समाज िदनानुिदन कमजोर होइत अपन \nवा4तिवक शिUतसँ दूर भऽ गेल आ जेहो िकछु बBचल अिछ सेहो िदनानुिदन Vीण होइत जा रहल \nअिछ। फलाफल समाजक अि4तwव िदनानुिदन िवकृत होइत जा रहल अिछ। \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \nआशीष अनिच7हार \nगजल \nझBपल  गेलै सwय वचन \nबारल गेलै सwय वचन \n \nभोरे एलै औिफसमे \nथाकल गेलै सwय वचन \n \nचाR कातक योजनासँ \nछBटल गेलै सwय वचन \n \nझु}ा सभहँक पौतीमे \nसBठल गेलै सwय वचन \n \n~4थानक वेदीपर   \nआनल गेलै सwय वचन \n \nसभ पBितमे माqाhम 22-22-22-2 अिछ। दू टा अलग-अलग लघुकF दीघ मानबाक छूट लेल गेल अिछ। \nसुझाव सादर  आमंिqत अिछ। \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचqकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचBक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकKइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n \nिवदेहक िकछु िवशेष\\क :- \n१) हाइकू िवशेष\\क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष\\क २१ म अंक ,  १ नवjबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_200 8_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष\\क ६७ म अंक , १ अUटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहwय िवशेष\\क ७० म अंक , १५ नवjबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_201 0_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष\\क ७२ म अंक १५ िदसjबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n६) नारी िवशेष\\क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष\\क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अग4त २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिUत गजल िवशेष\\क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीVा िवशेष\\क १४२ म, अंक १५ नवjबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videh a_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक\\त िमz मधुप िवशेष\\क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव7द ठाकुर िवशेष\\क १८९ म अंक १ नवjबर २०१५  \nVideha_01 _11_2015  \n१२) जगदीश च7¦ ठाकुर अिनल िवशेष\\क १९१ म अंक १ िदसjबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सjमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अQबम  गीत  संगीत  िवशेष\\क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिqत  रचनापर  आम ंिqत  आलोचकक  िटWपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प\\च  टा किवता आ ओइपर  मधुका7त  झाक  िटWपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  साद  म+डल  जीक ६५  टा पोथीक  नव  सं4करण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nकाशन   नीचBक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिqकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवzे§  रचनाक  एकटा समाना7तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली ब7ध -िनब7ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प¨ २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प¨  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली ना«य उwसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उwसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली ब7ध -िनब7ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and ve rse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations ar e complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/ \nिवदेह  सjमान : सjमान-सूची \n  \nअपन मंतlय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहwय आ7दोलन: मानुषीिमह सं4कृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सवKिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nथम मैिथली पािVक ई-पिqका ISSN 2229-547X VIDEHAसjपादक: गजे7¦ ठाकुर। सह-सjपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सjपादक: राम िवलास साहु, न7द िवलास राय, स7दीप कुमार साफी आ मु´ाजी \n(मनोज कुमार कण)। सjपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचq- बेचन ठाकुर। सjपादक- सूचना-सjपक-समाद- पूनम \nमंडल। सjपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उwपल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९७ म अंक  ०१ मई  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १४९ अंक  २९७) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरचनाकार अपन मौिलक आ अकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उxरदाियwव लेखक गणक मvय \nछि7ह)editorial.staff.videha@gmail.com कF मेल अटैचमे+टक RपमF .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉम·टमे पठा सकै छिथ। एतऽ कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संOहकxK लोकिनक लगमे \nरहति7ह, माq एकर थम काशनक/ िंट-वेब आकKइवक/ आकKइवक अनुवादक आ आकKइवक ई-काशन/ \nिंट-काशनक अिधकार ऐ ई-पिqकाकF छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयQटीक/ पािरzिमकक ावधान नै छै। तF रॉयQटीक/ पािरzि मकक इDछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआOह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिVWत पिरचय आ अपन 4कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल काशनक हेतु िवदेह (पािVक) \nई पिqकाकF देल जा रहल अिछ। मेल ाWत होयबाक बाद यथासंभव शी¹ ( सात िदनक भीतर) एकर \nकाशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिqकाकF zीमित लºमी ठाकुर yारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकF ई कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -20 20  सवKिधकार  सुरिVत।  िवदेहमे कािशत  सभटा रचना आ आकKइवक  सवKिधकार  \nरचनाकार  आ संOहकxKक  लगमे छि7ह।  ५ जुलाई  २००४  कF \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृxसँ ारjभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  थम  उपि4थितक  याqा िवदेह - थम  मैिथली पािVक  ई \nपिqका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृx  'िवदेह ' ई-पिqकाक  वUताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृxक  एOीगेटरक  Rपमे \nयुUत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिqका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n                                                           \ni/dRa/dHa/dSignAi /dJa/dSignO/dKa/dRa /dPa/dSignI.N/dRa/dVa/dSignAa/dRa , /dJa/dGa/dDa/dSignIi/dSha /dPRa/dSa/dSignAa/dDa /dMa/dNnDda/dLa , /dPa/dSignVocalicR/dSsTtha /dSa /dAnusvara /dKhYa/dSignAa- 40  ","size_mb":0.26,"has_text":true},"Videha 298.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 298.pdf","name":"Videha 298.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २९८  म अंक  १५  मई  २०२०  (वष १३  मास  १४९  अंक  २९८ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n  दीप पु$पक दू टा गजल \n२. \n उमेश म,डल- जगदीश  साद म,डलक कथा लेखन -1म  \n \n \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n दीप पु$प \nगजल- १ \nतोहर देल दाग मोन रहत \nटूटल  ेम-ताग मोन रहत \n \nअनल5 ओढनीमे झ9िप जे \nबथुआकेर साग मोन रहत \n \nग<प किरते िबतै छल किहयो \nभिर रातुक जाग मोन रहत \n \nनाओं हमर तोहर अँगना \nकुचरैत छल काग मोन रहत \n \nBपशक अबीर लगलौ तोरा \nओइ बरखक फाग मोन रहत \n \nजे दऽनइ सकलॱ तोरा फेर \nएकटा उपराग मोन रहत  \n \n(22222222सभ प9ितमे।बहरे- मीर)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nउघरल खाट छी \nउसरल हाट छी \n \nLयो ने जाय छै \nिबसरल बाट छी \n \nखुMा ठाढ़ छै \nभसकल टाट छी \n \nभुखले भोजमे \nअिPतम लाट छी \n \nसगरो मैल हम \nपोखैर घाट छी  \n \n(22212सभ  प9ितमे) \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउमेश म,डल  \nजगदीश  साद म,डलक कथा लेखन -1म  \nएिह आलेखमे Rी जगदीश  साद म,डलजीक आइ धिरक कथा-लेखन-1 मक5  Bतुत कएल। संगिह \nसभ कथाक शTद संUयाक5 सेहो VयLत कएल अिछ तथा 22 िदसWबर 2013 इBवीसँ जे कोनहुँ कथा \nअिछ तकर लेखन-ितिथ सेहो उपलTध कराओल, यथा-  \n1. भ[टकलावा- शTदसंUया : 3100, 2. िबस9ढ़- शTदसंUया : 2516, 3. पीरारकफड़- शTदसंUया : \n2064, 4. अने`आबेटा- शTदसंUया : 3369, 5. दूटापाइ- शTदसंUया : 3294, 6. बोिनहािरनमरनी- \nशTदसंUया : 3412, 7. हािर-जीत- शTदसंUया : 2373, 8. ठेलाबला- शTदसंUया : 2572, 9. \nजीिवका- शTदसंUया : 3655, 10. िरLसाबला- शTदसंUया : 3963, 11. चुनवाली- शTदसंUया : \n2452,  12. डीहकबटबारा- शTदसंUया : 4789, 13. भैयारी- शTदसंUया : 4026, 14. बिह न- \nशTदसंUया : 2688, 15. घरदेिखया- शTदसंUया : 4021, 16. पछताबा- शTदसंUया : 2663, 17. \nडाLटरहेमPत- शTदसंUया : 4407, 18. बाबी- शTदसंUया : 2167, 19. कािमनी- शTदसंUया : \n2289, 20. deाकसमfरचना- शTदसंUया : 137, 21.  ितभा- शT दसंUया : 154, 22. मम- \nशTदसंUया : 142, 23. अधखgआ- शTदसंUया : 255, 24. समैयकबेरबादी- शTदसंUया : 213, 25. \nपिहनेतपतखिनढिलह5- शTदसंUया : 084, 26. खलीफाउमरकिस नेह- शTदसंUया : 165, 27. \nजखनेजागीतखनेपरात- शTदसंUया : 103, 28. अिBतhवकसमाि<त- शTदसंUया : 218, 29. खजाना- \nशTदसंUया : 388, 30. उfघारा- शTदसंUया : 328, 31 बेवहािरक- शTदसंUया : 218, 32. समपण- \nशTदसंUया : 149, 33 उhथान-पतन- शTदसंUया : 138, 34. देवता- शTदसंUया : 232, 35. \nपापआपु,य- शTदसंUया : 218, 36. परख- शTदसंUया : 129, 37. आलसी- शTदसंUया : 136, 38. \n ेम- शTदसंUया : 293, 39. हैिरयटBटो- शTदसंUया : 137, 40. बुझैकढंग- शTदसंUया : 142, 41. \nRिमककइjजत- शTदसंUया : 093, 42. वंश- शTदसंUया : 074, 43. ितयाग- शTदसंUया : 145,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n44. सिk चार- शTदसंUया : 184, 45. साहस- शTदसंUया : 103, 46. बरदास- शTदसंUया : 133, \n47. भूल- शTदसंUया : 139, 48. धैय- शTदसंUया : 099, 49. मनुखकमूlय- शTदसंUया : 099, \n50. मदितनैचाही- शTदसंUया : 209, 51. मेहनितकदरद- शTदसंUया : 281, 52. मैिLसमगोकm- \nशTदसंUया : 146, 53. मूलधन- शTदसंUया : 174, 54. कपटीिमत- शTदसंUया : 281, 55. भीख- \nशTदसंUया : 118, 56. भगवान- शTदसंUया : 098, 57. एकाfिचत- शTदसंUया : 261, 58. \nसीखैकिजnासा- शTदसंUया : 101, 59. अनुभव- शTदसंUया : 092, 60. आिसरवादकिवरोध- \nशTदसंUया : 088, 61. धमकअसलgप- शTदसंUया : 197, 62. सौPदय- शTदसंUया : 138, 63. \nBतTध- शTदसंUया : 257, 64. एकता- शTदसंUया : 236, 65. िवधवािबआह- शTदसंUया : 176, \n66. देशसेवाकवoत- शTदसंUया : 134, 67. आhमबल- 1- शTदसंUया : 110, 68. Bवािभमान- \nशTदसंUया : 121, 69. कलंक- शTदसंUया : 429, 70. बुलकी- शTदसंUया : 211, 71. भpपु`ष- \nशTदसंUया : 173, 72. झूठनैबाजब- शTदसंUया : 103, 73. आदशमाए- शTदसंUया : 097, 74. \nनारीसWमान- शTदसंUया : 100, 75. अनुशासन- शTदसंUया : 190, 76. सादािजनगी- शTदसंUया : \n127, 77. िवचारकउदय- शTदसंUया : 072, 78. पुeइकाइसँसमथ राeबनैत- शTदसंUया : 102, 79. \nडरनैकरी- शTदसंUया : 119, 80. आिसरवादउलैटगेल- शTदसंUया : 223, 81. रqगमेवाकदुख- \nशTदसंUया : 226, 82. िनश9- शTदसंUया : 194, 83. सामना- शTदसंUया : 124, 84. िशeाचार- \nशTदसंUया : 171, 85. ठक- शTदसंUया : 115, 86. पqीकअिधकार- शTदसंUया : 128, 87. \nिशनीचीिस नेह- शTदसंUया : 211, 88. िसखबैकउपय- शTदसंUया : 171, 89. कतVयपरायनसुगा- \nशTदसंUया : 171, 90. तBवीर- शTदसंUया : 134, 91. िमतक योजन- शTदसंUया : 359, 92. \nBवाथपूणिवचार- शTदसंUया : 121, 93. संगीकमहत- शTदसंUया : 130, 94. उपहास- शTदसंUया : \n196, 95. महादान- शTदसंUया : 176, 96. भाrयवाद- शTदसंUया : 171, 97. सkृित- शTदसंUया : \n150, 98. आRमनिहसोभावबदली- शTदसंUया : 281, 99. पु`षाथ- शTदसंUया : 255, 100. \nनैिtकसुधPवा- शTदसंUया : 274, 101. सuगृहBत- शTदसंUया : 195, 102. सvाव- शTदसंUया :  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n134, 103. आलBयवनामिपशाच- शTदसंUया : 302, 104. Bवगआनक- शTदसंUया : 265, 105. \nयथाथकबोध- शTदसंUया : 115, 106. िवkताकमद- शTदसंUया : 165, 107. अनPत- शTदसंUया : \n128, 108. हँसैतलहास- शTदसंUया : 184, 109. अनगढ़चेतना- शTदसंUया : 162, 110. \nसh यिवwा- शTदसंUया : 108, 111. समता- शTदसंUया : 165, 112. जेतेचोटतेतेसxत- शTदसंUया : \n116, 113. पिर$कार- शTदसंUया : 198, 114. कथनीनैकरनी- शTदसंUया : 176, 115. शालीनता- \nशTदसंUया : 157, 116. मजूरी- शTदसंUया : 140, 117. जीवनयाyा- शTदसंUया : 145, 118. \njयोित- शTदसंUया : 081, 119. पवनकिववेक- शTदसंUया : 180, 120. आhमबल-2- शTदसंUया : \n105, 121. खुदीरामबोस- शTदसंUया : 172, 122. िश$यक5िशzेटानैपरीzो- शTदसंUया : 187, 123. \nलौहपु`ष- शTदसंUया : 124, 124. जंगलगल- शTदसंUया : 150, 125. जीवककपरीछा- शTदसंUया : \n117, 126. तप- शTदसंUया : 162, 127. उlटाअथ- शTदसंUया : 203, 128. जाितनिहपािन- \nशTदसंUया : 142, 129. ऊँच-नीच- शTदसंUया : 206, 130. पागलखाना- शTदसंUया : 223, 131. \nदोहरीमािर- शTदसंUया : 1368, 132. केनाजीब? - शTदसंUया : 1039, 133. नवान- शTदसंUया : \n2306, 134. ितलासं1ािPतकलाइ- शTदसंUया : 2056, 135. भाइ किसनेह- शTदसंUया : 1201, \n136.  ेमी- शTदसंUया : 2526, 137. बपौतीसW पैत- शTदसंUया : 2350 , 138. डंका- शTदसंUया : \n2401, 139. संगी- शTदसंUया : 1849, 140. ठकहरबा- शTदसंUया : 2349, 141. अतहतह- \nशTदसंUया : 2486, 142. अ}~िगनी- शTदसंUया : 3057, 143. ऑपरेशन- शTदसंUया : 1616, \n144. धमनाथ- शTदसंUया : 1968, 145. सरोजनी- शTदसंUया : 1810, 146. सुभpा- शTदसंUया : \n1922, 147. सोनमाकाका- शTदसंUया : 1572, 148. दोतीिबआह- शTदसंUया : 1822, 149. \nपड़ाइन- शTदसंUया : 1970, 150. केतौनै- शTदसंUया : 1203, 151. िबहरन- शTदसंUया : 3300, \n152. मायराम- शTदसंUया : 2095, 153. गोिह किशकार- शTदसंUया : 2152, 154. मातृभूिम- \nशTदसंUया : 1048, 155. भबडाह- शTदसंUया : 2105, 156. पिरवारक ितtा- शTदसंUया : 1974, \n157. फॉगु- शTदसंUया : 2134, 158. लफसाग- शTदसंUया : 1203, 159. ितलकोरकत`आ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nशTदसंUया : 1835, 160. एकोटाने- शTदसंUया : 1149, 161. धोतीकमान- शTदसंUया : 480, \n162. साझी- शTदसंUया : 998, 163. सतभ[यापोखैर- शTदसंUया : 2999, 164. P यायचाही- \nशTदसंUया : 1311, 165. पिनयाहादूध- शTदसंUया : 2152, 166. कज- शTदसंUया : 2949, \n167. परदेशीबेटी- शTदसंUया : 2515, 168. मान- शTदसंUया : 648, 169. मनोरथ- शTदसंUया : \n1161, 170. िकयोने- शTदसंUया : 3780, 171. सूिदभरना- शTदसंUया : 922, 172. जP मितिथ- \nशTदसंUया : 2370, 173. इमानदारघूसखोर- शTदसंUया : 2267, 174. पिटयाबला- शTदसंUया : \n2395, 175. सनेस- शTदसंUया : 1284, 176. उलबाचाउर- शTदसंUया : 2630, 177. बलजोर- \nशTदसंUया : 2410, 178. बेटीहमअपराधीछी- शTदसंUया : 3341, 179. बगबाइर- शTदसंUया : \n1900, 180. मुइलोिबसेबैन- शTदसंUया : 4288, 181. सड़लदारीम- शTदसंUया : 2577, 182. \nचु< पापाल- शTदसंUया : 2572, 183. मइटुrगर- शTदसंUया : 9811, 184. शWभुदास- शTदसंUया : \n9674, 185. फ9सी- शTदसंUया : 10487, 186. कचोट- शTदसंUया : 315, 187. क9चसूत- \nशTदसंUया : 384, 188. बुधनीदादी- शTदसंUया : 267, 189. िख लतोड़- शTदसंUया : 395, 190. \nमुँह-कान- शTदसंUया : 213, 191. अनिदना- शTदसंUया : 307, 192. अपनकाज- शTदसंUया : \n367, 193. दूरी- शTदसंUया : 265, 194. पुरनीभौजी- शTदसंUया : 117, 195. छुिटगेल- \nशTदसंUया : 111, 196. काि िदन- शTदसंUया : 151, 197. अ<पनहािर- शTदसंUया : 286, 198. \nकनफुसकी- शTदसंUया : 132, 199. मुँहकबातमुह5मे- शTदसंUया : 134, 200. कनीटाबात- शTदसंUया \n: 101, 201. गित-गुा- शTदसंUया : 250, 202. िबसवास- शTदसंUया : 316, 203. \nकचहिरयाभाय- शTदसंUया : 270, 204. गोहाइर- शTदसंUया : 432, 205. िशवजीकडाक-बाक्- \nशTदसंUया : 070, 206. सोग- शTदसंUया : 341, 207. पनचैती- शTदसंUया : 195, 208. \nकनमन- शTदसंUया : 323, 209. अजाित- शTदसंUया : 090, 210. पटोर- शTदसंUया : 409, \n211. फुिस याह- शTदसंUया : 311, 212. गित-मुिL त- शTदसंUया : 238, 213. चौकीदारी- \nशTदसंUया : 442, 214. झगड़ाउ-झोटैला- शTदसंUया : 243, 215. घबाहयूशन- शTदसंUया :  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n244, 216. दादी-म9- शTदसंUया : 411, 217. पटोटन- शTदसंUया : 350, 218. मुसाइपि, डत- \nशTदसंUया : 568, 219. भरमे-सरम- शTदसंUया : 233, 220. देखलिदन- शTदसंUया : 441, 221. \nफjझैत- शTदसंUया : 401, 222. अकासदीप- शTदसंUया : 235, 223. बुिध-बिधया- शTदसंUया : \n267, 224. पहाड़कबेथा- शTदसंUया : 216, 225. उमकी- शTदसंUया : 321, 226. बजP ता-\nबुझP ता- शTदसंUया : 147, 227. चमरोग- शTदसंUया : 571, 228. शंका- शTदसंUया : 325, \n229. ओसार- शTदसंUया : 210, 230. छोटकाकाका- शTदसंUया : 398, 231. सीमा-सरहद- \nशTदसंUया : 200, 232. रमैतजोगीबोहैतपािन- शTदसंUया : 253, 233. गंजन- शTदसंUया : 178, \n234. सजए- शTदसंUया : 090, 235. घटकबाबा- शTदसंUया : 335, 236. आनेजक9- शTदसंUया : \n046, 237. दान-दिछना- शTदसंUया : 151, 238. उड़हैड़- शTदसंUया : 504, 239. मhहािन- \nशTदसंUया : 258, 240. मेकचो- शTदसंUया : 216, 241. झुटकािवदाइ- शTदसंUया : 359, 242. \nमुँहकखितयान- शTदसंUया : 278, 243. कोसिलया- शTदसंUया : 234, 244. हूिस गेल- शTदसंUया : \n204, 245. पोखलाकटहर- शTदसंUया : 154, 246. सरहीसौबजा- शTदसंUया : 269, 247. \nतेरहोकरम- शTदसंUया : 322, 248. डुमैतिजनगी- शTदसंUया : 286, 249. चोर-िस पाही- शTदसंUया \n: 202, 250. दूधबला- शTदसंUया : 275, 251. टाइिप Bट- शTदसंUया : 263, 252. समदाही- \nशTदसंUया : 295, 253. बुिढ़ यादादी- शTदसंUया : 332, 254. एकधापजमीन- शTदसंUया : 2505, \n255. ओझरी- शTदसंUया : 1970, 256. मुसहैन- शTदसंUया : 2742, 257. केलवाड़ी- शTदसंUया : \n2685, 258. B वरोजगार- शTदसंUया : 2388, 259. घूर- शTदसंUया : 2812, 260. किनय9-पुतरा- \nशTदसंUया : 2335, 261. वारंट- शTदसंUया : 1638, 262. गामकमुँहफेरदेखब- शTदसंUया : \n3073,  263. पेटगनाह- शTदसंUया : 236, 264. जनकहाथेखेती- शTदसंUया : 338, 265. \nमूसकघटक- शTदसंUया : 382, 266. rलािन- शTदसंUया : 295, 267. गिरयबैकसमय- शTदसंUया : \n289, 268. दोBतीनैधाड़ैए- शTदसंUया : 553, 269. कलंक- शTदसंUया : 542, 270. भभटपन- \nशTदसंUया : 808, 271. ख9टीतेल- शTदसंUया : 509, 272. दोBती- शTदसंUया : 271, 273.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओटघनपाबैन- शTदसंUया : 275, 274. बौआकxाकढौआ- शTदसंUया : 314, 275. अठी- \nशTदसंUया : 197, 276. गुण- शTदसंUया : 196, 277. गढ़ैनगरहाथ- शTदसंUया : 529, 278. \nसासुरकगािर- शTदसंUया : 181, 279.  िखचड़ीमोछ- शTदसंUया : (552),   \n280. पाइकमोल- शTदसंUया : 2412, ितिथ : 22 िदसWबर 2013  \n281. चोgxाझगड़ा- शTदसंUया : 538, ितिथ : 24 िदसWबर 201 3  \n282. अपसोच- शTदसंUया : 548, ितिथ : 26 िदसWबर 2013   \n283. पतझाड़- शTदसंUया : 2587, ितिथ : 31 िदसWबर 2013  \n284. झीसीकमजा- शTदसंUया : 453, ितिथ : 1 जनवरी 2014  \n285. मित-गित- शTदसंUया : 1807, ितिथ : 07 जनवरी 2014  \n286. िरजlट- शTदसंUया : 2343, ितिथ : 16 जनवरी 2014  \n287. अपनसनमुँह- शTदसंUया : 5696, ितिथ : 25 जनवरी 2014  \n288. सुमित- शTदसंUया : 3072, ितिथ : 30 जनवरी 2014  \n289. फेरपुछबैन- शTदसंUया : 346, ितिथ : 31 जनवरी 2014  \n290. माघकघूर- शTदसंUया : 1683, ितिथ : 06 फरवरी 2014  \n291. खच- शTदसंUया : 330, ितिथ : 07 फरवरी 2014 \n292. अखरा-दोखरा- शTदसंUया : 342, ितिथ : 10 फरवरी 2014  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n293. पेटगनाह- शTदसंUया : 593, ितिथ : 14 फरवरी 2014  \n294. बड़कीमाता- शTदसंUया : 1224, ितिथ : 18 फरवरी 2014 \n295. धरती-अकास- शTदसंUया : 184 , ितिथ : 19 फरवरी 20 14  \n296. बकठ9इ- शTदसंUया : 883, ितिथ : 24 फरवरी 2014  \n297. चैन-बेचैन- शTदसंUया : 936, ितिथ : 09 माच 2014 \n298. हिथयाएलखुरपी- शTदसंUया : 645 , ितिथ : 11 माच 2 014  \n299. अलपुिरयाबरी- शTदसंUया : 287, ितिथ : 12 माच 2014 \n300. नीकबोल- शTदसंUया : 565, ितिथ : 13 माच 2014 \n301. सुआद- शTदसंUया : 624, ितिथ : 14 माच 2014  \n302. गंगानहेलॱ- शTदसंUया : 690, ितिथ : 19 माच 2014  \n303. भटकगहमी- शTदसंUया : 508, ितिथ : 24 माच 2014 \n304. भँसैतनाह- शTदसंUया : 597, ितिथ : 26 माच 2014  \n305. पानपराग- शTदसंUया : 1692, ितिथ : 29 माच 2014   \n306. िस रमा- शTदसंUया : 760, ितिथ : 31 माच 2014  \n307. नौमीकहकार- शTदसंUया : 1119, ितिथ : 03 अ ैल 2014  \n308. फॲकमकड़- शTदसंUया : 1744, ितिथ : 10 अ ैल 2014  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n309. केतेलगकेतेदूर- शTदसंUया : 1252, ितिथ : 14 अ ैल 2014  \n310. अिभ नवअनुभव- शTदसंUया : 326, ितिथ : 16 अ ैल 2014  \n311. खॲटकम- शTदसंUया : 1184, ितिथ : 19 अ ैल 2014  \n312. िकछुने- शTदसंUया : 503, ितिथ : 22 अ ैल 2014  \n313. झकास- शTदसंUया : 1589, ितिथ : 26 अ ैल 2014  \n314. अ<पन-बीरान- शTदसंUया : 2919, ितिथ : 01 मई 2014  \n315. सजमिनय9आम- शTदसंUया : 611, ितिथ : 04 मई 2014  \n316. अजुनरोग- शTदसंUया : 1003, ितिथ : 7 मई 2014  \n317. गरदैन कMाबेटा- शTदसंUया : 575, ितिथ : 10 मई 2014  \n318. नैहराकधाड़- शTदसंUया : 885, ितिथ : 14 मई 2014  \n319. अवाक- शTदसंUया : 1041, ितिथ : 17 मई 2014  \n320. पोखैरकसैरात- शTदसंUया : 923, ितिथ : 20 मई 2014  \n321. दिनय9डाबा- शTदसंUया : 409, ितिथ : 22 मई 2014   \n322. धरमक9ट- शTदसंUया : 395, ितिथ : 23 मई 2014 \n323. पलभिर- शTदसंUया : 1116, ितिथ : 24 मई 2014  \n324. िकरदानी- शTदसंUया : 5309, ितिथ : 14 जुन 2014  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n325. सगहा- शTदसंUया : 2860, ितिथ : 22 जुन 2014  \n326. अकाल- शTदसंUया : 1238, ितिथ : 24 जुन 2014 \n327. उझटबात- शTदसंUया : 1152, ितिथ : 26 जुन 2014  \n328. कजखौक- शTदसंUया : 1175, ितिथ : 2 जुलाई 2014 \n329. उनटन- शTदसंUया : 1187, ितिथ : 6 जुलाई 2014 \n330. रेहनाचाची- शTदसंUया : 1307, ितिथ : 9 जुलाई 2014 \n331. बुधनीदादी- शTदसंUया : 1256, ितिथ : 11 जुलाई 201 4  \n332. अउतिरत  न- शTदसंUया : 1229, ितिथ : 14 जुलाई 2014 \n333. हािर- शTदसंUया : 1240, ितिथ : 16 जुलाई 2014   \n334. सोनाकसुइत- शTदसंUया : 1135, ितिथ : 17 जुलाई 2014  \n335. मgभूिम- शTदसंUया : 1214, ितिथ : 20 जुलाई 2014  \n336. असगरे- शTदसंUया : 1557, ितिथ : 24 जुलाई 2014  \n337. पुरनीनानी- शTदसंUया : 1304, ितिथ : 27 जुलाई 2014  \n338. कटा-कटी- शTदसंUया : 1140, ितिथ : 30 जुलाई 2014  \n339. केतेलगकेतेदूर- शTदसंUया : 1206, ितिथ : 3 अगBत 2014  \n340. गलतीअपनेभेल- शTदसंUया :3386, ितिथ : 06 अगBत 2014   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n341. चोरकचोरबती- शTदसंUया : 884, ितिथ : 6 अगBत 2014  \n342. घरतोिड़देिलऐ- शTदसंUया : 1527, ितिथ : 10 अगBत 2014  \n343. सजलBमृित- शTदसंUया : 2363, ितिथ : 14 अगBत 2014   \n344. सनेस- शTदसंUया : 2654, ितिथ : 16 अगBत 2014  \n345. सएक छे- शTदसंUया : 488, ितिथ : 19 अगBत 2014   \n346. एकमुठीघास- शTदसंUया : 411, ितिथ : 21 अगBत 2014  \n347. किरछॱहमुँह- शTदसंUया : 318, ितिथ : 24 अगBत 2014 \n348. पुरB कार- शTदसंUया : 2414, ितिथ : 24 अगBत 2014 \n349. गावीसमोइस- शTदसंUया : 687, ितिथ : 29 अगBत 2014  \n350. मनकमना- शTदसंUया : 6110, ितिथ : 19 िस तWबर 2014  \n351. घरवास- शTदसंUया : 4879, ितिथ : 26 िस तWबर 2014   \n352. समधीन- शTदसंUया : 6098, ितिथ : 04 अL टुबर 2014   \n353. चापाकलकपाइप- शTदसंUया : 1616, ितिथ : 7 अL टुबर 2014   \n354. कलमहािनकऽ- शTदसंUया : 2226, ितिथ : 10 अL टुबर 2014  \n355. लितयाएलिजनगी- शTदसंUया : 1184, ितिथ : 14 अL टुबर 2014   \n356. गामकशकल-सूरत- शTदसंUया : 2596, ितिथ : 20 अL टुबर 2014   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n357. िजितयापाबैन- शTदसंUया : 3706, ितिथ : 24 अL टुबर 2014  \n358. सुखाएलसूरत- शTदसंUया : 3690, ितिथ : 30 अL टुबर 2014  \n359. भैयारीहक- शTदसंUया : 3131, ितिथ : 4 नवWबर 2014 \n360. ठकुआएलभुसवा- शTदसंUया : 3335, ितिथ : 13 नवWबर 2014  \n361. खुिदयाएल- शTदसंUया : 2887, ितिथ : 17 नवWबर 2014  \n362. खटहाआम- शTदसंUया : 3515, ितिथ : 22 नवWबर 2014  \n363. ढकरप5च- शTदसंUया : 3759, ितिथ : 30 नवWबर 2014  \n364. असहाज- शTदसंUया : 2865, ितिथ : 04 िदसWबर 2014   \n365. समरथाइकभूत- शTदसंUया : 3853, ितिथ : 07 िदसWबर 2014  \n366. िवदाइ- शTदसंUया : 5131, ितिथ : 17 िदसWबर 2014  \n367. खलओदार- शTदसंUया : 735, ितिथ : 19 िदसWबर 2014   \n368. मनुखदेवा- शTदसंUया : 1027, ितिथ : 22 िदसWबर 2014  \n369. उमेद- शTदसंUया : 3643, ितिथ : 31 िदसWबर 2014  \n370. गलगरभ[स- शTदसंUया : 3392, ितिथ : 4 जनवरी 2015  \n371. जाड़फािटगेल- शTदसंUया : 3328, ितिथ : 9 जनवरी 2015   \n372. सुरता- शTदसंUया : 3304, ितिथ : 15 जनवरी 2015   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n373. असुधमन- शTदसंUया : 2353, ितिथ : 19 जनवरी 2015   \n374. धरमूदासकअखड़ाहा- शTदसंUया : 1410, ितिथ : 21 जनवरी 2015   \n375. ठोररंगू- शTदसंUया : 1531, ितिथ : 23 जनवरी 2015   \n376. लगबेनेकएल- शTदसंUया : 1449, ितिथ : 25 जनवरी 201 5   \n377. उकड़ूसमय- शTदसंUया : 1467, ितिथ : 27 जनवरी 2015   \n378. चास-बासदुनूगेल- शTदसंUया : 1615, ितिथ : 29 जनवरी 2015 \n379. चौरचनकदही- शTदसंUया : 2095, ितिथ : 31 जनवरी 201 5 \n380. अपनमनअपनधन- शTदसंUया : 1532, ितिथ : 3 फरवरी 201 5  \n381. टुटलीमरैया- शTदसंUया : 1951, ितिथ : 7 फरवरी 2015 \n382. हकार- ितिथ : 11 फरवरी 2015, शTदसंUया : 1911 \n383. दहेजुआगाए- शTदसंUया : 1908, ितिथ : 15 फरवरी 2015  \n384. मेटाइतिजनगी- शTदसंUया : 2129, ितिथ : 20 फरवरी 2015  \n385. धुरबुिड़तोराबजैनेअबैछौ!- शTदसंUया:1996, ितिथ : 23 फरवरी 2015   \n386. लेहाज- शTदसंUया : 1906, ितिथ : 26 फरवरी 2015 \n387. िवचारहेरागेल- शTदसंUया : 1917, ितिथ : 1 माच 2015  \n388. ओिदन- शTदसंUया : 1782, ितिथ : 4 माच 2015  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n389. उरीन- शTदसंUया : 3235, ितिथ : 8 माच 2015  \n390. नहरकPहा- शTदसंUया : 1209, ितिथ : 11 माच 2015  \n391. बटखौक- शTदसंUया : 1272, ितिथ : 14 माच 2015  \n392. पसेनाकधरम- शTदसंUया : 1263, ितिथ : 16 माच 2015   \n393. जेठुआगरदा- शTदसंUया : 1103, ितिथ : 18 माच 2015   \n394. हँसीएमेउिड़गेलॱ- शTदसंUया : 1243, ितिथ : 20 माच 2015   \n395. बुिड़बकहाबुिड़बकबनौलक- शTदसंUया : 1234, ितिथ : 23 माच 2015   \n396. हमरबाइिनकिवचार- शTदसंUया : 1207, ितिथ : 26 माच 2015   \n397. नोकिरहारा- शTदसंUया : 1146, ितिथ : 26 माच 2015   \n398. घसवािह- शTदसंUया : 1213, ितिथ : 28 माच 2015   \n399. तेतरभाइककिवता- शTदसंUया : 1319, ितिथ : 1 अ ैल 2015   \n400. छूआ- शTदसंUया : 1223, ितिथ : 6 अ ैल 2015  \n401. दोसराइत- शTदसंUया : 1270, ितिथ : 9 अ ैल 2015  \n402. लछनमान- शTदसंUया : 1173, ितिथ : 13 अ ैल 2015   \n403. हमरकोनदोख- शTदसंUया : 1527, ितिथ : 17 अ ैल 2015   \n404. मौसी- शTदसंUया : 1393, ितिथ : 21 अ ैल 2015   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n405. नटिकयागित- शTदसंUया : 1313 24 अ ैल 2015  \n406. खाएचाहैए- शTदसंUया : 1223, ितिथ : 27 अ ैल 2015  \n407. मधुमाछी- शTदसंUया : 1892, ितिथ : 07 मई 2015  \n408. दनगरघास- शTदसंUया : 2775, ितिथ : 13 मई 2015  \n409. सिझयाखेती- शTदसंUया : 3135, ितिथ : 23 मई 2015  \n410. मुफितयामाल- शTदसंUया : 3231, ितिथ : 29 मई 2015  \n411. मथाहाथ- शTदसंUया : 2923, ितिथ : 02 जून 2015 \n412. पहपैट- शTदसंUया : 1369, ितिथ : 05 जून 2015 \n413. इजोिरयाराित- शTदसंUया : 1512, ितिथ : 07 जून 2015 \n414. तीनजुिगयाभाय- शTदसंUया : 2010, ितिथ : 12 जून 2015 \n415. अँगनेमेहेरागेलॱ- शTदसंUया : 605, ितिथ : 14 जून 2015  \n416. डकराहाल- शTदसंUया : 2529, ितिथ : 17 जून 2015  \n417. जेतएजेहौउ- शTदसंUया : 2062, ितिथ : 21 जून 2015 \n418. गठूलाकगािर- शTदसंUया : 1532, ितिथ : 25 जून 2015  \n419. कनीहमरोसुनू- शTदसंUया : 1983, ितिथ : 29 जून 20 15  \n420. गामकबाP ह- शTदसंUया : 2437, ितिथ : 03 जुलाई 2015   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n421. गुड़ाखुीकरोटी- शTदसंUया : 2443, ितिथ : 08 जुलाई 2015  \n422. सीरकगाछ- शTदसंUया : 3071, ितिथ : 13 जुलाई 2015  \n423. हरदीकहरदा- शTदसंUया : 2924, ितिथ : 19 जुलाई 2015 \n 424. जाम- शTदसंUया : 3355, ितिथ : 29 जुलाई 2015  \n425. ग, डा- शTदसंUया : 2304, ितिथ : 5 अगBत 2015 \n426. हाथीआमूस- शTदसंUया : 3016, ितिथ : 11 अगBत 2015 \n427. मुसरीआघोड़ा- शTदसंUया : 3625, ितिथ : 17 अगBत 2015 \n428. फलहार- शTदसंUया : 2350, ितिथ : 25 अगBत 2015 \n429. भोरकझगड़ा- शTदसंUया :  2697, ितिथ : 31 अगBत 2015 \n430. ि1याशील- शTदसंUया :  3395, ितिथ : 13 िसतWबर 201 5 \n431. आइएमशॉरी- शTदसंUया : 2927, ितिथ : 23 िसतWबर 2015 \n432. ओऽहोऽहोऽहूिसगेल- शTदसंUया : 1025, ितिथ : 29 िसतWबर 2015 \n433. मीनी$ टाचार- शTदसंUया : 825, ितिथ : 5 अL टूबर 2015 \n434. गजपटखेती- शTदसंUया : 1171, ितिथ : 8 अL टूबर 2015 \n435. समुpीिवwा- शTदसंUया : 787, ितिथ : 11 अL टूबर 2015 \n436. राकशेरिहगेलॱ- शTदसंUया : 959, ितिथ : 12 अL टूबर 2015  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n437. िनिनयादेवीकआराधना- शTदसंUया : 679, ितिथ : 13 अL टूबर 2015 \n438. बताहेबताहबनौलक- शTदसंUया : 574, ितिथ : 15 अL टूबर 2015 \n439. धोखा- शTदसंUया : 1172, ितिथ : 17 अL टूबर 2015 \n440. खसैतगाछ- शTदसंUया : 2234, ितिथ : 22 अL टूबर 2015 \n441. वै$णवीभगवती- शTदसंUया : 2099, ितिथ : 01 नवWवर 2 015   \n442.  ीगरशyु- शTदसंUया : 1087, ितिथ : 26 िदसWबर 2015  \n443. एगछाआमकगाछ- शTदसंUया : 1172, ितिथ : 31 िदसWबर 2015 \n444. माघनहाइलेजाएब- शTदसंUया : 2616, ितिथ : 4 जनवरी 2016 \n445. एकघॲटपािन- शTदसंUया : 2516, ितिथ : 10 जनवरी 2016 \n446. एतेिदनअपना-लेआबअनका-ले- शTद : 3371, ितिथ : 16 जनवरी 2016 \n447. माइकवचन- शTदसंUया : 2999, ितिथ : 21 जनवरी 2016 \n448. पान- शTदसंUया : 3115, ितिथ : 26 जनवरी 2016 \n449. आजुकिजनगीकआइपरीछा- शTद : 1676, ितिथ : 01 फरवरी 2016 \n450. शुभिचPतक- शTदसंUया : 3947, ितिथ : 08 फरवरी 2016 \n451. किरछौनलाली- शTदसंUया : 3000, ितिथ : 13 फरवरी 2 016 \n452. मोहरा- शTदसंUया : 1223, ितिथ : 15 फरवरी 2016  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n453. अपनपुरखाकडीह- शTदसंUया : 1187, ितिथ : 17 फरवरी 2016 \n454. जेनाहाथीरही- शTदसंUया : 1245, ितिथ : 20 फरवरी 2016 \n455. कठफल- शTदसंUया : 1294, ितिथ : 22 फरवरी 2016 \n456. गामेउपैटगेल- शTदसंUया : 1680, ितिथ : 25 फरवरी 2 016 \n457. झूठे- शTदसंUया : 1969, ितिथ : 29 फरवरी 2016 \n458. लाही- शTदसंUया : 2335, ितिथ : 3 माच 2016 \n459. परतीहाखढ़- शTदसंUया : 1667, ितिथ : 6 माच 2016  \n460. उजगी- शTदसंUया : 1079, ितिथ : 9 माच 2016  \n461. हाथकिजनगी- शTदसंUया : 983, ितिथ : 14 माच 2016 \n462. गाछपरसँखसला- शTदसंUया : 2000, ितिथ : 20 माच 2016 \n463. केतौनेरहलॱ- शTदसंUया : 2103, ितिथ : 25 माच 2016 \n464. अपनेकेलहा- शTदसंUया : 2314, ितिथ : 31 माच 2016 \n465. बु- शTदसंUया : 2244, ितिथ : 10 अ ैल 2016   \n466. कछमछी- शTदसंUया : 2322, ितिथ : 15 अ ैल 2016   \n467. गैत-वीध- शTदसंUया : 2424, ितिथ : 21 अ ैल 2016   \n468. िदयरबा-भ[सुर- शTदसंUया : 2089, ितिथ : 29 अ ैल 2016  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n469. एकिदन- शTदसंUया : 2063, ितिथ : 5 मई 2016 \n470. दुिधयाएलबरखा- शTदसंUया : 2059, ितिथ : 11 मई 2016 \n471 गलफूलू- शTदसंUया : 2117, ितिथ : 14 मई 2016  \n472. िबटगरहा- शTदसंUया : 1992, ितिथ : 19 मई 2016  \n473. आबनइआिगलगैए?- शTदसंUया : 1962, ितिथ : 23 मई 2016 \n474. कटौज- शTदसंUया : 1977, ितिथ : 28 मई 2016 \n475. बालबोध- शTदसंUया : 2621, ितिथ : 2 जून 2016  \n476. डिभयाएलगाम- शTदसंUया : 2483, ितिथ : 6 जून 2016 \n477. एकबोिलयादादी- शTदसंUया : 2189, ितिथ : 11 जून 2016 \n478. मिरयाएलमन- शTदसंUया : 1921, ितिथ : 17 जून 2016  \n479. yािह-कृ$ण- शTदसंUया : 2900, ितिथ : 23 जून 2016 \n480. कPहाभँMा- शTदसंUया : 2539, ितिथ : 30 जून 2016 \n481. िजगेसा- शTदसंUया : 3977, ितिथ : 8 जुलाई 2016  \n482. गुलेतीदास- शTदसंUया : 5993, ितिथ : 12 अगBत 2016 \n483. भोलानाथबाबा- शTदसंUया : 2359, ितिथ : 17 अगBत 2016 \n484. दुरकाल- शTदसंUया : 3189, ितिथ : 22 अगBत 2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n485. कलंक- शTदसंUया : 2763, ितिथ : 27 अगBत 2016 \n486. अिड़कMाचोर- शTदसंUया : 2077, ितिथ : 31 अगBत 2016 \n487. बगदलगाम- शTदसंUया : 2405, ितिथ : 6 िसतWबर 2016 \n488. बीसोअना- शTदसंUया : 890, ितिथ : 8 िसतWबर 2016 \n489. कचहिरयारोग- शTदसंUया : 1651, ितिथ : 12 िसतWबर 2016 \n490. िदनघिटगेल- शTदसंUया : 2425, ितिथ : 5 अक् टुबर 2016  \n491. मुिड़याएलघर- शTदसंUया : 2352, ितिथ : 11 अL टुबर 2016 \n492. गामकसुरता- शTदसंUया : 2265, ितिथ : 19 अL टुबर 2016 \n493. खितयाएलघर- शTदसंUया : 2057, ितिथ : 09 नवWबर 201 6 \n494. बात-कथासुनौलक- शTदसंUया : 1889, ितिथ : 15 नवWबर 2016  \n495. अनकाबेरओंघी- शTदसंUया : 2233, ितिथ : 20 नवWबर 2016 \n496. देवउठान- शTदसंUया : 2297, ितिथ : 24 नवWबर 2016 \n497. नमहरघरकचोिर- शTदसंUया : 2397, ितिथ : 28 नवWबर 2016  \n498. भोरकसपना- शTदसंUया : 1013, ितिथ : 1 िदसWबर 2016   \n499. बालम,डली- शTदसंUया : 1288, ितिथ : 6 िदसWबर 2016   \n500. धोखाकेतएभेल- शTदसंUया : 1053, ितिथ : 09 िदसWबर 2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n501. माघकचाह- शTदसंUया : 1330, ितिथ : 12 िदसWबर 2016  \n502. भँिसयाएलबाल-बोध- शTदसंUया : 1306, ितिथ : 15 िदसWबर 2016  \n503. माघकघूर- शTदसंUया : 1812, ितिथ : 18 िदसWबर 2016 \n504. पाहीपMी- शTदसंUया : 2370, ितिथ : 25 िदसWबर 2016 \n505. बीरगना- शTदसंUया : 1551, ितिथ : 30 िदसWबर 2016   \n506. Bमृितशेष- शTदसंUया : 1941, ितिथ : 6 जनवरी 2017  \n507. मनक5फुसलबैछी- शTदसंUया : 1023, ितिथ : 10 जनवरी 2017  \n508. चहकलिवचार- शTदसंUया : 4173, ितिथ : 20 जनवरी 2017  \n509. िवदाइ-दैछना- शTदसंUया : 2312, ितिथ : 25 जनवरी 2017  \n510. बीरगना : 2- शTदसंUया : 1992, 29 जनवरी 2017 \n511. पिकयाचेला- शTदसंUया : 1976, ितिथ : 06 फरवरी 2017 \n512. कानफुटलकप- शTदसंUया : 1595, ितिथ : 09 फरवरी 2017 \n513. वथडे- शTदसंUया : 2535, ितिथ : 16 फरवरी 2017 \n514. जानकमोल- शTदसंUया : 2782, ितिथ : 23 फरवरी 2017 \n515. गामककटान- शTदसंUया : 3115, ितिथ : 01 माच 2017  \n516. कज- शTदसंUया : 3252, ितिथ : 07 माच 2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n517. बेटीकिललसा- शTदसंUया : 2621, ितिथ : 11 माच 2017 \n518. अपनगािरअपनदुआिर- शTदसंUया : 2546, ितिथ : 17 माच 2017  \n519. बेटीकपै`ख- शTदसंUया : 2735, ितिथ : 26 माच 2017  \n520. बेटीककुभेला- शTदसंUया : 2767, ितिथ : 31 माच 2017  \n521. अपनरोपलगाछीभुतािह- शTदसंUया : 2619, ितिथ : 7 अ ैल 2017  \n522. बलधकेलकटौज- शTदसंUया : 2100, ितिथ : 11 अ ैल 201 7  \n523. जारैनकदुखमेटागेल- शTदसंUया : 2465, ितिथ : 17 अ ैल 2017  \n524. पढ़लसुगाबौक- शTदसंUया : 3775, ितिथ : 26 अ ैल 20 17  \n525. हरवािह- शTदसंUया : 2784, ितिथ : मजदूरिदवस (01 मई) 2017 \n526. 1ािPतयोग- शTदसंUया : 3432, ितिथ : 13 मई 2017  \n527. उिचतवLता- शTदसंUया : 3461, ितिथ : 19 मई 2017  \n528. खेतकबँटवारा- शTदसंUया : 3607, ितिथ : 24 मई 201 7 \n529. िवघटन- शTदसंUया : 3419, ितिथ : 31 मई 2017 \n530. टुटलमनकजुटान- शTदसंUया : 3456, ितिथ : 06 जून 2017 \n531. बाबाबेले वरनाथ- शTदसंUया : 2420, ितिथ : 11 जून 2017 \n532. भुतलrगूआिकभिवसलrगू- शTदसंUया : 2465, ितिथ : 23 जून 2017  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n533. ममहत- शTदसंUया : 2509, ितिथ : 29 जून 2017  \n534. गुणहीन- शTदसंUया : 3138, ितिथ : 6 जुलाई 2017 \n535. समझौता- शTदसंUया : 2280, ितिथ : 13 जुलाई 2017  \n536. जेकरचुनतेकरपुन- शTदसंUया : 2696, ितिथ : 19 जुलाई 2017  \n537. िyकालदशm- शTदसंUया : 2841, ितिथ : 25 जुलाई 2017  \n538. नमहरफेरा- शTदसंUया : 2902, ितिथ : 29 जुलाई 2017  \n539. आशापरपािनपड़ल- शTदसंUया : 2391, ितिथ : 02 अगBत 2017  \n540. कोिढ़यासरधुआ- शTदसंUया : 2279, ितिथ : 06 अगBत 2017   \n541. बेटपन- शTदसंUया : 3054, ितिथ : 11 अगBत 2017  \n542. छातीकहार- शTदसंUया : 2291, ितिथ : 16 अगBत 2017  \n543. उमेरकलेहाज- शTदसंUया : 2986, ितिथ : 22 अगBत 2017 \n544. प[तीससालपछुआगेलॱ- शTदसंUया : 2472, ितिथ : 05 िसतWबर 2017 \n545. पुरानसाड़ी- शTदसंUया : शTदसंUया : 2453, ितिथ : 24 अLटुबर 2017  \n546. गामिबसैरगेल- शTदसंUया : 2482, ितिथ : 28 अLटुबर 2017  \n547. ऐँठसाड़ी- शTदसंUया : 2925, ितिथ : 01 नवWबर 2017 \n548. िकछुनेफुरैए- शTदसंUया : 2095, ितिथ : 12 नवWबर 2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n549. मिहरम- शTदसंUया : 1984, ितिथ : 20 नवWबर 2017 \n550. बेरपरहकभदवा- शTदसंUया : 2726, ितिथ : 29 नवWबर 2017 \n551. सड़क-कातकखेत- शTदसंUया : 2722, ितिथ : 10 िदसWबर 2017 \n552. दोहरीहाक- शTदसंUया : 2700, ितिथ : 21 िदसWबर 2017  \n553. पाइकइjजत- शTदसंUया : 1999, ितिथ : 05 जनवरी 2018  \n554. सेहPता- शTदसंUया : 2014, ितिथ : 11 जनवरी 2018 \n555. राzसकझड़- शTदसंUया : 1649, ितिथ : 15 जनवरी 2018 \n556. बेरपर- शTदसंUया : 2585, ितिथ : 19 जनवरी 2018  \n557. केकरा-लेकेलॱ- शTदसंUया : 2649, ितिथ : 23 जनवरी 2018  \n558. Bवािभमानीिजनगी- शTदसंUया : 2767, ितिथ : 28 जनवरी 2018  \n559. बाबाकबाग-बिगया- शTदसंUया : 3089, ितिथ : 3 फरवरी 2018 \n560. अब-तब- शTदसंUया : 2076, ितिथ : 7 फरवरी 2018 \n561. अिगलह- शTदसंUया : 2472, ितिथ : 11 फरवरी 2018  \n562. कुकुरपन- शTदसंUया : 2229, ितिथ : 28 फरवरी 2018 \n563. हेराएलिजनगी- शTदसंUया : 3107, ितिथ : 5 माच 2018  \n564. आशापरपािनफेरगेल- शTदसंUया : 2447, ितिथ : 9 माच 2018  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n565. देखलिदन- शTदसंUया : 2592, ितिथ : 27 माच 2018 \n566. इjजतउतैरगेल- शTदसंUया : 1905, ितिथ : 30 माच 20 18 \n567. संकट- शTदसंUया : 2595, ितिथ : 4 अ ैल 2018 \n568. एकतीसमाच- शTदसंUया : 2814, ितिथ : 10 अ ैल 2018  \n569. गेलमाघउनतीसिदनबॉंकी- शTदसंUया : 2391, ितिथ : 15 अ ैल 2018 \n570. बापकचलैत- शTदसंUया : 2606, ितिथ : 20 अ ैल 2018   \n571. बेटाकचलैत- शTदसंUया : 2889, ितिथ : 25 अ ैल 2018   \n572.  वलइछा- शTदसंUया : 2301, ितिथ : 30 अ ैल 2018  \n573. ठकागेलॱ- शTदसंUया : 2052, ितिथ : 18 जून 2018 \n574. हािर-जीत- शTदसंUया : 3190, ितिथ : 24 जून 2018 \n575. पनचैतीपनपनागेल- शTदसंUया : 1095, ितिथ : 27 जून 2018   \n576. कुघाटकमृhयु- शTदसंUया : 1608, ितिथ : 01 जुलाई 2018  \n577. एकतWमािसदहा- शTदसंUया : 2014, ितिथ : 5 जुलाई 2018 \n578. िकयोनेपुछैए- शTदसंUया : 1584, ितिथ : 9 जुलाई 2018  \n579. केकरोिकयोने- शTदसंUया : 718, ितिथ : 11 जुलाई 2018  \n580. गपकिपयाहुललोक- शTदसंUया : 1420, ितिथ : 13 जुलाई 2018  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n581. उदय- लय- शTदसंUया : 1574, ितिथ : 15 जुलाई 2018    \n582. हमरानीकनिहलगैए- शTदसंUया : 1458, ितिथ : 19 जुलाई 2018   \n583. भारीपनभारबिनगेल- शTदसंUया : 1471, ितिथ : 21 जुलाई 2018  \n584. मानसरोवरकयाyा- शTदसंUया : 2576, ितिथ : 31 जुलाई  2018  \n585. करतब- शTदसंUया : 2132, ितिथ : 04 अगBत 2018 \n586. अनचोककअPहार- शTदसंUया : 924, ितिथ : 19 िसतWबर 2018  \n587. अपनबुिधयारीअपनेखेलक- शTदसंUया : 1897, ित.: 23 िसतWबर 2018     \n588. चटवाह : शTदसंUया- 2134, ितिथ : 4 अLटुबर 2018     \n589. भगैितया- शTदसंUया : 2177, ितिथ : 8 अLटुबर 2018   \n590. अधमgस9पकफुफकार- शTदसंUया : 2196, ितिथ : 12 अLटुबर 2018   \n591. यादाBत- शTदसंUया : 1870, ितिथ : 15 अLटुबर 2018   \n592. हमरमेलाचोिरभऽगेल- शTदसंUया : 2062, ितिथ : 19 अLटुबर 2018 \n593. गरदैनहलैलगेल- शTदसंUया : 1922, ितिथ : 23 अLटुबर 2018    \n594. िदवालीकदीप- शTदसंUया : 2422, ितिथ : 29 अLटुबर 2018    \n595. हािरकेनामानब- शTदसंUया : 2054, ितिथ : 02 नवWबर 2018 \n596. अ<पनगाम- शTदसंUया : 1940, ितिथ : 06 नवWबर 2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n597. पिरछन- शTदसंUया : 2661, ितिथ : 11 नवWबर 2018     \n598. झूठसपना- शTदसंUया : 2062, ितिथ : 15 नवWबर 2018    \n599. िजनगीकअिPतमफल- शTदसंUया : 2530, ितिथ : 19 नवWबर 2018    \n600. चरणबाबूकटैLसी- शTदसंUया : 2381, ितिथ : 24 नवWबर 2018 \n601. पुBतकालय- शTदसंUया : 2333, ितिथ : 29 नवWबर 2018   \n602. िवचारभेद- शTदसंUया : 2553, ितिथ : 04 िदसWबर 2018 \n603. एकरवाबानर- शTदसंUया : 2793, ितिथ : 09 िदसWबर 2018  \n604. फकीरबाBथान- शTदसंUया : 2759, ितिथ : 14 िदसWबर 2018 \n605. रंगमेभंग- शTदसंUया : 2237, ितिथ : 20 िदसWबर 2018   \n606. िखलतोड़भूिम- शTदसंUया : 2590, ितिथ : 17 जनवरी 2019  \n607. बैगनकबगानबनरागेल, तूँमुँहतकैछह- श. 2590, ित. 2 2 जनवरी 2019   \n608 मटरकअजोहदाना- शTदसंUया : 3473, ितिथ : 03 फरवरी 2019 \n609. फुइिसकरrगड़- शTदसंUया : 2225, ितिथ : 07 फरवरी 2019  \n610. उखमज- शTदसंUया : 3964, ितिथ : 16 फरवरी 2019  \n611. एकभrगूबेटा- शTदसंUया : 2286, ितिथ : 19 फरवरी 2019  \n612. अगुताइभेल : शTदसंUया : 1054, ितिथ : 22 फरवरी 20 19   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n613. थ[Lयूपापा : शTदसंUया : 965, ितिथ : 24 फरवरी 2019 \n614. िकसुनपुराकहाट : शTदसंUया : 995, ितिथ : 25 फरवरी 2019  \n615. धनखेतीकबैगन : शTदसंUया : 1051, ितिथ : 28 फरवरी 2019   \n616. िचतवनकिशकार : शTदसंUया : 1071, ितिथ : 02 माच 2 019    \n617. बुढ़भेलॱतँदुइरगेलॱ : शTदसंUया : 1086, ितिथ : 04 माच 2019  \n618. धुआसाड़ी : शTदसंUया : 1132, ितिथ : 06 माच 2019 \n619. राजरोग : शTदसंUया : 1274, ितिथ : 10 माच 2019  \n620. संकlप : शTदसंUया : 1520, ितिथ : 12 माच 2019   \n621. एकटानमहरदुखमेटागेल : शTदसंUया : 1349, ितिथ : 15 माच 2019   \n622. काजकमोल : शTदसंUया : 1090, ितिथ : 16 माच 2019   \n623. एतएबसवकिठनअिछ : शTदसंUया : 1010, ितिथ : 19 माच 2019 \n624. Bविनिमतिजनगी : शTदसंUया : 1091, ितिथ : 22 माच 2019  \n625. कपटलालकमृhयु : शTदसंUया : 987, ितिथ : 25 माच 2019      \n626. गामकढहलसमाज : शTदसंUया : 966, ितिथ : 27 माच 20 19 \n627. लजगरलोक : शTदसंUया : 1003, ितिथ : 29 माच 2019   \n628. खिरह9नउपैटगेल : शTदसंUया : 1218, ितिथ : 02 अ ैल 2019  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n629. पगलपन : शTदसंUया : 1113, ितिथ : 04 अ ैल 2019 \n630. छलाननकसराध : शTदसंUया : 996, ितिथ : 06 अ ैल 201 9  \n631. छातीबjजरकेलॱ : शTदसंUया : 1402, ितिथ : 08 अ ैल 2019 \n632. न9हकमेदोख : शTदसंUया : 1463, ितिथ : 16 अ ैल 2019 \n633. सrगािपऔज : शTदसंUया : 1530, ितिथ : 20 अ ैल 2019 \n634. गाछसँनमहरफड़ : शTदसंUया : 1003, ितिथ : 22 अ ैल 2019 \n635. िजनगीमेजानआएल : शTदसंUया : 1198, ितिथ : 25 अ ैल  2019 \n636. जेसंगनइऔतओकरासंगनइजेबै : शTदसंUया : 1080, ितिथ : 26 अ ैल 2019 \n637. चौरसखेतकचौरसउपज : शTदसंUया : 998, ितिथ : 29 अ ै ल 2019 \n638. िसिकयानेता : शTदसंUया : 1023, ितिथ : मजदूरिदवस, 2019  \n639. मुँहखुिजतेनाककिटगेल : शTदसंUया : 1475, ितिथ : 04 मई 2019  \n640. जेकरेभरतेकरेडर : शTदसंUया : 1214, ितिथ : 06 मई 2019 \n641. लिलयाएलचेहराकिरयाएलमन : शTदसंUया : 1194, ितिथ : 09 मई 2019  \n642. पु`खकभर : शTदसंUया : 1109, ितिथ : 12 मई 2019  \n643. भकमोड़मेपिड़गेलॱ : शTदसंUया : 1411, ितिथ : 15 मई 2019  \n644. अपनइमानमिरगेल : शTदसंUया : 1071, ितिथ : 17 मई 2 019   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n645. गामकgपबदैलदेब : शTदसंUया : 1004, ितिथ : 19 मई 2 019 \n646. कुभेला : शTदसंUया : 992, ितिथ : 21 मई 2019  \n647. देखॱस : शTदसंUया : 945, ितिथ : 23 मई 2019  \n648. समयसँपिहनेचेतिकसान : शTदसंUया : 1326, ितिथ : 25 मई 2019  \n649. काजकमेहपन : शTदसंUया : 947, ितिथ : 27 मई 2019  \n650. पनरहिकलोककदीमा : शTदसंUया : 941, ितिथ : 29 मई 2 019 \n651. फेरनढ़रोबेलतरजेती : शTदसंUया : 1553, ितिथ : 01 जून 2019  \n652. काजकधुिन : शTदसंUया : 1065, ितिथ : 03 जून 2019  \n653 सोरहामेसुरलिगगेल : शTदसंUया : 1618, ितिथ : 06 जून 2019 \n654. अगराही : शTदसंUया : 944, ितिथ : 08 जून 2019  \n655. जेकरे-लेचोिरकेलॱसएहकहैएचोरा : शTदसंUया : 1556, ितिथ : 11 जून 2019 \n656. भौक- शTदसंUया : 1403, ितिथ : 14 जून 2019 \n657. मनतरकपावर- शTदसंUया : 1598, ितिथ : 17 जून 2019 \n658. हाल-चाल- शTदसंUया : 1519, ितिथ : 20 जून 2019 \n659. अधम`स9पकडँस- शTदसंUया : 1525, ितिथ : 23 जून 2019 \n660. केमानत?- शTदसंUया : 1721, ितिथ : 29 जून 2019  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n661. िदयादीकफेड़- शTदसंUया : 1412, ितिथ : 03 जुलाई 2019 \n662. वाहरेआदत- शTदसंUया : 1455, ितिथ : 06 जुलाई 2019 \n663. कटबीसुइद- शTदसंUया : 1435, ितिथ : 09 जुलाई 2019  \n664. ितलकौआछा- शTदसंUया : 1948, ितिथ : 13 जुलाई 201 9 \n665. अपनेिजनगीभारबिनगेल- शTदसंUया : 1539, ितिथ : 16 जुलाई 2019 \n666. कलेश- शTदसंUया : 1509, ितिथ : 20 जुलाई 2019  \n667. गामकआशाटुिटगेल- शTदसंUया : 2338, ितिथ : 24 जुलाई 2019 \n668. आबइjजतनइबँचत- शTदसंUया : 2046, ितिथ : 28 जुलाई 2019 \n669. अँगनाकबीरार- शTदसंUया : 1856, ितिथ : 31 जुलाई 2 019 \n670. भ5ट-घ9ट- शTदसंUया : 1884, ितिथ : 03 अगBत 2019 \n671. कोसा- शTदसंUया : 1999, ितिथ : 07 अगBत 2019 \n672. दहेजकगाए- शTदसंUया : 2076, ितिथ : 15 अगBत 2019 \n673. चलती- शTदसंUया : 1770, ितिथ : 18 अगBत 2019 \n674. तीनबुिड़वान- शTदसंUया : 1901, ितिथ : 21 अगBत 2019  \n675. एकािधकारीजाित- शTदसंUया : 2198, ितिथ : 24 अगBत 2019  \n676. अपनकरखा- शTदसंUया : 1704, ितिथ : 28 अगBत 2019   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n677. लड़कपन- शTदसंUया : 2150, ितिथ : 03 अLटुबर 2019 \n678. कुदृिe- शTदसंUया : 2435, ितिथ : 08 अLटुबर 2019 \n679. हकार- शTदसंUया : 2012, ितिथ : 16 अLटुबर 2019 \n680. दलिखचड़मेघी- शTदसंUया : 2286, ितिथ : 25 अLटुबर 2019  \n681. दोहरीदहार- शTदसंUया : 2154, ितिथ : 02 नवWबर 201 9 \n682. पसेनाकमोल- शTदसंUया : 1748, ितिथ : 06 नवWबर 2019 \n683. बुढ़ापा- शTदसंUया : 2122, ितिथ : 10 नवWबर 2019  \n684. पुरनाघराड़ी- शTदसंUया : 2092, ितिथ : 14 नवWबर 20 19   \n685. जगरनिथयाभोज- शTदसंUया : 2416, ितिथ : 18 नवWबर 2019 \n686. कृिषयोग- शTदसंUया- शTदसंUया : 2010, ितिथ : 22 नवWबर 2019 \n687. काजकरोप- शTदसंUया : 2679, ितिथ : 21 िदसWबर 2019 \n688. खटसमाद- शTदसंUया : 2909, ितिथ : 27 िदसWबर 2019 \n689. जीबठपन- शTदसंUया : 2577, ितिथ : 02 जनवरी 2020 \n690. गोटीलाल- शTदसंUया : 2364, ितिथ : 06 जनवरी 2020 \n691. अपनाक5िचPहैतचिलहह- शTदसंUया : 2361, ितिथ : 11 जनवरी 2020 \n692. दहेज- शTदसंUया : 2431, ितिथ : 15 जनवरी 2020  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n693. जेहेनमिततेहेनगित- शTदसंUया : 2630, ितिथ : 21 जनवरी 2020 \n694. केतेलगकेतेदूर- शTदसंUया : 2660, ितिथ : 31 जनवरी 2020 \n695. अपनकतVयआिकउपकार- शTदसंUया : 2410, ितिथ : 05 फरवरी 2020  \n696. िजनगीभौरभेलहहेन- शTदसंUया : 2789, ितिथ : 10 फरवरी 2020  \n697. वसPतपंचमी- शTदसंUया : 2767, ितिथ : 16 फरवरी 2020  \n698. चुटकासुतरल- शTदसंUया : 2445, ितिथ : 21 फरवरी 2 020 \n699. हारलचेहराजीतलgप- शTदसंUया : 2255, ितिथ : 25 फरव री 2020 \n700. अिrनपरीछा- शTदसंUया : 3097, ितिथ : 01 माच 2020  \n701. आसीरवचन- शTदसंUया : 2564, ितिथ : 06 माच 2020  \n702. दिहबरी- शTदसंUया : 2560, ितिथ : 12 माच 2020  \n703. सघनबन- शTदसंUया : 2697, ितिथ : 17 माच 2020  \n704. हुसैतलोक- शTदसंUया : 2602, ितिथ : 23 माच 2020  \n705. हुिसगेलॱ- शTदसंUया : 2574, ितिथ : 28 माच 2020  \n706. झूठकझािल- शTदसंUया : 2352, ितिथ : 01 अ ैल 2020  \n707. दुeपन- शTदसंUया : 2317, ितिथ : 06 अ ैल 2020  \n708. रहैजोकरपिरवार- शTदसंUया : 2297, ितिथ : 15 अ ैल 2020   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n709. पिरपLविनरलज- शTदसंUया : 2232, ितिथ : 20 अ ैल 2020      \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचyकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच9क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n \nिवदेहक िकछु िवशेषक :- \n१) हाइकू िवशेषक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषक २१ म अंक ,  १ नवWबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषक ६७ म अंक , १ अLटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010 _Tirhuta              67  \n४) बाल सािहhय िवशेषक ७० म अंक , १५ नवWबर २०१०   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषक ७२ म अंक १५ िदसWबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगBत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirh uta            11 1 \n८) भिLत गजल िवशेषक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीzा िवशेषक १४२ म, अंक १५ नवWबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकत िमR मधुप िवशेषक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_ 01_2015  \n११) अरिवPद ठाकुर िवशेषक १८९ म अंक १ नवWबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश चPp ठाकुर अिनल िवशेषक १९१ म अंक १ िदसWबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सWमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अlबम  गीत  संगीत  िवशेषक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिyत  रचनापर  आम ंिyत  आलोचकक  िट<पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पच  टा किवता आ ओइपर  मधुकाPत  झाक  िट<पणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश   साद  म,डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संBकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n काशन   नीच9 क िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVide ha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVide ha_01_04_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_03_2018  \n  \nVi deha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिyकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवRेt  रचनाक  एकटा समानाPतर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली  बPध -िनबPध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पw २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पw  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाय उhसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उhसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली  बPध -िनबPध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English transla tion \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili . Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of  original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सWमान : सWमान-सूची \n  \nअपन मंतVय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहhय आPदोलन: मानुषीिमह संBकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपाद काधीन। िवदेह- \n थम मैिथली पािzक ई-पिyका ISSN 2229-547X VIDEHAसWपाद क: गजेPp ठाकुर। सह-सWपादक:  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९८ म अंक  १५ मई  २० २०  (वषᭅ १३ मास  १४९ अंक  २९८) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउमेश मंडल। सहायक सWपादक:  राम िवलास साहु, नPद िवलास राय, सPदीप कुमार साफी आ म ुाजी \n(मनोज कुमार कण)।  सWपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचy- बेचन ठाकुर। सWपादक- सूचना- सWपक-समाद- पूनम \nमंडल। सWपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उhपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण  उरदाियhव लेखक गणक म¿य \nछिPह)editorial.staff.videha@gmail.com क5 मेल अटैचमे,टक gपम5 .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÁटमे पठा सकै छिथ। एतऽ  कािशत रचना सभक कॉपीराइट ल ेखक/संfहक लोकिनक लगमे \nरहतिPह, माy एकर  थम  काशनक/ ि ंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई- काशन/ \nि ंट- काशनक अिधकार ऐ ई-पिyकाक5 छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयlटीक/ पािरRिमकक  ावधान नै छै। त5 रॉयlटीक/ पािरRिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआfह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिz<त पिरचय आ अपन Bकैन कएल गेल  फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल  काशनक हेतु िवदेह (पािzक) \nई पिyकाक5 देल जा रहल अिछ। मेल  ा<त होयबाक बाद यथासंभव शीÃ ( सात िदनक भीतर) एकर \n काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिyकाक5 Rीमित लÄमी ठाकुर kारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक5 ई  कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -20 20  सविधकार  सुरिzत।  िवदेहमे  कािशत  सभटा रचना आ आकइवक  सविधकार  \nरचनाकार  आ संfहकक  लगमे छिPह।  ५ जुलाई  २००४  क5 \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ  ारWभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक   थम  उपिBथितक  याyा िवदेह - प्रथम  मैिथली पािzक  ई \nपिyका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई  कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिyकाक   वLताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  एfीगेटरक  gपमे \n युLत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिyका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":0.37,"has_text":true},"Videha 299.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 299.pdf","name":"Videha 299.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' २९९  म अंक  ०१  जून  २०२०  (वष १३  मास  १५०  अंक  २९९ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. \n  दीप पु$पक दू टा गजल \n२.  \n रबी*+ नारायण िम. –िकछु िनब*ध  \n \n \n  \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n१. \n  दीप पु$पक दू टा गजल \nगजल- १ \nके की कहलक की कहू \nके की ठकलक की कहू \n \nहमरो उजरे रंग छऽल \nके की दगलक की कहू \n \nभेलै साधू आब सभ  \nके की िचखलक की कहू \n \nमाया बड़का पैघ ई \nके की रचलक की कहू \n \nअखनो नै छी पास हम \nके की जँचलक की कहू  \n \n(2222212सभ  प@ितमे)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजल- २ \nगBप उठतै तँपहुँचबे करतै \nमेघ लगतै तँबरसबे करतै \n \nओकरा रोिक सकत नै केओ \nगीत रचतै तँपरसबे करतै \n \nपाप आ पुDय कथी नइ बूझै \nभूख लगतै तँभटकबे करतै \n \nछै अिभHयिIतक हक सभकJतJ \nदKम फुलतै तँखखसबे करतै \n \nछै उमेरक गलती चािलक नइ \nड@ड़ िहलतै तँलचकबे करतै \n \n(2122 112222 सभ  प@ितमे) \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n२.  \n रबी*+ नारायण िम. –िकछु िनब*ध  \n \nरबी*+ नारायण िम.  \nिपताक नाम : NवगOय सूय नारायण िम. \nमाताक नाम :NवगOया दयाकाशी देवी \nबएस : ६५ बख \nपैतृक Tाम : अड़ेर डीह \nमातृक : िसि*घआ Uयोढ़ी \nवृित : योजना आयोगक उप सिचवक पदसँ सेवा िनवृW भेलाक बाद वत मानमे िदXलीमे Nपेशल मेYोपोिलटन \nमिजNYेट। \nिश[ा : च*+धारी िमिथला महािव\\ालयसँ बी.एस -सी. भौितकी िव^ानमे  ित_ा : िदXली िव`िव\\ालयसँ िविध \nNनातक। \n \n कािशत कृित : १.‘भोरसँ स@झ धिर’ (आcम कथा), २.‘ संगवश’(िनवंध), ३.‘Nवग एतिह अिछ’(याeा  संग), \n४.‘फसाद’ (कथा संTह)५.‘नमNतNयै’ (उप*यास) ६.’िविवध  संग’ (िनबंध संTह), ७. ‘महराज’ (उप*यास) \n(उपरोIत पोथीसभक e-versionpothi.com आओर amazon.com परसँ Printed Version ऑनलाइन \nzय हेतु उपल{ध अिछ।)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n१. \nअखबारमानेटाइमपास  \n \nकैबेरलोककहताह-\"हौ!अखबारपढ़नेकोनोपेटभरैतछैक?\"  \nपेटभरौकिकनिहमुदामोनतँभिरतेछैक।फेरहमसभतँसामािजक ाणीछी।लग-पासमेरहिनहारलोककसुख-\nसुिवधाकयानराखबआिवपिWमेसंगेठाढ़होएबबहुतजरीहोइतअिछ।सेतँतखनेहोएतजखनहमअपना-\nआपकJसमाजसँजोिड़कएराखी।तािहहेतुअखबारएकटाबहुतसशIतमायमसािबतभएसकैतअिछ। \nअखबारकसबसँपैघफाएदाईिथकजेअह@िनcयिभरे-भोरिकछुनवघटनासँजुिड़जाइतछी।िनcय ितदेश-\nपरदेशमेभएरहलपिरवतनसँअवगतहोइतछी।ततबेनिह, लग-पासकबहुतराससुिवधा-\nअसुिवधासँपिरिचतहोइतरहैतछी।बहुतलोककतँईिNथितअिछजेजँभोरेउिठकएभफाइतचाहकचुNकीकसंगअखबारकचासनी\nनिहभेटतिनतँबुझूबोखारलािगजेतिन।घरसँबाहरभएअखबारकआगमनक ती[ाकरएलगताह।अखबारपिढ़लेलाकबादएकटा\nसंतुिकभावमोनमेअबैतअिछ। ायःभोकाएकघंटासमयचाहकसंगेअखबारपढ़बामेनीकसँबीितजाइतअिछ। \nभोकाअखबारमानेटाइमपास।जौँभोरमेअखबारआबएमेिवलंबभेलतँकैगोटेपरेसानीबिढ़जाइतछिन।कैगोटेअखबार \nबलाकबाटतकैत-\nतकैतबाहरिनकिलजाइतछिथ।अखबारबलाकJफोनपरफोनहोबएलगैतअिछ।ओहोतँमनुIखेअिछ।किहओिबमारपिड़सकैत \nअिछ,जरीकाजआिबसकैतछैक।कारणिकछुभएसकैतछैकमुदाएहननिहभएसकैतअिछजेओकिहओछुीलेबेनिहकरए।मुदा\nअखबारकचNकातेहनहोइतअिछजेलोकएोिदनओकरिबनारिहएनिहसकैतअिछ।बेचैनभएजाइतअिछ।एकरेकहलजाइतअ \nिछअमल।भोरमेअखबारपढ़बसेहोएकटाअमलेिथकजकरचNकाकोनोिनसासँकमनिहहोइतअिछ। \nअखबारककुनपाकेसबसँपिहनेउलटओताहओहुनकरिचआNवभावपरिनभरकरैतअिछ।हमराकायलयमेएकटा\nकमचारीअखबारपढ़एकालसबसँपिहनेिबचलकापापढ़ैतछलाहजािहमेिजलाभिरमेभेलखून-\nखराबाकसमाचारभरलरहैतछल।तिहनाजौँिकओिzकेट ेमीछिथतँओसभसँपिहनेखेलसमाचारपढ़ताह।राजनीितमेिचरख \nनहारलोक थमपृ_सभसँपिहनेपढ़ताह। तकरबाददुिनआभिरकराजनीित कगBपकरताहजेनािकसभटा \nिजKमेबारीहुनकेमाथपरहोिन ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअखबारकअभावओकरउपिNथितसँबेसीलि[तहोइतअिछ।जौँकोनोकारणसँकिहओअखबारनिहआएलतँभोरेसँमूड \nखरापहोएबNवभािवक।चाहतँआिबगेलमुदाअखबारिबनाचाहककोनआनंदरिहगेल'-\nसेमोनमेहोइतरहैतअिछ।कैगोटातँअखबारआनबाकहेतुिदन-\nराितएककएदैतछिथ।जौँिकओमधुबनीवादरभंगाजारहलछिथतँहुनकाअखबारअनबाकभारदेिथनजेघुरतीमेअखबारलेनेआएब \n।सोचएबलागBपिथकजेआिखरअखबारकएतेक योजनिकएकरहैतछैक?िकछुतँएहनबातहेतैकजेअखबारमंगाएबआपढ़बएते\nकमहcवपूणभएगेलअिछ। \nअसलमेअखबारमेएकिहसंगेबहुतरासलोककआवयकताकपूितहोइतअिछ।जकरानौकरीचाहीसेनव-\nनविरिIतकसूचनादेिखअपनदखNतलगासकैतछिथ।िजनकािबआहकरबाकछिनहुनकोलेलओिहमेिव^ापनदेखलजासकैतअ \nिछ।परी[ाकपिरणामसेहोओिहमेपढ़लजासकैतअिछ।गाम-घरकसमाचारत ँभेिटएजाइतछैक। \nअखबारिनयिमतपढ़बाकफाएदाजगजािहरअिछ।थोड़बेकालमेदुिनआभिरकचहलकदमीपतालािगजाइतअिछ,सेहोिब \nनाकोनोिवशेष यासक।ओनाआइ-कािसमचारकमायममेबहुतरासइजाफाभेलअिछ।मोबाइलफोन,दूरदशन,,घर-\nघरपसिरगेलअिछ।किहसकैतछीतखनअखबारकJकेपुछैतअिछ?मुदासेबातनिहअिछ।कतबोिकछुभेलैकअिछ,मुदाअखबार \nकिबzीबढ़बेकएलअिछ।तकरकीकारण? \nएकटा मुखकारणिथकजेअखबारमेपाठककहाथमेरहैतछैकजेकोनसमाचारकतबाकालधिरपढ़लजाए।चाहिथतँओ मुखप@ित \nसभपिढ़कएअखबारकपापलिटदेिथनिहजँकोनोसमाचारबेसीिचगरिकंवाउपयोगीबुझेलिनतँओकरप@ित-\nप@ितपिढ़जाउ,मजOपाठकक।मुदादूरदशनमेसेबातनिहरहैतअिछ।जह@समाचारदेखएलागबिक चारकशृंखलाशुहोएत।िल \nअहऔबाबू!िरमोटहाथमेलएचैनेलसभबदलैतरहूमुदाबातओतबेभेटत। सबचैनेलबलासेसीखा-\nबुीकेनेरहैतअिछजेसभठामिव^ापनएकिहसंगेहोइतरहैतअिछ।हािरकएदशकबैिसजाइतछिथआजएह-\nसएहदेखैतरिहजाइतछिथ।मुदाअखबारमेसेबातनिहहोइतअिछ।लोकअपनिचकिहसाबसँिनणयकएसकैतछिथजेकीपढ़ीआ \nकीनिह।ककरानीकसँपढ़ीआककरमुयप@ितपिढ़कएआगूबिढ़जाइ।कहकमानेजेिनयंeणपढ़एबलाकहाथमेरहैतअिछ।मुदाअ \nखबारोकJअपनसीमानछैक।एकतँओएक-\nदूिदनपुरानसमाचारछपैतअिछ।कारणजाबेसमाचारछपतैकआलोककहाथमेपहँचतैकताबेतँओबिसआभएजाइतअिछ।अNतु,\nकैबेरसंवेदनशीलसमाचारकJस\\ःदेखबाकहेतुदूरदशनकजबाबनिहअिछ।घरेबैसलचं+माकधरातलपरछं+यानकगितिविधदे\nखू,मोनहोअएतँसंसदकायवाहीदेखू।ईकाजअखबारसँतँनिहएभएसकैतअिछ।तथािप,अखबारकअपनमहcवछैकआरहबेकर \nतैक। \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२ \nबेनामी संपिW कानून \n \nबहुधाईदेखलजाइतअिछजेकदाचारकएबहुतरासधन -संपिWसंTहकरएबलाHयिIतअपनाकJकानूनीदाव-\nपेवचसँबचेबाकहेतुतरह-\nतरहकHयॲतकएलैतछिथ।पिरणामहोइतअिछजेसरकारीHयवNथाएहनलोककिकछुनिहिबगािरपबैतअिछ।एहनलोकसमाजमेपू\nणसKमानकसंगमॲछपरतावदैतजीवन-\nयापनेटानिहकरैतछिथअिपतुदोसरकJछोटकहबाककोनोअवसरहाथसँनिहजाइतछिथ।एहनेलोककोनोसामािजकधािमकका\nजमेसबसँबेसीचंदादैतछिथ,माए-\nबापक.ामेजबारकेकहएपूरापिरपाकJभोजखुअबैछिथ।कोनोमंिदरबनेबाकहोइक,वापूरानमंिदरकJजीणारकरकहोइक \nतँओसभसँबेसीटाकाचंदादएअपनाकJसKमािनतकरैतछिथ।मुदासबालअिछजेएतेकटाकाहुनकाअबैतछिनकतएसँ? \nजािहरबातअिछजेकोनो-ने-कोनबैमान-\nसैतानीकेनिहएतेकधनभएसकैतअिछ,खासकएनौकरीपेशाबलालोककJजकरदरमाहाबा*हलछैक,अकूतसंपिWकतएसँभएसकै\nछ,मुदाकैगोटाकJसेभएजाइतछैक।कैबेरएहनसमाचारपढ़ैतछीजेकाजचपरासीककएरहलअिछआकरोड़ॲकJमकान,सोनाकगह \nना,आिद-\nआिदजमाकेनेरहैतअिछ।िनयएहनलोककसंयाकमहोइतअिछमुदाहोइतेअिछसेकोना?कानूनी कृयाकJओसभकोनोपरबाह \nनिहकरैतअपनकाजमेलागलरहैतछिथआजँकिहओछापापड़लतखनभोKहारिनकलैतअिछ।ओHयिIतजहलजाइतछिथ,नौकरी\nसँहटाओलजाइतछिथ,मुदाएहनमािमलाकमेहोइतअिछ।ओहोसामा*यतःिवभागमे \nअ*तिवरोधककारणेहोइतअिछ।सरकारएिहसमNयाकJकोनाकीकरए-तािहिवषयपर \nिचंतनहोइतरहलआहालेमेिनणयलेलगेलजेबेनामीसंपिWकानून१९८८कJसंशोिधतकएएकरा फेरसँपिरभािषतकएलजाएसंगिह \nएहनHयिIतकबेनामीसंपिWकJज{तकरबाकएवम्अपराधिसभेलापर ओकरापयBतदंडदेबाकHयवNथा सेहोएहसंशोिधत \nकानूनकमाफतकएलगेल। \nजािहसंपिWकहेतुटाकािकओदैतछिथआसंपिWककागजमेनाओँककरोआनकजेनाबेटा,भाए,बिहनआिदकिकंवानौकर \n-\nचाकरवािकओिव`NतलोककरहैछतँओकराबेनामीसंपिWकहलजाइतअिछ।जेHयिIतसेकरैछितनकाबेनामीदारकहलजाइछ। \nसबालअिछजेिकओएनािकएककरैछ? \nअसलमेईकाजसभओएहकरैछिजनकाबैमानीककमाइरहैतछिन।ओअपनआयकोतनिहबतबैतछिथआटैIससेहोबचाजाइत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछिथ।उदाहरणNवप,कैबेरसरकारीअिधकारीकदाचारकएअकूतधनजमाकएलैतछिथ।िवभागीयज@चमेपकड़ािथनिहतािह \nहेतुकागजमेपी,बेटावाककरोअनकरनाओँदेनेरहैतछिथ।आबजेकानूनमेसंशोधनभेलअिछतकरबादएहनबैमानलोकसभकJब \nचनाइमोसिकलभएगेलअिछ।संपिWसंगेओकरआयकोतजँNपनिहहोइतअिछतँसरकारएहनसंपिWकJजHतकएसकैतअिछ \n,संगिहओिहHयिIतकJदंिडतसेहोकएलजासकैतअिछ। \nबेनामीलेनदेन (िनषेध) संशोधनअिधिनयम, 2016 \nलागूभेलाकबादएहनलोकपरकारबाइआसानभेलअिछजेअनकरनामेसंपिWकzय-\nिवzयकरैतछिथ।एिहकानूनकJलागूभेलाकबादजौँिकओबेनामीदारबेनामीसंपिWकJओकरअसलीमािलककनामेबेचैतअिछतँसंप \nिWकओहNततरणखािरजभएजाएत।संशोिधतकानूनकअनुसारबेनामीसंपिWअिजतकेिनहारकJसातसालधिरकजहलआबेना\nमीसंपिWकबाजारमूXयकचौथाइजुमनाकपमेदेबएपिड़सकैतअिछ।कोनोगलतजानकारीवादNतावेजदेलापरप@चसालधिरस \n.मकारावासआसंपिWकदस ितशतधिरजुमनाभएसकैतअिछ।िहनदुअिभवािजतपिरवारककWारापिरवारकसदNयहेतुकी\nनलगेलसंपिW,कोनोYNटआिदहेतुओकर वंधककनाओँसँलेलगेलसंपिWएिहकानूनक ावधानसँमुIतराखलगेलअिछ,मुदातािह \nहेतुईजरीअिछजेलेन-देनकहेतुआमदनीकोत^ातहोइ। \nबेनामीसंपिWमेसामा*यतःअवैधपसँकमाएलटाकालगाओलजाइतअिछजािहसँओकराकरनिहदेबएपड़ैकआओकर \nअनैितकधनोपाजनपरलोककवासरकारकयाननिहजाइक।ईकाजओसभबहुतसावधानीसँआफजOकागजातबनाकएकरैतछ \nिथ।तैँएहनलोककJपकड़नाइबहुतकिठनकाजअिछ।बेनामीसंपिWकzय-\nिवzयकेिनहारHयिIतकJतकनाइआओकरापरआवयककानूनीकारवाईकेनाइमोसिकलकाजसािबतभएरहलअिछ।तािहहेतुआ \nबईिवचारभएरहलअिछजेसंपिWकzय-\nिवzयकसमNत कृयासँआधारसंयाकJजोड़लजाए।तािहसँसंपिWकअसलीमािलककपतालािगजाएत।जौँसंपिWबेनामीअिछ \nतँतकरजानकारीसेहोभेटत।मािनिलअजेिकओअपननौकर-चाकरकनाओँसँसंपिWकिलखा-\nपढ़ीकरैतछिथतँओकरनाओँधरदएपकड़ाजाएत।तखनइहोपतालगाएबआसानभएजाएतजेओकराओिहसंपिWकीनबाकहेतुटा\nकाकेदेलक,ओकरआयक.ोतकीअिछ? \nएिहकानूनकबनलाकबादसंपिWकलेनदेनमेपादिशताआएत।गलततरीकासँउपािजतसंपिWकJनुकाएबवाककरोआन \nकनाओँमेकागजबनाकएटैIसकचोरीकरबमोसिकलभएजाएत।संगिहअसलीमा िलककनाओँमेसंपिWकिनवंधनभेलासँहेराफेरी\nकसंभावनाकमत।िनयईकानूनिरयलएNटेट[ेeमेसमTआcमिव`ासमेसुधारिदसएकटा गितगामी यासअिछ। \nय\\िपबेनामीसंपिWकानूनकधारमजगूतकएदेलगेलअिछमुदाअसलसमNयातँईअिछजेबेनामीसंपिWकअसलीमािलक \nकजानकारीिकओनिहदेबएचाहैतअिछ।िकओएिहझमेलामेिकएकपड़त?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवभागसँजानकारीदेिनहारकनाओँपतालगाकएबदमाससभओकरजानोलएसकैतअिछ।एिहडरसँिकओजानकारीनिहदैतअिछ \n।एिहपिरिNथितसँबँचबाकहेतुसरकारजानकारीदेिनहारकJएककड़ोरधिरइनामदेबाकघोषणासेहोकेलकअिछ। \nहालेमे आयकर िवभाग ारा देलगेल जानकारीक अनुसार बेनाम ी लेनदेन(िनषेध)अिधिनयममे नबंबर \n२०१६मे भेल संशोधनकबाद लगभग सात हजार करोढ़क बेनामी संपि W ज{त कएल गेल अिछ । एिहसँ ई \nअनुमान लगाओल जा सकैत अिछ जे बेनामी संपिWक मािलकसभ एख नो कानूनी  कृयासँ बिच रहल छिथ। \nतकर मूल कारण बेनामी संपिWक पता लगाएब िथक ।जमीन -जायद ादक रेकाड ऐखनधिर सही तरहसँ \nउपलHधो निह अिछ । तािह हेतु जरी अिछ जे सभटा रेकाडक कKयुटरीकरण कएल जाए ।ाचारपर \nतखने अंकुश लािग सकैत अिछ जखन िक चल-अचल संपिWक छानबीन आसान होइ । बेनामी संपिWसँ \nसंवंिधत मामलामे ई देखल गेल अिछ जे सामा*यतः एहने लोक आ यकर िवभागक चाङुरमेफँसैत अिछ जे \nकोनो घपला-गोटालामे फँिस गेल हो ।बेनामी संपिWसँ जुड़ल तमाम लोक राजनीित आ नौकरशाहीमे उच \nNथान रखैत छिथ  आ जेना-तेना अपन नाजायज धनकJ बेनामी संपिWक पमे ठेकाना लगाबएमे सफल रहैत \nछिथ । \nबेनामी लेनदेन(िनषेध)अिधिनयाम  २०१६मे *यायािधकरणक Nथापनाक  ावधान अिछ जे एखन धिर \nकागजेमे समेटल अिछ जािह कारणसँ बेनामी संपिWसँ जुड़ल मा मलाक शीतासँ सुनबाइ निह भए पबैत \nअिछ।ऐखनएखनएहन मामलाक सुनबाइ मनी लॴग िनरोधककानून स ंबंधी  ािधकरण करैत हिछ जे पिहनिहसँ \nबहुत HयNत अिछ । \n३ \nिबहार शराबबंदी कानून  \n \nभारतीय संिवधानक धारा ४७मे  विणतनीित िनदशक िसतक अनुसार राय पूण म\\िनषेधक हेतु \n यास करत जािहसँ लोकक जीवनNतरमे सुधार होएत । य\\िप संि वधानक ई धारा बायकारी निह अिछ \nतथािप एतबा तँ Nप अिछ जे म\\ िनषेध िकंवा एही तरहक कोन ो कानून संिवधानक उपरोIत भावनाक \nअनुकूल अिछ ।मुदा Hयवहािरक कारणसँ देशक अिधकश भागमे एहन कोनो कानून आइधिर लागू निह भेल \n। िबहारमे सेहो ई कानून बहुत िवलंबसँ सन्२०१६मे लागू भ ेल । मुदा जे कानून बनल से बहुत खॲचाह भए \nगेल । अपराध आ दंडमे संतुलन निहरिह गेल ।  ई बात निह छ ैक जे एिह कानून बनलाक बाद िकछु  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nफाएदा निह भेलैक । सरेआम शराब पीनाइ वा नशा करब कम ज र भेलैक ,मुदा आन-आन समNयासभ \nततेक भए गेलैकजे थोड़बे िदनमे ई कानून एकटा भार भए गेल  । \nिबहारेमे निह अिपतु सॱसे देशमे एहन कतेको लोक अिछ जे शराबक चलते अपन पिरवारक भरण-\nपोषण नीकसँ निह कए पबैत अिछ। शराब वा कोनो  कारक नशा केिनहार HयिIत तकर जोगार करबाक हेतु \nकोनो हद धिर जा सकैत अिछ । ओकरा शराब चाही चाहे जेना होइ । कतेको बेर ई देखल जाइत अिछ \nजे जँ नशेरी वा शराबीकJ नशा करबासँ केओ रोकैत अिछ तँ ओ िहंसक भए जाइत अिछ ,िवरोध केिनहार \nपािरवािरक सदNयक हcया पयंत कए दैत अिछ । शराबक नशामे नशेरीसभ अपन घरमे झगड़ा करैत \nरहैतअिछ,अपश{द तँ बिजते रहैत अिछ। एिहसभसँ पािरवािरक माहौल खराप भए जाइत अिछ । नेनासभक \nपढ़ाइ-िलखाइ चौपट भए जाइत छैक,ओकरसभक िवकासपर  ितकूल  भाव पड़ैत अिछ ।हमर अधीनNत \nएकटा कमचारी अपन िखNसा कहलाह जे हुनकर िपता बहुत अिध क शराबक सेवन करैत छलाह । नशा \nचिढ़ गेलाक बाद ओ बेकाबू भए सभकJ तंग करैत रहैत छलाह । एकिदन स@झमे ओ परी[ाक तैयारी करैत \nछलाह । हुनकर िपता आिब कए भूगोल पढ़बए लगलिखन जखन िक क ाि भेने इितहासक परी[ा हेबाक \nरहैक । ओ डरे िकछु निह बािज सकलाह आ परी[ामे ओही िवषय मे असफल भए गेलाह जािह कारणसँ \nहुनकर एकसाल बरबाद भए गेलिन । िदXलीमे हम एहन कैकटा प िरवारकJ उजरैत देखिलऐक । कैक बेर तँ \nशराबी/ नशेरीक मृcयु भेलाक बाद पिरवार बेसी सुरि[त आ सुखी भए जाइत अिछ। \nई बात सविविदत अिछ जे शराब वा कोनो मादक बNतुक अ¢यNत लोककJ नशाक जोगार चाही चाहे \nतािह हेतु ओकरा जे करए पड़ैक। कतेको िरIसा चालक,मजदूर,  वा छोटमोट नौकरी केिनहार लोक नशाक \nचरमे अपन कमाइक अिधक@श िहNसा नशा सेवनमे खच कए लैत अिछ । पिरणामतः ओकर घरक िNथित \nसिदखन गड़बड़ाएल रहैत अिछ । नेनासभ िबलटल रहैत अिछ । नश ेरीसभक घरक माहौल ततेक िवषाIत \nभेल रहैत अिछ जे ओिहमे के कखन मिर जाएत तकर कोनो ठेका न निह । कैकबेर तँ िवषाIत शराब पीिब \nपचासो लोक एकिहठाम सुतले रिह जाइत अिछ ।नशा करब गरीबे  निह अिपतु ककरो लेल खराप होइत \nअिछ । कैकबेर देखल जाइत अिछ जे नशा कए कार चलओिनहार भ यंकर दुघटनाक िशकार भए जाइत \nअिछ । एहनमे कैकबेर तँ पूरा पिरवारे सुडाह भए जाइत अि छ । अNतु,शराब वा अ*यकोनो  कारक नशाक \nिनयंeण करबाक कोनो  यास Nतुcय अिछ ।  \nसमाजक एिह िNथितसँ उबारबाक हेतु िबहार सरकार सन् २०१६ मे शराबबंदी कानून लागू केलक । \nकानून बिन गेल आ लागूओ भए गेल । मुदा एकर  ावधानसभ आव यकतासँ बेसी ितशोधी छल । \nपिरणामNवप, लोकसभ शराबक zय-िवzय नुका कए करए लागल । एकबेर हम  मधुबनीमे िरIसापर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजाइत रही । ओिह समयमे शराबबंदी कानून िबहारमे लागले रह ैक । िरIसाबलाकJ ओिह कानूनक बारे मे \nपुछिलऐक । ओ कहलक-“जकरा पीबाक आदित छैक से तँ पीबे कर त चाहे ओकरा जे करए पड़ैक । \nपिहने दस पयामे जतेक तारी भेिट जाइत छलैक आब तकर आधा  चािरगुना दामपर  भेटैत छैक आ \nनशेरीसभ सेहो कीनैत अिछ ,पीबैत अिछ।” \nिबहार शराबबंदी कानून २०१६क धारा ३७क मुतािबक जे केओ क तहु शराब पीबैत अिछ वा कोनो \nनशा करैत अिछ वा कतहु िनशा केने पकड़ल जाइत अिछ तँ ओकर ा कमसँ कम प@च साल आ बेसी सँ \nबेसी सात सालक जहलक संगे कम सँ कम एक लाख आ बेसी सँ बे सीदस लाखक जुमना कएल जा \nसकैत अिछ । तिहना जौँ केओ शराब पीिब कए वा कोनो िनशा कए झंझट करैत अिछ िकंवा िहंसा करैत \nअिछ, अपन घर वा बाहर शराब पीबाक हेतु उcसािहत करैत अि छ,Nवीकृित दैत अिछ,शराबी लोकिनकJ अपना \nघरमे जमा करैत अिछ तँओकरा कमसँ कम दस साल आ बेसी सँ ब ेसी आज*म जहल आ एक लाख सँ लए \nकए दस लाख धिर जुमना कएल जा सकैत अिछ। \nसन्२०१६मे शराबबंदी कानूनलागू भेलाक बाद तीन सालमे एक लाख सड़सिठ हजार आदमी पकड़ल \nगेल आ बाबन लाख दू हजार अNसी लीटर शराब ज{त कएल गेल ।  सबाल ई अिछ जे एतेक माeामे \nशराब बनैत कोना अिछआओकरा एकठामसँ दोसर ठाम कोना पहुँच ाएल जाइत अिछ जखन िक एतेक सत \nकानून पूरा िबहार रायपर लागू अिछ?एहनो सुनबामे अबैत अिछ जेकैकबेर  ज{त कएल गेल शराबकJ पुिलस \nNवयं चोरा कए रािख लैत अिछ । कैमूर नामक Nथानपरजखनएहने घटना पकड़ल गेल तँ पुिलस कहलक \nजे मूस शराब पीिब गेल । \nशराबबंदी कानूनक तहत नाथ बंगाल Nटेट रोड Yसपोट कारपो रेशन बनाम िबहार सरकारक \nमािमलाक सुनबाइ करैत िबहार सरकारक िखलाफ बहुत सत िटBपणी करैत पटना उच *यायालयकहलिथ \nजे िबहार पुिलस आँिख मूिन कए काज कए रहल अिछ आ िनदष जनताकJ िबहार शराबबंदी कानूनक तहत \nपरेसान कएल जाइत अिछ ।उपरोIत मािमलामे बेगुसरायक नाथ  बंगाल Nटेट रोड Yसपोट कारपोरेशनक बस \nपुिलसएिह लेल ज{त कए लेलक जे ओिहमे एकटा याeीक संगमे श राबक बोतल पाओल गेल रहैक । \nमाननीय उच *यायालयक कहब रहिन जे चूँिक बस सरकारी छलै क तJ ओकरा एना सोझे ज{त निह करबाक \nचाहैत छलैक अिपतु पुिलसकJ कुकOक  कृया करबाक चाही ।पुिलस ारा एिह कानूनक तहत कएल जा \nरहल यािदतीक उदाहरण दैत कोट कहलिथ जे एकटा ब¥क अिधक ारी नोएडासँ बंगाल बदली भेलापर अपन \nघरक समानसभ पिरवहन कंपनीक Yक ारा पठओने छलाह। ओिह Yकम े आनो लोकसभक सामान रहैक ।    \nपुिलसकJ ओिह Yकमे शराबक बोतल भेटलैक । तकरबाद पुिलस पूरा Yकक समानसभ ज{त कए लेलक ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपिरणामNवप,ब¥क अिधकारीकJ िबना कोनो गलती केनिह बहुत परेसानी भए गेलैक । एहन उदाहरण सभक \nचच करैत कोट कहलिथ जे पुिलस िबहार शराबबंदी कानूनक ल ोकसभकJ आँिख मूिन कए जहल पठा दैत \nअिछ । जहलसभ एहन लोकसभसँ भिर गेल अिछ । कोटमे मोकदमा क संया बिढ़ते जा रहल अिछ । \nपुिलस कारवाइकरबासँ पूव जँ माथा लगाबए तँ बहुत रास परेसानीसँ लोक बँिच सकैतअिछ । \nिबहार शराबबंदी कानूनक अधीनजहलमे बंद बेसी लोक समाजक िन ¦ वगक छल। जहलमे बंद \nरहलासँ ओकरसभक पिरवारक पालन-पोषण  मोसिकल भए गेल । जन ता  eािह माम करए लागल । तकर \nबाद िबहार सरकार के*+ सरकारक अनुमितसँ आममाफीयोजना आि न बहुत रास कैदीसभकJ जहलसँ छोिड़ \nदेलकैक । कहक माने जे िबहार शरबबंदी कानूनक दुपयोग तत ेक भेल जे सरकारकJ Nवयं ओिह कानूनमे \nसंशोधन करए पड़लैक । \n*यायालयसभमे िनरंतर बिढ़ रहल केससभक कारण पटना *यायालय िबहार सरकारसँ पुछबाक हेतु \nवाय भेल जे आिखर दू लाख सड़सिठ हजार शराबंदीसँ संबंिधत म ािमलाकJ कोना खतम कएला जाएत? \nकोटमे जज एवम् अ*य जरी सुिबधाक अभावकJ देखैत ई एकटा गंभीर समNया भएगेल अिछ ।िसतKबर \n२०१९ धिर माe २६२९ एहन मािमलाक िन$पादन भए सकल छलजखन िक लाखॲ केस कोटसभमे \nअखनोलंिवत अिछ । \nिकछुगोटे िबहार शराबबंदी कानूनकJ पटना उच *यायालयमे चुनौती देलक । उच *यायलय पटना \nएिह कानूनकJ िनरNत कए देलक । एिह िनणयक िखलाफ िबहार सरकार उचतम *यायालयमे अपील केलक \n। उचतम *यायालय िबहार सरकारक अपीलपर पटना उच *यायाल यक आदेशपर रोक लगा देलक । \nशराबबंदी कानूनक उXलंघनक मािमलासभ लाखॲमे कोटसभमे लंिवत अिछ । कोट सेहो परेसान अिछ \n। जनता तँ परेसान छलहे । समाजक गरीब लोकसभकJ  एिह कानूनक  ावधानसँ ताणना बिढ़ गेलैक \n।लोकसभ थाना-पुिलस,कोट-कचहरीक चरमे पड़ल रहैत छल । एि हबातसभक जानकारी िबहार सरकारकJ \nभेलैक । उपरोIत कानूनक कैकटा  ावधानकJ सन्२०१८मे िबहार सरकार बदिल देलक जािहसँ लोकके \nपरेसानी कम होइक । \nअसलमे सन्२०१६क कानून ततेक कठोर छल जे लोकसभ परेसान भ ए गेल ।संगिह एिह कानूनक \nदुपयोगक िसकाइित सेहो सरकारकJ  ाBत भेलैक । तािहसभ बातकJ यानमे रखैत एिह कानूनमे िन¦िलिखत \nमहcवपुण संशोधन कएल गेल-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१.शराब पीबैत पकड़ल गेल HयिIतकJ थानासँ जमानत भेिट सकैत छैक । \n२.पिहल बेर शराब पीबाक अपराधमे पकड़ल गेल HयिIत पचास हजार जुमना दए छुिट सकैत अिछ । मुदा \nजुमना निह देला पर तीन मासक कारावास हेतैक । \n३.जौँ दोसर बेर केओ शराब पीबैत पकड़ल जाइत अिछ तँ ओकरा  एक लाख जुमना वा एक सालक \nजहलक दंड हेतैक । \n४.शराब पीबैत पकड़ल गेल HयिIतक संपित ज{त करबाक  ावधानकJ समाBत कए देल गेल अिछ । मुदा \nशराबकJ अपन घर वा गाड़ीमे संTह करए बला HयिIतकJ कोनो छूट निह देल गेल अिछ । \n५.सामुिहक दंडक  ावधानकJ समाBत कए देल गेल अिछ । \n६.शराब पीबैत पकड़ल गेल HयिIतकJ िजला बदर करबाक  ावधानकJ समाBत कए देल गेल अिछ । \n७.सन् २०१६मे  लागूभेल शराबबंदी कानूनक अनुसार जौँ केओ शराबक संTह केने पकड़ल जाइत अिछ तँ \nओकर पिरवारक सदNय(पी,पित आ आि.त संतान)कJ सेहो अपरािधक मािमला कएल जा सकैत अिछ । \nसंगिह मकान मािलककJ िखलाफ सेहो अपरािधक मोकदमा कएल जा सकैत अिछ । कानूनी  ावधानक \nअनुसार अपराध सािबत भेला पर कम सँ कम दस सा धिर जहल आ  एकलाख जुमना कएल जाएत \n।पािरवािरक सदNय िकंबा मकान मािलककJ एिह तरहJ  तािड़त करब भारतीय संिवधानक धारा १४ एवम् \n२१क उXलंघनहोइत छल ।उपरोIत कानूनमे २०१८मे कएल गेल संशो धन ारा उपरोIत  ावधानकJ हटा देल \nगेल अिछ। \n८.जौँ केओ शराब बनबैत पिहल बेर पकड़ल जाइत अिछ तँ ओकरा  दू साल धिरजहल हेतैक । मुदा \nदोबाराईगलती केलापर कमसँ कम दस सालक जहल हेतैक ।  \n९.कोनो मकानमे शराब भेटलापर पिहलुका कानूनमे पूरा मकान सील करबाक  ावधान छल । संशोधनक बाद \nआब माe ओिह कोठरी माeकJ सील कएल जाएत जतए शराब राखल छ ल । \n१०.िवषाIत शराब िपलापर भेल मृcयुपर संबंिधत दोषी HयिIतकJ फ@सी देबाक  ावधान कएल गेल अिछ । \nिबहार सरकार शराबबंदी कानूनक उXलंघनक िसकाइत हेतु टाल§ी फोन संया १५५४५ वा \n१८००३४५६२६८  पर कएल जा सकैत अिछ । िसकाइित केिनहारक नाम गोपनीय राखल जाइत अिछ ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिसकाइित  ाBत भेलापरओकरा संबंिधत पुिलस अिधकारीकJ कारवाइ हेतु अTेिषत करैत अिछ । पुिलससँ  ाBत \nजानकारी/  ितवेदनसँ िसकाइत केिनहार HयिIतकJ अवगत कराओल जाइत अिछ । जौँ ओ कएल गेल \nकारवाइसँ संतु निह अिछ तँ ओकर आTहपर दोबाराज@च सेहो कएल जा सकैतअिछ । \nिबहारक अितिरIत गुजरात,िमजोराम,नागाल¥ड आ के*+ शािसत [ेe ल[ीपमे पिहनेसँ शराबबंदी कानून \nलागू अिछ । मुदा कतहु एहन अHयवहािरक कानून निह बनल,ने कतहु कानून बनलाक बाद एतेक उठा-पटक \nभेल। ओिहरायसभमे शराबबंदी कानून लागू भेलासँ लोक शरा ब पीनाइ छोिड़ देलक से निह कहल जा सकैत \nअिछ । एहू रायसभमेकैकठाम शराबजेना-तेना िबकाइते अिछआ  लोक पीिबते अिछ । गुजरातमे तँ शराब \nतरकारी जक@ घरे-घर पहुँचा देल जाइत अिछ। कानून बनओनाइ एकटा बात िथक आ ओकरा लागू भेनाइ \nदोसर बात । एक सँ एक कानून बिन कए {यथ सािबतभए चुकल अिछ । िबआहमे दहेज देबा-लेबाक िव \nकानून किहआसँ बनल अिछ मुदा ई सभ केओ जनैत अिछ जे Hयवहारमे एकर िबना साइते कोनो िबआह \nहोइत होइक । जतए सोझा-सोझी टाका निहओ लेल जाइत अिछ ओत हु आन-आन तरह¨ क*याप[सँ उगाही \nहोइते अिछ । कहबाक माने जे सामािजक [ेeमे सुधार हेतु कानूनक अितिरIत चिरe एवम् HयिIतcव िनमण \nबहुत जरी अिछ । तखने समाजमे सुधार भए सकैत अिछ,तखने शराबसँ मुिIत भए सकैत अिछ ।  \nकैक बेर एहनो देखल जाइत अिछ जे शराबीक संतान शराब छुि बतो निह अिछ।िदन-राित पािरवािरक \nकलह देखैत-देखैत एहन नेनाक मोनमे कतहु-ने-कतहु शराब व ा अ*य कोनो  कारक नशाक घृणा भए जाइत \nअिछ। तकर कैक बेर सकाराcमक  ितकृयाNवप ओसभ शराबसँ जीवनभिर फटकी रहैत \nअिछ।पिरिNथितवश ओकर HयिIतcवमे शराब वा कोनो अ*य िनशाक  ित एकटा अिच भए जाइत अिछ । \nएिह बातमे कोनो संदेह निह अिछजे शराब पीनाइ अधलाह िथक मुदा एकर आदित छोड़ेनाइ \nपहाड़चढ़ब िथक । जे होइक मुदा कानून बिन गेलासँ एकटा अव रोध तँ भइए गेलैक अिछ । आशा अिछ \nजे लोक एिह कानूनक जन कXयाणक भावना बुझैत सरकारकJआवयक सहयोग देताह जािहसँ एकर \nउ©ेयपूित संभव होअत । \n \nलेखकःरबी*+ नारायण िम.  \nEmail:mishrarn@gmail.com \n26.02.2020  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n४ \n४ \nगया गेल रही \nबहुत िदन सँ माएक बारंबार सपना अबैत रहैत छल।एिह सपना सभक रहNय निह बुझा \nरहल छल।तथािप मोनमे भेलजे गया चली,िपणडदानक बड़ महcव स ुनैत छी।ओिहठामिपणडदान \nकेला पर िपतरसभ मुIत भए जाइत छिथ।मुIत भेल िपतरसभ अपन  वंशजक¨ आशीवद दैत \nछिथ जािहसँ सभककXयाण होइत अिछ।पंिडतजीसँ गBप कए गया जेबाक िदन तकौलहुँ।िवचार \nिवमषक बाद फरबरीक अ*तमे ,२५ फरबरीकJ जेबाक कायzम बनल,आपसी २८ फरबरीक।ितन \nमास पूब रेल िटकटक आर[ण करौलहुँ। \nzमशः गया जेबाक समय लगीच आिब रहल छल।िच*ता रहए जे कोन ा की \nकरी।कखनो काल होइत जे एखन Nथिगतकए दी।फेर भेल जे जखन कायzम बना लेने छी तँ \nई काज कइए लेल जाए।पिDडतजीसँ परामश कए चीज-वNतुक ओिरआनमे लािग गेलहुँ।मुदा \nसभसँ िच*ता छल पणडासभसँ कोना िनपटल जाएत? सुनैतरही जे  ओिहठाम टीशनेपरसँ पणडाक \nआदमीसभ घेर-बार शु कए दैत अिछ।गयामे रहबाक िचंता सेहो  होइत छल।संयोगसँ ओिह िदन \nहमर िमe िमसरजी भेिट गेलाह।ओ पिहने गया िपंडदान हेतु ग ेल रहिथ।हुनकर पिरिचत पंडा आ \nएकटा महापाeजीक फोन नंबर भेटल।ओ अपनो Nतरसँ पंडाजीसँ एव म् महापाeजीसँ गBप कए \nहमर काज हXलुक कए देलाह। \nमहापाeजीसँ गBप भेल तँ सभसँ पिहने ओ कहलाह जे िदन उपय ुIत निह अिछ,िपतृप[क \nसमय फगुआक बाद हेतैक,तकरबाद कोनो िदनक िटकट लए सुिचत क।हम कहिलअिन जे हम \nतँ चािर माससँ िदन तकौने छी। \n\"के िदन तकलाह अिछ?हमरा गBप कराउ।“ \nआब िक करी?िदन तकिनहार पंिडतजीिवान छिथ,समय दए िदन तक लिथ,तािह िहसाबे \nिटकट लेने छी।आब जखन जेबाक समय लगीच आिब गेल तँ दोसरे  बात सुिन रहल \nछी।पंिडतजीसँ फेर गBप कए सभ बात कहिलअिन।ओ अपन िनणय पर दृढ़ छलाह,िदन सही \nअिछ,महापाe की कहताह।हमरा हुनकर बातमे दम बुजाएल। ओ ि नय सही िदन तकने हेताह।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमहापाeजीकJ फोन कए कहिलअिन जे हमर कायzम तयअिछ,िदन सही छैक,अपने ओिह िदनक \nिहसाबसँ उपलHध भए सकब िक निह से कहू।असलमे हुनका पिहने सँ िकछु काज गछल \nरहिन,ओ ई अवसर सेहो निह जाए देवए चाहिथ।जखन बुझा गेलि न जे हम अपन कायzम पर \nअिड़ गेल छी,तँ ओ तैयार भए गेलाह।कहलाह जे हुनका २६ फर बरीक उपनायन करेबाक \nछिन,त¨ २६क राितमे गयेमे रहताह आ सभटा काज नीकसँ करा देताह।कहलाह : \n“िच*ता निह क।सभटा भए जेतैक । “ \nसमान सभक सूची ओ िलखा देलाह।ओिह सूचीमे ततेक तरहक अंट- बंट सभ चीज-बNतुक नाम \nछलजे एक®ा करबबहुत किठनबूझाएल।तैँसमानसभ आनबाक भार हु नके दए हम \nिनि*तभेलहुँ।समान सभक वािजब दाम देबाक आ`ासन हम देिल हिन।ओ सहष तािह हेतु तैयार \nभए गेलाह।तकरबाद हम अपन तैयारीक अनुसार िबदा भए गेलहु ँ।ओिहसँ पिहने महापाeजी कैबेर \nफोन कए आ`Nत होइत रहलाह जे हमर कायzम पा अिछ, ओिहमे  कोनो पिरवतन निह \nभेलअिछ,जे िनित ितिथक हमसभ ओतए पहुँिच रहल छी,जे हुन कासँ भोरे भJट होएत। \nगयासँ पंडाजीक सेहो फोन आएल।ओ हमर कायzमक बारेमे आ`Nत  होमए चाहैत \nछलाह।हम कतए ठहरब सेहो जानए चाहैत छलाह।इहो कहलाह जे रहबाक HयवNथा \nहुनकेओिहठम भए सकैत अिछ।मुदा जखन ओ एिह बातसँ आ`Nत भए  गेलाहजे हम हुनकेसँ \nसंपक करब तखन िनि*त भएगेलाह।संगिह कहलाह जे टीशनपर पह ुँचते हुनकासँ संपक कएल \nजाएत जािहसँ कोनो आओर पंडाक आदमी तंग निह करत आओर हुनकर  आदमी ओतिहसँ हमरा \nहोटल लएआनत।हम अपन रहबाक HयवNथा होटलमे केने रही।तािह हेतु पिहनिहसँ  आनलाइन \nआर[ण करौने रही।हम पंडाजी ओिहठामनिह रहए चाहैत रही कार ण ओतएपताने केहन की \nहोएत,से मोनमे शंका रहए। \n२५ फरबरी २०१८क स@झमे भुवने`र राजधानीसँ  हम आ हमर .ीमतीजी गया िवदा \nभेलहुँ।ओिहसँ पूव होटलमे फोनकए सूचना दए देल जे हमसभ  भोरे प@च बजे होटल \nपहुँचब।तदनुकूल हमरा सभलेल HयवNथा कएल जाए।रNता भिर खाइत-िपबैत हमसभ याeाक \nआनं*द लैत रहलहुँ।सासारामक लगमे Yेन छलैक िक एकटा सहया eी िचिचआ उटलाह जे गया \nआबयबला अिछ।कैटा याeी हुनक डाक सुिन उिठ कए समान लए ग ेट पर आिब गेलाह।राितक \nसमय छलैक,Iयो जोिखम निह उठाबए चाहए,कारण गयामे Yेन चा िर बािज कए बीसिमनटपर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपहुँचक छल,आ जौँ राित मे सुतागेल,सुतले रिह गेलहुँ,तह न तँ गेल मिहष पािनेमे परड़ु \nसमेत।एिह चरमे चािर-प@चबेर गेट धिर गेलहुँ आ आपस सीट पर अएलहुँ।अ*ततोगcवा \nलगभगएक घंटा बाद Yेन गया टीशनपर पहुँचल। \nहम सभ भोरे गया टीशनपर पहुँच गेल रही।होटल T¥ड पैलेस िटशनसँ सटले \nछल।ततबे लग रहैक जे टीशनपर होइत उ¯ोषणा होटलमे सुनाइत  छल।होटलमे पहुँिच हमरा \nलोकिन थोरेकाल िव.ाम कएल।िनcयzमसँ िनवृत भए बैसले छलह ुँिक पंडाजीक फोन \nआएल।होटलक पता पुछलाह।थोरे कालक बाद ओ होटल पहुँिच हम रसभक हाल-चाल लेलाह,आ \nसभ तरहे िनिंत रहबाक हेतु कहलाह।महापाeजीकेराितमे अए बाक कायzम रहिन ।महापाeजी \nबारंबार फोनपर कहैतरहलाह जे एकभुIत कए लेब।केस कटा लेब ।हमसभ समान लए राितए \nपहुँच जाएब।कािसँ िपDडदान होएत। \nओिहिदन,माने २६ फरबरीक उपयोग हमरा लोकिन वोधगया देखएम े केलहुँ।गयासँ \nबोधगया जेबाक हेतु टेKपू200 टाकामे भेटल।गयासँ बोधगया क दूरी करीब-करीब १३ िकलोमीटर \nअिछ।रNताक हालत खNता अिछ।लगबे निह करत जे अ*तर$Yीय महcवक तीथNथान जा रहल \nछी। गया शहरक हाल मधुबनी,दिड़भंगे जक@ अिछ।नाला सभ नकक  ितप भेल,वातावरण \nदुगंधसँ भरल।होइतजे कतए आिब गेलहुँ।करीब आधाघंटामे टेK पु बोधगया मंिदरलग पहुँच \nगेल।किनके काल पैरे चिल हमसभ मंिदर लग बनल मालखानामे प हुँच गेलहुँ।ओिहठाम मोबाइल \nफोन सभ जमा करब अिनवाय,कारण सेसभ लए मंिदरक अ*दर निह जा सकैत छी।मोबाइल \nफोन जमा कए हमसभ किनके आगू बढ़लहुँिक एकटा टेKपूबला सॱ से बोधगया घूमाबक  Nताव \nदेलक,२०० टाकामे। हमसभ मािन गेलहुँ आ ओिह टेKपूसँ आस- पासक वोध मंिदरसभ देखए \nिनकललहुँ। \nभूटान,ित{बत,चीन,बम,.ीलंका,िवयतनाम,थाइल¥ड,जापान,थाइलैDड आिद अनेको देश,बुक \nअनुयायी संगठन सभ अपन-अपन बुक मठ बनौने छिथ।ओिहमे भHय बुक  ितमा \nNथािपतअिछ।कैटा मंिदर तँ अcयंत शोभनीय थीक।मुदा बाहर ढाकक तीन पात।सड़क सभ \nखDडहर भए रहल अिछ।लगबे निह करत जे एतेक मुख Nथानमे घुिम रहल छी।आयक बात \nजे एतेक महcवक Nथानक एहन उपे[ा भेल अिछ ?टेKपोबला कात े-काते सभठाम घुमा-िफरा \nहमरासभकJ महाबोिध मंिदर लग उतािर देलक।मोबाइल पिहने जमा कए देने रिहऐक,तJ फोटो निह \nखीिच सकलहुँ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमहाबोिध मंिदरमे जाइत काल हाथक बैगक ज@च भेल।ओिहमे चाजर,हेडफोन \nछलैक।कतबो कहिलऐक जे ओकरासबकJ रहए दैक,मुदा निह मानलक,गेट पर असबारिसपाही \nअिड़ गेल।हािरकए दोबारा ई बNतुसभ जमा करए गेलहुँ।तकरबादे मंिदरक पिरसरमे  वेश भए \nसकलहुँ ।मंिदरक मुहथर लग एक गोटा नवका दसटकही,बीसटकही, नोटसभक गUडी बेसी पैसा \nलए कए िवदेशी सभके दैत देखलहुँ।आगा बढ़ला पर िवदेशी ती थयाeी सभक भरमार \nदेखाएल।आग*तुक वौसभक हेतु  साद िभ[ापाeमे देबाक ओिरआ न भए रहल छल।अ*दर मंिदर \nमे ठाम -ठाम िवदेशी वौसभ यान कए रहल छलाह।मंिदरमे अप ूव शित छल।एकटा गोर-नार \nिवदेशी मिहला सूतल वा यानNथ छलीह।लगैत छल जेना कोनो मुत पड़ल अिछ।गभगृहमे \nअपार शाि*त छल।अगल-बगलमेवौसभ माला फेिर रहल छलाह।ओिह ठाम दशनकए हमसभ \nआपस आिब गेलहुँ।मोबाइल छोड़ौलहुँ।फेर टेKपो पकड़लहुँ,आ आपस गया टीशन लग िNथत \nहोटलमे आिब गेलहुँ। \n ातःकाल िनcयकमसँ िनवृत भए महापाeजीकJ फोनलगाओल।हमरा उमीद चल जे ओ \nराितएमे आिब कए पंडाजी ओतए ठहरल हेताह,जेनािक पिहने कह ने रहिथ।मुदा ओ तँ Yेनेमे \nछलाह। \n\"जहनाबाद पहुँिच गेल छी।Yेन लेट भए गेलैक, निह तँ पहु ँिच गेल रिहतहुँ।दू घंटामे  \nआिब जाएब।िचंता निह करब।हम सभ समान लए कए आिब रहल छी। \" \nमहापाeजीकJ िवलंब होइत देिख दू-ितनबेर फोन केिलअिन। ओ तँ Yेनमे बैसल \nरहिथ,बेर-बेर कहिथ: \n“आब लगे अिछ।सभटा भए जेतैक।िचंता निह करब।दू िदनमे सभ टा काज भए \nजेतैक। \" \nआिखर ओ दूटा झोरामे समान सभ लए ९ बजे सोझे हमर होटल प हुँच गेलाह।मोन \nआ`Nत भेल जे आब काज भए जाएत।िनcयकमसँ िनवृतभए महापाeजी हमरासभक संगे पंडाजीक \nओतए िबदा भेलाह।पंडाजीक ओतए हेतु टेKपु कएल। सड़कपर उति र प@च िमनट पैरे चललाक \nबाद हुनकर घर आएल।मधुबनी,दिड़भंगा िजलाक लोकसभक इएह पंड ा छिथ,से ओ \nकहलाह।िनसान झंडापर माछक,दिड़भंगा महराजक देल।गलीक एक तर फ पुरना घर छैक,जे \nदिड़भंगा महाराज बनौने रहिथ। तकर ठीक सामने नव पा घर ब नल अिछ,जािह मे याeी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलोकिनक ठहरबाक इंतजाम अिछ।नीकसँ बनल ओ सुिवधापूण कोठर ीसभ अिछ।से देिख भेल जे \nएतहुँ रिह सकैत छलहुँ।मुदा मुय रNतासँ बहुत चलए पड़ैत  छैक,फेर ओही वातावरणमे िदन-\nराित रहू।होटलमे चिल गेलाक बाद एकटा नवीनताक अनुभव हो इत छल। \nसभसँ पिहने पंडाजीसँ आ^ा लेल गेल।तािह हेतु हुनकर पैर पूजल जाइत अिछ।िकछु \nसंकXप कएल जाइत अिछ,जे एतेक ने एतेक दान,दि[णा करब।तखन  ओ आशीवद दैत काज \nकरबाक Nवीकृित दैत छिथ।हमसभ आगा बढ़ैत छी।पंडाजी बएसमे हमरासँ बहुत छोट छलाह,तJ \nकनी कोनादिन लागल।बादमे महापाeजीकJ ई गBप कहिलअिन।कहलाह जे एिहठामक अिधकारी \nइएह िथकाह,िहनके चलत,आिद,आिद। \nपंडाजीसँ आ^ालए हमरा लोकिन फXगु नदीक कछारपर पहुँचैत छ ी।ओतए छोटसन \nमहादवक मंिदर छल।सामनेमे खािल Nथान देिख कम शु भेल।ि पDडदानहेतु हमर .ीमतीजी \nगोल- गोल िपDड बनौलिथजतेक पुरखासभ ^ात,अ^ात मोन पड़ैत गेलाह सभकJ लेल िपDडदान \nदेलहुँ।जतेक काल हम िपDडदान करैत रहलहुँ ततेक काल एकटा बुिढ़या आ दूटा छौड़ा िमिल \nओतए हXला करैत रहल।ओकरा लेल धिन-सन।ततेक हXला करैत गेल जे मंeो सूनब पराभव \nरहैत छल।महापाeजी कहलाह : \n“अिहसबपर यान निह िदऔक, काजमे लागल रहू।ई सभ एहीठामक  वासी छैक।“ \nिपDडदानक बाद िपDडकJ फXगु नदीमे पािन देिख कए फेखबाक हेतु हमर .ीमतीजी आगु \nबढ़लीह।कहल गेलिन जे फXगु नदी मे चलल एक-एक डेग आ`मेध य^क बरोबिर होइत \nआिछ।फXगु नदी तँ रेतसँ भरल अिछ।किह निह एकरा नदी िकएक  कहल जा रहल \nअिछ।कोनो समयमे भए सकैत हिछ ई नदी रहल होएत,मुदा आब त ँ िन®ाह रेतसँभरल \nअिछ।बहुत आगुगेलाक बाद किनक पािन छल जे बालुमे खिधआ क ए िनकलल छल,ओतिह िपDड \nफेिक ओ लौिट गेलीह।अगल-बगल ठाढ़ छौड़ासभ आओर ओ बुिढ़आ पै सा मगए लागल आ \nजाबत लेलक निह चुBप निह भेल।महापाeजी आपना छोिर ककरो पैसा देल जाए तािह हेतु तैयार \nनिह छलाह,मुदा कोनो उपाय निह छल,ओकरा सभके िकछु,िकछु दए जान छोरा हमसभ ओतएसँ \nआगु बिढ़ सकलहुँ। \nओिहठामसँ आगा जएबाक हेतु भिरिदनक बाNते २५० टाकामे एक टा टेKपू महापाeजी \nठीक केलाह।टेKपूबला बेस जोिसला आदमी छल।बीच-बीचमे  बे स मनोरंजक मु+ा बनाए तरह- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतरहक गBप-सBप करैत बढ़ैत रहल।कनीकालमे हमसभ  ेतिशला पर आिब गेल रही।ओतए पिहने \nघाटपर िपDडदान भेल।ओिहसँ सटल पोखिर कही,ताल कही ,जे कही,छल जे नकक दोसर प \nलगैत छल।ओिहमेसँ जललएिपDडदानहोएत से सोिचएक र±आ ठाढ़ भए गेल।खैर! जे करबाक \nछल से छल ।ओिहमे सँ जल आनल गेल।कतेको गोटे आस-पास  िप Dडदान करैत \nछलाह।हुनका Nथानीय लोकसभ पैसा लेल कोनो कम ब@की निह रखने छल।पाई निह देबै आ \nिपDडदान करब,भए निह सकैत अिछ।हमसभ जखनओतए िपDडदानकए लेलहुँ तँ एकटा बेस \nमजगूतगर,कारी भुसुंड लोक आिब पैसा देबाक आTह करए लागल जे महापाeजीकJ पिस निह \nरहिन।ओिहबातसँ ओ HयिIत महापाeजीकJ गिरआबएलागल,बात बढ़ए लागल,महापाeजी सेहो िकछु \nकहलिखन।ओहो चुBप निह रहल।महापाeजीक गा धेलक आ गरजए लागलः \n\"आब तूँ अिबअह झाजी!अिगलाबेर सँ टपए निह देबह।आिद, आि द। “ \nबातिबगड़ैत देिख हमसभ जXदीसँ ओकरा एकसए टाका दए जान छो ड़ौलहुँ।हमसभ तँ \nपिहनेसँ ओकरा पैसा देबए हेतु मोन बनौने रही,कारण ओकरा  दोसर सभक संगे फसादकरैत हम \nदेखैत रही मुदा महापाeजी रोकैत रहलाह,तकर फलो ओ भोगला ह।कनी-मनी धा-मुी तँ भेबे \nकेलिन।ओहो पाछा निह रहल रहिथ। \nतकरबाद हम सभ  ेत िशला िदस बढ़लहुँ। चािरसए सीढ़ी चढ़ए प ड़त,तािह हेतु पालकी \nसेहो उपलHधछल।दोसर िवकXप छल जे बीस सीढ़ीक बाद एकटा छोटसन Nथान छल।ओतए \nमहादेवक मंिदर सेहो बनल छल।ओतए कै गोटा िपDडदान करैत छल।महापाeजीक सलाहपर \nहमसभ दोसर िवकXप चुिन ओतिहँ िपDडदान करबाक िनणय कएल।जगह साफ चल।बैसबाक \nहेतु आसनी सेहो भेिट गेल।ओिहठामक पDडाजी सरलHयिIत बुझेलाह।चैनसँ िपDडदान \nभेल।किनके हिटकए एकटा पिरवारकJ हवन करैत देखलहुँ।महापाeजी कहलाह जे ओिह मिहलाकJ \n ेतबाधासँ मुिIत िदआबक हेतु होम भए रहल छल़ । \nिपDडकJ फेकबाक हेतु तएNथानपर पिहने सँ एकटा बंगाली अधबएसू लोक अपन बेटाक \nअकाल मृcयुक बाद ओकर फोटोके ओतए रािख िकछु- िकछु कए र हल छलाह।पDडाजी दूसए \nटाका देबाक आTह पर अड़ल छलाह,जेकर बाद ओिह मृतHयिIतकJ  ेतयोिनसँ मुिIत भए \nजएतेक।ओ अपन गरीबीक बारंबार हबाला दैत एकसए टाकासँ आगा  निह बढ़ रहल \nछलाह,अ*तमे डेढ़सए टाकामे बात तए बेल।मंe पिढ़ ओिह फोटो पर फूल चढ़ौलिथ।कतेक zूड़  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछल ओ दृय,की कहू? तकर बादे हमसभ ओतए िपDड रखलहुँ। टा का दए जXदीए ओतएसँ \nखसकलहुँ।लगेमे पीपड़क गाछक जड़मे बहुत रास मृत HयिIतसभक फोटो टगल \nछल।महापाeजी िचकरलाहः \n\"जXदी िबना पाछा तकने आगा िनकिल जाउ“। \nसएह कएल। ेतिशलासँ उतिर हमरा लोकिन नीचामे भोजनालयमे बैसलहुँ।महापाeजीकJ \nभूख लािग गेल छलिन ।ओ भोजन करताह।हमसभ राबरी खाएब। सभ गोटे चाह पीब।सेसभ \nिबचािर हमसभ ओतए बैसलहुँ।महापाeजी भिरपोख भोजन केलाह, फेर पावभिर खोआ सेहो \nदेलिखन।हमहुँसभ खोआ खेबामे पाछा निह रहलहुँ,कारण भूख जोर मािर रहल छल।भोजन तँ \nनिह कए सकैत छलहुँ कारण अखन आओर ठाम िपDडदान देबाक छल ।महापाeजीके गया \nमहाcKयपर एकटा पोथी िकनबाक हेतु एकटा बचा कतेक गोहरौ लक,मुदा ओ निह \nमानिथ।हािरकए ओ एकसएसँ दाम घटबैत-घतबैत बीसटका पर आिन  देलक ,तैओ ओ अपन \nबातपर अड़ल रहिथ। \n\"धुर,ई की लेब, बेकार थीक।\" \nअ*तमे हमरे दया आिब गेल आ हुनकासँ नुकाकए बीसटकामे गय ा महाcKय कीिन \nलेलहुँ।भोजन किरतिहँ महापाeजीकJ फुतO आिब गेल।हमसभ तुरंत टेKपूसँ रामिशलाक हेतु िवदा \nभए गेलहुँ।पिहने रामिशला घाटपर आ तकरबाद उपरमे बनल मंि दरमे िपणडदान भेल।तालाबक \nहालत पर निहए चच करी सएह नीक।उपर मंिदरपर किनके चढ़लाक  बाद िपDडदेबाक Nथान \nभेिट गेल आ ओतिहँ िप*डदान देल गेल। \nएकरबाद काकबिलकJ िपDड दैत हमसभ गोटे टीशन रोड िNथत होटल पहुँच \nगेलहुँ।महापाeजी संगमेछलाह।ओ जे समानसभ अनने रहिथ तकेर  गोट-गोटक दाम जोिड़ दए \nहुनकासँ ओिह िदनक हेतु छुी लेल।ओ पंडाजी ओिहठाम रहए ह ेतु चिल गेलाह।काि अंतमे \n³ा´ण भोजन हेतु पंडाजीकJ कहिलअिन।कहलजाइत अिछजे गयामे एकटा ³ा´ण भोजन \nकरेलापर एक हजारक फल होइत आिछ।हम एगारहटा³ा´ण भोजनक HयवNता करबाक भार \nहुनका देलहुँ,तकर खच  ात भेने हम हुनका देिलअिन।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n ेतिशला लगकहोटलमे जे खोआ खेने रही,से डेरा अएलाक बाद  रंग देखबए \nलागल।ताबरतोर  पेट झड़ए लागल।संगमे दबाइ छल,से खेलहुँ।क हुनाक मामला \nसKहरल।िदनभिरक धमाचौकड़ीक बाद आब आराम जरी छल,से कएल।  \n ातभेने हमसभ िव$णुपाद मंिदर िवदा भेलहुँ। महापाeजी ओत ए पिहने पहुँिच गेल रहिथ। \n“पिहने घाटपर िपDड पड़त, तकर बादे िव$णुपाद मंिदरमे” । \nमहापाeजी बजलाह।हमसभ ओतए पहुँचलहुँ। पोखिरक कातमे बैि स िपDडदानक काज \nशु भेल।एक-दूटा युवक ओतए ठाढ़ रहिथ।जहन पोखिरमे िपDड फेिक हमसभ जेबाक हेतु \nउठलहुँ िक ओ तीन गोटे भए गेल रहिथ आ पैसाक मग भेल। \n” ओकरासभकJ िकछु निह देबाक छैक\" \nमहापाeजी कहैत रहलाह।से सुिन ओ सभ हुनका गिरआबए लागल, मािर करए पर उता \nभए गेल।महापाeजी सेहो गरमाए लगलाह।तावत एकटा Iयो Nथान ीय HयिIत अएलाह।ओ \nहमरासभकJ ओतएसँ घसकबामे मदित केलाह।ओ युवकसभ महापाeकJ गािढ़ पढ़ैत रहल। \nतकरबाद पैरे-पैरे हमसभ िव$णुपाद मंिदर पहुँचलहुँ।ओतए ब ेस गहमा-गहमी छल।बड़काटा \nमंिदर,ततबे पैघ ओकर  ागण।िनचा उतरब तँ बालुसँ भड़ल फXगु  नदी।बालुए-बालुए हमसभ \nफXगु नदीकJ टिप गेलहुँ।ओकर दोसर छोड़पर सीताकुंड थीक।कहबी छैक जे भगवान राम अपन \nिपता दसरथके िपंडदान हेतु ओतिह आएल रहिथ।िपDडदानक चीज-वNतुक ओिरआओन हेतु गेल \nरहिथ िक सीताजी मंeपिढ़ दसरथकJ बजा लेलिखन।सीताजी की किरतिथ?कहलिखन जे राम तँ \nिपDडदानक चीज-वNतुक ओिरआओन हेतु गेल छिथ।मुदा दसरथ कहलिखन जे आबतँ हम आिब \nगेल छी।तखन सीताजी Nवयं बालुएसँ िपDडदान केलीह।ओिहठाम सीताजीक नाम पर छोटसन \nमंिदर अिछ जािहमे दसरथक हाथ बनल अिछ।फXगु नदीमे ओिहठाम  कैगोटे िपDडदानकरैत \nरहिथ।ओतए दूटा पंिडतमे दि[णा हेतु झगड़ा होइत रहलिन।हमस भ िपDडदानमे लागल \nरहलहुँ।महापाeजी हमर .ीमतीजीकJ चीज-वNतु,गहना,टाका दान करबाक हेतु  िरत केलाह।से \nसबयथासाय भेलिन।हुनकर कहबाक िहसाबे हमसभ समान सभ लए गेल रही।िप*डदानक बाद \nउपर मंिदरमे दशनकए ,िपDड चढ़ाए हमसभ फेर बालुए- बालुए िव$णुपाद मंिदर लग पहुँच गेलहुँ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nफXगु नदीमे पािन निह अिछ।मुदा जँतीन-चािर हाथ गहीँर क एल जाए तँ पािन भेिट \nजाइत छैक।तेहन कूप दू-तीन ठाम बनाओल देखाएल।यe-तe लोक सभ िपDडदान करैत \nछलाह।उपर अएलाक बाद महापाeजीकJ चाहक तलब अएलिन।चाह आनए हमसभ उपर \nगेलहुँ।ताबते एकटा मुदके\"राम नाम सcय है\"  कहैत लोकस भ ओिहठाम रखलक।िकछु िवध-\nिवधान सभ केलक।तकरबाद ओकरा अि*तम संNकार हेतु फXगुक कछारपर लएगेल।हमसभचाह \nिपबैत ई सभ देखैत रहलहुँ।तकरबाद एक कप चाह महापाeजीक हेतु अनलहुँ।चाह पीिव ओ \nटनगर भेलाह।हमसभ आगाक काज हेतु िव$णुपाद मंिदरमे  पहुँ चलहुँ। \nिव$णुपाद मंिदरमे  देशक िविभ भागसँ तीथयाeीसभ आएल रह िथ।करीब पचास गोटे तँ \nआंµ  देशक रहिथ।ओिहना बहुत रास वंगालीसभ सेहो देखेलाह।स भ गोटे िपDडदानमे लागल \nरहिथ।Nथानीय पंडा जोर-सोरसँ मंe पढ़बएमे लागल रहिथ।आंµासँ आएल तीथयाeीसभ बहुत \nअनुशािसत रहिथ।मंिदरमे ओकर ार पर ठाढ़भए बड़ीकाल हुनका सभके मंिदरक पंडाजी मंe \nपढ़बैत रहलिन,ओसभ पढ़ैत रहलाह।तकरबाद सभ दस-दस टका दैत गेलाहआ पंडाजी बेरा-बेरी \nसभकJ मंिदरमे  वेश करबैत रहलाह।िबना टाका देने एो गोटे अ*दर निह जा सकैत छल।ओ \nमंिदरक मुहथर छेकने ठाढ़ छलाह।ओिहठाम ततेक हXला होइत रह ल जे हमरा महापाeजीक \nकहल मंeसभ सुनबामे आ सुिन बजबामे बहुत िदितहोइत रहलकह ुना-कहुना कए िपDडदान \nसमाBत भेल। \n“मंिदर बंद भए जाएत, जXदी क।\" \nमहापाeजी बारंबार चेताविथ।हमसभ धरफराइतमंिदरक गभगृहमे पहुँचलहुँ।मंिदरक \nगभगृहमे बहुत लोक छल।अ*दर जाएब,आ मुितलग जाएब पराभव  छल।कहुना कए ठेलमठेला \nकरैत ओतए पहुँचलहुँ।ओिहठाम एकटा पंडाजी पिहनेसँ एकगोटे सँ पैसा लए झंझट कए रहल \nछलाह।ओकरासँ जखन बात फिरछाएल तखन हमरा पर यान गेलिन। ओ पॴड चढ़एबाक हमर \n यासपर हुंकार भरैत महापाeपर िबगड़लाह। \n“एतए तोहर निह चलतह।ई हमर जगह अिछ। “ \nओ पैसा तए करए चाहैत छलाह,महापाe िकछु मामुली रकमदेबा क हेतु कहैत छलाह।एिह \nबातसँ ओ बहुत तामसमे छलाह िक कोनो दोसर जजमानक फोन आि ब गेल,ओ एकदमसँ फोन \nकरैत बाहरभगलाह,कारण ओिहठाम ततेक हXला होइत रहैक जे ि कछु निह सुनाइ पिड़ रहल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछल।बाहर मंिदरक गेटपर ओ गBप करैत रहलाह आ हमसभ िपंड चढ़ाए ओतएसँ,हुनका \nसामनेसँ,िनकिल गेलहुँ।हुनका िकछु निह हाथ लागल।ओिहठाम सँ हमसभ दि[णाि¶नपद \nपहुँचलहुँ।ओतए िपंडदान दए हमसभ वैतरणी पहुँचलहुँ।ओिहठा मक पोखिर आने पोखिरसभ जेना \nनक लगैत छल।ओतहुँ ओिहनािपंडदान भेल। सभसँ अ*तमे िपंडदा न भेल अ[यवटपर। \nअ[यबटपरबैिस पैघ बरक गाछ अिछ।ओिह गाछक जिड़मे बहुतरास लालडोरा,पीअर \nकपड़ा,सभक गJठी कएल अिछ।ओिह गाछक छाहिरमे हम िपDडदान केलहुँ।िपDडकJ गाछक जिड़मे \nफेिक ओिहठामसँ िबदा भेलहु।पंडाजीके पिहने फोनकए देने र िहअिन जे आब हमसभ घंटाभिरमे \nपहुँिचरहल छी।ओिहठामसँ हमसभ मंगला भगवतीक दशन कएल।मंगल ा भगवतीक दशनकए बाहर \nिनकलल रही की बहुत रास भीखमंगासभ पैसा मगए लागल।हम िक छु दसटिकआ िनकािल देबए \nलगिलऐक।एतबेमे िभखमंगाक पथार लािग गेल।एक डेग आगा बढ़ब मोसिकल भए रहल \nछल।किनक आगा बढी आ जोरसँ िकछु टाका फेिक िदऐक जािहसँ फेर किनक आगा बढी। \nबहुत मोसिकलसँ टेKपूधिर पहुँच सकलहुँ। तैओ ओ सभ घेरने  छल।फेर जूमाकए िकछु \nदसटकही एिह िहसाबसँ फेकलहुँ जािहसँ टाका लुझबाक चरमे  ओसभ कनी फटकी होमए आ \nटेKपू आगा बिढ़ सकए।टेKपू आगा बढ़ैत अिछ,तथािप िकछुवचा  बहुत दूर धिर पछोड़ धेने अिछ \n: \n\"बाबा !हमरा िकछु निह भेल। “ \nफेर िकछु टाका िनकालैत छी,ओकरासभकJ िकछु- िकछु कए दैत िछऐक।ताबे टेKपूबला \nआगा बिढ़ गेल।तकरबाद ठोकले पंडाजीक ओतए पहुँचलहुँ।भिरिद न मंe पढैत,पढैत मुँहमे सपटी \nलगैत छल।भूख से लािग गेल छल।मुदा अखन एकटा महcवपूण  करण ब@चल छल।तकरा पुरा \nकरबाक हेतु हमसभ पंडाजीक ओतए पहुँिच गेल रही। \nपंडाजीक ओतए पहुँचैत छी।ओिहठाम पिहनेसँ सभटा इंतजाम भेल  अिछ।सजादानक \nहेतु सभटा बNतु एकटा कोठरीमे राखल अिछ।पंडाजी अपने एिह  काजक हेतु अबैत छिथ।हम \nपिहने गछल टाका देबाक गBप दोहरबैत छी।तकरबाद सजा दान कएल गेल।एिहठाम एकटा \nगBप कहब जरी बुझा रहल अिछ जे सभ समानकJ एकिहबेरमेमंe पिढ़ दान कए देल \nगेल।.ामे एक-एक बNतुक हेतु अलग-अलग मंe पढ़ाओल जाइत छल ।ओ बहुत .मसाय एवम् \nउबाउ तरीका छल।सजा दानकबाद पंडाजी कहला जे गयामे एकटा  ³ाहमण आनठामक एक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहजारक बरोबिर फलदायी होइत अिछ,से कहू कतेक ³ाहमणक भोज न हेतु दान करब।एकटा \n³ाहमण हेतु यथोिचत टाका अलगसँ गछिलअिन।अ*तमे फूलक माल ासँ हमर दूनू HयिIतक हाथ \nबा*हैत कहलाह जे एकर तोड़ाइ हेतु िकछु अलगसँ किहऔक,सेह ो गछिलऐक,तखने ओिहठामक \nिवधसभ पूरा भेल।हुनका  णाम कए चैनसँ बैसलहुँ।पDडाजीक ओिहठाम आग*तुकसभक बहुत \nनीकसँ िहसाब राखल जाइत अिछ।सभक नाम-गाम,पता,गया अएबाक  ितिथ िलखल जाइत \nअिछ।गाम-गामक अलग-अलग पृ_ अिछ।हमरा गाम पिछला सए सालम े गया गेिनहारक सूची ओ \nदेखेलाह।बहुत नीक लागल।ओिहमे अपन गामक कतेको गोटेक ना म देखल।ई अपना-आपमे \nएकटा इितहास  छल। \nताबत ³ाहमणसभ आिब गेल छलाह।पंडाजी कहलाह जे संयोग नीक अ िछजे एगारहटा \n³ाहमण पुिर गेल अ*यथा एिहठाम से किठन रहैत अिछ।भोजनक सामTी तैयार छल।भिरपोख \n³ाहमणसभ भोजन केलाह।तकरबाद सभ गोटेकJ िकछुकए दि[णा दे ल गेल।एिह  कारे गयामे \nिपणडदानक कायzम िविधवत संप भेल।पंडाजी के गछल टाका दे लहुँ।³ाहमण भोजनमे भेल \nखचक िहसाब भेल,से गोट-गोट कए चुकता केलहुँ।महापाeजीक J दि[णा देलहुँ।हुनकर आपसीक \nहेतु याeा Hयय अलगसँ देलहुँ। ओसभ  श देखेलाह। \nमोनमे एकटा बरका संतोख भेल।मूलतः माताक Nवगवाससँ Hयाकुल हृदयकJ किन शाि*त \nभेटल। ेतिशलापर जखन तरह -तरहसँ मातृ ऋणसँ उिरनहेबाक ह ेतु िपDडदानदेल जाइत छलतँ \nकानबाक मोन भए रहल छल।की कोनो िपDडदानसँ माताक ऋणसँ उिरन भए सकैत छी ?निह \nभए सकैत छी।तथािप ई अपन धमक िवधान छैक।गयामे िपणडदान सँ पूवजक आcमा मुIत भए \nजाइत छिथ।एिह िव`ास ओ .ासँ हम ओतए गेल रही आ दू िदन धिर ठाम-ठामघुिम-घुिम \nिपDडदान करैत रहलहुँ। ाथना करैत रहलहुँ जे माता सिहत हमर सभ पूवजक आcमाकJ मुिIत \nहोिन। \nअपन धममे आNथा रखिनहार िव` भिरसँ लोकसभ एतए िपDडदान करए अबैत \nछिथ।मुदा ओिहठामक HयवNथा खासकए पोखिरसभक खाNता हाल देिख कए िनराशा होइत \nछैक।अ*तर$Yीय महcवक एिह Nथानकउिचत देख-भाल निह भए रहल अिछ।ओहुसँ िच*ताक \nबात थीक सबठाम पैसाक वचNव।जे से पैसाक खाितर तंग करैत  अिछ।शुसँ अ*तधिर ई \nसमNया बनल रहल।एकर की समाधान होएत?एतबा जरी लगैत अिछ  जे शाि*तपूण महौलमे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलोक .ापूवक अपन पूवजक आराधना कए सकिथ,से HयवNथा होइक।मुदा िबलािड़क गरामे \nघDटी बा*हत के?? \n \n \n \nरबी*+ नारायण िम.  \nM:9968502767   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nलेखक पिरचय \n \nनाम  :रबी*+ नारायण िम.  \nिपताक नाम :NवगOय सूय नारायण िम.  \nमाताक नाम :NवगOया दयाकाशी देवी \nबएस  : ६५ बख \nपैतृक Tाम  : अड़ेर डीह \nमातृक  : िसि*घआ Uयोढ़ी \nवृित  : योजना आयोगक उप सिचवक पदसँ सेवा िनवृW भेलाक बाद वतम ानमे िदXलीमे Nपेशल मेYोपोिलटन \nमिजNYेट \nिश[ा : च*+धारी िमिथला महािव\\ालयसँ बी.एस -सी .भौितकीिव^ानमे  ित_ा: िदXली िव`िव\\ालयसँ िविध \nNनातक \n कािशत कृित :१.‘भोरसँ स@झ धिर’ (आcम कथा), २.‘ संगवश’(िनवंध),३ .‘Nवग एतिह अिछ’(याeा  संग), \n४.‘फसाद’ )कथा संTह (  \n \nसKपक :फोन ०१२० २३४३५६३ \nइमेल :mishrarn@gmail.com \n{लोग :mishrarn.blogspot.com \nएमजोन क लेखक पृ_   :  \n(Author Page URL)amazon.com/author/rnmishra \n \nपता:   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nHouse No: C 42, NSG SAS Ltd, Black Cat Enclave  \nPocket No: 6 Builders Area Greater Noida  \nDistrict: Gautam Buddha Nagar  \nUP: 201315 \n \n \n \n \n५ \nगाममे हैजा \n \nकै बेर जखन असगरमे रहैत छी तँ मोन गाम पहुँच जाइत अिछ  । ओना बूझल जाए तँ पिछला \nिछआिलस सालसँ हमसभ गामसँ नौकरी करबाक zममे बाहरे रहैत  छी । किहओ -काल गाहे -बगाहे गाम \nगेलहुँ । शुमे बेसी काल जाइत रही । जॱ-जॱ समय िबतैत गेल ,गाम जएबाक zम मिम पड़ैत गेल । \nमुदा कैटा बीतल घटनासभ अखनो मोनमे ओिहना घुमैत रहैत अ िछ जेना िक ओ एखने भेल हो ।ओहने \nघटनासभमे सँ एकटा अिछ गाममे हैजा होएब । हम सभ जखन इस कुिलआ िव\\ाथO रही ,बात तखनेक अिछ \n। ओिहसमयमेइलाजक तेहन सुिवधा निह रहैक । {लाकक तरफसँ बड़का सुइआ जँ दए देल गेल तँ बुझू \nजे एतWहभए गेल । कै बेर ओ सुइआसभ सामुदाियक के*+ वा क ोनो तेहने सावजिनक Nथानसभमे \nिछड़आइत राखल रहैत छल । बेस नमगर होइत छल ओ सुई । जँ ग ाम-घरमे हैजा फैिल गेल तँ सरकारी \nलोकसभ गामक चर लगिबतिथ आ सुइआ देबाक कायzमहोइत। किह  निह ओिहसँ की  भाव होइक?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपिहनेगाम-घरमेहैजाहोइतेरहैतछल।ईिबमारीबहुततेजीसँसॱसेपसिरजाइतछल।एकर कोनोसटीक इलाजनिह \nरहैक।डाIटरीसुिवधानदारदछल।बहुतभेलतँलगपासककोनोझोलाछाप डाIटरबजाओलजाइतछलाहआरोगीकJपािनछढ़ाओ \nलजाइतछल।किहनिहओिहपािनमेकीसभरहैतछल?िकओ-\nिकओठीकोभएजाइतछल।सभभगवानेकभरोसेचलैतछल।हमजखननेारहीतँहमरागाममेदूबेरहैजािबमारीभेलछल।सॱसेगाम \nमेहड़िबड़रोमिचगेलरहए।ओिहसमयमेएमबीबीएसडाIटरहमरा \nगाममेनिहछल।धकजरीसँएकटाएलएमपीडाIटरबजाओलजािथ।िरIसापरछ ढ़लहाथमेछोटसनबैगआदेहपरलटकैतआलाक \nसमगजखनओककरोओिहठामअिबतिथतँलगपासकलोकइएहअनुमानकरैतछलजेककरोआब-\nतबहेतैक।तिहनाजँमधुबनीबाटाचौकपरसँसड़ल,सुखाएलसमतोलाआिनकएजॱकोनोHयिIतकJदेलगेलिनतँलोकइएहबूझएजेअं\nितमेहालतहेतिन।आजँमधुबनीकसमतोलाकसंगेधकजरीकआलाबलाडाIटरसेहो \nबजाओलगेलाहतँबुझूजेजिXदएिटकटकटत। \nधकजरीसँएलएमपीडाIटरकआएबतँबड़काबातहोइतछलैक।ओनाछोट-\nमोटरोगकहेतुिकंवासुइआदेबाकहेतुगामकलगीचमेरहिनहारबंगालीडाIटरअबैतछलाह।बंगालीडाIटरलगएकटासाइिकलरहै\nतछलिनजेफटिकए-सँिटपो-\nिटपोकरैतरहैतछल।बंगालीजक@ओमैिथिलओबजैतछलाह।किहओकालहाटपरहमहुनकाचीलमकसोटालगबैतसेहोदेिखअिन \n।जेहोइकमुदाएकटाडाIटरकपमेहुनकालग-पासमेलोकजनैतछल,मानैतछल। \nगामेकNवगOयकुमारचं+डाIटरसेहोबजाओलजाइतछलाह।हुनकरअड़ेरहाटपरदबाइकदोकानसेहोछलिनजेआबहुन \nकरपुeआहमरइसकुिलआसंगीहिरहरजीचलबैतछिथ।NवगOयकुमारचंदकJगाममेबहुतइजितरहिन।लोकहुनकाआदरपूवक \nHयवहारकरैतछल।कैबेरहमरमाएदुिखतभएजाइतछलीहतँओअबैतछलाह।हुनकरदेलदबाइसँओठीकभएजाइतछलीह।हमरा\nमोनपड़ैतअिछजेएकबेरहमरमोनखरापरहए।हुनकेसँदबाइलेनेरही।कतबोकहिलअिनओदबाइकदामनिहलेलाह।कहलाह-\" \n“अह@िव\\ाथOछी, मोनसँ पढ़ू, इएह हमरदामभेल।\"  \nबाह! कतेकउदारसोचकलोकछलाहओ! \nओसभगाममेरोगीसभकJसुइआदेिथनतँलगैकजेनाकतेकभारीइलाज \nभएगेलैक।सुइआकJNपीरीटसँधोदेलजाइकआएकिहटािसिरंजकिहनिहकतेकगोटेकJघोपलजाइक।आबकसमयम¨तँलोकहाक \nरोसकरएलागैत।कहैतजेएिहतरहकसुइआसँबहुतराससंzामकरोगभएजाएत।मुदातािहसमयकबातरहैक।भएसकैतअिछजे\nलोककखूनबेसीशुरहलहोइकआकीमहजसंयोगेछल।एहनसुइआलगेलाकबादिकओमरलवादुिखतभएगेलसेकिहओसुनबामेन \nिहआएल।तJओठीकेचिलरहलछल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगाममेपिहलबेरहैजाभेलरहएतँबहुतछोटरही।कैगोटाकJपकड़लकैक। \nओिहबेरहमरमाएकेसेहोहैजाभएगेलरहैक।बाबूजीकैबेरडाIटरकेबजाबिथ।धकजरीबलाडाIटरपािनचढ़ओनेरहिथ।हमरबा\nबा(NवगOय.ीशरणिम.)  बहुतदुखीरहिथ।कैबेरआङनआिबकएमाएकहाल-\nचाललेिथ।पिरवारमेसभबहुतिचंिततरहिथ।रछभेलजेओठीकभएगेलीह।मुदाओिहबेरसभसँजेदुखदघटनाभेलसेछलएकटा\nअcयंतसुंदरयुवककहैजासँमृcयुहोएब।हुनकरिपताकओएकलौतापुeछलाह।देखबामेगौरवण,नमगर-\nपोरगरआआकषकHयिIतcव।हुनकरहालेमेिवआहभेलछल,िरागमनोनिहभेलरहए।िकछुिदनपूवगाममेनवाहभेलरहैक।नवाह \nकसमािBतबेलाकबादभगवानकJसॱसेगाओँघुमाओलगेलरहैक।तािहसंगेआुगए-आगुओहोरहिथ।िखल-िखलहँसैत,गोर-\nनारहुनकाहमदेखनेरहीजेअखनहुँओिहनामोनपड़ैतअिछ।दुभ¶यवश,ओहैजाकचपेटमेआिबगेलाह।एिहसँहुनकरिपता(िजनका\nसभशमजीकहैतछल)सभिदनहेतुअनाथभएगेलाह।तकरबादहमकिहओहुनकाहँसैतनिहदेखिलअिन। \nजखनकखनोहमराओघटनामोनपड़ैतअिछ,हमबहुतदुखीभएजाइतछी।शमजीिवानHयिIतछलाह।काशीसँसंNकृत \nपढ़नेरहिथ।बहुतिवनÍNवभावकछलाह।सॱसेदेबालपरलाल-\nलालआखरमेसंNकृतकलोकसभिलखनेरहैतछलाह।गाममेककरोिदनतकेबाकहोइकतँहुनकालगजािथ।हमहुकैबेरहुनकाओ \nिहठामिदनतकेबाकहेतुजाइतछलहुँ।भगवानकपरमभIतआबहुतिन_ावा नलोकछलाह।तथािपएहनबÎहुनकापरिकएकखस \nलसेनिहकही?एकिहसाबेओपिरवारसभिदनहेतुशािपतरिहगेल। \nगाममेहैजाकदोसरघटनाभेलछलसन्१९६८ईमे।हमओिहसमयमेआर.के.कालेज,मधुबनीमे ी.-\nसाइंसमेपढ़ैतरही।गामसँलोकसभमासकरएिसमिरआगेलरहिथ।ओतिहहैजाफैलगेलरहए।हमरगामकएकटामिहलाकJहैजाप \nिट \nगेलिन।ओओहीहालतमेगामआिबगेलीह।तकरबादतँगाममेकैगोटेकJहैजाभेलैक।नवकापोखिरपरबसलपिरवारमेसँएकगोटेकJ\nसेहोहैजाभेलिन।सॱसेगाममेहरकंपमिचगेलछल।सभसँिदतएिहबातलएकएरहैकजेउिचतइलाजगाममेउपलHधनिहरहैक।ब \nहुततँपािनचढ़ादेलजाइक।लोकसभअपनाभागेजीबए,मरए।सरकारकिदससँएतबेहोइकजेसभकJनमकासुइआलगादेलजाइक \n। \nओिहबेरकहैजामेहमरिपितऔतभाएजीवछभाइ(NवगOयजीवनाथिम.)केसेहोहैजाभएगेलिन।हमराओिहनामोनपढ़ैतअ \nिछजेतीन-चािरबजेराितएमेबचाकाका(NवगOयउदयका*तिम.) हमरबाबूजीकJउठओनेरहिथ।हमिरिनसेहो \nटुिटगेलरहए।छिठपाविनकखरनाओहीिदनभेलरहए।बाबूजीतुरंतेिरIसासँधकजरीबलाडाIटरकJबजाअननेरहिथ।हुनकापा\nिनचढ़ाओलगेल।मुदाहुनकाकोनोफैदानिहहोअए।ओडाIटरकैबेरअएलि थ-\nगेलिथ।पािनचढ़ाकएचिलजािथ।अंतमेदोसरिदनभोरेसेहोओआएलरहिथ।मुदाथोड़बेकालकबादहुनकरदेहतभएगेल।तकर \nबादजेदृ$यभेलतकरवणनकरबकिठनकाजिथक।हमरिपWी(बचाकाका)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआकाकीकहालतबेहालरहए।हुनकरओएकमाeसंतानरहिथ।िबआह \nभएगेलरहिन।तकरसालभिरकभीतरेईदुघटनाभएगेलरहए।छिठकभोरकाअघहेबाकरहैक।ओमहरकलममेगाछकाटलजाइत \nरहए।बड़कीकलममेहुनकासंNकारदेलगेल।वचाकाकाअिड़गेलिखनजे \nआिगओएहदेताह।सोचलजासकैतअिछजेहुनकापरकतेकभारीबÎखसल।एकटापिरवारसभिदनकहेतुनभएगेल। \nजीवछभाइछ:हाथकबेसकरगरजवानछलाह।दुिखतहोएबासँएकस@झपिहनेअखारापरHयायामकेनेछलाह।स@झमेहम \nहुनवकापोखिरपरहुनासंगेरही।ओिहठामसेहोएकगोटेकJहैजाभएगेलरहिन।भोरहोइतेओएनाहेजाकचपेटमेपिड़जेताहसेनिहसो\nिचसकैतछलहुँ।मुदासएहभेल।हमरकाकीभिरराितभगवतीकलगआिबकएछातीिपटैतरिहगेलीह।िकछुसुनबाइनिहभेलिन।हु\nनकरएकमाeसंतानभोरहोइतेएिहदुिनआसँचिल गेलिथ \n।बहुतभारीअ*यायभेल।एिहघटनाकपचाससालभएगेलमुदाअखनहुहमओिहबारेमेसोचैतछीतँसोिचतेरिहजाइतछी।कैबेरहोइ \nतअिछजेहुनकादरभंगालएजेबाकचाहैतछल।ओतएसाइतहुनकरजानबँिचजइतिन।किहनिहसे यासिकएकनिहभेल?भएसकै\nतअिछजेओतेकजागकतानिहरहैकवाकीभेलेकसेनिहकिहमुदापिरणामबहुतदुखदभेल। \nएिहघटनाकबादहमरकाकाआकाकीदुनूगोटेकदुखकअंतनिहछल।सॱसेगामभKमपिड़रहलछल।कतेकोगोटेआिब-\nआिबसंवेदना कटकरैतरहलाह।हमराअखनोकाकाजीकओवेसुधपड़लदृ$यमोनपड़ैतरहैतअिछ।दुखआसंतापसँओततेकपरे\nसानरहिथजेलोढ़ालएमकानकJढ़ाहएलागिथ।सबगुKमछल।काकाजीअयािcमक वृितकलोकछलाह।बादमेओकैबेरतीथटन \nपड़चिलगेलाह।zमशःभगवान मेलीनभएगेलाह।अपनेदरबाजापरहनुमानजीकछोटसनमंिदरबनओलिथआिदन-\nराितहुनकेचाकरीमेलागलरहिथ।एिहसँहुनकरमोनzमशःशतभेल।मुदाकाकीतँओिहनािवि[Bतेरिहगेलीह।ओकरबादकिहओ \nफेरसामा*यनिहभएसकलीह।आबओसभएिहदुिनआमेनिहछिथ।आशाकरैतछी,हुनकासभकआcमाकJभगवानअपनशरणदेनेहे\nिथन। \nगाममेभेलहैजाकआzमणसभिदनकहेतुएकटासंतापछोिड़गेल।दूटापिरवारसभिदनकहेतुबबदभएगेल।दूटानविववा\nिहताआजीवनवैधHयकदंशभोगैतरहलीह।हुनकालोकिनकसमNतपिरवारहाकरोसकरैतरिहगेल।मुदाईतँिवधाताकडगछल। \nकेकीकरैत?सभिववशछल।आइओओिहघटनासभकNमरणसँमोनमेआपारकभएजाइतअिछ।तखनतँजीवनछैक,कतहुिक \nछुघटनासँवशीभूतभएठहिरनिहजाइतअिछ \n,चिलतेरहैतअिछ।कालचzआगाबिढ़तेअिछ,बिढ़तेरहत।िचिकcसािव^ानकिवकासओउपलHधताककारणआशाकरैतछीजे\nआबएहनघटनानिहघटत। \n६ \nडॉ. जयका* त िम. (संNमरण)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \nसन् १९७८ इN वीक जनवरी मासमे िदX लीसँ Nथानतरण भए हम इ लाहाबाद गेल रही। ओिह समय \n थम बेर डॉ . जयका* त  िम.जी सँ हुनकर तीरभूिI त ,  सर पीसी वनजO  रोड िN थ त घरमे भJट भेल। िबना \nकोनो पूव पिरचय रिहतहुँ ओ सभकाज छोिड़ हमरासँ भJट केलाह। एकटा मैिथलकJ हमर डेरा तकबाक हेतु \nकहलिखन। ओतिहसँ हमर हुनका संग पिरचय ओ सK प कक zम  ारंभ भेल जे अ* त  धिर चलैत \nरहल।  जखन -कखनो हम हुनकर डेरापर जाइतँ ओ सभकाज छोिड़ हमरासँ अc य* त  अपनc व  भावसँ गBप \nकरिथ। अपनेटा निह ,  अिपतु हुनक पी,  ओ संगे रहिनहार पिरवारक अ* य  लोकिन सभ सेहो ओिहना गBप -\nसB प मे संग देिथ। जलखै,  चाह ,  पान तँ हेबे करइ।  ओही zममे कतेको गणमा* य  मैिथल लोकिनसँ हुनकर \nडेरापर भJट भेल। हुनकर अ य यन ,  अ यापन ,  लेखन सबहक अवलोकन करबाक अÐुत अवसर भेटल। \nकए िदन हुनका संगे इलाहाबाद िव`िव\\ालयक अंTेजी िवभाग गेलहुँ,  जािहठाम ओ अंTेजी िवभागक अ य [क \nपदपर कायरत छलाह।   \nइलाहाबादमे रहिनहार मैिथल समाज डॉ . जयका* त  िम.सँ पूण पिरिचत छलाह। अिधकश मैिथल \nसभसँ हुनकर HयिIतगत सK प क छलिन।  c येक साल िव\\ापित समारोह मनाओल जाइत छल। डॉI ट र \nजयका* त  िम. ओिहमे अव य मेव रहैत छलाह। हुनकर डेरापर िनर* त र मैिथलीक िवकास केना हो,  तकर \nचच होइत रहैत छल। ओ सिदखन बाजिथ -  \n“मैिथलीमे िलखल क। मैिथलीक हेतु काज क। ”  \nसंगे मैिथलीक हेतु कएल गेल अपन अनवरत संघषक चच सेहो  होइत ,  जािहसँ मैिथली िवकास \nयाeाक सा[ात अनुभव होइत छल।   \nमैिथली भाषाकJ िबहार लोक सेवा आयोगमे हटा देल गेल रहइ। तकरा पुन च  आपस अनबामे, \nमैिथलीकJ ब चा सबहक िश[ाक अिनवाय मा य म बनेबाक हेतु ओ किह निह ,  कतेको बष संघष करैत \nरहलाह आ अ* त तोगc वा अपन  यासमे सफल रहलाह। मैिथलीक िवकास हेतु ओ गाम -गाम घुमैत रहलाह। \nततबे निह ,  जतए कतहु मैिथलीक चच होइ त आिक कोनो कायzम होइत तँ ओिहमे डॉ . जयका* त  िम.जी \nअबN से भाग लेिथ।   \nआयु बढ़लासँ नाना  कारक N वाN Ñ य  सK ब * धी समN या रहैत छलिन। हुनका कतेको साल पूव पेसमेकर \nलागल छल तथािप जँ कतहु मैिथलीक कायzममे हुनका बजाओल जाइत ,  तँ ओ अवय जािथ। पिरवा रक \nलोक िचि* त त भए जाइत छलिखन।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएकबेर हम इलाहाबादसँ पटना जाइत रही। N लीपरमे हमर आर[ण छल। डॉI ट र जयका* त  िम.जी कJ \nदेखलहुँ। ओिहना ठाढ़ ,  िबना सीटेक याeा कए रहल छलाह। बहुत आTह केलापर ओ हमर सीट लेबाक \nहेतु तैयार भेलाह। कहिथ जे ओ अिहना चिल जेताह। ई छल  हुनकर उc साह- मैिथली कायzमे भाग \nलेबाक। ओिह िदन पटनामे कोनो मैिथली कायzममे भाग लेबा क हेतु जाइत छलाह।   \nडॉ . जयका* त  िम.जीक भाषा ओ  Hयवहारमे अÐुत मधुरता छल। कखनो निह लगैत जे एतेक पैघ \nिवानसँ गBप कए रहल छी। जे जेहने N त रक लोक रहैत ,  तेकरा संग तेहने भए गBप किरतिथ , पूरा Ò यान \nदेिथ , घरक सदN य  जक@ ओकर पूण N वागत करिथ।   \nघरक  थम तलपर हुनकर पुN त कालय छल। ओिहमे बैस कए ओ अ य यन ,  लेखन करैत रहैत \nछलाह। इलाहाबादसँ एकटा लघुकायमैिथली पिeकाक सK पादन सेहो करै छलाह। हुनकर नाित ,  भाितज सभ \nओिह पिe काक मैिथल लोकिनमे िवतरणक HयवNथा करिथ। किहओ कालहमरो ओिह काजमे ओ लगा लैत \nछलाह।   \nमाघ मासमे  यागमे संगमतर पर ओ सपिरवार मास करैत छलाह।  िमिथलाक  िस माछबला झD डा \nमैिथल पD डा सबहक पिहचान अिछ। ओिह झD डाकJ देिख कए जयका* त  बाबू डेराक ठेकान लािग जाइत \nछल।   \nिदXली चिल अएलाक बहुत िदनबादनवKबर २००७ इN वीमे हम इलाहाबाद गेल रही। हुनकर डेरापर \nगेलहुँ। पर* तु, ओ काशी मास करए चल गेल रहिथ। हुनकासँ भJट निह भए सकल।  हुनकर डेरापर हुनकर \nनाित ,  एवं पिरवारक अ* य  सदN य  सभ छलाह। डेरा उदास -उदास लगैत छल। पिरवारमे कएटा दु घटना भए \nगेल छल। िकछु साल पूव हुनक  ये$ ठ  पुe डा. +का* त  िम.क आकिN म क असामियक िनधन भए गेल \nछल। आओर कएटा गBप -सB प ... । एिह सबहक आभास घरमे भए रहल छल। िकछुकाल बैसला बाद ह म \nसभ ओतए -सँ अपन N मृितकJ पुन जगा कए ओिहठामसँ िवदा भए गेलहुँ। डॉI ट र साहेबसँ भJट निह भए \nसकलतािहबातक मोनमे बहुत कचोट होइत रहल ।   \nडॉI ट र जयका* त  िम.जीक िपता महामहोपा याय डॉ . उमेश िम.क बषO बहुत य पूवक मनाओल \nजाइत छल। ओिहमे डॉI ट र साहेब ओतए हम (जाधिर इलाहाबादमे रहलहुँ) िनयिमत आमंिeत होइत छलहुँ। \nहुनकर सK पूण पिरवार अc य * त  मनोयोग पूवक ³ा´ण भोजनक HयवNथा करैत रहलाह। नाना  कारक \nभोजनक H यंजन सबहक N म रणे माeसँ मोन आनि* द त भए जाइत अिछ। भोजनक संग -संग कतेको गBप -सB प  \nमैिथल लोकिनसँ ओिह अवसरपर भJट भए जाइत छल।    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nइलाहाबादमे गBप -सB प क zममे ओ मैिथलीकJ सािहc य  अकादेमीमे मा* य ताक सK ब * ध मे हुनक कएल गेल \n यासक वणन करिथ। ओिह हेतु ओ िदX लीमे तc कािलन  धान मंeी ारा मैिथली पोथीक  दशनीमे भाग लेब , \n िदX लीक उपरा य पाल N व . आिदc य नाथ झाजीक  ाB त  समथन एवं सहयोगक चच सेहो करैत छलाह ।  \nएकबेर हम डॉ . शुभ+ झाजीक संग इलाहाबादमे डॉ . जयका* त  िम.जीक ओिहठाम जाइत रही। रN तामे \nडॉ . जयका* त  िम.जीक मैिथलीक  ित अनुराग ओ मैिथलीक िवकास हेतु संघ षक  शंसा करैत डॉ . शुभ+ \nझा कहलाह - \n“िमिथलामे डॉ . जयका* त  िम.क एवं हुनक पूवज लोकिनक अÐु त योगदान अिछ। ”  \nसंगे ईहो कहलाह -  \n“एहन बहुत कम पिरवार भेटत जािहमे लगातार छह पु त  सरN व तीक एहन आशOवाद  ाB त  रहल हो। ”  \nओ िदX ली  आबिथ तँ  हमरा सूिचत करिथ। कतेको बेर तँ ओ हमरे ओतए ठहरैत छलाह । कए बेर \nहवाइ याeासँ उतिर लबनचूस ब चा सबहक लेल नेने अबैत छलाह। जाधिर ओ डेरापर रहिथ ,  िनर* त र \nमैिथली सK ब * धी चच होइत रहैत।  \nमैिथली आ* दोलनक संघष याeा आओर अनेकानेक लोकिनक योगदानक चच सेहो  होइत।   \nएकबेर ओ (डॉ . जयका* त  िम. ) िदX लीमे यूजीसीकमैिथलीक   न  पe बनबए खाितर आएल रहिथ। \nसंगमे N व . सुमनजी एवं डॉ . नवीन बाबू सेहो रहिथन। ओ तीनू गोटे हमर आTहपर पु$ प िबहार ,  िदX ली िN थ त \nहमर आवासपर अएलाह आ एकसंग हुनका सभकJ भोजन करेबाक सौभा¶ य   ाB त  भेल। ओिह अवसरकJ N म रण \nकरैत अखनो रोमिचत भए जाइत छी। तीनू गोटेक एक®े हमरा ओतए आएब आओर हुनकर वातलाप सुिन \nमोन आनि*दत भए गेल। आनि* द तो केना ने होइत ,  डॉ . सुमनजी एवं डॉ . नवीन बाबू सी.एम . कौलेज - \nदरभंगामे हमरा मैिथली  पढ़ओने रहिथ।   \nडॉ . िम.जी अc य * त  समािजक HयिIत छलाह। इलाहाबाद िकंवा बाहरोक मैिथल लोकि नकJ HयिIतगत \nN त रपर ओ मदित करैत छलाह। नयाकटरा ,  इलाहाबाद िN थ त हमर डेरापर कएक बेर पएरे चिल आबिथ। \nकतेको मैिथल िव\\ाथO सभकJ ओ अपना ओिहठाम रािख कए हुनकर िश[ामे   सहायता करैत छलाह।   \nइलाहाबाद िव`िव\\ालयक अंTेजी िवभागक अ य [ पद हेतु हुनका बहुत िवरोधक सामना करए पड़ल \nछलिन।तािह खाितर ओ इलाहाबाद उ च  * यायालयमे केस सेहो केने रहिथन। अ* तोगc वा हुनकर िवजय भेल , \n आ ओ अंTेजी िवभागा य [ भेलाह। हुनकर िवरोधी सबहक कहब रहैक जे ओ मैिथलीमे ि लखैत छिथ। \nहुनकर पी.एच -डी.क िवषय ‘मैिथली भाषाक इितहास ’ छल तखन ओ अंTेजी िवभागक अ य [ केना भए सकैत \nछिथ ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजयका* त  बाबू िदX ली आएल रहिथ। तिहया हुनकर पोती रोिहनीमे रहैत छलिखन।। ह ुनकासँ भJट \nकरबाक रहिन। हमरा संगे चलए कहलिन। बसपर ठाढ़े हम दुनू गोटे रोिहनी िवदा भएलहुँ। इलाहाबादसँ \nएकटा पोटरी अनने रहिथ। तेकरा उपहार N व प अपन पोतीकJ देलिखन। िकछु कालक बाद हम सभ \nओिहठामसँ आपस  भए गेलहुँ। ओिह पोतीक िबआह िदX लीएमे भेलिन एवं िबआहक हकार हमरा देबाक हेतु डॉ . \n+का* त  िम. (क* य@ क िपता) N व यं आएल रहिथ। हम िबआहक अवसरपर गेलो रही। िबआहमे डाIटर  \nसाहेबक सभ भाए आएल रहिथन। कोनो  कारक दहेज निह लेल गे ल छल। डॉI ट र साहेब दहेज पी \nलेन -देनक िखलाफ छलाह एवं एकरा िमिथलाक संN कृितक  ितकूल कहिथ।   \nडॉI ट र जयका* त  िम.जीक िपता महामहोपा याय- डॉ . उमेश िम.क बनाओल मकानमे डॉI ट र साहेब \nएवं हुनकर भैयारी लोकिन सेहो रहैत छलिखन।। सभसँ शुबल ा िहN सामे डॉI ट र साहेब रहिथ आ तकर \nबाद बलामे आर भाए  सभ।   \nडॉI ट र साहेबक HयिIतगत जीवनमे,  पिरवारोमे भोजन आ रहन -सहनमे िमिथलाक संN कृितक अिमट \nछाप छल। मकानक ओसारपर माछक मूित लटकल ,  सदैव झूलैत रहैत छल। घरमे भोजन बनबएकाल \nदेहपर वN e  निह रहक चाही। ³ा´ण भोजनकाल परसिनहार आ भोजन केिनहार  गंजी,  कमीज निह \nपिह रिथ। भोजनमे िपयाजु-लहसुन निह पड़ए। जखन कखनो ओ बाहर याeापर जािथ तँ अपन ि नयम सबहक \nपालन कठोरतासँ करिथ। बाहरमे बेसीकाल चुरा -दहीसँ काज चलबिथ।   \nइलाहाबादमे रिहतहुँ ओ गामसँ सK प क बनओने रहिथ आ सभ साल मास -दू मास गाम जा कए रहिथ। \nगामसँ लौटैत काल सभ Tामीणक ओिहठा म जा कए भJट करिथ एवं पुन गाम अएबाक इ छा रखैत सभसँ \nिवदा लेिथ। एिह zममे िकछु साल पूव ओ गाम गेल रहिथ ,  ओतिह बहुत जोरसँ िबमार पिड़ गेलाह। \nहृदयाघातभए गेल रहिन। ओिहठामसँ लोक सभ उठा -पुठा कए दरभंगा अनलकिन। दरभंगामे थोड़ेक सुधार \nभेला पछाइत इलाहाबाद आपस अ एलाह। इलाहाबादमे हुनकर मासो इलाज चलल। बहुत मुि क लसँ हुनकर \nजान बॉंचल। िबमारीसँ उठलाक बाद एक िदन फोनपर गBप भेल रहए। बहुत दुखी बुझाइत रहिथ। अबल \nभए गेल रहिथ ,  तथािप मैिथलीक िवकासमे अिभिच बनल छलिन आ ओिह िवषयमे गBप करैत रहलाह।   \nमैिथलीक िवकासक हेतु डॉ . िम. जीक अÐुत योगदान अिछ। संिवधानक अम अनुसूचीमे मैिथलीक J \nशािमल करबाक हेतु ओ कतेको साल  यास करैत रहलाह। अ* त तोगc वा हुनकर ईहो Nवप साकार भेल एवं \nमैिथलीकJ संिवधानक अ$ ट म् सूचीमे शािमल कएल गेल।   \nइलाहाबाद िव`िव\\ालयसँ सेवा िनवृW भए ओ म य  देशमे िचeकुट िN थ त Tामीण िव`िव\\ालयमे \nिवभागा य [ भेलाह। ओिहठाम ओ कएक साल धिर रिह संN थानक िश[ण HयवNथाकJ उc कृ$ ट  बनेबामे संल¶ न  \nरहलाह। नानाजी देसमुख िव`िव\\ालयक उपकुलपित रहिथ। देसम ुखजी डॉ . िम.क कायसँ अितशय  भािवत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरहिथ। हुनकर इच्  छा रहिन जे डॉ . िम. ओतए बनल रहिथ पर* तु मैिथलीक काजमे िवशेष िच ओ \nH य N त ताक कारणJ ओ िव`िव\\ालयक काजसँ c याग-पe दऽ देलिन।   \nडॉI ट र िम. अc य *त अ य यनशील HयिIत छलाह। राितमे जखन -तखन ओ उिठ जािथ आ  पढ़ए \nलागिथ। हुनकर N वाN Ñ य क िच* तासँ िफरसान भए पिरवारक लोक कएक बेर आपिW करिथ जे एतेक पिर.म \nनिह करिथ ,  मुदा ओ अपन कायzममे अनवरत लागल रहैत छलाह। मैिथलीक न ाम सुिनते जेना हुनका \nN फुित आिब जाइत छल। पेसमेकर लगलाक बादो ओ मैिथलीक आ* दोलनक हेतु समिपत रहलाह आ जतए \nकतहु हुनका  एिह काजे बजाओल जािन तँ ओ सहष जािथ।   \n२००८ इN वीमे,  नव वषक आगमनक अवसरपर हम हुनका नव वषक मंगल कामना पe पठौने \nरिहएिन। तकर जवाबमे ओ पोN ट काड िलखने रहिथ जािहमे थर -थर कँपैत हाथसँ िलखल गेल अ[र ओ \nहN ता[र देिख हुनक एहू अवNथामे सकृयताक  माण भेटल। तकर बाद  लगभग साल  भिर कोनो सK प क निह \nरहल। जनवरी (२००९ ) मे एक िदन डॉ . धनाकर ठाकुरजी पe इ* ट रनेट पर पढ़ल ,  जािहमे डॉI ट र िम.क \n यागमे मासक दौड़ान िनधनक समाचार छल। कतेको बेर ओिह सम ाचारकJ पढ़लहुँ। मैिथलीक एकटा अन*य \nसेवकक िचर संघषक बाद देहावसान भए गेल छल। िमिथलाक गाम -गाममे शोक सभा मनाओल गेल। \n.Óजिल देिनहार लोक सबहक हुनक  ित िसनेह अवणनीय छल।   \nडॉ . जयका* त  िम. अपने-आपमे िमिथलाक इितहास छलाह। िमिथलाक कोनो एहन   गाम निह होएत \nजतए ओ मैिथली कायzमक हेतु निह गेल होिथ। िव\\ापित समा रोह हो,  िकंवा मैिथलीकJ संिव धानक अम \nसूचीमे शािमल करबाक हेतु आयोिजत आ* दोलन हो,  वा मैिथलीकJ िश[ाक अिनवाय मा य म बनेबाक  यास \nहो,  सभठाम हुनकर नाम अिबते छल एवम् ओ HयिIतगत पसँ सभ काय zमे भाग लइते छलाह।   \nजखन -कखनो ओ भेिटतिथ ,  मैिथलीमे िलखबाक हेतु  ेिरत करबे करिथ ,  मैिथलीक सK मानक हेतु \nकएल जा रहल  यासक चच किरतिथ , सभ काजपर मैिथलीसँ जुड़ल आ* दोलनकJ  ाथिमकता देबे करिथ।   \nमैिथलीक एिह अन* य  सेवकक कतेक उपकार अिछ तकर वणन असंभव।हुनक साहृदयता , वाणीक \nमधुरता एवं अपनcव सिदखन मोन पड़ैत रहत आ मोन रहत हुनका  संग िबताओल गेल अÐुत [ण। ओ आब \nनिह छिथ ,  मुदा कोिट -कोिट मैिथलक हृदयमे ओ सिदखन िव\\मान छिथ आरहताह।  \n \n \n७ \nमकानमािलकआिकरायादार  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nआइ-कािक युगमे लोकक ठेकान िनरंतर बदलैत रहैत अिछ । नौ करी पेशाक लोकक बदली होइत \nरहैत अिछ । Hयापारीसभ सेहो अपन शहर बदलैत रहैत छिथ । गाम-घरक लोक सेहो आस-पासक शहरमे \nअपन घर बना लेने छिथ । िजनकासभकJ भगवान बेसी  संपदा देने छिथनसे सभकै-कैटा घर बनेने रहैत \nछिथ। जािहर छैक िक फािजल घरक ओ की करताह,िकराया लगेता ह वा बंद रखताह । घरकJ बंद रखनाइ \nसेहो कोनो लाभकर समाधान निह अिछ ,तथािप िकछुगोटे िकरा यादारक संगे झंझटमे निह पड़ए चाहैत छिथ \nआ घरकJ बहुत-बहुत िदन धिर खािलए छोिड़ दैत छिथ । ई बात सही अिछ जे कै बेर िकरायादारक संगे  \nमकान खाली करेबाक हेतु ,िकंवा िकराया वसूलीमे िदित भए  जाइत अिछ मुदा तकर माने तँ ई निह जे \nसिदखन सएह होइत रहत । फेर अह@ जहन गाम-घर छोिड़कए बाहर जाएब तँ िकरायाक मकान चाहबे \nकरी,अपन मकान कतए-कतए बनबैत रहब । िकरायाक मकान भेटैत  रहए आ दुनू प[कJ ठीकसँ समय \nिबतिन ताही उ\\यसँ देशभिरमे िकराया िनयंeण कानून बनल अ िछ आ लागुओ अिछ । \nमकानमािलकआिकरायेदारकबीचमेसमNयाबहुतपुरानअिछ।समNयाकजिड़मेमकानकअभावआबढ़ैतिकरायाअिछ। \nमकानमािलकचाहैतरहैतछिथजेहुनकरिकरायाबढ़ैतरहिनआजखनओचाहिथमकानखालीभएजािन।कहकमानेजेएहननिहहोइ \nकजेिकराएदारमकानपरअबैधक{जाकएिलअए,िकरायासेहोनिहिदअए।मुदािकरायदारकसमNयासेहोमानबीयदृिसँदेखबबहु\nतजरीअिछ।मकानमािलकबेर-\nबेरजँमकानकालीकरबैतरहताहतँओकरानाना कारकसमNयाहोएबNवभािवक।बचासभकइसकूल,अपनकायलयआबढ़ैत \nखछसभमेतालमेलबैसाएबमोसिकलभएजाइतअिछ।कानूनएिहसमNयासभकJसमाधानकरैतबीचकरNतािनकालबाक यासक \nरैतअिछ।मुदाकैबेरईसंभवनिहभएपबैतअिछ।दुनूप[एक-\nदोसरसँसामंजNयनिहबैसापबैतछिथआमोकदमाबाजीधिरबातचिलजाइतअिछ।जँमकानमािलकदबंगअिछतँजबरदNतीसेहोक \nरैतअिछ।बदमासकJलगाकएिकरायेदारकसमानकैबेरबाहरफेिकदेलजाइतअिछ,आिद,आिद। \nमहानगरजेनाकोलकाता,मुKबइ,िदXलीमेहालतआओरबहुतखराबअिछ।कैटािकरायेदारमुयHयापािरकNथानमेप@च-\nदसपयािकरायादैतछिथ \nआपचासोसालसँअड़लछिथ,मकानखालीनिहकएरहलछिथ।मकानकहालतजजरभएचुकलअिछ।मकानमािलकमोकदमाठो\nकनेछिथ।मुदातैँकी? िकरायेदारसभआपसमेसंगठनबनाकएतकर ितवादकरैतरहैतछिथ,मुदामकान \nखालीहेबाककोनोसंभावना निहलगैतअिछ।जौँओमकानसभआइ- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकाििकरायापरलेलजाएततँिकरायालाखोमेभएसकैतअिछ।उदाहरणNवपजँकनाटBलेसिदXलीककोनोदोकानसािबकिकरा\nयापरचिलरहलअिछतँिकओिकएकखालीकरत?जँओओिहठामिकरायापरमकानवादोकानआबलेबएजाएततँिकरायाकतेकबिढ़ \nजाएत,सोचबोमोसिकलअिछ।आनोमहानगरसभमेतेहनेहालतअिछ।अNतु,मकानमािलकसभकिचंतासेहोवािजबअिछ।आिख \nरलोकसंपिWकJएिहलेलतँनिहकीनलकजेओकराएिहतरहकघनचरमेगमा देलजाए? मुदाउपायकीअिछ? \nजीवनमेभोजन,वNe,आवासमौिलकआवयकतामानलजाइतअिछ।भोजन.वNeकबादरहएलेलघरतँचाहबेकरी।लो\nकोपुछैतअिछजेअपनेककोनगामघरभेल? \nमानेजेघरआदमीकपिरचयिथक।Tामीणपिरवेशमेतँअखनोघरमानेअपनघरबूझलजाइतछैक,कारणओिहठामिकरायाकमकानने\nउपलHधहोइतअिछआनेलोकलैतअिछ।गाममेलोककपुNतक-\nपुNतगुजिरजाइतछैक।एकिहठामलोकजीवनभिररिहजाइतअिछ।पिहलुकासमयमेईबातसहीछलैक।मुदाआबपिरिNथितबद \nिलगेलअिछ।पढ़ाइ-िलखाइ,नौकरी,Hयापारहेतुलोकगाम-\nघरसँबाहरहोइतछिथ।ईसंभवनिहिथकजेसभशहरमेअह@अपनघरबनेनेिफरी।तैँिकरायापरमकानलेबजरीभएजाइतअिछ। \nछोटशहरमेिकरायाकमकानआशानीसँभेिटजाइतअिछ,िकरायासेहोकमहोइतछैकआमकानमािलकजखन-\nतखनखालीकरएसेहोनिहकहैतछैक।मुदापैघशहरमेखासकएमहानगरमेहालतदोसरअिछ।मुKबइमेतँईहालअिछजेएकिहकोठ \nरीमेकतेकोगोटेकहुनाकिकरायापरगुजरकरैतछिथ।ऊपरसँमकानमािलककJपगड़ीसेहोिदऔक,मासे-\nमासेिकरायातँचाहबेकरी।रिह-\nरिहकएमकानमािलकदुलWीमािरतेरहत,जािहसँअह@ईनिहिबसिरजाइजेमकानिकरायापरलेलगेलअिछआिकछुिदनकबादखाली \nकरिहपड़त।अNतु,िकरायेदारकहालतकैबेरबहुतिचंताजनकभएजाइतअिछ।मुदासमाधानकीअिछ? \nसभआदमीमकाननिहकीिनसकैतछिथ।िकरायापरमकानलेनाइएकटामजबूरीरहैतछैक।एिहिवषयमेकतेकोबेर*यायलयमेमािम \nलाकएलगेल।एिहिवषयपरउचतम*यायलयपयंतकतेकोफैसलादेलक।ओिहसभसँिकछुसुधारोभेलैकअिछ। \nमकानमािलकआिकरायादारमेझंझटसामा*यतःहोइतेछैकदूइएटाबातलेल:-\n१.िकरायाबढ़बएहेतु,२.मकानखालीकरेबाकहेतु।आओरछोट-\nमोटसमNयासभसेहोभएसकैतछैकजेनामकानकJमरKमितकेनाइ,िकरायाबिकऔताभएगेनाइ,आिद-\nआिद।एिहसमNयासभसँिनपटएहेतुदुनूप[मकानिकरायापरलेबए-\nदेबएसँपिहनिहआपसमेिकरायाकएकरारनामाबनबैतछिथ।जौँलीजकअविधसालभिरसँकमअिछतँओकरािनवंिधतकरबाकज \nरीनिहअिछअ*यथाएकरिनवंधनसब-\nरिज$Yारकओिहठामकराएबकानूनीबायताअिछ।जौँिकरायाकएकरारनामाबनलअिछतँलीजकतयअविधमेिकरायाकओिहम \nकानकसभिवषय- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nवNतुतकरेअनुसारचलतचाहेओिकरायाबढ़ेबाकगBपहोइक,मकानखालीकरेबाकगBपहोइकवािकरायाकभुगतानकरबहोइक। \nजँिकरायाकएकरारनामानिहबनलअिछ,िकंवालीजकअविधबीितगेलअिछतँमकानमािलकआिकरायेदारकबीचमेNथानीयसरका\nराराबनाओलगेलिकरायािनयंeणकानूनकअनुसारिववादकिनणयहोएत। \nिकरायेदारकहेतुईबहुतजरीअिछजेओतयिकरायासमयसँमकानमािलककJदैतरहिथ।िकरायानिहदेनाइएअपना-\nआपमेमकानखालीकरेबाकहेतु याBतकारणभएसकैतअिछ।यिदमकानमािलकिकरायानिहलैतछिथतँिकरायामु+ादेशसँपठाओ \nलजासकैतअिछ।यिदसेहोसंभवनिहहोइतअिछतँिकरायािनयंeणअिधकारीकओिहठामआवेदनदएिकरायाजमाकरादेबाकचाही\n।सामा*यतःएहनपिरिNथिततखनेहोइतअिछजखनिकमकानमािलकमकानखालीकराबएचाहैतछिथ। \nजँमकानमािलकआिकरायेदारकिववादआपसमेनिहसोझराइतअिछतँदुनूमेसँिकओिकरायािनयंeणअिधकारीकपासआ \nवेदनदएअपनसमNयारािखसकैतछिथ।उदाहरणNवप,जँमकानमािलकमकानखालीकरबएचाहैतछिथतँतकरकारणदैतमका\nनखालीकरबासकैतछथ।सामा*यतःमकानखालीकरेबाकहेतु मुखकारणमेिकरायानिहदेब,मकानमािलककJNवयंमकानकआ \nवयकताभएसकैतअिछ।जँिकरायेदारकJअपनमकानछिन \nतँिकरायाकमकानकालीकरेबाकओमजगूतआधारबिनजाइतअिछ।मकानमािलकिकरायािनधरणकहेतुसेहोओतिहअजOदएस \nकैतछिथ। \nदेशभिरमेसभरायअपन-\nअपनिकरायािनयंeणकानूनबनओनेअिछ।कैटारायमेऐिहकानूनकअधीनआबएबलामकानकिकरायाकसीमातयकएलअिछ। \nसंगिहरायवाके*+सरकार,Nथानीयिनकायकमकानसभसेहोएिहकानूनसँबाहरअिछ।कैटारायमेनविनिमतमकानिकंवाधमथ\nकायरतसंNथाकमकानसेहोएिहकानूनकअिधकार[ेeसँबाहरराखलगेलअिछ।िविभरायककानूनमेसमपताहोइकजािहसँ\nईकानूनसवTाहीभएसकएआसामा*यलोकएकरसुिवधासरलतासँलएसकए,तािहहेतु१९९२मेसंसदारामॉडलिकरायािनयंeण \nकानूनपासकएलगेलजेसबरायकलेलछल।मॉडलअिधिनयममेिकरायेदारीकिवरासतपरमौजूदा ावधानमेसँिकछुकJसंशोिधत \nकरबाक Nतावछलआओरिकरायाकएकटासीमासेहोिनधिरतकएलगेलजािहसँबेसीभेलापरिकरायािनयंeणलागूनिहहोएत।त \nकरबादिदXलीमेओिहआधारपर१९९७मेकानूनबनबोकएलजेNथानीयHयापारीवगकिवरोधककारणलागूनिहकएलगेल। \nमकानमािलककआिकरायेदारकबीचसंवंधमधुररहएआकोनोमतभेदभेलापरसुगमतासँतकरसमाधानभएजाएतािहहेित \nईआवयकअिछजेदुनूप[मकानकJिकरायादारी ारंभहेबासँपिहनेNप ावधानकसंगेिकरायाकलीजएTीमे*ट( \nिकरायाकएकरारनामा)उिचतमूXयकNटपपेपरपरहNता[िरतकरिथ।ओिहमेसभबातजेनािकरायाकतेकहोएत,मकानकतेकिद \nनिकरायापररहत,मकानकमरKमितकेनाकीहएत, \nमकानकिहआखालीकरएपड़त,Nपषटतासँिलखलरहए।जौँसालभिरसँअिधकहेतुिकरयापरमकानलेलजाइतअिछतँएकरारना िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमाकिनवंधनसेहोकराएबजरीअिछ।एिहमेदुनूप[कJिहतकसमाधानभएजाइतअिछ।अNतु,मकानिकरायालेबएवादेबएसँपूरवउ \nपरोIतबातसभकJयानमेरखैतकानूनसKमतिकरायाकएकरारनामाबनालेबाकचाहीआतकरअनुवंधकJदुनूप[कJपालनकरैतरहक \nचाहीजािहसँसुख-शितबनलरहए। ईसभबातजँठीकसँकएलगेलअिछतँमकानकJिकरायापरदेबामेकोनोहजनिहछैक। \n८ \nकायNथानपरयौन उcपीड़न  \n \nदेशक लगभग \nआधाजनसंयामिहलाअिछ।कोनोदेशअपनआधाजनसंयाकJमुयधारामेसािमलकेनेिबनासमुिचतिवकासनिहकएसकैतअिछ \n।िनयसमयकसंगबदलैतपिरवेशमेमिहलासशIतीकरणकआवाजजोरसोरसँउठैतरहलअिछतथािपHयवहारमे \nओबातनिहआिब सकलजेहमरसंिवधानकिनमतासमानताकअिधकारकHयवNथाकरैतकाल \nसोचनेहोएताह।तकरकतेकोकारणभएसकैतअिछ।िश[ासँलएकएनौकरीधि रमेभेदभावहोइतरहलअिछ।कैठामतँएकिहकाज \nकरबाकहेतुमिहलाकमचारीकJकमवेतनदेलजाइतरहलअिछ।एिहतरहकतमामअसुिवधाकअछैतमिहलालोकिनजँकाजकिरतो\nछिथतँकायNथानपरतरह-\nतरहकपरेसानीहोइतरहलअिछ।तकरिसकाइतोहोइतरहलअिछ।मुदाकानूनमेएहनकोनोHयवNथापिहनेनिहछलजेमिहलाकयौ\nनउcपीड़नकमािमलाकJअपराधक.ेणीमेराखैतआएहनपरेसानीककानूनीिनवारणकहेतुभारतीयदंडसंिहता1860कधारा354ए\nकमाeिवकXपरिहजाइतछल।3 अ ैल, 2013 सँलागूआपरािधककानूनसंशोधनअिधिनयम 2013 \nकाराभारतीयदंडसंिहतामेधारा 354A,354B,354C, आ354D \nजोड़लगेलअिछजािहसँयौनअपराधकJअलग.ेणीमेरािखतकरHयायातँकएलेगेलअिछसंगिहतकराहेतुतीनसँसातसालधिरक \nजहलआजुमनाकदंडदेलजासकैतअिछ। \nमाननीयउचतम*यायलयारािवशाखाबनामराजNथानराय ((JT 1997 (7) SC \n384),कमामलामेकामकाजीमिहलाककायNथानपरयौनउcपीड़नरोकबाकहेतुआदोषीHयिIतकJदंिडतकरबाकहेतुिवNतृतिदशा\nिनदशजारीकेलक।तकरबादेसाल2013 \nम¨कायNथलपरमिहलाकयौनउcपीड़नअिधिनयमकJसंसदारापािरतकएलगेलछल।जािहसंNथामेदससँअिधकलोककाजकरै\nछओकरापरईअिधिनयमलागूहोइतअिछ।ई \nकानूनकायNथलपरमिहलाकयौनउcपीड़नकJअवैधघोिषतकेलकअिछ।यौनउcपीड़नकेिविभ कारकJिचि×तकेलकअिछ, \nआकायNथलपरयौनउcपीड़नकिNथितमेिसकाइतआतकरिनवारणकरबाकHयवNथाकेलकअिछ।एिहकानूनमेिनNतारणकहेतु िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजरीनिहअिछजेमिहलाओहीठामकाजकरैतहोजतएएहनघटनाभेल।कायNथलकोनोकायलय/दØतरभएसकैछ,चाहेओ \nिनजीसंNथानहोवासरकारी। \nमाननीय उचतम *यायलय िवशाखा बनाम राजNथान राय  ((JT 1997 (7) SC 384),क \nमामलामे कामकाजी मिहलाक कायNथानपरयौन उcपीड़न रोकबाक हेतु  आ दोषी HयिIतकJ दंिडत करबाक हेतु \nिन¦िलिखत िदशािनदश जारी केलक- \nिनयोIताकJईकानूनीदाियcवअिछजेकायNथानपरकोनोकामकाजीमिहलाकJयौनउcपीड़नसँवचाओलजाएआ \nजँएहनघटनाभइएजाइतअिछतँतकरउिचतिनदानकरबाकएवKदोषीHयिIतकJदंिडतकरबाकcविरतआसहीHयवNथाकरए।तािह \nहेतुयौनउcपीड़नकिन¦िलिखतHयाया कएलगेल- \n१.शारीिरकसंपकआछेड़खानी, \n२.यौनसंपकहेतुआTह, \n३.कामुकगBप-सBप, \n४.अलीलतापूणिचeआिदक दशन, \n५.कोनो कारकशारीिरक, मौिखकवागैरमौिखकHयवहार, \nआंतिरक िसकाइतसिमित : \nकायNथलपरमिहलाओंकेयौनउcपीड़न (िनवारण, िनषेध, औरिनवारण) अिधिनयम, \n2013कधारा4केतहत cयेकिनयोIताकJईकानूनीदाियcवअिछ \nजेओअपनाओिहठामआंतिरकिसकाइतसिमितकगठनकरए।दसवाएिहसँअिधककमचारीकJकाजपररखिनहारमािलकिनयोIता\nएिहकानूनीदाियcवकिनवहकरबाकहेतुवायछिथअ*यथाहुनकापचासहजारधिरजुमनाकएलजासकैतअिछ।कानूनमेइहो ाव \nधानअिछजे cयेकिजलामेएकटाNथानीय \nिसकाइतसिमितकगटनकएलजाएत।जतएकतहुआंतिरकिसकाइतसिमितनिहअिछवानिहगिठतकएलजासकैतअिछओिहठाम \nकायरतमिहलाएिहतरहकिसकाइतNथानीयिसकाइतसिमितकसम[कएसकैतछिथ। \nआंतिरकिसकाइतसिमितमेिन¦िलिखतHयिIतसािमलकएलजाएत- \n१. विर_Nतरपरकायरतमिहलापीठासीनअिधकारीहेतीह,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२.दूटाएहनकमचारीिजनकाकानूनकजानकारीहोिनआजेसामािजककायकरबाकहेतु ितवहोिथ, \n३.गैरसरकारीसंगठनक ितिनिध \nएिहसिमितककमसँकमआधासदNयमिहलाहेतीहआएकरअय[सेहोमिहलेभएसकैतछिथ।कानूनमेइहो ावधानअिछजेिकओस \nदNयतीनसालसँबेसीएकरसदNयनिहरहताह। \nNथानीयिसकाइतसिमितः  \nNथानीयिसकाइतसिमितमेिन¦िलिखतपिरिNथितमेिसकाइतकएलजाएत- \n१.जखनिसकाइतिनयोIताकिखलापकएलजाएत, \n२.जखनदससँकमकमचारीहेबाककारणओिहसंNथामेआंतिरकिसकाइतसिमितकगठननिहभएसकैतअिछ, \n३.घरेलुनौकराराकएलगेलिसकाइत, \nNथानीयिसकाइतसिमितकसंरचना िन¦िलिखतहोएतः- \n१.सामािजक[ेeमेकाजकेिनहािरएहनमिहलाजेमिहलाककXयाणहेतु ितवहोिथअय[भएसकैतछिथ, \n२.{लाकतहसील,तालुका,नगरपािलकामेकायरतमिहलाकमचारीसदNयभएसकैतछिथ, \n३.मिहलाककXयाणकाजमेिचरखनाहिरएहनदूटामिहलािजनकाकाय[ेeमेयौनउcपीड़नकगहनजानकारीहोिनसदNयभएसकै\nतछिथ, \n४.िजलाNतरपरसमाजकXयाणवामिहलाएवKवालिवकासककाजसँजुड़लअिधकारीपदेनसदNयहेतीह, \nिसकाइतकरबाकसमयसीमाः  \nएिहकानूनकतहतिसकाइतघिटतघटनाकतीनमिहनाकभीतरेहेबाकचाही।जँएकिहसंगेकैटाघटनाभेलअिछतँएिहअव \nिधकगणनाएिह कारकअंितमघटनाघिटतहेबाकितिथसँहोएत।जँआंतिरकिसकाइतसिमितकJलगैछजेपीिड़तमिहलाबािजबका\nरणसँसमयपरिसकाइतनिहकएसकलतँएिहअविधकJआओरतीनमिहनाधिरबढ़ाओलजासकैतअिछ,मुदातािहसँबेसीएकरानिहब \nढ़ाओलजाएत।कहकमानेजेपीिड़ताकJचाहीजेएिहसमयसीमाकभीतरिलिखतिसकाइतआंतिरकिसकाइतसिमितसँकरए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिसकाइतकेकरत ? \nसामा*यतःपीिड़तHयिIततयसमयसीमाकभीतरसंबंिधतसिमितकसम[िलिखतिसकाइतकरतीह।जौँपीिड़तशारीिर \nकपसँिसकाइतकरबामेस[मनिहअिछतँओकरबदलामेओकरसंबंधी,िमeवा सहकमOिसकाइतकएसकैतअिछ।घटनाकजान \nकारीरखिनहारिकओउपरोIतHयिIतसभकसंगेिसकाइतकएसकैतअिछ।जँपीिड़तHयिIतकमृcयुभएगेलहोइकतँओिहघटनाक\nजानकारीरखिनहारिकओHयिIतओकरउWरािधकारीकसहमितसँिसकाइतकएसकैतअिछ। \nअंतिरमआदेश  \nआंतिरक  \nिसकाइतसिमितकाराज@चकzममेअंतिरमआदेशदएदुनूप[मेसँककरोदोसरकायलयमेNथाना*तिरतकएसकैतअिछ,पीिड़त \nमिहलाकJतीनमिहनाधिरछुीदएसकैतअिछ,पीिड़तमिहलाकJओकराआओरतंगनिहकएलजासकएतािहहेतुउिचतHयवNथाकएस \nकैतअिछ \nआंतिरक िसकाइतसिमितमामलाकदुनूप[कआपसीसहमितसँसमाधानकअवसरदएसकै तअिछमुदा \nओिहमेटाकाकलेन-\nदेनकगBपनिहहोइक।मुदाजँसेसंभवनिहहोइतअिछतँ९०िदनकभीतरसिमितिसकाइतकज@चकएअपन ितवेदनिनयोIताकJदेत \nजािहआधारपरिसकाइतसािवतभेलापरआरोिपतHयिIतपरिवभागीयिनयमानुसारआसेनिहभेलापरिन¦िलिखतकारवाइिनयोIता\nकएसकैतछिथ- \nिलिखतमाफी \nचेतावनी \nपदोित/ मोशनयावेतनवृिरोकब \nपरामशयासामुदाियकसेवाकHयवNथाकरब \nनौकरीसँिनकािलदेब \nजौँज@च-पड़तालकबादसिमितकJईपताचलैतअिछजेिसकाइतझूठअिछतँिसकाइतकेनहािर मिहलाक \nिखलाफिवभागीयकारवाइकअनुशंसा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकएसकैतअिछजािहकJतहतओकराचेतावनी,िलिखतमाफी,पदोितरोकबवानौकरीसँिनकालबाककारबाइकएलजासकैत \nअिछ। \nउपरोIतकानूनकधारा१३कअनुसारज@चसिमित ारंिभकज@चमेजौँिसकाइतकJ थमदृयासहीपबैतअिछतँएकारअ \nनुशासनसिमितकJिवNतृतज@चकहेतुपठाओलजाएत।मेधाकोतवालकमामलामेमाननीयउचतम*यायलयईHयवNथादेलकअिछ \nजेज@चसिमितकिरपोट अंितममानलजाएतआतािहआधारपरउिचतअनुशासनाcमककारवाई कएलजाएत। \nसरकारीिवभागमेउपरोIतकानूनीHयवNथाकJलागूकरबाकपयBततंeिवकिसतकएलगेलअिछमुदाअखनहुिनजी[ेeमेए \nकराठीकढ़ंगसँलागूकरबाकहेतुसिzयताकअभावअिछजािहसँअपूणOय[ि तभएरहलअिछ।भारतीयसंिवधानारा ाBतसमानता\nकअिधकारककीमानेरिहजाइतअिछजखनिकदेशकआधामिहलाआवादीअपनआिNतcवओसKमानकर[ानिहकएसकए? \nकायNथानमेमिहलाकमचारीकसंगयौनदुHयवहारकJरोकबाकहेतुमाननीयउचतम*यायलयकिदशािनदशआसंसदारा\nपािरतकानूनकअछैतमिहलाकमचारीसभकएिह कारकसमNयाकअंतनिहभएसकलतँतकरकारणमूलतःहमरालोकिनकसमा\nजकिपतृसWाcमकसामािजकसंरचनाआतािहसँउcपपुष.े_ताकभावअिछ।अNतु,एिहसमNयाकिनदानकहेतुजरीअिछ \nजेपुषकमोनमेमिहलाक ितसKमानकभावनाहो।जेदेशहजारॲबखसँनारीशिIतक ितपदुगमाताकआराधनाकरैतरहलअिछ \nतािहठामसेभावहोएबकोनोकिठननिहहेबाकचाही। \n \n९ \nडा० सुभ+ झा \nइलाकाक चिचत HयिIतcव छलाह-डा० सुभ+ झा । धोती,िमरजइ सन कुत पिहरने अcय*त \nसरल,साधारण िलबासमे डाIटर साहेब अड़ेर हाट चौकपर बरोबि र देका जएतिथ । गBप-सBपमे ओ अपन \nिबचार अित Nपतासँ रखैत छलाह ।तािह zममे जॱ कने-मने ि ववादो भए गेल िकंवा Iयो कटा[ो कए \nदेलक दँ कोनो बात निह। \nिमिथलेटा निह,अिपतु समNत भारतवषमे तcकालीन िवान लोकिनमे हुनकर  ित_ा छलिन ।हुनकर \nिवषयमे िकछु कहब आ िलखब किठन काज अिछ तथािप Nमरणमे िक छु घटना अिछ जे िलिख रहल छी । \nघटनासन्१९६५-\n६६ई०किथक।नवतुिरयासभगाममेएकटापुNतकालयNथािपतकरएचाहैतचलाह।िकछुिदनक यासकवादिकछुपोथी,िकछुपै िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसाचंदा भेल।िकछुआलमारीसेहोबनाओलगेल।तकरबादभेलैकजेओकरउ¯ाटनकएलजाए।उ¯ाटनकेकरताह? \nआपसीिवचार-\nिवमशकबादडा०सुभ+झाकनामपरआमसहमितभेल।डा०सुभ+झािकछुिदनपूवसेवािनवृतभएगामेरहएलागलछलाह।आयदा-\nकदाहमरगामकचौकपरअबैत-\nजाइतदेखाजाइतछलाह।उ¯ाटनकायzममेडा०सुभ+झाकJसेहोिकछुकहबाकआTहकएलगेल।बहुतदुराTहकएलापरओबज \nबाकहेतुतैयारभेलाह।संि[BतभाषणकzममेओकहलिनजेएिहइलाकामेअनुसंधानकहेतुपयBतसामTीयe-\nतeपसरलअिछ।ओकरासभकJएहनपुNकालयमेसुरि[तराखलजासकैतअिछ।संगिहकबीरदासपरउपलHधसामTीकउXलेख \nकरैतओकहलाहजेएिहबातक माणअिछजेकबीरदासमैिथलछलाहआमैिथलीमेकतेकोरचनाकएलिनअिछ। \n१९७३ई०मेलगभगएकमासडा०सुभ+झाकर@चीिNथतआवासपररही।तखनओयोगदासतसंगिव\\ालयक ाचायरह \nिथ ।ओहीपिरसरमे ाचायकिनवासमेओरहैतछलाह।हुनकासंगे \nपिरवारकआरसदNयनिहछल।घरककाजकरबाकहेतुएकटानौकरछल।भोजनओNवयंबनबैतछलाह। \n ातःकालभात-दािल-\nआलूकसाबनाबिथ।रातुकभोजनकHयवNथासेहोतखनेकएलेिथ।राितमेबेसीकालआँटाकचोकरकJदूधमेउसिनकएखाइतदे\nिखअिन।राितमेसूतबासँपूवओिनयिमतपसँपढ़ैतछलाह।स@झमेितन-\nचािरगोटेबैिसकएशाNeचचकरैतछलाह।एकिदनस@झमेडाIटरसाहेबकसंगकतहुजाइतरही।िरIसाबलासबजतेकपाइमगै,\nसेदेबाकहेतुओतैयारनिहहोिथ।िरIसातकैत-तकैतअ*ततःसॱसेराNतािबितगेल। \nएकिदनएिहनासंगेटहलैतरहीतँसाईबाबाकचचउठल।ओहुनकरबहुत शंसाकरिथआकहिथजेसाईबाबासिरपहुँिस \nपुषछिथजकरहुनका cय[अनुभवतखनभेलरहिनजखनओबाबाकआ.ममेिसरडीगेलरहिथ।कहलाहजेआ.ममेहुनकापहुँच \nतेदेरीबाबाहुनकरमोनक ÙकउWरदेबयलगलिखन।आरोकएकटा संगसभओसुनओलिथ। \nयोगदासतसंगमहािव\\ालयनवेबनलछल।डाIटरसाहेबपूणतcपरतासँओिहिव\\ालयकिवकासमेलागलरहैतछलाह। \nपिरसरमेआ.मकआबासहोइतछल।चाकातगाछसभकबीचमेबनलभाषणमंडपसभ।ओहीपिरसरमेएकिदसआ.मछलजािहमे\nएकिदनम@आन*दमयीआयलरहिथ।हमडाIटरसाहेबकसंगेओतएरही।म@आन*दमयीकअिबतिहपूराह@लमेशितपसिरगेल।ओ \nिकछुबजलीनिह।चुपचापसभगोटेयानकेलक।कोनोभाषणबाजीनिहभेल। \nएकिदनडाIटरसाहेबकडेरापरआंगनमेठाढ़रही।हमरादेिखडाIटरसाहे बगंभीरभएगेलाहआकहलाजेनीकसँपिहरल-\nओढ़लकरह।जीवनमेसफलताकहेतुएिहसभकJबहुतमहcवअिछ।ताहीzममेकहलाहजेएहीकारणेओकएकबेरउचपदसभकच \nयनमेपछिड़गेलाहय\\िपओपदकहेतुपूणयो¶यरहिथ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडाIटरसाहेबकदोसरपुeभाNकरजीइलाहाबादिव`िव\\ालयमेजमनभाषाकHयायाताछलाह।हुनकरडेरापरडाIटर \nसाहेबअबैत -\nजाइतरहैतछलाह।सन्१९८३ई०कगBपअिछ।एकिदनहमहुनकादुनूगोटेकJनोतदेनेरिहअिन।दुनूगोटेकोनोकारणसँआगा-\nपाछाभएगेलाह।डा०झापिहनेचललरहिथ।भा$करजीपाछूचललाहआडेरापरपहुँिचकएबहुतपरेशानीमेरहिथजेआिखरओकतए \nचिलगेलाह।हमसभगोटेहुनकाताकएलगलहुँ।कतहुनजिरनिहआबिथ।रातुकसमयछल।भोजनमेिवलंबभएरहलछल।ताबत \nथोड़ेकालकबादमकानकनीचासँओजोर-\nजोरसँहमरनामलएकएिचकिररहलछलाह।हमरासभकJजानमेजानआएल।पतालागलजेओहमरडेरातकैत-\nतकैतधोबीघाटचिलगेलरहिथ।हमरमकानमािलकधोबीछलआतकरेअनुमानमेओधोबीघाटचिलगेलछलाह। \nडाIटरसाहेबअितअययनशीलछलाह।जखनकखनोफुरसितमेरिहतिथतँअययनकरएलिगतिथ।एकिदन ातःए \nगारहबजेइलाहाबादमेभा$करजीकडेरापरगेलहुँ।डाIटरसाहेबओतिहरहिथ।कहलाहजेहमएगारहघंटासँिनर*तरपिढ़रहलछी। \nमैिथलीमेशHदकोशकिनमणमेलागलछलाह।एकिदनहमडाIटरसाहेबकसंगेइलाहाबादमेकतहुँजाइतरही।रNतामेपुछिलअिन \nजेभगवानछिथिकनिह? \nओउWरदेलिनजेईकहबतँकिठनअिछजेभगवानछिथिकनिहपर*तुजौँभगवानछिथतँबहुतबइमानछिथ,कारणदैतओकैटाउदाहर \nणदेलिन।जेनापेटमेबचािकएकमिरजाइतछैक?आिखरओज*मसँपूवकीगलतीकेलक?आजौँगलतीकेलकतँजनिमकएओकरा\nभोगए।गBपकzममेओकहलाहजेसK ितजीबैतलोकमेिबहारमेसंNकृतकसभसँपैघिवानछिथ। \nसािहcयअकादमीकतcकालीनअय[डा०सुनीितकुमारचटजOकओबहुत शंसाकरिथआकहितजेहमरालेलओभगवा\nनेछलाह।डाIटरसाहेबकसंगेएकिदनटहलैतरही।गBपकzममेओअपन वासकदौरानभेलदूगोटघटनाकचचकएलिन।डाIट \nरसाहेबYेनसँकतहुँजाइतरहिथ।कोनोटीसनपरगाड़ीकलतँडाIटरसवपXलीराधाकृ$ननओिहमेसवारभेलाह।डाIटरसवप \nXलीराधाकृ$ननबैसबाकहेतुघुसबाकहेतुकहलिखन।डाIटरसुभ+झाअिड़गेलाहएवKडाIटरसवपXलीराधाकृ$ननकJजगहनिहदे\nलिखन।र@चीमेगBपकzममेएकिदनडाIटरसाहेबकहलाहजेओपुNतकालयमेनौकरीकरैतरहिथ।ओहीzममेहुनकासँजे._पद \nपरअिधकारीछलाहसेहुनकासँिकछुगलतकाजकराबएचाहैतछलाह।ओसेकरबाकहेतुसहमतनिहभेलाह।तािहसँकुिपतभएकए \nओअिधकारिहनकाबहुततंग \nकरैतछलिन।डाIटरसाहेबकJपतारहिनजेओअिधकारीगलतकाजकरैतअिछ।चुपचापओकरगलतकाजबलाकागजातक ित \nिलिपओरखैतगेलाह।पुNतककzय-िवzयमेओअिधकारीबहुतहेरा-\nफेरीकेनेछलाह,जकरकागजीसबूतडाIटरझालगछलिन।बादमेएिहबातकआरोपभेलएवKज@चकबादओ \nअिधकारीदोषीसािबतभेल।अपनाकJबचाबकहेतुओचाहलकजेपुNतकालयकJजे[ितभेलरहैकसेआपसकरीमुदाओकरपिरवारक \nलोकपैसाआपसनिहकएलक।एिहबातसभसँदुखीओभयभीतभए ओआcमहcयाकएलेलक।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडाIटरझासँजेकनी-\nमनीहमरासंपकभेलओकरासंयोगकिहसकैतछी।बचेसँहमहुनकरनामसुनैतरही।सौँसेइलाकामेओचचकिवषयरहिथआछोट \nसँपैघलोककसंपकमेसहजतासँअबैतछलाह।ओधुनकपाछलाह।जािहकाजमेलािगजािथतकरापूणकरबाकहेतु ाण-\n णसँजुिटजािथ।हुनकाअपनगाममेगाछसबरोपबाकइछारहिन।किहनिह,कतए-\nकतएसँआिनकएसालकसालओआमकगाछरोपैतरहलाह। \nहुनक ितभाओिवताकवणनकरबाककोनोआवयकतानिहबुझारहलअिछ।आडKवररिहतजीवनशैलीएवम्अितशय \nसहजHयवहारकसंगNपवािदताकलेलओसभिदनमोनपड़ताह।धोती-कुतपिहरने,पैरेखेतक आिरए-आिरएचलैत-\nचलैतपतानिहओिनर*तरकोनिचंतनमेयानम¶नरहैतछलाह।अपनमौिलकताएवम्अपनबातकJदृढ़तासँरखबाकलेलओसभिदन \nमोनपड़ैतरहताह। \n१० \nवकालतनामा \n \n \nजँअह@कJकोटकचहरीकचरपड़लअिछतँवकालतनामाकबारेमेअवयसुननेहोएबकारणिबनावकालतनामाकJकोनो\nओकीलअह@कमोकदमाकोटमेलिड़एनिहसकैतअिछ।जह@कोनोमोकदमालड़बाक \nउ\\यसँलोककोटिबदाभेलतँपिहलNटापओकीलकदरबाजापरहोइतअिछ।ओकीलसाहबेमोछपरहाथदैतछिथ \nजेचलूएकटाआओरमोअिलफँसल।ओकरबोकीकरताह? हुनकरतँओएहपेशाछिन।िबलािरजँमूससँ \nदोNतीकएलेततँजीबतकोना? खाएतकी? \nसएहबातएतहुँलागूहोइतअिछ।सामा*यतःईदेखबामेअबैतअिछजेजँअह@ओकीललगचलगेलहुँतँओअह@कJमोकदमालड़बाकहेतु\nततेकउcसािहतकएदेताहजेहोएतजेगामघुरएसँपिहनिहमोकदमाफाइलकेनिहजाइ।मोअिलकJअपनाकाबूमेलेबाकहेतुओिकल \nसाहेबझटदएओकलातनामापरदNतखतकरओताहआिकछुफीससेहोचाहबेकरी।तकरबादअह@घुमैतरहूहुनकापाछू-पाछू। \nकैबेरमोअिलनिहबुझैतछिथजेओकुन-कुनकागजपरदNतखतकएओिकलकJदएरहलछिथ।ओना \nएतेकिव`ासतँओिकलपरकरैपड़ैतछैक।एहनकागजसभमेवकालतनामातँजररहैतअिछ।ओकलातनामामोअिलवाओकर \nअिधकृत ितिनिधाराओकराएबजमेकोटमेओिहमामलाकपैरबीकरबाकआ^ापeिथक।एकरामोतारनामावाओकीलपeसेहो\nकहलजाइतअिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओकालतनामामेिन¦िलिखतबातहोएबजरीिथकः- \n१. ओकालतनामािन$पादनकतािरख, \n२.केसकनाओँजािहहेतुओकालतनामाबनाओलजाइतअिछ, \n३.कोटकनाओँजािहहेतुओकालतनामाबनाओलजाइतअिछ, \n४.अिधवIतािनयुIतकेिनहारपाटOकनाम, \n५.ओिकलकनाओँआपता, \n६.केससंयाआकेसकशीषक, \n७.अिधवIताकJदेलगेलशिIत / िनणयलेबाकअिधकार, \n८.पाटOआअिधवIताकहNता[र, \nओकालतनामाकमाफतओिकलकJबहुतरासअिधकार ाBतभएजाइतअिछ।मोअिलकJओकालतनामापरदNतखतक \nरएसँपिहनेओकराबहुतयानसँपढ़बाकचाहीआजेअिधकारओओकीलकJनिहदेबएचाहैतअिछतकराहटादेबाकचाही।समझौताक \nरबाकअिधकार,ओिकलिनयुIतकरबाकअिधकार,पैसालेबाकअिधकारदेलासँकैबेरबहत[ितहेबाकसंभावनाभएसकैतअिछ। \nओकालतनामाकेसलड़िनहरHयिIतNवयंवाओकरााराअिधकृतHयिIतहNता[रकएसकैतअिछ।पाटOकएबजमेHयापा\nरवाHवसायकरएबलाHयिIतसेहोओकालतनामापरहNता[रकएसकैतछिथ।जौँकोनोमामलामेकैगोटेसािमलछिथतँसभगोटेसंयु\nIतपसँएकािधकओिकलकJओकालतनामादएसकैतछिथ। \nमाननीयउचतम*यायालयउदयसंकरeीयारबनामरामकले`र सादिसंहएवम्अ*य(2005(11) TMI-436 \nSC)कमामलामेओकालतनामाकसंवंधमेिवNतृतमागदशनजारीकरैतNपकेलकअिछजेकोनोमामलामेओकालतनामाबहुतसा\nवधानीकसंगबनाओलजेबाकचाहीआकोटकरिज$YीकJईचाहीजेसुिनितकरएजेओकालतनामासहीअिछअ*यथाओकराशुएमे\nरोिकदेबाकचाहीजािहसँआगूपरेसानीनिहहोइ।एकबेरओकालतनामापरसंवंिधतHयिIताराहNता[रभएगेलाकबादओकरातयअ \nविधमेमामलासँसंवंिधतअ*यकागजातकसंगेकोटमेजमाकएलजाएत।तकरबादिबना*यायालयकमंजूरीकJमोअिलवाओिकल \nवकालतनामाकJखािरजनिहकएसकैतछिथ।जँदुनूप[मेसँिकओमिरजाइतछितछिथवासंवंिधतमोकदमाककोटारािनNतारणभ \nएजाइतअिछतँओकालतनामाNवतःखािरजभएजाएत।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमाननीयउचतम*यायालयकरामBपÛयाबनामशुभKमाएवम्अ*य(1947)2 MLJ \n580मामलामेओकीलाराओकालतनामामेिबनाNप ावधानकJकेसमेसमझौताकरबाकिवषयपरआदेशदेलक।अNतु,ईNप \nहोइतअिछजेकोनोमोकदमामेमओअलाराओकालतनामापरदNतखतकरबबहुतमहcवपूणकाजअिछआतकराबहुतसावधानी\nसँओकरापिढ़कएकरबाकचाही।मुदासामा*यतःलोकआँिखमूिनकएओिहपरहNता[रकएदैतछिथ।कैबेरओकरपिरणाम ितकू\nलभएजाइतअिछखासकएजखनिकसंवंिधतओिकलतकरदुपयोगपरउताभएजाए।मोअीलकJतकरअनुमानोनिहभएपबैत \nछिनआजखनसेहोइतछिनताबेकोटमेमािमलाबहुतआगूभएगेलरहैतअिछ। \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचeकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच@क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेहक िकछु िवशेषक :- \n१) हाइकू िवशेषक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषक २१ म अंक ,  १ नवKबर २००८   \nVideha_01_11_2008. pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषक ६७ म अंक , १ अIटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहcय िवशेषक ७० म अंक , १५ नवKबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषक ७२ म अंक १५ िदसKबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगNत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिIत गजल िवशेषक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी[ा िवशेषक १४२ म, अंक १५ नवKबर २०१३   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकत िम. मधुप िवशेषक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव*द ठाकुर िवशेषक १८९ म अंक १ नवKबर २०१५  \nVid eha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च*+ ठाकुर अिनल िवशेषक १९१ म अंक १ िदसKबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सKमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अXबम  गीत  संगीत  िवशेषक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिeत  रचनापर  आम ंिeत  आलोचकक  िटBपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पच  टा किवता आ ओइपर  मधुका*त  झाक  िटBपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश   साद  मDडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संNकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n काशन   नीच@क  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिeकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव.े_  रचनाक  एकटा समाना*तर  संकलन   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली  ब*ध -िनब*ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प\\ २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथ ली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली प\\  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाáय उcसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उcसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली  ब*ध -िनब*ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili . Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslati ons are complete these would be the official transl ations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सKमान : सKमान-सूची \n  \nअपन मंतHय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहcय आ*दोलन: मानुषीिमह संNकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सविधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपाद काधीन। िवदेह- \n थम मैिथली पाि[क ई-पिeका ISSN 2229-547X VIDEHAसKपाद क: गजे*+ ठाकुर। सह-सKपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सKपादक:  राम िवलास साहु, न*द िवलास राय, स*दीप कुमार साफी आ म ुाजी \n(मनोज कुमार कण)।  सKपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचe- बेचन ठाकुर। सKपादक- सूचना- सKपक-समाद- पूनम \nमंडल। सKपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उcपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण  उWरदाियcव लेखक गणक मय \nछि*ह)editorial.staff.videha@gmail.com कJ मेल अटैचमेDटक पमJ .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ  कािशत रचना सभक कॉपीराइट ल ेखक/संTहकW लोकिनक लगमे \nरहति*ह, माe एकर  थम  काशनक/ ि ंट-वेब आकइवक/ आकइवक अनुवादक आ आकइवक ई- काशन/ \nि ंट- काशनक अिधकार ऐ ई-पिeकाकJ छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयXटीक/ पािर.िमकक  ावधान नै छै। तJ रॉयXटीक/ पािर.िमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआTह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि[Bत पिरचय आ अपन Nकैन कएल गेल  फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल  काशनक हेतु िवदेह (पाि[क) \nई पिeकाकJ देल जा रहल अिछ। मेल  ाBत होयबाक बाद यथासंभव शी ( सात िदनक भीतर) एकर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' २९९ म अंक  ०१ जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  २९९) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिeकाकJ .ीमित लæमी ठाकुर ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकJ ई  कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -20 20  सविधकार  सुरि[त।  िवदेहमे  कािशत  सभटा रचना आ आकइवक  सविधकार  \nरचनाकार  आ संTहकWक  लगमे छि*ह।  ५ जुलाई  २००४  कJ \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिर क गाछ ”- \nमैिथली जालवृWसँ  ारKभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक   थम  उपिNथितक  याeा िवदेह -  थम  मैिथली पाि[क  ई \nपिeका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई  कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृW  'िवदेह ' ई-पिeकाक   वIताक  संग  मैिथली भाषाक  जाल वृWक  एTीगेटरक  पमे \n युIत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिeका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":0.63,"has_text":true},"Videha 300.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 300.pdf","name":"Videha 300.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वष १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n२. ग   \n  \n२.१ .\n आशीष अनिच%हार -लाल लंगौटी केर पहचान करैत किवता (आलोचना) \n२.२.१.\n जगदीश .साद म/डल २.\n .णव कुमार झा िग4 ” (मैिथली लघुकथा) \n२.३.१.\n उमेश म/डल - जगदीश  .साद  म/डलजीक  9 य ि; त < व  ओ कृित< व  एक अनुशीलन  २.\n मु@ाजी-\nबीहिन कथा--  मानकीकरण ओ तुलना<मक पB  \n २.४ .\n मु@ाजी- िकछु बीहिन कथा \n  \n३. प  \n३.१. \n आशीष अनिच%हारक गजल  \n३.२.\n संतोष राय ’बटोही’ क दूटा किवता \n३.३.\n .दीप पुEप - दूटा गजल   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.४. \n मु@ा जी-गजल  \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचeकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचiक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकmइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n  \n \n२. ग  \n  \n२.१ .\n आशीष अनिच%हार -लाल लंगौटी केर पहचान करैत किवता (आलोचना) \n२.२.१.\n जगदीश .साद म/डल २.\n .णव कुमार झा िग4 ” (मैिथली लघुकथा)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२.३.१.\n उमेश म/डल - जगदीश  .साद  म/डलजीक  9 य ि; त < व  ओ कृित< व  एक अनुशीलन  २.\n मु@ाजी-\nबीहिन कथा--  मानकीकरण ओ तुलना<मक पB  \n २.४ .\n मु@ाजी- िकछु बीहिन कथ  \nआशीष अनिच%हार  \nलाल लंगौटी केर पहचान करैत किवता (आलोचना) \n  \n  \n\"सबद\" मने शpद। \"िमतारथ\" मने िमताथ। qी किवराज िवrनाथजी अपन पोथी \"सािह<यदपण\"मे तीन \n.कारक दूतक वणन केने छिथ तािहमेसँ \"िमताथ\" दोसर .कारक दूत अिछ आ एकर लBण ई जे कम बात \nकऽ जे ठीक काज कऽ लैत हो। मने कम बातमे बेसी काज। वेदमे एहन ॠचाकx धाzया मानल गेल जे िक \nय{ कालमे गाएल जाइत कोनो सू;तमे अितिर;त |पसँ जोड़ल गेल हो। धाzया मने सिमधा सेहो होइत छै \n\"~ोधानौ िनजतातिनहकथाधाzयासमुीिपते\"। सिमधा मने fuel सेहो िक तँ सभ तरहँक। .ाचीन कालमे \nपीक बहुत .कारक होइत छलै जािहमे \"मिहषी\"कx सेहो धाzया कहल जाइत छलै ( मूलतः भरण-पोषणक \nिहसाब। हमर अनुमान अिछ जे \"धाय\" शpदक ज%म एही ठामक हएत। \"सबद िमतारथ धाzया\" अरिव%द \nठाकुरजी ारा िलखल किवता संह केर नाम अिछ। \n1 \nपिहल किवता \"सुनू जयथ\" अिछ। .तीक |पमे जयथक तते ने .योग भेल छै अिछ जे एकर उपयोग \nकरए बलाकx बहुत सावधानी राखए पड़ैत छै से सावधानी एिह किवतामे नै राखल गेल अिछ। एिह किवताक \nअंितम िकछु पiित एना अिछ-- \n\"सुनू जयथ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिह बेर कृEणक मायाक मुँह निह जोहल जाएत \nशु| करब अहi जँ समर \nसूयmत धिर .तीBा निह करब हम\" \nआन .संग बादमे पिहने तँ हम इएह कहब जे जािह तेवरक संग ई पiित अिछ तािहमे हमरा िहसाब \"मुँह\" \nशpदक उचारण सही नै छै। एिह किवताक पाठमे \"मूँह\" वतः एतै। बहुत संभव जे लोक एकरा वतनी दोष \nमानिथ मानिथ मुदा हम एकरा मैिथली किवतामे लय कोना उपेिBत होइत अिछ तकर उदाहरण मािन रहल \nछी। आब एिह किवताक पिहल िकछु पiित देखी-- \n\"एकरा काठी जुिन देखायब िक \nहमर किवताक अनिगनत पृ सभहक बीच \nअखिन सूतल पड़ल अिछ बाद\" \nकिवताक शु|आतसँ पाठक बुझैत छिथ जे ई किवक अपन मनोभाव छै मुदा अंितम पiितसँ ई बुझाइत छै जे \nकिवक भीतर बैसल अजुनक मनोभाव छै आ तँइ हमरा बुझने किवताक शुआत ओ अंतमे संबंध नै छै। ई \nपूरा किवता एही तरहँक अिछ। एकटा सकB पाठक लेल ई किवता साधारण हएत तँ साधारण पाठक लेल \nजिटल। \nदोसर किवता \"हम ह<या करय चाहै छी\" केर सभसँ नीक बात जे ई किवता कोनो थूल नायक लेल नै \nिलखल गेल अिछ। ई किवता िविभ@ .वृितपर िलखल गेल छै। आब ई अलग बात जे िविभ@ .वृित एकै \nनायकमे हो वा िक अलग-अलग नायकमे। ई तरीका कोनो कथनकx किवता बना दै छै खास कऽ ओहन \nिथितमे जखन िक किवता ग ा<मक हो। एिह किवताक नकारा<मक पB ई जे किव ह<या करबा लेल तते \nने 9य छिथ ( भने ई 9यता चरम दुखसँ हो) जे ओ िविभ@ .वृितकx सiप बिन सेहो डँसबाक लेल तैयार \nछिथ। बदला लेबाक कोनो तरीका जायज भऽ सकैए मुदा किवसँ हम कहबिन जे सiप बनबाक ~ममे जहर \nतँ हुनकोमे आिब जेतिन तँइ बदला लेबाक लेल सiप बनबाक तरीका हमरा उिचत नै बुझाइए। \nतेसरसँ सातम किवता इनार िसरीज अिछ। वतुतः किवता संह हम एहीठामसँ शु मानैत छी। िमताथ \nएिहठाम पिहल बेर आएल अिछ। इनार-1 मे वैEणव सन शिति.य िवरल ओ बहुअथ अिछ। इनार-2 मे \nइनारक लालाटपर जे िलखल छै से वतुतः इनारपर नै आजुक आिथक पिरवेशमे कमजोर लोकक ललाटपर \nिलखल छै। इनार-3 मे \"अनठीया बग\", \"र;तहीन ~ित\" आ \"ढोिरया सiप\"क .योग किवताकx अलग िदशामे \nलऽ जाइत अिछ जािह ठामसँ .वासक िचंता सामने अबैए। इनार-4 किवता एिह िसरीजक कमजोर किवता \nअिछ कामी पुषक दोष इनारपर नै थोपल जेबाक चाही। इनार-5 अकादेमी राजनीितकx देखार करैए मुदा \nएिह किवताकx आर धरगर बनाएल जा सकैए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"अिलिखत किवता सभहँक पBमे\" नामक किवतामे ओहन सािह<य सभकx अकानल गेल अिछ जे िक मुित नै \nभऽ सकल, अथवा पुरकृत नै भऽ सकल। ई नीक गप मुदा ईहो किवता अपन बात मुित भैए कऽ किह \nरहल अिछ। बहुत संभव जे भिवEयमे पुरकृत सेहो भऽ जाए। िकछु िदन पिहने रवीश कुमार नामक िहंदी \nटी.वी पeकार सेहो टी.वीक मायमे बजैत छलाह जे टी.वी नै देखल जेबा चाही। खएर मायम जे हो \nवंिचतक पBमे बाजब बेसी ज|री छै। \n\"बुि4बोधलBणा\" नामक किवतामे किव टी.वी चैनल आ अपन पोतीक मायमे ~ीनक पाछूक अ%हार देखेबाक \n.यास केलाह अिछ। एिह किवताक नीक पB ई जे आन किव जकi जबरदती नै देखने छिथ। किव ई \nवीकार करै छिथ जे आने जकi हमर पोती सेहो एिह अ%हारमे फँसल अिछ मुदा किवकx उमेद छिन जे एक \nिदन हमर पोती एिह अ%हारकx ज|र जानत। जँ हम पोती बदला पाठक पढ़ी तँ ई किवता आन अथ िदस \nलऽ जेबामे सेहो सBम अिछ। \n\"हलफनामा\" किवता मैिथलीक आधुिनक किवताक सवथा िवपरीत अिछ आ एकरा हम बहुत नीक मानै छी। \nएिह किवताक मायमसँ किव ममट (.ाचीन आचाय)कx नकारै नै छिथन बिक ममटक िवचारसँ आगू बढ़ए \nचाहै छिथ। मैिथलीक किथत .गितशील किव अरिव%द ठाकुरकx पारंपिरक आ जड़ किह सकै छिथन कारण \nई किथत .गितशील सभ िबना जिड़क नवीनता चाहै छिथ। एिह किवतामे जे सामे कील ठोकबाक बात \nकहल गेल छै तािह लेल बहुत किथत .गितशील किव अरिव%दजीकx साधुवाद देताह मुदा हमर अनुभव ई \nअिछ अिधकश किवक िलखल ~ित पोिथए धिर रिह जाइत छै मुदा आलोय किवक तेवर जे किवतासँ \nबाहर रहल अिछ तािहसँ उमेद ज|र जागल अिछ जे ई किव साक माथमे कील ज|र ठोकताह। \n\"बुि4जीवी सन ओ-1\" नामक किवतामे किव कोनो सुिनित आशंकासँ दहलल ओ िसहरल छिथ मुदा एकटा \nपाठकक तौरपर हम ई कहब जे जँ किवक आशंका सच भेल तँ किवकम लेल सौभायदायक रहत। िमताथ \nफेर आएल अिछ \"बुि4जीवी सन ओ-2\" नामक किवतामे। भारतीय समाजमे बहुधा देखल जाइए जे कुकुरक \nअवशेषपर मजार अथवा गहूँम आिद अँकुरा कऽ मंिदर-मजार बना देल जाइत छै। एिह किवतामे \"लाल \nलंगौटी\" अपन एही अथमे अिछ। जेना िकछु दबंग उपरो;त िविधसँ मंिदर-मजार बना अपन आय िनित कऽ \nलैत अिछ जेिहते िकछु बुि4जीवी अपन िपता-संबंधी-गु|क ओ नायाब लाल लंगौटी पहीिर बुि4जीवी बिन अपन \nनाम-इनाम िनित कऽ लैत अिछ। ज|री नै जे ई लाल लंगौटी माe बुि4जीवी पिहरै छिथ सा ओ बेपार \nदूनूमे इएह लंगौटी पिहरल जाइए। मैिथली किवताक इितहासमे \"लाल लंगौटी\" .तीक िवरल अिछ। \n\"हमर चेहरा पर िहंदुतान\" नामक किवतासँ हम .भािवत नै भऽ सकलहुँ आ ई हमर सीमा सेहो भऽ सकैए। \nज|री नै छै जे माथपर टोपी, गामे ताग आ क%हापर िकछु रहत तखने अहi सवधम समावेशी कहाएब। \nमहा<मा गiधी िबना ई सभ केने सवधम समावेशी छलाह एवं आजुक नेता ई सभ कइयो कऽ कर छिथ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"मुंबइमे वतंeता िदवस-1 एवं 2\" नामक दूटा किवता अिछ जकरा जोिड़ कऽ एकै किवता बूझब ज|री \nबुझाएल हमरा। एिह दू किवतामे किव अपन आ रेिलंगपर चहचहाइत फुी बीचक वतंeताक वणन केने छिथ \nआ अपनासँ बेसी वतंe फुीकx मानै छिथ। आगू बढ़बासँ पिहने हम पाठककx िहंदीक उप%यास \"िचeलेखा\" \nकेर ओ अंश पढ़ए कहब जे िक नायक बीजगुत आ सहनाियका यशोधराक बीच भेल छै। किवए जकi \nयशोधरा सेहो कहै छिथन जे िचिड़या सभ कतेक आनंदसँ रहैत अिछ तािहपर बीजगुत कहलिखन जे िचिड़या \nसभ सेहो इएह सोचैत हेतै जे देिखयौ आदमी सभ कतेक सुख-सुिवधासँ रहैत अिछ। आ ई नमहर कथन छै \nसे देब अिहठाम संभव नै। किवकx एिह दुिनयiमे कतेक वतंeता भेटल छिन सेहो आकलन करब ज|री। \n\"वाहक महान घटनाक\" नामक किवता िकनको चिरeगत खसबाक .ि~यापर अिछ आ से नीक अिछ मुदा \nिकछु पiित बेसी बेर एलाक कारणसँ .भाव कम भेलैए-- \n\"सोचय छी \nसोचैत रहै छी \nउठबाक हुअए कूबत त \nखसैक खतरा मोल लएमे कोनो बुराइ निह\" \nई पiित सभ किवतामे दू बेर .योग भेल अिछ जे िक .भाव कम करैत छै। \nसमझ किवतामे आएल भाव जे \"केकरो बुझाबक लेल किनयॲ ओकरा सन होमए पड़तै\" तािहसँ हम सहमत \nछी। \n\"अ%यपुष\" केर नामसँ 5टा किवता अिछ। अ%यपुष-1 मे कता, .भु, आ सुहृद ई तीनी शpद एिह \nकिवताक जान अिछ जकर फैलाव िनचासँ उपर धिर होइत अिछ ~मशः \"से;ससँ ससे;स\" आ \"िशलाजीत-\nमुसली\" धिर पहुँचैत अिछ। ओना हम कनी-मनी आयुवद शाeक जानकारी राखैत छी तँइ हम पाठककx \nकहबिन जे िशलाजीत-मुसली-अrगंधा माe यौन रोग लेल नै समा%य दुबलता हटेबाक लेल सेहो देल जाइत \nछै तँइ एिह सभहँक अथ माe यौने रोग धिर नै राखिथ। \nअ%यपुष-2 ा णवाद िवरोधी किवता अिछ आ एहन समयमे एहने किवता िलखल जेबाक चाही। जे लोक \nा ण आ ा णवादकx एकै बूझै छिथ ितनका लेल ई किवता पढ़बा योय नै अिछ। \nअ%यपुष-3 नामक किवता दरभंगाक भूतपूव मठाधीशक वतमान पुe सभ लेल िलखल गेल अिछ िक 60 \nबखमे िकछु नै भेलै से .लाप करए बला राजनीितक दल लेल से कहब किठन अिछ मुदा िमताथ एिहठाम \nचरमपर अिछ आ तकर पिरिणत अ%यपुष-4मे भेटत। \nअ%यपुष-4 नामक किवताकx हम वातु ओ £योितषक िकछु समा%य शpदक माधयमसँ देखाएब। वातुमे िदशा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतँ £योितषमे ह केर .धानता छै। वतुक िहसाब हरेक िदशा लेल देवता आ ह िनधmिरत छै जकर िववरण \nिनचा अिछ-- \nउर िदशा-देवता कुबेर, ह बु4 \nईशान िदशा (उर-पूव कोना) देवता िशव, ह वृहपित \nपूव िदशा-देवता इं, ह-सूय \nआनेय िदशा (पूव-दिBण कोना) देवता अिन, ह-शु~ \nदिBण िदशा-देवता यम, ह मंगल \nनैऋ<य िदशा (दिBण-पिम कोना) देवता राBस, ह राहु-केतु \nपिम िदशा-देवता वण, ह शिन \nवाय9य िदशा (उर-पिम)-देवता वायु, ह चं \nऊव -देवता  ा, ह उलेिखत नै \nअधो-देवता शेषनाग, ह उलेिखत नै \nई किवता ईशान िदशा (उर-पूव कोना) कोनसँ शु| होइत अिछ। एिह कोनक देवता िशव छिथ ह गु| जे \n{ानक .तीक छिथ। एकर बाद वाय9य (उर-पिम) िदशा अिछ जकर देवता वायु छिथ आ ह चं जे िक \nगु|क पी संग 9यिभचार केने छिथन। एकर बाद नैऋ<य िदशा (दिBण-पिम कोना) अिछ जकर देवता \nराBस ओ ह राहु-केतु छिथ। राहु-केतु चंक दु¦मन। जँ राजनीितकx मानी तँ दु¦मनक दु¦मन दोत होइत \nछै अथmत बृहपित आ राहु-केतु दोत भऽ सकै छिथ चंक िव4। मुदा ई बृहपितसँ शु कएल ई \nकिवता आनेय कोन धिर नै पहुँिच सकल आ एकर कारण िथक जे आनेय कोनक ह शु~ छिथ आ \nबृहपित ओ शु~ दूनू दु¦मन दूनू दू §ुव। अकारण निह जे किव अपन किवताकx अध-सीझल कहै छिथ। ई \nकिवता िवशु4 |पसँ लोकक अपन मानिसक ंदक 9या¨यान कहैए। किवता अ%यपुष (5) मे सहज-सरल \nरहबाक कामना छै मुदा सहज-सरल रहब एते सरल कहi छै। \"जँ अहi गु| छी\" ई किवता थूल भऽ गेल \nअिछ। साफे-साफ पता चिल जाइत छै जे ई गु|घंटाल सभपर िलखल गेल छै। एिह किवताक अंितम पiित \nअिधकशतः फूिस िथक। असली चेला किहयो गु| छोिड़ इजोत िदस नै जा सकै छिथ। असली चेला \n|कल रहै छै गुक वध कऽ गु|आइक आसन लेल। लाल लंगोटी किवता मोन पाड़ू। \"उ%टा सiस लैत \nलोक आ िव ापित\" एिह िवषयपर बहुत िवचार िविभ@ िवधामे आएल अिछ आ भिरसक तँइ .भावित नै कऽ \nसकल हमरा। पृ 49 सँ 61 धिर 11 टा किवता दरभंगाक िविभ@ भंिगमापर अिछ मुदा काजक किवता \nमाe पिहल किवता (दरभंगा राज आ ओकर िवरासित) अिछ। दरभंगापर दोहा सेहो अिछ। िकछु दोहामे माeा \nओ यित-गित सही अिछ मुदा िकछुमे गड़बड़।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"सहज सुमित मiगलिन िव ापित\" ईहो किवता सहज-सरल िवषयपर अिछ। हमरा िवचारे ई किवता \n\"अ%यपुष-5 सँ नीक अिछ। आब फेर आएल अिछ िमताथ। दुयªधनक किनयiक नाम रहिन भानुमती आ \nभानुमती केर .योग करैत 16 टा किवता अिछ पृ 64 सँ 82 धिर। \"ितरहुत आ भानुमती\" नामक \nकिवतामे िमिथलाक किथत महानता ओ मा%यतापर आBेप कएल गेल अिछ। आ एकटा नमहर बहसक मiग \nकरैत अिछ। एिह किवतामे जँ \"िरंग लीडर\" शpदक बदला \"िकंग मेकर\" रिहतै तँ बेसी नीक। \n\"भानुमतीक िलंग\" नामक किवतामे िमताथ जुा पािलशसँ चंडी पाठ धिर कऽ रहल अिछ। किव लेल \nभानुमतीक िलंग चाहे जे हो मुदा एकटा पाठकक तौरपर हमरा लेल भानुमतीक िलंग \"गरीब आ .ाइभेट\" \nनौकिरहारा अिछ। पाठक समुदाय एिह किवताकx पिढ़ए कऽ मजा लऽ सकै छिथ। \n\"भानुमती आ चुनाव\" नकली वामपंथी सभपर अिछ जे चुनाव वा आर कोनो ता<कािलक फायदा लेल अपन \nपुखाकx गिरआबैए। आ किवक मोतािबक भानुमती चुनाव लड़बा लेल एहन करैए। ओना बहुत बेर भूतकालक \nगलतीकx उजागर करबाक .ि~याकx गिरआएब वा उकटब बूिझ लेल जाइत छै। पाठक एिह किवतापर िबलिम \nएिह िबंदुपर सोचिथ। \n\"भानुमतीक पु¦तैनी ~म\" वतुतः एक¬े हमरे सभहँक ~म अिछ। ई किवता िमताथक अ­ुत नमूना अिछ। \n\"भानुमतीक हँसब\" एिह किवतापर जाएसँ पिहने हमरा एकटा लोककथा मोन पड़ल। एकटा गरीब बचा कोनो \nराजा लग सभ िदन जाइक आ राजा ओकरा लग सोना आ चानीक िस®ा रािख दै ओ बचा चानीक िस®ा \nउठा चिल दै। राजा ओ दरबारी से देिख हँसै जे देिखयौ केहन िनबुि4 छै जे सोना रिहतो चानी उठबै छै। \nएक िदन ओकर माए वा बाप पुछलकै जे सोना िकए ने उठबै छीही तँ ओ बचा जबाब देलकै जे जिहया हम \nसोना उठा लेबै तिहयेसँ ई खेल ख<म भऽ जेतै। तँइ हम मूख बिन चानी उठा लैत छी। आब किवतापर \nआबी। किवताक अंितम पiित अिछ \"हँसी सन पिवe वतुओ भानुमती सन चंगला लग आिब धंधा भऽ जाइत \nअिछ। आ एिहठाम आिब पाठक बूिझ सकै छिथ जे किव कोन खेलक रचना किवता मायमसँ केने छिथ। \nएिह किवतामे भानुमती िकयो भऽ सकैए लोकथाक बचा सेहो, गरीब सेहो आ चमचा सेहो। बेसी बुझबाक \nलेल पाठक किवता पठिथ। \n\"भानुमतीक उ<स\" हम एिह किवताकx दू भागमे बiटब। पिहल--- \"गाछक जिड़..........कंठथ कए उदरथ \nकएने अिछ\" आ दोसर- \" जखिन कखिनओ उठैत अिछ-----एकाकार भऽ जाइत अिछ भानुमतीमे\"। हमरा \nिहसाब पिहले भाग किवता अिछ। दोसर भाग एिह रचनाकx एकपBीय बना देलकै। जँ किव एिह रचनाकx \nपिहले भागपर ख<म करतिथ तँ ई दुिनयाक हरेक भानुमतीक .ितिनिध<व किरतै ओतबे शpदमे मुदा एकर \nदोसर भाग आिब एिह रचनाकx एक भानुमतीपर कित कऽ कमजोर बना देलकै। \n\"किव भानुमती\" नामक किवता जािह िवषयपर अिछ तािहपर बहुत रास 9यंय, चुटकुला आिद रचल जा चुकल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिछ। आ .तुत किवताक िशपो तेहन नै जे आकृ¯ करए। \n\"भानुमती आ काछु\" नामक किवताक वएह िद®त जे ई दू भागमे अिछ आ माe पिहले भाग कारगर अिछ \n(काछु चािर इंचक-----कतेको साल तक)। जँ एिह किवतासँ दोसर भाग ( एिह धरतीपर---अपिसयiत भेल \nअिछ भानुमती) हटा देल जाए तैयो एिह किवताक अभी¯ पूरा भऽ रहल छै। \"भानुमती आ घॲघा\" नामक \nकिवतामे भानुमतीकx घॲघा अपन लोक बुझाइत छै कारण घॲघेक दiत सन भानुमतीक दiत छै जािहसँ ओ \nदुिनयiक हरेक वतुक भBण कऽ सकैए। \n\"भानुमतीक िच%ता\" ईहो किवता दू भागमे अिछ आ हमरा िहसाब एकर पहले भाग (नवकी बहुिरया िबना \nगहना... निह जीिब सकैत अिछ िक@हुँ) कारगर अिछ आ एकर दोसर भाग (परम बूिड़ अिछ ई \n.धानमंeी...िच%ताक हमशकल भेल भानुमती) एिह किवताकx एकपBीय बना दैत छै। \n\"भानुमती आ समािजक %याय\" एिह किवतामे भानुमती ओहन लोकक अवतारमे अिछ जे लोकतंeमे समतावादकx \nपचा ने सकल। किवताक अंत एिहसँ होइत अिछ जे तमाकू खाएब राड़-रोिहयाक अमल छै आ एिहसँ हम ई \nमानैत छी जे किव 95 किथत ा णकx राड़-रोिहया मानै छिथ एिह अमलक कारणे। \"कापरेिटभ भानुमती\" \nनामक किवतामे भानुमती जोगाड़ीक |पमे अिछ। आब ई जोगाड़ी कोनो Bेeमे पहुँिच सकैए। पाठक अपन \nBेeक िहसाब एकर 9या¨या कऽ सकै छिथ। \"इितहासवेा भानुमती\" ई किवता भानुमतीक ओहन |पपर \nअिछ जािहमे ओ अतीतजीवी बुझाइत अिछ। मुदा जेना-जेना किवता अंत िदस बढ़ैत अिछ तेना-तेना बुझबामे \nआिब जाइत छै जे भानुमती अतीतक आवरण वतमानक अपन वाथपूित लेल केने अिछ। एिह किवतामे \nिमताथ चरमपर अिछ। भानुमतीक ई |प कोनो राजनीितक दल सेहो लऽ सकैए। \"भानुमती आ खबासी\" ई \nकिवता मठ ओ मठिशEयपर अिछ। किवताक अंत एना अिछ \"जखिन जखिन नेeपट खोलताह / qी कृEण|पी \nमठाधीश/ तँ पिहने देखिथन ओकरे युिधिर |प\" मुदा ई त°य तँ दुयªधन-अजुन ओ कृEणक बीचक छिन \nएिहमे युिधिर कोना एलाह से शोधक बात। बहुत संभव जे भावनामे बिह गेल हेता किव। वा ईहो भऽ \nसकैए जे आर आन कोनो िमथक हेतै जे िक हमरासँ छुिट गेल हो। पाठक एिह किवताक एिह िमथकपर \nधेआन राखिथ। \"भानुमती आ बतहबा\" ई किवता भानुमतीक ओहन |पपर अिछ जे िक कोनो अवसरपर \nिकछु पiित मैिथली बाजए बलाकx देवता मािन लैत अिछ। पाठक एकर िवतार कोनो संथाक वािषक \nआयोजनसँ लऽ कऽ चुनावी सभा धिर कऽ सकै छिथ। \"अयनामे भानुमती\" एिह किवतापर एबासँ पिहने िवr \nसािह<यमे अंतरा<माक अवाज देखी तँ पता लागत जे जे माe िकछुए नीक लोक अपन अंतरा<माक अवाज \nसुिन सकलिथ आ बहुत खराप लोक अपन अंतरा<माक अवाजकx अनठा देलाह। एखनो वएह िथित छै आ \nबादोमे वएह रहतै। एिह किवतामे भानुमतीकx सेहो आयनामे आएल अपने |प पसंद नै पड़लै। बात पुरान छै \nमुदा कहबाक शैली नव, इएह एिह किवताक िवशेषता भेल। \"सूयकx िच%हह भानुमती\" नामक किवतामे किव  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभानुमतीक डर दूर कऽ रहल छिथन मुदा कोन डर से अ{ात अिछ। समा%यतः डर वा तँ शािरिरक \nकमोजरकx होइत छै वा नैितक कमजोरकx। भानुमती कोन तरहक कमजोर अिछ से पाठक अपना समयपर \nजािन सकताह। \"जाउ महा.काश\" एवं \"कुमार शैल\" संमरणपरक किवता अिछ आ मैिथलीमे एहन किवताक \nआव¦यकता छै। \".तकx मुि;त चाही\" ईहो किवता कुमार शैलजीपर कित अिछ मुदा एिह किवताक िकछु \nपiित पूरा संसार लेल बनल अिछ-- \n\"आब िक%तु मरलाक बाद पछताइत छी / जीवैतमे कयल अपन ओिह करनीपर\" \n\"जीिवत .ेत सभहक बनायल छल-छ±क च~वातमे निह फँसू\" \n\"मानिसक खबासीक महापाeीय मकड़जालसँ मु;त होउ\"................. आिद। \n\"qीमान् कपरगर\" नामक किवता ओहन चिरeपर िलखल गेल अिछ जिनक बाहरी आवरण िच®न-चुनमुन मुदा \nभीतरक आवरण छल-छ±क छिन। जेना जीवन िबंदुसँ िबंदु धिरक याeा अिछ तेनािहते ई किवता कपरगरसँ \nकपरज| धिरक याeा अिछ। \n\"शहादत\" किवता बुझबाक लेल कुंडिलनी योग बुझए पड़त कारण एिहमे एिह योगसँ संबंिधत शpदावलीक \n.योग भेल अिछ। मूलाधार च~, वािधान च~, मिणपुर च~, अनाहत च~, िवशुि4 च~, आ{ा च~, \nसह³ार च~। मूलाधार च~ सभसँ नीचा होइत छै आ सह³ार सभसँ उपर। ई च~ सभ पीठक पाछू \nरीढ़क ह´डीमे होइत छै। एिह किवतामे किवक िबंदु िवसग (सह³ार)पर एकटा मछर बैिस जाइन छिन आ \nकिव ओकरा आ{ा च~क, िवशुि4 च~सँ खेहारैत मिणपुर च~ लग ओिह मछरकx मािर दैत छिथन। किवकx \nआशंका छिन जे ई मछर हुनके वािधान च~क कोनो कीड़ा छलिन। कुंडिलनी साधाना नीचासँ उपर \nहोइत छै मने मूलाधार जागरण करैत साधक सह³ार धिर पहुँचै छै। एकर मतलब ई जे जेना-जेना साधनाक \n{ान उपर बढ़ैत छै तेना-तेना अ{ानता नीचा घटैत छै। जँ एिह किवतामे मछरकx अ{ानता-दुगुणक .तीक \nमानी तँ ई सूिचत होइए जे ओ नीचाक दू च~ धिर निह पहुँिच सकल आ अ.<यB |पसँ ई देखबैए जे \nसाधक केर साधना एखन दू च~ धिर उपर निह पहुँचल अिछ मने साधक एखन िवशुि4 च~पर जा कऽ \nअटकल छिथ हुनका एखन आ{ा च~ ओ सह³ार च~क भेदन करए पड़तिन। योगी सभहँक मोतािबक \nिवशुि4 च~ कंठक पाछू होइत छै। आ एकरा भेदन कऽ देलासँ अपार उजm भेटैत छै। सािह<य केर \nिहसाबसँ देखी तँ सािह<यमे िबना रीढ़ बला सभ सािह<यकार बेसी भेटताह तेहन िथितमे .तुत किव ई \nसािबत केलिथहए जे हम रीढ़क ह´डी मािमलामे पiचम चेतना तरपर छी। योगक मोतािबक ससािरक \nआदमी मूलाधार च~मे जीिब मिर जाइत छै तेनािहते सािह<योमे सािह<यकार िबना रीढ़क ह´डीक मिर जाइत \nछै।\"चेत सहार\" किवता मैिथली भाषा मय िवजातीय शpदक घुसपैठकx रेखिकत करैए आ किव तािह लेल \nअपने घरक उदाहरण देलिथ ई एकटा नीक पB भेल। अपना ओिहठाम तँ सभ अपने घरकx बािर अनका  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nघरक उदाहरणसँ शु| करै छिथ। \"नागफनी पंिडत\" एहन किवता मैिथलीमे लगातार एबाक चाही। .ायः \nजीवकतजीक बाद िकयो एिह तरहँक किवता नै लीिख पािब रहल छिथ। ई किवता किव ओ .कृितक बीच \nमौन संवाद अिछ। \"हम कए रहल छी गीवmण नृ<य\" \"हम कए रहल छी गीवmण नृ<य\" एिह किवतामे .यु;त \nशpद गीवmण केर मतलब छै \"देव-देवता\" मने किव देव नृ<य कऽ रहल छिथ मुदा िकए? .तुत किवतामे \nकिव सुगंध, पदन, तरलता आिद जमा कऽ रहल छिथ, िवrािमeसँ नव-नव रचबाक .ेरणा लऽ रहल छिथ। \nअधम-िनकृ¯ आिदकx बाहर फेिक रहल छिथ आ किव अपन आंतिरक आनंदमे मन छिथ वाभावतः एहन \nपिरिथितमे किव देवे-नृ<य करताह मुदा की देवता नीके छलाह? जँ पौरािणक कथा सभ देखबै तँ देिव-\nदेवताक छल-छ± सभ सामने आिब जाएत तखन ई गीवmण नृ<य छल-छ±सँ दूर कोना रहत। एकर िवपरीत \nबहुतो एहन मानव भेटत जे छल-छ±सँ दूर रिह नैितकतामे देवतोसँ आगू गेलाह। किवसँ आह जे धरतीपर \nसहज-सरल मानव नृ<यक आयोजन करिथ ओ। \n\"किवता िलखैत गेलहुँ\" नामक किवतामे किव अपन िलखबाक कारण दै छिथ। ओना तँ सभ किव किवता \nिलखबाक कारण मोनक शित-आ<मसुख गनबै छिथ। .तुत किवक मनोभाव एहने सन छिन जे हम हलाहल \nिपबैत गेलहुँ आ किवता िलखैत गेलहुँ। एकटा िभ@ किवताक |पमे ई साधारण किवता अिछ मुदा जखन \nअहi एही किवता संहक दोसर किवता \"हम ह<या करय चाहै छी\"सँ जोिड़ कऽ देखबै तँ सुखद अनुभूित \nहएत। आिखर जे किव शु|मे ह<या करए धिर उताहुल छलाह से अंतमे आिब कहै छिथ \"पीबैत गेलहुँ सभटा \nहलाहल/ किवता िलखैत गलहुँ/ छोड़ैत गलेहुँ सभटा .माण\"। नकारा<मकसँ सकारा<मक िदस एबाक संकेत \nअिछ। \"दृि¯\"। राजथान उच %यायालयक %यायाधीश महेश चंद शमm ारा बयान देल गेल छल जे \nमजूरक नोर पीिब मोरनी गभवती होइत छै। पBी िवशेष{ सभ एकरा गलत कहलाह। बहुत संभव जे शमmजी \nजनमानसमे पैसल ¶मकx अपन बयान बना लेलाह। \"दृि¯\" किवतामे किव सेहो मोरनीक संबंधमे एकटा बात \nकहला जे ओ अपन पएरक कु|पता देिख खूब कनैत छै। िमिथला Bेeमे िकयो पBी िवशेष{ हेताह तँ \nकिहयो एिहपर अपन मंत9य देता। ओना कोनो वतुक सुंदरता िथित आ हण करबाक Bमतापर िनभर छै \nआ ई बात सच छै से हमहूँ मानैत छी। \"िटमिटम\" ई किवता जतबे केकरो .यास, संघष, जीिजिवषा आिदकx \nदेखार करैत अिछ ओतबे सुिवधा, ष´यंe, ईEयm आिदकx सेहो। मुदा .· ई जे ई बात सभ जिनतो दीप \nअसावधान ओ आrत िकए रहैए? \"तीनिह टा किवता\" किव अपन पुeपर कित कऽ िलखने छिथ। \"ध%य \nकुशहा\" ई किवता 18 अगत 2008मे आएल कोशी बािढ़पर अिछ। कोशी बािढ़पर बहुत सािह<यकार ारा \nलीखल गेल अिछ ताही िसरीजक एकरो बूझू। एिह किवताक मम वएह बूिझ सकत जे िक बािढ़ देखनो हो \nआ से .ायः सभ मैिथल देिखते छिथ। \"बड़की मiक ब;सा\" किवता संभवतः दाइ वा बड़की काकीपर रिचत \nअिछ। तेनािहते \"मi देलिन ओलहन\" माए कित किवता अिछ। पिहल किवतामे किव अपन बचपन लेल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nऔनाइत छिथ तँ दोसर किवतामे माए केर ओलहनसँ हुनक रचना संसारमे कोना वृि4 भेल तकर वणन \nअिछ। \"टाइगर िहल पर सूयªदय\" ई किवता ¶मण किवता अिछ। मुदा अंत धिर अबैत किव एिह किवताक \nमायमसँ अपन िपताक मरण कऽ लै छिथ। \"हमरा निह छल बूझल\" किवता मोह भंगक किवता अिछ। से \nमोह भंग चाहे जीवनक हो, सुख-सुिवधाक हो। एिह किवताक अंतमे किव एक बेर फेर अपन बचपन लेल \nऔनाइत देखल जाइत छिथ। \"आयु, अंक, अिभलाषा आ जीव\" किवता आशा केर किवता अिछ। किव कोनो \nहालितमे िनिE~य नै रहए चाहैत छिथ। \"अहi उठू, जागू\" किवता किवयeी .ितभा लेल अिछ मुदा लागू \nहरेकपर होइत अिछ। \"िवदा कालमे\" ई किवता किव अनाम मुदा िच%हार लेल िलखने छिथ। किव ओिह \nअनामकx ची%है छिथन ओकरा बारेमे िकछु वीकार करए चाहै छिथन मुदा लीिख कऽ नै। ई किवता किवक \nBण-िवशेषक किवता होइते सभहँक किवता अिछ। सभहँक जीवनमे एहन समय आबै छै जखन ओ बहुत \nिकछु कहए चाहै छै मुदा से किह नै पाबैत छिथ। एहन किवता मैिथलीमे बेसी िलखल जेबाक चाही। \"मृित \nिमe अिछ\" किवतामे किव मृितसँ मैeी करबाक सलाह दै छिथ। कहै छिथ \"समृितमे हम सभ/ बीतल \nघड़ीकx फेरसँ जीबैत छी/ बेर-बेर जीबैत छी\"। मुदा ई अनुभविस4 गप अिछ जे अवथा भेलापर मृित बेसी \nज|री भऽ जाइत छै युवाक मोकािबलामे। अतीतजीवी सेहो मृितक िमeे होइत छिथ। \"खिहस\" किवतासँ \nपिहने हमरा िशकायत छल जे एिह संह िकछु किवता दू भागमे बiिट देल गेल अिछ जािहमे ओकर पिहले \nभाग कारगर अिछ। मुदा ई किवता \"खिहस\" एकै भागक छोट किवता अिछ आ अपन अथ देबामे समथ \nअिछ। ई किवता किवक नाितक वरक अिछ मुदा किव एिह शतपर आितक बिन सकै छिथ जे केकरो \nवैधािनक संग हुनका अिगला ज%ममे सेहो भेटिन। एिह किवतासँ ईहो पता चलैए जे किवक अभी¯ किव लेल \nबहुत मह<वपूण छिन अ%यथा के अपन वैचािरकताकx छोड़त। एिह किवताक दोसर अथ ईहो भऽ सकैए जे जँ \nअभी¯ पूरा हो तँ वैचािरकताकx छोड़ल जा सकैए मुदा एिह किवतामे आएल \"वैधािनक\" शpद किवताकx नैितक \nउजm दैत अिछ। \"दू िमe\" किवतामे एकटा मंच भोगी तँ दोसर एकत सेवी छिथ। मंचभोगीक मोकािबलामे \nएकत सेवीक ि~याकलापसँ सािबत होइए जे दोसर बेसी संवेदनशील छिथ आ असल किवता लेल इएह \nसंवेदनशीलता चाही। \"बजारसँ घुरैत काल\" जँ पाठक एिह किवतामे आएक शpद बजारक बदला जीवन पढ़िथ \nतँ अथिवतार हएत। बजारक हवा जँ गूँह-मूत-घामसँ ग%हाइत अिछ तँ जीवन िविभ@ कुकमसँ। एिह \nकिवताक अंत ओतेक समाधनल नै अिछ। \"जँ अहi किव छी\" नामक किवतामे किवक मंत9य छिन जे \nवृ4ावथा अिबते शािरिरक तौरपर लोक कमजोर होइत अिछ मुदा जँ िकयो किव छिथ तँ ओ मानिसक \nतौरपर बलगर भऽ जाइ छिथ। बहुत संभव जे एहन होइत हो मुदा मैिथली भाषामे कतेक तािह .·पर मंथन \nकरब उिचत। ई किवता एिह संह अंितम किवता अिछ। \n2  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथली भाषाक परंपरानुसार िवभि;त सटबाक चाही, मैिथलीक सहोदरी भाषा (सहोदरी शpद राजनैितक बला \nनै)मे सेहो िवभि;त सटै छै,, एतए धिर जे गीता .ेस, गोरखपुरसँ .कािशत सभ िहंदी िकताबमे सेहो िवभि;त \nसटल रहै छै। .तुत संहमे \"पर\" छोिड़ सभ िवभि;त मूल शpदमे सटल अिछ मुदा पता नै िकए \"पर\"कx \nछोिड़ देल गेलै। बहुत लोक मानै छिथ (हमरा सिहत) जे रचना सहज सरल भाषामे हेबाक चाही तँ बहुत \nलोक ि;ल¯ भाषाक .योग सेहो करै छिथ। ओना ई तँ िनिते कहल जा सकैए जे ि;ल¯ भाषाक एकटा \nफायदा ईहो जे ओकरा बुझबाक लेल मेहनित करए पड़ैत छै आ अंततः ई अzयन पाठक-आलोचक सभ लेल \nनीक होइत छै। .तुत किवता संहमे अिधकशतः ि;ल¯ भाषाक .योग भेल अिछ। .ायः एहन भाषा बला \nकिवता संह वा प  संह बहुत कम .कािशत भेल अिछ 1990 केर बाद (अपवादमे िवजयनाथ झाजीक \nगजल संह अिछ जे िक 2008मे .कािशत भेल)। बहुत वतनी Bेeीय उचारणक िहसाबसँ अिछ आ कमसँ \nकम मैिथलीक िहतमे अिछ। बहुधा देखल जाइए जे किव सभ अपन Bेeीय उचारणकx िबसिर किय \nउचारणपर बल देबए लागैत छिथ (कारण जे हो) मुदा एिह संहमे Bेeीय उचारणकx राखल गेल अिछ। \nहरेक लोकमे िकछु ने िकछु गुण-अवगुण रिहते छै, किव सेहो लोके होइत अिछ तँ किवक रचनामे सेहो गुण-\nअवगुण रहबे करतै। .तुत संहमे सेहो नीक-साधारण किवता दूनू अिछ। िकछु किवताकx पुनलखन कएल \nजेबाक चाही तँ िकछु किवता मैिथलीक िवरल किवता बिन कऽ आएल अिछ। गुण-अवगुण समेत ई किवता \nसंह वतमानक नै भिवEयक अिछ आ एकर अ%य पाठ िनधmरण बीस-पचीस बखक बाद संभव हेतै। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत9य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१.\n जगदीश .साद म/डल २.\n .णव कुमार झा िग4” (मैिथली लघुकथा) \n१  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश .साद म/डल  \n  \nदोहरी हाक  \n मिहना िदनसँ बुिझ पड़ैए जे भिरसक आब चेतन भऽ गेलॱ िकएक तँ पिहलुका जकi भोरेसँ पीक संग \nझगड़ा नइ लधाइए। पैछला मास तक एको िदन एहेन नइ होइ छल जे सुित कऽ उठैये बेरसँ झगड़ा नइ \nलधाइ छल। ओना झगड़बकx सेहो सो½ोअना अधले निहयx कहल जा सकैए मुदा झगड़बो तँ एके रंगक नइ \nहोइए, तँए झगड़ब-झगड़बमे सेहो भेद होइते अिछ जइसँ िकछु नीको अिछ आ िकछु अधलो तँ अिछए। खाएर \nजेतए जे अिछ मुदा अपना संग से बात नइ छल, अनुिचत झगड़ा छल जइसँ मुि;त भेटल, तँए मनमे खुशी \nअिछ आ अपनाकx चेतन बुझए लगलॱ। मुदा चेतन-अचेतनक बीच मन अखनो ई मानैले तैयार नइ अिछ जे \nपिहने गलत छेलॱ आ आब सही भऽ गेलॱ। िकएक तँ पिहने जे छेलॱ सएह ने अखनो छी। िदन-िदनकx \nजोड़ब तँ कनी-कनी बेिशयाइत ज|र गेलॱ मुदा खेनाइ-पीनाइसँ लऽ कऽ देहो-हाथ ओिहना अिछ जेहेन मास \nिदन पूव छल। खाएर जे छल िक अिछ, सएह छल आ सएह अइछो। मुदा बीचमे एकटा ज|र भेल जे \nकाजमे थोड़ेक संशोधन कऽ लेलॱ। माने काजक .ि~याकx थोड़ेक सुधािर लेलॱ। \nबचपनक बचकानी िवचार जँ पिहने निह किह देब तखन अहूँ केना िबसवास करब जे फलi ठीके \nआब चेतन आिक िसयान भऽ गेला। जेना-जिहना कोनो काज करैमे नीकक सुधार भेने काज सुधरैत \nजाइए, जइसँ सुधरल काज बनैत जाइए, तिहना िजनगीक ि~या सुधरने बालपन चेतनपन िदस बढ़ैत चेतन \nिसयान बनैए। सएह भेल। लेधे-गोधे आठटा बेटा-बेटी अिछ। नवम पी आ दसम अपने छी, तँए दस गोरेक \nपिरवार अिछ। दस गोरेक पिरवारमे अपन िसरक संग देहो-हाथ बेसी धुनाइते अिछ मुदा एहेन खुशी तँ \nहुनकेटा ने हेतैन जे दस गोरेक पिरवारमे बास करै छैथ। असगर-दुसगरकx आिक िनवंशाकx ई खुशी थोड़े \nहेतैन, निहयx हेतैन। तँए हरदम मन दुखसँ दुखीए रहैए सेहो बात निहयx अिछ। धान दौन करैबला खिरहiनक \nमेह जकi ठाढ़ ज|र छी। असगर देहो रगड़ौने तँ काज गड़बड़ेबे करत जइसँ पिरवारमे अनेको अनसून-\nमनसून आपैत-िबपैत नइ औत सेहो निहयx कहल जा सकैए। जखन पैछला पीढ़ीक अ%त भेल–माने माइयो आ \nबाबूओ मिर गेला, बाबा-दादी तँ पिहनिह मिर चुकल छला, जइसँ पिरवारक भारो पड़ल आ गारजनी सेहो  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअनायासे भेटल–तखन अपन गारजनीमे पिरवारक देख-रेखपर नजैर रखइ पड़त िकने। पिरवारो तँ पिरवार \nछी, एक िदस बाल-बोध सुज सदृश उदय होइत रहैए तँ दोसर िदस सु|जे जकi अत होइत अतचलगामी \nनइ होइत रहैए सेहो निहयx कहल जाएत। मुदा जेतए जे हुअए अपन तँ पैछला पीढ़ीक अ%त भइये गेल। \n  \nओना, माइए-बाबूक अिभभावक<वमे अपन िबआहो-दुरागमन भेल आ चािरटा िधयो-पुता भेल, मुदा तिहया \nअपन महत पिरवारमे ने कमाइबलामे छल आ ने िवचारबला िवचारकमे। बुझै छेिलऐ जे मनुख अपन पिरवारक \nगाड़ीकx जोित अपने क%हेठ चलबै छैथ, तँए मनुखकx अनेरे कोनो िच%ता-िफिकर नइ करक चाही। बुझले बात \nआ देखले आँिख छल। ओना, बीच-बीचमे पी जोर दैत एतेक ज|र कहैत रहली- \n“ई जे चािरटा िधया-पुता अिछ से अनकर िछऐ, ओकरा जँ खुएबै-पीएबै निह तखन ओ जीयत \nकेना..?” \n  \nओना कहैत रहली नीक बात, से मने-मन अपनो बुझैत रहलॱ। मुदा भगवानपर अटूट q4ा आ \nिबसवास नइ रहए सेहो निहयx कहल जा सकैए। q4ाक संग िबसवासो रहबे करए। भाय! िबसवासेक गाछमे \nमेवा फड़ैए िकने, अपनो तँ िबसवास ऐछे जे फड़बे करत...। तँए िच%ता-िफकीर करैक खगते की। ओना \nगोटे-गोटे िदन पी रबाड़ैत ईहो किहते छेली- \n“घरमे कमाइ नइ होइए ते परदेश जाउ।” \nमुदा उपाइयो तँ दोसर निहयx छल, िसवा पीक बातक सहाज करब छोिड़ कऽ, तँए सुिनयÁ कऽ \nअनठबैत रहलॱ। ओना, किहयो-किहयो मनमे उठै छल जे आब की कोनो माए-बाबू छैथ दोकानो-दौरीसँ उधार-\nपुधार नून-तेल आिन, िक अनकासँ पÂचो-पालट किर आिक कमाइये-खटा कऽ पिरवारक खचm पुरौता। आब तँ \nअपने दुनू परानीपर पिरवारक भार अिछ, हमरे ने सभकx पुरबए पड़त। आब माए-बापक राज थोड़े रहल, आब \nतँ अपन भेल...। तैसंग लगले मनमे ईहो उिठ जाए जे जे भगवान खाइक मुँह बनौलैन वएह ने खाइक \nओिरयानो करता। तइले अपन कोन काज। \n  \n..अही असमनजसमे समय बीतैत गेल आ पिरवार बढ़ैत-बढ़ैत दस गोरेक भऽ गेल। माने चािरटा \nिधया-पुता आरो भऽ गेल। अखन तक ओही बचकानी मितक-गितक रीित पकड़ने चिल आिब रहल छेलॱ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुदा तइमे एकटा मोड़ आएल। मोड़ ई आएल जे अभावक िजनगीकx जिहना रंग-रंगक भूत-.ेतसँ लऽ कऽ \nराBस-दै<य धिर दितया कऽ धेने रहैए तिहना अपनो धेनिह छल। तँए दुनू परानीक बीच कहा-कही होइते \nछल। \nघरक बगलेमे मरनी दादीक घर छैन। असी बखक मरनी दादी चािर बजे भोरे उिठ आँगन-घर \nबहािर, दुआर-दरब£जा बाहरैत मालक घरक थैर-गोबर करैत, पिथयामे छाउरक संग करसी-मरसी उठा घरक \nबगलेक चौमासमे फेक, बाड़ी-झाड़ीसँ तीमन-साजन नेने आँगन अबैत-अबैत िभनसुरका पहरक िबसरजन करै \nछैथ। मुदा हमरा दुनू परानीमे सुित कऽ उठैये बेरमे जे झगड़ा लधाइए ओ भिर िदन लधले रहैए। भÂसा-\nभÂसीक कनािर जकi जिहना अपने पीपर कनखरल रहै छी तिहना पियÁ भिर िदन हमरापर कनखरले रहै \nछैथ, जइसँ बेर-बेर िकछु-ने-िकछु कहा-कही होइते रहैए। जुित-भiित-ले होइए आिक की से बुझबे ने करै \nछेलॱ। तेना भऽ कऽ अखनो निहयx बुझै छी। िकयो अपना अँगनामे भिर िदन गीते गौत आिक झगड़े करत \nतइसँ अनका की। जखन अनकासँ अनका मतलबे नइ रहत तखन समाजे की? मुदा से बात मरनी दादीमे \nनिह छैन। दुनू परानीक बीचक झगड़ाकx केता िदन मान-मनोबैल करैत पिहनॱ फिरछौने छैथ। मुदा फेर \nओिहना-क-ओिहना रमा-खटोला शु| भइये जाइए। \nओइ िदन सेहो तिहना भेल जइ िदनक बात कहै छी। मरनीए दादी जकi अपनो ओिहना अखनो उठै \nछी आ सभकx–माने पिरवारक आन-आन सभ सदयकx–सुतले छोिड़ अपने िदन-िदनक काजमे लिग जाइ छी। \nमाने उिठ कऽ माल-जालकx घरसँ िनकािल खाइले दऽ दइ िछऐ, दुआर-दरब£जाकx बहािर-सोहािर पर-पैखानासँ \nिनवृि होइत मुँह-हाथ धोला पछाइत एक तोरक काजकx जखन सहाइर लइ छी तखन िटफीन होइए, माने \nचाह-पानक बेर होइए। तखन पिरवारक आन-आन सदयकx उठबए जाइ छी। आइयो तिहना उठबए गेलॱ। \nचािर-पiच हाक जेठका बेटाकx देिलऐ। जिहना गहुमन सiप हनहनाइत िनकलैए तिहना भोरक हला सुिन पी \nघरसँ हनहनाइत िनकलली, िनकैलते हला करए लगली। \nजिहना गाम-समाजमे किहयो घरमे आिग लगलापर तँ किहयो घरमे चोर पैसलापर रंग-रंगक हला \nहोइए तिहना ने घरो-पिरवारमे होइते अिछ। मुदा दुनू हलाक दू |प अिछ। आिगक हलामे लोक घैल-डोलमे \nपािन भरने दौड़ैए तँ चोरक हलामे लाठी-ठगा नेने दौड़ैए। तिहना पिरवारोमे भेल। \nिधया-पुताक नाओं लऽ लऽ जगैले शोर पाड़िलऐ। िकए ने शोर पाड़बै। पिरवारक जवाबदेही जखन \nक%हापर अिछ तखन ओकरा सहािर लऽ चलबो तँ अपन दािय<व भेल िकने। पिरवारजनकx अपन दािय<वक \nसंगे ने अिधकारो होइते अिछ। मुदा जे अिछ आ जेते अिछ से तेते अिछए। बजैकालमे कौआसँ मेना तक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिक नइ बजैए जे ‘भाय .कृिसँ िमिल-जुिल कऽ चललापर जिहना भगवान जकi .कृि मनुखक मददगार \nहोइए, तिहना ओइसँ हिट कऽ चलब तँ ओ दानव-दै<य जकi भBक सेहो भऽ जाइए। मुदा ईहो तँ झूठ निहयx \nअिछ िकने जे राितकx ढलानपर ढिलते, अढ़ाइ बजे भोरे परबा-पौरकीक संग मुगm-मुगक मायमसँ .कृि \nजगैक आवाहन करैए। तखन जँ अपने आठ बजेमे ओछाइन छोिड़ दुिनयi िदस तािक अपनाकx जगबए लगब \nतखन कोन |पक जगान हएत? नीक हएत िक अधला तहू िदस ने देखए पड़त? खाएर...। \nओछाइनसँ उिठ ललकैत पी घरक चौकैठ टिप आगूमे आिब ठाढ़ होइत बजली- \n“अखन सुतै बेर छै, खुा जकi बाप-माए जीबै छै, तैबीच जँ सुख-मौज अखन नइ करत तँ किहया \nकरत।” \nपीक बात जेना-जेना कानमे पैसल जाए तेना-तेना मनमे लहैर उठल जाए। कोन हाथी चिढ़ गौड़ \nपुजने छी जे एहेन हिथयाह मनुख िजनगीक संगी बिन संग पूरत। मुदा लगले मनक िवचार तर-मुहx ससरल। \nससरल ई जे जखन शरीरक भीतर सेहो .कृि अनुकूल आ .ितकूल िवचारक संग चलैत .कृतथ होइते \nअिछ तखन अनेरे...। जिहना पुखक सोभाव तिहना ने नािरयोक अिछ। सभ ने अपन वचव चाहैए। \nतैठाम तँ पुख-नारी किहयौ आिक पित-पी, अपन-अपन िवचारानुकूल दुनूकx पिरवारमे नव पीढ़ीक सृजन करब \nअिछए...। \nरंग-रंगक िवचार मनमे बखmक बु@क बुलबुला जकi उिठतो रहल आ फुिटतो रहल आ गोटे-गोटे \nआगूओ पािनक धारक संग चिलतो-बिहतो रहबे कएल।   \nसमय आ िथित जेहेन छल, तइमे की नीक हएत आ की अधला हएत, ई िवचार जँ पिरवारक \nिसरजन निह करैथ तँ िबनु सीरबला वा कम सीरबला वा जिलयाएल सीरबला कोनो िवचारमे की गित देत से \nतँ िवचारणीय अिछ िकने, जे िवचारए पड़त। पित-पीक बीच जखन पिरवारक कोनो काज सृिजत हएत \nतखन जे सृजनकतm छैथ–माने माता-िपता–ओ सृजनक सीर तक निह पहुँच अ½ुआ   वा पोरो सागक ली \nजकi जँ ऊपरेसँ कािट रोिप कऽ नव सृजन चाहता तँ ओहो एक ि~या भेल। मुदा िकछु भेल, भेल तँ िबनु \nसीरेक। तैठाम दोसर-तेसर आिक चािरमजन जँ कमो सीरगर हुअए वा एकिसरे हुअए आिक सघने सीरबला \nहोिथ, होइ तँ अिछए। मुदा सघन सीरबला गाछकx जँ अ½ुआ वा पोरो जकi ऊपरसँ कािट कऽ रोपब, तँ \nओ थोड़े सृिजत भऽ सकैए। मनुखोक वंश-वृB तँ तेहने अिछ। तँए, पित-पीक बीचक जे िवचार अिछ तइ \nअनुकूल बजलॱ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बाल-बोधकx ताधैर उठबैये पड़त जाधैर ओ ओछाइनसँ उिठ ठाढ़ भऽ आगू बढ़ै िदस डेग नइ \nउठौत।” \nहमर िवचारक वाण पीकx जइ |पे लगल होिन से ओ जानैथ, मुदा िबलसँ िनकलल गहुमन सiप \nजकi आरो हनहन करैत बजली- \n“आध पहर राितसँ जिहना अहi अपन जान गमबैत रहै छी तिहना दोसरोक जान लेबइ..!” \nपीक बात सुिन मनमे उठल जे किहऐन- \n“उिठ कऽ चलैले जँ िदनक सुजक इजोते भरोसे रहब आ जँ कहॴ िदनमे कुहेस लिग जाइ, तखन \nतँ अशे-अशीमे राितये जकi िदनो सुतले-सुतल बिह जाएत। जाबे अचेतन चेतनक बाट पकैड़ सु|जे जकi \nराितक अि%तम पहर–जे राित-िदनक सं~मणकालक पहर छी–तइमे अपनो राितक वृिकx  िदनक वृिक   बीच \nसं~मण नइ करब तखन सं~िमत केना हएब? आ जँ सं~िमत नइ हएब तखन केहेन िजनगी पेब पएब?” \nतरेतर मन कड़ुआए लगल। कड़ुआइते उठल- कहू! जे जेकरा-ले चोिर करॱ सएह कहए चोरा! एक \nिदस हम अपना संग पियÁ आ पिरवारक बालो-बचाकx धार िसरैज धाराक |पमे धराधाम िदस बढ़ैक िवचार \nकऽ रहलॱ अिछ, मुदा दोसर िदस पिरवारक िकयो सुतले अिछ आ िकयो झगैड़ते अिछ तखन ओ .वािहत \nकेना हएत..? \nकड़ुआएल आँिख लिलया गेल, पीकx पुछलयैन- \n“दोसरक जान िलअ चाहै िछऐ आिक िदअ चाहै िछऐ?” \nहमर बात पी की बुझली, केना बुझली िक सुनबे-बुझबे ने केली आिक सुिन कऽ मतसून जकi मठैर \nदेली से तँ ओ जानैथ, मुदा मनक िवचार फािड़ बजली- \n“जिहयासँ ऐ घरमे पएर देलॱ तिहयासँ ए®ो िदन सुख नइ भेल..!” \nपीक बात सुिन मन बेसहार हुअ लगल। ई तँ नमहर उपराग भेल! आइ जँ अपने सीमा तकक–\nअपन सीमाक माने भेल जिहयासँ गारजनी भेल तेतबे तकक–उपराग रहैत तँ पित-पीक बीचक बात बुिझ \nछोड़लो जा सकै छल, मुदा जैठाम पैछला पीढ़ीक उपराग अिछ तैठाम तँ पीक मुँहमे लगाम लगौने िबना \nिकयो चेतनशील केना भऽ सकैए। िजनगी िजनगी छी, ठ¬ा निह। िकछु सीखए पड़ै छै, िकछु िबसरए पड़ै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछै, िकछु जोड़ए पड़ै छै आ छोड़ौ पिड़ते छइ। आ जँ से निह हएत तँ हीर-मित लाल-जवाहरक संग अमृतसँ \nभरल ई दुिनयi खढ़-पातसँ तेना ढिक कऽ झँपा जाएत जे चीन-पहचीन सभटा लोप भऽ जाएत! जखन नीक-\nअधलाक िवचारे लोप भऽ जाएत तखन िजनगीए की आ जीवने केहेन रहत? \nमन तेते गरमा गेल जे अपन िवचार जोर-जोरसँ पीपर लादए लगलॱ। मुदा ओहो उतारामे की \nकहली, नइ कहली, से सुिन अखनो कान ओिहना बहीर अिछ जेना सुनसान असमसान हुअए। मुदा चुपचाप \nसुिन कऽ बरदासो करब, केतौसँ उिचत निह बुिझ पड़ल। बेतुकार मुहसँ िनकलए लगल। जइसँ दुइये गोरेक \nबीचक बात अनघोल जकi भऽ गेल। तहीकाल मरनी दादी घर बहािर आँगन बहारै छेली आ सुनबो करै \nछेली। जखन अनसोहॉंत लगलैन तखन डेिढ़यापर बाढ़ैन रिख पहुँचली। \nअखन तक दादी दुनू गोरेक बाते अकानैत, बाजैत िकछु निह। मुदा िववादक जिड़ जखन नजैरमे \nनइ एलैन तखन अनधुन बजली- \n“की जोलहा-धुिनयiक घर जकi झूठ-फूसकx धुनकीमे धुनबो करै छह आ तानी-भरनी तािन अनेरे \nखटखुट करै छह।” \nओना दादी हमरा िदस तािक बजै छेली, तँए पीकx अपन पछपात बुिझ पड़लैन, जइसँ मुँह सुपुट \nलेलकैन। दू गोरेक बीच अपने फँिस गेलॱ। एक िदस पीक नजैर तेज होइत उठैत देिखऐन तँ दोसर िदस \nमरनी दादीक िवचारकx आइ धिर किहयो सोझा-सोझी कटने नइ छी तँए िकछु करैत िकछु-ने बनैत रहए। \nमुदा रछ रहल जे आगू भऽ कऽ पियx, दादी िदस नजैर उठा बजली- \n“दादी, िभनस| पहरकx लोक राम-राम करैत नीन तोड़ैए आ ई सभकx तेना हकबािह करै छैथ जे \nगाम-समाजक लोको सुिन की कहैत हेता!” \nओना मरनी दादी पियोकx आ अपनो ठेहुन लगसँ के कहए जे छाती धिर नीक जकi िच%है छैथ। \nजे दुनू परानीक िजनगीमे की अ%तर अिछ। ओना कोनो झगड़ाक पनचैती दू |पक पंच दू |पे करै छैथ। \nएक करै छैथ जे झगड़ाक गहॴर पािनक पता नइ पौिनहार जकi आ दोसर करै छैथ झगड़ाक जिड़क पताल \nतक जािन कऽ। मरनी दादी दोसर qेणीक पंच छैथ। मुदा जेहेन ललका-ललकी दुनू परानीक बीच भेल छल \nसेहो तँ अपने काने सुनने छेली, केकरो कहलाहा नइ सुनने छेली, तँए घरमे लगल आिगकx पिहने जलक \nबूनसँ निह घैल वा बाटीनक पािनयेसँ ने तोिप कऽ शा%त कएल जा सकैए...। \nसामंजस करैत दादी बजली-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“तोरा सबहक दुआरे होइए ऐ टोलकx के कहए जे गामेसँ पड़ा जाइ। ने रहब एहेन टोल आ ने \nसुनब एहेन लोकक बोल।” \nओना अपना बुझबामे आिब गेल जे मरनी दादी एकभगू पनचैती कऽ रहली अिछ, मुदा दुनू परानी \nजैठाम आमने-सामने दू पाट बनल छी, तैठाम जँ िकछु बाजब तँ सो½ोअना दोखी हमहॴ हएब िकने। तँए \nमुँहकx बरैज लेलॱ। मुदा दादीक बात सुिन पीकx बुिझ पड़लैन जे दादी हमरा िवचार िदस भऽ गेली। माने \nहमर िवचारकx मािन लेली। मुकी दैत पी बजली- \n“दादी, गाममे ई सभसँ िसिरस   छैथ, िहनकर बात जिहना ने किहयो कटलयैन हेन तिहना ने किहयो \nकटबैन।” \n  \nओना जिहना अपने बुझै छेलॱ तिहना मरनी दादी सेहो पीक घटी-कुघटी जिनते छैथ, मुदा ईहो तँ \nजनबे करै छैथ जे दुनू परानीक बीचक झगड़ा छी। ओना, जँ समतल जगहपर आिन कोनो घुरछीकx छोड़ौल \nजाए तँ ओ असानीसँ छुिट जाइए। मने-मन दादी ईहो देखबो आ सुनबो करैथ जे सभ िदन भोरे-भोर ओछाइन \nछोिड़ उठैले कहा-कही होइए। जखन चेतनो-िसयान से नइ बुझत तखन की हएत..! \nहाथ पकैड़ आँगनसँ िनकलैत मरनी दादी आँिखक इशारा देलैन। बुिझ गेलॱ जे िकछु कहती, मुदा \nतइसँ पिहने पीकx कहलिखन- \n“किनयi, घर-दुआर आिक बाल-बचा केकरो अनकर िछऐ, िक अपने छी। जाउ, अँगना-घरक काज \nसहा|।” \nहाथ पकड़ने मरनी दादी अपना अँगना आिन ओसारपर बैसा कहली- \n“बौआ, िकछु भेलह ते पुख-पाe भेलह िकने। नारीमे नारी<व आिब सकैए मुदा पुरख-ले ते दुिनयi \nपसरल अिछ। तहूमे अखन जुआन-जहान छह, अखन नमहर िजनगी जीबैक छह, तँए िमिल-जुिल कऽ \nरहह।” \nपीक सोझमे मरनी दादीसँ जे िवचार-िविनमय केलॱ ओ एक रंगक अिछ। माने जैठाम दू धारक \nमुँहक बीचक घाटक िमलानी होइए आ जखन पी नइ रहै छैथ तखन एक घाटक मुँह जकi धारक गहॴरपन \nिदस होइए। अखन दुइए गोरे छी, माने हमहॴ छी आ मरनीए दादी छैथ। तँए मुदघटक अपन-अपन सीमा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछै, जे मरिनयÁ दादी बुझै छैथ आ अपनो बुझै छी। तैठाम जँ मरनी दादी दुनू परानीकx िमिल-जुिल रहैक बात \nकहलैन से केना सभव हएत। ओना दुिनयiमे िकछु असभवो निहयx अिछ, मुदा तैबीच अनुकूल-.ितकूल \nपिरिथित नइ अिछ सेहो केना कहल जाएत। मुदा शंको तँ शंका छी, पीक संग सामंजस करैत िजनगी \nचिल सकैए मुदा ओते िबसवासू निहयx हएत जेते हेबा चाही। मुहसँ खिस पड़ल- \n“दादी, जैठाम कमक िजनगी आ अकमक िजनगीक झगड़ा हएत तैठाम िमलान केना हएत जे िमिल-\nजुिल रहब?” \nओना अपन मन गरमाएल जकi बाजल मुदा मरनी दादी-ले घैनसन। मुकी दैत बजली- \n“बौआ, सब िदन कोरा-कiखमे लऽ खेलबैत एिलयह से िक मनसँ हेरा गेल जे िवचार बदैल जाएत। \nदुनू गोरेक बीच छेलॱ तँए एहेन बात बाजब उिचत छल।” \nओना मरनी दादी खोिल कऽ निह बाजल छेली, मुदा इशारामे ओ यएह बाजल छेली जे जिहना \nकाजक िजनगी–माने कमशीलक िजनगीक अनुभवा<मक बोध–आ अकाजकक िजनगी, जे माe िवचारक सीमाक \nभीतर रहैए, दुनूमे की दूरी छै तइ िठिकया कऽ इशारा केने छेली। ओना, मरनी दादीक बात सुिन कनी-मनी \nमन नरमा ज|र गेल मुदा सोलह@ी ठंढाएल निह, तँए बजा गेल- \n“दादी, मुँह देख मुँगबा परसबकx अहi केना उिचत कहै िछऐ?” \nजिहना अकासमे उड़ल बैलून, जे जेते नमहर रहल, धरतीपर उतरैकाल ओ ओते असानीसँ \nपकड़ाइए, तिहना मरनी दादी पकड़ैत बजली- \n“बौआ, चौमैतपर चािरटा मित एकठाम भऽ ओझराइए वा लड़ै-झगड़ैए, तैठाम केना कएल जाएत। \nकनी-कनीकx घटा-बढ़ा, घीच-तीर कऽ ने एकठाम साटल जाएत। एकर माने ई निह ने भेल जे पाछूसँ अबैत \nमित चौमुहानीक पछाइत अपन |पे बदैल लेत। ओकर तँ प¯ िदशा छै जे पूबसँ आएल रता जखन \nचौमैतमे िमिल चबुतरा िनरमबैत आगू िदस बिढ़ जाइए। जे पूब-पिछम, उर-दिछन सभ िदस बढ़ैए। तैठाम \nतँ कहले ने जाएत जे पिछम-मुहx जाएत िकने ओ पुबिरया रता भेल आ जे दिछन-मुहx जाएत ओ \nउरबिरया भेल। जे दुनू िदससँ माने सभ िदससँ भेल।”  \nओना मरनी दादीक बात कनी-कनी बुझबो केलॱ आ कनी-कनी निहयÁ बुझलॱ। मुदा िभनसुरका समय \nगप-सपक तँ छी निह। बजलॱ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“दादी, अखन काज सभ अिछ काजसँ जखन िनचेन हएब तखन आगूक गप-सप करब।” \n  \nमास िदनक बीच अपन िवचारक संग काजमे संशोधन केलॱ। जइसँ काजक |प |पाियत भऽ बदैल \nगेल। भोरक झगड़ा मेटा गेल। काजक |प ई बदलल जे जैठाम जेठका बेटाक नाओं लऽ लऽ शोर पाड़ै \nछेिलऐ जे अवाज सुिन सभ उठत। ओ छोिड़ देलॱ। आठटा िधया-पुता रहने पीकx सेहो टोकब छोिड़ \nदेिलऐन। माने सुित कऽ उठैबेर, आठो िधया-पुताकx एक-एक बेर नाओं लऽ लऽ जोर-जोरसँ बजै छी, जइसँ \nआठ अवाजमे िधया-पुताक कोन गप जे िबनु टोकल पियÁक नीन टुिट जाइ छैन। मुदा दोहरा-दोहरा बिजतॱ \nतखन ने ओहो सोि%हमे सुइया तिकतैथ, से तँ रहलैन निह। तँए चुपे-चाप गबदी मािर ओछाइन छोिड़ उिठ \nजाइ छैथ। \nशpद सं¨या : 2700, ितिथ : 21  िदसबर  2017 \n- \nजगदीश .साद म/डल  \n  \nज%म : 5 जुलाई 1947, बेरमा, िजला- मधुबनी (िबहार), िशBा : एम.ए. य (िह%दी, राजनीित \nशाe), जीिव कोपाजन : कृिष (मु¨यत: तरकारी खेती), |िच : 2001  तक समाज सेवा (|िढ़ एवम् साम%ती \n9यवहारक िखलाफ लड़ाइ, केस-मोकदमा, जहल याeा) पछाइत सािह<य लेखन। \nनाटक, एककी, गीत, का9य, कथा, उप%यासइ<यािद–सािह<यक मौिलक िवधामे अनवरत लेखन।करीब 100 \nपोथीक लेखन/.काशन। समान/पुरकार : ‘िवदेह समान’, ‘िवदेह भाषा समान’, ‘टैगोर िलिटरेचर एवाड’, \n‘वैदेह स मान’, ‘याeी समान’, ‘िवदेह बाल सािह<य पुरकार’, ‘कौिशकी सािह<य समान’ तथा व. बाबू \nसाहेव चौधरी समानोपािधसँ समािनत/पुरकृत।  \n  \n२  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n.णव कुमार झा \nिग4 ” (मैिथली लघुकथा) \n“बाबी गै, घर पर िग4 बैस गेने की होईत छैक?” रमण अपन बालमन म उठल .· बाबी से पुछैत बाजल \nछल. भोरहे से गाम म अनहोर उठल छल जे सीडी झा के घर पर िग4 बैस गेलै य। \n \n\"बाउ रे जै घर पर िग4 बैस जाइत छै ने तै घर म भूत-.ेत के वास होमय लागैत छै. िकएिक िग4 ब´ढ \nअधलाह जीव होइत छैक, मुइल जीव के नोिच के खाइत छैक”. \n  \nरमण कइएक बेर िग4 नामक ऐ िवशालकाय पBी के घरक पछुआर म बड़का ताड़ गाछ पर बैसल देखने \nछल, आ गोटेक बेर बाबी संगे खेत िदस गेला पर देखने छल मुइल जानवर के मस नोचैत. \n \nई घटना ओय समय के छल जखन रमण करीब छ: वषक बालक छलाह आ गाम म रहैत छलाह. समय \nिबतला पर रमण अपन बाबी आ माय संगे बाबूजी लग रह गािजयाबाद चिल आयल छल. रमण के बाबूजी \nगािजयाबाद के एकटा फै;Çी म अकाउंटट के काज करैत छलिखन. रमण के नाम एकटा .ाइवेट इकूल म \nिलखा देल गेल छल. अब रमण 13  वष के भ गेल छलाह. घर से इकूल करीब २ िकलोमीटर छलै. \nरमण रोज सायकल से इकूल जाइत छलाह.      राता म एकटा चौर पड़ै छलै जै म रमण देखैत \nछलाह जे लोक अपन मुइल पशु सबहक लहास फक के चिल जाय छल. रमण देखैत छल जे अ;सरह \nएकटा १६-१७ वषक छौरा ओय लहास के चमड़ा छोड़ाबैत रहे छल आ ओय लहास के िग4-कुकुर सब \nिमल के खाइय छल, बाद म ओ छौरा ओय म से बचल ह´डी सब के सोहो अपना झोरा म भिर लैत छल. \nई देख के रमण के ओ छौरा के .ित ब´ड िघन आबैत छलै, मुदा मोन म िज{ासा सेहो उठैत छलै जे \"ओ \nएहन अधलाह काज िकएक करैत अिछ?\" ओय ह´डी सब के ओ की करैत अिछ? काकरो-काकरो से ओ \nसुनने छल जे िकछ लोक ह´डी से कालाजादू करैत छैक? कतेको बेर रमण के भेलै जे ओकरा जा के \nपूछी जे \"तॲ ई की करैत छहक आ ऐ काज से तोरा की भेटैत छह?\" मुदा रमण के अपन आ ओकर वेश- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभूषा के अंतर सिदखन ओकरा लग जा क ओकरा िवषय म बात करै के साहस करै से रोिक दैत छल. \n \nएक िदन रमण जखन इकूल जाय छल त ओकरा घर से किनकबे आगi एकटा मोिदयाइन के घर छलै, जे \n३-४ टा माल जाल पोसने छल. ओ देखलक जे ओत  िकछु गोटे ओिह छौरा के घेरने छल आ अंधाधुंध \nलिठयेने छलै. भीड़ से िकछु सिमिलत वर सुनबा म आिब रहल छल जे \"मार सार के, ई िग4 िथकै, यैह \nब´ड िदन से नजर लगउने छल फल के माल पर जािह कारणे ओ मिर गेल. बहुतो के माल जाल पर \nएकर िग4 बला नजैर रहैत छैक... आिद आिद।\" मािर खाइत-खाइत छौरा अधम| भ गेल छल। ओ त \nिनक भेलै जे िकयौ पुिलस के सूिचत क देने रहै, तÂ पुिलस आिब के भीड़ के तीतर-िबतर केलकै आ ओिह \nछौरा के जान बचलै. \n \nिकछु िदन बाद एकिदन रमण घर पर कोनो बात से |सल छल. छुी के िदन छलैक ओ नेहेनहो सोनेने नै \nछल. एिहना गंजी पैजामा पिहरने घर से परा गेल छल. घुमैत-घामैत ओिह चौर िदस पहुँचल. देखलक त ओ \nछौरा फेर नजैर एलै. बस फेर की, रमण ओकरा लग पहुँचलै. ओकरा पुछलकै हौ! तो एहन अधलाह काज \nिकएक करै छहक? लोक के माल-जाल के काला-जादू से मािर दैत छहक, आ ओकर खाल िखंचैत छहक! \nओिह िदन एतेक मािर लागलह तैयो फेर यैह काज! \n \nओ कहलक मुइल माल-जाल के खाल-ह´डी िनकालनाइ हमर खानदानी धंधा िछयै. मुदा हमसब िकनको \nमाल-जाल के मािर दैत िछयै आ की नजैर-गुजैर लगा दैत िछयै ई सौ टका अनगल आरोप अिछ हमरा सब \nपर. ऐ तरहे भीड़ अ;सरहा हमरा सब पर अ<याचार करैत अिछ. \n \nहमसब जे ई चमड़ा छोड़ा के ल जाइत छी, तािह के सफैया क के आ फेर पोिलस आिद क चमका के रंग \nरंगक, जुा, बेट, बैग, पस आ कतेको आन आन qृंगारक आ उपयोगक वातुजात बनायल जाइत अिछ, \nजे सभगोटे के भोय आ शु4 बुझना जाइत छैक. आ अहi की कहिलयै ह´डी.....हा..हा..हा.., यौ जी ह´डी \nके हमसब कालाजादू के उपयोग नै करैत िछयै. सभटा माल िदली के शाहदरा-उमानपुर एिरया म भेज देल \nजाइत छैक. जत ओकर सफैया होइत छैक फेर फै;Çी म कटाई-िघसाई-पोिलस क के रंग रंग के सजावट \nके वातु जात, भगवान क मूित, eीगण के qृंगार के लेल माला-झुमका आिद कतेको आकषक वतुजात \nएिह ह´डी सभ के बनायल जाइत छैक. बड़का मेला आ माकट सब म जे सता सता म मोती माला सब \nदेखैत िछयैक, से कोनो असली होइत छैक! सभटा एिह ह´डी सब के बनाओल जाइत छैक. से ई वतु  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजात िकयौ हो, पंिडत, मुला, बिनया-रार, साहेब-गुलाम सब के िसनेÊगर लागैत छैक, आ हमरा सन के \nकाज केिनहार सभके लेल अधलाह होइत छैक!   \n \nजॱ हमरा सन के काज केिनहार नै होइ, आ ई िग4 कुकुर नै होइ त अहiक ई समाज मुइल जानवर के \nसड़ल लहास से पटल पड़ल रहत आ ओकरा िकयौ उठेनाहर नै भटत. हम सब छी त अहi सब ऐ सड़ध \nसे छुटकारा पाबैत छी. मुदा तैयो अहi सब हमरा सब के िग4 किह .तािड़त करबै, मौक़ा पािबते लािठयेबै, \nमारबाई, आ इ£जत के त खैर छोिड़ये िदय! \n \nआब रमण सब िकछु बुिझ गेल छल, पािरिथितिक म िग4 के मह<वो, आ इहो बुिझ गेल छल िक केना \nअहiक पिहरन-ओरहन सेहो अहiके कोनो लोक से संवाद करै म आ ओकरा िवषय म वातिवकता जानै म \nएकटा अवरोधक जेकi काज करै छैक. रमण के मोन पड़लैन जे कोना गधीजी चपारण म िकसानक \nदुखदद के देख अपन सूट-बूट <यािग देने छलाह, तै के बाद हुनका देश के अंितम आ सबसे कमजोर \nतबका सब के समया समझ म भगट नै रहल छलै%ह.  \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंत9य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n१.\n उमेश म/डल- जगदीश  .साद  म/डलजीक  9 य ि; त < व  ओ कृित< व  एक अनुशीलन  २. \n२\n मु@ाजी-बीहिन कथा-- मानकीकरण ओ तुलना<मक पB ३. केशव भाराज-कपवास (िखसा) \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१. \n उमेश म/डल \nजगदीश  .साद  म/डलजीक  9 य ि; त < व  \nओ कृित< व  एक अनुशीलन  \n  \n  \n  \n  \nqी जगदीश .साद म/डलक ज%म 1947 इवीमे 5 जुलाईकx बेरमा गामक एकटा िकसान पिरवारमे \nभेलि%ह।  ‘बेरमा’ िमिथलचल अ%तगत मधुबनी िजलाक झंझारपुर अनुम/डल िथत लखनौर .ख/डक एक \nपंचायत अिछ जे उरी-पिछमी कोणक अि%तममे पड़ैत अिछ। तीन पीढ़ीसँ qी म/डलजीक पिरवार \nएकपुरिखयाह रहलि%ह। qी जगदीश .साद म/डलजी कहैत छिथ- \n“िदनक 5-7-1947 इवीमे ज%म भेल। भरल-पुरल पिरवार। तीन पीढ़ीसँ एक पुिखयाह पिरवार \nचिल अबै छल। जिहना बाबा तिहना िपता छला। घर लग पोखैर-इनार रहने पािनक सुिवधा रहल।”\n[1] \nqी जगदीश .साद म/डल जखन तीिनयx वषक अवथामे रहिथ तँ हुनक िपता कालकविलत भऽ \nगेलिखन। qी म/डलजी आगi कहैत छिथ- “िपताक मृ<युक िकछुओ नै यािद अिछ, िसिरफ गाछीमे जरैत \nअिछया टा...। जखन तीन बखक रही। दू भiइक भैयारीमे छह बखक भैया रहैथ। िपताजी करीब एक \nमास बीमार रहला। इलाजोक नीक बेवथा निह, ताबत दरभंगा अपताल नै बनल छेलइ। झाड़-फूकसँ \nलऽ कऽ जड़ी-बुटीक इलाज समाजमे चलै छल।” \nम/डलजीक िपताव. दलू म/डल अगुआएल िवचारक लोक रहिथ%ह। “एक तँ वंशगतो आधारपर \nआ दोसर जगदीश .साद म/डलजीक िपतोक ऊपर पिरवािरक-समािजक .भाव पड़ल छेलैन जइसँ िकछु \nअगुआएल िवचार रहैन।”[2]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपiच-छह वषक अवथामे जगदीश .साद म/डलजी लोअर .ाइमरी कूल (बेरमा) जाए लगलाह। \n1956 इवीमे .ाइमरीसँ उीण भऽ 1957 इवीमे अपर .ाइमरी कूल (कछुबी) मे नाओं िलखेलि%ह। \nतकर पछाित   1960 इवीमे केजरीवाल (झंझारपुर) उच िव ालयमे नाओं िलखौलि%ह। आवागमनक \nअसुिवधा रहने पएरे झंझारपुर जाइत-अबैत रहलाह। 1965 इवीमे हायर सेके/Îीसँ उीण भेलाक बाद \nबी.ए. पाट 1 मे िह%दी ऑनससँ उीण भेलाह। पछाित सी.एम. कॉलेज, दरभंगामे नामकण करौलि%ह। \nिह%दी ओ राजनीित शाe िवषयसँ एम.ए. कए म/डलजी अपन जीिवकोपाजन हेतु कृिष कायकx \nअपनौलि%ह। एिह .संगमे म/डलजी वयं अपन पिहल औप%यािसक कृित- ‘मौलाइल गाछक फूल’मे ‘दू \nशpद’मे िलखनहुँ छिथ- \n“जिहया एम.ए.क िव ाथ रही तिहए नोकरीसँ िवराग भऽ गेल। आठ बीघा जमीन रहए। खेतीसँ \nजीवन-यापन करैक िबसवास भऽ गेल।”[3] \nम/डलजीकx खेती-िकसानी कायसँ लगाव केर कारण की? एिह .·क उरमे दू गोट मह<वपूण बात \nसोझामे अिछ। पिहल, आ<मिनभरताक संकार आ दोसर पिरिथितवश। पिरिथित ई जे जगदीश .साद \nम/डल जखन तीिनयx वषक छलाह तँ हुनक िपता मिर गेलि%ह। ई बात लगभग 1950-51 इवीक \nिथक। मुदा ई गुण रहलि%ह जे िपतेक अमलदारीसँ दू भiइ िपिसयौत रहैत छलिखन। (कोसीक उपवसँ \nभागल पीसा बेरमे माने सासुरेमे रिह गेल रहिथन।) त<काल गाजनी हुनके दुनू भiइपर छलि%ह। मुदा \nओहो लोकिन अथmत् दुनू “िपिसयौत भाए 1960 ई वीमे अपन गाम  ‘हिरनाही’ चिल गेला।”[4] म/डलजीक \nपिरवार िबनु पुष गाजनक भऽ गेलि%ह। म/डलजी कहैत छिथ- “दुनू भाय, qी कुलकुल म/डल 1954 \nइवीमे आ हम 1957 इवीमे गामक कूलसँ िनकैल अपर .ाइमरी कूल कछुबीमे नाओं िलखौने रही। \n1960 ई वीसँ पिरवारक बोझ पड़ल।”[5] प¯ अिछ जे तेरहे वषक अवथासँ म/डलजीक लगाव \nपािरवािरक ि~या-कलापसँ, खेती-बाड़ीसँ छि%ह। अथmत् उपरो;त .संगक ईहो एक मह<वपूण कारण \nिथक। \nओना, जगदीश .साद म/डलक माए साहसी रहिथ, िशBाक .ेमी रहिथ। ओहन पिरवारक \nरहिथ, जािह “पिरवारमे मामा 1942 ई वीमे अंेजक गोली खा चुकल छला।”[6] “अपन गहना, जमीन \nबेच देल बचाकx पढ़बै खाितर।”[7]अत: जगदीश .साद म/डलजी एम.ए.क अहतm सेहो .ात कएलिन।   \nqी जगदीश .साद म/डलजी संवेदनशील 9यि;त छिथ। िहनकापर िपताजीक .भाव सेहो छि%ह। \nवतंeता संामक समयमे सामािजक-आिथक िथितसँ उपजल िवडबनाक .ित साकB आ मंथनक \n.वृितक 9यि;त छिथ। 1947 इवीमे वतंe भेल भारत मुदा ई वतंeता आधा वतंeता अिछ- ई \nिवचार िहनका छाe जीवनिहसँ उेिलत करैत रहलिन अिछ। समाजक िथितपर िहनकर मन सदैव  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउेिलत होइत रहलि%ह। “साम%ती सोच आ साम%त मजगूत छल, जइसँ आम-अवामक बीच आ~ोश \nपनपए लगलै। राजा-रजबारे जकi शासन प4ित चलए लगल।”[8] ..खेतमे काज करैबला बोिनहारोक \nिथित बद-सँ-बदर छल। समयासँ िसत रा£य सभ छलैहे तx भूदान आ%दोलन सेहो उिधयाएल।”[9] \nसमयाक .ित सजग 9यि;त<व जगदीश .साद म/डलपर सामािजक अवथाक .भाव पड़लि%ह आ \n1967 इवीक चुनावी दौरमे जनवरी 1967मे भारतीय कयुिनट पाटक सदयता हण कएलिन। \n1967 इवीमे कामरेड भोगे% झा संसद सदय भेला पछाित हुनकर पिहल आम सभा सकरीमे भेल \nछल जािहमे प%ह-बीस 9यि;तक संग लाल झ/डा लऽ qी जगदीश .साद म/डलजी सेहो गेल छलाह। \n“अढ़ाइ-तीन घ%टाक पछाइत सभा िवसजन भेल। सभामे भाग लेिनहार चा|कातक लोक चिल \nगेला। ..टेशनेपर भोगे%जीसँ पिहल भxट भेलि%ह।”[10 ] ई ~म म/डलजीक कयुिनट पाटसँ लगावक \nपिहल तंभ अिछ। म/डलजी ओिहना कयुिनट िदिस असर निह भेलाह। एकरा पाछू समाजक दीघ \nसमया सभ छलि%ह जकर ~मवार पिरचय िनÏ तरहx अिछ। \nसृजनकm संवेदनशील होइत छिथ। ओ कतेको तरहx अनुभव करैत छिथ- ‘पोथीसँ’, ‘.कृितसँ’, \n‘समाजसँ’ आ ‘समाज-देशसँ उठैत समयासँ’, सुजक सौ%दय आ तापक अनुभव सभ 9यि;त करैत \nअिछ। म/डलजी समयाकx नीक जकॉं अनुभव कएलिन आ ओिह समयासँ .ेिरत होइत रहलाह। यएह \n.ेरणा िहनक धरोहर बनलिन। \nिकसानक समया- बािढ़क समयासँ िकसान eत होइत छल। ऊचगर जमीनपर बसब आ खेती \nलेल जंगल-झाड़कx साफ कय उपजाऊ जमीन बनाएब िकसानक काय। बािढ़सँ गामक गामकx घेरा जाएब \nआ फसलक बबmदीसँ उपजल क¯सँ पिरeाणक आकBा जगदीश .साद म/डलजीकx जोर मारैत \nरहलि%ह। “मधुबनी िजलाक सीमा-कातमे हिरनािहयो आ हिड़यो गाम बसल अिछ। तइ बीचमे एकटा \nमरना धार अिछ जे हिरनािहयो आ हड़ओ दुनू गामकx उपटौने छल।”[11 ] \nचुनावमे धा%धली- वतंeता .ाितक पछाित सापर कpजा कय सुख-भोगक .वृिक उदय भेल। \nतािह लेल चुनावमे धा%धली पसरल- “चुनावमे िजला भिरक बूथपर खूब धiधली भेल। ओना, जिहना खूब \nधiधली भेल तिहना गामे-गाम मािरयो-पीट खूब भेल आ केसो-मोकदमा खूब बढ़ल।”[12 ] ..पूव िबहार \nसरकारक छह गोट मंeीक िव4 अzयर साहेब िरपोट देने छलाह। करोड़ोक लूट सािबत भेल छल। \n¯9य अिछ हुनक शpदमे- “बै नाथ राम  ‘अzयर’, सु.ीम कोटक जज छला। दिBणक छैथ। करीब \nपनचानबे-िछयानबे बखक छैथ। जीिवते छैथ। पूव िबहार सरकारक छहटा मंeीक िव|4 अपन जiच \nिरपोट दऽ देलिखन। करोड़ोक लूट सािबत कऽ देने रहिथन।”[13 ] साम%ती .था टुिट रहल छल। देशमे \nलोक सभा आ िवधान सभाक चुनाव लाठी हाथे शु| भेल। जकरा जतेक हँसेड़ी ओकर जीत िनित  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहोइत रहय। दिलत आ कमजोर वगकx भÁट खसबैये ने देल जाइत छल। मािलकक हुकुम ईrरक \nहुकुम मानल जाइत छल। एतबिह निह, िगनतीमे धा%धली होइत रहल- “बहुमत अपमतमे नामो बदैल \nदेल जाइ छल।”[14 ] एिह .कारx देशमे राजनीितक पराभव भेल। एिहमे वाथ आ जाित भेद मु¨य आधार \nबनल। िवशेष |पसँ साम%तवादी .थाक नव |प सोझॉं आएल। \nजीव ह<या- पौरािणक परपरा छल जे मनौतीमे जीवक बिल हुअए, कोनहु पुल, कोनहु मकान आ \nदुगmपूजाक समयमे बिल देल जाइत छल आ कतौ-कतौ बिल देलो जा रहल अिछ। ता<पय जे देवताकx \n.स@ रखबाक लेल बिल .दानक चलन अिछ। िहनकर अथmत् जगदीश .साद म/डलक गाममे, बेरमामे \nदूगmपूजाक आयोजन होइत छल। गाम दू भागमे बँटल। एक भाग साम%ती 9यवथासँ अनु.ािणत छल। \nतकर िवपिरत गामक छोट लोक (दिलत-िपछड़ा) आनठाम पूजाक िवचार कएलिन। “दोसर .· उठल \nबिल .दानक। बेरमा गामक परोपामे दुगmपूजा दुनू ढंगक चलैत, वैEणव दुगm सेहो- जेतए बिल .दान नै \nहोइत। माने िकछु ठाम बिल .दानो होइत आ िकछु ठाम निहयÁ होइत। गप ओझरा गेल। एक मतक \nगाममे दुनू मत पनपल। जिहना बैसार एक मतसँ शु| भेल तिहना दू मतमे िवभािजत भऽ गेल। बिल \n.दानक पBसँ अिधक लोक िवपBक भऽ गेल।”[15 ] ..घमथन होइत-होइत बिल .दान |कल।”[16 ] एिह \n.कारx बिल .दानक िवरोध समाजमे जीव-ह<यासँ उपजल कुरीित िदिस संकेत भेल। \nकमका/डक िवरोध - समाजमे एखन धिर कमका/डक .था .चिलत अिछ। एिहमे आयसमाजी, गायeी \nपिरवार, ओशो पिरवारक सदय आ .गितशील िवचारधाराक लोक एखनहुँ एिह प4ितकx निह मािन रहल \nअिछ। प/डीजीक सभाषण जे अहॉं जे देब हम मृतककx पहुँचा देब। ई िमथक रसे-रसे टुिट रहल \nअिछ। बेरमामे किपलेrर राउतक घरमे मृ<यु भेला पछाित पुरोिहत आ कमका/डीसँ अनवन \nभेलिन, समाजक लोक अपने िविध-िवधान सप@ करौलि%ह, तािहमे एकटा .ाणी qी जगदीश .साद \nम/डलजी सेहो छलाह। \n“िकयो बजै छल जे जखन मुरदा जरौला पछाइत पोखैरमे नहेलॱ, आँगन आिब लोह-पाथर \nछुलॱ, अपना ऐठाम आिब सोहराइ वा िमरचाइ खा नहा कऽ कपड़ा बदैल लेलॱ तखन छुतका केतेटा \nअिछ जे तैयो लगले रिह गेल?”[17 ] “िबना पनचैतीए पनचैती भऽ गेल जे केशमे िकछु लागल रहै छै \nिजनकर मन मानए कटाउ, नइ मन मानए तँ नै कटाउ।”[18 ] \nगाम-घरमे भोजक औ<सु;य बेसी रहै छैक, िबना पुरेािहत आ कमका/डी ा णक म%eोचारण कम \nसमात भेल मुदा भोजक .थापर सहमित बनल रहल। पुरोिहतकx कममे निह अएलापर  ‘रामअवतार \nराउतकx पुजबैक भार देल गेलैन आ िबदेसर ठाकुर सहयोगी बिन पुजा देिथन।’[19]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nखेतीसँ लगाव - 1960 इवीमे जगदीश .साद म/डलजी खेती िदिस असर भेलाह। िहनकर \nअिधकतर कथा, उप%यास, नाटक, एककीतथा प -रचनामे सेहो .कृित .द पािन, रौद, मेघ, बािढ़ आ \nगाछ-िबरीBक वणन अिछ। कुशल {ानवेता सदृश समत .ाकृितक उपादानक वणन ओकर लाभ-हािन \nसभ िकछु िहनका रचनामे अिछ। कोन मासमे कोन फसल हएत। जॱ फसल बािढ़मे भॉंिस गेल तािह \nबीचमे कोन फड़ कोन जिड़मे भेटत, जकरा खाकऽ जीवन िनवmह हएत, एकर पूण {ान म/डलजीकx \nछि%ह। खेतीसँ जीवनमे कोना पिरवतन होयत आ कोन फिसल नगदी हएत आ कोन पारपिरक, तकर \nिवशद् वणन िहनक रचना सभमे छि%ह। िहनकर ई {ान अनुभवसँ उपजल अिछ। िहनक सपक \nकामरेड भोगे% झासँ रहिन। हुनकर िविवध देश-परदेशक {ानसँ जगदीश .साद म/डलजी लाभाि%वत \nभेलाह- “जगदीश .साद म/डल खेतीसँ थोड़-बहुत जुिड़ गेल रहैथ। िमरचाइ, भा, कोबी, अलू इ<यािद \nखेती शु| केलैन। धान, म|आ, रp बी-राइक खेती जने हाथे हुअ लगलैन।”[20 ] ..भोगे%जीक सपकमे \nएला पछाइत जगदीश .साद म/डलजीक खेतीक .ित आरो िज{ासा तेज भेलैन। तेज ऐ दुआरे भेलैन जे \nजमनी, जापानक खेतीक बात ओ मनमे बैसा देलिखन। िहसाब जोड़ैथ तँ दस क¬ा खेत एक पिरवारक \n(पiच गोरे) लेल बेसीए  बुिझ पड़ैन। [21 ] एक तँ अपन हाथक पूजी खेत, दोसर जखन राजनीितसँ जगदीश \n.साद म/डलजी जुिड़ गेलैथ तखन तँ काजो बिढ़ गेलैन। ..पूसा मेलासँ खेती-बाड़ीक िकताब कीिन-\nकीिन आनए लगला। तैसंग िकसानक जे काय~म होइ तइमे सेहो जाए-आबए लगला।”[22 ] िवतृत \nअनुभवक उपयोग कय म/डलजी खेती करय लगलाह। एखनहु िहनक बास आ परोपाक जमीन लागल \nगाछ-िबरीछ आ अनेको रंगक फल, अनेको रंगक तरकारी, दरब£जापर गाए-माल इ<यािद म/डलजीक \nखेती-िकसानीक .ित लगाव केर उदाहरण अिछ। \nजाितवादी .था- qी जगदीश .साद म/डलजी समरस समाजक समथक छिथ। िहनक रचनामे \nजाितगत िवैष निह देखल जा सकैछ। सभक .ित नÐ आ आदरपूण 9यवहार देखल जा सकैछ। तखन \nतँ पूवसँ जकिड़याएल समाज अिछ। एकाएक मलेिरया-रोग जकॉं दवाइसँ भगाओल निह जा सकैछ। \nिहनक रचनामे जाितगत वाथक आकलन अिछ। एिह वणनसँ जगदीश .साद म/डलजी समाजकx \nसावधान करैत छिथ। ओतिह टुटैत जाित-.थाक समथन सेहो करैत छिथ- “जगदीश .साद म/डलजी \nसभ िवचार केलैन जे समाजक उ< थानमे जाितक करपन बाधा छी। ओना, जॱ जाितक बीच कथा-\nकुटुमैती होइत अिछ तँ ओ दू समाजक बीचक .· बिन जाइत अिछ। मुदा समाजक बीच जाितक \nछूआ-छूत बहुत नमहर खािध बनबैए...। तँए मिहनामे एकबेर बैसार करब आ ओ करब टोले-टोल घुिम-\nघुिम, ई सबहक िवचार भेलैन। बैसारमे कोनो बेसी जोगारक .· निह, मुदा टोलबैयाक िवचारसँ, जॱ ओ \nसभ खाइ-पीबैक बेवथा करैथ तँ सेहो बिढ़यi, सभ खाएब, ई सबहक िवचार भेलैन।”[23 ] ई िवचार  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसमरसता आ जाित .थाकx तोड़बाक हेतु एकगोट सुलभ तरीका खोजलि%ह जे म/डलजीक समरस \nिवचारक  ोतक िथक। \nबटेदारी .था- पुरातन कालसँ जमी%दार गरीब लोककx जमीन बटाइपर दैत रहल अिछ। जमी%दारक \nओिह जमीनपर खेती करत बटेदार। ऊपजामे बाटल जाएत। उपजा बॉंटक िभ@-िभ@ .था। जमी%दारक \nशोषण कायम रहल। समाजमे ई भावना उठय लागल रहैक जे ‘कमाइबला खाएत’ मुदा जमी%दारक \nशोषणसँ आहत बटाइदारमे रसे-रसे िवोहक भावना उठल, जकरा दबाबय लेल लठैत हँसेड़ीक .चलन \nचलल।  ‘जकर लाठी तकर भÂस’, एिह त°यकx qी जगदीश .साद म/डलजी एिह |पे वणन कयने छिथ- \n“हला सुिनते-देरी जे जेै रहए से तैसँ लाठी लऽ कऽ दौगल। टोल आ दोकानक िबचेमे मािर फँिस \nगेल। जबरदस मािर भेल। केते गोरेकx कान-कपार फुटल। केस-फौदारी आ जहलक भय समात भऽ \nगेल छेलइ। एकतीस िदनक भीतर अ¬ाइसो मुदालहक जमानत भऽ गेलैन। जमानतक पछाइत जमीनक \nदखल-िदहानी शु| भेल। गड़बड़ भऽ गेल रहै जे, जे असल बटेदार रहै ओ केस नै केलक आ जे \nबटेदार नै रहै ओ केस केलक।”[24 ] बटाइदारी कानूनक पछाितयो समाजमे ई .था रहल जे अवसानक \nकरीब-करीब पहुँिच चुकल अिछ। छूआछूत सेहो समात भऽ चुकल अिछ। सुलभ शौचालयमे सभ वणक \nलोक काज करैत अिछ। व|िच भोजनमे परसयबलाकx जाित निह पुछल जा रहल अिछ। \nभूदान आ%दोलन - िवनोबा भावेक ारा चलाओल आ%दोलन साम%तक कौर भऽ गेल रहय। जकरा \nपाइ-जमीन रहैक ओकरो भूदानक जमीन िदअ लगलय। घूसक कु.था लागू भऽ गेल रहैक। जगदीश \n.साद म/डलजी एिह कु.थाकx अपना सोझमे देखने छिथ। िहनकापर एकरहु .भाव पड़लि%ह- “भूदानी \nआ%दोलन अपन व|प िबगािड़ पाइक अ´डा बिन गेल, जइसँ मामला आरो ओझरा गेल। ओझरा ई गेल \nजे ए®े जमीनक पचm तीन-तीन गोरेकx भेटल। जइसँ जमीनबलाक झगड़ा जमीन लेिनहारोक बीच फँिस \nगेल।”[25 ] \n¶मण एक अनुभव - जगदीश .साद म/डलजीक बेसी िजनगी गामे-घरमे बीतल छि%ह। एकर नीक \nलाभ ई भेलि%ह जे िहनक अनुभूित-अनुभवक संसार पैघ छि%ह। कोन पाविन किहया हएत, कोन मासमे \nकोन फसल लगाओल जाएत, कोन गाछक की उपयोिगता छैक, कोन गाछक रोगक की उपाय \nहोयतआिदक संग गाम-घरक दंगा-फसाद, जमीनक झंझिट-िववाद इ<यािद िहनक अनुभावा<मक संसार \nछि%ह, जकर Bेeफल बहुत पैघ छि%ह। एकिदन म/डलजीक मनमे एलि%ह जे कोन रा£य कतय \nअिछ? एिह हेतु ओ एटलस बहार कय ताकय लगलाह। एिहसँ िहनका मनमे ¶मणक इछा जगलि%ह आ \nबहरा गेलाह ¶मणक हेतु। हैदरावाद, िeपुरा, अगरतला, असमआबंगालक ¶मण कएलिन। ¶मणेटा निह  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकएलिन बिक ओतु®ा संकृित, भाषा, पिरवेश, लोकरंग इ<यािदकx सेहो एक िज{ासु सृजनकmक |पमे \nदशन कएलिन। \n“असामसँ उर-पूबसँ लऽ कऽ दिछन धिर मेघालय, िeपुरा, िमजोरम, मिणपुर, अ|णाचल, नागालÂड \nरा£य अिछ। Çेनक रता थोड़ेक आगू धिर अिछ। ऐठामक मु¨य सवारी बस-Çक छी। जंगल-पहाड़सँ \nभरल इलाका। हजारो िकमक गाछ-िबरीछ। उपजाऊ जमीन कम। ओना, जैठाम रंग-रंगक गाछ-िबरीछ \nअिछ तैठाम खाइबला फल सेहो हेबे करतै। ठिढ़या साग बाध-बोनक घास जकi उपजल।”[26 ] \n“किनयx आगू बढ़लापर रबड़क गाछ देखलैन। पितयानी लगा रोपल छल। गाछक आकारसँ बुिझ \nपड़लैन जे पनरह-बीस बखक हएत। बहुत भारी निह। छाती भिर ऊपरमे खोधल, जइमे सँ लसा (दूध) \nिनकलैत।”[27 ] \n“जूटक एकटा कारखानाक संग लघु उ ोगक |पमे बiसक छाक बट (डंटा), बiसक बनल आरो-\nआरो वतु बनौल जाइत अिछ।”[28 ] \n“पूवÑचल (असाम, मेघालय, मिणपुर, िमजोरम, िeपुरा, अ|णाचल, नागालÂड आ िसि® म) िमला अपने-\nआपमे एक देश छी। जंगल, पहाड़, झील, नदी घाटीक समूह। भाषाक दृि¯सँ सेहो बहुभाषी अिछ। \nअपन-अपन Bेeक भाषा सेहो छइ। मोटा-मोटी \nबंगला, अंगरेजी, िह%दी, खासी, गारो, ककवाक, मिणपुरी, िमजो, आओ, कॲयक, अंगामी, सेमा, लोथा, मॲपा, अका \nिमजू, शदुकमेन, िनिश, अपतनी, िहलिमिद, तिगन, अदी, इदु, िदगा|, िमिजखÐी, िसंगफू, तंगला, नो;टे, वचू, लोप \nचा, भोिटया, नेपाली िलंबू इ<यािद।”\n[29 ] \nएिह .कारx qी जगदीश .साद म/डलजीकx आन-आन Bेeक भौगोिलक, सामािजक, आचार 9यवहार आ \n.ाकृितक |पकx दशन भेलि%ह। \nम/डलजीकx अपन पैघ अनुभवसँ अ.<यB |पे कयुिन¯क आकषण बढ़ैत गेलि%ह। वतुत: ि~या \n|पमे जखन अएलाह तँ पाटक िमिटंग, काय~ममे सिमिलत होइत रहलाह। गाम-घरमे जमीनक िववादसँ \nलऽ कऽ आनो-आन कतेको तरहक सामािजक मुासँ सबि%धत केस-मोकदमा लड़लाह। कतेको बेर \nजहलक याeा करय पड़लि%ह। “1999 ई. अबैत-अबैत आशा-िनराशाक बीच सं~मणक िथित बनए \nलगलैन। 1998 ई.मे दफा 307क केसमे सजाए भऽ गेल रहैन। हाइ कोट अपील होइमे 20-25 िदन \nलािग गेलैन। तइ समयमे रामपी जेलमे रहैथ। मने-मन आय होिन जे िबना िकछु केनॱ जहलमे \nछैथ। तिहयो आ अखनो मन नै मािन रहल छेलैन  जे कोनो गलती हुनकासँ भेल हुअए। खाएर, अपील \nभेल, जमानत भेलैन।”[30 ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n2000 इवी धिर जगदीश .साद म/डलजी समाज सेवामे संलन रहलाह। |िढ़ एवम् साम%ती \n9यवहारक िखलाफ लड़ाइ लड़ैत रहलाह, केस-मोकदमा, जहल याeािदमे िहनक लगभग चािर दसक समय \nबीित गेलि%ह, पछाित सािह<य लेखनमे एलाह। \nएिह .संगमे म/डलजी वयं अपन पिहल औप%यािसक कृित- ‘मौलाइल गाछक फूल’क ‘दू शpद’मे \nिलखनहुँ छिथ- “पÂतीस साल धिर समाज सेवा केला पछाइत अपन हहरैत शरीर देख  िकछु िलखै-पढ़ैक \nिवचार जगल।”[31] \n qी जगदीश .साद म/डलजीक पिहल रचना औप%यािसक कृित  ‘मौलाइल गाछक फूल’ िथकि%ह जे \n2004 ई वीमे िलखलाह। 2008 इवी धिरक अविधमे पiच गोट उप%यास, एक नाटक तथा िकछु \nकथािद िलिख चुकल छलाह। मुदा कोनहु पe-पिeकािदमे एकहु गोट रचना .कािशत निह भेल रहिन। \nतथािप िहनक कलम, िलखबाक ~म जारी रहलि%ह- .तुत अिछ एिह .संगमे हुनकिह िलखल बात-  \n“मौलाइल गाछक फूल 2004 ई वीमे िलखल पिहल उप%यास छी। अखन धिर पiचटा उप%यास \nआ िकछु कथा, लघुकथा, नाटक सभ अिछ। छपबैक जे मजबूरी बहुतो रचनाकारकx छैन  से हमरो \nरहल। मुदा तइसँ िलखैक ~म नै टुटल।  ‘भÂटक लावा’ कथा सेहो दू-हजार चािरक पिहल कथा \nछी।”[32] \n8 नवबर 2008 मे िमिथलाक .िस4  ‘सगर राित दीप जरय’क 64म कथा गोी डॉ. अशोक \nअिवचलक संयोजक<वमे हुनक गाम- रहुआ संाम (मधेपुर)मे आयोिजत भेल छल जािहमे जगदीश .साद \nम/डलजी उपिथत भऽ  ‘भÂटक लावा’ कथा केर पाठ कएलिन। एिह गोीमे भाग लेबाक आह डॉ. \nतारान%द  ‘िवयोगी’ कयने रहिन। ओना, सगर राित दीप जरयक गोीमे भाग लेबए लेल \nआयोजक/संयोजकक हकार अिनवाय निह होइछ। कोनहु मायमसँ पता चलल वएह िथक \nहकार।  ‘िवयोगीजी’सँ जगदीश .साद म/डलक पिहल भxट 2008 इवीमे मधुबनीमे भेल छलि%ह। \nसािह<य Bेeमे जगदीश .साद म/डलजीक पिहल मंच रहुआ संाम 64 सगर राित दीप जरय कथा \nगोीकx कहल जा सकैछ। जािहठामसँ हुनक रचना सावजिनक हएब शु| भेल। ओना, पिहने बेरमा \nपंचायत आ रहुआ संाम, दुनू मधेपुर pलौकक अ%तगत पड़ैत छल। जे िक जगदीश .साद म/डलजीक \nकम Bेe रहल छि%ह। समिपत समाजसेवीक ि~या-कलाप रहल छि%ह। 8.11.2008 लÒमीनाथ \nगोसiइक थानमे काय~म भेल छल। ओना, केतेक बेर राजनीितक मंचपर रहुआमे बािज चुकल \nछलाह, कम Bेe छलि%ह तँए कथा वचैमे संकोच नइ भेलि%ह। [33]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n2008 इवीसँ पूव जगदीश .साद म/डलजीक एकहु गोट रचना सावजिनक निह भेल छलि%ह। \nकोनहुँ पe-पिeकािदमे .कािशत निह भेल छलि%ह। पिहल रचना ‘घर बाहर- पटना’सँ .कािशत भेलि%ह। \nजािह कथाक पाठ रहुआ संाममे कयने छलाह, आ .शंसा भेल छलि%ह। ¯9य अिछ के सभ .शंसा \nकयने रहि%ह- “डॉ. रमान%द झा ‘रमण’जी ओ कथा मिग लेलैन। िकछुए मासक उपरा%त  ‘घर \nबाहर’ पिeकामे .कािशत केलैन। िस4 पुषक थानमे .िता भेटल। डायरी-कलम भेटल। गमछा-पाग \nभेटल। लÒमीनाथ गोसiइक मुित सेहो भेटल।”[34] \nघर-बाहरमे एक आर रचना (कथा) .कािशत भेलि%ह। पछाित  ‘िमिथला दशन- \nकोलकाता’मे ‘चुनवाली’ नामक कथा .कािशत भेलिन। चुनवाली, भÂटक लावा आ िबसiढ़, कथा .कािशत \nहोइतिह  ‘िवदेह’क सपादक qी गजे% ठाकुरजीसँ सपक भेलि%ह। तकर बाद म/डलजीक रचना सभ \nपुतकाकार |पमे .कािशत हुअ लगलि%ह। एिह स%दभमे जगदीश .साद म/डलजी ‘अपन बात’मे \nिलखलि%ह अिछ- “घर बाहरमे भÂटक लावा आ िबसiढ़ छपल आ फेर िमिथला दशनमे ‘चुनवाली’ कथा \nपिढ़ते अनेको बधाइ फोन आएल जेना- पÓीकार िव ान%द झाजीक। एकटा मह<वपूण फोन qी गजे% \nठाकुरजीक रहल। िहनकर फोन सुिनते िजनगीक ओहन चौबी टिप गेलॱ जे चौबीस घ%टाक खुशी मनमे \nआिब गेल।”[35] \n2009 सँ 2013 इवीक बीच जगदीश .साद म/डलजीक 27 गोट पोथी qुित .काशन, िदलीसँ \n.कािशत भेल छि%ह। जािहमे िहनका ए®हु पाइ .काशनक हेतु निह देबए पड़लि%ह। ई चीज प¯ \nहोइछ दू ठामसँ, पिहल जे लेखक वयं अपन  ‘तरेगन’ पोथीक  ‘मनमिनयi’मे िलखने छिथ- “समय-समयपर \nगजे%जी (qी गजे% ठाकुर, महथ)क आह आ सुझाव आ संगिह qुित .काशनक qी नागे% कुमार झा \nआ qीमती नीतू कुमारीक भरपुर सहयोग भेटलासँ िलखैक नव उ<साहो आ आशो मनकx स®त बना देने \nअिछ।”[36] \nआ दोसर-‘अंशु’ समालोचनाक पोथीमे qी िशव कुमार िटलू िलखने छिथ- “जगदीश .साद \nम/डलजीक लघुकथा ‘िबसiढ़’ आ ‘भÂटक लावा’ घर-बाहरमे आ  ‘चुनवाली’ िमिथला दशनमे .कािशत होइते \nमैिथली पिeकाक संपादक म/ डलक संग-संग .बु4 पाठकक म य हड़होिर मिच गेल।  ‘पिहने आउ आ \nपिहने पाउ’क आधारपर िवदेहक संपादक qी गजे%  ठाकुर िहनक रचना सभकx अपन पिeकामे छपबए \nलेल हिथया लेलिन। ऐ  .कारक शp दक .योग करबाक हमर ता< पय अिछ जे जगदीशजी कोनो नव \nरचनाकार नै छिथ, ितरसिठ बखक मiजल सािह<यकार छिथ, मुदा िहनक रचनाक .दशन नै भेल छल। \nसम रचना-संसार िहनक पुe qी उमेश म/ डल जीक क  यूटरमे ओझराएल छल िकएक तँ छपबैले कÂचा \nकेतएसँ आएत?” [37]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिह तरहx जगदीश .साद म/डलजीक आगमन मैिथली सािह<यक दुिनयiमे होइत छि%ह। िबनु पाइक \nअथmत् िबनु खचक पोथी .काशन मैिथली सािह<यमे नव उदाहरण छल। जगदीश .साद म/डलजीक 27 \nगोट पोथी एकसंग qुित .काशन, िदलीसँ .कािशत भेलि%ह। वतमानमे ओिह तरहx पोथीसभक .काशन \nपलवी .काशन, िनमलीसँ भऽ रहलि%ह अिछ।   \nउपसंहार - qी जगदीश .साद म/डलजी अपन आस-पासमे होइत तमाम घटना, यथा-.ाकृितक \nघटना, समय पिरवतन, सामािजक पिरवतन, राजनैितक पिरवतन, लोक मानसक पिरवतनकx साकB भऽ \nसवBण करैत रहलाह, एकरिह पिरणाम अिछ जे िहनक रचनामे सभिकछुक दशन होइछ। कयुिनट \nपाटक उे¦य िहनका .भािवत केलकि%ह। कयुिनट आ%दोलनक शीशा पानी, नूनथर, बराह Bेeपर डैम \nआ कोशी नहरक िनमmण लेल सि~य भागीदारी देलि%ह। “पाट आ%दोलनक अि%तम जेल याeा छेलइ। \nतेकर बाद जे जगदीश .साद म/डल गेबो केला तँ एक-िदना-दू-िदनामे। जे कएक बेर थानेसँ चिल \nआबैथ।..अपनो गाममे तेते मोकदमा भऽ गेल रहैन जे एक ने एकटा वारंट सभ िदन रहबे करैन।”[38 ] \nजगदीश .साद म/डलजीकx नव काि½  देखैक इछा शु|हेसँ रहलैन। से ओिहना निह, कएला \nपछाित आरो मजगूत भेलि%ह। एिह .संगमे qी गजे% ठाकुर िलिखत िहनक वायोाफीमे आएल अिछ- \n“जेतए पिरवारमे साधारण िशBाक आगमन भेल छेलैन। तैठाम म/डलजी एम.ए. तक पढ़लैन। पिरवारे \nनिह, गामेमे पिहल एम.ए. भेला। ओना, पैछला पीढ़ीमे संकृतक मायमसँ एक-पर-एक िवान बेरमामे भेला \nमुदा जेनरलमे जगदीश .साद म/डलेटा रहैथ। ..दोसर उदाहरण- बोिरंग-करौने खेितयोमे िकछु नवता \nआिब गेल छेलै गाममे। दुनू रंगक खेती करै छला म/डलजी। दुनू रंगकसँ मतलब- अ@ो आ \nनगिदयोक। नगदी खेतीमे तरकारी आ फलक खेती सेहो करए लगला। ओना, जइ |पे करए चाहै छला \nओइ |पे नै होइक कारण छल, िकछु समैयोक अभाव आ िकछु उपवो। खेतीक एहेन उजािड़ होइत \nरहैन जे जॱ मािर-झगड़ा करए लिगतैथ तँ िदनमे तीन बेर होइतैन। पैघ समयाक आगू छोट गौण पिड़ \nजाइ छइ। मुदा मन तोड़ैक तँ अe भेबे कएल। उपवो चाहे जेतए हउ मुदा मनकx .भािवत तँ किरते \nअिछ। तहूमे खेतीक उजािड़ जइमे मेहनत आ पूजीक संग समैयक Bित सेहो होइत।”[39 ] \nहजारो बखक गाछ िकछु-ने-िकछु अपनामे नवीनता अिनते रहैए। चाहे नव टुसा हउ आिक नव मुड़ी \nआिक नव पात आिक नव कलश। म/डलजी पिहने िवपुल अनुभव .ात कएलाह पछाित लेखन िदिस \nअगसर भेलाह। \n.तुत अिछ म/डलजीक आइ धिरक .कािशत पोथीक सूची, जािहमे ~मश: \nकथा, उप%यास, किवता, गीत आ नाटक-एककी अिछ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकथा- 1. गामक िजनगी (2009), 2. तरेगन (2010), 3. बज%ता-बुझ%ता (2013), 4. शंभुदास \n(2013), 5. उलबा चाउर (2013), 6. अ4Ñिगनी (2013), 7. सतभÂया पोखैर (2013), 8. गामक \nशकल-सूरत (2014), 9. अपन मन अपन धन (2015), 10. समरथाइक भूत (2014), 11. अ पन-\nबीरान (2014), 12. बाल गोपाल (2014), 13. भकमोड़ (2013), 14. रटनी खढ़ (2014), 15. \nपतझाड़ (2014), 16. लजिब जी (2014), 17. उकड़ू समय (2015), 18. मधुमाछी (2015), 19. \nपसेनाक धरम (2015), 20. गुड़ा-खुीक रोटी (2015), 21. फलहार (2015), 22. खसैत गाछ \n(2015), 23. एगछा आमक गाछ (2016), 24. शुभिच%तक (2016), 25. गाछपर सँ खसला \n(2016), 26. डिभयाएल गाम (2016), 27. गुलेती दास (2016), 28. मुिड़याएल घर (2016), 29. \nबीरगना (2017), 30. मृित शेष (2017), 31. बेटीक पैख (2017), 32. ~ाि%तयोग (2017), 33. \nिeकालदश (2017), 34. पÂतीस साल पछुआ गेलॱ (2017), 35. दोहरी हाक (2018), 36. सुिभमानी \nिजनगी (2018), 37. देखल िदन (2018), 38. गपक िपयाहुल लोक (2018), 39. िदवालीक दीप \n(2018), 40. अपन गाम (2018), 41. िखलतोड़ भूिम (2019), 42. िचतवनक िशकार \n(2019), 43. चौरस खेतक चौरस उपज (2019), 44. समयसँ पिहने चेत िकसान (2019), 45. \nभौक (2019), 46. गामक आशा टुिट गेल (2019), 47. पसेनाक मोल (2019), 48. कृिषयोग \n(2020), 49. हारल चेहरा जीतल |प (2020),  50. रहै जोकर पिरवार (2020), 51. गढ़ैनगर हाथ \n(अपूण), 52. अपन काज अपने िच%हू (अपूण)  \nउप%यास- 1. मौलाइल गाछक फूल (2009), 2. उ<थान-पतन (2009), 3. िजनगीक जीत \n(2009), 4. जीवन-मरण (2010), 5. जीवन संघष (2010), 6. नै धाड़ैए (2013), 7. बड़की बिहन \n(2013), 8. ठूठ गाछ (2015), 9. इ£जत गमा इ£जत बँचेलॱ (2017), 10. लहसन (2018), 11. \nपंगु (2018), 12.आमक गाछी (2018), 13. सधवा-िवधवा (अपूण), 14. भादवक आठ अ%हार  (अपूण), \n15. सुिचता (जारी... ) \nप - 1. इ%धनुषी अकास (2013), 2. राित-िदन (2013), 3. तीन जेठ एगारहम माघ \n(2013), 4. सिरता (2013), 5. गीतजिल (2013), 6. सुखाएल पोखिर क जाइठ (2013), 7. सतबेध \n(2018), 8. चुनौती (2019), 9. रहसा चौरी (2019), 10. कामधेनु (2020), 11. मन मथन \n(2020), 12. अकास गंगा (2020) \nनाटक/एककी- 1. िमिथलाक बेटी (2009), 2. क.ोमाइज (2013), 3. झमेिलया िबआह \n(2013), 4. राकर डकैत (2013), 5. वयंवर (2013), 6. पंचवटी (2013), 7. कयाणी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(2015), 8. सतमाए (2015), 9. समझौता (2015), 10. तामक तमघैल (2015), 11. बीरगना \n(2015) \nसािह<यक .ित िहनक दृि¯कोण जे छि%हओ ¯9य अिछ- “मैिथली सािह<य जगत समाजसँ एते दूर \nहिट गेल अिछ जे जोड़ब असान नै अिछ। ओना, ई िसिरफ मैिथलीए-मे निह, आनो-आन सािह<यमे भरपूर \nअिछए। जेना- कबीर दासक चच मैिथली सािह<यमे कम अिछ मुदा कबीर दासक जे िजनगीक (जीवन \nप4ित) इितहास .तुत कएल गेल अिछ ओ िववेकपूण जकi नै अिछ। िववेकपूण नै हेबाक कारणे कबीर \nदशन समाजसँ हिट गेल अिछ। जेहो सभ दशनक .चार-.सार कऽ रहल छैथ। ओहो सभ या तँ \nअपनो गुमराहे छैथ, निह तँ लाथी छैथ, जे गुमराह केने छैथ। \nतिहना तुलसी दास  ‘गो वामी’ कहबै छैथ, मुदा केतेक गाए पोसने छला? ज|रत अिछ युगानुसार \nसािह<यक िनमmण करब। \nतिहना जाधैर मैिथिलयो सािह<य समाजक वतु (समाजक सािह<य) नै बनत ताधैर के केकरा की \nकहै िछऐ से भiज थोड़े लगत। तँए शुभेBु सािह<यकारक दािय<व बनैए जे एक आँिख समाजपर रिख \nदोसर आँिख जखन कागत-कलमपर रखता तखन मैिथली सािह< ये निह िमिथलाक कयाण हएत। \nरा£यक अथ जॱ राजधानीक एकटा कायmलयसँ लइ छी तँए िमिथलाक समाज छुिट जाइए। िमिथलाक \nसमािजक प4ित वैिदक प4ितसँ आगू बढ़त तखने सवÑगी न िवकास हएत।”[40 ] \nजगदीश .साद म/डलजीकx समय-समयपर समान/पुरकार सेहो भेटैत रहलिन अिछ, यथा- िवदेह \nसपादक म/डल ारा ‘गामक िजनगी’ लघु कथा संह लेल  ‘िवदेह समान- 2011’, बाल .ेरक बीहैन \nकथा संह  ‘तरेगन’ लेल  ‘िवदेह बाल सािह<य पुरकार-2012’, तथा ‘नै धारैए’उप%यास लेल  ‘िवदेह बाल \nसािह<य पुरकार- 2014-15’, ‘गामक िजनगी व सम योगदान हेतु सािह<य अकादेमी ारा- ‘टैगोर \nिलिटरेचर एवाड- 2011’, िमिथला मैिथलीक उ@यन लेल साBर दरभंगा ारा- ‘वैदेह स मान- \n2012’, िमिथला-मैिथलीक िवकास लेल सतत ि~याशील रहबाक हेतु अिखल भारतीय िमिथला संघ ारा-\n ‘वै नाथ िमq  ‘याeी’ समान- 2016’, रचना धिमताक Bेeमे अमूय योगदान हेतु £यो<ना-म/डल ारा-\n ‘कौमुदी समान- 2017’, मैिथली सािह<यमे सम योदान लेल एस.एन.एस. लोबल सेिमनरी \nारा ‘कौिशकी सािह<य समान- 2015’, आ िमिथला-मैिथलीक संग अ%य उ<कृ¯ सेवा लेल अिखल \nभारतीय िमिथला संघ ारा ‘व. बाबू साहेव चौधरी समान- 2018’ इ<यािद। \nएिह तरहx qी जगदीश .साद म/डलक अनवरत लेखन ने माe मैिथली सािह<य जगत बिक \nभारतीय भाषा सािह<यक बीच सेहो अपन थान िन|िपत करैत अिछ। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n \n  \n[1]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 07 \n[2]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 07 \n[3]मौलाइल गाछक फूल, जगदीश .साद म/डल, पृ सं¨या- 09 \n[4]मौलाइल गाछक फूल, जगदीश .साद म/डल, पृ सं¨या- 09 \n[5]मौलाइल गाछक फूल, जगदीश .साद म/डल, पृ सं¨या- 09 \n[6]मौलाइल गाछक फूल, जगदीश .साद म/डल, पृ सं¨या- 09 \n[7]मौलाइल गाछक फूल, जगदीश .साद म/डल, पृ सं¨या- 09 \n[8]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 18 \n[9]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 21 \n[10]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 42 \n[11]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 37 \n[12]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 40 \n[13]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 40 \n[14]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 88 \n[15]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 26 \n[16]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 27  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n[17]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 67 \n[18]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 67 \n[19]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 69 \n[20]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 60 \n[21]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 61 \n[22]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 62 \n[23]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 63 \n[24]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 80 \n[25]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 82 \n[26]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 99 \n[27]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 98 \n[28]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 101 \n[29]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 103 \n[30]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 123 \n[31]मौलाइल गाछक फूल, जगदीश .साद म/डल, पृ सं¨या- 09 \n[32]मौलाइल गाछक फूल, जगदीश .साद म/डल, पृ सं¨या- 09 \n[33]मौलाइल गाछक फूल, जगदीश .साद म/डल, पृ सं¨या- 10 \n[34]मौलाइल गाछक फूल, जगदीश .साद म/डल, पृ सं¨या- 10 \n[35]मौलाइल गाछक फूल, जगदीश .साद म/डल, पृ सं¨या- 10  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n[36]तरेगन, जगदीश .साद म/डल, पृ सं¨या- 06 \n[37]अंशु, िशव कुमार झा ‘िटलू’, पृ सं¨या- 53 \n[38]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 112 \n[39]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 124-125 \n[40]जगदीश .साद म/डल- एकटा वायोाफी, गजे% ठाकुर, पृ सं¨या- 127 \n  \n२ \nमु@ाजी \nबीहिन कथा-- मानकीकरण ओ तुलना<मक पB \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"'\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"'''''\"\"\"\"\"\"\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथली कथा सािह<य मूलत: संकृत भाषा सािह<य सं अनुिदत भ'अपन पएर पसारने छल।एकर बीजारोपन \nच%दा झा ारा िव ापितक 'पु|ष परीBा' सं भेल छल।काला%तर मे मैिथली कथाकार बाङला कथा मायमे \nपाा<य कथासािह<य सं पिरिचत भेला।त<पात मैिथली कथा लेखनक क°य,िशप आ िवषय पिरमािजत भ' \nमैिथली कथा सािह<य के नव दृि¯ देलक आ ओ संकृतक शpद ,कथा/गप नामे िलखाइत रहल।पछाित .ो. \nरमानाथ झा सदृ¦य \nिवान/आलोचक ,अंेजीक .भावे एकरा अंेजी मे Short Story आ ओकर अनुवाद ' लघुकथा किह \nसंबोिधत केलिन।तिहया सं इ कथा/ गप ,रचना त' ओही नामे होइत रहल मुदा िवधागत ' लघुकथा ' \n(Short Story) िवधाक अ%तगत मूयिकत होइत रहल।आ तािह पिरणामे मैिथलीक सब संह पर अंेजी \nमे Collection of Short Story अिनवाय |प िलखल भेटत। \n \n  \nतकर पछाित मैिथली सािह<यक इितहासकार लोकिन सेहो कथा/गप नामक रचना क लघुकथा िवधाक qेणी \nमे रािख 9या¨या . करैत रहलाह।\" सं.ित गप वा लघुकथा,उप%यास सं अिधक लोकि.य भेल जा रहल \nऐछ।तकर .बल कारण पाठक वग मे ~य शि;तक Bीणता वा पलखितक अभाव, से नै जािन।\" --डॉ. \nजयका%त िमq-मैिथली सािह<यक इितहास(.काशक- सािह<य अकादमी)ऐ फिरछओठक पछाित अंेजी सािह<यक \nिवधाक पृभूिम मे ओिह िवधा पिरवारक अंग भ'  थािपत भेल। आगू ओकरा आओर फिरछबैत दुगmनाथ झा \nqीश िलखै छिथ--\" आइ मैिथली सािह<यक एक माe उपलिpघ िथक लघुकथा(Short Story) पूवक \nकथाकार लोकिन गप आ उप%यासक बीच िशपगत अ%तर नै बुझैत छलाह।मुदा आब इ प¯ ऐछ।जािह \nसं लघुकथा(कथा/गप नामे) िवधागत वतंe पिरिचित बना पओलक ऐछ।\"--मैिथली सािह<यक इितहास-\nदुगmनाथ झा qीश।\" \n \n  \nहमरा मैिथली .िता वगक छाe रहने मैिथली सािह<यक इितहासक अययनक अिनवायता छल। एिह \nअययनक ~मे मैिथली कथा के िवधागत ' लघुकथा( Short Story)बुझबाक अवगित भेल। हम आय \nचिकत रही अज सबहक िह%दी लघुकथा िवधाक मैिथली अवतरणक |प अंधानुकरण पर, ई की ?पिहने सं \nजे िवधा िव मान आ थािपत ऐछ(कथा/गप नामे) ' लघुकथा(Short Story)।तहन ओइ िवधाक \nदोहरीकरणक की खगता ?माने िपता आ पुeक एकिह नामे पुकार ! जहन की दुनूक चिरe,.कृित आ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nि~याकलाप एक दोसराक िवपरीत। फेर नकल वा िम×झरक अ{ानता िकएक ? ओही अ{ानता वा \nअंधानुकरण सं पार पएबाक आ िवधाक शु%यता के भरवाक लेल अवतिरत भेल बीहिन कथा िवधा (1995)। \n \n  \nसहयाeी मंच ,लोहना(मधुबनी)ारा भेल सािहि<यक बैसार मे सामूिहक |प सवसमित सं एिह िवधाक अवतरण \nभेल छल। ऐ िवधाक नाम की राखल जए तािह पर बहसक पछाित qी राज ारा ताकल नाम-\" बीहिनकथा\" \nपर   सव समित सं वीकृित द'आगू बढ़ाओल गेल।आ तिहया सं मैिथली कथा सािह<यक दू गोट िवधा-\nपिहल,लघुकथा(Short Story)आ दोसर \" बीहिन कथा(Seed Story)चलन सािर मे रिह गेल। \n \n  \n25 बरख सं कछुआ चािल सं चलैत बीहिन कथा िवधा सािहि<यक छ±   खरहा सं टिप अपना के िवजेता \nकहेबाक पाeता आब हािसल क' लेने ऐछ।ज%मक पछाित ठेहुिनया मे कतेको के सै4ितक पटकिनया दैत \nडेगा डेगी बढ़' लागल। तकर पछाित एकरा दबेवा/मािट मे गोड़बा लेल िकछु तथाकिथत/वघोिषत िवान \nसि~य भ' गेला। फलत:एकर चािल बािधत होइत ठमिक सन गेल। सोझ मे ' एकला चलो रे'  के उघैत \nकरीब एक दशकक याeा एकरा हेरेबा लेल वेश रहल।2010 मे पुन: इ का%ह उठेलक।आ तािह मे पिछला \nसं जेरगर समूह नव आँिख-पiिखक संग अंगेज पुन: सोझ आिन िथर केलिन।' िवदेह , इ पािBक' बनल \nराजपथ आ सारथी  भेलाह संपादक-.गजे% ठाकुर आ सहायक संपादक-उमेश म/डल। ऐ एक दशकक भीठ \nपड़ल सािहि<यक जमीन पर qी राजक ' बीहिन कथाक सािह<यक बीराड़क बीहिन सं रोपिन भेल।तकरा \nहिरयरी अनलिन गाम-घर, पिeकाक संपादक - शःरी रामभरोस कापिड़ ¶मर।आ ऐ तरह qी राज भेलाह' \nवा<सय ' बीहिन कथा(2003)सं एकर पिहल .काशनक वामी। \n \n  \nबीहिन शpदक उ<पि \n-------------------- ------ \nसंकृतक ' ीही ' शpदक अथ होइछ बीज आ मैिथली मे बीहिन/बीहन/बीहैन सेहो ओही शpदक मूलाथ मे \nिनिहत।--प. भवनाथ झा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n बीहिन कथाक अथ आ पिरभाषा \n---------------------------------------- \nबीज/बीजम संकृत शpद िथक।यथा-यज बीजै:सहeाB -महाभारत \nकथा सेहो संकृत शpद िथक।यथा-कथासिर<सागर । \nअथmत् बीहिन कथा पूणत: संकृत शpदक   उ<पि िथक।जेना- लघुकथा \nमुदा सािहि<यक िवधाक |प जiची त' इ िवधा मूलत:वतंe आ पूण |पे मैिथली सािह<य माeक िवधा \nिथक।आयाितत/ नकल नै। \n \n  \nबीहिन माने बीज/बीया।जािह मे िवकास करबाक गुण िनिहत होइछ।मुदा ओ अिवकिसत रहैत ऐछ।समय \nअएला पर िवकिसत होइत ऐछ।ओकरा मे एक सं अनेक होएबाक गुण रहबाक चाही।बीहिन कथा-एहेन \nकथा,जे अनेक कथा(कथा/उप%यास)के ज%म देबाक Bमता राखए ओ बीहिन कथा भेल/हएत।अ%यथा नै। \nत बीहिन कथा मे िनEकष नै हेबाक चाही।---डॉ. भवनाथ झा \n \n  \nबीहिन कथा िवधाक नामकरण कतm qी राजक मतानुसार-- \nबीहिन कथा,ओइ बीयाक समान ऐछ जकरा मे झमटगर/पूण गाछक संभावना हो।मुदा ओ गाछ पीपर/पाकैड़ \nनै,पौध |प मे हो।परØच बोनसाइ नै। \nपौध |प सं ता<पय जे क°य/िशप गसल मुदा शpदक सं¨ये सए सं डेढ़ सए धिर हुअए।मुदा ब%हन मे \nबा%हल नै। \nरचना%त िनकसगर(िनतार देने)नै हुअए।िनEकष पाठक पर।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nबीहिन कथाक चिचत आ लोक ि.य कथाकार, संपादक आदरणीय घन¦याम घनेरो ऐ िवधा के पिरभािषत \nकरैत कहै छिथ--- \nकोना बुझबै जे इ रचना बीहिन कथा भेलै:-- \n(क)शpदक मानक औसत सव सौ हो \n(ख) िवषय मारक ,आ सोचबा पर िववश करैत हो। \n(ग) क°य एहेन,जेना लगैत हो कथा/उप%यास वा कोनो ग क सार हो। \n(घ) कथा मे िनEकष नै हो। \n \n  \nकथा सािह<यक सश;त हताBर qी राजकुमार िमq जीक िवचार--- \n(क) आकारगत छोट सं छोट हो \n(ख) क°ये फिरछएल आ गसल हो \n(ग) संपूण ग क संभावना िनिहत हो \n(घ) ऐ सं इतर, अ9यविथत रचना फॲक हएत।ओ बीहिन कथा नै। \nबीहिन कथा िवधाक मानकीकरणक आधारभूत इकाइ \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"'\"'''''\"'\"'''''''''\"''\"\"'\"\"\"\"\"\"\"\" \nग  सािह<य, मूलत: कथा िवधाक मानकता तयकरणक आधार अंेजी सािह<य ऐछ।अंेजी सािह<यक अनुसार \nिवr भिरक कथा ,अंेजीक Flash fictionक अ%तगत िनिहत ऐछ।इ Úलैश िफ;सन छ: ख/ड मे िवभािजत \nऐछ जकर तेसर ख/ड टेला(Tellbra )क अ%तगत मैिथलीक बीहिन कथा िवधाक िनयामकता सि@िहत \nऐछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nÚलैश िफ;सन(टेला)पर आधािरत बीहिन कथा मापनक मह<वपूण िब%दू :- \n \n  \n01-क°य/िशप पु¯ जािह कथाक %यूनतम शpद स. 20 आ अिधकतम 150 हो। \n02-कथा सािहि<यक मानकताट पिरपालक   हो।यथा कोनो संमरण वा शpद संह माe बीहिन कथाक qेणी \nमे नै रािख सकैछ। \n03-कथा,एकटा बीजक कथाक .ितदश हो।अथmत एहेन कथा जािह सं कथा/उप%यास आिदक सजनाक \nसंभावना .बल हो। \n \n  \n04कथा, िनकस पर जा िथर नै हो। अ%त खूजल मुदा भावपूण हो। \n05-संपूण कथा कोनो संदेश.द वा सकारा<क उे¦यक हो।शpदक थूलकाय माe नै। \n \n  \nउपरो;त मानकता पर ठाढ़ रचना बीहिन कथा िवधाक रचनाक |प अपन जगह पेबा मे सBम भ' \nपाओत।तकर पिहल मूयकन लेखकक,पछाित संपादक ओ आलोचकक हाथ ऐछ। \n\"कोनो नव सफलता हािसल करवा लेल पुरान मे पैस' पड़त।,खंघार'पड़त।तहन पिरमािजत फल सोझ \nआओत।जे भिवEयक नव बात गिढ़ मोकाम धिर ल' जएबा मे सBम बना पाओत।'  \nएिह तरह मैिथलीक लघुकथा िवधा(कथा/गप)नामे िलखाइतक पछाइत बीहिन कथा िवधा वैिrक कथा \nमापद/ड एकटा नव .ितमान गिढ़,मैिथली सािह<य मे मैिथलीक अपन एक माe िवधाक |प मे थािपत \nभेल।इ कोनो आन आयाितत/नकल,िवधाक िवधा%तरण वा नामा%तरण नै।वयं मे मानक वतंe िवधा हेबाक \nपिरिचित कायम केलक।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nएिह .कार मैिथली कथा सािह<यक दू टा वतंe िवधा अपन अित<व कायम क' रखने ऐछ।पिहल-लघुकथा \n(Short story)जे कथा/गप नामे िलखाइछ।ठीक ओिहना जेना िक अंेजीक Poetry,मैिथली मे 'का9य' \nनामक िवधा%तगत-गीत,गजल,,किवता, हाइकु,Bिणका आिद वतंe नामे/ि~याकलाप/चािरिeक गुणे अपन- अपन \nपिरिचित बनौने ऐछ।मुदा िवधागत सबटा का9य पिरवारक अंश वा अंग िथक। \n \n  \nदोसर-बीहिन कथा(Seed Story) \n \n  \nउपरो;त दुनू िवधा मयआओर कोनो वैध/अवैध िवधाक लेल जगह वiचल नै ऐछ। मुदा लघुकथा नामे \nबलधकेली मे िह%दी लघुकथा िवधाक नकल मैिथली अवतरण के घोिसयेबाक असफल .यास ठाम ठीम क' \nमैिथली सािह<य के उक| बनेबाक षडयंe जारी ऐछ।इ ¶म वा %द ऐ ारे भेल जे िकछु मैिथली रचनाकार \nलघु कथा माने आकारे छोट कथा बूिझ नकल करैत रहलाह।यात9य मह<वपूण बात जे लघुकथा एकटा \nशpद माe नै,ओिह नामक एकटा वतंe िवधा िथख।जे मैिथली मे अदौ काल सं कथा/गप नामे लीखाइत \nपिहने सं थािपत ऐछ।आब तहन िवचार करी मैिथली सं इतर िह%दी भाषा सािह<यक अपन िवधा \" लघुकथा \n\"क मैिथली अंधानुकरण पर। \n \n  \nकोनो 9यि;त,िवषय,बौतक गुणक अनुसरण/अनुकरण बेजए नै।मुदा अंधानुकरण कतेक उिचत ? \nमैिथली सािह<य मे िव मान \" बीहिन कथा \" िवधा सं इतर सब िवधा कोनो ने कोनो अ%य भाषाक िवधा सं \nआयाितत ऐछ।मुदा जत' सं आयाितत भेल,ओइ मे आ मैिथली मे अपन मानकता वा .ामािणकता िस4 केने \nऐछ। िह%दीक लघुकथा िवधा जे वयं मे आइयो मानक वा .ामािणक िस4 नै भ' पािव घड़ीक पे/डूलम जक \nडोिल रहल ऐछ।ओइ मे आइयो कते शpदक वा कोन रचना ओइ िवधाट रचना ऐछ की नै,तै पर मंथन \nचिलये रहल ऐछ।एते दशकक लेखनक पछाितयो मूयकन मे लघुकथाक जगह लघुकहानी सं जोइर 9या¨या  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहोइछ।जतेक मुड़ी ततेक पीरी बला गप।एहेन अ9यविथत िवषय/बौतक अंधानुकरण ,हायापद आ िक \nउठलूपन ? \"अपने आँिखगर रहैत, अ%हरा के सहारे बाट ताकब कतेक उ<कीणm बला बात।\" \n \n  \nिह%दी लघुकथा िवधाक अंधानुकरणक .बल पB रहल हएत,हमर सबहक सामा%य िशBाक िह%दी मायम।हम \nसब एकेडिमक िशBा हण सामा%यतया िह%दी भाषा मायमे केलहुँ।िकताब,पe/पिeका क पाठनक भाषा िह%दी \nरहलाक कारणे िह%दी सािह<यक िवषय-वतु पर िनभर वाभािवक छल।त िह%दी सािह<यक संतान(िवधा)क \nपोसपूतक |प मेअवैध |प अंगेज लेब अवाभािवक नै।ओही देखiउसे वा नकल क'मैिथली मे लघुकथा संह \nनामे 1972   मे आयल पिहल पोथी-\" जे की ने से \"--डॉ. हँसराजक।आ ,1975 मे त<कालीन नवतुिरया \nकथाकार डॉ. अमरनाथक \" Bिणका \"।दुनू पोथीक रचनाकार(आमुख मे)ऐ संहक एको टा रचना ,कोनो \nपe/पिeका मे .कािशत नै हेबाट बात वीकारने छिथ।ऐ सं इ ¯ ऐछ जे मैिथली मे एकर कोनो अित<व \nनै रहै।इ तिहया के घटना/बात छैक जिहया मैिथली सं इतर अ%य भाषा मे क°य/िशप मजगूत मुदा \nआकारगत छोट रचनाक एकटा वतंe िवधाक|प/नामे सृजन भ' रहल छलै।यथा-संकृत -लÝवी,िह%दी-\nलघुकथा,पंजाबी-िम@ी कहाणी/कथाव,उदु-अफसचे,ओिड़या-Bुकथा......आिद। \n \n  \nमैिथली मे िह%दी िवधाक अंधानुकरण क शुभारंभ क' िकछु मैिथली कथाकार वघोिषत िवान हेबाक दंभ \nपोसलिन।तकर करीब पचीस बरख धिर अंधानुकरिणत लेखन सेहो सुषुत वा शु%य रहल।पुन: 1997 मे \nलघुकथा संह नामे दू गोट पोथी,िशलालेख-तारान%द िवयोगी आ ख/ड-ख/ड िजनगी -.दीप िबहारीक \nआयल।से तािह अवथा मे जािह सं दू वष पिहने(1995 मे)मैिथलीक अपन एक माe िवधा बीहिन कथा \nअवतिरत भ' चूकल छल।ऐ िवगत पचीस वषक नमहर अ%तराल मे अंधानुकरिणत िह%दी लघुकथा िवधाक \nमैिथली अवतरण पर मैिथली मे कोनो मानकता तय नै भेल छल।(आइ एकैसम सदीक दोसर दशक धिर नै \nभेल)।जेना पिहने िमिथला मे स<यनारायण भगवानक पूजन पर सुनता उपासक चलिन छल।तिहना मैिथली \nरचनाकार लघु कथा शpद सुिन माe लघु कथा िलखबाक नकल करय लगलाह।जहन की िह%दी मे लघु \nकथा शpद माe नै,ओिह भाषाक एकटा वतंe िवधा ऐछ।आ मैिथली मे कथा/गप नामे िलखाइत लघुकथा \nिवधा पिहने सं िव मान छल।आब नकल क' िलखल जाइ बला रचना-जे बीस शpद सं आठ सौ धिरक \nऐछ।तखन .· उठैत जे कतेक लघु,ककरा सं लघु ?ऐ पर .कािशत कोनो तय मानकता नै छल(ऐिछयो \nनै)जािह सं इ सुिनित कएल जए सकए जे कोन रचना लघुकथा िवधा%तगत वीकार वा अवीकार कएल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजा सकए।.िस4 कथाकार ओ इितहासकार डॉ. मायान%द िमq एकरा नकारैत िलखने छिथ--\" मैिथली मे \nलघुकथा नामे एक अ%य कथा लेखनक िवकास भेल ऐछ जे समकालीन कथा/गप नै,अिपतु चुटु®ाक िनकट \nऐछ।\"--मैिथली कथाक िवकास(संपादक- बासुकीनाथ झा)सािह<य अकादमी -2003 \n \n  \nआधार हीन लेखने मठोमाठ हेबाक/कहेबाक परपराक िनवहता मे िकछु रचनाकार लीन रहलाह।जहन िक \nबेसुरा तान सं .िसि4 पेिनहार गायक जक िबना मानकताक लेखन मे लीन रहिनहार अपना के .योगवादी आ \n.ितित बुझिनहारक रचना आ ओ तथाकिथत िवधा वय: खािरज ऐछ।तािह लेल अदखोइ-वदखोइ आ माथा \nपचीक खगते कोन? \n \n  \nिह%दी िवधाक मैिथली अवतरण लघुकथा नामक रचना आइ धिर बसात मे बौआइत ऐछ।जमीन पर अनबाक \nकिहयो कोनो िन¦तुकी .यास नै भेल।ओ तथाकिथत िवधा/रचना वत: खािरज होइत चेतना शु%य भ' \nगेल।िकएक त' जहन जमीन पर उतरबाक .यास केलक तहन आधारहीन हेबाक कारणे सूपक भाटा सन \nओंघराइत रहल िकएक त' िथरताक आधार पिहने सं नदारद!िकछु वघोिषत वा परपोिषत िवान सब--\" \nडiिर पािर के ओकरा लÒमण रेखा बुझ' लगलिखन,मुदा डiिर सोझ भेल की व~ तकरा सं दूर धिर सरोकार \nनै।\".िस4 रंगकम qी कुणाल ,कथा .संग िलखल अपन आलेखक अि%तम अनुछेद मे िलखै छिथ--\"आब \nमैिथली मे लघुकथा नामे िकछु रचना सेहो देखाइछ,जे मैिथली सािह<य मे आधार हीन ऐछ।त ओकर चच \nकरब 9यथ सन।\"--अंितका-रजतजय%ती अंक(2008)संपादक- अनलका%त। \n लघुकथा नािमत रचनाक भिवEय ? \n''\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"''\"\"\"\"'''''''\"''''''''\"\"\"\"\"\"\"'\"'\"\"' \nजेना अंेज़ी मे पोएÇी,मैिथली मे \" का9य ' िवधा ऐछ।आ ऐ का9य िवधा%तगत--गीत,किवता ,गजल,Bिणका, \nहाइकु आिद वतंe नामे आ वतंe अित<वे छैक।मुदा िवधागत सब एकिह पिरवार \"का9य \"क अंग \nछै।तिहना अंेजी क शॉट टोरी िवधा छै ,आ कथा/गप ओकर अंग।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथली मे लघुकथा सं इतर दोसर कथा िवधा छै \" बीहिन कथा \"(Seed Story),िह%दीक अंधानुकरणे \nलघुकथा नामे सृिजत रचना बीहिन कथा िवधा%तगत ाß ऐछ।परØच बीहिन कथाक तय मानकता पर ठाढ़ \nहोइ बला रचना माe।से ओ लघु कथा नामे होइ वा बीहिन कथा नामे।    \nबानगी व|प देखल जए डॉ. स<ये% झा जीक लघुकथा नामे दू टा रचना- \nइसकूल-- \nओिह गाम मे एकटा दोकान नै छलै।तीन िकलोमीटर जाय पड़ै छलै छोटो छीन चीज िकनबा लेल।जे िकयो \nकिहयो  दोकान फोलबाक साहस केलक ओकरा दोकान मे दोसरे -तेसरे राित चोिर भ' जाय आ तकर बाद \nदोकान ब@ भ' जाय।चोरवा गामक नाम सं परोपा मे जानल जाइत छल ओ गाम।मुदा नरेशक साहस कहू \nवा दु:साहस ओ बाहर सं आिब दोकान फोललक ओिह गाम मे।घर मे िपता आ पी िवरोध कयलिन मुदा ओ \nककरो नै सुनलक।दोकानक टाफक |प मे सभ सँ सेसर चोर के रखलक।ओ चोर सेहो िनिंत छल जे \nजखने बेशी समान जमा होयत िक चोराक सभ िकछु ल' जायब।।नरेश तीन सए टाका ओिह चोरकx दै \nछल।शहर सँ समान अनबाक हेतु नरेश ओही चोरबाकx पठबै छल। ~मशः चोरवा कोन समान मे कते लाभ \nहोइत छल सेहो धिर बुझय लागल। \n \n  \nआइ ओिह दोकान मे समान भरल छल।आजुके राित चोरबा अपन संगी सभहक संग चोिरक योजना \nबनौलक।जखन दोकान ब@क' नरेश चिल गेल तँ चोरबा अपन संगी सभहक संग दोकान मे घुसल।बोरा मे \nसमान सब कसय लागल।एकटा संगी पुछलकै -\" कते दामक समान हाथ लागल ?\" \nदोसर चोर कहलकै-\"पच हजार सँ कम के नै हेतै।\" \n\"मुदा एिह पच हजार मे तँ मािलक के पच सयसँ बेशीक फयदा नै हेतै।साढ़े चािर हजार तँ मूलधन छै।\"-\n-चोरबा बाजल---फेर ओिहमे हमरो तीन सय के िहसा हेतै।\" चोरबाक म़ोन तीत भ' गेलै।ओ अपन िमe \nचोर सभके बुझबय लागल--चोिर त' तखने जायज होइछ जखन हमर हक छीिन ;यो अपन घर भरय,मुदा \nनरेश बाबू तँ ओतबे कमाइ छिथ जतेक उिचत अिछ।ओ नाजायज लाभ कहi लै छिथ ?\" \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचोरबा चोिर करबाक िवचार बदिल लेने छल।संगी सभ ओकर िनणय पर सहमित 9य;त कयलक।बोरा खोिल \nचोरबा सभ सामान कx पिहने जकi सÂतय लागल।नरेश एकटा कोन मे ठाढ़ भ' ई सभ देखैत रहल।ओकरा \nबचझना गेलै जे ओ कोनो दोकान निह,एकटा इसकूल खोलने हो। \n \n  \nिव¦लेषण--उपरो;त रचना शpद सं¨ये नमहर ऐछ!माने टेलाक िनधmिरत शpद सं¨या-150 सँ उपर। \nक°य-.ेरक,पंचतंeक कथा समकB।.ारिभक लेखनक करीब बाझल। \nशैली- कथा बला,सेहो पूण नै।छट सन। \nत बीहिनकथाक पिरिध सं बाहर ऐछ। \n \n  \nदोसर बानगी \n---------------- \nमौअित \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\" \nओ ईमानदार छल।तx लोकसभ ओकरा मारय छल।लोकसभ कहलकै- तोरा कुकुरक मौअित मारबौ।ओ चुप \nछल,मुदा .स@।कारण- ओ मनु;खक मौअित निह मरय चाहैत छल। \n \n  \nिव¦लेषण-इ रचना िनधmिरत शpद सं¨या मे बा%हल   ऐछ। \nमुदा क°य - भाषण वा आदेशक िहसा माe। \nशैलीगत-िनEकष पर पहुँचा देल गेल छैक। \nत इहो बीहिनकथाक हद मे नै रिह रहल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nउपरो;त दुनू रचना--स<ये% कुमार झाक लघुकथा संह-अहॴकx कहै छी(2007)।पृ- 30/31 सँ उ4ृत। \n \n  \nआब अही लेखकक इ तेसर कथा क बानगी नीचi ऐछ जे हुनकर नवका संह-\"जँ अहi सुिनतहुँ\"(2020) \nसँ ऐछ । \n \n  \nभेटब डूबब \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\" \n\" अहiक जीवन मे सभ सँ नीक की लगैत अिछ ?\" \n\"अहiके भेटब....\" \n\"आ अहू सँ नीक.....?\" \n\" हमरा हेरा जएब...?\" \n \n  \nउपरो;त रचना िलखल त' गेल ऐछ लघुकथा नामे मुदा बीहिनकथाक मानकताक करीब ऐछ। \nयथा-िनधmिरत शpद सं¨या(अिधकतम-150)क भीतर \nक°य आ िशप गसल। \nिनतार िवहीन।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nत इ रचना पूणत: बीहिन कथा िवधाक अंग मानल जा सकैए।शेष िनंघेस सदृ¦य।ठीक ओिहना जेना कोनो \nएक कBा मे पढ़ैत सब िव ाथ परीBा समय समान .· हल करैछ।पिरणाम मे %यूनतम अंक 30% .ाित \nबला िव ाथ माe सफल आ शेष असफल घोिषत होइत ऐछ। \n \n  \nआब एहने बानगी बीहिन कथा नामे िलखल रचना सँ.... \n \n  \nडागदर साहेब-- िमिथलेश िस%हा \n------------------    ------------- ------ \nब´ड िदन सँ पी कहैत छलीह जे,हमरा पर िकछु िधयाने नै दैत छी।खाली मोबाइल मे खुटूर-पुटूर करैत \nकिवता-कहानी रचैत रहैत छी.....जखन बेमारी बढ़त,पलंग पकिड़ लेब...तखन सबटा किविगिर घुसिर जएत। \n \n  \nएहेन धमकी पर के निह डरतै यौ?पी कx होिमयोपैिथक दवाई पर पूण िवrास छै%ह।िपछला मंगल िदन \nशहरक ब´ड पुरान एगो बंगाली डागडर ठाम हुनका ल' गेलहुँ। \nसझुक बेर,लगभग आठ-नौ गोट रोगी बैसल छलाह।डागदर साहेब बयस सँ लगभग असी-पचासीक \nहेताह।एकटा रोगी पर आधा घंटा पूछताछ करैत,अपन डॴग डग सँ रोगी आओर पिरजनकx अपन बड़पनक \nिखसा कहैत समय आगi खॴिच रहल छलाह।हमर नबर दोसरे छल,मुदा घंटा भिर डागदर साहेब लागल \nरहलाह। \nअगल-बगल मे बैसल आन रोगी अकछय लागल।आब हमर नबर आएल। \n\" िकनको देखाना हाय ?\" \n\" जी,हमर पी कx...।\" \n\" हूँ,इधर आइए\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\" हम हिर बाबूक बालक िथकहुँ..\" \n\"ओहो,तुम इंजीिनयर का बेटा है । \nओ हमसे ही अपना इलाज कराता था..कैसा है ओ..?\"--आन रोगी दीसन तकैत बजलाह। \n\" जी,ओ मिर गेलाह...\" \n\" ओ गॉड...,तोमहारा माई कैसा है?\" \n\"जी,ओहो मिर गेलीह...।\" \n \n  \nहमर जवाब सुिन क' बच पर बैसल आन मरीज,बह@ा बना ससरय लागल....।---डागडर साहेब,आयचिकत \nभाव सँ खन हमरा,खन रोगी सबकx ससरैत देखय लगलाह। \nिव¦लेषण:- \nउपरो;त रचना बीहिन कथाक मानक शpद स. सँ बाहर ऐछ। \nकथा मे उप कथाक समावेश। \nक°य-िशप कथाक छट सन लघु कथा। \n ----िमिथलगन,अंक-38-39 \n \n  \n िनवहन--कपना झा \n\"''''''\"\"\"''''''''''\"\"\"'\"'''\"\"\"\"\"\"\"\"\"\" \n--माय गे! दादी त' हाथे सँ लपे लप ितल-चाउर परसै छलीह,मुदा तॲ त' चमच सँ परसै छ ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n--धुर ! तािह सँ की हेतैक ? \n \n  \n--निह हेतैक की...?हमरो सबकx नीक रता भेटल। \n \n  \n--से की ? \n \n  \n--\"इएह जे ' िनवहन 'मे सेहो 'चमच ' लगाओल जा सकैछ। \nिमिथलगन---36-37 \nिव¦लेषण:- \nइ रचना क°य-िशप आ शpद स.मादे पूण मुदा कथा सारक संग ब@ भेल।माने िनकस पर कसैत।त इहो \nकथा िवधागत झूस ऐछ। \n \n  \n बेटा िनगम।                   --घन¦याम घनेरो \n \n  \nलावािरस लहास पुछलकै : \n \n  \n-- बेटा! नगर िनगम?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-- हम तोहर बेटा निह, कमचारी छी। \n-- हमरा लेखा तोहॴ बेटा। \n-- िठ®े! लोक कx लोक सँ मतलब निह रहलै तँ... \n-- पिहने हमरा िघिसएबह आ की कुकूर कx? \n-- तोरा। \n-- पिहने हमरे िकए? \n-- एेक मनु;खता अखन छैक, तÂ! \n--   मनु;खक लहास कx बादमे आ कुकूर पिहने किहया सँ िघिसएल जेतै? \n-- ई काज हमर अिगला पीढ़ी करत। \n \n  \nिघिसया क' ठेलापर चढ़बैत काल लहासक आँिख कुकूर िदस छलैक। \n \n  \nइ रचना ऐ िवधाक सब मानकता यथा- िनधmिरत शpदक भीतर।फरीछएल क°य आ गसल िशप मे िनतार \nरिहत पूण ऐछ! \nअ%तत:मैिथली सािह<यक दू भाग भेल -लघुकथा (SHORT STORY)आ बीहिन कथा ,(SEED STORY \n)इ दुनू िनधmिरत |प िनर%तरता बनौने रहत।शेष फॲक माe। \n \n  \n--\"पिहने बीहिन कथा,सीढ़ी दर सीढ़ी चढ़ैत रहल। \nआ आब................पीढ़ी दर पीढ़ी बढ़ैत रहत।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n# मु@ा जी # \n \n  \n३ \nकेशव भाराज  \nकपवास (िखसा) \nदहन बाबु के आंगन सं ब´ड ईछा रहईन - \" एक बेर कपवास किरतऊं \"। \nउनकर नैहरे- सासुर सब मास िदनक लेल कपवास केने छलईन।ओई कपवासक समय भोगल िजनगी, \nसंत महा<मा के बोल- वचन, लोकक भीड़, साि<वक जीवन, साधु संतक बड़का बड़का टट, कुंभ म लोकक \nरेला, ओ मोरक पंख, लोहाक हसु, लोक के हरेनाई आ हरेला पर तकनाई, सरकारक बेबसथा, ह´डी \nगलबअ बाला जार, भीजल जारईन, åटाक चु½ा,  सझक बजार, तरकारी बाली सबहक मोल मोलई , ओ \nमोटरा- मोटरी, ओ ठगहा वामी, ओ वतुजातक चोरी, अहीना कतेक रास िखसा िपहानी ओ सुनने छईथ। \nसासुर के लोक गेल होईथ वा नैहर के, िखसा एकरंगाहे। कपवास उनका अपना िदश समोिहत करई \nछलईन। ओ एक दु बेर पिहनेहो मोने मोन जाय के तैयारी केनहो छलीह लेिकन ऐन मौका पर कोई न कोई \nिवæ बाधा सामने ठार भअ गेलईन। नई जा सकलीह, मोन मसोईस कअ रही गेलीह। अपने के मनेलीह- \nओना अखईन तेहन बुढ़ थोरबे भेल छईथ, कपवास कोन भागल जाई छई। \nआब सब िजमेदारी सं मु;त भेली अईछ। ओना त भईर जीवन िकछु ने िकछु लगले रहई छई।दुनु बेटी \nअपन सासुर बसई छईन। बेटा के नीक नौकरी छईन। दु बरखक पोतो छईन। िदली म बेटा-पुतोहु रहई \nछईन।नाईत, नतनी आ पोता भेलाक बाद उनका लागअ लगलईन जे आब बुढ़ भअ रहल छईथ। \nओना देह- दशा सं नीक छईथ। िकयो नई कहतईन जे घरबाला नौकरी सं िरटायर कअ गेल छथीन। ओना \nई दहन बाबु के उपराग म किहतो छिथन- आह िरटायर भेल छी, हम नई। से मोन राखु। \n कहलो गेल छई जे पोता भेलाक बाद वगक रता सीधा खुईज जाई छई।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nईयाह वग सुनला पर तअ कपवासक धुन सवार भेल छईन।अई बेर सोईच लेने छलीह जे िकछु भअ \nजाय माघ म .यागराज जेबे करतीह।एक दु टा धरम करम बाली बुढ़ी सब के दोसराईत लेल पुछबो \nकेलिखन, लेिकन ओ सब नई तैयार भेलिखन।अंत म हाईर कअ दहन बाबु के कहलिखन- \" आह हमरा \nकपवास म जा कअ छोईर देब आ फेर एक महीना बाद लअ आनब\"। \nसे िकयैक? \nहम कै गोटे के कहिलयिन, िकयो संग दई लेल नई तैयार भेल। \nअरे हम छी ने। हम संग देब! \nसकारा<मक ज़बाब भेटला पर दहन बाबु के किनया कनी आर जोशेली। बजलीह- \nसे तअ हमरा बुझल अईछ जे आह संग हमर देबे करब।ओही सं त कहलऊं। \nमूदा हम छोईर कअ नई आयब? \nिकयैक? \nडर होईया। आह कोनो बहु|िपया साधु के नई िपछोड़ धअ लेबई। \nआब कतअ जायब। ओतअ हम धरम करअ जाई छी। एहनो नई छी जे िकयो बहला फुसला लेत हमरा। \nबात बात म दहन बाबु अपनो कपवास जयबाक ईछा जतेलिखन।  \nआब की छलई। उनकर किनया तअ खुशी सं झुमअ लगलीह। सब बेटा बेटी के अपन जाय के बारे म \nबतेलिखन। \nसब बयस भेला पर बदलईत अईछ।दहन बाबु घरो म किहयो पुजा पाठ नई केलाह, ओ मास िदनक लेल \nकपवास करअ जा रहल छिथ। सब के अचरज लगलई।   \nअिगले िदन इलाहाबाद बाला Çेन म िरजवशन के  िटकट अिबती- जयती के करा लेलाह। समान सबहक \nिलट बनअ लागल। जे बुढ़ी सब पिहने कपवास केने छिथ, उनका सब सं ीिफंग पर ीिफंग दहन बाबु \nके किनया लअ रहल छलीह।जाय सं एक हÚता पिहनेहे सब ज|रत के समान कीना गेल छलईन। \nइलाहाबाद   म एकटा सीधा संबंधी तअ नई, लेिकन जोड़ुआ तअ अबसे कहबईन, ऊनकर पता आ फोन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनबर सब लअ लेने छलाह। उनका सं एकिदन फोन पर गप सेहो भअ गेल छलईन। हुनका अपन आबअ \nके .ोाम बता देने छलिखन। कोना की टेशन सं गंगा कात जेबाक छई, कतेक की भाड़ा लगतई, कोना \nआ के पाई म टट भटतई, सब बुईझ- सुईझ लेने छलाह। \nदहन बाबु के किनया के होईन की आब तअ ओ सोझे वग जेतीह। ओकरे लेल रता सब बईन रहल \nछई।   \nजाय सं एकिदन पिहने सब धीया- पुता के \" आल द बेट आ हैपी जन\" बाला फोन सेहो एलईन। आई \nओ नानी-दादी बाला खाड़ी म अपना के असली म बुईझ रहल छलीह। \nजखईन घर सं िबदा भेलीह तअ भईर िदयाद िबदा करअ आयल छलईन।बुझा रहल छलईन जे कोनो जंग म \nजा रहल छईथ। लोक सब कुंभ आ कपवासक सुनल सुनायल गप कहईन आ डरबईतो रहईन। दहन बाबु \nके किनया पर अकर एक नबको असर नई छलईन। उनका दहन बाबु के अफसर बाला रौब पर भरोसा \nछलईन। जे काज ओ हाथ म लई छलाह, सफलता भटते छलईन। चाहे बचा सबहक एडिमशन होई, Çेन \nम जतरा होई, बेटी सबहक कथा वातm होई, सब जगह ई गोटी लाल क कअ घुरल छलाह। \nरेलवे टीशन पर छोड़अ लेल एकटा भाितज आ उनकर किनया मोटर सं आयल छलिखन।एसी बोगी म \nिरजवशन छलईन। बेशी भीड़भाड़ नई छलई। अपन आराम सं दुनु बेकती िरजव सीट पर बईस गेलाह। \nजखईन अिगला िदन भोरे इलाहाबाद पहुंचलाह त देखईत छईथ जे एक गोटे उनका सब के लेबई लेल \nटेशन पर ठार छिथ। ई ऊयाह 9यि;त छलाह िजनकर िपता सं दहन बाबु के गप भेल रहईन।ओतअ सं \nओ सब सीधा संगम गेलाह, जतअ कपवासक लेल टट सब लागल छलई। पिहनेहे सं इनका सबहक लेल \nएकटा टट ठेकनायल रहईन।ओ 9यि;त फाइनल अई सं नई केने छलाह, ईनका सब के केहन नीक \nलगतईन? \nबिढ़या जगह पर ओ टट लागल छलई। सब जगह ओतअ सं लगे छलई।थोड़ेक काल म ईनका सब के \n9यविथत केलाह के बाद ओ 9यि;त चईल गेलाह। उनकर अनुसार कपवासी के िकछु काज आईब कअ \nओ अपन खाता म धम के डेिबट कअ रहल छलाह। \nकतऊ भी थानीय अपन लोक रहलाह पर सब िकछु आसान भअ जाई छई। अखईन  .<यB म ई सब \nदेखलाह।थोड़ेक काल म चु½ा जड़ा कअ चाह बनबई गेलाह आ पीयई गेलाह। भानस भअ गेल, तअ बुझु \nसब भअ गेल। बदली बला सरकारी नौकरी म उनका सब के अकर अनुभव छलईन। सब सं पिहने, घर म  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nघुिसते देरी ओ भंसे घर म जाई छलीह आ जै चु½ा रहई, ओकरा पजाईर कअ चाह बनबईत छलीह। \nअतऊ ओिहना भेलई। \nअिगला िदन स़ं अपन अई बालु परहक दुिनया शु| भअ गेल छलईन। गंगाजी म .ातः नान सं िदनचयm \nशु| होईन। िदनभर पुजा पाठ, भजन, खेनाई बनेनाई, आ गप सर®ा म बीतई। अ­ुते अनुभव रहलईन। \nकेना भोर सं सझ भअ जाई, किनयो नई बुझाई। कोनो तरहक िवकार मोन म नई अबई। सुआईत ने \nलोक मास करअ अतअ अबई छई। िदन हो या राईत, चा कात इजोते -इजोत, अलगे दुिनया छलई। \nकोनो ओहन सुिवधा नई रहनेहो, खुब नॴद होई आ भुख सेहो लगई। गंगा माई के कृपा ठीके अपरपार \nछईन, ओिहने उनकर मिहमा। \nसुयmत सं पिहनेहे अतअ लोक रतुका भोजन कअ लई छल। ओकर बाद साधु संतक .वचन सब सुनईत \nछल। कतऊ कतऊ भंडारा सेहो लागल छलई। ईनका सब के पूवक संकार के कारण लंगर म के खेनाई \nखाईत ठीक नई बुझेलईन। ओना खाय बला .सादे कहई छल। ओ सब अपने बनबईत आ खाई छलाह। \nपचे सात िदनक बाद त कैक पिरिचत लोक भेटा गेलखीन। आब त सब िकयो एकदोसरक टट म जाय \nआबअ लागल छलाह। ई कपबासीक नब दुिनया बईन गेल छलई। िकयो साते िदन लेल आयल छल त \nिकयो दु हÚता लेल, िकयो िकनको पहुंचाबई लेल त िकयो कुशल Bेम लेबअ लेल। सब अपन दुिनया म \nरमल छल। \nदहन बाबु के किनया के तअ कयेक टा मैथलानी िच%हार पिरचयबाली सब भेटा गेल छलिखन। पåच उधारी \nसेहो गाम जेक मऊगी महाल म शु| भअ गेल छल   । दहन बाबु चुपचाप सब देखईत रहई छलाह। उनका \nहोईन जे अतऊ ऊनकर किनया के सब ठईग रहल छईन।ऊमहर किनया ऊनकर कपवास म दान-पु/य \nकरबाक चाही, सैह सोईच कअ देब लेब करई छलीह। \nसझ म एकटा संत के .वचन म ओ सब जाईत। ओ कहई- \nई संसार िम°या थीक। बेटा-बेटी,अपन आन सब ¶म छई। जे सच छई। ओ आ<मा छई। ईयाह अचर, \nअजर, अमर छई।   \nकिहयो ओ संत .वचन म कहई छई-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nई सब माया छई। आह संग ई लोक तकने तक सटल अईछ, जाबईत ओकर वाथ आह सं जुड़ल छई। \nजिहये मतलब ख<म,ओ घुिरयो नई ताकत।संग के रहत? ओ रहत अपन सçकम। अही सçकम के रता \nपर कोना चलब? ओईलेल अपन सवव समपण के भाव जगाऊ भगवानक .ित। \nअिहना ओ संत तरह तरह के िखसा िपहानी सब कहई। ओकरा अनुसारे \"अपन \" िकछु नई छई। जखन \nअई देहे के भरोस नई त आर दोसर कथी के,? \nओ संतक बाणी म तअ िमठास घोरल छलई लेिकन ओकर शpद दहन बाबु के किनया के लोहछा दई \nछलईन।बाकी सब पर ओतेक रंज नई होईन, जखईन ओ बेटा-बेटी पर कहई, त ओ इनका किनको नई \nिगराईन। \nएकिदन ओ .वचन म कहई छल- \" मनु;ख अपन वाथ लेल ई माय- बाप आ संतानक जाल बनबईत \nअईछ। जाल के फेर पोखईर म फकईत अईछ.......... जाबईत धईर ओकरा माछ फंसईत रहईत \nछई............जाल नीक बुझाई छई। जखने जाल म माछ नई फंसलई, ओ जाल के ऊटबअ- पटबअ \nलगईत अईछ। ओकरा होई छई जे जाल म कोनो दोख छई, तािह लेल माछ नई फंसल। दोसर   - तेसर \nजाल बदलईत रहईत अईछ।ओ पोखईर म नई तकईत अईछ जे ओई म माछ छई वा नई। माछ नई जाल \nम फंसलाक कारण पोखईर म माछक नई भेनाई सेहो भअ सकईत छई।   \nओिहना ई संसार छई। जाल भेल वाथ। जाबईत माछ जाल |पी वाथ म भटईत रहई छई.........ताबईत \nसब नीके छई। जखने नई भेटलई, ओ बदईल लईत अईछ।अतअ पोखईर अईछ आहक सçकम। ऊयाह \nआहक काज पुरा करबईत अईछ। दोसर िकयो िकछ नई करईत अईछ।आह ई झुठहा के मोह-माया सं \nिनकलु। अई लोक के £यॲ नई सहाईर सकलऊं, त ओई लोक के सहा|। आह ज|रतमंद के िदयऊ, \nनई की अपन कहल सखा- संतान के। आहा़ं अखनो देख सकई छी। मूदा आहके आंईख पर संतानमोहक \nपदm लागल अईछ.........ओ नई िकछु देखअ देत।   \nअिहना ओई महा<मा के .वचन सुईन कअ दहन बाबु के किनया के मोन कनी काल लेल िहल-डुल जाई \nछलईन।फेर मोन म अबईन, भअ सकईत होई अई सधुबा संगे बीतल होई, तÂ अपन राग अलापईत रहईत \nअईछ। दहन बाबु त .वचनक समय टट म आराम कअ कअ बीतबई छलाह। ओ नई अई पचरा म फंसई \nछलाह।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसमय कतऊ |कलईया। कपवासक मास बीत गेलईन। आबअ काल म बैग म भंसाक समान भरल आ \nआब सनेश सं भरल। मोरक पंख, लोहाक वतुजात,कयेक जगहक िनमmल, .साद, गंगाजल सं भरल बैग \nलअ कअ टीशन आयल छिथ, Çेन पकड़ई लेल। तखईन पता चललईन जे ऊनकर Çेन तअ कुंभ लअ \nकअ कÂिसल भअ गेल छईन। आर जे कीछु िच%हल जानल लोक सब छलिखन, ओ सब िदली जा रहल \nछलाह। उनकर सबहक Çेन म िरजवशन छलईन। ओ सब आह सेहो केलिखन। दहन बाबु सोचलाह जे \nिदली म उनको बेटा छिथने। अखईन अतई चईल जाई छी.......संगत अईछ। मास िदन नीक सं \nबीतल........ जतरो नीक रहत।ई जे सनेश सब छई, अखने दअ देबईन। ओ मंिदरक िनमmल माथ पर सब \nके टटका टटकी लाईग जेतईन।िटकट लेलाह आ िदली ऊनकर सबहक संग आईब गेलाह। \nआब दहन बाबु के किनया िदली टीशन पर सं बेटा के फोन केलिखन जे हम सब टीशन पर आयल \nछी।आईब कअ लअ जाऊ। \n बेटा तामसे घोर भअ कअ फोने पर ज़बाब देलिखन- \nहम सब दिBण भारत आई जा रहल छी। आह सब के पिहने बतबअ के छलाय।एना कतऊ हुलेले होई \nछई। हमर सबहक ई टूर छह महीना पिहने बनल छल। आहके गामक िटकट छल त ईमहर िकया एलऊं। \nजे बुझाईत अईछ क।हम अपन याeा नई कÂिसल कअ सकईत छी।फोन पर पाछु सं पुतोहु के बरबराईत \nअप¯ बात सेहो सुना रहल छलई। \nदहन बाबु के किनया के चेहराक भाव देख कअ पता लाईग चुकल छलई जे की ज़बाब भेटल छईन। \nपटना के दोसर Çेन लागल छलई। दहन बाबु ओकर टीटी लग गेलाह। अपन पिरचय दईत दु चाईर टा \nरेलवे अिधकारी सबहक बारे म कहलिकन। ओ टीटी, पटनाक िटकट दुनु गोटे के बना देलकईन आ   \nअपनबाला सीट एसी बोगी म दअ देलकईन। \n दहन बाबु के किनया कहलिखन- \nहमरा आह पर भरोसा छल जे आह रता िनकालबे करब।   \nहम आहके नेने छोड़ब।अतऊ गोटी लाल करबे केलऊं।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआब दहन बाबु के किनया के ओई साधु के .वचनक सब शpद मोन पईर रहल छईन। सब वाथक संग \nछई- संतान सेहो।िकयो ककरो संग तखने तक छई, जाबईत वाथ पूित भअ रहल छई। िनrाथ ऊयाह \nपरम   अईछ।ओकरा पर यश अपयश, नीक बेजाय, उिचत अनुिचत , लाभ हान सब छोईर िदयऊ आ \nजतअ जेना जहीया तक राखय.....खुशी खुशी रहु।जीवन रेतक टीला अईछ, अई पर नई कोनो घमंड आ \nनई राखु कोनो ¶म। \nकपवास इनका सब के जीवनक पाठ पढ़ा देने छलईन। आब मोह माया सं अपना के परे बुझईत गाम घुईर \nरहल छलाह। किहया तक ई कपवासक .भाव रहतईन, से नई जाईन। \n  \n  \n \nऐ रचनापर अपन म ◌ंत9य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nमु@ाजी       \nिकछु बीहिन कथा \n१ \nटेर                  \n-----                      ------------- \n-- ऐं ,कुकूर के एतेक सेवा   ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-- िलिबयन छै . \n-- सासु कोना छिथ ? \n-- छोड़ू ! \n-- हुनकर चचª अनसोहiत ! \n-- कुकुरो सँ बेकार बुझू ! \n-- जेटका बेटा कए सालक ऐछ ? \n-- बीस पुर भ' गेलै . \n-- जदीये थान भेटत. \n-- कोन ? \n-- साउसक \n \n२ \nगणतंe  \n------ \n,मािलक, गोर लगै छीयैन! \n \n  \nके ? \n \n  \nहम,हीरवा किनञा।भिर जुआनी खिट ,िहनका पुिजगर बनेिलयैन आ आइ अि%च%हार ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n पिछला मास जे अहi गीदड़भभकी द' गेलहुँ--जे हमर एक-एक टा कैØचा (टाका) िहंसाब क' दौथ। \nअशोकबा कहैए-घर बैस के खो। \nतिहये सँ अहi हमरा आँिख सँ ओझल भेल बुझू। \nमािञ%जन ठगा उठा बाट ध' लेलिन....ठमकित!अछा दुरा पर एलॱ त' खगतो किहये िदयय। \n \n  \nअशोकबा बाप बेमार हय,दवाइ आ खेनाइ,दुनू घर म घटल है।िकछो मदित क' दौथ, अशोकबा के 10 \nतारीख के अबैया हय,,सबटा पाइ सधा देबैन। \n \n  \nहमरा ल'ग िकछो नै हए,हम की दू अ½ुआ ? \n \n  \nहँ...हँ.अ½ुए द' देथून ने, सबहक खेनाइ चलतै।हमहू आरी त' उएह खा के पलएल हीयै। \n \n  \nइह....एके टा अ½ुआ ककरा,ककरा बiटब हम ? \n \n  \nदेखू त' सपरतीब बुढ़बा के, गािर दै छिथन की ? \n \n  \nआओर हमरा ल'ग की ऐछ िवलहै लए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n-- थहौत,अखैनते बतबै िछयैन िहनका। \n \n  \n-- की क' लेब अहi ? \n \n  \n--- अशोकबा फोन पर कहने रहै से बलू आब मािलक धिकयबौ त' किह दीहै जे सरकार एस एस टी \nकोट(एस. सी /एस. टी ए;ट)धराउख लए बनेलकै की \n \n  \n३ \n  \nदािय<व .        \n-----------     \n-एक टा पोसुआ कुकुर अपन मीत सँ-- \nरौ, घर मे िकए घोिसएल छ, िनकल.देखही अने|आ कुकुर अपन हज मे घोिसए चाहैए ! \n \n  \n-- ऐं...! एना नै होम' देबै, चल- चल तूँ बढ...! \n-- आ तÁ   ? \n-- हम िचलका नुकेने अबै छी, अपना सब त' लिड़ खिप लेब मुदा ओकर की हेतै। \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n४ \n  \nचi'छ ! \n---------- \n वीणा भौजी , जहन सिज धिज बहराइत छिथ त' सगरो मोहला दलमिलत भ' उठैए. ओ ब´ड सु@िर नै, \nमुदा आधुिनकताक सब सुe अंगेजने बुझू. \nदेखिनहार पुऱूष ,मौगी जीह आ दiत दबेनिह रिह जाइए.िकएक त' भौजी ब´ड कहबैका. \n \n  \n-- िलिबयन कुकुर के कार मे ल' िवदा होइत भौजी बजलीह- \" मi,हम कुकुर के डॉ;टर सँ देखेने अबै \nछी.ई घरे मे रिहहिथ.ककरो डोरबेल बजेला पर केवाड़ नै खोिलहिथ.हम गोटे घंटा मे घूिरआयब.\" \n \n  \n-- यै किनञा, हमरा राितये सँ तीन िडी बोखार ऐछ,कोनो दवाई दीतॱ ! \n \n  \n-- ठीक छै, हम अिबते ओकरो िनदान क' देबैन. \n \n  \nबुिढ.माय के दुरखा सँ कोठरी मे अिबते पािन भरल थरमस देखेलिन. \nथरमस ल' झे बहरेली जे ओह ! किनञा त' िपयासले रिह जेती.दुरखा सँ बहराइत धिर कार नजिर सँ \nओझल भ' गेल. \n\" मुिकयाइत सासू मi थरमसक कनकनएल पािन माथ पर ढािर लेलिन ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n५ \n \n  \nलौल  \n  \n  -- अरौ बाप रौ बाप! छोिड़ िदयय,नै मा| यौ बाबू। \n \n  \n--ऐं ! की भ' गेल अहi के ?छौरा के िकए छरिपटा देिलयै ? \n \n  \n--यै देिखयौ अशोकवा बेटा के,बोड मे फट केलक आ इ फेल।हमर सबहक देखाउंसे ओहो बेटा के \nहाइकूल मे नाम िलखेलक नै त' घास िछलैबतै। \n \n  \n--बाबू,ओकर बाबू सबटा होम वक अपने बैसा के करबै छलै।  हम िकछो पुछीअहi के त' धािन सन। \n \n  \n--\" चुप! ओकरा फट केने की हेतै,मोजर तकैत रहए !\" \n \n६ \nबीहरौन  \n------- \n--- ओह!ऐ नंगॲ-चंगॲ मे हम नै बेसहार होइ छी की?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजेहने अपने तेहने बेटा ।जेना घरनी के यंe बुझैत हो आ अपना के िरमोट। \n \n  \n--- एह, जूता मँगिलयैन तै लए घािट फेनै छिथ, छोड़ू...। \n \n  \n---हँ यौ,झाड़ू-पोछा,चूि½-चौका,बरतन-वासन,कपड़ा-ला ,खएन-िपयन सब मे ओझरएल eी,सेहो बौक,बहीर \nसन।गप छiटए पु|ष। \n \n  \n--- ह..ह..ह!eीक मूँह ब@,दुिनयाक आठम आय नै हेतै ? आ पु|ष सिदखन देह ल' ठाढ़ रहै छै,ओकर \nकोनो मोल नै? \n \n  \n--- यौ,eी के .ेमक खगता नै,जे ओ घर-बाहर दोहरी मािर मारल जाइछ । \n \n  \n--- हा..हा..हा!यै,अहi कहू ने त' छोइर िदयै ऑिफस गेनाइ आइ ! \n \n  \n--- एह! कहलकै जे,बुदू सेहो अपना के बुिधयार बूझैए। \n     \" हे यौ,देह सँ वासना तृत होइ छै, .ेम नै।\" \n \n  \n७ \n----------   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसंकेत  \n---- \n--हा..हा...हा नेनमित ! \n---आिलंगन मे नेनमित ? \n---नै यै,बiिह पसारबाक जगह,अहiक आँिख आ मु¬ी ब@ ।नेनपने ने? \n--- यौ,.ेम मे जँ मु¬ी बा%हल हुअए ,त' .ेम ससिर जाइ छै। \n--- आ खूजल हुअए तहन ? \n--- तहन त' बुझू दूर धिर िवचरण करै छै। \n--- आ ज' मु¬ी तानल हुअए त' ? \n--- त' बुिझयौ जे,वासनाक सुनगल आिग धधरा भ' जाइए। \n--- तहन ? \n--- बाट फरीछ होइत.... \n  \n८ \nलुतुक  \n------- \nआउ साहेब!आइ ब´ड माट चीज भेटत।मुदा पाइ बेशी करगर ।--कोठा बाली मालिकन भाव खेलक। \n \n  \nबजाउ.........!  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n-- इ हमरा संग क' दीयय,हम मोन मािफक पाइ देब। \n \n  \n---कोठा बाली ,कोठी मे नै भएत साहेब !एतै भोिग िलयय। \n \n  \n--माइ जी, हम संग जा सकै छी,दस सं दूहेबा सं नीक एक सं दस बेर.....! \n \n  \n---\" हम जा धिर नै आबी,अहi देहिर नै नघब।आइ हािजरी माe लगा चिल अबै छी। \n \n  \n---आंइ,अहi......कोठा पर ? \n \n  \n---\"अहiक हािजरी चेक क' ,कोठीये पर भेटब। \n \n  \n९ \n  \nतरघूसकी \n------------ \nखूब गदिमशान .....!  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nसु@ मशान.......! \n \n  \nिकछु पिछलगुआ चुी, उधवा उठेलक।बाजल-ओकरा समाज सं कितया देब। \n \n  \nधरªिह....मीठक आश मे......! \n \n  \nकसगर जुटान भेल।मुदा सब बाट ताकए अगुएत के......? \nनव आँिख बला का%ह उठेलक--एना नै चलतै, ओकर जुित नै चल' देबै।पiिख फरफरेलक,उिड़ आकाशी \nभेल। \n \n  \nहा ! चीड़ैक मूँहे घॲिट लेल गेल।। शाि%त.....! \n \n  \n१०  \n  \nचi'छ ! \n---------- \n वीणा भौजी , जहन सिज धिज बहराइत छिथ त' सगरो मोहला दलमिलत भ' उठैए. ओ ब´ड सु@िर नै, \nमुदा आधुिनकताक सब सुe अंगेजने बुझू.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदेखिनहार पुऱूष ,मौगी जीह आ दiत दबेनिह रिह जाइए.िकएक त' भौजी ब´ड कहबैका. \n \n  \n-- िलिबयन कुकुर के कार मे ल' िवदा होइत भौजी बजलीह- \" मi,हम कुकुर के डॉ;टर सँ देखेने अबै \nछी.ई घरे मे रिहहिथ.ककरो डोरबेल बजेला पर केवाड़ नै खोिलहिथ.हम गोटे घंटा मे घूिरआयब.\" \n \n  \n-- यै किनञा, हमरा राितये सँ तीन िडी बोखार ऐछ,कोनो दवाई दीतॱ ! \n \n  \n-- ठीक छै, हम अिबते ओकरो िनदान क' देबैन. \n \n  \nबुिढ.माय के दुरखा सँ कोठरी मे अिबते पािन भरल थरमस देखेलिन. \nथरमस ल' झे बहरेली जे ओह ! किनञा त' िपयासले रिह जेती.दुरखा सँ बहराइत धिर कार नजिर सँ \nओझल भ' गेल. \n\" मुिकयाइत सासू मi थरमसक कनकनएल पािन माथ पर ढािर लेलिन !\" \n \n  \n११  \n  \nपु¦तैनी         \n----------     \n -- नै यौ िगरहत , हम सब छोइर देिलयै ई का़ज सब !    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-- रौ, गामक मुिखया छिथन, िहनकर बात त' राख तॲ सब . \n-- कथी के, हमर टोलवैया सब के कोनो  दरमाहा की पशन भेटै छै , पु¦तैनी काज करवा लेल. \n-- रौ , पसारी त' तॲही सब ने ! \n-- खाली मरल माल फेकै लए , नै ? \nदाइ- नौरीक खगते उिठ गेल, सोइरी बुझू अपताले आब,रसनचौकीक जगह बजैए बै/ड . तहन पसारी ? \n-- ई त कह, माल - जाल मरतै त'  ककरा कहबै ? \n-- म'र तोरी के, किहयौ ने नगरपािलका/ नगर िनगमक साहेब सब के! \n\" सरकार ! वछता अिभयान मे हमर अहiक ब´ड पाइ बहबैए ! \" \n \n१२  \n \n  \nजुआनी \n----------- \n \n  \n-- हे मीत ! आब सीक- पटै उघव अहiक वशक नै रहल, वएस िदस त' देिखयौ. \n \n  \n-- यौ मीत! केलहा देह आ खेलहा पेट कतौ ढ़िठएल रिह पौलैए ? \n \n  \n-- यौ नुनू, ज'न- बोिनहार भेटै नै छै.अहूँ काज भंगठाब' एलॱ ह .  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n--यै भौजी, मीत हमरा सँ जेठगरे ने. कहू त' ५५ िगर गेल आब. कोनो जुआनी धएल छै ? \n \n  \n-- नुनू बाबू , हुpबा देिखयौ \n \n  \n१३  \n  \nअथ.            \n-------              \n-- आइ सiझ, सड़कक लाल बी पर छोट-छोट दु गोट बुची ितरंगा झंडा हाथ मे ल' बेचबाक चे¯ा \nकरैत--- कोन झंडा चाही सर!  छोटका, मिझलका , बड़का , कपड़ा बला , लािटक बला....? \n-- ऐं गै बुची ,ई झंडा की हेतै ? \n-- अहi के नै पता, काि½ सब एकरा ल' के अजादीक जसन मनेतै. \n-- आजादी की होइ छै ,गै ? \n-- नै पता ! \n-- तहन झंडा िकए बेचै छ ? \n-- ममी कहलक- \" जते बेशी झंडा बेचमए तते पेट भरतौ !\" \n \n  \n१४  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nखरिजितया           \n------+-------             \n-- जो रे कोिढया, मिरयो नै जा होइ छै .लोकक नोकसान क' हमरा दुखी करैत रहैए । \nएकर हरहठपनी कते िदन उघी हे भगवान ! \n \n  \n-- गै , तोहर गािरयो हम अपन आशीष बुझै छी । \n \n  \n-- बाप रे बाप, दैवा हो दैवा के केलक हमर बाबू के अधमौगित ? \n \n  \n\" हे िजमुतवाहन दू िदन सँ अ@/ पािन <यािग खरिजितया केने छी अही हरहठबा लए ।आब एकर िजनगी \nअहॴक हाथ \" \n \n  \n-- गै , काि½ त' कहल कतौ जा मिर जो आ आई िजमुतवाहन के गोहािर....! \n \n  \n-- रौ बाबू, संतान के कहूँ मए- बाप अधलाह कहलकैए ! \n \n  \n-- त' काि½ ककरा शरापने रही  ? \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-- \" तोहर कुचािल   के !  \n \n१५  \nिनवहता    \n       \n-- धौर, तहन सँ एकरा सबहक खुशामद क' अपयiत छी, कोइ टेरबे नै करैए। \n \n  \n-- कथी मे अपयiत छी यै ? \n \n  \n-- तील बहमे ? के रीत िनमाहै लए। \n \n  \n-- झु¬े अपयiत छी, आब की पिहलका जकi पुत सब बैसल रहै छै घर मे मए बापक िनवहता लए। \n \n  \n-- से त' छै, मोन त' पितया लेब। \n \n  \n-- जे धीया - पुता, तील - चाउर खाय मे घैहर \n कटबैए   ओकरा सँ तील बहबाक   मनोरथ रखै छी ? \n--\" हमरा नै खुएब तील- चाउर ?\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n-- हमर िनवहता लए त' हमर मए- बाप ,  ितलाÓिल द' जनम भिरक गठजड़बा क' देलिन। \n \n  \n \n१६  \nएिह मािटक रंग        \n- \n-- अ%टी बधाइ हुअए ! पोती भेल ए।िमठाइ मँगाउ ने। \n__अपताल क िसटर आिब िवभाक साउस के जनतब देलक। \n \n  \n--यै, जे भेलै से नीके कहू।पिहलोठ िचलका छै।मुदा बुची छ:मसू छै, बचतै की नै, से ड'र होइए ! \n \n  \n-- नै यै अ%टी,बुची हृ¯-पु¯ आ समय पूर क' नवम मास मे ज%म लेलक ऐछ। \n \n  \n-- यै, कहू त' भला छ:मसू नै त' सतमसू हेतै? बौआक िवआहक साते मास त' भेलै ए। \n \n  \n-- से बात भाभीये जी कहती।.....चलू ने वाड म भट क' िलयौन। \n\" भाभी जी, िवआहक सात मास आ िचलका नौ मसू ?\" कने किहयौन अ%टी के बुझा के।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n-- ह...ह..ह।यै ममी, इहो त' eीये ने , िहनका नै बूझल छि%ह जे eी सदित पु|षक नीचे दबल रहै \nछै।कखनो नजिरक त'र त' कखनो देहक त'र । \n \n  \n-- ऐं...! माने कतेक पु|षक िकरदानी छी इ िचलका ? \n \n  \n-- धौर ! इहो कोना चौल करै छिथन।    हम दुनू गोटे एके ऑिफसक नोकरीहारा ।   िहनको बेटा त' पु|षे \nने । \n \n१७  \nजpबिर  \n \n  \n तगमा लेबाक लेल मंच सँ बेरा बेरी िवजेताक नाम पुकािर समािनत कएल जा रहल छल. आब पुकारल गेल \n- \nिमकी चौधरी,िपताqी अ|ण चौधरी मंच पर आबिथ ! \n \n  \n-- आदरणीय आयोजक म/डल सँ हमर नेहोरा जे हमरा संग ज%म द' पऱा गेल अऱूण चौधरीक नाम नै, ज%म \nद' पोसिनहािर अनीता चौधरीक नाम जोिड़ जानल/ पुकारल जए ! \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-- हे गै◌ै◌ै◌े बुची, परोपा मे तोहर नाम भ' गेलौ.आ तॲ एना बजै छ, लोक की कहतौ ,चु- यौ बाबा ! अहi \nजािह पड़एल संतान लेल कािह कटै छी,हमहू त' ओकरिह संतान ने ? \nअहi िन¦तुिक क' िलयय ई पोती अहi के सोझे मोB धाम पठा देत। \n \n  \n--बेटीक पैऱूख चलतै ? \n \n  \n-- सुनू,हमर आ हमर मएक नाओं त' चलबे करतै जे हमहू जिहया बेटीक मए हेबै,पैऱूख बेटीये के स®त \nकरबै ओकर बापक संग आ िक बापक िबना  ! \n \n  \n१८  \n  \nिहक  \n- \n-- नै मा|-िपटू िकयो,हाथ जोड़ै छी,आब नै आयब एहर।--हा~ोश करैत िप%टुआ \n \n  \n-- गै मए गै, बचा दही,छोड़ा दही,पड़ा जेतै। \n \n  \n-- गै िकरिणय,तोरा सनक िहया के टुकड़ी के जे को%टा -फड़का हुलुक- बुलुक ,आ बाट-घाट रोका-टोकी \nकेलकौ से बाप-भए कोना बदm¦त करतौ,चुप! जो अपने कोठरीमे।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n-- गै मए,जेना हम तोहर िहया के टुकड़ी तिहना ओहो हमर िहया म सि%हएल बुझ। \n \n  \n--चुप अलगी,त'तॲ एना उथर-पाथर त होइछ जे ओकरा पर तोहर िहक गिड़ गेल छौ। \n \n  \n- गै मए , िहक गड़ल टा नै,लुतुक लािग गेल सन बुझ।ओकरा िबनु रहब मोि¦कल । \n \n  \n-- कते िदनक असरा ? \n \n  \n-- \"माथा नुआं भ' जेतै तहन थोड़े उंच- नीच \" \n  \nऐ रचनापर अपन मंत9य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n३. प  \n३.१. \n आशीष अनिच%हारक गजल  \n३.२.\n संतोष राय ’बटोही’ क दूटा किवता  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.३.\n .दीप पुEप - दूटा गजल  \n३.४. \n मु@ा जी-गजल  \n  \nआशीष अनिच%हारक गजल  \n \nघूसक संगे गबन क| \nिट®ा चानन हवन क| \n \nपीठक पाछू गािर बात \nआगू अिबते नमन क| \n \nहुनकर  आँिख  कोना उठल \nजे@ा ते@ा दमन क| \n \nिकछु नै बँचतै दुिनयiमे \nरमन चमन के जतन क|  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nछोट छोट या नमहर हो \nिजमेदारी वहन क| \n \nसभ पiितमे 22-22-22-2 माeा~म अिछ। दू टा अलग अलग लघुकx दीघ मानबाक छूट लेल गेल अिछ। \nसुझाव सादर आमंिeत अिछ। \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत9य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nसंतोष राय ’बटोही’ क दूटा किवता \n1.कमला-बलानक मारल  \nमुसहरी लग टुिट गेल छै छहर \nकमाल-बलानक पािन अिगया बताल भेल छै \nिकछु टा निह बचलै मुसहरी म \nहो..हो पािन एलै हो  \nभिर राित जागल छलहुँ आइ \nबैठौनी लग टुिट जैतै तs की कैरितयै \nइ पैघ .· िछयैए । \nछोट-छोट नेनाक ठोर देख कs \nनोर बिह गेल से कहनै बेमानी िछयैए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nन|आर आओर रखवारी गामक िथित देिख कs \nकरेज फािट जाएत \nभूख सँ िबलिबलायत नेना आओर वृ4 \nमिहस,बकरी आओर गाएक जोर-जोर सँ कानब \nसचहॲ भगवान मिर गेल छिथ। \n¶¯ ठीकेदार आओर मंeी िमल कs \nछहर िरपेयर कx नाम पर खूब लूटलिथ \nइ मौगा कx देश िछयैए \nजत सभ बिनया फौदैत छिथ \nगरीब-गुरबा मिर रहल अिछ \nजनता कx◌ँ टै;स पर जन.ितिनिध रंगरेली मनाबैत अिछ \nसुशासन कुमार बौरा गेल छिथ । \n \nबनौल आओर जोड़ल घर आँिखक सामने \nपािन मे बहलाक बाद \nअपन करेजा कx◌ँ टुकड़ा  बािढ़ मे भिसएला पर \nदोख ककरा िदयैए ? \nनसीब कx ? \nलोकतंe कx .हरी कx ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसासीन सरकार कx ? \n¶¯-तंe कx ? \n \n  \n2.  रौदी आओर दहार  \n \n  \nइं भगवान सुित गेल छिथ%ह \nधानक िबया अखन धिर बाग निह भेलै \nखेितहर हताश-िनराश छिथ \nमािट मे बेबाय फािट गेल छै \nअइ बेर की हेतै ? \nरौदी ! \n \n  \nपोखिर सभ सुिख गेलै \nचापाकल कx पािन सुिख गेलै \nभूिम तैप रहल छै आिग जकi \nकु®ुर कािन रहल अिछ सiझ-िबहनसर \nअ@ लेल तड़ैप रहल छै मूस \nिबलाय कs रहल अिछ याऊँ ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nपiच िदन बरखा भेला पर \nछोट-छोट िबया सभ डुिब गेल \nकहुना कs रोपल धान डुिब गेल \nइ बािढ़ िमिथलाक नसीब िलखैत छै \nहमर-अहiक दरद कx बiटत ? \nभिसया गेलै नसीब खेितहर कx । \n \n  \nिलट बिन रहल छै गामे-गामे दहार कx \nनेता सभहक िबजनेस बिढ़ गेलैए \nएन एच 57 पर बािढ़क बाद \nनसीब िलखल जा रहल छै \nमुसहरी टोलक लोकिन कx \nसरकार आओर ओकर तंe हिरंद बिन गेल छिथ। \n  \nसंतोष कुमार राय 'बटोही ' \nिरसच कोलर (लिलत नारायण िमिथला िवrिव ालय,दरभंगा), ाम-मंगरौना, पोट- गोनौली, थाना-अंधराठाढ़ी \nअनुमंडल-झंझारपुर, िजला-मधुबनी \n  \nऐ रचनापर अपन मंत9य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n.दीप पुEप \nदूटा गजल \n१ \nके की कहलक की कहू \nके की ठकलक की कहू \n  \nहमरो उजरे रंग छऽल \nके की दगलक की कहू \n  \nभेलै साधू आब सभ \nके की िचखलक की कहू \n  \nमाया बड़का पैघ ई \nके की रचलक की कहू \n  \nअखनो नै छी पास हम \nके की जँचलक की कहूq \n  \n(2222212सभ  पiितमे) \n२ \n    गप उठतै तँपहुँचबे करतै \nमेघ लगतै तँबरसबे करतै \n  \nओकरा रोिक सकत नै केओ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगीत रचतै तँपरसबे करतै \n  \nपाप आ पु/य कथी नइ बूझै \nभूख लगतै तँभटकबे करतै \n  \nछै अिभ9यि;तक हक सभकxतx \nदम फुलतै तँखखसबे करतै \n  \nछै उमेरक गलती चािलक नइ \nडiड़ िहलतै तँलचकबे करतैq \n  \n(2122 112222  सभ  पiितमे) \n- \nमूल नाओं- .दीप कुमार, ज%म- 23 फरवरी 1982  \nिपता- qी हरेराम म/डल, माता- qीमती लÒमी देवी, िनवास- ाम+पोट : ननौर, वाया- पुर, िजला- \nमधुबनी, िपन- 847411, शैBिणक/.शैBिणक योयता- एम.ए (िह%दी) संगीत .भाकर, .ाथिमक िशBामे \nिडलोमा, वृित- मय िव ालय, िव~मपी, खानपुर (समतीपुर)मे .ख/ड िशBक।.कािशत पोथी- मोनक देहिर \nपर (पिहल पोथी, गजल संह- 2020)..बहुतो पe-पिeकामे रचना .कािशत। अलबम, कैसेट आ मैिथली \nिफ़ममे गीत लेखन। ामीण रँगमचपर अिभनयमे सि~य भूिमका। गीत-गायनमे अिभिच। नु®ड़ नाटकमे \nराEÇीयतरपर िबहार टीमक .ितिनिध<व।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत9य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमु@ा जी \n                         गजल                           \nअजीबो गरीबी कहानी   क' गेलै \nबचा जे छलै त नदानी क' गेलै \nपिहने पता केलकै बाट ओतै \nछलै िबसरल जे जबानी क' गेलै \nपछाड़ैत कोना रिहतै निढ़या \nचिढ़ माथ देहो कटानी क' गेलै \nकिहया धिर रैहतै आस मे ओ \nरिह शेख काजो पठानी क' गेलै \nमंिदरोक शानो  छलै जे तिहया \nवजा के बचेबा अजानी क' गेलै \nपिहने छलै जे कितया क' ठाढ़ो \nभगेबाक काजो मशानी क' गेलै \nबहर- ए- मुतकािरब.   \nमाeा  ~म-१२२ १२२ १२२ १२२ \n  \nऐ रचनापर अपन मंत9य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \nिवदेहक िकछु िवशेषक :-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१) हाइकू िवशेषक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२) गजल िवशेषक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_T irhuta.pdf         21.pdf \n३) िवहिन कथा िवशेषक ६७ म अंक , १ अ;टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह<य िवशेषक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक  िवशेषक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि;त गजल िवशेषक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समीBा िवशेषक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१० ) काशीकत िमq मधुप िवशेषक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव%द ठाकुर िवशेषक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च% ठाकुर अिनल िवशेषक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  समान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ.ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अबम  गीत  संगीत  िवशेषक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिeत  रचनापर  आम ंिeत  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पच  टा किवता आ ओइपर  मधुका%त  झाक  िटपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  .साद  म/डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n.काशन   नीचiक  िलंकपर  पढ़ू:-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिeकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवqे  रचनाक  एकटा समाना%तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली .ब%ध -िनब%ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली प  २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह मैिथली प  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाñय उ<सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ<सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली .ब%ध -िनब%ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/ \nिवदेह  समान : समान-सूची \n  \nअपन मंत9य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिवदेह:मैिथली सािह<य आ%दोलन: मानुषीिमह संकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सवmिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n.थम मैिथली पािBक ई-पिeका ISSN 2229-547X VIDEHAसपादक: गजे% ठाकुर।  सह-सपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सपादक: राम िवलास साहु, न%द िवलास राय, स%दीप कुमार साफी आ मु@ाजी \n(मनोज कुमार कण)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचe- बेचन ठाकुर। सपादक- सूचना-सपक-समाद- पूनम \nमंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ<पल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ.कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदािय<व लेखक गणक मय \nछि%ह)editorial.staff.videha@gmail.com  कx मेल अटैचमे/टक |पमx .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमटमे पठा सकै छिथ। एतऽ .कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/संहकm लोकिनक लगमे \nरहति%ह, माe एकर .थम .काशनक/ ि.ंट-वेब आकmइवक/ आकmइवक अनुवादक आ आकmइवक ई-.काशन/ \nि.ंट-.काशनक अिधकार ऐ ई-पिeकाकx छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयटीक/ पािरqिमकक .ावधान नै छै। तx रॉयटीक/ पािरqिमकक इछुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संिBत पिरचय आ अपन कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल .काशनक हेतु िवदेह (पािBक) \nई पिeकाकx देल जा रहल अिछ। मेल .ात होयबाक बाद यथासंभव शीö ( सात िदनक भीतर) एकर \n.काशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिeकाकx qीमित लÒमी ठाकुर ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकx ई .कािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -20 20  सवmिधकार  सुरिBत।  िवदेहमे .कािशत  सभटा रचना आ आकmइवक  सवmिधकार  \nरचनाकार  आ संहकmक लगमे छि%ह।  ५ जुलाई  २००४  कx  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३००  म अंक  १५  जून  २० २०  (वषᭅ १३  मास  १५०  अंक  ३०० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ .ारभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  .थम  उपिथितक  याeा िवदेह - .थम  मैिथली पािBक  ई \nपिeका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई .कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिeकाक  .व;ताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  एीगेटरक  |पमे \n.यु;त  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिeका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":0.86,"has_text":true},"Videha 301.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 301.pdf","name":"Videha 301.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वष १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे!\" ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परी-ा लेल   मैिथली ऐि0छक िवषय हेतु \nसािम2ी (FOR UPSC-BPSC EXAMS- GENERAL STUDIES AND MAITHILI OPTIONAL \nSUBJECTS)  \n२. गG  \n२.१ .रबी!\" नारायण िमJ - धारावािहक उप!यास -लजकोटर  \n२. २.अNण लाल दास -बीहिन कथा/ लघुकथा \n२.३. आभा झा- ५टा बीहिन कथा \n२.४ .आशीष अनिच!हार - िमिथला-मैिथलीक  Tारंिभक  Apps  \n  \n३. पG  \n३.१. जयंती कुमारी- गजल  \n३.२. कWपना झा-अXमा \n३.३. आशीष नीरज  - कोरोना \n३.४.आभा झा- Jिमक  \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचnकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचpक िलंक \nपर जाउ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकrइव  \n  \nJoin Videha googlegroups  \n १. गजे!\" ठाकुर  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी-ा लेल   मैिथली ऐि0छक िवषय हेतु सािम2ी \n(FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) -BPSC (BIHAR PUBLIC \nSERVICE COMMISSION) EXAMS- GENERAL STUDIES AND MAIT HILI \nOPTIONAL SUBJECTS) \nिर सोस से!टर  \nमैिथलीक वतनीमे पयrsत िविवधता अिछ। मुदा Ttपn देखला उvर  एकर वतनी इxनू BMAF001 सँ Tेिरत \nबुझाइत अिछ। \nइxनू BMAF -001  \nमैिथली Ttपn - यू.पी.एस .सी. \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYL LABUS  \nभाषापाक  \nपिहने िमिथला मैिथलीक सामा!य जानकारी लेल एिह पोथी सभक~ पढ़ू:- \nराधाकृण चौधरी \nिमिथलाक इितहास  \nA Survey of Maithili Literature  \nTHE POLITICAL AND CULTURALHERITAGE OF MITHILA   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nफेर ऐ मनलxगू पोथीक~ सेहो पढ़ू:- \nकेदारनाथ चौधरी \nअबारा निहतन  \n \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXi OHp7A  \n(अनुवतते) \n-गजे!\" ठाकुर  \n \n२. गG  \n२.१ .रबी!\" नारायण िमJ - धारावािहक उप!यास -लजकोटर  \n२. २.अNण लाल दास -बीहिन कथा/ लघुकथा \n२.३. आभा झा- ५टा बीहिन कथा \n२.४ .आशीष अनिच!हार - िमिथला-मैिथलीक  Tारंिभक  Apps  \nरबी!\" नारायण िमJ - धारावािहक उप!यास -लजकोटर   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलजकोटर  \n(Tवासीक जीवनपर आधािरत)  \n (पिहल खेप ) \nसमपण  \n  \nसमत Tवासी मैिथलक~! \nगाम -घरसँ फटकी रिहतहुँ , \nिजनकर मोनसिदखन ओतिह   टाङल रहैत छिन।  \n  \nरबी!\" \nदू आखर \n  \nई उप!यास कोनो यित िवशेषक जीवनपर आधािरत निह अिछ। एिहमे लेल गेल नाम, ठाम ओ \nकथानक सभ काWपिनक िथक। तथािप जौँ ककरो नाम िमिल रहल अिछ तँ एकरा एकटा माn संयोग बूझल \nजाए । \nहम अपन पी Jीमती आशा िमJक आभारी छी, जे एिह उप!यासक पाडुलीिपक~ रचना होइत \nकाल अनेको रचनामक सुझाव देलीह जािहसँ उप!यासमे गुणामक सुधार भेल। एिह हेतु ओ Tशंसाक पाn \nछिथ। \nहमर िवान िमn डाटर िवनय कुमार चौधरी (िपंडाNछ) क अमूWय सुझाव समय-समय पर भेटैत रहल \nअिछ । हमर अन!य िमn Jी ओम Tकाश सपरा,Jी मदन मोहन िस!हा, एवम् Jी संजीव िस!हा  हमरा \nिलखबाक हेतु िनरंतर उसािहत करैत रहलाह। िहनकासभक~ हािदक ध!यवाद ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआशा अिछ जे पाठक लोकिनक~ ई पुतक पिसन पड़तिन। \n  \nरबी!\" नारायण िमJ \n  \nलजकोटर  \n १ \nहमरगामअिछJीपुर। एकसमयमे Jीपुर आओर एकर आस-पास खाजपुर, इहपुर, भोजौलनामी गाम सभ \nछल। खेतीबारीसँ लए कए माल जालक पैकारी धिरमे एकर जोड़ निह छल। गाम-गामसँ लोक सभ \nमालजालक मेलामे एतए अबैत छलाह। समय पWटी लेलक। सालक-साल रौदीसँ गाम –घरमे लोकक हालत \nिदन-Tितिदन खराप होइत गेल। जीिवकाक छोट-मोट साधन सभ सेहो लुsतTाय भए गेल। दोकान सभ \n2ाहकक िबना बंद भए गेल। मशः हालत बेकाबू होइत चल गेल। लोकक गामसँ पड़ािह लािग गेल। \nगामसँ कैगोटे िदWली, पंजाब, गुजरात, मुXबइ चिल गेल। देिखते-देिखते गामक-गाम भXम पिड़ रहल छल। बूढ़ \nआ ब0चा छोिड़ िकओ कतहु निह देखाइत। \nहमरो घरक हालत िदन-Tितिदन लचरल जा  रहल छल। हम कैबेर गामसँ िनकलबाक Tयास \nकेलहुँ। मुदा माए निह मानिथ, कानए लागिथ । एक िदन ओसारापर ओ िचंतामxन बैसल छलीह। कारण \nबुिझ रहल छिलऐक मुदा समाधान आब ओिह गाममे निह रिह गेल रहैक। हमर गामक कैगोटे िदWलीमे \nरहिथ। खाजपुरक हमर सहपाठी िकशुन सेहो िदिWलएमे काज करिथ। आस-पाससँ िकछु गोटे िदWली जाइत \nरहए। हम बहुत मोसिकलसँ माएक~ मन ओलहुँ आ ओकरे सभक संगे िदWली िबदा भए गेलहुँ। \nजेना-तेना टीकसक हेतु टाकाक जोगार केलहुँ आ िबदा भए गेलहुँ। गामेमे टीसन छलैक। माए \nपछोड़ धेने टीसन धिर चिल आएिल। जहन ेनपर बैिस गेलहुँ आ ेन सीटीपर सीटी देबए लागल तँ हमर \nमाएक~ निह रहल गेलैक। ओ भोकासी पािर कए कानए लागिल । आस-पास ठाढ़ लोकसभक यान \nहमरासभ पर जाइ मुदा अफरा-तफरीक माहौलमे ककरो बेसी खोज-खबिर लेबाक समय निह रहैक ।जाबे \nेन खुजल निह,माए ेनक िखड़की लग ठािढ़ भेल तरह-तरहसँ अपन आ हमर मोनक~ मनबैत रहिल । हम \nसाधारण िकलासक िड बामे कातक सीटपर बैिस गेल रही । उिठ निह सकैत छलहुँ कारण बहुत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमोसिकलसँ पछड़ा-पछड़ीकए ओिहमे घुिसआएल रही आ ए¡े संगे जेना लोकक हुजुम ओिह िड बामे पैिस गेल \nरहए।   कहुना कए हमरा कातबला सीट भेिटगेल रहए आ ओकरा बकोटने बैसल रही । \nेनसीटीपरसीटीमािररहलछल।ओकरगोलकाच¡ासभघुमएलागल।हमतैओमाएकिदसतकैतरही।ओहीसमयमेबु\nझाएलजेनािकओजोर-जोरसँहमरनामलएिचकिररहलअिछ। मुदा \nसीटीकतेजअबाजमेओदिबगेलैक।जाबेिकछुबुिझतऐक,देिखितऐकताबेेनsलेटफामछोिड़चुकलछल।हमर सभटा यान \nमाएपर छल । ओबड़ीकाल धिर ओतिह आगू बढ़ैत ेनक~ देखैत रहिल । हमहुँ ओमहरे तकैत रहलहुँ। \nिकछुए कालमे सभ िकछु अदृ¢य भए गेल । \nेनक~ खुिजगेलासँ याnीसभक~ उसास भेलैक । ओहुना िदWली जाएबला ेनमे सभिदन भीड़   \nरहैतछैक मुदा ओिहिदन िकछु बेिसए लोक ठसल रहैक । एकहु इंच जगह खाली निह रहैक। \nशौचालयधिरमे लोकसभ बैिस गेल छल । ऊपरसँ ई ेन छल-जनसाधारण  ,जेहने नाम तेहने काज । \nदरभंगासँ िदWली पहुँचएमे दू िदन लािग जाइत छलैक। एिह ेनक िवशेषता इएह छलैक जे कम िकरायामे \nिबना आर-णोक~ लोक जेना-तेनािदWली चल जाइत छल। \nजिहएमोनहोअए,जानहाथमेिलअआेनमेबैिसिदWलीिबदाभएजाउ। जै िदने जाइक  ,कोनो अगुताइ कथीके \nरहतैक? िदWली मे ने काजक  ,ने रहबाक कोनो ठेकान रहैक ।भने ेनमे बैसल रहैत छल,िकछु समय \nओहुना किट जाइत छलैक । जकरा बेसी अगुताइ रहैक से ओिह ेनमे बैसबे निह करए । कोनो आओर \nजोगाड़करैत। \nेन जॱ-जॱ आगा बिढ़ रहल छल माएक कनैत  ,झर-जर नोर बहैत मुँह वारंबार यानमे अबैत रहल \n। थोड़बेकालमेेनदरभंगाटीसन पहुँिचगेल।sलेटफामपरेनक~Nिकतिहँचढ़नाहरयाnीसभमेजबरदतध¡ा-\nमु¡ीहोबएलागल। लगैतछलजेनासॱसेदरभंगाएही ेनसँजाएत।ताबते एकटा मिहला जोर-जोरसँ िचकरए लागिल \n। ओकरा एना हाकरोस करैत देिखकए लोकसभ अकचका गेल । की भेलैक? सभ इएह सबाल एक-\nदोसरसँ पुिछ रहल छल िक ओ मिहला अपने प¦ केलकैक- \n“ओ बाबू सभ! लुिट गेलहुँ ।\" \n\"की भेल?\"-एकटा याnी पुछलकैक ।ओ अपन नुआ िदस इसारा कए रहल छिल । ओकर जpघ लग चीरा \nलागल रहैक । जpघमे िगरहबना कए ओ िकछु टाका रखने छिल । ेनमे चढ़ैत काल ओकरा चा©कातसँ \nतेना ने घेिर लेलकैक जे ओकरा ससरब मोसिकल रहैक । ेन खुजबाक समय लगीच छल । याnीसभ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकहुना कए ेनमे घुिसएबाक िफराकमे छल । एही माहौलक फएदा उठबैत जेबकªाक िगरोह ओकर डpरलग \n लेडमािर कए टाका िनकािल लेने रहैक। से बात किह-किह ओ कनैत जा रहल छिल। \nजाबे िकओ िकछु कहतैक,बुझतैक जेबकªा िगरोहक बीस-पचीस आदमी धराधर ेनसँ कुिद गेल । \nओिहमे ब0चा,बूढ़,जवान पुNख,मौगीसभ रहए । ओसभअपनहुिलआतेहन बनओने रहए जेना सही मानेमे याnापर \nिनकलल छल । ककरो हाथमे मोटरी,िकओ पेटी, तँ िकओ जनमौटी ब0चाक~ लदने sलेटफामपर ेनक \nआगमनक Tती-ा कए रहल छल । ेन अएलाक बाद ओ सभ िड बाक मुँहथिरक~ घेिर लेलक आ तेहन कए \nदेलक जे कोनो याnीक~ िड बामे पैसब पराभव भए गेलैक ।   एहनसन लगलैक जेना ओहोसभ याnी अिछ आ \nअनके जकp ेनमे चढ़बाक Tयास कए रहल अिछ । िड बामे मुँहथिरएपर तेहनने कए देने रहैक जे आन \nयाnीसभक~ सभगित भए गेलैक । ओही अफरा-तफरीक फएदा उठबैत ओ ओिह मिहलाक~ चा©कातसँ \nघेरनेरहल आ सीटपर पहुँचैत-पहुँचैत हाथ साफ कए देलकैक । ओकरासभक~गेटपरध¡-\nमु¡ीकरैतहमहुँदेखनेरिहऐकमुदाईनिहसोिचसकलहुँजेईसभजेबकªीकरएहेतुय2अिछ। \nओमहर ओिह मिहलाक~ रिह-रिह कए िचकरब-भोकरब बंदे निह होइक ।सॱसे िड बामे िविचn माहौल \nबिन गेलैक । सभक~ िज«ासा होइक जे ओकरा बारेमे जानकारी होइ जे आिखर ओ के अिछ,िकओ \nओकरासंगे छैक िक एसगरे अिछ मुदा अपन सीट छोड़बाक साहस ककरो निह होइक  ,कारण जँ एकबेर \nसीटपर सँ उिठ गेलहुँ तँ दोबारा ओ सीट भेटबाक कोनो उमीद निह कए सकैत छलहुँ कारण चा©कात \nठाढ़याnीसभधपाएलछलैक। िड बामे चुªी ससरबाक जगह निह रहैक । ेन नहूँ-नहूँआगा बिढ़ रहल छल । \nओिह मिहलाक क¦देिखकए हमरा निह रहल गेल । ताबे िड बाक महौलो कनी श¬त भए गेल छल । हम \nपुछिलऐक-\" की सभ छल ओिहमे?\" \n\" हे भगवान! निह पुछू ।सभटा ओहीमे छल, गहना, टाका आ...\"-से बिजते -बिजते ओ फेरसँ बफािर \nतोड़ए लागिल। बड़ मोसिकल हालत छलैक । कनीक सहानुभूित भेिटतिह ओ हमरा लग सहिट कए आिब \nगेलीह । हमर लगीचमे एकटा अधबयसू याnी बैसल छलाह।हुनका आ2ह केिलअिन जे कनी घुसिक जािथ \nआ ओ मािनओ गेलाह । \n ेन मशः गित धेने जा रहल छल । कनीकालमे समतीपुर आिब गेल । ेनक~ आगा बढ़बाक \nहेतु िसगनल निह भेिट रहल छलैक । ओतए िकछु िनयTित आबए-जाएबला याnीसभ उतरलाह तँ िकछुगोटे \nफेर ध¡ा-मु¡ी कए ओही िड बामे पैसबाक िफराकमे छलाह ताबे िकछु याnीसभ िडवाक गेटक~ बंद कए \nओहीठाम ठाढ़ भए गेलाह जािहसँ िकओनव याnी अंदर निह पैिस सकए ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओ ेन दू घंटा समतीपुर जंसनक sलेटफाम सं­या तीनपर ठाढ़ रहल । लाइने निह दैक ।हमरा \nलगमे बैसिल ओिह मिहलाक एकटा िटनही पेटी सीटक नीचामे राखल रहैक । रिह-रिह कए ओकरा ओमहर \nयान चिल जाइक । िड बामे एहन हालत निह रहैक जे ओ अपन पेटीक~ लगीचमे कतहुँ लए आनए। \nओकर दुिवधा बिढ़ते जा रहल छलैक । आिखर हम पुछिलऐक-\" की बात छैक  ? ओमहर िकछु राखल \nअिछ की ?\" \nबहुत संकोचपूवक ओ बजिल-\" एकटा िटनही पेटी सीटक नीचामे धए देने िछऐक । बpचल-खूचल \nसमान ओहीमे अिछ । कहुना ओकरा एमहर अिनतहुँ से जोगारे निह बुझा रहल अिछ ।\" \n\"कनी काल थXहू ।ेन खुजए िदऔक। तखन Tयास कएल जेतैक ।\" हमर बात सुिन कए \nओकरा बहुत संतोख भेलैक। मुदा ेन खुिजतैक तखन ने?दू घंटासँ ठामिह ठाढ़ छल । आिखर ेन सीटी \nमारलक । लगलैक जे आब ेन खुजत । ताबतेमे ेन सड़कए लागल । sलेटफामसँ  फटकी होइत~ \nओकर गित बढ़ए लगलैक ।याnीसभमे Tश¯ता छलैक जे आिखर ई ेन ससरल तँ। \nएतेक कालक बात पिहलबेर ओिह मिहलाक~ मोन हWलुक देखिलऐक ,साइत   एिहलेल जे आब ओकर \nपेटी बँिच जेतैक। हम सीटपर बैसल याnीक~ ओकर नीचामे राखल पेटीक~ आगा बढ़ेबाक हेतु इसारा \nकेिलऐक । मुदा ओ टस सँ मस निह भेल । \nबहुत मोसिकलसँ हम आगा ससरलहुँ आ सीटक नीचा हाथ दए ओिह िटनही पेटीक~ िघचलहुँ । पता \nनिह ओिहमे की राखल छलैक? ओ तँ लोहोसँ बेसी भारी लािग रहल छल । कहुना-कहुना कए ओकरा \nअपन सीटपर अनलहुँ । से देिख ओिह मिहलाक मुँह Tश¯तासँ लाल भए गेलैक । ओकरा अपन पेटीभेिट \nगेलैक सएह कोन कम । \nहमर यवहारसँ ओ बहुत Tश¯ छलीह । कै बेर हमरा िदस टकटकी लगौने देिखअिन मुदा ने हम \nिकछु पुिछअिन आ ने ओ िकछु कहिथ । देखबा-सुनबामे ओ रमनगर छलीह ।गोर-नार,बड़ी-बड़ी \nआँिख,सोटल देह,लगैक जेना कोनो सं°¬त घरक मिहला छिथ । तखना एना साधारण िकलासमे िकएक \nयाnा कए रहल छिथ, ओहो एसगरे? बहुत रास Tt हमरा मोनमे आिब रहल छल ।   जखन हम िकछु निहए \nबजलहुँ तँ ओएह टोकलीह-\"अहpकतए जेबैक?\" \n\"हमरा अपनो से निह बूझल अिछ मुदा िदWलीधिर तँ जेबे करबैक।\" \n\"तकरबाद?\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"भगवान मािलक।\" \nहमर बात सुिन कए ओ अकचकागेलीह । मुदा ओकरा एकटा अपिरिचत यितसँ एकतरफा आओर \nिकछु पुछबाक साहस निह भेलैक । ओ चुप रिह गेिल । चुप हमहु रही मुदा मोने -मोन बहुत रास Ttसभ \nउठैत रहल । \nकहुनाकए ेन पटना टीसन पहुँचल । ओतए बहुत रास याnीसभ उतिर गेलाह ।िड बामे कनी \nउसास भेलैक । भेल जे आगूक याnा नीकसँ किट जाएत । मुदा ई हालत बहुत काल निह रहल । \nफौजीसभक हुजुम कतौसँ आिबकए हमरेसभक िड बामे घुिसआ गेल । ककरो साहस निह भेलैक जे टोकारा \nदैत । सभक हाथमे हिथआर छलैक आ ओ सभ कतहु काजपर रबाना छल । एहन हालतमे िकओ की \nबाजैत?सभ चुपचाप रिह गेल । आब जे िड बामे हाल भेल से पुछु निह । \nेनमे फौजीसभक हेठीसँ आओर याnीसभक हाल-बेहाल छल । ओिह मिहलाक~ ओसभ घेिर लेने \nछल । ओ घुसकैत-घुसकैत हमरासँ सटैत गेिल ।आओर कोनो रतो निह रहैक ।टीसनपर ओकर दिहना \nहाथपर झक दए इजोत पड़लैक। ओिहमे ओकर नाम िलखल छल-मालती । \nेन आठ घंटा देरीसँ चिल रहल छल । राितक समय छल।मुसराधार बरखा भए रहल छल \n।तथािप ेन चिल रहल छल ।याnीसभ औंघाइत-पॱघाइत एक-दोसरपर खसैतआगू बिढ़ रहल छल । कै \nबेर केनादिन लािग रहल छल ।जेना-तेना ेन आगा बिढ़ रहल अिछ से सोिच-सोिच याnीगण Tश¯ होइत \nछलाह । कखनो -ने- कखनो तँ पहुँचबे करत । \nमुदाबात एतबेपर निह ©कल ।बड़ीकालक बाद िड बाक गेटपर सँएकटा याnी िचकरल - \n\"आिहरे बा! ेनतँ ठाढ़े अिछ ।\" \n\"ठीके ई तँ बीचबाधमे आिब कए Nिक गेल अिछ\"- दोसरगोटे बाजल । \nगेटपर ठाढ़ याnीसभ हुलकल ।चा©कात अ!हार गु±ज, िकछु निह देखारहल छल।ऊपरसँ बरखा से \nजोर पकरने छल ।एकटा फौजी कहुनाकए बाहर मुड़ी केलक आ बाहर देिखतेिचकिर ऊठल- \n\" जुलुम भए गेल,ेनकइंजनतँजाचुकलअिछ ।\" \n\"एहनो कहॴ भेलैकअिछ?\"- तेसरगोटे बाजल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"निह िव³ास होइत छह तँ अपने देिख लएह ।\" \nओहोयाnी फौजी छल । कहुना कए मुड़ी बाहर केलक आ आगा-पाछादेिख ओहो ओिहना िचकरल- \n\"सही किह रहल छिथ,ेनकइंजन तँ चिल गेल।\" \nऔ बाबू! एतबा बात सुिनतिह सॱसेिड बामे अफरा-तफरी मिच गेल ।ेनक अिगला भाग चिल गेल \nरहैकआ पिछला िड बासभ ससरैत-ससरैत थोड़ेकालक बादलाइनपर ठाढ़ भए गेल। राितक समय,ऊपरसँ \nमुसराधार बरखा होइत  ,ककरो िकछु अंदाज निह लगलैक । \n(अनुवतते) \n- \nरबी!\" नारायण िमJ , िपताक नाम : वग´य सूय नारायण िमJ, माताक नाम :वग´या दयाकाशी देवी, बएस \n: ६५ बख, पैतृक 2ाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसि!घआ ¶योढ़ी वृित : योजना आयोगक उप सिचवक पदसँ सेवा \nिनवृv भेलाक बाद वतमानमे िदWलीमे पेशल मेोपोिलटन मिजेट।िश-ा : च!\"धारी िमिथला महािवGालयसँ \nबी.एस-सी. भौितकी िव«ानमे Tित·ा : िदWली िव³िवGालयसँ िविध नातक।  Tकािशत कृित  : १.‘भोरसँ सpझ \nधिर’ (आम कथा),  २.‘Tसंगवश’(िनवंध),  ३.‘वग एतिह अिछ’(याnा Tसंग),  ४.‘फसाद’ (कथा \nसं2ह)५.‘नमतयै’ (उप!यास) ६.’िविवध Tसंग’ (िनबंध सं2ह), ७.  ‘महराज’ (उप!यास) \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nअNण लाल दास  \nबीहिन कथा/ लघुकथा \n१ \nबीहिन कथा  \nलहास   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबारहो मास मधबनी बाली सब िदन भोरे अपन मरद के गिरयिबते हाक दैत उठबै छलै । रोगढुकोना अखन \nतोरी सुतले हय।ई कोनो काम के नइ हय ।ब±जर खसौ ,कहp स हमरा माथे सिट गेल ।डेरे डेरे खेनाइ \nबनबैत केहुना क Tितपाल करै छी। ढेनमा ढेनमी के खाली जनमाब' अबैत हय । \nदुमहला पर स अकानैत सब िदन हमर कान पािक जाइत रहय ।कैल की जाय ।कते बेर समझा क थािक \nगेिलऐ ।भल लोकक बती मे ई गािर गरौबिल नै करय ।मुदा फजूल ।ओकरा तािह स कोनो फक निह \nपरैक । \n \n  \nआइ िकछु ताले माnा नै बुझा रहल छल ।पहर राितए स सब मायधी हाकरोस करैत कािन रहल छलै \n।कोरौना बेमारी स पिरछना के स¬स थिम गेल रहय । \nमधुबनी बाली िनNvर भेिल लहास के बेर बेर   िनहािर रहल छलै । \n \n२ \nकम Tधान िव³ किर राखा \nराजथानी लोक लघु कथा  \n \nअफवाह िधआन भंग करैत अिछ ।आओर लोक एकर चंगुल मे फंिस नीक स बेजाय पर उतिर जाइत छिथ \n। \nिथर भ सोिच तखन जे िनकष बहराइत अिछ ओ ठोस एवं कारगर होइछ ।सबक~ अपन कम एवं दुनू हाथ \nपर भरोसा हेबाक चाही । \nएिह संदभ मे एक राजथानी कथा याद अबैए । \nिमिथला मे जेना ±यौितषी सब बले पाबिन ितहार दू िदना भ' जाइयै आ हम सब एकिह गाम मे एकादशी वा \nरिब शिन िकंवा छिठ पाबिन तक दू िदना मनबय लगैत छी तिहना राजथान मे सेहो ±यौितषी सभक बहुत \nचलाचलती अिछ ।एिह संदभ मे एक िपहानी एना अिछ जे :-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएक गाम मे एकटा ±यौितषी भिवयवाणी केलिन जे आबय बला बारह साल तक गाम मे पािन निह बिरसत । \nदेखा देखी आओरो ±यौितषी सब हुआँ हुआँ करैत पाछू लािग गेलाह ।बाबा जैह कहलिखन से सबा सोलह \nआना सच सब मािन लेलिन ।िकछु नीको ±यौितषी सब पोिथ पतरा देखब उिचत निह बुझलिन ।ओहो सब \nगलत िदशा मे चलायमान भ गेलाह । \nचाNभर हाहाकार मिच गेल छल । सब िकसान ,वातुकार बिनयp बेकाल सब बेकाबू होइत गाम छोड़बाक \nिनणय करैत भागब शुN केलिन ।देखा देखी गामक गाम खाली होमय लागल ।कोहराम मिच गेल ।पाइन \nनिह बिरसत तं अ¯ केना उपजत ।आ अ¯ िबना लोक भूखे मिर जैत ।िबकट पिरिथित सामने आिब गेल \n।सब पराय लागल । \nएक गरीब   िकसान मेहनती छल ।िकछु समय के लेल ओकरा घर मे अनाज पाइन सेहो छलै ।अपन \nमेहनित बले खराप िदनक हेतु समान सब बँचा क रखैत छल ।सात िदन तक ओ ठंढा िदमाग स सोचैत \nरहल , सोचैत रहल ।कखनो कोदािर खुरपी के सिरया क रखैत छल ,कखनो हर फार के दलानक \nओिरयानी मे स½त अबैत छल ,तं कखनो बड़द के चुचकारैत ,कानैत   ओकरा संगे नोर बहाबय लगैत छल \n।कखनो अपन कु¡ुर स िलपिट जाइत असहज भ जाइत छल ।कौखन अपन घर के देिख देिख ओकर \nआँिख स अJुधार बहय लगैत छलैक । \nओकर पी ई सब देिख देिख दुखी भ घरक सब म¬िटक बतन सब जमा करैत पुनः मािट मे िवसजन हेतु \nसोचय लगली । \nएकिदन राित मे पी कहलिखन जे नाहक मे िफरेशान निह होउ ।जखन ±यौितषी जी  गाम छोिड़ जाय \nलगता तखन हमहूँ सब हुनक¾ पाछू लािग जायब । जािह िविध रिखह¾ राम तािह िविध रहब । \nबेिर फरहक फूरब एकरे कहैत छैक ।आब िकसान के िकछु िकछु बात समिझ मे आबय लगलैक । \nओ अपन हर फार सिरयौलक ,बड़द जोित कय खेत चल गेल आ हर जोतय लागल ।रौद बहुत ितख आ \nबसात बंद रहैक ।पाइन क¾ तं दूर दूर धिर पता नै रहैक ।घामे पसेने िकसान के चpव आबक नौबत भ \nगेलैक ।ओ थकथका क बैसय लागल छल ।ओकर शरीर आब जबाब देबय लागल छलैक । \nताबत मे ओकरा ऊपर सँ मेघराज चलल जा रहल छलिथ।ओ पािनक Tबंध मे जी जान स जुटल रहिथ ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nघाम मे नहायल अशोथिकत भेल िकसान मेघ स िबलिम जेबाक हेतु मने मन याचना केलक जे िकछु समय \nके लेल ओ छाया Tदान करिथ ।रौद बहुत ितख छलै आ बेचारा िकसान पाइन बेतरे लहालोट भ गेल रहय \n। \nमेघराज के दया लािग गेलिन ।ओ िकछु कालक हेतु Nिक िकसान स Tt केलिन ,\" तॲ केहन मुNख छह \n,सुनलह निह जे आब बारह बख तक पृÀवी पर पािन निह हेतह आ तॲ सपिरवार मारल जयबह ।सब िकओ \nएकमुहरी भािग रहल छै आ तॲ एिह रौद मे िफरेशान होइत डटल छह । \nिकसान बाजल मुदा ओ ±यौितषी ? \nमेघराज के आÁय भेलिन जे िकसान तं ठीके किह रहल   ।ओ फेनो िकसान के िहदायत दैत कहलिन जे \nओ अपन आ पिरवारक िचंता करय ।दोसराक बात पर िधआन नै धरय ।िकसानक िफरेशानी स \"िवत होइत \nमेघराज ठहिर गेल छला ओहो िबदा हेबाक मंशा जतौलिन आ फेनो एिह Ttक उvर दैक हेतु िकसान स \nकहलिन जे ओ िकयैक अपन एवं अपन पिरवारक जान जोिखम मे द रहल छल ? \nबेचारा िकसान अपन खेत जोतय मे मगन होइत बाजल ,\" की कहैत छी भाइ मेघराज ! बारहो बिरस पर जँ \nघूिर आयब तं इएह खेत जोतब   ।जँ एखन एकरा हम छोिड़ दैत छी तं हम खेत जोतब िबसिर जायब एवं \nबड़द सब जंगल परा जैत ।सब अपन अपन काज िबसिर जैत ।हमर पी मािटक घैल बासन बनौनाइ वा \nरखनाइ िबसिर जेती ।हम सब पाइन कोना पीयब ।घर सब ढिह ढनमना क जंगल भ जैत ।अतु हम \nअपन कामकाज करब निह छोड़ब ,जे ई³र करता  से सहष वीकार अिछ हमरा सबक¾ ।हमरा अपन \nमेहनित पर पूरा भरोस अिछ आओर हमर पी क¾ हमरा पर । \nमेघराज सब बात बहुत िधआन स सुिन रहल छलिथ ।ओहो सोचय पर िववश भ गेला ।हुनको भेलि!ह जे \nकहॴ बारह बख मे ओहो ने पृÀवी पर जल बिरसायब िबसिर जाइथ ।ओ तकाल अपने आप के िनयंिnत \nकरैत जल बिरसायब Tारंभ केलिन आओर िकसान के आभार Tगट केलिन जे अफवाह पर िधआन निह देलक \nआओर अपन काम पर डटल रहल । \nअपन कम पर एवं अपन दुनू हाथ पर जे भरोसा करैत अिछ दरअसल संसार मे वैह सफल होइत अिछ \n।अतु सबक~ अपन कम करबाक चाही। गीताक िनचोर यैह अिछ । \nझमाझम बरखा स खेत सब पिनया गेल रहय ।गाम मे खुशी पसिर गेल छल । लोक सब गाम आपस \nहोमय लागल रहय ।±यौितषी सभक मुँह अपना सन भ गेल छल ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३ \nगाछ िबिरछ सँ Tेम    \nबीहिन कथा \nआइ भोरे भोर ने ओ िकछु बािज रहल छिथ ,ने हमहॴ िकछु पूिछ रहिलयिन ।आिखर ई चुsपी  भीतरे भीतर \nकरैला सन अ¡त तीत भेल अिछ   ।  \nई मनहूस घरी मे आिखर हमहॴ  टोकलयिन ,\"ई खुड़पी के काज भोरे भोर पिर गेलए ।   \nओ गॲहछैत बजली ,\" अनेरे के सब काज मे बक ठ½ठ½ निह कN ।आइ छुªी छै ,तं कथी केर धरफरी \n।भोजन कनी देर स बनतै ।हम अपनो मन के काज िकछु करब तं अहp के ओइ मे कोन उजूर अिछ \n।अहp के िलखाइ पढाई मे हम कोनो बाधा निह पहुँचबैत छी । अहpक¾ अपन किवता, िपहानी  िलखब जNरी \nबुझाइत यै ,तिहना हमरो अपन बागवानी तं करय िदअह । अहp जनै िछऐ बागवानी स हमरा कते लगाव \nअिछ । \nओ खुरपी स इलाहाबादी लतामक गाछ कोिरयबैत बाजय लगली ,ई लतामक गाछ आब फरय बला भेलै \n।एकरा पोसैत पोसैत एतेक टा केलहुँ  । धूरा म¬िट िनतः पािन सं धो  आँचर सँ पोछैत छी ।कतेको बेर \nखाद पािन सेहो देिलऐ ।   आब फड़य बला भेल । अहp की जाने गेिलयै ,गाछ -िबिरछ हमरा कvे पसीन \nअिछ । एकर हिरअरी देिख   हमर   मन खनहन,शीतल आ श¬त रहैत अिछ । \nआइ दू बरख सँ अपन धीयापुता जकp सेबलहुँ अिछ । गाछो िबिरछ पौश   मानैत छै, पौश ! कनी एकिदन \nपाइनो जे पटा िदितऐक । फरतै फुलेतै तं बड नीक लागत ।कैल धैल पर जय जगरनाथ ।\" हुँह..... \nहम मने मन सोचय लगलॱ वंशो बढयबा मे तं अिहना िसनेह आओर   मेहनित के खाद पाइन देमय पड़ैत छैक \n।  \nहम हुनकर हाथ स' खुड़पी  लैत Tेम सँ गाछ के जैिड़ कोिरयबैत पािन पटाबय लगलॱ । \n४ \nदशन    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबीहिन  कथा \nरे मनटुनमा ! \nकत' गेल छल½ भोरे भोर ।आइ एको बेर तोहर दशन नै भेल । \nउँह ! अहूँ हद केली मािलक ।दशन नै कहू ,हमरा कोनादुन लगैत हय ।कहू ने जे भेट नै भेल ।दशन न \n, अपने आप मे बड गहॴर श द हय । \n...अएँ ...। तोरा एतेक बूझय आिब गेलौ । \n... त नै ।आब किहया बुझबै यौ सर । \n...अ0छा ,बता ने दशन माने । \n...आइ सोमबारी छलै ने। हम भोलाबाबा के जल चढाबे कपले³र गेल रहली य ,बुझली ।खूम Tेम स' जल \nचढेली। मंिदर तखनी खाली िमलल । बाबा हमरा मने मन दशन देलिथ!ह ।हमरा तं हुनकर Tेम ,भित आ \nआथा मे िबसबास हबे ।आओर इहय तीनॲ जब एकसाथ िमलैत हय त' बाबा के असली Nप के दशन मने \nमन हो जाइत   हय । हम त' आइ नेहाल भ' गेली मािलक । \nअँय से ...।अिगला सोमबारी मे हमरो संगे ल' चिलह½ तरगरे । \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआभा झा \n५ टा बीहिन कथा \n१ \nसाÂा±य   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"एक कप चाह यो देत,से निञ।सभ खाइ-िपबै अिछ,मौज उड़बै अिछ आ एXहर यो िबसिरयो क' निञ तकै \nअिछ!हे भगवान,भिर जीवन एतेक अरिज क' रखलहुं आ आइ ई मुंहत¡ी!\" \n\"किनय¾ काल पिहंने त' चाह पीने छलिथ।आब की चाहक टॲटी लगौने रिहऔन मुंह म¾?\" \n\"एना िकयै िचकरै छी?एक कप चाह आरो द' देबै त' िकछु िबगिड़ जायत?नोकर-चाकरक सामने तमाशा \nलगबै छी!\" \n\"अ0छा,तमाशा निञ नीक लगैय' अह¬ क¾?परंच जखन अह¬क बाप भरल दलान पर हमर भायक अपमान \nकरैत छलिखन,तखन त' अह¬ क¾ कोनो समया निञ भेल!तखनो निञ भेल,जखन बुढ़ीक चेन हेरा गेल \nछलिन,त' नोकर सं पिहंने हमर समानक तलाशी भेल छल,िकयैिक दिर\" घरक बेटी हम कतौ नैहर निञ द' \nअिबयै िकछु!\" \n\"अह¬ गड़ल मुदr उखािड़ते रहब?िबसरब निञ?\" \n\"अह¬क सXबल भेटल रिहतय,त' िबसिरयो गेल रिहतॱ,मुदा?\"एक टा पैघ स¬स खॴिच पुनः ककश वर मे- \n\"आब ई  \nसाÂा±य  हमर अिछ,न अह¬क,न एिह बुढ़ीक।चैन भ' जीबू,बेशी  टोका- टोकी जुिन क©,से किह \nदेलहुं।\" \n२ \nभरोस  \nनीहािरका आ नीरजक िववाह दू मासक बाद होमय बला छिन।नीरज छुªी पर आयल छलाह आ नीहािरकाक \nम¬ -बाबू सं अनुमित लय बाहर आयल छिथ-\"चलू, िसनेमा चलै छी।\" \n\"निञ,घ'र पर दू घंटा लेल किह क' एिलयै आ\"… \n\"फोन क' देबैन, कोनो दोसरा संग आयल छी\"-दप भरल वर। \n\"निञ,दू घंटा त' दू घंटा।\" \n\"अह¬क मोन मे कोनो उvेजना, कोनो पुलक निञ बुझा रहल अिछ।लगैय' जेना िववश भय आयल होइ!\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"हमरा एना घुमबा-िफरबाक िहसक निञ अिछ, त½ ओतेक सहज निञ छी हम।दोसर,दू मासक बाद िववाह \nहयब िनिÁत अिछ   त' एतेक अधैय कथीक?\" \n\"अधैयक कोन गप? कोनो अिश¦ता केलहुं हम?\"-रोषपूण वर। \nनिञ,न केलहुं,न क' सकै छी।हम कराटे मे  लैक बेWट छी।\" \n\"ओहहो,अह¬ भावी पित सं गप क' रहल छी,िकं वा कोनो लफंगा सं?\" \n\"जिहया पित होयब,हमर भाषा दोसर पायब।\" \n\"कोना िव³ास करी?\" \n\"करिहं पड़त,जं अपन माता-िपताक चयन पर  \nभरोस  अिछ,त' िनराशा निञ हाथ लागत।\" \n३ \nनाटक  \n\"सुनू,आइ धिर निञ जतौलहुं अपन अिधकार, निञ टोका-टोकी कैलहुं अह¬क यवहारक,िकयैिक अपन \nसभहक िववाह निञ, समझौता छल।अपना भिर हमर Tयास रहल सुका!त संग कोनो अ!याय निञ \nहोमय,हमरा आ सुिनिध संग संबंधक असहजताक बोध निञ होमय ओकरा। Tकटत: बुझाइतो अिछ ओ हमरा \nसुिनिध सं कम निञ मानै अिछ। मुदा अह¬ किहयो अपन हृदय पैघ क' सुिनिधक माथ पर िपता जक¬ हाथ \nनिञ ध' सकलहुं।ओ अह¬क आ सुका!तक िदस सतृण तकैत रहल , मुदा अह¬ नजिर फेरैत रहलहुं। मुदा \nआब ओकर िववाहक गप छै, अलग-थलग बैसला सं काज निञ चलत।गप -शप मे सिय भाग लेब' \nपड़त,से किह देलहुं।\" \n\"एकरा धमकी बूझी?\" \n\"पीक अिधकारक बदौलित गप मनबा सकी,ई त' सय निहंए ,तखन जे बूझी।ई  \nनाटक  कर' पड़त अह¬ \nक¾।\" \n\"ओना हमर यवहार एहन निञ रहल जे अह¬ िव³ास क' सकी, मुदा पिहल बेर ई मािन िलय' जे हम नाटक \nनिञ करब,सvे सुिनिधक बाप बिन िनणय करब…\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n४ \nभय  \n\"कत' जाइ छी नी©?\" \n\"बाहर\"\" \n\"बाहर माने? \n\"म¬,सभटा काज क' देलहुं अिछ,दवाइ िसरमा लग रािख देने छी।काज बाली आिब गेल अिछ,भिर िदन संग \nरहबे करत,त' एतेक पूछ गछ िकयै?\" \n\"हम म¬ छी,हमरा सv गप कहै मे कोनो िद¡त?\" \n\"कहने छलहुं म¬ सभ सं पिहंने अहॴ क¾। मुदा अह¬क¾ हमर खुशी सं बेशी अपन इ±जित पिसन छल।आ िक \nई भय रहल होयत जे कमाउ बेटी हाथ सं निञ बहरा जाय। त½ आमघातक धमकी दय हमरा ब!दी बना \nरखलहुं।आब त' कोनो \nभय  निञ अिछ न?पचास बरखक वयस मे केओ अह¬क बेटीक बाट निञ तकैत \nहोयत,से बूझल अिछ न?जं,सेहो होयत,त' अह¬क बेटा जक¬ हम निञ छोड़ब अह¬ क¾,एतबा िव³ास \nराखू।अह¬ Tाण छूटै धिर देखैत रहू  अपन बेटीक बेरंग जीवन, कौमाय आ वैधय दूनू।\" \n ५  \nिवमोचन  \nअजय बाबू जन- कWयाण- पाट´क सिचव छिथ। लगातार दस बरख धिर मेहनित करैत -करैत एकटा \nसामा!य कायकतr सं एत' धिर पहुंचलाह।  पदक सहचरी होइत छैक Tित·ा!सभ छोट-पैघ कायम मे \nिनमंnण वाभािवक।कतेको सािहयकार सXमेलन मे हुनकिहं हाथे फीता काटल जाइ आ पुतकक िवमोचन \nहोइ। \nजािह तरह¾ साग -भ¬टा जक¬ िकताब छपै,तािह सं िहनका बुझेलिन जे ई कोनो किठन काज निञ छै! हमहूं \nिकयै निञ एकटा िकताब छपबा ली?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएक िदन अपन घर पर बजौलिखन हाइकूलक अपन िह!दी- अयापक क¾। िकछु गुपचुप मंnणा केलिन आ \nआदरसिहत हुनका  अपन गाड़ी सं घर पहुंचबा देलिखन! \nआइ अजयबाबूक पुतकक िवमोचन छिन, बहुत गय- मा!य   लोक सभ उपिथत छिथ,पाट´क पैघ नेता सभ \nसेहो। िक!तु अजयबाबूक   िवनÂता त' देखू- एतेक पैघ लोकसभक अछैत िवमोचन लेल बजौलिन अपन गुN \nक¾।हुनक चरण-पश करैत बजलाह - \"हमरा िहनकिहं सं सािहियक Tेरणा भेटल,िहनकिहं आशीषक बदौलित \nअह¬ सभ हमरा िच!है छी,मान -दान करैत छी! त½ ई पुतक \"सािहय म¾ शुिचता\" हम िहनके समिपत कयने \nिछयिन। \nजय -जय भेल। \n-आभा झा, Tवता संकृत, गाग´ सवÅदय क!या िवGालय 2ीनपाक नई िदWली \n \nऐ \nरचनापर अपन म ◌ंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआशीष अनिच!हार \nिमिथला-मैिथलीक  Tारंिभक  Apps   \n  \nApp श द application केर छोट ©प छै। कंsयूटर लेल softw are ओकर application छै आ एिह \napplication मे Web browsers, e-mail programs, word processors, games आिद अबै \nछै। ई application सभ inbuilt (पिहनेसँ) रहैत छै जखन िक काज ओ सुिवधाक िहसाबसँ अहp बाहरी \napplication सेहो डाउनलोड कऽ सकैत छी। िवकासक संग-संग मोबाइलक~ सेहो कंsयूटर जकp बनाएल \nगेलै। ऐितहािसक दृि¦कोणसँ IBM Simon दुिनयpक पिहल माट फोन छै जे िक August 1994 मे \nल¬च भेल रहै। माट फोन ओ भेल जे बहुउGेशीय हो मने फोन अलावे आर बहुत रास काज (वतमानमे \nठीक कंsयूटरे जकp)। एकर बाद ममे Nokia 9000 Communicator (१९९६) एलै आ 1999 मे \nQualcomm नामक कXपनी pdQ Smartphone\" नामसँ िनकालक जे  िक CDMA आ Palm OS \n(Palm आपरेिटंग िसटम)सँ चलै छल ई टचीन बला फोन छल आ वतुतः आजुक टचीनक माए-\nबाप।  १९९९ मे जपानक NTT DoCoMo नाम कXपनी  i-mode नामक मोबाइल इंटरनेट ल¬च केलक जे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिक ओिह समयमे सभसँ बेसी फडसँ चलैत छल। एकर बाद २००० मे Ericsson R380, फरवरी \n२००१ मे Kyocera 6035, जून २००१ मे Nokia 9210 Communicator, २००२ मे Treo 180 \nनाम माट फोन सभ एलै। पिहल बेसी केिपसटी बला टचीन फोन  LG Prada छल जे िक िदसXबर \n२००६ मे आएल। जनवरी २००७ मे एsपल पिहल iPhone अनलक।  जेना कंsयूटर लेल कोनो ने कोनो \nआपरेिटंग िसटम (अिधकत िवंडोज) तेनािहते माटफोन लेल सेहो आपरेिटंग िसटम चाही। embedded \nsystems, PenPoint OS, Magic Cap OS आिद बहुत OS समेत  वतमान समय अिधक¬शतः दू \nOS पर िसमटल अिछ पिहल iPhone OS (6, March 2008) आ दोसर Android । एsपल ारा \nपिहल iPhone OS 6, March 2008 मे ल¬च भेलै जखन िक Android  सेहो िसतXबर २००८ मे \nल¬च भेल, Android गूगल ारा संचािलत अिछ । एिह दू केर अितिरत िवंडोज मोबाइल आपरेिटंग िसटम \nसेहो नीक अिछ जे िक माइोसाÐट ारा संचािलत अिछ। भारतक पिहल Android माट फोन HTC \nMagic छल जे िक July 2009 मे ल¬च भेल। भरतक पिहल iPhone  \" iPhone 3G\" छल जे िक \n२००८ मे ल¬च भेल। आ एिह माटफोन सभ बहुत रास सुिवधा तँ छलैहे संगे-संग ओकरा आर माट \nबनेबाक लेल बाहरी application (App) जोड़ए लागल। आ ई A pp सभ मोबाइल कXपनी ारा सेहो \nबनाएल जाइत छै आ आन साÐटवेयर कXपनी ारा सेहो। नीक Ap p भेलासँ कमाइ सेहो नीक होइत छै आ \nयूजरक~ सुिवधा भेटैत छैक। Tायः सभ सेवा देबए बला कXपनी अपन-अपन App बनबेने छै। App सभ \nतरहक भेटत। माटफोनक बढ़त िमिथलामे सेहो भेलै आ सभ अपन-अपन काजक िहसाबसँ िकछु िमिथला-\nमैिथल-मैिथलीसँ संबंिधत App सेहो बनेलक। उपWबध आँकड़ासँ देखल जाए तँ  २०१३ मे पिहल App \nबनल जे िक िमिथला-मैिथल-मैिथलीसँ संबंिधत छल। िन0चामे ई िलट देल जा रहल अिछ--   \n1) Songs for Mithila (apkdotin,  apkdotin@gmail.com )  Released Date-18 Feb 2013 \n2) Maithili Talking Dictionary (Khandbahale.com, support@ Khandbahale.com) \nReleased Date- 8  Oct 2013 \n3) Maithili to English Dictionary ((Khandbahale.com, support@ Khandbahale.com) \nReleased Date- 8 Oct 2013 \n4) Mithilanchal Fm ( I tech Nepal,  account@itechnepal.com ) Released Date-24 \nNov 2015 ई Mithilanchal Fm ारा बनबाएल गेल छै। \n5) Maithili Jindabaad (ACApp studio) Released Date- 10 Jan 2016 \n6) English To Maithili Dictionary (VB Nexcod,  vbnexcod@gmail.com ) Released \nDate- 18 May 2016  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n7) Maithili Patra (JCApp Studio- 1st online \nPanchang,  JCAppStudio.asist@gmail.com ) Released Date- 19 August 2016 \n8) English to Maithili Dictionary (Best 2017 translator \nApp,  rudrap775@gmail.com ), Released Date- 16 Sep 2016 \n9) English To Maithili Dictionary (Translate app,  dp0591240@gmail.com ) Released \nDate- 19 Oct 2016 \n10) English to Maithili Dictionary (Live radio Music \n, manishapandav52@gmail.com ) Released Date-20 Oct 2016 \n11) Maithili Bible (audio) ( LuongOolong,  huuluongvip682@gmail.com ) Released \nDate-1 Nov 2016 \n12) English to Maithili Dictionary (XW infotech,  piyushmakwana3666@gmail.com ) \nReleased Date-  20 Nov 2016 \n13) Maithili Dictionary ofline (Daily Apps,  dailyapps@yahoo.com ) Released Date- \n21 Jan 2017 \n14) Mithilakshar  (JC App) Released Date- 15 March 2017 \n15) Maithili Talk (Bright logical) Released Date- 31 March 2017 \n16) Maithili Music (Bright logical,  florajha@gmail.com ) Released Date- 31 May \n2017 \n17) Maithili Video (SparkZeal Technologies pvt ltd,  jksah05@gmail.com ) Released \nDate- 11 July 2017 \n18) Maithili Bible (LCI apps,  maithilibible@gmail.com ), Released Date-25 sep \n2017 \n19) Maithili Songs-Maithili Videos (Developer- Devaguru Bruhaspati App) \nReleased Date- 10 Dec-2017 \n20) Maithili Shadi Vivah (Noblers career Map classe s pvt \nltd,  amitjha07@gmail.com ) Released Date-26 Dec 2017 \n21) Maithili video songs: Maithili video Gane (full entertainment \nvideo,  fenil.sharmaa002@gmail.com ) Released Date- 7 Feb 2018  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n22) Maithili Vivah- Matrimonial App (SKS infotech , contact@mithilavivah.com ) \n Released Date-3 March 2018 \n23) Maithili Fakra (Megamaind lab ,  Megamaindlabworks@gmail.com , Chennai) \n Released Date-23 March 2018 \n24) Maithili Song Video: Maithili Bhajan ( Mihir Nayak – mihirnayak@gmail.com ), \nReleased Date-16 May 2018 \n25) English to Maithili Dictionary (Best 2018 Apps,  best2018apps@gmail.com ) \nReleased Date-20 June 2018 \n26) Maithili Panchang (Roshan choudhary,  roshanchoudhry@hotmail.com ) \nReleased Date-9 Sep 2018 \n27) Maithili Sundar Kand (Roshan choudhary ) Releas ed Date- 23 Sep 2018 \n28) Mithila Jansamvad (WoZoo Technology,  editor@mithilajansamvad.com ) \n Released Date-10 Dec 2018 \n29) Maithili Video status Songs-2019 (Tradevend, contact@ Tradevend.com) \n Released Date-12 Dec 2018 \n30) Maithili Panchang (Roshan choudhary ) Released Date-12 Dec 2018 \n31) Maithili Video Songs HD (Sajeevsapp, sajeevsaap ps@Gmail.com)  Released \nDate-23 Jan 2019 \n32) Being Maithili (ACApp) Released Date- 6 Feb 2019 \n33) Maithili Sangam:Family matchmaking & Matrimony (People \nInteractive,  care@sangam.com ) Released Date- 30 March 2019 \n34) Maithili Hospitals (MEngage ,  engage@mengage.in ) Released Date-21 May \n2019 \n35) Maithili status Video (Alisha ,alishaadnan05@gmail.com ) Released Date-19 \nJune 2019 \n36) Maithil matrimony for maithil brides and grooms (communitymatrimony.com ) \nReleased Date-24 June 2019 \n37) Maithili Movies (Rameen,  rameenraheel918@gmail.com )  Released Date-27  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nJune 2019   \n38) Maithili Geet (Thegauravmishra,officialgauravmi shra@gmail.com ) Released \nDate- 7 Sep 2019 \n  \nएकर अितिरत बहुत रास नवमे बनल हएत वा हमरा नजिरसँ छुिट गेल हएत तािह लेल अहp सभहक \nसहयोग चाही आ उXमेद अिछ जे सहयोग भेटत हमरा। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n३. पG  \n३.१. जयंती कुमारी- गजल  \n३.२. कWपना झा-अXमा \n३.३. आशीष नीरज  - कोरोना \n३.४.आभा झा- Jिमक  \nजयंती कुमारी \nगजल  \nिबनु पीड़ा नै Tेम असल छै \nसोना छै आिग सँ िनकसल छै \n \nबौिस रहल छी अ!हरोखेसँ \nमीत हXमर आइ ©सल छै \n \nकेओ त' जा क' किह दे हुनका \nमोनमे हुनक ©प बसल छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nकहब कोना नै कहब कोना \nकंठेमे ई बात फँसल छै \n \nचलत कोना क' हXमर जीवन \nकमक िस¡ा बहुत घँसल छै \n \nहाथ धरत के अइ ठp ककरो \nसभक सभ एत' वयं खसल छै \n  \n \n \n(बहरे मीर-22222222 सब प¬ितमे।) \n  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nकWपना झा \nअXमा \nझूड़ीये म¾ लेपटायल ओ मुंह, \nस¬स सं देह के लेने झ½प, \nअतृsत मनोकामना सं हहाइत फुफुआइत आंिख, \nआशा लगेने मोन बेचैन, \nिदवस भ गेल निह आयल कोनो खुशी,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबेचैन राइतक अथहीन भेल कलंिकत मोन, \nिबतैत िदन के लोिढ पर िपसैत उलझन, \nअते सुंदर नाम मुÔा यथ, \nइ झुड़ी उÂक पड़ाव निह िथक, \nिबतल समयक नय कोनो Tमाण, \nचुपेचाप इ सचाई पर नय कN कोनो °म, \nइ िवपदा के निह उगैल पािबक गम, \nअपना वाथ ारे मनुख कते करैत Tपंच, \nहे गे अXमा तोरा छव नमन, \nहे गे अXमा तोरा छव नमन। \n-कWपना झा, बोकारो, झारखंड \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआशीष नीरज  \nकोरोना \nसामािजक दूरी बनाउ हे िमnगण, \nनभ,जल, पहाड़, तथा तराई म¾।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"संमण स बचाव\" अिछ हिथयार, \n\"कोरोना \"स वैि³क लड़ाई म¾ ।। \n \n  \nसबके डस रहल अिछ ई दानव, \nअमीर-गरीब ओ राजा-दीन हो। \nबड़को बड़का देश नय बच पायल, \nअमेिरका,  ईरान या चीन हो।। \n \n  \nमानव जीवन स अमूWय िकछ नय, \nबेर बेर अपन हाथ के शुÕ कN। \nमन के वश म¾ रािखकर घर म¾ रहु, \nदृढ़संकिWपत भ क वयं स युÕ कN।। \n \n  \nपैघ पैघ संकट झेललकय अिछ मानव, \nइ कोरोना के सेहो हम हरायब। \nआई अगर हम-सब संभल गेलहु, \nत कािÖ हमर ब0चा मुकुरायत।। \n-आशीष नीरज , चाटड एकाउंट¾ट \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआभा झा \n  \nJिमक  \n  \nहम Jिमक अह¬ केर सेवा मे, खिटते रहैत छी आठ   याम  \n भिर पेट भेटौ भोजन हमरो, निञ रहौ अिथ पर माn चाम  \nनिञ भरल पेट,तन निञ झंपैल,तजलहुं हम   बेबस तखन गाम निञ आलस सं संबंध हमर ,स!माग तेजल \nनिञ कोनो ठाम।  \n  \n ई सगर देश हXमर बुझकय, बहरयलहुं वृिvक हेतु मुदा \n Jम कौशल सं  टाका अजल, अपमानक भाग भेटल हमरा ।  \nनिञ िकंतु गाम छूटल कौखन, जिड़ हमर रहल गृह रा±य सदा सुख- दुख पाविन आ ितहार मृित म¾ \nसंरि-त रहल सदा ।  \n  \nहम आइ िकंतु सब रा±यक िहत, बिन गेल समया भारी छी \n अजनक बाट छूटल सबहक, की करी, सदाशय - कामी छी \nदाियव ककर, जािह नगरक िहत नॴवक पाथर हम रखने छी \n वा ओकर जतए हम ज!म लेल, रतक संबंध िनभौने छी।  \n  \n अिछ भेल घमथन एतेक देिख मन अितशय याकुल भेल Tभो ! हम मानव निञ समता भोगी सब मानल \nTगितक बाट िवभो! \n हम माn एक सं­या ,भावक,संवेदन मN मे झुलसै छी \n साधन हीन छलहुं सब िदन ,आइ रोन-बोन मे भटकै छी।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेष¬क :- \n१) हाइकू िवशेष¬क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष¬क २१ म अंक ,  १ नवXबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_T irhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष¬क ६७ म अंक , १ अटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेष¬क ७० म अंक , १५ नवXबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक  िवशेष¬क ७२ म अंक १५ िदसXबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष¬क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष¬क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भित गजल िवशेष¬क १२६ म अंक , १५ माच २०१३    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी-ा िवशेष¬क १४२ म, अंक १५ नवXबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक¬त िमJ मधुप िवशेष¬क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव!द ठाकुर िवशेष¬क १८९ म अंक १ नवXबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च!\" ठाकुर अिनल िवशेष¬क १९१ म अंक १ िदसXबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  सXमान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अTैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अWबम  गीत  संगीत  िवशेष¬क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिnत  रचनापर  आम ंिnत  आलोचकक  िटsपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प¬च  टा किवता आ ओइपर  मधुका!त  झाक  िटsपणी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  Tसाद  मडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nTकाशन   नीचpक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिnकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवJे·  रचनाक  एकटा समाना!तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Tब!ध -िनब!ध -समालोचना २००९ -१० )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पG २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पG  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÚय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Tब!ध -िनब!ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  सXमान : सXमान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहय आ!दोलन: मानुषीिमह संकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सवrिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nTथम मैिथली पाि-क ई-पिnका ISSN 2229-547X VIDEHAसXपादक: गजे!\" ठाकुर।  सह-सXपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सXपादक: राम िवलास साहु, न!द िवलास राय, स!दीप कुमार साफी आ मु¯ाजी \n(मनोज कुमार कण)। सXपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचn- बेचन ठाकुर। सXपादक- सूचना-सXपक-समाद- पूनम \nमंडल। सXपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अTकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उvरदाियव लेखक गणक मय \nछि!ह)editorial.staff.videha@gmail.com  क~ मेल अटैचमेटक ©पम~ .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÜटमे पठा सकै छिथ। एतऽ Tकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं2हकvr लोकिनक लगमे \nरहति!ह, माn एकर Tथम Tकाशनक/ िTंट-वेब आकrइवक/ आकrइवक अनुवादक आ आकrइवक ई-Tकाशन/ \nिTंट-Tकाशनक अिधकार ऐ ई-पिnकाक~ छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयWटीक/ पािरJिमकक Tावधान नै छै। त~ रॉयWटीक/ पािरJिमकक इ0छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ2ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि-sत पिरचय आ अपन कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Tकाशनक हेतु िवदेह (पाि-क) \nई पिnकाक~ देल जा रहल अिछ। मेल Tाsत होयबाक बाद यथासंभव शीÞ ( सात िदनक भीतर) एकर \nTकाशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिnकाक~ Jीमित लßमी ठाकुर ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक~ ई Tकािशत कएल जाइत अिछ।    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०१  म अंक  ०१  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०१ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(c) 2004 -20 20  सवrिधकार  सुरि-त।  िवदेहमे Tकािशत  सभटा रचना आ आकrइवक  सवrिधकार  \nरचनाकार  आ सं2हकvrक लगमे छि!ह।  ५ जुलाई  २००४  क~ \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsari k -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृvसँ TारXभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  Tथम  उपिथितक  याnा िवदेह - Tथम  मैिथली पाि-क  ई \nपिnका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha. co.in/ पर  ई Tकािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृv  'िवदेह ' ई-पिnकाक  Tवताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृvक  ए2ीगेटरक  ©पमे \nTयुत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिnका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":1.19,"has_text":true},"Videha 302.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 302.pdf","name":"Videha 302.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वष १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे!\" ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परी-ा लेल   मैिथली ऐि0छक िवषय हेतु \nसािम2ी (FOR UPSC-BPSC EXAMS- GENERAL STUDIES AND MAITHILI OPTIONAL \nSUBJECTS)  \n२. गG  \n२.१ .रबी!\" नारायण िमJ - धारावािहक उप!यास -लजकोटर  (दोसर खेप ) \n२. २.आभा झा- Qवाथक रंग  \n२.  ३.आशीष अनिच!हार - सोशल मीिडया आ मैिथल  \n \n  \n३. पG  \n३.१. बाबा बैGनाथ -२ टा गजल  \n३.२. कUपना झा-साओन  \n३. ३.आभा झा-मितिवशेख  \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचmकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचoक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकqइव   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nJoin Videha googlegroups  \n १. गजे!\" ठाकुर  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी-ा लेल   मैिथली ऐि0छक िवषय हेतु सािम2ी \n(FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) -BPSC ( BIHAR PUBLIC \nSERVICE COMMISSION) EXAMS- GENERAL STUDIES AND MAITHILI \nOPTIONAL SUBJECTS) \nिरसोस से!टर  \nमैिथलीक वतनीमे पयqrत िविवधता अिछ। मुदा stपm देखला उuर  एकर वतनी इwनू BMAF001 सँ sेिरत \nबुझाइत अिछ। \nइwनू BMAF -001  \nमैिथली stपm - यू.पी.एस .सी. \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYL LABUS  \nमैिथली stपm - बी.पी.एस .सी. \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nभाषापाक  \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY  \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY  \nMAITHILI BOOKS/ PICTURE -AUDIO -VIDEO ARCHIVE  \nपिहने िमिथला मैिथलीक सामा!य जानकारी लेल एिह पोथी सभक~ पढ़ू:-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nराधाकृण चौधरी \nिमिथलाक इितहास  \nA Survey of Maithili Literature  \nTHE POLITICAL AND CULTURALHERITAGE OF MITHILA  \nफेर एिह मनलwगू पोथीक~ सेहो पढ़ू:- \nकेदारनाथ चौधरी \nअबारा निहतन  \nकुमार पवन (साभार अंितका) \nपइठ (मैिथलीक सवJे कथा) \n \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXi OHp7A  \n(अनुवतते) \n-गजे!\" ठाकुर  \n \n \n२. गG  \n२.१ .रबी!\" नारायण िमJ - धारावािहक उप!यास -लजकोटर  (दोसर खेप ) \n२. २.आभा झा- Qवाथक रंग   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२.  ३.आशीष अनिच!हार - सोशल मीिडया आ मैिथल  \n \nरबी!\" नारायण िमJ - धारावािहक उप!यास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(sवासीक जीवनपर आधािरत)  \n (दोसर खेप ) \n-2- \n  \nकनीके आगू गािजआबाद टीसन रहैक । ेनक इंिजन आ अिगला िडबासभ   ओिहठाम कल। \nहमरसभक िडबा सभसँ अ!तमे छलैक । ससरैत-ससरैत हमरसभक िडबा गािजआबादसँ पिहने बनल \nमानवरिहत गुमतीलग ठाढ़ भए गेल।ताबे फरीछ भए गेल छल । बरखा सेहो िक गेल छल ।कतेको याmी \nओतिह उतिर टीसन िदस चिल गेलाह । हम मालतीक~ तकैत रहलहुँ मुदा ओ कतहुँ निह देखेलीह । हम \nआयचिकत रही जे आिखर ओ कतए गेलीह। \nहमरा असोथिकत देिख एकटा याmी कहलक-\" भाइ कथी दुिबधामे पड़ल छी । आब ई िडबा \nकतहु निह जाएत । एकरा छोड़ने कुशल ।\" \n\"ऐँ! तखन िदUली कोना जाएब?\" \n\"पिहने उतरब तखनने कतहु जाएब । सॱसे िडबा खाली भए गेलैक आ अहo एसगरे बैसल छी ।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"से तँ सuे\"-हम कहिलऐक । असलमे हमर मोनतँ मालती लए कए आशंिकत रहए, मुदा कइए की \nसकैत छलहुँ? हािर कए हमहु ओिहिडबासँ उतिर गेलहुँ आ पैरे -पैरे टीसनपर पहुँचलहुँ। ओिहठाम ेन \nलागल छल मुदा कखन खुजततकर कोनो ठेकान निह । \nिदUली गेिनहार बहुत रास याmीसभ ओिहमे बैसल रहिथ। हमहु कुनु िडबामे घुिसआ गेलहुँ । \nकनीकालमे ेन खुजल ।नई िदUली टीसनसँ पिहने आिब कए िसगनल निह भेटबाक कारण फेर ठाढ़भए गेल \n। याmीसभके हालत बहुत पातर भए गेल छल। छuीस घंटाक जगह सािठ घंटामे ेन आिखर नई िदUली \nिटसन पहुँचल । याmीसभक~ जान-मे-जान आएल। हमहु ेनसँ उतिर rलेटफामपर ठाढ़ रही िक कोहरोसँ \nिच!हल आबाज आएल- \n\"गोिवंद \" \nहम मुड़ी पाछा केलहुँ तँ देखैत िछ जे िकशुन ठाढ़ अिछ। \nजेना ककरो sती-ा कए रहल अिछ । हम पुछिलऐक-\" टीसनपर की कए रहल छह?\" \nहमर घरनीएही ेनसँ आिब रहल छिथ । ेनतँआिबगेलमुदाओ कतहुँ देखा निह रहल छिथ ।\" \nिकशुनसंगे हम   सॱसे ेन तािक लेलहुँ मुदा ओकर घरनीक कतहु पता निह चललैक । ओकर \nहालत पातर भेल जाइत छल।ओकरा साहस दैत हम कहिलऐक -\" तोहर घरनीक संगे िकओ आओर \nछलिनिक निह  ?\" \n\"िकओ निह छलैक भाइ । गाममे हमर माएसंगे झंझट भए गेलैक आ एकाएक िबना कोनो पूव \nसूचनाक~ गामसँ िबदा भए गेिल । बादमे हमर सार खबिर केलक जे एना-एना बात। कम-सँ-कम नीकसँ \nिटकटक ओिरआन तँ कएलैत, सेहो निह केलक । जिहना-तिहना एिह ेनमे बैिस गेिल । सॱसे तािक \nलेलहुँ, कतहुँ ओकर कोनो ठेकान निह बुझा रहल अिछ । ताबतेमे एकटा रेलवे पुिलस डंडा भजैतओिहठाम \nआएल । िकशुन अपन दुखनामा ओकरा कहए लागल। पुिलस ओकरा लेने-लेने अपन बूथपर चल गेलैक । \nओकरा संगे-संगे हमहुँ ओतए पहुँचलहुँ । \nपुिलस बीटपर पहुँचतिह एकटा आओर पुिलस ओतए आिब गेल । दुनूगोटे िकशुनसँ stपर- st पुछए \nलागल जेना ओ कोनो पैघ अपराधी होअए । हमरा ऊपरसेहो ओकरसभक ब दृि बुझाए । एक तँ तीन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिदनसँ रQताक झमारल आ तािहपरसँ ई एकटा नवका फसाद ।पुिलससभक हेठी देखैत बनैत छल । ओसभ \nलगातार बेउरेब सबाल -जबाब करैत रहल जािहसँ तंग भए िकशुन ठोह पािर कए कानए लागल । \n\"बेसी नाटक निह करह । तोहर पी एिह ेनमे चढ़ल तकर कोनो सबूत छह?\" \n\" ओ तँ िबना िटकटेक~ चिढ़ गेल रहए । रQतामे टीटी बाबूसँ िटकट बनओने रहए ।\" \nओकरा बेसी कनैत देिख कए दोसर पुिलस कनीक हUलुक पड़ल । ओ कहलकैक-\"तोरा लगमे \nहुनकर कोनो फोटो छह?\" \nिकशुन अपन पािकटमे हाथ देलक । ओकरा जेबीमे अपन घरनीक एकटा फोटो रहैक। ओ \nिनकािल कए हमरेहाथमे देलक । फोटो देिख कए हम अबाक रिह गेलहुँ । ई तँ ओएह छिथ। हम \nपुछिलऐक जे हुनकर नाम की छिन? \n\"मालती\"-िकशुनबाजल। \nआब तँ बात पा भएगेल जे हमरासंगे याmा केिनहािर ओकर घरिनएछलीह । हमरा सकपकाइत \nदेिख पुिलसक~ सक भएगेलैक ।ओ चट दए हमरा पुछैत अिछ -\"बात की अिछ? सच-सच बाजह  ?\" \nहम पुिलसक~ सभटा बात खॲइचा छोड़ाकए किह देलीऐक । मुदा से हमरेपर भारी \nपड़ल।ओकरासभक~ सक रहैक जे जर हमही िकछु केिलऐक । लएह आबकी क? लाख बुझिबऐक जे \nहम तँ अपने परेसान छी मुदा ओकरा सभपर कोनो असिरनिह भए रहल छलैक।ओ सभ   बेर-बेर एतबे बात \nकहैक- \n\"जखन ओ मिहला तोरे लग बैसल रहए तँ तोरापतािकएकनिह चललह? ओ अचानक कतए चिल \nगेिल आ जँ कोनो कारणसँ चिलए गेिल तँ आपस िकएक निह आएिल?\" \n\"रQतामे बहुत बरखाहोइत रहैक । ऊपरसँ हमर सभहक िडबासे ेनसँ हिट गेल रहैक। \nराितभिरकजगरनासँ हमर आँिख लािग गेल । ओही बीचमे ओ कतहु चिलगेलीह, कतए गेली, िकएक गेली \nिकछु निह कहलीह, ने हम िकछु बुिझ सकिलऐक।\"-अपना भिर हम पुिलसक~ आ Qत करबाक बहुत sयास \nकेलहुँ मुदा ढ़ाक के तीन पात । बात फेर घुिम-फीिर कए ओतिह पहुँिच जाइत छल । हमर हालत तँ \nदेखए जोगर भए गेल छल ।एक तँ कै िदनसँ ेनमे दुगित भेल रहए, ऊपरसँ ई दुघटना ।मोने-मोन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकालीमाइक~ गोहरबैत रहलहुँ।पुिलसक~ तँ कहुना िकछु समाधान करक रहैक । ओ सभ हमरा हथकरी \nलगओलक आ हाजितमे बंद कए देलक। \nएकयुगक बाद हमरा िकशुनसँ भ¡ट भेल रहए । मोने-मोन हम कतेक खुश होइत रही जे िकओ तँ \nभेटल । मुदा घटनाम एहन िख लेत से तँ सपनोमे निह सोचल जा सकैत छल। हमर परेसानीक हेतु \nिकशुन कतहुसँ िजमेबार निह छल । ओ तँ अपने िचंतामे छल । मुदा कएल की जाए जािहसँ पुिलिसआ \nच¢यूहसँ जान बoचए? \nिकशुन आ हम एकिहसंगे इसकूल जाइत रही । गामसँ चािर कोसपर   इसकूल रहैक । िन£य-sित \nपैरे आएब-जाएब । रQतामे कै गामक कैटा िवGाथ¤ संग भए जाइक । गrप-सrप करैत हमसभ इसकूल \nपहुँिच जाइ । समय कोनािबतैक,पतो निह चलैक। हम आगा निह पिढ़ सकलहुँ ।घरक पिरिQथितसँ लाचार \nभए गामेमे रिह गेलहुँ । कहुना कए कै बेरे मैिक पास केलहुँ । खेती बारीमे लािग गेलहुँ । जे कनी-मनी \nपढ़ने रहीसेहो मशः िबसराइत गेल । \nमालती आ कुसुम  सहोदर  बिहन  रहिथ।  हुनकर  सभक  पैतृक  गाम  भोजौल  हमर  गामसँ सटले छल \n। मुदा ओ सभ  किहओ  अपन  गाममे निह  रहलीह।  हुनक  िपता कोलकातामे रेलवेमे टीटीइ  रहिथ।  भिर  िज \nनगी िकरायाक  मकानमे रहलिथ।  बगए -बानीसँ लिगतए  जे बंगािलए  छिथ।  मुदा मोनमे अपन  मािट -\nपािनक  मोह  सभ  िदन  बनल  रहलिन।   गाम  अबैत -जाइत  रहलाह।  \nकुसुम तेजगर रहिथ।ओ सभ िदन नीक करैत गेलीह।कालेजक पढ़ाइ हेतु बादमे िदUली आिब गेलीह \n आ तकर बाद िदिUलएमे रिह गेलीह। \nओ िबआहो अपन िचसँ िदUलीएमे केलीह।मालती िबआहसँ पिहने गाम अएलीह। हुनकर िबआह हम \nर इसकुिलआ संगी िकशुनसँ भेलिन। िकशुन िदUली रहए लागल रहिथ मुदा मालती गामेपर रहिथ। \nिकशुनक घरक हालत ठीक-ठाक रहैक । ओ कालेजमे नाम िलखओलक । बीए पास केलक। \nसरकारी नौकरीसभक बहुत sयास केलक । कै बेर सा-ा£कारो भेलैक मुदा फुQस..। हािरकए एकटा \nमंिदरपर पुजारीक काज धए लेलक । ओहीठाम एकटा छोटछीन कोठरीमे रिहतो छल । एहन हालत निह \nरहैक जे पिरवार संगे  रािख सकए । त~ मालतीकैँ गामेमे रखने छलैक । अपनाभिर   बहुत sयास करैत \nछल जेसभगोटे गाममे  नीकसँ रहए । मुदा सासु-पुतहुमे खटपट होइते रहलैक आ तकरे पिरणित भेल जे \nमालती एकसरे िवना कोनो पूव सूचनाक~ घर छोिड़ कए िदUली िबदा भए गेिल ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपुिलस हाजितमे  हमराबंद देिख कए िकशुन बहुत दुखी रहए मुदा ओहो त£काल िकछु निह कए \nसकल । राित भए गेल छल । हािर कए ओ अपन डेरा आपस चिलगेल । हम राितभिर हाजितएमे पड़ल \nरहलहुँ । \nपुिलसोक हाथमे िकछु निह रहैक । ओकरा हमर बातसँ हमरे पर सक होइत गेलैक । गलती \nहमरे छल । पुिलस लग ओतेक बाजैकनिह छल मुदाजे हेबाक छल से भए गेल छल। राितभिर औंघाइत \nहाजितमे बंद रहलहुँ । भोर भेने  हमरा कनीक पलखित भेटल । पुिलससभक काज बदललैक। ओ दुनू \nगोटे रतुका काज खतम कए कागज-पm दए चल गेल।ताबे िवजय सेहो आिब गेल रहिथ ।ओथानेदार \nछलाह । ओकारी-कारी करड़ल मोछ,गोर-नार छः फीटक बेस नमगर-पोरगर ¢यि§त छलाह । हमरा देिख \nकए ओ गुम पिड़ गेलाह। एकटा पुिलस क~ पुछलिखन -\"हाजितमे के बंद   अिछ?\" \n\"किह निह सरकार! हम तँ अखने अपनेक संगे अएलहुँ अिछ ।\" \n\"थानाक डायरी आनह ।\" \n\"जी सरकार!\" आओर ओ पुिलस सभटा कागज-पuर िवजयक~ आिन कए दए \nदेलक।िवजयकागजसभ देखलाकबाद पुछलिथ- \n\" अहo एिह चरमे कोना फँिस गेलहुँ?\" \n\"हमरा िकछु निह फुराएल ।राित भिरक दुगित आेनक झमारल छलहुँए । जोर-जोरसँ कानए \nलगलहुँ । \n\"कानलासँ की होएत? सभ बात सच-सच बाजह ।\"-िवजयक~ हम सभबात किह देिलऐक । हमरा \nदुनूगोटेक गrप चिलए रहल छल िक एकटा पुिलस िटनहा पेटी लेने हािजर भेल। ओकरा देिखतिह िवजय \nपुछलकैक-\" ई पेटी कतए भेटलह?\" \nपुिलस बाजल-\"सरकार ई पेटी गािज़आबाद गुमतीलग ठाढ़ िडबामे सीटक नीचामे रेलवे पुिलसके \nभेटलैक ।ओएहसभ एकरा लए कए एिहठाम आएल अिछ ।\" \n\"ओकरा सभक~ बजाबह ।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"जे आ©ा सरकार ।\" से किह ओ पुिलस दुनू रेलवे पुिलसक~ ओिहठाम लेने आएल । ओकरासभके \nदेिखतिह िवजय कड़क आवाजमे कहलकैक-\" ई ककर पेटी छैक?\" \n\"किह निह सरकार! कोनो याmीक लगैत अिछ ।\" \n\"एकरा खोलह।\" \nिवजयक हुकुम पािब थानाक पुिलस ओिह पेटीक~ खोललक । ओिहमेएकटा पाथरक िसलौट आ \nिकछु कपड़ा-लuा रहैक । ऐकटा नीकसँ ªेम कएल िकशुन आ ओकर घरनीक फोटो रहैक । ªेमक \nनीचामे आट गैलरीमधुबनी छापल रहैक ।फोटोक~ देिखतिहँिवजय पुछलकैक-\" तूँ सभ मधुबनीक छह  ? \nजी सरकार!\"-हम कहिलऐक । \n\"हमहु ओमहरेक छी । \" \nसे सूिन मोन हUलुक भेल ।िवजय ओिह फोटोक~ अपन कजा मे लैत कहलक-\" एिह पेटीमे जे \nसमानसभ अिछ तकर सूची बनाबह । गrप-सrप चिलए रहल छल िक िकशुन पहुँचल। ओकर हालत बहुत \nगड़बड़ लािग रहल छल । राितभिर ओ सुित निह सकल । घरनीक कोनो समाचार निह भेटलैक ।ऊपरसँ \nहमरो लए कए ओ बहुत परेसान छल । िवजय ओकरा देिखते एकबेर   फेरसँ फोटोक िमलान केलक। बात \nसाफ भए गेल जे ओ पेटी मालितएक छल। तखन ओ कतए गेिल आ ककरा संगे गेिल? Qवे0छासँ गेलीह \nिक कुनु दुघटना भए गेल  ? िवजयक~ मोनमे ई stसभ घुिम रहल छल ।सभ बातक~ «यानमे रखैत ओकरा \nिव ास भए गेलैक जे हम िनद¬षछी आ एिह क­डमे हमर कोनो हाथनिह अिछ । ओ पुिलसक~ बजओलक आ \nकहलकैक -\" हाजितसँ एिह आदमीक~ िनकािल दहक ।एकर कोनो गलती निह बुझाइत अिछ ।” ओकर \nआदेश होइतिह हमरा हाजितसँ बाहर कए देलक । एतेक जUदी हमर मामलाक तफिसआ भए जाएत से हम \nनिह सोचने रही मुदा धन कही एिह िवजयक~ । ओकरा मोनमे कतहु-ने-कतहु दद बoचल रहैक-अपन लोकक \nsित िसनेह जगलैक जे ओकर ¢यवहारमे सGः देखा रहल छल । \n  \n(अनुवतते) \n-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरबी!\" नारायण िमJ , िपताक नाम : Qवग¤य सूय नारायण िमJ, माताक नाम :Qवग¤या दयाकाशी देवी, बएस \n: ६५ बख, पैतृक 2ाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसि!घआ °योढ़ी वृित : योजना आयोगक उप सिचवक पदसँ सेवा \nिनवृu भेलाक बाद वतमानमे िदUलीमे Qपेशल मेोपोिलटन मिजQेट।िश-ा : च!\"धारी िमिथला महािवGालयसँ \nबी.एस-सी. भौितकी िव©ानमे sिता : िदUली िव िवGालयसँ िविध Qनातक।  sकािशत कृित  : १.‘भोरसँ सoझ \nधिर’ (आ£म कथा),  २.‘sसंगवश’(िनवंध),  ३.‘Qवग एतिह अिछ’(याmा sसंग),  ४.‘फसाद’ (कथा \nसं2ह)५.‘नमQतQयै’ (उप!यास) ६.’िविवध sसंग’ (िनबंध सं2ह), ७.  ‘महराज’ (उप!यास) \nऐ रचनापर अपन मंत¢य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआभा झा \nQवाथक रंग  \nएकटा सफल -¢यि§त मे जे सब गुण हयबाक चाही, से सब छलिन आनंद बाबू मे। उ0च िश-ा, खूब नीक \nनौकरी, इ¶जित सं जीबा जोग पाइ- आर की चाही? मुदा भाwय िकछु एहन रंग देखौलकिन, जे जीवनक एिह \nसा!«य- काल मे पूणत: एसकर छिथ।पी बीच मंझधार मे संग छोिड़ देलिखन आ पुmक िवदेश- sवास \nिहनका पूणतः एकाकी क' देलकिन।संग- समाज क¡ किहयो मोजर  देबे निञ केलिखन,त' वृ¸ावQथा मे गाम \nजैबाक साहस सेहो निञ भेलिन।तखन बहुत सोिच -िवचािर कय अपन  एकाकी ,अिभशrत  जीवन िबतब' लेल \nशरण लेने छिथ नगरक एिह लधsित वृ¸ाJम मे। ओना जं देखल जाय त'  कोनो क निहं छिन एतय- \nभोजनक समुिचत -¢यवQथा, िनयिमत िचिक£सकीय- परी-णक सुिवधा, गपशप करबा लेल सेवािनवृu \nिमmगण।Qवयं क¡ एतुका वातावरण सं सामंजQय बैसब' मे sाय:  सफल भ' गेल छलाह आन!द बाबू,तखनिहं \nएिह वृ¸ाJम मे एक टा वृ¸ाक आगमन भेलै।ओकर आंिख सं िनरंतर बहैत नोर वृ¸ाJम म¡ रहिनहारक \nअंत:Qथल के जेना चीिर देने हो। एक बेर साहस कय आन!द बाबू गेलाह ओिह वृ¸ा लग   बोल -भरोस दै \nलेल- \n\" की करबै मैडम ,िधया- पुताक ¢यQत रहने  अपना सभ सन वृ¸क   रहबा लेल   ई कोनो  अधलाह जगह \nनिञ छैक ।सब गोटा परQपर गपशप कय समय कािट लेब एत'।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n तखने   खूब जोर सं िचकिर कय बािज उठलीह ओ मिहला- \"निञ सर !हम संतानक ¢यQतताक  कारण निञ , \nवंचनाक कारण   एिह िQथित मे छी।  हमरा तकर घाव चैन निञ लेब' दैत अिछ।  बेटा  पढ़' लेल िवदेश गेल, \nओuिह नोकरी आ िववाह कय बिस गेल। साल -दू साल मे एक बेर चेहरा देखा  जाइत   अिछ, हं, sितमास \nमनीऑडर कय   अपन दािय£व सं  मुि§त पािब लैत अिछ। पितक मृ£युक बाद एक बेर कहिलयै भारत आिब \nबसै लेल त'  कहलक- जािह सुख -सुिवधाक अ¹यQत हम आ   हमर िधया -पुता भ' गेल अिछ,ओ   सभ \nछािड़ एत' बसब संभव निञ, हम बीच-बीच मे अबैत- जाइत   रहबौ।एत'  सुनीता आ ओझा त' छथु!हे देख' \nसुन' लेल,तोरा   कोनो िदत निञ   हेतौ।ई किह हमर सभ दािय£वक भार सुनीता पर रािख ओ िनिंत भ' \nगेल। आ  सुनीता -हमर बेटी- जकरा पर हम पूणत:  िनभर   छिलयै,ओ ओझा संग िमिल निञ जािन कोन- कोन \nकागज पर दQतखत लय पिहने  बºक मे जमा  सभ पूंजी अपना अकाउंट मे ­सफर करौलक,फेर   गामक \nजमीन -जथा बेचलक , अ!त   मे हमर अंितम अवलंब िदUलीक मकान बेिच   हमरा  एत'  पटिक \nदेलक।पितक मृ£युक सालभिरक भीतर   हमर ई दशा भ' गेल!शु मे त' हमरा िव ासे निञ भेल जे अपन \nकोिखक स!तान  लेल हम  भार  भ'  जेबै!जखन हम उलहन देिलयै त' कहलक- \n\"म­,ई िजमेदारी भैयाक छिन, हम कतेक िदन तोहर भार उठेबौ, तोहर ओझा तमसाइ छथुन।\" \nओ िबसिर गेल जे  जेना िनश­त क¡ बोिडंग मे रािख पढ़ौिलयै,तिहना ओकरो। िनश­त त' िवदेश गेलाक बाद \nकोनो मदित निञ लेलक मुदा एकर िधयापुता सभक पालन- पोषण सं ल' क'  पिरवारक सभ खच- बच \nएखन धिर हमहॴ करैत एिलयै!हम कतेक िदन िजिबतहुं, मुइलाक    बाद सभटा ओकरे होइतै, मुदा \nओतबो धीरज  निञ रहलै! \nबेटा के फोन केिलयै त' कहलक-\"िचंता नै कर, तोरा सब सुिवधा  भ¡िट जेतौ,हम वृ¸ाJमक नाम¡ पाइ पठा \nदेल करबौ।\" आब अहॴ कहू-की हमर  आंिखक   sती-ा समाrत भ ' जायत ओकर पठाओल मनीआडर सं? की \nअह­ सभक  संग रहला सं पुmीक ओ Qवाथपूण ¢यवहार िबसिर जायत ? लोक फुिसये कहै छै जे बेटी मायक \nिहरदयक छाया होइ छैक,निञ यौ, सब एे रंग ,Qवाथक रंग सं रंगल।  \n  \n-आभा झा, sव§ता संQकृत,  गाग¤ सव¬दय क!या िवGालय 2ीनपाक नई िदUली \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nऐ रचनापर अपन म ◌ंत¢य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \nआशीष अनिच!हार  \nसोशल मीिडया आ मैिथली \n \n \nिजयोिसटीजक साइटसँ होइत मैिथली इंटरनेटपर सोशल मीिडयाक सहारे बढ़ल। कोना बढ़ल से जनबाक \nलेल िवदेहक अंक 230 (15/7/2017)मे हमर आलेख \"कतेक रास बात\" इंटरनेटपर मैिथलीक पिहल \nउपिQथित नै अिछ\" केर शीषकसँ sकािशत भेल से देखू। ई सोशल मीिडया की िथक आ कतेक sकारक \nहोइत छै से जानी--   \n \nओना तँ सोशल मीिडयाक बहुत पिरभाषा छै मुदा से तकनीकी छै। हम एकरा गामक चंडालचौकड़ी मा«यमे \nपिरभािषत करब। चंडालचौकड़ीमे की होइ छै िकछु लोकक समूह अपन-अपन ठेकनाएल जगहपर जाइत छै \nआ िविभ¿ तरहक ियाकलाप करै छै। ई ियाकलाप ©ान, हँसी-मजाक, मािर-पीट सभ तहहक होइत छै। \nकेखनो काल एक-एक काज लेल अलग-अलग चंडालचौकड़ी होइत छै तँ केखनो काल एकै चंडालचौकड़ीमे \nसभ िया भऽ जाइत छै। गौरसँ देिखयौ चंडालचौकड़ी लेल तीन अिनवाय त£व छै, लोक, िनित जगह आ \nलोकक~ अएबाक लेल sेरक। आधुिनक समयमे \"लोकक~ अएबाक लेल sेरक\" त£व इंटरनेटमे बदिल गेलै आ \nइंटरनेटपर सेहो िनित जगह बना देल गेलै लोक लेल। लोकक जेहन sवृित तेहने-तेहन जगह। कुल िमला \nकऽ ओहन चंडालचौकड़ी जे िक इंटरनेटक मा«यमसँ कोनो िनित साइटपर होमए लागए तँ ओकरा सोशल \nमीिडया कहल जाइत छै। ओना मैिथलीमे चंडालचौकड़ी िनगेिटभ अथमे sयोग होइत छै मुदा हम जोर दऽ \nकऽ कहब जे चंडालचौकरीमे िकुछए देर सही ©ानक बात सेहो होइत छै, समाजक भलाइ केर बात सेहो \nहोइत छै। सोशल मीिडयाक िकछु िविभ¿ प िन0चा देल जा रहल अिछ-- \n \n1) Social networks - ई िविभ¿ तरीकासँ लोकक~ जोड़बाक ल ेल बनै छै जेना- Facebook, \nTwitter, LinkedIn एहूमे LinkedIn माm sोफेशनल लोक सभ लेल छै से चाहे sोफेशन बहुत sकारक \nभऽ सकैए। समा!यतः नौकरीपेशा आ बेपारी LinkedIn पर बेसी रहै छिथ। Twitter नेता ओ राजनीितक \nओ समािजक संगठन लेल बेसी sयोग होइए तँ Facebook क~ सभ जनता जनादन अपना अनुकूल पाबै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछिथ तँइ अपना देशमे Facebook हदसँ बेसी लोकिsय छै। एि ह कैटेगरीमे आरो नाम भऽ सकैए। \n2) Media sharing networks — ई िविभ¿ तरीकासँ फोटो, आि डयो ओ भिडयो सावजिनक करबाक \nसुिवधा दै छै जेना- Instagram, Snapchat, YouTube, soundcloud आिद। एिह कैटेगरीमे आरो \nनाम भऽ सकैए। \n3) Discussion forums — ई िविभ¿ तरीकासँ लोकक बीच तक करबाक, st करबाक, उuर देबाक \nसुिवधा दै छै जेना- reddit, Quora, Digg आिद। एिह कैटेगरीमे आरो नाम भऽ सकैए। \n4) Bookmarking and content curation networks — ई िवि भ¿ तरीकासँ कोनो टेकQट वा \nपी.डी.एफक~ सुरि-त करबाक सुिवधा दै छै जेना - Pinterest, Flipboard आिद। एिह कैटेगरीमे आरो \nनाम भऽ सकैए। \n5) Consumer review networks — ई िविभ¿ तरीकासँ बेपार ओ 2ाहकक िच-अिच जनबाक \nसुिवधा दै छै जेना- Yelp, Zomato, TripAdvisor आिद। ए िह कैटेगरीमे आरो नाम भऽ सकैए। \n6) Blogging and publishing networks — ई िविभ¿ तरीकास ँ कोनो टे§सटक~ आनलाइन sकािशत \nकरबाक सुिवधा दै छै जेना- blogger, WordPress, Tumblr , Medium आिद। एिह कैटेगरीमे आरो \nनाम भऽ सकैए। \n7) Interest-based networks — ई िविभ¿ तरीकासँ लोकक~ अपन वयि§तगत िच-अिचक~ \nसावजिनक करबाक सुिवधा दै छै जेना - Goodreads, Houzz , Last.fm आिद। एिह कैटेगरीमे आरो \nनाम भऽ सकैए। \n8) Social shopping networks—Shop online ई िविभ¿ तरीक ासँ लोकक~ कोनो वQतु आनलाइन \nिकनबाक-बेचबाक सुिवधा दै छै जेना - Polyvore, Etsy, Fancy आिद। एिह कैटेगरीमे आरो नाम भऽ \nसकैए। \n9) Sharing economy networks—Trade goods and service s ई िविभ¿ तरीकासँ अथ¢यवQथा \nओ िविभ¿ सेवा संबंधी जानकारी देबाक सुिवधा दै छै जेना - Airbnb, Uber, Taskrabbit आिद। एिह \nकैटेगरीमे आरो नाम भऽ सकैए। \n10) Anonymous social networks— ई िविभ¿ तरीकासँ लोकक~  अपन पिहचान नुका कऽ कोनो \nिवषयपर संवाद करबाक सुिवधा दै छै जेना- Whisper, Ask.fm, After School आिद। एिह कैटेगरीमे \nआरो नाम भऽ सकैए। आब िकछु एहम सोशल मीिडयाक िववेचना देखी जकर मह£व मैिथली लेल बेसी अिछ-\n- \nफेसबुक आ मैिथली  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n2004 मे फेसबुक केर शुआत भेल आ लगभग 2008सँ फेसबुकपर मैिथली आएल (आएल मने सािह£य ओ \nभाषाक पमे)। कहबाक मतलब जे लगभग 2008सँ मैिथल सभ खुिल कऽ िबना कोनो संकोचक~ \nफेसबुकपर मैिथली भाषाक sयोग शु केलाह। सभ चीजक दुपयोग होइ छै आ फेसबुकक सेहो भेलै। \nतथािप ओइ दुपयोगक अलावे मैिथलीक संदभमे बहुत रास उपयोगी बात भेलै फेसबुकपर। sाrत जानकारीक \nअनुसार¡ 7 July 2008 क~ िवदेहक फेसबुक भसन (फेसबुक 2ुप केर पमे) िवदेह sथम मैिथली पाि-क ई \nपिmका केर नामसँ एलै जकरा एिह िलंकपर देिख सकै छी-\nhttps://www.facebook.com /groups/10299304978/  एिह 2ुपक पिहल पोQटक िलंक अिछ-\nhttps://www.facebook.com /groups/10299 304978/permalink /428765254978/  बादमे एिह \n2ुपक सभ पोQटक~ िवदेहक दोसर आ बेसी उ¿त 2ुपमे पिरवितत कऽ देल गेलै जकरा एिह िलंकपर देिख \nसकै छी--  https://www.facebook.com /groups/videha/  ई बदलाव लगभग 2010-11मे भेलै। \nइंटरनेटपर पिहल उपिQथित कोन अिछ तेहने सन तÇयहीन बहस फेसबुकपर सेहो चलल जे \"फेसबुकपर \nमैिथलीक पिहल 2ुप कोन?\"। मुदा पिहनेह¡ जकo सभ गोटा अपन-अपन 2ुपक पिहल हेबाक दाबी िबना कोनो \nिलंकक~ करैत रहलाह। िवदेह सिदखन sमाण sQतुत करैत रहल अिछ। एिह ठाम सेहो िलंक देल गेल \nअिछ। तँइ एखन धिरक sमाणक आधारपर ई मानबामे कोनो संकोच नै जे 2ुप केर पमे िवदेहक 2ुप \nफेसबुपर मैिथलीक पिहल उपिQथित अिछ। िन0चा िकछु एहन तÇय देल जा रहल अिछ जािहसँ मैिथलीक \nसंदभमे फेसबुकक उपयोिगता सािबत हएत--- \nफेसबुक, भाषा आ सािह£य \nफेसबुक मैिथली भाषा आ सािह£य लेल बहुत योगदान केलक। िबना कोनो Qकूल गेने, िबना कोनो कॲिचंग \nगेने जतेक लोक एिहठाम मैिथली िसखलाह तकर िगनती नै। जँ सच पूछी तँ मैिथली आंदोलनकारी सभ जे \nQकूल वा कालेजमे मैिथली पढ़ाइ लेल अनेरे मािर करै छिथ तािहसँ नीक जे ओ ओतबे समयमे फेसबुकपर \nमैिथली िलखबा लेल लोकक~ sो£साहत करिथ तँ बेसी नीक िर¶लट िनकलत। ओना हमरा ई मानबामे संकोच \nनै जे Qकूल वा कालेजमे कोनो भाषाक पढ़ाइ केर एकटा अलग मह£व होइत छैक।िन0चा िकछु एहन तÇय \nदेल जा रहल अिछ जािहसँ मैिथलीक संदभमे फेसबुकक उपयोिगता सािबत हएत--- \n1) मैिथली भाषाक िलिखत sयोग--- फेसबुकपर मैिथली िलखनाइ एकटा Qटेटस िसंबल बिन गेल आ िशि-त-\nअिशि-त, नेता-जनता, Qmी-पुष सभ गोटा िबना कोनो वतनीक~ वा कोनो गलतीक~ िच!ता केने मैिथली \nिलखला जािहसँ मैिथली िलखए बला संÈया बढ़ल आ ई मैिथलीक भिवय बहुत नीक रहत। फेसबुकपर \nसािह£य केर संदभमे िवदेहक फेसबुक भसन बहुत रास काज केलक। एिह भसन Éारा नव-नव लेखकक~ \nsो£साहन भेटल जकर sभाव िनकट भिवयमे देखबामे आएत।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n2) मैिथलीमे Qmी लेिखकाक संÈया-- मैिथली लेल ई बहुत नीक जे फेसबुक मैिथली Qmी लेल ओहन साधन \nबिन गेल िजनकर बोलक~ बहुत रास कुÊकमे फँसा कऽ रािख देने छल ई समाज। आजुक Qmी कोनो बातक \nपरबाह केने िबना अपन भावनाक~ फेसबुकपर परिस रहल छिथ। आ तइसँ मैिथलीमे नव-नव अ«याय-अनुभव \nजुिड़ रहल अिछ। \n3) मैिथली दिलत सािह£य केर sचारक-- फेसबुकक मा«यमे भारत-नेपाल िमला कऽ जतेक मैिथलीक दिलत \nलेखक, िवचारक एलाह ततेक माm िस¸ सरहपादे कालमे छल मने मैिथलीक एकदम शुआती समयमे। \nलगभग हजार सालसँ मैिथलीक समािजक ताना-बानाक~ जे तोड़ने छल तकरा फेसबुक तोिड़ देलक आ सही \nअथमे \"मैिथल समाज\" केर िनमqणमे सहयोग देलक। \nफेसबुक आ समाज \n \nफेसबुक आ फेसबुक 2ुपसँ िकछु लेखक बंधु तमसाएल रहै छिथ। हुनक तामसक कारण ई जे लोक हुनकर \nकिथत गंभीर रचनापर िधयान नै दऽ फालतूक फोटो, बात आिदपर बेसी सिय रहै छिथ। ताहूमे जखन \nिकयो कोनो घास-पात, तर-तरकारी, गाछ-िबिरछक फोटो दऽ पूछै छै-ई की छै आ तािहपर हजारो लोकक \nलाइक-कम¡ट आ से देिख लेखक सभ तखने जिर कऽ छाउर भऽ जाइत छिथ। हुनका बुझाइ छिन जे हमर \nएतेक गंभीर िवचार न भेल जा रहल अिछ आ लोक सभ फालतू काजमे लागल अिछ। मुदा एहन लेखक \nसभक~ फेसबुकक उGेËये नै बूझल छिन। वQतुतः फेसबुकक ज!म एही सभ लेल भेल छै जािहसँ लोक एक-\nदोसरसँ जुड़ल रहै। बादमे िकछु sबु¸ एकर उपयोग सािह£य-संगीत-राजनीित एवं अ!य काज लेल करए \nलगलै। लेखक सभक~ धैय रािख एिह मा«यमक~ लेखन लेल साथक बनबए पड़तिन आ तखन संभव जे \nसािह£यो केर िदन घुरतै। ओना घास-पात, तर-तरकारी, गाछ-िबिरछक फोटो लेल हमर िवचार अिछ जे ई \nओहन लोक सभ लेल उपयोगी जे िक गाम-घरसँ किट गेल छिथ। आ फेसबुकपर एहन संÈया लाखोम¡ अिछ \nतँइ एहन पोQट सभपर बेसी सियता रहै छै। किहयो काल िकछु वQतुक संदभमे हमरो जानकारी बिढ़ \nजाइए एहन-एहन पोQटसँ से हम Qवीकारै छी।  हम माm िहंट देलहुँ एिह िवषयपर कोनो समाजशाQmी काज \nकरिथ तँ नीक िववेचना भऽ सकैए। फेसबुकसँ समािजक संगठन हेबामे सुिवधा भेलैए से चाहे ओ कोनो \nपाबिन-ितहारक संदभमे हो वा िक बािढ़-अकाल वा आन कोनो परिQथितमे। बहुतो एहनो घटनाक सबूत अिछ \nजािहमे कोनो हेड़ाएल लोक अपन पिरवारक लोक फेसबुकक कारण भेटलै। फेसबुकपर एक िमनटमे कोनो \nसमाद हजार ठाम पसिर जाइत छै। \n \nफेसबुक आ धम  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nफेसबुक िमिथलाक अपन िनज ओ खoटी पाबिन ितहार लेल अमृतक समान काज केलक अिछ। बड़का \nपाबिन जेना दुगqपूजा, होली, िदवाली, छिठ आिदक शुभकामना तँ sचिलत छल मुदा एिह मा«यमसँ हैrपी \nितलासं­ित, हैrपी जूड़शीतल, हैrपी िजितया, हैrपी चौरचन, हैrपी भरदुितया आिद बेसी sचिलत भेल। एकर \nअितिर§त िमिथलामे पसरल उपासक आगू सेहो हैrपी लागए लागल। िमिथलाक एकटा बहुत बड़का वग (गैर-\nÌाÍण ओ कायQथ) सेहो अपन-अपन पूजाक लऽ कऽ फेसबुकक sयोग कऽ रहल छिथ आ ई आरो नीक \nबात भेलै। िनित तौरपर िमिथलाक पछुआएल पाबिन-ितहार फेसबुक ओ अ!य rलेटफाम पािब मजबूत भेल \nअिछ। िकछु एहन पाबिन जे िक ¢यि§तगत होइत छै जेना कोजगरा, मधुJावणी, भुँइया बाबाक पूजा आिदक \nकायाकUप सेहो भऽ रहल अिछ एिह मा«यमसँ। धमक एिह पसँ मैिथलीक गीत िवधा बेसी लाभ उठेलक। \nजािह पाबिन सभहक गीत sाचीने कालसँ नै केर बराबिर होइत छल ताहू पाबिन सभहक गीत आब बहुतक \nसंÈयामे भेटत। अsैल २०१६ मे फेसबुक लाइभ हेबाक सुिवधा देलकै मने अहo अपन भीिडयो पमे कोनो \nबात सेहो किह सकैत छी। ई सुिवधा आन िवषय लेल जेहन हो मुदा मैिथली गीत-संगीत लेल अमृतक समान \nकाज केलक। लोक अपन-अपन लाइभ sQतुित दऽ अपन sितभाक~ समाजक सामने रािख देलखिन। जकर \ns£य- लाभ एिह िवधाक~ भेिट रहल छै। \n \nफेसबुक आ राजनीित \n \nजखने समाज छै तहने राजनीित हेबे करतै से चाहे कोनो Qतरक िकए ने हो। आइ िQथित ई छै जे देशक \nहरेक नेता ओ पाट¤क सोशल मीिडया sभारी छै। आ एिह लेल भारी-भरकम खच sQतािवत करै जाइए एिह \nsोफेशन केर लोक सभ। भारतमे भारतक चुनाव sचार जमीनपर कम आ सोशल मीिडयापर बेसी होइत छै। \nआ एिहसँ कोनो नेताक हािर-जीतक समीकरण सेहो तय होइत छै। २००८ मे अमेिरकामे बराक ओबामा \nअपन चुनाव केर sबंधन सोशल मीिडयामे सेहो करबेलाह आ िजतलाह ताही तजपर २०१४ मे भारतक \nsधानमंmी चुनाव भाजपा सोशल मीिडया Éारा लड़लक आ ओिह चुनावमे जीतल आ तकर बाद भारतक सभ \nराजनैितक दल अपन-अपन प- फेसबुकपर राखए लागल ताहूमे एखन धिर भाजपे आगू अिछ। एिहसँ पिहने \nभारतेमे अ¿ा हजारे Éारा २०११ मे कएल गेल अनशन सेहो फेसबुकक कारणे पसरल आ ओिह आंदोलनसँ \nिकछु नीक नेता जेना अरिवंद केजरीवाल, मनीष िससोिदया आिद िनकललाह। फेसबुक राजनीितक~ पलिटयो \nदैत छै। २०१० मे िमJ (इिजrट) माm फेसबुकक सहारासँ अपन Ï ओ िनरंकुश शासनक~ ख£म केलक \nएकरा Egyptian revolution of 2011 केर नामसँ जानल जाइ त छै। िव क हरेक कोनामे अपन अवाज  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउठेबाक लेल फेसबुक आ सुलभ साधन छै। \n \nफेसबुक आ बेपार \n \nिव©ापन लेल फेसबुक लेल नीक साधन अिछ आ बेपार तँ मुÈयतः िव©ापनेपर िटकल अिछ। जहo आन \nमा«यमसँ िव©ापन लेल पाइ खचq करए पड़ैत छै ततए फेसबुक ओ अ!य सोशल मीिडयासँ अपे-ाकृत नमहर \nसिकलमे अहo अपन चीजक~ रािख सकैत छी। sायः हरेक कपनी केर सोशल मीिडया एक­उट छै जतए ओ \nअपन नव वQतु, Qकीम आिदक िववरण दै छै।   \nएकर अितिर§त आनो िवषयमे फेसबुक सहायक भेल। आ एहने एकटा िवषय अिछ मजािकया फोटो, मीम, \nकाटून आिद। फेसबुकपर मैिथलीमे िलखल आ मैिथलसँ संबंिधत मजािकया फोटो, मीम, काटून बहुत आएल \nआ आिबए रहल अिछ। इंटरनेटपर मैिथली लेखकक उपर पिहल बेर एिडट कएल फोटो (मजािकया, मीम, \nकाटून) एकै संगे तीन टा लेखक गजे!\" ठाकुर, आशीष अनिच!हार ओ उमेश मंडलपर एलै जे िवकास \nठाकोर नामक एक फेक आइडी 2011 मे बनेने रहै। जे ओिह समयमे फेसबुकपर एि§टभ रहिथ से जनैत \nहेता जे िवकास ठाकोर दू मासमे िमिथला रा¶य बना देबाक दावा केने रहै। फोटो दऽ रहल छी। अपनेपर \nहँिस कऽ अपन नाम इितहासमे पिहल हेबाक घुिसया रहल छी। ई काटून बनबए बला लोक काटूने धिर नै \nरहलाह हरेक पाबिन-ितहारपर ओकर अनुकूल फोटोशाप सेहो करए लगलाह जे िक आकषक छल आ पाबिन-\nितहारक~ एकटा नव रंग देलक। \n  \n \nई छल सकारा£मक प- मुदा एकर अितिर§त िकछु नकारा£मक त£व सेहो छै आ ई तँ संसारक िनयमे छै जे \nकोनो वQतुमे गुण-अवगुण दूनू रहैत छै। \n \nफेसबुकपर मैिथलीक िकछु sिस¸ 2ुप आ एकर काज --- \n1) िवदेहक फेसबुक भसन  \nhttps://www.facebook.com /groups/videha/ , एिह 2ुप मुÈय एडिमन \nगजे!\" ठाकुर छिथ। एिहठाम हम िवदेहक फेसबुक भसन केर िकछु काज संि-rत प¡ देखा रहल छी \nA) िवदेह फेसबुक 2ुपपर सभसँ पिहल काज मैिथली हाइकू केर अिछ। गजे!\" ठाकुर पिहने हाइकू केर \nआलेख देलिखन तकर बाद हरेक िदन एकटा गाछक वा कोनो फोटो द' क' हाइकू िलखबाक आ2ह  करै \nछलिखन। एकर sभाव तेहन तेहन भेलै जे सभसँ पिहने मैिथलीमे हाइकू केर लेखकमे अभूतपूव वृि¸ देखल \nगेल जािहमे सुनील कुमार झा, िमिहर झा, ओमsकाश झा, इरा मिUलक, िशव कुमार झा, ¶योित सुनीत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचौधरी, अिमत िमJ, चंदन कुमार झा, मु¿ाजी, रामिवलास साहु सिहत एिह पoितक लेखक सेहो समिलत \nछिथ। 2008सँ मैिथली हाइकू केर लाग सेहो अिछ जािह ठाम िवदेहक फेसबुक भसनसँ हाइकू केर सं2ह \nकएल गेल अिछ। ई लाग एिह पतापर देखल जा सकैए  http://maithili-haiku .blog spot.in/  \nB) फेसबुकक मा«यमसँ िवदेह मैिथलीक वतनी ओ मानकता लेल नीक sयास केने अिछ आ तही कारणसँ \nकमसँ कम इंटरनेटपर सुदूर नेपालसँ लए कऽ दरंभगाक मैिथली एकसमान भेल अिछ (ईहो धात¢य जे िकछु \nजबरदQती बला मानकता बला िवÉान सभ एखनो कृिmम मैिथलीक~ पकड़ने छिथ)। िवदेहक एिह मानक \nभाषाक लेखकक~ \"िवदेह भाषा पाक\" नाम देल गेलै जे िक िवदेह पोथी डाउनलोडपर सेहो उपUबध अिछ। \nC) िवदेहक फेसबुक भसनपर जतेक नाटक संबंधी रचना आएल तकरा िवदेह मैिथली नाÐय उ£सव नामक \nलागपर राखल गेल अिछ। िवदेह 2ुपक सहयोगसँ लगातार चनौरागंजमे िवदेह नाÐय उ£सवक आयोजन भेल \nअिछ जे िक मैिथलीमे समान­तर नाÐय अवधाणाक~ मजगूत केलक। \nD) िवदेहक फेसबुक भसन मैिथली बीहिन कथाक लगातार सहयोगी बनल रहल। एिह ठाम देल गेल आ \nsो£सािहत भेल बीहिनकथाकारक~ मैिथली बीहिनकथा लागपर राखल गेल जकरा एिह िलंकपर देखल जा \nसकैए  http://vihanikatha.blogspot .in/  \nE) िवदेह 2ुपपर आएल sमुख किवताक~ मैिथली किवता नामक लागपर राखल गेल अिछ \nजकरा http://maithili-kavit a.blogspot.in/  िलंकपर देखल जा सकैए। लगभग 400सँ उपर किवताक \nसंकलन अिछ। \nF) िवदेह 2ुपपर आएल sमुख कथाक~ मैिथली कथा नामक लागपर राखल गेल अिछ \nजकरा \nhttp://maithili-katha .blogspot.in/  िलंकपर जा क' देिख सकै छी। \nG) िवदेह 2ुपपर आएल sमुख आलोचना, समी-ा आिदक~ मैिथली कथा नामक लागपर राखल गेल अिछ \nजकरा http://maithili-samalochna .blogspot.in/  िलंकपर जा क' देिख सकै छी। \n2) िमनाप MINAP(Mithila Natyakala \nParishad)  \nhttps://www.facebook.com /groups/258380252004/  एडिमन, सुनील कुमार मिUलक, \nsवेश मिUलक।, \n3) मैिथली गजल भंडार, \nhttps://www.facebook.com /groups/mghajal/  एडिमन कुंदन कुमार कण \n4) िमिथल­गन (\"MITHILANGAN\" - A Literary, Social and Cultural Organisation), \n https://www.facebook.com /groups/mithilangan/ , एडिमन आनंद रंजन \n5) घटकैती झारखंड िमिथला मंच  https://www.facebook.com /groups/226653764434000/ , \nघटकैती झारखÑड िमिथला मंचक शुआत 26 नवबर 16 के झारखÑड िमिथला मंच के Qवयंसेवक भाई  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुजीत झा जी केलिथ। वतमान एडिमन िनशा झा एवं सुजीत झा छिथ। एिह 2ुप Éारा \nपिहल िववाहक समाचार मई 17 मे sाrत भेल जे संप¿ भेल छल बोकारोमे, तकर बादसँ एखन धिर 40 \nगोटे समाचार देने छिथ जे हमर पुm-पुmी के िववाह एिह घटकैती 2ुप Éारा भेल, िववाह त बहुतो होइ ये \n2ुपक मा«यमे लेिकन 2ुप मे सुचना बहुतो कम गोटे देइ छैथ, खैर कोनो बात नै हम सब िनःQवाथ अrपन \nकाय म¡ लागल छी, वतमानमे एिह 2ुपमे 3000 सँ ऊपर बायोडाटा राखल अिछ। \n6) धूआ धजा https://www.facebook.com /groups/dhuadhaja/  (एडिमन परमे र कापिड़, कुमार \nभाकर), \n7) समिदया \nhttps://www.facebook.com /groups/samadiya/  (िsयंका झा, पूनम मंडल), \n8)  िवदेह नाÐय उ£सव \n(https://www.facebook.com /groups/136683676426547/?ref =group_browse_new ) \nएडिमन बेचन ठाकुर, \n9)  मैिथली िथयेटर (\nhttps://www.facebook.com /groups/MAITHILIRANGMANCH/ ) एडिमन \nआशुतोष अिभ©, \n10) अिछंजल (\nhttps://www.facebook. com /groups/achhinjal/ ) एडिमन पवन झा, \n11) नेना भुटका (https://www.facebook.com /groups/101930576873357/ ) एडिमन देवाशुं व£स, \nएकर अितिर§तो बहुत रास 2ुप अिछ जकरा जोड़ल जा सकैए। २०१४ केर बादसँ फेसबुक 2ुपक एकटा \n¡ड देखबामे आएल जे एडिमन कोनो पोQट एsूभ करबाक काज अपना हाथमे लऽ लै छिथ आ सॱसे हUला \nकेने फीरै छिथ जे हमर 2ुपमे साफ-सुथरा पोQट अबैए मुदा ई बात िनित जे एहन पोQटमे बेमतलब पोQट \nबेसी अबैत छै। \n  \n \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत ¢य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n३. पG   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.१. बाबा बैGनाथ -२ टा गजल  \n३.२. कUपना झा-साओन  \n३. ३.आभा झा-मितिवशेख  \nबाबा बैGनाथ  \n२ टा गजल  \nॐ \n१ \n1 2 2      1 2 2      1 2 2      1 2 2 \nजखन   भेष    देखत   तखन   दान   भेटत \nकरब   काज   उuम   सदित   मान   भेटत \n \n  \nहृदय   शु¸   राखब   बनत   िव    अrपन \nरहत   Éेष   जखनिह   अपन आन भेटत \n \n  \nजतऽ नÕता अिछ   ततऽ काज ससरय \nजखन बुि¸ सीखब सकल ©ान भेटत \n \n  \nकरी  बात   कखनहुँ  बचन   मीठ राखी \nगलत   बात   बाजब   तँ  अपमान भेटत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nरहत   रौब   हरदम   डरत लोक स¶जन \nमुदा  टेढ़   लोकक   सदित   शान भेटत \n \n  \nजखन   माय   बापक करब खूब सेवा \nघरेमे   अहoक~    तँ   भगवान    भेटत \n(«यात¢य--एोटा माmापतन निह) \n२ \n1 2 2      1 2 2     1 2 2     1 2 2 \nसदित    छ!द    सु!दर    गढ़ल   जा  रहल   छै \nगजल    रोज    नीके   कहल   जा   रहल   छै \n  \nकनै    घोघ    तरमे    घरक     जे    बहुिरया \nिकयै   धार    नोरक   बहल    जा   रहल    छै \n \nपढ़िल     खूब     नारी    मुदा   लाज    भारी \nकते  दद   िनिशिदन   सहल   जा  रहल   छै \n \nअखन नीक लोकक गुजर अिछ असभव \nअपन   लोकसँ  ओ  ठकल   जा  रहल   छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nकरै   छल    कुचेा   सदित   आन   के  जे \nबढ़ल   पाप    तँ  ओ  जहल   जा  रहल छै \n \nमहल   गीत   गजलक   बनल   पैघ *बाबा* \nउपेि-त पड़ल ओ   ढहल   जा  रहल   छै \n  \nऐ रचनापर अपन मंत¢य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nकUपना झा \nसाओन  \nबाड़ी झाड़ी खीलल फुलवारी, \nसाओन आयल सोहावन मास, \nचलली धीया सब माया संग, \nबोला मनाबयेक सुनकर धाम, \nकृपा दृि से क महादेव, \nअ¿ धन लØमी हमर धाम, \nसीथक िस!दुर बनल रहै, \nपूण क हे कृपा िनधान, \nमंडार पुप सं Jृंगार करब हम, \nपंच ग¢य स करब Qनान,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबेलपm अिपत हम करब, \nQवीकार क हे कृपा िनधान, \nबडु दुख िदन आ दुिदन देखलवं, \nकते सहू से कृपा िनधान, \nजगत के Qवामी कहबैका छी, \nदीन दुखी के क कUयाण, \nक िनवास कह­ कतौ जा, \nपवत आ या पाथर म¡, \nसिद खन हमर हृदय िबराजैथ, \nहे बाघबर कृपा िनधान। \n  \n-कUपना झा, बोकारो, झारखंड \nऐ रचनापर अपन मंत¢य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआभा झा \nमितिवशेख  \nअहल भोर सॕ सुिनते िचक- िचक, भेल मोन मम अितशय घोर सगर घॲघाओज पकिड़ छीिप के◌ॅ◌ं ,मूलक निञ \nअिछ   कतहु छोर। जिड़ जॕ  पकड़ब संभव अिछ जे, अपनो वसनक दाग देखाइ  \nकात करोटे चलिथ िव©   तº, झॕपने अrपन चरण -बेमाइ।  \n  \nलाभ लोभ केर िललसा उर मे,  मुंह पर िन:Qपृहता केर खोल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिनज- पर हेतु तराजू िभ¿े, सुनू स£य केर अगबे ढोल।  \n भारित- सेवक से िmपुंड धय, भाविथ सदित वैभवक मोल  \nभ\"जनक भूषा धय मंचे, िचकिर शद के◌ॅ करिथ अमोल।  \n  \n बहुत माछ छै एिह तड़ाग मे ,कािÛ देबै िभनसरबे बोर  \n महाजाल राितए दय बड़का घरक भोज मे माछक झोर।  \nह!त, मलाहक पिरजन भूखल, अनयक तम पसरल घनघोर  \nएिह घावक मरहम निञ किव लग, िहय मे पीड़ा केर िहलकोर।  \n  \nई चकमक संसार Ïिमत कय रहल अ© के◌ॅ◌ं ओरे सॕ \n अबल अनािJत सीिदत सबतिर, सबलक पिरिचित जोरे सॕ।  \nजॕ §यो िबसरल -भटकल सिरपहु◌ॅ◌ं स£यक पथ संधान करिथ  \n लोक कहै जिन बूिड़,छलाह ई मितिवशेष त' कोरे सॕ।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत¢य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिव देहक िकछु िवशेष­क :- \n१) हाइकू िवशेष­क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष­क २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष­क ६७ म अंक , १ अ§टूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n४) बाल सािह£य िवशेष­क ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_15_11_2 010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष­क ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष­क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_ Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष­क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगQत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भि§त गजल िवशेष­क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी-ा िवशेष­क १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक­त िमJ मधुप िवशेष­क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव!द ठाकुर िवशेष­क १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च!\" ठाकुर अिनल िवशेष­क १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१३ ) िवदेह  समान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अsैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अUबम  गीत  संगीत  िवशेष­क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिmत  रचनापर  आम ंिmत  आलोचकक  िटrपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प­च  टा किवता आ ओइपर  मधुका!त  झाक  िटrपणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  sसाद  मÑडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संQकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nsकाशन   नीचoक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिm काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवJे  रचनाक  एकटा समाना!तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली sब!ध -िनब!ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पG २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पG  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÐय उ£सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ£सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली sब!ध -िनब!ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuance s of original Maithili . Therefore the  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  समान : समान-सूची \n  \nअपन मंत¢य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह£य आ!दोलन: मानुषीिमह संQकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सवqिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nsथम मैिथली पाि-क ई-पिmका ISSN 2229-547X VIDEHAसपादक: गजे!\" ठाकुर।  सह-सपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सपादक: राम िवलास साहु, न!द िवलास राय, स!दीप कुमार साफी आ मु¿ाजी \n(मनोज कुमार कण)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचm- बेचन ठाकुर। सपादक- सूचना-सपक-समाद- पूनम \nमंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ£पल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०२  म अंक  १५  जुलाइ  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५१  अंक  ३०२ ) \nिवदेह:मैिथली सािहत्य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरचनाकार अपन मौिलक आ अsकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उuरदािय£व लेखक गणक म«य \nछि!ह)editorial.staff.videha@gmail.com  क~ मेल अटैचमेÑटक पम~ .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमâटमे पठा सकै छिथ। एतऽ sकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं2हकuq लोकिनक लगमे \nरहति!ह, माm एकर sथम sकाशनक/ िsंट-वेब आकqइवक/ आकqइवक अनुवादक आ आकqइवक ई-sकाशन/ \nिsंट-sकाशनक अिधकार ऐ ई-पिmकाक~ छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयUटीक/ पािरJिमकक sावधान नै छै। त~ रॉयUटीक/ पािरJिमकक इ0छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ2ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि-rत पिरचय आ अपन Qकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल sकाशनक हेतु िवदेह (पाि-क) \nई पिmकाक~ देल जा रहल अिछ। मेल sाrत होयबाक बाद यथासंभव शीä ( सात िदनक भीतर) एकर \nsकाशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिmकाक~ Jीमित लØमी ठाकुर Éारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक~ ई sकािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -20 20  सवqिधकार  सुरि-त।  िवदेहमे sकािशत  सभटा रचना आ आकqइवक  सवqिधकार \nरचनाकार  आ सं2हकuqक  लगमे छि!ह।  ५ जुलाई  २००४  क~ \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsari k -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृuसँ sारभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  sथम  उपिQथितक  याmा िवदेह - sथम  मैिथली पाि-क  ई \nपिmका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई sकािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृu  'िवदेह ' ई-पिmकाक  sव§ताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृuक  ए2ीगेटरक  पमे \nsयु§त  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिmका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":0.55,"has_text":true},"Videha 303.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 303.pdf","name":"Videha 303.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अगत  २०२०  (वष १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nऐ अंकमे अिछ:-  \n१. गजे ! ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परी.ा लेल   मैिथली ऐि1छक िवषय हेतु \nसािम2ी  (FOR UPSC-BPSC EXAMS- GENERAL STUDIES AND MAITHILI OPTIONAL \nSUBJECTS)  \n२. गG  \n२.१ .रबी ! नारायण िमJ - धारावािहक उप यास -लजकोटर  (तेसर खेप ) \n२. २.संतोष राय -गाम  \n२.३.नबोनारायण िमJ - एहनो होइत छै  \n२.४ .आशीष अनिच हार - यूUयूब आ मैिथली  \n  \n३. पG  \n३.१. आन द दास - नॴद आिब जाइत  अछि◌ \n३.२.बाबा वैGनाथ - गजल  \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ pa intings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचoकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचrक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकtइव   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nJoin Videha googlegroups  \n १. गजे ! ठाकुर  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी.ा लेल   मैिथली ऐि1छक िवषय हेतु सािम2ी  \n(FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) -BPSC ( BIHAR PUBLIC \nSERVICE COMMISSION) EXAMS- GENERAL STUDIES AND MAIT HILI \nOPTIONAL SUBJECTS) \nिरसोस से टर  \nसुभाष च ! यादव  \nराजकमल चौधरी : मोनो2ाफ  \nमैिथलीक वतनीमे पयtvत िविवधता अिछ। मुदा wxपo देखला उyर  एकर वतनी इzनू BMAF001 सँ wेिरत \nबुझाइत अिछ। \nइzनू BMAF -001  \nमैिथली wxपo - यू.पी .एस .सी . \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली wxपo - बी .पी .एस .सी . \nBPSC MAITHILI OPT IONAL SYLLABUS  \nभाषापाक  \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY  \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nMAITHILI BOOKS/ PICTURE -AUDIO -VIDEO ARCHIVE  \nपिहने िमिथला मैिथलीक सामा य जानकारी लेल एिह पोथी सभ क पढ़ू:- \nराधाकृण चौधरी \nिमिथलाक इितहास  \nA Survey of Maithili Literature  \nTHE POLITICAL AND CULTURALHERITAGE OF MITHILA  \nफेर एिह मनलzगू पोथीक सेहो पढ़ू:- \nकेदारनाथ चौधरी \nअबारा निहतन  \nकुमार पवन (साभार अंितका) \nपइठ (मैिथलीक सवJे कथा ) \n \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXi OHp7A  \n(अनुवतते) \n-गजे ! ठाकुर  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२. गG  \n२.१ .रबी ! नारायण िमJ - धारावािहक उप यास -लजकोटर  (तेसर खेप ) \n२. २.संतोष राय -गाम  \n२.३.नबोनारायण िमJ - एहनो होइत छै  \n२.४ .आशीष अनिच हार - यूUयूब आ मैिथली  \n  \nरबी ! नारायण िमJ - धारावािहक उप यास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(wवासीक जीवनपर आधािरत)   \n (तेसर खेप ) \n-3- \n  \nथानामे मालतीक चंपत भए जेबाक रपट िलखा गेल । आओर भइए क ी सकैत छल?  हम हाजितसँ \nछुिट गेलहुँ । िकशुनसंगे िबदा भेलहुँ । जाइत-जाइत िवजय  कहलक -\" हमर मोबाइल नंबर िलिख िलअ। \nकोनो बात होइ तँ संपक करब ।\" \n\"बात तँ भेले छैक । आब एिहसँ बेसी की हेतैक?\"-हम कहिल ऐक। िवजय हमर मुँह देखैत रिह \nगेल ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहम िकशुनकसंगे ओकर डेरा पहुँचलहुँ । डेरा की छल,मंिदरक पछुअितमे कहुना कए एकटा कोठरी \nबना देने रहैक। ऊपरमे एसबेटसकचार बनाओल गेल रहैक ।एस गर यितक लेल पयtvत रहैक। \nहमसभ   डेरामे पैर रखने छलहुँ िक िवजयक फोन आएल-\" नीक समाचा र अिछ ।\" \n\"की भेलैक?\" \n\"मालती भेिट गेलिथ \" \n\"कतए भेटलिथ?\" \n“थाना आउ,  सभ टा बात फोनेपर कए लेब? \nहमसभ चोे बस पकड़लहुँ । िकशुनक मोन हलुक लगैत छल । ह मरो िचंता कम भेल। ओ \nकतए भेटलिखन से सभ जानबाक िजासा बढ़ल जाइत छल । थाना पहुँचतिह देखैत छी जे मालती \nिवजय लग बैसल छिथ । हुनकर सभ िकछु अत-यत छल । लगैत  छल जेना ओ बाघक चाङुरसँ छुिट \nकए आएल होिथ । हमरा दुनूगोटेक देिखते ओ ठोह पािर कए कानए लगलीह। िकशुनक रहल निह गेलैक \n। ओहो याकुल छल । हमरा िकछु फुरेबे निह करए जे की कए ल जाए । मुदा एिहबातक संतोख छल जे \nमालती भेिट गेलीह । \nिवजय हमरासभक देिखते कहए लागल -\" बहुत मोसिकलसँ िहनक र जान बrचल ।   दूटा बदमास \nिहनका जीपपर बैसेने जा रहल छल िक ई हला केलिन । रोडप र गत लगबैत पुिलस पाछा-पाछा भागल \n। हालत िबगड़ैत देिख ओ सभ िहनका बीच सड़कमे उतािर कए भा िग गेल ।\" \nने हमरा ने िकशुनक िकछु पुछबाक साहस भेल । मालतीक अ त-यत हालत अपने सभ िकछु \nकिह रहल छल । िकशुनक बाक हरण भए गेल छलैक । \nथानामे पoकार,टीभी चैनेलबलासभकढ़बािह लािग गेल। नेतासभ  तरह-तरहक गाड़ीमे अंगर.कसभक \nसंगे थाना पहुँचए लगलाह । देिखते- देिखते थानामे मीस पिड़ रहल छल । थानामे लोकक करमान लगैत \nदेिख कए िवजयक मालतीक पुिलसक जीपमे अपताल मेिडकल ट ेटक हतु पठा देलकैक । दुनू कात दू-\nदूटाक मिहला पुिलस आ अिगला सीटपर एकटा मॲछबला पुिलस ब ंदुक तनने बैसल छल जेना कतेक भारी \nकाज केने होअए?  हम आ िकशुन पिछला सीटपर बैसल रही ।सरकारी अपतालमे मा लतीक डाटरी जrच  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभेल । जrचमे सभठीकेआएल।संभवतः बदमाससभकयोजनामे पुिलस ि कछु भ गठ कए देलक । की कहल \nजाए? महानगरीक हेतु ई कोनो एिह तरहक एसगर घटना निह छल । \nबढ़ैत दबाबक कारण अपतालोक हेतु समया ठाढ़ भए गेल रहैक  । हालतक काबू करबाक हेतु \nपुिलस मंिदरपर पहुँिच गेल। ओिहठाम िकशुनक तरह-तरहक wल ोभन देलक । मुदा ओ अिड़ गेल जे \nआओरिकछु निह चाही  ,बस अपराधीक पकड़ल जाए आ सजा देल जाए । कनीकालमे िवजय  वयं पहुँिच \nगेलाह आ कहलाह जे   हालत बहुत खराप भए रहल अिछ । हमरा देिख कहए लगलाह॒-\" कनी अहूँ \nबुझिबऔन । हमरा ऊपर िव£ास क¤। हम बदमाससभक छोड़बैक नि ह । कनीक समय िदअ ।\" \n\"हमरासभसँ की चाहैत छी?’’ \n\"बस एतबे किह िदऔक जे पुिलस ठीक काज कए रहल अिछ ।\" \n“हमरा एिहमे कोनो िद¦त निह बुझाइत अिछ,  किह दहक ।\"-हम िकशुन क कहिलऐक। ओ \nहमरबात मािन लेलक। एतबेमे ओिहठाम मेिडआक हुजुम पहुँिच  गेल । सभ ओकरासँ तरह-तरहसँ wxसभ \nपुछए लागल ।िवजय हमरा दुनूगोटेक अपन कारमे बैसा ओिहठ ामसँ लेने चल गेल ।थानामे िकशुन सभ लग \nकहलक जे ओ पुिलसक wयाससँ संतु§ अिछ । बस एतबे बािजकए ओ कात भए गेल । िवजय हमरासभ \nसँ wश¨ छल । \nहमसभ थानेमे रही िक एकटा पुिलसक जीप आएल । िवजय सही स ािबत भेल।बदमाससभ पकड़ल \nगेल । बदमाससभसँ पूछताछमे पता लागल जे मालती चलती ©ेन मे शौचालयमे गेल रहिथ आ बाहर \nहोइतकाल गलतीसँ लगीचक दोसर िडªबािदस चिल गेलीह । ताबत ेमे ओ पिछलका िडªबा ©ेनसँ छुिट गेल \nरहैक । िडªबामे जाइते ओ अकचका गेिल । ओकरा लगपास बैसल  बदमाससभ गोिलआ लेलक आ की \nकेलक की निह जे ओ एिह हालमे पहुँिच गेिल । \n(अनुवतते) \n- \nरबी ! नारायण िमJ , िपताक नाम : वग«य सूय नारायण िमJ,  माताक नाम :वग«या दयाकाशी देवी,  बएस \n: ६५ बख,  पैतृक 2ाम : अड़ेर डीह,  मातृक : िसि घआ ­योढ़ी  वृित : योजना आयोगक उप सिचवक पदसँ सेवा \nिनवृy भेलाक बाद वतमानमे िदलीमे पेशल मे©ोपोिलटन म िज©ेट।िश.ा  : च !धारी िमिथला महािवGालयसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबी.एस-सी. भौितकी िवानमे wिता  : िदली िव£िवGालयसँ िविध नातक।  wकािशत कृित  : १.‘भोरसँ सrझ \nधिर’ (आ¯म कथा),  २.‘wसंगवश’(िनवंध),  ३.‘वग एतिह अिछ’(याoा wसंग),  ४.‘फसाद’ (कथा \nसं2ह)५.‘नमतयै’ (उप यास) ६.’िविवध wसंग’ (िनबंध सं2ह),  ७.  ‘महराज’ (उप यास)  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nसंतोष राय  \nगाम  \nगामक बीिच टोल मे िकछु लोकिन हरदम खेलिथ छिथ ताश। उ द लान ताश खेलेवाक गृह बिन गेल छै। \nजखन परदेशी सभ गाम वािपस अबैत छिथ तँ ओइ दलान क िदनभ िर ओगरने रहित छिथ। सुनबा मे आयल \nजे इ दलान बिड़ पुरान छै। गामक आिद दलान। हम नाि हटा स ँ देिख रहल िछयैए अइ दलान पर ताश \nखेलिनहार भरल रहैत छिथ। जलखै खेलाक बाद एकटा टीम ताशक  अजमाइस करs लागैत छिथ। फेर \nओइ टीम मे सँ िकछु लोकिन खेल-खेल कs बाहिर भs जाएत छि थ आओर िकछु दोसर लोकिन टीम मे \nजुड़ैत जाएत छिथ। जेनानी सभ जलखै बना कs माल जाल क का ज मे भीर जाएत छिथ। इ मरद \nलोकिन ताश खेलैत-खेलैत िनशीभाग राित मे घर जाएत छिथ।   \nइ दलान कतेक इितहास िलखलकै। गाम क दुभाग मे बrिट कs िकछु लोकिन अपन उलू सीधा कएलािथ। \nअइ दलान पर ओइ सँ िकछु फक निह पड़लै । गामक इितहास बि ड़ नीक निह रहलै। ल²मी बाबा के \nमडर सँ लकs राजे£र माटर साहब के मडर धिर कतेक छोट सँ छोट आओर न³हर सँ न³हर कुकम \nभेलै। सभ इ गाम पचा लेलकै। इ गामक एकता कहल जाए वा गा मक कमजोरी। \n \n  \n गाम सँ सामंती सोच गायब निह भेलै अखन धिर। बुझना निह ज ायत जे भारत एकटा लोकत िoक देश \nिछयैए।   गरीबक हाल ओिहना छै। मुिखया आओर वाड मे³बर बदैल गेल ै, पर´च गामक हाल ओिहना छै। \nसरकारी योजना मे लूट-खसोट बरकरारे छै।   \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nराजद क जंगल राजक बाद सुशासन बाबू क प !ह साल सेहो ब ीत रहल छै, पर´च गाम ओिहना क ओिहना \nछै। जन िवतरण wणाली क◌ँ दुकान पर ध धली जारी छै। रिज टर मे डीलर गेहूँ, चावल आिद क वजन \nिकछु आओर िलखैत छिथ आओर राशन काड धारक क अनाज िकछु आओर दैत छिथ ह। अथtत्   डीलर \nराशन कम दैत छिथ ह आओर काड धारक सँ साइन बेसी पर करा बैत छिथ ह। गरीब क अनाज पर \nडीलरक डाका पूरा िबहार मे छै मने।   \n \n  \nमनरेगा मे लूिटस भ रहल छै। मुिखया आओर हुनकर चमचा लूि ट कs खा रहल छिथ। इ खेल ऊपर सँ \nनीचा धिर पदािधकारी सभ िमिल कs  क रहल छिथ। सरकारक सभ टा योजना अइ wकारेण  सफिलभूत \nभs रहल छै। \n \n  \nताश क पyा जँका रंग बदिल रहल अिछ गाम। िजनका प¦ा घर छ ि ह हुनका wधानमंoी आवासक लाभ \nभेट रहल छि ह। इ िबहारक स1चाई िछयैए। आवासीय सहायक िम िल कs सरकारी खजाना क लूिट रहल \nछै। गरीब ओिहना गरीब छिथ। भिर गामक लोकिन बौक भs गेल छिथ ह। मुिखया क िव¤¶ चुँइ निह \nबािज सकैत छिथ। \n \n  \nमुिखया गुंडा पालने छिथ। पrच-छह टा बेरोजगार छौड़ा पालन े छिथ। तकर डर देखा कs सभहक मुख चुप \nकs दैत छिथ ह। यGिप इ खेल कतेक िदन धिर चलतै। अिगला ब रख चुनाव िछयैए आओर जनता आब \nफेर िहनका भोट निह देित ह। इ भिर पंचायत मे जनता बािज रहल छै। \n \n  \n\" िहनका की भेलि ह ?\", बमबम वी¤ सँ पुछिथ ह। \n\" सुनबा मे आयल जे तोहर माय क क·सर भs गेल छि ह ।\" ,  बासु बजलाह। \n\"हँ, ठीके सुनिलयैए काका ।\" ,वी¤ w¯युyर देलिथ ह।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"इलाज करौहलक, िक निह ?\" \n\"काका, हाथ मे फुटी कौड़ी निह अिछ तँ कतs सँ इलाज करौब ै ।\" \n\"लॉकडाउन मे सभ िकछु बरबाद भs गेल।\" \nसभ जगह लॉकडाउन मे लूिटस भs रहल छै। \nिबहार मे िवकास क नाम पर नेता-चमचा िमिल कs लूिट रहल  छै।\" \n हँ, तूँ ठीके कहैत िछही ।\", बासु बजलाह। \n \n  \nबाबा नीलकंठ चौक पर चािरटा दोकान खुिल गेलैए। लॉकडाउन मे िजनगी क पटरी पर लाबै क इ जतन \nभs रहल छै। मखनपुरा पर सेहो नैस क दोकान खुिल गेलै ए। नीक गप इ अिछ जे सभ लोकिन  \nवरोजगार क ऊपर ¹यान द रहल छिथ ह। \n \n  \nwमीला देवी आइ गुजैर गेलीह। मंगरौना संकप सेवा संथान आओर 2ामीण क सहयोग सँ वी¤ माय क \nपटना मº इलाज करौलिथ ,पर´च क·सर wमीला देवी क जान लक s छोड़लकै। आइ पटन वाला पुरोिहत \nग¤ड़ पुरान के वाचन कs रहल छिथ ह।  \n \n  \nरामदाय देवी अपन सास-ससुर के उधेसने छै।दलान पर िकछु मेहमान बैसल छिथ ह ,पर´च  ओ लोकिन \nतकर परवाह निह करैत गुहr-िग»जिर करवा मे लागल छिथ।  \n\"िनपुyरे रहमे।\" \n\"तोरा पुरखा के कर मे हगबौ।\" \n\"देखै निह छी सौितन, न गर भेल छ·।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\" जेना हम दुख कटै िछयैए ओिहना तोहर माय कटतौ।\" \n\"सौितन बेसी बजल· तs आब एकटा अलंग तोिड़ देबौ।\" \nइएह दुिनया िछयैए गामक। गामक लोकिन सभ बौरा गेल छिथ। लॉकडाउन तबाह कs देलकै।इकुिलया \nसभ भिर िदन तेिलया कलम मे खेलैत रहैत छिथ। पढ़ाई-िलखाई  सभ चौपट भ गेलै। कोरोन सभ क \nिजनगी मे खलबली लैब देने छै। तै परसँ बािढ़ आिब गेल छै । मालथस के ¼योरी  काज कs रहल छै। \n  \n \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nनबोनारायण िमJ  \nएहनो होइत छै  \nकलकyामे बहुत रास सािह¯यकार भेलाह मुदा काय½ममे बहुत ो एहन सािह¯यकार अपन wतुित दै छिथ \nिजनका लोक थानीय सािह¯यकार बूझै छिथ आ अपना-आपक मह¯ वपूण बूझए बला सािह¯यकार सभ िहनका \nसभक माo िफलर बूझै छिथ। िफलर मने कोनो काय½ममे मह¯व पूण सािह¯यकारक मंचपर आबएमे जतेक \nसमय लगतै तािह समयमे दशक-Jोताक जेबासँ रोकए बला साि ह¯यकार। सािहि¯यक समाज िफलरक मह¯व \nनै दै छै मुदा हमरा जनैत िफलरे टा माo सु1चा सािह¯यका र होइत छिथ कारण हुनका कोनो संथा, कोनो \nमंचक, कोनो मािरकाक लाज बचेबाक रहैत छिन आ तािह बदलाम े हुनका ने पुरकार चाही आ ने थपड़ी। \nओना जँ सािह¯यकार समाज एिह िफलर सभहक आलोचना करतिथ तँ  िनि¾त तौरपर ई सभ थािपत \nसािह¯यकार भऽ सकै छलाह जखन िक िहनकर सभहक रचनामे सभ त¯ व अिछ। बस खाली साहेब सभहक \nकृपादृि§ नै भेटलिन। आइ एहने एकटा सािह¯यकार नबोनाराय ण िमJजीक एकटा रचना देखू। भिवयमे हम \nकलकyाक ओहन सभ रचनाकारक रचना wतुत करब जे सािह¯यमे क तहुँ नै छिथ (संकलन-आशीष \nअनिच हार) \n \nमोहनजी बड़ सहज आ सोझमितया लोक। समािजक कायमे सिदखन त ैयार मुदा तामस नाकेपर, तािह कारणे \nहुनके दोसर नाम दुवtसा ऋिष सेहो कहल जाइत छल आ लोक घब ड़ाइते गvप करय।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलोकक मूँहसँ सुनने छलाह जे िसनेमा मनोरंजनक नीक साधान छै मुदा अवसरे नै भेटिन। एक िदन अपन \nसमवयक राघवजीसँ मोनक बात फिर1छा कऽ कहलिन। राघवजीक क हलिखन जे कािÁये रिव छै हमरो \nछुी रहत कािÁ भोजनक प¾ात तैयार रहब मधुबनी चलबाक हेत ु। \nमोहनजीक उ¯सुकतासँ राितमे िन¨ नै भेलिन। wातःकाल भोज नोपर त दुनू गोटे मधुबनी पहुँचलाह। िसनेमाक \nिटकट लऽ शंकर टॅाकीजमे धड़फड़ायले wवेश केलि ह ताधिर तेसर  दृÃय चिल रहल छलैक। अ हारमे \nअपन-अपन सीट हथोड़ैत पहुँचलाह आ सीट पकड़लाह। दसे िमनट केर बाद मोहनजी बजलाह जे चलू-चलू \nबुझिलयै। धुर... जो एहने होइत छैक? राघवजी बुझेलिखन ज े बड़ नीक भऽ रहल छै तखन अगुताइ िकए \nजाइ छी? अहॴक मोन लागल छल तखन एना की बात भेल? फेर ग vप ओिहठाम ठमिक गेल। थोड़बे \nकालक बाद इ टरभेलमे हॅाल wकाशसँ जगमगा उठल। \nतखन राघवजीक बुझबामे एलिन जे मोहनजी एतेक काल धिर या तना सहलिन। असलमे फोिडंगबला कुस«क \nसीट उपर उठा कऽ राखल छलैक। जेना-जेना लोक आएल कुस«क न ीचा खसा कऽ बैसैत गेल मुदा अ हार \nरहबाक अनिभ मोहनजी कुस«क दूनू बrिहपर शरीरक भार दऽ मु ग« जकr लटकल छलाह। तखन राघवजी \nकहलिखन जे िसनेमा एहने नै एहनो होइत छै। \n \n(मूल wकाशन-कणtमृत जनवरी-जून २०१९) \n \nऐ रचनापर अपन म ◌ंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \nआशीष अनिच हार  \nयूUयूब आ मैिथली  \nफरवरी 2005मे यूUयूब केर थापना भेल आ नव³बर 2006 एकर ा गूगल कीिन लेलकै। T- series \nभारतक पिहल यूUयूब चैनल अिछ जे िक 13 March 2006 मे श ु¤ भेल \nhttps://www.youtube.com/user/tseries/about मुदा एिह पर पिहल भीिडयो 23 Dec 2010 मे देल \nगेलै। मैिथली िहसाबसँ िहसाबसँ देखी तँ  https://www.youtube.com/user/vijay7701  नामसँ 3 \nFeb 2007 क एकटा चैनल शु¤ भेलै जािहमे शारदा िस हाजी क गाएल एकै गीतक दूटा भीिडयो अिछ आ \nपिहल भीिडयो 3 Jun 2007 क देल गेलै। ई गीत मैिथलीक अ िछ मुदा ओकरापर लेभल भोजपुरीक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलागएल गेल छै आ तकर एकमाo कारण जे ई गीत सभ मैिथल ÇाÈ णक िविध-बेबहारमे नै अबैत छै मुदा \nआन मैिथल जाितमे बजैत छै। तेनािहते gopal yadav केर न ामसँ एकटा चैनल \nछै https://www.youtube.com/channel/UCIr9OhghzI9iG4mby6 9KB3w   जािहपर 12 Feb \n2007 क दू टा मैिथली आ 13 Feb 2007 क एकटा भोजपुरी भीडयो देल गेलै। अंशुमान िस हा (शारदा \nिस हाजीक पुo) 11 Jan 2008 मे अपन चैनल लेलाह \nhttps://www.youtube.com/user/mranshumansinha/about जािहमे पिहल भीिडयो 2010 मे देल \nगेलै सेहो आन-आन भाषाक, िकछु मैिथली गीत तीन-चािर साल क बाद देल गेलै। गजे ! ठाकुर अपन चैनल \n10 Apr 2008 मे लेलाह https://www.youtube.com/user/g gajendra71/about जािहपर 27 \nApr 2008 क पिहल भीिडयो एलै। एकर तुरंते बाद Jun 2008  क रजनी पलवीजीक चैनल आएल \nhttps://www.youtube.com/user/rajnipallavi/about जाि हपर पिहल भीिडयो 20 Jul 2008 क \nएलै। आ एिह तीनक बाद मैिथली चैनलक संËयामे बहुत वृि¶ भ ेल हम अपनो चैनल 22 Aug 2009 क \nलेलहुँ https://www.youtube.com/user/ashishanchinhar /about मुदा एिहपर भीडयो हम सात बख \nबाद देलहुँ। धीरे ! wेमिष जीक चैनल https://www.yout ube.com/user/premarshi/about 8 Jun \n2010 क आएल आ पिहल भीिडयो 1 Sep 2010 क देल गेल। वत मान समयमे भीिडयोक मा¹यमसँ \nकाज करबाक यूUयूब केर बहुत पैघ सहारा छै। भीिडयो शूट कए कऽ यूUयूबपर अपलोड क¤ आ अपन \nबात सभ धिर पहुँचाबू। ई हरेक तरहँक भीिडयो लेल छै। चा हे राजनीितक हो िक समािजक िक सािहि¯यक \nिक कैिरयरक। जीवनक हरेक .ेoसँ संबंिधत भीिडयो भेिट जाएत  एिहठाम। बेसी लोकिwय भेलापर ओिह \nभीिडयोसँ अथÌपाजन सेहो होइत छै। 2010 केर बाद जँ हम मैिथली यूUयूब चैनल केर िगनती करए लागी \nतखन सभ काज छोड़ए पड़त। मुदा जे नीक ओ wमुख अिछ तािहमेस ँ िकछु wमुख नाम एना अिछ (उपरक \nनाम छोिड़ ई िलट अिछ कारण उपर ओकर चचt भेले अिछ)— \n1) िमिथल चल गीत \n2) मैिथली टी.भी \n3) गंगा मैिथली \n4) अपन मैिथली \n5) नीलम मैिथली लोक गीत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n6) िमिथला िमरर \n7) मधुर िमिथला \nएिह केर अितिरत JHM News केर नामसँ एकटा नीक चैनल आए ल अिछ जे िक मैिथलीक अितिरत \nिहंदीमे सेहो मैिथल-िमिथला-मैिथलीसँ संबंिधत त¼य सभ लग पहुँचाबै छिथ। JHM News एकटा नीक \nwयास अिछ। एकर wभाव िनकट भिवयमे देखबामे आएत। एकर अि तिरत आरो बहुत रास नीक-नीक चैनल \nसेहो अिछ जकर नाम जोड़ल जा सकैए। एिह बीचमे हम फेसबुकप र जानए चाहलहुँ चैनल सभक बारेमे तँ \nwणव झाजी सूचना देलाह जे ओ २००७मे यूUयूबपर रजनी पलव ीजीक चैनलसँ गीत सुनने छलाह बादमे \nरजनीजी सूचना देलीह जे ओ २००६मे चैनल बनेने छलीह मुदा  ओकरा हटा कऽ २००८ मे नव बनेलीह। \nफेसबुक पोटक फोटो देल जा रहल \nअिछ। \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(एिह लेखमे बहुत रास पुरान चैनल wणवजीक सहायतासँ भेटल  अिछ) \n  \nपाठकीय : \n१ \nिवदेह के 301 एवं 302अम अंक मे गजे ! ठाकुर जी Ïारा यूप ीएसी के तैयारी लेल जे सामा2ी उपलªध \nकराओल गेल अिछ से आशा करैत छी जे मैिथली िवषय से तैया री करय बला छाo सभ लेल उपयोगी िस¶ \nहेतैक। आ आन पाठक सभ लेल सेहो ई िरÐेिशंग कंटे ट छैक। 3 01म अंक मे आशीष अनिच हार के \nलेख मैिथली एप के िवषय मे बिढ़या जानकारी दै छैक,  तै Ñिचगर लागल। मैिथली भाषा के टूस के \nिडिजटल vलेटफॉम पर अनबाक शुÑआती wयास सब के संकिलत कर बाक wयास सराहनीय अिछ। ऐ लेख \nमे पिहल एप के समय 2013 डेल गेल छैक।   मुदा एकटा wx हमारा मोन मे ठाढ़ भ जाय अिछ जे एप के \nमतलब िक एतय वेब बेड एिvलकेशन वा मोबाइल आधािरत एिvल केशन टा छैक आ िक िवंडोज आ लायनस \nपर चलय बला आन आन सॉÒटवेयर टूल सेहो छैक?  यिद एप से मतलब आन सॉÒटवेयर टूल सेहो छैक \nतखन हम संशोधन करय चाहब जे मैिथली भाषा संबि धत टूल िडव ैलप करई के काज त¯कालीन भारत \nसरकार Ïारा उपरोत समय से बहुत पिहने शु¤ क देल गेल छ लई। आ सी-डेक Ïारा 2009 मे मैिथली \nभाषा से संबि धत िकछ टूल   िवंडोज आ लयनस vलेटफॉम के लेल िडवैलप क लेल गेल छल। आ जे \nसॉÒटवेयर त¯कालीन सरकार Ïारा सीडी के मा¹यम से जनता क े मुÒत मे उपलªध कराओल गेल छल। \nहमहू ओ सीडी मंगेने रही,  यGिप ओकर कोनो खास उपयोग नै क सकाल रही,  आ नै हम समी.ा क रहल \nछी जे ओय समय के अनुसार ओ टूल सब कटेक उपयोगी छल। ऐ ल ेखे हम सोशल मीिडया vलेटफॉम पर \nसेहो कै बेर चचt केने रही िक मैिथली भाषा के लेल एप ि वकास के काज पूव सरकार मे शु¤ भ गेल छल \nमुदा कतेक इफेिटव ऐ पर बहस भ सकई अिछ आ सरकारी wयास के बावजूद ओय समय मे ई बेिसआई \nलोक तक िकए नै पहुंचलई   ऐ बात पर सेहो चचt भ सकई अिछ। ओ सीडी हमरा लग हेरा गे ल छल तै \nसा²य नै छल,  मुदा खोजला पर ओ सीडी भºट गेल आ ओकरा हम गूगल Óाइव पर  डाउनलोड लेल ध देने \nछी जेकर िलंक अिछ \n: https://drive.google.com/drive/folders/1YNCbyJk7FQWA32ESrlDZT3Kj57Z348Pm?us \np=sharing  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथली िवषय पर काज आ शोध करई बला िवÏान लोक सब चाहैथ  त ई टूस/एप के परी.ण आ आई पर \nशोध क सकई छाईठ। \n302अम अंक मे सेहो सोशल मीिडया vलेटफॉम पर िनक लेख िल खल गेल अिछ। बाबा बैGनाथ के गजल \nÑिचगर लागल। आन कथा सब सेहो िनक छल। \n  \nआगामी अंक के लेल शुभकामना। \nwणव कुमार झा \n२ \nवाथ क रंग- एक सार गिभत, संि.vत लघु कथा । \nवातिवकता क संग अमानवीयता क एक अपूव रंग । \nसमाज मº ऐहनो उदाहरण छै । \n की , एकरा एक मानिसक िवमारी वा िवकृित क संा देल जा सकैछ ? \n \n  \nगजº! चौधरी \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n ३. पG  \n३.१. आन द दास - नॴद आिब जाइत  अछि◌ \n३.२.बाबा वैGनाथ - गजल  \nआन द दास - नॴद आिब जाइत  अिछ   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n \nनॴद आिब जाइत  अिछ  \n  \n  \nआइ भोरमे, ख़ूब तमसा-िपyा क', गाम फोन केने छल, \nसपना छल आ सपनेमे, बहुतेक बात-कथा कहने छल। \nसबके जे बनौलक, आब सबसँ भीख म िग रहल छै, \nआब त' गामॲ-घरके, गाममे, मोन निह लािग रहल छै। \n  \nकहै छल…, \nअह के सपिरवार गाम एला, दसेक साल भ' गेल, \nिनपैत अंगनाके खुरैवला बौआ, एतेक िसयनगर भ' गेल। \nतुलसी चौड़ामेदीप आ असोरामे िबनु शीशा लालटेन ट गल छै,  \nमड़वाखुा, चारक रंगल मुÙी, साबेडोरीसँ, अखनॲ बा हल छै।  \n  \nराखल लार-पुआर दलानपर आ अंगनामे धान िमरल छै, \nनेबो, अनार, धातरीम, अररनेबा, सबटा सिर-सिर िगरल छै। \nआम-मौह आ िख़रीयपुिरया गाछ, सबटा गामेमे राखल छै, \nिकछु काज गामॲसँ कÑ, मड़वा-दलानके आस लागल छै। \n  \nअसोराके जyा आ ढेकी, सबिदन एकदोसर स', लड़ाई ठानै छै,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलोरिह-िसलौटके देिखयौ, उखिर-समाटक, ए¦ोटा बात निह मान ै छै। \nअंगनामे कौवा कुचरययए आ दलानपर िततली आब'अ लागयछै, \nजखन अह , सपिरवार गाम आबै छी, िधयापुताके ख़ूब मोन लाग य छै। \n  \nअगर, अखनॲ अvपन गाममे, अपतालक िचंता नै करबै, \nफेर, सेवािनवृy भेला बाद, गाममे सुखक िदन कोना कटबै। \nकी करब, हम अह  भोज गाममे, आब परदेशेमे पाट« भ' जाइत अिछ, \nफुसत त' हमरो अिछ गामक लेल..., \nमुदा..., जखन पेट भिर जाइत अिछ, त' नॴद आिब जाइत अिछ. ..। \n  \n  \n  \n-       आन द दास, \"बाबाअंगना\", नवानी, 29.06.2020 \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nबाबा  वैGनाथ - गजल  \n \nगजल   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपिहल  गुÑ  मायक  बूझी हुनक  सभ बातक मानी \nwथम  पूजन  करी  हुनके  तखन जे काज से ठानी \n \n  \nरखै   छिल  ¹यान  पेटोमे  जनम देलिन  पुनः सेवा \nकते ओ क§ छिल सहने कहै सभ बात छिथ नानी \n \n  \nलगै अिछ लाज हमरा बड़ पड़ै अिछ मोन बदमासी \nकरी  हम  तंग  माताक  तखन छल खूब मनमानी \n \n  \nकते  ओ  क§ सिह  पालन  करै छिल दुःखकº सिहतो \nपढ़ाक  उ1च   िश.ा   धिर  बनौलिन  पुoक ानी \n \n  \nमुदा ओ रोगमे जकड़ल कनै छिथ खाटपर सूतिल \nइलाजो  खूब  करबै  छी लगै अिछ बैिसकऽ कानी \n \n  \nजखन अवहेलना मायक करय जे पुo अिछ पापी \nतखन  उ¶ार  निह  ओकर  कतेको पैघ  हो दानी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेष क :- \n१) हाइकू िवशेष क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष क २१ म अंक ,  १ नव³बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष क ६७ म अंक , १ अटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह¯य िवशेष क ७० म अंक , १५ नव³बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष क ७२ म अंक १५ िदस³बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी  िवशेष क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भित गजल िवशेष क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना -समालोचना -समी.ा िवशेष क १४२ म, अंक १५ नव³बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक त िमJ मधुप िवशेष क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव द ठा कुर िवशेष क १८९ म अंक १ नव³बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च ! ठाकुर अिनल िवशेष क १९१ म अंक १ िदस³बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  स³मान  िवशेषा क- २००म  अक १५  अwैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१४ ) मैिथली  सी .डी ./ अबम  गीत  संगीत  िवशेष क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी  २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिoत  रचनापर  आम ंिoत  आलोचकक  िटvपणीक  शृंखला  \n१. कािमनीक  प च  टा  किवता  आ ओइपर  मधुका त  झाक  िटvपणी  \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  wसाद  मÜडल  जीक  ६५  टा  पोथीक  नव  संकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nwकाशन   नीचrक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_09_20 17  \n  \nिवदेह ई -पिoकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवJे  रचनाक  एकटा  समाना तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली  wब ध -िन ब ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पG २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा  [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा  [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पG  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाUय उ¯सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ¯सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली wब ध -िनब ध -समालोचना  [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Nove l \"sahasrabadhani \" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili . Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works i n English himself . After these \ntranslations are complete these would be the offici al translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह  स³मान : स³मान-सूची  \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह¯य आ दोलन: मानुषीिमह संकृताम्  \n(c) २००४ -२० २० . सवtिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपाद काधीन। िवदेह- \nwथम मैिथली पाि.क ई-पिoका ISSN 2229-547X VIDEHAस³पाद क: गजे ! ठाकुर।  सह-स³पादक: \nउमेश मंडल।  सहायक स³पादक:  राम िवलास साहु, न द िवलास राय, स दीप कुमार साफी आ म ु¨ाजी \n(मनोज कुमार कण)।  स³पादक- नाटक-रंगमंच-चलिचo- बेचन ठाकुर। स³पादक- सूचना- स³पक-समाद- पूनम \nमंडल। स³पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ¯पल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अwकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण  उyरदािय¯व लेखक गणक म¹य \nछि ह)editorial.staff.videha@gmail.com  क मेल अटैचमेÜटक ¤पम .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमàटमे पठा सकै छिथ। एतऽ wकािशत रचना सभक कॉपीराइट ल ेखक/सं2हकyt लोकिनक लगमे \nरहति ह, माo एकर wथम wकाशनक/ िwंट-वेब आकtइवक/ आकtइवक अनुवादक आ आकtइवक ई-wकाशन/ \nिwंट-wकाशनक अिधकार ऐ ई-पिoकाक छै, आ से हािन-लाभ रिह त आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयटीक/ पािरJिमकक wावधान नै छै। त रॉयटीक/ पािरJि मकक इ1छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०३  म अंक  ०१  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआ2ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि.vत पिरचय आ अपन कैन कएल गेल  फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल wकाशनक हेतु िवदेह (पाि.क) \nई पिoकाक देल जा रहल अिछ। मेल wाvत होयबाक बाद यथासंभ व शीâ ( सात िदनक भीतर) एकर \nwकाशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिoकाक Jीमित ल²मी ठाकुर Ïारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक ई wकािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -20 20  सवtिधकार  सुरि.त।  िवदेहमे wकािशत  सभटा  रचना  आ आकtइवक  सवtिधकार  \nरचनाकार  आ सं2हकytक  लगमे छि ह।  ५ जुलाई  २००४  क \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली  जालवृyसँ  wार³भ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  wथम  उपिथितक  याoा  िवदेह - wथम  मैिथली  पाि.क  ई \nपिo का  धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई wकािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृy  'िवदेह ' ई-पिoकाक  wवताक  संग  मैिथली  भाषाक  जालवृyक  ए2ीगेटरक  ¤पमे \nwयुत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिoका  ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":0.57,"has_text":true},"Videha 304.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 304.pdf","name":"Videha 304.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अगत  २०२०  (वष १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे!\" ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परी/ा लेल   मैिथली ऐि2छक िवषय हेतु \nसािम3ी (FOR UPSC-BPSC EXAMS- GENERAL STUDIES AND MAITHILI OPTIONAL \nSUBJECTS)  \n२. गH  \n२.१ .रबी!\" नारायण िमK - धारावािहक उप!यास -लजकोटर  (चािरम खेप ) \n२. २.िQयंवदा तारा झा- दूटा बीहिन क थ◌ा \n२.३.कंचन कंठ - मुिUत  \n२.४ .१.Qभाष अिकंचन - २टा बीहिन कथा २.  िव!देWर ठाकुर - २ टा बीहिन कथा ३. मुXा जी- बीहिन \nकथा ४. नबोनारायण िमKजीक रचना- Qतुित आशीष अनिच!हार (दोसर खेप ) \n  \n३. पH  \n३.१. िQयंवदा तारा झा- मोन होइ छ \n३.२. कंचन कंठ - अजगुत बुिचया \n३.३. १. Qभाष _अिकंचन - दूटा किवता २.  संतोष कुमार राय ’बटोही'- आउट इनकम ३. आशीष अनिच!हार - २ \nटा गजल  \n३.४.आभा झा-कृ^ण केर माहा_`य   \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचxकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचzक िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आक|इव  \n  \nJoin Videha googlegr oups  \n १. गजे!\" ठाकुर  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी/ा लेल   मैिथली ऐि2छक िवषय हेतु सािम3ी \n(FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) -BPSC ( BIHAR PUBLIC \nSERVICE COMMISSION) EXAMS- GENERAL STUDIES AND MAIT HILI \nOPTIONAL SUBJECTS) \nिरसोस से!टर  \nसुभाष च!\" यादव  \nराजकमल चौधरी: मोनो3ाफ  \n  \nमैिथलीक वतनीमे पय|~त िविवधता अिछ। मुदा Qपx देखला उर एकर वतनी इनू BMAF001 सँ Qेिरत \nबुझाइत अिछ। \nइनू BMAF -001  \nमैिथली Qपx - यू.पी.एस .सी. \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली Qपx - बी.पी.ए स.सी.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nभाषापाक  \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY  \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY  \nMAITHILI BOOKS/ PICTURE -AUDIO -VIDEO ARCHIVE  \nडॉ. लिलता झा \nमैिथलीक भोजन स`ब!धी शदावली \n  \nपिहने िमिथला मैिथलीक सामा!य जानकारी लेल एिह पोथी सभक पढ़ू:- \nराधाकृ^ण चौधरी \nिमिथलाक इितहास  \nA Survey of Maithili Literature  \nTHE POLITICAL AND CULTURALHERITAGE OF MITHILA  \nफेर एिह मनलगू पोथीक सेहो पढ़ू:- \nकेदारनाथ चौधरी \nअबारा निहतन  \nकुमार पवन (साभार अंितका) \nपइठ (मैिथलीक सवKे कथा) \n  \nडॉ बचेWर झा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nB_JHA_Nibhand_Nikunj.pdf  \n  \nडॉ. देवशंकर नवीन \nAdhunik_Sahityak_Paridrishya.pdf  \nअिणमा िसंह \nShishu_Geet_Khel_Anima_Singh.pdf  \n  \nिशव कुमार झा \"िटलू\"  \nअंशु-समालोचना \n  \nरामदेव झा \nसयसाची (अिभन!दन 3!थ) \n  \nआन!द िमK (सौज!य Kी रमान!द झा \"रमण\")  \nिमिथला भाषाक सुबोध याकरण   \n  \nQेमशंकर िसंह \nमैिथली भाषा सािह_य :बीसम शतादी (आलोचना) \n  \nडॉ. रमण झा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथली कायमे अलार  \nअलार -भाकर  \nिभX -अिभX  \n  \nडॉ. रमान!द झा 'रमण' \nिहआओल  \n  \nया◌ेगे!\" पाठक िवया◌ेगी \nिवानक बतकही \n  \nदुग|न!द मडल  \nसंचियका \n \nरामलोचन ठाकुर \nमैिथली लोककथा \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXiOHp7A  \n(अनुवतते) \n-गजे!\" ठाकुर  \n२. गH  \n  \n२.१ .रबी!\" नारायण िमK - धारावािहक उप!यास -लजकोटर  (चािरम खेप ) \n२. २.िQयंवदा तारा झा- दूटा बीहिन क थ◌ा \n२.३.कंचन कंठ - मुिUत  \n२.४ .१.Qभाष अिकंचन - २टा बीहिन कथा २. िव!देWर ठाकुर - २ टा बीहिन कथा ३. मुXा जी- बीहिन \nकथा ४. नबोनारायण िमKजीक रचना- Qतुित आशीष अनिच!हार (दोसर खेप ) \n \nरबी!\" नारायण िमK - धारावािहक उप!यास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(Qवासीक जीवनपर आधािरत)  \n (चािरम खेप ) \n-4- \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुनने रिहऐक जे िदली राजधानी छैक । एिहठाम कोनो भेद-भाव निह होइत अिछ । मुदा सभ \nफूिस बुझा रहल अिछ । एिहठाम तँ गामोसँ बेसी खराप हाल लगैत अिछ । जकरे देखू सएह-“ऐ \nिबहारी! किह कए बजाओतजेना ओ अपने इंगलडमे रहिनहार हो । एहन बात निह छैक जे ओकरासभमे सभ \nबीसे छैक तैओ ओ सभ भारी तँ पिड़ते अिछ । \nएक िदन िकशुन हमरा मालतीक संगे फुसुर-फुसुर करैत देिख लेलक । ओकरा पिहनिहसँ तरह-\nतरहक सक रहबे करैक । ओिहमे इजाफा भेलैक । राितमे जखन सुतबाक समय होइक तँ ओ दुनूगोटे \nकोठरी मे चल जाइत आ हम मंिदरेमे सुित जाइ । मुदा कै राित हमरा हलासँ िनX टुिट जाइत छल । \nओ दुनूगोटे दूपहर राितमे िचकरा-भोकरी करए लागए। मुदा हम कइए की सकैत छलहुँ? सकक कोन इलाज \nछैक  ? \n“आिखर बात की छैक । एकरासभक दूपहर राितमे एना झगड़ा िकएक भए रहल छैक?” \n केबार लग कान सटाकए सुनए लगिलऐक । ओकरसभक ग~प-स~प सुिनकए अबाक रिह गेलहुँ । \n\" अहz िदन-राित गोिवंद संगे सटल रहैत छी । एिहबातक कोन ठेकान जे ई ब2चा ककर अिछ?\"-\nिकशुन बाजल । \n\"अहz िनल¤ज छी । एहन सोचैत अहzक भगवानोक डर निह भेल । हमरातँ अहz दुदषा किरते \nछी मुदा एकटािनद¥ष यिUतकपर एहन ल¦छन लगेबासँ अहzक कनीको संकोच निह भेल?\"-मालती बजलीह । \n\"चुप रहू । हम सभ बुझैत छी । हम अहz क किहआ नीक लगलहुँ?तथािप हम बहैत रहलहुँ । \nमुदा आब तँ बात हदसँ आगा भए गेल अिछ  ?\" \n\"अहzक माथा गड़बड़ा गेल अिछ । आओर िकछु निह भेल अिछ?\" \nदुनूगोटेमे बात बिढ़ते गेल । िकछुकालक बाद मालती जोरसँ केबारमे ध§ा मारलक आ \nबड़बड़ाइतबाहर भए गेिल । हम कनीके फटकी रही । पुछिलऐक-\"की भेलैक?\" \n\"सभटा तोरे चलते भए रहल अिछ आ पुिछ रहल छह जे की भेल? -िकशुन बाजल। \n\" आब िकछु भए जाएत हम एकरा संगे निह रहब ।\"-से बािज मालती डेग आगा केलक।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअहz दुनूगोटेमे जँ हमरा लेल झंझिट भए रहल अिछ तँ हम भोरे एिहठामसँ अपन डेरा फराक कए \nलेब मुदा अहzसभ एना निह क¨।\" \n\" जे अनथ करबाक छलह से केलह । आब िकएक निह जेबह?\" \n\"हम िकछुनिहकेलहुँ? तोहर अपने मोन भिसआ रहल छह ।\"-हम कहिलऐक। \n\" अपनो जाह आ िहनकोलेने जाह । खािथ भीम आ हगिथ सकुनी । \" \nहम मालतीक बहुत आ3ह केिलऐक जे दूपहर राितमे कतहुँ गेनाइ ठीक निह हेतैक । भोर होबए \nदेिथ । मुदा ओ िकशुनकसंगे िकXो रहए हेतु तैयार निह छिल।कहुना कए भोर भेल। रातुक बात \nचा¨कात पसिर गेल । लोकक सहानुभूित मालतीक संग छल मुदा सभ सँ बेसी पराभव तँ हमर छल । ने \nओतए रिह सकैत छलहुँ ने ओिह हालतमे मालतीक छोिड़ सकैत छलहुँ । \n बात मंिदरक   यवथापक धिर गेल । ओ सभ आपसमे बैसारी कए िकशुनक पुजारी काजसँ आ \nमंिदरसँ बेदखल करबाक िनणय केलिथ । िकशुनक ओिह मंिदरपरसँ ओकर वथापकसभ हटा देलकैक । \nआब की होएत? ने हमरा कोनो ठेकान छल ने िकशुनक ।ओकर काज आ घर दुनू चल जाइत रहलैक । \nहमरो रहबाक समया भए गेल । काज तँ हमरा िवजय धरा देने रहए। नोएडामे कोनो कारखानामे लेबर \nसुपरवाइजरक काज रहैक । गुजर जोगर पाइ भेिट जाइत छल । मकानक िकराया निह लगैत छल। \nभोजनोक यवथा िकशुनक संगे छल,त कम खच|मे गुजर भए जाइत छल । िकछु टाका सभ मास \nमनीआडर सेहो माएक कए दैत छिलऐक ।गाममे माए मनीआडरक Qती/ा करैत रहैत छलिथ । कै बेर \nओकरा पहुँचएमे मासिदनसँ बेिसए लािग जाइक। अखबारमे खबिर आएल रहए जे मनीआडरक पाइके रतेमे \nकै बेर गोलमाल कए लेल जाइत अिछ । बाहरे िदमाग! िबना कोनो खच|क ओ सभ ओिह पैसासँ मासभिर \nसूिद लगा कए नीक उपाजन कए लैत छल । लोकक मनीआडर तँ भेिटए जाइत छलैक, कनी देिरएसँ \nसही।मनीआडर भेिटते माएक फोन अबैत छल जािहसँ हमर सभ दुख हरा जाइत छल । माए आशीव|दक \nबरखा कए दैत छिल। \nमंिदर छुिटगेलासँ िकशुनके हालत पातर तँ भइए गेलैक, हमरो यवथा गड़बड़ा गेल । िकशुनसंगे \nओकर घरनी छलैक । ओकरा मालतीपर सदिरकाल सक होइत रहैत छलैक । ऊपरसँ जिहआसँ «ेनमे ओ \nक¦ड भेलैक,िकशुनके मोनमेमालतीक Qित दुिबधा तँ भइए गेल रहैक । यHिप ओकर एतबे दोषरहैक जे ओ \nिबना सोच-िवचारक गाममे सासुसँ झगड़ा कए भािग कए िबना िटकटक «ेनमे चिढ़ कए अपन घरबला लग  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअबैत रहए मुदा रतामे एतेक तरहक बात भए जेतैक से ओ कीजाने गेलैक  ? मुदा सेसभ भेलैक। थाना-\nपुिलस धिर बात चिल गेलैक। सालो मोकदमा चलैत रहलैक मुदा ककरो िकछुनिह भेलैक । सभ बदमास \nिनिफिकर घुिम रहल छल। ककर ठ¬ा छैक जे ओकरासभक टोकारा देत? जे से करत, से भोगत। \nकहबी छैक जे गेलहुँ नेपाल आ कपारगेल संगे । हम िदली आएल रही  जीिवका हेतु आ एिहठाम \nतरह-तरहक धसना धसैत देिख मोन उ­ेिलत होइत रहैत छल । मुदा िवकप तँ िकछु छल \nनिह  ? अतु,भोरे हम मालती आ िकशुनक ओही हालमे छोिड़ मंिदरपरसँ िबदा भए गेलहुँ । जाइत काल मोन \nभेल जे िकशुनक बुझिबऐक,िकछु किहऐक मुदा फेर की भेल,की निह चो®े िबदा भए गेलहुँ । हम सोचलहुँ \nजे जाबे हम मालती लग रहब ओकर मोसिकल बिढ़ते  रहत । भए सकैत अिछ जे हमरा फटकी भेलासँ \nओ सभ आपसमे सलिट िलअए । हाथमे पेटी,पीठपर झोड़ा लटकेने िबदा भए गेलहुँ । \n(अनुवतते) \n- \nरबी!\" नारायण िमK, िपताक नाम : वग¯य सूय नारायण िमK, माताक नाम : वग¯या दयाकाशी देवी, बएस \n: ६६ बख, पैतृक 3ाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसि!घआ ±योढ़ी, वृित : भारत सरकारक उप सिचव (सेवा \nिनवृ)/ पेशल मे«ोपोिलटन मिज«ेट, िदली(सेवा िनवृ), िश/ा : च!\"धारी िमिथला महािवHालयसँ बी.एस-\nसी. भौितक िवानमे Qिता : िदली िवWिवHालयसँ िविध नातक \nQकािशत कृित : मैिथलीमे:- \n१. ‘भोरसँ सzझ धिर’ (आ_म कथा), २. ‘Qसंगवश’ (िनवंध), ३. ‘वग एतिह अिछ’ (याxा Qसंग), ४. \n‘फसाद’ (कथा सं3ह) ५. `नमतयै’ (उप!यास) ६. िविवध Qसंग (िनवंध ) ७.महराज(उप!यास) \n८.लजकोटर(उप!यास)९.सीमाक ओिह पार(उप!यास)१०.समाधान(िनवंध सं3ह) \n११.मातृभूिम(उप!यास)१२.व·लोक(उप!यास)१३.शंखनाद(उप!यास)१४.इएह िथक जीवन(संमरण) \nIn English:- \n1.The Lost House (Collection of short stories), 2.Life is an art \nिह!दी म¸ – \n१.!याय की गुहार(उप!यास) \n(उपरोUत पोथीसभ pothi.com, amazon.com आओर www.flipca rt.com पर सँ कीनल जा सकैत \nअिछ)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nइमेल : mishrarn@gmail.com  लोग : mishrarn.blogspot.com Mobile -9968502767 \nएमजोनक लेखक पृ : amazon.com/author/rnmishra  \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nिQयंवदा तारा झा \nदूटा बीहिन कथा \n१ \nवािभमान \n  \nएना िस¿¦तवादी भेला सऽ काज निहं चलैत छैक दयानाथ बाबू ।हमरा बुझने तऽ अकारणे अह¦ एतेक नीक \nकथा छोिड़ रहल छी । \nएहन कोन अजगुत ग~प कहलैथ िवमल बाबू अह¦ सऽ ___ ई तऽ होइ ते छैक ।बेटाक बाप छिथ __  \nिकछु तऽ मोन मनोरथ हयबे करतै!ह । भगवतीक कृपा सऽ अहूं एतेक असमथ निहं छी। हम तऽ यैह \nकहब ,हुनकर सबहक ग~प मािन िलयऽ ।बेटी बाप के एतेक ऐंठी उिचत निहं । \n  \n             ग~पक तीवÁ वर वर सुिन दािमनी बहरैलीह । की भेलै ,सब ठीक नऽ? कह¦ भौजी \n,भाई साहेब मना कऽ कऽ आिब गेलाह । अहॴ बुझिबयौन ,बेटीक भिव^यक संग खेिल रहल छिथ । \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n       दीघ िन:Wास लैत बजलीह दािमनी  __ कोनो बात निहं ,जे अखनहुं अ~पन बेटा केर िववाहक \nमूय चाहैत छिथ ,ओहन पिरवार मे संबंध भेले सऽ बेटीक भिव^य खराब होइतैक ।हमरा गव अिछ जे \nओकर िपता कथा अवीकार कऽ संपूण नारी जाित केर वािभमानक र/ा कैलि!ह ।            \n२ \nकी बुझबै \n  \nतामसे लहालोट भेल अिनल के पािन केर िगलास  पकड़बैत , बुझबैत बजलीह अनीता __ िकयैक एतेक \nपरेशान होइत छी?सब  लोक सब रंग होइत छैक । \n          अरे अह¦ लेल ब±ड आसान अिछ ,ई बजनाइ ।अह¦ की बुझबै कतेक तनाव होइत छैक \nआिफस मे । मैनेजम¸ट िकछु सुनऽ बूझऽ लेल तैयार निहं होइत छैक आ इ`हरका लोक के काज सऽ \nबचबाक सै टा बहाना । बीच म¸ िपसा कऽ रिह गेल छी हम । \n  \n    अतु कहुना रतुका खेनाइ स`पX भेल ।सब समेिट कऽ अनीता िबछाओन पर अयलीह तऽ अिनल \nफॲफ कािट रहल छलाह ।आइ ब±ड तनावपूण िदन छलै!ह कूल म¸ अनीता के ,सोचने रहिथ जे कनी \nअिनल सऽ शेयर करब ।मुदा? \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nकंचन कंठ  \nमुिUत  \nमौसीम¦क¸ नोर त जेना लगैत अिछ िक सावनसं  Qितपध| केने अिछ।आई दू िदन भ गेल सुधा - सुधा \nकिहकय अKु छि!ह िक Äक'क¸ नामे निह।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  बेचारी सुधाक¸ अनाथक नाथ भ' मौसी िजनगी भिर पोसलिख!ह, िववाह दान सभ भेल। बेचारी जान \nअरोिपक' सासुरलोक क सेवा केलक।तखन ब±ड मान होइत छल।मुदा ज¸ िक पता चललैि!ह िक ओ \nज!मजाते एकटा िकडनीक¸ संग आयल छिथ,तकर िकनको पता निह छल,िबना कोनो बातक िवचार केने \nओकरा मौसीम¦ लग पहुँचा गेलिख!ह। मौसी कतबो कहलिख!ह आन ठाम सलाह लेलहुं,एिह सॱ कोनो \nदािय_वम¸ अंतर निह अबैत अिछ, के कानबात देिनहार।ओ सभ तऽ धोखासं  तलाकोके कागत सैन करा \nलेलिख!ह। \n  मौसी हबोढेकार कनैत,ओकर कÇक¸ मोन पारैत,सुधाक¸ मोनेमोन आशीष देलि!ह,\"जो आब चैन सॱ रिहह¸, ई \nसरसमाज तोरा जोग निह छलौ।\" \n  \n \nऐ \nरच नापर अपन म ◌ंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n१.Qभाष अिकंचन - २टा बीहिन कथा २. िव!देWर ठाकुर - २ टा बीहिन कथा ३.  मुXा जी- बीहिन \nकथा ४.  नबोनारायण िमKजीक रचना- Qतुित आशीष अनिच!हार (दोसर खेप ) \n१ \nQभाष अिकंचन - २टा बीहिन कथा \n१.  \nिरलीफ  \nिमिथला म¸ बािढ़क भयावह संकट  ओ  पिरिथितक आंकलन व सवÈ करबाक लेल िवW बकक टीम \nआएल..  \n       घूमैत घूमैत ओ सभ एकमी पुल पर ¨कल.. ओतय ओ देखलक जे लोकसभ पXी ट¦िग ट¦िग रिह \nरहल छै.. कतहुँ िधया पुता भूUखे लोहछैत ओंघराइत त' कतहुँ बूढ़बा सभ पेटकूिनय¦ देने पड़ल...  \n    सवÈयर सभ आÉयचिकत िक एतेक पाई बािढ़क हेतु िवW बक स' आएल से की भ' गेलै...   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n        एगो अधबैसू सन लोक खैनी चूनबैत बैसल छल.. ओकरा स' सवÈयर पूछलकै... क§ा हो, तोरा \nसभके सरकार िदसस' कोनो िरलीफ आ िक मदद भेटबो कयल छ'.. माने सरकार िकछ करै छ' तोरा सभ \nलेल...  \n    ... खैनीक नॲÊस झारैत ओ बाजल.. यौ बाऊ, ई िबहार छै, आ ओहू म¸ िमिथला.. एतय सरकार िकछ \nनिहं करै छै... सभटा अपने करय पडै छै.... की बुझिलयै....?  \n      ओ सभ जेना एकदम सकपका गेलै...  \n२.  \nजतरा \n.... मz गे.... मz.... आई  हमर  कालरिशप के इि`तहान अिछ... दरभंगा जेबाक अिछ... कनी जदी \nखेनाई  िदह..... राजू  बाजल....  \n      रौ बौआ घर म¸ त' िकछ  छैहे नञ... त' जदी कोना हेतौ.... िकछ सॲचैत माय कहलिखन.... \nठहर देखै िछयै... खॲईच बला धान सभके िमलाक' कूिट क' तोरा जोकर भात बना' दै िछयौ .... आ कािÌ \nबथुआक साग तोिड़क' अनने िछये,  तकर झोर आ दूटा अलू  हेबाक चाही, तेकर चोखा....  \n..... माने  साग भात आ चोखा.... लेिकन तॲिह कहैत रही जे साग आ चोखा खाय सं जतरा भगठ जाईत \nछै....  \n..... मायक आंिख डबडबा' गेलई ....आंचिर सं नोर पोछैत बजलीह.... रौ बौआ, मोन पिवx रहतौ आ लगन \nरहतौ त' भगवान अपन¸ जतरा बना देथुन.....दु:ख म¸ भगवान¸ पर भरोस.........  \n....... राजू बकर-बकर मायक मुंह ताकय लागल.....  \n२ \nिव!देWर ठाकुर - २ टा बीहिन कथा \n१ \n!याय    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकूल जाइत काल एकटा लडकीके ओहे गामक मुिखयाके बेटा अपना हबसके िसकार बना लेलक । इ \nघÍना सुनलाक बाद कुिलया छौडासभ ओकरा बड िपटलक । एिह घटनास हुनकर बाबुजीके अपन पगरी \nखबाक भान भेलै आ अपन बेटाक करतुतपर पद| देबाक लेल पÎचायत नै करबाक घोषणा कयलक । \nमुिखयाके एहन प/पात देिख पुरा समाज िमिलक एक िनणय कयलक जे !याय आिखर !याय होइछै । आ \nसबके साथ उिचत !याय होएब आबÏयक छैक चाहे ओ राजा होए या Qजा । ते पÎचायत होएबाक चाही \nतथा दोसीके कम अनुसारके  उिचत सजाय भेटबाक चाही । समाजक आगु मुिखयाक कोनो बस नै चललै \n। ओ पÎचायत करबाक लेल िववश भ गेल । दोसर िदन भोरे पÎचायत बैसल आ उिचत !याय भेल ।  \n  \n२ \nछुवाछुत  \n--- गामबाली! ये गामबाली! जुलुम भऽ गेलै! \n--- जा िक भेलै बड़की िददी? बड़ िफरसान बुझाइछी! \n--- ओह! िक कहूं बहुिरया? ओ रा`फल,राहुल आ िनतेसबा छलै ने आइसोलेसनमे भन| भेल?मिरगेलै \nितनू।सबक¸ लास डोजरसँ गािरदेलकै।आसपास ककरो नइँ आब देलकै \n--- हे भगवान! जुग पिरवतनसंगे लोक  त छुवाछुत उठौने जाइ छल मुदा ई Qकृितए केहन महामारी \nलािबदेलकै कोरोना।लोक िववशतेमे फेरसँ छुवाछुत करए लगलै। \n--- सएह देिखयौ न किनय¦! िजा छलै त सिदखन समाज आ देश लेल समिपत रहै छलै मुदा मरलाक बाद \nदाहो-ससंकार नसीब नइँ भेलै।अपन-अपन भाग, करम...... \n-िव!देWर ठाकुर, धनुषा-नेपाल, हाल: कतार. \n३ \nमुXा जी \nबीहिन कथा- िहक   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-- नै मा¨-िपटू िकयो,हाथ जोड़ै छी,आब नै आयब ए`हर।--हाÐोश करैत िप!टुआ \n-- गै मए गै, बचा दही,छोड़ा दही,पड़ा जेतै। \n-- गै िकरिणय¦,तोरा सनक िहया के टुकड़ी के जे को!टा -फड़का हुलुक- बुलुक ,आ बाट-घाट रोका-टोकी \nकेलकौ से बाप-भए कोना बद|Ïत करतौ,चु~प! जो अपने कोठरीमे। \n-- गै मए,जेना हम तोहर िहया के टुकड़ी तिहना ओहो हमर िहया म¸ सि!हएल बुझ। \n--चु~प अलगी,त'तॲ एना उथर-पाथर त¸ होइछ¸ जे ओकरा पर तोहर िहक गिड़ गेल छौ। \n- गै मए , िहक गड़ल टा नै,लुतुक लािग गेल सन बुझ।ओकरा िबनु रहब मोिÏकल । \n-- कते िदनक असरा ? \n-- \"माथा नुआं भ' जेतै तहन थोड़े उंच- नीच \" \n४ \nनबोनारायण िमKजीक रचना- Qतुित आशीष अनिच!हार (दोसर खेप ) \nिवदेहक पिछला अंकमे हम कोलकाताक नबोनारायण िमKजीक एकटा रचना Qतुत केने छलहुँ आ हुनका \nकलकाक सािह_यमे िफलर कहने छलहुँ। बहुत संभव जे िफलर शद नीक नै होइक मुदा करबे की करबै \nजे स_य छै से स_ये रहतै। आन ठामसँ िलखल िववेचना तँ छोड़ू कलकेसँ िलखल सािह_य केर कोनो \nिववेचनामे िहनकर नाम नै भेटत। िहनके िकए आनो लोक जेना गंगा झा, सुर¸\" ठाकुर आिदक नाम सािह_य \nबला खंडमे नै भेटत। ई पzित सभ पिढ़ते िकछु लोक एक-दू लेखक रेफर¸स देता जािहमे िहनकर सभहक \nनाम रंगमंचसँ जुड़ल भेटत मुदा हमर उHेÏय सािह_य अिछ। तँ आइ फेर नबोनारायण िमKजीक ई रचना पढ़ू \n-आशीष अनिच!हार  \nपृÑवीक भार  \n \nभाइ \nअपन जीवनक यथा-कथा िलखबा लेल छी बाÒय \nकतबो स`हर कऽ चलैत छी दुघटना घिटते छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजेना साप/क िनयित अिछ घोटाला \nकी एकरा निह रोकल जा सकैछ? \n \nभाइ \nसमाजे निह सािह_य-संकृित सेहो सुरि/त अिछ \nपरंच रिह सकत कते िदन तकरे अिछ िच!ता \nसाल दू साल लहलहयलाक पÉात \nएना िकए भऽ जाइत अिछ िन^Qाण मैिथली संथा? \n \nभाइ \nहमरा लोकिनक संग िवड`बना अिछ \nलोक िबसिर जाइत अिछ अपन पूवजक योगदान \nमह_वाक¦/ी लोक कुस¯क लोभमे \nकेठर अिछ िबठुआ लगबैत अिछ िछटकी \nवाथपूितक हेतु िछ\"ा!वेषण भऽ गेल अिछ मैिथलक चिरतािभधान \n \nभाइ \nकृतÓक कथमिप नै करी उपरकार \nहम छी ठकायल कतेको बेर आ अहz तँ हमरहुँसँ बेसी \nमोने अिछ सभ बात तँइ मय|दाक र/ा करैत \nतोड़बाक लेल ओिह कृतÓ सभहक चÐयूह \nउताहुल छी हम भम करबाक लेल ओिह भमासुरक \nजे दैत रहल अिछ लोक माथ हाथ \n \nभाइ \nबेर-बेर ठकेलाक पÉातो मोनसँ कहz हटैत अिछ सेवा-भाव \nसेवामे समिपत जीवने अिछ ध!य अ!यथा जीवनक की अथ? \nपृÑवीक भार  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n(मूल Qकाशन- िमिथला दशन जनवरी-माच २००४। मूल Qकाशनमे छोट-छोट पzित देल गेल रहै। हम ओहन \nपzित सभक एक ठाम जोिड़ देलहुँ जे िक एक वाUय बनैत छल) \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n ३. पH  \n३.१. िQयंवदा तारा झा- मोन होइ छ \n३.२. कंचन कंठ - अजगुत बुिचया \n३.३. १. Qभाष _अिकंचन - दूटा किवता २.  संतोष कुमार राय ’बटोही'- आउट इनकम ३. आशीष अनिच!हार - २ \nटा गजल  \n३.४.आभा झा-कृ^ण केर माहा_`य   \nिQयंवदा तारा झा \nमोन होइछ  \n  \nमोन होइछ,िवचिरतहु नभ म¸ ,पिबतहुं अनंत सीमा \nिनरिखतहुं  QÐृितक सॱदय अबाध  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुिनतहुं मधुर कलरव ,सिरताक अयUत छ!द \nपिढतहुं मोनक पोथी िन­!द   । \nमोन होइछ, व_व ,नेहक करी िनवेश \nसहज   भेटय िनज Qा~य \nनिह सिदखन कतयक भार हमर \nकौखन भेटय अिधकारो के आन!द। \n  \nमोन होइछ िन­!­ रिहतहुं \nसािजतहुं कपनाक मोहक डाला \nसुखद व·क दूिभ धान रिखतहुं \nआ_मिवWास ,सफलताक पान मखान । \nमोन होइछ धिरxीक सौ!दय देिखतहुं \nसुिनतहुं िवहगक मधुर कलरव \nसागरक उÔाम वीिच नतन \nसिरताक शा!त गितमय छ!द । \nमोन होइछ निहं रहैत कोनो तनाव \nकोनो ओझराव \nसहज समतल चलय ई जीवन \nरहय मुिदत सिदखन मन उपवन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमोन होइछ िलिखतहुं संघषक हम उपसंहार \nकिरतहुं उलासक कानन म¸ हमहूं िवहार \nव· जीिबतहुं,ब¦िचतहुं सुखक उदगार \nकिरतहुं नयन उ!मीिलत पथ िवतार ।। \n             \nमोन होइछ,निह   रहय कहु िवभेद \nनेहक सिरता बहय अम!द \nनिह िशशु कोनो सूतय भूखल \nभेटय सहज िश/ा केर अिधकार। \nमोन होइछ,होमय शासन रामरा¤य \nिक!तु , मैिथली निहं भोगिथ ओ भाय \nनिहं, अिनपरी/ा केर अपमान \nसहज सुरि/त होमय xी केर स`मान ।। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nकंचन कंठ  \nअजगुत बुिचया \nदुलरी मुिनया पिहरने पैजिनया \nडोलैयाआंगन म¸ मचबै Äनझुिनया  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nजािन निह कोना भ गेली िसयान \nपढ़ब - गुनबमे लागल िधयान \n \n  \nपढ़य लगलीह ओ गिणत ओ िवान \nचतुराईसं काटल सभके कान \n \n  \nमोन म¸ छल देशभिUत क उफान \nभेल चयन ओ उड़ाबय िवमान \n \n  \nडिर जो रे अभगला अUखज शैतान \nनिह तऽ िमटा जेतौ सभटा िनसान \n \n  \nबुिझह निह तॲ िवपX ओ कÄण \nमz भारती क छिथ ई दुलरी िसयान \n \n  \nध!य ओ माता िपता छिथ भागमान \nजिनका घर एली िसया सुकुमारी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nिमटाबय कुल ओ देशक   अपमान \nरहलीह ओ लय नव अवतार \n \n  \nकतेक िदन राखब अहz झमािर \nिदयौ किन िसनेह दुलारक संग िवWास \n \n  \nछूिब लेतीह आसमान औ \nफंद कािटकय लौतीह नवका िवहान। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n१. Qभाष _अिकंचन - दूटा किवता २.  संतोष कुमार राय ’बटोही'- आउट इनकम ३. आशीष अनिच!हार - २ टा \nगजल  \n  \n१ \nQभाष _अिकंचन - दूटा किवता \n१ \nपंच राम _दीप   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n********************* \nराम-अथक   Qतीक   पंचदीप \nअटल   आय|वत  आ_मदी~त \nरामराजक   आदश-संकपना \nचतुिदक   सुख-श¦ित थापना \nQजा-जन   हो भयमुUत   QसX \nऐहन   शासनक   मंगलकामना \n                         पिहल   दीपक   मंगल   पुनीत \n                         राम-अथक   Qतीक   पंचदीप \nदोसर-दीप   राम-सम   मय|दा \nपु¨षोम   बनला  सुखदाता \nस_य-कम  धमिन-आचरण \nआ_मशुि¿ आ जीवन-सादा \n                           सकल   जगत   जे  गाबै  गीत \n                           राम-अथक   Qतीक   पंचदीप \nतेसर-दीप   नेतृ_व-अि­तीय \nवंिचत-शोिषत   के  सविQये \nसकल समाजक आदर-पाx \nिवWास-सहयोग-शिUत   िxये \n                          आ_मिवWासक हो दी~त-रीत \n                          राम-अथक   Qतीक   पंचदीप \nचािरम-दीप   राम-शौय-बल \nआमजनक साहसी  पगदल \nजलिध   ल¦िघ   लंकेश-वधक \nपरम   पराÐमक   पुिÇ-Qबल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                         थािपत   जन-मानसक   जीत \n                         राम-अथक   Qतीक   पंचदीप \nपंचम-दीप लोकत¦िxक-राम \nउिचत-राय   के  दैत   स`मान \nजनमत   लोकमत   सव¥म \nजन-अनुमितस'  िस¿काम \n                       Qजा  Qजापित   हो  राजिहत \n                       राम-अथक   Qतीक   पंचदीप \n२.  \nपावस िमलन  \nिरमिझम   पावस   मिदराएल   स¦झम¸ \n               मनमोहक   छिव   अभिर   रहल \nभीजल   वसन   तन   िQयवर   जेना \n               कामदेव   नभ   उतिर   रहल \n \n  \nनहूं-नहूं    चु~पे-चु~पे \n               ससरैत   अएला  दलान   पर \nपसरल-मुकी  मधुर-मुख जेना \n                इ!\"धनु   चमकय   गाम   पर \nपट   खोिलते  भेल   दरस-परस  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n                वृिÇ   मोती-सम   झहिर   रहल \n \n  \nस_कारक   उमंग   चरम   िहय \n               खा'  रहल   िहचकोल   छल \nसुिध-बुिध   तन-वसनक   निहं  किनको \n              अंग-अंग   करैत   िकलोल   छल \nनूपुर   ¨नझून   खन-खन   कंिचका \n               रित-मदन   म   बरिस   रहल \n \n  \nकतेक   िदवस   पर   िQयतम-दशन \n                 सोलहो-Kृंगारक   आस   पूण \nसकल   मनोरथ   Qेम-Qवाह   संग \n                 तृि~त   जेना  म¨पाxक   बूंद \nआजु  अनाथ   सनाथ   बनल   ई \n                   जेना  वृंदावन   गमिक   रहल \n  \n२ \nसंतोष कुमार राय ' बटोही '  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआउट इनकम  \nबिड़ नीक गप िथक इ \nघूस लेल जाउ सभ िकयो \nिदन देखारे डाका िछयैक \nबेलॉक पर नवका रोजगार। \nऊपर सँ नीचा धिर \n सभ िमिल बzिट कs \nखाएत छिथ गरीबक िहसा \nलाभाथ¯ क खाता मे छेद भेलि!ह। \nमनरेगा सँ मुिखया मालामाल   \nवृ¿ा प¸शन मे स¸ध लागल \nजीिवका कम¯ लागल छिथ जोर-शोर सँ \nआउट इनकम केर बाजार भेलै गरम। \nबीडीओ,सीओ सभ िहसेदार छिथ \nफिल-फूिल रहल छै गोरखधंधा  \nकान मे ¨ई आओर तेल डािल कs \nकुंभकण िन\"ा मे सुतल छिथ देशक Qधान। \n  \nसंतोष कुमार राय ' बटोही ', 3ाम-मंगरौना, पोट-गोनौली, थाना- अंधराठाढ़ी, िजला-मधुबनी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३. \nआशीष अनिच!हार  \n२ टा गजल  \n१ \nछै अमीरक िद§त हीरा सोन िद§त \nआ गरीबक िद§त मzड़े नोन िद§त \n \nकोना पुरतै िसंदूर सभ इ2छा लेल \nरहतै िकछु इ2छा कुमािर तँ कोन िद§त \n \nहमहूँ मािन लेलहुँ ओहो मािन लेलक \nअइ दुिनयzमे देह िद§त मोन िद§त \n \nिकनको खाितर ई कज¥ भेलै तगमा \nिकनको खाितर सबूत बला लोन िद§त \n \nिबना जनने िबना बुझने उटा Qभाव छै \nत¦िxक सभ लग जोग िद§त टोन िद§त \n \nसभ पzितमे 222-222-222-22 माxाÐम अिछ। दू अलग-अलग लघुक दीघ मानबाक छूट लेल गेल \nअिछ। ई बहरे मीर अिछ। \n२ \nगहुमन बली अजगर गली \nधामन बली सzखर गली \n \nनेहक धनी जाइत रहल \nआँचर गली काजर गली  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nबगुला भगत भेटल बहुत \nबाहर गली भीतर गली \n \nकोना चलब अतबे कहू \nिहनकर गली हुनकर गली \n \nआएल रहिथन देवतो \nपापक महल पामर गली \n \nसभ पzितमे माxाÐम 2212-2212 अिछ (बहरे रजज मोरबा (दू) सािलम वा बहरे रजज सािलम \nचािरÄ×ी)। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआभा झा \nकृ^ण केर माहा_`य  \n  \nथमल जग केर काम - कौतुक तध भेल कारी िनशा \nघनघोर वृिÇक संग चहुं िदिश घेरने कारी घटा \n जखन अनयक ,कृ^ण कमक भ ' चुकल अितचार छल  \nसंxास सं जग मुिUत पाबय , केशव एला ल ' नव िदशा ।।  \n  \n¨प - गुण - कमक िxवेणी बिह चलल Øज देश मे \n Qेम - भिUतक िवमल सिरता बहल अनुपम वेश म¸।  \n उÔेÏय निञ िवमृत कथंिचत् लिलत - लीला- भेस मे \nआसUत सन छिव , वतुतः ओ निञ ब!हायल घेर म¸।।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n रा¤य केर निञ   लालसा, आशा न बहुमानक कतौ \n कम िन^कामक Qवतन सगर जग ,बस लÛय छल  \nरािधका वा गोिपदल केर Üुव समपण दीघतम  \nसाधना संपूण जखनिहं, कृ^ण त_/ण Qा~य छल।।  \n  \n पश करइछ कृ^ण केर माहा_`य मीरा -गीत मे \nमुध करइछ भाव चैत!यक समिपत नृ_य मे \n बाल लीला अित मनोरम आह ! सूरक छंद मे \n लिलत ललाम पदक छटा जयदेव केर संगीत मे।  \n  \nआइयो हे कृ^ण ! दाÄण दशा भारत देश केर  \nआिध -यािध ,ि­धा,संशय ,जाल पसरल िवकृित केर  \n िवनय ,कातर सुता \"ुपदक सुिन , Qभो!पुिन अिबयौ! \nकािट अ!यायीक मतक धमÒवजा फहरािबयौ ! \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \nिवदेहक िकछु िवशेष¦क :- \n१) हाइकू िवशेष¦क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष¦क २१ म अंक ,  १ नव`बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pd f       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष¦क ६७ म अंक , १ अUटूबर २०१०   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािह_य िवशेष¦क ७० म अंक , १५ नव`बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष¦क ७२ म अंक १५ िदस`बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष¦क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष¦क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिUत गजल िवशेष¦क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी/ा िवशेष¦क १४२ म, अंक १५ नव`बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक¦त िमK मधुप िवशेष¦क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव!द ठाकुर िवशेष¦क १८९ म अंक १ नव`बर २०१५  \nVideh a_01_11_2015  \n१२) जगदीश च!\" ठाकुर अिनल िवशेष¦क १९१ म अंक १ िदस`बर २०१५   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  स`मान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अQैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अबम  गीत  संगीत  िवशेष¦क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिxत  रचनापर  आम ंिxत  आलोचकक  िट~पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प¦च  टा किवता आ ओइपर  मधुका!त  झाक  िट~पणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  Qसाद  मण्डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nQकाशन   नीचzक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिxकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवKे  रचनाक  एकटा समाना!तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Qब!ध -िनब!ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पH २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पH  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÍय उ_सव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उ_सव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Qब!ध -िनब!ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" an d verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslation s are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  स`मान : स`मान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािह_य आ!दोलन: मानुषीिमह संकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सव|िधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nQथम मैिथली पाि/क ई-पिxका ISSN 2229-547X VIDEHAस`पाद क: गजे!\" ठाकुर।  सह-स`पादक:  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०४  म अंक  १५  अग᭭त  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५२  अंक  ३०४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउमेश मंडल।  सहायक स`पादक: राम िवलास साहु, न!द िवलास राय, स!दीप कुमार साफी आ मुXाजी \n(मनोज कुमार कण)। स`पादक- नाटक-रंगमंच-चलिचx- बेचन ठाकुर। स`पादक- सूचना-स`पक-समाद- पूनम \nमंडल। स`पादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उ_पल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अQकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदािय_व लेखक गणक मÒय \nछि!ह)editorial.staff.videha@gmail.com  क मेल अटैचमेटक ¨पम .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÈटमे पठा सकै छिथ। एतऽ Qकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं3हक| लोकिनक लगमे \nरहति!ह, माx एकर Qथम Qकाशनक/ िQंट-वेब आक|इवक/ आक|इवक अनुवादक आ आक|इवक ई-Qकाशन/ \nिQंट-Qकाशनक अिधकार ऐ ई-पिxकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयटीक/ पािरKिमकक Qावधान नै छै। त रॉयटीक/ पािरKिमकक इ2छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ3ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि/~त पिरचय आ अपन कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Qकाशनक हेतु िवदेह (पाि/क) \nई पिxकाक देल जा रहल अिछ। मेल Qा~त होयबाक बाद यथासंभव शीâ ( सात िदनक भीतर) एकर \nQकाशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिxकाक Kीमित लÛमी ठाकुर ­ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक ई Qकािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -20 20  सव|िधकार  सुरि/त।  िवदेहमे Qकािशत  सभटा रचना आ आक|इवक  सव|िधकार  \nरचनाकार  आ सं3हक|क  लगमे छि!ह।  ५ जुलाई  २००४  क \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ Qार`भ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  Qथम  उपिथितक  याxा िवदेह - Qथम  मैिथली पाि/क  ई \nपिxका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Qकािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिxकाक  QवUताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  ए3ीगेटरक  ¨पमे \nQयुUत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिxका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":0.59,"has_text":true},"Videha 305.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 305.pdf","name":"Videha 305.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसतबर  २०२०  (वष १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे\"# ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परी.ा लेल   मैिथली ऐि1छक िवषय हेतु \nसािम2ी (FOR UPSC-BPSC EXAMS- GENERAL STUDIES AND MAITHILI OPTIONAL \nSUBJECTS)  \n२. गG  \n२.१ .रबी\"# नारायण िमJ - धारावािहक उप\"यास -लजकोटर  (५ म खेप ) \n२. २.िOयंवदा तारा झा- दूटा बीहिन क थ◌ा \n२.३.Oणव झा- की छै 'डीएनबी' आ की लाभ छै  \"डीएनबी इन िडिXYZट हॉिXपटल Oो2ाम \" क \n२.४ .आशीष अनिच\"हार - मैिथलीमे इंटरनेट  \n  \n३. पG  \n३.१. िOयंवदा तारा झा- _यूह \n३.२.  नबोनारायण िमJजीक किवता िबडब न◌ा \n३.३.आभा झा-_यथा  \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचvकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचxक िलंक \nपर जाउ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आकzइव  \n  \nJoin Videh a googlegroups  \n १. गजे\"# ठाकुर  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी.ा लेल   मैिथली ऐि1छक िवषय हेतु सािम2ी \n(FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) -BPSC ( BIHAR PUBLIC \nSERVICE COMMISSION) EXAMS- GENERAL STUDIES AND MAIT HILI \nOPTIONAL SUBJECTS) \nिरसोस से\"टर  \nसुभाष च\"# यादव  \nराजकमल चौधरी: मोनो2ाफ  \n  \nमैिथलीक वतनीमे पयz|त िविवधता अिछ। मुदा O}पv देखला उ~र एकर वतनी इनू BMAF001 सँ Oेिरत \nबुझाइत अिछ। \nइनू BMAF -001  \nमैिथली O}पv - यू.पी.एस .सी. \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली O}पv - बी.पी.एस .सी. \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभाषापाक  \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY  \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY  \nMAITHILI BOOKS/ PICTURE -AUDIO -VIDEO ARCHIVE  \nडॉ. लिलता झा \nमैिथलीक भोजन सब\"धी शदावली \n  \nपिहने िमिथला मैिथलीक सामा\"य जानकारी लेल एिह पोथी सभक पढ़ू:- \nराधाकृण चौधरी \nिमिथलाक इितहास  \nA Survey of Maithili Literature  \nTHE POLITICAL AND CULTURALHERITAGE OF MITHILA  \nफेर एिह मनलगू पोथीक सेहो पढ़ू:- \nकेदारनाथ चौधरी \nअबारा निहतन  \nकुमार पवन (साभार अंितका) \nपइठ (मैिथलीक सवJे कथा) \n  \nडॉ बचेर झा \nB_JHA_Nibhand_Nikunj.pdf   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nडॉ. देवशंकर नवीन \nAdhunik_Sahityak_Paridrishya.pdf  \nअिणमा िसंह \nShishu_Geet_Khel_Anima_Singh.pdf  \n  \nिशव कुमार झा \"िटलू\"  \nअंशु-समालोचना \n  \nरामदेव झा \nस_यसाची (अिभन\"दन 2\"थ) \n  \nआन\"द िमJ (सौज\"य Jी रमान\"द झा \"रमण\")  \nिमिथला भाषाक सुबोध _याकरण   \n  \nOेमशंकर िसंह \nमैिथली भाषा सािहय :बीसम शतादी (आलोचना) \n  \nडॉ. रमण झा \nमैिथली का_यमे अलार   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअलार -भाXकर  \nिभ -अिभ  \n  \nडॉ. रमान\"द झा 'रमण' \nिहआओल  \n  \nया◌ेगे\"# पाठक िवया◌ेगी \nिवानक बतकही \n  \nदुगzन\"द मडल  \nसंचियका \n \nरामलोचन ठाकुर \nमैिथली लोककथा \n \n \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXiOHp7A   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(अनुवतते) \n-गजे\"# ठाकुर  \n२. गG  \n२.१ .रबी\"# नारायण िमJ - धारावािहक उप\"यास -लजकोटर  (५ म खेप ) \n२. २.िOयंवदा तारा झा- दूटा बीहिन क थ◌ा \n२.३.Oणव झा- की छै 'डीएनबी' आ की लाभ छै  \"डीएनबी इन िडिXYZट हॉिXपटल Oो2ाम \" क \n२.४ .आशीष अनिच\"हार - मैिथलीमे इंटरनेट  \nरबी\"# नारायण िमJ - धारावािहक उप\"यास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(Oवासीक जीवनपर आधािरत)  \n (५ म खेप ) \n-5- \n  \nहमरा चिल गेलाक बाद मालती आ िकशुनमे फेर बाताबाती भेलैक ।िकओ तेसर ओतए निह छल । \nत के ककरा सहारैत? िकशुनक मंिदरक काज आडेरा दुनू छुिट गेल रहैक । मालतीक निह बूझल रहैक \nजे िदली आिब कए ओ एहन घनचरमे पिड़ जाएत ।मालती पेटी उठओलक आ िबदा भेल ।िकशुनके \nजेना कर¡ट लािग गेलैक । ओकराबूझल रहैक जे मालती जे ठािन लैत अिछ से कइएकए रहैत अिछ ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिकशुन कहलकैक-\" हमरासँ लगैत अिछ बड़ गलती भेल। अहx जे दंडदेब से मंजूर अिछ मुदा \nएसगर एना निह जाउ। ई िदली छैक । चा£कात रा.ससभ घुिम रहल छैक।\" \n“हमरा लेल तँ जेहने घर तेहने बाहर । जिहआसँ हम एतए अएलहुँ अहx िकछु ने िकछु उपराग \nलएठाढ़ रहैत छी । अहxक िकिनको ई बात सोचएमे निह अबैत अिछ जे जे िकछु भेल वा निह भेल तािहमे \nहमर की दोख छल?अहx गोिवंदपर सक करैत रहलहुँ । पिरणाम की भेल? ओहो चिल गेल । अहxक \nकाजो छुिट गेल?डेरासे छुिट गेल  ? आब जहन सभिकछु चल गेल तँ अहxक होश भए रहल अिछ ।\" \nिकशुन मालतीक पैरपर खिस पड़ल । बहुत नेहोड़ा केलक । मालती Xवयं दुिवधामे रहए। संतान \nहोनहारीरहैक । एहन हालतमे िदलीसन महानगरमे ओ एसगिर कतए जाइत? ओ ठोह पािड़ कए कानए \nलागिल। मालतीक एना कनैत देिख िकशुनक कोढ़ फािट गेलैक । िकछु निह फुराइक । समXया माv \nमालतीक लए कए निह छल ।ओकर काज छुिट गेल छलैक।मंिदरक _यवXथापक ओकरा दोबारा रखबाक \nहेतु तैयार निह छलैक । आब की करए? बहुत कहला-सुनलाक बाद ओसभ एक स|ताहक समय देलकैक \n। मोनमे कनीक उसास भेलैक। \nघरमे काि¥ए सxझसँ भानस निह भेल रहैक। दुनू _यिZत भूखसँ लहालोट छल । जेबीमे हाथ \nदेलक। दसटा टाका भेटलैक। ओ मालतीक किह चौकपरहक दोकानपरसँ िकछु जलखैक ओिरआनकरए \nगेल । \nिकशुन चौकपर िसंघारा कीिन रहल छल । दोकानदार गरम-गरम िसंघारा छािन रहल छल । ताबे \nओ चाह पीिब रहल छल । ताबतेमे दूगोटे ओही ब¡चपर बैसल । ओ दुनू आदमी बेस नमगर-पोरगर छल । \nकारी घनगर मोछ, हाथमे डंटा आ माथमे हिरयर टोपी पिहरने छल।चाहक संगे ग|प-स|प कए रहल छल। \n\" एतेक जदीमे आदमीसभक जोगार कोना हेतैक?\"- पिहल आदमी कहलकैक । \n\"कतेक आदमी चाही? -दोसर पुछलकैक । \n\"कमसँ कम पचासगोटे चाही।\" \n“कतेक पाइ देतैक?\" \n\" जे तूँ कहबहक सएह हेतैक ।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“ठीक छैक।काि¥ पचासगोटे हािजर भए जेतैक । \" \n ओकर सभहक ग|प सुिन िकशुन कहलकैक-\" हमरो रािख िलअ । हमरा काजक बहुत ज£री \nअिछ।\" \n\" कोनो हजनिह । काि¥ एतिह आिब जाह ।संगे चलब।” िकशुनक नाम आ मोबाइल नंबर \nिलखलक, आओर िकछु-िकछु पुछलकैक ।मोबाइलसँ फोटो खीच लेलकैक आ तकाल काज चलबए हेतु िबन \nमंगने दूसए टाका सेहो देलकैक । िकशुन तुरंत ओिह टाकाक जेबीमे रखलक आ िसंघारा लए डेरा िदस \nिबदा भेल ।ओ सभ कारमे बैसल आ फुर भए गेल। \nदूसxझसँ घरमे भानस निह भेल रहैक । ऊपरसँ िदन-राित कलह । एहनमे  मालती जीिवए रहल \nछिल सएह आ©य । मुदा बहुत िकछु चमकार होइत रहैतछैक। से भेलैक । मालती िसंघारा खेलिथ । \nघैलमेसँ पािन ढ़ािर पीिब बैसले छली की Oसव पीड़ा Oारंभ भए गेलैक। िकशुन िसंघारा मुँहमे देनिह छल। \nकहुनाकए ओकरा घॲटलक आ मालती िदस दौड़ल । जाबे ओ िकछु बुिझतए,िकछु किरतए, ताबे एकटा \nटे¥क कानबाक आबाज सॱसे पसिर गेल ।हे भगवान! आब कोना की होएत? एकर र.ा केना \nहोएत? िकशुनकमोन _याकुल भए गेलैक ।एकिदस िपता बनबाक आिमख सुख   तँ दोसर िदस ओिहठामक \nिवषम पिरिXथित । \nकहबी छैक जे जकरा भगवान बचओिनहार छिथ तकरा िकओ की करत । एहन पिरिXथितमे \nओिहठाम कतहुँसँ एकटा बुिढ़आ मंिदरमे पूजा करए आएिल ।ओ व1चाक कानब सुिन पूजा छोिड़ चो­े ओतए \nपहुँिच गेिल ।ओ भिरिदन ओतिहरिह गेलैक आ िदनभिर ओकरासभक सेवा करैत रहलैक ।सxझमे जेबासँ \nपिहने  िकछु जड़ी-बुटी सेहो देलकैक ।ओ के छिल,कतएसँ आएिल िकछु निह कहल जा सकैत अिछ,मुदा \nओकरसभकतँ जाने बचा गेलैक । फेर ओ किहओ निह देखेलैक। पता निह ओ जड़ीमे कोन शिZत \nछलैकजे राितए भिरमे मालतीमे अ®ुत शिZतक संचार भेलैक । भोरे उिठतिह अपन ब1चाक दुलार करैत \nओकर Oशताक अंते निह छल ।ओ Xवयं ब1चाक सभ टा नेरकम केलक । दूध िपओलक । आ बेर-बेर \nओकर मुँह देखैत रहिल । िकशुनसे िपता बनबाक आनंदमे होइक जे की करी की निह । मुदा भिवयक \nिचंता रिह-रिह कए ओकरा मोनमे घुमरैत रहैत छल । \nमालती ओिहजनमौटी ब1चाक िकशुनक हाथमे दैत किह निह कतेक खुश रहए । मुदा िकशुन चुप \nरहैक ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\" अहx एतेक िचंतामे िकएक छी?\" \n\"भगवान एतेक सुंदर ब1चा देलिथ, पता निह एकर गुजर कोना हेतैक?\" \n\" जे भगवान ज\"म देलिखन अिछ सएह सभटा ओिरआनोकरिथन । अहx एतेक निह सोचू ।\"-से \nकिह मालती हँसए लागिल । \nदुनूगोटेमे ग|प-स|प भइए रहल छलैक िक िकओ बजबए अएलैक । \n\"चाहक दोकानपर मािलक बजा रहल छिथ ।\"-ओ बाजल । \n\"की बात छैक?\"-हम पुछिलऐक । \nकाि¥ काज लेल ग|प भेल छल ने । \" \n\"ओ! ठीकेकहलह । हम तँ साफे िबसिर गेल रही ।\" \nजनमौटी नेनाआओकर माएक छोिड़ िकशुन ओिह आदमीक संगे िबदा भेल । जाइत-जाइत मालतीक \nकिह गेलैक-\"िचंता निह करब । काि¥ एकटा काज गिछ लेने रिहऐक । िकछु टको देने रहए । त गेनाइ \nज¯री अिछ । सxझ धिरआपसआिब जाएब ।\" \n“ठीक छैक \" से किह मालती ओकरा जाइत बड़ी काल धिर देखैत रहिल । िकशुन ओमहर गेल \nआ ओ जनमौटी नेना जोर-जोरसँ कानए लगलैक । कतबो मालती बौसबाक Oयास केलक ओ चु|पे निह \nहोइक ।बहुत मोसिकलसँ कनैत-कनैत ओ सुित गेलैक। \n  \n(अनुवतते) \n- \nरबी\"# नारायण िमJ, िपताक नाम : Xवग°य सूय नारायण िमJ, माताक नाम : Xवग°या दयाकाशी देवी, बएस \n: ६६  बख, पैतृक 2ाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसि\"घआ ²योढ़ी, वृित : भारत सरकारक उप सिचव (सेवा \nिनवृ~)/  Xपेशल मेYोपोिलटन मिजXYेट, िदली(सेवा िनवृ~),  िश.ा : च\"#धारी िमिथला महािवGालयसँ बी.एस-सी. \nभौितक िवानमे Oिता : िदली िविवGालयसँ िविध Xनातक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nOकािशत कृित : मैिथलीमे:- \n१. ‘भोरसँ सxझ धिर’ (आम कथा), २. ‘Oसंगवश’ (िनवंध), ३. ‘Xवग एतिह अिछ’ (याvा Oसंग), ४. ‘फसाद’ \n(कथा सं2ह) ५. `नमXतXयै’ (उप\"यास) ६. िविवध Oसंग (िनवंध ) ७.महराज(उप\"यास) \n८.लजकोटर(उप\"यास)९.सीमाक ओिह पार(उप\"यास)१०.समाधान(िनवंध सं2ह) \n११.मातृभूिम(उप\"यास)१२.Xव¹लोक(उप\"यास)१३.शंखनाद(उप\"यास)१४.इएह िथक जीवन(संXमरण) \nIn English:- \n1.The Lost House (Collection of short stories), 2.Life is an art \nिह\"दी म¡ – \n१.\"याय की गुहार(उप\"यास) \n(उपरोZत पोथीसभ pothi.com, amazon.com आओर www.flipcart.com पर सँ कीनल जा सकैत \nअिछ) \nइमेल : mishrarn@gmail.com  लोग : mishrarn.blogspot.com Mobile -9968502767 \nएमजोनक लेखक पृ : amazon.com/author/rnmishra  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत_य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nिOयंवदा तारा झा \nदूटा बीहिन कथा \n१ \nपर उपदेश कुशल बहुतेरे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nवाचXपित बाबू नबका चािल-चलनके Oबल िवरोधी छलाह। खासकऽ कऽ Xvीगणक संबंधमे हुनक िनयम \nिवशेष छलै\"ह। धाख एहन जे कोनो बेटी पुतहु हुनका सोझा पड़बासऽ बचबाक युिZत ताकैत रहैत छलीह। \nसॱसे गाम केर स¡सर बोड छिथ Jीमान। \n \nआइयो दलानपर भाितज केर Zलास चिल रहल छलै\"ह ,किनयÀके ब ुझा िदयौन ,शील ,संXकार बुझिथ , ई \nमुगिलया सलवार सूट कोना सासुरमे पिहरबाक साहस भेलै\"ह , किनो लाज धाखक छूित निहं छै\"ह। \nगाड़ीक आवाज सऽ ग|पक Áम बािधत भऽ गेलै\"ह ,पलिट कऽ देखै  छिथ , बेटा पुतहु छिथ\"ह। नीता \nएकदम माडन वेशमे , आिब कऽ चरण Xपश कैलिख\"ह __ बाबूज ी ठीक छिथ\"ह न ? \nसौभायवती भव __ एिह सऽ बेशी िकछु बजबाक साहस निहं भे लै\"ह। सये , पर उपदेश कुशल बहुतेरे। \n २ \nसमान  \n  \nएहन कोन ग|प भऽ गेलै जे अहÀ एनाउिठकऽआिबगेलहुं।एो र~ ी िशÂाचारक ान निहं अिछ की अहÀके \n? की सोचैत हेती मामी ? \nसुधाके ई आश छलै\"ह जे सिलल आिबकऽ अ|पन पिरवारक अनगल ग |पक िवरोध करताह।मुदा ई की ? \nओ तऽ हमरे दोषी मािन रहल छिथ।हमर मान-समान ,हमर माता  – िपता केर Xवािभमानक तमाशा बनैत \nचुपचाप देखैत रहलाह। कोनो संवेदना निहं , उनटे हमरे स ंXकारपर O}िचÃ ? निहं ,एकर Oितकार तऽ \nकरहे पड़त। \nअपनाके संयिमत करैत बजलीह ,देखू आइ चुपचाप आिब गेलहुं  ,आगू अ|पन माता-िपताक संबंधमे िकछु \nअनगल निहं सुनब। यिद समान चाही, तऽ समान देब सेहो स ीखू। \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत_य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nOणव झा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nक ◌ीछै 'डीएनबी' आ की लाभ छै  \"डीएनबी इन िडिXYZट हॉिXपटल Oो2ाम \"  क \nएक  बेर  एकटा मैिथल  सÄजन, जे पेशासे पvकार  छैथ, कोनो वाद-\nिववादके Áममे हमरा कहलैथ  जे, जे िवभागमे अहx कायरत  छी ओत  Oयास  िकएक  नै करैत  छी मैिथलीके िवकासके लेल \n। ई सुिन  हमरा मोने मोन  हँिसयो लागल  आ ई भान  भेल  जे जखन  पvकार  भ क िहनका डीएनबीके िवषयमे जानकारी नै छ\nई\"ह  त बहुतो गोटे हेिथन  िजनका एन  बी ई आ डी एन  बी के िवषयमे जनतब  नै हेतइन। \nिकएिक  ई समय  सूचनाके िछयइ  आ िचिकसा िश.ाके संबंधमे सेहो लोक  सबमे जाग£कता आ जनतब  हेबाक  चािहए  अ\nXतु मोनमे आयल  की िकएक  नै ऐ िवषयमे िकछु मौिलक  जानकारीपर  िकछ  िलखल  जाय, दसोटा नवलोकके त ऐ से जनतब \n हेबे करत  ! \n  \n1975के सालमे तकालीन  Oधानमंvी इंिदरा गÀधी देशमे XवाXÅय-\n_यवXथामे सुधार  आ िवशेष  िचिकसकके कमी कोना दूर  होय  ऐ लेल   एकटा किमटीके गठन  केने छलीह।  किमटी अÆय \nयनक  के िरपोट देने छलईय  जे जै संÇयामे देशमे िवशेष  िचिकसकके आवÈयकता छैक  तकर  पूित खाली मेिडकल  कॉले\nजसे केनाइ  मुिÈकल।  तािह  लेल  जॱ देशमे िXथत  बहुत  रास  सरकारी आ Oाइवेट  अXपताल  आ िचिकसा संXथान  जैमे पी\nजी िवशेष  Oिश.ण  लेल  आवÈयक  इ\"Éा आ िवशेष  सलाहकार  डॉZटर  मौजूद  होय  ओहो सब  ठाम  िकएक  नै Yेिनंग  शु£ \nकके पीजी िवशेष  डॉZटर  तैयार   कैल  जाय।  मुदा एहेन  स.म  अXपताल/ िचिकसा संXथानके िच\"हइ, ओकरा मा\"यता \nदै, ओतयके Yेिनंग  _यवXथाके लेल  मानक  तय  करई  एवं देखरेख  करईके आदेश  भिरमे एकटा उ1च  आसमान  Xतरके परी\n.ा लेबैके लेल  एकटा संXथानके आवÈयकता छल।  एही िरपोटके आधारपर  तकालीन  सरकार  Êारा ई सब  काजके लेल  \nराYीय  परी.ा बोड (एन  बी ई) \nके गठन  कैल  गेल  छल  जे 1982मे Xवतंv£पसे भारत  सरकारके XवाXÅय  एवं पिरवार  कयाणमंvालयके अंतगत  एकटा \nXवाय~  संXथानके £पमे अिXतवमे आयल। \n  \nएन  बी ई स.म  अXपताल/ िचिकस  ◌ासंXथान  सबके िचि\"हत  क के ओकरा िविभ  िविशÂतामे पीज  ◌ी Yेिनंगके लेल  मा\"य \nता देबय  लागल  ई आ 3 वषके Yेिनंगके उपरÀत  राYीय  Xतरपर  आयोिजत  िविवध  परी.ा पास  करईबला डाZटर  सबके डी \nएन  बी (िड|लोमैट  ऑफ  नैशनल  बोड) के िड2ी देबई  लगलई।डी एन  बी िड2ी भारतीय  िचिकसा अिधिनयम  1956 \n(आई  एम  सी एZट  1956)  के Oथम  अनुसूचीमे िXथत  भारत  सरकार  Êारा मा\"यता Oा|त  Xनातको~र/ पोXट  डॉZटरल  िड \n2ी छैक, जे िचिकसा िविवGालय  Êारा समक.  िविशÂतामे Oदान  एमडी/ एमएस/ डीएम/ एमसीएच  िड2ीके समक.  छैक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n। डी एन  बी नाम  अमेिरकामे देल  जायबला िड|लोमैट  ऑफ  अमेिरकन  बोडके तजपर  राखल  गेल  छैक।  लेहमेनके भाषामे \nजॱ एकरा बुझईके OयÌ  करी त एकरा एनाहु बुझल  जा सकई  अिछ  जे जेना एम  बी ए (फायन¡स) \nआ सी ए / सी डबयू ए लेखा/ िव~के .ेvमे समक.  िड2ी छैक,  जेना बी ई/ बी टेक  आ ए एम  आई  ई टी ई इंजीिनयिरंगके \n.ेvमे समक.  िड2ी छैक  तिहना आधुिनक  िचिकसा िवानके .ेvमे देशमे एम  डी/ एम  एस  आ डी एम/ एम  सी एच  के सम \nक.  डी एन  बी (Íॉड  Xपेशटी) आ डी एन  बी( सुपर  Xपेशटी िड2ी) \nछैक।  एम  बी ए, बीई/ बी टेक, एमडी/ एमएस/ डीएम/ एम  सी एच  आिद  िड2ी यूिनविसटी िसXटमके Êारा देल  जाइत  छैक  त\n सीए  आ डी एन  बी िड2ी भारत  सरकारके अंतगत  Xवायत-\n◌्तसंXथान  अथzत  Áमशः  आईसीएआई  आ एनबीई  Êार  ◌ादेल  जाइत  छैक।अहुमे अहÀके समनता देख  लेल  भ¡टत।जेना देख \nईत  हेब  ई जे देशमे अलग-अलग  यूिनविसटीमे पढ़ाईके Xतर  अलग-\nअलग  होइत  छैक  आ पिरणाम  Xव£प  कोनो एम  बी ए त बहुत  तेज  होइत  छैक  आ कोनो कोनो बÐ  ढ़ोल, नामके िड2ी बला \nमुदा सीए  जे िकयौ केने होइत  छै तकरा लग  िवषयके एकटा Xतरीय  ान  रिहते छैक  िकए  त सीए  अिखल-\nभारतीय  Xतरपर  एकटा उ1च  आ समान  Xतरके परी.ा पास  केलाके बाद  बनैत  छैक।  तिहना Xनातको~र  मेिडकल  िड2ीके\n .ेvमे अलग-\nअलग  यूिनविसटी/कॉलेजसे पास  एमडी/ एमएस  डॉZटरमे िकयौ बहुत  जानकारो डॉZटर  भेट  सकई  अिछ  आ िकयौ बाÐ  भ\nकलोल  सेहो, मुदा डी एन  बी बलामे एकटा Xतरीय  Zलीिनकल  िXकल  भेटबे करत  िकएिक  डीएनबी िड2ी अिखल  भारतीय  \nXतरके उ1च  मानकबला परी.ा पास  केलाके बाद  भेटई  छैक  आ सीएहे जेकx एकरो पास  केनाइ  एमडी/ एमएस  से बेसी किठ \nन होइत  छै। \nवतमानमे एन  बी ई 83  टा Íॉड  आ सुपर-\nXपेशटी िवषयमे डीएनबी आ एफ़एनबी कोस चला रहल  अिछ  जे देशभिरके 500  से बेसी अXपताल  आ िचिकसा-\nसंXथानमे चिल  रहल  अिछ। \nकी छै “डीएनबी इन  िडिXYZट  हॉिXपटल ” कायÁम  \nदेशके बहुते राÄय  सबमे Xतानको~र  मेिडकल  XपेशिलÂ  आ ओकर  पढ़ाईलेल  सीटके कमी दूर  करय  खाितर  आ िवशेष  \nडॉZटरके .ेvीय  Xतरपर  एकटा पूल  बनाब  खाितर  क¡#सरकार  राYीय  परी.ा बोडके संग  िमलके ई कायÁम  2013मे शु\n£केलक  आ वतमान  सरकार  एकरा आगा बढ़ाबके लेल  कृत  संकप  अिछ।  ऐ कायÁमके तहत  राÄय-सरकार, क¡#-\nसरकार, लोकल  सरकारके अंतगत  आबयबला 200बेड  से बेसी िबXतरबला टसरी केयर  अXपतालमे डीएनबी पाÒयÁम  \nशु£  कैल  जा रहल  छैक।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nऐ योजनाके Oमुख  Æयेय  छैक: \no   िजला अXपतालमे उपलध  इ\"ÓाXYZचर  एवं िZलिनकल  संसाधनॲके उपयोग  Xनातको~र  िवशेषताके Oिश.णमे करै\nत िवशेषके \nनवपूल  तैयार  केनाइ  जे .ेvीय  XवाXÅय-\n_यवXथा के लेल  उपयोगी होय, .ेvके पिरिXथितके अनुसार  Oिशि.त  होय, आ .ेv  िवशेषके मरीज  आ बीमारीके बेसी\n िनकसे बूझ  ि◌सकई। \no   ऐ Oकारके पीजी पाÒयÁम  चलेलासे ऐ तरहक  सरकारी टसरी केयर  अXपताल  सबमे इ\"ÉाXYZचर  आ Zलीिनकल  सं\nसाधनके गुणव~ामे सुधार  हेतई। \no   ऐ योजनासे राÄय-\nXतरपर  कम  खचमे Xनातको~र  िचिकसा िवशेषके Oिश.णके संभावना बनैत  छैक  आ ऐ Oकारे िचिकसकके काय\nकौशलके सेहो िवकासके संभावना बढ़इत  छै। \no   अकादिमक  Oिश.ण  _यवXथासे ऐ Oकारके अXपताल  सबमे िचिकसक  सबके भत° आ ओकरा सबसे सेवा लेबेके OिÁ \nया सेहो सरल  भ जाइत  छैक  िकएक  ि◌Oिश.णके लोभे किन  िचिकसक  सब  अXपतालमे उपलध  रहईत  छै। \no   ऐ Oयाससे ऐ अXपताल  सबमे िचिकसक  आ हुनकर  सेवाके एकीकृत  करमे सेहो सुिवधा भेटई  छै। \no   नव  आ पुरान (इन-सिवस) एम  बी बी एस  िचिकसक  सबके सेहो (िजनका आनठाम  सीट  नै भ¡ट  पािब  रहल  छै) \nपीजी करयके अवसर  उपलध  होई  छैक। \no   पीजी Oिश.णके लेल  माइ2ेट  होमयबला िचिकसक  सबके .ेvमे घूरयके संभावना कम  रहई  छैक  मुदा .ेvीय  अXपता\nलमे Oिश.ण  Oा|त  िचिकसकके .ेvमे सेवा दैके संभावना बेसी।  अXतु ऐ Oकारके कायÁमसे िबहार  सन  राÄयमे िव \nशेष  िचिकसकक  कमी दूर  करयमे सहायता भेटयके संभावना देखल  जा सकई  अिछ। \n  \nऐ ÁायÁमके सबसे पिहने लाभ  उठाबय  बल  ◌ाराÄय  पि©म-बंगाल  छल, तदुपरा\"त  कनzटक  आ तिमलनाडु आ धीरे-\nधीरे देशके अ\"य  कई-\nएक  राÄयमे ई कायÁम  पसिर  रहल  अिछ।  अफसोस  िक  ऐ योजनाके लाभ  लेबेमे सेहो आपण  िबहार  पछुआयल  छल, आ ए िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nन बी ई के कते कOयास, िबहार-\nसरकारके संग  कतेक  वकशॉपके बाद  िबहार  सरकार  अपन  िकछ  अXपताल/ मेिडकल  कॉलेजमे ई पाÒयÁम  शु£  करयके\n आवेदन  केलकय  जे एखन  मा\"यता भेटेके OिÁयामे अिछ।  आशा कैल  जा सकई  अिछ  जे जदीए  ई पिरयोजना राÄयमे िव \nकिसत  होय  आ .ेvके XवाXÅय-_यवXथाके सुधारमे सहायक  होय। \n  \n  \n \nऐ रच नापर अपन म ◌ंत_य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआशीष अनिच\"हार - \nमैिथलीमे इंटरनेट  \nअंक 230 (15/7/2017)मे \"कतेक रास बात\" इंटरनेटपर मैिथलीक पिहल उपिXथित नै अिछ\" केर \nशीषकसँ आलेख Oकािशत भेल वएह आलेख फेरो हम एिह अंकमे दऽ रहल छी। एिह बीचमे मैिथली \nवेबपिvकािरताक अलग-अलग काजपर हमर आनो आलेख Oकािशत भेल अिछ तँइ हम ई पुरना आलेख दऽ \nरहल छी जािहसँ पाठक मैिथली वेबपिvकािरताक जिड़सँ फेरो अवगत हेताह । एिह अंकमे शीषक बदिल देने \nछी हम आ पÔनाभजीक संग भेल फेसबुक बहसक सेहो हम जोिड़ देलहुँ अिछ जािहसँ पाठक ई बुिझ \nसकताह जे आिखर मैिथलीमे कोना सािहियक बैमानी होइत छै। \n(आशीष अनिच\"हार) \n  \nमैिथलीमे इंटरनेट \nमैिथलीमे इंटरनेटसँ हमर मतलब अिछ जे इंटरनेट मैिथली भाषामे किहया आ कोना आएल। इंटरनेटसँ \nिमिथला-मैिथली-मैिथलक कोना Oभािवत केलक आिद-आिद। ओइसँ पिहने एक बेर “मैिथली वेब पिvकािरताक \nOारंिभक Xव£प”क हम संि.|त £प¡ एिह ठाम रािख रहल छी। आन तÅय देबासँ पिहने हम याहूिसटीज / \nलागरसँ संबंिधत िकछु घोषणा देखा रहल छी जे िक याहूिसटीज / लागर केर आिफिसयल पेजसँ लेल गेल \nअिछ आ एकरा िकयो गलथोथी वा कुतकसँ गलत सािबत नै कऽ सकै छिथ। तँ देखू िन1चाक तÅय-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n1) 1999मे याहूिसटीज (Yahoo! GeoCities) चालू भेलै आ 2001मे Oोिफट नै हेबाक कारणे एकरा \nलगभग बंद कऽ देल गेलै (Éी एकÀउट बला सभक Xटेप बाइ Xटेप बंद कएल गेलै) मैिथलीक पिहल \nइंटरनेटीय उपिXथित जे िक भालसिरक गाछ नामसँ सन 2000 सँ याहूिसटीजपर छल   तकरो एकÀउट बंद \nभऽ गेलै (जँ िकयो चाहता तँ एकर रेकाड याहूसँ मँगबा सकै छिथ, ओना एकर चÀस कम कारण आकzइभ \nखम भऽ गेल छै)। एकर बादमे 2009सँ याहूिसटीज अमेिरका समेत सभ देशसँ अपन पेड सिभस सेहो \nहटा लेलक आ आब माv जापानमे एखन एकर सिवस बxचल छै। ई तँ बहुत पिहनेक बात छै हाल-िफलहाल \n(2014)मे सभ गोटा आरकुटक बंद होइत देखने हेबै। आरकुटपर िजनकर-िजनकर Oोफाइल रहए से आब नै \nभेिट सकैए। हँ जे आकइभ बना लेने हेता से फाइल £पमे अपन डाटा रखने हेता। याहूिसटीज केर \nिविकपीिडया वा आन संदभसँ हमर तÅयक जxचल जा सकैए। \n2)  May 01, 2008सँ लागर Õयूचर पोXट केर सुिवधा देलकै जकरा एिह िलंकपर देिख सकै \nछी https://blogger.googleblog.com/2008/05/blogger -now -schedules -future -\ndated.html एिह सुिवधासँ लोक पोXटक ÖाÕटमे भिवयक तारीख संग रािख दै छिथन आ ओ पोXट िनयत \nतारीखमे अपने-आप पोXट भऽ जाइत छै। एिह फीचरमे जे कैल¡डर देल गेल छै तकरे सहायतासँ आजुक \nपोXटक दू साल पाछूक तारीखमे लऽ जा सकै छी तेनािहते दू साल पिहनुक पोXटक आजुक तारीखमे आिन \nसकै छी मुदा ई माv पोXटक तारीख वा सालमे हेड़ा-फेरी कऽ सकै छी कोनो पोXटक URL केर \nतारीख,महीना वा सालमे नै। URL बला तारीख,महीना वा साल वएह रहतै जिहया पोXट Oकािशत भेल रहै। \n3) December 10, 2008सँ लागर दूटा लाग केर मिजंग मने जोिड़ देबाक सुिवधा देलकै एकरा एिह \nिलंकपर देिख सकै छी https://blogger.googleblog.com/2008/12/your -blog -your -data.html एिह \nसुिवधासँ लोक अपन अलग-अलग लागक एकठाम जोिड़ सकै छलाह। \n4) February 03, 2010सँ लागर पेज शु£ करबाक सुिवधा देलकै एकरा एिह िलंकपर देिख सकै \nछी https://blogger.googleblog.com/2010/02/create -pages -in -blogger.html एिह सुिवधासँ \nलोक अपन लागक िविभ सूचना पाठक लग दै छिथ। पेज बनेलापर खाली अ.र वा अ.र-अंकक िलंक \nबनै छै मुदा तारीख,महीना वा सालनै रहै छै। \n5) July 17, 2012सँ लागर कXटम िलंक बनेबाक सुिवधा देलकै जकरा एिह िलंकपर देिख सकै \nछी \nhttps://blogger.googleblog.com/2012/07/customize -your -posts -with -\npermalinks.html कXटम िलंक मने अहx अपना मोनक िहसाब¡ कोनो पोXटक URL बना सकै छी मुदा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nURLमे पोXटक Oकाशन िदन बला तारीख,महीना वा साल रहत। पोXटक ओिरिजनल पोXट डेट वा पोXटक \nसाल नै बदलल जा सकैए जकरा अहx सभ एिह िलंकपर देिख सकै छी http://blogger -hints -and -\ntips.blogspot.in/2009/12/changing -date -for -post.html \nउपरक तÅय सभक नीक जकx अहx सभ मोन राखू आ िन1चा देल गेल मैिथलीक आरंिभक लाग / \nवेबसाइट सभहँक पिहल पोXट आ ओकर तारीख सभक अहx अपने जxचू जािहसँ ई XपÂ हएत जे कोन \nपिvका पिहल अिछ आ के दोसर। एिह अंतगत हम छह टा लाग / वेबसाइट राखब 1) भालसिरक गाछ \n(याहू िसटीज आ लागर दूनू बला), 2) पलविमिथला 3) समिदया, 4) अपन िमिथला, 5) OकरÀतर, 6) \nकतेक रास बात \nआगू बढ़बासँ पिहने ई किह दी जे एिह पxचो लागमे तीन टा एहन िलंक अिछ जकर आकzइभ उपबध नै \nअिछ मुदा चचz हम सभ िलंक केर करब चाहे ओकर आकzइभ हो या नै हो। आकzइभ नै हेबाक मततलब \nई नै छै जे कोनो चीजक अिXतवक नकािर देल जाए। \nभालसिरक गाछ  \nगजे\"# ठाकुर जी याहूिसटीजपर बहुत रास मैिथलीक साइट बनेने छलाह मुदा तािहमेसँ \"भालसिरक गाछ\" केर \nिलंक (जे सन 2000 सँ याहूिसटीजपर छल) बxचल अिछ। एकर \nिलंक  \nhttp://www.geocities.com/bhalsarik -gachh/  अिछ। याहूिसटीज पर ई बंद भेलाक बाद 5 \nजुलाई 2004क एही नामसँ लागरपर सेहो गजे\"# ठाकुर Êारा लाग बनाएल गेल आ जनवरी 2009मे एकरा \nिवदेहक संग जोिड़ देल गेलै आ आब ई  http://www.videha.com/2004/07/bhalsarik -\ngachh.html िलंकपर आकzइभ सिहत अिछ। एिहठाम मोन राखब ज£री जे याहूिसटीज बला लाग केर \nआकzइभ उपध नै अिछ। \nपलविमिथला \nपलविमिथला नामक वेबसाइट जे िक 2059 माघे संÁाि\"त- (2003 जनवरीमे) धीरे\"# Oेमिषजी Êारा बनाएल \nगेल। एकर िलंक अिछ- www.pallavmithila.mainpage.net  वतमानमे ई वेबसाइट बंद अिछ। एिह \nवेबसाइट केर मूल पेज  www.mainpage. net  सेहो याहूिजयो िसटीज जकx बंद भऽ गेलै। संगे-संग एहू \nवेबसाइट केर आकzइभ उपबध नै अिछ। िवनय कुमार कसजू केर नेपाली पोथी \"सूचना Oिविधको शिZत र  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनेपालमा यसको उपयोग\" जे िक िसतंबर 2003 मे Oकािशत भेलै तकर पृ 155 पर \"पलविमिथलाक \nचचz छै। \nसमिदया \nईहो लाग गजे\"# ठाकुर जी Êारा 9 अगXत 2004मे बनाएल गेल छल समादक वाXते मुदा पिहल पोXटक \nबाद लगभग चािर साल ई बंद रहल फेर 2008सँ एकर Oकाशन शु£ भेल आ फेर-आXते-आXते 2015 धिर \nचलैत रहल। एिह लागक पिहल पोXटक िलंक अिछ- http://esamaad.blogspot.in/2004/08/blog -\npost.html \nअपन िमिथला \nिमिथलासँ संबंिधत (सािहय नै) िववरण लेल Oणव झा \"अपन िमिथला\" नामसँ 2004 मे साइट बनेने छलाह \nमुदा बेवसाइट Oदाता बंद भऽ गेल। एकर िलंक एना अिछ 1asphost.com/aapanmithila ई कोन \nमासमे शु£ भेल तकर िववरण नै अिछ कारण एहू बेवसाइटक आकzइभ नै बxचल अिछ। एकर भाषा अं2ेजी \nरहल हएत कारण Oणवजी सूिचत केलिथ जे एिहमे देवनागरी िलिपमे िकछु नै छल। \nOकरÀतर  \nएिह लागक पिहल पोXट 12 फरवरी , 2005 क अिछ जकर \nिलंक  http://prakarantar.blogspot.in/2005/02/blog -post.html अिछ। ई लाग िकनका Êारा बनाएल \nगेल से अात अिछ मुदा कम¡ट सभसँ पता चलैए जे कोनो ठाकुरजी छिथ (शायद िवजय ठाकुर िजनक \nमैिथली दपण, ताकाल आिद लाग सेहो छिन)। जे हो मुदा एकर िलंकसँ एिह लागक तारीख पता चिल \nरहल अिछ। माv दू टा पोXटक बाद ई लाग बंद भऽ गेल मने ओिहपर पोXट एनाइ बंद भऽ गेल। एिह \nलागक अंितम पोXट 19 फरवरी , 2005मे आएल। \nकतेक रास बात  \nकतेक रास बातक मूल िलंक  http://vidyapati.blogspot.com/  अिछ (आब एकर \nपता http://www.vidyapati.org/  अिछ मुदा दूनू िलंकसँ खुजैत छै)। एिह लाग 5टा संचालक छिथ--आिद \nयायावर (मूल नाम: पÔनाभ िमJ), केशव कण, राजीव रँजन लाल, कु\"दन कुमार मिलक आ सुभाष च\"#। \nकतेक रास बात नामक लाग केर सभसँ पिहल पोXट जे देखा रहल अिछ  (देखू िचv - 1, िचv सभ िन1चा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिछ ) तािहमे झोल-झाल छै। एकर URLमे http://www.vidyapati.org/2013/07/ blog -\npost_28.html देखा रहल छै (देखू िचv-1 केर उपर घेरामे) मतलब ई पोXट 2013 केर जुलाइ मासमे \nभेल छै। मुदा एकर Oकाशन केर तारीख July 01,1999 तारीख देखा रहल छै (देखू िचv-1 केर नीचा \nघेरामे)। आ एिह पोXटसँ पिहने आरो कोनो पोXट नै छै से \"यूअर पोXट देखलासँ पता चिल जाइत छै। एिह \nपोXटक बाद जे पोXट अिछ से सूचनाक £पमे अिछ आ तकर \nURL  \nhttp://www.vidyapati.org/2005/08/blog -post.html अिछ  (देखू िचv - 2)  मने ई पोXट 2005 \nकेर अगXत मासमे भेल अिछ   (देखू िचv-2 केर उपर घेरामे) मुदा फेर एहूक Oकाशन ितिथमे गड़बड़ी कएल \nगेल अिछ आ Oकाशन तारीखक November 28, 2004 बना देल गेल अिछ (देखू िचv-1 केर नीचा \nघेरामे)। एिह पोXटक बाद बला जे पोXट अिछ तकर \nURL  \nhttp://www.vidyapati.org/2005/09/blog -post.html अिछ मने ई पोXट 2005 केर िसतंबर \nमासमे Oकािशत भेल आ एकर Oकाशन तारीख September 02, 2005 अिछ मने एखन धिरमे इएह \nपोXट सही अिछ  (देखू िचv - 3) । िसतंबर 2005 केर बाद जुलाइ 2006मे पोXट भेल जकर URL \nअिछ  http://www.vidyapati.org/2006/07/blog -post.html आ एकर Oकाशन तारीख अिछ July 12, \n2006 एिह आ एकर बाद बला पोXटक URL आ Oकाशन तारीख मीलै छै। जे गड़बड़ी छै से पिहलुक \nदूटा  टामे आ से माv इितहासमे गलत तरीकासँ पिहल Xथान बनेबाक लेल। जँ कतेक रास बातक एिह \nचािर टा पोXटक तारीखक सजाएल जाए तँ ई िनि©त भऽ जाइ छै जे एिह लागक पिहल पोXट 1 अगXतसँ \nलए कऽ 31 अगXत धिरक बीचमे भेल छै (सुिवधा लेल अगXत-2005 नाम हम देलहुँ)। एकटा आर रोचक \nतÅय ई जे कतेक रास बात केर पिरचय  (पेज £पमे, देखू िचv -4) मे एिह लागक संचालक लीखै छिथ \"िOय \nपाठकगण;एिह लोगऽक शु¯आत हम 2004 मे केलहुँ. ताबय धिर हमरा जानकारी मे मैिथली भाषा इ\"टरनेट \nपर निह छलए\"। ई कोन जानकारीक दाबी भेलै। 2003मे िOंट पोथीमे पलविमिथला बारेमे िलखाएल छै \nतखन आर िहनका कोन जानकारी चाही। भऽ सकैए जे संचालक सभ कहिथ जे पलविमिथला नेपालक \nअिछ मुदा मैिथली तँ नेपालोमे छै आ ओनाहुतो इंटरनेटक कोन देश हेतै। इंलØडमे चिल रहल मैिथलीक \nवेबसाइट वा लागक मैिथली भाषाक कहल जेतै या इंलैडक भाषाक। भऽ सकैए जे संचालक सभ कहिथ \nजे हम लाग 2004मे बनेलहुँ मुदा ओकर पिहल पोXट अगXत 2005मे भेल मुदा एहन दाबी तँ िकयो कऽ \nसकैए। सभसँ पिहने तँ हमहॴ दाबी करब जे हमर लाग \"अनिच\"हार आखर\" 1999मे बनल मुदा ओकर \nपिहल पोXट 11 अOैल 2008क भेल। मुदा वाXतिवक £प¡ हम जानै िछयै जे ई तक नै माv बकथोथी \nहेतै। कतेक रास बात िदसबर 2013 धिर चलैत रहल ओिह केर बाद ओिहपर कोनो सिÁयता नै अिछ। \nएिह लागक संXथापक   कुमार पÔनाभजीक Oोफाइलसँ ात होइए जे ओ इंटरनेटक मािहर छिथ आ हुनकर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिश.ा-दी.ा ओही .ेvमे भेल छिन तँइ ई मानब असंभव जे कुमार पÔनाभजी एहन काज केने हेता। तखन \nबँचल हुनक सहयोगीगण। मुदा एकटा संचालक ओ संपादकक तौरपर नैितक £पसँ Xवीकार करहे पड़ितन \nजे हुनकर सहयोगीगण तÅयक तो़िड़ मरोिड़ कऽ गलत काज केलिथ। \nगजे\"# ठाकुर अपन पोथी \"कु¯.ेvम् अंतमनक\" (संXकरण 2009)मे एकटा आलेख देला जकर शीषक छै \" \nभाषा आ OौGौिगकी (संगगणक, छायाकंन, कुंजीपटल, टंकण तकनीक) अंतजzलपर मैिथली आ िव_यापी \nअंतजzलपर लेखन आ ई Oकाशन\" जे िक बादमे अंितका पिvकाक अंतजzल िवशेषÀकमे \"अंतजzल आ \nमैिथली\" नामसँ सेहो Oकािशत भेलै (संयुZतÀक £पमे अZटूबर-िदसबर 2009, जनवरी-माच 2010)। एिह \nआलेखमे गजे\"#जी \"भालसिरक गाछ\" संबंधमे चचz केने छिथ जािह के बाद Ûम पोसए बला \"पिहल\" लोक \nसभहँक Ûम टूटल आ तकरे फलXव£प ओ सभ गलत तÅय Oकािशत केलाह जे हम एतेक सालमे शु£ \nकेने रही तँ हम ओतेक सालमे शु£ केने रही। ठाकुरजीक ई आलेख ओिह समयमे पिहल ओहन आलेख रहै \nजािहमे अंतजzलक संबंधमे िवXतारसँ चचz रहै एते धिर जे िबना कोनो सिटिफकेट लेने अपनासँ कोना \nवेबसाइट बना सकै छी तकरो िविध ओिह आलेखमे छै। पाठक ई आलेख हुनक पोथी वा अंितका पिvकाक \n\"अंतजzल िवशेषÀक\"मे पिढ़ सकै छिथ। मैिथलीमे सभ ई मानै छिथ जे हम जिहयासँ काज शु£ केलहुँ सएह \nपिहल भेल। इितहासमे तकनाइ, अÆययन केनाइ हुनका पसंद निह छिन (एकटा टटका उदाहरण हमरा भेटल \nजे एक वेबसाइट जे िक अगXत 2012सँ चालू भेल हुनक दावा छिन जे हम अपन वेबसाइटपर पिहल बेर \nसा.ाकार शृंखला चालू केलहुँ जे कमसँ कम कोनो वेब पिvकामे नै छल। आब देखू जे समिदया अZटूबर \n2011सँ \"हम पुछैत छी\" नामक सा.ाकार शृंखला चलेलक आ एिहमे कुल स~ावनसँ बेसी _यिZतवक \nसा.ाकार OXतुत कएल गेल अिछ। आब कहू पिहनेसँ के चला रहल अिछ। एही ठाम अÆययनक ज£रित \nपड़ै छै। िबना पढ़ने आ जनने पिहल केर बीमारी पोसने मैिथलीक सेवक सभ बहुत पसरल छिथ)। हम \nपुछैत छी शीषक सभ सा.ाकार एिह िलंकपर पिढ़ सकै छी- http://esamaad.blogspot.in/p/blog -\npage_22.html एतेक देखेलाक बाद हम \"कतेक रास बात\" केर संचालक सभसँ पूछए चाहैत छी जे जँ \nOकाशने तारीखक मानक बूझी तखन मैिथली िकएक ओ िहंदी आ भारतक पिहल लाग हेबाक दाबी िकए नै \nकऽ रहल छिथ। िहंदीक पिहल लाग \"9-2-11\" अिछ जे िक आलोक कुमार जी 21 अOैल 2003 के \nशु£ केने छलाह। कतेक रास बातक तँ Oकाशन ितिथक िहसाबसँ \"9-2-11\"सँ चािर साल पुरान अिछ \nतखन  \"कतेक रास बात\" केर संचालक सभ Zलेम करथु भारतक पिहल लाग हेबाक। मुदा  \"कतेक रास \nबात\" केर संचालक सभ नै कऽ सकताह कारण हुनका बूझल छिन अपन बैमानीक बारेमे। \"कतेक रास \nबात\" केर संचालक सभ िकछु ओहन नविसखुआ सभक बड़गला सकै छिथ के माv एकÀउिटंग उGेÈयक संग \nकं|यूटर चलबै छिथ मुदा जे कं|यूटरसँ नीक जकx पिरिचत छिथ ितनका ओ कोना बड़गला सकै छिथ। हम  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिह लेखक माÆयमे \"कतेक रास बात\" केर संचालक सभक चुनौती दै िछयिन जे Oकाशन तारीखक िहसाबसँ \nओ अपन लागक भारतक पिहल लाग घोिषत करबाबिथ आ से केलासँ ओ मैिथिलओक पिहल लागर बिन \nजेता। एिह बीच 2018 मे फेसबुकपर हमरा ओ पÔनाभजी बीच एही बात लऽ कऽ बहस भेल जकरा एिह \nिलंकपर देखल जा सकैए-- \n https://www.facebook.com/sanjeev.mithilakinkar/posts/10214777761532420  \nएिह बहसमे पÔनाभजीक कहब रहिन जे जिहया हम लाग चालू केने रही तिहया हमरा नै बूझल छल जे \nआनो कोनो लाग वा साइट छै तँइ हमरे लागक पिहल मानल जाए। ई तक कतेक उिचत से तँ पाठके \nकहता मुदा हम एिहठाम पिरिशÂ-1मे ओिह बहसक मुÇय अंश दऽ रहल छी। \nउपरक तÅय सभसँ पता चलल हएत जे इंटरनेटपर -- \n1) भालसिरक गाछ (याहू िसटीज) 2000सँ अिछ जकर िलंक  \nhttp://www.geocities.com/bhalsarik -\ngachh/  अिछ। \n2) पलविमिथला 2003सँ अिछ जकर िलंक  www.pallavmit hila.mainpage.net  अिछ। \n3) समिदया 2004सँ अिछ जकर िलंक  http://esamaad.blogspot.in/2004/  अिछ। \n4) अपन िमिथला 2004 सँ अिछ जकर िलंक http://1asphost.com/aapanmithila अिछ \n5) OकरÀतर 12 फरवरी, 2005 क अिछ जकर \nिलंक  http://prakarantar.blogspot.in/2005/02/blog -post.html अिछ। \n6) कतेक रास बात अगXत-2005सँ अिछ जकर िलंक  http://www.vidyapati.org/2005/08/blog -\npost.html अिछ। \nजँ भाषाक िहसाब¡ \"अपन िमिथला\"क छोिड़यो दी तैयो  ई िनि©त £पेण कहल जा सकैए जे भालसिरक गाछ \n(याहू िसटीज) बला इंटरनेटपर मैिथलीक पिहल उपिXथित अिछ। तकर बाद पलविमिथलाक Xथान दोसर \nअिछ। समिदयाक Xथान तेसर अिछ। OकरÀतर केर Xथान चािरम अिछ। आ अंतमे कतेक रास बात केर \nपxचम Xथान अिछ। बहुत संभव अिछ जे इंटरनेटक अथाह दुिनयx केर िकछु तÅय हमरासँ छुिट गेल हो तँइ \nजँ अहx सभ ओकर सूचना दऽ एिह लेखक पिरमाजन करेबै तँ ई भिवय आ इितहास दूनू लेल नीक रहतै। \nआशा अिछ जे कोनो गलती िदस िनधोख भऽ अहx सभ सुझाव देब।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nपिरिशÂ-1 \nिचv सभ िन1चा अिछ - \n  \n  \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n \nपÔनाभजीक  संग  भेल  बहसक  मुÇय  अंश --  \nसंजीव  िमिथलािकर  \n1 October 2018  ·   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n इंटरनेट पर मैिथली... \n■ www.videha.co.in  \n■ maithili-katha.blogspot.com  \n■ desilbayna.blogspot.com  \n■ maithili-haiku.blogspot.com  \n■ manak -maithili.blogspot.com  \n■ maithilikavita.blogspot.com  \n■ maithilifilms.blogspot.com  \n■ pradhanmaithili.blogspot.com  \n■ pankajjha23.blogspot.com  \n■ maithilbhooshan.blogspot.com  \n■ videha -aggregator.blogspot.com  \n■ maithilijokes.blogspot.com  \n■ maithilivideos.blogspot.com  \n■ maithili-drama.blogspot.com  \n■ girijanandsinha.blogspot.com  \n■ adi-maithili-kavita.blogspot.com  \n■ maithili-kavita.b logspot.com  \n■ maithili-samalochna.blogspot.com  \n■ hellomithilaa.blogspot.com  \n■ mithilasamad.blogspot.com  \n■ www.samaysaal.com  \n■ gaam -ghar.blogspot.com  \n■ www.hellomithila.com  \n■ maithilicinema.blogspot.com  \n■ maithilionline.blogspot.com  \n■ maithili-darpan.blogspot.com  \n■ maithilipoetry.blogspot.com   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n■ www.maithili-samalochna.blogspot.in  \n■ maithilimanda n.blogspot.com  \n■ www.vidyapati.org  \n■ mithila -mihir.blogspot.com  \n■ videha -video.blogspot.com  \n■ mai.wikipedia.org  \n■ videha -sadeha.blogspot.com  \n■ mailorang.blogspot.com  \nSee Translation  \nKumar Padmanabh  सबसँ पिहल वेबसाइट एतेक पाछु म¡ \nAshish Anchinhar  कोन सभसँ पिहल साइट अिछ \nAshish Anchinhar  की भेल Oकाशजी Prakash Jha , जँ तारीखे बदिल लोक अपन साइटक पिहल \nघोिषत कऽ सकै छिथ तँ हमहॴ िकए पाछू रहू। देिखयौ मैिथलीक पिहल साइट \"अनिच\"हार आखर\" जे \n1999 सँ शु£ भेल..... \nKumar Padmanabh  ई त' बहुत नीक ग|प जे 2003 सँ पिहने देवनागरी िलखबाक लेल कोनो टूल \nबनलो नइँ छल. िहंदीक पिहल लाग 2003क पूवzध मे आएल छल. नवबर 2003 मे \nहम  http://vidyapati.blogspot.com  बनेलहुँ. नवबर 2003 मे Dhanakar Thakur  खड़गपूर आएल \nछलाह. हुनका लेल दोसर वेबसाइट  2004 मे बनेलहुँ. 2003 सँ 2005 धिर हमर वेबसाइट'क अलावा हमरा \nकोनो दोसर नइँ देखा पड़ल. भ' सकैत छैक हम तािक नइँ सकलहुँ. अपने गलती मानैत छी. 2005-2007 \nधिर एकोटा सािहियक वेबसाइट नइँ छल. ओना 10-15 टा आन वेबसाइट सब छल. 2009-2011 धिर \nबहुत वेबसाइट आएल. ओकर बाद हम अपन हाथ पाएर समेिट लेलहुँ. \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVIDYAPATI.ORG \nकतेक रास बात \nकतेक रास बात  \nAshish Anchinhar  Jीमान् जी अहx ठीके नै तािक सकलहुँ नै तँ बहुत रास भेटल रहैत िलंक दऽ रहल \nछी लेख पिढ़ लेब आ तकर बाद हमर तक कटबाक Oयास करब--- \n https://sites.google.com/.../videha/Home/Videha230.pdf...  \n \nलेख केर नाम अिछ \"कतेक रास बात\" इंटरनेटपर मैिथलीक पिहल उपिXथित नै अिछ\" उमेद अिछ पिढ़ \nकऽ हमर तक काटब \nKumar Padmanabh  1999 सँ दोसर मैिथलीक वेबसाइट छल, ई त बहुत बिढयx. मुदा हमर उसुकता \nअिछ जे जखन देवनागरीक कोनो टूले नइँ बनल छल तखन देवनागरी मे कोनो पोXट होएत छल. ओिह \nजमाना मे वेबसाइट बनेनाय बहुत किठन छल. िजनका वेबसाइट बनबए आबैत छलिन लाखÝ मे कमबैत \nछलाह. गुगल 2003 मे लोगर शु¯ केलक. ओिह सँ पिहने निह छल. \nKumar Padmanabh  गुगल साइट आ गुगल लाग 2003 सँ पिहने निह छल. \nKumar Padmanabh https://en.wikipedia.org/wiki/Blogger_(service)  \nEN.WIKIPEDIA.ORG \nBlogger (service) - Wikipedia \nBlogger (service) - Wikipedia  \nKumar Padmanabh  हमरा मानबा मे कोनो आपि~ निह जे अहxक आिक कोनो आन वेबसाइट 2003 सँ \nपिहने छल. किन तक सँगत जानकारी दैतहुँ त' हमहुँ लोक सबक किहतहुँ. ई त' बहुत नीक ग|प हेतैक जे \n1999 सँ मैिथलीक वेबसाइट छल. \nAshish Anchinha r Jीमान् तामसे आ\"हर नै होउ। उपर हम लेखक िलंक देने छी से तँ पिहने पढ़ू ने, \nतकर बाद तक करब  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nAshish Anchinhar  \nKumar Padmanabh  हम पिढए के िलखने छी. मुदा जखन गुगल लाग 2003 मे बनेने अिछ आ गुगल \n. साइट 2008 मे बनेने अिछ ओिह सँ पिहने कोना सभव अिछ. एतबी कहबाक \nअिछ. https:/ /en.wikipedia.org/wiki/Google_Sites  \nEN.WIKIPEDIA.ORG \nGoogle Sites - Wikipedia \nGoogle Sites - Wikipedia  \nAshish Anchinhar  िसिरमान जी, िवदेहक 230म अंकमे जे आलेख हम िलंकमे देने छी से पढ़ू आ तकर \nबाद अपन तक िदयौ \nKumar Padmanabh  2003-2004 मे हम धनाकर ठाकूर लेल geocities पर बनेने छलहुँ. \n1 \nAshish Anchinhar  बनेने हेबै मुदा ओिहसँ पिहने 2000 िकयो आर बना लेने रहै, धीरे\"# Oेमिष सेहो \n2003 जनवरीमे बनेने रहिथ से नेपाली वेब पिvकापर िलखाएल पोथीमे सेहो उलेख छै, ओ पोथी सेहो \n2003 मे Oकािशत भेलै तखन अहxक साइट कोना पिहल भेल, पूरा पढ़ू आ तकर बाद तक िदयौ \nKumar Padmanabh  वएह त' कहैत छी. भ' सकैत छैक िकओ बनौने हेताह. हमर जानकारी मे नइँ \nहोएत. 2003 जनवरी मे तकनीकी ¯प सभव छलए. यूिनकोड आिब गेल छलए. मुदा 1999 मे तकनीकी \n¯प सभव निह छल. हँ अ2ेजी मे मैिथलीक बहुत साइट छल. \nAshish Anchinhar  सरकार लगैए हमर लेख नै पढ़लहुँ आ खाली एिहठामक हमर कम¡ट पिढ़ रहल छी। \nलेख पढ़ू। पूण £पेन सािबत भऽ गेल छै जे अपनेक साइट (कतेक रास बात) मैिथलीक पिहल साइट नै \nअिछ, जँ आगू बात बढ़ेकाक हो तँ ओिह आलेखमे जे हमर आपि~ अिछ तकरा तकसँ खािरज क£ \nKumar Padmanabh  अहx त' XÁीन शाट देने छीयै जे अहxक लोग 1999 सँ अिछ. मुदा गुगल \n2003 मे लागर बनेने अिछ. गुगल साइट सेहो 2008 मे बनल अिछ. कोना मािन ली. िहंदीक पिहल लाग \nसेहो 2002-2003 मे बनल छल. हमर िदमाग एिह सँ बेसी निह लािग रहल अिछ. मुदा हमरा Xवीकार  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकरबा मे कोनो अशौकय निह अिछ. हमरा ब²ड नीक लागत जँ बुिझ मे आबए जे 2003 सँ पिहने कोनो \nवेबसाइट छल. ओना अहx पिहल बेर कतेक रास बात क 2008 मे िडसकवर केलहुँ. अहxक िट|पणी हमर \nईमेल मे एखन धिर सुरि.त अिछ. \nAshish Anchinhar  कतेक बुझाबी अहx के..। अहx एिह िलंकपर जा कऽ लेख िकए ने पढ़ै \nछी https://sites.google.com/.../videha/Home/Videha230.pdf...  \n \nरहलै हमर कम¡टक ग|प तँ भाषा बुझबामे एखन अहx अपिरपZव छी। पिहने देल िलंकपर जा कऽ लेख पढ़ू \nKumar Padmanabh  जी की करबै, हम ठीके अपिरपZव छी. निह बुिझ मे आिब रहल अिछ. तकनीकी \nग|प आओर बेसी निह बुिझ मे आिब रहल अिछ. इएह उपसँहार भेल एतेक ग|प आ तकक. रहय िदयौ. हम \nपिहने किह देने छलहुँ जे हमरा Xवीकार करबा मे कोनो आपि~ नइँ. Xवीकार केलहुँ. \nAshish Anchinhar  अहx लेख पढ़ू तकर बाद तक क£ आ हमर तकक खािरज क£ \nAshish Anchinh ar  संजीव िस\"हा संजीव िमिथलािकर  जी हम अहxसँ आ2ह करैत छी जे अहx एिह \nिलंकपर जा कऽ लेख पढ़ू आ तकर बाद कुमार साहेबजीक \nकिहयौन  https://sites.google.com/.../videha/Home/Videha230 .pdf...  \n \nकुमार साहेब पता नै लेख पढ़बामे िकए संकोच कऽ रहल छिथ। \nDhanakar Thakur  18.1.2004 Kharagpur W.B. Maithili Padmnabh came at station \nfor making website of AMP \nAshish Anchinhar  अरे भाइ जे 2000 मे साइट बनलै से पिहल हेतै िक 2004 बला, उपरमे िलंक \nदेल गेल अिछ हमर लेखक माv तकसँ खािरज क£ \nAshish Anchinhar  Dhanakar \nThakur https://sites.google.com/.../videha/Home/Videha230.pdf...  एिह िलंकपर जा कऽ हमर \nलेख पढ़ू आ ओकर तकक काटू  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nDhanakar Thakur  dekhk prayas kayl. sankshep me likak chahee je kee bat. \nKono lekh me Introduction aa summary and conclusion hoit chhai- ham kichhu \nminut me confise bhelanhu. \nDhanakar Thakur  Padmnabh Maithilipremi chhathi aa mithilavasi b ahut din \nchalelah . \nDhanakar Thakur  Maithiliee me hamar 1973 k science artcle(Vishanu: Vish va \nNav Jibank nirman) Viruses k oopar BSC(Hons) standard k Ranchi College \nmagzine 1973 m,e chhapal chhal(aab uplabdh nahi) ek  prati bhetal achhal se \nkinko lkag chali gel. \nAshish Anchinhar  मैिथलीOेमी छिथ तािहमे केकरा संदेह छै मुदा तँइ हुनक 2005 मे बनाओल साइट \nपिहल भऽ जेतै आ 2000 बला नै से कोना मानल जाएत। लेख नीकसँ पढ़बै तँ कोनो िदत नै रहत \nDhanakar Thakur  Maithileek kaj karait rahu- bi9na sochne je ham pahile. Hamra \nsab din ee batr uthait achhi_ Mithila rajya sangharsh samiti 8.1.1995 k \nbanaulanhu ham_ aab kiyo claim karit chhathi 1985 me o.. \nAshish Anchinh ar  ई महान उपदेश पÔनाभ बाबूक िदयौन वएह जबरदXती आफन तोड़ने छिथ \nDhanakar Thakur  Ham Maithilik kaj me ona 1992 s chee aa CHHOT RAJYA \nVikas lel awashyak 20.9.1992 k Ranchee express daily me chhapal achhi. takar \nbaad lagatar chee. \nAshish Anchinhar  जे Zलेम करै छिथ ितनकासँ सबूत मxगू जेना हम पÔनाभजीसँ मxिग रहल िछयिन \nDhanakar Thakur  Ashish Anchinhar  Padmnabh swaym IT expert chhathi. \nAshish Anchinhar  ई कोन तक भेल? मने आइ.टी एZसपट भेलासँ ई मािन लेल जेतै जे ओ पिहल \nसाइट बनेने छिथ। की अहx मानै छी जे पÔनाभजी िवक पिहल आ अंितम आइ.टी एZसपट छिथ \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत_य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n३. पG  \n३.१. िOयंवदा तारा झा- _यूह \n३.२. नबोनारायण िमJजीक किवता िबडब न◌ा \n३. ३.आभा झा-_यथा  \nिOयंवदा तारा झा \n_यूह \n  \nबहुत िदन सऽ ओझरायल छी मोनक _यूहमे \nचेतनाक जलिधमे , भावक जंजालमे \nनिह कोनो एकपिरया अिछ भेटैत सोझ \nकौखन सगरो बाटे बुझाइछ अबूझ। \n \nसय लगैत अिछ फुिसयाही ग|प \nआदश जेना िवि.|तक Oलाप \nनैितकता अिछ बनल िवषहीन सपक पयzय \nकतऽ भुतलायल मनुयक सहज औदाय ? \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअन\"त लालसा सं2ह केर ,पदिल|साके निह कोनो छोर \nिवषय वासना भेल Oबल , अहंकारके निह कोनो ओर \nनेतागण छिथ अनुपम अिभनेता,जनदुख सऽ निह कोनो नाता \nअित िOय बाजब ,िनज-गुण गायब , निह लोकक कोनो िच\"ता। \n \nधम , अÆयामके नवीन पिरभाषा अिछ िलखा रहल \nमूल-तव उपेि.त , कलेवर अिछ चमिक रहल \nजनमानस जेना अ\"धानुकरणक कामी भऽ रहल \nकृणप.क अ\"हार सबतिर भेल Oचंड Oबल।। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत_य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nनबोनारायण िमJजीक किव ता \nिबडबना \n \nधोबीक कुकूर सन \nघर के नै घाट के। \nथािह-थािह चलबाक अिछ \nअनिच\"हार बाटके। \nजकरा लेल कनलहुँ \nतकरे आँिख नोर निह \nजीवन संघषमय \nहमर दुखक ओर निह \nचोर बाजए जोरसँ \nअभरैत डेग-डेगपर। \nOबुà लोकक चु|पी, \nO}िचÃ अिछ दरेगापर। \nजरलपर नून िछटब,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nधमिनरपे.ताक नामपर। \nदोषारोपण उिचत नै, \nसेनाक समानपर। \nघर के भेिदया लंका डाह, \nदेखू आइ सीमानपर। \nपाथर फेकैत देश#ोही, \nसेनाक जवानपर। \nसेनाक मनोबल अिछ, \nउ1च अकासपर। \nराजनीित गम भेल, \nशहीदक लहासपर। \nनबोनारायण के िवनती, \nदेश#ोही हो दंिडत। \nस®ावक बलपर \nहो वापसी कÈमीरी पंिडत। \nऐ रचनापर अपन मंत_य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआभा झा \n  \n_यथा \nगौर वण पर मुधमना किव िलखिथ अपूव £प गाथा \n रिच - रिच अवयव , गिस - गिस उपमा रचिथ रितक मनहर काया।  \nसौ गुण   सुंदरताक फराके, दुध - धवल छिव एे िदश  \n तुला मÆय नापब जं दूहू, पायब गोरे क¡ अहÀ बीस।।  \n  \nकृण - वण तØयॲ न उपेि.त , गेलिन किव केर ओ~हु Æयान   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलावयो बेशी कृणे मे, मादक नयन सेहो अिभराम।  \n Oेमक सघन तीवáता मा¯क , नाियकाक पद देलिन ललाम  \nअंग -यिÂ   सुषमा सुमनोहर ,Ûू- कटा. छिन मार समान ।।  \n  \nकहू अहॴ की   रही उपेि.त ,हम गोधूम -वण बाला ? \nनव -रस केर बुो सं वंिचत , शुक हमर नयनक हाला! \n कतबो ¯िचर गढ़िन देहक हो, Oभा आननक हो िवमला \nआंिख आम केर फÀक , नािसका शुक सम , दंतपंिZत धवला।  \n  \nकोन अपराध कयल हम किव Oित ,रहलाह सदा िकयै ओ ¯Â  \n किवक \"याय बस शदे टा मे,घोर उपे.ा हमर अदृÂ।।  \nगु¯देवक आâान सुनैते ,तीन का_य रचलिन किव गु|त  \n युगक उपेि.त _यथा हमर की पाओत शद , रहत वा सु|त ? \n२७.८.२०२०  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत_य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \nिवदेहक िकछु िवशेषÀक :- \n१) हाइकू िवशेषÀक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गज ल िवशेषÀक २१ म अंक ,  १ नवबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषÀक ६७ म अंक , १ अZटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tir huta              67   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n४) बाल सािहय िवशेषÀक ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषÀक ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषÀक  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेषÀक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगXत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भिZत गजल िवशेषÀक १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी.ा िवशेषÀक १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीकÀत िमJ मधुप िवशेषÀक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2 015  \n११) अरिव\"द ठाकुर िवशेषÀक १८९ म अंक १ नवबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च\"# ठाकुर अिनल िवशेषÀक १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१३ ) िवदेह  समान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अOैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अबम  गीत  संगीत  िवशेषÀक - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिvत  रचनापर  आम ंिvत  आलोचकक  िट|पणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  पÀच  टा किवता आ ओइपर  मधुका\"त  झाक  िट|पणी \nVIDEHA 209th  issue िवदेहक दू सए नौम  अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  Oसाद  मडल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संXकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \nOकाशन   नीचxक  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_0 1_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_0 1_04_2018  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha _01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideh a_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVid eha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017  \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिvकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवJे  रचनाक  एकटा समाना\"तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली Oब\"ध -िनब\"ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पG २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिव देह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] \nिवदेह मैिथली पG  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाåय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली Oब\"ध -िनब\"ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation  \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  समान : समान-सूची \n  \nअपन मंत_य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \nिवदेह:मैिथली सािहय आ\"दोलन: मानुषीिमह संXकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सवzिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \nOथम मैिथली पाि.क ई-पिvका ISSN 2229-547X VIDEHAसपाद क: गजे\"# ठाकुर।  सह-सपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सपादक: राम िवलास साहु, न\"द िवलास राय, स\"दीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचv- बेचन ठाकुर। सपादक- सूचना-सपक-समाद- पूनम \nमंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उपल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly \nejournal    \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०५  म अंक  ०१  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरचनाकार अपन मौिलक आ अOकािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उ~रदाियव लेखक गणक मÆय \nछि\"ह)editorial.staff.videha@gmail.com  क मेल अटैचमेटक £पम .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमæटमे पठा सकै छिथ। एतऽ Oकािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं2हक~z लोकिनक लगमे \nरहति\"ह, माv एकर Oथम Oकाशनक/ िOंट-वेब आकzइवक/ आकzइवक अनुवादक आ आकzइवक ई-Oकाशन/ \nिOंट-Oकाशनक अिधकार ऐ ई-पिvकाक छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयटीक/ पािरJिमकक Oावधान नै छै। त रॉयटीक/ पािरJिमकक इ1छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ2ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि.|त पिरचय आ अपन Xकैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल Oकाशनक हेतु िवदेह (पाि.क) \nई पिvकाक देल जा रहल अिछ। मेल Oा|त होयबाक बाद यथासंभव शीè ( सात िदनक भीतर) एकर \nOकाशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिvकाक Jीमित लéमी ठाकुर Êारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक ई Oकािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004 -20 20  सवzिधकार  सुरि.त।  िवदेहमे Oकािशत  सभटा रचना आ आकzइवक  सवzिधकार  \nरचनाकार  आ सं2हक~zक  लगमे छि\"ह।  ५ जुलाई  २००४  क \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृ~सँ Oारभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  Oथम  उपिXथितक  याvा िवदेह - Oथम  मैिथली पाि.क  ई \nपिvका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई Oकािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ~  'िवदेह ' ई-पिvकाक  OवZताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृ~क  ए2ीगेटरक  £पमे \nOयुZत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिvका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n  ","size_mb":1.25,"has_text":true},"Videha 306.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 306.pdf","name":"Videha 306.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसतबर  २०२०  (वष १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे#$ ठाकुर - संघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी/ा लेल   मैिथली (अिनवाय आ ऐि3छक ) आ आन \nऐि3छक िवषय आ सामा#य 4ान (अं5ेजी मा6यम ) हेतु सािम5ी [STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION \nPUBLIC SERVICE COMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) \nEXAMS - MAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND \nGENERA L STUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n२. गO  \n२.१ .रबी#$ नारायण िमQ - धारावािहक उप#यास -लजकोटर  (६ म खेप ) \n२. २. 4ानवVन कंठ - ३ टा बीहिन कथा \n२.  ३.आशीष अनिच#हार - फेसबुकक दू टा फीचर आ दू टा [म  \n  \n३. पO  \n३.१. ि\\यंवदा तारा झा- हम   गाम   छी \n३.२. 4ानवVन कंठ - रहमत आजु उपासल ,िबरजू िपयासल हे...  \n३.३. आशुतोष -कोना कहू? भारत एक कृिष \\धान देश अिछ।  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचzकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीच|क िलंक \nपर जाउ। \n VIDEHA ARCHIVE  िवदेह  आक}इव  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nJoin Videha googlegroups  \n १. गजे#$ ठाकुर  \n........................................................................................................ .....................  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी/ा लेल   मैिथली (अिनवाय आ ऐि3छक ) आ आन \nऐि3छक िवषय आ सामा#य 4ान (अं5ेजी मा6यम ) हेतु सािम5ी \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COM MISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GEN ERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n  \nVideha e -Learning  \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL)  \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली \\पz - यू.पी.एस .सी. (ऐि3छक ) \nमैिथली \\पz - यू.पी.ए स.सी. ( अिनवाय)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथली \\पz - बी.पी.एस .सी.(ऐि3छक ) \n  \nमैिथलीक वतनी \n१ \nभाषापाक  \n२ \nमैिथलीक वतनीमे पय}त िविवधता अिछ। मुदा \\पz देखला उर एकर वतनी इनू BMAF 001 सँ \\ेिरत \nबुझाइत अिछ।  यू.पी.एस .सी. क मैिथली (कपलसरी) पेपर लेल सेहो ई उपयोगी आ पय}त अिछ | \nIGNOU   इनू       BMAF -001  \n...................................................... ....................................................................  \n  \nMAITHILI (OPTIONAL)  \n  \nTOPIC 1     (Place of Maithili in Indo-European Language Family) \nTOPIC 2     (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates) \n.................................................. ........................................................................  \n  \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS)  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nGS (Pre)  \n  \nTOPIC 1   \n...................... ..................................................................................................     \n  \nGS (Mains)  \n  \nNCERT -ENVIRONMENT CLASS XI -XII  \nNCERT PDF I -XII  \nTN BOARD PDF I -XII  \n..........................................................................................................................  \n  \nOTHER  OPTIONALS  \n  \nIGNOU eGYANKOSH  \n.........................................................................................................................  \n................................................................. ........................................................  \n  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी/ा लेल   मैिथली (अिनवाय आ ऐि3छक ) आ आन \nऐि3छक िवषय आ सामा#य 4ान (अं5ेजी मा6यम ) हेतु सािम5ी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COM M ISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GEN ERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n  \nVideha e -Learning  \nिरसोस सेन्टर  \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nशद -याकरण -इितहास  \n  \nMAITHILI DICTIONARY - RAMDEO JHA  \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY  \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY  \nMAITHILI BOOKS/ PICTURE -AUDIO -VIDEO ARCHIVE  \nमैिथली मुहावरा एवम् लोकोित \\काश - रमाका#त िमQ िमिहर  \nअिणमा िसंह  \nShishu_Geet_Khel_Anima_Singh.pdf  \nडॉ. लिलता झा \nमैिथलीक भोजन सब#धी शदावली \nडॉ. रमण झा \nमैिथली कायमे अलार  \nअलार -भाकर  \nआन#द िमQ (सौज#य Qी रमान#द  झा \"रमण\")  \nिमिथला भाषाक सुबोध याकरण   \nराधाकृण चौधरी \nA Survey of Maithili Literature  \n.........................................................................................................................  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमूलपाठ  \n  \nद -वती (मूल )- Qी सुरे#$ झा सुमन  (यू.पी.एस .सी. िसलेबस ) \n\\ब#ध सं5ह - रमानाथ झा (बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) \n..........................................................................................................................  \n  \nसमी/ा \n  \nसुभाष च#$ यादव  \nराजकमल चौधरी: मोनो5ाफ  \nिशव कुमार झा \"िटलू\"  \nअंशु-समालोचना \nरामदेव झा \nसयसाची (अिभन#दन 5#थ ) \nमैिथली लोकसािहय : वप ओ सौ#दय- डॊ. रामदेव झा \nद -वतीक वतु कौशल - डॊ. Qीरामदेवझा \nउमापितक \"मैिथलेश \"क अ\\मािणकता- डॊ रामदेव झा \nउमापित - डॊ रामदेव झा \nमायान#द िमQ - डॊ रामदेव झा \nपिरचय िनचय - डॊ शैले#$ मोहन झा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nच#$नाथ िमQ अमर - समी/ा \nडॉ बचेर झा \nB_JHA_Nibhand_Nikunj.pdf  \nडॉ. देवशंकर नवीन  \nAdhunik_Sahityak_Paridrishya.pdf  \nडॉ. रमण झा \nिभ -अिभ  \n\\ेमशंकर िसंह  \nमैिथली भाषा सािहय :बीसम  शतादी (आलोचना) \nडॉ. रमान#द झा 'रमण' \nिहआओल  \nअिखयासल  \nदुग}न#द म डल  \nसंचियका \n.................................................................................................................. ........  \n  \nअितिरत पाठ  \n  \nपिहने िमिथला मैिथलीक सामा#य जानकारी लेल एिह पोथी सभक¡ पढ़ू:-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nराधाकृण चौधरी \nिमिथलाक इितहास \nTHE POLITICAL AND CULTURALHERITAGE OF MITHILA  \nफेर एिह मनलगू पोथीक¡ सेहो पढ़ू:- \nकेदारनाथ चौध री \nअबारा निहतन  \nकुमार पवन (साभार अंितका) \nपइठ (मैिथलीक सवQे£ कथा) \nया◌ेगे#$ पाठक िवया◌ेगी \nिव4ानक बतकही \nरामलोचन ठाकुर  \nमैिथली लोककथा \nSAHITYA AKADEMI  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/publication s/e -books.jsp  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/general/Digitalbooks.jsp  \nVIDYAPATI - RAMANATH JHA  \nसीताराम झा- लेखक भीमनाथ झा \nजगत\\काशमल - लेखक रामदेव झा \nCIIL  \nhttp://corpora.ciil.org/maisam.htm   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिखयासल (रमान#द झा रमण ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI1.pdf  \nजुआयल कनकनी- महे#$  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI 2.pdf  \n\\ब#ध सं5ह - रमानाथ झा (बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI3.pdf  \nसृजन केर दीप पव- सं केदार कानन आ अरिव#द ठाकुर  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI4.pdf  \nमैिथली गO सं5ह - सं शैले#$ मोहन झा \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI5.pdf  \nJNU  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/maithili/index.jsp  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/student_projects/lexicon.jsp?lexicon=maithili \n........... ...............................................................................................................  \n  \nVIDEHA e -LEARNING YOUTUBE CHANNEL  \n  \nhttps://www.youtube.com/channel/UC 4abVKqMj2pDWIAkXiOHp7A   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n(अनुवतते) \n-गजे#$ ठाकुर  \n२. गO  \n२.१ .रबी#$ नारायण िमQ - धारावािहक उप#यास -लजकोटर  (६ म खेप ) \n२. २. 4ानवVन कंठ - ३ टा बीहिन कथा \n२.  ३.आशीष अनिच#हार - फेसबुकक दू टा फीचर आ दू टा [म  \nरबी#$ नारायण िमQ - धारावािहक उप#यास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(\\वासीक जीवनपर आधािरत)  \n (६ म खेप ) \n- \n-6- \n  \nझलफल भए रहल छल ।मालती िदनभिर असगरेिपहुआक¡ लेने समय कटलक । मंिदरमे लोकक \nआवागमन बहुत कमे छलैक । ओही पिरसरमे  एकटा कोनपर बनल ओकर कोठरीमे अ#हार पसिर रहल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछलैक । िबजलीक लाइन कटल छलैक आ लाटेनमे तेल निह रहैक । राित घनगर होइत गेल । मुदा \nिकशुन लौिट निह आएल । मालतीक धैय टुिट गेलैक । ओ हमरा फोन केलक । \n\" हम मालती बजैत छी ।\" \n\"कोना छी?\" \n\"की कहू?\" \n\"की भेल?\" \n\"काि® नेनाक ज#म भेलैक ।सोचैत रही जे छिटहारमे बजाएब। मुदा...\" \n\"मुदा की...?\" \n\" ओ भोरे कतहु काज करए गेलिखन से एखन धिर निह लौटलिथ। घर अ#हार छैक । कतहु िकओ निह \nछैक । नेनासे कािन रहल अिछ । िकछु निह फुरा रहल अिछ?\" \n\"िचंता निह क । हम चो¯े आिब रहल छी।\" \nहम अखनेडेरा आएल रही । टोपपर चाह खौल रहल छल । ओकरा बंद कए ठामिह िबदा भेलहुँ \n। हमर डेरा बसटापसँ सटले छल । तुरंत बस भेिट गेल । ओिहठामसँ मंिदर पहुँचएमे आधाघंटा लागल \n। मंिदरलगक चौकपर चाह-पानक दोकानबला हमरा जनैत छल। ओकरासँ िकशुनक हालचाल पुछिलऐक । \n\" हुनकाभोरे िकछुगोटेक संगे °कपर चढ़ैत देखने रिहआिन । तकरबाद निह देखिलअिन ।\"-ओ बाजल \n।हम धरफराएल आगू बढ़लहुँ । मंिदर लग पहुँिच भगवानके गोहरेलहुँ । मालती कोठरीमे एसगिर नाि#हटा \nटे®संगे पड़ल छिल। राितक साढ़ेदस बािज रहल छल । घरअ#हारछल । मोबाइल फोनसँ इजोतकेलहुँ । \nहमरा देिखते ओकर जान-मे-जान आएल ।हम ओिह नेनाक¡ देखैत रिह गेलहुँ । अनमन मालतीसन लगैत \nछल । मोबाइल फोनसँ इजोत कतेक कालधिर केने रिहतहुँ? रिह-रिह कए ओ कोठरी अ#हार गुप भए \nजाइत छल ।राितभिर हम खोठरीक बाहर पिटआपर बैसल रिह गेलहुँ । मालती हमरा ओना बैसल देिख कै \nबेर टोकिथ मुदा कोनो आओर उपाय निह छल । भोरे हमरा काजपर जेबाक रहए। मालतीक खेबाक हेतु \nिकछु ओिरआन कए हम काजपर चिल गेलहुँ । \n स|झमे फेर मालतीक फोन आएल -  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\" हुनकर तँ िकछु पता निह चिल रिह अिछ?ने अएला,ने कोनो खबिर केलाह ।एसगिर   हमरा बहुत डर \nलािग रहल अिछ ।\" \n\"अ3छा हम अबैत छी ।\"-से किह हम फोन रािख देिलऐक आ बस पकिड़ मंिदर िदस िबदा भेलहुँ । एिहबेर \nचाहबलाक¡ हम की पुछबैक, ओएह पुछलक- \n\" की बात छैक?\" \n\"हौ की किहअह?िकशुन काि® गेलासे अखन धिर निह घुरलाह ने कोनो खबिर केलाह अिछ।\" \n\"हमरा ओ आदमीसभ नीक निह बुझाए । हम हुनका िकछु कहए चाहने रिहअिन मुदा से मौका निह भेटल \n।\" \n\"आब की करी? ओकर पिरवार असगरे छैक । नाि#हटा टे® सेहो भेलैक अिछ । घर सु छैक।\" \nबड़ िचंताक गप अिछ  ,मुदा कएल की जाए  ?\" \n\"पुिलसमे किहऐक की?\" \n\"एक-दू िदन ठहिर जाउ । की पता कोनो काजमे बािझ गेल होिथ?\" \n\"मुदा फोन तँ कए सकैत छलए?\" \n“बात तँ सही किह रहल छी ।\" \nचाहबलासँ िकछु िबकुट,मोमबी ,चाहक पी कीनलहुँ आ मंिदर िदस पहुँचलहुँ तँ देखैत छी जे मालती \n कोठरीक आगूमे ठािढ़ छिथ । मोन-मोन भगवानक¡ गोहरबैतमालती लग पहुँचलहुँ। हमरा देिखतिहकहए \nलगलीह  - \n\" हम आब एिहठाम निह रिह सकैत छी। िकशुनक िकछु समाचार निह भेिट रहल अिछ।िदनभिर एसगरे \nनेनाक¡ ध³ िक हुनकर िचंता क िकछु निह बुझा रहल अिछ?\" \n\" अगुताउ निह । हम आइ िवजयसँ भ´ट करबाक \\यास करब ।िकछु तँ बात हेतैक निह तँ ओ एना \nिकएक चंपत भए जाइत?\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\" जे होइक मुदा हमरा आब एिहठाम एसगर एिह नेनासंगे रहब मोसिकल बुझा रहल अिछ ।\" \nहम गुम पिड़ गेलहुँ । \nस|झमे कारखानासँ िनकिल कए हम सोझे िवजय लग गेलहुँ। हमरा देिखतिह ओ कहए लागल- \n\"हमअहॴक¡ फोन लगबैत रही। िकशुन तँ पकड़ा गेल?\" \n\" की भेलैक?\" \nकाि® राितमे कनाटलेसमे गहनाक दोकानमे डकैती भेलैक । संयोग एहन भेलैक जे  पुिलस डकैतसभक¡ \nरेलवेटीसनपर °ेनमेचढ़ैत काल पकिड़ लेलकैक ।\" \n“मुदा िकशुन कोना फँिस गेल । ओ तँ एना निह लगैत छल?\" \n“की पता? ककर बुिV कखन केहन भए जाएत तकर कोन ठेकान?\" \nअखन ओ अिछ कतए? -हम पुछिलऐक । \nिवजय हाजित िदस इसारा केलक । पुिलस हाजितमे प|च गोटे बंद छल । सभ सँ पाछा कोनमे िकशुन \nपड़ल छल । लगैत छल जेना सभगोटेक¡ बिढ़आँसँ मरमित भेलैक । सभके पुिलसक मािरसँ दोदरा फूटल \nछल । हमरा देिखतिह िकशुन िहचुिक-िहचुिक कए कानए लागल ।िकशुन अपन पीठ देखाबए लागल। \nिवजय कहलिथ  –“ दुखक बात जे ई सभ अपने ओिहठामक छिथ। मानलहुँ जे परेसानीमे रहल हेताह मुदा \nतकर माने तँ ई निह जे डकैतीसन कुकम करी ।\" \n“आब की हेतैक?\"-हम कहिलऐक । िवजय तमसाएल छल । चुपे रिह गेल । असलमे पुिलसक¡ \nओकरासभ क¡ पछोड़ करबामे बेस मेहनित भेल रहैक । ऊपर सँ अिधकारीसभ फोन-पर-फोन करैत छल । \nआिखर ओ सभ पकड़ल गेल ।हम बुिझ गेलहुँ जे िवजयसँ अखन गप करबाक उिचत समय निह अिछ । \nलाख ओ अपना ओिहठामक लोक अिछ मुदा अिछ तँ पुिलसे। असलमे हमरा मोनमे बेर-बेर ई होअए जे \nिकशुन एहन लोक निह अिछ आ जर कोनो षड़यंzसँ ओकरा फँसा देल गेल अिछ । \nडकैतीक गंभीर आरोपमे िकशुनक¡ फँिस गेलाक बाद कतेकोिदन हम थाना,कोट कचहरीक च¸र \nलगबैत रहलहुँ । मुदा ओकरापर ततेक गंभीर धारासभ लागल छल जे जज जमानत देबाक हेतु तैयार निह \nभेलैक। हमरा पास जेिकछु टाका छल से खच भए गेल । एिहमास गामो मनीआडर निह कए सकिलऐक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n। माएक तगादा आिब चुकल छल । ओमहर मालतीक हालत बेहालत छलैक । नाि#हटा टे®संगे \nमहानगरमे िबना कोनो सहाराक¡ ओ कतेक िदन रिह सकैत छिल मुदा जाइत कतए । सासुरमे झगड़ा कए \nआिब गेल छिल। घरबला जहल पहुँिच गेल रहैक । काज कोनो रहैक निह । तखन ... \nथानासँ हम अपन काज पर चिल गेलहुँ ।स|झमे जखन मंिदरपर पहुँचलहुँ तँ मोन आशंकासँ भिर \nगेल। आगा बढ़लहुँ । खोठरी भम पड़ैत छल । िकओ कतहु निह । कतए गेल ई सभ। िकछु कहबो \nनिह केलक । आपस गेटपर चाहबला लग अएलहुँ । ओ हमरा देिखते कहए लागल-\" िकछु पता लागल? \n\"की?\" \n\"िकशुन तँ डकैतीमे पकड़ल गेल आ जहलमे बंद अिछ।\" \n\"आ ओकर पिरवार?\" \n\" ओकरासभक¡ पुिलस दूपहिरआमे °कपर चढ़ाकए लए गेलैक?\" \n\"कतए?\" \n\"िकछु पता निह? मुदा थानेदार ओकरासभक¡ देिख कए बेर-बेर मॲछ फेिररहल छलैक।\" \nहम चो¯े थाना पहुँचलहुँ । हमरा देिखतिह िवजय हँिस पड़लाह । हम कहिलअिन॒- \n\" िकशुनक घरबाली मालतीक¡ पुिलस घरसँ उठा अनलकै ।\" \n\" से अह| कोना बुझैत छी?खामखा अपन जान संकटमे िकएक दए रहल छी ? ई महानगरी छैक ।अपन \nकाजसँ मतलब राखू।\" \n\" सेकी?\" \n\"बेसी बुिधआरी महग पिड़ सकैत अिछ?\" \n\"हम की केलहुँ?\" \n\"तैँ ने किह रहल छी जे अपन काजसँ मतलब राखू । सीआइडी िरपोटमे अहूँक नाम आिब रहलअिछ ।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमरा तँ लागल जेना माथपर नबेमोन पािन पिड़ गेल हो । िवजयक¡ कहिलऐक-\"हम तँ मानवतावश \nओकरासभक मदित कए रहल छी ।\" \n\"मुदा जखन फँसब तँ िकओ काज निह देत ।\" \nहम िवजयक बात सुनैत रिह गेलहुँ ।हमरा चुप देिख ओ कहलक-\"अपन लोक छी,नीक बुझाइत छी,तैँ किह \nदेलहुँ ,निह तँ हमरा कोन मतलब । हम तँ सरकारी आदमी छी,अपन काज करब की लोकक िनबेरा करैत \nरहब ।\" \nिवजयक बात सुिन माथपर हाथ दए थानासँ िबदा भए गेलहुँ । \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n4ानवVन कंठ - ३ टा बीहिन कथा \n१ \nहॉिलक ◌्स \n---------------------------------------- \n       दूनू भाय-बिहन पढ़ै लेल बैसल रहय।दाइ पुछलिथन - \"तोरा सभक लेल हॉिलस बना \nिदयौक?\"बिहन कहलकैक- \"बौआ क¡ द' दहीक।हमरा समय लागत।एखन चािर पा िलखबाक अिछ।\" दाइ \nचाहक लेल एक कप दूध रािख शेष मे हॉिलस घोिर पोता क¡ द' एलिथन।ओ पिढ़तो रहय आ िपिबतो \nरहय।कनी कालक बाद बिहन क¡ लीखल भ' गेलैक।बाजिल-\"दाइ! हमरो हॉिलस द' दे!\" एके कप दूध  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nब|चल रहैक।दाइ पुछलिथन- \"पािन मे बना िदयौक आिक दूध मे?\" पोती कहलकैक- \"दे ने।जथी मे मोन \nछौ,तथी मे!\" हॉिलस िपबैत बिहनक 6यान भायक िगलास पर गेलैक।बाजिल- \"बौआ, तोरा दाइ बेसी मानैत \nछथुन।तोरा दूधबला आ हमरा पािनबला हॉिलस!\"दाइ सुिन लेलिथन।आँिख सँ नोर बहय लगलिन।पोता लग \nमे आिब कहलकिन-\"दाइ, हम जनैत िछयौक जे दूध कम रहौक,त¡...।तोरा मोन मे कोनो बात निह, मुदा \nआग| सँ 6यान रिखह´।दीदी दोसर घर चिल जेतौक।ओकरा बेसी मान-दान हेबाक चाही।\" दाइ िहचुकय \nलगलीह। \n  \n२ \nम´टल  \n---------------------------------------- \n     भूलेकाका िनछ3छ बहीर छिथ।केकरो िकछु सुनै छिथन?अपने धुन मे अर-दर बजैत रहै छिथन।लोक \nकहै छैक जे भूलेकाका ब½ड िबसरभोर सेहो भ' गेलाह अिछ।लोक क¡ निह ची#है छिथन।अवथा गुने \n\\ितिवशेष भ' गेलिन अिछ।साफ 'म´टल' छिथ,'म´टल'। \n     ठीके।ओिहिदन हुनकर अँगना कोनो काज सँ गेल रही।कोठली सँ भूलेकाकाक वर आिब रहल \nछलिन।अकानैत देिख \\श¾त बाजल-\"बाबूजी छिथ।एिहना िचकरा-भोकरी करैत रहैत छिथ।कोनो चीजक \nअ¿यास निह रहैत छिन।नूएँ-बतर िघना दैत छिथन।\" गेलहुँ।गोर लगिलयिन।निह िच#हलाह।हमर बाबूजीक \nनाम सँ हमरा संबोिधत करैत कहलाह-\"के िछयह?ब3चन हौ?देखह ने,छौड़ा सभ ओंगरी भॲिक म´टल फोिड़-\nफािड़ दै जाय छह।तखन राित पे°ोमैस कोना जरतह?कतबो मिटया तेल भरने रहबह आ पोकर सँ खोद-\nबीद करबह, आिग त' धरेबह म´टले मे?वैह अपने जिर सॱसे इजोत करतह?आिक निह?बाजह।म´टले फोिड़-\nफािड़ देबहक,त' इजोत हेतह?जाबत म´टल छह, ताबते पे°ोमैस इजोत करतह।त¡ कहै िछयह,धीया -पूता क¡ \nबुझाबह।निह त' सभटा म´टल फािड़ क' अ#हार क' देतह।अ#हार घर स|पे-स|प!\" \n    भूलेकाका सँ भ¡ट क' क' अपन आँगन एना बड़ी काल भ' गेल,मुदा 'म´टल' कतहु मोन मे हड़िबरÁ \nमचेने अिछ। \n३  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबुिढ़या दाइ  \n---------------------------------------- \n    बुिढ़या दाइक अपन भाषा छिन।भाव सँ भरल।अपन गढ़ल शद छिन।जखिन बजैत छिथ, लोकक ठोर \nपर मुसकी आिन दैत छिथन।जेना; \n-\"रौ च´गरा सभ! अजगÃजर(अजगर) जक| सूतल रहब´ िक उठब´ आबो?बाबन बजे िन खुगतौ?\" \n-\"रौ बÄेश(Åजेश)!तोरा बुिध निह हेतौक किहयो!\" \n-\"के िछयैक?बेलभÆरक(बलभ$) बेटी?\" \n-\"यौ िकशुनमा!अहूँ ब½ड बेकूफ छी यौ?\" \n-\"रौ िकरिकट देखै जाइ छ´?वैह देतौ खाय लेल?\" \nआिद-आिद। \n  एक िदन भगवान क¡ पूजा करैकाल जोर सँ बाजिल बुिढ़या दाइ- \"यौ भगमान!हमर पोता क¡ एिह बेर 'आइ \nटी आइ' पास करा िदयौक!\" पोता लगे मे ठाढ़ रहैक।कहलकैक-\"गै बुिढ़या,सभटा नाश करेमे तॲ?'आइ आइ \nटी' के 'आइ टी आइ' किह देलकै बुिढ़या निहतन!\" दाइ कहलिथन- \"भगमान हमर बात अपने पकिड़ \nलेिथन।हम हुनकर सभटा गलती- सलती माफ क' देने िछयिन!\" \n  \n  \n \nऐ \nरचनापर अपन म ◌ंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआशीष अनिच#हार  \nफेसबुकक दू टा फीचर आ दू टा [म  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथलीमे बहुत रास [म छै आ ताहूमे लगभग  99% [म यितगत [म छै। मुदा मैिथल बहुत चालाक \nहोइत छिथ आ ओ अपन यितगत [मक¡ सावजिनक [म बना देबाक कला जानै छिथ। मैिथलीमे सोशल \nमीिडया तँ एकै मुदा ओकरासँ संबंिधत [म सेहो एलै आ लोक ओकरा अपन यितगत [म बना पसारहो \nलगलै। आइ अइ ठाम हम फेसबुकसँ संबंिधत दू टा [मपर िवचार राखब-- \n1) People You May Know--- मैिथल ई [म पोसने रहै छै जे लोक हमर \\ोफाइल नुका कऽ देखैए \nतँइ हमरा 'People You May Know' मे लोक सभ देखाइए। िकछु लोकक ईहो िवचार छिन जे जँ हम \nकेकरो \\ोफाइल नुका कऽ देखबै तँ हमरो ई देखाएत। हमरा समिझसँ ई पूणतः [म छै। [मसँ बेसी \nआममुधता कहल जेतै। ओना ई [म आनो समाजमे छै आ गूगलपर एकर समथनमे सेहो लेख भेिट जाएत \nमुदा फेसबुकक िहसाबसँ देखल जाए तँ ओहन लोक जे िक अह|क कोनो िमzक िलटमे छिथ तकरा \nफेसबुक 'People You May Know' मे देखाबै छै तेनािहते जँ िकयो 5ुपमे छिथ तँ ओिह 5ुपक सभ \nसदयक¡ एक-दोसर 'People You May Know' बला खंडमे समय-समयपर देखाइ पड़तिन। फेसबुक \nथान, िश/ण संथान, ³िच, काय आिदक आधारपर सेहो 'People You May Know' मे दै छै। \nसभसँ बेसी मजा केर बात ई जे 2014 मे फेसबुक ËाÌसएपक¡ कीिन लेलकै। आब ËाÌसएप कोना काज \nकरै छै से देिखयौ। जखन िकयो ËाÌसएप शु करै छै तखन ËाÌसएप \\योगकत}सँ पूछै छै जे िक \nËाÌसएप अह|क फोटो, का#टेट, कैमरा आिदक \\योग कऽ सकैए आ समा#यतः हम सभ ओकरा एलाउ कऽ \nदैत िछयै। असल खेला एहू ठाम छै। मानू जे अह|क का#टेट िलटमे एहनो आदमी छिथ जे िक अह| संग \nफेसबुकपर नै छिथ मुदा फेसबुक ओिह आदमीक¡ 'People You May Know' बला िलटमे देखेतै। \nएिहठाम ई धेआन राखए बला बात ई जे थान, िश/ण संथान, ³िच, काय आिदक आधारपर फेसबुक \nलोकक सजेशन दै छै से िकयो भऽ सकैए जँ इ3छा अिछ तँ जूड़ू अ#यथा ओकरा रीमूभ कऽ िदयौ। जुड़बै \nकोना जखन िक अह| ओकर \\ोफाइल चेक करबै आ जँ मनोनुकूल हएत। जँ मनोनुकूल नै भेल तँ अह| \nअपना घर आ िलट बला तँ अपना घरमे अिछए। मुदा ई सा/ात [मे छै जे 'People You May \nKnow' बला िलटमे वएह आदमी आएत जे िक अह|क \\ोफाइल चेक करत। \n2) २) \\ोफाइल रीचमे कमी-- \\ोफाइल रीच केर मतलब भेल जे अह|क पोट कतेक लोक धिर पहुँचै छै \nमुदा जँ पोटपर कोनो लाइक-कम´ट नै कएल जाए तँ पोटकत} ई नै बूिझ पाबै छिथ जे कतेक लोक पोट \nदेखलाह (टोरी एवं कोनो \\ाइभेट 5ुपमे के-के देखलाह से आिब जाइत छै, भीिडयोमे कतेक लोक देखलाह \nसे आिब जाइत छै) तँइ साधारणतः लोक लाइक-कम´टमे कमीक¡ \"\\ोफाइल रीचमे कमी\" मािन लै छिथ। \nसमा#यतः फेसबुक शुआतमे कोनो आदमीक िलटक अिधकाशं लोकक पोटक¡ देखाबैत छलै। लोक Íोल \nकरैत छल आ ओकर िलटक पोट देखाइत छलै तेनािहते दोसरो आदमीक¡ हमर वा अह|क पोट देखाइत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछल हेतै। मुदा बादमे फेसबुक लोकक ³िच एंव ओ अपने कतेक दोसर लोकक पोटपर जाइत छै ताही \nअनुप रीच दै छै। ई बदलाव लगभग 2015 केर बाद भेलै आ तािह समयमे वा एखनो भाजपाक सरकार \nछै। तँइ संभवतः लोकक¡ '\\ोफाइल रीचमे कमी' केर समया तकनीकी नै राजनैितक लागए लगलै। मुदा ई \nरीच केर समया भारतेमे नै आनो देशमे भेलै। ओना सभ सरकार अपना समयमे मीिडयाक¡ दबा दै छै तँइ \nवतमान भाजपा सरकार सेहो केने हेतै मुदा जे बदलाव फेसबुक अपने कए रहल छै तािह लेल राहुल-मोदी-\nअिमत-सोिनयाक¡ िजमेदार नै ठहराएल जा सकैए। मैिथलीमे ई समया ओहने लोक सभ लग छिन िजनका \nअपन 4ानक दाबी छिन आ ओ अपन हरेक पोटक अपन िलटक हरेक लोकक लाइक-कम´ट चाहै छिथ \nमुदा ओ अपने किहयो गलितयोसँ आन लोकक पोटपर नै जाइ छिथ। जँ हम िलटमे 1000 लोक छिथ \nआ हम सभ लोकक पोटपर जइए (भने लाइक-कम´ट किरयै िक नै किरयै) तँ हमरो पोट ओिह सभ लोक \nलग पहुँचबे टा करतै। जँ हम हजारमेसँ 200 लोकक पोटपर जेबै तँ हमरो पोट ओही 200 लोक लग \nपहुँचतै आ 800  लग दस-बीस िदनमे एकटा। फेसबुकक ई वतमान वप बेसी यावहािरक छै (लोक \nएकरा राजनैितक बना देलकै से बात अलग)। तँइ सी फट आशन रिहतो लोक ओहन पोटक¡ नै देिख \nपाबै छै। बहुत लोक अपन िलटमे िमz तँ राखै छिथ मुदा ओ िमz सभ हुनका अनफालो केने रहै छिन। \nएहनो िथितमे पोटक रीच कम हेतै। एिहठाम लोक पेड रीच लऽ कऽ सेहो [ममे छिथ। पेड रीच \\ोडट \nलेल छै \\ोफाइल लेल नै मुदा बहुत लोक अपनाक¡ \\ोडट बना पेड रीच केर सुिवधा लऽ लै छिथ। आन \nलोकक¡ बुझाइ छिन जे हुनकर रीच बेसी आ हमर कम अिछ। हरेक राजनीितक दल केर पेज पेड रीच छै \nताहूमे जे बेसी दाम देने छै तािह पेजक रीच बहुत हेतै आ ओकर पोट फेसबुक लेल महवपूण हेतै। बहुत \nसंभव जे भाजपा केने हो मुदा सोिचयौ जँ क¾5ेसक सरकार बनतै तँ िक ओ ई सुिवधा छोिड़ देतै? सोझ \nबात बुिझयौ जे आब \\ोफाइल रीच एिह बातपर िनभर करैत छै जे अह| आन कतेक लोकक पोटपर गेिलयै \nएवं आन कतेक लोक अह|क पोटपर आएल। दूनूमेसँ जँ कोनो एकटा शत पूरा हेतै तखने रीच बनल \nरहतै।   \n \nओना उपरक दूनू तÏय सव4ात छै मुदा तकर बादो [म पसरल छै।  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n३. पO  \n३.१. ि\\यंवदा तारा झा- हम  गाम  छी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.२. 4ानवVन कंठ - रहमत आजु उपासल ,िबरजू िपयासल हे...  \n३.३. आशुतोष -कोना कहू? भारत एक कृिष \\धान देश अिछ।  \nि\\यंवदा तारा झा \nहम  गाम छी \nहम गाम छी ,सÐयताक पिहल वास \nअित गौरवमय अिछ हमर इितहास \nहम शाzाथक चिचत भूिम \nमंडन ,वाचपितकेर ई धराधाम।। \n  \nशय-Ñयामल /ेz हमर \nसिरता िसंिचत भूिम हमर \nिवकासक असीम संभावना सऽ ओत-\\ोत \nमानव संसाधन केर हम अमल zोत।। \n  \nकला , सािहयक हम छलहुं धनी \nहास-पिरहास सऽ सदित गुंिजत अविन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमधुर-भाखा ,संकारक मधुराविल \nनेह,सौज#यक रमनगर संगम-थली।। \n  \nमुदा निह जािन ई की भेल ? \nककर नजिर लािग गेल \nसु भेल जाइत अिछ दलान \nकतय हेरायल सौहादक अनुदान ? \n  \nिधया-पुता सब होइत छिथ हरान \nिश/ा, रोजगार हेतु भटकैत छिथ देश-िवदेश \nनिहं पबै छिथ समयानुकूल समावेश \nलिखयो मायक नोर पड़ाइ छिथ परदेश।। \n  \nहम िवकासक डेगमे छी पाछू पड़ल \nबािढ ,रौदी,उOोगक कमी सऽ पत \nवाÏय सुिवधा केर घोर अभाव \nकी की कहू ,भेल छी लाचार।। \n  \nरिह गेलहुं गौरवमय अतीत क अवशेष माz  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिछ िसह#ता पिबतहुं िवकासक आयाम \nरोिक रिखतहुं अपन संतितक¡ िनजकोर \nपुिन पिबतहुं गत-गौरव ,वावलंबन ओ समान।। \n  \nहम गाम छी ,आशमे बैसल \nदुदशा  सऽ िवकल \nउपे/ा सऽ यिथत \nहम गाम छी ,आशमे बैसल।। \n  \nऐ रचनापर  अपन  मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर  पठाउ।  \n4ानवVन कंठ  \nरहमत आजु उपासल ,िबरजू िपयासल हे.......  \n-------------------------------------------------- \nरहमत आजु उपासल, िबरजू िपयासल हे, \nधनी हे, िदय' चािर रोटी िनकािल, खोआकय खायब हे।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nगाम िथक एक पिरवार,केकर मुँह ताकब हे, \nधनी हे,िहिल-िमिल रिह देब संग,सभक दुख ब|टब हे। \n \n  \nचलतइ चाक चकाचक,बासन बनायब हे, \nधनी हे,बेिच धिनक घर आयब,नीक-नीक खायब हे। \n \n  \nकण-कण जोिड़ जुटायब,महल बनायब हे, \nधनी हे, रानी बनाकय राखब,निथया गढ़ायब हे। \n \n  \nलछमी अपन सुलि3छन, नीक घर िबयाहब हे, \nधनी हे, शुभ िदन शुभ शुभ आओत,मंगल गायब हे। \n  \nऐ रचनापर अपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nआशुतोष  \nकोना कहू? भारत एक कृिष \\धान देश अिछ।  \n  \nराजू क गाल पर तीन थपड़ लगवैत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगु जी बजलाह  \nउलू पाजी गदहा  \nडूिव मर लाज निञ होइत छौक  \nछोट िछन बात  \nभारत एक कृिष \\धान देश अिछ  \nयाद निञ रहैत छौक  \nिहचकैत राजू बाजल  \nलाजे त होइत अिछ \nअिह बात क लेश अिछ \nतीन सॉझ क भूखल छी \nकोना कहू? \nभारत एक कृिष \\धान देश अिछ।  \n  \nऐ रचनापर  अपन  मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर  पठाउ।  \n \nिवदेहक िकछु िवशेष¾क :- \n१) हाइकू िवशेष¾क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष¾क २१ म अंक ,  १ नवबर २००८    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta .pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष¾क ६७ म अंक , १ अटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेष¾क ७० म अंक , १५ नवबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष¾क ७२ म अंक १५ िदसबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष¾क  ७७म  अंक  ०१  माच २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) बाल गजल िवशेष¾क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n८) भित गजल िवशेष¾क १२६ म अंक , १५ माच २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n९) गजल आलोचना-समालोचना-समी/ा िवशेष¾क १४२ म, अंक १५ नवबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n१० ) काशीक¾त िमQ मधुप िवशेष¾क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n११) अरिव#द ठाकुर िवशेष¾क १८९ म अंक १ नवबर २०१५   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_11_2015  \n१२) जगदीश च#$ ठाकुर अिनल िवशेष¾क १९१ म अंक १ िदसबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१३ ) िवदेह  समान  िवशेषाक- २००म  अक १५  अ\\ैल  २०१६ / २०५  म अक १ जुलाई  २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n  \n१४ ) मैिथली सी.डी./ अबम  गीत  संगीत  िवशेष¾क - २१७  म अंक  ०१  जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिzत  रचनापर  आम ंिzत  आलोचकक  िटपणीक  शृंखला \n१. कािमनीक  प¾च  टा किवता आ ओइपर  मधुका#त  झाक  िटपणी \nVIDEHA 209th issue िवदेहक दू सए नौम अंक \nVideha_01_09_2016  \nजगदीश  \\साद  म डल  जीक  ६५  टा पोथीक  नव  संकरण  िवदेहक  २३३  सँ २५०  धिरक  अंकमे धारावािहक  \n\\काशन   नीच|क  िलंकपर  पढ़ू:- \n  \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_04_2018  \n  \nVideha_01_04_2018  \n  \nVideha_15_03_2018  \n  \nVideha_01_03_2018  \n \nVideha_15_02_2018  \n  \nVideha_01_02_2018  \n  \nVideha_15_01_2018  \n  \nVideha_01_01_2018  \n  \nVideha_15_12_2017  \n  \nVideha_01_12_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nVideha_15_11_2017  \n  \nVideha_01_11_2017  \n \nVideha_15_10_2017  \n  \nVideha_01_10_2017  \n  \nVideha_15_09_2017  \n  \nVideha_01_09_2017  \n  \nिवदेह ई -पिzकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सवQे£  रचनाक  एकटा समाना#तर  संकलन  \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली \\ब#ध -िनब#ध -समालोचना २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पO २००९ -१० ) \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह मैिथली पO  [ िवदेह सदेह ७ ] \nिवदेह मैिथली नाÌय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] \nिवदेह मैिथली \\ब#ध -िनब#ध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par \" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. There fore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself . After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of original work .-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह  समान : समान-सूची \n  \nअपन मंतय  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिवदेह:मैिथली सािहय आ#दोलन: मानुषीिमह संकृताम् \n(c) २००४ -२० २० . सव}िधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n\\थम मैिथली पाि/क ई-पिzका ISSN 2229-547X VIDEHAसपादक: गजे#$ ठाकुर। सह-सपादक: \nउमेश मंडल। सहायक सपादक: राम िवलास साहु, न#द िवलास राय, स#दीप कुमार साफी आ मुाजी \n(मनोज कुमार कण)। सपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचz- बेचन ठाकुर। सपादक- सूचना-सपक-समाद- पूनम \nमंडल। सपादक- अनुवाद िवभाग- िवनीत उपल। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ\\कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण उरदाियव लेखक गणक म6य \nछि#ह)editorial.staff.videha@gmail.com क¡ मेल अटैचमे टक पम¡ .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमØटमे पठा सकै छिथ। एतऽ \\कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं5हक} लोकिनक लगमे \nरहति#ह, माz एकर \\थम \\काशनक/ ि\\ंट-वेब आक}इवक/ आक}इवक अनुवादक आ आक}इवक ई-\\काशन/ \nि\\ंट-\\काशनक अिधकार ऐ ई-पिzकाक¡ छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयटीक/ पािरQिमकक \\ावधान नै छै। त¡ रॉयटीक/ पािरQिमकक इ3छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ5ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि/त पिरचय आ अपन कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल \\काशनक हेतु िवदेह (पाि/क) \nई पिzकाक¡ देल जा रहल अिछ। मेल \\ात होयबाक बाद यथासंभव शीÙ ( सात िदनक भीतर) एकर \n\\काशनक अंकक सूचना देल जायत।  एिह ई पिzकाक¡ Qीमित लÚमी ठाकुर Ûारा मासक ०१ आ १५ \nितिथक¡ ई \\कािशत कएल जाइत अिछ।  \n(c) 2004 -20 20  सव}िधकार  सुरि/त।  िवदेहमे \\कािशत  सभटा रचना आ आक}इवक  सव}िधकार  \nरचनाकार  आ सं5हक}क  लगमे छि#ह।  ५ जुलाई  २००४  क¡  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   \n \t\n \r  \r 'िवदेह ' ३०६  म अंक  १५  िसत᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५३  अंक  ३०६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik -gachh.html  “ भालसिरक  गाछ ”- \nमैिथली जालवृसँ \\ारभ  इंटरनेटपर  मैिथलीक  \\थम  उपिथितक  याzा िवदेह - \\थम  मैिथली पाि/क  ई \nपिzका धिर  पहुँचल  अिछ ,जे http://www.videha.co.in/  पर  ई \\कािशत  होइत  अिछ।  आब  \n“भालसिरक  गाछ ” जालवृ  'िवदेह ' ई-पिzकाक  \\वताक  संग  मैिथली भाषाक  जालवृक  ए5ीगेटरक  पमे \n\\युत  भऽ  रहल  अिछ।  िवदेह  ई-पिzका ISSN 2229 -547X VIDEHA  \n \n  Maithili Literature Syllabus – Civil Services Mains Exam \nUPSC :  \nOptional Subject consists of 2 papers. Each paper is of 250 \nmarks, making a total of 500 marks. \nMAITHILI \nPAPER-I \nHistory of Maithili Language and its Literature (Answer to be \nwritten in Maithili) \nPART-A \nHistory of Maithili Language \n1. Place of Maithili in Indo-European language family. \n2. Origin and development of Maithili language. (Sanskrit, \nPrakrit, Avhatt, Maithili) \n3. Periodic division of Maithili Language. (Beginning, Middle \nera, Modern era) \n4. Maithili and its different dialects. \n5. Relationship between Maithili and other Eastern languages \n(Bengali, Assamese, Oriya). \n6. Origin and development of Tirhuta Script. \n7. Pronouns and Verbs in Maithili Language. \nPART-B \nHistory of Maithili Literature \n1. Background of Maithili Literature (Religious, economic, \nsocial, cultural). \n2. Periodic division of Maithili literature. \n3. Pre-Vidyapati Literature.  4. Vidyapati and his tradition. \n5. Medieval Maithili Drama (Kirtaniya Natak, Ankai Nat, \nMaithili dramas written in Nepal). \n6. Maithili Folk Literature (Folk Tales, Folk Drama, Folk Stories, \nFolk Songs). \n7. Development of different literary forms in modern era. \n(a) Prabandh-kavya \n(b) Muktak-kavya \n(c) Novel \n(d) Short Story \n(e) Drama \n(f) Essay \n(g) Criticism \n(h) Memoirs \n(i) Translation \n8. Development of Maithili Magazines and Journals. \nPAPER-II \n(Answers must be written in Maithili) \nThe paper will require first-hand reading of the prescribed \ntexts and will test the critical ability of the candidates. \nPART-A \n1. Vidyapati Geet-Shati-Publisher : Sahitya Akademi, New \nDelhi (Lyrics- 1 to 50) \n2. Govind Das Bhajanavali-Publisher : Maithili Academy, Patna \n(Lyrics – 1 to 25).  3. Krishnajanm – Manbodh \n4. Mithilabhasha Ramayana – Chanda Jha (only Sunder-Kand) \n5. Rameshwar Charit Mithila Ramayan – Lal Das (only Bal-\nkand) \n6. Keechak-Vadh-Tantra Nath Jha. \n7. Datta-Vati-Surendra Jha ‘Suman’ (only 1st and 2nd Cantos). \n8. Chitra-Yatri \n9. Samakaleen Maithili Kavita – Publisher : Sahitaya Akademi, \nNew Delhi. \nPART-B \n10. Varna Ratnakar – Jyotirishwar (only 2nd Kallol) \n11. Khattar Kakak Tarang – Hari Mohan Jha. \n12. Lorik-Vijaya-Manipadma \n13. Prithvi Putra-Lalit \n14. Bhaphait Chahak Jinagi-Sudhanshu ‘Shekar’ Choudhary. \n15. Kirti Rajkamlak-Publisher : Maithili Academy, Patna (First \nTen Stories only). \n16. Katha-Sangrah-Publisher : Maithili Academy, Patna. \n   \nMkmuyksM  \nfcgkj yksd lsok  \nvk;ksx  \neq[; ijh{kk  \nikB~;Øe \noSdfYid fo\"k; \neSfFkyh Hkk\"kk vkSj lkfgR; (Maithili Language and Literature) \n  \n   WWW.DHYEYAIAS.COM \n \nAddress: 635, Ground Floor, Main Road, Dr. Mukherjee Nagar, Delhi 110009 \nPhone: 011-49274400 \nखण्ड- I (Section - I) \nभाग- 01. मैथिली भाषाक इथिहासः- \n(1) मैथिली भाषाक उद्गम। \n(2) भारोपीय भाषा पररवार में मैथिलीक स्िान।  \n(3) मैथिली भाषाक ऐथिहाथिक थवकािक्रम।  \n(4) थहन्दी, बंगला , भोजपुरी, मगही एवम् ि ंिा ली भा षा क ि ंग मैथिलीक ि म्बन्ध। \n(5) मैथिलीक थवथभन्न बोली। \n(6) मानक मैथिलीक भाषाक थवशेषिा।  \nभाग- 02. मैथिली साथहत्यक इथिहासः- \n(1) मैथिली ि ा थहत्यक का ल थवभा जन एवम् थवथभन्न का लक प्रवृथिगि थवशेषिा । \n(2) आधुथनक मैथिली कथविा क थवका ि । \n(3) आधुथनक मैथिली उपन्या ि क थवका ि । \n(4) आधुथनक मैथिली ना टकक थवका ि। \n(5) आधुथनक मैथिली लघु किा क थवका ि । \n(6) आधुथनक मैथिली थनबन्ध एवम् आलोचना क थवका ि । \nखण्ड- II (Section - II) \nएथह-पत्र में थनधा ाररि पा ठ्य पुस्िक ि भक मुख्य रू प ि े अध्ययन अपेथि ि होएि आओर एहेन-प्रश्न ि भ पूछल जा एि जा थहि ॅ परीि ा थिाक \nिमीिा - िमिाक परीिा ‘‘भ’’ ि क् एं \n(1) थवद्यापथि- थवद्यापथि गीिावली - मैथिली अकादमी, पटना - पद ि ंख्या - 01 िे 50 धरर।  \n(2) गोथवन्ददाि - गोथवन्द भजनावली- मैथिली अकादमी, पटना - पद ि ंख्या - 01 िे 50 धरर।  \n(3) मनबोध- कृ ष्णजन्म। \n(4) चन्दा झा - थमथिला भाषा रामायण - ि ुन्दर का ण्ड मा त्र। \n(5) यात्री- थचत्रा। \n(6) आर॰ि ी॰ प्रि ा द थि ंह- ि ूयामुखी। \n(7) मुंशी रघुनन्दन दा ि - थमथिला नाटक।  \n(8) प्रो॰ हररमोहन झा - कन्यादानओ थिरागमन।  \n(9) प्रो॰ रामनाि झा - प्रबन्ध ि ंग्रह। \n(10) राजकमल - ललका पाग।    \n \n \nAddress: 635, Ground Floor, Main Road, Dr. Mukherjee Nagar, Delhi 110009 \nPhone No: 011-47354625/ 26 , 9205274741/42, 011-49274400 \n \n \n \n \n \nजो विद्यार्थी ध्येय IAS के व्हाट्सएप ग्रुप (Whatsapp Group) से जुड़े हुये हैं और उनको दैवनक अध्ययन सामग्री प्राप्त होने \nमें समस्या हो रही है | तो आप हमारेईमेल वलिंक Subscribe कर ले इससे आपको प्रवतवदन अध्ययन सामग्री का वलिंक मेल में \nप्राप्त होता रहेगा | ईमेल  से Subscribe करने के बाद मेल  में प्राप्त लल िंक को लललक करक े पुलि (Verify) जरूर करें \nअन्यथा आपको प्रलिलदन मेल  में अध्ययन सामग्री प्राप्त नहीं होगी | \nनोट (Note): अगर आपको लहिंदी और अिंग्रेजी दोनों माध्यम में अध्ययन सामग्री प्राप्त करनी है, िो आपको दोनों में \nअपनी ईमेल  से Subscribe करना पड़ेगा | आप दोनों माध्यम के ललए एक ही ईमेल  से जुड़ सकिे हैं | \nSubscribe Dhyeya IAS Email Newsletter  \n(ध्येय IAS ई-मेल  न्यूजल ेटर सब्स्क्राइब करें) \n  \n \n \nAddress: 635, Ground Floor, Main Road, Dr. Mukherjee Nagar, Delhi 110009 \nPhone No: 011-47354625/ 26 , 9205274741/42, 011-49274400 \n \n \n \n \n \n \nध्येय IAS के व्हाट्सएप ग्रुप से जुडने के लिए 9355174441 पर \"Hi Dhyeya IAS\" लिख कर मैसेज करें \nआप हमारी वेबसाइट के माध्यम से भी जुड सकते हैं \nwww.dhyeyaias.com \nwww.dhyeyaias.in \n  \n/;s; IAS vc OgkV~l,i ij \nDhyeya IAS Now on Whatsapp \n ' ftl.(• ... / \n. ｾ＠ C!:' • . l 1; C-DRN-N-QBJC \nMAl THILl \nCo.mpulsory I \nITime Allowed Three Hours I Maximum Marks 300 I \nQUESTION PAPER. SPECIFIC INSTRUCTIONS \nPlease read each of the following instructions carefully \nbefore attempting questions \nAll questions are to be attempted. \nThe number of marks carried by a question/part is indicated against it. \nAnswer must be written in MAITHILI (Devanagari scriptl unless otherwise directed in the \nquestion. \nWord limit in questions, wherever specified, should be adhered to and if answered m \nmuch longer or shorter than the prescribed length, marks may be deducted. \nAny page or portion of the page left blank in the Question-cum-Answer Booklet must be \nclearly struck off. \n1 (P.T.O. \nwww.examrace.com 100 \nｾ＠ ｾｬ､ｬﾫｦｩＧｴ｟＼ｦ＠ ﾷｾ＼ｩｬｬＺ＠ 'R ｾ＠ 1('li oo:ffi ｾ＠ m 'R ll\"'lB\"1i ｾ＠ .>11\\1\"1 >m \"'BR 41'1<-i\"'IRI \n• 1('li m G'tw ｾ＠ 3f.lq; ｾ＠ '!lll1lT ｾ＠ ｾ＠ *'rr ｾ＠ ｾ＠ 31\\WI WIT \"Qk! 'WI m 11\\ \nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠;:rt% ｾ＠ ｾ＠ mfu mfu I ｩｦｾ＠ 31WR\\ 31?.JO!l 3Pl ｾ＠ \"li\"li\"'R<:i \nｾ＠ ｾＮ＠ 31'R ｾ＠:m ｾ＠ ＧＢｾ｣ｴＧｬ､ｬＧｨ＠ ｾＮ＠ ｾ＠ f.l(!fM'h ｾ＠ 31?.JO!l 31'R ｷｳｲＭｾ］ＱＳ＼Ｍｩｩ＠\nWffih ｾ＠ ｾＺｵ＼ｊ＠ \";{l1lT 'Fl'!J'li ｾ＠ ｾＱＧＱＱＧ＼Ｑ｜ＧｬＧｨ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｉ＠ qfl:ull4{'<-i{<'q ｾ＠\nＳＱｾ＼Ｍｩｬﾫｬ＼ＧｦｬＧｨｒＧｨ＠ 311R <.1iq>RI'h ｾｭｩｔ＠ mRf(Ul ｾＮ＠ m ｾ＠ <11Mi1Ri'h ｾ＠ ｾ＠ 'l'l-1cl \n＼Ｇｾ＠ ｾＭｾ＠ ｾ＠ ｾｬｬｬｬＧｦｩｬ＠ 31lfi; ＳＱｾ＼ＭｩｬＡｩｬｾｏ＼［ｾ＠ 3P! \"''i\"'IRI<:i <.1fi:iiRia ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ 31<-im miT ｾｉｾＮ＠ O!!NR 31?.JO!l ｾＭｾ＠ ｾ＠ 31<-im 'R BTIRI ｭｩｔｾｾ＠ if \nｾ＠ ｾ＠ K.! qfl: m ｾ＠itit ｾ＠ B;OT ＧｨｩｍｉＧ＼ｾ｜ｇ＠ mm ｾ＠i!>lrn= itit 'hMI'fRI'h ｾ＠\nWt ｾｾｉｾｾ＠ ｦｦｩＭｾ＠ ｾｾｉｾｾｾ＠ ofir.il ｾ＠ 31?.JO!l 1('li \n＼ＮＱＱﾣＮＵｦＴｾＱｱＧｨ＠ <.1i•16R'h 1Jl!(W!; <f.& oo ｾ＠ ｾ＠ <-ildi'I(Qlq ｾ＠ ｾ＠ 311 ｾ＠ q>j 31?.JO!l ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ｾ＠ \"(1i\\o ｾｉ＠ ｩｦｾ＠ <i'T'I ｾ＠ ｾ＠ 4•nf<'i<H 3k11f'lil'h ｾ＠ )$r <!i<! Tt<1 it'f<l 311 ｩｦｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ '1'1 <:iq;RI'h ｾ＠ ｾＮ＠ 311 ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 'RT'h'l ｾ＠ 'WI 1R ｾ＠\"it<r'l ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ f.rm'fi ｾＮｾｉ＠ if m<r: ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾＱ［＼ｬｩｬ＠ ｾ＠ ｾ＠ 31f\"fl!R ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾｉ＠ • 3GRM'h\\'l 3P! Ul} 'R ｾ＠ m11 ｾ＠ BT'lR 'ffi'1 ｾ＠ f<iorft m!ll'li \n3itTR 311i-t <:iq>Ri'h ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ itit ｾ＠1 ｾ＠ 1% ｾ＠ <ITffi ｾ＠ ｾ＠ \"SI<ffi1 ｾ＠\n'fiT\\UT 31fu OlfT'!R 311 ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠31fu ｬＺＨＧｬｩＭｾ＠ ｾ＠ <.1iq>RI'h· 3!TGR-m <jiRlif ｾ＠\nＱＱｻｾ＠ ｉＮｾｾﾷ＠ 31'R Ｎｾ＠ ｾ＠ \\1dl ｾＮ＠ 31fu I ｾ＠WliG 1lWrih ｾ＠ ｾ＠ 'll'Rl \nｾ＠ ｾ＠ B;Ol ｾＭｾｾ＠ fur<;n 11\\ ｾ＠ ;ll\\ ｾ＠ ｩＧＡＭｾ＠ '1'1 ｩＧＡＭｾ＠ 3Wl1ffid ｾｾｾｉ＠\n<i\"\" ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｬ､ｬ＼ｩｦｴＧｨ＠ om: fuq;f; ｾ＠ ｾＭｾ＠ ｾ＠ .'1Q, \"'ill% Cf>RUI oi\\<!i 01cll% \n\"lful 31fu <rrtr OJlf'h ＧＱＱ＼ＹＭｾ･ｹＬ＠ ｾＭｱＱＨＡ｜＠ ｾ＠Tirl <Wl'< Wrn ｾ＠ if 31'R ｾ＠ ｾ＠ fuqq; tim \n2 \n• \nｾ＠ . \nwww.examrace.com -.;H ｾ＠ ｾ＠ I ｾ＠ 1!P! 010 eiT'fi 3'fiWT 31fu ;if ｾ＠ 'R <i\\m iTf :ffi: $ -&eli :Fi { <f'tR :m<l \nｾ＠:ffi: ｾ＠ 31fu I ｾ＠ ｾ＠ T<;R 11'! W<1 ｾＮ＠ ｾＭ＼ｉＧｾ＠ 1WR1 3lift W<1 ｾ＠ it 'IWf.Wfi \nmiTf('[ \"' Bm :m<l fuqq; <;,t1 WR1 W<1 J1fu 'ffiU! 'lt.it :Jm ＳＱｾ＠ m ｾ＠:m: 11% ｾ＠ 31fu :m \nll,'li *II q I M'h mull 31fu it ｾ＠ ＳＱｾ＠ ＳＱｦｾ＠ f.i<rq 3lTil ｾ＠ 'l('[l B'f'! :If% W\\(1 J1fu, ｾ＠\nｾ＠ %g 'll:n% :it ill'l tn3llll ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ '1 m,f.n \"if>lR tn3lll 1!.!% ｾ＠ \"<1\\TT'h %g, 3J1R \nｾ＠ 3lT m ｾ＠wfl\\l(j 1:1So!T'h %g '!1\\IT >t1iJq'h ｒｩＧｴｴＺｾ＠ ｾ＠'1 ;m ti\\3lll :FI iRT ew1<1hf.'t ::ft'!i \nir'h1 ;;f.rn <fft ［ｩｦｾ＠ '1liHir>t<h 3lTm\\ ｾ＠ 'J it\"3'h :Fi ｾ＠ >l'lil'! ｾ＠ ｾ＠ 'l('[l Ｇｨｾ＠ :ffi: ｾ＠\n'lJ:n% :i\\ ｾ＠ ｾ＠ tn3llll ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ $ ｾ＠ ｾ＠mR'h ;if 't\\o l.('!o lJ_o' ｾ＠ '3ll1o l.('!o lJ_o' \nｾ＠ \"11 = :it'hn Ffl'hn: :m: ｾ＠1 = ｾ＠ 'ITfu 3lT 3ll(1'[j ｾ＠>t'1Tfii<l m-a ｾ＠ il ｾ＠m \n'IBT<l o$1 ｾＮ＠ <:i1'h <li\\ ｾ＠ Jifu, :it <li\\ ｾ＠ J1fu d'h1 ｡＼ｭｩｾｩ＠ >t'lil'! whn «ll>nfil'h -®iii 'ffiU! \nｾ＠ :g( :or<m m-a ｾＮ＠ ｾ＠ 'f'TT $ Jifu, 'f'TT 3lR'Ii RINI*Iifi '11! ｾ＠ 3lfu ＳＡＱｾ＠ 3l'<Rl: d'h1 \n'lfturrl:! mo ｾ＠ fcRm 3lT ｾｉ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠1!.f% \"SI'hll:'h ｾＱＱＺｵｮｱ＠ mfTr ｾ＠ 3lfu 3ll ｾ＠ 3R! \n'l' ｾ＠ ｾｉ＠ ｾ＠%g 3lT'l'h WI w<1 ｾ＠ ｾ＠ 'l:ffi: :it ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠'I it\"3'h I \n(a) m ｾ＠ ]lilli\\ '1<1 ｾ＠ 'R ｷｨｬｾ＠ ｾ｣ｴ＠ 1\\:fl <1i'hf.'t ifi 1J.i1i-<:1mr'h WI \"ctTUf ｾ＠ 'li'R -'li'R \nwwrrcti BJlRT 'h\\ll ｾ＿＠\n(b) ｾ＠ ｾ＠ 1J.'h ｾ＠ ｾ＠ <i\\m ｾ＠ 'R <R1'!l'h <li\\ 'liT{Oj \"$!;? ｾ＠\"5lTi'fR wr:l'h 'liT{Oj \"l('i \nｾ＠<8Wh ｾ＠ ｾ＠<li\\ 3R!( ｾ＿＠\nｾ＠ (:ll \"ctit;ft oftRI'hl'h %g ｾ＠ ｾ＠ <fft 3lT 3J1R 3JR'I'f-fotct{fUI'hl ｾ＠ ｾ＠ <fft, \\l 6WI<1'1iliR *IIGHWH \n>l'ffil ｾ＠ <fft ;if 3J1R ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ iii'< <!\\, 3J1R <l1'ffO ＧＲＱＡｾ＠ I ｾ＠<'llili 3J1R \nｾ＠ ｾ＠:!\\l ｾ＠ £9fu ;if :it 3J1R ｾ＠>i't>R £9fu 3lT llli! *l'hMi1 l'h ｾ＠ \"'fi'f \"ili'l ｾ＠ £9fu I \"119'! \nｾ＠1!.!% )['hRqi fotct{fUI'hl ｾ＠ 3lfu, :m JIT11= m 31:!'1'! 'htl £9fu il ｾＭ｡＠ <r'l 3J1R ｾ＠ ｾ＠\nquf.! ｾ＠ 3lfu I 6G(I0i'hf.'t WfRl ｾ＠ <fft ;if ｾ＠1!.f% ｾ＠ ｾ＠'fit ;if ｾ＾ｉｬｬＡ＠ 'l1J. \"'T'll \n3 [P.T.O. \nwww.examrace.com ｾ＠ mirr ｾＭｾ＠ l1.'R1 -(Tqq; 311 Bi\"! \"R'!T 3lfu I l1.'R1 RINRI<li<.'Wh il1l :fZ\"T<\"l'h ｾ＠ 31\"'lffi '1fu! \n\\6<11 <('h llR ＧｾＧｱ［＠ m \"11: \\6<ll { u'l<f 31f!f'h ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ OfR<1 omo \"ffi'f I <('h K.J { 311R \nｾｾｩｴ＠ cfi\\31'\\ ｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ u%-o 3lfu? ｾｾｾｾｉ＠\n31'\\ ＬｾＬ＠ >lf<lfu ｾ＠.\"ffi1 ｾ＠ mq '¥1 ｾ＠>Jto oo 1 m-m l;\\%'11 ｾ＠ W<'!, fuor-m \nｾＳＱＱ＠ ｾ＠ W<'! I { l<f% \"ffi1 ｾ＠ ｾ＠ W'ffi ｾ＠it ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ qrqq; ｾ＠ ﾷｾ＠ 3lfu I \nｾ＠ ｾ＠m-K.!'li ｾｾ＼ｲｩｇ＠ 31'\\ ｾｾｩｴｾ＠ w ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ufi:lift1o ｾ＠\n31fu ;;ruR u'! m ｾＳＱＱ＠ ｾ＠ 3lfu w ifli.l ＼ＧｬｬｾＢｾＢＧｨ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lful ｾ＠ ｾ＠ m '4ft f.rfta)1ll . . \n<!i'tl W<'! 311 1l;'li m ｾ＠ ｾ＠f.tu\\'l< 'li<l<1'li 1 31'\\ <11 ｾＢｾＢｩｩｩ＠ 'h$<1<ln'h it 31$T ifli.l ｾ＠m, 31$T \nI \nｾ＠ m<f'h'h ｾ＠ ｾ＠ <An m? ｾ＠ 31'tf% ｍｬｾＧｬｾｈＧｨ＠ ｾﾷ＠ W'f ｾ＠ ｾ＠ ;;ruR 31'\\ \nＧｨｴＺ＼Ｇｬ＼ｬｮＧｨＭＭＢｾ＠ ｾ＠ OJll ｍｬｾＧｬ＼ｈｩｩｩ＠ ｾ＠<R<rr'h ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ m, ｾ＠ ｾ＠ -;ftq; ;;l<!ii w ｾｭｩｴｾ＠ <!iFf \nwro <'r<1 ｾ＠ wm 3lfu '¥1 wm if w ｾ＠\"<1T<1UT 3lfu it 'liRT m ｾﾷ＠ qrqq; 'If.! ｾ＠ <fr 311 31'f.t \nｾｾｩｴｾｾＧＡｩｬｦｦｩｾＳＱＱﾷｾｭＱＧＧ＠\nｾ＠ «2'lT 31R!ll:<ii ｾ＠ ｾ＠ _3lfu 1 l;f% ｾ＠ 5*1<1l<t>R f.rRR -;ft<!i ｾ＠ ｾ＠ <ffir m '¥1 ｾ＠\nｾ＠it ｾ＠ ｾ＠ U'l ｾ＠ ｾｉ＠ ·11'TiiT'i\\ ｾ＠ Ut<l'«<l 'lit! ｾ＠ ｩｴＮｾ＠ $1 3lfu if 31'R ｾ＠\n• I \nｾ＠:l\"'J·'li<l ｾ＠ ufur ｾ＠m 1 31'\\ ｾ＠ ｾ＠ 31'R ｾ＠ ｾ＠ <ffir mq 311 31't'liU ｾｾ＠ >l'llUit \n'<1T'Ter W<'! I 31'\\ ｾ＠ ｾ＠it 31'\\ ｾ＠oWt ｾｭｦｴ＠ ｾ＠ 3lfu iiruR 31<R ｾ＠ '18:1 i::r: ViR itfu 'li«! I \n<ruf.t 31<R ｾ＠ i::r: ｾ＠ m1! 'li<l ｾ＠ 3lful 31'tf% ｾ＠ ｾ＠ IWI'h'h<i'l ｾｲｵｾｗｩｮｬｩＧｬ＠ ｾ＠ ｾ＠\n3TlR ｾ＠ '!8J\"'li ｾ＠ ｾ＠ 311 31't'liU Wffi 'li\\<!l'li 31'\\ >fi.Tffi 'li<l<1'li I · ｾ＠ <fit;i\\ Ｓ｜ｾｬＨＧｨ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ 31'R ｾＭｾ＠ )l'f<1 \"<1T<1UT $1 311 ｾ＠ m<f'h'h -;ftq; ｾ＠m.m ｾ｣ｦｩ＠ m 311R ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ Ut(;('[ )flffi! 'li<l<1'li 1 if ｾ＠ ｾ＠ 31'R ｾ＠ ｾ＠ ViR %1 m <mR 31'tfu:i -;ftq; 'li\\<!l'li murr ｾ＠ 3lfu 1 \nf.iMR ｕ｣ｾ＼ｵｵｦｴ＠ ｾ＠'li'l 311 mffi!T Rm \"<'l't<ii 31fuq; 3T!Rf( ｾ＠ 3lfu I 1% K.J ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ iiruR \n:Jfr m ,:r' \"'W! 3lfu 311 U'l>Md l'h ｾ＠rom 'il: \"<'l't<ii ｾ＠ 'I' ｾ＠ 3lfu I \nｩｦｾ＠ 31<R ｾＧ＠ ijif<.'ldli!i ｾ＠ :l\"'J 'li<l ｾ＠ ufur ｾ＠ .tl, 31'\\ UiiR(<IIifl W< I iiruR 'R'lli'll { ｾ＠\nWr.! it iti31't 31<R ｾ＠ '!T<1'! ｾ＠'lit! 3lfu if 31'tol & Ut<l'«<l 'lit! ｾＬ＠ U'l ｾ＠Tf\"t \nｾ＠,:r' \"'WW ｾ＠ 1 ｩｦｾ＠ ｾ＠ W:r<fuJ m if mit 1% m 'IJTICfR'I> ｾ＠ ｾ＠m1! ｾ＠ 'li«! 1 ｾ＠\nｵ＼ｦｾｬｦｩｨｷＺｱ｜Ｑ＠ ｾ＠ 311 U'l'h ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 1 \n4 \nwww.examrace.com Most people involved in the film production industry know that there is a constant \nevolution. The change is in the way movies are made, discovered, marketed, \ndistributed, shown, and seen. Following independence in 1947, the 1950s and 60s \nare regarded as the 'Golden Age' of Indian cinema in terms of films, stars, music and \nlyrics. The genre was loosely defined, the most popular being 'socials', films which \naddressed the social problems of citizens in the newly developing state. In the \nmid-1960s, camera technology revolutionized the documentary method by enabling \nthe synchronized recording of image and sound. Today, CINEMA 40 users are free \nto create scenes without worrying about the size of objects or how many objects are \nin the scene, shaded settings, texture size, multipass-rendering or eye-catching \nparticle systems. \nUntil the 1960s, filmmaking companies, many of whom owned studios, dominated \n.the film industry. Artistes and technicians were either their employees or were \ncontracted on a long-term basis. Since the 1960s, however, most performers went \nthe freelance way, resulting in the star system and huge escalations in film \nproduction costs. Financing deals in the industry also started becoming murkier \nand murkier, since then. According to estimates, the Indian film industry has an \nannual turnover of r 60 billion. It employs more than 6 million people, most of \nwhom are contract workers as opposed to regular employees. In the late 1990s, it \nwas recognized as an industry. \nMore money impacted the perception, visual representation, and defmitions of \nreality. Like any other media of mass communication, the themes are relevant to \ntheir times .. \nThus, filmmaking became more expensive and riskier. As opposed to the time of the \nGemini Studio, when only 5 percent of a movie was shot outdoor, filmmakers often \nselect overseas locations in order to create greater realism, manage costs more \nefficiently or source people and props. Filmmakers spend considerable time \nscouting for the perfect location. \ntm\"! ｾ＠ ｾ＠ 31'<!<11 :!\"f ｾＮ＠ ｾ＠ 31'<!<11 'lfW&r ｾ＠ 3lR'<f<li ｾ＠ ｾ＠'lfto ｾｉ＠ { q:ofl(\"1'1'h \nlUR ｾ＠ ｾ＠'lfto 3lfu 31'<!<11 llR<ll<l ｾ＠ ＳｔｒｒＭｾ＠ lUR mvm ｾ＠ ｾ＠ 1lk! ｾ＠ ｾ＠ 3lfu \nｾ＠m tfu!-W<t '1G1lG \"'' ｾ＠ ｾ＠ 1 \n20 \n20 \n5 !P.T.O. \nwww.examrace.com 6. \nｾ＠if ｾ＠ \":'fi .>rfWrr 31fu 3]2f<TI ｾ＠ 'f>'.ffi i'Rf 01!l<9'lT I {<HirAih tlAieil<HI ｾｾ＠ '% \nm 31fu ｾ＠-ill<ti ｾ＠ ｾ＠ \\j'ffi 3WIJi1i WlT\\1 'Ptl 300 '('!i 31'ifll'p! -tffim, 31131'\\1: ｉｊｉｙｉＢｬ｣ｴｾｬ＠\n't2Alfilih ｾｾｾｾｾＧｬｩｐＡ＠ :IT% 513l'l, 311 ｾ＠ '<;J\"1'11rYih' 31fu i\\ <iilm 31'TilR, ｾ＠\nfcrmct. ｾ＼ｦｩｬｩｩ＠ Tjq 'lf%1 '<ih\\ ｾ＠ ｾ＠ \\j'ffi '% ｾ＠ｾ＠ ｻｩｾｑｂｦｩｬｬ｣ｴ＠ ｾｉ＠\nｾ＠ ii '% ｾ＠ i;! 31fu ;i\\ <JYI<1i\"'ih IDU ｾ＠ 'f>'.ffi ｾｉ＠ ＼ｊｉａｉＢｬ｣ｴｾｬ＠ '<ih\\ '%. ｗｾ＠ i'll'i'! ｾ＠ ｾＮ＠ \\ \n311 ｾ＠ <9lB ｾＮ＠ 312f<TI C<JRh<l'l$ih llfir '% 1W'! Wll1 312f<TI '% ｾ＠ ｾＮ＠ 1i.ih mom 312f<TI '% \n<JI'liFilih Wmih llfir ;i\\ • ｾ＠ '11: ｗｅｾ＠ ｾｾｉ＠ 'fiRUT ｾ＠ ｾ＠ S!iltt 311 tm='! w 'llf.% tl \n3lfu ;i\\ ｾｬＮｬｩｨ＠ ＳＱｾ＠ i'l\"fct 31fu 1('i ｦＮｩｾ｣ｴｻ＼Ｇｱ｜ｦ＠ ｯｑＧｾｉｲａｩｨ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｉ＠ '<ih\\ -ill<ti 31?.f ｾ＠\nｾ＠ 31fu ｾ＠ 1%\\1 'fiC!l\\T ｾ＠ ｾ＠ 31fu I \nｾ＠ ｾ＠ >rihl<ih ｾ＠ \"\"1 31fu ;i\\ ｾ＠ 312f<TI 01!fui'h ｾＧ＠ O!!B'!, ｦｵｾｩｨｯｫｦｩｍｩｩｨｍｉｙＬ＠ ＧｬｬｦｴＭｾＬ＠\n3f.\"l ｾ＠il>\\ 1ffif;rr, :ml<1 312f<TI 31'4 ｬｦｬｾ＠ ffi 'f>'.ffi ｾＬ＠ ｾ＠ '<ih\\ ｾＧＡ＠ \\ji.TRTf'l<f, Wct ｾ＠ I \nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ;m:q; '<'R ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ W'! { fif.tlfl, ｾｾｾｩｨｩｏｩｬ＠ ｾ＠ (1\"1-ilfilih ｾ＠ IDU @\\ ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ 31fu\"l ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠'% ｾ＠ ｾ＠ 1lf% ｾ＠ ｾ＠ il oo ＳＱｾ＠ 'liP!111: ｗｅｾ＠\n3lfu ¥J { fu;rn ｾ＠ 'R<.11 Sfill.l @\\ «<1<1 '!ftct 3lfu I \n(a} f.i'\"'lf<1R9ct 1ii<Gili ｾ＠ｾ＠ ｾＺ＠\n(i) ｾ＠\n(ii) ｾ＠\n(iii) '{l'!<.1 \n(iv) ｾ＠\n(v) W[fu \n(b) R'\"'lffifulct ｾＱＦ［ＹＩＱｍｩｬ＠ ｾ＠ <'<!! ｾ＠ : \n(i) ｾｾ＠\n(ii) ｾｾ＠\n{iii) 7J(f-'TI<! \n(ivJ ｾｾ＠\n(v) Wf-<IT'l \n6 \n10 \n10 \n\\ : \nwww.examrace.com fc} f.1qRlfu!ct <1'1<!>'1Rh¥ ｾ＠1I'Wl\"\"\" : \n(i) ＳＳｒｾ＠\n(ii) ｾｩｈ＼ｉ［ｴｩｬｺｬ＠\n(iii) 'liR 'f>R'l \n(iv) ＼ｉｒｩｴ＼ｦ［ｬｾ＠\n(v) ｾｾ＠\n(d) f.1qRlfu!ct ｾ＠ ｾ＠ 1l;'n ｾ＠ ｾＺ＠\n(i} ｾｾ＠\n(ii} 'H'l R=r ｾ＠110 \n(iii} ｾｾｾｾ＠\n(iv) 31'T'il OFil ｾ＠\n\"'· \n(v) \"!l\"ct\"!i if.l'<'l ｾ＠\n10 \n10 .. \n*** \n7 SBS-320 \n•. ' : J \n. ｾﾷ＠ '. f \n·' · . .f :·· \n/ \n:. -· J \n' \" \nI ! \nl \nI \nl \nl \n·' \n,• \n. ) \nl I \n. J \nI \nI .,. \nI \nI \nwww.examrace.com  \n  \n       \n   \n        \n  \n     \n           \n             \n              \n           \n               \n  \n \nwww.examrace.com     \n   \n     \n      \n    \n            \n          \n                \n           \n           \n    \n                \n               \n                   \n               \n              \n             \n            \n            \n             \n               \n              \n            \n                 \n      \nwww.examrace.com             \n                   \n            \n               \n                 \n            \n             \n            \n       \n     \n      \n       \n       \n          \n  \n               \n            \n             \n          \n         \n          \n       \n           \n              \n \nwww.examrace.com          \n              \n              \n          \n              \n             \n           \n            \n                \n       \n             \n               \n        \n               \n               \n             \n        \n   \n       \n                  \n                 \n                   \n                  \n            \nwww.examrace.com           \n           \n            \n                \n           \n               \n                 \n            \n          \n     \n            \n              \n            \n                 \n               \n               \n     \n               \n              \n           \n           \n             \n            \n            \n     \n               \n                 \n              \nwww.examrace.com            \n            \n              \n             \n              \n      \n   \n \n \n \n    \n  \n  \n  \n \n  \n \nwww.examrace.com     \n  \n \n  \nwww.examrace.com \\, I M-ESC-CU-MTL \nMAITHILI \nCompulsory ) \nI Time Allowed : Three Hours I Maximum Marks 300 I \nｑｕｅｓｔｉｏｾ＠ PAPER SPECIFIC INSTRUCTIONS \nPlease read each of the following instructions carefully \nbefore attempting questions \nAll questions are to be attempted. \nThe number of marks carried by a question/part is indi cated against it. \nAnswers must be written in MAITHILI (Devanagari script) unless otherwise directed in the \nquestion. \nWord limit in questions, wherever specified, shou ld be adhered to and if answered in much \nlonger or shorter than the prescribed length, marks may be deducted. \nAny page or portion of the page left blank in the Question-cum -Answer Booklet must be \nclearly struck off. \nｾＧＱ＠ >IT-T ｾ＠31fu I \nｾｾｾｾＳＺｩ｣ｮｾｭｾＳＱＧｦｵｬ＠\n\"3ffi: ｾ＠ ＼ｾｃｬＧＱＱＧＱ＼Ｑ＠ ｾ＾＠ -q ｾ＠ ｾｭｴ＠ ｾ＠ ｾ＠ q;T;ft -mm ｾ＠ ｾ＠m 1 \nｾ＠ ｾ＠ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ･ｮ＠ cplf ｾ＠\"3ffi: ｾ Ｍ ｴｒ＠ 3:icn ｾ＠ '\"i1 ｾ Ｍ 31fu 1 \n>IT-T ＭｾＭＢＳｦｦｩＺＭｾｦｦｩＡｃｦｩ ｬｾ＠ \"ftui ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠<ft I \n1 \nｾＺＳＰＰ＠\n[P.T.O. \n--- - - - - - ----\nwww.examrace.com 1. ｐｩｾｒＱｦ＿ｧ｣ｴ＠ cnT-n ｾ＠ ｾ＠ '1{ ffi'l111 600 ｾ＠ ｦＮｒ［ｴｾ＠ ｾＺ＠\n(a) ｾ＠ ｾ＠ ｾｈＩｾＧｻ＿ｦ＠ 31fu? \n(b) ｾ＠ ｾ＠ 3TI 311fll1i ｾ＠\n(c) ｾ＠ flfs6'4ctl (activism) GR'Tl{ ｾ＠ ＳＧＱｾｾ｣ｴ｣ｴｬ＠ (overreach) \n100 \n2. Pi1=-1R1f{sct ｾ＠ ｕＡｉＧＱｾｃｨ＠ ｾ＠ 300 ｾ＠ ｾ＠ TRr mcl1 ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ '3m 3'I'RT ｾ＠ ｾ＠ : \n12x5=60 \nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"ffi 3Tim anciim mfit ｾ＠ 31fu I ｾ＠ -mTit:R ｾ＠ -q;;n ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3'11 ｾ＠\nｾｾ＠ ｾ＠31\"ful ｃｦｾＬ＠ ｾｍｾｾ＠ ｾｒｬｴＺｬｦｬ＿ＡＬ＠ ｾ＠3'111:f{PRT, ｾｾ＠ ｾｾ＠ ｾｾ＠\ncrl, ｾｾ＠ ｾｾ＠ quf, Ｊｾ＠ 3Tiftq ｾ＠ ｾ＠*t:T ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"ChB ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\n31\"ful 3'I1CliU ｗｉｾ＠ ｾｾ＠ \"Ch\"Ff, fuan, ｾ＠ ｾ＠ fc!cnlfl?! m'Wfi ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ 3TI .:wR \n. ＴｴＺｾｉｃｨｩｾ＠ 'ffiCiil\\ ｾ＠ 3TCI'm ｾ＠ ｾＭ｜ｉｔ＼ＧＡ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠31fu I 3'11 ｾ＠ ＳＧＱｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ fcrnre \nＧＳｩ＼ＺｲＴｾＦＱｃｨＧ＠ ｾｾｾｾｉ＠\nｦｴＡｾｦｬＧ｣ｴｩＨＧＴｃｨ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Wcf;, ｾ＠ 31tR m ｾ＠ ｾ＠ 3lt ｾ＠ ｾ＠\nｾｾ＠ w•'{?fctl?! ml \"1i% ｾ＠ ｾ＠ 31\"ful 3:ftcg 31tR \"@\"l\"fR, {<11'4'ctctl Wcf;, 3:ft BAiH<h ｾ＠31fu \n3TI ｦＱＱＴＱｾ＼ｨ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠3lTctm m ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Wcf;1 ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠3lt ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 31fu, ｾＭｾ＠ ｾ＠ 31fu ｾ＠ ｾ＠ 3Wil ｾ＠ ｾｾ＠ ｾＭ｜ｉｔ＼Ｇｻ＠\nｾｾ＠ ＼ｬＢｾｈｾｦｈ＼ｨ＠ ｾ＠ 'fllt:R 3TI qf<CII\\Ch 'BT'4'Pl BAl?lctl<h cmcfi ｾ＠ ｾ＠ 31fu I ｾ＠ ｂｩｾｒｬ＼ｨ＠ ｾ＠\nm ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lt m ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ 3'1?.1cn '4'Fl' 31fu 1 ｾ＠ ｾ＠300 ｾ＠ cnT-n ｾ＠\"1i% \nｾ＠ 3TI m ｾｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ Wcf;1 \nｾ＠\"ffi ｾ＠ ｃｦｴＯｾ＠ ｾｾｾｉ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3:ft Wl BfUIR1d ｾ＠ ｾ＠ flit<j>Rl<h ｾ＠ ｾ＠\nfc!CIIt:i!ll''4 ｾ＠ｾｾ＠ ｾ＠ tfft ＿ｩｦ｣Ａｃｉｉｾ､＠ ｾ＠ 3'1?.1cn ｾ＠ fc{t{Cfl ｾｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ <n ｾ＠\nｾ＠ 31fu I ｾ＠wan '4\"ftftffi ｾ＠ <t:Pit:lf< ｾ＠ ｾ＠ flut HCh ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Wcf; I ｾ＠ 3'l\"@\"l\"fR ｾ＠ 3fu \nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 311 ｾｷ｡ｮｾ＠ ｾｈＴｬ＼ｨＱｆ＼＠ ｾ＠ ｾ＠ ＳＧＱ＿Ｎｾ｣ｮ＠ 311 .:wR ＧｬＱｴｃｉＧＱｾｾｦｴ｣ｴ＾＠ ｾ＠ ＳＧＱ＿Ｎｾ｣ｮ＠\n4'141{)<h <nf<UI l111f ｾ＠ ｾｉ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ mf% ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠® 31fu 3TI ｾ＠ ｾ＠\n. ｾ＠m 31tR 3'1Rllctl<h WI ｾ＠ ｾ＠ 31fu 1 \nｾ ﾷ ｦ｣ｲ｣ｦ［ｦｴｭ＠ M ｾ＠*t:1 60-80 ｾ＠ tfft ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3TR ｾ＠ 311m ｾ＠ lKI*n \n3('q ｉｃＺＧＱｃｨｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｾｾｉ＠ ｦｬｩｾｒｬ＼ｨ＠ ｾ＠ ml ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ (f ｾ＠ｾ＠ ｾ＠ ｾＭＧｓｉｇｒｦｬ＠\n31fu I ｃｦｾ＠ ｜ｬｒ､ｃｉｾｃｨ＠ ｦＱＱＴＱｾ＼ｨＭ＼Ｑｩｾｦ＿ｴ＼ｨ＠ 1f{P1{l ｾ＠ ｴｬｐｩｾ､＠ ･ｒ｡ｾｾｾ＠ \"ChB ｾ＠ ｾ＠'!rQOT cnTcr ｾ＠\n3'11 >l'flf: ｾ＠ 'i' ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ fi ｾｾｉ＠ \"l@f tR ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Cf' ｾｾ＠ ｾ＠\nｾｾｾｾｾｾｾｾｾｾｾｭｬｂＱＴＱｾｃｨＧｇｆｴＺｒＳｔｉｾｾＭｾｾｾ＠\nＭＭＭＭ ｾ＠ 3lTiir ｾ＠ 31fu, ｾ＠ fcf; 31) ｾ＠ 3ltR Gffi '1{ ｾｾ＠ ｾ＠ wfu a:tful \n2 \nwww.examrace.com ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠1% 31fu, ｾ＠ ｾ＠ ｾＮ＠ ｾ＠ Cfil1 ｾ ｉ＠ -men ＧｩｬＢｬｴｩｾ ｬ ｾ＠ ｾ＠ >TfCmo fcrrcr \nｾＱ＼ＱＱＱｩｩｇＧｨＧｦ＠ ｾ＠ Cfi11 ｾｾｾ ｉ＠ 2001 Cf; 'il\"PIUHie ｾ＠ mo ｾ＠ 3lfu ｾ＠ ｾ＠ 1000 ｾ＠ ('l&:IHHR \n933 ｾ＠ ｾ ｉ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠tfl1R ｾ＠-<ntRCn 3{Cffi\"{ \"51TH ｾＮ＠ WT-WT 31TcR ｾ＠afR ｾ＠\nun1 ｾ＠ ｾ＠ ＼ｾＧ＠ ｾ＠ \"ti'llTCRl ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3ft\\ m ti&n tfl1R ｾ＠ \\il1«<f 1 ｾ＠ 2oo 1 -q ｾ＠\nｾｾ Ｎ＠ ｾ＠ 3 ｾ＠ 50 ｾ＠ Cfi11 \"$fi I ｾ＠ ｾ＠ 201 1 q; ｾ＠ ｦ｣ｦｩｦｾ＠ ｾｾＮ＠ ＳＱｾ＠ 933 q; \nｾｾ＠ 94o ｾﾷ＠ ｾ ｾ ｜Ｅ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu ｾ＠ 200 1 -q 6 ｾ＠ t.TftCfi m ｾ＠ tT&n \n<<UR1Cfi1Cfi ｾＮ＠ ｾ＠ 9271R ｾ＠ ｾ＠ 311, 2011 -q ｾＺ＠ Cfi11 ｾﾷ＠ \"Cfil], 9 14 -m ｾｉ＠ vJ% ｾ＠\nmo -ma 3lfu ｾ＠ fi lA I ｾｃｦｩ＠ 3ft\\ fl ｩｾｒＡｃｦｩ＠ ｾ＠ \"Q,C{ fcrcnfuo <1Cfi:ftCfiCfi CfiT\\Ol ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\n31cffi{ ｾ＠-ma ｾ＠ ｾ＠ ｾ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｭｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"Q,C{ \nｾ＠ \"I1TU1 ｾｾｾ ｉ＠\n(a) '31\"111UH1Cfi ｾ＠ ｾ＠3TI ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠m ｾ＠ 31\"fu? \n(b) ｾ＠ ｾ＠ $ ｜ＱＭｇｾ＠ ＢＵＱｔｈｾ＠ CffiT ＳＱｦｩ ＦＺｾ ｉＢＱ＼ＱＱｃｦｩ＠ Rlsk1\"1 1 ｾ＠ 3Tfu? \n(c) Ｂｾ＠ crcf; ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu ｾ＠ ｾ＠ 3lltffi{ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｉＢ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾｯｯ＿＠\n(d) RiQRdlr&:ICfi ｾ＠\"Cfil;n ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ｾ＠Wt ｾ＠ 3Tfu? \n(e) ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3N-IT ｾ＠\"Cfi);n ｾ＠ ｡ｮ｡Ｄｾ＠ ｜ｩｬｬｾｾ＿＠\n3 . ｾＸｒｬｦｵｬ､＠ Ｓｩｾｇｃｦｩ＠ ｾ＠ WTWT 1%-fcrffl ｾ＠ ｾ ｉ＠ ｾ＠ ｾｦｴ ｾｃｦｩｃｦｩ＠ $ ｾ＠ ｾ＠\"\"11% ｾ ｉ＠\nｾｾｾｾＺ＠ 60 \nWR1 Ｂｦｬｾ＠ ＳｔｉＧｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｦ｣ｬｾｃｦｦｬ［ｦｬｾ＠ ｾ＠ ＵＱｾ ｩ ｦｬ［ｦｬｾ＠ 31\"fu I ｾ＠ 3118 4ftCIRCfi \"\"Slfcf, \nｾ＠m:a ＼ｾｾ＠ 31tRT -men m:a ｒｬｾｃｩｦｬ［ｦｴｾＨＱ Ｑ ｃｦｩ＠ ｾ＠Cfitf \"dt 1 ｾ＠ ｾ＠ \"fl\\l OllRh' l<l ｾ＠ ＼ｾｾ＠ ｾ＠\n\"\"Slfcf ｾ＠ ｾ＠ Qll(6llch'i ｾ＠ ｾ＠ \"\"Slfcf ｾ＠ ＳＱＱｾ＠ ｾ＠ \"dt I ｾ＠ ｾ＠ ｦ｣ｬｾｃｬ ｬ ｦｩｃｦｩ＠ l\"fUl Cfitf \"dt <1' ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ -ma 3ifu ｾ＠ ｾ＠ 3TI Cfifa\"li{A ＳＱｾ＠ \"CfiR1 ｾ＠m <1' ｾ＠ 31TcR ｦｩｾ ｉ ｾ＼Ｑ Ｑ ｃｦｩ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ ｉ＠\nWrf% ＢＢｓｬｦ｣ｹｾ＠ ｾ＠ 3l1cR ｾ＠ ｾ＠OOtrCfi I \n3Wl ｾ＠ ｾ＠ m ttl! ｾ＠ Ｇｉｔｾ＠ ｾ＠ 3Tfu ｾ＠ fcf;<fl ｾ＠ ｾ＠ cmR ｾ＠ 3Tfu ｾ＠ 3TI 3ltR liTffi-iGcrrCfi \n\"\"Slfcf ｾ＠® 3Tfu ＳＱｾ＠ 3TI 31tRT ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3Tfu 3lT 3118 ｾ＠ ｾ＠ ar-mtfl \nｾ＠ t.lft ｾ＠ 31\"fu I ｾ＠ >I'Cfi\"RCfi ｾ＠ ｾ＠ ｾ Ｚ＠ ｾ＠\"\"1i% ｾ＠ \"dt I \nｾＮｾｾｾｾＢＳｭｾｾｾｾｾ＠ f.t$:r ｾ＠ Cfif3;{ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\n3Tfu 311 ｾ＠ ｾ＠I 1% ｾ＠ ｾ＠ 3ltR liTffi- ｾ＠ftre;n ｾ＠ \"CfilJ, ｾ＠ Cfi'\"ll!\\CliCfi ｾ＠fcrotl \"CfilJ, ｾ＠\n3Tfu I 3lTcR -{ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3il 3118 ｦｴｲｾ＠ ｾ＠ 3lT\\ ｾ＠ t.lft ｾ＠ ｾ＠ 3118 ｬｦｦｩｮ Ｍ ｾ＠ 3lT\\ \nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Cfl\"ll\"fl ｾ＠ ｾ＠ 3Tfu 1 ｾ＠ :m 3ltR ｦｴｲｾ＠ ｾ＠ \"CfilJ, ｾ＠ 31\"fu tl' 3l1cR ma\\ll ｾ＠\nＩｬＢｑ［ｾ＠ 3TI ｾ＠ ｾｬｬ＠ ｾ＠ qf% ｾ＠ ｾ＠ Ｓｬｾ ｬ＠\n3 [P.T.O. \nwww.examrace.com ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠1Jft: ｾ＠f.Juf<l ｾ＠ Cl'ffi ｾＭｾ＠ f.RT ｾｉ＠ ｾ＠ ｾ＠1Jft: ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ Cfi:JO<lf.l3 ｾ＠ ｂｾｇＧＱｾｦｴ｣ｴ＠ m cr' fi ｾ＠ ｾ＠T.ffift 31T ｾ＠ ｓｬＧＩｬｦｦｩ ｬ ｾ｣ｩ Ｇ ｴ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾＮ＠ ｾ＠\nfcfi fi ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ ｾ＠ G1m ｾ＠ ｾ＠fcrim ｾｭ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｬｦｦｩｦｬＭｾ＠\nｾｾｾ＠ ｾｯｔｃｦｩｵｾ＠ 31fucr' ｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ ｾ＠ ｾ＠ 3:i1 ｾ＠ ｾ＠>rm Cffu! \n31fu o 311 3111'1 ｾ＠ ｾ､ｴＺＧｩ､＠ I 'R 511llfNd ｾ＠ 31fu I \n｣ｨｾ ﾷ ｩ ｬ＠ ｣ｨ ｩ ｾ＠ chl!, ｻｾ ｾ ｗｉ＠ <mR -rn:'lfu 'qlJ. ｾ＠ ＳＱｦｴﾧｾ＠ \"CfiT;i1 ｾ＠ 3111'1 ｾ＠ ｾＨｬＺｦｩｬＨｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 31fu I 3l'tRl ｾ＠ ｔｦＢｪＺｾ＠ ｾ＠ Gli1J('C!Cfi ｐｬ｣ＺｦｾＧＱｃｦｩ＠ WT ｾ＠ Cl'ffi ｾ＠311 ｾＮ＠ ｾ＠ 3{tRl \nｾ＠ m:r.f ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ • 31fu I ｾ＠ CfiffiCfi mctiR ｾ＠ ｾ＠ ｻ＿ｩｦｾｃｦｩｬＡ［＠ C'fil!; ｾ＠ C'fil!; ｾ＠ 31fu ｾ＠ 311 \nmCflR ｾ＠31fu I ｾ＠ WT 31)i% {HCfii(Ch ｾ＠3Tfuft:m cnRl ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｉ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｭＢｃｦｬｒｾｾ＠ ｾｭＧｅＡｬｭｃｏｑ［ｾｾｾ＠ ｾｾ＠ ＳＱｦｵｾ＠ ＳＱＱｾ＠ m, ｾ＠ ｾｾｾ＠\nｾ＠ \"'1f% \"Wlo 31fu I 'qlJ. ｾ＠ 31fu ｾ＠ 311 ｾ＠ 3111'1 ｾｾ ｉ ｃｉ ｉｾ ＮＢｦＡｃｦｩ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｦ｣ｩｾｃｉ ｉ ｴｦｴ＠ m, ｾ＠ ｾ＠ m ｾ＠ 311 \nｾ＼ｃｦｩｒｃｦｩ＠ >@! ｾｾｃｉ ｉ ｴｮ＠ -m 1 \nｾｾ＠ \"dT ｴｩｦｴｾｾｾｾ＠ 31fu -Fco 311f% ｾ＠fclm ｾｾｾｾｦｵＭｭ＠ ＳＱｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ \"{Cll$n ｾ ｉ＠ ｾ＠fco 311 fclm ｾ＠-;ffi; 'qlJ. ｾ ｉ＠ ｾ＠ ｾ＠ m ｾ＠ 31ft§ fcfi ｾ＠ tift ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾ Ｎ＠ ;m \"'1CJ m<flR ｾ＠ ｾＮ＠ cr' fcf; 311 ｾｾｃｏｬＡ＾ｾｾｾｾ＠ 'lHti&ll ｾ＠ Ｂｻｻｾ＠ <l'il·i'IRICh \nｾＳＱＱＢｃｦｩ＠ ｾ＠ ｾ＠ 31<Wr ｾ Ｎ＠ ｾ＠ 3111'1 'l:ffiCfi ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ ｩ ＧｩｃｨｾｬＡ＠ ｾ＠\nｾｑ｜Ｔ Ｑ ｃｦｩ＠ ｾ＠ ｾ＠ ＳＱｾ＠ 311 ｾ＠ ｾ＠ 31q;{ ｾ＠ ｾ＠ <l'lt;f\\RtCfi ｾ＠m ｾ＠ C'fil!; ｾ＠ Ｍｲｮｾ＠ 1 \nｾ＠ 311• ｾ＠ C'fil!; ｾ＠ ｾ＠ cr' ｾ＠ｾ＠ 311 31q;{ ｾ＠ >@! ｾ ﾷ＠ ｾｾｃｉ ｉｦｬｬ＠ ｾ［＠ -;rt% fco 311 31q;{ ｾ＠\nＢｦｦｩｾ＠ ｾ＠ mcm:ft Ｍｲｮｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 311 G1m ｾ＠ ｾ＠COl!> Wct ｾ＠ cr' ｾ＠ ｾＧＩ ｴ ＼ｨｦＮｬ＼ｨ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠fco 311 \nｾ＠ ｾｗｨｒｃｨ＠ <9m C'fil!; ｾ＠ ｾＮ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 311m ｾ＠ C'fil!; ｾ＠ ｾｉ＠ ｾ＠ ｇｏｾ＠ ｾ＠\nｾＧＩ ｉ ｃｨｦＮｬｃ｜［＠ ｾ＠ ｾ｣ｴｫＧｬｾ＠ ｾ＠ ｾ ｉ＠\n4. f.ls:<if(.'lfuld ｴｮｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ : \nｾ＠ 311fR -ms ｾ＠ 31q;{ ｾ＠<mn C'fil!; ｾ＠ oo, ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\"3f3 ｾ＠ 1 ｾ＠ 'R ｾ＠\nGm (Slave) ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ <mn -;ffi; ｾ＠ 00 ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ C'fil!; \"'itR Ｍｾ＠ Cfi'R'Q; ｾ ｉ＠ 311 \nｾ＠ CflR1 ｴｩｦｴｾｾｾｾｾｾ＠ ｃｦｩｮ｣ｴｾｃｦｩ ｬ＠ ｾ＠ ｾ＠ 311 311fR -ms ｾＭ ﾷ ﾷｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ 31fu ｾ＠ 1Jft: ｾ＠ Ｍｾ＠ ｾ＠ C'fil!; ｾ＿Ｂ＠\nｾ＠ ｇ ｬ ｾｦｦＮｬｃｦｩ＠ ｾ＠ 31lf% ｾ＠ 'R <mn C'fil!; ｾ＠ 00 I 311 ｾ＠ ｾＭﾷ＠ 'Wi 1Jft: ｾ＠ ｾ＠ CfiU ｾ＠\nｾ ｉ＠ ｾＮ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Gf[\"d'\"qi ｾ＠ ｾＳＱ＠ fco Wf ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ WT C'fil!; ｾ＠ ｾ ｉ Ｂ＠ 311fu: \nｾＭＢｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 31fu, ｾ＠ ｾ＠ ｾＮ＠ q;tj I\" \nｇ ｬ ｾｦ ｦＮｬ ｃｦｩ＠ ｾ＠ Ｂｩ ｩ ｾｃｦｩｃｨ＠ aj'\"1'1ctf.l ｾ＠ ｾ＠ ｾｬｃｦｩｒｃｨ＠ ｾ＠m fcf; ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 1 ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ ｾ＠ f.Wn<t ｾ＠ 311 ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 31q;{ ｭｾＭｩｒ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Cfi' \nｾ＠1 ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｇ ｬ ｾ ｲ ｦＮＡｃｦｩ＠ ｾ＠ ｾ Ｑ ｃｨｦＮｬ｣ｴ＠ ｾ＠ ｾ＠m ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ (Gm)-<¥i ｾ＠ 'R cntm 31ft;'{ \n\"ffi1 \"iffll l ｾ＠ 'R ｾ＠ ｾ＠ ｾｾｾｾｾｾｾｾ ｉ＠ 311fu: ｾ＠ 311Cfi@!Cfi ｾ＠ 'R \nｾ＠ ｾ＠ ｾ ｉ＠ 311 ｇｬｾｦｒｃｦｩｾ＠ ｾ＠ Cf)l(Ul ｾ ｉ＠ ｾ＠ ｾＭﾷ＠ 'Wi Cf1\"&'11 ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ fcf; Wf Cf1R \nwmm it<tl-OT<P ｾ＠ ｾ＠ f<fi Wf ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ ｾｾﾷﾷ＠\n4 \n20 \nwww.examrace.com 6. \nMan has always been fascinated by tlH:ams. lie ha.o always trierl tn find \nexplanations for his dreams. Perhaps dreams tell us about the future or the past, \nperhaps they tell us about our deepest fears and hopes. I don't know. Today, I want \nto give you a completely different explanation. But before I do so, I must give you \none or two facts about dreams. First of all, everybody dreams . You often hear people \nsay, 'I never dream', when they mean, 'I can never remember my dreams'. When we \ndream, our eyes move rapidly in our sleep as if we were watching a uwvlng piclurc, \nfollowing it with our eyes. This movement is called REM, that is Rapid Eye \nMovement. REM sleep is the sleep that matters. Experiments have proved that if we \nwake people Uuuugl.1uut the night during RF.M, ｴｨｾｹ＠ will feel exhausted the \nnext day. But they won't feel tired at all if we take them at times when they are not \ndreaming. So the lesson is clear : it is dreaming that really refreshes us, not just \nsleep. We always dream more if we have had to do without sleep for any length of \ntime. \nIf that is the case, how can we explain it? I think the best parallel I can draw is with \ncomputers. After all, a computer is a very primitive sort of brain. To make a \ncomputer work, we give it a programme. When it is working, we can say it is 'awake'. \nIf ever we want to change the programme, that is to change the information we put \ninto the computer, what do we do? Well, we have to stop the computer and put in a \nnew programme or change the old programme. \n20 \n(a) f.lqfM€<1 ｾ＠ ＴｴｾｦｴｾｃｬｬＺ･ｦｴ＠ ｾ＠ ｾＺ＠ 2x5=10 \n(i) ｾ＠\n(ii) wiT \n(iii) w:R \n(iu) ｾ＠\n(u) ｾ＠\n(b) f.tqfflf(gd ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾＺ＠ 2x5=10 \n(i) ｾ＠'1\\ ｾ＠>rm ｃｦｬｬＡｐｉｾｉ＼＠\n(ii) ｾｬＮｒｬｩｄｩ＠\n(iii) ｾｾ｜ＱＱｈｐｉｾＱ＼＠\n(iu) ｾＭ ｾ＠ aJUT CfilJ \n(u) ｾＱＱＱｾｾ＠\n5 [P.T.O. \nwww.examrace.com {c) Fl8Rlfulct ｾ＠fcr:rfun$n ｾ＠ ｾ＠: 2x5=10 \n(i) ｾ ﾷ＠\n(ii) enG \n(iii) ｾ＠\n(iv) \"Effif \n(v) ｾ＠\n(d) Fl8Riltict ｾＭｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ : 2x5=10 \n(i) ｾＭＧｦｦｩｂ＠\n(ii) ｾＭｾ＠\n(iii) ｾＭＱｬｬｦｩ＠\n(iv) ,. \n\"tffil\\ - \"tffil\\ \n(v) ｾＭｭ＠\n*** \n6 7BS-30 \nwww.examrace.com ＢｂｾｭｾＳＱｦｵｬ＠\nCS (MAIN) Exam : 2017 \nｾ＠\nＨＳｩｾｃＴＱＴＩ＠\nｾ＠m Ｏｾ＠ ｾ＠ 3lTeou \"ffilR ｾ＠ 31fu 1 \n\"3W ｴｲｲｾ＠ ＨｾｱｏｊｊｬｬﾣＱ＠ ｾＩ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｭｴ＠ ｦ･ｮｾ＠ Cfi1;iT cnm fmT -;rl% -m 1 \nｾ＠ ｾ＠ ｾｾｉｃｦｬ＠ ｾｾｾ･ｮ＠ Cfil1 ｾ＠\"3W R:l@eil-q1; Ｓｴ｣ｴｬｾ＠ ｾｾ＠ 31ful \nｭＭｾＭＢＳｗＭＡＡｦｦｩＺＡｃｦｬｬ＿Ａ＠ ttm ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠m ｾ＠\"Cfl1fl ｾｉ＠\nMAITHILI \n( Compulsory ) \nSTH-C-MTLI \nｾ Ｚ ＳＰＰ＠\nI Time Allowed : Three Hours I Maximum Marks : 300 I \nQUESTION PAPER SPECIFIC INSTRUCTIONS \nPlease read each of the following instructions carefully \nbefore attempting questions \nAll questions are to be attempted. \nThe number of marks carrie d by a question/part is indicated against it. \nAnswers must be written in MAITHILI (Devanagari script) unless otherwise directed in the \nquestion . \nWord limit in questions, wherever specified, should be adhered to and if answered in much \nlonger or shorter than the prescribed length, marks may be deducted . \nAny page or portion of the page left blank in the Question-cum -Answer Booklet must be \nclearly struck off. \n1 [P.T.O. \nwww.examrace.com 100 \n2. ｦＴｱｾｦｻｧＨＱ＠ ＧｬｾｩＺＨｉｃｦｬ＠ l4H'i_ct<:h ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ : \n12x5=60 \nｬＧｩｾＦＺｨ＼Ｚｨ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu I ｾ＠ ｒＡｾｱ［ｱ［＠ ｾ＠ 3lfu ｾ＠ J4Hcf:i11Rt ｾ＠ ｾ＠ {1l'i:le!Ch 3lfu, Cfi4e!Ch \n3lfu ;m3fu: >rm Cfi4e!Ch 3lfu, m af{lq;q \"Wfa:ro 3lfu 1 ｬＱ｛ＱｱＭｾ＠ ｾ＠ ｾｾｒＱｃｦｬ＠ ｾｱ［ｭｱ［＠ ｾ＠ ｾ＠\n:i@ChCfi ｾｉ＠ :i@Ch<:h ｾ＠ 3TI ｾ＠ ｾ＠ 3lful ｾ＠ ｾＺｾ＠ ｾｪｦｦｬｱｈ＠ ｾ＠ 3lful \";ftCfi ｾ＠ ｾ＠\nql(!rCltl ｾｱＨＢｃｬＨｨ＠ ｾ＠ 3U1m ｾ＠ 3lfu, ｾ＠ ｾｬｦｦｦｬ＼Ｚｨ＠ ｾ＠ 'ii1'11Ch4 Ｂｴｦｾ＠ ｴ＾ｬＴｾＱｴｬ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu 3TI3TR \nｾＬ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ qpfc;:(Y1 ｾ＠ 3lful :l@Ch<:h ｾｬｩｂ＠ ;m ｱｾ｢ｱＩ＠ 11\\ ｾｾ｜ｔｉｃｻＤｾｾ＠ m \nｾｻｄｉｉｃＺｉＴｃｨ＠ ｾ＠ 3lfu I \nｾ＠ l'i-1li'ii11Ch m ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu 1 ｾ＠ l'i-1li'ii11Ch Ｓｬｦｾ＠ m ｾＭｾ･ｾＬｾｴｴ＠ '1'fu 3lfu ｾ＠\nl'i-1li'ii11Ch ＳＱｾ＠ cxrrqq:; 3lfu I ｾ＠ ｾ＠ qla<:hct ｾ＠ \"ffif 3lfu 3TI ｾ＠ ｾ＠ \"{111 ｾ＠ 3lfu m ｾｾｾ＠ ＳＱｾ＠\nl'i-1l('i11Cfi ｾ＠ 3lfu I ｾ＠ ｾ＠ q1aq;Cf;. ｾ＠ mt ｾｾ＠ ｾ＠ 3lfu m ｾ＠ 3'116$11C:Chl<1 ｾ＠ 3lfu I ｾ＠\nｾ Ｍ ｾ＠ ｾｬｾｦＴｃｦＩ＠ ｾ＠ q;tl ｾ＠ 3lful ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ q;tl q;' ｾ＠ 3lfu ｾ＠\nｾ＠ \"3m1 ｾ＠ ｓｬＡｦｾｯ＠ q;' ｾ＠ 3lfu I \n\";ftCfi ｾ＠ l'ij6ll'ii11Rtct ｾ＠ 3TI3fR l'i-1li'ill\"1 >fGR ｾ＠ 3lfu I ｾ Ｇ＠ CllfOI\\ill ｾ＠ Cfili\"1Cfi ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ 3lful ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 31lRT ｾ＠ ＳＧＱＱｾｦｴｱ［＠ ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ 3lful ｾｾＭ｡＠ { ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾｾｾ＠ qpf<:;:(fCf) 3lful m ｾ＠ ｾ Ｍ ｾ＠ l$rn\\1cfi 3TI ｾｾＭ｡ｾ＠ Ch<filof% 3lfu wm ｾ＠\n;m3TR lFRCfi ｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ 3lfu I ｾ＠ ｾ＠ ｾｾａＧｩｬｬｾ｣ｴ＠ ｾ＠ Cfi<i ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu I ｬｬｩｾ＠\nＧ ｬｦｵｮＧ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ CfiRUT m ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ qpic;:(i\"l ｾ＠ -oo 1 ｾ＠ ｾ＠\nl'il'lC::(lCh 3lfu ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu , ｾ＠ ＨＧＱＱＴｾＱｾＨＧＱ＠ 3lfu 3TI ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu ｾ＠ri 31<1-{ ｾ Ｍ ＨｦｴｱＧｃｦＩ＠\nfc«RuT ｾ＠m ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu 1 \nｾ＠ ｾ＠ ｾｾｾ＠ ｾ＠ 3TI ｾｾ＠ >fGR ｾ＠ 3lful ｾ Ｍ ｗｦｩ＠ m ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu' m ｾ＠\nｾ＠ fttflol<:h ｾｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lful ｾ＠ 11\\ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"'il11 ｾ＠ 31\"ful \n2 \nwww.examrace.com .. , \nｒｉｾｉ＼ｃｦｬ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lful ｾｃｦｬ＿ｬ＠ ｴｴｾｾ｡＠ ｾ＠ ｾ＠ ｴｴＧｩｬｾ｣ｴ＠ ｾ＠ m ｗｬｾ＠ ｾｾ＠\nｾＭｃｦｬｩ＼ＢﾧｃｦｬＭｭｭＺ＠ fcl:qRCfl-mm 3lful ｾ＠ ｾ＠ q;f.fi qfhnf\"l ｾ＠ ｾ＠ ＳＱｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠\nｾ＠q;);{) ｾ＠ q;);{) fcf:;:rnt:Jm ｾｾｉｾｾ＠ ｴｴＧｩｬｾｱ＠ ｏｩｱｾ､ＰＱＱｃｦｬ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu 3lT ｴｴＧｩｬｾ＿ｬ＠ ｾＭｾ＠\nｾ＠ 31lH Ｇｩｾｾ＼ｴ＿ｦ＠ ｾｃｦｬｩｃｦｬ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu I ｾ＠ q(9{'11(0f ｾ＠ ｾｾ｣ｴ＿ｊｯＱ＠ ｾ＠ 'l' ｾ＠ 3lfu ｾ＠\nｾ＠ \"3Gffi-mCRT ｾｾｾｉ＠\nｾＢｬｗｊ＠ ｾ＠ Ｓｬｦｵｾｾｾ＠ ｾｾ＠ ｾｾ＠ ｾｾｏ｣ｦｩｾｾ＠ 3lful ｾ＠\nｴｾｒｬｾ｡＠ ｾｾ｡ｮｾｾｾｾｾ＠ Ｍ｡ｾ＠ ＡＡｾｃｦｬｃｦｬ＠ ｾ＠ ｾｧｻＧｬ［ｦｬｾ＠ 3lful \n(a) Ａ［ｾｃｦｬ｣ｴ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠7tt1 3lfu? \nfbJ ｾ＠'Cflm ｾＦｃｦｬｃｦｬ＠ ｾ＠ ｾ＠3lfu ｾ＠ ＧｱＮＱＱ＼ｾＢＱｃｦｬ＠ ｾ＠ Olf1tfCfi 300'? \n(c) ｾ＠ ｾ＠ ｾ＿ＮＱＱｾ＠ 'i ｐｬｾｬＨｬｃｦｬ＠ ｾ＠ 300? \nfdJ Ｍｲｮｾ＠ Ｇ ｬｦｵｮ Ｇ ｾ＠ ｾ＠mn ｾ＠ ｾ＠ ｾ＿＠\n3. f.li•\"'1R1futa Ｓｩｊｾｾｃｦｬ＠ ｾ＠ \"Wl\\lfl ｾＭｾ＠ ｾ＠ ｾｉ＠ ｾ＠ l(ftifCflCfl ｾ＠ ｾ＠ Ｓｩｬｱｾｾｃｦｬ＠ ｾ＠ 300 I \nｾｾｾｾＺ＠ 60 \nｾ＠ ｾ＠ ttcti{'ldl >rm Cfl(C!liCfl Ｇｩｾｾ＼ｦｬ＠ 'ttltr.l 3lfu I ｾ＠ ｃｦｬｾｻＧｉｉＨｏｦ＠ ｾ＠ 31lH ＳｬｬＧｃｦｬｬ｡ｭＺｊｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ lft I \n\"ffim Ｇｃｦｬｬｦｾ＠ 300 ｾ＠'Cfllf ｾ＠ ｾ＠ ｾＧｬｴｦｩ＠ ｾ＠ 3lfu I q;);{) ｾ＠ ｾ＠ msR ttcti{'ldl ｾ＠ ｾ＠\n3lfu ｾ＠ ｾ＠ 1JftWI ｾｉ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾｱＧＱＨｴ＠ ｾ＠ \"5IGR ｾ＠ 300 I ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ lft 1f ｾ＠ '1ftq'1Cfl l'1fij m ｾ＠ 3lfu I \nＳＱｃｦｬｳＺｦＰｾＨＱＱ＠ ｾ＠ 1:!;11-rrmft ｾ＠ 3lfu ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｃｦｬｻＧＡｏｬｬｾ＠ Cfifa;{ 'l' ｾ＠ 3lfu ｾ＠ Ｍｱｦｴｾ＠ ｾ＠ ｾＧｬ＠\n>r<m'Cfl Cflfd'1d ICfl mlR1 ｾ＠ 3WTf ｾ＠ (f ｾ＠ ttcti{'idl >rm ｾ＠ 300 I aTI ｾ＠ Ｓｬｬｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu \nｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ 300 I wmf 'Cfl<fffi 1R ｾ＠ Ｂｴｻｦｴｾ＠ CXIRtiCfl t!Cfi{'ld I ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"ij an f.Rm ｾ＠\nｾ＠ 3lful :m ｾ＠ ｾＭＮｃＡｬｩｃｦｬ＠ ｾ＠ N $r 3lfu ｾ＠ ｾ＠ ttcti{'idl ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ＳＱｾ＠ an 31lH ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ 3lfu ｾ＠ t!Cfi{'ldl ｾ＠3llf8rR ｾ＠ ｾｉ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｗＱＭｾ＠ 1R ｾ＠ ｾ＠ 31lH 'JlT1f m ｾ＠ ｾ＠ $ 3lfu 1 ｾ＠ CfiO'C!l) l(ll\"ffil(llcil 3lT \nｭｴｲＮｬＭｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ m ｾ＠ Ｍｱｦｴｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠lft 1f ll'B{ 'tt1tr.{ ＭｴＡｐｩｾ､ｬ＠ ｾ＠ ＧＸｾ Ｍ >nfilq; ｾ＠\nｾ＠ '8' ｾ＠ ｾ＠ 3lfu I ｾＮ＠ ＧｩｾｬＡ［ｾｴＴ＠ ｾ＠ 3lfu S1\"Cfl 311l(llffld ttlfit1d1Cfl ｾ＠ ｾ＠ 3lT ｾ＠ ｾ＠\nｾｾＳｬｦｵｬ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｾｦ､ｱｬ｣ＡＩ＠ Ｎ ｾ＠ ｜ｩＡｊｾｱｬｦＡｬ＠ ｾｉ＠ \"lWJ ｾ＠ ｴｴＧｩｩｾｃｦｬ＠ ｾ＠ Gfltt'Cfl ｾｉ＠ ｾ＠ Ocfi q;);{) \n\\i!J(lqlf!l ｾ＠ 'Cfl)\"11 ｾ＠ｾ＠ ｾ＠ ｃｦｬＨｬｻＧｬｾ＠ 1 ｾＭｾ＠ m, 3i1RI6Cfll< ｾ＠ f.rqfur Ｑｊｦｴｾ＠ 6Rl tt'lCJ 'l' \nｾ＠ 3lfu 1 ｾ＠ mt:R 3lT ｾ＠wro ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ·31fu, ｾ＠ ＢｴｦｾＭｾ＠ ｾ＠ 3lfu ｾ＠ ＧＸｾ＠ Ocfi ｾ＠\nlfBf ｾ＠ ｬｏｦｔｾ＠ ｾ＠ lft I \n3 [P.T.O . \nwww.examrace.com l>;.Jll ｃｨｾｦＡｉｂ＠ em 3ll ｾ｜ｬＨＺｻ＠ ｾ＠ mfH ｾ＠ 31fu ｉｾ＠ Wl ｾ＠ Ch'clOllCh ｾ＠ ｃｨ＼ｾｉｃｨ＠ \"%g ｾ＠ \"Cf>ta ｾ＠ <f' Wl\\1 \nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lWG ｾ＠ ｾｾ＠ 3Mf=Cfi<U1Cfi ｾ＠ 'tf]'q m3ll ｾ＠ ｾ＠ 3ll BdlttCh ｾｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠\nＭｱｴｴｾ＠ OllRtlCh ｾ＠ \"Chf.:fl ChllChis ＴｴＺＧＶ］ｬｾｩ＠ ｾＧ＠ ｾ＠ ｃｨＺｊｏｬｬｱｾ＠ 11\\ ｾ＠ ｾ＠ w:rr: ｾ＠ ｭｾ＠ 31fu 1 ｾ＠\ncnT;fr ｾ＠ \"ft.l\\lft ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Ｑｊｦｴｾ＠ \"Cf>ta ｾ＠ 3ll ｾｾ＠ ｾ＠ {iliq4)q ＳｩｈｾＴＡＧＱ＠ '1' q;' \nｾｬｃｨＧｾ､＠ ｾ＠ 31ft§, (f ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ Ｍ ｒｬ､ｈｃｴ＠ ｾ＠ B•ftdCh ｾ＠ ｾ＠ 31ft§ I \nＺｭｻＩｾｱＬ＠ ｾ＠ ＴｾＶＴｃｨ＠ m ｾ＠ ｾ＠ ｾＧ＠ ｾ＠ -mR ｾｾﾮｾｉ＠ ｾ Ｍ ｾ＠ ＺｭｻＩｾｱＬ＠ .w1cfi \nＳＱｾ＠ ｃｨｩ＼ｕｬｾ＠ ｾ＠ -;rr;n ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 31fu I :mfif<Ch ｾ＠ ｾ＠ OllRtiCh ｾ＠ ＳＱＱ｣ｈｾｃｦｩ＠ 31fu I \nｃｨｾｾｉｃｨ＠ ＳＱＱ｣ｈｾｃｨ､ｬＱＧｦＥＧ＠ ｾ＠ ｾｬｬｻＩｦ＼ｱＬ＠ ｾ＠ ｃｨ＼ｾｾｦ｜Ｑ＠ ｾ＠ cf)thflcft ｾｾｉ＠ { ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠mM \nｾ＠ ＴｾＦＺｦＱｃｨ＠ cm:t ﾮｾｉ＠ 3it Ｍｲｬ｜ｦｵｭｲｩｾ＠ Ｂ､ｾ＠ ｾ＠ ＪｩｴＺ｜ｬｬｾｱｱ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 31'ful ｾ＠ ｾ＠ｾ＠\n311 ｾｾｒＱ､＠ ｾ＠ ｾ＠ 31fu ｾｾ＠ ｾ＠ mlRT Cf>ta 31'ful 3Tt ｾ＠ ＪＱＴｾＱｃｨ＠ \\1111QR ｾ＠ ｾ＠ 31'ful \n4HR:!Ch ｾ＠ 4t:'6=l<t ｾ＠ ｾ＠ ｴＺＢｬ＼ｬｾｬｃｨｐＡｃｨ＠ ｾ＠ Rlra\"l?t \"RR ® ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ｾ＠ \\\"Tful \nfcl:q ｴ＼ｾｦｴｦＡ＠ ® ｾｉ＠\nW1Ch ｾ＠ ｾ＠ ＳＱｾ＠ ｾ＠ ｾＧ＠ ｾ＠ Ｓｩｾ＠ ｾ＠ 3('(11GCh ｾ＠ 31fu 31ji('(11GCh ｾｉ＠ ｾ＠ Ｑｊｦｴｾ＠ ｾ＠ eRo \n31fu, { 3('(11GCh ｾ＠ ｾ＠ 3Wfd I ｾ＠ ｀ｦＡｾｾｬｲｴ＠ ＳＱｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Ｑｊｦｴｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3it 31jiNIGCh \nl>;.Jll ｾ＠ \"\\l1l?l01 ｾｾｾｾｾｾｉ＠ ｔｦｬｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠31fu ｾ＠ 3('<liGCh \nl>;.Jll w:rr: ｾ＠ 1'f%' ｾ＠ ｾｉ＠ 31111 ｔｦｬｾ＠ \"*1'1 ｾ＠wm ｾ＠ ｾ｜ｬＨＺｻ＠ \"Cf>ta ｾｉ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Ｑｊｦｴｾ＠ ｾ＠ 31fu ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu 1 ｾ＠ 3113fu: ｾ＠ ｦ｣ｬｾｱｾｯｴ［Ｚｃｨ＠ ｦ｣ｦ｜ｦｬｾ｣ｮｩｃｨ＠\nｾ＠ ｾ＠ Ch2f\\1Ch ｾ＠ 3l'Cf.f ｾＺ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾＧ＠ ｾ＠ CfiRUT ｾ＠ OTlfcfi ｾ＠ Ｑｊｦｴｾ＠ ｾｉ＠\nｐｦＦｦｩｾ､ Ｚ＠ { ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 31fu ｾ＠ l>;.Jll w:rr: \"1lq'1Ch ｾ＠ 31ft§ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu I \n4. P!'\"\"'1R1Rsa Ｍｴｏｾ＠ •ｴｾｩｾｬ｣ｮ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ : \nf!SIRolot;: t<=ld54dl ｾ＠ ｾ＠ ｾｻｬ｣＿ｊｴＱＴｇｉＪｩ＠ ffi ｾ＠ 1919 {o -?t' ｾｦｬｬｴＺｉｾｉｇ＠ •pJ<qiR-iChiCh ＳＱｕｦｾ＠ Cfil<f\\ffi ｾ＠\nｃｨｾｦＡｐｦ＠ I { ｾ＠ ｾ＠ Cfifcs;{ 'q\"ftPiJl m1 CfiRUT 3it '1' J<q tR-!ChiCh ＳＱｾｾ＠ (f ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠lJ]\"'l ＾ｉｾ＠ 311 ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\"%g ｾ＠ llt:lr' Cfil\\l1' ｾｾｾｉ＠ ｾ｜ｦｦｩ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ｀ｦＡｐｦ＠ ｾ＠ 31q;ftq, \nq;)'JllJ!Chf.:i 'tfTf.lcn ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Cfi\\ ｾｾｾｉ＠ 3it 3lq-ilCh qiJ'J11Jlq,PfCf; ｻｾＪ｡＠ ｃｨｾｦＡｐｦ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Cfi< ｾ＠ \"\\l1l1T ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"tfTf.1q; ｾ＠ ｾ＠ q;' ｾ＠ ｾｉ＠\nｾ＠ ｾＮｱＢｬｬｾ＠ ｾ＠ ｾＧ＠ ｾ＠ W 311 '1'J<qiR1ChiCh ｃｨｬｾｬｦＡｾｃｴ＠ ｾｾｾｉｾ＠ ＳＱ｀ｾＱ＼ｾｦＡｬ＠ \"*1'1 \nｾ＠ ｾ＠ ｓｬｾ｀､ｩｃｨ＠ WT ｾｉ＠ i§lq;ftq, 'tfTf.lcn ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lRtq it.l ｾ＠ ｾ＠\nｾ｣ｮｬｴｬｾＱｃｨｐＡ＠ '1'J<qiR1ChiCh ｃｨｩｾｔｦＡｾｩｬ＠ ｱｾｾｦｬｬｴＺ＠ 3ll ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ is\"l'ifl<t cnt:f!ChP! ｾ＠ ｾ＠\n3fq;ftcp \\ll{'li'!Rf ｾ＠ -;rt% ｾ＠ ｾ＠ ｾｉ＠ ｾ＠\"Ui\"d ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Cfi\\ \"\\l1l1T ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ (f ｾ＠\nｾ＠ ｃｨｾｃｴｦｬＢｬ＠ CfiTR ｾｾｉ＠\nｾ＠ｓｦｬｬｾ＠ ｾＭｗ＠ ｃｨｾｦＡｐｦ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｉ＠ 3Mf\"d: \"*1'1 ｾ＠ ｾ＠ ｾｾｾｉ＠\nｃｨｬｾｬｦＡｾｱ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｉ＠ is\"l'JllCh tfT<ffi 311 ｾ＠ ｾ＠ \"*1'1 ｾ＠ ｾｉ＠\nemit K-l i§jq;ftq, ｾ＠ ｾ＠ Cfi\\ \"\\ljl1J ｾ＠ m 1 \n4 \n20 \nwww.examrace.com 6. \nIn ancient times in most civilized countries , for example in Egypt, Iraq, India, China \nand in the Roman Empire, many great irrigation works were constructed . In very \nhot countries , water is even carried in underground channels to prevent it from \nbeing evaporated by the sun's heat . In modern times , great dams have been built \nacross rivers and these are used for more than one purpose, hence they are called \nmultipurpose undertakings. Firstly, such dams help to prevent floods , by \ncontrolling the amount of water which rushes down a river in the rainy season . This \nalso prevents an enormous amount of damage and loss to farmers . Secondly, by \nstoring up great quant ities of water in the artificial lakes behind the dams, irrigation \ncan be provided for many acres of land in the dry season, so that crops can be \ngrown where none would have grown before. Thirdly , the people in the towns and \ncities in the neighbourhood can be certain of getting a sufficient supply of water for \ndrinking and other purposes, even in the driest weather. Fourthly', the water stored \nup behind the dams is made to generate electric power by letting it run through \nturbines . \n20 \n(a) ｦＮｬｾｩｦｬｦｵｩ｡＠ ｾ＠ ｱＴｔｾｃｉｉＭｱｬ＠ \"UGiG ｾ Ｚ＠ 2 x5=10 \n(i) ｾ＠\n(ii) ｾ＠\n(iii) ｾ＠\n(iv) ufcf \n(v) fcfi\\uT \n(b) ｦＮｬｾｩｦｬｦｵｩ｡＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"UGiG ｾＺ＠ 2 x5=10 \n(i) ｾ＠ ｾ＠ ｒｾｾＬ＼ｾｴＭＱ＠ ｾ＠ ｾ＠ lffi -m \n(ii) ｾｾｾｾｾ＠\n(iii) ｾｾｾｾｭ＠\n(iv) ｾ＠ ｾ｜ｬ＠ \"3\"Tll' ｾ＠m \n(v) ｾｾｾｾｾ＠\n(c) ｦＮｬｾｬｦｬｦｻｧｱ＠ ｾ＠ ｦ｣ｬｱｻ｜ＨＱＱｾ＠ \"UGiG ｾＺ＠ 2 x5= 10 \n(i) ｾ＠\n(ii) ｾ＠\n(iii) ｾ＠\n(iv) ｾ＠\n(v) ｾ＠\n5 [ P.T.O. \nwww.examrace.com (d) Pt8fi:1fulo ｾＭｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ CR<\\ : 2x 5=10 \n(i) .:w:R-3l'1\"R \n(ii) ｾ Ｍ ｾ＠\n(iii) Cfi-;reJT-ｾ＠\n(iv) ｔｒＭｾ＠\n(v) ｾＭｾ＠\n*** \n6 SB8- 2 0 \nwww.examrace.com I ._ \nﾷｾ＠\n) \ncs (&taln) &n.2019 \nSDF-C-MTL \n... \nｾＺＳＰＰ＠\nｾ＠ ｾ＠/'1TTTCfi 3:fcn 31TCfiU m ｾ＠ 31fu 1 \n:N{ ｾ＠ Ｈｾ＠ fuiq) ｩｴｾｾ＠ fcfi ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ -;ri% ｾｉ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 31fuq; en q;tl ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ lR 3fq; Cfm'f \\1fT ｾ＠ 31fu 1 \nｭＭｾＭｾＭｾｦｦｩｬｃｦｬｬｾ＠ ｦｵｮｾｾｾｾｾ＠ m \"i!tl \nMAITHILI \n( Compulsory ) \nI Time Allowed : Three Hours I Maximum Marks : 300 I \nQUESTION PAPER SPECIFIC INSTRUCTIONS \nPlease read each of the following instructions carefully \nbefore attempting questions \nAll questions are to be attempted. \nThe number of marks carried by a question/part is indicated against it. \nAnswers must be written in MAITHILI (Devanagari script) unless otherwise directed in the \nquestion. \nWord limit in questions , wherever specified, should be adhered to and if answered in \nmuch longer or s horter than the prescrib ed length , marks may be dedu cted . \nAny page or portion of the page left blank in the Question-cum-Answ er Booklet must be \nclearly struck off. \nSDF- C-MTL/3 9 1 IP.T.O. \nwww.examrace.com I \nI \nI , \nI \nI I \nI \n2 . f.l8!Bf@o ｾ＠ t:41\"l'i_cfCh ｾ＠ ｾ＠ ｾｴｭ＠ 1R ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠lfci ｾ＠ ｾ＠ m ｾ＠\nｾＺ＠\n100 \n12x5=60 \nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Cfcfi ｾ＠ ｾ＠ 1R fuCh1tt 1IDf \"ffi'TI OJq4lr:tiOI ｾ＠ Cfcfi 3l) ｾ＠ %g ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\n\"ffi'T I ｾｾＨＱ｜ｬＡｃｨ＠ ｾ＠ yqur ｾ＠ 'fiRT 3l1 ｾ＠ ｾ＠ Cfi<l ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"ij&;lll ｾ＠ ｾＳｬｬ｜＠\nwmm ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠1 ｾ＠ ｴｮｴｾｾ＠ 3l1 ｾ＠ ｾ＠ -;ttq; 'l1;\"31l\\lll ｾ＠ \"ij&;lll ｾ＠\n31fu 1 ｾ＠ ｾ＠ (fcfl ｾ＠ ｾｴｬ＠ 31fu, :m ｾ＠ tnt -mr fuCh1tt 1IDf 31fu 1 :m -qm ｾ＠ mm -mm \nｾ Ｍ ｾｾＳＱｦｴﾧｾｾ＠ mrn ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠%g 3l1 ｾ｡Ｇｾ＠ 1IDf <fi<l ｾ＠ ｾｾ＠ ;mg;r \nCfcfi 3Ticf;u l:'llChf.lit ｾ＠ fucf;m:f ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\"5flffr ｾ＠ ｾｉ＠ ｾ＠ ＧＱＱ［ｾ＠ \"5fm ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ 3lful ｾ＠ ｾ＠$ ｾ＠\"ChT{1if ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ＳｩｬｱｾｾｃｨＨｬｬ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 'lrtt lffill1) m ｾ＠ ｾ＠ q;-q ｾ＠ ｾ＠ ｾＮ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 1 O\"Tf% ｾ＠ ｱｾ［［ｲＬ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠m ｾ＠ -srm ｾ＠%g ｾ＠ ｾ＠ 'Ch\"{ll ｾ ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ lR -qm m '4Mft :m ｾ＠ 41%\"11%« ･ＧｨｾｯｬＧｩ｟｣ｦ＼ｴｩ＠ Cfi«<.1\" \\lfT ｾ＠ ｾ＠1 fcll(ltl{ii\\4« Ｂｾｾｦ｣ｬＥｱ｟＠\n4fttll\\ll\"ll ｾ＠%g ｾ＠ {i!'ftl) f.rqfur WU ｇｒｔｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Cfil<f Cfi«<.1\" ｾｾｉｾ＠\n(lfio) crTffi ｾ＠ ｾ＠ lfmCfi ｾｾ ｬ ｱｬＨｻｦ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠3iftl<h ｾｾｾ ｉ＠ ｾ＠ ｾ＠\nfcrcf;m \"!lTiftur ｾ＠ ｾ＠ ｾＭｾ＠ 1:1lChf.lCh ｾ＠ 3l1 ｾｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｉ＠\n1% ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ＨｾＩ＠ ｾ＠ (¥f) ｾ＠ ｾ＠ Cfi<l ｾ＠ lR -qm ｾ＠ ｾｾ＠ ql(llq(uJil fcrctlm \nｾｯｱｱ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ :m ｾ＠ ｾ＠m ｾ＠ -m1 ｾ＠ ｾ＠ ｾ ｾ＠ ｾ＠ 'lrtt ｾ＠ ma \nｾｾｾ＠ 3l) ｾｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"@'Rl' ｾｾｉｾ＠ -qm ｾｾｾＳＱｦｴﾧｾ＠\n3N-ffif ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ GI'R ｾ＠ 3lfu I ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \\k1qChCh \nＨｐ ｬ ｡ｮｫｴｯｮＩｾｾｾｾ＠ WU ｇｦ＼Ｙｔｾ＠ \\lfT ｾ＠ 3lful \n<mfq ｾ＠ W<ft <Xlqt:tftCh 3l1 ＨＱＱｾ＠ R ｾ＠ ｾ＠ 3lfu, ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｃｨｾｬＥｬｬ＠ e4ftllit ｾ＠ 'Ch\"{ll \nｾｉ＠ Ｓｾ Ｑ Ｈ｜ＨＰｩｦＧＺｬｻｩｩ｜Ｔ＠ ｾ＠ 3l1f% ｾ＠ \"&Ttl ＨｾＩ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾＮ＠ ｾ＠ fcf; ｾ＠ ｾ＠ t.lR 3Ticf;u \nｾＭｬｦｦｦｩ＠ ｾ＠ Ｓｩｬ｜Ｇｇｉｾｃｨ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｉ＠ ｾ＠ -qm Ｔ Ｇ Ｑ･ｾｱ ｬ ｾｬ＠ ｾ＠ \"&Ttl ＨｾＩｾ＠ v;q:; ｾ＠ ｾ＠\n(!$) (fcfl ｾ＠ Cfi<l ｾＮ＠ ｾ＠ 3l)q;u ';wR ｾﾷＨＧｦ＼ｨ＠ ＢＦｔｴｬＭｾｾ＠ uf& ｾ＠Cl'tTChT ｾ＠\nSDF-C-MTL/39 2 \nwww.examrace.com ｾｬｬｬｭ＠ ｱｬｾｾｃｉｉ｣ｬｬ＠ ｾ＠ 31TR ｾ＠ ｾ＠ ｦｦｩｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠m ｾ＠ C'fOO ('fl\"Gfi(l \nｾＮ＠ ｾ＠J1l ｾ＠ J1lfu ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ J1l ｾｾ＠ • 3lf?§1 ｾ＠ 31@R1 ｾ＠m ｾ＠\n(f,rot) ｾ＠ <fficFiT ｾ＠ ｾＮ＠ ｾ＠fcfi 3TI 31)cg 1ffi.9<fi ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Cf>S ｾ＠I \nｾ］＠ vf% wwn m ｾ＠ <fi\\<if ｾ＠ 3lmR ｾ＠ ｾ＠ ｒｬｾｉｾｃｦｬｾ＠ ｾ＠ Rl!irrclolit ｾＮ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\nffil111 ＼ｦｈＭｾｾ＠ mTTCh ｾ＠ ｾｉ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ J1l ｾ＠ Ｂｂｾ＠ ｾ＠ f.'R;::o1: ｾ＠\"$f ｾｉ＠\n)ll<:f: WWlT m ｾＭｾ＠ (tffi-tfft) 6cl (f.IGH) ｾｾｉ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ＨｾＩ＠ 4611ftqCfl \nffi ｾＲｒ＠ ＨｾｾＩ＠ 3111-Cfi'I<:T 1f!f.m ｾ＠ \"f<R 1:fl: ｬｬｭＭｾ＠ ｾ＠ Cf)(l ｾ＠ 3lfi§ I ｾ＠ 3TI ｾ＠ llmCfl ｾ＠\nCf)(l ｾＳＱｦｴﾧｾｾ＠ 3TI ｾＮ＠ 3lfi§l 31TR l1IWfi ｾ＠ \"&1 \"lll!CIIcll ＳＧＱｃｩｩｾ［［ｦ｜ｬＡ＠ Ｇｩｬ｣ｬｾｃｉｃｨ＠ '$lT \nｾ＠ 3lfi§ I ＳＧＱＱｃｉｾｬＡｃｦｬ､Ｑｃｦｬ＠ ｾ＠J1lfu ｾ＠ \"&TtrCfl ＨｾＩ＠ ｾ＠ Cf)(l ｾ＠ 31fu 311 3Tirn: Wl<l-Wl<ll:fl: \nｾ＠ llmCfl ｾ＠ ｾ＠ Cf)(l ｾ＠ 31fu I \n3 . ｾＱＰＰＱｾｦｵｷｬｦｦｬｩｭ＠ \"fim >m ｜ｦ｣ｦｩＭｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ Cfl{Cf[Cfi ｾ＠1f% 3lfi§l \"fim 31TR \nｾｾＺ＠ 60 \n'lffi(iCfi fcl'mcl ｾ＠ mtfiuT 3lfi§l \"['1Cfl ｾＱＴＱｾｃｦｬＭｾ＠ ｾ＠ 3TI ｾ＠ ｾｏｉｃｉＧ､ｬｩＧｬ＠ t!'Q'T\\<fi ｾ＠ mtfiuT \nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｦ｣ｬｃｦｬｩｾｃｦｬ＠ ＳＴＱｃｉｾｾｃｦｬ＼ＱＱ＠ 3lfi§l ｾ＠ m 3TI ｾ＠ ｦ｣ｬｃｦｬｩｾｃｦｬ＠ ｾｴｦＴｬｾ､＠ ｾ＠m \nmll' \"Cfl<rcl \"\"11 ｾｉ＠ mxftoT ｾ＠ ｾ＠ \\(Cfl ＴＤＧｻＢＱｾｬ＠ <RCfi ｾ＠ ｾＲｦｔ＠ 3lfi§ I \"Yl'f.t ｾｈｉｾＤ＠ \"1:% \nＴＶＧｻＢＱｾｦ＠ ｾ＠ 3lfi§l '\"ll'lll:CflCfl ｾ＠ ｾ＠ Cfi\\Cfl ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠f.rqfur ｾ＠ ｾｬ｣ｦＢｬｾｃｦｬ＠ ｾ＠ ｾ＠\nCfl{Cf[Cfi ＳＧＱＱｃｉｾｬＡｃｦｬ､ｬ＠ ｾｉ＠ \\(CfllT ｾＭｷｦＧＦｬＧ､Ｇ＠ ｾ＠ \"'\"if% >m 31TR '\"ll'lll:CflCh ｾ＠ J1l wf'&l'd' ｾ＠ ｾｴＮｬ＠\ncw3'1Tif, ｾ＠ \\(CfllT ｾＲｔ＠ 3TI 31lf*n ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ t!R ｾ＠o <fi«f I <rofq 'lffi(iCfi fcrmcl mtfluT \nｾ＠ｾ＠ ｾ＠ 3'11Cl'NCfldiCh ｾ＠ <fi\\<if \\(CfllT ｾ＠CfiT<f 3lfi§, ｾ＠ ｾ＠ CfiROT Ｂｦｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ Cfilft, ｾＱＴＱｾｃｦｬＭＳＱｬｦｾ＠ ｦ｣ｬｃｦｬｩｾｃｦｬ＠ f.rR \"f<R, ｦｵｾ＠ J1l ｾ＠ ｾ＠ 311 ｾ＠ ｾ＠ \"'HCflltlCfl \n3'1\"\\fi\"Cl\" 3'lfu I \nSDF-C-MTL/39 3 IP.T.O. \nwww.examrace.com ｾｾ＠ ｾ＠ 47 ｾ＠ fflcNtf.ICh ｾＭ［ｦｩ･ｦ［＠ ｾｈｬＨｱｬ＼ｨ＠ ｾ＠ wfaro ｾ＠ ｾｴｦ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ 1 ｾ＠ Clll'ii1t1Ch Olj'Cff?.f[, ｾ＠ m3fu: trRfCfi ｾ＠ Cfilft ｾ＠ 3lfu ｯｾ＠ ｾ＠-oo -;fief; ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ 3lfu I ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\"ff1rn ｾ＠-u;tm\"Ch ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ f<'l\"iijdlth \nm<ltlR 4 l(fq '{?f 31ft§ I \nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ 3TI ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ ｜ＡｦＮｬｾ､＠ ｾ＠ 3li<'Hl1Chdl ｾｾｾｾ ｉ＠\nwfaro ｾ＠ OCfi ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu f<fi 'f<fim -cmt ｾ＠ ｾ＠ ｾﾷ＠ ｾ＠ \"Qj% ｾ＠\n·me. ｾ＠ ｾﾷｱ［＠ ｾ＠ ｾ＠ \"ffi11 ·me. ＢｾＧ｡＠ ｾＧ＠ ma ｾ＠ 22 ｾ＠ ｬｒｬｾ＠ ｾ＠ 3lfu 1 \nm<fiT{ ｾ＠ ｾ＠ wfara ｾ＠ ｜ＡｦＮｬｾ｡＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"<h<l mr 3lfu 1 m<fiT{ \"[IU wm-wm ｾ＠\nｾ＠ rn ｾ＠ ＳｬＱｃｩｬｬｬｾｬｴＱＱ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｦＮｬｱｬｾｉｃｨ＠ ｾ＠ \"'t\\fq'{?f ｾ＠ ｾ＠ ｾｾ＠ \"'ii1T ml 3lful m>ftur \"''a-\n3Wlfcf ｾ＠ ｾ＠ fStilll::<:ill'1Ch ｾ＠ ｾ＠m -wr--wr fStilll::<:ill=l m (@(@lqCh o00 Ｈｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾｾ＠ ｾ＠ -mT Cffi7l\\ WT ｾｾ＠ iffi 31ft§ I ｾ＠ 3p;( ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠-m1 ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"'l(fq'{?f ｾ＠\n3lfu ｾ＠ m>ftur rn ｾ＠ ｾ＠ wf'aro ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 'lll: ｾ＠ 3lfu I \nm>ftur rn ｾ＠ ｾ＠m ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠f.mfuT ｾ＠ mChT{ lffil< tt1\"R ｾ＠ \"Ch1<f \"th<l mt 3lfu I \nｾ＠ ｾ＠ ffq:)(1(11Ch ftrn:rr ｾ＠ \\l\\lffi 3lfu ｾ＠ ｾ＠ ｾｾｬｬＧＱｃｨ＠ ｾ＠ ｾ＠ q(q(Jlla ｾ＠ m ｾ＠fuf \nｾｾＳｬｦｵｬ＠\n2001 -q ｡ｾｴＱＧＱＱＧﾧ＠ m<fiT{ ｾ＠ ｱｦｻｾｉＨｃｨ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｭｾ＠ 3ll'QR'i\"Cf ｾ＠ \"(l@'Gf ｾ＠ \"Ch<l ｾｾ＠\nｾ＠m ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠-mT $ m ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠3lTCITff-mtrf<r ｾ＠ \"[IU ｾ＠ ｾ＠ ｾ｡ｲｯ＠ 3lfu 1 \nG)OO U\\i'li ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ]'\"(fffi ｾ＠ ｾｉ＠\nｾ＠ ｾ＠ <$f \\ll(dqtfil ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lful ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ U\\i'li m<fiT{ ｾ＠ \"[IU ｾ＠m \nＳｬｬｱｾｬｊｃｨ､ｬ＠ ｾｉ＠ 1fAft< ｾ＠ ｾ＠ $' ｾ＠ ｾｴｦＢｃｨ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｴｦ＠ \"(111'l'\"Ch ｾｉ＠ Clll'iilt1Ch \n3Wifcf ｾ＠m \"5lmctt Cil=ll(qiCh ｾ＠ ｾ＠ U\\if m:m ｾ＠ 3lft:rcn ｜ｬｬＧｦｴｾｬｴｬｃｨ＠ ＳｬｬｾｾｬＡｃｨ､ｬ＠ ｾｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ U\\if ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3001 m>ftur ｾＮ＠ ｾＭｭ＼ｦｩｦｴｬ＠ Wr<H ｾ＠ ff(Chi(Ch ｷＺｲｾ＠ Ｐｾ＠\nm-fcraciltSfChCh ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠mr 3lfu, wm m m9Ch ｾ＠ fcf; m>ftur rn Clll'ii1t1Ch ｾｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ zy:m ｾ＠ ｾ＠ wm m>ftur ff!\"J>Gil!Ch ｾ＠ fft:4l•ld ｾ＠ ｾｾｬｬｾﾷｾ｡＠ ｭｾ＠ m Jq4l•ICh ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ ]'\"(fffi ｾ＠ Ｓｊｩｱｾｬｊｃｨ､ｬ＠ 3lfu I \nｦｦｴＡｊｾｉｬＡｃｨ＠ ｾＮ＠ ｾ＠ ｾ＠ (@(@lqCh 3lTfflC'.h Ollql(lft<hdl<li ｾ＠ 3lful { ＳｬｾｦＮｦｾ､＠ ｦｦｴＡｊｾｉｬｬｃｨ､ ｩ ｃｨ＠ ｾ＠\nｾ＠ -;ftq; Ｈ｀Ｈ｀ｉｾ＠ m -a.m ｾ＠ ｾ＠ 51011R1Ch ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu 1 ｾ＠ ｾ＠-mo \"(111 ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ GAT \"Ch<l ｾ＠ ｦｦｴＡｊｾｉｬＡｃｨ＠ 4t\\fq'{?f ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3ltf% oOO m mm ml Ｍｵ［ｾ＠ ｾＮ＠\nｾ＠ \"[IU m, ｾ＠m ｾ＠ ｾ＠ Wnl ｾｾｾｾｾｾｾｾｉ＠\nSDF-C-MTL/39 4 \nwww.examrace.com \"!l11ftur ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\"5MTCft ＼ｨｬ＼ｾｦｾ＼ｾＢｬ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ -m:m ｾＮ＠ -m ｾ＠ ｾ＠:m ｾ＠\ntrf4fu ｾ＠ lfluprtf ｂＡ［ｾｬｬｬ＼ｨ＠ ｾ＠ ｜ｬｩＧａｾ ｉ ｴｬ＼ｨ＠ lWT ｾ＠ ｾ＠ ｾｉ＠ Ol'fcf; 2030 (fcfi '6\\ m ｾﾷｱ［＠\nｾｾ＠ WI ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠:m <!le:f<hiR1<h fZcm Ｂ｀Ｑｦｾ＠ mCfiR Cfi\"li\"R ｾ＠ ｾｉ＠\nｾ＠ q;);rT ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu o m 31CR1 m llffif ｾ＠WTT Bo 3lfu I m 3llH ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ 3lfu 1 ｾ＠ ｾ＠ -;fief; ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3lfu 311 l1lf.'t \"ffif ｾ＠ fcfi :m ｾ＠ q;f.fl Cfil<f Cfilr wa ｾ＠\n(i'Cfi\\ qfturm -;ftCfi ｾｉ＠ q;f.fl ｾ＠ ｾ＠ 3llH ｾ＠ ｾ＠ 'W4i<h\"1 ｾ＠ 3lfu I ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ m ｾ Ｚ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ fcfi ｾ＠ -;ftq; ｾ＠ fcmtn\\l'm ｾ＠ ｾｾｾｉ＠ ｾ＠\"fficf; q;T<f ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ 311 3llH q;T<f ｾ＠ WRf ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\"#m ｾ［＠ 311 ｾ＠ ｾ＠ \\llCRT ｾ＠ m ｾ＠\nｾｾｉ＠ m 3llH ｾ＠ '(rli<h\"l ｾｾｾｉ＠ m 3llH ｾ＠ l1T5i 'irli<h \"l ｾｾｉｾｾ＠\nｾ＠ 3lfu f<fi q;f.fl ｾ＠ 3llH ｾ＠ ｾ＠ \\fuR wmr ｾ＠ ｾ＠-rno 3lfu m ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠mer \nｾ＠ (f ｾ＠ 300 ｦＮｬＴｾｕ ｉ ＼ｨ＠ ｾ＠ TTtf ｾ＠ ｾｉ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠f1c'l q;);rT ｾ＠ ｾ＠ Wo 3lfu l ｾ＠ ｾ＠\n300 ｾ＠ ｾ＠ err ｾ＠ ｾ＠ CfiRUT Gft:r ｾ＠ o ｾ＠ ｾ＠ 3lT ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＿＠\nｾ＠ ｾ＠ 3lfu ｾ＠ WJ ｾＺ＠ ｾ＠W1 ｾ＠ Cfi{lf ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾｾＸＱＡＱＰＱ＠ Cfi{lf -wrn ｾ＠ 1 * 3llH ｾｂｬｦｩｻＧｩ､ ｬ ･＠\nｾ＠ fBtSql<h ｾ＠ <n 300 ｾＧＱ＼Ｑ＠ ｾ＠ qfu:qo, 300 CfiRUT v:ci ｾ＠ ｾＭｾ＠ Cfi\\lr ｾｾｉ＠\nｾ＠v:ci B4fll l<h ｬｦｬｾ＠ \\PTClR Wf\\1 ｾ＠ ｾ＠m <Ra ｾｉ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"3llftG, lfCRl v:ci \nｾｾ＠ ｾＭｾ＠ ｾ＠ ｾ＠m o' CfiRUTCfi \\fuR ｾ＠ ｾｕｒ＠ ｾｉ＠ ｾ＠ 300 \\fuR ｾ＠ q;);rT -;ftq; ｾ＠\nｾｭｮＱ＠\n\"ffiq;q; ＼ｨｬｾＺｴｬｻＧｩ､ｬ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠m ｾ＠ v:ci ｾ＠ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠m m, ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ q;T<f ｾ＠ ｾ＠ 1 WJo;J ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠3lT ｾｾ＠ ｾ＠ m:<fTCfi m \nCfitf 3lfu I \nFreedom has assuredly given us a new status and new opportunities. But it also \nimplies that we should discard selfishness, laziness and all narrowness of outlook. \nOur freedom suggests toil and the creation of new values for old ones. We should so \ndiscipline ourselves as to be able to discharge our responsibilities satisfactorily. If \nthere is any one thing that needs to be stressed, it is that we shou ld put in action \nour full capacity , each one of us in productive effort - each one of us in his own \n20 \n20 \nSDF-C-MT L/39 5 IP.T.O . \nwww.examrace.com 6. \nsphere, however, humble. Work , unceasing work , should now be our watchword . \nWork is wealth, and service is happiness. The greatest crime today is idleness. If we \nroot out idleness, all our difficulties, incl udin g even conflic ts, will gradually \ndisappear. Whether as constable or high official of the state , whether as \nbusinessmen or industrialist , artisan or farmer , each one is discharging the \nobligation to the state, and making a contribution to the welfare of the country. \nHonest work is the anchor to which we should cling if we want to be saved from \ndanger or difficu lty. It is the fundamental law of progress. \n(a) f.lhJR:lf{ga ｾ＠fcfqfun$!; ｾ＠ ｾ Ｚ＠ 2x5= 10 \n(i) ｾ＠\n(ii) ｾ＠\n(iii) 31J1l11 \n(iv) ｾ＠\n(v) ｾ＠\n(b) f.lhJR:lf{ga ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ Ｚ＠ 2x5 =10 \n(i) ｾ＠ ｩＡｬ｜ｬｩｦＮＧｬｾｬｻ＠\n(ii) ｾｂＴｦＰＱｬｦｾｭ＠\n(iii) ｾ＠ Cfil1 ｾ＠\n(iv) ｾ＠ ｾ＠ Cfi<rc1 '\\111 ｾ＠\n(v) ｾｾ｣ｧ＼ｦ＠\n(c) f.lhJR:lf{ga ｾ＠ ｱＴｾｱＱＺ｣ｦｬ＠ ｾ＠ ｾＺ＠ 2x5=10 \n(i) uuft \n(ii) ｾ＠\n(iii) ｾ＠\n(iv) ｾ＠\n(v) 'Ofcl \nSDF-C-MTL/39 6 \nwww.examrace.com (d) ｦＮＱｒｾｦｻｧＨＱ＠ ｾＭｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ : 2x5=10 \n(i) ｱｲＨｬＧＢｻＭｾ＠\n(u) ｾ Ｍ ｾ＠\n(iii) ｾＭｾ＠\n(iv) ＭＮＺｮｦＮｲＭｾ＠\n(v) ｾＭｾ＠\n*** \nSDF- C- MTL /39 7 20SB-12 \nwww.examrace.com www.examrace.com MAITHILI \nPaper- I \nLiterature \nl::L \nG-DTN-M-NBJA \n) Time Allowed : Three Hours I J Maximum Marks : 300 J \nINSTRUCTIONS \nCandidates should attempt Question Nos. 1 and 5 \nwhich are compulsory, and any THREE of the \nremaining questions, selecting at least \nONE question from each Section. \nThe number of marks carried by each question is \nindicated at the end of the question. \nAnswers must be written in Maithili. \nImportant Note \nWhenever a question is being attempted, all its \nparts/sub-parts must be attempted contiguously. This \nmeans that before moving on to the next question to \nbe attempted, candidates must finish attempting all \nparts/sub-parts of the previous question attempted. \nThis is to be strictly followed. \nPages left blank in the answer-book are to be clearly \nstruck out in ink. Any answers that follow pages left \nblank may not be given credit. \n/27 I P.T.O. \nwww.examrace.com Section-A \nＨＢＧｾ＾Ｉ＠ ｾ＠ ｾ＠ fiJ:mf;rq; ｾ＠ ｾ＠m 'l1J'.TI-\nｾｾ＠\n(<9) llT'f'l m ｩＧ｜ｦｾ＠ ｾ＠\n2. ( '!>) ｾ＠ 'l1J'.TI ｾ＠ B1llPl 'lit:m m:wr \"\"\"\" I 3 0 \n(<9) i'\\f>!B\\ 'l1J'.TI'!> 1\"'1'1>1\\l'!> ｾ＠m:wr \"\"\"\"I 30 \n3. ＨＧｾ＾Ｉ＠ ＧｬＱｊＧＮｔｉＭｾ＠ 311'fRI'i_<1'!> <j>if<f;(ol ｾ＠ ｾ＠\nＳｱｾｬｦｩＧｬｩｬｬ＠ f<r.& \"\"\"\"I 30 \n4. ('\") 'l1J'.TI m ｾ＠ 3RR V!l! ｾ＠ ｾ＠ 'l1J'.TI ｾ＠\nｾＤＢＢＢＢｉ＠\n(<9) 'l\"iiR '1ffifr:! 'l1J'.ljq; 'lv:! ｩＧ｜ｦｾ＠ <\"'ffi ｾ＠\n20 \n\"\"\"\"·I 2 0 \nG-DTN-M-NBJA/27 2 \nwww.examrace.com Section-S \n5. f.i'\"\" f<1 fulo ｾ＠ '<\\ flaluft ｾ＠ : ＱＲｸＵｾＶＰ＠\n(\"q;) ｾｾｾ＠\n(15!) frf2fffi ｾ＠ 'l1tt \n(rr) ｾｾｾ＠\n('!) ｾｾＧＡｔｯＧＡ＠\n(s) ｾｾｾ＠\n6. (q;) ｾＭｉｒ＠ :3'i\\ ｾ＠ 'qa\\(Miif;('q; fi<44'1<'\\!4 ｾ＠\nq;(]31 30 \n(15!) \"Rl<Jiqfilq; ';!'! ｾ＠ \\\"llf%<\"'<q; ｾ＠ ＢＧＢＢＭｾ＠\nq;'IR ｾ＠ m \"\"\"\" 1 30 \n7. (q;) ｾ＠ \\\"llf%<\"'<q; m ｾ＠ 311<:1li4if;if; 301 i('1l'i:4\"11B' \nｾｱ［Ｈ｝ＳＱ＠ 30 \n(15!) ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\"'1'!-qf?lq;lq;<f ｾ＠ q;m I 30 \n8. (q;) lJ'<><if;l<:1,1'1 ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ '<'h14f.i5ll ;nc'q; \nｾ＠ ｾｦｩｬｱｬｦ＼Ｚ､＠ \"\"\"I 20 \n(15!) ｾ＠ ｾ＠ f.'roF>.<-\\\"IIf%<\"<4 ｾ＠ q;(]31 20 \n(rr) \"q;<fim <RT ｾ＠ ＳＱＱｾ＠ frf2fffi \\\"llf%<\"'<q; ';!'!-\nJ!'l\"4q; ｾﾷＬ＠ ｾ＠ ｾ＠ \"\"\"\"I 20 \n*** \nG-DTN-M-NBJA/27 3 JS3-800 \nwww.examrace.com www.examrace.com CS(M) EXAM2012 \nG-DTN-M-NBJB \nMAITHILI \nPaper- II \nLiterature \nI Time Allowed Three Hours j I Maximum Marks : 300 I \nINSTRUCTIONS \nCandidates should attempt Question Nos. 1 and 5 \nwhich are compulsory, and any THREE of the \nremaining questions, selecting at least \nONE question from each Section. \nThe number of marks carried by each question is \nindicated at the end of the question. \nAnswers must be written in Maithili. \nImportant Note \nWhenever a question is being attempted, all its \nparts/ sub-parts must be attempted contiguously. This \nmeans that before moving on to the next question to \nbe attempted, candidates must finish attempting all \nparts/ sub-parts of the previous question attempted. \nThis is to be strictly followed. \nPages left blank in the answer-book are to be clearly \nstruck out in ink. Any answers that follow pages left \nblank may not be given credit. \n/28 I P.T.O. \nwww.examrace.com r \nSection-A \n1. f.i \"1 f<ol fig (I \"1 i1 (I (U I q; ｾ＠ <'1!! ｾ＠ 1('R 'fil01!-\nｾｦｩｬｬｾ＠ if; ｾ＠ 'f>lJ. B>IWT \"'lT!§1!T 'R\" ('TIR 31f'Qq;(flj \n150 ｾ＠ <mfOll) : ＱＲｸＵｾＶＰ＠\n(<n) ｾｾｾｩｮＺ＠ I \noTt: fim '!:'A '1m; \n>Wf ｾ＠ 'liR11 \nｾｾＧｦｩ､ＧｬＳｩｬｬ＠\nｾｭｭＱ＠\nｾＭ［［ｉｔ［ｾｾ＠\nＱＱｾ＠ fii> 'fi((l '1R II \nｾｾｾｗＧｉ＠\nmu '!I( ｾ＠ om; 1 \ni\\3131'1 ｾ＠ ｾ＠ f.ri'rfu31 \nf.n:R ;fu W!T1( II \n( <g ) '!1\"! 31ft i'fTil -;;IT;, ｾ＠ ｾ＠ -;;IT;, \nｾ＠ ｾ＠ 3'IT'! -;;IT;, BT'R 3J1lT{i\\ I \n<fu 31ft me: -;;IT; B1f ｾ＠ -;;IT;, \n<W ｾＭ［［ｉｔ［ｾ＠ ｾｉ＠\nqor 3lOF! -;;IT;, :rtt lj\"Rj ｾ＠ -;;IT;, \nｾ＠ ｾ＠ -;;ft; ｾｾｉｉ＠\nｾ＠ m -;;IT;, <i\\l: OTJR -;;IT;, \n<J \"\"f\" 'h ｾ＠ -;;ft; '@ ｾ＠II \n('1) qr;ft ｱｾ＠ ｾＬ＠ ｾＭｾＬ＠\n'lfu-murr, ﾥＢＡＧｻｾＬ＠ ｾＬ＠\nｭｲＭｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ <\"l, \nＧｬｦｵＭｾＭｾ＠ Ｍｲｮｾ＠ ｾＬ＠\nG-DTN-M-NBJB/28 2 \nwww.examrace.com 'Jff.\\ ｾ＠Ｍｾ＠ -<:BT<'! -m-\nl1l\"<'!fu, ｾ＠-'ffi -'I<!, ｾ＠ ｾ＠\n<;11(-<;11( '1<R \"\"\" ;:;r;p:r;[ ｾ＠, \nf.!<lfi!-ｾ＠ '!Tif(( ｾ＠ 31T'ffi! \nｾ＠ ;;11 f.! <:'t<\"!i , ｾＦｭＺ＠ 311 'All 1'1-'ll! , \nｾ＠ ＱＱｾ＠ \"!(! ｾ＠ ＱＱｾ＠ -<'it'! \nｾｾｾｾｾＬ＠\nｩｦ＾ｕＲＺ＼ＭＡｩｾｾ＠ 1[\"1-ｾ＠ 'lfl\"r ｾ＠I \n11ft ｦｵｦｴｾ＠ 'F'fl \"0'1WTT ｾ＠\nｾ｣ｴｩＧｬｾｬｩｦｩ＠ ＳＱＢ＼ＡＬｾ＠ ｾ＠ ｾｉ＠\n('I) 1Wl i\\m<f\\ q;ij ｾ＠ \"!(!' \n'I¢ -m m TJl'l2J ｾ＠ ｭ＾ｾ＠\nq;ij q I i'.l 'A fi1 q;ij -:w:R \"!(! \nｾｉ＠ ｾ•ＱＧｮＤｯｬ＠ ｦｾ＠ N.tf ffi21 \nｾ＠ ｾ＠ W;-qqj q;ij \n'ffil ｾ＠ ＼ＢｬｬＧｾＢＢＢ＠ ｾ＠\nif> I [B<; 1\\1 ｾ＠ ffinqfu q;ij \nｭ＾ｾ＠ ｾ＠ ｾｦＥ｜ＱｱｬＨｩｦｩ＠ ｾ＠\n31'1 ':! ｾ＠ if;;,n ':! ｾ＠ ｾ＠ ':! ｾ＠\nｾ＠'RT 'lit.n ｾ＠ 1:? \n\"30(: ｾＬ＠ \"iii 'Wfi \"ffi'fifiTlJ eFT \niiift-ｾ＠ '11: 'lf>lifi-<:<'£ ｾ＠1: II \n(:s) \"\"if>R Ｇ＼ｬｦｾ＠ 'ifl'l ｾ＠ '1ft 1 \nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 11<:'ffill \nｾ＠ WI 'lft<iT& ｾ＠ '1ft I \n'RD 'ffi!3TI ｾｭ＼＠ II \n\"i11'11'1 wP = '1$1, \n\\1 <'I % \\1ifi WI 'WI fulrr\\ \nG-DTN-M-NBJB/28 3 I P.T.O. \nwww.examrace.com 3, ('h) \n(<9) \n4, ('10) \n(<9) \nf'IA$1\\I'h '1\"$'!( ｾ＠ 7JS \nｾ＠ 7JS i'!Till\"'h '!'®:, \nｾｾｾｾ＠\n1ffi9T \"\"' '13 itm ｾＧ＠\nｦｦｩｮｩｴｭｾｾ＠\ni't>.l'h ｾ＠ 3m<'!!( \n'fiR tnf21 it ｾ＠ m '1ft 1 \nＧｬｔＧＡｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 'l<'f]( II'' \nＧＧ＼ｭｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 7]l<lq; ｾ＠ fu;u1qRI \nl.'ll«;<JiqiAiJi '!ifu ｾＢＭｾ＠ ｾ＠ wft!\\TT ｾｉ＠\n>i)[i,;;;.,IA'h ＧｨｦＧｬｩｩＱｾＱｦｦｨＧｨ＠ ｾ＠ ｾｉ＠\nｾ＠ Y<lAif%M'h f'r'h\"mi\\ ' 1J601\\l10+1 'q; m \nf.R;;;fi'Rr ｾ＠ I \nＺｭｾｾｾｾｾｾＧＡｏｭｬ＠\nSection-B \n5' R\"1 PI [{g d rmi'IT'h ｾ＠3lT '!01'2!'R! Q ｾｉ＠ \"51 ij; \nf.rfzy ｾ＠ ｾＭｾ＠ \"'lT&&T ｾ＠ Ｈｾ＠ ｾ＠ 150 \n30 \n30 \n30 \n30 \n30 \nｾ＠ =) : ｉＲｸＵｾＶＰ＠\n('10) ＧＡｦｗｦｾｬＧｨ＠ 'fR 311)(1 ｾ＠ ｾｾｉ＠ W<f ｾ＠\n\"'\" 'lJli\\ ｾ＠ ｾ＠ 31ffir I ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾＱＷｊｾｆｬｾｾｾｾｾｬ＠\nG-DTN-M-NBJB/28 4 \nwww.examrace.com q;f.\\31D'fi OR ｾ＠ 'lT'-f; I ｾ＠ mfu ｾ＠\nｾ＠ <;RJ I itfq; \"ffiZ ｾ＠ oiTo I qlf\\\"'ldih 'lW'f \nｾ＠ WII ｾｾｾＢｾ｜ｕｔｉ＠\n(19) ｾ＠ A'IAi.,l'h ｾｾｯｲｲ＠ <iTrJ'h ｾ＠ ｂｔｾ＠ ｾｯｲｲ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾＬ＠ B'l'h ｾ＠ ｾ＠ 'l1'RT \"'hT\"l ｾ＠\nｾＭｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ mflr I if;3T\\ f\"l1fq; \nBl1:1 ｾ＠-rn .. , i);3TI ｾ＠ 'liC\"RT ｾ＠ -rn .. , \ni);3TI ｦＮｩ､ｴｾｾｾｾ＠ W\" • m><l >i'TPJ, ｾＮ＠\nf.r<lfuT-B'!'h ｾ＠ mq- ｾｾｉ＠\nBJ'q'h-TJ1ll ｾ＠ ｾ＠ ci\\ ｾ＠ ｾ＠ 311'-l'Ri 31fqq; \n1:fi'm \"i;S 'liS ｾ＠ orr >i\\1J'f; ofTm 'RT C'ft I 'lfn: ｾ＠\nqfiirq; ｾ＠ 'wf' ｾ＠ ｾ＠ 31fu I \n('1) \"!!.'h w;;-'lil1fUS ｾ＠.m ｾ＠ WII ｾ＠ iT'hi\\ -,rr.n \nｾ＠ 11Tfu; $!; ｾ＠ ｾ＠llR'lT'Ii ｾ＠ ｾ＠ iT0 \n$1 -,rr.n =-fu;jz \"'hT\"l ｾ＠ 'lm1, -,rr.n ｾ＠\nｾ＠ 'lm1, ｾ＠ m 'Rm ｾ＠ WII 311 if'hl: <!T<; \n%1: 3W1l ｾ＠ ｾ＠ 311 f'1i ｾｾｾＧｉ＠\nｾｉｾ＠ 'J ｾｉ＠ 'f'fR ｾ＠ ｾ＠ \"3\"CI\"ft ｾｉ＠\nｾ＠'1'\\1: C'f'iiT itft ｾ＠I 1lT% <=it\"¢ 31'R ｾ＠\nｾｾｾｾｾ＠ ｾ＼Ｚｳｾｩｗｉｉ＠\n('!) ci\\ O!lfu; .w:R -,rr.n ｾ＠ '4 -®; ｾ＠ ｾ＠ 311 \nｾ｜Ｇｉｾａ｜ＧｉＧｨ＠ 'lT'-f; ｾ＠ m ｾ＠ 311 ｾ＠ WR \nｾ＠ '100 <%-®it '11:-'lltm: ｯｲｲｾｾ＠ '4 \n'!f.iq;s .w:R m>< -'l'f\\ ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 1 ... \"\"119'! \nｾ＠ im llT'i\\ Ｍｾ＠ '4 ｾ＠ ｾＮ＠ 31R f'.nl( \nｾ＠ 'R1 wMi!> I ｾ＠ -ri\\31lB'I'h mf% OJll iR \nq'ffisi\\ ｾ＠ ｾ＠ 31fu 311 ｾ＠ 1lPl ｾ＠\nA(UI\\ji.\"'1 ｾ＠ 31fu I \nG-DTN-M-NBJB/28 5 [ P.T.O. \nwww.examrace.com (s) ｾ＠ ｾ＠ zyJjqi \"1 nh.114 ｾ＠ ｾ＠ 'lJf 'it \"'TSS -;lf% ｾ＠\nit ｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ <flit ｾ＠ <1 ｾ＠ 31fu it \nｾ＠:lf% ｾ＠ 1 ｾ＠ m\"ffiUT -m ｾ＠ it m 'ffiB \ni:R'it ... ｾ＠ Wn i:R'it ... <1TWf' ｾ＠ <f!'it ... \n;m<R- ｾ＠ in: -oimi Tffil 1'JT'! 'it' ｾＧ＠\nin:rfl:m, ｾｾ＠ ｾ＠ >A'US ｾ＠ ｾﾷｩｴ＠ ;;ftq;j \nｾ＠ ｾ＠.... -;lf% <9ful ｾＰＴＨＱ｀ＱＬＱＧＱ＠ ｾ＠ ｾ＠\nｾ＠ ｾ＠ ｾ＠ 3l<ffi't I \n6. (q;) f'h(ol.,-lih ＧＧＡｾＧ＠ 'ihmih wl\\1J] ｾｉ＠ 30 \n('&) ﾷｾ＠ ｾﾷ＠ Afili4'Uih Fwr!'JUT ｾ＠ 31fu-\nｾｾｾｬ＠ 30 \n7. (q;) 'il&lih01ih ｾ＠ ﾷｾ＠ ｾ＠ foRrf\\'q; ｾ＠\nｾｉ＠ 30 \n('&) ＢＧＯｾＧ＠ <iR\\ ｱ＾ｦｦ｣ｬｾｩｾ＠ 31>lC!l ＼ｩａｉＢＧｈ＼ｩｾｩｨ＠ -;lf% \nｾ＠ A H q\"' I lfl ih '@\"@ 'TI'Hr 31'\\ 'ffiR1'fi m \nｾＧｦｩｴＡ＠ ＳＱｦｵＢｾ＠ ｾｾｉ＠ 30 \n8. (q;) ＢｾＢＢＧＢＳｭ＠ '1irr!; ＼ｗｲｩｴｾｾｾ＠ <Trn \n<® to ＼ＹｦｵＢＭＧｾ＠ 'l>'liTih <WJ'q; ｾ＠ ｾ＠\nｾｾｭｾＱ＠ 30 \n(1.9) \"ffi \\l\"'ihA0if> ｾ＠ f.mft ｾＮ＠ ｾ＠ ｾ＠\n\\l\"''liA0 ilf'!ffi <ilf%fllih 1$-i\\ 31'1( ｾＢＭｾ＠\n'fi>.R1n: fc!'m ｾ＠ I 3 0 \n*** \nG-DTN-M-NBJB/28 6 JS3-800 \nwww.examrace.com CS (M ain) Exam:2015 \nMAITHILI\nPaper I \n(LITERATURE )\nC-AVZ-O-NULA\nTime Allowed : Three Hours Maximum Marks : 250\nQUESTION PAPER SPECIFIC INSTRUCTIONS\nPlease read each of the following instructions carefully before attempting \nquestions:\nThere are EIGHT questions divided in TWO SECTIONS.\nCandidate has to attempt FIVE questions in all.\nQuestions no. 1 and 5 are compulsory and out of the remaining, any THREE are to be \nattempted choosing at least ONE from each section.\nThe number of marks carried by a question I part is indicated against it.\nAnswers must be written in MAITHILI.\nWord limit in questions, wherever specified, should be adhered to.\nAttempts of questions shall be counted in sequential order. Unless struck off, attempt of a \nquestion shall be counted even if attempted partly. Any page or portion of the page left \nblank in the Question-cum-Answer Booklet must be clearly struck off.\nSECTION A\nQl. RMfaHsM ^  fdLMufl 150 aft) : 10x5=50\n(a ) 10\n(b ) fk$\\m 10\n(c ) * R « £ d  ^  W k rfle b 10\n(d ) 10\n(e ) 10\nC-AVZ-O-NULA 1\n Q2. (a) ’jeifaeT-irmT ^ wftcr ^  i 20\n(b) m^lrflH FRflcR! 3 ^\njisrcf jr r a  s t f e , c t o  g f r f i j s  t o g ?  ^  i 15\n(c) *nfWfa *rm ^fwr<^ f^ tw s s f h t^  ^ c t q; q#?t yfci4if<d\n^  I  15\nQ3. (a) TTftf^arf^ WfW ^  TUpT 3Tfe ? 20\n(b) 'li'ii'h *(*< ?>  I  15\n(c) dc^lrl* FTE t  wn% rf^ srsrai\nfagRT^ gcrffa<S yiHlfuicb ^HdR I  15\nQ4. (a) WT 'Tft^rWfe 3#, T3<R ^  WRI f^H I 20\n(b) I 15\n(c) v?a 3Tt ?pp *rm sfte, ‘w t^  ynifuid ^  i 15\nC-A VZ-O-NULA 2\n F SECTION B\nQ5. fora m Rmufl 150 sift): 10x5=50\n(a) ^  I 10\n(b) 3 m w +  I 10\n(c) 3RTq*j; 3j<6)4Hld<fc 1c[#cR ^  |  10\n(d) temfcR; a\\=pRiiicii ^ wst %r i 10\n(e) ?n art cTl^Rra W W  <JdH lrH <+> ^  I  10\nQ6. (a) Mlf^fc5|ch IT^I 'TC 5^T?T f^3T I 20\n(b) T3R7 ‘H lR ^w rU -iP ta’ 3T%, ^f| \"srftmsJ ^  I 15\n(c) ‘<ric|?fi’^  4^|=h|o^cx( y^lfuid ^  I 15\nQ7. (a) ?nf|r!RR ^TcT-f^W3R^ TO1! f=rf^ fagR'fi tRW W tftejTT ^  I  20\n(b) W W T  41'I<IH 3 #  I wf^cT ^  I 15\n(c) * m i= s s n i^ F ir f f a  ^  sraTra ^ 5  1  1 5\nQ8. (a) 4)m<;h 3T%, oF?; I  20\n(b) ^fsicft K t^ n sn  ^  f^sr 1 15\n(c) fofsjcff OTraft o s?f <t y v p r #  w h i * k  ^ tu  ™\nW  ? is\nC-A VZ-O-NULA\n eg (Main) Exaar.2015\nC-AVZ-O-NULB\nMAITHILI \nPAPER—II \n( LITERATURE )\nTime Allowed : Three Hours Maximum Marks : 250\nQUESTION PAPER SPECIFIC INSTRUCTIONS\nPlease read each of the following instructions carefully \nbefore attempting questions\nThere are EIGHT questions divided in two Sections.\nCandidate has to attempt FIVE questions in all.\nQuestion Nos. 1 and 5 are compulsory and out of the remaining, THREE are to be \nattempted choosing at least ONE question from each Section.\nThe number of marks carried by a question/part is indicated against it.\nAnswers must be written in MAITHILI (Devanagari script).\nWord limit in questions, wherever specified, should be adhered to.\nAttempts of questions shall be counted in sequential order. Unless struck off, attempt of a \nquestion shall be counted even if attempted partly. Any page or portion of the page left \nblank in the Question-cum-Answer Booklet must be clearly struck off.\n1 ( P.T.O.\n Section—A\nl .  M g  M i i i  m m * mm ^nrn  ^  »tr (<rtc s i t e\n150 OT*?) : 10^5=50\nfaj T ffflR rl ^«PkI W itt f ^  T P 7 \n^  ffo\nct^ U r c r r ft ^  ctt%  w t^  ..\n3R ^  ^  3F>fa ^T^ll\n*m  \"temi\n(b) ?i TEprc s*m ^t, ^1^3-\"2^ ^  ^  i\ntfW fei \"TO? W ffci ^  II\n3 # s ^ i, f j  ^  m^\\  «fti\n(c) ^  tr^ fora *r@R f¥cf ^1 #53 ??FK %7R % |\n^ R  BFf ^j?F? ^  Wrf^l I ^  3 F R ^ ^  «fBTft^lt\nvfo z fo STfftl W § fa ^  ^ h IcI TFftl \n%ft snft \"gm ^  ^  tft m^ws <r^n *ftp\n(d ) ft*rer ~wm\n^1 T?fo 3 #  %cR «?R \n3?|%$ ^ ®R? *TRf\ncfl3> *fow \n3PI5Tf! cFfl ^  W  W^fl \nT#? \"5f# ^  tRHl\n■ri W m if^ \"sr’ ^  ^<ft!\n/e; ^1 , tbfctrp m i\n'TOIR-3Ri:p *rmi \n% 1$rf ^-wfl-srp^\n*m x & m v f i i ^ r ft  u$*?ift \n•cra-^r-^, te-^-TO-^-\n^<gr«[fg, 1R -TTTf^f^! 1%3? icp3^55f \n3#5 T ^  fe o f, t o  1 ^ -^ rf^\n3T«TC ^jft3 ^P7, tgH^ 3R ^9^!-^? I\n<%-.d*l£~0-,A'9m%l 18 2\n (b ) gtj* y*#Jcf toi 15\n(c) ‘ Tf^cT THTftw TO T^i jhlQ<*lfl t1? 3P#RT fo l” Hfe TO I 15\n3. faj ^ ‘fasrft \"^4^1 cpf^ h4w(T ^Hl«t> *|<s(R<l *fcrf 3^1% |” Trf%  ^SRob 1«lcteHI \"TO I 20\n(b ) <^fcfd]% STJtJK <N^l W <l=h^ ’«B mPn<4 \"3RI31 15\n(c) “cn^raif^ f~&m W m  n w ’ to  s*TRcn 3*%”—I^ ri toi 15\n4. (a) “n to B ?  ajsfrrnM t&  M i  ^i)xi< ^  3Tft5i” ^  arrafa^\n^ ■ ^ rach *TC 3PFRT to  t 20\n(b ) “feSNlcW 3c3*f %^F TtfRcitf ct^Te! |” ^  W #  \"R^ftd TO I * 15\n^  ‘^rRcff ^ISRSRP trfecf 3TWB STTCR ^  *^r’ ^T31 15\nSection—B\n5. M i ( l  3##5RFTci M g ^cf ^*f-¥f^d oW?l TO TO TO\n(3xTC 150 W > OTS?) : 10x5=50\n(a) “aWc$ Weft ^dftsK* t e  t ^ 1 ^  $ SRcfte %ZT $R» I $ s m  'Qfctti  mcft~?TTd#\n^  ar% i % f^r ^sfrf^ 3tRs infr^ am v&m Wcft-TOre; ^td? w«w(l ct’\nTO* Tltfe teTft V ^1 to ^i ^  ■QTcH % te^-^Tcn WFg TO*\nTO %cfa> t 'FT *W te? ^ ^  ^ 1%^, TO 1 ^  ^ *TO W? ^\nf^TR> to* t§?t to r\nfbj °FR ^ ^  *T% # I a^ qfaftflZl »?5 ^  ^ Bsffift\n'Plum wmrsR^ ^  # i ^  I ^ ^  ^tsr *rra i %*t f *rarc a*%\nc#n HT^Rt 3Rftf^m to i ^  ?pi^ an ^te: aw i\nt o  t e r\n(c) “^ 1 ......¥PWtfl, ®r?TR, w s* snm ^’ V  € awnto ^  ^i ^r| wr«4\n^f| ^ W I Mdf^d I ■^T^R 3T13^ ..... ^fcT ^cT ..... f¥feO ^Td 3H ^d—^  i\n..... i WFTRcfl ..... i 3^1 ^rTR ..... am ir^t «ejq«?il(l TlfcT^ TTFI^ ^Tfea?td,\nfftan-fftaR ^d% <J'»t< ^cf, Hicl-^lcl^ 'TOT ^d, yc^Hl^i «Ad «i%cT T^d an cf^d\n,  ,  ,  , >»T?d I\no-^A'Wfmi is 3 [ P.T.O.\n (d ) 3^ !  3*1%! ijsfR ^tft ^  arfte -gm 's&fi I\nwm, 1 ftevTcn w\\ fo? wr ^  3^t 3# ^  i\n#BI(^ ^£[ 3# ^! 3TT, ^ ?  ^  3TqR, 3TfcftTC ^  ..... W  ^ ^\nWffa^RTCJI #TC^, TOT, *#R J^qu^ ....|”\n(e/ ^  ^  3 ^  Wcf’ ^N<4> ^?T W ftf-\n^N/<S 3T^n- ^rtk- 3Tm^ -R7R 3?f^ 3^H frsq^* 3T^TR W%^* ^T\nfl4dVll4V 3T^R |  3Tf^ 33RT* 3 ^  3TOoZJ* TR T#R- TJcrf^ 3Tfcf ^TIW\n<^3R' Wffi1  TF#- 3^FTR\n6. (a ) M ito  m 3nmftci ‘^rm m m *  ^  m*\\ ^  i 20\n(b ) “f^ ! ^  to  W ^ l c^  efr^ cTRI ^  ^TFTl” ^  3ffe STTcff^ ^c%*’\n7 *  TJc^i^ -^1 15\n(c) 3Tt^  T^f%  ^  I 15\n7. faj TIWT^ rfcs f^fft ^n^rf, ^TT^R <R3^d m i W ?l” ^\n■^R ^i^rn^i 20\n(b ) ‘‘*r%3 ^  AIM 37^-W t 3fr wmtjfes ^  3# ,\n^  ^1  15\n(c; w & m  m tf^ to —w  f^faq c^ 1 15\n8. (a) “ ‘#fopi^Fl’ U W lte^fo 3rft^ te l” ^3to^Tfen^T3t 20\n(fy teq xr *to i<t ^b teft’ hkm*b ^i<H ^  i 15\n(c) “w i ^tcT 3r^Tf%cI 3*5^ ^TI^TC ^  31^0^ m^R 3Tf&”—STRlf^Irl ^  I 15\n★ ★ ★\n'e^(%~6-.A'W<< m i 18 4 SB6—230\n  \n Downloaded From: http://www.dhyeyaias.com Downloaded From: http://www.dhyeyaias.com Downloaded From: http://www.dhyeyaias.com  \n \n \nAddress: 635, Ground Floor, Main Road, Dr. Mukherjee Nagar, Delhi 110009 \nPhone No: 011-47354625/ 26 , 9205274741/42, 011-49274400 \n \n \n \nhttps://t.me/dhyeya_ias_study_material \n \n \nDhyeya IAS Now on Telegram \nनोट : पहिे  अपने फ़ोन में टेिीग्राम App Play Store से Install कर िे  उसक े बाि लि ंक में \nललिक करें लजससे सीधे आप हमारे चैनि  में पह ुँच जायेंगे। \n  \n \n \nAddress: 635, Ground Floor, Main Road, Dr. Mukherjee Nagar, Delhi 110009 \nPhone No: 011-47354625/ 26 , 9205274741/42, 011-49274400 \n \n \n \n \n \nजो विद्यार्थी ध्येय IAS के व्हाट्सएप ग्रुप (Whatsapp Group) से जुड़े हुये हैं और उनको दैवनक अध्ययन सामग्री प्राप्त होने \nमें समस्या हो रही है | तो आप हमारेईमेल वलिंक Subscribe कर ले इससे आपको प्रवतवदन अध्ययन सामग्री का वलिंक मेल में \nप्राप्त होता रहेगा | ईमेि  से Subscribe करने के बाि मेि  में प्राप्त लि ंक को ललिक करक े पुलि (Verify) जरूर करें \nअन्यथा आपको प्रलतलिन मेि  में अध्ययन सामग्री प्राप्त नहीं होगी | \nनोट (Note): अगर आपको लहंिी और अंग्रेजी िोनों माध्यम में अध्ययन सामग्री प्राप्त करनी है, तो आपको िोनों में \nअपनी ईमेि  से Subscribe करना पड़ेगा | आप िोनों माध्यम के लिए एक ही ईमेि  से जुड़ सकते हैं | \nSubscribe Dhyeya IAS Email Newsletter  \n(ध्येय IAS ई-मेि  न्यूजि ेटर सब्स्क्राइब करें) \n  \n Downloaded From: http://www.dhyeyaias.com Downloaded From: http://www.dhyeyaias.com Downloaded From: http://www.dhyeyaias.com Downloaded From: http://www.dhyeyaias.com Downloaded From: http://www.dhyeyaias.com  \n \n \nAddress: 635, Ground Floor, Main Road, Dr. Mukherjee Nagar, Delhi 110009 \nPhone No: 011-47354625/ 26 , 9205274741/42, 011-49274400 \n \n \n \nhttps://t.me/dhyeya_ias_study_material \n \n \nDhyeya IAS Now on Telegram \nनोट : पहिे  अपने फ़ोन में टेिीग्राम App Play Store से Install कर िे  उसक े बाि लि ंक में \nललिक करें लजससे सीधे आप हमारे चैनि  में पह ुँच जायेंगे। \n  \n \n \nAddress: 635, Ground Floor, Main Road, Dr. Mukherjee Nagar, Delhi 110009 \nPhone No: 011-47354625/ 26 , 9205274741/42, 011-49274400 \n \n \n \n \n \nजो विद्यार्थी ध्येय IAS के व्हाट्सएप ग्रुप (Whatsapp Group) से जुड़े हुये हैं और उनको दैवनक अध्ययन सामग्री प्राप्त होने \nमें समस्या हो रही है | तो आप हमारेईमेल वलिंक Subscribe कर ले इससे आपको प्रवतवदन अध्ययन सामग्री का वलिंक मेल में \nप्राप्त होता रहेगा | ईमेि  से Subscribe करने के बाि मेि  में प्राप्त लि ंक को ललिक करक े पुलि (Verify) जरूर करें \nअन्यथा आपको प्रलतलिन मेि  में अध्ययन सामग्री प्राप्त नहीं होगी | \nनोट (Note): अगर आपको लहंिी और अंग्रेजी िोनों माध्यम में अध्ययन सामग्री प्राप्त करनी है, तो आपको िोनों में \nअपनी ईमेि  से Subscribe करना पड़ेगा | आप िोनों माध्यम के लिए एक ही ईमेि  से जुड़ सकते हैं | \nSubscribe Dhyeya IAS Email Newsletter  \n(ध्येय IAS ई-मेि  न्यूजि ेटर सब्स्क्राइब करें) \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.149  \nभारोपीभारोपीभारोपीभारोपीय भाषा पिरवार म¨य मैिथलीक gथान य भाषा पिरवार म¨य मैिथलीक gथान य भाषा पिरवार म¨य मैिथलीक gथान य भाषा पिरवार म¨य मैिथलीक gथान \nभाषाक पािरवािरक वगnकरण ऐितहािसक आधारपर होइत अिछ, \nजइमे भाषाक इितहास, एक भाषाक दोसर भाषासँ उ¦पि, भाषा क \nआकृित-कृित माने रचना¦मकताक संग अथ-त¦वपर सेहो ¨यान देल \nजाइत अिछ। जेना कोनो ¶यिuत वा समूह बीजीपुषक संक1पना \nकरैत अिछ आ ओतऽसँ अपना धिर एकटा वंशवृक िनमxण करैत \nअिछ, तिहना भाषाक इितहासक लेखक सेहो आिद, म¨य आ \nआधुिनक कालक आधारपर भाषाक पूववतn आ बीज भाषाक \nसंक1पना सोझ¡ अनै छिथ। मुदा भाषाक इितहासमे पुी भाषा आ \nबिहन भाषाक संक1पना सेहो ऐ तरहf सोझ¡ अबैत अिछ। \nमैिथलीक भारोपीय भाषा पिरवारमे gथान  \ngथान, श§द, ¶याकरण आ ¨विनक आधारपर भाषा एक-दोसरासँ लग \nहोइत अिछ। मुदा ऐ म¨य िकछु अपवाद सेहो अिछ। अवेgता, \nअंेजी आ जमन भाषा मैिथलीसँ भौगोिलक  पसँ दूर रहलोपर ए jे \nपिरवारक अिछ, मुदा अरबी, तिमल आिद सापे  पf भौगोिलक \nिनकटता अछैत दोसर पिरवारक अिछ। \nफेर भाषा िgथत आयाितत िवदेशज श§दावलीक आधारपर हम एक \nभाषाकf दोसर भाषाक पिरवारक िस नै कऽ सकै छी। तिहना \n¨विनमूलक आ श§दमूलक अथक साcय सेहो दू भाषा पिरवारकf एक \nवगमे नै आिन सकैत अिछ, जेना संgकृतक जा1म आ अरबीक \nजािलम -श§दमूलक साcय वा मैिथलीक िमयाऊँ आ चीनी मदािर न \nभाषाक cयाऊँ (िबलािड़)- ¨विनमूलक साcय। \n 8.150 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \n¨विनक साcयमे सेहो कखनो काल गड़बड़ी होइत अिछ, जेना \nमैिथलीमे ड़, ढ़ आ च$िबदुक खूब योग होइत अिछ मुदा ई तीनू \n¨विन संgकृतमे नै अिछ। \nभौगोिलक आधारपर सेहो “भारोपीय भाषा”, ई नामकरण पूण  प सँ \nसमीचीन नै अिछ, कारण सcपूण भारतमे भारोपीय भाषा पिरव ारक \nउपिgथित नै अिछ आ भारतमे भारोपीय भाषाक अितिरuत आनो \nभाषा पिरवारक उपिgथित अिछ। यूरोपमे सेहो काकेिशयन आिद  \nभाषा पिरवार भारोपीय भाषा पिरवारमे नै अबैत अिछ।  \n¶याकरण साcयक आधार दू भाषाकf एक पिरवारमे रखबाक सभसँ \nसुदृढ़ आधार अिछ। \nमूल  पसँ भारोपीय पिरवारक भाषामे ¦ययक योग खूब होइत \nअिछ आ धातुमे ¦यय जोिड़ श§द बनैत अिछ। पुि1लंग, gीिल ंग \nआ नपुंसक िलंग, ई तीन तरहक िलंग अिछ तँ एकवचन, ि³वचन \nआ बहुवचन ऐ तीन तरहक वचन। मुदा आब अिधकoश भाषामे \nएकवचन आ बहुवचन यएह दूटा वचन होइत अिछ। जइ ियाक \nफल gवयं ाrत हुअए से आ¦मनेपदी आ जकर फल दोसरकf भेटए \nसे परgमैपदी, ई दू तरहक िया भारोपीय भाषमे रहैत अिछ। \nसमासक योग सेहो मोटा-मोटी भारोपीय भाषाक िवशेषता अिछ। \nभारोपीय पिरवारक दू भेद अिछ। सए (१००) लेल युuत मूल \nभारोपीय श§द “uमतोम” दू तरहf बाजल जाइत अिछ। संgकृतमे \n“शतम्” आ लैिटनमे “केटुम्”। ऐ आधारपर संgकृतसँ लग भाष ा \nसमूह अवेgता (भाषा आ ंथ दुनूक नाम, जेद-अवेgता- ओइपर  \nभाÄय), फारसी, मैिथली,  सी आिद अबैत अिछ। केटुम् वग मे \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.151  \nलैिटनसँ लग भाषा जेना ीक, जमन, च, इटािलयन आिद अब ैत \nअिछ। \nशतम् वगमे भारत-इरानी (वा इडो आयन), बा1टो-gलािवक, आमnनी \nआ इलीरी भाषा समूह अबैत अिछ। \nइडो आयन वा भारतीय-ईरानी भाषा समूहमे ऋगवेद सभसँ ा चीन \nअिछ। जोरािÄयन धमक अवेgता थ जे वैिदक कालक अिछ ओ \nअवेgता भाषाक थ अिछ। ईरानी भाषा समूहमे अवेgता, ाच ीन \nफारसी, पहलवी, प¢तो, बलूची आ कुद भाषा मुख अिछ। भारतीय \nआयभाषा समूहमे वैिदक संgकृत, लौिकक संgकृत, पाली (ाच ीन \nाकृत ५००. ई.पू.सँ १०० ई.पू. धिर), ाकृत (म¨य ाकृत  १०० \nई.पू. सँ ५०० ई. धिर), अप¿ंश (५०० ई. सँ ९०० ई. धिर) आ  \nअवहi (९०० ई. सँ ११०० ई. धिर) आ तकर बाद मागधी \nाकृतसँ मैिथली, बंगला, ओिड़या, असमी आिद भाषा (११०० ई.  \nसँ) अबैत अिछ। \nिव°क भाषाक पािरवािरक वग \n(अ)      यूरेिशया, (आ)अीका, (इ)शात महासागरक े \n(पैिसिफक), (ई)अमेिरका \n \n(अ)      यूरेिशया- (क)भारोपीय, (ख)$ािवड़, (ग)बुशgकी, \n(घ)काकेशी, (ङ)यूराल-अ1ताई, (च)चीनी, (छ)जापानी-कोिरयाई, \n 8.152 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \n(ज)हाइपरबोरी, (झ)बाgक, (ञ)सेमीिटक-हेिमिटक- अीकामे \n(क)भारोपीय- (i) इडो आयन, (ii)बा1टो-gलािवक, \n(iii)आमnिनयन, (iv) इलीरी, (v)ीक, (vi)केि1टक, \n(vii)जमxिनक, (viii)इटािलक, (ix)िही, (x)तोखारी \n (i) इडो आयन- (a)भारतीय आयभाषा, (b)ईरानी \n(a)भारतीय आयभाषा \n(A)ाचीन भारतीय आयभाषा (२५०० ई.पू.सँ ५०० ई. पू.) \n(B)म¨यकालीन भारतीय आयभाषा (५०० ई.पू.सँ १००० ई.) \n(C)आधुिनक भारतीय आयभाषा(१००० ई. सँ आइ धिर) \n(A)ाचीन भारतीय आयभाषा (२५०० ई.पू.सँ ५०० ई. पू.)- \nवैिदक संgकृत, लौिकक संgकृत (वा1मीिक - “मानुिषिमह \nसंgकृताम्”- संgकृत आ मानुषी दुनू भाषा।) \n(B)म¨यकालीन भारतीय आयभाषा (५०० ई.पू.सँ १००० ई.)- \nपिहल ाकृत (पाली), दोसर ाकृत (सािहि¦यक ाकृत- \nशौरसेनी, महाराÄी, मागधी, अमागधी, पैशाची, ´ाचड, ख स), \nतेसर ाकृत (अप¿ंश- थमे-थम ¶यािड आ पतंजिल ³ारा \nउ1लेख।)  \n(C)आधुिनक भारतीय आयभाषा(१००० ई. सँ आइ धिर) (अ) \nशौरसेनीशौरसेनीशौरसेनीशौरसेनीसँ खड़ी बोली, वÑजभाषा, ब¡ग , कmौजी, बुदेली, \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.153  \nमारवाड़ी, जयपुरी, मालवी, मेवाती, गुजराती (आ)महाराÄीमहाराÄीमहाराÄीमहाराÄीसँ \nमराठी, कॲकणी, नागपुरी, बरारी (इ) मागधीमागधीमागधीमागधीसँ भोजपुरी, मगही, \nबoगला, ओिड़या, असमी, मैिथली (ई) अधमागधीअधमागधीअधमागधीअधमागधीसँ अवधी, \nबघेली, छीसगढ़ी (उ) पैशाचीपैशाचीपैशाचीपैशाचीसँ लहँदी (ऊ) ´ाचड ´ाचड ´ाचड ´ाचडसँ िसधी, \nपंजाबी (ए) खस खस खस खससँ पहाड़ी भाषाक िवकास रेखoिकत होइत \nअिछ। \nवा1मीिक ³ारा सुदरकाडमे मानुिषिमह संgकृताम्- संgकृत आ \nमानुषी दुनू भाषाक Ìान हनुमानजीसँ कहबाएल गेल अिछ। \nÂयोितरी°र- “पुनु कइसन भाट- संgकृत, पराकृत, अवहठ, पैशाची, \nसौरसेनी, मागधी छहु भाषाक त¦वÌ” संगे Âयोितरी°र ³ारा सात \n \n“उपभाषाक” चच भेल अिछ। ाकृतक कएकटा कार छल। \nओइमे मागधी ाकृत मैिथली आ अय पूवn भारतक भाषाक \nिवकासमे योगदान देलक। अधमागधीमे जैन धमथ आ पालीमे  \nबौ धमथ िलखल गेल। कािलदासक संgकृत नाटकमे \nसंgकृतक अितिरuत अप¿ंशक योग गएर अिभजा¦य वगक लेल \nयुuत भेल तँ चयxपदक भाषा सेहो मागधी िमि7त अप¿ंश छल। \nमैिथली सिहत आन आधुिनक भारतीय आयभाषा दोसर ाकृतसँ \nिवकिसत भेल सेहो देिख पड़ैत अिछ। \n अप¿ंश परवतn कालमे पूवn \nभारतमे अवहiक  प लेलक। मैिथलीक िवशेषता जइमे एकर सभ \nश§दक gवरoत हएब, िया पक जिटल हएब (मुदा तइमे ल¹िगक \nभेद नै हएब), सवनामक सcबध कारक  प आिदक  परेखा \nअवहiमे दृिªगोचर हएब शु  भऽ गेल छल। \n  ऐितहािसक \nआधारपर भाषाक पािरवािरक वगnकरणमे अवहi (अवहÓ) कf \n“मैिथल अप¿ंश” तइ कारणसँ कहल जाइत अिछ आ मागधी \n 8.154 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nाकृतसँ सेहो एकर िवकास दृिªगोचर होइत अिछ। अवहi \nमैिथलीसँ लग रिहतो शौरसेनी ाकृत-अप¿ंशसँ सेहो लग अिछ,  \nमुदा देशी श§दक योगसँ ऐमे अप¿ंशसँ बहुत रास ¶याकरिणक  \nपिरवतन देखा पड़ैत अिछ। िवdापितक “कीितलता” अवहiमे \nअिछ, मुदा “चयx गीत” आ “वणन र¾ाकर” कीितलतासँ पूवव तn \nहेबाक बादो पुरान मैिथली अिछ आ अवहiसँ सेहो लग \nअिछ। \n  दामोदर पंिडतक “उिuत ¶यिuत करण”  सेहो कीितलतासँ \nपूववतn अिछ मुदा पुरान अवधी आ पुरान कोशलीक ितमान gतुत \nकरैत अिछ आ अवहiसँ लग अिछ। भारोपीय भाषा पिरवारमे \nमैिथलीक gथान मोटा-मोटी संgकृत, पाली, ाकृत, अप¿ंश आ \nअवहiक ऐितहािसक ममे अबैत अिछ। \nमैिथली वा कोनो भाषाक उ¦पिक मूलमे मनुuखक मुँहसँ बहर ाएल \n¨विन आ ओइ ¨विनक अथ कोनो वgतु, ¶यिuत वा िवचारसँ हएब  \nिस हएत। ¨विन तँ िचड़ै, चुनमुनी, माल-जाल आ बौक ¶यिuत  \n³ारा सेहो उ¦पm होइत अिछ मुदा से अथपूण नै भऽ पबैए आ \nभाषाक िनमxण नै कऽ पबैए। \n१८६६ ई. मे पेिरसमे “ला सोिसएते द िलंिवgटीक” ना¸ा संg था \nभाषाक उ¦पि आ िव°क भाषा सभक िनमxण” ऐ िवषयकf अपन \nकायकािरणीसँ हटा देलक कारण ऐ िवषयक िववेचन अनुमानपर \nआधािरत हेबाक कारणसँ ई वैÌािनक दृिªकोणसँ दूर रहैत अिछ। \nवैिदक संgकृतसँ लौिकक संgकृत आ ओइसँ पाली, ाकृत, \nअप¿ंश, अवहi आ मैिथलीक म ताकल जा सकैत अिछ। मुदा \nवैिदक संgकृतक ाचीनतम थ ऋगवेदसँ पिहनेसँ ओ भाषा \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.155  \nअिgत¦वमे रहल हएत। कतेक मौिखक सािह¦य जेना गाथा, \nनाराशंसी, दैवत कथा आ आÐयान सभ ओइमे रचल गेल हएत। \nएहने गाथा सभक गायकक लेल “गािथन”, “गातुिवद्” आ \n“गाथपित” ऋगवेदमे युuत भेल। वैिदक संgकृतक उ¦पि दैवी  \n पमे भेल वा आंिगक-वाक संकेतक संेषणीयता बढ़ेबाक लेल से \nमा अनुमानेक िवषय भऽ सकैत अिछ। भाषामे ¨विन, श§द, पद , \nवाuय आ अथक पिरवतन भेलासँ वैिदकसँ लौिकक संgकृत \nबहराएल आ फेर पाली, ाकृत, अप¿ंश, अवहi आ मैिथली। \nपािणनी ³ारा भारतक िविभm ेसँ लेल श§दावली लौिकक \nसंgकृतकf ततेक समृ केलक जे ओइसँ आन सभ भाषाक कतेको \nतरहक  प बहार भेल। कतेक तरहक ेीय ाकृत आ अप¿ंश \nओइ भौगोिलक ेक िवgतारकf लैत बहार भेल आ ओइसँ आइक \nआधुिनक भारतीय आय भाषा सभक उ¦पि भेल। \nमैिथली भारोपीय भाषा पिरवारसँ सcबिधत अिछ। भारोपीय भ ाषा \nपिरवारक भीतर िव°क लगभग चालीस ितशत जनसंÐया अबैत \nअिछ। ई सभसँ पैघ भाषा पिरवार अिछ, सभसँ समृ सेहो। \nमोटा-मोटी एकर दू िवभाग छै, पिहल यूरोपक आय भाषा आ द ोसर \nभारत-ईरानी शाखा। भारत-ईरानी आयभाषाक भीतर ईरानी, दरद आ \nभारतीय आयभाषा अबैत अिछ। दरद भाषामे क¢मीरी आ पामीर \nपठारक पूव दिणक भाषा सभ अिछ। मैिथली भाषाक उçगम आ \nिवकास भारतीय आयभाषाक भीतर ताकल जाइत अिछ। \nभाषाक उçगम तँ अनुमानक िवषय िथक। भाषाक उçगमक आ \nतकर योगक कतेक वषक पàात् ओइमे सािह¦य रचना होइत \n 8.156 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nअिछ। तखन जा कऽ ओकर  प िgथर होइत अिछ। वैिदक \nसंgकृतक ाचीनतम थ ऋगवेद, लौिकक संgकृतक ाचीनतम \nथ वा1मीिक रामायण, पािल भाषाक ाचीनतम थ बु ििपटक, \nाकृतक ाचीनतम थ िवमल सूिरक पउमचिरउ, अप¿ंशक \nाचीनतम थ योगी$क परमा¦म काश अिछ। आिद मैिथलीक \nाचीन सािह¦य िस सािह¦य, बौगान आ Âयोितरी°रक वणन \nर¾ाकर अिछ।  \nिस सरहपाद 700-780 सरहपाद सरहपाद सरहपाद सरहपाद-- --““ ““िसिर¦थु मइ पढ़मे पिढ़अउ िसिर¦थु मइ पढ़मे पिढ़अउ िसिर¦थु मइ पढ़मे पिढ़अउ िसिर¦थु मइ पढ़मे पिढ़अउ    \n,, ,,मड िपबतó िबसरउ एमइउ मड िपबतó िबसरउ एमइउ मड िपबतó िबसरउ एमइउ मड िपबतó िबसरउ एमइउ” ” ””, , , , िमिथलामे अरारcभ िसिरgतु \n(गणेशजीक अंकुश आँजी) सँ होइत अिछ। िमिथलामे ई धारणा \nअिछ जे म¡ड़ पीलासँ gमरण शिuत ीण होइत अिछ। दोसर \nउदाहरण- बलद िबयायल गबैया ब¡झे- बड़द िबया गेल आ गाए ब¡झे \nअिछ। \nम¨यकालीन मैिथलीक थ िवdापितक मैिथली सािह¦य आ तकर \nबाद चतुर चतुभुज, शंकरदेव, िविभm म1ल नरेश ³ारा रिचत \nसािह¦य, कीतिनया आ अंिकया नाटसँ मनबोध धिर अबैत अिछ। \nआधुिनक मैिथली सािह¦य चदा झासँ ारcभ होइत अिछ। \nाचीन भारतक आयभाषाक े वैिदक संgकृतक ाचीनतम थ \nऋगवेदमे विणत धार सभक आधारपर िनधxिरत कएल जा सकैत \nअिछ आ एकर सार कोना आन ेमे भेल सेहो ऐसँ िनधxिरत \nहोइत अिछ। ऋगवैिदक आय “सrत सैधव” माने सात धारक \nेमे रहै छला- ई सात धार छल िवतgता, अि¢कनी, पÄणी, \nशतु$ु, िवपाशा, ुमु आ गोमती। ऐमे पिहल प¡चटा धार पंजा ब आ \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.157  \nशेष दूटा अफगािनgतानमे बहै छल। ई सातो धार ऋगवेद कालक  \nसभसँ उपयोगी धार िसधुक सहायक छल। ऋगवेदमे सरgवती \nधारक वणन “धार सभक माय”क  पमे भेल अिछ। ऋगवेदमे \nयमुनाक दू बेर आ गंगाक एक बेर वणन अिछ। ऋगवेदक दसम \nमडलमे “धारक gतुित” मे िसधु आ सrतसैधवक gतुित भेल \nअिछ। ओइ कालमे पु, अनु, $ुì, यदु आ तुवस ना¸ा पंचजन \nबसै छला। ििव, ि¦सु, सेहो ओइ कालमे छला। पु आ सभसँ  \nशिuतवान भरत कबीला िमिल बादमे कु कबीला बनल। भरत \nकबीला दाशराÌ युमे प¡च आय आ प¡च अनाय कबीलाक \nसंगठनकf हरेलक, जइमे भरतक पुरिहत विशË रहिथ आ प¡च \nआय आ प¡च अनाय (दgयु) कबीलाक संगठनक पुरिहत रहिथ \nिव°ािम। बोगजकोई एिशया माइनरमे िही शासकक १४म शती \nई.पू.क उ¦कीिणत अिभलेखमे इ$, दशरथ, अतम आिद राजाक , \nइ$, वण, नास¦य, आिद देवताक उ1लेख अिछ। यजुवµदक \nचिलत संिहता वाजसनेयी आ सामवेदक संिहता कौथुम, सामवेदक  \nआरयक आ उपिनषद छादोयक आधारपर िमिथलामे ´ाÒणक \nवाजसनेयी आ छादोयमे उ¨वxधर िवभाजन एखन धिर अिछ। \nयजुवµदमे िवदेहक वणन अिछ तँ ऋगवेदमे वैिदक जनकक (सीत ाक \nिपता सीर¨वज जनक पछाित भेला।) \n“वैदेह राजा” ऋगवेिदक कालक नमी सrयाक नामसँ छला, यÌ \nकरैत सदेह gवग गेला, ऋगवेदमे वणन अिछ। ओ इ$क संग \nदेलिह असुर नमुचीक िव आ तइमे इ$ हुनका बचेलिह। \nशतपथ ´ाÒणक िवदेघमाथव आ पुराणक िनिम दुनू गोटेक पुरोि हत \nगौतम छिथ से दुनू एके छिथ आ एतऽसँ िवदेह राÂयक ारcभ \n 8.158 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nभेल। माथवक पुरिहत गौतम िमिवद यÌक/ बिलक ारcभ \nकेलिह आ पुनः एकर पुनःgथापना भेल महाजनक-२ क समयमे \nयाÌव1uय ³ारा। िनिम गौतमक आ7मक लग जयत जयत जयत जयत आ िमिथ -\nिजनका िमिथला नामसँ सेहो सोर कएल जाइ छिह, िमिथलािमिथलािमिथलािमिथला \nनगरक िनमxण केलिह। िनमीक जयतपुर वतमान जनकपुरमे छल, \nिमथीक िमिथलानगरीक gथान एखन धिर िनधxिरत नै भऽ सकल \nअिछ, अनुमािनत अिछ ई जनकपुरक लग छल। सीर¨वज जनक \nसीताक िपता छिथ आ एतऽसँ िमिथलाक राजाक सुदृढ़ परcपरा \nदेखबामे अबैत अिछ। “कृित जनक” सीर¨वजक बादक 18म \nपुgतमे भेल छला। कृित िहरयनाभक पु छला आ जनक \nबहुला°क पु छला। याÌवलuय िहरयाभक िशÄय छला, हुनकासँ  \nयोगक िशा लेने छला। कराल जनक ³ारा एकटा ´ाÒण युवतीक \nशील-अपहरणक यास भेल आ जनक राजवंश समाrत भऽ गेल \n(संदभ अ°घोष-बुचिरत आ कौिट1य-अथशाg)।अथशाgमे(१.६  \nिवनयािधकािरके थमािधकरणे षडोऽ¨यायः इि$यजये \nअिरषÚवग¦यागः) कराल जनकक पतनक चचx अिछ। \nति³वृिरव¢येि$यàातुरतोऽिप राजा सdो िवन¢यित- यथा  \nदाडuयो नाम भोजः कामाद् ´ाÒण कयायमिभमयमानः सबधराÄो \nिवननाश करालà वैदेहः,...। \nवैिदक संgकृतक कालमे आय सrतसधवसँ िवदेह धिर आिब गेल \nछला। अनाय (दgयु)सँ ओइ कालमे हुनकर सcपक भऽ गेल छल \nआ शाि§दक आदान-दान सेहो भऽ गेल छल। यजुवµदमे आ बादमे  \nअथववेदमे ई आदान-दान दृिªगोचर होइत अिछ। अनाय (दgय ु) \nआ वÑा¦य (अनायसँ आय बनल जाित) दुनुक भाषा सrतसैधव \nआयक भाषासँ िमिल गेल आ पुबिरया आ आन ेीय बसात \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.159  \nलगलासँ वैिदक संgकृत लौिकक संgकृतमे बदिल गेल। िनuतक \nसमयमे सेहो वैिदक श§दावली किठन भऽ गेल छल, ओकर \nउ¦पिपर िववेचन शु  भऽ गेल छल। पािणनीक भाषा पुबिरया, \nदिछनबिरया, पछबिरया आ उरबिरया सभ ेक दgयु आ वÑा¦य \nभाषाक श§दावलीकf समािहत कऽ बनल छल। ई संgकािरत भाषा \nबादक लोक म¨य संgकृतक  पमे िवÐयात भेल। पािणनी लौिकक \nसंgकृतकf जेना “भाषा” कहलिह, तिहना याgक आ पािणनी वैिदक \nसंgकृतकf “छदस्”। यएह छदस् अवेgता भाषाक भाÄय लेल \nजेद (छद) कहल गेल। \nसंgकृत संgकृत संgकृत संgकृत, , , , ाकृत ाकृत ाकृत ाकृत, , , , अवहi अवहi अवहi अवहi, , , , मैिथलीमैिथलीमैिथलीमैिथली \n११ ११. . . . संgकृत संgकृत संgकृत संgकृत \nदेवनागरीक अितिरu समgत उर भारतीय भाषा नेपाल आ \nदिणक (तिमलकf छोिड़) सभ भाषा वणमालाक  पमे gवर आ \nकचटतप आ य, र ल व, श, स, ह क वणमालाक उपयोग करैत \nअिछ। वाङ हेतु संgकृतमे दोसर वण छैक (छादोय परcपरामे \nएकर उºचारण नै होइत अिछ मुदा वाजसनेयी परcपरामे खूब होइत \nअिछ- जेना छादोय उºचारण सभूिम तँ वाजसनेयी उºचारण \nसभूमीवंङ), वाङ ôgव दीघ दुनू होइत अिछ। िसिरgतु लेल  \nसेहो कमसँ कम छह कारक वण िमिथलारमे युuत होइत \nअिछ। वैिदक संgकृतमे उदा, अनुदा आ gविरत (मशः क॑ क॒ \nक॓) उपयोग तँ मराठीमे ळ आ अ ऱ् केर सेहो योग होइत \nअिछ। मैिथलीमे ऽ (िबकारी वा अवह) क योग संgकृत जक¡ \n 8.160 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nहोइत अिछ आ आइ काि. एकर बदलामे टाइपक सुिवधानुसारे द’  \n(दऽ क बदलामे) एहन योग सेहो होइत अिछ मुदा ई योग ओइ \nफॉटमे एकटा तकनीकी यूनताक पिरचायक अिछ। मुदा आकार \nक बाद िबकारीक आव¢यकता नै अिछ। \nजेना फारसीमे अिलफ बे से आ रोमनमे ए बी सी होइत अिछ \nतिहना मोटा-मोटी सभ भारतीय भाषामे िलिपक िभmताक अछैत \nवणमालाक gव प एके रङ अिछ। \nवणमालामे दू कारक वण अिछ- gवर आ ¶यंजन। वणक संÐया \nअिछ ६४ जइमे २२ टा gवर आ ४२ टा ¶यÔन अिछ। \ngवरक वणन ऐ कारf अिछ- जइ वणक उºचारणमे दोसर वणक \nउºचारणक अपेा नै रहैत अिछ, से भेल gवर। \ngवरक तीन टा भेद अिछ- ôgव, दीघ आ rलुत। जइमे बाजैमे एक \nमााक समय लागए से भेल ôgव, जइमे दू मााक समय लागल \nसे भेल दीघ आ जइमे तीन मााक समय लागल से भेल rलुत। \n \nमूलभूत gवर अिछ- अ इ उ ऋ लृ \nपािणिनसँ पूवक आचाय एकरा समानार कहै छला। \nदीघ िम7 gवर अिछ- ए ऐ ओ औ \nपािणिनसँ पूवक आचाय एकरा स¨यर कहै छला। \nलृ दीघ नै होइत अिछ आ स¨यर ôgव नै होइत अिछ। \nअ इ उ ऋ ऐ सभक ôgव, दीघ (आ ई ऊ ॠ) आ rलुत (आ३ \nई३ ऊ३ ॠ३) सभ िमला कऽ १२ वण भेल। लृ क ôgव आ \nrलुत दू भेद अिछ (लॄ३), तँ २ टा ई भेल। ए ऐ ओ औ ई चा  \nदीघ िमि7त gवर अिछ आ ऐ चा क rलुत  प सेहो (ए३ ऐ३ \nओ३ औ३) होइत अिछ, तँ ८ टा ई सेहो भेल। भऽ गेल सभटा \nिमला कऽ २२ टा gवर। \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.161  \n \nऐ सभटा २२ gवरक वैिदक  प तीन तरहक होइत अिछ, उदा, \nअनुदा आ gविरत। \nऊँच भाग जेना तालुसँ उ¦पm अकारािद वण उदा गुणक होइत \nअिछ आ तf उदा कहल जाइत अिछ। \nनीच¡ भागसँ उ¦पm gवर अनुदा आ जइ अकारािद gवरक थम \nभागक उºचारण उदा आ दोसर भागक उºचारण अनुदा  पf \nहोइत अिछ, से भेल gविरत। \ngवरक दू कार आर अिछ, सानुनािसक जेना अँ आ िनरनुनािसक \nजेना अ। \nदेन िनवृः कूपो दाः। द ना¸ा पुष ³ारा िवपाट्- §यास \nधारक उतरबिरया तटपर बनबाएल, एतऽ इनार भेल दा। अञ \n¦यात भेलासँ \nदा  आdुदा भेल, अण् ¦यायात होइत तँ ¦यय \ngवरसँ अतोदा होइत।  पमे भेद नै भेलोपर gवरमे भेद अिछ। \nऐसँ िस भेल जे सामाय कृषक वग सेहो श§दक सgवर उºचारण \nकरै छला। \ngविरतकf दोसरो  पमे बुिझ सकै छी- जेना ऐमे अितम gवरक \nतीवÑ gवरमे पुनºचारण होइत अिछ। \nआब ¶यÔन पर आउ। \n¶यÔन ४२ टा अिछ। \nक् ख् ग् घ् ङ् \nच् ü ज् झ् ञ् \nट् ठ् ड् ढ् ण् \nत् थ् द् ध् न् \nप् फ् ब् भ् म् \n 8.162 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nय् र् ल् व् \nश् ष् स् \ný \nय् व् ल् सानुनािसक सेहो होइत अिछ, यँ वँ लँ आ िननािसक \nसेहो। \nएकर अितिरu दू टा आर ¶यÔन अिछ- अनुgवार आ िवसजनीय \nवा िवसग। \nई दुनूटा, gवरक अनतर युu होइत अिछ। \nिवसजनीय मूल वण नै अिछ, वरन् स् वा र् क िवकार अिछ। \nिवसजनीय िकछु ¨विन भेद आ िकछु  पभेदसँ दू कारक अिछ- \nिजêामूलीय आ उप¨मानीय। िजêामूलीय मा क आ ख सँ पूव \nयुu होइत अिछ, दोसर मा प आ फ सँ पूव। \nअनुgवार, िवसजनीय, िजêामूलीय आ उप¨मानीयकf अयोगवाह कहल \nजाइत अिछ। \nउपरोu वण सभकf छोिड़ ४ टा आर वण अिछ, जकरा यम \nकहल गेल अिछ। \nकुँ खुँ गुँ घुँ (यथा- पिलक् þी, चख Ðmुतः, अग् िनः, घ्  ित) \nपÃचम वण आग¡ रहला पर पूव वण सदृश जे वण बीचमे उºचािरत \nहोइत अिछ से यम भेल। \nयम सेहो अयोगवाह होइत अिछ। \nअ आ कवग ह (असंयुu) आ िवसजनीय क उºचारण कठमे \nहोइत अिछ। \nइ ई चवग य श क उºचारण तालुमे होइत अिछ। \nऋ ॠ टवग र ष क उºचारण मूधxमे होइत अिछ। \nलृ तवग ल स क उºचारण द¡तसँ होइत अिछ। \nउ ऊ पवग आ उप¨मानीय क उºचारण ओËसँ होइत अिछ। \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.163  \nव क उºचारण उपरका द¡तसँ अधर ओËक सहायतासँ होइत \nअिछ। \nए ऐ क उºचारण कठ आ तालुसँ होइत अिछ। \nओ औ क उºचारण कठ आ ओËसँ होइत अिछ। \nय र ल व अय ¶यÔन जक¡ उºचारणमे िजêाक अािद भाग \nता1वािद gथानकf पूणतया gपश नै करैत अिछ। श् ष् स् ý जक¡ \nऐमे तालु आिद gथानसँ घषण सेहो नै होइत अिछ। \nक सँ म धिर gपश (वा gफोटक कारण िजêाक अ ³ारा वायु \nवाह रोिक कऽ छोड़ल जाइत अिछ) वण र सँ व अतःgथ आ ष \nसँ ह घषक वण भेल। \nसभ वगक प¡चम वण अनुनािसक कहबैत अिछ कारण आन gथान \nसमान रिहतो एकर सभक नािसकामे सेहो उºचारण होइत अिछ- \nउºचारणमे वायु नािसका आ मुँह बाटे बहार होइत अिछ। \nअनुgवार आ यम क उºचारण मा नािसकामे होइत अिछ- आ ई \nसभ नािसuय कहबैत अिछ- कारण ऐ सभमे मुख³ार बद रहैत \nअिछ आ नािसकासँ वायु बहार होइत अिछ। अनुgवारक gथान पर \nन् वा म् क उºचारण नै हेबाक चाही। \nजखन हमरा सभकf गप करबाक इºछा होइत अिछ, तखन \nसंक1पसँ जठरािन ेिरत होइत अिछ। नािभ लगक वायु वेगसँ \nउठैत मूधx धिर पहुँिच, िजêाक अािद भाग ³ारा िनरोध भेलाक \nअनतर मुखक तालु आिद भागसँ घिषत होइत अिछ आ तखन \nवणक उ¦पि होइत अिछ। कcपन भेलासँ वायु नादवान आ यएह \nगुंिजत होइत पहुँचैत अिछ मुँहमे आ ओकरा कहल जाइत अिछ \nघोषवान, नादरिहत भऽ पहुँचैत अिछ °ासमे आ ओकरा कहल \nजाइत अिछ अघोषवान्। \n 8.164 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \n°ास कृितक वण भेल “अघोष” , आ नाद कृितक भेल \n“घोषवान्”। जइ वणक उ¦पिमे ाणवायुक अ1पता होइत अिछ से \nअिछ “अ1पाण” आ जकर उ¦पिमे ाणवायुक बहुलता होइत \nअिछ, से भेल “महााण”। \nकचटतप क पिहल, तेसर आ प¡चम वण भेल अ1पाण आ दोसर \nआ चािरम वण भेल महााण। संगे कचटतप क पिहल आ दोसर \nभेल अघोष आ तेसर, चािरम आ प¡चम भेल घोषवान्। य र ल व \nभेल अ1पाण घोष। श ष स भेल महााण अघोष आ ह भेल \nमहााण घोष। gवर होइछ अ1पाण, उदा, अनुदा आ gविरत। \nछदोब रचना पd कहबैत अिछ-अयथा ओ गd थीक। छद \nमाने भेल एहन रचना जे आनद दान करए । मुदा ऐसँ ई नै \nबुझबाक चाही जे आइक नव किवता गd कोिटक अिछ कारण \nवेदक सािवी-गायी मं सेहो िशिथल/ उदार िनअमक कारण, \nसािवी मं गायी छंद, मे पिरगिणत होइत अिछ तकर चरचा \nनीच¡ जा कऽ हएत - जेना यिद अर पूरा नै भेल तँ एक आिक  \nदू अर ¦येक पादकf बढ़ा लेल जाइत अिछ। य आ व केर \nसंयुuतारकf मशः इ आ उ लगा कऽ अलग कएल जाइत \nअिछ। जेना- वरेयम्=वरेिणयम् \ngवः =  सुवः। \nआइक नव किवताक संग हाइकू लेल मैिथली भाषा आ भारतीय, \nसंgकृत आि7त िलिप ¶यवgथा सवxिधक उपयुu अिछ। तिमल \nछोिड़ शेष सभटा दिण आ समgत उर-पिàमी आ पूवn भारतीय \nिलिप आ देवनागरी िलिप मे वएह gवर आ कचटतप ¶यÔन िवधान \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.165  \nअिछ, जइमे जे िलखल जाइत अिछ सएह बाजल जाइत अिछ। \nमुदा देवनागरीमे ôgव “इ” एकर अपवाद अिछ, ई िलखल जाइत \nअिछ पिहने, मुदा बाजल जाइत अिछ बादमे। मुदा मैिथलीमे ई \nअपवाद सेहो नै अिछ- यथा \nअिछ  ई बाजल जाइत अिछ अ-  Ñgव \nइ -छ वा अ इ छ। दोसर उदाहरण िलअ- राित- रा इ त। तँ \nिस भेल जे हाइकूक लेल मैिथली सवáम भाषा अिछ। एकटा \nआर उदाहरण िलअ। सिध संgकृतक िवशेषता अिछ, मुदा की \nइंिलशमे संिध नै अिछ? तँ ई की अिछ - आइम गोइङ \nटूवाÚसदएड। एकरा िलखल जाइत अिछ- आइ एम गोइङ टूवाÚस \nद एड। मुदा पािणिन ¨विन िवÌानक आधार पर संिधक िनअम \nबनेलिह, मुदा इंिलशमे िलखबा कालमे तँ संिधक पालन नै ह ोइ \nछै, आइ एम कf ओना \nआइम  फोनेिटकली िलखल जाइत अिछ, मुदा \nबजबा काल एकर योग होइत अिछ। मैिथलीमे सेहो यथासंभव \nिवभिu श§दसँ सटा कऽ िलखल आ बाजल जाइत अिछ। \nछद दू कारक अिछ। माा छद आ वण छद । \nवेदमे वणवृक योग अिछ मािक छदक नै । \nवािणक छदमे वण/ अरक गणना मा होइत अिछ। हलंतयुuत \nअरकf नै गानल जाइत अिछ। एकार उकार इ¦यािद युuत \nअरकf ओिहना एक गानल जाइत अिछ जेना संयुuतारकf। संगे \nअ सँ ह कf सेहो एक गानल जाइत अिछ। एकसँ बेशी मान कोनो \nवण/ अरक नै होइछ। मोटा-मोटी तीनटा िबदु मोन राखू- \n१. हलंतयुuत अर-० \n 8.166 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \n२. संयुuत अर-१ \n३. अर अ सँ ह -१ ¦येक। \nआब पिहल उदाहरण देखू- \nई अरदराक मेघ निह मानत रहत बरिस \nके=१+५+२+२+३+३+३+१=२० \nआब दोसर उदाहरण देखू \nपàात्=२ \nआब तेसर उदाहरण देखू \nआब =२ \nआब चािरम उदाहरण देखू \nिgrट =२ \nमुÐय वैिदक छद सात अिछ- \nगायी, उिÄणक्, अनुªुप्, बृहती, पि  uत, िªुप् आ जगती। शेष \nओकर भेद अिछ, अितछद आ िवºछद। एतऽ छदकf अरसँ \nिचहल जाइत अिछ। जे अर पूरा नै भेल तँ एक आिक दू \nअर ¦येक पादमे बढ़ा लेल जाइत अिछ। य आ व केर \nसंयुuतारकf मशः इ आ उ लगा कऽ अलग कएल जाइत \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.167  \nअिछ। जेना- \nवरेयम्=वरेिणयम् \ngवः =  सुवः \nगुण आ वृिकf अलग कऽ सेहो अर पूर कए सकैत छी। \nए =  अ +  इ \nओ =  अ +  उ \nऐ =  अ/आ +  ए \nऔ =  अ/आ +  ओ \nछदः शाgमे युuत ‘गु’ आ ‘लघु’ छंदक पिरचय ाrत क । \nतेरह टा gवर वणमे अ,इ,उ,ऋ,लृ ई प¡च  Ñgव आर \nआ,ई,ऊ,ऋ,ए.ऐ,ओ,औ, ई आठ दीघ gवर अिछ। \nई gवर वण जखन ¶यंजन वणक संग जुिड़ जाइत अिछ तँ \nओकरासँ ‘गुिणतार’ बनैत अिछ। \nक्+अ=  क, \nक्+आ=का । \n 8.168 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nएक gवर माा आिक एक गुिणतारकf एक ‘अर’ कहल जाइत \nअिछ। कोनो ¶यंजन माकf अर नै मानल जाइत अिछ- जेना \n‘अवाक्’ श§दमे दू टा अर अिछ, अ, वा । \n१. सभटा ôgव gवर आ ôgव युuत गुिणतार ‘लघु’ मानल जाइत \nअिछ। एकरा ऊपर U िलिख एकर संकेत देल जाइत अिछ। \n२. सभटा दीघ gवर आ दीघ gवर युuत गुिणतार ‘गु’ मान ल \nजाइत अिछ, आ एकर संकेत अिछ, ऊपरमे एकटा छोट -। \n३. अनुgवार िकंवा िवसगयुuत सभ अर गु  मानल जाइत \nअिछ। \n४. कोनो अरक बाद संयुuतार िकंवा ¶यंजन मा रहलासँ ओइ \nअरकf गु मानल जाइत अिछ। जेना- अच्, स¦य। ऐमे अ आ \nस दुनू गु अिछ। \n५. जेना वािणक छद/ वृ वेदमे ¶यवहार कएल गेल अिछ ति हना \ngवरक पूण  पसँ िवचार सेहो ओइ युग सँ भेटैत अिछ। gथूल \nरीितसँ ई िवभuत अिछ:- १. उदा २. उदातर ३. अनुदा ४.  \nअनुदातर ५. gविरत ६. अनुदाानुरuतgविरत, ७. चय (एकट ा \n7ुित-अनहत नाद जे िबना कोनो चीजक उ¦पm होइत अिछ, शेष \nसभटा अिछ आहत नाद जे कोनो वgतुसँ टकरओला पर उ¦पm \nहोइत अिछ)। \n१. उदा- जे अकारािद gवर कठािद gथानमे ऊ¨व भागमे बाजल \nजाइत अिछ। एकरा लेल कोनो चेह नै अिछ। २. उदातार- \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.169  \nकठािद अित ऊ¨व gथानसँ बाजल जाइत अिछ। ३. अनुदा- जे \nकठािद gथानमे अधोभागमे उºचािरत होइछ। नीच¡मे तीयक च ेह \nखिचत कएल जाइछ। ४. अनुदातातर- कठािदसँ अ¦यंत नीच¡ \nबाजल जाइत अिछ। ५. gविरत- जइमे अनुदा रहैत अिछ िकछु \nभाग, आ िकछु रहैत अिछ उदा। ऊपरमे ठाढ़ रेखा खचल जाइत \nअिछ, ऐमे। ६. अनुदाuतानुरuतgविरत- जइमे उदा, gविरत ि कंवा \nदुनू बादमे होइछ, ई तीन कारक होइछ। ७. चय-gविरतक \nबादक अनुदा रहलासँ अनाहत नाद चयक, तानक उ¦पि होइत \nअिछ। \n१. पूवxिचकमे मसँ अिन, इ$ आ सोम पयमानकf संबोिधत ग ीत \nअिछ। तदुपरात आरयक काड आ महाना¸ी आिचक अिछ। \nआनेय, ऐ$ आ पायमान पवकf ामगेयण आ पूवxिचकक शेष \nभागकf आरयकगण सेहो कहल जाइछ। सिcमिलत  पf एकरा \nकृितगण कहै छी। २.उरािचक: िवकृित आ उरगण सेहो कहै  \nछी। ामगेयगण आ आरयकगणसँ मं चुिन कऽ मशः उहगण \nआ ऊìगण कहबैछ- तदतर ¦येक गण दशरा, संव¦सर, एकह, \nअिहन, ायिàत आ ु$ पवमे ब¡टल जाइछ। पूवxिचक मंक \nलयकf gमरण कऽ उरािचक केर ि³क, िक, आ चतुªक आिद \n(२,३, आ ४ मंक समूह) मे ऐ लय सभक योग होइछ। \nअिधकoश िक आिद थम मं पूवxिचक होइत अिछ, जकर लय \nपर पूरा सूuत (िक आिद) गाओल जाइछ। \nउरािचक उहागण आ उìगण ¦येक लयकf तीन बेर तीन कारf \nपढ़ैछ। वैिदक कमकाडमे gताव, gतोतर ³ारा, उçगीत उदगातर \n 8.170 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \n³ारा, ितघार ितहातर ³ारा, उप$व पुनः उदगातृ ³ारा आ िनधान \nतीनू ³ारा िमिल कय गाएल जाइछ। gतावक पिहने िहंकार \n(िहं,हुं,हं) तीनू ³ारा आ ॐ  उदगातृ ³ारा उदगीतक पिहने गाओल \nजाइछ। ई प¡च भिu भेल। \nहाथक मु$ा- हाथक मु$ा १.१.औँठा(थम आँगुर)-एक यव दूरी  पर \n२.२. औँठा थम आँगुरकf छुबैत ३.३. औँठा बीच आँगुरकf छ ुबैत \n४.४. औँठा चािरम आँगुरकf छुबैत ५.५. औँठा प¡चम आँगुरकf छुबैत \n६.११. छठम ुª औँठा थम आँगुरसँ दू यव दूरी पर ७.६. \nसातम अित°र सामवेद ८.७. अिभगीत ऋवेद \nामगेयगान- ाम आ सावजिनक gथल पर गाएल जाइ छल। \nआरयक गेयगान- वन आ पिव gथानमे गाएल जाइ छल। \nऊहगान- सोमयाग एवं िवशेष धािमक अवसर पर। पूवxिचकसँ \nसंबंिधत ामगेयगान ऐ िविधसँ। ऊìगान आिक रहgयगान- वन आ \nपिव gथान पर गाएल जाइत अिछ। पूवxिचकक आरयक गानसँ \nसंबंध। नारदीय िशामे सामगानक संबंधमे िनदµश:- १.gवर-७ ाम-\n३ मूछना-२१ तान-४९ \nसात टा gवर सा,रे,ग,म,प,ध,िन, आ तीन टा ाम-म¨य,मद,त ीवÑ। \n७*३=२१ मूछना। सात gवरक परgपर िम7ण ७*७=४९ तान। \nऋगवेदक ¦येक मं गौतमक २ सामगान (पकक) आ का¢यपक \n१ सामगान (पकक) कारण तीन मंक बराबर भऽ जाइत अिछ। \nमैकडॉवेल इ$ािन, िमावणौ, इ$ािवÄणु, अिनषोमौ ऐ स भकf \nयुगलदेवता मानलिह अिछ। मुदा युगलदेव अिछ –िवशेषण-िवपयय। \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.171  \nवेदपाठ- \n१. संिहता पाठ अिछ शु  पमे पाठ। \nअ॒िनमी॑ळे पुरोिह॑त य॒ यgय॑दे॒विc¦वज॑म।होतार॑र¾॒ धातमम्। \n२. पद पाठ- ऐमे ¦येक पदक पृथक कऽ पढ़ल जाइत अिछ। \n३. मपाठ- एतऽ एकक बाद दोसर, फेर दोसर तखन तेसर, \nफेर तेसर तखन चतुथ। एना कऽ पाठ कएल जाइत अिछ। \n४. जटापाठ- ऐमे जँ तीन टा पद क, ख, आ ग अिछ तखन \nपढ़बाक म ऐ  पमे हएत, कख, खक, कख, खग, गख, \nखग। ५. घनपाठ-ऐ मे उपरका उदाहरणक अनुसार िन¸  प \nहएत- कख,खक,कखग,गखक,कखग। ६. माला, ७. िशखा, \n८. रेखा, ९. ¨वज, १०. दड, ११. रथ। अंितम आठकf \nअªिवकृित कहल जाइत अिछ। \nसाम िवकार सेहो ६ टा अिछ, जे गानकf ¨यानमे रखैत \nघटाएल, बढ़ाएल जा सकैत अिछ। १. िवकार-अनेकf \nओनाय। २. िव¢लेषण- श§द/पदकf तोड़नाइ ३. िवकषण-gवरकf \nिखंचनाइ/ अिधक मााक बड़ाबर बजेनाइ। ४. अÈयास- बेर-\nबेर बजनाइ। ५. िवराम- श§दकf तोिड़ कऽ पदक म¨यमे \n‘यित’। ६. gतोभ-आलाप योय पदकf जोिड़ लेब। कौथुमीय \nशाखा ‘हाउ’ ‘राइ’ जोड़ै छिथ। राणानीय शाखा ‘हावु’, ‘रा िय’ \nजोड़ै छिथ। \n 8.172 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nमािक छदक योग वेदमे नै अिछ वरन् वणवृक योग अिछ \nआ गणना पाद वा चरणक अनुसार होइत रहए। मुÐय छद \nगायी, एकर योग वेदमे सभसँ बेशी अिछ। तकर बाद \nिªुप आ जगतीक योग अिछ। \n१. गायी- ८-८ केर तीन पाद। दोसर पादक बाद िवराम। \nवा एक पदमे छह टा अर। \n२. िªुप- ११-११ केर ४ पाद। \n३. जगती- १२-१२ केर ४ पाद। \n४. उिÄणक- ८-८ केर दू तकर बाद १२ वण-संÐयाक पाद। \n५. अनुªुप- ८-८ केर चािर पाद। एकर योग वेदक अपेा \nसंgकृत सािह¦यमे बेशी अिछ। \n६. बृहती- ८-८ केर दू आ तकरा बाद १२ आ ८ मााक दू \nपाद। \n७. पंिu- ८-८ केर प¡च। थम दू पदक बाद िवराम अबैछ। \nयिद अर पूरा नै होइत अिछ, तँ एक वा दू अर िन¸ कारf \nघटा-बढ़ा लेल जाइत अिछ। \n(अ) वरेयम् कf वरेिणयम् gवः कf सुवः। \n(आ) गुण आ वृि सिधकf अलग कऽ लेल जाइत अिछ। \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.173  \nए=  अ +  इ \nओ=  अ +  उ \nऐ=  अ/आ +  ए \nऔ=  अ/आ +  ओ \nअहू कारf नै पुरलापर अय िवराडािद नामसँ एकर नामकरण \nहोइत अिछ। \nयथा- गायी (२४)- िवराट् (२२), िनचृत् (२३), शुा (२४ ), \nभुिरक् (२५), gवराट्(२६)। \nॐ  भूभुवgवः । तत् सिवतुवरेयं। भगá देवgय धीमिह । िधयो \nयो नः चोदयात् । \nवैिदक ऋिष gवयंकf आ देवताकf सेहो किव कहै छिथ। सcपूण \nवैिदक सािह¦य ऐ किव चेतनाक वा  मय मूि अिछ। ओतऽ \nआ¨या¦म चेतना, अिधदैव¦वमे उीण भेल अिछ, एवम् ओकरा \nआिधभौितक भाषामे  प देल गेल अिछ। \nवैिदक (छदस् ) आ लौिकक संgकृत (भाषा) क ¶याकरण :  \nवैिदक आ लौिकक दुनू संgकृतमे संÌा, सवनाम आ िवशेषणक \nपुि1लंग, gीिलंग आ नपुंसक िलंग, तीन वचन- एक, दू आ \nबहुवचन रहल, पुि1लंग, gीिलंग आ नपुंसक िलंग, िलंगक dोतक \n 8.174 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nनै अिछ, दारा- पुि1लंग, कल- नपुंसक िलंग आ भायx- gीिलंग; \nमुदा तीनू प¾ीक पयxयवाची अिछ। तिहना ई°रः (पुि1लंग), ´ Ò \n(नपुंसक िलंग) आ िचितः (gी िलंग) होइत अिछ। संÌा, सवनाम  \nआ िवशेषणक आठटा कारक (िवभिuत) सेहो होइत अिछ। दस \nगणक धातुक  प \n परgमैपदी (फल दोसराकf), आ¦मनेपदी (फल \nअपनाकf) आ उभयपदी ई तीन तरहक होइत अिछ। कतृ, कम आ \nभव ई तीन वाºय आ बारह लकार (लट्, िलट्, लङ्, लुङ्, लु ट्, \nलृट्, लोट्, िविधिलंङ्, आशnिलंङ्, लृङ्, लेट् आ लेङ् ) होइत \nअिछ। लेट् आ लेङ् लकार लौिकक संgकृत (भाषा) मे नै होइत  \nअिछ। \nसंgकृतमे तीनटा पुष- थम (आन भाषाक अय पुष), म¨यम आ \nउम होइत अिछ। उ¤े¢य आ िवधेय; कतx आ िया; िवशेÄय आ \nिवशेषण आ संÌा आ सवनामक परgपर गुण-समानता रहै छै। \nवैिदक संgकृतमे गीता¦मक आ बला¦मक gवराघात रहए मुदा \nलौिकक संgकृतमे खाली बला¦मक gवराघात रिह गेल। वैिदक \nउºचारण उदा, अनुदा आ gविरत (संगीतशाgक आरोह, \nअवरोह आ सम सँ तुलना $ª¶य) लौिकक उºचारणमे खतम भऽ \nगेल। \nवैिदक छदमे एक चरण, जकरा पाद कहै िछऐ ओइ पादमे वणक \nगनती होइत अिछ। छदमे गित (लय) आ यित (िवराम) सेहो \nहोइत अिछ। ôgव gवर लघु होइत अिछ, ôgवक बाद संयुuत वण \nएलासँ लघु gवर गु gवर भऽ जाइत अिछ। \nउपसगउपसगउपसगउपसग: लौिकक संgकृतमे उपसग ियासँ पिहने अबैत अिछ मुद ा \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.175  \nवैिदक संgकृतमे पिहने, बादमे, अलगसँ आ कतौ अतरालक बाद  \nसेहो अबैत अिछ। संगे वैिदक संgकृतमे जे एक बेर उपसग \nियाक संग आिब गेल तँ तकरा बाद ओइ मंमे मा उपसगक \nयोग हएत आ वएह उपसगयुuत ियाक dोतक हएत। \nसमास समास समास समास: वैिदक संgकृतमे समासमे सेहो कखनो काल िभmता छै, \nजेना अªक बाद कोनो श§द होइ तँ ओ अªा भऽ जाइ छै- \nअªापदी। िपतृ आ मातृक ³³ समास भेलापर दुनूमे \nआ लगै छै \nआ गुण होइ छै- िपतरामातरा। \nलेट लकार लेट लकार लेट लकार लेट लकार: लौिकक संgकृतमे लेट लकारक योग नै होइत अिछ \nमुदा वैिदक संgकृतमे होइत अिछ जेना भवाित, पताित लौिकक मे \nमा भवित, पतितसँ िनदृª होइत अिछ। \nवैिदक आ लौिकक संgकृत कोनो दू भाषा नै अिछ वरन् लौिकक \nसंgकृत, वैिदक संgकृितक सरल  प अिछ। वैिदक संgकृतमे \nलौिकक संgकृतसँ सभ िकछु बेशी अिछ (अपवाद- लुट् आ लृट् \nलकारक वैिदक संgकृतमे कम उपयोग।) \nसंिहता, ´ाÒण ंथ, आरयक आ उपिनषदक भाषा वैिदक संgकृत \nकहल जाइत अिछ आ तकर बादक संgकृत लौिकक संgकृत \nकहल जाइत अिछ। \nदुनू संgकृतमे धातु, श§द आ अथ ायः एjे अिछ। \nदुनूमे तीन िलंग, तीन वचन आ तीन पुष होइत अिछ। \n 8.176 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nदुनूमे सभ श§द ायः धातु अिछ;  ढ़ श§द बÚड कम अिछ। \nसमास दुनूमे अिछ, हँ लौिकक संgकृतमे एकर बेशी योग देख बामे \nअबैत अिछ। \nछद सेहो दुनूमे मोटा-मोटी एjे रङक भेटत। \nधातुक गण म¨य िवभाजन सेहो दुनूमे एjे रङ भेटत। \nिणच्, सन् ¦यय दुनूमे एjे रङ भेटत। \nपदक िनमxण दुनूमे एjे तरीकासँ होइत अिछ। \nसुप्-ितङ-कृत्-तित दुनूमे एjे रङ भेटत। \nदुनूमे श§दक म आग¡ पाछ¡ भेने अथक पिरवतन नै होइत अिछ। \nदुनूमे सिध, कारक आ िवभिuत होइत अिछ। \nमुदा:- \nलौिकक संgकृतमे उप¨मानीय आ िजêामूलीय ¨विनक योग नै \nहोइत अिछ आ तकर gथानमे िवसगसँ काज चलैत अिछ।  \nवैिदक संgकृतमे ळ, ळह होइत अिछ मुदा लौिकक संgकृतमे नै \nहोइत अिछ। \nवैिदक संgकृतमे दू gवर म¨य “ड” ळ भऽ जाइत अिछ आ “ढ” \nळह भऽ जाइत अिछ। लौिकक संgकृतमे से नै अिछ। \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.177  \nवाङ (ôgव आ दीघ) लौिकक संgकृतमे नै अिछ। यजुवµदमे ह, \nश, ष, स, र एिह सभसँ पूव अनुgवार वाङ भऽ जाइत अिछ। \nउदा, अनुदा आ gविरतक उºचारण लौिकक संgकृतमे gपª \n पसँ नै होइत अिछ। \nवैिदक संgकृतमे लेट् लकारक योग होइत अिछ, लौिकक \nसंgकृतमे नै। \nवैिदक संgकृतमे उपसग धातुसँ पृथक् मुदा लौिकक संgकृतमे संगमे \nयोग होइत अिछ। \nवैिदक संgकृतमे कृत् ¦ययक तुमुन् से, सेन्, असे, अ¨यै  इ¦यािद \n१५ टा ¦ययक योग होइत अिछ मुदा लौिकक संgकृतमे खाली \n“तुम्” ¦ययक योग होइत अिछ। \nवैिदक संgकृतक सिध िनअम िशिथल होइत अिछ मुदा लौिकक \nसंgकृतक दृढ़ होइत अिछ। \nवैिदक कतेको श§दक अथ लौिकक संgकृतमे बदिल गेल अिछ। \nजेना असुर वैिदक संgकृतमे शिuतवानकf कहल जाइ छल मुदा \nलौिकक संgकृतमे रासकf कहल जाइत अिछ। \nधातु प सेहो वैिदक संgकृतमे िभm अिछ, अितम gवर दीघ से हो \nहोइत अिछ। जेना च- चा: ि³¦वक अभाव होइत अिछ जेना \n“ददाित”क gथानमे “दाित”; कखनो काल परgमैपिदक gथानमे \n 8.178 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nआ¦¸ेपद आ आ¦मनेपिदक gथानमे परgमैपद धातुक योग होइत \nअिछ; शप् gथानपर कखनो काल दोसर गणक िवकरणक योग \nहोइत अिछ। \nवैिदक संgकृतमे श§द  प, धातु  प, ¦ययक िविवधता बेशी \nअिछ। \nवैिदक संgकृतक काल-पुष-वचन-िलंगक ऐिºछक पिरवतन लौिकक \nसंgकृतमे मोटामोटी खतम भऽ गेल अिछ। \nवैिदक संgकृतक अच्, अम्, िजव्, िपव् आिद धातु लौिकक \nसंgकृतमे योग नै होइत अिछ। \nवैिदक संgकृतमे तर-तम ¦यय संÌा श§द सन आ लौिकक \nसंgकृतमे िवशेषण सन युuत होइत अिछ। \nछदक िहसाबसँ वैिदक संgकृतमे gवर्-सुवर् आ दशत, दरशत  \nिलिख लेल जाइत अिछ। मुदा लौिकक संgकृतमे से नै होइत \nअिछ। \nवैिदक संgकृतमे “आन्” पदक अतमे रहलापर आ तकर बाद अ, \nइ, उ gवर एलापर न् लुrत भऽ जाइत अिछ आ आकारक बाद \nअनुgवार भऽ जाइत अिछ। जेना महान् इ$ः =  महा इ$ः। \nलौिकक संgकृतमे से नै होइत अिछ। \nवैिदक संgकृत-धातु प:-  \nलट् लकार म¨यमपुष बहुवचन परgमैपिद धातु थ, त, थन, तन  \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.179  \nई चा  ¦यय लगैत अिछ। जेना वद्- वदथ, वदथन, वदत, \nवदतन। \nलट् लकार उमपुष-बहुवचन परgमैपिद धातु मस् (मः), मिस  ई \nदूटा ¦यय योग होइत अिछ। जेना नाशयामः- नाशयामिस। इम ः \n–इमिस। gमः- gमिस। \nलोट् लकारक म¨यमपुष एकवचन परgमैपिद धातुमे िह, िध ई दूटा \n¦यय होइत अिछ। जेना 7ुणुिह, 7ुणुिध। \nलोट् लकार म¨यमपुष बहुवचन आ¦मनेपद धातुमे ¨वम् आ ¨वात् ई \nदूटा ¦यय होइत अिछ। जेना वारय¨वम्, वारय¨वात्। \n(( ((छदिस लुङ् लङ् िलटः छदिस लुङ् लङ् िलटः छदिस लुङ् लङ् िलटः छदिस लुङ् लङ् िलटः): ): ): ):-- --    वैिदक संgकृतमे लुङ्, लङ् आ िलट् \nलकारक योग लोट्, लट् लकारक अथमे योग होइत अिछ। \nजेना आगमत् (वैिदक लुङ्) =  आगºछतु (लोट)। अवृणीत (वैिदक \nलङ्) =  वृणीते (लट्)। ममार (वैिदक िलट्) =  िãयते (लट्)। \nवैिदक संgकृत:-श§द प:-  \n[संgकृत (सं=  स् +म- ई ठीक अिछ; एकर उºचारण सं =  स् +न \nगलत अिछ।)] \nवैिदक संgकृतमे श§द पक िभmता लौिककसँ बेशी होइत अिछ। \nजेना अकारात पुि1लंग देवः थमा-ि³तीया-सcबोधन-ि³वचन व ैिदकमे \nदेवा, देवौ दुनू होइत अिछ मुदा लौिककमे मा देवौ होइत  अिछ। \n 8.180 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nथमा-सcबोधन-बहुवचन वैिदकमे देवासः, देवाः मुदा लौिकक मे मा \nदेवाः होइत अिछ। तृतीया-एकवचन वैिदकमे देवा, देवेन दु नू होइत \nअिछ मुदा लौिककमे मा देवेन होइत अिछ। तृतीया-बहुवचन \nवैिदकमे देवेिभः, देवैः मुदा लौिककमे देवैः होइत अिछ। \nतिहना वैिदक संgकृतमे ऋकारात श§दक  प पुि1लंग-gीिलंगम े \nलौिकक संgकृत जक¡ होइत अिछ, खाली थमा-ि³तीया-सcबोधन-\nि³वचनमे दू  प होइत अिछ। जेना दातृ- दातारा, दातारौ। ि पतृ- \nिपतरा, िपतरौ। मातृ- मातरा, मातरौ। \nअgमद्:- थमा-ि³वचन वैिदक- वाम्, आवम्; लौिकक आवाम्। \nचतुथn-एकवच वैिदक- मì, मìम्; लौिकक- मìम्। पÃचमी-\nि³वचन वैिदक आवत्, आवाÈयाम्; लौिकक- आवाÈयाम्। सrतमी-\nबहुवचन वैिदक-अgमे, अgमासु; लौिकक- अgमासु। \nछद \nिपÞल मुिनक छद शाgक आठमे सँ पिहल चािरम अ¨यायक \nसातम सू धिर वैिदक छदक आ तकरा बाद लौिकक छदक \nवणन अिछ। \nवैिदक छदमे अरक गणना होइत अिछ। ओतऽ लघु आ गुक \nिवचार नै होइत अिछ। ऋगवेदमे सभसँ बेशी िªुप्, फेर गा यी \nआ तखन जगती छदक योग भेल अिछ। \nिªुप्- ४४ अर- ११ अरक ४ पाद; \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.181  \nगायी- २४ अरक (ई २,३,४,५ पदक होइत अिछ), सभसँ बेशी \nलोकिय ८ अरक तीन पादक गायी जइमे दोसर पादक बाद \nिवराम होइत अिछ। २३ अरक गायी िनचृद् गायी, २२ \nअरक गायी िवराड् गायी, २५ अरक गायी भुिरग् गायी , \n२६ अरक गायी gवराड् गायी कहल जाइत अिछ। सभ पादमे \nएक अर कम भेलासँ “पादिनचृद् गायी” कहल जाइत अिछ।  \nजगती- ४८ अर- १२ अरक चािर पाद।  \nपाठ \nवैिदक संgकृतकf gमरण रखबाक कएकटा िविध अिछ।  \nसंिहता पाठ- मूलमं सिध सिहत सgवर पढ़ल जाइत अिछ। \nपदपाठ- मक पदक पृथक पाठ होइत अिछ। \nमपाठ- मसँ दू पदक पाठ होइत अिछ। \nजटापाठ- अनुलोम १-२, िवलोम २-१, अनुलोम १-२ \nिशखापाठ- जटापाठमे पिरवितत उरपदक योगसँ िशखापाठ होइ त \nअिछ। \nघनपाठ- िशखामुuत िवपयक पदक पुनः पाठ होइत अिछ। \nवैिदक संgकृतमे यÌ आ आ¨याि¦मक िवषयक चच होइत अिछ। \n 8.182 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nलौिकक संgकृतमे इहलौिकक िवषयवgतु सेहो अबैत अिछ। \nाकृत  \nसंgकृतसँ पिहने ाकृत रहए वा बादमे ई िववादक िवषय भऽ सकैत \nअिछ कारण ऋगवेदक िशिथर, दूलभ, इदर आिद श§द जनभाषाक \nसािह¦यीकरणक माण अिछ। ओना एकर ारिcभक योग अशोकक \nअिभलेखसँ तेरहम शता§दी ई. धिर भेिट जाएत मुदा पािरभाि षक \n पमे जइ ाकृतक एतऽ चचx भऽ रहल अिछ ओ पिहल ई.सँ \nछठम ई. धिर सािहि¦यक भाषा दू अथµ रहल। पिहल संgकृत \nसािह¦यक नाटकमे जन सामाय आ gी पा लेल शौरसेनी, \nमहाराÄी आ मागधीक (वरिच चािरम ाकृतमे पैशाचीक नाम जोड़ै \nछिथ) योग सेहो भेल (कािलदासक अिभÌान शाकुतलम्, \nमालिवकािनिमम्, शू$कक मृºछकिटकम्, 7ीहषक र¾ावली, \nभवभूितक उररामचिरत, िवशाखादक मु$ारास) आ दोसर जे \nफेर ऐ ाकृत सभमे सािह¦यक िनमxण gवतं  पf होमए लागल। \nफेर ऐ ाकृत भाषाकf सेहो ¶याकरणमे बाहल गेल आ तखन ई \nभाषा अलंकृत होमए लागल आ अप¿ंश आ अवहiक योग लोक \nकरऽ लगला, ओना अप¿ंश ाकृतक संग योग होइत रहए तकर \nमाण सेहो उपल§ध अिछ। \nअशोकक अिभलेखमे शाहबाजगढ़ी आ मानसेराक अिभलेख उर-\nपिºछम, कलसी, म¨य, धौली, जौगड़ पूव आ िगरनार दिण \nपिºछमक जनभाषाक ेीय कारक दशन करबैत अिछ। \nराजशेखर ाकृतकf िमÓ आ संgकृतकf कठोर कहै छिथ (िवdापित  \nपछाित कहै छिथ देिसल बयना सभ जन िमÓा)। \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.183  \nाचीन ाकृत पािलकf कहल जाइत अिछ जइमे अशोकक अिभलेख, \nमहावंश आ जातक िलखल गेल। म¨य ाकृतमे सािहि¦यक ाकृत \nअबैत अिछ। बादक ाकृतमे अप¿ंश आ अवहi् अबैत अिछ। \nमोटा-मोटी गd लेल शौरसेनी, पd लेल महाराÄी आ धािमक \nसािह¦य लेल मागधी-अधमागधीक योग भेल। नाटकमे gी-िवदूषक \nबजैत रहिथ शौरसेनीमे मुदा पd कहिथ महाराÄीमे, नाटकक \nतथाकिथत िन¸ 7ेणीक लोक मागधी बजै छला। \nाकृतमे सुप् ितङ् धातुक संग िमÂझर भऽ जाइत अिछ। \nाकृतमे धातु प १-२ कारक (Èवािदगण जक¡) आ श§द प ३-४ \n(अकारात जक¡) कारक रिह गेल, माने दुनू  प कम भऽ गेल।  \nमुदा ऐसँ अथमे अgपªता आएल जकर िनवारण कारकक चेह \nकेलक। \nचतुथn, ि³वचन, लङ् िलट् लुङ् आ¦¸ेपद आिदक अभाव भऽ गेल  \nथमा आ ि³तीयाक बहुवचन एक भऽ गेल। ¨विन पिरवतन भेल। \nऋ, ऐ, औ, य, श, ष आ िवसगक अभाव भेल (अपवाद मागधीमे \nय आ श अिछ मुदा स नै)। \nअतमे आएल ¶यंजन लुrत भेल (ôgव gवरक बाद दू आ दीघ \ngवरक बाद एकसँ बेशी ¶यंजन नै रिह सकैत अिछ।) \nन ण मे, य ज मे आ श, ष स मे पिरवितत भऽ जाइत \nअिछ। \n 8.184 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nपदमे उरपदक पिहल अरक लोप भऽ जाइत अिछ, मुदा से \nधातु प अिछ तखन लोप नै होइत अिछ। \n  जेना आयपु =  \nअÂजउ मुदा आगतम्=  आगदं \nअनुदा अ¶ययक पिहल अरक लोप होइत अिछ। जेना च =  \nअ \nभू धातुक भ पिरवितत भऽ ह भऽ जाइत अिछ। जेना भवित =  \nहोइ \nक ख मे आ प फ मे बदिल जाइत अिछ। पनस =  फणस, \nीड्=  केल \nउºचारण gथानक पिरवतनक ममे द¦य उºचारण gथान \nताल¶यमे बदिल जाइत अिछ। जेना त् =  च्  \nम¨यक य लोिपत भऽ जाइत अिछ। क, ग, च, ज, त, द क \nसेहो िकछु अपवादकf छोिड़ लोप होइत अिछ। प, ब, व क \nलोप सेहो कखनो काल होइत अिछ। जेना- िय =  िपअ, \nलोक =  लोअ, अनुराग =  अणुराअ, चुर =  पउर, भोजन =  \nभोअण, रसातल =  रसाअल, हृदय =  िहअअ,  प =   अ, \nिवबुध =  िवउह, िवयोग =  िवओअ \nम¨यक क, त, प मसँ ग, द, ब भऽ जाइत अिछ। ख, घ, \nथ, घ, फ, भ ई सभ ह भऽ जाइत अिछ। जेना नायकः =  \nणाअगु, आगतः =  आगदो, दीप =दीब =दीव। मुख =  मुह, सखी =  \nसही, मेघ =  मेह, लघुक =  लहुअ, यूथ =  जूह, िधर =  िहर, \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.185  \nवधू=  वहू, शाफर =  साहर, अिभनव =  अिहणव।  \nकखनो काल म¨यक ¶यंजन दोबर भऽ जाइत अिछ। जेना \nएक =  एj \nम¨यक ट, ठ मसँ ड, ढ भऽ जाइत अिछ। जेना कुटुcब =  \nकुडुcब, पठन =  पढण  \nम¨यक प, ब पिरवितत भऽ व बिन जाइत अिछ। जेना दीप =  \nदीव। शबर =  सवर। \nड, त, द पिरवितत भऽ ल बिन जाइत अिछ। जेना ीडा =  \nकीला, सातवाहन =  सालवाहण, दोहद =  दोहल। \nम पिरवितत भऽ व बिन जाइत अिछ। जेना ाम =  ग¡व। \nअितम gपश वणक लोप होइत अिछ, अितम अनुनािसकमे \nअनुgवार नै होइत अिछ, अः बदिल कऽ ओ भऽ जाइत अिछ \nवा ओकर लोप भऽ जाइत अिछ। \nमोटा-मोटी श§दक ारcभमे एकेटा ¶यंजन आ म¨यमे बेशीसँ बेशी \nदूटा ¶यंजन सेहो ि³¦वमे जेना j वा uख  पमे रहैत अिछ। \n¶यंजनक बलक अनु पf िन¸ कारक म होइत अिछ।(अ) \nकवग, चवग,, टवग, तवग, पवग मे क (सभसँ बेशी बलगर)  \nसँ भ (मसँ कम बलगर) धिर, \n सभ वगक प¡चम वण छोिड़ \nकऽ। जेना कवगक ङ, चवगक ञ, टवगक ण, तवगक न आ \n 8.186 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nपवगक म छोिड़ कऽ। फेर (आ) कचटतप वगक प¡चम वण। \nफेर (इ) ल, स, व, य, र। ऐमे समानबलक वणमे बादबला \nवण बल होइत अिछ, अयथा अिधक बलबला बेशी बलगर \nहोइत आिछ। जेना- उ¦पल =  उrपल, खÚग =  खग, अिन =  \nअिग। फेर जे कचटतप वगक प¡चम वणक ओइ वगक कोनो \nदोसर वण हएत तँ प¡चम वण ओिहना रहत, नै तँ ओकर \nपिरवतन अनुgवारमे भऽ जाएत। जेना ौÃच =  कोÃच, \nिद  मुख =  िदंमुह।  \nदोसर पदक ारcभमे Ì रहलासँ ओ Âज बिन जाइत अिछ। \nमनोÌ =  मणोÂज। \nकचटतप वगक बाद श, ष, स रहलासँ ºछ होइत अिछ। जेना \nअrसरा=  अºछरा, म¦सर =  मºछर। \n बदिल कऽ uख भऽ जाइत अिछ। जेना दिण =  दिuखण। \nशौरसेनीमे  बदिल कऽ uख आ मागधीमे ºछ भऽ जाइत \nअिछ। जेना कुि =  कुिuख (शौरसेनी), कुिºछ (मागधी)। \nाकृतमे ऋ आ लृ gवर नै होइत अिछ। ऋ बदिल कऽ (अ) \nिर भऽ जाइत अिछ। जेना ऋिष =  िरिष, (आ) अ भऽ जाइत \nअिछ। जेना कृत =  कद। (इ) इ भऽ जाइत अिछ। जेना \nदृिª =  िदिÓ। (ई) उ भऽ जाइत अिछ। जेना पृºछित =  \nपुºछिद। \nऐ, औ बदिल कऽ ए भऽ जाइत अिछ। जेना कौमुदी =  \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.187  \nकोमुदी। \nसंयुuतारसँ पूव ôgव gवर रहैत अिछ। \nउ बदिल कऽ अ वा ओ भऽ जाइत अिछ। जेना मुकुल =  \nमउल। पुgतक =  पो¦थअ। \nऊ बदिल कऽ ओ भऽ जाइत अिछ। जेना मू1य =  मो1ल। \nए बदिल कऽ इ भऽ जाइत अिछ। जेना एतेन =  एिदणा। \nओ बदिल कऽ उ भऽ जाइत अिछ। जेना अयोय =  अणुण। \nअनुgवार +  अिप =  िप आ अनुgवार +इित =  ित भऽ जाइत अिछ। \nखलु= ख भऽ जाइत अिछ।  \nय् बदिल कऽ इ भऽ जाइत अिछ। जेना कथयतु=  कधेतु। \nाकृतमे अितम ¶यंजनक लोप भऽ जाइत अिछ। ¶यंजन \nसिधक मोटा-मोटी अभाव रहैत अिछ। \ngवर सिधमे सेहो म¨य वणक लोप भेलोपर सिध नै होइत \nअिछ। \nश§द पमे ि³वचन खतम भऽ गेल। चतुथnक  प षËीमे िमिल \nगेल। ¶यंजन अतबला श§द खतम भऽ गेल। \n 8.188 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nधातु पमे श§द पसँ बेशी अतर आएल। ¶यंजन अतबला धातु \nखतम भऽ गेल। धातु प एjे रीितसँ चलऽ लागल, ि³वचन \nखतम भऽ गेल,  पक िभmता कम भऽ गेल। आ¦मनेपद  प \nमोटा-मोटी खतम भऽ गेल। िलट्, िलङ्, लुङ्  प सेहो मोटा-\nमोटी खतम भऽ गेल। भूतकाल लेल कृदत ¦ययक योग \nहोमए लागल। Èवािदगण आ चुरािदगणक अलाबे सभ गण \nखतम भऽ गेल। \nशौरसेनीमे d, ज्, य् बदिल कऽ Âज् भऽ जाइत अिछ। \nशौरसेनी आ माहाराÄी- संgकृतक म¨यक त शौरसेनीमे द भऽ \nजाइत अिछ मुदा माहाराÄीमे ओ लोिपत भऽ जाइत अिछ। \nजेना- संgकृत- जानाित =  शौरसेनी जाणािद =  माहाराÄी जाणाइ \nसंgकृतक म¨यक थ शौरसेनीमे घ मुदा माहाराÄीमे ह भऽ \nजाइत अिछ। जेना संgकृत अथ =  शौरसेनी अघ =  माहाराÄी \nअह। \nदोसर पदक ारcभमे Ì रहलासँ मागधीमे Ãञ बिन जाइत \nअिछ। \nमागधीमे श, ष, स ई तीनू पिरवितत भऽ श; र पिरवितत भऽ  \nल; ज पिरवितत भऽ य बिन जाइत अिछ। अकारात थमा \nएकवचनमे ए लगैत अिछ। जेना दिर$ =  दिल¤। \nमागधीमे ज बदिल कऽ य भऽ जाइत अिछ। \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.189  \nमागधीमे d, ज्, य् बदिल कऽ Æय भऽ जाइत अिछ। \nमागधीमे य, य,Ì,Ô बदिल कऽ Ãञ भऽ जाइत अिछ। \nमागधीमे म¨यक ºछ बदिल कऽ à भऽ जाइत अिछ। \nमागधीमे Äक =  gक वा ¢क, ª =  gट वा ¢ट, Äप =  gप, Äफ =  \ngफ भऽ जाइत अिछ। \nमागधीमे थ बदिल कऽ gत भऽ जाइत अिछ। \nिविधिलङ् क योग जैन ाकृत- अधमागधी आ जैन महाराÄीम े \nचिलत रहल, आन ाकृतमे ई मोटा-मोटी खतम भऽ गेल। \nसंgकृतक तुम् शौरसेनीमे दुं, मागधीमे सेहो दुं रहैत अिछ  मुदा \nमहाराÄीमे उं भऽ जाइत अिछ। \nाकृतक शौरसेनी, मागधी, महाराÄीक अितिरuत पैशाची ाक ृतक \nसेहो उ1लेख भेटैत अिछ। गुणाïयक वृह¦कथा ऐ ाकृतमे िलख ल \nगेल जे आब gवतं  पसँ उपल§ध नै अिछ। एकर उ1लेख \nउरण  पमे कखनो काल भेटैत अिछ। ई पिàमोर भारतक \nाकृत छल, उरण  पमे उपल§ध सािह¦यक अनुसार ऐमे िन¸ \nिवशेषता छल। ण बदिल कऽ न भऽ गेल। र बदिल कऽ ल भऽ \nगेल। ल बदिल कऽ र भऽ गेल। सघोष अघोष बिन गेल। दू \ngवरक बीचक ल बदिल कऽ ळ भऽ गेल। gवरक बीचमे ष बदिल \nकऽ श वा स, Ì बदिल कऽ य आ य बदिल कऽ Ãञ भऽ \n 8.190 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nगेल। ऐमे आ¦मनेपद आ परgमैपद दुनू अिछ। \nपिàमोरक खोतानसँ ाकृत धcमपद खरोËी िलिपमे दिहनसँ वा म \nिलखल लेख ाrत होइत अिछ जइमे श, ष, स तीनूक योग \nअिछ।  \nमोटा-मोटी ाकृतमे श§द-धातु पक सरलीकरणक िया दृिªगोचर  \nहोइत अिछ, ि³¦व, मूधयीकरण, अघोषीकरण आ सघोषीकरण, \nलकारक बदला कृदतक योग सेहो बिढ़ गेल। \nाकृत आ पािल ाकृत आ पािल ाकृत आ पािल ाकृत आ पािल: : : :     \nाकृतसँ वैिदक संgकृत बहार भेल आिक वैिदक संgकृतसँ ाकृत? \nवेदमे नाराशंसी ना¸ा जन आÐयान यएह िस करैत अिछ जे दुन ू \nसमानातर  पf बहुत िदन धिर चलल। ई समानातर परcपरा \nदुनूकf भािवत केलक। आब ऋगवेद देखू- ओतऽ दुलभ लेल- \nदूलभ, (ऋगवेद ४.९.८) योग की िस करैत अिछ?  अथववेदम े \nपàात् लेल पàा (अथववेद १०.४.१०) की िस करैत अिछ? \nगोपथ ´ाÒणमे ितसधाय लेल ितसंहाय की िस¤ करैत अिछ? \n(गोपथ ´ाÒण २.४)।    आ वैिदक कालमे संgकृतकf संgकृत नै \nभाषा कहल जाइ छल। आ जकरा आइ ाकृत कहै िछऐ से \nपािलक बाद ओइ  पमे बुझल गेल (सािह¦य लेखन सcबधमे)। \nभरत (नाÏयशाgमे) ७ टा आ वरिच ४ टा ाकृतक चचx \nकरै छिथ। \nओना तँ महावीरक वचन अध-मागधी ाकृत आ बुक वचन \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.191  \nमागधी-ाकृतमे देल गेल मुदा ई दुनू मूलतः जनभाषा रहए।  \nमुदा जखन िविभm ेक लोक जुमलाह तँ बु सभकf अपन \nेक भाषामे बुवचन िसखबा लेल कहलिह: अनुजानािम िभuख वे, \nसकायिनियाबुवचनं पिरयापुिणतं- माने िभु लोकिन, अपन -अपन \nभाषामे बुवचन िसखबाक अनुमित दै छी। आ बुवचनमे धान \nत¦व जनभाषा मागधीक रहल मुदा आन आन भाषाक त¦व सेहो \nफटाएल; आ से भाषा पािल भऽ गेल। \nपािलमे: \n“ऋ”, “लृ”, “ऐ”, “औ” आ “अः” नै होइए आ “अं” gवर \nनै ¶यंजन होइए। \nताल¶य श आ मूधय ष सेहो नै होइए मा दत स होइए। \nसंgकृतक “ळ” ¶यंजन होइए। \nसंgकृतक संयुuत ¶यंजन “”, “” आ “Ì” नै होइए। \n“ऋ” बदिल कऽ “अ”, “इ”, “अ,इ”, “इ,उ” भऽ जाइए। \n“वृ” बदिल कऽ “” भऽ जाइए। \n“लृ” बदिल कऽ “उ”भऽ जाइए। \n“ऐ” बदिल कऽ “इ” वा “ए” भऽ जाइए। \n 8.192 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \n“औ” बदिल कऽ “उ” आ “ओ” भऽ जाइए। \nसंgकृतक ôgवक दीघ भेनाइ: िसंहः =  सीहो \nसंgकृतक दीघक ôgव भेनाइ: मुनी$ः =  मुिनदो \nिनकटक gवर: िनषणः =  िनिसmो \nबलाघात: म¨यमः =  मिÂझमो \nसार: जयित =जेित \ngवरलोप: इित =  ित \nपािलमे ड आ ढ सेहो नै होइत अिछ। ताल¶य श आ मूधय ष \nलेल “स” वा “छ” युuत होइए; ड लेल”ळ” आ ढ लेल \n“.” योग होइए। \nक बदलैए “य” मे: जेना लौिककः =  लोिकयो वा “व” मे जेना \nशुकः =  सुवो \nआग¡-पाछ¡ सेहो होइए: जेना मशकः =मकसोः, करेणुः =कणे \nकवग चवगमे बदलैए: कुदः =चुदो \nतवग टवगमे बदलैए: थमः =पठमो \n“ख” उÄमीकृत भऽ “ह”मे बदलैए: खरः =  पहरो \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.193  \n“क” घोषीकृत भऽ “ग” भऽ जाइए: मूकः =मूगो \n“ग” अघोषीकृत भऽ “क” बिन जाइए: तडागम् =  तळाकं \n“झ” अ1पाणीकृत भऽ“ज” बिन जाइए: झि1लका =  जि1लका \n“प” महााणीकृत भऽ “फ” बिन जाइए: परश्ः =  फरसु \n¶यÔनक लोप सेहो होइए: पिविसÄयािम =  पिवgसािम \nदुबल संयुuत  ¶यंजनक लोप: ियः =  खियो \n¨वजः =  धजो \nआब सरलताक संधान देखू- गहx=  गरहा; र¾म् =  रतनं \nपािलमे तीनटा सिध अिछ: gवर, ¶यंजन आ अनुgवार \n(िनगहीत) सिध। \ngवर सिध: gवरक बाद gवरमे पूववतn/ परवतn gवरक लोप वा \nककरो लोप नै होइत अिछ। \n¶यंजन सिध: ôgव वा दीघ gवरक बाद ¶यंजन एलापर ओ \ngवरमसँ दीघ आ ôgव भऽ जाइए। \nिनगहीत सिध: अनुgवार (िनगहेत)क कतौ आगमन तँ कतौ \nलोप भऽ जाइए। जेना- त +खणे=  तंखणे; आ सं +रागो=  \n 8.194 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nसारागो \nपािलमे दुइयेटा वचन होइत अिछ- एकवचन आ बहुवचन; आ \nसात टा िवभिuत: पठमा, दुितया, तितया, चतु¦थी, पÃचमी, \nछÓी, समी, आलपन। ५०० सँ ८०० धिर धातु नौ गणमे \nआठ लकार (आशीिलङ आ लुट् लकार नै होइत अिछ) होइत \nअिछ।  \nपािलमे समास संgकृत सन होइत अिछ। \nाकृतमे: \nओना मूल बात यएह अिछ जे सभ ाकृत श§दक संgकृत  प \nनै अिछ। \nसािहि¦यक ाकृतक कएक कार होइत अिछ। \nपैशाची ाकृतमे “ट” लेल “त” आ “ल” लेल”ळ” \nअधमागधी ाकृतमे म¨यक gवतं “क” बदिल जाइए “ग”, \n“त” वा “य” मे। दू टा gवरक बीच “प” बदिल जाइए “व” \nमे। \nशौरसेनी ाकृतमे दू टा gवरक बीचक gवतं “त” बदिल \nजाइए “द” मे आ “थ” बदिल जाइए “ह” वा ध” मे।  \nमागधी ाकृतमे “र” क gथानपर “ल”, “य” केर gथानपर \n“Æय” वा “Âज”, “स” आ “ष” क gथानपर “श” क योग \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.195  \nहोइत अिछ। \nाकृत मे ôgव आ दीघ “ऋ”, “लृ”, “ऐ” आ “औ” नै \nहोइत अिछ। न केर बदला “ण” होइत अिछ। \nऋ बदिल जाइए: अ, आ, ई, उ, िर  \nलृ बदिल जाइए: इिल \nऐ बदिल जाइए: ए \nऔ बदिल जाइए: उ  \nदू gवरक बीच क, ग, च, ज, त, द, य, व केर लोप होइत \nअिछ जेना: लोक =लोअ, लावय =  लाअण \nख पिरवितत भऽ जाइए ह मे: शाखा=  शाहा \nारcभक य भऽ जाइए ज, जेना: यम =जम \nश आ ष भऽ जाइए स;  भऽ जाइए ख वा छ वा झ; Ì \nभऽ जाइए ण; ¦व भऽ जाइए च; Íव भऽ जाइए छ, ³ भऽ \nजाइए ज; ¨व भऽ जाइए झ। \nसिध संgकृत सन अिछ। वचन दू- एकवचन आ बहुवचन, \nिवभिuत सात। संgकृत जेक¡ धातु दस गण मे रहैत अिछ, \nतुदािदगणक  पक लोप भऽ जाइत अिछ । भूत आ भिवÄय मे \n 8.196 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nएjे-एjे टा  प होइत अिछ। \nाकृतमे समास संgकृत सन होइत अिछ। \nअवहi \nअप¿ंश जखन समापनपर छल तखन मोटामोटी एगारहमसँ \nचौदहम शता§दी धिर “अवहi” सािहि¦यक भाषाक  पमे \nउपिgथत रहल। मैिथलीसँ एकर िनकटताक कारण एकरा \n“मैिथल अप¿ंश” सेहो कहल गेल आ ई अप¿ंशक कारक \n पमे सेहो मयxिदत रहल। \nिवdापित gवयं कीितलता आ कीितपताकाक भाषाकf अवहi कहै \nछिथ मुदा ताहूसँ पूव ऐ श§दक योग भाषाक सदभमे पहरा ज \nकेने छिथ “पाउअकोस”मे। अ¤हमाण अपन कृित संदेशरासकमे \nआ वंशीधर ाकृत प¹गलम् क टीकामे अवहiक भाषाक  पमे \nउ1लेख केने छिथ। Âयोितरी°र वणर¾ाकरमे िलखै छिथ- \n“पुनु \nकइसन भाट- संgकृत, पराकृत, अबहठ, पैशाची, सौरसेनी, \nमागधी छहु भाषाक त¦वÌ” । अप¿ंश परवतn कालमे पूवn \nभारतमे अवहÓक  प लेलक। मैिथलीक िवशेषता जइमे एकर \nसभ श§दक gवरoत हएब, िया पक जिटल हएब (मुदा तइमे \nल¹िगक भेद नै हएब), सवनामक सcबध कारक  प आिदक \n परेखा अवहÓमे दृिªगोचर हएब शु  भऽ गेल छल। खास \nकऽ िवdापितक अवहiमे मैिथली वतनीक इकार, ओकार, आ \nअनुनािसकक बदलामे “कचटतप” वगक प¡चम अनुनािसक \nवणक योग देखबामे अबैत अिछ मुदा हुनकर अवहi \nभाषामे\n  कखनो काल बुझाइत अिछ जे ई भाषा ख¡टी मैिथली \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.197  \nअिछ तँ कखनो ऐमे ाकृत, फारसी, गुजराती-सौराÄी अवधी \nआ कोशली भाषाक श§दावलीक बेशी योग भेटैत अिछ। आ \nसएह कारण रहल हएत जे हुनकर अवहi सवदेशीय \n(राजशेखर कहै छिथ “िव°-कुतुहली”) बिन सकल। एकर \nदूटा देवनागरी पाडुिलिप दू ठामसँ- गुजरातक gतcभतीथम े आ \nउर देशक फतेहपुर िजलाक असनी गाममे भेटल आ एकटा \nिमिथलारक पाडुिलिप नेपालसँ भेटल। \n ऐितहािसक आधारपर \nभाषाक पािरवािरक वगnकरणमे अवहi (अवहÓ) कf “मैिथल \nअप¿ंश” तइ कारणसँ कहल जाइत अिछ आ मागधी ाकृतसँ \nसेहो एकर िवकास दृिªगोचर होइत अिछ। मैिथलीक gथान \nमोटा-मोटी संgकृत, पाली, ाकृत, अप¿ंश आ अवहiक \nऐितहािसक ममे अबैत अिछ। अवहÓ मैिथलीसँ लग रिहतो \nशौरसेनी ाकृत-अप¿ंशसँ सेहो लग अिछ, मुदा देशी श§दक \nयोगसँ ऐमे अप¿ंशसँ बहुत रास ¶याकरिणक पिरवतन देखा \nपड़ैत अिछ। िवdापितक “कीितलता” अवहiमे अिछ, मुदा \n“चयx गीत” आ “वणन र¾ाकर” कीितलतासँ पूववतn हेबाक \nबादो पुरान मैिथली अिछ आ अवहiसँ सेहो लग \nअिछ। \n  दामोदर पंिडतक “उिuत ¶यिuत करण”   सेहो \nकीितलतासँ पूववतn अिछ मुदा पुरान अवधी आ पुरान \nकोशलीक ितमान gतुत करैत अिछ आ अवहiसँ लग \nअिछ। संगे ईहो स¦य जे कीितलता आ कीितपताकामे िवdापित \nअवहiक कतेको कारसँ योग करै छिथ। पिहने तँ ई \nअप¿ंशक पयxयक  पमे युuत होइ छल मुदा जेना जेना \nअप¿ंशक िवशेषताकf ई छोड़ैत गेल आ आधुिनक भारतीय \nभाषाक ¶याकरिणक िवशेषताक, खास कऽ मैिथलीक ¶याकरिणक \n 8.198 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nिवशेषताक आधार बनऽ लागल तखन ई अप¿ंशसँ पृथक् \nअवहiक  प लेलक। एकर मुख ¶याकरिणक िवशेषता अिछ- \ngवर संयोग, ितपूितक लेल दीघnकरण, ¶यंजनक अपन खास \nिवशेषता,  पक िवचार (िलंग-वचन), िनिवभिuतक योग, \nकारक-परसग, कारक िवभिuत, सवनाम, िवशेषण, सावनािमक \nिवशेषण, िया, कृदत, आÌाथक, पूवकािलक, संयुuत िया, \nिया िवशेषण, श§दावलीक िवशेषता, पूव gवरपर gवराघात, \ngवर सानुनािसकतामे पिरवतन, अकारण सानुनािसकताक वृि, \nएक संग अनेक gवरक योग, अर लोप, परसगक gथानपर \nमूल श§द, सवनामक चुरता, ियापदक िवकास आ वाuय \nरचना। \nअवहi भाषामे जैन धमसँ सcबिधत रचना ढेर रास अिछ आ \nओइमे शौरसेनीक भाव अिछ।अवहiक मुÐय े छल \nमायखेत, गुजरात, बंगाल आ िमिथला। जैन धमसँ सcबिधत \nलोक मुÐय  पसँ मायखेतमे रहिथ। “वÂजालग” °ेताcबर \nमुिन जयव1लभ ³ारा संकिलत सुभािषतक संह अिछ जइमे \nअवहiक भाव दृिªगोचर होइत अिछ। शािलभ$ सूरीक \n“भरते°र बाहुवली रास”, एकटा दोसर शािलभ$ सूरीक “पंच \nपाडव चिरत”, gथूिलभ$ रास, जयशेखर सूरीक “नेिमनाथ \nफागु”, सकलकीितक “सोलह कारण रास”क अितिरuत \nमौिखक का¶य जेना बौ िस सािह¦य, डाक, धममंगल का¶य, \nशूयपुराण, मािणकच$ राजार गान, लोिरकाइन जनक म¨य \nआएल। अवहÓक बाद ´जबुली ³ारा राय रमानद, शंकरदेव \nआ चैतयदेव लोकभाषाक मा¨यमसँ जन धिर पहुँचला। \nअवहiक भाव ´जबुली आ मैिथलीपर पड़ल। बारहम \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.199  \nशता§दीक डाकाणव नेपालमे रिचत अिछ जकर िलिप िमिथलार \nआ भाषा अवहi अिछ। िमिथलामे कणxट आ ओइनवार \nराजवंशक कालमे अवहiमे रचना कएल गेल। िस सािह¦य, \nबौक दोहाकोश-चयxगीत आ Âयोितरी°रक वणन र¾ाकरमे \nअवहiक योग ारcभ भऽ गेल छल। मुिनराम िसंहक पाहुड \nदोहा आ बौ धमक वÅयानक थमे सेहो अवहiक  प \nदेखबामे अबैत अिछ। दामोदर पंिडतक उिuत¶यिuतकरण \nअवहiमे रिचत अिछ, ई संgकृत िसखेबाक थ अिछ। \nबारहम शता§दीक पूवxधमे उ¤हभाण “संदेश रासय”क रचना \nकेलिह, रचियता gवयं ऐ थक भाषाकf अवहi कहै छिथ। \nाकृत् प¹गलम् -जे छदशाgक संकलन अिछ आ जकर \nसंकलनकतxक नाम अÌात अिछ- क टीकाकार सेहो ऐ थक \nभाषाकf अवहi किह सcबोिधत केने छिथ। िवdापितक \nकीितलता आ कीितपताका सेहो अवहiमे रिचत भेल। \nअवहiक अप¿ंशसँ ¶याकरिणक िभmता आ मैिथलीसँ \nसिmकटता: दीघ िम7 gवर अिछ- ए ऐ ओ औ; पािणिनसँ \nपूवक आचाय एकरा स¨यर कहै छला। संgकृतक ऐ, औ \nमसँ अइ, अउ ¨विन बिन गेल आ ओइसँ िकछु आर gवर \nबहार भेल। संgकृतक बादबला भाषा खास कऽ म¨यकािलक \nभाषामे लगातार दू वा तीन gवरक योगसँ ¨विन आ लेखन \nदुनूमे िविचता आएल। आधुिनक भाषाक लेल आव¢यक छल \nजे पुनः ¶यंजनक बेशी योग कऽ, त¦समक बेशी योग कऽ \nपूविgथित आनल जाए, जइसँ उºचारण आ लेखन सरल भऽ \nसकए। ियाक अतमे आ आन पदक सभ gथानमे gवरकf \n 8.200 || || || || गजे$ गजे$ गजे$ गजे$    ठाकुर ठाकुर ठाकुर ठाकुर  \nसंयुuत करब ारcभ भेल। ऐमे “ऐ” आ “औ” अवहÓक \nिवशेषता  पमे पिरगिणत भेल। जेना टुiै =टूटै, गुणइ =गुणै, \nपइ =पै, रहइ =रहै, करउ =करौ, चअउर =चौरा, दुणउ =दूणौ, \nतउ =तौ, आअउ =आऔ।  \n ऋ ऐ तीन  पमे ¨विनत होमए लागल। र् +अ, र्+इ , र् +उ \nआ म¨य  प माने िर (र् +इ) ऐ  पमे िgथर होमए लागल। \nजेना अमृत =  अिमअ ऐमे मृ=िम भऽ गेल अिछ। \ngवरमे िकछु आर पिरवतन भेल। श§द ारcभक gवरक दीघ \nहएब gवाभािवक लगैत अिछ, जेना आँचल =आँचर। gीिलंगमे \nअितम आ लुrत होमए लागल जेना िभा =भीख। gवरक \nबहुलताबला श§दमे सिध आ लुrतीकरण बढ़ल, जेना \nधिरी=धरती, उपआस =उपास। \nअप¿ंशक अंधआर =अंधार (संिध) बिन गेल। \nकÂज =काज बिन गेल (दीघ) \nअंचल =आँचर (अनुनािसक) \n¶यंजन ओिहना रहल मुदा ण कम आ ञ बेशी योगमे आबए \nलागल आ ड़, ढ़ ई दुनू नव ¶यंजन आएल।  =क्+ष बदिल \nकऽ Äख होमए लागल। न आ ल मे सेहो पयxय बनल जेना \nनिहअ =लिहअ आइ काि. सेहो मैिथलीमे लोर आ नोर दुनू \nबाजल जाइत अिछ। \nउ सँ अत होमएबला संÌा रहल मुदा अ, आ, इ, ई, ऊ, ऐ, \n बध-िनबध-समालोचना (भाग-२)(कुेम् अतमनक-२ खड-८) \n|| 8.201  \nओ सेहो संÌाक अतमे आबए लागल। िह अितममे लगा कऽ \nबहुवचन बनेबाक वृि बढ़ल, जेना युवराजिह। ि³वचन खतम \nभऽ गेल आ तकर बदला बहुवचनक योग भेल आ तइ लेल \nस¶वउं (सभ) क योग ारcभ भेल। \nिलंगसँ िवशेषणक  प पिरवतन आ लुrतिवभिuत-िनिवभिuतक \nयोग बेशी होमए लागल। िवशेषणक  प पिरवितत भेल। जेना \nअइस, एे, कतहु, पिहल, चा। \nकारकक िवभिuतक संग सन, सउं, क, माझ, केर, लािग \nआिदक योग होमए लागल। \nपिàमी अवहiमे िवभिuतक योग घटल मुदा पूवn अवहiमे ए, \nिह िवभिuतसँ ढेर रास काज लेल गेल। \nसवनाम कतx लेल हौ, तोञ, सो आ संबंध लेल मोञ, तुcह, \nितसु युuत होमए लागल। \nियामे करउँ, करिस, करिथ यु","size_mb":31.68,"has_text":true},"Videha 307.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 307.pdf","name":"Videha 307.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ#टूबर  २०२०  (वष* १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n२. ग3  \n२.१ .रबी4 नारायण िम6 - धारावािहक उपयास -लजकोटर  (७ म खेप ) \n२. २. ि<यंवदा तारा झा- दूटा बीहिन कथा \n२.३. आशीष अनिचहार - दु@यंत कुमारक गजलक िमजाज सन गजल मैिथलीमे किहया लीखल जेत◌ै \n२.४ .ितरहुता िलिपक उBव आ िवकास - गजे4 ठाकुर - (भाग -१)  \n२.५. डा. सुभाष  च4  झा- वै3नाथ  िम6  \"याGी \"क  सािहय  याGा \n२.६. मुIा जी - मोकाम िदस  (मैिथली बीहिन कथा संJह ) \n२.७. िव@णु कात िम6 - चािर पG  \n२.८. डॉ. िचGलेखा- िमिथलाक नामकरण एवं <ादूभNव  \n२.९. डॉ. अप*णा-पु@कर काPडक िवशेषता \n२.१०. डॉ. अप*णा- रमेQर चिरत िमिथला रामायणमे ‘कौशTया’ \n२.११ . एिडटस* चोइस सीरीज (बीछल ग3 -प3 रचनाक संJह ) \n  \n३. प3  \n३.१. जगदीश च4 ठाकुर 'अिनल ' २ टा गजल  \n३.२. मुIा जी -किवता- पथराइत डीह  \n३.३. अमरेश कुमार लाभ -तीनटा किवता आ दू टा गजल  \n३.४. डॉ आभा झा-अपन घेर   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.५. इरा मिTलक - हम Gी छी \n3.6.GAJENDRA THAKUR - Language editing by Astha Thakur  A PARALLEL \nHISTORY OF MAITHILI LITERATURE -ERA BEFORE AND AFTER - LITERARY \nSCENCE IN MAITHILI AFTER THE ARRIVAL OF JAGD ISH PRASAD MANDAL  \n  \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचGकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचक िलंक \nपर जाउ। \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह आकNइव  \nView Videha googlegroups (since July 2008)  \nview Videha Facebook Official Group (since January 2008) - \nfor announcements  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n १. गजे4 ठाकुर  \n....................................... .................................................................................  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परीा लेल   मैिथली (अिनवाय* आ ऐिछक ) आ आन \nऐिछक िवषय आ सामाय ान (अंJेजी मायम ) हेतु सािमJी \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UN ION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n  \nयू. पी. एस . सी. ( मेस ) २०२० ऑशनल : मैिथली सािहय िवषयक टेट सीरीज  \n  \nयू.पी.एस.सी. क ि<िलिमनरी परीा २०२० सपI भऽ गेल अिछ।  जे परीाथ एिह परीामे उीण* करताह \nआ जँ मेसमे हुनकर ऑशनल िवषय मैिथली सािहय हेतिह तँ ओ एिह टेट-सीरीजमे सिमिलत भऽ सकैत \nछिथ। टेट सीरीजक <ारभ ि<िलसक िरजTटक तकाल बाद होयत। टेट-सीरीजक उर िव3ाथ कैन \nकऽ editorial.staff.videha@gmail.com पर पठा सकैत छिथ, जँ मेलसँ पठेबामे असोकज* होइिह तँ \nओ हमर  ा¡सएप नबर 9560960721 पर सेहो <¦ोर पठा सकैत छिथ। संगमे ओ अपन ि<िलसक \nएडिमट काड*क कैन कएल कॉपी सेहो वेरीिफकेशन लेल पठाबिथ। परीामे सभ <¦क उर निह देमय \nपड़ैत छैक मुदा जँ टेट सीरीजमे िव3ाथ सभ <¦क उर देताह तँ हुनका लेल 6ेयकर रहतिह। \nिवदेहक सभ कीम जेक ईहो पूण*तः िनःशुTक अिछ। \n- गजे4 ठाकुर  \n  \nVideha e -Learning   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL)  \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली <¦पG - यू.पी.एस .सी. (ऐिछक ) \nमैिथली <¦पG - यू.पी.एस .सी. ( अिनवाय*) \nमैिथली <¦पG - बी.पी.एस .सी.(ऐिछक ) \n  \nमैिथलीक वत*नी \n१ \nभाषापाक  \n२ \nमैिथलीक वत*नीमे पयNत िविवधता अिछ। मुदा <¦पG देखला उर एकर वत*नी इªनू BMAF001 सँ <ेिरत \nबुझाइत अिछ, से एकर एकरा एक उखड़ाहामे उनटा-पुनटा िदयौ, ततबे धिर पयNत अिछ। यू.पी.एस.सी. \nक मैिथली (कपलसरी) पेपर लेल सेहो ई पयNत अिछ , से जे िव3ाथ मैिथली (कपलसरी) पेपर लेने छिथ \nसे एकर एकटा आर फाट-रीिडंग दोसर-उखड़ाहामे करिथ| \nIGNOU   इªनू       BMAF -001   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n............................... .........................................................................................  \n  \nMAITHILI (OPTIONAL)  \n  \nTOPIC 1     (Place of Maithili in Indo-European Language Family) \nTOPIC 2     (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates) \nTOPIC 3     (¬योितरीQर, िव3ापित आ गोिवददास िसलेबसमे छिथ आ रसमय किव चतुर चतुरभुज \nिव3ापित कालीन किव छिथ। एतए समीा शृंखलाक <ारभ करबासँ पूव* चा­ गोटेक श®दावली नव श®दक \nपयNय संग  देल जा रहल अिछ। नव आ पुरान श®दावलीक  ानसँ ¬योितरीQर, िव3ापित आ \nगोिवददासक <¦ोरमे धार आओत, संगिह श®दकोष बढ़लासँ खटी मैिथलीमे <¦ोर  िलखबामे धाख आते-\nआते खतम होएत, लेखनीमे <वाह आएत  आ सुचा भावक अिभ°यि#त भए सकत।)   \nTOPIC 4                 (ब4ीनाथ झा श®दावली आ िमिथलाक कृिष -मय  श®दावली) \nTOPIC  5                (वैTयू एडीशन - <थम पG - लोिरक गाथामे समाज ओ संकृित ) \nTOPIC  6                (वैTयू एडीशन - ि²तीय पG - िव3ापित ) \nTOPIC  7                (वैTयू एडीशन - ि²तीय पG - प3 समीा- बानगी) \nTOPIC  8                (वैTयू एडीशन - <थम पG - लोक गाथा नृय नाटक संगीत ) \nTOPIC  9                (वैTयू एडीशन - ि²तीय पG - याGी) \nTOPIC  10                (वैTयू एडीशन - ि²तीय पG - मैिथली रामायण ) \nTOPIC  11                (वैTयू एडीशन - ि²तीय पG - मैिथली उपयास )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC 12                (वैTयू एडीशन - <थम पG - श®द िवचार ) \n........................................................................................................................  \n  \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAI NS)  \n  \nGS (Pre)  \n  \nTOPIC 1   \n........................................................................................................................     \n  \nGS (M ains)  \n  \n.......................................................................................................................................... \n...... \nNCERT -ENVIRONMENT CLASS XI -XII  \nNCERT PDF I -XII  \nTN BOARD PDF I -XII  \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS  \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIVE   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nALL INDIA RADIO TALKS AND CUR RENT AFFAIRS  \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS  \n........................................................................................................................  \n  \nOTHER OPTIONAL S \n  \n........................................................................................................................  \nIGNOU eGYANKOSH  \n \n.......................................................................... ..............................................  \n........................................................................................................................  \n (अनुवत*ते) \n-गजे4 ठाकुर  \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n२. ग3  \n२. ग3  \n२.१ .रबी4 नारायण िम6 - धारावािहक उपयास -लजकोटर  (७ म खेप ) \n२. २. ि<यंवदा तारा झा- दूटा बीहिन कथा \n२.३. आशीष अनिचहार - दु@यंत कुमारक ग जलक िमजाज सन गजल मैिथलीमे किहया लीखल  जेत◌ै \n२.४ .ितरहुता िलिपक उBव आ िवकास - गजे4 ठाकुर - (भाग -१)  \n२. ५. डा. सुभाष  च4  झा- वै3नाथ  िम6  \"याGी \"क सािहय  याGा \n२.६. मुIा जी - मोकाम िदस  (मैिथली बीहिन कथा संJह ) \n२.७. िव@णु कात िम6 - चािर पG  \n२.८. डॉ. िचGलेखा- िमिथलाक नामकरण एवं <ादूभNव  \n२.९. डॉ. अप*णा-पु@कर काPडक िवशेषता \n२.१०. डॉ. अप*णा- रमेQर चिरत िमिथला रामायणमे ‘कौशTया’ \n२.११ . एिडटस* चोइस सीरीज (बीछल ग3 -प3 रचनाक संJह ) \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरबी4 नारायण िम6 - धारावािहक उपयास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(<वासीक जीवनपर आधािरत)  \n (७ म खेप ) \n-7- \n  \nपचो आदमी जकरा पुिलस पकड़ने छल से अपने ओिहठामक छल । भोरभेने जखन ई समाचार \nछपलआ ओिहमे ई बात <मुखतासँ आएल जे ई कोना भेलैकजे सभटा अपराधी ऐकिहठामक छिथ तँ \nलोकसभक माथा ठनकलैक । लोकसभआपसमे चचN करए हेतु बैसार केलक । तरह-तरहक भाषणबाजी \nसेहो भेलैक  ,काजक गप सेहो भेलैक । ई तय भेलैक जे चुप निह बैसल जाएत । एिह मामलाक´ \nउचतरधिर लए जाएल जाएत जािहसँ सहीबात सभक सामने आिब सकए । मामला ततेक गनगनेलैकजे  \nपुिलस अिधकारीसभक´ जबाब दैत-दैत आफद भए गेलैक । उचतरीय जच-पड़ताल भेल आ ई बात िसµ \nभए गेल जे पचोआदमी बेफजुलमे फँसादेल गेल छल जािहसँ असलीअपराधी बिच जाए । सरकार \nओकरासभक िखलाफ केस आपस लेबाक आदेश देलक । ओ सभ हाजितसँ छुिट-छुिट अपन-अपन घर \nआएल । सभक हालत खराप छल । पुिलसक मािरसँ गG-गG दुखा रहल छलैक ।   हालत ठीक निह \nरहबाक कारण पचो आदमीक´ पुिलसक हाजितसँ सोझे अपताल लए गेल ।ओिहमेसँ एकटाअपताल जाइत-\nजाइत दम तोिड़ देलक । \nआओर दूटाक हालत बहुत खराप छलैक । दुनूक´ आइसीयूमे भत कराओल गेल । शेषदूटाक´ \nजािहमे िकशुनो सेहो छल  , आपिकालीन िवभागमे राखल गेल । आइसीयूमे भत दुनूगोटे भोर होइत -होइत \nदम तोिड़ देलक । बचल दुनूगोटेके बचेबाक हेतु अपताल एड़ी-चोटीक पसीना बहा रहल छल मुदा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओहोसभ बेसुध छल । ई समाचार कर¶ट जक सॱसे िदTलीमे पसिर गेल । सरकारी अपतालक बाहर \nजबरदत सुरा बंदोबत कएल गेल ।तथािप लोकक हुजुम रोकल निह जा सकल । सभ उम भेल \nअपतालमे घुिस गेल ।लािठचाज* भेलैक । कतेको लोक घायल भेल । मुदा हालत काबूमे निह आिब रहल \nछलैक । तीनू बेकसूर लोकक लहासक´ अपना क®जामे कए हजारो लोकक हुजुम चिल रहल छल । तरह-\nतरहक नारा लगा रहल छल । \nताबतेमे िकओ खबिर देलक जे एकटा आओर आदमी निह रहल । ओकर नाम-ठेकाना पुिलसक´ पता \nनिह चिल रहल छलैक । हमरा ई समाचार सुिन ठकिबदोर लािग गेल । कहॴ ओ िकशुने ने होअए?मुदा ई \nखबिर सही निह छल । पुिलस   तुरंत एिह समाचारक खंडन केलक  ,संगिह इहो कहलक जे अपतालमे \nभत दुनू गोटेक हालतमे सुधार भेलिन अिछ आ भए सकैत अिछ जे सझधिर हुनका सभक´ छोिड़ देिल \nजािन । सरकारक तरफसँ मृत °यि#तक पिरवारक´ पच-पच लाख मुआबजाक एलान सेहो कएल गेल आ \nइहो आQासन देल गेल जे  एिह घटनाक जच हेतु एकटा यायाधीशक अयतामे आयोगक गठन कएल \nगेल अिछ जे तीन मासमे अपन <ितवेदन देत आ दोषी °यि#त चाहे ओ जे हो,बखसल निह जाएत । \nमाइकपर वारंबार ई घोषणा होइत रहल। ओिह भीड़मेसँ दु-तीन गोटे सकरकारक समथ*नमे बजैत सभक´ \nबुझबए लगलाह जे आब बेसी गरमेबाक गप निह िथक कारण सरकार जे कए सकैत अिछ से तँ भइए \nरहल अिछ आ फेर जखन िकछु गलती भेलैक अिछ तँ ओकर िनमेरा करएमे सेहो िकछु समय तँ लगबे \nकरतैक । िकछु गोटे हुनकर सभक बातक समथ*न केलिथ ।ऊपरसँ पुिलस<शासन लागले छल। कहुना \nकए मािमला थहल । \nतीनू मृत °यि#तक लहासक´ पुिलसक संरणमेयमुनाकातमे डािह देल गेल । लोकसभ अपन-अपन \nघर आपस भए गेल । हमहुँ अपन डेरापर अएलहुँ । पता लागल जे पुिलस कए बेर हमरा तकैत ओतए \nआएल छल । से सुिन मोन अधीर भए गेल । ई कोन नव लफरा भेल? हम की केिलऐक जे पुिलस पछोड़ \nकए रहल अिछ  ? \nडेरा पहुँचले रही िक िवजयक फोन आएल -\" िकशुनक हालत सुधिर रहल छैक । काि» दसबजे \nअह थाना आिब जाएब। ओिहठामसँ संग   अपताल चलब ।\" \n\"हम निह आिब सकब कारण हमरा काजपर जेबाक अिछ । फेर हम किहआधिर एकरासभक \nच¼रमे पड़ल रहब। हमर हालत तँ अपने पातर चिल रहल अिछ । कारखाना बंद होबएपर छैक ।कै गोटे \nकाज छोिड़ गेल । हमरो कै बेर मािलक किह चुकल अिछ । अहॴ कहू जे हम की क­?\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"काि» कहुना कए आउ । फेर सभबातपरिवचार करब।निह होअएतँ छु½ी लए िलअ। \n\"ठीक छै । हम आएब ।\"- से किहते रिहऐक िक फोन किट गेलैक। \n<ात भेने हम थाना पहुँचलहुँ तँ िवजय ओतिह छलाह ।िवजय संग पुिलसक जीपसँ हम दुनूगोटे \nअपताल िबदा भेलहुँ ।रते- रते गपक ¾ममे ओ कहए लगलाह- \n“देखू, अह अपन लोक छी,तैँ किह रहल छी । ई महानगर छैक,एिहठाम अपन काजसँ काज \nमतलब राखी। िकओ ककरो निह छैक । झूठ-फूसमे फँसा देत आ िकओ काज निह आओत । फेर \nएकरसभककोनो ठेकान निह छैक । अहीसंगे  रहत आ अहॴक जिड़काटएमे लािग जाएत ।जाित-पितक \nएतहु चला-चलती छैक । जकरेसँ गप करए लागब ने सएह पिहने जाित अिखआसए लागत । एहन \nहालतमे अह कथीलेल लफरासभमे पैर देने रहैत छी ।अपन काज क­,घर जाउ । हमरासँ जे मदित भए \nसकत से हम करबेकरब आ कइए रहल छीमुदा जखन तेहन कोनो मािमलामे फँिस जाएब तखन हमही की \nकए लेब? बात बुझिलऐक िक निह?\" \n\"अह अनुभवी लोक छी । सोिचए कए िकछु कहैत होएब मुदा िकशुन आ मालती आन निह अिछ \n। िकशुन तँ हमर इसकूलक संगी अिछ, मालती ओकर घरनी छैक ।एनामे हम केना हिट सकैत छी, ओहो \nजखन िक ओ सभ घोर संकटसँ गुजिर रहल अिछ । समयाक समाधान भए जाइक, तँ हम वयं एिह \nलफरासभसँ कात भए जाएब ।\" \n\" एिह समयाक समाधान करब कुकुरक पॲछ सोझ करब िथक । िकशुन तँ अहॴक िसकाइत \nकरैत रहए आ अह चललहुँ अिछ ओकरा शुभिचंतक बनए?\" \n\"िकशुनक गप छोड़ू । मालतीक की दोख छैक?\" \n\"दोख छैक िकएक निह? एतेक सुदर होएबे सभसँ बड़का दोख छैक । सीता महरानीक´ रावण \nिकएक तंग केलकिन? रामक कोन दोख रहिन  ? आ सीता महरानी तँ एकदम िनदÁष रहिथ मुदा कतेक कÂ \nकाटलिन?कहबी छैक-िविध वाम के करनी किठन जस िसअिह िकिह बाबरो। बात बुिझ रहल िछऐक िक \nनिह  ?\" \nिवजय पÂ कहलक जे  मालतीक िचंता करबाक काज निह अिछ । ओ वयं मालतीक °यवथा \nकए रहल अिछ । ओ इहो कहलक जे मालती आब ओकरे लग रहत । ओ फटिकएसँ  एकटा घरिदस  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nइसारा करैत कहलक जे मालती एतिह छिथ । िवजयक जीप ओिहघरक लगीचमे छल । हम देखलहुँ जे \nमालती घरक आगा रौदमे पिटआपर बचासंगे छिथ । पता निह ओ हमरा देखलक िक निह मुदा हम तँ \nनीक जेना देखिलऐक आ बुझबो केिलऐक । हमर मोनक´ िवजय पिढ़ रहल छलाह । ओ हमरा छगुतामे \nदेिख हँसए लगलाह । \nअसलमे िवजय असगरे छल ।ओकरा मालती नीक लािग गेल रहैक । बहुत िदनसँ ओ गुनधुनमे \nछल ।अवसर देिख ओ अपन काज कए गेल ।हम ओकरासंगे मुँहा ठुÃी करब ठीक निह बुिझ चुप रिह \nगेलहुँ।िकछु निह बािज सकलहुँ।िवजय   संगे हम अपताल पहुँचलहुँ । िवजय फटिकए रिह गेल ।   \nिकशुनक´ संगे जे दोसर   आदमी छल से किह निह कखन आ ककरा संगे अपतालसँ चिल गेल । \nिकशुनक´ जेबा जोगर हालत निह रहैक । डा#टरक िहसाबे िकशुनक´ अखन िकछुिदन अपतालमे रहए पड़त \n।हमरा देिखतिह ओ भोकासी पािड़ कए कानए लागल ।हम ओकरा तरह-तरहसँ बुझेिलऐक । ओ रिह -रिह \nकए मालतीक हाल पुछैत रहल । हम की किहितऐक? झूठ बािज निह सकैत छलहुँ आ सच किह निह \nसकैत छिलऐक । कहुना कए ओकरा बुझासुझा कए हम अपन डेरा आपस आिब गेलहुँ । \nडेरामे पैर रखनिह छलहुँ िक गामसँ फोन आएल । \n\" हम िदनेश बजैत छी।\" \n\" गोर लगैत छी काका? की समाचार  ?\" \n\"समाचार ठीक निह अिछ ।\" \n\"की भेलैक?\" \n\"तोहर माए बहुत दुिखत छिथ । हालत ठीक निह छिन।\" \n\"की भेलैक?\" \n\"जिTदए आबह । अएलापरसभबात बुझेतह ।\" \nसे किह ओ फोन रािख देलिथ । हमर मोन एकदम परेसान भए गेल । एिहमास   गाम टाको निह \nपठओने रिहऐक । िकसुन आ मालतीक लफड़ामे पिड़ कै िदन काजोपर निह जा सकलहुँ । सभटा °यवथा \nगड़बड़ा गेल छल । ऊपरसँ ईनव संकट । तुरंत रेलक िटकटक ओिरआनमे लािग गेलहुँ । कहुनाक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतकालमे िटकट भेटल। बारह बजे एकटा Äेन छलैक जािहमे आरएसीमे िटकट भेल । जे भेल, जेबाक तँ \nछलहे, से िबदा भए गेलहुँ । \nएगारह बजे राितमे एसगर टीसन िदस िबदा भेलहुँ । रता भम पिड़ रहल छल । कतहु कोनो \nसबारी निह छल । ताबे एकटा कार जाइत देखाएल। हाथ देिलऐक । ओ कार रोिक देलक। हमर हालत \nदेिख ओ हमरा कारमे बैसा लेलिथ। मोनमे डरो होअएजे पता निह केहन आदमी अिछ । मुदा ओ नीक \nलोक छल। हमरा सोझेटीसनपर उतािर देलक आ अपने आगा बिढ़ गेल । \n  \nऐ रचनापर पाठकक मंत°य : \n'लजकोटर' \n         ------------------- \n6ी रबी4 नारायग िम6जी ²ारा िवरिचत 'लजकोटर' उपयासक धारावािहक पोट पढबाक अवसर भेटल। \n<थमिह दू पती पढलाक बाद उ#त पोट अपन सािहियक चुबकीय <वृितक करण´ तेना ने आकृÂ कलक \nजे सपूण* पोट एकिह िनसÆसमे पिढ गेलहुँ। \n समाजक वत*मान  पिरवेशक सापे िचGणक संग उपयासकार  उपयासक एिह अंशक´ गढलिन अिछ। चािर \nपाGक चािरिGक िवÇलेषण, सवाद शैली, उकृÂ कथा िवयास, कौतुहलता, औसु#यक <वृि , गितशीलता \nतथा पिरिथित जय वातावरण िनमNण ²ारा सपूण* उपयासक उ3ेÇयक  आपूित* एिह छोटसन अंशमे समािहत \nअिछ। चािर पाGक छोट सन कथानक अपनामे पूण*ता <दान करैछ, जे एक िदस जँ समाजक िव4ुपता \n,िवभसताक´ उद्- घािटत करैछ ,तँ दोसर िदस समाजक परोपकारी <वृि तथा मानवीय संवेदनाक´ सेहो \n<दिश*त करैत अिछ। \nपाGक ­पमे मालती, िकसुन, िवजय चायवला तथा लेखक वयं    समाजक चािर िवचारधाराक´ <दशिश*त \nकरैछ।एक िदस जँ साकारमक,भूिमकामे उपयासकार मालती आ वयंकेर चिरGक िचGÆकन करैत छिथ तँ \nदोसर िदस िकसुन एवं िवजयक चिरGक´ खलनायकक ­पमे देखाओलिह अिछ।  संपूण* कथानक िमिथलाक \nिवभस ­प, गरीबी, बेरोजगारी, लाचारी 6मशि#त एवं <ितभा पलायनक´ उद् घािटत करैछ।    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n गाम छोिड़ िकसुन  गुजर करबाक लेल िदTली रोजगार हेतु जाइत छिथ, मुदा ओत' गलत सतसंगमे आिब, \nकोना कुमाग* पकिड़ अपना संग अपन पिरवार, एतए धिर जे दू िदनक अपन एक माG नवजात िशशुक´ सेहो \nसंकटक महाजालमे ओझरा दैत छिथ; जकरासँ मु#त होएब असंभव भ'जाइत अिछ।   \nसपूण* कथानक घुमा-िफराक´ मुÊयपाG िकसुनक इद*-गीद* घुमैत अिछ ,मुदा संवादीणता िकसुने ²ारा \nदेखाओल गेल अिछ। \nJामीण पिरवेशक पाG ²ारा कथाक वातावरण एकटा महानगरमे िवकिसत  कएल गेल अिछ, जे कतहु-कतहु \nकथानकमे काTपिनकता गिढ दैत अिछ ,जे िदTली सन महानगरक हेतु आजुक समयमे लेखक लालटेनक \nउपयोग क' कथाक´ पचास साल पाछू खीिचक´ ल' जाइत अिछ। पुनः मोवाइलक इजोत आधुिनक समयक \nभान करबैछ, जे कथानक´ °याघात उपI करैत अिछ। मानवीय स ंवेदनाक संग जत' कथानकक´ आगू \nबढेबाक <यास भेल अिछ ,ओतिह िवजयसन वाथ आ कुिटल पाG ²ारा लेखक °यंगक पुट सेहो उपिथत \nकरबामे सफल भेल छिथ। कËयामक आ सवाद शैलीमे सपूण* कथानक सोझ डिरएँ आगू बढैछ ,जे एकटा \n<ोढ लेखक वा कथाकारेसँ◌ँ संभव भ' सकैछ, मुदा कथानमे समया तँ उपI कएल गेल मुदा ओकर िनदान \nकरबामे लेखक सफल निह भ'सकलाह। त´ एकरा एकटा दुखात कथानके कहल जा सकैछ। \n     उ#त कथÆशमे  समाजमे  नैितक मूTयक Ìास, मानवीय संवेदनहीनता, चािरिGक दोषक संदेह तथा कुमाग* \nपर अिभगमनक उद्'घाटन जँ िकसुन िवजय आ मोछ टेरैत पुिलससभक चिरG ²ारा <दिश*त कएल गेल अिछ, \nतँ चायवला आ लेखक वयं साकारामक चिरतक भूिमकामे सहानुभूित ,परोपकार आ सहृदय चिरGक  <तीक \nछिथ।मुदा मालतीक चिरGक मायमे उपयासकार आजुक पिरवेशमे जत' सभतिर नारी सशि#तकरणक ढोल \nपीट जा रहल अिछ, ओतिह एकटा लाचार, दीनहीन,बेसहारा, अिशित, पराि6त  अबला मैिथलानीक भूिमकामे \nमालतीक चिरGक िचGÆकन कएलिह अिछ, जे बेबस आ लाचार अिछ अपन  एक िदन पूव* जमल िपहुआक \nजीवन रा करबामे। उ#त कथानकक मायमे लेखक नारी समान, नारी रा आ नारी सशि#तकरणक ढोल \nपीटय बालाक मुँह पर एकटा िनसन  चोटक <हार करैत छिथ ; िमिथलाक सुदूर गाम-घरक मिहलाक दशा \nपर  समाजक´ सोचबाक हेतु बाय करैत छिथ,जे एकटा पिरप#व आ थािपत लेखकेसँ संभव भ'सकैछ।   \nसपूण* अंश पढलाक संत जेना बुझाइछ  जे उ#त घटना  एकटा भोगल यथाथ* हो, जकरा उपयासकार \nकनेक रंग-टीप क' अपन का°य <ितभाक मायमे एकटा उपयासक 'केनवाश'मे किस रहल छिथ। नीक \nकथानकक संग 'लजकोटर' अपन एक-एक डेग बढा रहल अिछ। हमरा आशे निह पूण* िवQास अिछ जे एक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिदन ई उपयास िपंट मीिडयासँ पुतकाकर ­पमे पाठकलोकिनक´ सेहो उपल®ध हेतिन आ मैिथली उपयास \nसािहय मय 'लजकोटर' मीलक पाथर िसµ हएत। ढेर रास शुभकामनाक संग उपयासकारक´ साधुवाद। \n \n  \nिवजये4 झा, मुजÍफरपुर   \n22.09.2020 \n(िवजये4जी मुझÍफरपुरक कालेजमे मैिथलीक ®याÊयाता छिथ।) \n  \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nि<यंवदा तारा झा \nदूटा बीहिन क था \n१ \nदूरक ढोल सोहाओन  \nजिहया सऽ लाल काकी बड़का बेटा-पुतहु लग सऽ रिह कऽ आयल छिथ , िकछु बदलल जकÆ छिथ। ओ \nपिहलु¼ा Îआब जेना कहु हेरा गेल होइह। छोटकी पुतहु स ुधाके छगुनता लािग गेलैह, सासुके एतेक \nशात देिख कऽ। \nसुधा जािह िदन सऽ सासुरमे पैर देलैह , अपना लेल <शंस ाके कोनो बोल निहं पौलिह। कतबो <यास \nकयला उर सासुके संतुÂ निहं कऽ सकलीह। लाल काकी हरदम ब ड़की पुतहुके गुणगानमे लागल रहैत \nछलीह। एहन दीब , एहन संकारी, साात् अIपूणN छिथ बड़की किनयÆ। हुनकर तऽ कोनो जोड़े निहं। \nहमरा मुंह सऽ बजबा सऽ पिहने मोनक गप बूिझ जाइत छिथ। \n \nअसकरे सबटा काज करैत सुधाके मोनमे अबैह , सालमे दू-च ािर िदन आिब कऽ एतेक मोनमे बसल \nछिथह, आ जे चौबीसो घंटा लागल रहैत छैक , तकर खाली कु चेÂा। \n \nअखन िपछले मास भैया एलिखह तऽ लालकाकीके अपना संगे लऽ गेलिखह।   काकी गेली तऽ बÏड \nहुलिस कऽ , मुदा पं4हे िदनमे छोटका बेटाके बजा कऽ संगे  वापसो आिब गेलीह। आब बड़की किनयÆके \nगुणगानो निह। बुझाइत अिछ लाल काकीके , 'दूरक ढोल सोहा ओन ' के अथ* बुझबामे आब भÆगठ निह \nरहलैह। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२ \nिवकTप  \nभोरे सऽ गुनधुनमे लागल छिथ मीता , िनÐय करैत छिथ, फेर  डेग पाछू भऽ जाइत छैह। मोनके बुझबै \nछिथ , हम कोनो अधलाह गप निहं सोिच रहल छी , तखन एतेक  ²² िकयैक ? \nअही साल मीता िदTलीमे एकटा छोट-छीन घऽर कीनने छिथ, तकर िकत चुकबैत , बचा सबहक िशा \nकेर मोट खच* आिथ*क तनावक कारण बिन गेल छैह। दुIू गोट े जे कमाइत छिथ, से जेना पिहले \nसताहमे ओरा जाइत छैह। \nएकटा सुगम उपाय बेर-बेर िदमागमे अबैन , िकयैक ने नैहर मे खाली पड़ल कोनो जमीनके हटा कऽ कनी \nहTलुक भऽ जाइ। हमहू तऽ ओही ठामक अंश छी , िकछु तऽ   हमरो अिधकार अिछ ओतय। भाइजीके \nतऽ बाबू अपने मोने मदित केने रहिथह। \nयैह िवचािर भाइ सऽ गप करबा लेल िवदा भेलीह , मुदा बक ार   निहं  फुटलैह। समान अिधकारपर \nधारा<वाह भाषण देबऽ वाली चुपचाप अिधकारके सौहाद*पर वा िर घुिर गेलीह। अिधकार वा नेह ई िवकTप \nअखनहुं समानताक सय छैक , नारी जाितक लेल। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nआशीष अनिचहार  \nदु@यंत कुमारक गजलक िमजाज सन गजल मैिथलीमे किहया लीखल जेतै \n \nआइसँ 5 बख* पिहने गंगेश गुंजन जी दु@यंत कुमारक एकटा शेर दऽ कऽ कहने रहिथन जे मनोरथ अिछ \nमैिथलीमे एिह 'िमजाज' ओ एिह व¬नक शेर हो। किहया धिर एहन शेर एतै सेहो पुछने रहिथन। व¬न मने \nबहर भेल आ से मैिथली गजलमे पिहनेसँ अिछ। रहलै दु@यंत कुमारक शेर सनक िमजाज केर बात तँ हम \nतËयामक िगनती केलहुँ जे किहया धिर एहन शेर िलखेतै मैिथलीमे। िगनती हम करब तािहसँ पिहने \nदु@यंतजीक ओ शेर हम <तुत करी जे गुंजनजी देने रहिथ-- \n \n\"उनकी अपील है िक उह¶ हम मदद कर¶ \nचाकू की पसिलयॲ से गुज़ािरश तो देिखये\" \n \n  \nिनिÐत तौरपर नीक आ उम शेर छै तािहमे संदेह नै। तँइ गुंजनजी सेहो <तुत करबा लेल बाय भेलाह। \nतँ आब हम मूल बात िदस चली। हम अपन िगनती लेल दू टा मानक लेलहुँ अिछ। पिहल दु@यंतजीक \nगजल संJह <काशन आ दोसर आधुिनक खड़ी बोली िहंदीमे िलखल शु­आती गजल आ से हमरा भारत¶दु \nहिरÐं4जी लगसँ भेटैए (जम- 9 िसतंबर 1850- मृयु 6 जनवरी 1885)। भारतेदुजीक गजल सेहो छिन \nमुदा कोन बख*मे <कािशत भेलिन से हमरा ात नै ताही लेल हम हुनकर मृयु वष*क´ अंितम मािन आगू बिढ़ \nरहल छी। आब जानी दु@यंत कुमारजीक´। दु@यंतजीक जम- 01 िसतबर 1933 आ मृयु- 30 िदसबर \n1975 क´ भेलिन। एही बख* (1975) मे िहनक गजल संJह- 'साये म¶ धूप' केर <काशन भेलिन। एिह ठाम \nकने Îिक हम भारत¶दु आ हुनकर ठीक बादक  िकछु चूनल िहंदी गजलकारक िकछु शेर देखी— \n \nअजब जोबन है गुल पर आमद-ए-फ़ल-ए-बहारी है \nिशताब आ सािक़या गुल-­ िक तेरी यादगारी है \n \nएकर बहर अिछ 1222-1222-1222-1222  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nआ गई सर पर क़ज़ा लो सारा साम रह गया \nऐ फ़लक #या #या हमारे िदल म¶ अरम रह गया \nएकर बहर अिछ 2122-2122-2122-212 \n \nआब सूय*कÆत िGपाठी िनराला जीक शेर देखू- \n \nभेद कुल खुल जाए वह सूरत हमारे िदल म¶ है \nदेश को िमल जाए जो पूँजी तुहारी िमल म¶ है \n \nएकर बहर अिछ 2122-2122-2122-212 \n \nआब जयशंकर <साद जीक ई शेर देखू-- \n \nसरासर भूल करते हÕ उह¶ जो यार करते हÕ \nबुराई कर रहे हÕ और अवीकार करते हÕ \n \nएकर बहर अिछ 1222-1222-1222-1222 आ ठीक एही बहरमे शमशेर बहादुर िसंहजीक ई शेर देखू-- \n \nजह म¶ अब तो िजतने रोज अपना जीना होना है, \nतुहारी चोट¶ होनी हÕ हमारा सीना होना है। \n \nपं.कृ@णानंद चौबीजीक ई शेर देखू-- \n \nआपका मक़सद पुराना है मगर खंज़र नया \nमेरी मजबूरी है मÕ लाऊँ कह से सर नया \n \nएकर बहर अिछ 2122-2122-2122-212 आ ठीक एही सभहक बीचमे दु@यंत कुमारजीक गजल छल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदु@यंतजीक गजल संJहक हरेक गजल बहरमे अिछ मुदा एकटा गजलक बहरपर बेर-बेर ओझराहिट िहंदी ओ \nमैिथलीक गजलकार िदससँ देखल जाइए आ ओिह गजलक मतला छै-- \n \nहोने लगी है िजम म¶ जुिबश तो देिखए \nइस परकटे पिरंदे की कोिशश तो देिखए \nअही गजलक एकटा शेर गुंजनजी देने रहिथन जकरा हम उपरमे देने छी। जखन कोनो िहंदी-उदू* गजल \nदेवनागरीमे िलखाइ छिन तखन ओझराहिट आर बेसी बिढ़ जाइत छै। कमसँ कम िहंदीमे तँ बहुत घमथ*न छै \nजे िहंदी गजल लेल उदू* श®दक मूल विन लेल जाए िक िहंदी विन। िहंदीक बहुत गजलकार उदू* विनक \nआJही छिथ तँ बहुत िहंदीक विनक। दु@यंतजी अपने सेहो एही विनक ओझरीमे छलाह तँइ बहुत बेर ओ \nअपन गजलमे शहर केर मूल विन शÌ=21 लेने छिथ तँ िहंदी विन श-हर=12 सेहो। अही कारणसँ उदू* \nगजलकार सभ दु@यंत कुमार केर आलोचना केलकिन आ िहंदी बला सभ बुझलकै जे दु@यंतजीक´ नीचा \nदेखाबए लेल उदू* बला सभ एना कऽ रहल छै। एिह गजलक बहर बूझब हुनका लेल आसान हेतिन जे िक \nमुजाइफ बहर बुिझ गेल छिथ आ जे नै बुझने छिथ से िनचाक दूटा शेरक त#ती देखिथ- \n \nहोने लगी है िजम म¶ जुिबश तो देिखए=2212-12-11-22-12-12 \nइस परकटे पिरंदे की कोिशश तो देिखए=2212-12-11-22-12-12 \n \nउनकी अपील है िक उह¶ हम मदद कर¶=2212-12-11-22-12-12 \nचाकू की पसिलयॲ से गुज़ािरश तो देिखये=2212-12-11-22-12-12 \n \nअह सभ चाही तँ पूरा गजल एिह बहरपर बैसा कऽ देिख सकैत छी।  कुल िमला कऽ सािबत भेल जे \nदु@यंतजीक ईहो गजलमे बहर अिछ। िबना बहरक गजल भइए ने सकैए। हमरा गुंजनजीक उ3ेÇयपर संदेह \nनै मुदा हमर पापी मोन सोचलक जे कहॴ गुंजनजी एिह शेरक´ अही दुआरे तँ <तुत नै केलाह जे हुनको \nबुझाइत छलिन जे एिह गजलमे बहर नै भऽ सकैए। माफी चाहब ई हमर पापी मोनक संदेह छल वा अिछ। \nआब एिह संदेह सभक´ कात करैत मूल बातपर आबी। जेना िक देखलहुँ जे भारत¶दु आ हुनक बाद कच-\nपाकल कËयक संग मुदा अिनवाय* ­पे बहरयु#त िहंदी गजल दु@यंत सन पिरप#व गजलकार धिर याGा \nकेलक आ तािहमे ओकरा लगभग 90 बख* समय लगलै (भारत¶दुजीक मृयुसँ दु@यंतजीक गजल संJहक \n<काशन)। एहन नै छलै जे दु@यंतजीसँ पिहने जे नाम देलहुँ से िहंदीमे अनाम छलाह ओ सभ थािपत आ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयुगÆतकारी सािहयकार छलाह , गजलक सभ िनयम पालन करैत छलाह, िहंदी गजलकार मानिसक ­प¶ \nसचेÂ छलाह तकर बादो िहंदी गजलक´ दु@यंत सन िमजाज पेबामे 90 बख* लािग गेलै। एकर िवपरीत \nमैिथलीक शु­आती गजल बहरयु#त रहल मुदा बादक अानी पीढ़ी <चािरत केलक जे मैिथलीमे गजल भइए \nने सकैए, गजलमे बहर होइते नै छै, बहुत बादक पीढ़ी सभ तँ ईहो कहए लागल जे दु@यंत कुमार बहर तोिड़ \nदेलाह, तँ अदम गॲडवी बहर फोिड़ देलाह आिद। आ एिह च¼रमे लगभग 1950क बाद मैिथलीमे िबना \nबहरक गजल चलल जे 2008 मे िवजयनाथ झाजीक गीत-किवता-गजल संJह 'अहॴक लेल' संग बंद भेल \nसंगे-संग 2008िह मे गजल लेल समिप*त शोध पिGका 'अनिचहार आखर' केर थापना भेल। आ तकर बाद \nलगातार मैिथलीमे बहरयु#त गजल िलखा रहल अिछ। एिहठाम ई कहब अनुिचत नै जे पिछला पीढ़ीक िबना \nबहर बला सभ बहुत <यास केला जे युवा बहरयु#त गजल नै लीखए आ तािह लेल ओ पुरकार, िलटमे \nनाम देब, एक पIाक समीा लीिख देब <लोभन देबाक सन काज सेहो केलाह आ िकछु अंशमे सफल सेहो \nभेलाह मुदा जेना-जेना मैिथलीक युवा लग उदू*-िहंदी गजलक त#ती होइत गेलै तेना-तेना ओ सभ मानए \nलगलाह जे िबना बहरक गजल नै होइत छै आ ओ सभ अपन गजलमे बहर लेबाक लेल आवÇयक मेहनित \nकरए लगलाह।  चूँिक शु­आती गजलक बाद लगभग 50 साल मैिथलीमे िबना बहर बला गजल रहलै तँइ \nहम 2008क´ मानक बख* मािन रहल छी आ एकरे आधार मािन रहल छी। आिब मािन िलअ मैिथलीक \nगजलकार िहंिदए गजलकार सन बहुपिठत, िनयमक पालन करए बला. <योगी हेताह तइयो लगभग बख* \n2090 सँ लऽ कऽ बख* 2100 धिरक बीचमे मैिथलीमे दु@यंत कुमार सनक गजलकार हेबाक संभावना अिछ \nवा कही जे ओहने िमजाजक गजल िलखल जेबाक संभावना अिछ। एिहठाम गंगेशजी आपि कऽ सकै छिथ \nजे हम दु@यंत नै दु@यंतक गजलक िमजाज कहने छी। मुदा पिहने दु@यंत तखन ने हुनकर िमजाज।  बहुत \nगोटे <¦ उठा सकै छिथ जे एतेक समय िकए लगतै। मुदा हमरा जनैत ओ सभ कोनो िवधाक िवकाससँ \nअपिरिचत छिथ। िवधाक िवकास एक-दू सालक खेल नै छै। हम ईहो मानै छी जे वत*मान समयक सभ \nमैिथली बहरयु#त गजलकार <ितभाशाली छिथ मुदा भारत¶दु, जयशंकर <साद, िनराला आिदक दसो <ितशत नै \nछिथ। जखन भारत¶दु, जयशंकर <साद, िनराला  सभक´ रहैत 90 बख* लगलै तँ इहर बलाक´ कतेक \nलगतै। बहुत संभव जे िकछु लोक हमर आकलनक´ गलत मानिथ। हुनका बुझाइत हेतिन जे मैिथलीक \nगजलकार सभ बहुत <ितभाशाली छिथ मुदा हमरा मोनमे एहन कोनो खुशफहमी नै अिछ। ई 90-100 बख*क \nगैप सिदखन रहत। मानू जे जँ एखनो जँ बहरयु#त गजल बंद भऽ जाए आ फेर बीस बख* बाद फेरसँ \nबहरयु#त गजल चालू हुअए तँ ओिह समयमे ई 90-100 बख* जोड़ल जेतै। तँ जेहन भाव हो कच-पाकल \nसे सभ बहरमे लीखी आ <तीा करी िनिÐत तौरपर मैिथलीमे सेहो दु@यंतक गजलक िमजाज सन गजल \nिलखेतै। 2030 धिरक कोनो बहरयु#त गजलकारमे दु@यंतक िमजाज धारण करबाक मता आएत से बहुत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसंभव। एखनुक कोनो-कोनो बहरय#त गजलकार सेहो दु@यंतक िमजाजमे आिब जाइत छिथ मुदा ओ थायी नै \nभऽ पबै छै, भइयो नै सकैए कारण ओिह िमजाज लेल जे भूिम चाही से एखन दूर अिछ। खुशीक बात अतबे \nजे बेसी दूर नै अिछ। जँ ई िमजाज थायी भऽ जाए तँ बहुत संभव जे एखुनके कोनो बहरयु#त गजलकार \nदु@यंतक िमजाज गजलमे आिन लेताह। \nजँ िहंदी गजलमे दु@यंतक गजलक िमजाज केर पृ×भूिम ताकल जाए तँ ओ िनरालाक गजल हेतै। दु@यंत \nकुमार शेर यथा-- \n \n  \nिसफ़* हंगामा खड़ा करना मेरा मक़सद नहॴ \nमेरी कोिशश है िक ये सूरत बदलनी चािहए \nXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX \nयह तक आते-आते सूख जाती हÕ कई निदय \nमुझे मालूम है पानी कह ठहरा हुआ होगा \n \nआ एहने सन बहुत रास शेर केर पृ×भूिम िनरालाक ओ शेर अिछ जे हम उपर देलहुँ। जँ मैिथलीमे देखल \nजाए तँ िनरालाक समानÆतर किववर सीताराम झाजीक ई शेर अिछ-- \nहम की मनाउ चैती सतुआिन जूड़शीतल \nभै गेल माघ मासिह धधकैत घूड़ तीतल \n \n  \nमतलाक बहर अिछ 2212+ 122+2212+ 122 मुदा अफसोच जे एिह पृ×भूिमक समुिचत उपयोग \nमैिथलीक किथत गजलकार सभ नै कऽ सकलाह। भावक कोन कमी छै एिह शेरमे आ सेहो बहर सिहत। \nजखन िहंदीक शीष* रचनाकार सभ बहरक पालन कऽ सकैत छलाह तखन ई मैिथली बला सभ कोन देवताक \nअवतार छलाह? आ तँइ सीतारामजीक भाव केर आधारपर मैिथलीमे एखन धिर दु@यंतक गजलक िमजाज नै \nआिब सकल अिछ आ तािह लेल ओ किथत गजलकार सभ दोषी छिथ जे कहलाह मैिथलीमे गजल भइए ने \nसकैए, गजलमे बहर होइते नै छै, दु@यंत कुमार बहर तोिड़ देलाह, तँ अदम गॲडवी बहर फोिड़ देलाह आिद। \nएहन कहए बला सभ मैिथली गजलक´ कतेक नोकसान केलाह से आकलन करब बहुत किठन तँ नै मुदा \nदुखदायी छै। दुख होइत छै ई देिख जे एकटा नीक िवधाक´ मैिथलीमे कोना भुसाथिर बैसाएल गेलै।    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगंगेशजी अपन पोटमे आशंका जतेने छिथ जे दु@यंतक गजलक िमजाजक शेर पिढ़ सकब आ िक............ \nहम जँ ॠिष रिहतहुँ तँ हम अपन बचल उÚ हुनका नामे कऽ िदितियन ई िदन देखबाक लेल मुदा से संभव \nनै। हम बस शुभकामने टा दऽ सकैत िछयिन जे ओ देिख कऽ जािथ। हलिक नव गजलकार सभ ई ज­र \nसोचिथ जे जँ हमर पूव*ज लगातार बहरमे िलखने रिहतिथ तँ िनिÐत तौरपर 90 केर दशकमे मैिथलीयोमे \nदु@यंतक िमजाज सन गजल आिब गेल रिहतै। भावक कमी मैिथलीमे किहयो नै रहलै आ ने भावक´ पकड़बाक \nकलामे। मुदा दोष केकर................. हमरा लेल केकरो दोष िन­पित करबासँ बेसी आसान रहैए अपन \nिहसाक काज कऽ लेब से एहू ठाम हम केलहुँ। आब पाठक आ सचेÂ गजलकार जानिथ। \n  \nपिरिशÂ (एिहमे गुंजनजीक मूल पोट दऽ रहल छी)— \nGangesh Gunjan  \n8 July  2015     ·  \n\" उनकी अपील है िक उह¶ हम मदद कर¶ \nचाकू की पसिलयॲ से गुज़ािरश तो देिखये\" \n(दु@यंत कुमार) \nहमर बड़ मनोरथ जे एिह िमज़ाज आ वज़नक शे'र अपन मैिथलीओ मे होइत ! किह सिकतय कोय । आस \nतँ नव तुिरये मे क' सकैत छी। देखी, से िदन पिढ़ क' जाइ छी िक ... \n  \n \nऐ \nरचनापर अपन म ◌ंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nगजे4 ठाकुर \nTOPIC:13 (संघ लोक सेवा आयोगक मैिथली ऐिछक- पG-१, भाग-१, ६अम ¾मक िसलेबसक लेल) \nटॉिपक एकसँ १२ लेल  जाउ एिह िलंकपर : \nhttp://videha.co.in/aboutme.htm  \nितरहुता िलिपक उBव आ िवकास - गजे4 ठाकुर  \n(भाग -१)  \nिलिप ? आ िलिप छी की? िलिपक उBव।  \nएिजटक लोक कहै छिथ जे हुनकर िलिपक आिव@कार टोथ देवता केलिन, मेसोपोटािमयाक लोक \nकहै छिथ जे हुनकर िलिप नीबो देलिन, Jीसक लोक Jीक िलिपक आिव@कारक हमजक´ मानै छिथ आ \nभारतमे एकर 6ेय ÝÞाक´ जाइ छिन। \nपाषाणकालक लोक मारते रास िचG िलखलिन आ ओहीसँ िचGिलिपक <ेरणा भेटल। मुदा ई िचG \nसभ िचGिलिप निह छल, कारण एकिचGक सबध दोसर सँ निह छल आ सभटा िचG फराक-फराक छल। \nमुदा ओिहसँ पाछ जा कऽ िचGिलिपक <ेरणा भेटले होएत। \n                        पिहल -िलिप : िचGिलिप  \nएखन धिरक खोजबीनसँ पता चलैए जे िचGिलिपक िवकास भेल- िटिJस-यूßे¡सक कात- \nमेसोपोटािमया- (सुमेर, फेर बेबीलोन आ तखन असीिरयामे), नील नदीक कात (एिजटमे) आ ¾ीट (Jीस) मे। \nउपरका खोह आ धारक कातक पाथरपर िलखल िचG आ िचGिलिपमे अतर िबकछेबाक खगता \nअिछ। अह हमरासँ <ेम करै छी तँ हमर िचG िलख देलहुँ, कोनो िशकार करै छी तँ से िचG िलखलहुँ। से \nअह भेलहुँ िलिखया। से भारतोमे बहुत ठाम छल, मुदा िलिखया िलिपकार चो½िह निह बिन जाएत। िलिपकार \nजे िचG बनेलक से कलकारी लेल निह वरण् खगता लेल। से एतऽ सूय* बनेबाक लेल वृ बना िदयौ, पूरा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिचG बनेबाक खगता एतऽ नै अिछ, फेर दूटा एहने िचGक सबध थािपत क­, दूसँ तीन.. आ िचG िलिप \nतैयार। \nसे िचGकार िचG िलखलक, आ िलिपकार बनेलक। िलिपकारक´ िलिखया निह किह सकैत िछऐ। आ \nसे भेल िटिJस-यूßे¡सक कातक (असीिरया, बेबीलोन आ सुमेरमे), नील नदीक कातक (एिजटमे) आ ¾ीट \n(Jीस) मे ईिजयन आ िमनोअन सभयताक लोक। \nिचGिलिप : िचGामक िचGिलिप आ िवचार/ भावनामक िचGिलिप  \nबाहरसँ दुनू िचGिलिप अिछ मुदा िचGामक िचGिलिप िचGक माG बोध करबैत अिछ जेना वृ \nसूय*क बोध करेलक। मुदा जखन एकर <योग गुमार लेल होमए लागल तँ ई भऽ गेल िवचार आिक भावनाक \n<तीक आ ओिह िलिपक नाम भेल िवचार/ भावनामक िचGिलिप। आब कलाकारीसँ बेशी खगता महवक भेल \nआ तािह लेल चेहक आकार सेहो छोट भऽ गेल। आइयो चीन आ जापानमे िवचार/ भावनामक िचGिलिपक \n<योग होइत अिछ। मुदा पध-आधािरत िलिप चीनमे खतम भऽ गेल, मुदा जापानमे ओ आइयो <योगमे अिछ। \nिचG -विन िलिप  \nभाषाक उBव आ िवकास भेल। जेना ओतए विनसँ सबिधत श®द <वेश केलक तिहना िलिपमे सेहो \nभेल। आ िचG-विन िलिपक िवकास भेल। एिहमे िवचार-भावनाक संग विनक <वेश सेहो भेल आ पाछ जा \nकऽ ओ वयामक िलिप बनल। \n  \nवयामक िलिप  \nवयामक िलिपमे विन आ वतु-°यि#तक बीच सबध थािपत करैत िचह बनल। वयामक \nिलिपमे विन वा विन-समूह लेल िचह बनल। वयामक िलिपमे पोलीफोन (एक िचहक अनेकाथ* वा विन) \nआ होमोफोन (अनेक िचह ²ारा एक विन वा अथ*) िमला कऽ सेहो अथ*/ विन-िनण*य निह कऽ पबैत छल \nआ तािह लेल तेसर विन-िचह िडटरिमनेिटवक °यवथा भेल आ फेर अथ* वा विन िनण*य सभव भेल। \nएिह िलिपसँ पद-आधािरत आ °यंजन-<धान िलिप बनल। \nथान -लाघव आ <यà लाघव   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएतए <यà-लाघवक चच* करब आवÇयक अिछ। <यà लाघव लेल कम <याससँ अपेित पिरणामक \n<ाित। माने भाषाक सबधमे कम श®दमे सुपÂ िवचार °य#त करब, पैघ-विन लेल छोट सव*माय विनक \n<योग करब आ ओही िहसाबसँ िलिपक सदभ*मे पैघ चेह लेल छोट चेहक <योग करब। ओिहना थान-\nलाघव िलिपमे थान-कटौती लेल <यु#त होइत अिछ। टॊिपक १२ मे श®द िवचारमे िलिप-उचारण सबधी \nिवशेष जानकारी भेटत। से <यà लाघवसँ कखनो काल विन अनिचहार भऽ जाइत अिछ, आ ओकर \n­पातर िलिपमे <à-लाघव आ कखनो काल थान-लाâवक संग होइत अिछ। \nपद -आधािरत िलिप  \nपद आधािरत िलिपमे <यà-लाघव आ थान-लाघव निह रहैत अिछ। एकरा एना बुझू जे तिमल िलिप \nअिछ िसलेबल आधािरत िलिप, रोमन िलिप अिछ अTफाबेट िलिप आ ितरहुता आ देवनागरी अिछ अTफा-\nिसलेिबक िलिप। माने जतऽ संयु#तार निह अिछ से भेल अTफाबेट आधािरत िलिप। माने अंJेजी, जे रोमन \nिलिपमे िलखल जाइत अिछ, मे संयु#तार निह होइत अिछ, माG २६ टा अTफाबेट होइत अिछ, से ओ भेल \nअTफाबेट आधािरत िलिप। तिमलमे िसलेबल आधािरत िलिप अिछ। से ओ भेल िसलेबल आधािरत िलिप। \nितरहुता आ देवनागरी िलिपमे दुनू तव अिछ से ओ भेल अTफा-िसलेिबक िलिप। एिह तीनूक तुलना मोटा-\nमोटी वािण*क (अंJेजी), मािGक (तिमल) आ वािण*क आ मािGक (ितरहुता आ देवनागरी)  छदसँ कएल जा \nसकैत अिछ। मुदा एतऽ एकटा प¶च अिछ, अंJेजीमे वण*क गणनासँ जे मीटर िनमNण करब तँ लय निह बनत \nसे ओतऽ िसलेबल आधािरत गणना करए पड़ैत अिछ, आ िकएक तँ विनक सबध माG िसलेबलसँ छै, \nश®दक´ िसलेबलमे तोड़ल जाइत अिछ। जापानी िलिप पद-आधािरत अिछ से ओतऽ ई झमेल निह अिछ, आ \nओतऽ विनक ईकाई लेल जे श®द <यु#त होइत अिछ तकर अनुवाद मोटामोटी िसलेबलमे कएल जा सकैत \nअिछ आ ओही आधारपर हाइकूमे १७ टा विन पुरेबा लेल गणना होइत अिछ । ितरहुता, देवनागरी आ \nÝाÞीमे जे बाजल जाइए सएह िलखल जाइए, आ एतऽ पािणनीपूव* आ पिणिनक परपरामे विन आधािरत \nसिधक िनअम बनल अिछ। कम*धारय समासक िवJह पदामक होइत अिछ, महादेव भेला महान् देव, आ जँ \nदूसँ बेशी पद अिछ तँ से भेल बहुवãीिह- जेना लबोदर (नमगर िजनकर उदर से, माने गणेश)। अंJेजी (रोमन \nिलिप) मे बजबा काल सिध होइत अिछ मुदा िलखबा काल निह, मुदा ओतहुओ दीघ* लेल डबल ए, डबल बी \nआिद <यु#त होइते अिछ, पंकचुएशन सेहो ई काज करैत अिछ, हँ ओतऽ िÄपल ए निह होइत अिछ, मुदा \nहमहूँ सभ तँ दीघ*क बाद लुतक´ छोिड़ये देने छी। आ तही कारणसँ मैिथलीमे िवभि#त सटा कऽ िलखल \nजाइत अिछ। ितरहुता आ देवनागरी िलिपमे दुनू तव अिछ से मािGक आ वािण*क दुनू छद एिहमे गणना \nकएल जा सकैत अिछ। टॊिपक १ मे पृ× १८ सँ गणना (मािGक आ वािण*क) सबधी िवशेष जानकारी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभेटत। िसलेबल जेना श®दसँ सबिधत अिछ पद तिहना समाससँ पिहलमे विन <मुख अिछ आ दोसरमे पद \n(अथ*)। से वएह पद आधािरत िलिप वयामक िलिपक िवकास छल। जकर <माण ऐितहािसक ­पसँ \nउपल®ध अिछ, आ जतऽ सँ िलिपक असली िववेचन सभव अिछ। आ िचG-िलिपक ­पमे जािह तीन गोट \nिलिपक चच* भेल माने िटिJस-यूßे¡सक धारक कात (सुमेर, फेर बेबीलोन आ तखन असीिरयामे), नील धारक \nकात (एिजटमे) आ ¾ीट (Jीस) मे एिहमेसँ िटिJस-यूßे¡सक धारक कातमे सुमेर, फेर बेबीलोन आ तखन \nअसीिरयामे जे सäयता सभ ¾मसँ आएल ओिहमे पिहने सुमेरमे #यूनीफॊम* िलिपक <ारभ भेल ४००० शता®दी \nबी.सी.ई. (िबफोर कॊमन एरा)मे। बेबीलोन लोकिन सुमेरसँ ई िलिप िसखलिन आ हुनकासँ असीिरया लोकिन। \nमािटक सानल आ लोथ बनाएल प½ीपर सुखेलासँ पिहनिहये नोकबला टायलससँ, मोटा-मोटी ३५० टा \nअरसँ, ई #यूनीफॉम* िलिप िलखल जाइ छल जखन  आ फेर रौदमे सुखाएल वा चूि»मे पकाएल जाइत \nछल। आधुिनक कालमे एकरा पढ़बाक6ेय एकटा अंJेज हेनरी रॊिलनसनक´ जाइ छिन। तेसर चरणक बाद \nधिर ई पद-आधािरत बिन गेल छल। एिजटमे हायरोªलाइिफक (हायरोिªलिफक, हायरेिटक आ डेमोिटक) िलिप \n#यूनीफॉम* िलिपक समकालीन छल। एिहमे २४ टा िचह रहैक जािहमे सभटा °यंजन रहैक। वर रहबे निह \nकरैक, से बहुत रास झमेल आ अपÂता आिब जाइ छलैक, से ओकर िनवारणलेल ओ लोकिन आर िवशेष \nचेह आ िचGक <योग करैत छलाह। ओ सभ लाल मोिश-कलमसँ पेपीरस पातपर िलखैत छलाह, ओही \nपेपीरससँ पेपर बनल अिछ। #यूनीफॉम* आ हाइरोªलाइिफक ई दुनू िलिप दिहनसँ वाम िदश िलखल जाइत \nछल। एिह दुनू िलिपक समकालीन िलिप छल चीनक िलिप से ऊपरसँ नीच िलखल जाइत छल। पिहने \nएकटा श®द लेल एकटा िचह छल, मुदा फेर एकटा िवचार लेल एकटा श®दक <योग होमए लागल। चीनक   \nिलिपमे कोनो अTफाबेट निह अिछ, ४०,००० िचह अिछ। एकर अलाबे एलमाइट सभ पिहने देशज रेखामक \nआ िचG-<चुर अरक <योग केलिन मुदा फेर ओ लोकिन सेहो #यूनीफॉम* िलिप पकिड़ लेलिन मुदा ओतऽ \n११३ चेह जािहमे ८०सँ बेशी पद-आधािरत चेह छल, केर <योग ओ केलिन। \nसे एिजटक बदला िलिपक आिव@कारक मेसोपोटािमया (सुमेर, बेबीलोन आ असीिरया) क लोक रहिथ, \nजे िलखबाक कलाक आिव@कतN छिथ। जेना ऊपर चच* भेल अिछ, ओ लोकिन पिहने िचG िलखलिह, आ \nिकएक तँ िचG बनेबामे बेसी समयक नोकशानी होइत छलिह से ओ लोकिन <यà-लाघव आ थान-लाघवसँ \nिचGक´ चेह बना देलिह, चेहमे समानता आ सम­पता आिन रेखामक पµितक िलिप बनेलिह। फेर ई \nचेह विनक´ <दिश*त करए लागल, आ एिह तरहक मोटामोटी ३५० टा चेह बनल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसीिरया-साइ<स आ िफिलतीनमे जे खटी वण* आधािरत िलिप बनल ताहूमे, फेर िमनोअन सäयतामे \nजे िलिप आिव@कृत भेल ओिहमे पद-आधािरत िलिपक <भाव पड़ल। पद-आधािरत िलिपक दूटा ­प चीनमे छल \nमुदा तकर <योग चीनमे बद भऽ गेल मुदा जापानमे ई <योगमे अिछ जकर िकछु चच* ऊपर आएल   अिछ। \n°यंजन <धान िलिप  \nएकरा वण*माला वा वण* आधािरत िलिप सेहो किह सकैत छी। आन िलिप सभमे चेह सभक संÊया \nततबा बिढ़ गेल जे िशशु लेल ओकर सीखब असभव भऽ गेल। एिह िलिपक िवकासक कारण छल <यà \nलाघव। ए¼े िलिपमे अनेक भाषा िलखब सभव भऽ गेल। \nिटिJस-यूßे¡सक कात- मेसोपोटािमया- (सुमेर, फेर बेबीलोन आ तखन असीिरयामे)क #यूनीफॉम* िलिप \nवण*माला निह बिन सकल। एिह िलिपक सबध सेमेिटक भाषासँ हेबाक <माण अिछ। िचGामक फेर \nिवचारामक, फेर वयामक िलिप ई बिन सकल। मुदा वयामक िलिप सेहो संा, सव*नाम, ि¾या आ \nि¾या-िवशेषणक आवÇयकताक´ िकछु सुधारक संग पूण* कऽ सकल। फेर ई पद-आधािरत बनल आ एतिह \nएकर िवकास खतम भ ऽ गेलैक। \nबादमे जा कऽ जुÎåुÂक अनुयायी लोकिन मेसोपोटािमयामे अपन िलिपक´ °यंजन <धान बनेलिह \nजकरा अµ*-वण*माला किह सकैत छी। मुदा ओिहमे कृिGम हेबाक <वृि बढ़ल, आ ई <वृि ÝाÞीमे सेहो \nभाषा-वैािनक लोकिनक´ देखा पड़ैत छिह। \n¾ीटमे सेहो िचG-<चुर रेखाकृितसँ आग बिढ़ १३५ चेहबला भावना-<धान आ विन-<धान िलिप \nबनेलिह। िहनकर िलखब वामसँ दिहन आ दिहनसँ वाम दुनू छल। \nउतरबिरया सेमेिटक वण*माला \nसीिरया-साइ<स आ िफिलतीनमे मूल वण*मालाक आिव@कार दोसर शता®दी बी.सी.ई. मे भेल जकर \nनाम उरबिरया सेमेिटक वण*माला छल। आ तकर बाद आनो-आन मूल वण*माला आिव@कृत भेल जेना \nआरामाइक, िफनीिशअन, Jीक आ ÝाÞी आ ई िलिप सभ अनचो¼े आिव@कृत निह भेल होएत वरण ओतहु \nवएह <ि¾या भेल हएत जे मेसोपोटािमयाक िलिप संग भेल छल। मुदा एक तरक बाद मेसोपोटािमयाक \n#यूनीफॉम* िलिप पद-आधािरत िलिप बिन अपन िखसा खतम केलक ई िलिप सभ पूण* वण*माला बिन गेल। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभारतमे िलिप आ लेखनकला \nनागाजु*नकोPडासँ <ात दोसर शता®दीक एकटा मूित*मे राजा शुµोधनक दरबारक दृÇय अंिकत अिछ \nजािहमे तीनटा भिव@यव#ता भगवान बुµक माता रानी मायाक वæक °याÊया कऽ रहल छिथ। िहनका सभक \nनीच बैसल िलिपकार तकरा िलिपबµ कऽ रहल छिथ। भारतमे लेखनकलाक ई आइ धिरक सभसँ पुरान \nिचG आधािरत <माण अिछ। एिहसँ अितिर#त पुरान <माण हड़पा संकृित, अशोकक अिभलेख आिद तँ \nअिछये। अशोकक अिभलेख आ हड़पा संकृितक बीचमे सेहो मारते रास अिभलेख भेटलािछ जेना \nसोहगौराक ताम-पG अिभलेख, िपपरहबाक   बौµ-भीड़ अिभलेख, महाथान आ बलक पाथर अिभलेख, आ \nभि½<ोलुक अिभलेख। \nभारतमे हड़पा सäयतामे पिहल बेर िलिपक <योग भेल मुदा ओ एखन धिर पढ़ल निह जा सकल \nअिछ। एकर अिभलेख सभ छोट-छोट छैक सभसँ पैघ अिभलेखमे २६ टा चेह छैक। धोलावीर (गुजरात) मे \nनJक ²ारपर एकटा साइनबोड* हेबाक <माण अिछ जािहमे ९ टा चेह छैक। \nÝाÞी आ खरो×ी \nÝाÞी वामसँ दिहन आ खरो×ी दिहनसँ वाम िदशामे िलखल जाइत अिछ। मुदा दुनू भारतक वण*माला \nपµितक आधारपर िवकिसत भेल अिछ। अशोकक अिभलेख ÝाÞी आ खरो×ी (मानसेहरा आ शाहबाजगढ़ी) \n दुनूमे भेटल अिछ आ एकरा एकटा अंJेज जेस ि<ंसेप १८३७ सी.ई. मे ÝाÞी पढ़बामे सम भेलाह। \nखरो×ी पढ़बाक 6ेय सिमिलत ­पसँ कन*ल मसोन आ जेस ि<ंसेप क´ देल जाइत अिछ। एिह अिभलेख   \nसभमे अशोकक नाम िपयदसी िलखल छैक आ िकछुमे असोक (अशोकक पािल-<ाकृत ­प) सेहो। \nअशोकक अिभलेखमे िलिपकरक चच* अिछ। \nÝाÞी िलिप बहुत   िदन धिर िवकिसत आ पिर@कृत/ पिरविµ*त होइत <योगमे रहलाअ एिहसँ भारतक \nआन िलिप सभक उपि भेल मुदा खरो×ी िलिप अपने संग खतम भऽ गेल। अशोकक अिभलेखक \nअितिर#त इPडो-Jीक राजा सभ एकर <योग अपन मु4ापर केलिह जािहमे तर आ ऊपरमे Jीक आ ◌्खरो×ी \nिलिपमे राजाक नाम िलखल रहैत छल। \nनारद -मृितमे िलिपक´ उम आँिख कहल गेल अिछ आ एकर सृजन  ÝÞा केलिन तकर चच* अिछ । \nबृहपित मृितमे चच* अिछ जे छह मासक बाद मृित धोखा देमऽ लगैत अिछ से पातपर िलखल \nआखरक सृजन  ÝÞा केलिन।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचीनक िवQकोष फा-वÆ-शु-िलनमे सेहो चच* अिछ जे वामसँ दिहन िलखल जाएबला िलिपक सृजनकN \nÝÞा छिथ। \nएिह िलिपक नाम ÝÞी िलिप छल आ से पािणनी पूव* °याकरणाचाय* ²ारा वीकृत छल, मुदा पािणनी \n°याकरणक अनु­प ÝÞी अशुµ अिछ। से एिह िलिपक नाम ÝाÞी पड़ल। पािणनी अÂाया आ अमिसंह \nअमरकोषमे िलिप आ िलिबक चच* करैत छिथ। पािणनी पूव* आचाय* याक अपन िनÎ#तमे बहुत रास पूव* आ \nसमकालीन °याकरणाचाय*क नाम गणबैत छिथ। वण*क गणना आधािरत छद आ °याकरणाचय* सभक उपिथित \nअपरो ­पसँ लेखनकलाक उपिथितक आभास करबैत अिछ। तीन हजार वष* पूव* झेलम आ चेनाबक बीच \nगÆधार (अखन ओतऽ यूसुफजई पठान िनवास करैत छिथ) इलाकामे दक संघरा¬य छल, एिह इलाकामे \nकाबुल धार पिछमसँ आिब कऽ िसधु धारमे संगम करैत अिछ। ओिह संगमसँ चािर माइल उर लहुर गाम, \nजे पािणनीक नानी गाम छल, मे पािणनीक जम भेल, ओइ गामक नाम ओइ कालमे शलातुर रहैक। चीनी \nयाGी  ेनसÆग (युआन वÆग), सातम शता®दीमे. एिह गामक िव²ान Ýाहमण °याकरणाचाय*क चच* केने छिथ। \nमाने परपरा आग-पाछ काएम छल। \nजैनक भगवती सूG एिह  ÝाÞी िलिपक´ नमकार करैत अिछ। \nिलिपक आधार - अर , वण* आ माGा आ तकर साçय  \nऋगवैिदक ऋचा वण*वृमे अिछ, मािGक छदमे निह। वािण*क छदमे अरक गणना होइत अिछ। \nछादोªय उपिनषदमे अर श®द उTलेख अिछ दीघ* वरक सेहो। \nतैरीय उपिनषदमे वण* आ माGा दुनूक चचN अिछ। \nऐतरेय आरPयकमे वर आ °यंजन दुनूक चचN अिछ। \nपंचिवंश ÝाÞणमे सभसँ छोट दिणा १२ कृ@णल आ सभसँ पैघ दिणा ३,९३,०१६ कृ@णल सुवण*क \nचचN अिछ। \nकौिटTयक अथ*शाG चूड़ाकम* संकारक बाद िलिप आ अंकक <िशणक िनदéश करैत अिछ। \nराजाक´ मिGपिरषदक संग पGाचार आ गुतचरक कूटिलिपमे संदेश पठेबाक चच* अिछ। अथ*शाG कहैत \nअिछ जे िलिपकार तेजीसँ िलखबामे िनपुण होिथ, साफ-साफ िलखिथ आ लेख पढ़बामे सेहो समथ* होिथ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबौµ Jथ सुंतमे अ#खिरका ¾ीड़ाक चच* अिछ, जािहमे अकासी अर बनेबाक पधN रहैत अिछ। \nबौµ िभु लेल एिह ¾ीड़ाक िनषेध अिछ मुदा िवनय-िपटक लेखल-कला िसखबाक   अनुमित बौµ-िभुक´ दैत \nअिछ। कटाहक जातकमे जाली पG देखाक´ ठकबाक चच* अिछ तँ महासुतसोम जातकमे तिशलाक \nअयापक अपन पुरान िश@यक´ पG िलखै छिथ। कPह जातक अ#खर (अरक पािल-<ाकृत ­प) क <योग \nकरैत अिछ। महावªगमे अंक-श®दक <िशण आ कटाहक जातकमे शीतलपाटीक चचN अिछ जािहपर िलखब \nिसखाओल जाइत छल। लिलतिवतर बुµक िलिपशाला, हुनकर िशक िवQािमG, चाननक शीतलपाटी आ \nसोनाक लेखनीक चचN करैत अिछ, एतऽ ६४ टा िलिपक वण*न अिछ जतऽ राजनैितक सीमाक िहसाबसँ \nअंगक िलिप, मगधक िलिप वङक िलिपक चच* अिछ मुदा िवदेहक िलिपक थानपर पूव* िवदेह िलिप िलखल \nअिछ। एकर कारण अिछ जे वि¬ज िवदेहपर अिधकार कऽ लेने छल आ वि¬ज आ िवदेहक िलिप संयु#त \n­पसँ िवदेह िलिप छल। अजातशGु तेसर शता®दीमे वि¬जक´ जीित मगधमे राजनैितक ­पसँ िमला लेलिह, \nमुदा सÆकृितक ­पसँ ओ अपन अितव बचेने रहल। लिलत िवतर तेसर शता®दीक Jंथ िथक आ तािह \n²ारे ओ मगध िलिपक संग पूव* िवदेह िलिपक वण*न करैत अिछ। ई <वृि बादमे गुतकालक तीरभुि#त \n(ितरहुत) <ातमे सुदृढ़ ­पसँ सोझ आएल आ पूव*िवदेह िलिपक नामकरण भेल ितरहुता। लिलतिवतरमे बाल \nअवथामे बुµ-िसµाथ*क वण*माला <िशणक चच* अिछ आ ओिहमे वािण*क अरक कित आ अलंकरणक \nयोजनाक चच* अिछ जे ÝाÞी िलिपक अिछ। \nउतरबिरया सेमेिटक वण*माला आ ÝाÞीक बीचमे अलेफ् आ अ, बेथ् आ ब्, िगमेल् आ ग, दालेथ् आ \nद, हे आ ह, वाव् आ व, जाइन् आ ज, चेथ् आ घ, थेथ् आ थ, योध् आ य, काफ् आ क, लामेध् आ ल, \nमेम् आ म, नुन आ न, सामेख आ स, आइन् आ ए, फे आ प, साधे आ च, कॉफ् आ ख मे अBुत समानता \nअिछ आ मानवक मित@क कोना दूर रहलोपर ए¼े रङ अिछ तकर 3ोतक अिछ। बूलरक´ Ýम भेलिह जे \nÝाÞी िलिप उतरबिरया सेमेिटक िलिपक अनुकरण केलक। ई ओ काल छल जखन हड़पा आ \nमोहनजोदाड़ोक´ सेहो मेसोपोटािमयाक आउटपोट ताधिर मानल जाइत जाधिर भारतक आन भागमे उखनन \nनिह भऽ गेलै आ हड़पा संकृितक देशज ­प <कट निह भऽ गेलैक (हम*न कुTके आ दीतमार रोथरमPड, \nअ िहÄी ऑफ इिPडया, २००४, पृ. १९, मुदा ओ पृ.५४ पर अखनो ëममे छिथ जे खरो×ी अरामेइक \nिलिपक आधारपर बनल जे तखन फारसक आिधकािरक िलिप छल। अरामाइकमे माG २२ टा अर छैक, \nवरक अपूण*ता अिछ, Ìव-दीघ*क भेद निह अिछ, वरक माGाक सेहो अभाव अिछ से ओ भारतीय भाषा \nलेल अयोªय अिछ, खरो×ीमे ई सभ गुण अिछ, संगे दीघ*-गुण-वृिµ विन लेल भेदक िचह सेहो अिछ, <ाकृत \nअिभलेख लेल ई ÝाÞी सन सम छल, माG दिहन-वाम रहने ई िवदेशी निह भऽ जाएत। खरो×ी दिहनसँ \nवाम िलखल जाइत अिछ मुदा एकर वण*माला भारतीय अिछ, दिहनसँ वाम िलखल जएबाक कारण िकछु िव²ान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलोकिनक´ एिहमे फारसक <भाव देखाइ पड़ैत छिन, मुदा सय तँ यएह अिछ जे ÝाÞी आ खरो×ी िलिपमे ए¼े \nवण*मालाक <योग भेल अिछ।)।  जेना सङीतमे भारतक सारेगामा क सात टा सुर आ पिÐमी ऑ#टेव \n(ओहु साते टा छैक, ऑ#टेव माने आठम सँ पुनः पुनरावृिक माG ई <तीक अिछ) ई िसµ करैत अिछ जे \nभाषा कोनो हुअए कान वएह छैक मनु#खबला। Ýेल आ इPटरनेशनल फोनेिटक अTफाबेट विनक संग \nमित@क (Ýेल) क सेहो सं<ेषण मोटामोटी ए¼े हेबाक <माण दैत अिछ (देखू अनुलªनक) से पिहने तँ िकछु \nिव²ान एकरा बै#Äो-पािल आ आिरयानो-पािल िवदेशी िलिप बुिझ कऽ कहलिह, किनंघम   एकरा गÆधारी \nकहलिह, मुदा लिलतिवतर आ चीनक िवQकोष फा-वÆ-शु-िलनक <माण अका¡य छल आ ओतऽ विण*त एकर \nनाम खरो×ी सव*माय भेल। चीनी साçय ÝाÞीक उBव ÝÞा ²ारा आ खरो×ीक सज*न ÝाÞण आचाय* खरो× \n²ारा भेल मानलक अिछ। तेसर शता®दीक बाद अिभलेख संकृतमे िलखल जाए लागल, <ाकृतक <योग बद \nभऽ गेल। <ाकृत लेल ÝाÞी आ खरो×ी दुनू सम छल मुदा संकृतक सिधयु#त अलंकृत ि#लÂ श®द, \nपद आ समास लेल माG ÝाÞी। से एक बेर जे एकर <योग बद भेल तँ <ाकृतसँ िनकलल भाषा सभ लेल \nसेहो ÝाÞीसँ िनकलल िलिपक <योग <ारभ भऽ गेल। \nÝाÞीक एरागुडीक अशोकक अिभलेख २६ पतीमे अिछ। वाम दिहन लेखनक पूण* ­पसँ पालन निह \nभेल अिछ, ओना बेशी पती वाम-दिहन अिछ। िकछु वाम-दिहन पतीमे िकछु अर वाम-दिहन तँ िकिछ दिहन \nवाममे अंिकत अिछ, िकिछ ऊपर नीच सेहो अिछ। ८ पती दिहन-वाम अिछ। एक पतीमे माG एक अर \nअिछ। से दिहन वाम रहने िवदेशी <भाव िसµ निह होइत अिछ। खरो×ी सन जापानी सेहो दिहन वाम \nिलखल जाइत अिछ। \nलिलतिवतरक <संग सेहो इशारा करैत अिछ जे °याकरणक िवशेषताक´ पूण* करब ÝाÞीक उìेÇय \nछल, मुदा ई आJह ऋगवेदसँ अथ*शाG तक अिछ, आ भारतीय पिर<ेçयमे ÝाÞी आ ओिहसँ िनकलल िलिप \nओिह आJहक´ पूण* करैत अिछ, आ एकर पिर@कृत ­पक´ कृिGम निह वरण् वाभािवक मानल जेबाक चाही। \nसे िकछु िव²ान ÝाÞीक °याकरण सबधी आवÇयकताक´ पूण* करए लेल भेल पिर@करणक´ िवदेशी अरक´ \nभारतीय <ा­पमे आनब कहलिह अिछ (बूलर, ऑन द ओिरिजन ऑफ द इिPडयन ÝाÞी अTफाबेट, १८९८), \nमुदा किनंघम एकरा भरतीय चेह सभसँ बहार भेल मानलिह अिछ (किनंघम, कोरपस इसि¾शनम \nइिPडकेरम, खPड-१)। \nÝाÞी िलिपक अितिर#त ६३ टा आर िलिपक चच* लिलत िवतरमे अिछ। सपूण* यूरोपमे Jीस आ \nरिसयन कॉमनवेTथ छोिड़ कऽ (एिह दुनू ठाम अलग-अलग िलिप छैक) सपूण* यूरोपमे रोमन िलिपक <योग \nहोइत अिछ। से सपूण* यूरोपमे आइ माG तीनेटा िलिप छैक। जँ ­सक´ यूरोपसँ हटा दी तँ ओ भारतक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबराबरे अिछ। भारतमे सभ <ातमे मोटामोटी अलग-अलग िलिप अिछ, मुदा तिमलक अितिर#त सभमे अTफा-\nिसलेिबक (अर आ संयु#तारक) िनव*हण मोटामोटी एके रङ होइत अिछ। एकर कारण छापाखानाक देरीसँ \nआगमन माG अिछ। \nÝाÞीक मानक ­प आ ओकर ेGीय शैली \nÝाÞीक मानक ­प छल आ तकर <माण अिछ अशोकक अिभलेख। अशोक १४म <तर-अिभलेखमे \nकहै छिथ जे अिभलेख-आलेखनक गुण-दोष िलिपकरक िजमा अिछ, आ सएह कारण छल जे अशोकक \nअिभलेखमे अर आ ओकर आकारमे सम­पता अिछ आ ईहो <मािणत होइत अिछ जे अशोकक काल धिर \nÝाÞीक मानक ­प आिब गेल छल। जे भेद अिछ से ेG अनुसार, िलिपकरक लेखनक अनुसार आ लेखन \nउपकरणक िविवधताक अनुसार अिछ, आजुक िहसाब´ जँ असमतल पाथर, खोह आिदपर िलिपकार ²ारा \nपुरातन उपकरणसँ जतेक असम­पता आएल अिछ से मानक ÝाÞीक िथित आर सुदृढ़ करैत अिछ। \nपंकचुएशन संकृतमे रहबे निह करए से <ाकृतमे सएह परपरा आग बढ़ल। िवराम िचहक °याकरणगत \nआवÇयकता ÝाÞीक िलिपकारक´ ओही कारणसँ आवÇयक निह लगलिह। \nकुिटल िलिप  \nकुिटल िलिप \n; \nउर भारत ६अम शता®दी सी.ई. \n; \nपिछम (शारदा)                      ; पूब (िकरत, रíना, भुँिजमोल, ितरहुता, नेवारी,      ित®बती, नदीनागरी आ \nदेवनागरी। \nकुिटल िलिपक िवशेषतासँ <ेिरत नामकरण- यूणकोण वण*माला (बूलर, इिPडयन पािलयोJाफी, प्.६८), \nनह शीष* वण*माला (टॊड, एनTस ऒफ राजथान, पृ. ७००), भारयीय नाम िसµ मातृका,काÇमीर आ \nवाराणसीमे <चिलत   (अल-बेÎनी, भारत, पृ. १७३, सचाउ), देवल <शितमे एकरा लेल कुिटलारणी <यु#त \nभेल। आिदयसेनक अफसड़ पाथर-अिभलेखमे एकर नाम िवकटारणी अिछ। िव¾मÆकदेव चिरतमे कुिटल \nिलिपमे िसµहत कायथ लोकिनक चच* अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजेस ि<ंसेप, जे १८३७ ई. मे अशोकक अिभलेखक´ पढ़ने छलाह, एकरा लेल कुिटल िलिपक \nनामकरणक अनुशंसा केलिह (जन*ल ऒफ एिशयािटक सोशाइटी ऒफ बेगाल, पाट*-५ पृ. ७७८)। \nकुिटल िलिपक िवकासक की कारण छल? पिहल तँ ई छल जे िलखबाक करची-कलम आ मोिशक \n<योग संग नव उपकरण आ पुरान उपकरणक नव <योगसँ अलंकरणयु#त अिभलेख लेखनक इछा जागृत \nभेल, लटपटौआ िलखबाक आJह सेहो एिह लेल कारण बनल। एिहसँ उपरका भाग फन सन बिन गेल   \nकारण मोिश ढबिक जाइ, पाछ नाङिर आ पद-िचह सेहो सुपÂ भेल। अलंकरणक <वृिसँ वण* वृाकार \nआ िच¼न व­प लेबऽ लागल। अलंकारक कारणसँ एकर नाम पड़ल िसµमातृका। \nकुिटल िलिपक अिभलेख भेटल अिछ, कौशाबीक मािटक सदPड सतदीपक (ई मोन पाड़ैए मौय* \nकालक बौµ सतारी (<िसµ मंG) कूटारक), मंदसौरक यशोधम*नक अिभलेख, ईशानवमNक हरहा पाथर-\nअिभलेख, सव*वम*नक असीरगढ़ मोहर-अिभलेख, अनतवम*नक बराबर आ नागाजु*नी खोह अिभलेख, ईQर \nवम*नक जौनपुर पाथर-अिभलेख, शाहपुरक <ितमापर अिभलेख , मदािगिर अिभलेख, जीिवतगुत ि²तीयक \nदेववाणNक* तभ अिभलेख, हष*वध*नक मधुबन आ बसखेड़ा ताÚपG-अिभलेख, हष*वध*नक सोनीपत मोहर-\nअिभलेख। \nितरहुता \nितरहुता िलिपक खोजमे आब भारतक पूब भागमे आउ। \nपूब भागक ÝाÞीक बाद िकरत, रíना, भुँिजमोल, ितरहुता, नेवारी, ित®बती, नदीनागरी आ \nदेवनागरीक <योग भेटैए। \nिकरत िलिपमे िलबू भाषा आिद िलखल गेल। ई सभ िलिप वामसँ दिहन िदश िलखल जाइए मुदा \nरíना िलिप कूटारमे ऊपरसँ दिण िलखल जाइए। नागरीक ­प   नदीनागरीक <योग मुदा बेशी मय द¼न \nआ दिण भारतमे भेल आ मावाचाय*क ²ैत दश*नक संकृतमे िलखल पाPडुिलिप नदीनागरीमे अिछ। \nिवदेह, अंग, वि¬ज आ नेपालक तराईमे संकृत   आ मैिथली दुनू ितरहुतामे िलखल जाइ छल आ \nएिहमे सभ िवषय, जेना सािहय, गिणत, धम*, दश*न िलखल जाइ छल आ पाता (सुख-दुख दुनुक) चलै छल \nआ िचïी-पGी अहीमे होइ छल। कैथीक <योग िहसाब-िकताब, खाता-खितयान लेल होइ छल आ मुÊय ­पसँ \nकायथ एकर <योग करै छला। मुदा िमिथलाक कण*-कायथक पíी माG ितरहुतामे िलखल गेल (मैिथल \nकरण कायथक पिजक सवéण- मेजर िवनोद िबहारी वमN, १९७३)। एकर िवपरीत मैिथल ÝाÞणक पíीक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिकछु फीTड-वक* आ पGचार कैथीमे भेल (अनुलªनक) मुदा एतहु पíी माG ितरहुतामे िलखल गेल। ई १४म \nशता®दी सी. ई. (कॊमन एरा) सँ शु­ भऽ कऽ २०म शता®दी सी.ई. धिर रहल जखन देवनागरीमे पíी \nिलखब <ारभ भऽ गेल। \nिकछु नव आिव@कृत िलिप  \nिलिपक अनुकरणसँ साइन (इशारा) भाषा विधर लेल  १८ म शता®दी सी.ई. (कॊमन एरा) मे विधर \nकूलमे ßÆसक चाTस* िमशेल देल एपे ²ारा आिव@कृत भेल। ई एहेन िलिप अिछ जे कागतपर निह वरण् \nवायु माने वातावरणमे बनाओल जाइत अिछ।   अध-िद°यÆग लेल Ýेल िलिप  १९ म शता®दीमे ßÆसक लुइ Ýेल \nआिव@कृत केलिन।  २० म शता®दीमे रघुनाथ मुमू* संथाली भाषा लेल ओल-िचकी िलिपक आिव@कृत केलिन। \n  \nअनुलªनक १: कैथी िलिपमे मैिथलीक िकछु उदाहरण (साभार जीनोम मैिपंग आ जीिनयोलोिजकल मैिपंग, \nिमिथलाक पíी <बध भाग-१ आ २ , 6ुित <काशन, २००८, २००९)  \nअनुलªनक २:   िमिथलाक कण* कायथक ितरहुता िलिपमे िलखल िकछु पात (साभार मैिथल करण कायथक \nपिजक सवéण- मेजर िवनोद िबहारी वमN, १९७३)  \nअनुलªनक ३: लन* िमिथलार- गजे4 ठाकुर  \nअनुलªनक -१-२-३ िलंक  \n(भाग -२ अिगला अंकमे) \n  \nऐ रचनापर अपन मंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडा. सुभाष  च4  झा \n।।वै3नाथ  िम6  \"याGी \"क  सािहय  याGा।।  \nबौक बिधर  वाचाल  मनुज  गंभीर  ान  गुण  नातक  \nमूक  पशु धिर  भाव  <े  िन¦ात  होइछ  सरीसृप  जातक।।  \nवैधनाथ  िम6  \"याGी \"क  जम  ओिह  काल  खPड   जून  1911ई.म¶ भेल  जखन  देश  परतंGताक  पीड़ा सं आिजज  मु#त  हेवाक \n लेल  छटपटा रहल  छल।   अनाचार  अयाचार  सं दªध  जनमानस  िनणNयक  संघष* पर  उता­  छल,  अंJेजी सा के उखाड \nवाक  <ण  लय  गाम  गाम  शहर  शहर  आंदोलन  तीवãता \nसं पसिर  रहल  छल,  ओिह  <भाव  सं िहमालयक  तराई  म¶  बसल  भारतक  गौरवशाली सäयताक  <तीक  रहल  िमिथला सेहो अ\nछूत  निहं रहल,  बािढ़  अकालक  जÆत  म¶ िपसाइत  िपसाइत  िमिथलाक  गौरवशाली समृद्ध अतीत  मैलछौन  भ गेल  छल।  सामं\nतवादी पिरपाटी गरीबक  जीवन  दोजख  कय  रािख  देने छल।  अI  अI  लै रकटल  <ाण  शरीर  के जीण*िशण* कमजोर  अश \n#त  कय  रािख  देलक।  अभावक  कारण¶ अनेको कु<था जम  ल चुकल  छल,  बालिववाह \nबहुिववाह  छुआछूत  नारी उपीड़न  आिद  ओिह  समयक  सामािजक  िववशता सं अंकुिरत  भय  समाजक  लेल  कोढ़  बिन  समाज  \nके िनðतर  तर  पर  आिन  पटिक  देलक। \nभेदभाव  जाितवाद  म¶ िमिथला िदन  पर  िदन  अपन  सëात \nअतीत  सं िवलग  होइत  गेल।  जािह  िमिथला मय  सपूण* भारतवष*क  चिटया लोकिन  िव3ाययनक  लेल  सुदूर  <Æत  सं चिल  \nानाज*न  कय  पुनः  वपरान्त गमन  करैत  छलाह  आ िमिथलाक  िव²ान  सं <ात  ान  के <काश  सव*G  <कािशत  करैत  छला\nह।  ओ िमिथला अिशा गरीबीक  दलदल  मे धंसल  चल  गेल।  एहन  िवकट  सं¾मण  काल  खPड  म¶ वै3नाथ  िम6  \"याGी \"क \n जम  <ितकूलताक  अनुकुल  वाभािवक  <ाकृितक  घटना ¾म  लगैछ, कारण  जेहन  किठन  सं किठन  आबोहवा हो <कृित  ओ\nिह  वातावरण  मे साथ*क  पादप  वा लताक  लेल  माकुल  वातावरण  तैयार  क दैछ।  शीत  रौद  छÆह  नमी शु@क  ठरल  जबकल  मृ\nदा उव*र  सभ  तरहक  भूिम  थल  म¶ जैव  तव  सि¾यता देखल  जाइछ, गरीबी म¶ जम  लै, मैटुअर  भय  िपता सं उपेित  समा\nज सं  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउपेित भय  वै3नाथ  िम6  \"याGी\" जीवन  याGाक  <ारभ \nकिठन  दौर  सं शु­  भय  गेल।  ¬ये×  मासक  पूिण*मा मेघ  मे बादलक  <ताड़ना सिह  अपन  सौय  <काश  के धरती तक  पहुँचा \nक रहैछ  तिहना मातृक  सतलखा म¶ जम  लै याGी तरौनी मधुबनी आिव  िपता गोकुल  िम6क  संरण  म¶ कहुना पालल  पोषल  \nजाय  लगलाह  ।िशा दीाक  संग  संकृत \nपंिडत  िपताक  अयवसाय  पंिडताई  म¶ सेहो डैन  पूरैत  अJसर  होइत  रहलाह।  येनकेन  <कारेण  यायावार  याGी िशा याGा \n¾म  म¶ कलका बनारस  आिद  शहर  म¶ अपन  अययन  पुण* कयल।  बहुभाषािवद् याGी संकृत  पाली बंगला िहंदी मैिथली \nआिद  म¶ अनेको रचना कयल।  पGकािरता कय  घुम¼ड़ी जीवन  के अपना बौµ  िभु बिन  6ीलंका आिद  देशक  याGा कय  \nसामािजक  मनोिवान  के अपन  लेखनीक  आधार  बनाओल  । \nकिव  याGी दवल  कुचलल  अपृÇयक  आवाज  बिन  ललकार  लगौलिन  समतावादी िवचार  के जगौलिन, ऊंच  नीचक  भेद के \nमेटौलिह, समाज  म¶ पसरल  कुरीित  के ऐना देखा मानवीय  संवेदना के जगौलिह, िवधवा िवलाप, किवक  वæ, मुखर  आवा\nज़ बनल  अवला लाचार  ओ गरीबक  लेल। \n<गितवादी िवचारधाराक  पोषक  अवेषक  कुपोषण  ओ भुख  के अBुत  ­प¶ िचिGत  कयने छिथ, यथा-\n मकड़ाक  जाल  सं बेधल  ओय  चु»ाक मुँह, थारी िगलास  सब  बेच  खा गेलय  ऊंह।।  किव  याGी क रचना बहुआयामी सम \nसामियक  पिरिथितक  दप*ण  थीक।  मैिथली म¶ पGहीन  नªन  गाछ  िमिथलाक  नªन  गरीबीक  दतावेज  थीक।  और  वत*मान  \nपिरपे  म¶ ओिह  सं सबक  लेबाक  नीक  उप¾म।  सािहय  अकादमी सं पुरकृत  उपरो#त  संJह  समीचीन  िववेचनामक  त\nËय  के सामने पÂ  करैछ।  िचGा सामािजक  पिरिथितक  भयावहता के सामने रखैछ।  आरो अय  रचना बलचनमा पारो \nसामािजक  िवषमताक  गवाही दै याGीक  <गितवादी सोच  ओ अयाय  पूण* मानवीय  दोष  पर  <हार  करैत  दृिÂगोचर  होइछ। \n                             ।।इित।। \n -डा. सुभाष  च4  झा, एम  .ए.  पी. एच.  डी (मानिवकी मैिथली)  बी. आर.  ए.  िबहार  िवQिव3ालय  मुजÍफरपुर . \n  \nअपन मंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुIा जी \nमोकाम िदस (मैिथली बीहिन कथा संJह ) \n\"बीहिन कथा \" श®द सृजनहार 6ीराज क¶ सादर समिप*त  \nबीहिन कथा-- मानकीकरण ओ तुलनामक प \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"'\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"'''''\"\"\"\"\"\"\" \nमैिथली कथा सािहय मूलत: संकृत भाषा सािहय सं अनुिदत भ'अपन पएर पसारने छल।एकर बीजारोपन \nचदा झा ²ारा िव3ापितक 'पु­ष परीा' सं भेल छल।कालातर मे मैिथली कथाकार बाङला कथा मायमे \nपाÐाय कथासािहय सं पिरिचत भेला।तपÐात मैिथली कथा लेखनक कËय,िशTप आ िवषय पिरमािज*त भ' \nमैिथली कथा सािहय के नव दृिÂ देलक आ ओ संकृतक श®द ,कथा/गTप नामे िलखाइत रहल।पछाित <ो. \nरमानाथ झा सदृÇय \nिव²ान/आलोचक ,अंJेजीक <भावे एकरा अंJेजी मे Short Story आ ओकर अनुवाद ' लघुकथा किह \nसंबोिधत केलिन।तिहया सं इ कथा/ गTप ,रचना त' ओही नामे होइत रहल मुदा िवधागत ' लघुकथा ' \n(Short Story) िवधाक अतग*त मूTयÆिकत होइत रहल।आ तािह पिरणामे मैिथलीक सब संJह पर अंJेजी \nमे Collection of Short Story अिनवाय* ­प¶ िलखल भेटत। \n  \nतकर पछाित मैिथली सािहयक इितहासकार लोकिन सेहो कथा/गTप नामक रचना क¶ लघुकथा िवधाक 6ेणी \nमे रािख °याÊया . करैत रहलाह।\" सं<ित गTप वा लघुकथा,उपयास सं अिधक लोकि<य भेल जा रहल \nऐछ।तकर <बल कारण पाठक वग* मे ¾य शि#तक ीणता वा पलखितक अभाव, से नै जािन।\" --डॉ. \nजयकात िम6-मैिथली सािहयक इितहास(<काशक- सािहय अकादमी)ऐ फिरछओठक पछाित अंJेजी सािहयक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवधाक पृ×भूिम मे ओिह िवधा पिरवारक अंग भ'  थािपत भेल। आगू ओकरा आओर फिरछबैत दुगNनाथ झा \n6ीश िलखै छिथ--\" आइ मैिथली सािहयक एक माG उपलि®घ िथक लघुकथा(Short Story) पूव*क \nकथाकार लोकिन गTप आ उपयासक बीच िशTपगत अतर नै बुझैत छलाह।मुदा आब इ पÂ ऐछ।जािह \nसं लघुकथा(कथा/गTप नामे) िवधागत वतंG पिरिचित बना पओलक ऐछ।\"--मैिथली सािहयक इितहास-\nदुगNनाथ झा 6ीश।\" \n  \nहमरा मैिथली <ित×ा वग*क छाG रहने मैिथली सािहयक इितहासक अययनक अिनवाय*ता छल। एिह \nअययनक ¾मे मैिथली कथा के िवधागत ' लघुकथा( Short Story)बुझबाक अवगित भेल। हम आÐय* \nचिकत रही अJज सबहक िहदी लघुकथा िवधाक मैिथली अवतरणक ­प¶ अंधानुकरण पर, ई की ?पिहने सं \nजे िवधा िव3मान आ थािपत ऐछ(कथा/गTप नामे) ' लघुकथा(Short Story)।तहन ओइ िवधाक \nदोहरीकरणक की खगता ?माने िपता आ पुGक एकिह नामे पुकार ! जहन की दुनूक चिरG,<कृित आ \nि¾याकलाप एक दोसराक िवपरीत। फेर नकल वा िमñझरक अानता िकएक ? ओही अानता वा \nअंधानुकरण सं पार पएबाक आ िवधाक शुयता के भरवाक लेल अवतिरत भेल बीहिन कथा िवधा (1995)। \n  \nसहयाGी मंच ,लोहना(मधुबनी)²ारा भेल सािहियक बैसार मे सामूिहक ­प¶ सव*समित सं एिह िवधाक अवतरण \nभेल छल। ऐ िवधाक नाम की राखल जए तािह पर बहसक पछाित 6ी राज ²ारा ताकल नाम-\" बीहिनकथा\" \nपर   सव* समित सं वीकृित द'आगू बढ़ाओल गेल।आ तिहया सं मैिथली कथा सािहयक दू गोट िवधा-\nपिहल,लघुकथा(Short Story)आ दोसर \" बीहिन कथा(Seed Story)चलन सािर मे रिह गेल। \n  \n25 बरख सं कछुआ चािल सं चलैत बीहिन कथा िवधा सािहियक छò   खरहा सं टिप अपना के िवजेता \nकहेबाक पाGता आब हािसल क' लेने ऐछ।जमक पछाित ठेहुिनया मे कतेको के सैµÆितक पटकिनया दैत \nडेगा डेगी बढ़' लागल। तकर पछाित एकरा दबेवा/मािट मे गोड़बा लेल िकछु तथाकिथत/वघोिषत िव²ान \nसि¾य भ' गेला। फलत:एकर चािल बािधत होइत ठमिक सन गेल। सोझÆ मे ' एकला चलो रे'  के उघैत \nकरीब एक दशकक याGा एकरा हेरेबा लेल वेश रहल।2010 मे पुन: इ काह उठेलक।आ तािह मे पिछला \nसं जेरगर समूह नव आँिख-पिखक संग अंगेज पुन: सोझÆ आिन िथर केलिन।' िवदेह , इ पािक' बनल \nराजपथ आ सारथी  भेलाह संपादक-.गजे4 ठाकुर आ सहायक संपादक-उमेश मPडल। ऐ एक दशकक भीठ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपड़ल सािहियक जमीन पर 6ी राजक ' बीहिन कथाक सािहयक बीराड़क बीहिन सं रोपिन भेल।तकरा \nहिरयरी अनलिन गाम-घर, पिGकाक संपादक - शःरी रामभरोस कापिड़ ëमर।आ ऐ तरह¶ 6ी राज भेलाह' \nवासTय ' बीहिन कथा(2003)सं एकर पिहल <काशनक वामी। \n  \nबीहिन आ कथा श®दक उपि \n-------------------- -------------------- \nसंकृतक ' Ýीही ' श®दक अथ* होइछ बीज आ मैिथली मे बीहिन/बीहन/बीहैन सेहो ओही श®दक मूलाथ* मे \nिनिहत।--प. भवनाथ झा \nकथा-संकृतक कथ् धातु सं बनल।जकर तापय* होइछ- कहब    वा वण*न करब। \n बीहिन कथाक अथ* आ पिरभाषा \n---------------------------------------- \nबीज/बीजम संकृत श®द िथक।यथा-यज बीजै:सहGा -महाभारत \nकथा सेहो संकृत श®द िथक।यथा-कथासिरसागर । \n  \nकथाक मूलत: छ तव संग िनिम*त होइछ। \n01-कथावतु-कथाक संरचनामक ­प कथानक अथवा कथावतु कहाइछ।एकरा मे चािर <मुख िथित \nहोइछ-आरभ, आरोह,चरम आओर अवरोह। \n  \n02-चिरG िचGण-उपपिथत पाGक गुण-दोषक वण*न।िरजव* िचGण कहाइछ। \n  \n03-संवाद-पाGक मनोदशाक वण*न म¶ <यु#त श®द।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n04-देश काल-िथितक वातिवक िववेचना लेल तैयार वातावरण। \n  \n05-उìेÇय-कथा सृजन म¶ उदघािटत मूल वा साथ*क प। \n  \n06-शैली-<तुितकरणक कलामक िवÇलेषण। \nअथNत् बीहिन कथा पूण*त: संकृत श®दक   उपि िथक।जेना- लघुकथा \nमुदा सािहियक िवधाक ­प¶ जची त' इ िवधा मूलत:वतंG आ पूण* ­पे मैिथली सािहय माGक िवधा \nिथक।आयाितत/ नकल नै। \n  \nबीहिन माने बीज/बीया।जािह मे िवकास करबाक गुण िनिहत होइछ।मुदा ओ अिवकिसत रहैत ऐछ।समय \nअएला पर िवकिसत होइत ऐछ।ओकरा मे एक सं अनेक होएबाक गुण रहबाक चाही।बीहिन कथा-एहेन \nकथा,जे अनेक कथा(कथा/उपयास)के जम देबाक मता राखए ओ बीहिन कथा भेल/हएत।अयथा नै। \nत¶ बीहिन कथा मे िन@कष* नै हेबाक चाही।---डॉ. भवनाथ झा \n  \nबीहिन कथा िवधाक नामकरण कतN 6ी राजक मतानुसार-- \nबीहिन कथा,ओइ बीयाक समान ऐछ जकरा मे झमटगर/पूण* गाछक संभावना हो।मुदा ओ गाछ पीपर/पाकैड़ \nनै,पौध ­प मे हो।परóच बोनसाइ नै। \nपौध ­प सं तापय* जे कËय/िशTप¶ गसल मुदा श®दक संÊये सए सं डेढ़ सए धिर हुअए।मुदा बहन मे \nबाहल नै। \nरचनात िनकसगर(िनतार देने)नै हुअए।िन@कष* पाठक पर। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबीहिन कथाक चिच*त आ लोक ि<य कथाकार, संपादक आदरणीय घनÇयाम घनेरो ऐ िवधा के पिरभािषत \nकरैत कहै छिथ--- \nकोना बुझबै जे इ रचना बीहिन कथा भेलै:-- \n(क)श®दक मानक औसत सव सौ हो \n(ख) िवषय मारक ,आ सोचबा पर िववश करैत हो। \n(ग) कËय एहेन,जेना लगैत हो कथा/उपयास वा कोनो ग3क सार हो। \n(घ) कथा मे िन@कष* नै हो। \n  \nकथा सािहयक सश#त हतार 6ी राजकुमार िम6 जीक िवचार¶--- \n(क) आकारगत छोट सं छोट हो \n(ख) कËये फिरछएल आ गसल हो \n(ग) संपूण* ग3क संभावना िनिहत हो \n(घ) ऐ सं इतर, अ°यविथत रचना फॲक हएत।ओ बीहिन कथा नै। \nबीहिन कथा िवधाक मानकीकरणक आधारभूत इकाइ \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"'\"'''''\"'\"'''''''''\"''\"\"'\"\"\"\"\"\"\"\" \nग3 सािहय, मूलत: कथा िवधाक मानकता तयकरणक आधार अंJेजी सािहय ऐछ।अंJेजी सािहयक अनुसार \nिवQ भिरक कथा ,अंJेजीक Flash fictionक अतग*त िनिहत ऐछ।इ Íलैश िफ#सन छ: खPड मे िवभािजत \nऐछ जकर तेसर खPड टेलÝा(Tellbra )क अतग*त मैिथलीक बीहिन कथा िवधाक िनयामकता सिIिहत \nऐछ। \n  \nÍलैश िफ#सन(टेलÝा)पर आधािरत बीहिन कथा मापनक महवपूण* िबदू :-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n01-कËय/िशTप¶ पुÂ जािह कथाक यूनतम श®द स. 20 आ अिधकतम 150 हो। \n02-कथा सािहियक मानकताट पिरपालक   हो।यथा कोनो संमरण वा श®द संJह माG बीहिन कथाक 6ेणी \nमे नै रािख सकैछ। \n03-कथा,एकटा बीजक कथाक <ितदश* हो।अथNत एहेन कथा जािह सं कथा/उपयास आिदक सज*नाक \nसंभावना <बल हो। \n  \n04कथा, िनकस पर जा िथर नै हो। अत खूजल मुदा भावपूण* हो। \n05-संपूण* कथा कोनो संदेश<द वा सकाराक उìेÇयक हो।श®दक थूलकाय माG नै। \n  \nउपरो#त मानकता पर ठाढ़ रचना बीहिन कथा िवधाक रचनाक ­प¶ अपन जªगह पेबा मे सम भ' \nपाओत।तकर पिहल मूTयÆकन लेखकक,पछाित संपादक ओ आलोचकक हाथ ऐछ। \n\"कोनो नव सफलता हािसल करवा लेल पुरान मे पैस' पड़त।,खंघार'पड़त।तहन पिरमािज*त फल सोझÆ \nआओत।जे भिव@यक नव बात गिढ़ मोकाम धिर ल' जएबा मे सम बना पाओत।' \nएिह तरह¶ मैिथलीक लघुकथा िवधा(कथा/गTप)नामे िलखाइतक पछाइत बीहिन कथा िवधा वैिQक कथा \nमापदPड¶ एकटा नव <ितमान गिढ़,मैिथली सािहय मे मैिथलीक अपन एक माG िवधाक ­प मे थािपत \nभेल।इ कोनो आन आयाितत/नकल,िवधाक िवधातरण वा नामातरण नै।वयं मे मानक वतंG िवधा हेबाक \nपिरिचित कायम केलक। \n  \nएिह <कार¶ मैिथली कथा सािहयक दू टा वतंG िवधा अपन अितव कायम क' रखने ऐछ।पिहल-लघुकथा \n(Short story)जे कथा/गTप नामे िलखाइछ।ठीक ओिहना जेना िक अंJेजीक Poetry,मैिथली मे 'का°य' \nनामक िवधातग*त-गीत,गजल,,किवता, हाइकु,िणका आिद वतंG नामे/ि¾याकलाप¶/चािरिGक गुणे अपन- अपन \nपिरिचित बनौने ऐछ।मुदा िवधागत सबटा का°य पिरवारक अंश वा अंग िथक।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nदोसर-बीहिन कथा(Seed Story) \n  \nउपरो#त दुनू िवधा मयआओर कोनो वैध/अवैध िवधाक लेल जªगह वचल नै ऐछ। मुदा लघुकथा नामे \nबलधकेली मे िहदी लघुकथा िवधाक नकल मैिथली अवतरण के घोिसयेबाक असफल <यास ठाम ठीम क' \nमैिथली सािहय के उक­ बनेबाक षडयंG जारी ऐछ।इ ëम वा ²द ऐ ²ारे भेल जे िकछु मैिथली रचनाकार \nलघु कथा माने आकारे छोट कथा बूिझ नकल करैत रहलाह।यात°य महवपूण* बात जे लघुकथा एकटा \nश®द माG नै,ओिह नामक एकटा वतंG िवधा िथख।जे मैिथली मे अदौ काल सं कथा/गTप नामे लीखाइत \nपिहने सं थािपत ऐछ।आब तहन िवचार करी मैिथली सं इतर िहदी भाषा सािहयक अपन िवधा \" लघुकथा \n\"क मैिथली अंधानुकरण पर। \n  \nकोनो °यि#त,िवषय,बौतक गुणक अनुसरण/अनुकरण बेजए नै।मुदा अंधानुकरण कतेक उिचत ? \nमैिथली सािहय मे िव3मान \" बीहिन कथा \" िवधा सं इतर सब िवधा कोनो ने कोनो अय भाषाक िवधा सं \nआयाितत ऐछ।मुदा जत' सं आयाितत भेल,ओइ मे आ मैिथली मे अपन मानकता वा <ामािणकता िसµ केने \nऐछ। िहदीक लघुकथा िवधा जे वयं मे आइयो मानक वा <ामािणक िसµ नै भ' पािव घड़ीक पेPडूलम जकÆ \nडोिल रहल ऐछ।ओइ मे आइयो कते श®दक वा कोन रचना ओइ िवधाट रचना ऐछ की नै,तै पर मंथन \nचिलये रहल ऐछ।एते दशकक लेखनक पछाितयो मूTयÆकन मे लघुकथाक जªगह लघुकहानी सं जोइर °याÊया \nहोइछ।जतेक मुड़ी ततेक पीरी बला गप।एहेन अ°यविथत िवषय/बौतक अंधानुकरण ,हायापद आ िक \nउठTलूपन ? \"अपने आँिखगर रहैत, अहरा के सहारे बाट ताकब कतेक उकीणN बला बात।\" \n  \nिहदी लघुकथा िवधाक अंधानुकरणक <बल प रहल हएत,हमर सबहक सामाय िशाक िहदी मायम।हम \nसब एकेडिमक िशा Jहण सामायतया िहदी भाषा मायमे केलहुँ।िकताब,पG/पिGका क पाठनक भाषा िहदी \nरहलाक कारणे िहदी सािहयक िवषय-वतु पर िनभ*र वाभािवक छल।त¶ िहदी सािहयक संतान(िवधा)क¶ \nपोसपूतक ­प मेअवैध ­प¶ अंगेज लेब अवाभािवक नै।ओही देखउसे वा नकल क'मैिथली मे लघुकथा संJह \nनामे 1972   मे आयल पिहल पोथी-\" जे की ने से \"--डॉ. हँसराजक।आ ,1975 मे तकालीन नवतुिरया  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकथाकार डॉ. अमरनाथक \" िणका \"।दुनू पोथीक रचनाकार(आमुख मे)ऐ संJहक एको टा रचना ,कोनो \nपG/पिGका मे <कािशत नै हेबाट बात वीकारने छिथ।ऐ सं इ Â ऐछ जे मैिथली मे एकर कोनो अितव \nनै रहै।इ तिहया के घटना/बात छैक जिहया मैिथली सं इतर अय भाषा मे कËय/िशTप¶ मजगूत मुदा \nआकारगत छोट रचनाक एकटा वतंG िवधाक­प¶/नामे सृजन भ' रहल छलै।यथा-संकृत -लâवी,िहदी-\nलघुकथा,पंजाबी-िमIी कहाणी/कथावÆ,उदु*-अफसÆचे,ओिड़या-ु4 कथा......आिद। \n  \nमैिथली मे िहदी िवधाक अंधानुकरण क शुभारंभ क' िकछु मैिथली कथाकार वघोिषत िव²ान हेबाक दंभ \nपोसलिन।तकर करीब पचीस बरख धिर अंधानुकरिणत लेखन सेहो सुषुत वा शुय रहल।पुन: 1997 मे \nलघुकथा संJह नामे दू गोट पोथी,िशलालेख-तारानद िवयोगी आ खPड-खPड िजनगी -<दीप िबहारीक \nआयल।से तािह अवथा मे जािह सं दू वष* पिहने(1995 मे)मैिथलीक अपन एक माG िवधा बीहिन कथा \nअवतिरत भ' चूकल छल।ऐ िवगत पचीस वष*क नमहर अतराल मे अंधानुकरिणत िहदी लघुकथा िवधाक \nमैिथली अवतरण पर मैिथली मे कोनो मानकता तय नै भेल छल।(आइ एकैसम सदीक दोसर दशक धिर नै \nभेल)।जेना पिहने िमिथला मे सयनारायण भगवानक पूजन पर सुनता उपासक चलिन छल।तिहना मैिथली \nरचनाकार लघु कथा श®द सुिन माG लघु कथा िलखबाक नकल करय लगलाह।जहन की िहदी मे लघु \nकथा श®द माG नै,ओिह भाषाक एकटा वतंG िवधा ऐछ।आ मैिथली मे कथा/गTप नामे िलखाइत लघुकथा \nिवधा पिहने सं िव3मान छल।आब नकल क' िलखल जाइ बला रचना-जे बीस श®द सं आठ सौ धिरक \nऐछ।तखन <¦ उठैत जे कतेक लघु,ककरा सं लघु ?ऐ पर <कािशत कोनो तय मानकता नै छल(ऐिछयो \nनै)जािह सं इ सुिनिÐत कएल जए सकए जे कोन रचना लघुकथा िवधातग*त वीकार वा अवीकार कएल \nजा सकए।<िसµ कथाकार ओ इितहासकार डॉ. मायानद िम6 एकरा नकारैत िलखने छिथ--\" मैिथली मे \nलघुकथा नामे एक अय कथा लेखनक िवकास भेल ऐछ जे समकालीन कथा/गTप नै,अिपतु चुटु¼ाक िनकट \nऐछ।\"--मैिथली कथाक िवकास(संपादक- बासुकीनाथ झा)सािहय अकादमी -2003 \n  \nआधार हीन लेखने मठोमाठ हेबाक/कहेबाक परपराक िनवहता मे िकछु रचनाकार लीन रहलाह।जहन िक \nबेसुरा तान सं <िसिµ पेिनहार गायक जकÆ िबना मानकताक लेखन मे लीन रहिनहार अपना के <योगवादी आ \n<िति×त बुझिनहारक रचना आ ओ तथाकिथत िवधा वय: खािरज ऐछ।तािह लेल अदखोइ-वदखोइ आ माथा \nपचीक खगते कोन? \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिहदी िवधाक मैिथली अवतरण लघुकथा नामक रचना आइ धिर बसात मे बौआइत ऐछ।जमीन पर अनबाक \nकिहयो कोनो िनÇतुकी <यास नै भेल।ओ तथाकिथत िवधा/रचना वत: खािरज होइत चेतना शुय भ' \nगेल।िकएक त' जहन जमीन पर उतरबाक <यास केलक तहन आधारहीन हेबाक कारणे सूपक भाटा सन \nओंघराइत रहल िकएक त' िथरताक आधार पिहने सं नदारद!िकछु वघोिषत वा परपोिषत िव²ान सब--\" \nडिर पािर के ओकरा लçमण रेखा बुझ' लगलिखन,मुदा डिर सोझ भेल की व¾ तकरा सं दूर धिर सरोकार \nनै।\"<िसµ रंगकम 6ी कुणाल ,कथा <संग िलखल अपन आलेखक अितम अनुछेद मे िलखै छिथ--\"आब \nमैिथली मे लघुकथा नामे िकछु रचना सेहो देखाइछ,जे मैिथली सािहय मे आधार हीन ऐछ।त¶ ओकर चच* \nकरब °यथ* सन।\"--अंितका-रजतजयती अंक(2008)संपादक- अनलकात। \n लघुकथा नािमत रचनाक भिव@य ? \n''\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"''\"\"\"\"'''''''\"''''''''\"\"\"\"\"\"\"'\"'\"\"' \nजेना अंJेज़ी मे पोएÄी,मैिथली मे \" का°य ' िवधा ऐछ।आ ऐ का°य िवधातग*त--गीत,किवता ,गजल,िणका, \nहाइकु आिद वतंG नामे आ वतंG अितवे छैक।मुदा िवधागत सब एकिह पिरवार \"का°य \"क अंग \nछै।तिहना अंJेजी क शॉट* टोरी िवधा छै ,आ कथा/गTप ओकर अंग। \nमैिथली मे लघुकथा सं इतर दोसर कथा िवधा छै \" बीहिन कथा \"(Seed Story),िहदीक अंधानुकरणे \nलघुकथा नामे सृिजत रचना बीहिन कथा िवधातग*त Jाô ऐछ।परóच बीहिन कथाक तय मानकता पर ठाढ़ \nहोइ बला रचना माG।से ओ लघु कथा नामे होइ वा बीहिन कथा नामे।   \nबानगी व­प देखल जए डॉ. सये4 झा जीक लघुकथा नामे दू टा रचना- \nइसकूल-- \nओिह गाम मे एकटा दोकान नै छलै।तीन िकलोमीटर जाय पड़ै छलै छोटो छीन चीज िकनबा लेल।जे िकयो \nकिहयो  दोकान फोलबाक साहस केलक ओकरा दोकान मे दोसरे -तेसरे राित चोिर भ' जाय आ तकर बाद \nदोकान बI भ' जाय।चोरवा गामक नाम सं परोप½ा मे जानल जाइ त छल ओ गाम।मुदा नरेशक साहस कहू \nवा दु:साहस ओ बाहर सं आिब दोकान फोललक ओिह गाम मे।घर मे िपता आ पàी िवरोध कयलिन मुदा ओ \nककरो नै सुनलक।दोकानक टाफक ­प मे सभ सँ सेसर चोर के रखलक।ओ चोर सेहो िनिÐंत छल जे \nजखने बेशी समान जमा होयत िक चोराक सभ िकछु ल' जायब।।नरेश तीन सए टाका ओिह चोरक´ दै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछल।शहर सँ समान अनबाक हेतु नरेश ओही चोरबाक´ पठबै छल। ¾मशः चोरवा कोन समान मे कते लाभ \nहोइत छल सेहो धिर बुझय लागल। \n  \nआइ ओिह दोकान मे समान भरल छल।आजुके राित चोरबा अपन संगी सभहक संग चोिरक योजना \nबनौलक।जखन दोकान बIक' नरेश चिल गेल तँ चोरबा अपन संगी सभहक संग दोकान मे घुसल।बोरा मे \nसमान सब कसय लागल।एकटा संगी पुछलकै -\" कते दामक समान हाथ लागल ?\" \nदोसर चोर कहलकै-\"पÆच हजार सँ कम के नै हेतै।\" \n\"मुदा एिह पÆच हजार मे तँ मािलक के पÆच सयसँ बेशीक फयदा नै हेतै।साढ़े चािर हजार तँ मूलधन छै।\"-\n-चोरबा बाजल---फेर ओिहमे हमरो तीन सय के िहसा हेतै।\" चोरबाक म़ोन तीत भ' गेलै।ओ अपन िमG \nचोर सभके बुझबय लागल--चोिर त' तखने जायज होइछ जखन हमर हक छीिन #यो अपन घर भरय,मुदा \nनरेश बाबू तँ ओतबे कमाइ छिथ जतेक उिचत अिछ।ओ नाजायज लाभ कह लै छिथ ?\" \n  \nचोरबा चोिर करबाक िवचार बदिल लेने छल।संगी सभ ओकर िनण*य पर सहमित °य#त कयलक।बोरा खोिल \nचोरबा सभ सामान क´ पिहने जक सÕतय लागल।नरेश एकटा कोन मे ठाढ़ भ' ई सभ देखैत रहल।ओकरा \nबचझना गेलै जे ओ कोनो दोकान निह,एकटा इसकूल खोलने हो। \n  \nिवÇलेषण--उपरो#त रचना श®द संÊये नमहर ऐछ!माने टेलÝाक िनधNिरत श®द संÊया-150 सँ उपर। \nकËय-<ेरक,पंचतंGक कथा समक।<ारिभक लेखनक करीब बाझल। \nशैली- कथा बला,सेहो पूण* नै।छ¶ट सन। \nत¶ बीहिनकथाक पिरिध सं बाहर ऐछ। \n  \nदोसर बानगी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n---------------- \nमौअित \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\" \nओ ईमानदार छल।त´ लोकसभ ओकरा मारय छल।लोकसभ कहलकै- तोरा कुकुरक मौअित मारबौ।ओ चुप \nछल,मुदा <सI।कारण- ओ मनु#खक मौअित निह मरय चाहैत छल। \n  \nिवÇलेषण-इ रचना िनधNिरत श®द संÊया मे बाहल   ऐछ। \nमुदा कËय - भाषण वा आदेशक िहसा माG। \nशैलीगत-िन@कष* पर पहुँचा देल गेल छैक। \nत¶ इहो बीहिनकथाक हद मे नै रिह रहल। \n  \nउपरो#त दुनू रचना--सये4 कुमार झाक लघुकथा संJह-अहॴक´ कहै छी(2007)।पृ×- 30/31 सँ उµृत। \n  \nआब अही लेखकक इ तेसर कथा क बानगी नीच ऐछ जे हुनकर नवका संJह-\"जँ अह सुिनतहुँ\"(2020) \nसँ ऐछ । \n  \nभेटब डूबब \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\" \n\" अहक जीवन मे सभ सँ नीक की लगैत अिछ ?\" \n\"अहके भेटब....\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"आ अहू सँ नीक.....?\" \n\" हमरा हेरा जएब...?\" \n  \nउपरो#त रचना िलखल त' गेल ऐछ लघुकथा नामे मुदा बीहिनकथाक मानकताक करीब ऐछ। \nयथा-िनधNिरत श®द संÊया(अिधकतम-150)क भीतर \nकËय आ िशTप¶ गसल। \nिनतार िवहीन। \nत¶ इ रचना पूण*त: बीहिन कथा िवधाक अंग मानल जा सकैए।शेष िनंघेस सदृÇय।ठीक ओिहना जेना कोनो \nएक का मे पढ़ैत सब िव3ाथ परीा समय समान <¦ हल करैछ।पिरणाम मे यूनतम अंक 30% <ाित \nबला िव3ाथ माG सफल आ शेष असफल घोिषत होइत ऐछ। \n  \nआब एहने बानगी बीहिन कथा नामे िलखल रचना सँ.... \n  \nडागदर साहेब-- िमिथलेश िसहा \n------------------    ------------- ------ \nबÏड िदन सँ पàी कहैत छलीह जे,हमरा पर िकछु िधयाने नै दैत छी।खाली मोबाइल मे खुटूर-पुटूर करैत \nकिवता-कहानी रचैत रहैत छी.....जखन बेमारी बढ़त,पलंग पकिड़ लेब...तखन सबटा किविगिर घुसिर जएत। \n  \nएहेन धमकी पर के निह डरतै यौ?पàी क´ होिमयोपैिथक दवाई पर पूण* िवQास छैह।िपछला मंगल िदन \nशहरक बÏड पुरान एगो बंगाली डागडर ठाम हुनका ल' गेलहुँ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसÆझुक बेर,लगभग आठ-नौ गोट रोगी बैसल छलाह।डागदर साहेब बयस सँ लगभग असी-पचासीक \nहेताह।एकटा रोगी पर आधा घंटा पूछताछ करैत,अपन डॴग डÆग सँ रोगी आओर पिरजनक´ अपन बड़पनक \nिखसा कहैत समय आग खॴिच रहल छलाह।हमर नबर दोसरे छल,मुदा घंटा भिर डागदर साहेब लागल \nरहलाह। \nअगल-बगल मे बैसल आन रोगी अकछय लागल।आब हमर नबर आएल। \n\" िकनको देखाना हाय ?\" \n\" जी,हमर पàी क´...।\" \n\" हूँ,इधर आइए\" \n\" हम हिर बाबूक बालक िथकहुँ..\" \n\"ओहो,तुम इंजीिनयर का बेटा है । \nओ हमसे ही अपना इलाज कराता था..कैसा है ओ..?\"--आन रोगी दीसन तकैत बजलाह। \n\" जी,ओ मिर गेलाह...\" \n\" ओ गॉड...,तोमहारा माई कैसा है?\" \n\"जी,ओहो मिर गेलीह...।\" \n  \nहमर जवाब सुिन क' ब¶च पर बैसल आन मरीज,बहIा बना ससरय लागल....।---डागडर साहेब,आÐय*चिकत \nभाव सँ खन हमरा,खन रोगी सबक´ ससरैत देखय लगलाह। \nिवÇलेषण:- \nउपरो#त रचना बीहिन कथाक मानक श®द स. सँ बाहर ऐछ। \nकथा मे उप कथाक समावेश।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकËय-िशTप¶ कथाक छ¶ट सन लघु कथा। \n ----िमिथलÆगन,अंक-38-39 \n  \n िनव*हन--कTपना झा \n\"''''''\"\"\"''''''''''\"\"\"'\"'''\"\"\"\"\"\"\"\"\"\" \n--माय गे! दादी त' हाथे सँ लपे लप ितल-चाउर परसै छलीह,मुदा तॲ त' चमच सँ परसै छ¶ ? \n  \n--धुर* ! तािह सँ की हेतैक ? \n  \n--निह हेतैक की...?हमरो सबक´ नीक रता भेटल। \n  \n--से की ? \n  \n--\"इएह जे ' िनव*हन 'मे सेहो 'चमच ' लगाओल जा सकैछ। \nिमिथलÆगन---36-37 \nिवÇलेषण:- \nइ रचना कËय-िशTप आ श®द स.मादे पूण* मुदा कथा सारक संग बI भेल।माने िनकस पर कसैत।त¶ इहो \nकथा िवधागत झूस ऐछ। \n  \n बेटा िनगम।                   --घनÇयाम घनेरो  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nलावािरस लहास पुछलकै : \n  \n-- बेटा! नगर िनगम? \n-- हम तोहर बेटा निह, कम*चारी छी। \n-- हमरा लेखा तोहॴ बेटा। \n-- िठ¼े! लोक क´ लोक सँ मतलब निह रहलै तँ... \n-- पिहने हमरा िघिसएबह आ की कुकूर क´? \n-- तोरा। \n-- पिहने हमरे िकए? \n-- एेक मनु#खता अखन छैक, तÕ! \n--   मनु#खक लहास क´ बादमे आ कुकूर पिहने किहया सँ िघिसएल जेतै? \n-- ई काज हमर अिगला पीढ़ी करत। \n  \nिघिसया क' ठेलापर चढ़बैत काल लहासक आँिख कुकूर िदस छलैक। \n  \nइ रचना ऐ िवधाक सब मानकता यथा- िनधNिरत श®दक भीतर।फरीछएल कËय आ गसल िशTप मे िनतार \nरिहत पूण* ऐछ! \nअतत:मैिथली सािहयक दू भाग भेल -लघुकथा (SHORT STORY)आ बीहिन कथा ,(SEED STORY \n)इ दुनू िनधNिरत ­प¶ िनरतरता बनौने रहत।शेष फॲक माG।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n--\"पिहने बीहिन कथा,सीढ़ी दर सीढ़ी चढ़ैत रहल। \nआ आब................पीढ़ी दर पीढ़ी बढ़ैत रहत। \n  \n# मुIा जी # \n  \n  \n  \n  \n  \n  \n1 \nअसरा  \n  \nबेरहट लए िकछु देलकै ? \nहँ ,बािह देिलयै . \nहम जाइ िहयै....., नै सुनलकै की ? \nसुिन गेली ,मुदा हमर मोन करै है जे आइ नै जेतै से नै हेतै ? \nआइ मासक अितम तारीख हइ, जएह एक िदनक खोराकी के पाइ त' बिढ़ जेतै. \nओना मोन त' हमरो आगू - पाछू करैहए. ई कहतै बलू त' रिह जेबै!  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसब िदन त' एकरा थाका हारी रिहते हइ, आ घर अबै हइ त' बाले बचे सोहरल. हमरा लेल एकरा \nपलखित कह रहै हइ. \nईह.....! हम की भिर िदन खटै िहयै अपने पेट खाितर! \nहे , पेट त' सबहक कोनहुना भिरए जाइ है. ई खाली, पेटे के सोचैत िदन, मास, बरख िबतबैत रहओ. \nहम एकर पलखितक असरे तकैत रिह जाइ िहयै. आ एकरा लेल धािन सन! \nएह.....! हमहू त' किहया स' उहे बाट तकैत रिहयै. \nहे , एने आउ ने...... केवाड़क िवलइया ठक सँ उठल ! \n2 \nसंगबे \n  \nअिगनवाणक फøका जक बड़बड़ा उठल रहै नेहक लावा. \nकुलीन रहबाक कारणे नै कोइ बजै, आ निहये कोइ रोिक पौलकै. \nिदन...… \n3 \nटे½र.                 \n-----                   \n-- ऐं ,कुकूर के एतेक सेवा   ? \n-- िलिबयन छै . \n-- सासु कोना छिथ ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-- छोड़ू ! \n-- हुनकर चचÁ अनसोहत ! \n-- कुकुरो सँ बेकार बुझू ! \n-- जेटका बेटा कए सालक ऐछ ? \n-- बीस पुर भ' गेलै . \n-- जTदीये थान भेटत. \n-- कोन ? \n-- साउसक \n  \n  \n28-गणतंG \n------ \n,मािलक, गोर लगै छीयैन! \n  \nके ? \n  \nहम,हीरवा किनञा।भिर जुआनी खिट ,िहनका पुिजगर बनेिलयैन आ आइ अिचहार ? \n  \n पिछला मास जे अह गीदड़भभकी द' गेलहुँ--जे हमर एक-एक टा कैóचा (टाका) िहंसाब क' दौथ। \nअशोकबा कहैए-घर बैस के खो।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतिहये सँ अह हमरा आँिख सँ ओझल भेल बुझू। \nमािञजन ठ¶गा उठा बाट ध' लेलिन....ठमकित!अछा दुरा पर एलॱ त' खगतो किहये िदयय। \n  \nअशोकबा बाप बेमार हय,दवाइ आ खेनाइ,दुनू घर म¶ घटल है।िकछो मदित क' दौथ, अशोकबा के 10 \nतारीख के अबैया हय,,सबटा पाइ सधा देबैन। \n  \nहमरा ल'ग िकछो नै हए,हम… \n43-अदौ सँ... \n  \n--हमरा बेर पर अह सब क¶ अिहना लेिस दैए।इ बुिझयौ ने जे इ एकटा पुरकार माG नै,हमर बौिµक \nसंपित छी।खाली िलिख के नै , अिज*त संपूण* धनरािश छोिड़ क' महानता थोपेलॱ ऐछ। \n  \n-- बाउ, तॲही टा िलखै छह की ?तोरा सँ अजोध लेखक सब एत' कािह कटै छिथ।की हुनकर रचना \nिनÇशन सन नै? \n  \n--जकरा देखू तकरा गलथोथरइ, सेहो खाली िसरखारी पोथी पर। पोथी पर चचN किहयो नै। \n  \n--रौ, आबो मूँह चुपकर !हमरा नै बूझल ऐछ जे  तोरा कोना भेटलौए पुरकार ! \n  \n-- ह¶..ह¶..ह¶। क¼ा \" डगिरन सँ कतौ पेट नुकेलैए ?\" \nअहॴक डेलवािह क' त' िसखलॱ जोगाड़।जिहना अह पौलहुँ तिहना हम ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-- ओह! \n\" जािह घरक पािनए िवषािह हो तािह घर साकट ताक'चललॱ।\" \n  \n  \n  \n  \n  \nकरोट \n  \nयै किनञा,सुिन के दुख हएत,मुदा किहए देब उिचत बुझै छी। \n  \nकहौथ ने मÆ,िहनकर सबहक बात के दुख िकएक हएत। \n  \nबौआ लाजे नै कहैए,हम सब िनण*य केलॱ जे ओकर दोसर िववाह करा िदयै। \n  \nइस सब जे िनण*य करिथन से उिचते हेतै।मुदा तकर <योजन की ? \nवंश पसार लए। \n  \nबाबू जी,\" दवाई आ जÆच सं िनÇतुकी भेल जे दोष हुनके मे छिन।कहौथ जे कएटा बेटीक जीवन गात* \nकरिथन त' मोन भरतैन ? \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकिनञा,हमरा माफ करैत अपन कपारक दोष बुिझ संतोष करौथ। \n  \nनै बाबू जी,से कोना हेतै ? \n  \nकी करब अहÆ ? \n  \nहम दोसर िववाह करब! \n  \nके करत अहÆ सं िववाह ? \n  \nकोनो िनसंतान मद*!आ कयादान िहनके पTला! \n  \nपछतावा \n  \n-- नै रौ बौआ,सगरो समय िबगड़ल छै,एखन गाम सं नै जए देबौ। \n-- आंइ यौ  बाबू -पिहल बेर गाम सं जाइ सं पिहने त' माय के िफिरसान केने रिहयै।पिढ़- िलिख गाम पर \nबैसल हमर माथ खएत की मािट हबकत ?\" \n  \n--अहू बेर अहॴक िजì गाम अनलक,नै त' ओतौ कोनो… \n  \nबीहिनकथा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\" \nरा    :  मुIा जी \n-----------          ------------- \n--एक टा पोसुआ कुकुर अपन मीत सँ-- \nरौ, घर मे िकए घोिसएल छ¶, िनकल.देखही अने­आ कुकुर अपन ह¶ज मे घोिसए चाहैए ! \n  \n-- ऐं...! एना नै होम' देबै, चल- चल तूँ बढ...! \n-- आ तø   ? \n-- हम िचलका नुकेने अबै छी, अपना सब त' लिड़ खिप लेब, मुदा ओकर की हेतै ? \nबीहिनकथा \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\" \nिवचरण !           :   मुIा जी \n---------                 ----------- \n-- अहा....हा ! यै,समु4क िकछेर मे बैिस केहेन आनदक अनुभव होइए ! समु4 मे रिह रिह उठैत लहिर आ \nसमु4क िकछेर मे वतंG भ' लोकक िवचरण   ! \n  \n-- यौ, जेबै नै.....चलू ने ! \n  \n--अह बढू ने हम पाछ सँ अबै छी.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\" लोक सब िवदेश सँ आिब एत' मनोरंजन करैए, वीिमंग शुट मे वतंG िवचरण ! अहा की आनदक ण \nछै. \" \n  \n--ओ.....त' अह समु4क नै, ओइ वीमशुट बाली सब के िनहािर िनहािर आनद उठबै छी, नै ? \n  \n-- नै, नै, मोन मे उठल लहिरक वण*न करै छलहुँ. \n  \n-- समु4 मे जा देहक लहिर सेरा ने िलयय, नैत' घुरमा उठत. \n  \n-- ओहू मे त' लहिरये छै ! \n  \n-- यौ, समु4क लहिर िनÇछल छैक, मुदा अहक......कामुक. ! \n  \nचुनरी  \n         \n'मुIाजी' \n  \nआशा दीदी बस टॉप पर ठािढ़ छलीह ।   हुनका बगलमे ठाढ़ पुÎख उचिक - उचिक क' देखिन जेना - \nशंका भेलिन तँ टोिक देलिखन : \n  \n-  अह  <तीारत निह मुदा िकनको तकै िछयै - नै ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n-  निह - निह ! ओिहना । \n  \n-  तकर माने अह हमरामे हेरायल छी - नै ? \n  \n-  से निह । मुदा एकटा चुनरी जँ अहक देह पर होइताय ..... \n  \n-  जखन लोकक नजिरए मे खॲट रहतै तँ  झलफÆफी चुनरी कोन काजक ? \n  \nपुÎख हाथक समतोला िछटिक क' रोड पर गुड़िक गेलै । ओ आगू बढलाह ता मे बस समतोला पर चिढ़ \nगेल रहैक । \n  \n  \nमुि#त                         \n-------                             \n-- हे भगवान, अहक घर देर ऐछ अहेर नै ! आइ बुझलॱ। \n  \n-- की यौ, केसक िनबटारा भ' गेल की ? \n  \n-- नै ! \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-- किनञा नै देखाइ छिथ ? \n  \n-- आइ हम दु सँ तीन भ' गेलॱ \n. \n--आठम आÐय* , झूïा निहतन ! \n  \n-- कीए ? \n  \n-- िवआहक तीने मास भेल, आ कहै छी तेसर....! \n  \n-- से कहै छी. \n  \n-- कतौ सेिटंग छलिन की ? \n  \n-- हँ। \n  \n-- तहन खुशी ? \n  \n--आइ ओकरे संग दोसर िवआह क' लेलिन ! \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n6ी राज क¶ समिप*त :- \n  \n  \nदरेग.          \n-------            \n-- लहालोट भेल िचलका के कोरा मे लैत दादी म - \nऐँ यै किनञा, केहेन िनद*यी छी ? \n  \n-- म , फैरे#स बनेने अबै छी! \n  \n-- िकए ,अपन छाती लगा लैतीयै से नै ? \n  \n-- म , अपन दुध पीएला सँ फीगर खराब भ' जएत ! \nबज­ओ दुध पर त' पलाइए जेतै ने ! \n  \n-- धुर ....छी ! \n\" अह सँ नीक त' ओ िनमुधन गए , जे अपनो बचा पालैए आ अह सनक मायक िचलका सेहो। \n  \n  \nबीहिनकथा (Seed Story)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n----------------------------------- \nिरपोतNज \n------------- \nआई बारहवॴ वग*क परीा पिरणाम बहरेलै .चा­ भ'र गहमा गहमी बिढ़ गेल छल.जत' सँ जे जनतब िदए सभ \nठाम टॉपर मे धीये/ सुआिसन. \n  \nपGकारक एक टा दल ,  खुशी मनबैत धीया सबहक समूह मे जा <¦ केलिन --\" सब ठाम सँ जनतब भेटैए \nजे ऐ बेरक टॉपर बेटीये सब ऐछ ! अह सबहक की <िति¾या ? \" \n  \n-- यौ, पढिनहार बेटा पिढ- िलिख जोकरक हेबे करतै .नै पढ़िनहारो लग बÏड िवकTप छै, िकयो जूस \nबेचतै, िकयो िर#सा - ठेला चलेतै , तीमन - तरकारी बेचतै, नै त' जेबीये कटतै. आ ताहू सँ मोन नै भरतै \nत' हमर सबहक पछोड़ ध' िफिरशान हेतै. \n  \n-- पूत धन के त' लपेट देिलयै आ धीया सब ? -एक गोट पGकार टीपलक. \n  \n-- \" धीया सब आब टॉप क' टॉप पद पर जा अपन जूित चलेतै .\" \n  \nपरपर.            \n------------           \n-- हे यै ,ओहर द' नै जाउ.बेर उनिह गेलैए. \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-- की करिथन,   एखन त' सझे छै राित नै ने भेलैए ? की करतै नेतबा सब िखधासे ने  ? \n  \n-- नै यै, उछIर करत ! \n  \n-- क¼ा , ओहो सब मिहला िदवस मनेबाक योजना बना रहल ऐछ ! \n  \n-- धुर बतािह ! मिहला कTयाण की सोचत ओ सब सुथनी ! अपन जुआनीक कTयाणक िरहस*ल करैए ! \n  \n-- \" अहा ! मुँह केहेन लगै छै , जेना चाने हो....\" \n  \n   \" रौ चुप तॲ सब ! बेचारी िवधवा अपन हु®बा सँ धीया - पुताक पेट त' भरै छै . \" \n  \n-- हा..हा..हा ! नेता जी , धीया- पुताक पेट त' पछाितक गप , पिहने अपन देह- पेटक जुगत धरा नेने \nहएत ! \n  \n-- िहनका कहिलयैन- बाट बदिल लौथ , नै मानलिन ने.देखलिखन जिन जाित देिख कोना चौल करैए जेना \nई संबंधीये रहिथन ! \n  \n-- क¼ा , हमरा सँ ओकर सबहक भलिहं कोनो संबंध नै होइ मुदा ओकर चािल सँ ज­र संबंध छै. \n  \n-- ऐँ.....केहेन ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n--ओकर बौह , पंचायत सिमितक काजे बी.डी.ओ ल'ग आ बेटी , कॉलेज जाइ छै तहन दोसरो पु­षक जीह \nएिहना लपलपाइत हेतै , नै ? \n  \n-- ओह !ई किहया धिर चलैत रहतै एना से नै जािन ! \n-- \" जा धिर एहेन पु­ष सबहक आँिखक पािन सुखएल रहतै .  \" \n  \n  \nटकटकी \n         \n  \nबेरा बेरी लोकक जमा भेल भीड़क सोझ ठोिह पािड़ क' कान' लागल छल ओ छओँड़ी. िकयो िकछु पुछय \nत' उतारा नै द' सभहक मुँह तकैत रहल.... \nभीड़ बढ़ैत जा रहल छल....मुदा सब मुकदश*क बनल. \nशात भीड़ मे सँ आब श®द बहरेलै \" गै, ई कह   तोहर नाम ठेकान की छौ ?\" \n--- यौ छोड़ू, की करब नाम ठेकान बुिझ   ?. \n--- तोरा तोहर घर धिर पहुँचा देबौ. \n--- यौ, हमर नै कोनो घर वचल आछ ने कोनो ठेकाना, हम त' दंगा पीिड़त िशिवर मे सँ भािग एत' एलॱ \nऐछ. \n--- िकए भगलीही , अपन जान बचेबा लेल ? \n--- नै यौ, अपन संपित बचेबा लेल. !  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n--- आँय ! तहन तो अपन गाम - घर जो ने अपन संपैतक रा किरह¶. \n---- गाम मे िकछु आब कह  वचल ऐछ.जे िकछु संपित शेष ऐछ ओ त' हमरे लग ऐछ.आ तकरे बचेबा \nखाितर त' गाम सँ भगलॱ. \n\" कौ िकयो रक नै देखएल. !\" \n--- के पु­ष राखत तोरा ? जे राखत ओहो बदनाम भ' जएत. \nहा....हा.......हा, ठठा के हँसैत......यौ , जँ पु­ष सबके बदनामीक से डर होइतै त' गाम सँ परदेश धिर \nहमर संपैतक नोच- नोची नै ने किरतए. ? \nभीड़ उछिह गेल....! \n  \n  \nसुितहार \n  \n-- तॲ त' बÏड सुितहार लगै छह हौ , थह' तोरा एकर सबहक मेट (Team Leader )बना दै छीय' ! \n-- माथ पर ब¬जर खसएब की ? हम अपने पुÇतैनी काज के सुिखतगर बुझै छी...! \n  \n-- गामो मे सुितहारी देखबै छिलयै अह मुदा पेट भूखले रिह जए. \n  \n-- त¶ त' शहर धेलॱ ! \n  \n-- आब सुखीतगर छी ने ? \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-- सुख मिर गेल बुझू ! \n  \n-- ऐँ...? \n  \n-- गाम मे तंगी एहेन जे शहर एबाक सोचबा पर मासूल जोड़ब पसेना छोड़ा देने छल . \nआब त' सब मास मे हवाई जहाज से जा आइब सकै छी. \n  \n-- मास पुिरते गाम चल जा ठेही उतारै छ' की  ? \n  \n-- नै साहेब, कैóचा पुिर गेल त' पलखित.....उिड़ गेल ! \n  \n  \nबीहिन कथा \n  \n                   वैध°यता \n  \nजािन निह, पुजारीक मोनमे की छिह - िबधवा रमाक <ितए ! ओकर उमेरे कतेक हेतै - अंदाजन बीस-एकैस \nसाल । <ितिदन ओ अबैत अिछ आ अपन मनोकामनाक <¦ मंिदरमे छोिड़ दैत अिछ । \n  \nरमेश क´ सदैव एिह बातक कचोट रहैछ जे रमा असमय घटल घटनाक िबपि उिघ रहिल छिल । \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहँ ! एक बरख किहया ने पूिर गेल छलै ओ िवकट समय । आब रमा हँिस क´ बजबामे सम भेिल तािहमे \nरमेशक योगदान छैक । \n  \nमधु6ावणी िदन ! मंिदरमे मिहलाक जुटान - गµ*िमसान ! \n  \n रमा हाथमे पूजाक थारीमे फल - फूल आ माला देिख पुजारी आगू अबैत रमा सँ आJह कयलिन - ह - ह \n? रमा ! आइ सोहािगन सभक पाबिन छैक । मंिदरक शोभा िथर आ थायी रहैक - सहयोग क­, िसिरफ \nआइ घुिर जाउ । \n  \nरमेश ई सुनतिह थारीमे राखल गेना फूलक माला उठा रमाक घ¶टमे खसा देलकै आ बाजल - आब तँ \nमंिदरक कोनो °यवथा भंग निह हयत ने ? \n  \nपुजारी आर आगू बढलाह - बाबू ! अह नव िवधानक संरण कयल \n  \n िनधोख पूजा क­ \n  \n  \nकोिखन \n---------- \n\" हम अपन पेट पÕच लगएब,देह नै ने।\" \nसब Gी-पु­ष पेट भरवा आ देह झंपवा खाितर देश-परदेश जा की ने करैए।हम त' घरे म¶ रिह कोिख \nपोसब आ सुखक सपना पूर करब।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n6ॉ#सी आ रॉिûªस दंपित ²ारा  देल गेल िवापन -\"एकटा वथ कोिखन Gी चाही,हमर गभ*धारण आ \nिनवारणक लेल !\" \nइ देिखते िमता मुªध भ' गेल छिल। आ ओइ दंपितक संपक* म¶ आिब सुखक सपना देखए लागिल। \n  \n                  िमता अहÆ िकए उठेलॱ एहेन डेग,लोक की कहत हमरा ,अहÆक¶ ? देखै छीयै यशोदा बेन \nक¶।िवदेशी सब जहन ओकर घर आिब घुरै छै तहन लोक ओकरा अभछक संा दै छै।आब अहॴ कहू जे \nइएह सुनबा लेल हम गाम छोिड़ सुरत धेलहुं? \n  \nनै िवशाल,अहÆ िनचैन रहू,हम िचिकसकीय िविध सं गभ* राखब,अवैध संबंधे नै।सफल होइते भेटत एक लाख \nडॉलर, हम सब भ' जएब मालोमाल। \n  \n\"हम कोिख बेचब,देह नै।\" \n  \n  \nिवधान \n\"\"\"\"\"\"\"\"\" \nतॲ िकए एना धौना खसेने छ¶ गै,जो ने झंडा ल' के ,सब धीया-पुता खुशी मनबै छै। \n  \nकथी के खुशी यौ ? \n  \nअझुके िदन देशक अपन िवधान बनल रहै।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nउंह!भइया लेल हमरा लेल थोड़े न । \nइह!छौड़ी मुंह केना तु­छ जकÆ केने ऐछ । \nगै ममी तॲ त' निहये बाज,भइया के बड़का झंडा आ हमरा छोटकी सन। \nमाने दुनू भाय- बहीन लेल अलग- अलग िवधान ने ? \n  \nगै बुची,की भेलौ तहन सं एना िकए घािठ फेनने छ¶ ? \n  \nयौ पपा,सÆझ खन ममी के कहिलयै- डोलकी ला दुध नेने अबै छी। \nकहलक- बतािह भेल¶ ह¶।मुनहािर सÆझ के जुआन बेटी जेतै दोसरा टोल,भइया के कही  अनतौ दुध। \n  \nतमसा जुिन।Gी कखनो पु­षक चÆगुर सं नोछड़ा जाइए। \n  \n\" त' झंडा फहरा एहने परतंGताक   ज¦ मनाबी \n  \n  \nमए बनबाक हष*! \n---------------------- \nढ़ोल, हरमुिनया आ हाथ माइक नेने साड़ी ,समीज बालीक हंजेड़ अनचोके बुचकुन क¼ाक आंगन म¶ ढ़ूिक \nगेल। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकिनञÆ घोघ तनैत,बुची सहारैत,नुकबैत कोठरी ध' लेलिन।काकी छाती िपटैत-रौ दैब रौ दैब पोता- पोता \nरटलॱ त' एलीह भगवती। तै पर सं िहजड़ाक झुPड।। \n  \nणिह मे सगरो टोल दलमिलत!Gी गणक ह¶ज अंगना सं दुरा धिर सोहिर गेल छल।फरमाइस क' के गीत \nसुनै गेल। \nनाच-गानक बीच क¼ा काकी के एक हजार थहबैत िलयय िकछु कपड़ा ला जोिड़ िवदा क­। \nयै मÆ इ लौथ एक हजार आओर िमला द' देथुन। \n  \nगै मए गै मए,जेना बेटा जनमल होइ! \nमÆ,बेटा- बेटी नै,मए हेबाक सुख हिष*त केलक! \n  \nिहजड़बाक मुिखया आओर पÆच सए लगा घुरबैतकहलक-\"मइयÆ,हे इ आशीष। \n\" बेटीये से ने बेटा,बेटी सहा­ त' जग चलतै।\" \n  \n  \nभार उघैत \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\" \nऐं गै ममी तॲ इ की करै छ¶ ? \n  \nकी करै छी हम रौ ? \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुनै छी जे आंटी के मूइला पछाित तॲ अंकल के संग धेने रहै छ¶। \n  \nमार पिपआहा के केहेन बात बजै छ¶ रौ ! \nहोटल म¶ रिह हमरा गाम घरक गप सं कोन सरोकार।गाम एलॱ त' सुनलॱ गॱवा,टोलबैया सं। \n  \nधुर जो,तोहर <ेम हमर अमृत ऐछ। \n  \nसे गै,तहन हमर बात मानमे ? \n  \nहं रौ िकए ने! \n तॲ दोसर िबआह क' ले। \n  \n# मुIा जी # \n  \n  \nिनमुधन नै छी । \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\" \nचट...चट....चटाक!िनकल, दूर भ' जो दुरा पर सं।हम सैिनकक अंग छी,कोठा वाली नै। \n  \nयै,हम िकछु िदन सं नवीनक घर मे िनत नव लोकक अबैया सं िफिरशान छी।नवीन िवआिह क' सीमा पर \nचल गेल मुदा बहुिरया सीमा नंघैत सन..!  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nचुप क­,जिहया सं नवीन गेलैए,किनञा के चौकिठ सं बहरी देखिलयैए।अपन परार एतै त' बैला देतै की ? \nउंह,सब िदन नवका मनसा सबहक जात अवरजात सं सती लगैए ने। \n  \nजं अहॴ मुहपु­ष छी त' दंिडत क­ ने ओिह मनसा सबके जे जबरदती घर घुइस ओकरा <तािड़त करै \nछै।आ असगर घर म¶ ओ िनमुधन भेल छै। \n  \n किनञा एकटा छओंड़ाक नरेठी धेने दुगN ­प म¶ चौकिठ नÆिघ गेिल- \n'आइ कोनो बाप नै बचेतौ।तोहर मुि#त हमरे हाथे।' \n  \n  \nबेर पर \n\"\"\"\"\"\"\"\"\" \nअमरी क¼ा मोइस लैत बमिक उठलाह-- \nपोती भेल से त' खुशीक बात मुदा जनिमते सोहर सुिन अनकïल लागल। \nअहÆ सब पुरषाक सब परंपरा वत क' मान मद*न करता पर वीत* छी । \n  \nक¼ाक पीठ पर चालू भर सं,कलकितया,बबइया,पटिनया भाितज सब लुधकल-- \nक¼ा,बेटा िववाह म¶ धोती-कुतN यािग शेरवानी धारण आ घोड़चढ़ी म¶ से हो बमकल रिहयै।मोन ऐछ ने। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजाह,तॲ सब तुक* बना के छोड़बह।-क¼ा सरिदएलाह। \n  \nहौ,किनञा सेहो आधुिनकता मे लपटएल छिथ,हुनका पुिछयौन इ करते सोहनगर ?ओ त' कहती डी. जे शुÎ \nक­। \n  \nनै पपा,जहन िहनका िवजातीय किनञा इ किह वीकार जे बेटा सवÁपिर । \n  \n\" त' बेटीये सं ने बेटा!बेटी जम पर सोहर िकए नै ? \n  \n  \nउपरॱज \n---------- \nरे रोिहत ,तोहर एडिमशन भेलौ ? \n  \nहं शशÆक,भ' गेल,आ िकताब से हो कीना गेल। \n  \nकोन कूल म¶ िलखेलौ नाम ?-शशÆक पूछलक \n  \nसवÁदय बाल िव3ालय मे।-रोिहत बाजल। \n  \nऐं, सरकारी कूल मे।गेलौ तोहर पढ़ाई।िकताब देखा तं ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nरौ रोिहतवा,सभटा त' उएह िकताब छौ,जे हमर ऐछ।माने NCERTक \nरौ शशÆक,हमर भइया सब िकछु बुझल- गमल मे नाम ओत' िलखेलिखह।भइया आ दीदी सेहो अही कूल म¶ \nपढ़ने छिथन। \n  \nपिढ़ए के की सब नेहाल सनाथ केलखुन सेहो कह ने ? \n  \nभइया ,सरकारी बÕक म¶ कैिशयर छिथन आ दीदी बी. टेक करै छै। \n  \n हमरा कहलिन-\"मोन लगा के पढ़,तोरा हम सब अपना सं उपर ल' जेबौ।\" \n  \n# मुIा जी # \nिवहान \n-------- \nभइया,मािलक कत' छिथन ? \nकी बात,कह ने ? \nपपा िबमार छिथन,आइ काज पर नै औता।बंिकयौता पाई भेट जैतै त इलाज मे काज अिबतै। \n  \nऐं !बस एतबे।अइ लेल मािलक आ तोहर बाबू िकए।जखन मोन होउ हमरा लग अिबह¶ ,हम खॲइछा भिर \nदेबौ। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमार मुंहझॱसा के िबन देह डोलेने पाइ ! \nडा.साहेब,रोगी हम नै बाबू छिथन।हमर मुंह नै िनंघा­ हुनका देिखयौन। \n  \n ओ'..एत' काज लए िशा नै,देह आगू कर' पड़ै छै। \n  \nशहर सं िशा पािब   समाज पिरवत*नक मुिहम मे सुनीता परोप½ाक जन <ितिनिध भ' चमकल।मुदा अथNभाव \nम¶ बी.िड.ओ के धॱस देखेिनहािर आइ बाट बदलैत- \n  \nबी. डी.ओ साहेब,बाह खिहयबै बला <ोजे#ट हमरा द' िदयय। \n  \nह¶ ...ह¶...ह¶!बड़का <ोजे#ट बड़का पाइक एवज म¶ भेटै छै! \n  \nआ देहक एवज मे ? \n  \nटाइम पास ! \n दाियव \n---------- \nहे,इ सब रािख िलयय,हम जाइ छी।आम,लीची,खह­आ,सातु सब बेरा िलयर दु िदन सं बI छल,अ­आ \nजएत। \n  \nजा , एखने एिलयै कत' जेबै ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nगाम,अपन वास पर आओर कत' ,ओकर बाद त' वगé आओर कत' ? \nसे नै,एखने एिलयै दु िदनक Äेनक झमारल।लगले फेर....! \n  \nहौ,तोरा सबक¶ एबा मे असोकज* छल',तॲ त' पराधीन छह,हम त' खुTला।तॲ सब हजार- बारह सए कोस पर \nरह' की चान पर।हम अपन बलही बोझ उघवा मे एखनो सम छी। \nठीक छै,सब कुशल रह'! \n  \nबाबू जी,एकर सबहक खगताक िफिरत नमिरते रहै छै।पूर होइ बला नै। \nतोहर बोझक रखबार हम ? \n  \nअपन मंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिव@णु कात िम6 \nचािर पG \nकालच¾ (कथा संJहसॅ) \n  \nपिहल पG  \n--------- उिजयारपुर, \n२१.८.१९६० \nमन मोिहनी, \nशरदक चानजका◌ॅ चमकैत रहू । आइ प4ह िदनसॅ अहा◌ॅक कुशल निह बूिझ पािनसॅ बाहर माछजका◌ॅ छटपटाए \nरहल छी। बी० एड०कोस*क अययनमे मोन निह लािग रहल अिछ। रिह_रिह क' यान अहॴक पूिण*माक \nचान सदृश मु◌ॅहपर जा 'क ' अटिक जाइत अिछ। अहा◌ॅक डोकासनक आ◌ॅिख ,तीसीवला नाक,धनुष सदृशभॱह, \nडरकसके पश* करैत भादवक मेघसन केशपाश ,मालपूआसदृश गाल,पीपरक पातके पतनुकान करयवला ओ× \nहमरा मानसपटल पर तेना ने अपन साÚा¬य थािपत क ' लैत अिछ जे रािG क ' औंिघयो हेराए जाइत \nअिछ। \n  \nहे <याण ि<ये! मधु6ावणीमे हम अहा◌ॅक गाम आएल रही।अहा◌ॅ एकटा पायलट फरमाइश करने रही।हम \nउिजयारपुर पहुिचतिह बाबू के पोटकाड* लीिख Äेिनंग कालेजक फूिस बजट देखाय पायलकलेल Îपैया मॅगाय \nलेलहु◌ॅ। कोजागरा क अब िकछुए िदन बा◌ॅकी रिह गेल छैक । दस िदन पूव*िह हम #लास छोिड़ अहा◌ॅक \nखाितर गाम आिब जाएब । \n  \nहे मृग नयनी! अहा◌ॅक बाबू बढ़ कसाई छिथ ।ओ हमरा अहा◌ॅक बीच बदला छिथ। दस तारीख क' हम गाम \nआएब ।हम बुझैत छी जे ओ हमरा बजयबाकलेल ककरो निह पठौताह। एकटा युि#तबुझाय दैत छी। अहा◌ॅ \nअपन बिहनपा पानजोड़ीके िसखाय अपना मायक मायमसॅ बाबूपर दबाब बनाएब । जखनिह केओ हमरा \nबजयबाकलेल अओताह िक धुिरआएले पैर हम हुनकिहसंग पहुंिचए जाएब । \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहे <ाणाधार!अहा◌ॅ त' बुिझते छी जेअहÆक बाबू पुरान िवचारक लोक छिथ।कहÆ िसनेमा देखबाक <संग अपना \nअतदéशीयपGमे िलखने रही।हम ओकरा लेल तैयार छी ।हॅ, बाबूसॅ चोराय क' जाय पड़ता।जयबाक काय*¾म \nहम अहÆके बुझाया दैत छी।िभनसरवे रािG दूनूगोटे उिठ क 'िवदा भ' जाएब।घंटे कोस चलब तैयो दूं घंटामे \nराजनगर पहुिच जाएब।साढ़े पÆच बजे Äेनसं पौने छह बजे मधुबनी उतिर िर#शासॅ जाय किपलेQर महादेवा \nदश*न करब। पुनः मधुबनी आिब टेबुल-कुसवला होटलमेभोजन क ' मैिटनी शो िसनेमा देिख लेब।सबा छ:बजे \nÄेनसॅ।िवदा भ ' साढ़े आठ-पोने नौ बजे धिर गामपर छिव आएब।बाबू ल'ग मायपेटक दद*के डा#टरसॅ \nदेखयबाक बहाना बनाया लेिथह। \n  \nहे च4 मुखी! हमर माय-बाबूजीमाघमे सोझे बरखे ि²रागमन करयबाक िनण*य ल' रहल छिथ।अगहनमे हमरो \nपरीा सपI भ' जाएत।भगवती के िकछु कबुला क' िदओह जे कोनो हाई कूलमे झट द' हमरानोकरी भ' \nजाय ।फेिर दूनूगोटे बाहरे रहब।अहा◌ॅक बाबू महॴ◌ंस रखने छिथ, मुदा ओ एहन ने कंजूस छिथ जे एको \nचूÎक दूध अहा◌ॅलेल निह रािख सभटा बेिच लैत छिथ ।अहा◌ॅक सगर देहमे हिÏडयेटा बा◌ॅचल अिछ । मायके \nकहबिन जे थैिरसॅजखनिह बाबू महॴस दूिह क ' लाबिथ त' ओ एक िगलास दूध अहा◌ॅकलेल चोरा क' रािख \nलेतीह।एखन जॅ देह निह फौदाएत त ' किहया?हॅ, एकटा गप िबसिर गेल छलहु , निढ़या टोलक खख­ \nबाबू वै3 ल' ग पानजोरीके संग ल' छिव जाएब आ यवन<ाश कीिन आनब।पानजोड़ीसॅ कÕचा पÕच ल' लेब \n।हम अबैत छी त ' सधाय देबिन ।एक िगलास दूधमे एक चमच यवन<ाश घोिर क ' <ितिदन पीिबलेल \nकरब। राितके बारह बािज रहल छै।नॴद त' हमरा निहए हैत । एिह करोटसॅ ओिह करोट ओंघराइत रहब। \nतखन त ' --- \n' एिह आशा अट#यो रहत, अिल गुलाब के फ़ूल। \nअइहÕफेर बसत ऋतु, इन डारन ओ फूल ।। \n।। इित ।। \nअहा◌ॅक िपआसल अहॴक \nëमर --- \nदेवनाथ \n  \nदोसर पG  \n------------ \nहाई कूल, सहरसा \n3/12/1970  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nि<ये, \nशुभाशीवNद। हम एतय सकुशल छी। अह क िलखल अंतदéशीय पG एखनिह डाकिपउन हतगत करौलक \nअिछ। पG पिढ़ सभ समाचार सॅ अवगत भेलहुँ। \nकाशीनाथ के सद भ' गेल छैक। ओकरा वै3 जीसँ िसतोपलािद चूण*आिन देल किरयौक। जड़कालाक \nसमयछैक। अपनहु ठंडा सॅबचल रहब। दुन् माय-बेटा अठकपािरसॅ गायक दूध उठौना ल' पीब। हॅ, खाली \nपेटमे अिधक लाभ करत। कतेक िदन सँ सोचैत छी जे फेिमलीक संग रहब। <ाण अहुिरया कािट रहल \nअिछ। मुदा अपने जाएब नेपाल, कपार संगिह जाएत । पिछला कज*सभ कने झािड़ लैत छी त' िनिÐत भ' \nसभ केओ एिह सहरसेमे रहब। अहा◌ॅजे घूटर क<संग िलखलहुँ अिछ जे ओ सपिरवार संगिह रहैत छिथ से \nओ त' मातवर घरक छिथ। अनकर देखाउस करब त' छओ मास °यथे मरब। \nगमक छु½ीमे हम गव आएब त' सभक¶ एतिह नेने आएव। काशीनाथ के सेहो एही ठाम कूलमे एडिमशन \nकराय देबैक- उसराहा परक तेफिसला दसकठवा खेत किहयो मरहIा निह जाएवला, तािहमे तीन मन धान \nबॉँिटके देलक अिछ। खेतक आिरपर जखनिह जायवला केओ निह छैक त' एिहना हेतैक। बटाइदार सभसँ \nनार-पोआर जमा करबा लेब आ ओकरे सभक¶ कहबैक जे बेचाय देत। खेतक मालगुजारीकलेल अह िलखलहुँ \nजे कम*चरी तंग क' रहल अिछ से की करबैक। फरवरी धिरक मोहलित ल' िलअ । फरवरी कदरमाहा \nभेिटतिह हम मनीआड*र क' देब। एखन हमरा एक सय चालीस Îपैया दरमाहा अिछ। अपना बुतात जोगर \nरािख हम चािर मिह िदन एक सय दस मनीआड*र क' देलहुँ अिछ । जाड़ काला आिब गेल छैक। \nफलानेनवला . एकटा ओढ़नी अपना लेल आ बौआक लेल एकटा भिरबहुआँ वेटर-टोपी अवÇय कीिन लेब। \nअकलुआ माय मुँहक जोर छैक। ओ सिदखन झगड़ाक बीह तिकते रहैत छैक। ओ 'एकटा राहिर, सभसैँ \nबाहिर' छैक । एकरा सॅ मु◌ॅह निह लगाएब । \nहम एतय ¡यूशन सेहो पिछला दू मासससॅ<ारभ क' लेने छी। ई Îपैया हम अहके निह पठाय अपनिह एतय \nजमा क' रहल छी जािहसॅ झगड़ू बाबूक मोट कज*सॅ उµार भ ' सकी । अहा◌ॅके बुझले अिछ जे दू बरख \nपिहने काशी नाथक िनमोिनया बीमारी मे हुनकासॅ सिर टाका दू पाइ सूिदपर लेने छिलयिन ।सूिद-मूिर जोिड़ \nक' बहुत रास भ' गेलैक ।माय -बाबूक 6ाµक कज* सभ सिध गेल अिछ ।दुनू माय-बेटा अपना वाËय \nपर यान रािख ठंडासॅ बिच क' रहब ।कलम आब बद करैत छी ।पGक जवाब घुरती डाकसॅ अवÇय \nदेब। \nअहॴक , \n---देवनाथ \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतेसर पG  \n-------- \nहाई कूल,सहरसा \n३/ १२/ १९९० \nि<य काशीनाथक माय, \nशुभाशीष। \nअहा◌ॅक पG काि» जखन एकटा पानक दोकानपर ठाढ़ रही त' डाकिपउन हतगत करौलक । हम मोटा-\nमोटी कुशल छी ।पG पिढ़सभ समाचारसॅ अवगत भेलहु ।बेटा-पुतोहुक <संगक सभ गप पढ़लहु ।की \nकरबैक ?देह लगाए क' अंगेज' पड़ता।'अपन हारल आ बहुक मारल 'लोक बिजतो निह अिछ ।ब¶गाइक बेटा \n_पुतोहुक परतर जे अहा◌ॅ तकैत छी से कोना होएत ।हम-अहा◌ॅ ओिह जममे दैवक घरमे आिग लगोने रिहयैक \n।सीता कुमिर एक पहर िदन उठलाक पÐात सूित क' उठैत छिथ। घर-आंगनक झाड़ू -बहा­ , मनसा घर \nनीपब ,जारिन-काठी ओिरआएब,भानस-भात करब सभटा अहÆके अपनिह करय पड़ैत अिछ ।काशीयोनाथ \nबौकजका◌ॅ सभटा देखैत रहैत छिथ ।की करबैक ?देह लगा क' मा­।बिहरा करैत बिन जाउ ।सगर \nपोखिरमे एकटा पोठी। हॅ, अह िलखलहुँ जे काशी नाथ नी कुमिर के ल' जाय चाहैतछिथ डेरा पर पटना। \nएिह लेल अह कोना फसाद निह करब। किनयके पटना सॅडेढ़ मास अएना भ' गेलिन। ओ मुग जक \nछटपटाइत होएतीह। जकरा जािह बतुकएक बेिर चका लािग जाइत छैक, ओकरा छोड़ब पाथरपर दूध \nउगाएब जक होइत छै। कतहु दुनू °यि#तबेकित रहथु, म भगवती सानदरखथुन। अह कहते छी जे रात \nक' सपनो ­पेपएरो मे तेल निह लगा देलिन। इहो नीके भेल। कमसँ कम एकर आदित त' निह लागल। \nअह कहैत छीजेसात िदनक छु½ी ल' काशी नाथ गाम आयल छिथ, मुदा खेत-पथार, कलम-गाछीदेखय निह \nगएलाह। एतुका धन-सपितसॅ हुनका कोनो मतलब निह।की करबैक । हमरा-अहक परो भेला सता \nएकर-सुख-दुःख ओ अपनिह बुझता । हम जनैत छी जे उदर िवकार सँ अह अवथ रहैत छी। लवण \nभाकर चूण* आ िGफला चूण*कसेवन िनयिमत ­प सॅ कएल करब । हम स हरसे ल' अिनतहुँ, मुदा घरमे \nताला बद क 'कोना आएब। चोरक हTला यदाकदाह होइत रहै छैक ।सुI घर-आंगन पािबअI-पािन, सीता \nकुमिरक गहना-गुिड़या, पेटी-बाकस सभटा चोरबा सभ उठाके ल' जाएत। आब त' कोतवाल लोसभ राितके \nपहरा देब छोिड़ देने छैक । राितके जॅ कोनो जन-बोिनहारक¶ सुतबाको लेल कहबैक त' ' मािर करैत अिछ \nओकर दरमाहा । बौआ एतेक िदनसँ कमाइतो छिथ, तथािप खगले रहैत छिथ। जीवन भिर जे िकछु कमाइ \nभेल तािहसँ त' नाना <कारक भूरे सभक¶ मुनैतअएलहु।माय-बापक 6ाµ ककज*, काशीनाथक मुंडन, उपनयन \nहुनक बी.ए. धिरक पढ़ाइक खच*, पाविन-ितहार, दवाइ-वीरो आिदमे सभटा कमाइ चिल गेल। नोकरी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकयलाकपÐातो काशी नाथ कइएक बेिर हमरिहसँ टाका लेलिन अिछ। हम-अह एकटा Äािजटर िकनबाक \nलेल सोिचते रिह गेल हुँ। निह कीिन सकलहुँ। बौआ फूिस बािज हमरासँ टाका मँगाय नोकरीक चािरए \nमासक पÐात Äािजटर कीिन लेलिन। ि²रागमनक दुइएक मासक अäयतर किनयोके पटना ल' गेलाह। \nएिह बात सभहक िचता निह करब। िचता िचता समान होइत छैक । वाËय पर एिहसँ कु<भाव पड़त। \nदू वष* पÐात हम िरटायड* भ' जाएब । अहके बुझले अिछ जे हमरा सबके प¶शन निह भेटैत छैक। अतु \n'अनेर गायक राम रखवार' । पGक जवाब शीþ देव। \n¾मश: काि» अहा◌ॅक, \n-काशी नाथक बाबू \n  \n  \nचािरम पG  \n----------- \nमैनाप½ी, \n१७/४/२००१ \nिचरंजीवी काशी नाथ, \nशुभाशीवNद। \nएतय हमरा लोकिन नेपिलया रेल गाडी जका◌ॅ कुशल छी । डेढ़ माससॅ अहक समाचार निह बूिझ िचितत \nछी। प4ह िदनसे अहक माय बीमार छिय ।ओ भनसा घर नी पीके िनकलय लगलीह िक पएर िपछड़बाक \nकारण¶ चौकिठ पर घड़ामसॅखिसपड़लीह। बेहोशी कारणे दती लािग गेलिन। लोक सभमुँह पर पािन छीटय \nलगलिन। केओ सरौता सॅदÆत छोड़ाबय लगलिन त' गोटेक घंटाक प Ðातहोश मे अलीह। बादमे ढोढ़नबाबासँ \nदू सय Îपैया कज* ल' सरकारी अपताल ल' गेिलयिन। डॉ#टर कहलक जे चोटक संग-संग ठेहुनक हÏडी \nटूिट गेल छिन। ढौआ-कौड़ीक अभाव म¶ पुनः ढ़ोढ़न बाबाके िसमराहावाला पॅँचकठवा तेफिसला खेत भरना द \n'चािर हजार टाका लेलहुँ। ठेहुन आ छाती दुनू ठाम बड़का पलतर क देने छिन। चौकीके थोड़ेक गोलमोल \nकटबाय आ ओकरा नीचाएकटा पैघ बत*न रािखदेने िछयैक।ओही मे सुतले-सुतले दीघ*शंका-लघुशंका \nकरैतछिथ। बाड़ीमे डबल खािध कोिड़ देने िछयैक। ओहीमे जाएके ओकरा खसायथोड़ेक मािटसँ झिप दैत \nिछयैक। कच-पाकल भोजन वयं बनाय लैत छी। हमरो वाËय िथित नीक निह अिछ। डॉ#टर टी.बी. \nकायम कएलक अिछ। अंJेजी दवाइ बड़ महग होएबाक कारणे वै3 सँ दवाइ भ' रहल अित। भोजन मे दू \nपटल करय पड़ैत अिछ। अह क मायकलेल भात आ अपना लेल रोटी। अह हमरा लोकिनक कोनो िचता \nनिह करब। हमसभ कच घैल छी। कच घैलके मुंगरक आस।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसीता कुमिर आ हिरनाथ के शुभ आशीवNद । \nशुभकÆी, \nदेवनाथ \nपुनÐ : बंगट कोनो काजसँ पटना गेल छलाह। काि» हमरा हुन कासॅ म¶ट भेल । ओ कहलिन जे अह \nलोकिनक सभ पिरिथितसँ हम अहक बालक के अवगत कराय देिलयिन । अह लोकिनक कुशलेम \nकहलिन।अह ताजमहल देखबाक लेल सपिरवार आठम िदन आगरा जाय रहल छी ई खबिर सुिन मन <सI \nभेल। हमरा लोकिनके त' आब 'औषधं जा वी तोयं, वै3ो नारायणः हिरः। \n  \nअपन मंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडॉ. िचGलेखा \nिमिथलाक नामकरण एवं <ादूभNव  \n::  \nएिह  ‘िमिथला’ नामकरणक पाछॉं सेहो एकटा इितहास रहल अिछ जकर आधार पूण*­प´ण धािम*क य- \nअनु×ानक अिछ जे एिह <कार´ अिछ- \n“भारतमे ‘सूय*’ नामक एकटा सूय*वंशीय Gीय राजाक रा¬य छल। ई वंश सपूण* आयNवत*मे िवÊयात \nछल। एही वंशमे राम, कृ@ण आ बुµ सदृÇय महान लोकक जम भेल। सूय*वंशीय ान पुÎष सूय*क \nपुG  ‘मनु’ भेलाह।  ‘मनु’ महा मेधावी पुÎष छलाह। <येक मवतरमे अलग-अलग मनु भेल छिथ। \nओ ‘मनुमृित’ सन महान Jथक िनमNण कएलिन।  ‘मनु’क पुG  ‘इçवाकु’ अयोयाक राजा भेलाह।  ‘इçवाकु’क \n¬ये× पुG  ‘िवकुि’ अपन िपताक उरािधकारी भऽ कऽ अयोयाक राजा भेलाह।  ‘िनिम’क वंशमे एक सएसँ \nअिधक °यि#त िमिथलाक राजा भेलाह आ हुनका लोकिनक उपािध  ‘जनक’ छल।  ‘इçवाकु’क ¬ये× \nपुG  ‘िवकुि’ राजा छलाह आ छोट भाए  ‘िनिम’ अयत कुशाJबुिµक एवं दूरदश पुÎष छलाह। ओ मने मन \nसोचलिह जे जीवन तँ णभंगुर आ मृयु सनातन सय अिछ, जे °यि#त राजा-रंक-फकीर एिह संसारमे \nआओत ओकर जाएब िनिÐत छैक तथा ‘कीिय*य स: जीवित’क िसµातक´ मनमे िथर कए दृढ़ संकTप \nलेलिह जे हम एहन कीि* करब जािहसँ हम साव*भौम बिन जाएब।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमनमे दृढ़ िनÐयक ओ अपन कुलगुÎ ऋिष विश×सँ िनवेदन कएलिह जे- ‘हमरा एहने य करा िदअ \nजािहसँ हमहूँ ‘ईQरक सदृÇय सव*G िवराजमान रही’। कुलगुÎक विश× िनिमसँ कहलिह जे- हम पूव*िहमे \nदेवराज इ4क´ य कराएब वीकार कऽ लेने छी। इ4क य समाितक उपरात हम अहॉंक´ य करा \nदेब। एिहपर  ‘िनिम’ मौन धारण कऽ लेलिह। कुलगुÎ विश×  ‘िनिम’क मौन वीकृित लणम्’ बुिझ कऽ इ4क \nयानु×ानक हेतु <थान कऽ देलिह।  ‘िनिम’ सोचलिह जे जीवन णभंगुर आ मृयु तँ सनातन सय \nअिछ, पता निह कखन की भऽ जाए।  ‘िनिम’क´ यानु×ानक तीवã लालसा हुनका °याकुल कऽ देलकिह \nओ ‘शुभथ शीþम् ‘अथNत् शुभकाय*मे िवलब निह करबाक चाही कारण- \n“आदानय <दानय क*°यय चकम*ण। \nिणमि¾यमानय काल: िपबित तद् रसम्।। ” \nएिह उकट इछाक´ शीþ पूण* करबाक हेतु °याकुल  ‘िनिम’अयोयासँ पूव* िदशामे चिल पड़लाह आ \nचलैत-चलैत ओ िमिथला आिब गेलाह। िमिथलामे महिष* गौतमक आ6म छल। <ाचीन कालमे िमिथलाक भू-\nभागक´ गौतमक  ‘तवोबन’कहल जाइत छल। बादमे एकर  ‘िमिथला’नामकरण एक अनुÇठानक कारण \nपड़ल।  ‘िनिम’महिष* गौतमक तप आओर तेजसँ अयिधक <भािवत ओ आकिष*त भए गौतमक आ6मपर \nयानु×ानक अपन लालसा <कट कऽ महिष* गौतमसँ य करा देबाक <ाथ*ना कएलिह तािक ओिह यक \nफलसँ ओ (िनिम) सव*G °यात भऽ जािथ। महिष* गौतम  ‘िनिम’क उकट इछाक´ शात कए य करा देबाक \nआQासन देलिह। \nमहिष* गौतम याथ*- \nयावT#य, भृगु, वामदेव, उिशत, कPव, अगय्, भार²ाज, वािTमिक आिद िजतेि4य ऋिष लोकिनक´ आहूत \nकऽ िनिÐत समयपर य <ारभ कऽ देलिह।  ‘वृहद िव@णु पुराण’क िमिथला महायमे एकर वण*न उपल®ध \nहोइछ। एिह िजतेि4य ऋिष लोकिनक ²ारा ‘िनिम’क दीघ*कालीन यानु×ान संकिTपत भए ओिह यक 6ी \nगणेश भऽ गेल। \nयक पूणNहुित होएबासँ पूव*िह इ4क य समात कऽ कऽ कुलगुÎ जग4वं3 ऋिष विश× अयोया \nलौटलाह। ऋिष विश×क´ जखन एिह बातक जानकारी भेलिह जे ‘िनिम’ हुनक (कुलगुÎक) िबना <तीा \nकएलनिह दोसर ऋिष लोकिनक सहयोगसँ यानु×ान <ारभ कऽ देलिह। एिह अवाक कारण ओ ¾ोिधत \nभऽ िनिमक यËलपर अएलाह तथा कुलगुÎपर िवQास निह करबाक हेतु ओ (कुलगुÎ) ‘िनिम’क´ \nदPडव­प िवदेह भऽ जएबाक शाप दऽ देलिह। एमहर संकिTपत य समातो निह भेल छल \nिक  ‘िनिम’ <ाणहीन भऽ गेलाह। आब उपयु*#त सभ ऋिष लोकिनक हेतु एकटा िविचG समया ठाढ़ भऽ गेल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिकतु ‘अवयु*’ (ऋिवक) बनल ऋिष गौतम सभ ऋिष लोकिनसँ आJह कएलिह जे हम सभ अपन-अपन \nतपबलसँ एिह <ाणहीन  ‘िनिम’क शरीरक मंथन करी। मंGोचार एवं ऋिष तपबलक कारण मंथनसँ एक भ°य \nराजकुमार बालकक आिवभNव भेल। मंथनसँ उपI होएबाक कारण¶ ओिह राजकुमारक नाम  ‘िमिथ’ पड़ल। तथा \nऋिष लोकिन ओही ‘िमिथ’सँ शेष यक काय* पूण* कएलिह। मंथनसँ आिवभू*त  ‘िमिथ’क ²ारा बसाओल गेल \nनगर  ‘िमिथला’ नामे <िसµ भेल। \nसपूण* संसारमे अनािदकालिहसँ िमिथले एकटा एहन पावन <देश अिछ, जािहठामक सÆकृितक महा एवं \nिव²ता अतुलनीय अिछ। वेद-वेदात, पुराण, उपिनषद्, धम*शाG आ तंG-मंG िव3ा एवं संसारक मानव िचतनक \nइितहासमे ई अपन महवपूण* भूिमकाक लेल सुिवÊयात अिछ। िमिथलाक भूिम जनक, यावT#य, यायसूGक \n<णेता गौतम, वैशेिषक दश*नक जनक कणाद, मीमÆसाक <तोता जैिमिन तथा सÆÊयदश*नक संथापक किपल \nआिदक जमभूिमसँ उव*र रहल अिछ। एतबे निह छठम शता®दी ओ तकर परवत कालमे ई महान सािहियक \nएवं दाश*िनक ि¾याकलापक के4 बनल रहल अिछ। उ3ोतकर मPडन,वाचपित, उदयन, गंगेश, पधर िम6 \n<भृित िव²ान अपन <खर <ितभासँ िमिथलाक´ िविभI युगमे पि रभािषत कएलिह अिछ जािह कारण´ ई भारतीय \nसंकृितक के4 बनल रहल। \nिमिथलाक हेतु <यु#त  ‘िवदेह’एवं ‘िमिथला’नामक उपिक´ िवशुµ ­प´ पौरािणक कहल जा सकैत अिछ। \nराजा िवदेध माधवक आगमनक पÐाते एकर  ‘िमिथला’नाम पड़ल। ई लोकिन सरवतीक तटपर िनवास करैत \nछलाह।  ‘शतपथ ÝाÞण’क अनुसार´ सदानीरा (गPडकी) क तटपर आिब ई लोकिन अिªन <¬विलत कए एिह \nभूिमक शोधन कएलिह। संगिह िहनका लोकिनक संग अनेक ÝाÞण सभ आिब कऽ खेती-बारी <ारभ \nकएलिह तथा यक मायमसँ अिªनक´ संतृत कएल गेल। \nओना तँ ई अवेषणक िवषय िथक जे िमिथलाक उपि किहया भेल, मुदा <ाचीन Jथ सभक अययन \nओ अवलोकनोपरात एतबा तँ अवÇये कहल जा सकैत अिद जे िहमालयक शृंखला एवं गंगाक बीचक थान \n(मय भू-भाग) िमिथलाक अतग*त आिब जाइछ जे गंगा, ÝÞपुG आिद नदी-पहाड़क मािटक´ आिन िहमालय आ \nगंगाक बीच जे एकटा समतल भू-भाग बनओलक सएह  ‘िमिथला’िथक। \nपौरािणक वंशावलीक आधारपर कहल जा सकैत अिछ जे ‘मनु’क पौG  ‘िनिम’एिह य भूिममे पदाप*ण \nकएलिह आ मथनोपरात  ‘िमिथ’नामक कारण´ ओ अपनिह नामपर  ‘िमिथला’रा¬यक थापना कएलिह। जखन \nनगरक िनमNण भेल तँ ओ  ‘जनक’नामसँ <िसिµ पओलिह। िहनक उपि मथनक पÐात् भेल छल त´ िहनक \nनाम  ‘िमिथ’उपयु#त मानल गेल। \nिमिथलाक उपिक सबधमे पािणिन कहने छिथ- “मËयतेऽG िरपवो िमिथला नगरी :”अथNत् जािहठाम \nशGुक मद*न कएल जाइछ से ‘िमिथला’िथक। ओना <ाचीन समयमे राजाक नामपर नगर बसएबाक परपरा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरहल अिछ त´ ई कहल जा सकैत अिछ जे िमिथलाक सबध राजा ‘िमिथ’सँ अिछ। भागवत् कध अयाय \n133मे कहल गेल अिछ- \n“जमना जनक सोऽभू4: वैदेहयतु िवदेहज:। \nिमिथलो मथना¬जातो िमिथला येन िनिम*ता।। ” \nअथNत् राजा ‘िमिथ’क ²ारा जािह नगरक िनमNण कराओल गेल सएह  ‘िमिथला’नामसँ <िसµ भेल। \nमय पुराणक अनुसार  ‘िमिथला’नामक एकटा तेजवी ऋिषक नामपर एिह नगरक  ‘िमिथला’नाम पड़ल। \nडॉ. िदनेश कुमार झा अपन मैिथली सािहयक आलोचनामक इितहासमे डॉ. मोती च4क कथनक´ उµृत \nकएलिह अिछ। हुनक कथन छिह जे- “जखन भारतमे एकटा िमि6त संकृितक िवकास भऽ रहल छल \nतखने ‘ितरभुि#त’ नाम लोक °यवहारमे ितरोिहत भऽ कऽ  ‘ितरहुत (िमिथला) श®दक िनमNण भेल। ” \nएतबे निह िकछु भू-वैािनक लोकिनक ईहो मायता अिछ जे ितरहुतक भू-भाग सभसँ पाछॉं आिब कऽ \nबनल अिछ। कहल जाइछ जे एक लाख वष* पूव* एिहठाम समु4 छल जकर िवतार िहमालय एवं िवयपव*त \nमालाक मय अरबक खाड़ीसँ बंगालक खाड़ी धिर छल। िहमालयसँ िन:सृत नदी सभक संग <वािहत मािटक \nसंचयसँ एिह मय भू-भाग तैयार भेल त´ एतए पहाड़क कोनो नामो-िनशान निह अिछ। एिहठाम नदी सभक \nअिधकता अिछ आ एकरा तीरपर  ‘िमिथला’ अविथत अिछ त´ एकर नाम  ‘ितरभुि#त’ वा ‘ितरहुत’ भऽ गेल। \n  \nसपक*- \nएसोिसएट <ोफेसर \nमैिथली िवभाग \nयू.भी.के. कॉलेज, कड़ामा- आलमनगर \nबी.एन.मPडल िवQिव3ालय, मधेपुरा \n  \n  \n  \nअपन मंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडॉ. अप*णा \nपु@कर काPडक िवशेषता \n  \nकिववर लालदासक <शितमे आचाय* सुरे4 झा ‘सुमन’किव-नवितकामे कहने छलाह- \n“रमा रिहत रामक अयन \nनिह अशि#त पुÎषव। \nलालदास रिच  ‘रमेQरचिरत’, \nबुझऔल तव।।  ” \nआ दामोदर लाल  ‘िवशारद’िलखैत छिथ- \n“लाल मधुप लिख लाल भव, िकंशुक पर जनु मूल। \nवैदेही पद कमल मधु, सेव सकल सुख मूल।। ”\n[1]  \nरामायण रचनाक परपरामे केओ एहन निह होएत जे लालदासक नाम निह जनैत हो वा रामायणक पद \nनिह सुनने हो। \nदेवी कामाÊयाक <ेरणासँ महाशि#त जाJत भूिममे एकर लेखन Jथरàक´ िविशÂ अथ*वा दैत अिछ। \nफलत: रामेQर चिरत िमिथला रामायणक रचनाक उìेÇय अिछ सीता-चिरGक सवÁष* महालçमी, महासरवती \nआ महाकालीक समवेत ­पमे आिदशि#त वजोोलन। महाकाली आ रणचPडी दुगNक सीताक चिरतक \n<ित×ापन ओज आ गव*क <तीक नारी शि#तक आ ान। शि#त-शि#तमानक समरसेतुमे जीवनक चिरताथ* \nिनिहत अिछ। िबनु शि#तक योग ÝÞा, िव@णु महेश शव छिथ, बुिढ़याक फुिस िथकाह। एकर <ितपादन-\nसपादन रामायणक अितम काPड पु@पकरकाPडसँ भए जाइत अिछ। \nलालदासक सव*6े× अवदान िथक जे नारीक अिमता-मनिवता उ²ोधक अिछ। [2]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nवीरÆगनाक ­पमे सीताक अवतरण पु@करकाPडक भ´ट िथक। सीताक चिरGक सवNितशयता \nपु@करकाPडक अJणी भूिमका अिछ। रामक रामव सीताक िबना शूय अिछ। सीता-पिरयागक मािम*क अंशक´ \nछोड़ब लालदासक बुिµमता िथक। \nरमेQर चिरत िमिथला रामायण रामक लोक नायवमे सीताक असीम सामËय* आकिलत करैत अिछ। \nवै@वमतपर शा#त मतक उकष* <दिश*त करैत अिछ। एतय सभ िकछु शि#तक दृिÂए देखल गेल अिछ। \nसीता साात योगमाया िथकीह जिनक भू-भागपर सृिÂक जय ओ य नचैत अिछ। [3] \nमूल <कृित लçमी जिनक, सीता ­प <धान। \nतिनक नाम जिप पािब नर, दुहु लोकक कTयाण।। \nपु@करकाPडमे देखाओल गेल अिछ जे रामक परा¾म ओ िवजयक सभटा 6ेय सीताक´ छलिन, राम तँ \nिनिम माG छलाह। जहीि◌ना महाभारतमे देखाओल गेल अिछ जे अजु*नक िवजयक 6ेय कृ@णक´ छलिन, कृ@ण \nिवहीन होइते अजु*नक सभटा शौय* िन@<भ भए जाइत अिछ। तिहना लालदास देखओलिन अिछ जे सीताक \nसहा यसँ िवहीन रहने सहGमुख रावणक समुख <भावहीन भए गेल छलाह। हुनक समत सैय ओकर \nवय°यGसँ उिधया गेल छल। मुदा सीताक हेतु ओकर बध करब किठन निह छल। पु@करकाPडक आरभमे \nरामक िसंहासनारोहणक पÐात् एक िदन जखन ऋिष महिष* लोकिन रामक अिभनदन करबाक ¾ममे रामवण \nवधक <शंसा करैत छिथ तँ सीताक´ हँसी लािग जाइत छिन। ई देिख राम जखन िजासा करैत छिथ तँ \nहुनका सीतासँ ात होइत छिन जे Qेत ²ीपपर एखनहुँ सहGमुख रावण व*मान अिछ। सीताक मुखसँ ई \nसदभ* सुिन रामक´ बड़ ोभ होइत छिन। तण चा­ भाई िमिल Qेत ²ीप िदस <थान करैत छिथ। \nमाग*मे वायुक तेहन <चPड <वाह बिस रहल छल जे ओकर झॲकमे चा­ भाई उिधयाइत-उिधआइत पुन: अवध \nफेका जाइत छिथ। तदुपरात सीता हुनका लोकिनक संग पु@पक िवमानपर चिढ़ सैय सिहत <थान करैत \nछिथ। सीताक <भावसँ सभ केओ Qेत ²ीप पहुँचैत छिथ। युµमे राम सिहत सभ सैय संाहीन भए जाइत \nछिथ। विश× मुिनक कहलाक पÐात् सीताक´ बड़ रोष होइत छिन तथा ओ अपन सामाय व­प यािग \nकालीक ­प धारण कए शGुक संहार करय लगैत छिथ। थोड़बे कालमे सहGमुख रामवणक´ वध कऽ दैत \nछिथ मुदा हुनक उJ­प रामकथामे ‘सहG कध रावणक वध-कथा उपल®ध अिछ। \nलालदास वै@णव मतक <ितपादनक संगिह शा#त स<दायक भावनाक अनुकूल वतु-िवयास कयलिन \nअिछ। भारतीय संकृितक अनु­प आदश* पािरवािरक जीवन तथा भि#तपक अनु­प आमिनवेदन ओ \nसमप*झा भावक रामयण वतु-िवधान दृिÂगोचर होइछ। ■ \n  \nसपक*-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबालूघाट, बॉंध रोड, मुजÍफरपुर \n  \n \n  \n  \n  \n \n  \n \n[1] आचाय* सुरे4 झा ‘सुमन’ किवनवितका, मैिथली मिदर, राजकुमारगंज, दरभंगा, 1984 \n[2] कणNमृत (जुलाई-िसतबर, मृित िवशेषÆक) 2000, कोलकाता \n[3] सपादक िवजयनाथ ठाकुर  ‘जयती’,  पृ.- 131, चेतना सिमित, पटना, नवबर- 2004 \n  \nअपन मंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nडॉ. अप*णा \nरमेQर चिरत िमिथला रामायणमे ‘कौशTया’ \n  \nकौशTया एक आदश* राजमिहषी तथा जननीक ­पमे िचिGत भेल छिथ। कौशTया हेतु \nराम, लçमण, भरत तथा शGु मे कोनोटा अतर निह बुझल जाइछ। राम हुनके पुG िथक। ओ सौितिन \nलोकिनक´ छोट बिहिनक दृिÂय´ देखैत छिथ। \nिहनक सव*<थम उTलेख वाTमीिक रामायणमे पुG-<ेमक आकÆिणीक ­पमे भेटैत अिछ। वाTमीिकक \nपरपरामे रिचत का°य एवं नाटक सभमे कौशTया सव*G अJ मिहषीक ­पमे िचिGत छिथ, माG आनद \nरामायणमे दशरथ एवं कौशTयाक िववाहक वण*न िवतारसँ भेल अिछ। गुण भ4कृत उर-पुराणमे कौशTयाक \nमायक नाम सुवाला तथा पु@पद  ‘पड़मचिरत’ मे कौशTयाक दोसर नाम अपरािजता देल गेल अिछ। राम \nकथामे अवतारक <भावक फलव­प पुराणमे कÇयप आ अिदितक´ दशरथ आ कौशTयाक ­पमे अवतारक \nवण*न भेल अिछ। [i]  \nलालदास रामक वन गमनक समयमे कौशTयाक मातृ हृदयक सफल िचGण कयलिन अिछ- \nहम निह िविपन जाय सतदेव। \nअहा अपयश जग मे बÎलेव।। \nनृपितक हाथ देव वÎ <ाण। \nयागव निह अहँ सन सतान।। \nमुदा रामक वन गमनक उपरात भरतक´ अयोया पहुँचलापर कौशTयाक मतृव ओ पàीवमे अयिधक \nसंघष*क िथित देिख पड़ैत अिछ। रामक वन गमनक काल कौशTयाक मातृव उमिड़ पड़ैछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकौशTया मूिछ*त खसलीह। \nशोकाकुल कानय लगलीह।। \n°याकुल पीटिथ हृदय कपार। \nकहिथ कतय छिथ <ाणाधार।। \nएक बेिर सुतमुख देथु देखाय। \nतखन <ाण तन रिहओ िक जाय।। \n[ii]  \nराम वनसँ आपस निह अयलाह से समाचार सुिन कौशTया शोकाकुल भऽ उठैछ। \nकौशTया सुनलिन पिरणाम। \nिफिर निह अयला वन सॱ राम।। \nलगली पीटय हृदय कपार। \nहाय वस की कयल िवचार। \nहमरा यागल ककर भरोस। \nमरब आइ किरतिह आ¾ोश।। \nहायबध दैलहु बड़ धध। \nकयल देल हमर दुहू दृग अध। \nअह िबनु हमर रहत निह <ाण। \nलगियछ ऑंगन भवन भयान।। \nGीधम*क रा करैत कौशTया राजा दशरथसँ किह उठैत छिथ जे रामक वन गमनमे िविधक िवधान \nअिछ अपनेक कोन दोष निह। किवक श®दमे- \nअिछ िचता सॱ िच अचयन। \nतÕ कहलहु हम अनुिचत वचन।। \nचलियत कहलिन राम बुझाय। \nिकछु जिन कही िपता का माय।। \nहमर िसनेहो अनुिचत बात। \nकहब तँ बड़ दु:ख पओता तात।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिह <कारक किह बारबार। \nवनगेला रघुनाथ उदार।। \nसे सुत ममते गेलहुँ भुलाय। \nकहलहुँ पित ­िष वचन बजाय।। \nकयो निह हमर सिन अिछ अधलािह। \nपितकॉ कटु कहियत निह आिह।। \nसुन <णेश अहूँक निह दोष। \nकयल िवधाता ई सभ रोष। \nएिह <कार´ देखैत छी जे लालदास कौशTयाक पàीवक मयNदाक´ संरित कयलिन अिद मुदा हुनक \nिविवध उकट वचन नारीवक मयNदायक अनुकूल बुझना जाइछ। \nराजा दशरथक मृयुक पÐात कौशTयाक का­िणक दशा 4िवत भऽ उठैछ- \n‘पित संग हमहु अनल समाय। \nरहब सुखी भल सुरपुर जाय।। \nसुिनसुिन कौशTयाक िवलाप। \nसभजनक´ बाढ़ल बड़ताप।। \nमनमे सभक´ भेल सदेह। \nिहना <ाण रहत निह देह।। अतé \nकौशTया कॉ दुिखत ओिह देखल सकल समाज। \nअत:पुर लय जाय पुिन बोधल कित ऋिष राज।। \n[iii] \nनारी जीवनक पैघ उìेÇय कुशलकरय वाली आ कुशल मानावय वाली जाधिर नारी सभक कुशल \nकरब, कुशलक कामनाभावना निह निह राखत ताधिर ओ पूण* निह कहा सकैत अिछ। कौशTया सातो गुण \n<धान नारी छलीह। मातृवक गभीरता, िवQासक अिडगता, ममता तथा कुशल भावनापर कोना बाधा निह \nआवय देलिन। जखन कैकई रामक´ वन पठेवाक आदेश कौशTया सुनलिन तँ मातृव आ कTयाणक भावनाक \nसंघष*मे हुनक अवथाक वण*न गौवामीजी माG एक पÆितमे सुदर ढंगसँ कयलिन अिछ- \n‘सुिन <संग रिह मूक िजिम वरिन नही जाई।’  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकौशTयाक अवथा गीताक साययोगक´ मरण करबैत अिछ। कौशTयाक °यापक ­पक दश*नक <संग \nमानसकार िलखैत छिथ- \n“°यापक ÝÞा िनरंजन िनगु*न िवगत िवनोद। \nसो अज <ेम भगित वस, कौशTया को गोद।। ”\n[iv]  \n<भुक °यापक ­पक दश*न होइत अिछ साधकक´- \n“देखरावा मातिह िनज अBुत ­प अखंड। \nरोमरोम <ितलागे कोिट कोिट ÝÞÆड।। ”\n[v]  \nएिह °यापक ­पक दश*न रामायणमे माG कौशTयाजीक´ भेलिन। \nसपक*- \nबालूघाट, बॉंध रोड, मुजÍफरपुर \n \n  \n \n[i] रामचिरत मानस (अयोयाकाPड) \n[ii] रमेQरचिरत िमिथला रामायण (बालकाPड) \n[iii] रमेQरचिरत िमिथला रामायण (सा.अ.) पृ.- 166 \n[iv] रमेQरचिरत िमिथला रामायण (अयोयाकाPड) \n[v] रमेQरचिरत िमिथला रामायण (अरPयकाPड) पृ.- 133 \n  \nअपन मंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिडटस* चोइस सीरीज  \n एिडटस* चोइस सीरीज -१ \nिवदेहक १२३ म (०१ फरबरी २०१३) अंकमे बलाकारपर मैिथलीमे पिहल किवता <कािशत भेल छल। ई \nिदसबर २०१२ क िदTलीक िनभ*या बलाकार काPडक बादक समय छल। ओना ई अनूिदत रचना छल, \nतेलुगुमे पसुपुलेटी गीताक एिह किवताक िहदी अनुवाद केने छलीह आर. शÆता सुदरी आ िहदीसँ मैिथली \nअनुवाद केने छलाह िवनीत उपल। हमर जानकारीमे एिहसँ बेशी िसहराबैबला किवता कोनो भाषामे निह रचल \nगेल अिछ। सात सालक बादो ई समया ओहने अिछ। ई किवता सभक´ पढ़बाक चाही, खास कऽ सभ \nबेटीक बापक´, सभ बिहनक भाएक´ आ सभ पàीक पितक´। आ िवचारबाक चाही जे हम सभ अपना बचा \nसभ लेल केहन समाज बनेने छी। \nएिडटस* चोइस सीरीज -१ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस* चोइस सीरीज -२ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच Ýेट कैसरक समयापर िवदेह मे मीना झा केर एकटा लघु कथा \n<कािशत भेल। ई मैिथलीक पिहल कथा छल जे Ýेट कैसर पर िलखल गेल। िहदीमे सेहो ताधिर एिह \nिवषयपर कथा निह िलखल गेल छल, कारण एिह कथाक ई-<कािशत भेलाक १-२ सालक बाद िहदीमे दू \nगोटेमे घॲघाउज भऽ रहल छल िक पिहल हम आिक हम, मुदा दुनूक ितिथ मैिथलीक कथाक परवत छल। \nबादमे ई िवदेह लघु कथामे सेहो संकिलत भेल। \nएिडटस* चोइस सीरीज -२ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस* चोइस सीरीज -३ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदीश च4 ठाकुर अिनलक िकछु बाल किवता <कािशत भेल। बादमे \nहुनकर ३ टा बाल किवता िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल जािहमे २ टा किवता बेबी चाइTडपर छल। \nपढ़ू ई तीनू किवता, बादक दुनू बेबी चाइTडपर िलखल किवता पढ़बे टा क­ से आJह। \nएिडटस* चोइस सीरीज -३ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस* चोइस सीरीज -४  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदानद झा मनुक एकटा दीघ* बाल कथा किह िलअ बा उपयास \n<कािशत भेल, नाम छल चोनहा। बादमे ई रचना िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल, ई रचना बाल \nमनोिवानपर आधािरत मैिथलीक पिहल रचना छी, मैिथली बाल सािहय कोना िलखी तकर Äेिनंग कोस*मे एिह \nउपयासक´ राखल जेबाक चाही। कोना मॊडन* उपयास आग बढ़ै छै, टेप बाइ टेप आ सेहो बाल \nउपयास। पढ़बे टा क­ से आJह। \nएिडटस* चोइस सीरीज -४ (डाउनलोड िलंक) \n \nएिडटस* चोइस सीरीज -५ \nएिडटस* चोइस ५ मे मैिथलीक \"उसने कहा था\" माने कुमार पवनक दीघ*कथा \"पइठ\" (साभार अंितका) । \nिहदीक पाठक, जे \"उसने कहा था\" पढ़ने हेता, क´ बुझल छिह जे कोना अिह कथाक´ रिच च4धर शमN \n’गुलेरी’ अमर भऽ गेलाह। हम चचN कऽ रहल छी, कुमार पवनक \"पइठ\" दीघ*कथाक। एकरा पढ़लाक बाद \nअहक´ एकटा िविचG, सुखद आ मोन हौल करैबला अनुभव भेटत, जे से#सपीिरअन Äेजेडी सँ िमिलतो लागत \nआ फराको। मुदा एिह रचनाक´ पढ़लाक बाद तामस, घृणा सभपर िनयंGणक´ आ सामािजक/ पािरवािरक \nदाियवक´ सेहो अह आर गंभीरतासँ लेबै, से धिर प¼ा अिछ। मुदा एकर एकटा शत* अिछ जे एकरा समै \nिनकािल कऽ ए¼े उखड़ाहामे पिढ़ जाइ। \nएिडटस* चोइस सीरीज -५ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस* चोइस सीरीज -६ \nजगदीश <साद मPडलक लघुकथा \"िबसढ़\": १९४२-४३ क अकालमे बंगालमे १५ लाख लोक मुइला, मुदा \nअमय* सेन िलखैत छिथ जे हुनकर कोनो सर-सबधी एिह अकालमे निह मरलिह। िमिथलोमे अकाल आएल \n१९६७ ई. मे आ इिदरा गधी जखन एिह ेG अएली तँ हुनका देखाओल गेल जे कोना मुसहर जाितक \nलोक िबसढ़ खा कऽ एिह अकालक´ जीित लेलिह। मैिथलीमे लेखनक एकभगाह िथित िवदेहक आगमनसँ \nपिहने छल। मैिथलीक लेखक लोकिन सेहो अमय* सेन जेक ओिह महािवभीिषकासँ <भािवत निह छला आ त´ \nिबसढ़पर कथा निह िलिख सकला। जगदीश <साद मPडल एिहपर कथा िलखलिह जे <कािशत भेल चेतना \nसिमितक पिGकामे, मुदा काय*कारी सपादक ²ारा वत*नी पिरवत*नक कारण ओ मैिथलीमे निह वरण् अवहïमे \nिलखल बुझा पड़ल, आ ओतेक <भावी निह भऽ सकल कारण िवषय रहै खटी आ वत*नी कृिGम। से एकर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपुनः ई-<काशन अपन असली ­पमे भेल िवदेहमे आ ई संकिलत भेल \"गामक िजनगी\" लघुकथा संJहमे। एिह \nपोथीपर जगदीश <साद मPडलक´ टैगोर िलटरेचर अवाड* भेटलिन। जगदीश <साद मPडलक लेखनी मैिथली \nकथाधाराक´ एकभगाह हेबासँ बचा लेलक, आ मैिथलीक समानातर इितहासमे मैिथली सािहयक´ दू कालखPडमे \nबिट कऽ पढ़ए जाए लागल- जगदीश <साद मPडलसँ पूव* आ जगदीश <साद मPडल आगमनक बाद। तँ \n<तुत अिछ लघुकथा िबसढ़- अपन सुचा व­पमे। \nएिडटस* चोइस सीरीज -६ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस* चोइस सीरीज -७ \nमैिथलीक पिहल आ एकमाG दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफी। सदीप कुमार साफीक दिलत \nआमकथा जे अहक´ अपन लघु आकाराक अछैत िहलोिड़ देत आ अहक ई िथित कऽ देत जे समानातर \nमैिथली सािहय कतबो पढ़ू अहक´ अछॱ निह होयत। ई आमकथा िवदेहमे ई-<कािशत भेलाक बाद लेखकक \nपोथी \"बैशाखमे दलानपर\"मे संकिलत भेल आ ई मैिथलीक अखन धिरक एकमाG दिलत आमकथा िथक। तँ \n<तुत अिछ मैिथलीक पिहल दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफीक कलमसँ। \nएिडटस* चोइस सीरीज -७  (डाउनलोड िलंक) \n  \nसपूण* पोथी िवदेह आकNइवमे पोथी डाउनलोड साइटमे ßी डाउनलोड लेल उपल®ध अिछ। \nिवदेह: मैिथली सािहय आदोलन Videha: The Idea Factory \nVIDEHA ARCHIVE LINK: - \nhttp://videha.co.in/new_page_15.htm  \n  \nअपन मंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n३. प3  \n३.१. जगदीश च4 ठाकुर 'अिनल ' २ टा गजल  \n३.२. मुIा जी -किवता- पथराइत डीह  \n३.३. अमरेश कुमार लाभ -तीनटा किवता आ दू टा गजल  \n३.४. डॉ आभा झा-अपन घेर  \n३.५. इरा मिTलक - हम Gी छी \n4.GAJEND RA THAKUR - Language editing by Astha Thakur  A PARALLEL \nHISTORY OF MAITHILI LITERATURE -ERA BEFORE AND AFTER - LITERARY \nSCENCE IN MAITHILI AFTER THE ARRIVAL OF JAGDISH PRASAD MANDAL  \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nजगदीश च4 ठाकुर 'अिनल ' २ टा गजल  \n  \n    (१) \n \nधोती, जनउ, खराम   बहुत   अिछ \nपुरकार      बदलाम   बहुत   अिछ \n \nखु½ापर     त   बरद         एकिहटा \nजाबी    और    कराम   बहुत   अिछ \n \nरता   बदिल-बदिल     क'   देखल \nसभ   रतापर     जाम    बहुत  अिछ \n \nपूतना    अिछ       बनल     कोरोना \nभय   िचता  सभ ठाम   बहुत अिछ \n \nईQर    छिथ     संगिहमे    सिदखन \nघुमबा   खाितर   धाम    बहुत   अिछ \n \nएखनो     सोर        करैए        हमरा \nजामुन     आम    लताम    बहुत   अिछ \n( माGा ¾म : 2 2 2 2 2 2 2 2 ) \nदूटा लघुक¶ एक दीघ* मानल गेल अिछ । \n      \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(२)  \nअनके  टेटर   बैसल   लोक    गनैत   रहल \nचालिन सभ िदन सूपक मू़ंह दुसैत रहल \n \nआमक   गाछीमे  कोइली कुहुकैत रहल \nबगरा-बगरी  आंगन   आिब   नचैत रहल \n \nचारेपर   कौआ   सभ िदन कुचरैत रहल \nसूगा   सिदखन   सीताराम   रटैत   रहल \n \nसीढी  लोकक   खाितर   लोक   बनैत रहल \nअिहना सभ िदन सभक¶ लोक ठकैत रहल \n \nबÆचल    गाछक   खाितर   नेह-िसनेह कहÆ \nआमक    खाितर   बानर   गाछ   चढैत रहल \n \nहTला   भेलै   लेिकन   चोर   धरैल    कहÆ \nचौकीदारेक¶   सभ    चोर    कहैत     रहल \n \nकूकुर    अिहना  छाहो  देिख भुकैत रहल \nहाथी   अपने   धुिनमे  बाट    चलैत   रहल \n \nसुÎज उगैत-डुबैत रहल सभ िदन अिहना \nकते   अिहTया   रामक    बाट तकैत रहल \n \n(माGा ¾म : 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 ) \nदूटा लघुक¶ एक दीघ* मानल गेल अिछ । \n \nऐ रचनापर अपन मंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुIा जी -किवता- पथराइत डीह  \nकिवता..  \nपथराइत डीह  \n..  \nरहबैया त' भेिट जाइछ \nपाइक बल¶ \nगाम गाम मे बटल पचN पर \nदेने अपन फोन नबर सँ \n \n  \nमोन पड़ैए \nभोज ितहार मे दसगदN तीमन \n डालना \nनै जािन कतेको बारी झारी सँ \nउपरा लेल जाइत छल \nकदीमा आ केरा \nआलूक संग िम¬झर करबा लेल \n \n  \nखेबैया भ' गेल पहाड़ सन \nडालना बला भोज मे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबीझो किरते \nजुिम जाइत छल सगरो टोलबैया \n \n  \nआब हाक पर हाक नै सुनैए िकयो \nकतेको बेर कने#ट होइत छी \nकाइप आ मैसेजर पर \nवैQीकरण आ उदारीकरण सँ \nडालनाक जªगह लेलक िम#स भेज \nिचकन,मटन पुिछ तय करै छिथ नोतहारी \nखएबा लेल जएब की नै ! \n \n  \nभोज भात मे आवÇयक साग \nभेिट जाइत छल बुढीमाइक डीह पर \nपछुआरक ओलती मे \nकोरल जाइत छल ओल आ खहाउर \nचटनी,तÎआक जªगह लेलक पकौड़ा \n \n  \nआब बुढीमाइ सब सेहो  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनहिकरबाक शरण मे छहिरयेबाक \n®यॲत तकैत गेलीह शहिरया \nडीहक हिरयरी भेल गेल िनपा \nबाटक संग डीह सेहो प¼ा भेल गेल \nवा रिह गेल परती परत \n \n  \nकव¶ट मे पिढ़ पिढ \nसरवेट हेबाक िललसा मे \nधीया पुता, खएब त' दूर \nकह सुिन पौलक \nगेहारी,ओल,खहाउर \nफलाहारक अ»ुआ,सुथनी \n \n  \nनवतुिरया सब सुिततो उिठतो \nतकैए- बग*र,चाऊिमन आ ß¶चßाइ \nचा­ पहर , एक फोन कॉल पर \nजुिम जाइए िप¬जा \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगामक थान तरहक अखाड़ा \nभ' गेल ब¬जर \nिजम केर चलन रहरहाम भेने \nअखाड़ा सँ घुिम पीब' बला \nभÕसीक थ'न तरहक दूधक जªगह \nलेलक गेटोरेड आ एडुरामास \n \n  \nआबक मैञा,लोरी आ घुघुआ मेना कितया \nलगा दै छिथ पोगो आ िडकवरी िकÏस चैनल \n \n  \nमािट के त'र क' आँकड़ पाथर आ \nबालु िसमेटक अकारे \nडीह,बारी-झारी भेल जा रहल ब¬जर \nबाबा,मइयक सेहो \nपथरएल गेलिन आँिख आ करेजा \n \n  \nनहिकरबाक संग \nवैिQक सुख सुिवधा तकैत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n क' लैत छिथ तुमा फेरी \n \n  \nिव3ुत शवदाह गृह सुिन \nजीिवते भान होइ छिन \nदेह मे पसाही लागल सन \nसेहता जतबै छिथ \nगमैये मािट पािनक \n \n  \nनहिकरबा सेहो \nसमयाभावक फेर मे \nपरपरा के उघवा सँ तकैए मुि#त \nगामक बाट सँ घूिर \nमूनल अिछया सँ बीछल अिथक   \nगंगा लाभकक करैए ®यॲत \nडीह रिह जाइए धराउख \n \n  \nरेटुरेटक बुक कएल मेनू मे \nजतेक नोतहारी ततेक गाम गीिन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nठाढे ठाढ पेट भिर \nपुरबै छिथ भज \n \n  \nनवका पीढीक धीया पुता \nबाबा सँ डैडीक °यवहारक हतातरण \nके मािट छोिड िनमािह लेत \nयÆिGक कपोिजशन आ िडकाउट ऑफर पर \nहोम िडलेवरीक बल¶ \n \n  \nगेहारी, कदीमा, केरा,ओल आ खहाÎक \nखगता जएत िवला \nतहन <कृितक िव ऱ ूµ \nछोट छोट गमला मे भेटत \nगामो मे रंग िवरंगा कै#टस \nजे जीवन के भोगव त' दूर \nजे जीवन के छूबो सँ करत वंिचत \n  \nऐ रचनापर अ पन मंत°य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०७  म अंक  ०१  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  ","size_mb":28.78,"has_text":true},"Videha 308.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 308.pdf","name":"Videha 308.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ$टूबर  २०२०  (वष+ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n  \n१. गजे4 ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परी9ा लेल   मैिथली (अिनवाय+ आ \nऐि:छक) आ आन ऐि:छक िवषय आ सामाय ;ान (अं<ेजी मा=यम) हेतु सािम<ी [एन.टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट-\nमैिथली लेल सेहो] [STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION P UBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONAL S AND \nGENERAL STUDIES (ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO]  \n२. गW  \n२.१ .इरा मिYलक- दूटा बीहिन कथा \n२. २. आशीष अनिचहार -दू टा गीतक चच\\ उ:चारण केर आँगनमे \n२.३.  डॉ ललन कुमार झा- म. म. राजनाथ िमc ओ ितिथ िनण+य : एक अ=ययन  \n२. ४.ितरहुता िलिपक उeव आ िवकास- गजे4 ठाकुर- (भाग-२)  \n२.५.गजे4 ठाकुर- मैिथली आ दोसर पुबिरया भाषाक बीचमे सgबध (बijला, असिमया आ ओिड़या) \n[यू.पी.एस.सी. िसलेबस, पm-१, भाग-“ए”, pम-५]  \n२.६.डॉ. ललन कुमार झा-पं. तेजनाथ झा ओ संकार : एक समीक◌्षा \n२.७.िवtणु कात िमc- महादेवक कूटनीित  \n२.८.डॉ. िचmलेखा- िमिथलामे पाविन-ितहार  \n२.९.डॉ. िचmलेखा- िमिथलामे गीत नादक महव  \n२.१०.रबी4 नारायण िमc- धारावािहक उपयास -लजकोटर  (८म खेप)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२.११.डॉ. अप+णा-नारी शwदक लेल िकछु xमुख शwदक िववेचना \n२.१२.  दीपा झा- मैिथली आर बाल सािहय  \n२.१३. योगे4 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक बाल नाटक- पिहल खेप) \n२.१४. नद िवलास राय- बीहिन कथा- वािभमान  \n२.१५. जगदीश xसादमyडल- लघुकथा- दिहबरी \n२.१६. जगदीश xसाद मyडल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (पिहल खेप) \n२.१७. गजे4 ठाकुर- गढ़-नािरकेल उपयास -mयीक पिहल उपयास \"सह|शीष\\ \" क बाद दोसर उपयास- \nसहमद\\ (पिहल खेप) \n२.१८.  डॉ. ललन कुमार झा- म.म. उमापित ओ शुि} िनण+य  \n२.१९.अनुपम रैना- याmीक ~यि$तव ओ कृितव  \n२.२०.डॉ. ललन कुमार झा- पं. कुशेर कुमर ओ पव+ िनण+य: एक समी9ण  \n२.२१. गजे4 ठाकुर- मैिथली आ िहदी/ बijला/ भोजपुरी/ मगही/ संथाली- िबहार लोक सेवा आयोग \n(बी.पी.एस.सी.) केर िसिवल सेवा परी9ाक मैिथली (ऐि:छक) िवषय लेल  \n२.२२. अनुपम रैना- याmीजीक मैिथली रचनामे समसामियक जीवनक अिभ~यि$त  \n२.२३. डॉ. ललन कुमार झा- पुm ओ िपतृकम+ \n२.२४.  डॉ. िचmलेखा- िमिथलाक पिरचय  \n२.२५. डॉ. िचmलेखा-िमिथलाक भाषा एवं सािहत◌्य \n  \n३. पW  \n३.१.इरा मिYलक-३३ टा किवता आ गीत   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.२.इरा मिYलक- ५ टा शृंगार गजल  \n३.३. इरा मिYलक- २ टा बाल गजल  \n३.४.इरा मिYलक- ६ टा बाल गीत/ किवत  \n३.५.इरा मिYलक - ५ टा गजल आ तीन टा शेर  \n३.६.इरा मिYलक- ७ टा cृगार गीत  \n३.७.अशोक जे. दुलार- १ टा बाल-किवता \n३.८. अशोक जे. दुलार- ७ टा किवता \n३.९. िवtणु कात िमc- कुरसी \n३.१०.आशीष अनिचहार- दू टा गजल  \n३.११. िxयंवदा तारा झा- उgमीदक आcय  \n३.१२.आनद दास- िचट◌्ठी \n३.१३. कYपना झा- एकटा किवता \n३.१४. डा िजयाउर रहमान जाफरी-आजाद ग़ज़ल  \n  \n4.GAJENDRA THAKUR- \nRAJ DEO MANDAL - THE POET, THE NOVELIST - A \nPARALLEL HISTORY OF MAITHILI LITERATURE  \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचmकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचक िलंक \nपर जाउ। \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह पेटार   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n View Videha googlegroups (since July 2008)  \n \n view Videha Facebook Official Group (since January \n2008) - for announcements  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n१. गजे4 ठाकुर  \n........................................................................................................................  \n[संघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी9ा लेल   मैिथली (अिनवाय+ आ ऐि:छक ) आ आन \nऐि:छक िवषय आ सामाय ;ान (अं<ेजी मा=यम ) हेतु सािम<ी] \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल सेहो] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COM MISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GEN ERAL \nSTUDIES (EN GLISH MEDIUM)]  \n[FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI ALSO]  \nयू. पी. एस . सी. ( मेस ) २०२० ऑ£शनल : मैिथली सािहय िवषयक टेट सीरीज  \n  \nयू.पी.एस.सी. क िxिलिमनरी परी9ा २०२० सgप¤ भऽ गेल अिछ। जे परी9ाथ¦ एिह परी9ामे उ§ीण+ करताह \nआ जँ मेसमे हुनकर ऑ£शनल िवषय मैिथली सािहय हेतिह तँ ओ एिह टेट-सीरीजमे सिgमिलत भऽ सकैत \nछिथ। टेट सीरीजक xारgभ िxिलgसक िरजYटक तकाल बाद होयत। टेट-सीरीजक उ§र िवWाथ¦ कैन \nकऽ editorial.staff.videha@gmail.com पर पठा सकैत छिथ, जँ मेलसँ पठेबामे असोकज+ होइिह तँ \nओ हमर ©ाªसएप नgबर 9560960721 पर सेहो x°ो§र पठा सकैत छिथ। संगमे ओ अपन िxिलgसक \nएडिमट काड+क कैन कएल कॉपी सेहो वेरीिफकेशन लेल पठाबिथ। परी9ामे सभ x°क उ§र निह देमय \nपड़ैत छैक मुदा जँ टेट सीरीजमे िवWाथ¦ सभ x°क उ§र देताह तँ हुनका लेल cेयकर रहतिह। \nिवदेहक सभ कीम जेक ईहो पूण+तः िनःशुYक अिछ। \n- गजे4 ठाकुर  \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल / FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI]  \nNTA_UGC_NET_MAI THILI_01   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03  (cी शgभु कुमार िसंह µारा संकिलत ) \n  \nVideha e -Learning  \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL)  \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली x°पm - यू.पी.एस .सी. (ऐि:छक ) \nमैिथली x°पm - यू.पी.एस .सी. ( अिनवाय+) \nमैिथली x°पm - बी.पी.एस .सी.(ऐि:छक ) \n  \nमैिथलीक वत+नी \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१ \nभाषापाक  \n२ \nमैिथलीक वत+नीमे पय\\£त िविवधता अिछ। मुदा x°पm देखला उ§र एकर वत+नी इjनू BMAF001 सँ xेिरत \nबुझाइत अिछ, से एकर एकरा एक उखड़ाहामे उनटा-पुनटा िदयौ, ततबे धिर पय\\£त अिछ। यू.पी.एस.सी. \nक मैिथली (कgपलसरी) पेप र लेल सेहो ई पय\\£त अिछ , से जे िवWाथ¦ मैिथली (कgपलसरी) पेपर लेने छिथ \nसे एकर एकटा आर फाट-रीिडंग दोसर-उखड़ाहामे करिथ| \nIGNOU   इjनू       BMAF -001  \n  \n............................ ............................................................................................  \n  \nMAITHILI (OPTIONAL)  \n  \nTOPIC 1     [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit, Avhatt, Maithili) भारोपीय भाषा \nपिरवार म=य मैिथलीक थान/ मैिथली भाषाक उeव ओ िवकास (संकृत, xाकृत, अवह¸, मैिथली)] \nTOPIC 2     (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates) \nTO PIC 3     (¹योितरीर, िवWापित आ गोिवददास िसलेबसमे छिथ आ रसमय किव चतुर चतुरभुज \nिवWापित कालीन किव छिथ। एतय समी9ा शृंखलाक xारgभ करबासँ पूव+ चाº गोटेक शwदावली नव शwदक \nपय\\य संग  देल जा रहल अिछ। नव आ पुरान शwदावलीक  ;ानसँ ¹योितरीर, िवWापित आ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगोिवददासक x°ो§रमे धार आओत, संगिह शwदकोष बढ़लासँ खटी मैिथलीमे x°ो§र  िलखबामे धाख आते-\nआते खतम होयत, लेखनीमे xवाह आयत  आ सु:चा भावक अिभ~यि$त भय सकत।)   \nTOPIC 4                 (ब4ीनाथ झा शwदावली आ िमिथलाक कृिष -मय शwदावली) \nTOPIC  5                (वैYयू एडीशन - xथम पm - लोिरक गाथामे समाज ओ संकृित ) \nTOPIC  6                (वैYयू एडीशन - िµतीय पm - िवWापित ) \nTOPIC  7                (वैYयू एडीशन - िµतीय पm - पW समी9ा- बानगी) \nTOPIC  8                (वैYयू एडीशन - xथम पm - लोक गाथा नृय नाटक संगीत ) \nTOPIC  9                (वैYयू एडीशन - िµतीय पm - याmी) \nTOPIC  10                (वैYयू एडीशन - िµतीय पm - मैिथली रामायण ) \nTOPIC  11                (वैYयू एडीशन - िµतीय पm - मैिथ ली उपयास ) \nTOPIC 12                (वैYयू एडीशन - xथम पm - शwद िवचार ) \nTOPIC 13                (ितरहुता िलिपक उe व ओ िवकास ) \nTOPIC 14                  (आधुिनक नाटकमे िचिmत  िनध+नताक समया- शgभु कुमार िसंह )◌्  \nTOPIC 15                  (वातं»यो§र मैिथली कथामे सामािजक समरसता- अ¼ण कुमार िसंह ) \nTOPIC 16                  (यू. पी.एस .सी. मैिथली xथम पmक परी9ाथ¦ हेतु उपयोगी संकलन , \nमैिथलीक xमुख उपभाषाक 9ेm आ ओकर xमुख िवशेषता, मैिथली सािहयक आिदकाल , मैिथली सािहयक \nकाल -िनध\\रण - शgभु कुमार िसंह )                            \nTOPIC 17                 (मैिथली आ दोसर पुबिरया भाषाक बीचमे सgबध (बijला, असिमया आ \nओिड़या) [ यू.पी.एस .सी. िसलेबस , पm -१, भाग -“ए”, pम -५])  \nTOPIC 18                  [मैिथली आ िहदी/ बijला/ भोजपुरी/ मगही/ संथाली- िबहार लोक सेवा \nआयोग (बी.पी.एस .सी.) केर िसिवल सेवा परी9ाक मैिथली (ऐि:छक ) िवषय लेल ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n..................................... ...................................................................................  \n  \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS)  \n  \nGS (Pre)  \n  \nTOPIC 1   \n........... .............................................................................................................     \n  \nGS (Mains)  \n  \n.......................................................................................................................................... \n...... \nNCERT -ENVIRONMENT CLASS XI -XII  \nNCERT PDF I -XII  \nTN BOARD PDF I -XII  \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS  \nALL IN DIA RADIO NEWS ARCHIVE  \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS  \n................. .......................................................................................................  \n  \nOTHER OPTIONALS  \n  \n........................................................................................................................  \nIGNOU eGYANKOSH  \n \n........................................................................................................................  \n (अनुवत+ते) \n-गजे4 ठाकुर  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२. गW  \n२.१ .इरा मिYलक- दूटा बीहिन कथा \n२. २. आशीष अनिचहार -दू टा गीतक चच\\ उ:चारण केर आँगनमे \n२.३. डॉ ललन कुमार झा- म. म. राजनाथ िमc ओ ितिथ िनण+य : एक अ=ययन  \n२.४ .ितरहुता िलिपक उeव आ िवकास- गजे4 ठाकुर- (भाग-२)  \n२.५.गजे4 ठाकुर- मैिथली आ दोसर पुबिरया भाषाक बीचमे सgबध (बijला, असिमया आ ओिड़या) \n[यू.पी.एस.सी. िसलेबस, पm-१, भाग-“ए”, pम-५]  \n२.६.डॉ. ललन कुमार झा-पं. तेजनाथ झा ओ संकार : एक समीक◌्षा \n२.७.िवtणु कात िमc- महादेवक कूटनीित  \n२.८.डॉ. िचmलेखा- िमिथलामे पाविन-ितहार  \n२.९.डॉ. िचmलेखा- िमिथलामे गीत नादक महव  \n२.१०.रबी4 नारायण िमc- धारावािहक उपयास -लजकोटर (८म खेप) \n२.११.डॉ. अप+णा-नारी शwदक लेल िकछु xमुख शwदक िववेचना \n२.१२. दीपा झा- मैिथली आर बाल सािहय  \n२.१३. योगे4 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक बाल नाटक- पिहल खेप) \n२.१४. नद िवलास राय- बीहिन कथा- वािभमान \n२.१५. जगदीश xसादमyडल- लघुकथा- दिहबरी \n२.१६. जगदीश xसाद मyडल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (पिहल खेप) \n२.१७. गजे4 ठाकुर- गढ़-नािरकेल उपयास -mयीक पिहल उपयास \"सह|शीष\\ \" क बाद दोसर उपयास- \nसहमद\\ (पिहल खेप)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२.१८.  डॉ. ललन कुमार झा- म.म. उमापित ओ शुि} िनण+य  \n२.१९.अनुपम रैना- याmीक ~यि$तव ओ कृितव  \n२.२०.डॉ. ललन कुमार झा- पं. कुशेर कुमर ओ पव+ िनण+य: एक समी9ण  \n२.२१. गजे4 ठाकुर- मैिथली आ िहदी/ बijला/ भोजपुरी/ मगही/ संथाली- िबहार लोक सेवा आयोग \n(बी.पी.एस.सी.) केर िसिवल सेवा परी9ाक मैिथली (ऐि:छक) िवषय लेल  \n२.२२. अनुपम रैना- याmीजीक मैिथली रचनामे समसामियक जीवनक अिभ~यि$त  \n२.२३. डॉ. ललन कुमार झा- पुm ओ िपतृकम+ \n२.२४.  डॉ. िचmलेखा- िमिथलाक पिरचय  \n२.२५. डॉ. िचmलेखा-िमिथलाक भाषा एवं सािहत◌्य \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nइरा मिYलक  \nदूटा बीहिन कथा \n१ \nअसमंजस  \nबाप रे!!!!!! एतेक भोकासी पािरके किथ ल ए कनैत छै ई छॱरी! अजगुत केने छै। निहं जािन सासुर बसबो \nकरतै िक निहं।बेचारे बर के गृहथी ओ बसय देत िक निहं। सोनकाकी िचता मÀ पड़ल छली।बड़बड़ाइत \nछली।हुनकर बेटी शोभा के कािÁ दूरागमन के िदन छैन।सासुर संओ दू टा िदयौर आ पाहुन संगे एकटा \nखबास सेहो आएल अिछ। \nशोभा! पढ़ल िलखल सुिशि9त एकटा आधुिनक सुख सुिवधा आ माहौल मÀ बढ़ल लड़की अिछ।wयाह भेल छैन \nसुनील संग।सुनील नीक पोट पर कg£युटर इंजीिनयर छैथ। एखन एक स£ताह पिहने अमेिरका के कोनो \nबहुत नीक कंपनी से पोट ओफर भेल छैन।ओ संगे शोभा के ल क जेता।िबयाह के पिहने तय भैल छलैन \nजे शोभा अपन माटस+ के पढ़ाई जारी रखती।शोभा अिह िनण+य संओ अित xस¤ छलीह।मुदा ई िब:चे मÀ \nिबचमाईन भ गेल छल।सुनील कहलिखह जे एखन कनी िदन पढ़ाई थिगत क िदय फेर समय अनुकूल \nहोयते परी9ा द देब।शोभा ई सुिन के ते एकदgमे संओ हकबका गेल छलैथ।एकाएक हुनकर अितव जेना \nिसमिट गेल छलैन ।एक ते माए बाप संओ दूर सेहो एतेक दूर िक जे देशक सीमा पार! दोसर पढ़नाइ \nथिगत करब ! सबटा पिरिथित एÂे बेर बजिर गेल शोभा के आगू।बेचारी छुिट -छुिट के अपन िववशता \nपर कानय मुदा की करौ नै करौ से उपाय निहं सूझाइन।बहुत असमंजस मÀ छलीह शोभा।हुनका िकनको \nसंओ कोनो िशकायत निहं छलैन। मुदा मोनक कोनो कोन कचोिट रहल छलिह अपन अितव पर। नारीपन \nके अपे9ा क बोझ सॱ अंततः ओ दिब गेिल ।शायद भारतीय नारी सॱ इएह अपेि9त अिछ। \n? \n२ \nपाहुन एलिखन   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगै सोन बिहन! सोन बिहन! कतय छी तूँ! देखी! पाहुन आिब गेलखुन।िचकरते नैना बाहर भेली आ पाहुन के \nअटैची हाथ मÀ लैत पाहुन के घर अनलिखन।अटैची रािख तखन अपन पाहुन के पएर छूिब xणाम \nकेलक।आब ताधिर घर के सब लोग जुिट गेल छलिखन।सब नैना के देिख हंसय लागल जे देखू बिहनदाइ \nके बतहपन।गै पाहुन के पिहने xणाम किरिथ िक ने।अटैची कतहु भागल जायत छलै?सब िकयो पाहुन संओ \nहाल चाल पूछय लगलैथ। पाहुनो अपन याmा वृतiत सुनबय लगला जे कोना कतेक मोिÄकल संओ दू िदन \nके छु¸ी िमलल।एतबे मेघर संओ Åे मÀ पािन आ पiच छ कप चाय बनाक नैना एली।पाहुन आ घर के \nसबलोग के चाय पानी देलैथ आ च¸ द अपन सोन बिहन लग दौड़ल गेली।गै सोनबिहन! तोरा बुझायत निहं \nछौ जे पाहुन एलिखन अिछ।देखय के मोन निहं करय छौ तोरा। हमरा ते खुशी संओ मोन गदगद भेल अिछ \nआ एकटा तूं छे िक नाम सुिनते पाहुन के घर मÀ नुकायल बैसल छी। \nसोनबिहन बाजिल; गै नैना! खुशी ते हमरो बहुत भेल ऐ।मुदा सामने कोना जाउ से लाज होइये। पएर उिठते \nनिहं अिछ।बहुत हड़बड़ाहट भ रहल अिछ भीतर।की कº! धूर जो! एहनो कहॴ किनयi भेलैये।पढ़ल िलखल \nछÀ।कनी िदन मÀ आब कालेज मÀ ले$चर देबÀ।तिहयो ओिहना के ओिहना ! एकदम बु}ू छÈ तॲ। एतबा बािजते \nबािजते नैना फेर एक ले दू ले फुर+ भ गेली अपन पाहुन सब लग जाक फेर संओ ठाढ़। \n  \n-इरा मिYलक, िरलायंस <ीस टाउनिशप जामनगर गुजरात। \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nआशीष अनिचहार  \nदू टा गीतक चच\\ उ:चारण केर आँगनम ◌े \nदरभंगा घरानाक युवा गायक सिमत मिYलक अपन शाmीय ºप संगे जन लोक लेल िकछु गीत-संगीत सेहो \nxतुत केलाह। हम हुनक गाएल दू गीत सुनलहुँ आ ओिहपर हम अपन िवचार दऽ रहल छी। आगू कोनो \nबात कहबासँ पिहने किह दी जे हमर िट£पणीमे कोनो राग-भास, सुर-ताल केर चच\\ नै रहत कारण ओकर \n;ान हमरा अपने नै अिछ। तँइ माm िकछु साधारण बात सभ हम एिहठाम देब। \nमैिथलीमे 'आिब' शwद केर उ:चारण 'आइब' सेहो होइत छै मुदा एहन केखन हेतै से वा$य आ ओकर \nउWेÄयसँ संचािलत होइत छै। आ एहने िनयम मािट वा पािन लेल सेहो छै। हम पिहल गीत \"जनम भूिम \nअिछ िमिथला\" सुनलहुँ जािहमे \"कनी आइब अपन नैहर िनहाº हे म\" गाएल गेल छै। मुदा एिह गीतक जे \nxकृित छै तािहमे 'आिब' केर उ:चारण सही हेतै आ गीतक वºपकÊ बेसी िनखारतै। एहने िदÂत एही गीतमे \nआएल शwद 'भिर' संगे भेल छै जािहमे गाएक एकरा 'भइर' ºपमे गािब देलिथ। गायक जँ किहो भिवtयमे \nएकरा गाबिथ तँ 'आइब' बदला 'आिब' 'भइर' बदला 'भिर' उ:चारण करिथ। एकटा रोचक बात एिह गीतमे \n'दुआर' शwदक xयोग भेल छै जकर मूल वºप 'दुआिर' छै। गायक जिहया फेर गाबिथ एकरा एक बेर \n'दुआइर' बना कऽ गाबिथ बहुत बेसी मधुरता एतै एिह गीतमे से हमरा िवास अिछ। ई नीक बात जे 'अिछ' \nकेर उ:चारण सही ºपÀ कएल गेल अिछ। एही गीतक एकटा पितमे 'खविनहार' मुदा हमरा जनैत एकरा \n'खेवनहार' ºपमे गाएल जेबाक चाही जािहसँ गीत सुनबामे आरो मधुर होइतै। ओना हम आनो गोटासँ आ<ह \nकरबिन जे ओ सूनिथ कारण बहुत बेर कान सेहो धोखा दऽ दैत छै। एिह गीतकÊ पारंपिरक किह कऽ \nxचािरत कएल गेल अिछ मुदा हमरा जनैत ई गीत पारंपिरक नै अिछ आ अही कालखंडमे िकनको µारा \nिलखल गेल हएत आ से हमरा 'दीप बुझल' सन xयोगसँ बुझाइए। ई 'बुझल' साफे-साफ िहंदी केर नकल \nअिछ। ओना एिह बुझलमे गायक केर बेसी दोष नै कारण जे िलखल भेटलिन से गेलिथ। बहुत संभव जे \n'आइब' बला xसंग गीत िलखए बलासँ जुड़ल हो मुदा गायकसँ सेहो एहन अपे9ा रिहते छै। सिमतजीसँ ई \nअपे9ा तँ रहबे करत जे ओ गीतकारक नाम खोिज कऽ लीखिथ। गीतक गुण-दोषपर चच\\ होइते रहतै मुदा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगीतकारक नामक िहसा जºर भेटबाक चाही। एिह गीतक संगीत प9 नीक अिछ। िकछु अलग हिट कऽ \nअिछ आ सुनबामे सेहो नीक लगैत अिछ तैयो हमरा सिमतजीसँ ई अपे9ा अिछ जे ओ एहने संगीत िदस नै \nरहिथ। मैिथली संगीतमे एखन धिर नवाचारी xयोग नै भेलैए। िकछु गायक िगटार आ Ëम बला अपन \nसंगीतकÊ नवाचारी किह दै छिथ मुदा ई तेहने बात भेल जेना िकयो ई दाबी करए जे हम जॴस पिहरने छी तँ \nहम धोती बलासँ बेसी आधुिनक आ xगितशील छी। मुदा सभ जानै छिथ जे आधुिनक ओ xगितशील िवचार \nलेल कपड़ा नै मानक छै तेनािहते नवाचारी संगीत लेल िगटार एवं Ëम मानक नै छै। हमर कहबाक मतलब \nई नै जे िगटार-Ëम बला संगीत खराप छै मुदा िगटारे-Ëमसँ संगीत आधुिनक बनतै से बात नवाचार कम \nसंगीतक संग ितकड़मबाजी बेसी छै। समय एहन ितकड़मी संगीतकÊ अपने-आप खािरज कऽ दैत छै आ संगीते \nिकए समय हरेक कलामे कएल गेल ितकड़मकÊ खािरज कऽ दैत छै। सिमतजीक गाएल ई पिहल गीत अह \nसभ एिह िलंकपर जा कऽ सूिन सकै छी- https://youtu.be/eWP -fi0bBSM  \nदोसर गीत िवWापित रिचत 'जय जय भैरिव' अिछ जकर संगीत प9 नीक अिछ। पिहलो गीतसँ बेसी नीक \nमुदा एिह गीतक उ:चारण नीक नै अिछ। एिह गीतमे गायक उ:चारणसँ हम िनराश भेलहुँ। एिह गीतसँ ई \nबुझाइत अिछ जे सिमतजीकÊ एखन मैिथली =विन आ उ:चारणपर िनयंmण करब बेसी आवÄयक छिन अयथा \nिहनक गीत साधारण लोकसँ किट जाएत। हमरा जनैत शाmीय आ लोक गीतमे बहुत रास अंतरक संग \nएकटा महवपूण+ अंतर ईहो छै जे शाmीय संगीतमे =विन बदला राग-तालक शु}ता ताकल जाइत छै जखन \nिक लोकगीतमे राग-तालक बदला शwदक उ:चारण ओ =विनक शु}ता बेसी ताकल जाइत छै (जँ हम गलत \nहोइ तँ टोकी हमरा)। एिह तवपर हमरा ई गीत कमजोर लागल आ Ìमपूण+ सेहो। भिवtयमे लोक एहने \nगलत उ:चारणकÊ मानक मानए लागत कारण ओ कहत जे दरभंगा घरानाकÊ सुनने छी आ तािहमे एनािहते गेने \nछिथन। एिह तरहक गीतमे जे गंभीरताक अपे9ा छल से पूरा नै भेल। ई गीत एिह िलंकपर सूिन सकैत छी-\n https://youtu.be/Fx55V5n0l90  \nसम< ºपसँ देखी तँ उपरक दूनू गीतक संगीत प9 बेसी नीक अिछ आ उ:चारण प9 कमजोर। पिहल \nगीतक साउंड नीक अिछ तँ दोसर गीतक साउंड ओतेक साफ नै भेल अिछ। सिमतजीक जे अवाज छिन से \nxायः सभ तरहक मूडक गीत लेल उपयु$त छिन मुदा हमर मानब अिछ जे रोमiिटक, भजन ओ गजल लेल \nिहनक अवाज सव\\िधक उपयु$त रहत। ~यि$तगत ºपसँ हम चाहब जे सिमतजी मैिथली गजलक गायनमे \nआबिथ। मैिथलीमे गजल गाियकी शूय अिछ तकरा सिमतजी नीक जक भिर सकै छिथ। \n ऐ रचनापर अपन मंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडॉ ललन कुमार झा \nम. म. राजनाथ िमc ओ ितिथ िनण+य : एक अ=ययन  \nम.म. राजनाथ िमc xणीत  ‘ितिथ िनण+य:’ धम+शाm एवं ¹योितषशाmक समी9ामक उकृÐ कृित \nअिछ। एिहमे िवµान <थकार xितपदासँ लऽ कऽ अमावया धिरक कृयक सxमाण xितपादन कएलिह \nअिछ। िवशेष ºपसँ वºप िनºपण, सामाय पिरभाषा कथन, काल िवभाग xितपादन कृtणाÐमी वÑत \nिनºपण, नवराm िनण+य, रामनवमी िवÄलेषण, दीपावली, महािशवराmी, होिलकादहनािदक जे िववेचन कएल गेल \nअिछ से िनिÒत ºपेण सुधी पाठकक मानसकÊ xमुिदत कएिनहार अिछ। आब x° उठैत अिछ जे ‘ितिथ की \nथीक?’ अत् (गमने) इिथन् िवधानसँ पृषोदरािद सूmसँ वैकिYपक ङीप् xयय लगलासँ दीघ+ भऽ कऽ ितिथ \nशwद बनैत अिछ, जकर सामाय अथ+ होइछ च4िदवस। अथवा तन् (िवतारे) धातुसँ सेहो एकर िनtपि§ \nमानल जाइत अिछ। तदनुसारÊबढ़एवला अथवा 9य होमएवला च4कलाकÊ जे िवतािरत करएवला काल \nिवशेष  ‘ितिथ’ कहबैत अिछ- \n“तंm ितिथ शwददतनोतेWतोिन+tप¤:। तनोित िवतार यित वध+मानi 9ीयमाणं वा,च4कला मेकi च \nकालिवशेष: सा ितिथ। यµायथो$त कलयातयत इित ितिथ:। तदु$तं िस}iत िशरोमणै तयते कलया \nयमातमा§ाितथय मृता:।” \n-कालमाधव पृ.- 92 \nएिह धारणाकÊ लÔय कऽ कद पुराणमे कहल गेल अिछ जे हे देिव! सोलह भागसँ िवभ$त भऽ कऽ \nअमाक नासँ पिरिचत जे महाकला अिछ, ओएह माया आओर परमा शरीर धारीक लेल शरीर धारण करैत \nअिछ। हे सुदर मुखवाली! अमावयासँ लऽ कऽ पूिण+मा धिर च4माक जे कला अिछ ओकरा ितिथकनामसँ \nअिभिहत कएल जाइत अिछ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“अमाषोऽशभागेन देिवxो$ता महकला \nसंिथतापरमा माया देिहनi देह धािरणी। \nअमािद पौण+मायत या एव शिशन: कला: \nितिथयता समाÕयाता: षोडशैव वरानने।।” \n- कालमाधव पृ.- 92 \nितिथ िनण+यकार पं. िमc <थारgभमे सव+xथम गणेश, भगवती, सरवती, िवtणु, महादेव आओर गु¼कÊ \nxणाम कएलिह अिछ- \n“न~वा ढुिtढं िगरं िवtणु िनबधृन् िगिरशं गु¼न। \nिpयते राजनाथेन ितिथण+य सं<ह:।।” \n<थकार ितिथकÊ अखyड िवशेषकाल कहलिह अिछ। िवtणुधम×§रक वचनकÊ उYलेख कऽ कालक \nिवशेषताक सेहो वण+न कएलिह अिछ। तदनुसार काल अनािद िनधन अिछ, ¼4 ओकर संकष+ण अिछ, सभ \nxाणीक कलना ‘नाश’ कऽ ओ काल नामसँ अिभिहत अिछ- \n“अनािदिनधन: कालो ¼4: संकष+ण: मृत:। \nकलानात् सव+भूतानi स काल: पिरकीि§+त:।।” \nसभ भूतक कष+णसँ ई संकष+ण आओर शमन कएलासँ ¼4नाम कीि§+त अिछ। अनािद िनधनक कारण \nओ परमेर अिछ- \n“कप+णात् सव+भूतानi स तु संकष+ण मृत। \nसव+भूतशिमवा:च स¼4 पिरकीि§+त:।। \nअनािदिन धनवेन समहान् परमेर:।।” \n-कालमाधव पृ.- 16 \nपं. िमc सामाय पिरभाषामक तथा काल िवभाग xकरणमे सभ ितिथक िवशेषता तथा ओिह ितिथक \nकत+~यताक िवषयमे सेहो वण+न कएलिह अिछ। ितिथक ल9ण सेहो कहल गेल अिछ। तदनुसार ओकर तीन \nल9ण खव+, दप+ ओ िहंसा अिछ- \n“खब× दप+तथा िहंसा िmिवधितिथ ल9णम्। \nधम\\ धम+ व शादेव ितिथmेधा िववि9ता।।” \n-ितिथ िनण+य पृ. 03 \nअथ\\त् खब+-साgय (सम ितिथ) विध+त होमएवला आओर िहंसा 9य यु$त तिथ कहबैत अिछ। ितिथक \nसंदभ+मे ई बुझब आवÄयक अिछ जे xितपदासँ लऽ कऽ पूिण+मा अथवा अमावया पय+त प4ह ितिथ होइत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिछ। नाड़ीसँ उ§र ितिथकÊ बािधत करैत अिछ। सभ xकारक ई वेध वÑतोपवासक दूषक अिछ तथा \nअ¼णोदय कािलक वेध वैtणवक लेल मानल गेल अिछ। \nएिह तिथ िनण+य <थक अ=ययनसँ ¹योितषशाmक ितिथक आन सiकेितक नामक सेहो पता लगैत \nअिछ। ई संभवत: शwदलाधवक लेल xयोगमे मनीषी लोकिन µारा आनल गेल छल होएत। एकरा अनुसारÊ \nिभ¤-िभ¤ ितिथक ¹येाितष शाmीय नाम एिह xकारÊ अिछ- \nपंचमी-वाण आओर नाग, दशमी- िदग् चतुद+शी भूत, िµतीया, तृतीया, चतुथ¦ आओर पंचमी- \nभुjमाितनjन,भुत-षØी, स£तमी-पyमुिन,अÐमी-नवमी-वसुरÙ, एकादशी यु$त µादशी-¼4ेण यु$ता µादशी, पंचमी \nयु$त षØी नागिवदा एकादशी िव} µादशी-¼4िव} िदवाकर, तृतीया चतुथ¦ युता- गौरी िवनायकोपेत, नवमी \nसिहता दशमी-सँ दुग\\ दशमी। पंचमी दशमी पूिण+मा (अमावया) पूण\\। \nएिह तरहÊ ितिथ िनण+य <थोपयोगी िवषय =यान देबाक योjय अिछ। सव+xथम नदा Ì4ोद शwद ककर \n~यापक अिछ, ई सभ <थ िवषयवगमक लेल आवÄयक अिछ। एिह शwदकÊ एिह xकारÊ जानल जा सकैत \nअिछ- \nxितपदा षØी एकादशी- नदा \nिµतीया स£तमी µादशी- भ4ा \nतृतीया अÐमी mयोदशी- जया \nचतुथ¦ नवमी चुद+शी- िर$ता \nपंचमी दशमी पूिण+मा (अमावया)- पूण\\ \nसामाय ितिथ िवषयक पिरभाषाक बाद  ‘काल िवभाग’क िववेचन xतु कएल गेल अिछ। एिह pममे ओ \nÚÛवैवत+ पुराणगत वचनक उYलेख कएलिह अिछ। तदनुसारÊ xात: चािर दyड पय+तक समय अ¼णोदयक \nअिछ। ई सयासीलोकिनक नानक समय अिछ, जखन सरोवरक जल गंगाजलक समान पिवm रहैत अिछ-\n “चत|ो घिटका xातर¼णोदय उ:चयते। \nयतीनi नानकालोऽयं गंगाgभ: सदृश: मृता।।” \n-ितिथ िनण+य पृ.- 06 \nxात: कालक बाद तीन दंड धिर संगव कहबैत अिछ, तीन मुहू§+ आगू धिर म=याÜ आओर ओकर बाद \nउपराÜ होइत अिछ। ओकर बाद तीन मुहू§+ पय+त सायंकाल होइत अिछ जािहमे cा} विज+त अिछ। ई \nरा9सी वेला कहबैत अिछ जे सभ कम+क लेल गिह+त समय मानल गेल अिछ। एकरा िमिथलामे ~यवहािरक \nभाषामे ‘गदहबेर’सेहो कहल जाइत अिछ। िदनक प4ह मुहू§+ मानल जाइत अिछ जािहमे आठम् भाग \nकुतपकाल तथा नवम् रोिहणी कहबैत अिछ। ई दुनू काल िपतरक लेल अ9य पुyयxद मानल जाइत अिछ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“xात: कालो मुहू§Ýmीन् संगवतावदेव िह। \nमा=याÜनिmमुहू§+: यादपराÞतत: पर:। \nसायाÜिmमुहू§+: या:छा}ं तm न कारयेत्। \nरा9सी नाम सा वेला गिह+ता सव+कम+सु।। \nअßलोमुहू§\\ िवÕयाता दशपंच च सव+दा। \nतmाÐमो मुहू§× य: स काल: कुतुप: मृत:।। \nरौिहणो नवम: xो$त: िपतृणामुभयं िहतम्।।” \n-ितिथ िनण+य पृ.- 07 \nिपतरक एकोिदÐ हेतु धम+शाmमे कुतपक अयिधक महव अिछ जे िदनक आठम मुहू§+ होइत \nअिछ, जािह समय सूय+ अपन छायामे xवेश कऽ खàगक तरह दृÄय होइत अिछ। िदनमे प4ह मुहू§+ होइत \nअिछ आओर आठम मुहू§+ कुतप अिछ। पं. राजनाथ िमc सेहो कुतप कालक उपथापन एिह ºपÊ कएलिह \nअिछ- \n“µौ यामौ घिटकायूनौ µौ यामो घिटकािधकौ। \nस काल: कुतुपो ;ेय: िपतृणi द§म9यम्।।” \nएिहठाम यामक अथ+ तीन घटा अिछ आओर घिटकाक अथ+ चौबीस िमनट अिछ। ओिहना पं. िमc \nसेहो ‘पूव\\हणॲ वै देवानi म=यिदनं मनुtयानामपराहण: िपतृणाम्’वचनक पदथापन कऽ िदनकÊ तीन भागमे बॉंिट \nदेने छिथ। िनबधकार एिह तरहÊ न9m (तारा) ‘दश+नात् न$तं (राित) xदोषोऽतमनादू=व+ घिटकाµिमtयते’ किह \nकऽ xदोषक पिरभाषा सेहो कएलिह अिछ। xदोश तथा राितक सgबधमे <थकार िमिथलेश शुभंकर ठाकुर \nतथा वध+मान उपा=यायक वचनक उYलेख कएलिह अिछ। तदनुसार उदयसँ दू घड़ी पूव+ xात: सं=या तथा \nसूय\\तक बाद तीन घड़ी तक सायंकाल कहबैत अिछ। एिह तरहÊ सूय\\तक तीन मुहू§+ धिर xदोष आओर \nतदनतर राितक उYलेख कएलिह अिछ- \n“उदयाxा$तनी स=या घटकाµय िमtयते। \nसायं सं=या िmघिटका अतादुपिर भावत:।। \nिmमुहू§+: xदोष: याद् भानावतंगते सित। \nतपरा रजनी xो$ता तm कम+ पिर~यजेत्।।” \n-ितिथ िनण+य पृ.- 08  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘xदोषो रजनीमुख:’वचन सेहो xचिलत अिछ। राितक बाद <थकार िनशाभागक उYलेख सेहो कएलिह \nअिछ। तदनुसार सूय\\तक तीन घटा बीत गेलापर िनशा भाग आओर अड़तालीस िमनट आओर बीित गेलाक \nबाद राित िनशा भाग अिछ। \nएिह तरहÊ xात: संगव अधान अपराÜ xदोष राित िनशा भाग, अित िनशा भागक वण+न कऽ पं. िमc \nप9ीक प4ह ितिथक वण+न सेहो कएलिह अिछ। xितपदा \nिµतीय, तृतीया, चौठ, पंचमी, षØी, स£तमी, अÐमी, नवमी, दशमी एकादशी, µादशी, mयोदशी, चतुद+शी आओर पूिण+मा \nई प4ह ितिथ अिछ मुदा कृtणप9मे प4हम् ितिथ अमावया कहबैत अिछ। \nxथम ितिथक ºपमे xितपत् वा xितपदाक नाम अबैत अिछ जकरा सgबधमे पूव+ ितिथसँ यु$तक \n<ाáताक अनुशंसा कएल गेल अिछ।  ‘सा पूव+युता<ाá’एिहठाम <थकार पैठीनिसक वचनक उYलेख कएलिह \nअिछ- \n“पंचमी स£तमी चैव दशमी च mयोदशी। \nxितप¤मी चैव क§+~या सgमुखी ितिथ:।।” \n-ितिथ िनण+य पृ.- 19 \nसgमुखीक अथ+ सायाÜ ~यािपनी मानल गेल अिछ। मुदा आिन शु$ल xितपदाकÊ पÕयािपनी िकंवा \nिµतीयासँ यु$त रहबाक अनुशंसा कएल गेल अिछ। मुदा जँ अमावया यु$त xितपदाकÊ नवराmमे केओ कलश \nथापना करैत अिछ तँ ओिहमे देवी दुग\\ शाप दऽ कऽ भtमशेष कऽ दैत अिछ- \n“यो मi पूजयते भ$तया िµतीया यi गुणािवताम्। \nxितप:छारदॴ ;ावा सोऽ°ुते सुखम9यम्।। \nयिद कुभ\\âायु$त- xितप£थापनं मम। \nतमै शापायुतं दवा भमशेषं मम।।” \n-ितिथ िनण+य- पृ. 09 \nxथमा ितिथक बाद िµतीया ितिथक िनण+य करैत म.म. र¹जे िमc मृितकार पैठीनिस मृितक \nवचनोYलेख कएलिह अिछ जे तृतीयायु$त िµतीयाक <हणानुशंसा कएलिह अिछ। पैठीनिस युjम िनयमक \nअवलgबन कऽ परितिथयुत ितिथक अनुमोदन कएलिह अिछ- \n“एकादÄयÐमी पØी िµतीया च चतुद+शी। \nmयोदÄय£यमावाया उपोtया: यु: परािवता।।” \n-ितिथ िनण+य पृ. 11  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतृतीया िनण+यक xसंगमे पं. िमc सव+xथम वैशाख शु$ल तृतीया िववेचन कएलिह अिछ। ई तृतीया \nउदय~यािपनी अनुशंिसत कएल गेल अिछ। एिह xसंगमे देवी पुराणक वचनोYलेख कएल गेल अिछ। एिह \nवचनक अनुसार पाव+ती िxया (तृतीया) सूय×दयक अपे9ा रखैत अिछ, ितिथ युjमताक कोनो बात निह- \n‘युगाWावष+वृि}Ò स£तमी पाव+तीिxया। \nसूय×दयमपे9ते न तm ितिथयुjमता।।’ \nचौठ (चतुथ¦) गणेश चौठ मातृ िव}ा अथ\\त् तृतीय वृ}ा xशत अिछ जँ म=याÜ ~यािपनी होअए तँ \nदोसर िदन (पंचमी यु$त) मे क§+~य अिछ- \n“चतुथ¦ गणनाथय मातृिव}ा xशयते। \nम=याÜ~यािपनी चेयापरतÒ परेऽहिन।।” \nपंचमी ितिथ पूव+युता <ाá अिछ। तÊ पं. र¹जे िमc ÚÛ पुराणक- ‘पंचमी च xकत+~या चतुथ¦ संिहता \nxभो’तथा हारीतक- ‘चतुथ¦ संयुता काय\\ पंचमी परया न तु’वचनकÊ उ}ृत कऽ अपन मत~य ~य$त कएलिह \nअिछ। मुदा नागपंचमी षØी युता अनुशंिसत कएल गेल अिछ- ‘नागपंचमी तु परैव’ ÚÛवैव§+ पुराण सेहो षØी \nयुता पंचमीक अनुशंसा कएलक अिछ- \n“पूव\\हणे कृtणप9े तु नागतोषकरी ितिथ:। \nपंचमी तु xक§+~या षtßया यु$ता तु नारद।।” \n-ितिथ िनण+य- 17 \nअयm चतुथ¦युता क§+~य होइत अिछ। \nपं. र¹जे िमc कद षØी वÑतकÊ पूव+ यु$त ितिथसँ िविहत मानलिह अिछ। एिह लेल मृितकार \nविशØक वचनकÊ उ}ृत कएलिह अिछ- \n“कृtणाÐमी कदषØी िशवरािm चतुद+शी। \nएता: पूव+युता <ाáाितãयते पारणंचरेत्।।” \nएकर अितिर$त स£तमी युता <ाá अिछ। तÊ मृित समु:चयमे एिह सgबधमे कहल गेल अिछ- \n‘षtßयÐमी अमावाया कृtणप9े चतुद+शी। \nएता: परयुता <ाáा: परा: पूवäण संयुता:।। \n‘ष. योिरितयुjमात्’इयािद वचनसँ स£तमी षØी युता <हण करबाक योjय अिछ। स£तमी निह अÐमी \nयु$त निह स£तमीसँ यु$त अÐमी <ाá अिछ। षØयÐमी नागिव}ा इयािद पूव×$त मृितसँ एहन मत~य देल \nगेल अिछ। भिवtय पुराणक सेहो इएह वचन अिछ जे स£तमी षØी युता सएह <ाá अिछ निह िक अÐमी \nयुता।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअÐमी निह स£तमी युता होएबाक चाही निह स£तमी सएह अÐमी युता होअए। अÐमी सव+दा नवमी \nयुता <ाá अिछ- \n“तm नाÐमी स£तमीयु$ता स£तमी नाÐमीयुता। \nनवgया सå काय\\ याæÐमी सव+दा बुधै:।।” \n-ितिथ िनण+य पृ.- 20 \nÚÛवैव§+ पुराणक अनुसारÊ नवमी अÐमी िवµा करणीय अिछ। जँ वÑती फलक कामना करैत \nहोअए, दशमी िव}ा कदािप निह करए- \n‘अÐgया नवमीिव}ा क§+~या फलकािङ 9िभ:। \nन कुय\\¤वमी तात दशgया तु कदाचन।।’ \n-ितिथ िनण+य, पृ.- 26 \nदशमी पूव+ वा बाद दुनू िदनमे िविहत काल ~यािपनी <ाá अिछ। एिह सgबधमे <ã;कार प9धर \nिमcक वचनक उYलेख कएलिह अिछ,  जािहमे कहल गेल अिछ जे फलक कामना करएवला ~यि$त एकादशी \nिव} दशमी करए- \n“दशgयेकादशीिव}ा क§+वया फलकािङ 9िभ:। \nदशमी चैव क§+~या सदुग\\ िµजस§म।।” \n-ितिथ िनण+य पृ.- 28 \nएकादशी उपवासिदमे µादशी युताक <ाáता अिछ। दशमी युता एकादशी किहयो निह कएल जाए। एिह \nलेल पं. र¹जे िमc xाचीन शाmीय वचनकÊ उ}ृत कएलिह अिछ जे- \n“एकादशी दशिव}ा गाधाय\\ समुपोिषता। \nतया: पुmशतं नÐ तमातi पिरवज+येत्।।” \n-ितिथ िनण+य पृ.- 29 \nµादशी उपवासािदकÊ संभव भेलापर एकादशी युता <ाá अिछ।  ‘º4ेण µाµशी’एिह युjम वा$यक अनरोधसँ \nतथा ‘कामिव}ो भविµिवtणु’एिह mयोदशी वृ}वक िनषेधक वचनसँ सेाहे mयोदशी िव}ा µादशी या¹य अिछ। \nशु$लप9ीय mयोदशी µादशी युता <ाá अिछ। एिह xसÀग पं. िमc एक शाmीय वचनक उ}रण देलिह \nअिछ- \n“पंचमी स£तमी चैव दशमी च mयोदशी। \nxितप¤वमी चैव क§+~या सgमुखी ितिथ:।।” \nतथा-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“कृtणाÐमी वृह§Yपा सािवmी वटपैmकी। \nकामmयोदशी रgभा उपोtया: पूव+संयुता:।।” \nतथा- \n“शु$ला mयोदशी रgभा नोपोtया परसंयुता:।।” \nशु$ल प9क चतुद+शी पूिण+मा युता <ाá अिछ। एिह सgबधमे चतुद+Äयाथ पूिण+मा, एकादÄयÐमी इयािद \nवचन समथ+क अिछ। एिह तरहÊ उदयक बाद तीन मुहू§+ धिर सेहो चतुद+शी रहलाक बाद पूिण+मा रहए तँ ओ \n<ाá अिछ। ई मुÕय ºपसँ अनत पूजाक लेल xासंिगक अिछ। भिवtय पुराणक वचनकÊ उ}ृत करैत पं. \nिमc xकारातरसँ अपन िवचार xतुत कएलिह अिछ। कद पुराण सेहो एिह उि$तक पुिÐ करैत अिछ- \n“कृtणप9ेऽÐमी चैव कृtणप9े चतुद+शी। \nपूव+िव}ा तु क§+~या परिव}ा न किहंिचत्।।” \n-काल माधव पृ.- 360 \nअमावया xितपदा यु$त <ाá अिछ। पैठीनिस xभृित मृितकार लोकिन  ‘एकादÄयÐमी षØी अमावया \nचतुिथ+क। उपोtया: पर संयु$ता: परापूवäण संयुता:’ एिह वचनसँ पुÐ कएलिह अिछ। मुदा काि§+क \nअमावयाक अवसरपर लÔमीपूजा xदोष ~यािपनी <ाá अिछ। पं. र¹जे िमc एिह xसंगमे भिवtयो§र पुराणक \nवचनकÊ उ}ृत कएलिह अिछ- \n“xदोषे पूजयेçेवी पâहतi- हिरिxयाम्। \nतथा च xदोषसमये लÔमी पूजियवा यथािविध। \nÚाèान् भोजियवा तु भोजये:च बुभुि9तान्।।” \n-ितिथ िनण+य पृ.- 37 \nनान दानािदक िpया  ‘उदय~यािपनी पूिण+मामे होइत अिछ, आन काज चतुद+शी युता <ाá अिछ- \n“चतुद+Äयाथ पूिण+मा’। फाYगुनी पूिण+मा” होिलका दाहक xसंग xदोष~यिपनी <ाá अिछ- \n“सायाÜे होिलकi कुय\\त् पूव\\हणे pीडनéवाम्। \nदीपं दWाxदोषे तु एष धम+: सनातन:।।” \ncावणी पूिण+मा उपाकम\\िदक xसंग उदय कािलकी <हण योjय अिछ। भा4ी पूिण+मा ऋिष तप+ण आिद \nकम+मे उदय~यािपनी <ाá होइत अिछ। ईहो कहल गेल अिछ जे षØी, एकादशी, अमावया, स£तमी िव}ा \nअÐमी तथा परिव}ा पूिण+मा <ाá निह अिछ- \n“षØयेकादÄयामावाया पूव+िव}ा तथाÐमी। \nपूिण+मा परिव}ा तु नोपोtय ितिथ पंचकम्।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n-ितिथ िनण+य – 44 \nएवं xकारÊ म. म. राजनाथ िमc शु$लप9 एवं कृtणप9 दुनू ितिथक xितपदासँ पूिण+मा एवं अमावाया \nितिथ धिरक समीचीन, संि9£त एवं वiछनीय वण+न कएलिह अिछ। \n  \n<ाम+पोट- रहुआ \nथाना- सौर बाजार \nिजला सहरसा, 852127 \n  \nऐ \nरचनापर अपन म ◌ंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nगजे4 ठाकुर \nTOPIC:13 (संघ लोक सेवा आयोगक मैिथली ऐि:छक- पm-१, भाग-१, ६अम pमक िसलेबसक लेल) \nटॉिपक ०१ सँ १६ लेल जाउ एिह िलंकपर : \nhttp://videha.co.in/aboutme.htm  \nितरहुता िलिपक उeव आ िवकास - गजे4 ठाकुर  \nभाग -२ \n     ÚाÛी िलिपक पुबिरया xकारक मुÕय अिभलेख सभ अिछ- समु4गु£तक हिरषेन िलिखत xयाग xशित जे \nअशोकक तgभपर िलखल गेल छल, च4 गु£त-२ क उदयिगिर खोह लेख, कदगु£तक कौहम तgभ \nअिभलेख, च4गु£त-२ आ कुमारगु£त-१ क गढ़वा अिभलेख। \n      ितरहुता िलिपक खोजमे हम सभ उ§र आ दि9णमे सँ उ§र भारतीय आ फेर उ§र भारतीयसँ उ§र-पूब \nिदस बढ़ब। उ§र आ दि9ण भारतक िलिपक जे अतर अिछ से “म” मे देखाइत अिछ। उ§र भारतक दुनू \nxकार माने पूब आ पि:छमक xकार श, ष, ल आ ह मे देखाइत अिछ। \n      गु£त कालक अिभलेखक पूब xकारमे “ल” केर वाम अंग सोझे नीच िदस झुकैत अिछ (उदाहरण \nजौगड़क फराक अिभलेख)। “ष” केर आधार चेह गोल बनाओल गेल आ िबचुलका चेहक माला सन बिन \nगेल। “ह” केर आधार चेह धिकया देल गेल आ एकर सुYफी उ=व\\धरसँ जोिड़ देल गेल। \n      कदगु£तक िभताड़ी तgभ अिभलेखे, ओना तँ भारतक पूबमे अिछ, मुदा ओिहमे उ§र भारतक पि:छम \nxकारक िलिपक xयोग भेल। कलाकार पि:छमसँ आओल हेताह तािह कारण सँ ई भेल होयत। फेर ईहो भेल \nजे उ§र भारतक ÚाÛीक पूब आ पि:छम xकारक सीमा रेखा पिरवित+त होइत रहल। क¤ौजपर अिधकारक \nलेल राtÅकूट, गुज+र-xितहार आ पाल राजवंशक बेच संघष+ मोटामोटी ७५०-१२०० ई. क म=य भेल। एिह \nतरा-उपरी यु}मे गुज+र-xितहार जखन बीस पड़लिथ तँ पछबिरया कलाकारक कलाकारी पूब िदस बढ़ल। \nतिहना पाल जखन बीस पड़लाह तखन पुबिरया कलाकार सभकÊ बेसी पि:छम धिर रोजगार भेटलिह। \nपछबिरया ÚाÛी नागरी बनल आ पुबिरया ÚाÛी ितरहुता, असमी, बijला आ ओिड़या। पुबिरया xकारक पि:छम \nआिर पाल साíा¹य, मगध आ िवदेह+वि¹ज िनध\\िरत भेल। दसम शताwदी धिर नागरीक पुबिरया आिर बनारस \nिनध\\िरत भऽ गेल आ ओ पूण+ ºपसँ पुबिरया ÚाÛीसँ फराक भऽ गेल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n      िघयासुçीन तुगलकक बाद िफरोजशाह तुगलक आpमणसँ ितरहुत सािहय आ कलाक 9ेmमे पछुआ गेल \nआ ओकर िलिपक बàड भारी नोकसान भेलै। ितरहुता िलिपक िवकास ओतिह ठमिक गेलै। \nिमिथलाक कण\\ट वंशक। ¹योितरीर ठाकुरक वण+-रîाकरमे हरिसंहदेव नायक आिक राजा छलाह।   \n१२९४  ई.  मे जम आ  १३०७  ई.  मे राजिसंहासन। िघयासुçीन तुगलकसँ १३२४-२५  ई.  मे हािरक बाद नेपाल \nपलायन केलिह। मुदा एिह हािरसँ पिहने िमिथलाक पïी-xबधक थापनाक ओ xयास केने रहिथ,  ÚाÛण, \nकायथ आ 9िmय म=य । आिधकािरक थापक िनयु$य भेलाह   मैिथल ÚाÛणक हेतु गुणाकर झा, कण+ \nकायथक लेल शंकरद§  आ 9िmयक हेतु िवजयद§। हरिसंहदेव नायदेवक वंशज छलाह, िमिथलाक पिyडत \nलोकिन  १३२६ ई.  मे पïी-xबधक वत+मान वºपक xारgभक िनण+य कएलिह।  ओना तँ ओिह समयमे \nहरिसंहदेव िमिथलासँ पलायन कऽ गेल रहिथ तैयो हुनका सiकेितक ºपमे एकर संथापक मानल गेल। \n9िmयक पïी तँ आब उपलwध निह अिछ मुदा ÚाÛण आ कण+ कायथक जे पïी उपलwध अिछ \nतकर िलिप माm ितरहुता अिछ आ २०म शताwदीक पïीक ितरहुता जे एिह पïी सभमे अिछ से १३२६ ई. \n(१४म शताwदीक) क पïीक ितरहुतासँ एÂो िमिसया िभ¤ निह अिछ। फॉyट बनलाक एकर िवकासक सीमा \nिबना ºप पिरवि§+त भेने असीम भऽ गेल अिछ आ एÂे खचामे कलाकार अपन कलाकारी देखा कऽ कएक \nिडजाइनबला अ9र िनिम+त कय सकैत छिथ। \nसे ÚाÛीक िवकास भेल उ§री आ दि$खनी xकारमे। उ§रक xकार दू भागमे बँिट गेल, पुबिरया आ \nपछबिड़या। आ मोटा-मोटी १०म शताwदीमे पुबिरया िलिप पछबिरया िलिपसँ पूण+ ºपसँ िभ¤ भय गेल। \nपुबिरया िलिपक सीमा मगध, अंग आ ितरहुत िनध\\िरत भेलै आ नागरी जे पछबिरया ÚाÛीक ºपमे गु£त \nसाíा¹यक पतन   धिर xयागोसँ पि:छम धिर सीिमत छल ८म शताwदीमे ई वाराणसी धिर पहुँिच गेल १२म \nशताwदीमे गंगाक दि9णमे मगधमे पछबिरया आ पुबिरया दुनू xकारक xयोग होमय लागल। मुदा गंगाक दि9णमे \nमगधसँ पूब पुबिरया xकार माm रहलै, आ गंगाक उ§रमे ितरहुतमे सेहो पुबिरये xकार माm रहलैक। मुिलम \nआpमणक बाद समत मगधमे पछबिरया xकार पसिर गेलैक मुदा १४म शताwदी धिर (उदाहरण महाबोिध \nमिदर गया) पुबिरया िलिपक xयोग एतऽ पूण+ºपसँ ब¤ भय गेलैक।। \n१३२६ ई. मे पïी िलखबाक xारgभ भेल आ तिहयासँ २०म शताwदी धिर ई ितरहुतामे िबना पिरवित+त \nभेने िलखाइत रहल आ ओकर ओही ºपमे फॉyट बिन गेलै (देखू गूगल बु$सपर िवदेह आक\\इवक पïीक \n११००० तालपm/ बसहा कागत अिभलेख, जे xारgभसँ २०म शताwदी धिरक अिछ, २०म शताwदीक अतमे \nपïी सेहो देवनागरीमे िलखल जाय लागल)। तँ ितरहुताक उeव आ िवकासक सीमा रेखा १३२६ ई. भेल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजखन ितरहुताक अितम ºप िनध\\िरत भय गेल। पïीकारक नीक-अधलाह हतिलिपकÊ ितरहुता फॉyटक \nिविभ¤ िडजाइन माm मानल जा सकैत अिछ। \nएकर ई पिरणाम भेलै जे ितरहुतामे जे संकृत <ंथ िलखल जाइ छल, वा पाता चलै छल सेहो \nअपिरवित+त ºपमे २०म शताwदी धिर चलल। तुगलक आpमणसँ अिभलेख िलखिनहारक रोजगार खतम भऽ \nगेलिह आ जे िकयो बचलाह से तालपm आ बसहा कागतपर िलखल   अिभलेखसँ िभ¤ लेखबाक 9मतासँ \nरिहत भय गेलाह। \nछापाखानाक xयोगक बाद आ यूनीकोडक अंकनक बाद आब िडजाइनक आपसमे िलिप पिरवत+न सन \nxयोग सgभव भय गेल। \nमैिथलीक अÐम सूचीमे गेलाक बाद संघ लोक सेवा आयोगक परी9ा आ सरकारी काय+मे मैिथलीक \nxयोग लेल के4 सरकार माm देवनागरीक अनुमित देने अिछ। पिहने देवनागरी, ितरहुता, बijला, तिमल आिद \nिलिपमे संकृत िलखाइत छलै, मुदा आब सरकार माm देवनागरीमे संकृत िलखबाक आदेश देलक अिछ। \nओना िबहार-झारखyड आिदमे अखनो सiकेितक ºपमे कूल, कॉलेजक परी9ामे आ िबहार लोक सेवा \nआयोगक परी9ामे मैिथली अह देवनागरी वा ितरहुतामे िलिख सकै छी। के4 सरकार संघ लोक सेवा \nआयोगक परी9ा आ अय काय+ लेल संकृत, िहदी, मैिथली, मराठी, कॲकणी, डोगरी, बोडो आ नेपाली कÊ \nदेवनागरीमे; संथालीकÊ ओल-िचकी वा देवनागरीमे; िसधीकÊ अरबी वा देवनागरीमे; उदू+ आ काÄमीरीकÊ फारसी \nिलिपमे; मिणपुरी आ बijलाकÊ बijला िलिपमे िलखबाक आदेश देने अिछ। असमी, गुजराती, क¤ड़, मलयालम, \nओिड़या, तिमल, तेलुगु अपन-अपन अही नमक िलिपमे िलखल जायत आ पंजाबी भाषा गु¼मुखी िलिपमे िलखल \nजायत। \nआब फेर ितरहुताक िवकास िदस घुमैत छी। गु£त साíा¹यक पतन धिर पुबिरया िलिपक आिर-धूिर \nxयागक लग-पासक इलाका रहय जे आठम शताwदीमे काशी पहुँिच गेलैक। १२म शताwदीसँ-१४म शताwदी धिर \nमगधमे पुबिरयो xकारक xचलन रहलै, जकर बाद ओिह इलाकामे माm नागरीक xचलन रहल। १४म \nशताwदीमे १३२६ मे पïी िलखेनाइ शुº भेल आ मुिलम आpमणक बाद ितरहुताक िवकास पूण+ ºपसँ ठमिक \nगेल आ ओ ओिह कालमे जािह ºपमे रहय तही ºपमे २०म शताwदी धिर रहल। \nितरहुता िलिपक १३२६ ई. धिर pिमक िवकास आ अितम वºपक xाि£त  \nअशोकक xयाग आ रामपुरवा, मिठआ, पहेिरया, िनjलीव, रािधया, सारनाथ तgभ लेख सभमे \nएकºपता अिछ, एकरा ÚाÛीक उ§रवत¦ उ§र-पूव¦ xकार कहल जा सकैत अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउ§र-पूव¦ xकारमे िकछु िवशेषता अिछ। “ख” केर नव ºप भेटबामे अबैत अिछ। बोधगयाक एकटा \nअिभलेखमे “ख” केर आधार िmभुजक आकारक अिछ। नव-मौय+ काल, जे अशोकक परवत¦ कालक अिछ, \nमे “च” मे दू टा घुमघुमौआ आकृित लgबवत रेखाक दुहू िदस बनैत अिछ, मुदा दुनू घुमाव एक आकारक \nनिह अिछ, छोट-पैघ अिछ आ तािह कारणसँ वृ§ निह बिन पबैत अिछ। महाबोिध मिदरक रेिलंग- बु} \nपिरpमा- मे अिभलेख सभािछ जािह मे “य” आ “ज” उ§र भारतीय xकारक अिछ आ “ल” लटपटौआ \nअिछ। जौगड़क फराक पाथर-अिभलेखमे मुदा बàड लटपटाकÊ लेखल गेल अिछ जे बादमे पूव+ गु£त अिभलेख \n(४म-५म शताwदी) क पुबिरया xकारमे आर पुÐ भेल। जौगड़मे “ह” केर लटपटौआ xकार बादमे पुबिरया \nxकारमे देखल जाइत अिछ। \nउ§र -मौय+ कालक ÚाÛीक परवत¦ अ9र xकार  \nदशरथक नागाजु+नी खोह अिभलेख उ§र-पूव¦ xकारक अिछ आ तकर बाद महाबोिध मिदरक रेिलंग \n(पिरpमा)क तgभ सभपर अिभलेखमे ई सेहो देखाइत अिछ। \nनागाजु+नी खोह अिभलेखक लटपटौआ “ल” दश+नीय अिछ। “श” कलसी अिभलेखसँ मेल खाइए आ \nपुबिरया घुमौआ “श”क ई पूव+ ºप अिछ (४म-५म शताwदी)। “स” सेहो पिरवित+त अिछ, उपरक नोकशी \nनमहर भऽ कनेक झुिक कऽ दोसर पित सनबनैत अिछ। \nमहाबोिध मिदरक रेिलंग दशरथक नागाजु+नी खोहक५० बख+ बादक अिछ। एिहमे “क” कटार \nसनािछ, “ग” दू xकारक अिछ- लटपटौआ आ कोणाकार, “प” मे बेस पिरवत+न अिछ आ दूटा समकोण \nपÐ देखाइ दैत अिछ। “म” सेहो दू तरहक अिछ, पिहल xकारमे वृ§ नीच आ अध+वृ§ ओकर ऊपर \nअिछ, दोसर xकारमे िmभुज नीच आ समकोण ओकर ऊपर अिछ। “र” वp पितक ºपमे अिछ। “व” मे \nनीच िदस वृ§क थान िmभुज लऽ लेने अिछ। “स” दू xकारक अिछ, पिहल वामिदस कने वp, िनचुलका \nनोकशी नीच िदस आ दोसर मौय+काल सन जतय िनचुलका नोकशी कने नgहर रहैत छल। “ह” बàड \nलटपटौआ अिछ जे उ§र भारतक पूव¦ भागक ÚाÛीक वºप छल। \nसारानाथसँ xा£त अिभलेख (०१ ई.पू. सँ ०१ ई. धिर ) \nउ§र-पि:छमक (०१ ई.पू.-०२ ई.पू.) xकारसँ कोनो अतर निह अिछ। लgब रेखा कने छोट भेल \nअिछ, वp रेखा सभ कलाकारीककारण कोणीय भेल अिछ। जँ वर शwदक बीचमे अबैत अिछ तँ \nमौय+कालक कोणीय xकार लटपटौआ वºप लय लैत अिछ। \nकुषाण अिभलेख   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nÚाÛी िलिपक उ§र भारतीय xकारक पूव¦ xकार बोधगयाक महाबोिध गाछक नीचमे राखल पाथरमे \nxा£त होइत अिछ। “प” केर उ=व\\धर रेखा छोट भेल अिछ, “म” मे िनचुलका भागक िmभुज आकार पूव+ \nकुषाण वºपसन अिछ। “श” कोणीय अिछ आ एिहमे 9ैितज रेखा वाम लgबवत पितकÊ छू निह सकल \nअिछ। साहेत-माहेत क बोिधसवक आकृितपर लटपटौआ “ह” अिछ आ आनठाम कोणीय “ह”। “स” मे \nपछुलका भाग चाकर अिछ। “य” कखनो-काल अधोिलिखत अिछ आ एिहमे तीन फड़ अिछ। \nगु£त युगक xारgभ (४म- ५म शताwदी) \nपूव+ xकार “ल”, “ह”, “ष” आ “स” मे पÐ अिछ। एिह कालक मुÕय अिभलेख सभ अिछ- \nसमु4गु£तक xयाग तgभ xशित, च4गु£त-२ क उदयिगिर खोहािभलेख, च4गु£त-२ आ कुमारगु£त-१ क \nगढ़वा भiगल अिभलेख, कुमारगु£त-१ क धनैदाहा अनुदान-पm, कुमारगु£त-१ क मानकुँवर अिभलेख, \nकदगु£तक िबहार तgभ अिभलेख, भीमवम+नक कोसम आकृित अिभलेख आ कदगु£तक कौहम तgभ \nअिभलेख। \nिलिपक xकारक अतर कोना पकड़ी? \nउ§र भारतक xकार आ दि9ण भारतक xकार (नागरी सिहतमे) अतर “म” अ9रपर =यान देलासँ \nआ उ§र भारतक पूव¦ आ पिÒमी xकारमे “ष”, “ल” आ “ह” पर =यान देलासँ िलिपक कलाकारीमे िभ¤ता \nपकड़ाइत अिछ। \nितरहुताक वºप एिह तरहÊ पूव¦ xकारसँ बहार भेल। “ल”-एकर वाम भाग सोझे-सोझ नीच िदस \nखसैत अिछ। “ष” केर आधार कलाकार गोल बनेने छिथ आ कनिछयाह िबचुलका रेखासँ घुमाकय िमलेने \nछिथ। “ह” केर आधार थकुिच कऽ छोट कयल गेल अिछ आ ओकर नोकशी लgबवत रेखामे िमला कऽ \nवाम िदस घुमाओल गेल अिछ। “स” मे हरदम एकर वाम लgबवर रेखाक अतमे घुमाव रहैत अिछ, जे \nपिहने वp वा नोकशी सन रहैत छल। ई कुषाण कालक मथुरामे सेहो भेटल अिछ। समु4गु£तक xयाग \nतgभ xशित पूव+क xकारक मानक ºप अिछ। \nितरहुता भारतीय िलिपक तंm िस}iत  \nिबदु, िmकोण, वृ§ आ चतुtकोणक xयोगसँ कलाकार तंm-मंm कय सकल होिथ से सgभव निह मुदा \nितरहुताक अ9रकÊ सुदर बनेबामे ओ अवÄय सफल भेलाह। \nÚाÛीक उ§रवत¦ पूव+ xकार (५५० ई. सँ ११०० ई.)   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबुहलर (बूलर) एिह कालक िलिपकÊ िस}मातृका कहैत छिथ। \n५५० ई. -६५० ई.  \nएिह कालक मुÕय अिभलेख सभ अिछ- नदनक अमौना अनुदान अिभलेख, िशवराजक पिटयाकेला \nअनुदान अिभलेख, अनतवम+नक बराबर खोह अिभलेख, अनतवम+नक नागाजु+नी खोह अिभलेख। मुÕय \nपिरवत+न जे ितरहुता िदस भेल ओ अिछ: \n-तीन फÊड़ बला “य”; \n-“घ”, “प”, “फ”, “ष”, “स” केर नीच िदस समकोणीय xवृि§ संगे एिह सभ चेहमे दिहन िदस \nपु:छी वा लgब जे पछबिरया xकारमे िवकिसतभेल तकर अभाव। \n६५० ई. सँ ७०० ई.  \n-“अ” केर वाम   अंगक उपरका भागक कनेक नमगर भय गेल कटीक नोक (v अ9र) जक, \nिनचुलका भाग वp बिन गेल आ माथपर ब¸म सन चेह अ}+िवराम सन \n“आ”- दोसर वpमे अतर अ}+िवराम सन, दिहन अंगक िनचुलका भागसँ जुड़ल \n“इ”- गु£त कालक िलिपक पिÒम xकार जे िबदु वा िनचुलका वृ§ सन छलै से पैघ वpमे \nिवकिसत भय गेल \n“उ”- िनचुलका भागक 9ैितज रेखा वpमे पिरवित+त भय गेल आ नमगर भय   गेल आ अही ºपमे \n१०म शताwदी धिर रहल आ तखनजा कय अितम ºपसँ िवकिसत भेल \n“ओ”- नमगर अध+िवराम पछा िदस चौरस भय गेल \n“क”- पिहल बेर वाम िदस सदैव घुमाव रहय लागल, ई घुमाव ११म शताwदीमे अध+वृ§ बिन गेल \n“ख”- अ9रक आधारमे िmभुज आकृित बनल फेर ई सोझ रेखा बनल आ फेर घुिम गेल, िmभुजक \n एक भुजा अध+वृ§ बिन गेल आ दोसर नमगर भय   गेल आ वृ§क दुनू चापकÊ छूलक। \n“ग”- आधार रेखाक वpता xारिgभक गु£त कालिहसँ पुबिरया xकारमे देखाइ पड़य लागल छल। \n६अम शताwदीक यशोधम+न अिभलेखक आधार रेखा वामिदस घुिम गेल आ दिहन िदस टेढ़ भय गेल आ दिहन \nलgबसँ यून कोण बनेलक। \n“ङ”- िनचुला दिहन िदसुका कोण यूनकोण बिन गेल आ लgबवत सोझ रेखा गोलाइ लय लेलक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“च”- गु£त कालक दुनू गोलाइ िmभुज बिन गेल जे “वी” आकार ऊपरमे लेलक, आधार रेखा वा \nिनचुलका रेखा वाम िदस कने नमगर भय गेल। \n“छ”- कोनो अतर निह। \n“ज”- पुबिरया xकारमे िनचुलका xारिgभक गु£त कालिहसँ 9ैितज आकार पÐ छल आब लgबवत \nरेखामे सेहो पÐ ºपसँ गोलाइ देखाइ पड़य लागल। िबचुलका नव 9ैितज ओतबी घुिम गेल जतेक िनचुलका \nआधार रेखा छल। उपरका 9ैितज रेखाक दिहन िदस “वी” आकार जुिड़ गेल। \n“ञ”- कनेक लटपटौआ \n“ट”- पछबिरया xकारसँ बेस अतर आिब गेल। खुजल गोलाइ आ “वी” आकृित ओिह गोलाइक \nउपरका भाग पर 9ैितज ºपमे रािख देल गेल। \n“घ”- आधार रेखाक गोलाइ xारिgभक गु£त कालक पुबिरया xकारमे देखाइ पड़य लागल छल, आब \nई तीन फÊड़बला “य” सन बिन गेल। \n“ठ”- पूव+कालक मौय+ xकार अखनो xयु$त होइत रहल। \n“ड”- दूटा छोट गोलाइ बिन गेल। \n“ढ”- कोण गोलाइ लय लेलक। \n“ण”- आधार रेखा टेढ़ भय गेल आ ओ िनचुलका भागक दिहन िदस यून कोण बनेलक आ वाम \nनोकशी नमगर भय गेल। \n“त”- गु£त कालिहमे दिहन अंगक िनचुलका भाग नमगर भय गेल रहय, ई कने गोलाइ लय लेलक \nआ एकटा “वी” आकार ऊपरमे बिन गेल। \n“थ”- उपरका भाग चकराइ लय लेलक। \n“ध”- छोट चाप अ}+-वृ§ मे बदिल गेल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“न”- xारिgभक गुप कालक गोलाइ बला ºप बदिल कय आधुिनक नागरी ºप लय लेलक। गोलाइ \nमुÕय भागसँ फराक भय गेल आ मुÕय भागसँ एकटा छोट 9ैितज रेखासँ िमिल गेल आ कने छोट सेहो भय \nगेल। \n“प”- कनेक आर बेशी लटपटौआ आकार लेलक आ यून कोण आर पÐ भय गेल। \n“ब”- “ब” केर थान “व” लय लेलक। \n“भ”- “भ” आ “ह” केर बीच अतर खतम भय गेल, पछबिरया xकार मे ई पिहनिहये भय गेल \nछल। \n“म”- यून कोण आर तीÔण भय गेल आ तकर पिरणाम भेल जे दिहना अंग नीच िदस बिढ़ गेल। \n“य”- “य” दू xकारक, पिहल दू फÊड़बला, एकर िनचुलका हीसमे यूनकोण बनैत अिछ आ दोसर \nxकारमे यूनकोण ओतेक पÐ निह अिछ मुदा दिहन भागक अंग नीच िदस नमगर भऽ गेल अिछ। \n“र”- िनचुलका छोरपर “वी” वा तीरक आकृितक जे पिहलुÂा अिभलेख सभक पछबिरया xकारमे \nसेहो छल। ई “ड” केर छोट ºपसँ िमलानी खाइत अिछ। \n“ल” दू xकारक अिछ। पिहल xकारमे वाम अंगक वp वा नोकशी नीच िदस नमगर भेल अिछ आ \nसभसँ नीच जा कय किनये बाहर िदस वp ºप लैत अिछ । दोसर xकारमे वाम अंगक वpपर नोकशी \nअिछ जे नमगर भऽ कऽ नीच जेबाक बदला आतिरक आकार लैत अिछ। ई मोटा-मोटी आजुक ितरहुता आ \nदेवनागरी सन भऽ जाइत अिछ। \n“व”- एतय ओही तरहक पिरवत+न देखा पड़ैत अिछ जेना “ख” केर आधारमे िmभुज बनैत अिछ। \nिmभुजक दुनू भुजा वp बिन जाइत अिछ, तेसर नमगर भऽ जाइत अिछ। अ9र ऊपर “वी” आकार बनैत \nअिछ। \n“श”- अ9रक उपरका भाग पूव+ गु£त कालमे वp छल, आब जा कऽ उपरका भाग वpक ºप लैत \nअिछ, िनचुलका दिहन अंग ऊपर िदस नमगर भेल अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“ष”- ई तीन xकारक अिछ- पिहल xकारमे ºप विpत अिछ, दोसर xकारमे वp फॲक “वी” \nआकृितक ºप लैत अिछ, तेसर xकारमे “वी” आकृितक उपरका भाग फराक भऽ जाइत अिछ आ “वी” \nआकृित निह रिह जाइत अिछ (ई xकार भेटैत अिछ ६अम सँ ९अम शताwदीक उ§र-पूव¦ अिभलेख सभमे)। \n“ह”- अ9रक दिहन अंगमे वp आ नोकशीक नमगर होयब आ शीष+पर “वी” आकृित (ढबकल सन) \nआ अखिन धिरक 9ैितज आधार रेखा कने टेढ़ भऽ जाइत अिछ। \nआठम शताwदी \nएिह कालक मुÕय अिभलेख जािहमे ÚाÛीक उ§रकालक पुबिरया ºप फराक होइत अिछ- \nजीिवतगु£त २ केर देव-बान\\क+ तgभ लेख, धम+पालक खलीलपुर अनुदान पm आ धम+पालक समयक \nबोधगया आकृित अिभलेख। \nमुÕय िबदु अिछ। \nवर- कोनो पिरवत+न निह भेल। \nक, ग, च, ज, ट, ठ, ड, द, ध, न, भ, म, य, ह- कोनो पिरवत+न निह भेल। \nण- दिहन वp वा नोकशी नीच िदस नमगर भेल। \nत- नीच िदस नमगर भऽ गेल, िनचुलका छोरपर बàड छोट वp। \n“थ”- “वी” आकृितक छोरक नमगर भेलासँ उपरका भाग चकरगर भेल। \n“प” दू xकारक- पुरनका ºप जािहमे यूनकोण अखनो पÐ अिछ। नवका ºपमे यूनकोण \nउपिथत तँ अिछ मुदा पÐ निह अिछ आ एकर थान नीच िदसुका दिहन लgब रेखा लऽ लेने अिछ। \n“ल”- यूनकोण बàड छोट भऽ गेल अिछआ दिहन लgब रेखा नीच िदस चल गेल अिछ। \n“श”- ई दू xकारक अिछ। पूव+ ºप वp संग अिछ। बादक ºप ९अम शताwदीक िदघवा-दुभौली \nअनुदान सन अिछ। \n“ष”- वाम अंगक िनचुलका भाग लटपटौआ अिछ आ वाम भागक लgब सँ आग चिल जाइत अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअफसड़ अिभलेखमे सभ ठाम दत “स” केर xयोग भेल अिछ। \n  \nधम+पालक बोधगया अिभलेख  \n“श” तीन xकारक अिछ- पिहल xाचीन ºप जािहमे उपरका भाग गोलाइ लेने अिछ। बादक ºप \nिबन डyटाक अिछ। एकटा िबचुलका ºप अिछ जािहमे डyटा सन आकृित छै, मुदा ओ यूनकोणकÊ दि9ण \nउ=व\\धर रेखाक बदलामे नीचमे छुबैत अिछ। \n“ज” मे उपरका 9ैितज   रेखा िबला जाइत अिछ आ “वी”आकृित ओकर बदलामे आिब जाइत \nअिछ। िबचुलका 9ैितज रेखा एकटा वp अिछ। \n“न” दू xकारक- पुरनका xकार फानी सन छल। आब ई गु£त आ ितरहुताक बीचबला आकार लऽ \nलैत अिछ। \n“ण”- आधार रेखा िबला जाइत अिछ। \n“ह”- िनचुलका िदसुका यूणकोण बेसी पÐ भऽ जाइत अिछ। \nधम+पालक बाद देवपालक अतग+त ितरहुत xदेश रहल। मुदा तकर बाद गुज+र-xितहार सíाट ितरहुत \nछीिन लेलिन, िब<हपाल -१ आ   नारायणपाल क शासनकालमे। \nÚाÛीक परवत¦ पुबिरया xकार (९अम शताwदी सी.ई.) \nएिह सभमे ई सभ मुÕय xकार अिछ: \n१.देवपालक मुंगेर अनुदान पm \n२.देवपालक समयक घोसरवा अिभलेख \n३.नारायणपालक बादल तgभ अिभलेख \n४.नारायणपालक िवtणुपाद मिदर अिभलेख \n५.नारायणपालक भागलपुर अनुदानपm  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n६.महे4पालक िदघवा-दुभौली अनुदान-पm \n७.महे4पालक रामा;ा अिभलेख \n  \nघोसरवा अिभलेख  \nअ/आ- उपरका भाग अखनो पूण+ ºपसँ िवकिसत निह भेल अिछ। \nइ- दूटा वृ§ वा िबदु ऊपरमे आ काटबला वp नीचमे। \nई-समकोण िmभुजक ºप लऽ लेने अिछ। \nख- अखनो वाम अंगक नीच िदस “वी” आकृित लेनिहये अिछ। \nच- चकराइ बिढ़ गेल। \nज- पुरातन   ºप- िबचुलका 9ैितज रेखा कने नीच िदस टेढ़ भेल आ िनचुलका 9ैितज रेखा  एकटा \nछोट वpमे खतम होइत अिछ। \nट/ ठ केर दिहन अंग निह देखाइ पड़ैत अिछ। \nण- आधार रेखा पूरा-पूरी खतम भऽ गेल। \nथ- उपरका भाग चाकर भऽ गेल। \nद/ ध- िनचुलका रेखा नीच िदस वp भऽ गेल अिछ। \nन- फानी सन पूर गु£त काल आ ितरहुताक बीचक ºप। फानी अ9रक मुÕय अंगसँ िवलग भऽ \nगेल। \nप- पुरातनºप नीचा िदस कोनो वpता निह। एकटा अिधक कोण आ एकटा नूनकोण बदलामे \n िनचुलका भागमे दूटा समकोण बिन जाइत अिछ। \nभ-नीच िदस टेढ़  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nम- फानी अखनो निह बनल अिछ। \nय- यूनकोण चपा गेल अिछ आ ितरहुता वºप xा£त कऽ लेने अिछ। \nल- आधाररेखा पूरा-पूरी दिब गेल अिछ। \nव- यूनकोणक बदलामे दिहन   उ=व\\धर सोझ रेखाक नमगर ºप   आिब गेल। \nष- उपरका रेखा टेढ़ भऽ गेल। \nस- आधार रेखा फेर 9ैितज भऽ गेल आ उपरका रेखा नीच िदस टेढ़ भऽ गेल। \nह- पुरातन ºप, यूनकोण अखनो दोसर िनचुलका रेखा निह बनल अिछ। \nिवtणुपद मिदर अिभलेख  \n“इ” दू xकारक- पिहल xकारमे दूटा वृ§ ऊपरमे आ एकटा कटाव नीचमे। दोसर xकारमे ऊपरमे \nएकटा छोट 9ैितज रेखा आ दूटा वृ§ नीचमे। \n“ख” ितरहुताक आकारक ºप लऽ लेने अिछ। \n“घ” अखनो नीचमे यूनकोण बनेने अिछ। \n“ट”- दिहन िदसुका उ=व\\धर सोझ रेखा पूरा-पूरी िबला गेल। \n“ठ”- अखनो पुरने ºप अिछ। \n“प”- दू xकारक। पुरनका ºप जतऽ कोण अखनो अिछये। दोसर ºपमे ितरहुताक लटपटौआ \nºप। \n“म”- आधार रेखा िवलु£त भऽ गेल। \n“श” आ “ष” क ºप फानीबला आ अखुनका ºपक बीचबला ºप लेने अिछ। \n  \nनारायणपालक भागलपुर अनुदान   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअ/ आ- पूरापूरी ितरहुता ºप, एतय धिर जे छोटका रेखा जे दिहना लgब रेखाक अ}+िवराम ºपी \nकटावसँ िमलैत अिछ, नीच िदस टेढ़ भेल अिछ। \n“उ”- एिहमे एकटा उपरका रेखा बनैत अिछ आ लgबºपी रेखावाम िदस वp भऽ जाइत अिछ। \n“क” केर िmभुज चाकर भऽ गेल अिछ। \n“ख” ितरहुता सन लटपटौआ भऽ गेल अिछ। \n“घ” मे यूनकोण खतम भऽ गेल आ ितरहुता केर आकार लऽ लेलक अिछ। \n“च”- उपरका भाग पातर भऽ गेल अिछ। \n“ज”- िबचुलका 9ैितज भाग दू टा सोझ रेखामे बदिल गेल अिछ आ अिधककोण बनबैत अिछ। \n“ट”- उपरका रेखाक दिहन छोरसँ नीच िदस छोटका रेखा जाइत अिछ। \n“ण”- ितरहुता xाचीन ºप। दूटा छोट रेखा लgब सोझ रेखाक वाम िदस जा कऽ िमलैत अिछ। \n“त”- ई बदिल गेल अिछ, एिहमे एकटा उपरका रेखा आ एकटा लgब रेखा समकोण पर अिछ \nसंगिह एकटा वp लgब रेखाक वाम िदस जुिड़ गेल अिछ, जेना नागरीमे अिछ। \n“थ”- ितरहुता सन उपरका वp खुिज गेल अिछ। \n“ध”- उपरा भाग खुिज गेल अिछ। \n“न”- पुरातन फानीबला ºप, फानी नीच िदस झुकल। \n“प”- उपरका िदस पातर भेल। \n“फ”- उपरका कम चाकर भेल। \n“म”- सभºप फाने सन। \n“ल”- अितम ºपसँ आधार रेखा थकुचा गेल   अिछ। \n“श”- सभ xकार फानी सन।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“ष”- पुरातन ºप, उपरका आ िनचुलका भाग बराबर,  दोसर मे उपरका भाग कम चाकर। \nxितहार नरेश महे4पालक िदघवा-दुभौली अनुदान (गोपालगंज ) \nएिहमे पुबिरया xकारक िवशेषता भेटैत अिछ जेना च पतरा गेल, ज लटपटा गेल, थ- ितरहुताक पूव+ \nºप बुझाइत अिछ, फानीबला “म” अिछ, “श”मे फानी लgब रेखासँ िम¹झर होइत अिछ, “ष” मे उपरका \nरेखा नीच िदस टेढ़ होइत   अिछ। ई अनुदान पूब आ पि:छमक िमिcत ºप xतुत करैत अिछ। \n१०म शताwदीमे पैघ साíा¹य सभ खतम होइत गेल आ तÊ अिभलेखो निहयेक बराबर अिछ। नालदा \nआकृित अिभलेख एिह कालक अिछ जािहमे “भ” केर पुरान ºप देखबामे अबैत अिछ। “श” केर परवत¦ \nºप देखाइत अिछ। बोधगया केर आकृित पर अिभलेखमे सेहो भ केर पुरान ºप भेटैत अिछ आ श केर \nपरवत¦ ºप सेहो। ख केर ºप ितरहुता सन अिछ। \nितरहुता िलिपक िवकासक अितम चरण  \nिकछु िलिप जे अखन धिर निह पढ़ जा सकल अिछ  \n(१)- हड़£पा िलिप \n(२)- अलंकृत ÚाÛी, भारतकसभ भागमे छोट-छोट अिभलेख एिह िलिपमे अिछ, मोटा-मोटी नाम आ \nहता9र लेल xयु$त होइत छल। \n(३)- शंख िलिप- एकर अ9र सभ शंख सन अिछ तÊ एकर ई नामकरण भेल। ई सेहो मोटा-मोटी \nनाम आ हता9र लेल xयु$त होइत छल। (\nकोÁुआ , मुजòफरपुरक अशोक तgभ (बसाढ़ तgभ ) मे जे \nतीनटा अिभलेख भेटल अिछ ओिह मे िकछु अ9र शंख िलिपक सेहो अिछ ।) \n(४)- ÚाÛी सन एकटा िलिप जे मािटक मोहर सभपर पूव+ भारतक च4केतुगढ़ आ तामलुकसँ \nभेटल्;अ अिछ। \n(५)- खरोØी सन दिहनसँ वाम िलखल जायवला एकटा िलिप जे अफगािनतानसँ भेटल अिछ। \nितरहुताक िवकासक अितम चरण   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिकछु अ9र पिहने ितरहुताक ºप लऽ लेलक तँ िकछु कने बाद। िकछु अिभलेखमे िकछु अ9रक \nxयोगे निह भेल। अनुलjनक-५ मे ितरहुता ºपक pिमक िथित देखाओल गेल अिछ। कैथी, ितwबती आ \nदेवनागरी िलिप अही तरहÊ अपन वत+मान ºपमे आओल जे अनुलjनकमे देखाओल गेल अिछ। िकछु िवµान \nहष+व}+नक बादक समयमे ओकर ितरहुतक मंmी अजु+न µारा क¤ौजक राजा बनब आ ितwबतक बौ} याmी \nसभकÊ तंग करबाक चच\\ केने छिथ आ xयु§रमे ितरहुत पर ितwबतक कwजाक चच\\ करैत छिथ। आधुिनक \nिवµान ओिहपर शंका ~य$त करैत छिथ। ितwबतक राजनैितक xभुवपर तँ शंका अिछ मुदा सiकृितक ºपसँ \nिनó तãय ितwबतक वôयानक िमिथलामे उपिथित देखबैत अिछ। बौ} देवी तारा, वारी, समतीपुर, उ<तारा \nमिदर, मिहषी, सहरसा।  मुसहरिनयi डीह- अंधरा ठाढ़ीसँ ३ िकलोमीटर पिÒम पटन गाम लग एकटा ऊंच \nडीह अिछ। बु}कालीन एकजिनय कोठली, बौ}कालीन मूि§+, पाइ, ब§+नक टुकड़ी आ पजेबाक अवशेष एतए \nअिछ। बु}कालीन एकजिनय कोठली नाहर भगवतीपुर भुवनेरी मिदर (मधुबनी) मे सेहो अिछ, xायः बौ} \nिभ9ु लोकिनक ई तपया थली होयत। फेर बौ} िस} सरहपाद जे िलखै छिथ- िसि}रथु मइ पढ़मे \nपिढ़अउ, मyड िपबतॲ िबसरउ एमइउ। ओ िसि}रतु आ एिह िवचार िक मड़ पीने बुि} मद होइत अिछ \nदुनूक चच+ करैत छिथ जािहसँ हुनकर बौ} धम+क मैिथल होयबाक xमाण भेटैत अिछ, हुनकर जे फोटो \nितwबतसँ भेटैत अिछ ओिहमे हुनकर फोटोक नीचमे ितwबती िलिपमे वण+न अिछ। \n७म शताwदी आ बादक िकछु ितरहुता अिभलेख  \nअÙाठाढी अिभलेख (cीधरदासक आंÙा-ठाढ़ी अिभलेख), मधुबनी, बु}मूित+ अिभलेख (कोथु+), िवtणुमूित+ \nअिभलेख (लदहो),  १२म शताwदीक िसमरौनागढ़क ितरहुता पाथर-अिभलेख, १९म  शतीक ÚÛपुरा िशलालेखमे \nितरहुताक आदश+ ºप, मधुबनी िजलाक जमथिर गाम आ हÈठी बाली गामक बीचक गौरीशंकर थान, गौरी आ \nशõरक सिgमिलत मूि§+ आ एिह पर िमिथला9रमे िलखल पालवंशीय अिभलेख, िबदेर-मधुबनी िजलामे \nलोहनारोड टेशन लग िथत िशवधामक थापना महाराज माधविसंह कएलिह, तािह युगक ितरहुताक \nअिभलेख। मंदार पव+त-बiका िथत थलमे ितरहुताक गु£तवंशीय ७म् शताwदीक अिभलेख अिछ। पौरािणक \nकथामे समु4 मंथनक हेतु मंदारक xयोग भेल छल। िनकटमे बॱसीमे जैनक बारहम तीथ+ंकर वासुपू¹य नाथक \nदूटा मूि§+ अिछ, पैघ मूित+ लाल पाथरक अिछ तँ दोसर कसाक जकर सोझ दूटा पदिचह अिछ। जैनक \nबारहम तीथ+ंकर वासुपू¹य नाथक जम चgपानगरमे आ िनव\\ण एतिह भेल छलिह। बसैटी अिभलेख- पूिणयमे \ncीनगर (िजला अरिरया) लग ितरहुताक ई अिभलेख िमिथलाक पिहल मिहला शासक रानी इ4ावतीक \nरा¹यकालक वण+न करैत अिछ। एकर आधार पर मदनेर िमc ’एक छलीह महारानी’ उपयास सेहो िलखने \nछिथ। बाइसी-बसैटी, अरिरया ितरहुता ताíपm- रानी इ4ावती (१७८४-१८०२) जे फूड-फॉर-वक+ आ अय  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकYयाणकारी काय+क xारgभ कएलिह केर िमिथला9र अिभलेख एतए एकटा मिदरक ऊपरमे ताí-पmपर \nकीिलत अिछ, जे कारी रंग सँ पÀट कऽ देल गेल अिछ आ िशलालेख सन लगैत अिछ। \nजलज कुमार ितवारी आ एस. कृtणामूित+ २०१९ ई.मे xकािशत अपन आलेखमे िनó ितरहुता अिभलेख \nसभक वण+न दैत छिथ जे अखन धिर कोनो पोथीमे निह आयल छल। चेचर गाम (वैशाली) मे बु} मूित+पर \nअिभलेख भेटल अिछ जे ितरहुता िलिप आ संकृतमे अिछ (९अम शताwदी)। तारा मूित+, जगतपुर ब¼आरी \n(सुपौल) जे सहरसा gयूिजयममे राखल अिछ, ितरहुता िलिप आ संकृत भाषाक अिभलेख एततसँ भेटल अिछ \n(१० म शताwदीक)। तारा मूित+, दभैछा (वैशाली) मे ितरहुता िलिप आ संकृत भाषाक अिभलेख भेटल अिछ \n(१० म शताwदीक)। िपपरौिलया िवtणु आकृित (मूित+), दरभंगा, ितरहुता िलिप. संकृत भाषा (१०म शताwदी)। \nगाम- भ:छी (बहेरी लगक िजला दरभंगा, मधुबनीक भ:छीसँ िभ¤), ितरहुता िलिप, संकृत भाषा (१०म-११म \nशताwदी)। कyदाहा (सहरसा) क पाथर अिभलेख, ओइनवार कालक राजा नरिसgहदेवक आदेशसँ वंशधर \nÚाÛण µारा (ितरहुता १५मशताwदी, भाषा संकृत)। मनसा आकृित (भैरवथान, मुजòफरपुर)- ितरहुता िलिप \nआ संकृत भाषामे िलखल अिभलेख (१५ म शताwदी)। बु} मूित+, कोथु+ दरभंगा, ितरहुता िलिप, संकृत \nभाषा (१०म शताwदी)। एकर अितिर$त ओ पिहल शताwदीक एकटा ÚाÛी अिभलेखक चच+ सेहो करैत छिथ \n[गाम पखौली िजला वैशाली (तgभ अिभलेख) (ÚाÛी िलिप, पिहल शताwदी)]। तीनटा अशोक तgभपर, जे \nकोÁुआ (मुजòफरपुर)मे भेटल अिछ, बादमे िकयो अिभलेख खिचत केने छिथ। ओिहमे दूटा अिभलेख ७म \nशताwदीक अिछ जे नागरी िलिप आ संकृत भाषामे अिछ आ तेसर ५म शताwदीक अिछ जे संकृत भाषामे \nआ ÚाÛी िलिपमे अिछ। कोÁुआ, मुजòफरपुरक अशोक तgभ (बसाढ़ तgभ) मे जे तीनटा अिभलेख भेटल \nअिछ ओिह मे िकछु अ9र शंख िलिपक सेहो अिछ, जे अखन धिर निह पढ़ल जा सकल अिछ। (जलज \nकुमार ितवारी, एस. कृtणामूित+, िमिथला भारती, भाग-६, अंक १-४, २०१९ ई. ) \nमादा अिभलेख, कमौली दानपm (िवWादेव कमौली xशित), गदाधर मिदर अिभलेख (गदाधर मठ \nगया), गंजम ताíपm, लोकनाथक दानपm, भागलपुर, मुंगेर आ नालदाक दानपm, बादल तgभ अिभलेख, \nिवºप सेनक मदनपाद दानपm, अशोकाचलक बोधगया अिभलेख, वYलालसेनक नैहाटी अिभलेख, ढाका \nअिभलेख (ढाका मूित+ अिभलेख), देवपारा xशित, अनुिलया आ सािहय पिरषद दानपm, भुवनेर, सुदरवन, \nवेलवा आ बोधगया अिभलेख pमसँ देवनागरी आ ितरहुताक बीचमे फक आिन देलक। \nउप संहार   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतेसर शताwदी ई.पू. मौय+, दोसर आ पिहल शताwदी ई. पू. शुंग, पिहल सँ तेसर शताwदी शक/ \nकुषाण, चािरमसँ छअम शताwदी- गु£त, सातमसँ ९अम शताwदी िस}मातृका आ तकर बाद ितरहुता, एिह pममे \nितरहुताक िवकास हम देिख सकैत छी। तंmक योगदानसँ आ ितwबती िलिपक xभावसँ ितरहुता अलंकृत \nभेल। िमिथला9रक उeव आ िवकास मे राजेर झा जी िकछु पुरातन तãयसँ अपनाकÊ दूर निह कऽ सकला, \nजेना ओ निह फिरछा सकला जे ÚÛी पूव+ पािणनी ~याकरणाचाय+ लोकिन µारा xयु$त होइत छल आ पािणनीक \n~याकरणमे ओ अशु} भऽ गेल आ तखनसँ एकर नाम ÚाÛी भऽ गेल। ओ ÚाÛण लोकिन µारा xयु$त हेबाक \nकारणे ÚÛी नाम भेलपर िजिदयायल छिथ। हुनकर अवधारणा जे वैदेही िलिपसँ ÚाÛी (जकरा ओ ÚÛी िलखै \nछिथ) बहरायल सेहो Ìामक अिछ। िमिथलामे शंख िलिपमे सेहो छोट-छीन अिभलेख भेटल अिछ, जकर वण+न \nऊपर कयल गेल अिछ, जे हड़£पा िलिप जेक पढ़ल निह जा सकल अिछ आ ÚाÛीमे सेहो अिभलेख भेटल \nअिछ, से हुनकर कथन जे सोझे हड़£पासँ लोक िवदेह आयल िवदेघ माथवक संग (शतपथ ÚाÛण) आ एतऽ \nवैदेही िलिप शुº कऽ देलक, से माय निह अिछ। से सगर भारतमे जे परgपरा छल जे ÚाÛीमे पैघ \nअिभलेख िलखल जाइत छल आ नाम आ हता9र लेल शंख िलिपक xयोग कएल जाइत छल से िमिथलोमे \nभेटल अिछ। राजेर झा तंm-िस}iत आ एकर ितरहुता िलिपपर xभावक सेहो जºरित सँ बेशी xभाव देखेने \nछिथ, जखन िक ओकर xभाव िकछु सोझे आ िकछु ितwबती िलिपक मा=यमसँ पड़ल मुदा ओ ओिहसँ अलंकृत \nमाm भेल। हुनकर ई कथन जे शwदकYप4ुममे देल िलखबाक प}ितसँ बijला िलिप निह वरन् माm िमिथला9र \n(ितरहुता) िलखल जा सकैत अिछ, सेहो Ìामक अिछ। बijला वा िमिथला9र वा ितwबती वा देवनागरी सभ \nÚाÛीपर आधािरत अिछ आ ई एिह तरहÊ बूझल सा सकैत अिछ जे रोमन िलिपमे एकसँ एक फॉyट छै जे \nकखनो अहकÊ अरबी सन बुझायत कखनो लटपटौआ, आ सभ एक दोसरामे पिरवत+नीय अिछ। शwदकYप4ुममे \nदेल िविध ितरहुते निह बijलो लेल उपयु$त छल, छापाखाना एलाक बाद जेना रोमन पूण+ ºपसँ संयु$ता9र \nखतम कऽ लेलक तिहना बijला बहुत रास संयु$ता9रकÊ खतम कऽ लेलक। आ ओिह नवका ºपकÊ राजेर \nझा जी शwदकYप4ुमसँ जोड़बाक गलती केलिह। राजेर झाकÊ खरोØी िलिपक सgबधमे सेहो Ìम छिह। \nखरोØी दिहनसँ वाम िदस िलखल जाइत अिछ मुदा ई पूण+ ºपसँ भारतीय िलिप छल, वएह वर ~यंजन \n(कचटतप)। ÚाÛीसँ िकछु चेह कम भेलाक कारण, जखन अिभलेख xाकृतसँ संकृतमे िलखल जाय \nलागल, खरोØी संकृतक समासयु$त अिभलेखक लेखन लेल अनुपयु$त भऽ गेल आ खतम भऽ गेल आ \nकोनो भारतीय िलप एिहसँ बहार निह भऽ सकल। \nआधुिनक ितरहुताक ºपक िवकास नारायणपालक भागलपुर दानपm, cीच4 रामपालक दानपm, मिहपाल \nxथमक वनगढ़ दानपm, भोजवम+नक वेलवा दानपm, लÔमणसेनक तप+ण िनिध दानपm सँ िवकिसत होइत \nप9धर िमc कृत िवtणुपुराण आ १३२६ ई. सँ xा£त मैिथल ÚाÛण आ कण+ कायथक पïीमे आिब कऽ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसमा£त भऽ जाइत अिछ। जे िकछु छोट-मोट पिरवत+न लेखकक ~यि$तगत लेखनीक कारण छल से \nछापाखाना एलाक बाद खतम भेल।  रामलोचन शरण (१८८९-१९७१) ितरहुतामे मैिथलीक xकाशनक xारgभ \nकेलिह।तकरा बाद कg£यूटर फॉyटमे एकºपता आिब गेल आ से सgभव भेल देवनागरी यूनीकोड (मंगल), \nबijला यूनीकोड (वृदा) आ तखन ितरहुता यूनीकोडकÊ आधार बनेलासँ। छापाखानामे िदÂित रहै, जे िकछु \nºपकÊ ओतय छोड़य पड़ैत छलै, आ घॲघाउज होइत छल जे एिह ितरहुताकÊ  सीिख कऽ पाyडुिलिप निह \nपढ़ल   जा सकैए। कg£यूटरमे एÂे आधारपर िविभ¤ फॉyटक िनम\\ण भेलासँ िविभ¤ फॉyट िविभ¤ तरहक \nलेखन ºपकÊ अंिकत करैत अिछ आ ओ सभ आपसमे पिरवत+नीय होइत अिछ। से सभ १३२६ ई. क \nबादक सभ तरहक पिरवत+न (संयु$ता9र सिहत), जे पिरवत+न निह वरन् लेखनक िविभ¤ टाइल छल, क \nसमावेश आब सgभव   भऽ गेल अिछ।  \n  \nअनुलjनक १: कैथी िलिपमे मैिथलीक िकछु उदाहरण (साभार जीनोम मैिपंग आ जीिनयोलोिजकल मैिपंग, \nिमिथलाक पïी xबध भाग-१ आ २ , cुित xकाशन, २००८, २००९)  \nअनुलjनक २:   िमिथलाक कण+ कायथक ितरहुता िलिपमे िलखल िकछु पात (साभार मैिथल करण कायथक \nपिजक सवä9ण- मेजर िवनोद िबहारी वम\\, १९७३)  \nअनुलjनक ३: लन+ िमिथला9र- गजे4 ठाकुर  \nअनुलjनक ४: देवनागरी: ितwबती: ितरहुता \nअनुलjनक ५: ÚाÛीसँ ितरहुता धिर िलिपक िवकास  \nअनुलjनक : १-२-३ िलंक  अनुलjनक ४-५ िलंक  \n(िवWाथ¦ लोकिन लेल िनदäश : अनुलjनकमे देल ÚाÛीसँ ितरहुता धिरक िवकासक सभ अ9रक xैि$टस \nकरबाक आवÄयकता निह अिछ। एक वा दू अ9रक अöयास पय\\£त अिछ। अनुलjनक-५ पर =यान देब बेशी \nजºरी अिछ। अिभलेख सभक िवतृत िववरण आ ितरहुता िदस िलिपक झुकाव िवतारमे देल गेल अिछ। \nअह जािह िलिपक अनुलjनक ५ सँ अöयास करी ओतबे अपन नोटमे ओिह अिभलेखसँ सािम<ी उठाबी। \nसgपूण+ मोन रखनाइ निहये सgभव छैक निहये से जºरी छैक। ई आलेख साढ़े आठ हजार शwदक अिछ, \nअह अपन सुिवधासँ एकर ६००- १००० शwदक नोट बना सकैत छी। )  \nऐ रचनापर अपन मंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगजे4 ठाकुर  \nमैिथली आ दोसर पुबिरया भाषाक बीचमे सgबध (बijला, असिमया आ ओिड़या) [ यू.पी.एस .सी. िसलेबस , पm -\n१, भाग -“ए”, pम -५]  \nTOPIC-17 (टॉिपक ०१ सँ १६ लेल जाउ  http://www.videha.co.in/aboutme.htm  पर)   \n१ \nमैिथली आ बijला \nमैिथली बijला \nअपने आपिन \nनै (निह) नय \nछी आिछ/ िछ \nकाज काज \nइनार इनार \nकरै (करैत) छी कोरेिछ \nगेल छलॱ (छलहुँ) िगयेिछलाम \nबाजू नै बोलबेन ना \nराहल रा¤ा \nकी िक \nसंगे शंगे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचाह चा \nदू टा दुटो \nई सब एशब \nिसंघाड़ा िशङाड़ा \nकोन कोन \nहाथ हात \nअखन ऐखोन \nपचटा पचटा \nअ:छा आ:छा \nछिथ आछेन \nछी आिछ \nहुअय आछो \nकº कोºन \nचाही चाइ \nखोलै छी खुलिछ \nकोनो कोनो \n  \nबijला “अ” ओिड़या सन “ओ” उ:चिरत होइत अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथली सन इ/ ई आ उ/ऊ केर ÷व-दीघ+ उ:चारणमे भेद निह अिछ आ ऐ मैिथलीमे अ+इ आ बijलामे \nओ+ई उ:चिरत होइत अिछ। औ बijलामे ओ+उ उ:चिरत होइत अिछ। \n“न” आ “ण” केर उ:चारण बijलामे एके रङ होइत अिछ। मैिथलीमे “ण” केर उ:चारण कखनो काल \n“ड़” होइत अिछ (गणेश=गड़ेस)। \nव/ ब एके रङ “ब” (मैिथली जक) सन उ:चिरत होइत अिछ। \nआिन मैिथलीमे िलखलो आ बाजलो “आिसन” जाइत अिछ मुदा बijलामे िलखल आिन आ बाजल आिÄशन \nजाइत अिछ। \nतिहना :- \nबijलामे एना िलखल जाइत अिछ  बijलामे एना बाजल जाइत अिछ  \nअवेषण अ¤ेशन \nास शाश \nउ:úवास उ:छास \nअ9र अ$खोर \nपâ पçो \nिवमय िबÄशय \nउ¹जवल उ¹जल \n    \n  \nफेर बijलामे एना िलखल आ फराकबाजल सेहो जाइत अिछ:-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबijलामे एना िलखल जाइत अिछ  बijलामे एना बाजल जाइत अिछ  \nसंहा शंथा \nहान थान \nसुå शुथो \nअसुå  अशुथो \n  \nबijलामे कोनो शwद पर िवशेष बल देबाकलेल –-तो जोड़ल जाइत अिछ। \nबijलामे पूव+ िनिद+Ð वतु लेल xयु$त वतुवाचक सं;ा/ सव+नामक एकवचनमे –-टा –-िट आ बहुवचनमे –-\nगुलो, -गुिल जोड़ल जाइत अिछ। \nबijलामे संÕयावाचक शwदक संग –-टा, -िट, -टे, -टो जोड़ल जाइत अिछ मुदा –-गुलो, -गुिल केर xयोग \nनिह होइत अिछ। \nबijलामे “संग” आ “लेल” सन अ~यय लेल सgबध िवभि$तक xयोग होइत अिछ जेना:- \nचायेर शंगे- चाहक संग \nआमार शंगे- हमरा संग \nआमार जो¤े- हमरा लेल \nबijलामे सव+नामक सgबधवाचक ºपबनेबा लेल सव+नामक ितय+क ºपमे –-देर जोड़ल जाइत अिछ। \nआमा-आमादेर-हमर \nआपना-आपनादेर-अहक \nतोमा-तोमादेर- तोहर \nएना-एनादेर-िहनकर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nव§+मान काल आ;ाथ+कक बाद –-ना xयोग जोर देबा लेल कयल जाइत अिछ। \nदेखू ने- देखुन ना \nकोनो शwद पर बल देबा लेल मैिथलीमे िµव+एकार केर xयोग होइत अिछ जेना- कgमे, एÂे। बijलामे ई \nxभाव –-इ यु$त भेलासँ अबैत अिछ जेना-कमइ। \nमैिथलीमे “अिछ” केर नकारामक “निह अिछ” xयु$त होइत अिछ मुदा बijलामे “आछे” केर नकारामक \nलेल माm “नेइ” xयु$त होइत अिछ। \nअपूण+कािलक िpयाºप मे जँ धातु वरiत होइत अिछ तँ धातुक ितय+क ºपक संग कालवाची xयय –-:छ \nजोड़ल जाइत अिछ। जँ धातु ~यंजनात होइत अिछ तँ धातुक ितय+क ºपमे –-छ जोड़ल जाइत अिछ। \nकालवाचक xयय लगेलाक बाद पु¼षवाचक xयय जोड़ल जाइत अिछ। \nमैिथली बijला \nहम अबै छी आिम िफिरिछ \nहम जाइ छी आिम जाि:छ \nओ सब आबै छिथ उिन िफरछेन \nअह जाइ छी आपिन जा:छेन \nतूँ आबै छÊ तुिम िफरछो \nतूँ जाइ छÊ तुिम जा:छो \nओ सब अबैत छिथ ितिन िफरछेन \nओ सब जाइ छिथ ितिन जा:छेन \nओ आबै छिथ शे िफरछे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओ जाइ छिथ शे जा:छे \nअह अबैत छी आपिन िफरछेन \nअह करैत छी आपिन कोरछेन \n     \nबijलामे एक xकारक असमािपका िpया होइत अिछ- िpयाक ितय+क ºपक। बादमे –-ते जोड़लासँ ई \nबनाओल जाइत अिछ। \nकरय मे- कोरते (कोर+ते) \nजाइ मे- जेते (जा+ते) \nआबय मे- आशते (आश+ते) \nमैिथली सन बijलामे सेहो दू शwद वा वा$यकÊ जोड़बा लेल ओ, आर, एबं (मैिथलीमे एवं/ एवम्) केर xयोग \nहोइत अिछ। बijलामे “ओ” केर xयोग “संग” केर अथ+मे सेहो होइत अिछ। \nहमहूँ- आिम ओ \nधातुक पाछ पु¼षवाचक xयय लगा कय िpयाक सामाय व§+मान कालक ºप बिन जाइत अिछ। \nकर+इ= कोिर \nकर+एन= करेन \nकर+ओ= करो \nकर+इश= कोिरश \nकर+ए= करे। \n२ \nमैिथली आ असिमया  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथली जक असिमयामे सेहो ÷व इ दीघ+ ई, आ ÷व उ दीघ+ ऊ केर उ:चारणमे कोनो खास अतर निह \nहोइत अिछ। मुदा असिमया ऐ केर उ:चारण ओइ आ औ केर उ:चारण ओउ होइत अिछ। पिहल तँ \nमैिथलीसँ िभ¤ मुदा दोसर मैिथलीक समान। \nमैिथलीमे जेना “अ” बाजल जाइत अिछ असिमयामे तेना “आ” बाजल जाइत अिछ। असिमयाक “अ” केर \nउ:चारण मैिथलीमे निह अिछ। \nअसिमया “च” आ “छ” मैिथलीक “स” सन बाजल जाइत अिछ। असिमयाक “ज” “झ” आ “य” \nमैिथलीक “ज” सन उ:चिरत होइत अिछ। मैिथलीमे सेहो बहुत ठाम “य” केर उ:चारण “ज” सन होइत \nअिछ। \nअसिमयामे मूध+य आ दत दुनू दतमूलीय सन उ:चिरत होइत अिछ। \nट. ठ, ड, ढ, ण, त, थ, द, ध, न एिह सभमे उ:चारणक दृिÐसँ कोनो अतर निह होइत अिछ, सभटा \nदतमूलीय सन उ:चिरत होइत अिछ। \nश, ष, स तीनू “स” सन उ:चिरत होइत अिछ। मैिथलीमे “ष” कखनो काल “ख” सन उ:चिरत होइत \nअिछ। मैिथलीमे सेहो “श” आ “स” “स” सन उ:चिरत होइत अिछ। \n“श” “ष” आ “स” “र” केर संग वा दू वरक बीचमे रहला पर एकटा तेसरे ढंगसँ उ:चिरत होइत अिछ, \nजकर समान मैिथलीमे कोनो उ:चारण निह अिछ। \nअसिमयामे “जँ संयु$ता9रसँ शwदक अंत होइत अिछ तँ ओ अकारात उ:चिरत होइत अिछ। माने “ञ” \nकेर उ:चारण “न” सन होइत अिछ। \nमैिथली असिमया \nऐ (अइ) एइ \nचाह साह \nहमर मोर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकिनय पिरवार \nपिरवार संसार \nबहीन मनी \nजलखै/ जलपान जलपान \nदही दोइ \nनािरकेलक लàडू (लड़ू) नािरकलर लाº \nसुआद (सोआद) सोआद \nनीक (भल) भाल \nबेस (बàड) बेस \nखाउ खाओक \nिलअ लओक \nजाउ जाओक \nकº करक \nअपने आपुिन \nकरबाक/ कº (करक) करक \nजएबाक (जाउ) जाओक \nअह आहा \nधानक धानर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिदअ िदयक \nदे दे \nबाड़ीमे बाड़ीत \nऔषध औसध \nनेबू (नेबो) नेमु \nकथा (गप) कथा \nएक बेर एबार \nदुइ दुइ \nचािर सािर \nमते (अनुसारे) मते \nलगाित लगत \nखेनाइ खा \nतूँ (पुरातन-तोइ) तोइ \nआइ-कािÁ आिजकािल \nकरह कअ+ \nकतऽ कोत \nनिह (नइँ) नाइ \nचाहक पात साह पात  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबस बह \nनोकसान लोकसान \nबौतु बतु \nआनॱ (आनी) आनॱ \nकरॱ (करी) करॱ \nिलखॱ (िलखू) िलखॱ \nएक बेर एबार \nआबह आह \nटाका-पाइ (पइसा) टका-पइसा \nके कोन \nपिरवार पिरयाल \nछौरा लोरा \nरखलॱ रािखसॲ \nर्◌ाित राित \nबजे बजात \nxायः xाय \nभाराक घर भाराघर \nडेढ़ हजार डेर हेजार  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबेसी बेिस \nपचास पसास \nहाथी हती \nहिरण हिरणा \nपोखिर पुखुिर \n    \n  \nअसिमयामे कोनो शwद पर जोर देबाले –-हे जोिड़ कऽ बाजल जाइत अिछ। असिमयामे –जनी mीिलंग \nवाचक xयय तँ –-जन पुिYलंग वाचक xयय अिछ। \nअसिमयामे बहुवचन बनबै लेल तीन xकारक िवभि$त लगैत अिछ। “तुिम”, “तेओँ”, “आपुिन” क संग -\nलोक, तु:छाथ+बोधक िवशेtय पदक संग -बोर, “तइ”, “िस”, “एइ”, “ताइ” सव+नाम आ संबंधवाचक िवशेtय \nपदक संग “हÈत” क xयोग होइत अिछ। \nएकवचन  बहुवचन  \nतुिम तोमालोक \nआपुिन आपोनालोक \nतेओ तेओंलोक \nतइ तहँत \nिस िसहँत \nएइ एइहँत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nताइ ताइहँत/ िसहँत \nलोरा लोराबोर \nिकताप िकतापबोर \nघर घरबोर \n  \nअसिमयामे “ई”/“एकरा” लेल “एइ” आ “ओ”/”ओकरा” लेल “सेइ” xयु$त होइत अिछ। लागत/ पड़त \nलेल असिमयामे लािगब xयु$त होइत अिछ। \nअसिमयामे x°वाचक वा$यमे जािह शwद पर बलदेबाक रहैत छैक ओिहमे –-नो जोड़ल जाइत छैक। धातुक \nसंग –-ओवा जोिड़ कऽ भूतकाल वाचक िवशेषणक िनम\\ण होइत अिछ। \nमूल धातुक संग –-आ जोिड़ कऽ िpयावाची सं;ा बनाओल जाइत अिछ । \nअसिमयामे कम+वा:यक िÚया बनेबा लेल धातुमे –-आ जोिड़ कऽ आ फेर –-हय वा –-जाय केर xयोग कयल \nजाइत अिछ। \nमैिथली सन असिमयामे सेहो िpया कालक अनुसार बदलैत अिछ। \n३ \nमैिथली आ ओिड़या \nिकछु िवशेष िट£पणी देल जा रहल अिछ जािहसँ मैिथली आ ओिड़याक बीचमे सgबध पÐ भऽ जायत। \nमैिथलीमे “ई” केर बदला ओिड़यामे “इए” xयु$त होइत अिछ, मुदा उ:चारण दुनू ठाम एÂे छैक, माm \nव§+नीमे अतर छैक। जेना रेघा कऽ हम सब “ई” बाजै छी सएह “इए” िछऐ। \n“तूँ जाह” हम सब कहै छी आ ओिड़यामे “तू जाऽ“ कहल जाइत अिछ। “तूँ जो” हम सब कहै छी आ \nओिड़यामे “तुमे जाअ”, हमसब “अह जाऊ” आ ओिड़यामे “आपण जाआतु” कहल जाइत अिछ। \nमैिथलीमे “अिछ” ओिड़यामे सेहो “अिछ” अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमर केर xाचीन मैिथली ºप “मोर” (िपआ मोर बालक- िवWापित) अखनो ओिड़यामे गWमे “मोर” xयु$त \nहोइत अिछ। \n“निह” केर बदला “नािहं” (नई) (मैिथलीमे सेहो एहेन उ:चारण होइत अिछ आ मैिथली पिmका अंितकामे नइँ \nिलखलो जाइत अिछ), “अपने” आ “अह” केरबदला “आपण” xयु$त होइत अिछ जे मैिथलीक “अपने” \nसन अिछ। \n“छी” केर बदला “िछ” xयु$त होइत अिछ। \n“कोन” केर बदला “केउँ”, “कािÁ” केर बदला “कािल” आ “पीलक” केर बदला “िपइला” xयु$त होइत \nअिछ। \n“नै सुनलिन” केर बदला “शुिणलुिन”, एतय गिहंकी नजिरसँ देखब तँ पता लािग जायत जे नकारामक   \nबनेबा लेल ओिड़यामे “िन” शwदक अतमे जोड़ल जाइत अिछ। \n’कÊ’ केर बदला ’कु’ जेना ’रामकÊ’ केर बदला ’रामकु’ xयु$त होइत अिछ। \n“देल” केर बदला “देल” यएह xयु$त होइत अिछ। \nजेना अपने सभ भात “िसझ” गेल कहैत िछऐ, ओिड़यामे बरकल पािनक बदलामे “िसझापािण” कहल जाइत \nअिछ। \n“हएत” केर बदला “हेब”, “नै हएत” केर बदला “हेबिन” (िन जोिड़ कऽ नकारामक बनल)। \nअि<म/ अगारी केर बदलामे “आगº”, कराबय केर बदला किरबाकु, पड़त केर   बदला पिड़ब, “देखने छह” \nकेरबदला “देिखछ”, कतेक/ क§े केरबदला केते, जतेक/ ज§े केर बदला जेते xयु$त   होइत अिछ। \nमैिथली केर “ओ” केर बदला ओिड़यामे “से” xयु$त होइत अिछ। मैिथलीमे “से” (जेना- से कहलक) \nकनेक िभ¤ अथ+मे मुदा मोटा-मोटी “फराक”  केर अथ+मे xयु$त होइत अिछ। \nमैिथली ओिड़या \nजाइ छै जाउिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएकटा (गोटे) गोटे \nबुलब/ बुलनाइ बुिलबा \nदूटा िदटा \nकोन ठाम(कोन ठ) केउँिठ \nजाइ छी जाउिछ \nदेखै छी देिखिछ \nआउर के आउ िकए \nआबैले छिथह आिसछित \nमिर गेल मिरगला \nजाइ छै जाइिछ \nजेबै िजबे \nजायब िजिब \nछलै (छलय) िथला \nजैठाम (जइठाम, जइठ) जेउँिठ \nदरमाहा दरमा \nगेल गले \nबैसा कय बसेइदइ \nकरायब करेइबा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतोहर तiकर \nलागैछै लागुिछ \nकरबै किरबेिन \nसे काज से काम \nकिर लेता किरनेब \nिकछु िकिछ \nदऽ देबै देइदेिब \nतऽ (तँ) त \nिदआयल जायत िदआिजब \nभौजी/ भाउज भाउज \nजलखै जळिखआ \nआउर (आओर) आउ \nचाह चा \nओिड़यामे उ:चारण सेहो कनेक िभ¤ छैक, जेना “अ” केर उ:चारण “ओ” सन होइत छैक। जेना “समर” \nकÊ हम सभ समर पढ़ब मुदा ओिड़यामे एकरा पढ़ल जायत “सोमोरो”। “अ” लािग कय सभ ~यंजन हलत \nसँ पूण+ होइत अिछ से सभटा ~यंजनमे अ=ओ उ:चारण होयत। मैिथलीमे मनोज कÊ बाजल जाइत अिछ \nमनोजऽ, मुदा ओिड़यामे बाजल जायत मोनोजो। \nइ/ ई, उ/ ऊ- मैिथली आ ओिड़यामे एÂे रङ उ:चारण होइत अिछ। \nऐ जेना मैिथलीमे अ+इ आ औ जेना अ+ऊ बाजल जाइत अिछ तिहना ओिड़यामे सेहो उ:चिरत होइत अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nऋ मैिथलीमे “री” बाजल जाइत अिछ मुदा ओिड़यामे “¼” उ:चिरत होइत अिछ। कृप मैिथलीमे “pीप” \nपढ़ल जाइत अिछ आ ओिड़यामे “pुपो” उ:चिरत होइत अिछ। \nव ब सन उ:चिरत होइत अिछ दुनू भाषामे से मैिथलीमे ओ उ:चिरत होयत “ब” आ ओिड़यामे “बो”। \nमुदा िवदेशज शwदक उ:चारण ओिड़यामे सेहो हलत सन होइत अिछ आ “ओ” सन “अ” केर उ:चारण निह \nहोइत अिछ। \nमैिथली सन “य” कÊ “ज” िकछु ठाम पढ़ल जाइत अिछ, से “यम” मैिथलीमे “जम” आ ओिड़यामे “जोमो” \nपढ़ल जाइत अिछ। \nशwदक xारgभमे जँ “ड” वा “ढ” अबैत अिछ तँ नीचक िबदु दुनु भाषामे िवलु£त रहैत अिछ। \nमैिथली आ ओिड़या दुनूमे कचटतप केर पचम अनुनािस$य अ9र (pमसँ ङ, ञ, ण, न, म) मे सँ माm न \nआ म सँ शwदक xारgभ सgभव अिछ। \n“9” मैिथलीमे “$छ” उ:चिरत होइत अिछ आ ओिड़यामे “ख” वा “Õय”। \nमराठी सन ओिड़यामे संकृतक “ळ” अखनो अिछ जे मैिथलीमे आब निह अिछ। \n“;” मैिथली आ ओिड़या दुनूमे “jय” उ:चिरत होइत अिछ। \n“स” मैिथलीमे “तस” मुदा ओिड़यामे (स् +च) उ:चिरत होइत अिछ। \n  \nअपन मंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nडॉ. ललन कुमार झा \nपं. तेजनाथ झा ओ संकार : एक समी9ा \n  \nवातवमे िविधपूव+क संकार साधनसँ िद~य ;ान उप¤ कऽआमाकÊ परमामाक ºपमे xितिØते करब \nमुÕय संकार अिछ आओर मानव जीवनक साथ+कता सेहो एिहमे सि¤िहत अिछ। संकार शwद शwदत: वैिदक \nसािहयमे निह भेटैत अिछ। मुदा सgक संग कृ धातु तथा संकृत शwद बहुधा िमिल जाइत अिछ। ऋjवेद \n(5/76/2) मे संकृत शwद धम+ (बरतन)क लेल xयु$त भेल अिछ। जेना दुनू अिन पिवm मेल बरतनकÊ \nहािन निह पहुँचबैत अिछ। शतपथ ÚाÛण (1/1/4/10)मे आयल अिछ जे- ‘स इदं देवेgयो हिव: संकु¼ साधु \nसंकृत संकुिव+येवैत दाह।’ पुन: अिछ (3/2/1/22) मे आएल अिछ जे- तमादु mी पुमiसं संकृते \nितyडतöयेित अथ\\त् mी कोनो संकृत (सुगिठत) घरमे ठाढ़ पु¼षक लग पहुँचैत अिछ। जैिमिनक \n(3/1/35) मे संकार शwद  ‘उपनयन’क लेल xयु$त भेल अिछ। \nसंकारसँ आमा-अत:करण शु} होइत अिछ। संकार मनुtयकÊ पाप आओर अ;ानसँ दूर रािख कऽ \nआचार-िवचार आओर ;ान-िव;ानसँ संयु$त करैत अिछ आओर ~यि$त  काय+ िवशेषक लेल अहत\\ xा£त करैत \nअिछ। एही लेल मीमiसाकार शबर संकार शwदक अथ+ बतबैत कहलिह अिछ जे- ‘संकारो नाम स भवित \nयिमन जाते पदाथ\\ भवित योjय: कय िचदथ+यं- अथ\\त संकार ओएह अिछ जािहसँ कोनो पदाथ+ वा \n~यि$त कोनो काय+क लेल योjय भऽ जाइत अिछ। तmवाित+कक अनुसारÊ ‘योjयतi चादधाना: िpया संकारा \nइयु:यते’ अथ\\त् संकार एहन िpया तथा रीित अिछ जे योjयता xदान करैत अिछ। ई संकार मुÕयत: \nदुइ xकारक होइत अिछ- (1) मलापनयन आओर (2) अितशयाधाना। कोनो दप+णपर पड़ल गरदा आिद  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसामाय मलकÊ वmािदसँ पोछब, हटाएब वा व:छ करब मलापनयन अिछ आओर फेर जँ कोनो रंग वा \nतेजमय पदाथ+ µारा ओिह दप+णकÊ िवशेष चमकृत वा xकाशमय बनाएव  ‘अितशयाधान’ कहबैत अिछ। दोसर \nशwदमे ओकरा हीनभावना, xितचरण वा गुणाधान संकार कहल जाइत अिछ। एिह तरहÊ संकार मानव \nजीवनक एक आवÄयक अंग अिछ जकरा िबनु ओ अपूण+ रिह जाइत अिछ। जेना जमसँ केओ शु4े रहैत \nअिछ, मुदा जखन ओकर कण+ वेधोपनयन संकार भऽ जाइत अिछ तखन ओ िµज भऽ जाइत अिछ। \n‘जमना जायते शु4: संकारािüवज उ:यते। \nमातुय+द<े जायते िµतीय मौिïबधनात्। \nÚाÛण9िmयिवशतमादेते िµजा: मृता:।। \n‘िµज\\यत इित िµज: िनव+चनमे इएह भाव गौण अिछ। एही भावनासँ xेिरत भऽ कऽ वीर िमmोदय \nसंकारक पिरभाषा एिह xकारÊ देल गेल अिछ- ई एक िवल9ण दुइ xकारक अिछ- (1) जकरा µारा ~यि$त \nआन कम+ (जेना उपनयन संकार, वेदा=ययन आरgभ होइत अिछ) क अहत\\ xा£त करैत अिछ तथा (2) दोष \n(जेना जातकम+ संकारसँ वीय+ एवं गभ\\शयक दोष मोचन होइत अिछ) सँ मु$त भऽ जाइत अिछ। इएह \nकारण अिछ जे िहदू धम+शाm संकारकÊ मानव जीवनक वiछनीय निह अिपतु अपिरहाय+ अंग मानल अिछ। \nई =यात~य अिछ जे संकार सेहो पु¼षक जीवनमे अिनवाय+ कहल गेल अिछ जतए मmपूव+क ओकर िनtपादन \nहोइत अिछ। mी लोकिनक िववाह संकार माmक ओतेक महव जे मmपूव+क होइत अिछ। आन िpया तँ \nिबनु मmक सेहो भऽ सकैत अिछ। \n‘तूtणीमेता: िpया mीणi िववाहतु समmक:। \nएता जातकम\\िदका: िpया: mीणi तूtणी \nिवनैव मmैय+थाकालं काय\\:। \nिववाह: पुन: समmक: काय+:।।- िमता9रा \nनवैता: कण+वेधातामयवज+ िpया: िmया: \nिववाहोमmततया: शू4यामmतोदयश।। \n-~यास मृित- 1/15-16 \nमृितकार हारीतक अनुसारÊ संकार दू कोिटमे िवभािजत अिछ- ÚाÛ आओर दैव। गभ\\धानािद संकार \nजे माm धम+शाmमे विण+त अिछ, ÚाÛ कहल जाइत अिछ। पाक य; (पकाओल भोजनक आहुित) एवं \nसोमय; आिद जकरा संकार कहल जाइत अिछ। एिह तरहÊ िहदू ल ोकिनक बीच संकार घूिल-िमिल गेल \nअिछ। एकरा िबनु पूण+ता वा जीवनक साथ+कता निह अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसंकारक संÕयाक िवषयमे मृितकार लोकिनमे मतभेद रहल अिछ। गौतम (8/14-24) चालीस \nसंकारक वण+न कएलिह अिछ। वैरवानस अठारह शरीरक संकार गनाओल अिछ। ~यासक अनुसारÊ सोलह \nसंकार अिछ ओ आइ एकरे मायता अिछ। मनु संÕयाक पिरगणना तँ निह कएलिह अिछ, मुदा कहलिह \nअिछ जे िनषेक (गभ\\धान)सँ Äमशान धिर संकारक तरफ संकेत कएलिह अिछ- \nिनषेकािदÄमशानातो मmैय+योिदतो िविध:। \nतय शाmेऽिधकारोऽिमý;ेयो नायय कयिचत्।। \n-मनुमृित- 2/16 \nएिह संकारक उYलेख कऽ मनु इहो संकेत देलिह अिछ जे िµजेटा एिह धम+शाmक अिधकारी अिछ। \nएिह तरहÊ जीवनक xधान तव संकारक संÕयाक िवषयमे मतभेद अिछ। मुदा मृितकार ~यासक संÕया \nपरक िवचार सव+था माय अिछ। िहनका µारा पिरगिणत सोलह संकार ई अिछ- (क) गभ\\धान, (2)  पुंसवन, \n(3)  सीमतो¤यन, (4)  जातकरण, (5)  नामकरण, (6)िनtpमण, (7)  अ¤xाशन, (8)  वपन िpया, (9)  कण+वेध, \n(10)  xतोदेश (उपनयन), (11)  वेदारgभ, (12)  केशात (गोदान), (13)  समावत+न (वेद नान), (14)  िववाह, \n(15)  िववाहािjन पिर<ह आओर  (16)  mेतािjन सं<ह। \n“गभ\\धानं पुंसवनं सीमतनो जातकम+ च। \nनामिpयािनtpमणेऽ¤ाशनं वपन िpया। \nकण+िवधो वÑतादेशो वेदारgभ िpयािविध:। \nकेशात: नानमुµाहो िववाहिjन पिर<ह:। \nmेतािjन सं<हÒेित संकारा: षोडशमृता:।।” \n~यास मृित- 1/13-15 \nमानव जीवनमे एिह संकारक बड़ महव अिछ। एिह लेल मृितशाmक बाद िनबध <थमे सेहो \nएकर उपादेयताक वण+न कएल गेल अिछ। पं. तेजनाथ झा xणीत वाजसनेियनi िववाहािद संकार प}ितमे \nसेहो एिह संकारक वण+न कएल गेल अिछ। पं. तेजनाथ जनकYयाणक भावनासँ उ$त िनबंध <थक xणयन \nकएलिह। वाजसनेयी शाखावला ÚाÛण केवल िमिथले टा मे निह छिथ, एिह बुि}सँ ओ एिह <थक टीका \nसेहो िहदीमे िलखलिह जािहसँ ई अयत ~यापक भऽ गेल अिछ। \nसंकारक xकारक सgबधमे जे मतवैिभ¤ होअए, मुदा <थकार माm तेरह संकारक आलो:य <थमे \nवण+न कएलिह अिछ। ई परgपरा िव¼} सव+xथम िववाहक वण+न कएलिह अिछ। उ$त <थमे विण+त \nसंकारावली एिह तरहÊ अिछ- (1) िववाह (2) गभ\\धान (3) पुंसवन (4) सीमmो¤यन (5) जातकम+ (6)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनामकरण (7) िनtpमण (8) अ¤xाशन (9) चूड़ाकरण (10) कण+वेध (11) उपनयन (12) वेदारgभ आओर \n(13) समावत+न। \nएिह <थमे कुल उ¤ैस िवभाग कएल गेल अिछ। सव+xथम िववाहक पूव+ िदन राितमे सीमत (सॲथ) \nआमmण आओर फेर िववाह िदन कयादानसँ पूव+ वरक आंगन अएलापर आदरभावसँ पूंगािद दानक वण+न कएल \nगेल अिछ। तदु§र अÐमंगला िविधक वण+न अिछ, जे वर सिहत आठ ÚाÛण लोकिनक µारा सgपािदत होइत \nअिछ। तेसर pममे मातृका पूजा- िविध आओर अनतर आöयुदियक cा} िविध विण+त अिछ। धम+शाmमे \nविण+त आन संकार सभक pमब} वण+न िकएक निह कएल गेल अिछ, एिह िवषयमे <थकार िकछु निह \nिलखलिह अिछ। धम+शाmानुमोिदत संकार pमक िवचार कऽ xितपादन कएल जाइत। एिह दृिÐएँ सव+xथम \nगभ\\धान संकारपर िवमश+ xतुत कएल जाइत अिछ। \n  \nगभ\\धान :- \nगभ\\धान पिहल संकार कहल गेल अिछ। िविधपूव+क संकार यु$त गभ\\धानसँ उ§म एवं योjय सतान \nउप¤ होइत अिछ। एिह संकारसँ वीय+ तथा गभ+ सgबधी दोष, पाप दूर होइत अिछ- \n“िनषेकािद बैिजकं चैनो गिभ+कं चापमृ¹यते। \n9ेm संकार िसि}Ò गभ\\धान फलं मृतम्।।” \n-मृित सं<ह \n  \nपुंसवन :- \nपुmक xाि£तक लेल धम+शाmमे पुंसवन संकारक िवधान कएल गेल अिछ।  ‘गभ\\द् भवे:च पुंसूते पुंव \nºप xितपादनम्’ (मृित सं<ह) एिह वा$यक अनुसारÊ पुmोपि§क लेल पुंसवन संकारक क§+~यता वत: ;ात \nहोइत अिछ। जखन गभ+ तीन मासक भऽ जाइत अिछ तखन पुंसवन संकारक िवधान कहल गेल अिछ। पं. \nतेजनाथ झा कहलिह अिछ जे पुंसवन संकार गभ+धारण माससँ दोसर अथवा तेसर मासमे करबाक चाही। \n  \nसीमतो¤यन :- \nगभ+क छठम वा आठम मासमे ई संकार कएल जाइत अिछ। गभ+क शुि}ए एिह संकारक आधार \nअिछ। एिह संकारक वण+न आलायन, शiखायन, िहरyयकेशीय, गोिभल, पारकरािद िविभ¤ गृá सूmमे कएल \nगेल अिछ। पं. तेजनाथ झा पारकरक मतक अनुसारÊ xथम गभ+मे एकर xासंिगकता कहलिह अिछ। \nकक×पा=याय दोसर गभ+मे सेहो एकर आवÄयकता पर जोर देलिह अिछ, मुदा पं. झाक कहब छिह जे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपारकरक िवचार सव+था माय अिछ आओर मृितकार हारीतक वचनक उYलेख कऽ पारकरक मतक पुिÐ \nसेहो कएलिह अिछ- \n“सकृ:च कृतसंकारा सीमतेन िµजिmय:। \nयं यं गभ+ xसूयते स सव+: संकृतो भवेत्।।” \n-वाजसनेियनाम्- पृ. 47 \n  \nजातकम+ :- \nजातकम+ संकार अित xाचीन अिछ। तैि§रीय संिहता (21215/3-4) मे आएल अिछ जे जखन \nककरो पुm उप¤ होइत अिछ तँ ओकरा बारह िविभ¤ पाmमे पाकल रोटी (पुरोडारा)क बिल वैानरकÊ देबाक \nचाही। बालकक जमहोइतिह ई संकार क§+~य अिछ। नाल:छेदनसँ पूव+ बालककÊ सोनाक शलाकासँ अथवा \nअनािमका आंगुरसँ मधु तथा घृत चटाओल जाइत अिछ। बालकक िपता अथवा आचाय+कÊ बालकक कान लग \nओकर दीघ\\युक लेल मmक पाठ करबाक चाही। पं. झा एकर pम सेहो िथर कएलिह अिछ- \n“ऊँ सजतु दशयायो गभ×जरायुणास यथाथं वायु रेजित \nतथा समु4 रजित एवायदशमायोऽ|जरायुणा सह।” \n  \nनामकरण :- \nएिह संकारक फल आयु तथा तेजक बृि} एवं लौिकक ~यवहारक िसि} कहल गेल अिछ- \n“आयुव+चोऽिभवृि}Ò िसि}~यवþतेतथा। \nनाम कम+ फलंवेत त समुिछÐं मनीिषिभ:।।” \n(मृित सं<ह) \nआचाय+ मनुक अनुसारÊ जमसँ दशम वा बारहम िदन ¹योितष शाmमे कहल गेल शुभ ितिथ, मुहू§+ \nआओर गुणयु$त न9mमे बालकक नामकरण संकार होइत अिछ। पं. झाक मन छिहजे दशम िदन \n(अशौचात) सूितकाकÊ उठा कऽ jयारहम अथवा आन िविहत िदनमे िपता µारा िशशुक नामकरण कएल जाए। \nओ कहलिह अिछ जे सव+xथम मातृका पूजा आओर आöयुदियक कऽ ÚाÛण भोजन कराए कऽ ब:चाकÊ नान \nकराए नवीन वm पिहराए वययन कऽ पूव\\िभमुख िशशुक दिहना कानमे ‘ऊँअमुक शम\\िस’ एहन तीन बेिर \nकहिथ। \n  \nिनtpमण :-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमनुक अनुसारÊ नवजात िशशुकÊ सूय+क दश+नक लेल चािरम मासमे घरसँ िनकालबाक चाही- “चतुथä मािस \nक§+~यं िशशोिन+tpमणं गृहात्’ (2/34) \nपं. झा मनुक अनुºपे चािरम मासमे च4 तरानुकूल िदनमे ब:चा आिन कऽ सूय+क दश+न  “ऊँ \nत:च9ुदäविहतं पुरता:छpमु:चरत्। पÄयेम शरद: शतं, जीवेम शरद: शतं, शृणुयाम शरद: शतं, xवÑवाम शरद: \nशतामदीना: Äयाम शरद: शतöयूयÒ शरद: शतात्” मmसँ करए। \n  \nअ¤xाशन :- \nएिह संकार µारा माताक गभ+मे मिलन भ9ण जय दोष बालकमे आिब जाइत अिछ, ओकर नाश भऽ \nजाइत अिछ। जखन बालक छ: सात मासक होइत अिछ आओर दॉंत िनकलए लगैत अिछ, पाचन शि$त \nxवल होवए लगैत अिछ तखन ई संकार कयल जाइत अिछ। पं. झाक अनुसारÊ ब:चाक बाजव पÐ \nकरवाक कामनासँ माछ, वायुक कामनासँ कृकलासक वÑÛवच+सक नािटकाक, मiस एवं सभ फलक कामनासँ \nउपयु+$त सभ मiस खोएबाक चाही। \n  \nचूड़ाकरण :- \nआचाय+ मनुक अनुसारÊ सभ िµजाित बालकक चूड़ाकरण संकार वेदक अनुसार पिहल वा तेसर वष+मे \nकरबाक चाही। पं. झा पÐ ºपसँ एिह कम+क समय िनध\\िरत कएलिह अिछ जकरा अनुसारÊ वष\\öयतर वा \nतेसर, पॉंचम वा उपनयनक संगे शु} समयमे सूय+क उ§रायण रहलापर शु$ल प9मे गु¼ शुpातािद दोष निह \nरहलापर िर$ता ितिथ (चॱठ, नवमी, चतुद+शी) छोिड़ कऽ सोम, बुध, गु¼, शुp मे सँ कोनो िदन िविहत न9m \nयु$त िविहत ितिथमे आचाय+ µारा करवाक चाही। \nकण+वेध :- \nपं. तेजनाथ झा धम+शाmानुमोिदत जमसँ तेसर अथवा पॉंचम वष+मे िविहत न9m तथा िविहत ितिथमे \nपूव\\Ü समयमे िपता अथवा आन cेØ ~यि$त पूव\\िभमुख बैिस कऽ कुमारक दिहना कानमे यजुवäद (25/21) \nक मm पढ़ए। तिहना दोसर मmसँ वामा कानक अिभमmण करबाक चाही। तदनतर कानक म=य भागकÊ \nदेिख कऽ कानमे छेद कराबए। \n  \nउपनयन :- \nपं. झा गृá सूmक वचनकÊ आधार बना कऽ िलखलिह अिछ जे आठम वष+मे अथवा गभ\\Ðम वष+मे \nÚाÛणक उपनयन करबाक चाही। उिचत अविध धिर उपनयन निह भेलापर िµज वÑाय भऽ जाइत \nअिछ, जकर िनराकरणक लेल िवशेष य;क ~यवथा अिछ। \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nवेदारgभ :- \nसूm <थक चच\\ करैत <थकार कहलिह अिछ जे ओना तँ सूm <थकार लोकिन वेदारgभक समय \nिवशेषक सgबधमे िकछु निह िलखलिह अिछ, मुदा या;वY$यक कहब छिन जे गु¼ िशtयक उपनयन संकार \nकऽ ओकरा महाyयाहृितक संग वेद पढ़ावए आओर शौचक िनयमक िश9ा देअए- \n‘उपनीय गु¼: िशtयं महा~याहृित पूव+कम्। \nवेदम=यापयेदेनं शौचाचारiÒ िश9येत्।। \n-या;. 2/15 \nसमावत+न :- \nवेदारgभक पÒात् समावत+न कम+ कएल जाइत अिछ। िनयमानुसार िवWा=यययनक उपरात नान कम+ \nतथा गु¼ गृहसँ अबैत समयक संकार नान वा समावत+न कहल जाइत अिछ। या;वY$य सेहो समावत+नक \nएिह अथ+मे xयोग कएलिह अिछ। ओ कहलिह अिछ वेदा=ययन वा वÑतकÊ समा£त कऽ अथवा दुनू समा£त \nकऽ गु¼कÊ यथाशि$त दि9णा दऽ कऽ हुनक आ;ासँ समावत+न करए- \n“गु¼वे तुवरंदरवा नाया}ा तदनु;या। \nवेदं वÑतािन वा पारं नीवा हयुममेव वा।।” \n-या;. 1/51 \n  \n<ाम+पो.- रहुआ \nथाना- सौर बाजार \nभाया- िसमरी विÕतयारपुर \nिजला सहरसा \nिपन- 852127 \n  \nअपन मंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिवtणु कात िमc \nमहादेवक कूटनीित \n  \nकालचp(कथा सं<हस ॅ) \n------------------- \nशंकर बाबूक िसरमामे यमदूत ठाढ़ छल ।ओ िहनका कहिन -- 'चल हमरा संग'। \n--------- 'हम तोरासंगे िकएक जाएब?हम एखन जयबाक मूडमे निह छी ।तावत दोसरसभके देखहक ।के \nपठौलकह तोरा'? \n------ 'देवािधदेव महादेव।तोहर समय भ' रहल छह ।हमरा ल'ग आना -कानी निह चलतहु।हमरा त' तोरा \nमहादेवधिर पहुचयबाक अिछ ।तपÒात तोरा जे कोनो गलती बूिझ पड़ौ त' हुनकेस ॅ गप क' लीह' ।'यमदूत \nबाजल। \nशंकर बाबू x° कयलिन ----'फेर हमरा हुनका ल'गस ॅ घुमा क' पृãवी लोक तो◌ॅपहुचाए देबह ने '? \n----- हमरा माm पहुचयबाक भार अिछ ।फेर के संग आिब क' मृयुलोक पहुचेतहु से महादेवस ॅ पूिछ िलयहुन \n।िवदा होएबामे आब एक िमनट माm बा◌ॅकी छहु ।' \nिकछु 9णक पÒात यमदूत शंकर बाबूके नेने जाय महादेवल'ग सुपुद+ क' देलक ।आब ई महादेवक दाियव \nछलिन जे िचmगु£तस ॅ शंकर बाबूक जीवन भिरक िpया - कलापक गोपनीय िरपोट+ म ॅगबाबथु । \nशंकर बाबू महादेवस ॅ कहलिथन ---'अहा◌ॅ एहन बेकहल सयिदयाके हमरा ओतय िकएक पठौलहु◌ॅ ?एकरा \nजोरगरीक दाबी छैक ।हम कहिलयैक जे बादमे भÀट क' लेबिन , जबद+ती अनलक अिछ ।' \nमहादेव िचmगु£तके बजाय पुछलिन-----'अहा◌ॅ शंकरक िpया-कलापक एकाउट िदअ ।' \n---------'सरकार, ई जीवनमे पचह§िर परसेट झूठेटा बजलाह ।pोध ,गािर,वाथ+,इtय\\,पराया mीक शील \nहरण,मोह आिदमे समय ~यतीत कयलिन ।अपनेक सॲझा सभटा िलखल िरपोट+ रािख रहल छी ।'ई किह \nिचmगु£त शंकर बाबूक िरपोट+ काड+ महादेवक सम9 रािख देलिन । \nमहादेव शंकर बाबूके कहलिथन ---- 'अए◌ॅ औ, अहा◌ॅक त' पूरा रेकडä खराब अिछ।'  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nई सुिनतिह शंकर बाबूक देहमे आिग लेिस देलकिन ।ओ महादेवपर बमिक उठलाह ----' अहा◌ॅ किहयाके \nयायकत\\ भेलहु ।नशामे सिदखन बु§ रहैत छी ।बेकहल तेहने छी जे वmक बदला बाघक छाल ठेहुनधिर \nपिहरैत छी ।मुंडमाल देिख हमरासभके घृणा होइत अिछ ,तकरा अहा◌ॅ गरदिनमे लटकौने रहैत छी ।इ4क \nआंिखमे मरछाउर छीटल रहिन जखन ओ अहा◌ॅक नाम देवािधदेव महादेव रखलिन ।अहा◌ॅसन बूिड़ न भूतो न \nभिवtयित।एहन लोक हमर याय की क' सकैत अिछ ?चलूं पालनकत\\ िवtणु ल'ग ।' \nमहादेव आ शंकर बाबू दूनू िवtणुक ओतय गेलाह ।महादेव शंकरक सभटा िकरदानी िवtणुके सुनाय \nदेलिथन।शंकर बाबू सेहो िवtणुक सम9 महादेवक पूरा बिखया उधेड़ देलिन।कहलिथन ---'नशाबाज आ बताह \nकतहु पंचैितया होअए !' िवtणु शंकरक गपस ॅ सहमत भेलाह।मुदा हुनका िpया- कलाप के सही ठहरौलिन । \n-------' यौ िवtणु,हम अहा◌ॅ ल' ग अयलहु जे महादेवक िनण+यके अहा◌ॅ कÈिसल क' देबैक , मुदा अहा◌ॅ त' युग \nिजतलहु।एकटा घरवालीक खच\\ जोड़बामे त' पुनः: xात लोकके होइत छै।अहा◌ॅ दू- दूटा िवआह कयने छी \n।छलस ॅ कतेको हया केने छी ।एहन पापी हमर पंचैती की करताह ?अहा◌ॅ दूनूगोटे हमरासंग ÚÛा ल' ग \nचलू ।सृिÐकत\\ त' वैह छिथ ने ।' शंकर बाबूक आ<हपर िवtणु आ महादेव ÚÛाक सम9 उपिथत भेलाह \n।अपन- अपन प9 तीनूगोटेके रखबाक अवसर xदान कयलिन। \nमहादेव आ िवtणुके जखन अपन प9 राखल भ' गेलिन त ' शंकर बाबू स ॅ ÚÛा आ<ह कयलिन ---- ' \nअहा◌ॅके अपना xसंग की कहबाक अिछ से कहू '। \nशंकर बाबू ---' औ ÚÛा जी ,हम अपनेक ओिहठाम एिह दूनूके इएह सोिच अनलहु जे अपनेल'ग हमरा याय \nभेटत ।िवtणु आ महादेव दूनूगोटे एक पेट क' नेने छिथ ।महादेव िचmगु£तके कनखी मािर क' हमर \nपृãवीलोकपरक की िहसाब - िकताब अिछ से म ॅगलिथन ।हम ई दा◌ॅव निह चलय देबिन ।िचmगु£त हमरा \nxसंग सभटा झूठक पुिलदा आिन क' रािख देलकिन ।महादेवसन कंगाल आ बताह कतहु चौरासी लाख \nयोिनक जीवक मािलक होिथ ।नाक उ ॅच आ कान बुच ।ई त' सतत उनटे - फेरीमे लागल रहैत छिथ ।' \n  \n' अहा◌ॅक सभ गप बुझलहु ।अहा◌ॅ की कहय चाहैत छी?अहा◌ॅक अिभxाय हम निह बूिझ सकलहु ।' ÚÛा \nशंकर बाबूस ॅ कहलिथन । \n------' निह, निह, अहा◌ॅ हमर सभ बात बूिझयो क' अनठा क ' पूिछ रहल छी । अहू◌ॅ िवtणु आ महादेवक \nप9 लेमय चाहैत िछयिन । िछलका छोड़ा क' हम सभ िकछु अहा◌ॅके कहलहु अिछ । तखन त ' चोर - \nचोर मिसयौत भायबला गप अिछ ।गलती हमर अिछ जे अहा◌ॅ ल'ग पंचैती कराबय अएलहु ।अहा◌ॅक नाम पा◌ॅच \nमुंह वला'पंचानन' सेहो अिछ ।सिरपहु तÀ अहा◌ॅक ई दशा अिछ। पृãवी लोकमे त ' एकटा मुहके भरल पार \nलिगते निह छैक आ वग+लोकमे अहा◌ॅक पा◌ॅचटा मुंह के के भरत ?एतय अहा◌ॅके सभ नीच बुझैत अिछ ।तािह \nदुआरे सहरजमीनिहपर लोक अहा◌ॅक पूजा करैत अित ।ओहो िवध - िवधानस ॅ निह ।एकिहबेिर जल ,फूल,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचानन, अ9त आिद अघ\\मे ल' समिप+त क' दैत अित।अहा◌ॅ तीनूगोटे िमिल क' हमरा बापक िवआह आ \nिपितयाक सगाइ देखाबय चाहैत छी ।हम अहा◌ॅ तीनूगोटेक किहयो कोनो अधलाह निह कयलहु तैयो भÀड़ा - \nमिहिसक कािन हमरापर रखने छी।' शंकर बाबू अिjनÒ- वायुÒ होइत बमिक उठलाह। \nÚÛाबजलाह----'यौ शंकर बाबू, िचmगु£तक गोपनीय िरपोट+ झूठ निह भ ' सकैत अिछ।पृãवीलोकपर अहा◌ॅक \nसमय पूरा भ' जयबाक कारणे अहा◌ॅके एतय यमदूतक मा=यमस ॅ बजाय लेल गेल अित।एिहमे अधलाह की ?' \n' यमदूत घर छोिड़ घुरमुिरया खेलबाय रहल छिथ ।झूठक जालमे फ ॅसाय धोिबया पाट मारय चाहैत छिथ।ई \nसोिचए शंकर बाबू गgभीर होइत कहलिन --- 'हम अहा◌ॅ तीनूमेस ॅ ककरो फैसला निह मानैत छी।अहा◌ॅ लोकिन \nमुंह देिख मुंडवा परसैत छी ।सूनू, इ4 त' सभहक राजा छिथ ।तीनूगोटे हुनकिह ल'ग चलूं।ओ त' सुिxम \nकोट+ िछयैक िक ने ।औ दूध आ पािन दूनूके बराक क ' देता ।' \nअततोगवा ÚÛा, िवtणुआ महादेव तीनूगोटे शंकर बाबूकसंग देवराज इ4 के सभामे पहुचलाह।इ4 एिह चा¼ \nगोटेकै अएबाक कारण पुछलिन।शंकर बाबू िवनतीपूव+क अपन प9 रखैत बािज उठलाह ---' हुजूर!महादेवा \nआदेशपर यमदूत हमरा जबद+ती पकिड़के ल' अनलक।हम कतबो कहैत रिह गेिलयैक जे एखन हमरा \nअमाशय उखिड़ गेल अिछ, िनराल पािन पेटस ॅ जाय रहल अिछ ।कने मोन ठीक होमय दैह त' हम अबैत \nछी ,मुदा के मानैत अिछ ।चyठ हमरा पकड़ने ल' गेल।फल भेल जे भिर बाट धोितअिहमे ततेक पािन \nचु¼िक गेलहु जे यm- तm धोती पीयर भ' गेल अिछ।कने पािनक बदोबत कतहुस ॅ करय कहिलयै सेहो \nनिह कयलक।यमदूत त ' सा9ात चंडाल िथक।' \nइ4 समयाक गंभीरता देिख कहलिन ----' सूनू,यमदूत अपराध अवÄय कयलक अिछ ।ओकरा बाटमे पािनक \nजोगाड़ क' देबाक चाहैत छलैक ।अहा◌ॅके जािह समयमे अनबाक आदेश भैटल छलैक ओिह समय पर अहा◌ॅके \nलाएब आवÄयक छलैक तÀ अनलक ।शौचकलेल जलक इतजाम यमदूत निह कयलक तÀ सात बेरयमदूत \nकान पकिड़ क' उठा-बैसी करथु ।' \nशंकर बाबू एिह पंचैतीसं खुश निह भेलाह।ओ हाथ जोिड़ इ4के कहलिन--' अपने राजा छी ज ॅ हमर जी- \nजान बकिस दी त' िकछु बाजी ।' इ4 हुनका िनभ¦क भ' बाजय कहलिन। \n----' हजूर, अपनेक यायसं हम संतुÐ निह भेलहु ।अरे थे हिर भजन को औटन लगे कपास ।हमरा त' \nअपने मुहे भरे खसाय देलहु।अहा◌ॅ त 'तेहने डाही छी जे सयवादी हिरÒ4के िवािमmक मा=यमस ॅ तेहन ने \nपÀचमे फ ॅसा देिलयिन जे हुनका जीवनभिर रन-बोनक पात तोड़य पड़लिन ।वृदावन आ मथुराक इलाकामे \nतेहन वष\\ क' देिलयैक जे बािढ़क xलयस ॅ लोकके भगबाक बाट निह भेटैक।' शंकर बाबू उकिट क' हाथ \nक' देलिन --' सभ केओ दि9णेर काली ल'ग चलूं।ओ जे कहतीह से हम यािन लेब ।'  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nशंकर बाबू सबके नेने दि9णेर कालीकट सम9 उपिथत भेलाह ।सभटा वृ§ात हुनका सुनाया \nदेलिन।दि9णेर काली ÚÛाके एकातमे बजाय कहलिथन ---' अहा◌ॅ घर छोिड़ए एतेक घुड़मुिड़या िकएक \nखेलाय रहल छी ।कने िदमागस ॅ काज िलंक ।अहा◌ॅ के छी कने सोचूं ।जे िकछु पृãवीलोकमे िहनकर कृय \nकैल छिन तािह आधार पर शंकर बाबूक देहपर कुशस ॅ जल छॴिट िहनका छोटकी चु¸ीमे पृãवीलोक पठाय \nिदअनु ।' \nÚÛाके अपन xभुवक भान भेलिन। शंकर बाबू के झट कुशस ॅ जल छॴिट पृãवीलोक िवदा क' देलिन । 'ने \nओ नगरी, ने ओ ठा◌ॅउ ।' \n  \nअपन मंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडॉ. िचmलेखा \n             िमिथलामे पाविन -ितहार            \n    िमिथलाक सभ पाविन-ितहारक अपन-अपन िविशÐ महव छैक। एकरा पाछू कोनो ने कोनो संकारक \nसृजन अथवा ओकर िवकासक हेतु सiकृितक आधार सेहो रिहते अिछ। खास कऽ िमिथला तँ पाविन-\nितहारक नैहरे अिछ। वष+क बारहो मास पाविन-ितहारक धgमक लोकक दुआिरपर होइतिहं रहैत छैक। \nहँ, एकबा धिर सय अिछ जे समयक pमानुसारÊ xयेक पाविनक अपन-अपन िवशेष महव छैक। एिहठामक \nमौसम, भौगोिलक पिरिथित, सामािजक संरचना ओ अवथा अवÄय धािम+क संकारक पिरवेशक संग जुिट कऽ \nएकर मह§ाकÊ आओर बढ़ा दैत अिछ। बानगीक ºपमे तीला-संpाितयेकÊ लेल जा सकैत अिछ। वाभािवक \nबात छैक जे जािह समयमे ई पाविन होइछ तािह समय धिर बाध-बोन आ खेत-खिरहानस ॅम्ं सभटा धान कटा \nकऽ xाय: घरमे आिब गेल रहैत अिछ। एिह समयमे की धि¤क, की गरीब, सभक घरमे धान-चाउर xाय: \nरिहते छैक। तÊ सभक घरमे हिरयरका नवका चूरा, नवका गूड़क भेली ओ लाइ-मुरहीक xचलन तँ नवा¤क \nºपमे होइतिहं अिछ; संगिह लाइ, चुYलौर ओ ितलबामे नवा¤े जकॉं नवका गुड़क ~यवहार सेहो होइत अछथ्। \nइएह कारण िã;क जे तीला-संpाित सनक पाविनक मह§ा लोक-जी वनक एकटा महवपूण+ संकार-काय+क \nअंग बिन कऽ रिह गेल अिछ। \nतिहना जुड़शीतलक संकारकÊ सेहो िमिथलाक लोक जीवनक संग कम कऽ कऽ निहं ऑंकल जा \nसकैत अिछ। गाछमे नव पYलव अएलापर ई पाविन होइछ। पोखिर-इनार जकर उपयोग पूव+ कालिहंसँ \nिमिथलामे होइत रहल अिछ आ इनार पोखिर पतझड़क समयक झड़ल पातसँ अहर-िबहािड़ वा दािहक संयोगे \nभिर गेल रहैत अिछ। पािनमे ओ सिड़ जाएत तँ लोक भोजन ओ पीबाक िनिम§ ~यवहार कोनो करत?लोक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजुड़शीतलक मा=यमÊ ओकर सफाई, गामक गदगीसँ भरल गली-कु:ची आ सड़कक सफाई, एक चुड़ुक पािनक \nिनिम§ टुÂुर-टुÂुर तकैत गाछ वृ9कÊ जुड़बैक िनिम§ ओकर जिड़मे पािन दैत अिछ। एिह िदन नव रwबीसँ \nआएल जौ आ बदलामक सातु खएबाक पिरपाटी अिछ जािहसँ धातु पुÐ होइछ आ वष+ भिरक लेल पेटक हेतु \nकYयाणकारी। तÊ जुड़शीतलक मह§ा िमिथलाक लोकजीवनमे अयत महवपूण+ अिछ। मºभूिम ओ पहाड़मे \nरहिनहार लोक जतए धान आ बदामक ने तँ दाउन होइछ आ ने पीटल जाइछ से जुड़शीतल आ तीला-\nसंpाितक मह§ा की बूझत? \nिमिथलाक लोककÊ छोिड़ दोसर ठामक लोक कोजागराक मह§ा की जािन सकत जतए मखाने निहं \nहोइछ। मखान माm िमिथलाक सgपदा िथक। कोजागराक महवकÊ जतेक िमिथलावासी जािन सकैत अिछ \nततेक दोसर निहं। कोजागरामे आएल मखान, केरा, दही आ िमठाईक भार ओ ओिह पूिण+मा राितक पचीसीक \nमहव िमिथलेक धरतीक लोक जनैत अिछ आन ठामक लोककÊ ई नसीबेमे निह छैक। \nअपन सासुरमे बिहन नीक जकॉं छिथ वा निहं, हुनका कोनो कÐ तँ निहं छिह तकर लेखा-जोखा \nकरबाक हेतु भरदुितया िमिथलेमे अिछ। तÊ िमिथलाक परgपरानुसार भाइक ई क§+~य अिछ जे कमसँ कम \nवष+मे एको बेर ओ अपन बहीनक खोज-खबिर लेिथ जे ओ कोन िथितमे छिथ आ बहीनोक ई क§+~य अिछ \nजे अपन हाल-चाल बुझबाक हेतु आएल भाइक वागत सकार करिथ तकर जीवत ºप िथक- भरदुितया \nपाविन। भरदुितयाक मह§ा आ तकर पाछूक अथ+ िमिथले जनैत अिछ आन निहं। तÊ िमिथलाक लोक जीवनमे \nभरदुितया पाविनक अयिधक मह§व अिछ। तÊ एकरा धािम+क महव दए लोक-जीवनसँ जोिड़ देल गेल जे \nसमयानुpमे िमिथलाक लोक-जीवनक एकटा महवपूण+ अंग बिन कए रिह गेल अिछ। \nिमिथलाक xिस} पाविन मधुcावणीक मह§ा एिहठामक लोककÊ छोिड़ आनठामक लोक की बूझत। नव \nकिनयॉं-वर xकृितक मह§ाकÊ जानिथ फूल लोिढ़ पूजन करिथ आ टेमी दािग एिह बातकÊ वीकार करिथ जे \nसभ दु:ख-सुखमे दुनू गोटे (पित-पîी) संगिह सहभागी रहब आ छोट-मोट कÐ दुनू गोटेक सुखमय दाgपय \nजीवनक बीच कोनो तरहक ~यवधान उपिथत निहं कऽ सकए। \nमधुcावणी सनक एहन पिस} पाविन आन कोनो समाजमे xचिलते निह अिछ तखन ओकर महव ओ \nकी जानत? \nतीज किह कऽ िमिथले§र समाज िमिथलाक चौठच4क अनुकरण भलÊ ही कऽ िलअए िकतु चौठच4 \n(चौरचन) क जे मह§ा से िमिथले जनैत अछथ्। िबनु फल देखौने खाली हाथÊ च4माक दश+न वष+ भिरक \nहेतु रंग-िबरंगक कलंक अपना माथपर लेबाक Wोतक अिछ। दिलपूरी, िपड़ुिकया ओ मड़ड़ भङबाक महव \nआन समाज की बूझत? िमिथलाक लोक-जीवन कतबहु आिथ+क तंगीमे रहओ िकतु चौठ-च4क पाविनक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअवसरपर तँ नीक भोजन कज× लऽ कऽ करबे करत। तÊ चौठ-च4क धािम+क मह§ा िमिथलाक संग अयत \nमहवपूण+ अिछ। \nिमिथलामे पाविन-ितहारक संÕया अिधक अिछ। एिह ठामक जनमानस बािढ़ आ रौदी सँ डूबल आ \nसुखाएल रहैत अिछ िकतु मुँह जीहक बड़ पातर होइछ तÊ ओकरा चहटगर चाही। तÊ पाविन-ितहारक नामपर \nकजä सही, कज+ लेबए पड़त तँ िक पाविन-ितहार निहं मनाओल जाएत- से कोनो हएत।  ‘हौ बौआ! कतहुँसँ पÈचो \nउधारक ~यवथा करह छिठ आ चौड़चन पाविन छैक। अथ\\त् कज+ िलअ आ पाविन कº, नीक नीकुत \nखएबाक हेतु। एखन पिछला कज+ सधबो निह कएल िक दोसर पाविन उपिथत भऽ गेल। अथ\\त् कज+मे \nसालो भिरक कहॉं जम भिरक आ कतेको ठाम पुत-दर-पुत डूबल रहू। तÊ xाय: िमिथलावासीक कहब \nअिछ जे- \n“नान कृवा हिर जपेत \nभोजन कृवा जलं िपबेत \nmणं कृवा घृतं िपबेत \nयावत् जीबेत सुखं जीबेत्।।” \nअथ\\त् कजäमे जमूआ कजäमे मिर जाउ िकतु पाविन ने तँ कमजोर हएत आ ने छुटबे करत। \nिमिथलाक आिथ+क दुद+शाक िकछु अंश धिर कारण एिह ठामक पाविन-ितहारक सेहो रहल होएत मुदा आब से \nबात निहं। िवकिसत संकारक संगिह आिथ+क िवकास सेहो पय\\£त भऽ रहल अिछ। लोक समाजमे \nपिहनेसँ ‘बिढ़-चिढ़’ कऽ पाविन-ितहार मनएबामे ºिच लऽ रहल अिछ। \nहम ई निहं कहैत छी जे िमिथलाक परgपरागत संकार आ पाविन-ितहारक परgपरा बहुत सुदर \nअिछ, मुदा समयक संग चलैत ओिह सभ परgपरा सभमे पिरवत+न होएबाक चाही से भइये रहल अिछ। आब ने \nओ वातावरण आ ने पिरिथित अिछ। ;ान-िव;ान बहुत बिढ़ गेल  अिछ। िव दौिड़ रहल अिछ आगू िदिस \nकऽ तँ कमसँ कम हम डेगो-डेगो तँ ओकर पादू िवकास करब। \nसदभ+ सूची- \n1.     िमिथलाक पाविन-ितहार- मोिहनी झा \n2.     िमिथलाक वािष+क पाविन-ितहार- cीमती अंशु िमc \n3.     िमिथलाक पाविन-ितहार- बाबू गंगापित िसंह \n  \nसgपक+-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएसोिसएट xोफेसर \nमैिथली िवभाग \nयू.भी.के. कॉलेज, कड़ामा- आलमनगर \nबी.एन.मyडल िविवWालय, मधेपुरा \n  \nअपन मंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडॉ. िचmलेखा \nिमिथलामे गीत नादक महव  \nमनुtयक जमक पूव+सँ मृयु पय+त अनेकानेक अवसरपर पाविन ओ उसव मनाओल जाइत अिछ आ से सभ \nगीतमय भेल रहैत अिछ, जािहमे ~यवहारजय भाव भेटैछ। गीतक संगिह संग अवसर िवशेषपर \n~यवहारजय, अराधना एवं वंशक अिभवृि}जय पौरािणक कथा ओ वÑतािदक िवषय विण+त अिछ, जकर र9ा \nमैिथलानी लोकिन करैत आिब रहल छिथ। अवसर परक ~यवहािरक गीतक रसामाधुय+, तािह संगे जातीय \nगीतक रागाक धािम+क औ4ाय+क अितिर$त गीतक अनुपमेयतामे पौरािणक देवचिरm पÐत: दृिÐगोचर \nहोइछ। \nगीतक µारा िपतरक मरण, देवी-देवताक अराधना, लौिकक आचार-िवचार ओ वैिदक परgपराक िविध-\n~यवहारक िल9णता, तm-मmक मह§ा, िविध साम<ी सभक वतुजय ओ अवसरजय गुणक िवशेषता \nभेटैछ, जािहमे ~यि$तकÊ पिरवारसँ, पिरवारकÊ कुटुgब ओ आस-पड़ोसक समाजसँ व§+मान आनदमे सौहा4+ भाव \nपिरलि9त होइछ, ओ तÊ तदनुºपÊ सiकृितक र9ा सतत वत: िस}े िथक। \n‘धम+पराणता, आनदकािरता, लौिककता, हृदय<ािहता, सामियकता, अवसरोपयोिगता ~यवहारपटुता कलािनपुणता \nआिद अनेकानेक जीवनोपयोगी ओ लोकोपयोगी मनोरम भावसाम<ी िमिथलाक िनम+ल पावन 9ेmक हरीितमा म=य \nओ सामियक गीत सभमे पािब अनतत: ई बुझना जाइछ जेना संगीतक मा=यमे भाव साधनक संयोगसँ िचिmत \nकऽ व§+मानक वºपमे परgपरया अतीतकÊ सम9 आिन भिवtयक संकारकÊ चमकृत ओ उ¹जीिवत करैछ, जे \nवभावत: Äलाधनीय, पठनीय, मरणीय ओ तुय अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nशाmक हेतु तँ xय9 मंm xमाण होइछ अिछ, िकतु िविध तँ परgपरासँ चलैत आिब रहल अिछ।  ‘गीत \nआ कथा’जीवनक संग उपयु+पिर अिभिमिcत आ वºिपत अिछ। \nजतए िमिथला 9ेmक िविभ¤ थानीय िवशेषताक अत: वºपसँ पिरिचत होएबाक अवसर भेटत, ओतए \nिविभ¤ िविध ~यवहारसँ समानता ओ िभ¤ताक बोध सेहो होएत। अनेक जाितक सgपक+मे अएबाक अवसर \nभेटल। कोनो गॉंवमे कोनो जाितक xधानता ओ कोनोमे कोनो आन जाितक। मुदा सव+m एक बात दश+नीय \nअिछ आओर ओ अिछ एकर परपर सह  य भाव। एिह िविभ¤ जाितक फराक सािहय, संकार, िवचार, आदश+ \nआिदक अ=ययनमे सुिवधा पाओल। कथावाचक ओ गायक ºपमे यWिप mी पु¼ष दुहू भेटल ओ सेहो सभ \nअवथाक लोक, मुदा बालगीत, चकचदा गीत आिदक गायक xाय: बालक अिछ, गाथा गीतक गायक xाय: \nपौढ़, पु¼ष, होली, चैती, कजरी आिद उYलासक गीत युवक वग+क बीच बेसी लोकिxय अिछ। मिहलामे \nअवथाक िनयmणपर कककरो =यान निह अिछ। सभ अवथाक मिहला सोYलास लोकगीत गबैछ, कथा \nकहैछ ओ सुनैत अिछ। तखन सामियक लोकगीतमे िवशेषत: नव वयसक मिहला बेसी अिभºिच रखैत \nअिछ। \nगीतगाइिन दू xकारक भेटलीह- (1) सभक संग व िमला कऽ गओिनहािर आ (2) वतंm ºपसँ \nगओिनहािर। \nकोनो पाविनक अवसरपर सभक संग िमिलकऽ गएबाक ~यवहार अिछ। िकदु ~यावसाियक गाियका सेहो \nहोइछ जे िविवध मiगिलक अवसरपर गीत गािब पािरcिमक लैत अिछ- यथा, व$खौ- बरवौनी, नट-नटी आ \nपमिरया आिद। \nएिह <ामीण mी-पु¼षमे अनेकानेक लोकक लग अपार सािहय वैभव अिछ। अिधकiश िनर9र वा माm \nसाधारण सा9र रिहतहुँ cुित परgपरासँ सgपूण+ सािहयकÊ कंठा< कएलिह अिछ। सािहय कोशकÊ समृ} \nकरबाक हेतु कोनो काय+ ~यापार छोड़ैत निह छिथ तथािप अपन काय+क बीच pमश: ई सािहय-भंडारी बिन \nजाइत छिथ। \nिमिथलामे परgपरासँ xचिलत ~यवहारसँ सgपृ$त बालक आ बािलका लोकिनक जमसँ िµरागमन पय+त \nसभ पाविनक पुनीत अवसर परक गीत पुरातन संकृितक वºपकÊ उजीिवत रखैत भिवtयक संकृित र9ामे \nसहा य बनैछ। \nअवसर परक ~यवहािरक गीतक जीनोपयोगी वºप, सौदय+, समय िवशेषक सामियक गीतक \nरसमाधुय+, तािह संगे जातीय गीतक रागामक धिम+क औदाय+क अितिर$त गीतक अनुपमेयतामे पौरािणक देव \nचिरm पÐत: दृिÐगोचर होइछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगीतिह µारा िपतरक मरण, देवी-देवताक आराधना, लौिकक आचार-िवचार ओ वैिदक परgपराक िविध-\n~यवहारक िवल9णता, तm-मmक मह§ा, िविध साम<ी सभक वतुजय ओ अवसरजय गुणक िवशेषता \nभेटैछ, जािहमे ~यि$तकÊ पिरवारसँ, पिरवारकÊ कुटुgब ओ आस-पड़ोसक समाजसँ व§+मानक आनदमे सौहा4+ भाव \nपिरलि9त होइछ, वत: िस}े िथक। \nसतानक हेतु mी-पु¼षक आतिरक लालसा, साधना ओ दव-प  , गभ+वती जननीक आकुलपीड़ा \nपुmोपि§जय उYलास, सgबधी ओ पिरजनक परपर बधाई आ शुभकामना संग आनद िवभोर भए कतहु-\n सोहर गबैछ, तँ अ9रgभ काल भिवtयक आशामे रत, कखनहुँ मुyडन कराए नव संकार ओ िवशुि} करबएमे \nमjन, तँ पुन: उपनयनक सिविध संकारसँ ÚÛतव ;ानक xाि£त xिpया मे लागल ओ तिहना सृिÐक र9ाथ+ \nmी पु¼षक सामािजक गेठबधक वैवािहक कृितकम+ µारा कराबए मे डेग-‘डेगपर, घड़ी-घड़ीमे भावकÊ वर दए \nअिभ~यंिजत करैत अिछ। \nएिह xकारÊ जमक पूव+सँ लए मरण पय+त अनेकानेक अवसरपर पाविन ओ उसव मनाओल जाइछ आ से \nसभ गीतमय भेल रहैछ, जािहमे ~यवहारजय-भाव भेटैछ। गीतक संगिह संग अवसर िवशेषपर \n~यवहारजय, आराधनाजय, उपदेशजय, िवमयजय सामािजक वºप र9ा एवं वंशक अिभवृि}जय पौरािणक \nकथा ओ वÑतािदक िवषय विण+त अिछ, जकर र9ा मिहला लोकिन करैत आिब रहल छिथ। \n  \nसgपक+- \nएसोिसएट xोफेसर \nमैिथली िवभाग \nयू.भी.के. कॉलेज, कड़ामा- आलमनगर \nबी.एन.मyडल िविवWालय, मधेपुरा \n  \n  \n अपन मंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nरबी4 नारायण िमc - धारावािहक उपयास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(xवासीक जीवनपर आधािरत)  \n (८म खेप ) \n-8- \n  \nदोसरिदन सझमे गाम पहुँचलहुँ । मोनमे बहुत िचंता रहए जे पता निह माएक की हाल होएत? बहुत \nिदनक बाद गाम आएल रही मुदा िकछु बदलल निह छल। सभिकछु ओिहनाक  -ओिहना छल । हमरसभक \nघर गामक शु¼एमे अिछ । टेgपु सोझे हमर दनानपर ठाढ़ भेल । दनानपर िकओ निह छल । आगा \nबढ़लहुँ ।घरक ओसारापर सेहो िकओ निह छल । घरमे  गेलहुँ तँ माए चौकीपर पड़ल छिल । हमरा \nदेिखतिह उठबाक xयास केलीह मुदा उिठ निह सकलीह। बहुत कमजोर लगैत छलीह । मुदा होशमे छलीह \n। हाल-चाल पुछैत-पुछैत कानए लगलीह । हम पुछिलऐक-\"की होइत छौक?\" \n\" की किहअह? असगर रहैत-रहैत मोन औँट भए गेल । बोखार से लगैत अिछ ।\" \n\"दबाइ निह खाइत छही?\" \n\" दबाइ के आिन दैत? िकओ निह फटकै छैक । आब गाम ओ गाम निह अिछ ।सभ अपन घरे-घरे बंद \nरहैत अिछ । ककरोसँ कोनो मतलब निह । पाबिन ितहारोमे सभ अपनेधिर सीिमत रहैत अिछ ।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहम   चो¸े बैदकÊ बजा अनलहुँ । गामक सभरोगीक इलाज ओएह करैत छलाह । माएक नारी \nदेिखते कहलिखन  –“िहनका कोनो िबमारी निह छिन । एसगर रहैत-रहैत ई हाल भए गेलिन। िकछु \nदबाइसभ दैत छी । दूसँ तीन िदनमे ठीक भए जेतीह ।\" \nबैद जी जाइत-जाइत किह गेलाह-\" िहनका आब असगर निह छोड़बिन ।\" \nमाएकआधा िबमारी तँ हमरा अएलेसँ ठीक भए गेलैक ।बैदजीक दबाइ सेहोबहुत फएदा केलकैक । माएक \nहालत pमशः ठीक होइत गेल । हमरा संगे रहलासँ ओकरा बहुत उसास भेलैक। लगबे निह करैक जे  \nओ एतेक दुिखत छिल । \nहम कतेक िदन गाममे रिहतहुँ । ओिहठाम िकछु जोगार निह रहैक । जथापात िबका गेल छल । \nजे कनीमनी बचल छल से िदआदबादसभ तेहन ओझरमे देने छलाह जे  किहओ तफिसआनिह भए सकैत \nछल । तÊ िदYली तँ आपस जेबेक छल  ,जिहआ जाइ । मुदा माएक की होएत? एिह िचंतासँ िन¤ निह होइत \nछल। गामक हालत   आब ओहन निह छल । फगुआक समय छल । कतहुँ फाग निह,िकओ ककरोसँ \nभÀटघट निह करैत देखाइत । सभ अपन-अपन दरबाजा पर बैसल समय िबतबैत छलाह । \nएकटा समय छल जे फगुआसँ प4ह िदन पिहनिह गीतनाद शु¼ भए जाइत छल । फगुआ िदनक \nतँ बाते छोड़ू । रंग-अबीरसँ सॱसे गामक लोक सराबोर रहैत छल । डाफपर नचैत  -गबैत लोकसभ भेदभाव \nिबसिर घरे-घर घुिम जाइत छल । मुदा ई समय िथकैक। बदलैत रहब एकर वभावछैक । बहुत िकछु \nबदलल तिहना इहोसभ बदिल गेल । गामोसभ शहरक नकलमे लािग गेल । पिरणाम ने ई गाम रहल ने \nशहर बिन सकल । \nमाएकÊ गाममे एसगर छोड़ब उिचत निह छल ।तखन तँ ओकरो संगे लेने चली सएहटा समाधान \nबुझाइत छल मुदा तािह हेतु ओकरा मनाएब मोसिकल काज छल । तथािप xयास करए लगलहुँ । माएकÊ \nकहिलऐक-\" गामक हालत देिखए रहल िछही । एिहठाम गुजर होएब संभव निह अिछ ।शहर जाए पड़त । \nएहन हालतमे तोरा एसगर कोना छोिड़ िदऔक? \" \n\" से िकएक, गाममे एतेक लोक अिछ, तकर गुजर कोना होइत छैक? तोरो भए जेतह । गामे रहह \n।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमरा जोरसँ हँसी लािग गेल । माएक लगमे ओकर बेटा रहैक एिहसँ नीकबात आओर की भए \nसकैत छैक? मुदा जीवन माm भावनासँ निह चिल सकैत छैक । गाममे आबछैहे की? ककरा लए कए \nरहत  ? मुदा िदYली जेबाक हेतु माए तैयार निह होिथ । ई समयाक समाधान निह भए रहल छल । \nहम अपन माए-बापक असगर संतान छलहुँ । जे करक छल से हमरे । ककरोपर टािर निह \nसकैत छलहुँ। माए तँ माए होइत अिछ । जखन बहुतबेर बहुत आ<ह केिलऐक तँ ओ मािन गेल । फेर \nिबचार केलहुँ जे गाममे जे िकछु जमीन बचल अिछ से जौँ िबका जाइत तँ िदYलीमे छोटोछीन घर लए \nिलतहुँ जािहसँ मािसक िकराया देबएसँ िपंड छुिटजाइत । \nककरो-ककरोसँ एिह िवषयमे ग£प केिलऐक । एकाधगोटे कनीमनी बातो केलाह । मुदा गाम तँ गामे \nहोइत अिछ। केना-ने-केना हमर कÂा कÊ ई बात पता लगलिन । ओ दौड़ले हमरा दलानपर अएलाह आ \nिचकिर-िचकिर कहए लगलाह-\"हमर बाप-िपतामहक चीज दोसर कीनत। भए निह सकैत अिछ । हम \nआइए,एहीठाम मिटआतेल ढ़ािर कए मिर जाएब ।औ बाबू! आब की होएत  ? हमर माए बाहर अएलीह  -\"अहकÊ \nई बातसभके कहलक अिछ? एकर कोनो चच× निह छैक। अपन कान देखब िक कौवाके िखहारब ।' \n\"से सभ हम निह जानी । एक तँ आब अहक िहसा बचले कह अिछ?आ जौँ हेबो करत से \nपिहने हमर   होएत िक गौँआक? अहॴ कहू?’’ \nएकटा दोसरे झंझट शु¼ भए गेल । हम ओिह समय घरमे निह रही । कनीकालक बाद   अएलहुँ \nतँ माए सभटा बात कहलक। आब की कएल जाए? मोने-मोन ई सबाल घुमए लागल। \nगामक बात बुिझ गेिलऐक । एिहठामसँ िकछु  िनकालब मोसिकल काज िथक । दोसरिदन भोरे \nिबना ककरो िकछु कहने माएकÊ संग केलहुँ आ अहरौके िर$सासँ दरभंगािबदा भए गेलहुँ। दरभंगासँ  िबहार \nसंपक+ piितमे आर9ण छल । दुनूगोटे समयसँ अपन जगहपर बैिस गेलहुँ ।माएक मोन बहुत उदास छलैक \n। ओ िदन मोन पिड़ रहल छल जिहआ हमरा माए पिहलबेर िदYली िबदा केने रहए ।आइ हम ओकरो लए \nकए िदYली जा रहल छी। तथािप ओ उदास अिछ । अपन लोकवेद,गाम-घर छुटबाक कÐ ओकरा बौक \nबना देने रहैक । िकछु बािज निह रहल छिल । ताबे रेल सीटी मारलकैक । £लेटफाम+परसँ Åेन सड़िक \nरहल छल । माए चुपचाप अपन नोर पोिछ रहल छिल । \nजिहना -जिहना Åेनक पिहआघुिमरहल छल तिहना-तिहना माएक मोन दुखी होइत गेल। ककरा की \nकिहितऐक  ? ग£प-स£पमे ओकराओझरेबाक xयास करैत रहलहुँ । मुदा ओ ग£पो गामे घरक करैक? बातो सही  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछैक । भिर िजनगी गाममे रहलैक  ,ग£प कथीक करतैक? Åेन िसमिरआसँ गुजिर रहल छल। माएकÊ से \nकहिलऐक ।ओ मोनिह मोन गंगाकÊ xणाम केलक आ एकटा िसÂा जोरसँ गंगामे फेिक देलक । Åेन आगा \nससिर गेल ।Åेनक पिहआ गुड़कैत गेल । हमसभ आगा बढ़ैत रहलहुँ । \nपिहलबेर िदYली जाइतकाल Åेनमे िबना आर9णकÊ पैिस गेल रही । तकर दुखद अनुभव अखनो \nमोन पड़ैत रहैत छल । Åेनमे याmीसँ बेसी हेम- छेमक फल सेहो भोगने रही । मालतीक xित ~यथ+ \nसहानुभूितक कारण कतेको परेसानीमे पिड़ गेल रही । तÊ एिहबेर अपनाभिर बहुतसतक+ रही । िटकट \nआर9ण करओने रही। ककरोसँ ग£प-स£प निह करी । मुदा तािहसँ की होएत? रेल तँ रेल िथक । कनीके \nकालमे एकटा नेताजी अपन िसपहसलारक संग आरि9त िडwबामे पैिस गेलाह । िनरंतरपान चबा रहल छलाह \nतÊ िकछु बाजल निह होिन । सभटा काज चेला-चपाटीसभ करिथ। बेस मोट-सोट छलाह । हुनकालेल \nनीचका शाियका चाही। जेनातेनाक एकटा याmीकÊ मनाओल गेल आ नेताजी िनचुका शाियकापर बैसलाह । \nचेला-चपाटीसभ पािन अनलक,चाह अनलक  ,तरह-तरहसँ हुनकर सेवा करए लागल । ककरो सीट निह \nरहैक । तÊ दोसर याmीसभक जगह धिकअओने जा रहल छल । के बाजत आ के सुनत? सभ िकछुकबाद \nनेताजी सुतबाक दबाइ खेलिथ आ शाियकापर पसिर गेलाह । \nनेताजीक मुँहमे थूकभिर गेल छल । ओ पच दए पीक   फेकलाह । िडwबामे mिहमाम मिच गेल \n।सभटा  थूक एकटा  बूढ याmीक माथपर जा कए खसल । तकरबाद जे भेल से की कहू ?चाºकातसँ \nओकर लोकबेद नेताजीकÊ गिरआबएलागल । ओकर चेला-चपाटीसभ फॲफ कािट रहल छल । जाबे-जाबे \nिकओ िकछु बुिझतए सभ नेताजीकÊ  धै मारलक। नेताजी बाप-बाप कए रहल छलाह । उपरका शाियकापर \nफॲफ कािट रहल हुनकर चेलासभक िन¤ टुटलैक । मुदा ताबे तँ नेताजीक सभगित भए गेल छल ।   \nचलैत Åेनमे एहन घटना निह देखने छलहुँ । बहुत मोसिकलसँ मामला सgहरल । दोसर िदन दूपहरमे Åेन \nिदYली टीसन पर पहुँचल ।िदYली टीसन पर नेताजीक चेलाचपाटीसभ ओिह बुढ़बा आ ओकर लोकवेदसभकÊ \nघेिर लेलक आ गािर-मािर करए लागल। हम माएकÊ लेने कहुनाकए जान बचा कए ओतएसँ घसिक गेलहुँ । \n  \nरबी4 नारायण िमc, िपताक नाम : वग¦य सूय+ नारायण िमc, माताक नाम : वग¦या दयाकाशी देवी, बएस \n: ६६  बख+, पैतृक <ाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसिघआ àयोढ़ी, वृित : भारत सरकारक उप सिचव (सेवा \nिनवृ§)/  पेशल मेÅोपोिलटन मिजÅेट, िदYली(सेवा िनवृ§),  िश9ा : च4धारी िमिथला महािवWालयसँ बी.एस-सी. \nभौितक िव;ानमे xितØा : िदYली िविवWालयसँ िविध नातक \nxकािशत कृित : मैिथलीमे:-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१. ‘भोरसँ सझ धिर’ (आम कथा), २. ‘xसंगवश’ (िनवंध), ३. ‘वग+ एतिह अिछ’ (याmा xसंग), ४. ‘फसाद’ \n(कथा सं<ह) ५.  `नमतयै’ (उपयास) ६. िविवध xसंग  (िनवंध ) ७.महराज(उपयास) \n८.लजकोटर(उपयास)९.सीमाक ओिह पार(उपयास)१०.समाधान(िनवंध सं<ह) \n११.मातृभूिम(उपयास)१२.व  लोक(उपयास)१३.शंखनाद(उपयास)१४.इएह िथक जीवन(संमरण) \nIn English:- \n1.The Lost House (Collection of short stories), 2.Life is an art \nिहदी मÀ – \n१.याय की गुहार(उपयास) \n(उपरो$त पोथीसभ  pothi.com, amazon.com  आओर  www.flipkart.com  पर सँ कीनल जा सकैत \nअिछ) \nइमेल : mishrarn@gmail.com  wलोग : mishrarn.blogspot.com   \nएमजोनक लेखक पृØ : amazon.com/author/rnmishra  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nडॉ. अप+णा \nनारी शwदक लेल िकछु xमुख शwदक िववेचना \n  \nनारी- नारी शwद नृ अथवा नरसँ बनल अिछ। (नृ+अस+दीप= नारी। याक नारीकÊ ‘नृतू’सँ मानलिन \nअिछ। एिह िवशेषणक आधारपर mीकÊ नारी कहल गेल अिछ, मुदा ऋjवेदमे ‘नृ’क xयोग वीरताक काज करब \nदान देब तथा नेतृव करबाक अथ+मे भेल अिछ आ नर शwदक xयोग सेहो वीर दाता तथा नेताक अथ+मे \nxयु$त भेल अिछ। mीक नारी नाम सेहो एिह िवशेषताक कारण पड़ल होएत। ÚाÛण <थमे कतहु \nकतहु ‘नारी:’पाठ भेटैत अिछ मुदा सायणृक मतसँ नािरक भाव नरक उपकारकसँ अिछ। [1]  \nवामा- mी सौदय+ताक कारणÊ वाम कहबैत अिछ।  ‘वयित सौदय+म’। xितकूल बात कहलासँ \nसेहो ‘वामा’कहबैत अिछ। जेना- हक बदल। नहॴ, वामाक दुग+नाम सेहो अिछ। [2]  \nअवला-‘अवला शwद नारीक शारीिरक संरचनाक =यानमे रािख xयोग कएल गेल अिछ। कारण पु¼ष \nजकॉं mीमे बल निह होइत अिछ। यWपित नारीक मानिसक उड़ानकÊ लोहा वैिदक ऋिष सेहो मानैत छलाह \nआ ओकरा वशमे करब असा=य मानैत छलाह। [3]  \nसुदरी- सु+उद= िगYलकरब+डीप= सौदय+वती नारी एिह हेतु कहल जाइत अिछ जे जकरा देखलासँ \nमाm पु¼षक हृदय िगYल भऽजाइत अिछ। िच§ 4िवत भऽ उठैत अिछ अथवा ‘सुØानुदयित इित नै¼$ता:।[4] \nवतुत: ‘सुदरी’शwद ऋjवेदक  ‘सुनरी’शwदक िवकिसत ºप xतीत होइत अिछ। ऋjवेदमे उमाक \nलेल  ‘सूनरी’शwदक xयोग भेल अिछ। [5] ‘सुनरी’क तापय+-शोभाशाली सुदी।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nxमदा- xमदक भाव होइत अिछ हष\\ ‘xमद समदौ हष+ च।’अतवएब हिष+त, पुलिकत वभाव होवाक कारणे \nसेहो mीकÊ ‘xमदा’कहल गेल अिछ। अपन हाव-भावसँ पु¼षकÊ उ§ेिजत कऽ देब नैिसग+क िवशेषता होएवाक \nकारणÊ ओ xमदा कहवैत अिछ। \nललना- ई शwद सेहो mीक एक मनोवै;ािनक प9कÊ xकट करैत अिछ। ओ मान करबाक िxय होइत \nछिथ- ºसैत छिथ। अतएव मािननी छिथ। मािननीक एकगोट आरो प9 होइत अिछ- ओ अिछ वािभमान \nआम-सgमानक भावना। ओकर सौदय+ गुण, काय+ आिद कोनोक xितकूल आलोचना ओकरा वाण जकॉं बेध \nदैत अिछ तÊ ओ मािननी भेल। \nमिहला- पू¹या होएवाक कारणÊ mीक नाम मिहला पड़ल। मå+इलत+आ= मिहला।मþक अथ+ होइत \nअिछ पूजा। उपयु+$त शwदक ~युपि§ नारीक सामाय वºपक अिभ~यंजना करैत अिछ। नारी सgबध \nिवशेषक Wोतक शwदक पिरचय अधोिलिखत अिछ- \nदूिहता- याकक अनुसार दुिहता शwदक ~युपि§- ‘दुिहता दुिह+ती, दूरेिहता’।[6] दुग\\चाय+ एकरा पÐ करैत \nिलखैत छिथ दुिहता कारण ओ जतय कतहु देल जाइत छिथ ओकर वागत निह होइत अिछ, ओ सव+m \nदुकारल जाइत छिथ। [7] अथवा बेटीकÊ दूर चिल गेलापर िपताकÊ चैन भेटैत अिछ। याक दुिहता \nशwदकÊ ‘दूह’धातुसँ सेहो बनौलिन अिछ आ िपताकÊ xस¤ कए सिदखन िकछु ने िकछु धन लैत रहैत छिथ तÊ \nदुिहता भेला। वतुत: दुिहतृ शwद दुå-दुहना धातुसँ बनल अिछ, सgभवत: xाचीनकालमे कया अपन िपताक \nघर गाय दुहल करैत छलीह। फलत: हुनक नाम दुिहता पड़ल। \nजाया- mी ‘पîी’ºपक लेल जाया शwदक xयोग कएल गेल। ऐतरेय ÚÛणमे जायाक ~युपित एिह xकारÊ \nकयल गेल अिछ  ‘तं¹जया जाया भवित यदयi जायते पुन:’। जाया एिह हेतु अिछ जे पु¼ष वयं ओिहमे \nपुmक ºपमे जम लैत अिछ। ऋjवेदमे जायाक xित अयत मधुर उæगार ~य$त कयल गेल अिछ। \nमाता- वैयाकरण मातृ शwदकÊ मान+तृणसँ बनवैत छिथ। आ मातृ शwदक अथ+ ‘आदरणीय’अिछ। याकक \nमतसँ मातृक भाव  ‘िनम\\तृ’िनम\\ण करयवाला जननी सेहो अिछ। मुदा ‘आिद युगसँ लय आइ धिर मानव जकरा \nअसीम c}ा xकट करैत अिछ आ जािहसँ अजm अ9य नेह पबैत रहैत अिछ, ओ माm जमदाmी निह, ओ \nएिहसँ बहुत पैघ अिछ। ओकर थान वग+सँ सेहो उ:च आ गु¼सँ अिधक पू¹य होइत अिछ। माय सदैव \nमाय होइत अिछ। \nवेदमे सेहो नारीक लेल कुलयानी, सíा;ी कYयाणी पुरिध,  कुलपा आिद शwदक xचुर xयोग भेटैत \nअिछ। इ4ाणी, उषा, अिदित, इला, c}ािसनी,  वाली, भारती, पृि°, वºणािन, आÕयािन वाक, दयावा पृãवी, राका \nआिद ºपमे वैिदक संिहताक नारीक दृिÐ पथमे अवतिरत होइत छिथ। mीक हेतु एक थानपर कहल गेल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिछ।  ‘शु}ा:’पूसा योिषतो यि;या इमा:’तथा हुनका पु¼षक हेतु अ, गायक हेतु िशव होयवाक बात कहल \nगेल अिछ। सहो§रंम पुरानारी, समनं चावग:छित’अथ\\त् पिहले mी य; आयु}मे जाइत छलीह। हुनक पुm \nशmुहण छिथ। एक गोट थानपर mी कहैत छिथ हमरासँ अिधक केओ सौभाjयशािलनी निह छिथ वैिदक \nअ9 सू$तमे एकगोट जुआरीकÊ ओकर सासु डटैत अिछ आ पîी रोकैत अिछ। वेद कहैत अिछ  ‘अनवया \nपितजुÐेवनारी’अथ\\त् स:चिरmmी पितकÊ िxय होइत छिथ। अथ+वेद कहैत छिथ  ‘जायापîेमधुमतीवाचंवदित’। \nवेदमे mीकÊ ÚÛ सेहो कहल गेल अिछ। तÊ वरदा वेदमाताकÊ वेदमे तुित कयल गेल अिछ। आचाय+ \nिxयवÑत तँ सरवतीकÊ िश9ािवभागक मंmी कहलिन अिछ। संिहतामे विण+त नारीक एिह उकृÐ ºपक छाया \nहमरा सिहतेतर वैिदक सािहय (ÚाÛण एवं उपिनषद्) मे xचुरतासँ उपलwध अिछ। \nÚाÛण सािहयमे पîी तथा mी िवषयक अनेक सदभ+ xा£त होइत अिछ जािहसँ नारीलोकिनक गिरमा \nपिरलि9त होइत अिछ। नारीकÊ सािवmीक सं;ासँ समिलंगीकृत कयल गेल अिछ। mी सािवmी (जैठवÑा., \n4/27/17)। गृहपिरवारमे ओकर xधानताकÊ वीकार कयल गेल अिछ। ऐतरेय ÚाÛण जायाकÊ गाईपय \nअिjनक¼पमे वीकार करैत अिछ- ‘जाया गाह+पयोिjन:’। (ए.Úा, 8/24)  पîी पितक अ}Ýिगनी मानल गेल \nअिछ। \nसंिहता एवं ÚाÛण सािहयक िवपरीत उपिनषदकालीन नारीलोकिनक समु¤त अवथाक पिरचय भेटैत \nअिछ। \nकेनोपिनषद् मे हेमवती उमाक आ=यािमक ;ान,  ÚाÛवािदनी, वाचकनवी गंग¦ आ मैmेयीक वण+ण ओकर \nआ  यािमक ;ानक पराकाØाकÊ सदभ+िशत करैत अिछ। मैmेयीक ई कथन जे ‘येनाहंनामृतायाम \nिकंकुय\\म्’हुनक ;ान पराकाØाक िदjदश+न करैत अिछ। एिह काल िपता सेहो पंिडतापुmीक इ:छा करैत \nछलाह। \nउपिनषद् सािहयमे mीलोकिनक मातृव प9कÊ सेहो िचिmत कयल गेल अिछ। ऐतरेय उपिनषद् मे गभ+ \nधारण करयवाली mी ~यावियmी एवं भािवियत~या कहल गेल अिछ। एिहकालमे mीकÊ यWिप छायािधकारक \nपÐ ºपसँ वण+न निह कयल गेल अिछ, मुदा वृहदारyयक उपिनषद् मे सयास गमन करैत या;वYकय µा रा \nअपन भाय\\कÊ िव§ िववरण करब हुनक पितक सgपितमे अिधकार होयवाक xमाण xतुत करैत अिछ। \nवैिनणी नारीक उदाहरण हमरा छदोjयमे (4/42/2) देखल जाइत अिछ। \nसूm सािहयकÊ अवलोकन कयला पर एिह युगमे mी लोकिनक थान xयेक दृिÐसँ समु¤त \nअवथाकÊ xा£त दृिÐगत होइत अिछ। आ िवWा सgप¤ होइत छलीह तथा िवWालयमे उपा=याय। आ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआचाय+हुपर xितिØत होइत छलीह। मैmेयी, बहवा, xािचतेयी, गाग¦, वाचकनवी, सुलभा आिद ऋिषकाकÊ ºपमे \nउिYलिखत छिथ। गोिभल गृहसूmमे mीलोकिनक उपनयन संकारक सेहो िनदäश अिछ (2/1/19) \nएतएव सूmकालमे mी िश9ा सु~यविथत ºपमे छल। ■ \nसgपक+- \nबालूघाट, बॉंध रोड, मुजòफरपुर \n  \n \n  \n  \n  \n \n  \n \n[1] आचाय+ सुरे4 झा ‘सुमन’ किवनवितका, मैिथली मिदर, राजकुमारगंज, दरंभंगा, 1984 \n[2] कण\\मृत (जुलाई-िसतgबर, मृित िवशेषiक), 2000, कोलकाता \n[3] सgपादक िवजयनाथ ठाकुर, जयती, पृ- 131, चेतना सिमित, पटना, नवgबर- 2004 \n[4] तmैव \n[5] लालदास- रमेर चिरत िमिथला रामायण (बालकाyड), पृ- 4, पंचायत xेस, लहेिरयासराय, दरभंगा, सgवत \n2011 \n[6] लालदास, रमेर चिरत िमिथला रामायण (पुtकरकाyड), पृ- 437, सािहय अकादेमी, नई िदYली, 1999   \n[7] डॉ. मुरलीधर झा- चदा झा ओ लालदास रामायण तुलनामक अ=ययन, पृ- 174, िमिथला िरसच+ \nसोसाइटी, लहेिरयासराय, दरभंगा, 2006 \n  \nअपन मंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदीपा झा \n \nमैिथ ली आर बाल सािहय  \n \nआइ संसार मे बहुत 9ेm   मे थानीय 9ेm मे थानीय भाषा क अितव संकट मे छै। मैिथली भाषा अक्खन \nओ ई िथित सऽ दूर छै मुदा संकट त   छै ये।  अिनयंिmत xवास आर xवासी जन µारा अपन मातृभाषा के \nअनायास याग देनाइ सबस ॅ xमुख कारण दश\\यल जाइछ।   िकतु  ई  एकटा   मुÕया समया के सरलीकरण \nकेनाइ छै। वतुतः एÂर कार+ण छै सश$त एवं मनोरम बाल सािहय क आभाव।   जं ने¤ा- भुटका सभ कÊ \nरंग -िबरंगक कहानी िकताब उपलwध कराओल जाए आर िभ¤ xात  ,देस आर जाित   िकसा स पटल जन \nसािहय सहजता सऽ भेटै त भाषा वतः wयबहार मे रहतइ।   ज◌ौ◌ँ लोक गीत  ,किबता , xिसç फकरा सभ   \nकहानी क ºप मे उपलwध रहतइ तऽ बड सरलता से मोन रहतइ आर दोसरो भाषा  क ब:चा सभ संगे \nसाझा कएल जेतइ आर एक टा धार जक बह◌ैत रहतै। \n ऐ 9ेm मे बहुत  शी ता सऽ आर गंभीरता  सऽ काज के आवÄयकता छै।   \n \n \nनीतू कुमारी- मैिथली िचmकथा \nxीित ठाकुर -िवWापितक पु¼ष परी9ा \nxीित ठाकुर -िमिथलाक लोकदेवता \nxीित ठाकुर -गोनू झा आ आन मैिथली िचmकथा \nxीित ठाकुर -मैिथली िचmकथा \nदेवiशु वस - नताशा \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथलीक ढेर रास बाल सािहय आ आन सािहय, संगे िमिथला आ मैिथलीपर मैिथली आ अं<ेजीमे ढेर रास \nपोथी  ी डाउनलोड लेल नीचक िलंकपर उपलwध अिछ।  \nhttp://videha.co.in/new_page_15.htm  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \n  \nअपन मंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nयोगे4 पाठक िवयोगी \nनरक िवजय  \n(एिह नाटकक एक संकरण हमर पोथी ‘िmनाटकम्’ मे छिप गेल अिछ। ओिह मे दृÄयक संÕया बहुत बेसी \nरहला सँ िकछु िनदäशक लोकिन एकर मंचन पर x° िचह लगौलिन। ओिह आलोचना कÀ =यान मे रखैत \nएकरा पिरविध+त कएल गेल। एकर बंगला अनुवाद cी नवीन चौधरी केलिन अिछ।- नाटककार) \n  \nपाm  पिरचय  \n           मानव पाm — रमेश, सुरेश, अनुपम अिमत (वै;ािनक) \n           पौरािणक पाm — ÚÛा, िवtणु, महेश, नारद, यमराज, िचmगु£त, दू यमदूत \nअंक  1 \nदृÄय  1 \nपद\\ उठबा सँ पिहने नेपãय मे घोषणा होइत अिछ --  \n            आजुक  टटका खबिर  सुनू।  दुद\\त  बाहुबली रमेश  आ सुरेश  अपन  शीष+ \nराजनीितक  संर9क  लोकिन  कÀ जलसा मे बजाए  बड़ी राित  तक  नाच  गान  भेलाक  बाद  बेहोसीक  अवथा\n मे पच गोटेक दनादन  हया कऽ  देलिन।  तकर  बाद कृिmम बुि} आ साइबोग+क 9ेm मे \nअतर\\tÅीय Õयाितxा£त  वै;ािनक  अनुपम  अिमतक  अपहरण  सेहो केलिन। \n            पद\\ उठैत अिछ। बीच मे उपर टगल अिछ एकटा िडिजटल िड£ले बोड+, जे एखन िवच -ऑफ \nअिछ। मंच पर एक कोन मे टेबुल  पर  कg£यूटर , इले$Åॉिनक  यंm , िकछु Do -It -Yourself  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(DIY)  िकट , िकछु तार , सोYजिरंग आयरन , \nअय  उपकरण  आिद  अत  ~य त  दशा मे राखल।  दोसर \nकोन  मे टेबुल  पर  अनेको शाm  पुराणक  मोट  मोट  पोथी सब  सजाओल।  मंचक बीच मे कने आगू \nिदश तीनटा कुस¦ राखल। कुस¦क सामने छोट टेबुल पर जलक बोतल आ िगलास। बीच \nबीच मे नेपãय मे जंगली जानवर सब के शwद सुनाइ पड़ैत अिछ।   \nवै;ािनक अनुपम लीिपंग सूट पिहरने छिथ। वयस सािठक धक।  चेहरा पर ओंघाएल आ \nथाकल हेबाक भाव।  हुनका बहने रमेश  आ सुरेशक  xवेश।  रमेश आ सुरेश दूनू xायः पचास -\nपचपनक वयस , बेस गठल शरीर , खाकी Ëेस , मुह गमछा सँ झपल , दूनूक हाथ मे िपतौल  \nछिन। xकाश वै;ािनकक चेहरा पर फोकस रहैत अिछ आ जे ना जेना ओ मंच पर आगू \nअबैत छिथ , तेना तेना हुनका संग चलैत अिछ। मंचक बीच पहुँचला पर पूरा मंच xकािशत \nहोइत अिछ। रमेश  हुनकर  बहन  खोलैत  छिथ।  सुरेश  हुनका एक  िगलास  जल  पीबै लेल  दैत  छिन। \nदूनू अपन मुहक गमछा खोलैत छ िथ ) \nवै;ािनक             (जल  पीिब , घबराएल ) हमरा िकएक  अपहरण  केलहुँ ? \nसुरेश         (कुस¦ िदस इसारा करैत ) पिहने आसन <हण कएल जाओ सर।  (एक एक कए तीनू गोटे बैसैत \nछिथ , दूनू बाहुबली अपन िपतौल टेबुल पर रखैत छिथ। ) \nरमेश         घबरेबाक  कोनो बात  निह सर, अपने आराम सँ बैिसयौ। \nअह सँ ने कोनो िफरौती लेब  आ ने कोनो तरहक  कÐ  देब।  अह तऽ  हमरा सबहक  पू¹य  छी आ देशक  \nगौरव।  अहक  सुर9ा हमरो सब  लेल  बहुत  जºरी अिछ।  िकछु गप  सप  केलाक  बाद  अह कÀ एखनिह  \nआपस पहुँचा देब। \nनेपãय मे जंगली जानवर सबके शwद सुनाइ पड़ैत अिछ। वै;ािनक अ कानैत छिथ।     \nवै;ािनक       हम सब जंगल मे छी की ? \nसुरेश         जी सर, \nएतए  एकात  मे अह कÀ लऽ  अनलहुँ माm  अपन  xोजे$ट  बुझबै लेल।  हमरा सबहक  xिसि}ए  तेहन  भऽ  \nगेल  अिछ  जे अहक  ऑिफस  मे जाकए  िविजिटंग  काड+ देखा कए  गप  निह  ने कऽ  सकैत  छलहुँ।  तÀ अप \nहरणक  नाटक करए  पड़ल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nवै;ािनक       (चेहरा पर शiत भाव अनैत ) एतए अह सब कÀ पुिलसक डर निह अिछ ? एतेक पैघ कiड भेला \nपर पुिलस अह सब कÀ चाº कात तिकते होएत ने। \nरमेश         िचता निह सर। पुिलसकÀ रते देखल निह छैक आ यिद रता भेिटयो जेतैक तऽ आएल निहए \nपार लगतै। \nसुरेश        रता पर पैघ गàढा बनाओल छैक जे हरदम पािन सँ भरल रहैत छैक। हम सब जखन आबऽ \nलगैत छी तऽ मोबाइल के िरमोट कÅोल µारा पािन उपछै लेल पgप चला दैत िछऐक। \nआिब गेला पर फेर ओिह मे पािन भिर जाइत छैक। बहुत सुरि9त छैक ई जगह सर। \nरमेश         एकटा बात आर छैक सर जे अपने कÀ हमरा सबिहक िवषय मे आत करत। \nसुरेश         पुिलस हमरा सब कÀ जीिवत अवथा मे किहयो निह पकिड़ सकत। यिद कोनो असावधानी सँ \nकिहयो घेराइयो जाएब तऽ पुिलस कÀ मृत शरीरे भेटतैक। \nवै;ािनक       ठीक छैक, जYदी अपन  योजना कहल  जाओ। \nरमेश         देिखयौ \nसर, एतेक  िदनक  अपराध  याmा मे हम  सब  बहुत  पाप  केलहुँ। एतेक  तरहक  पाप  जकर  वण+न  शाm  पु\nराण  मे भेटबो निह  करत। \nसुरेश         हम  सब  एिह  बीच  शाm  पुराण  सबके अ=ययन  सेहो केलहुँ, मृयु उपरात  वग+ नरक  भोगक  जानकारी सेहो ले\nलहुँ।  देिखयौ ओ पोथी सब  (कोन  िदस  इंिगत  करैत  छिथ ) \nवै;ािनक       (कने मुिकआइत ) अ:छा ! \nरमेश         आइ  हमरा दूनूक  आमा कÀ अपूव+ शाित  भेिट  रहल  अिछ  जे ओिह  पचो \nपिपयाहा दुÐामा सब  कÀ यमलोक  पहुँचा देिलयैक।  एही दुÐ  राजनेता लोकिनक  कारण  हम  सब  अपरा\nधक  संसार  मे घुिसया गेलहुँ।  हमरा सबके आपरािधक जीवन  एतिह  शेष  होइत  अिछ। \nवै;ािनक       िकतु अहक अपन कएल पापक दंड तऽ अहॴ सब भोगबै। राजनेता सबके हया सेहो एिह \nपापक कड़ी मे जोड़ा गेल ने। \nसुरेश         पापक xायिÒ§ करबाक लेल हम दूनू िकछु अिभनव तरीका सोचने छी। एिह शरीरÀ तऽ अपराध \nछोिड़यो देला पर समाज हमरा दूनू कÀ वीकार निहए करत। आ फेर कानूनी xिpया सेहो \nछैक।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरमेश         ओही xोजे$टक लेल अपने सँ िवमश+ करबाक अिछ। \nसुरेश         आब  हम  सब  एक  िवशेष  अिभयान  पर  जाए  चाहैत  छी।  एिह  लेल  हम  सब  अपना संग  िकछु चीज  लऽ  जाए  चाहैत \n छी जे एतुका वै;ािनक  आिवtकारक  अिभनव  नमूना होइक।  ओही लेल  अहक  मदित  चाही।  हमर  ई िल \nट  देिख  लेल  जाओ सर।  (एकटा कागतक  टुकड़ी हुनका दैत  छिथ ) \nवै;ािनक             (िलटक  अ=ययन  करैत ) समय  आ खच+ दूनू बेस  लागत। \nरमेश         ओकर  िचता निह।  एकटा आर  अनुरोध  अिछ, एकरा देिखयौ सर  (दोसर  कागत  बढ़बैत  छिथ ।) \nवै;ािनक             मुदा अह सब  बुतÀ कोना पार  लागत  ? \nसुरेश         हम  फीिज$स  मे एम.एस-\nसी. छी आ हमर  सहयोगी इले$Åॉिन$स  इंजीिनयर  छिथ।  ई तऽ  िनयितक  दुÒp  जे हम  दूनू अपराध  ज\nगत  मे आिब  गेलहुँ।  निह  तऽ  कोन  ठेकान  आइ  अहॴक  xयोगशाला मे सहायक  भेल  काज  करैत रिहतहुँ। \nरमेश         समय  िनकािल  हम  सब  अहक  टीम µारा कएल  जा रहल  वै;ािनक  अनुसंधान  आ आिवtकारक  जानकारी सेहो \nलैत  रहलहुँ।  इले$Åॉिन$स आ \nकg£यूटर  सgबधी लूिर  िबसरी निह  तािह  लेल  िकछु िकछु करैत  रहिलयैक  (टेबुल  िदस  इंिगत  करैत  छ\nिथ ) \nवै;ािनक       ठीक  छैक, हम  अह सबहक  अिभयान  मे मदित  करबाक  सÂ  भिर  कोिशश करब।  आर  िकछु ? \nसुरेश         निह, खाली अह सँ फेर  कोना सgपक+ करी से बता िदअऽ। \nवै;ािनक       बेस, \nई िलअऽ  हमर  िवशेष  कोड।  (एकटा कागत  पर  िकछु लीिख  कए  दैत  छिथ ) एिह  µारा ÚÛiडक  कोनो ज\nगह  सँ माट+फोन  सँ एकरा डायल  कऽ  सकैत  िछऐक  मुदा =यान  राखब  ई अनका हाथ निह  पड़ैक  कारण \n ई गु£त  कोड  िछऐक, एिह  पर  फोन  टैिपंग  लागू निह  छैक।  अह दूनू हमरा फोटो लेबऽ  िदअऽ, जे हम  प\nिरचय  लेल  अपना िसटम  मे देबैक।  पिरचय  निह  भेटला पर  िसटम  कॉल  वीकारे निह  करत। \nरमेश         एिह वेशभूषा मे फोटो जुिन लेल जाओ सर। हम दूनू अपन पिरचय आ फोटो कािल अपनेक \nxयोगशाला मे पठबा देब।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nवै;ािनक       ठीक छैक। फोटो एलाक बादे हम िकछु काज आगू बढ़ा सकब। एतेक =यान राखू जे हमरा \nxयोगशाला मे एके बेर xवेश क ऽ सकब आ तकर बाद बाहरी संसार सँ कोनो सgपक+ निह \nरहत। मोबाइल आिद हम रखबा लेब। काज शेष भेलाक बादे बहरा सकब। मंजूर अिछ ? \nदूनू समवेत     एकदम मंजूर। \nवै;ािनक       दू स£ताहक समय िदअ ऽ। \nसुरेश         बेस, आब  चलू, अह कÀ आपस  पहुँचा दैत  छी। (जाइत काल दूनू गोटे वै;ािनक कÀ पएर छूिब xणाम \nकरैत अिछ )। \n(वै;ािनक आगू  आगू आ रमेश , सुरेश हुनकर पाछू पाछू मंच सँ xथान , xकाश  बंद। नेपãय \nमे दू गोटेक वर मे घोषणा) \nएक           एखने खबिर  आएल  अिछ  जे वै;ािनक  अनुपम  आपस आिब गेलाह।  ओ \nxेस  वात\\ मे घोिषत  केलिन  जे हुनकर  अपहरणक  घटना पुिलसक  कYपना छलैक।  नेता सबहक  हया \nसँ घबराएल  पुिलस  िबना िकछु बुझने एिह  तरहक  xचार  केलक।  राित मे हुनका िकछु अिभनव \nआइिडया आएल छलिन तकरे मंथन करबाक लेल ओ कने सबेरे टहलए चल गेल छलाह। \nदू           वै;ािनक अनुपमक अिभनव आइिडया पर काय+ करबा लेल दू स£ताह बाद दूटा अंतिर9 वै;ािनक \nऔिथन। ओ तीनू xायः दू तीन मास xयोगशालाक एकात मे रिह काज करताह। एिह \nअविध मे हुनका संग कोनो तरहक सgपक+ संभव निह होएत। \nएक           xयोगशालाक सुर9ा बढ़ा देल गेलैक आ xशासनक सव×:च तर पर एकर सूचना सेहो पठा देल \nगेलैक। \nदू           उड़ती खबिर  इहो अिछ  जे दूनू बाहुबली आपरािधक  जीवन  छोिड़  देलिन।  आब  शहर  मे शiित  रहत, से आशा कº \n। \n(अिगला अंकमे जारी) \n  \nअपन मंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनद िवलास राय  \nवािभमान - बीहिन कथा \nडॉ. पंकजक बेटाक िबआहक कािÁ बहुभोज छल। आइ भोरेसँ सर-कुटुम आ धी-वासीन सभ अपन-\nअपन गामक बाट पकड़लैन। किनयक संगे जे लोकिनय सभ आएल रहैथ ओहो सभ अपन-अपन \nफटफिटयापर चिढ़ गाम जाइ गेला। \nिदनक चािर बजे-बे¼का पहर। डॉ. पंकज अपन पîी- अलकासँ कहलिखन- \n“कनी नीक कॉफी िपआउ। बड़ थकान बुझाइत अिछ।” \nकिनयÊ कालक बाद अलका दू कप कॉफी नेने पित लग एली। एकटा कप पितक हाथमे देली आ \nदोसर कप अपने हाथमे लेली। दुनू पित-पîी बैस कऽ कॉफी पीबए लगली। कॉफी पीबैत डॉ. पंकज बजला- \n“सभ सर-कुटुम तँ एला मुदा वीणा दैया आ ओकर दुÁा नै एला। कहू तँ हमरा बेटाक िबआह फेरसँ \nहएत..!” \nतैपर पîी अलका कहलकैन- \n“वीणा दैयाक बेटीक िबआहमे अह आिक हमहॴ गेल रिहऐ जे ओ सभ अिबतए।” \nडॉ. पंकज बजला- \n“हमरा समय नै भेटल तँए नै गेलॱ मुदा नौत पुराइ एगारह साए टका तँ पठाइये देने रिहऐ।” \nतैपर पîी अलका कहलकैन- \n“ओहो सभ अहक बेटाक िबआहमे बाइस साए टका पठा देलखुन हेन। की बुझै िछऐ ओ सभ गरीब \nअिछ तँ दौड़ले औत। यौ सभकÊ अपन वािभमान छइ।” \nतैपर डॉ. पंकज िकछु ने बजला, मुदा हुनका मनमे भेलैन जे भिगनीक िबआहमे नै गेलॱ से हमरा सन नीक नै \nभेल। \n  \nअपन मंत~य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nजगदीश xसाद मyडल  \n  \nदिहबरी (लघुकथा) \nतीन-चािर घटासँ गाममे हरिवड़× उठल छल मुदा अपने कोनो भनक निह बुिझ पेलॱ। हरिवड़× ई उठल \nछल जे ‘जसमत बाबा अब-तबमे छैथ!’तँए अितम दश+नक लेल सॱसे गाम गलो-गुल आ दौड़ो-बरहा लिग गेल \nछल। घटना तीन बजे बे¼का समैयक छी। भेल ई जे जसमत बाबाक पेटमे वायुक बढ़वािड़ भऽ गेलैन \nजइसँ मन तेना औल-बौल करए लगलैन जे लोकक बीच मरैक डर सबहक मनमे पैस गेल। जसमत बाबाक \nदेहक शि$त सेहो जेना किम गेलैन तिहना ठाढ़ भेलमे खिस पड़ला। एक तँ पेटक जनमारा गैिटकक \nxकोप,तैपर बेधड़क खसने देहमे तेना चोट लिग गेलैन जे चेतन शि$तमे 9ीणता सेहो आिब गेलैन जइसँ \nएकाएकआँिख-मुँह दुनू ब¤ भऽ गेलैन। \n  \nतीन रंगक अवाज गाममे उिठ रहल छल। िकछु गोरे जसमत बाबाकÊ मृयु घोिषत करैत बजै छला \nजे ‘बाबा धोपचटेमे मिर गेला!’एकर पूरक िवचार सेहो जोड़ा रहल छल जे ‘बाबा सन धम\\माकÊ अिहना मृयु \nहोइए। मरैबेर सेवा-ले केकरो मुँहतÂी निह केलैन!’आिकछु गोरे जसमत बाबाकÊ अब-तबमे रिख बजै छला \nजे ‘बाबा अब-तबमे छैथ, माने कखन छैथ आ कखन निह छैथ तेकर कोनो ठेकान निह!’ मुदा िकछु गोरे अिड़-\nअिड़ बजै छला जे ‘बाबा जीिवत छैथ आ जीबे करता!’  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअही तरहक िवचारक बीच रखवारीवाली आ दीपवालीक बीच अपन-अपन िवचारक चलैत कहा-कही \nसेहो शुº भेल। रखवारीवाली बाजल- “बाबाकअखन मरैबला उमेर थोड़े भेलैन अिछ जे मरता। देहमे रोग \nभेने मनमे बेचैनी आिब गेल छैन।” \nरखवारीवालीक बात सुिन दीपवाली बाजल- “बाबाकÊ आब लोकक कोन बात जे भगवानो निह बँचा \nसकतैन!” \nओना, मरै-जीबैक बात जेते रखवारीवाली बुझै छैथ तेते दीपवाली निह बुझै छैथ। जइसँ अपन-अपन \nधरणा मरै-जीबैक मनमे बिनयÊ गेल छैन। ने रखवारीवाली अपना आँिखये बाबाकÊ लगसँ देखने छेली आ ने \nदीपेवाली, मुदा लोकक मुँहक सुनल बातसँ दुनूक कान तँ भिरयेगेल छेलैन जइसँ दुनूक मनमे अपन-अपन \nिबसवास सेहो बिन गेल छैन। जीवन-मृयुक िकरदानी देख रखवारीवालीक मनमे एहेन धारणा बनले छैन जे \nकुgहारक बरतन जक लोककच मािटक बनल अिछ जे किनय \t  धÂा-धुÂी लगने फुिट जाइए! तैपर केतेको \nगोरेक मुहसँ सेहो सुिन चुकल छैली जे बाबा अब-तबमे छैथ। तिहना दीपवालीकÊ सेहो अपन िवचारक धारणा \nमनमे बनल छैन। िवचारक धारणा ई जे जिहना ब:चा जम लइए, धीरे-धीरे समैयक संग बढ़ैत-बढ़ैत बुढ़ \nहोइए आ बुढ़सँ जखन झुनकुट बुढ़ होइए तखन पाकल कोनो अ¤े वा फले जक झुना कऽ अपने खिस \nपड़ैए; से तँ अखन जसमत बाबा निह भेल छैथ। जेकरा-जेकरा मुहÊ जसमत बाबाक समाचार दीपवाली सुनने \nछेली, ओ वएह सुनने छेली जे हवा-बसात लगने अिहना समैया रोग पकड़ैए आ समय पुरला पछाइत अपने \nछुिटयो जाइए। ओना,जसमत बाबाक मरैक सgभावना दीपवालीक मनसँ सोÁोअना मेटाएलो निहयÊ \nछेलैन, तखनमेटाएले जक घँसा जºर गेल छेलैन जइसँ रखवारीए-वाली जकदीपोवालीक मनमेअपन जीिवत \nवाण छेलैहे। \nओना, रखवािरयोवाली आ दीपोवालीकÊगामक लोकबुिझते छैन जेिबनु जिड़-िसरक झगड़ाऊ मनुख छैथ। \nतँए िहनका दुनूक बीचकझगड़ाक फिरछौटमे तेसर अपन काज बरदा निहयÊ पड़ए चाहैए। मुदा आजुक माहौल \nदोसर रंग भेने, दुनू गोरेकबीच कहा-कही भेने अनेको लोक दुनूक बात सुिन जमो भेल आ फिरछबैले तैयार \nसेहो भेल। ओना, िबनु बजौले सभ छल, िकए तँ सभ जसमत बाबाक दश+न करए जा रहल अिछ। तइ \nबीचमे दुनू गोरेक कहा-कहा, बीच सड़केपर भेने, फिरछौटक पिरिथित बिन गेल। दीपवालीक बात सुिन \nरखवारीवाली बजली- \n“भगवानोक ठीकेदारी अहॴकÊ अिछ..!” \nिबना लगामक घोड़ा जक दीपवाली हीनहीनाइत जवाब देलकैन-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३०८  म अंक  १५  अ᭍टूबर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५४  अंक  ३०८ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“भगवान भगवान छैथ, लोकक कहाकहीमे ओ िकए औता, लोक बड़ बेसी हएत तँ भ$त बिन \nसकैए, उपासक बिन सकैए, तैठाम जे ई भगवानक दोख लगबै छिथन से िहनका अपना-सन भेलैन?” \nरखवािरयोवाली बेलगामक घोड़ा जक हीहीयाइत बाजल- \n“अपना सन नइ भेल तँ की अह सन भेल?” \nअपना सन भेल िक अह सन भेल, तेकर अथ+ दीपवालीकÊ दोसरे लिग गेलैन। िकए तँ दीपवालीकÊ \nबुझल जे अyडी तेलक दीपक इजोत आँिखकÊ कड़ुअबैए मुदा गोटक तेल वा मिटया तेलक इजोत ओहन \nxकाश दइए जइसँ अहार दुिनयकÊ लोक xकािशत देखैए। \nरखवारीवाली आ दीपवालीक बीचक जे गप-स£पक pम छल ओ अपने अगरब§ी जक मसYला सठने \nिमझा गेल। \nसात बजे सझक समय। कािÁये चैत सgप¤ भेल आ आइ बैशाख चढ़ल, तँए सात बजे सझ \nरिहतोमाघक तेसर सझ सन अहार निह छल, छल पिहल ओहन सझ जक जे सूय+ तँ पाट लऽ लेने छला \nमुदा अकासमे लाली ि","size_mb":23.23,"has_text":true},"Videha 309.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 309.pdf","name":"Videha 309.pdf","text":"वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n'विदेह ' ३०९ म अंक ०१ निम्बर  २०२० (िर्ष  १३ मास  १५५ अंक ३०९) \nऐ अंकमे अछि :- \n१. गजेन्द्र ठाक ु र- संघ लोक सेवा आयोग/ बिहार लोक सेवा आयोगक परीक्षा लेल   मैछिली (अबिवायय आ ऐच्छिक) आ \nआि ऐच्छिक बवषय आ सामान्द्य ज्ञाि (अंग्रेजी माध्यम) हेतु साछमग्री [एि.टी.ए. - यू.जी.सी. -िेट -मैछिली लेल सेहो] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & BPSC \n(BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- MAITHILI (COMPULSORY & \nOPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL STUDIES (ENGLISH \nMEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO] \n२. गद्य \n२.१.योगेन्द्र पाठक बवयोगी- िरक बवजय (धारावाबहक िाल िाटक - दोसर खेप)  \n२.२. रबीन्द्र नारायण मिश्र - धारावाबहक उपन्द्यास-लजकोटर  (९म खेप) \n२.३.जगदीश प्रसाद मण्डल - आमक गािी - धारावाबहक उपन्द्यास (दोसर खेप) \n२.४.िन्द्द बवलास राय- िीहबि किा - एमेली साहैि  \n२.५.जगदीशप्रसाद मण्डल - हुसैत लोक  \n२.६.अमर े श क ु मार लाभ - २ टा िीहबि किा  \n२.७.क ु सुम ठाक ु र-अलग  राज्यक  मााँग कतेक साियक?  \n२.८.डॉ. बविीत उत्पल -लघु किा - नागा फकीर  \n२.९.गजेन्द्र ठाक ु र- छमछिलाक इछतहास भाग -२ \n२.१०.डॉ आभा झा -िौक  \n२.११.कीर्तिनाथ झा -लघुकथा -नपुुंसक  \n२.१२.दीपा झा - धिया - पूता आ डडजजटल क ै दखा िा   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n२.१३.उमेश मण्डल -लोक -नाट्य -वाद्य मण्डली - सुंकलन  \n२.१४.छप्रयंवदा तारा झा - वापसी  \n२.१५.आशीष अिछिन्द्हार -सपिा आ भ्रम  \n२.१६.आिन्द्द क ु मार झा-मैछिलीक वतयमाि र ं गमंि , धर्मिता आ स्वतन्द्रता  \n२.१७. मुन्द्िाजी- िीहबि किा -- मािकीकरण ओ तुलिात्मक पक्ष \n२.१८.नारी शब्दक डववेचना - डॉ. अपर्ाा  \n२.१९.लालदासक  ‘कौशल्या ’-डॉ. अ पणाय \n२.२०.रमेश्वर चररत धमधथला रामायर्मे पुष्कर काण्डक डवशेषता -डॉ. अप णाय \n२.२१.लालदासक रामायर्मे  बवछध-व्यवहारक वणयि - डॉ अप णाय \n  \n३. पद्य \n३.१.आशीष अिछिन्द् हार- २ टा गजल  \n३.२. ज्ञािवर्द्यि कण्ठ- ३ टा कबवता \n३.३.डॉ आभा झा -ि ेतिा  \n३.४.ििोिारायण छमश्र - िवगीत  \n \n \nगद्य पद्य भारती \nअन ुक्रि   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nगद्य अनुि ाद  \nवि भि न्द्न  ि ारतीय ि ाषाक गद्यसँ अंग्रेजीि े अन ूदि त सावि त्यक गजेन्द्र ठाकुर द्वारा ि ैमि लीि े अन ुि ाि  \nवि भि न्द्न  ि ारतीय ि ाषाक गद्यसँ अंग्रेजीि े अन ूदि त सावि त्यक गजेन्द्र ठाकुर द्वारा ि ैमि लीि े अन ुि ाि  \nवि भि न्द्न  ि ारतीय ि ाषाक गद्यसँ अंग्रेजीि े अन ूदि त सावि त्यक अन ुि ाि क लोकवन :  \n• जयलक्ष्मी पोपुरी [तेलुगु]  \n• क े . पुरुषोत्तम [तेलुगु]  \n• रामा राव वी वी बी [तेलुगु]  \n• गोपा नायक [उड़िया]  \n• हेमाुंग देसाई [गुजराती]  \n• कमलाकर भट [कन्ऩि]  \nगद्य अन ुक्रि  \n१. सदा लेल धमत्र: मूल तेलुगु उपन्यास : पेद्दिधत अशोक क ु मार ; तेलुगुसँ अुंग्रेजी अनुवाद: पी. जयलक्ष्मी ; अुंग्रेजीसँ मैधथली \nअनुवाद: गजेन्र ठाक ु र  \n२. २ टा दललत लघु कथा: [कोलकलुरी इनोच ललखखत “कौआ” (तेलुगुमे काकी) आ डवनोददनी ललखखत “कारी मलस” \n(ब्लैक इ ुं क)]; मूल तेलुगुसँ अुंग्रेजी अनुवाद: क े . पुरुषोत्तम ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद: गजेन्र ठाक ु र।  \n३. आददडव बाडपराजूक मूल तेलुगु 'ध्वस्त मखन्दर ' सँ अुंग्रेजी अनुवाद जयलक्ष्मी पोपुरी द्वारा ; अुंग्रेजीसँ मैधथली: गजेन्र \nठाक ु र।  \n४. वेंकट सुब्बैया वी.क मूल तेलुगु 'अनुवादक कला ' (अुंश) क अुंग्रेजी अनुवाद जयलक्ष्मी पोपुरी द्वारा ; अुंग्रेजीसँ मैधथली: \nगजेन्र ठाक ु र।  \n५. करुर्ा टी.क मूल तेलुगु 'क्र ू रता' क अुंग्रेजी अनुवाद जयलक्ष् मी पोपुरी द्वारा ; अुंग्रेजीसँ मैधथली: गजेन्र ठाक ु र।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n६. एन. गोपीक मूल तेलुगु 'नानीलु , द ललडटल वन्स ' क अुंग्रेजी अनुवाद जयलक्ष्मी पोपुरी द्वारा ; अुंग्रेजीसँ मैधथली: गजेन्र \nठाक ु र।  \n७. खदीर बाबूक मूल तेलुगु “हमर धचत्रकला गुरु” क अुंग्रेजी अनुवाद: जयलक्ष्मी पोपुरी ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद: गजेन्र \nठाक ु र।  \n८. वेम्पल्ले शरीफक मूल तेलुगु “जुम्मा” क अुंग्रेजी अनुवाद: जयलक्ष्मी पोपुरी ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद: गजेन्र ठाक ु र।  \n९. रामा राव वी वी बीक मूल तेलुगु “अलभशप्त” क अुंग्रेजी अनुवाद: लेखक द्वारा स्वयुं ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद: गजेन्र \nठाक ु र।  \n१०. उड़ियामे सरोजजनी साहूक मूल कहानी \"दुःख अप्रधमता\" ; अुंग्रेजीमे गोपा नायक द्वारा अनूददत ; अुंग्रेजीसँ मैधथली: \nगजेन्र ठाक ु र।  \n११. सुन्दरमक २ टा गुजराती कथा:  \n• “माताक कोरामे” मूल गुजराती: “सुन्दरम” ; गुजरातीसँ अुंग्रेजी: हेमाुंग देसाई आ अुंग्रेजीसँ मैधथली: गजेन्र \nठाक ु र।  \n• सुन्दरमक मूल गुजराती कथा “माजा वेलोक डनिन” अुंग्रेजीमे हेमाुंग देसाई द्वारा अनूददत ; अुंग्रेजीसँ मैधथली: \nगजेन्र ठाक ु र।  \n१२. दलपत चौहानक मूल गुजराती 'डर '; हेमाुंग देसाई द्वारा अुंग्रेजीमे अनूददत ; अुंग्रेजीसँ मैधथली: गजेन्र ठाक ु र।  \n१३. नजीर मुंसूरीक दू टा गुजराती कथा: “समुरी बाज” आ “हुंगामा” ; मूल गुजरातीसँ अुंग्रेजी: हेमाुंग देसाई आ अुंग्रेजीसँ \nमैधथली: गजेन्र ठाक ु र।  \n१४. अशोक हेग़ि े क मूल कन्नड “अन्हार” क अुंग्रेजी अनुवाद: कमलाकर भट्ट ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद: गजेन्र ठाक ु र।  \n \nपद्य अनुि ाद  \nवि भि न्द्न  ि ारतीय ि ाषाक पद्यसँ अंग्रेजीि े अन ूदि त सावि त्यक गजेन्द्र ठाकुर द्वारा ि ैमि लीि े अन ुि ाि   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nडवलभन्न भारतीय भाषाक पद्यसँ अुंग्रेजीमे अनूददत साडहत्यक अनुवादक लोकडन:  \nपुरुषोत्तम क े . [तेलुगु] \nरामा राव वी वी बी [तेलुगु]  \nजयलक्ष्मी पोपुरी [तेलुगु]  \nहेमाुंग देसाई [गुजराती]  \nमाला मारवाह [गुजराती]  \nसैलेन राउत्रे [उड़िया]  \nइच्छससता सार ं गी [उबिया] \nहररक ृ ष् र् दास [उड़िया]  \nगजेन्द्र ठाक ु र [भोजपुरी] \nएस.एल.सन्द्धु [कश्मीरी] \nपद्य अन ुक्रि  \n१ \nबोयी भीमन्नाक मूल तेलुगु कडवता [मूल तेलुगु कडवता अुंग्रेजीमे पुरुषोत्तम क े .  द्वारा अनूददत ; अुंग्रेजीसँ मैधथली गजेन्र \nठाक ु र।] \n२ \nतेलुगु दललत मडहला कडवता [मूल तेलुगुसँ अुंग्रेजी अनुवाद क े . पुरुषोत्तम ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र।]  \nमूल तेलुगु: “जे. सुभरा” क “लोढ़ब” , “ लाण्डा” , “ सा़िीक कोर  - -हमर छाती पर पहरा दऽ रहै लेल कप़िा नै” , \n““अव्वा - दख जमा कर ै त दरबज्जापर डबछल चौखडट”।  \nमूल तेलुगु: “चल्लपल्ल्ली स्वरूपरानी”क “मान्क े नापुव्वु” ; “माडट -भेल हाथ” ,   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nमूल  तेल ुगु: “द रर शे शलशडनमाल ा ” क “हमही छी ज े स भ डकछु  हा रर  द ेल ा ौं”, “हम रजस्वला कप़िा ओडढ़ रहल छी” , “एक \nदललत स्त्री”  \nमूल तेलुगु: “एम. गौरी” क “मेहदी लागल हाथ”  \nमूल  तेल ुगु: “मद ुर ी डवज यश्री” क “अलल स म्मा क स्र ा प” \n३ \nवी.वी.बी. र ा मा  र ा वक डकछु  पद्य [तेल ुगु स ँ कडव द्वा र ा  स् वयुं अनुवा दद त] \n४ \nएन. गोपीक मूल तेलुगु क अुंग्रेजी अनुवाद जयलक्ष् मी पोपुरी द्वारा ; अुंग्रेजीसँ मैधथली गजेन्र ठाक ु र।  \n५ \nअरुर्ा एन क े र मूल तेलुगु क अुंग्रेजी अनुवाद जयलक्ष्मी पोपुरी द्वारा ; अुंग्रेजीसँ मैधथली गजेन्र ठाक ु र।  \n६ \nशीला सुभरा देवीक मूल तेलुगु क अुंग्रेजी अनुवाद जयलक्ष्मी पोपुरी द्वारा ; अुंग्रेजीसँ मैधथली गजेन्र ठाक ु र।  \n७ \nक े . लशवा र े ड्डीक मूल तेलुगु क अुंग्रेजी अनुवाद जयलक्ष् मी पोपुरी द्वारा ; अुंग्रेजीसँ मैधथली गजेन्र ठाक ु र।  \n८ \nअन्नवरम देवेन्रक तेलुगु पद्य [मूल तेलुगुसँ अुंग्रेजी अनुवाद -जयलक्ष्मी पोपुरी ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र।]  \n९ \nनरससिह मेहताक गुजराती कडवता , गुजरातीसँ अुंग्रेजी अनुवाद हेमाुंग देसाई ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र द्वारा।   \n१०  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nहेमाुंग देसाईक ५टा गुजराती कडवता , गुजरातीसँ अुंग्रेजी अनुवाद कडव द्वारा स्वयुं ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र \nद्वारा।  \n११ \nराजेन्र पटेलक गुजराती कडवता सभ , गुजरातीसँ अुंग्रेजी अनुवाद हेमाुंग देसाई ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र \nद्वारा।  \n१२ \nपीयूष ठक्करक गुजराती कडवता सभ , गुजरातीसँ अुंग्रेजी अनुवाद हेमाुंग देसाई ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र \nद्वारा।  \n१३ \nपन्ना लत्रवेदीक कडवता सभ , गुजरातीसँ अुंग्रेजी अनुवाद हेमाुंग देसाई ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र द्वारा।  \n१४ \nबाबू सुथारक कडवता सभ , गुजरातीसँ अुंग्रेजी अनुवाद हेमाुंग देसाई ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र द्वारा।  \n१५ \nगुजराती दललत कडवता [गुजरातीसँ अुंग्रेजी अनुवाद हेमाुंग देसाई ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र द्वारा।  \nअनीश गार ुं गेक \"पोस्टर\" ,  \nराजेन्र वड े लक 'जीता ' \"सम्भोग\" ,  \nउमेश सोलुंकीक \"लोक , जधम जाए\" , \"खऱिाक डाँट सभ\"  \n१६ \nगुलाम मोहम्मद शेखक गुजराती कडवता , गुजरातीसँ अुंग्रेजी अनुवाद हेमाुंग देसाई/ माला मारवाह ; अुंग्रेजीसँ मैधथली \nअनुवाद गजेन्र ठाक ु र द्वारा।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n१७ \nअजय सरवैयाक गुजराती कडवता , गुजरातीसँ अुंग्रेजी अनुवाद हेमाुंग देसाई ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र द्वारा।   \n१८ \nगनी दहीवाला क गुजराती कडवता , गुजरातीसँ अुंग्रेजी अनुवाद हेमाुंग देसाई ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र द्वारा।   \n१९ \nबासुदेव सुनानीक उड़िया कडवता। उड़ियासँ अुंग्रेजी अनुवाद सैलेन राउत्रे ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र  \n२०. मूल उड़िया भरत माँझी  (ओड़ियासँ अुंग्रेजी अनुवाद सैलेन राउत्रे आ अुंग्रेजीसँ मैधथली गजेन्र ठाक ु र द्वारा)  \n२१ \nइप्प्सता सार ुं गीक उड़िया कडवता। उड़ियासँ अुंग्रेजी अनुवाद इप्प्सता सार ुं गी  द्वारा स्वयं; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र \nठाक ु र \n२२ \nइप्प्सता सार ुं गीक उड़िया कडवता। उड़ियासँ अुंग्रेजी अनुवाद हर े क ृ ष् र् दास ; अुंग्रेजीसँ मैधथली अनुवाद गजेन्र ठाक ु र  \n२३ \nभभखारी ठाक ु रक भोजपुरी कबवता गीतक मैछिली अिवाद गजेन्द्र ठाक ु र द्वारा  \n२४ \nरहमाि राहीक कबवताक मैछिली अिुवाद (कश्मीरीसाँ अंग्रेजी एस.एल.सन्द्धु, साभार भारतीय ज्ञािपीठ आ अंग्रेजीसाँ मैछिली \nगजेन्द्र ठाक ु र) \n \n \n  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n \n \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine in \n.pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. बवदेहक पुराि \nअंक आ ऑबडयो/ वीबडयो/ पोिी/ छिरकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउिलोड करिाक हेतु िीिााँक ललिक पर जाउ।  \nVIDEHA ARCHIVE विदेह पेटार  \n \n View Videha googlegroups (since July 2008) \n \n view Videha Facebook Official Group (since January \n2008)- for announcements \n \n \n  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n \n१. गज ेन्द्र  ठाकु र \n........................................................................................................................ \n........................................................................................................................ \n[संघ लोक सेिा आयोग/ वबहार लोक सेिा आयोगक परीक्षा लेल   मैथिली (अवनिायष आ ऐच्छिक) आ आन \nऐच्छि क वि र् य आ स ामान्द्य ज्ञान (अंग्रेज ी माध्यम) हेतु स ाथमग्री] \n[एन.टी.ए.- यू.ज ी.स ी.-नेट-मैथिली लेल सेहो]  \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)] \n[FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO] \nयू. पी. एस . स ी. (मेन्द्स ) २०२० ऑप्शनल: मैथि ली स ावहत्य वि र् यक टेस् ट स ीर ीज  \n  \nयू.पी.एस.सी. क छप्रभलछमिरी परीक्षा २०२० सम्पन्द्ि भऽ गेल अछि। जे परीक्षािी एबह परीक्षामे उत्तीणय करताह आ जाँ \nमेन्द्समे हुिकर ऑसशिल बवषय मैछिली साबहत्य हेतन्न्द्ह ताँ ओ एबह टेस्ट-सीरीजमे सम्म्मभलत भऽ सक ै त िछि। टेस्ट \nसीरीजक प्रारम्भ छप्रभलम्सक ररजल्टक तत्काल िाद होयत। टेस्ट-सीरीजक उत्तर बवद्यािी स्क ै ि कऽ \neditorial.staff.videha@gmail.com पर पठा सक ै त िछि, जाँ मेलसाँ पठ े िामे असोकजय होइन्न्द्ह ताँ ओ हमर \nह्वाट ् सएप िम्िर 9560960721 पर सेहो प्रश्िोत्तर पठा सक ै त िछि। संगमे ओ अपि छप्रभलम्सक एडछमट काडयक स्क ै ि \nकएल कॉपी सेहो वेरीबफक े शि लेल पठािछि। परीक्षामे सभ प्रश्िक उत्तर िबह द ेमय पि ै त ि ै क मुदा जाँ टेस्ट सीरीजमे \nबवद्यािी सभ प्रश्िक उत्तर देताह ताँ हुिका लेल श्रेयस्कर रहतन्न्द्ह। बवदेहक सभ स्कीम जेकााँ ईहो पूणयतः बिःशुल्क अछि।- \nगज ेन्द्र  ठाकु र   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nस ंघ लोक स ेि ा आयोग द्वार ा आयोजज त सस वि ल स र्ि िस ेज  (मुख् य) पर ीक्षा, २०२० मैथि ली (ऐच्छि क) लेल टेस् ट \nसीरीज/ प्रश्न -पत्र- १ आ २ \nTEST SERIES-1 \n  \n[एन.टी.ए.- यू.ज ी.स ी.-नेट-मैथिली लेल/ FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI] \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01 \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02 \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03 (श्री शम्भु कु मार  सस िह द्वार ा स ंकसलत) \n  \nVideha e-Learning \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS \nमैथिली प्रश्नपत्र- यू.पी.एस .स ी. (ऐच्छिक) \nमैथिली प्रश्नपत्र- यू.पी.एस .स ी. (अवनि ायष)  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nमैथिली प्रश्नपत्र- बी.पी.एस.सी. (ऐच्छिक) \n  \nमैथिलीक ितषनी  \n१ \nभार्ापाक  \n२ \nमैछिलीक वतयिीमे पयायसत बवबवधता अछि। मुदा प्रश्िपर देखला उत्तर एकर वतयिी इग्िू BMAF001 साँ प्रेररत िुझाइत \nअछि, से एकर एकरा एक उखिाहामे उिटा -पुिटा ददयौ, ततिे धरर पयायसत अछि। यू.पी.एस.सी. क  मैथिली (कम्पलसरी) \nपेपर लेल सेहो ई पयाषप्त अथि,  से जे बवद्यािी मैछिली (कम्पलसरी) पेपर लेिे िछि से एकर एकटा आर फास्ट -रीडडिग \nदोसर -उखिाहामे करछि|  \nIGNOU  इग्िू       BMAF-001 \n........................................................................................................................ \nMAITHILI (OPTIONAL) \nTOPIC 1    [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit, Avhatt, Maithili) भारोपीय भाषा \nपररवार मध्य मैछिलीक स् िाि/ मैछिली भाषाक उद्भव ओ बवकास (संस्क ृ त, प्राक ृ त, अवहट्ट, मैछिली)]  \nTOPIC 2    (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates) \nTOPIC 3    (ज्योछतरीश्वर, बवद्यापछत आ गोबवन्द्ददास भसलेिसमे  िछि  आ रसमय  कडव चतुर  चतुरभुज  डवद्यापधत कालीन  \nकडव छधथ। एतय  समीक्षा  शुंखलाक  प्रारम्भ करबासँ  पूवा चारू  गोटेक शब्दावली  िव  शब्दक पयायय  संग  देल  जा  रहल  अधछ। \nनव आ पुरान  शब्दावलीक  ज्ञािसँ ज्योछतरीश्वर, बवद्यापछत आ गोबवन्द्ददासक प्रश्िोत्तरमे िार  आओत, सुंगडह  शब्दकोष  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिढ़लासाँ खााँटी मैधथली मे प्रश्िोत्तर ललखबामे  िाख  आस्ते-आस्ते खतम  होय त, लेखिीमे  प्रवाह आयत  आ सुच् चा  भावक  \nअलभव्यक्क्त भय  सकत। )   \nTOPIC 4                (बर ीनाि  झा शब्दाि ली आ थमथि लाक कृ वर् -मत्स्य शब्दािली)  \nTOPIC 5                (ि ैल्यू एडीशन- प्रिम पत्र- लोरर क गाि ामे स माज  ओ स ंस् कृ थत) \nTOPIC 6                (ि ैल्यू एडीशन- द्वद्वतीय पत्र- विद्यापथत) \nTOPIC 7                (ि ैल्यू एडीशन- द्वद्वतीय पत्र- पद्य समीक्षा- बानगी) \nTOPIC 8                (ि ैल्यू एडीशन- प्रिम पत्र- लोक गाि ा नृत्य नाटक स ंगीत) \nTOPIC 9                (ि ैल्यू एडीशन- द्वद्वतीय पत्र- यात्री) \nTOPIC 10               (ि ैल्यू एडीशन- द्वद्वतीय पत्र- मैथिली रामायण)  \nTOPIC 11               (ि ैल्यू एडीशन- द्वद्वतीय पत्र- मैथिली उपन्द्यास)  \nTOPIC 12               (ि ैल्यू एडीशन- प्रिम पत्र- शब्द विचार)  \nTOPIC 13               (थतरहुता सलवपक उद्भि ओ विकास)  \nTOPIC 14                 (आधुवनक नाटकमे थचसत्रत वनधषनताक स मस् या- शम्भु कु मार  सस िह)््  \nTOPIC 15                 (स्िातंत्र्योत्तर मैथिली किामे सामाजजक समरसता - अरु ण कु मार  सस िह) \nTOPIC 16                 (यू. पी.एस .स ी. मैथि ली प्रि म पत्रक पर ीक्षाि ी हेतु उपयोगी स ंकलन, मैथि लीक प्रमुख  \nउपभार् ाक क्षेत्र आ ओकर  प्रमुख  वि शेर् ता, मैथि ली स ावहत्यक आद्वदकाल, मैथि ली स ावहत्यक काल-वनधाषरण - \nशम्भु कु मार  सस िह)                            \nTOPIC 17                (मैथि ली आ दोस र  पुबरर या भार् ाक बीचमे स म्बन्द्ध (बांग्ला, अस थमया आ ओवि या) \n[यू.पी.एस .स ी. सस लेबस , पत्र-१, भाग-“ए”, क्रम-५]) \nTOPIC 18                 [मैथि ली आ वहन्द्दी/ बांग्ला/ भोज पुर ी/ मगही/ स ंि ाली- वबहार लोक सेिा आयोग \n(बी.पी.एस.सी.) क े र ससविल सेिा परीक्षाक मैथिली (ऐच्छिक) विर्य लेल]   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n........................................................................................................................ \n  \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS) \nGS (Pre) \nTOPIC 1  \nGS (Mains) \nNCERT-ENVIRONMENT CLASS XI-XII \nNCERT PDF I-XII \nTN BOARD PDF I-XII \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIVE \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS \n........................................................................................................................ \nOTHER OPTIONALS \n........................................................................................................................ \nIGNOU eGYANKOSH \n (अिुवतयते)  \n-गज ेन्द्र  ठाकु र   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n२. गद्य \n२.१.योगेन्द्र पाठक बवयोगी- िरक बवजय (धारावाबहक िाल िाटक - दोसर खेप)  \n२.२. रबीन्द्र नारायण मिश्र - धारावाबहक उपन्द्यास-लजकोटर  (९म खेप) \n२.३.जगदीश प्रसाद मण्डल - आमक गािी - धारावाबहक उपन्द्यास (दोसर खेप) \n२.४.िन्द्द बवलास राय- िीहबि किा - एमेली साहैि  \n२.५.जगदीशप्रसाद मण्डल - हुसैत लोक  \n२.६.अमर े श क ु मार लाभ - २ टा िीहबि किा  \n२.७.क ु सुम ठाक ु र-अलग  राज्यक  मााँग कतेक साियक?  \n२.८.डॉ. बविीत उत्पल -लघु किा - नागा फकीर  \n२.९.गजेन्द्र ठाक ु र- छमछिलाक इछतहास भाग -२ \n२.१०.डॉ आभा झा -िौक  \n२.११.कीर्तिनाथ झा -लघुकथा -नपुुंसक  \n२.१२.दीपा झा - धिया - पूता आ डडजजटल क ै दखा िा  \n२.१३.उमेश मण्डल -लोक -नाट्य -वाद्य मण्डली - सुंकलन  \n२.१४.छप्रयंवदा तारा झा - वापसी  \n२.१५.आशीष अिछिन्द्हार -सपिा आ भ्रम  \n२.१६.आिन्द्द क ु मार झा-मैछिलीक वतयमाि र ं गमंि , धर्मिता आ स्वतन्द्रता  \n२.१७.  मुन्द्िाजी- िीहबि किा -- मािकीकरण ओ तुलिात्मक पक्ष \n२.१८.नारी शब्दक डववेचना - डॉ. अपर्ाा   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n२.१९.लालदासक  ‘कौशल्या ’-डॉ. अ पणाय \n२.२०.रमेश्वर चररत धमधथला रामायर्मे पुष्कर काण्डक डवशेषता -डॉ. अप णाय \n२.२१.लालदासक रामायर्मे  बवछध-व्यवहारक वणयि - डॉ अप णाय \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nयोगेन्द्र पाठक वियोगी \nनरक विजय  \n(एडह ना टकक एक स ुंस् कर र्  हमर  पोथी ‘लत्रना टकम्’ मे छडप गेल  अधछ। ओडह मे दृ श्यक स ुंख् या  बहुत बेस ी र हल ा  स ँ डकछु  \nडनदेशक लोकडन एकर मुंचन पर प्रश्न धचन्ह लगौलडन। ओडह आलोचना क ें  ध्यान मे रखैत एकरा पररवर्िित कएल गेल। \nएकर बुंगला अनुवाद श्री नवीन चौिरी क े लडन अधछ। - िाटककार)  \n  \nपात्र पररचय  \n           िानि पात्र — रमेश, सुर े श, अनुपम अधमत (वैज्ञाडनक) \n           पौराणणक पात्र — ब्रह्मा, डवष् र्ु, महेश, नारद, यमराज, धचत्रगुप्त, दू यमदूत  \nअंक 1 \n  \nदृश्य 2 \nिंच सज्जा पमिले दृश्य सन, खाली शास्त्त्र-पुराण क पोि ीक बि ला ि ोटका वि ज्ञान  पोि ी, जन नल \nआदि  राख ल। कुसी चाररटा। वि णजटल वि स्त््ले बोि न पर लीख ल ि ैक “'AI Laboratory \n(highly confidential)'। ई िैज्ञावनक अन ुपि क प्रयोगशाला मि क। प्रकाश ि ैज्ञावन क पर \nफोकस िोइत अमि। अपना  प्रयोगशाला िे  बैसल ओ लैपटॉप पर कोनो लेख  िेखख  रिल  िमि आ \nलेगो ब्लॉक सँ खेला रिल िमि।  साि न ेक टेबुल पर एकटा ि ोट आकारक वि णजटल घड़ी, वकि ु \nसीि ी/ि ीि ीि ी, वकि ु कोटक बटन , लेजर टॉचन, आर वकि ु यंत्रादि पसरल िैक।  इलेक्ट्रोवनक्ट्स \nबला टेबुल कन े पररि र्तित आ सजाओल। एवि  टेबुल पर ि द्म ि ेश ि े रि ेश आ सुरेश ख ेलौन ा बला \nि ोटका ड्रोन  सँ वकि ु काज कऽ रि ल ि मि ।  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nि ंचक उपर पि ान सँ एकटा एलईि ी बल्ब लटवक रि ल ि ैक जावि  सँ वकि ु अन्द्तराल पर लाल रंगक \nप्रकाश िंच क ें  आलोवकत करैत िैक। िैज्ञावनक लैपटॉप िेखख चाौंकैत िमि। \nिैज्ञावनक       ई की ? (फ े र लैपटॉप क ें  िेखऽ लगैत िमि) \nरिेश          की भेल सर ?  \nिैज्ञावनक       एखनडह बूजझ जेबैक, काज कर ै त रहू।  \nजींस-कुतान पवि रन े एकटा अपररमचत व्यक्क्ट्तक प्रि ेश। ि ाि  ि े वगटार सन  बाजाक वगगबैग \nलटकल। एकि ि  ि ैज्ञावन कक साि न े ठाढ़ ि ऽ जाइत ि मि । प्रकाश पवि न े आगन्द्तुक पर पड़ैत अमि  \nतख न  पूरा ि ंच आलोवकत ि ोइत अमि । \nिैज्ञावनक तरे  तर  ि ुसवकआइत िमि  ि ुि ा अकचकेबाक अभिनय  करैत  िमि।  \nिैज्ञावनक      अहाँ के छी, एतए भीतर  कोना  घुलस  गेलहुँ ? सुरक्षा  अधिकारी  अहाँ कें रोकलडन  नडह ? \nआगन्द्तुक      (ठाढ़ िेल, कने दूर िवट कए स्त्ितः) हम तीनू लोक  मे स्वच्छन्द  डवचरर्  कर ै त \nरहैत छी। हमरा  के रोकत ?  (प्रकट, िैज्ञावनक लग जा \nकए) हम एतए आकाश  मागा  सँ एलहुँ। मुदा  अहाँ घबराउ  नडह, अहाँक सुरक्षा  कें हमरा  सँ कोनो खतरा  \nनडह अधछ। \nिैज्ञावनक      (आश्चयनचवकत िेबाक  अभिनय  करैत, कुसी आगू बढ़बैत) अच्छा,  बैसू। बाजू  अहाँ की चाहैत  छी ? चाह, \nका फी डकछु  मँगा बी ? \nआगन्द्तुक      (कुसी पर बैसैत) च ा ह, का फी छो़िू , का ज  स ूनल  ज ा ओ। ओना  तऽ हम स ुंगीत स ँ स म्बन्ि  र ख ैत छी मुद ा  \nएखन अहाँ लग वैज्ञाडनक  आडवष्कार  सबहक जानकारी लेबा लेल आएल छी।  \nिैज्ञावनक      सब आडवष्कारक वर्ान इ ुं टरनेट पर उपलब्ि छ ै क। आब इ ुं टरनेट अपना ब्रह्माुंड मे सबतरर उपलब्ि छ ै क आ \nकोनो ग्रहक बासी कतहु बैसल एकरा पडढ़ सक ै त अधछ।  \nआगन्द्तुक      हम अहाँक मुहें सूनए चाहैत छी।  \nिैज्ञावनक      (रि ेश, सुरेश दि स इंवगत करैत) हमर ओ दूनू सहकमी एतए काज करधथ तऽ कोनो असुडविा नडह ने ?  \nआगन्द्तुक      कोनो असुडविा नडह। अपने सुनाउ।  \nिैज्ञावनक      बेस , हम डकछु  पुर ा न आडवष्कारक \nजानकारी  दऽ  सक ै त छी। जाडह  डवषय पर शोि  चललए  रहल  छ ै क तकरा  बार े  मे हम डकछु नडह कहब।  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nआगन्द्तुक      कोनो बात  नडह, जतेक  अहाँ बता  सक ै त छी से  बताउ।  (कागत पर  भलखब  शुरू  करैत  िमि। ) \nिैज्ञावनक      (वकि ु सोमच आ घड़ीक आकारक अपन  स्माटनफोन  बिार  करैत ) एकरा  देखखयौ , आब ई ब़ि पुरान  आडव\nष्कार  भऽ गेलैक , एकर अनेक नव रूप  सेहो  आडब गेलैक  अधछ मुदा  हम एखनहुँ कखनो  कए एकर व्यव\nहार  कऽ लैत  छी। एकरा  स्माटाफोन  कहल  जाइत  छ ै क। \nआगन्द्तुक            (वकि ु भलख ैत) ई की काज  कर ै त छ ै क ? \nिैज्ञावनक      एना  कडहयौ —\n ई की नडह कर ै त छ ै क। सािारर्  दूरभाष  सँ लऽ  कए लसनेमा  देखब , धचत्रक आदान  प्रदान  करब आ रोबो\nट कें कोनो काजक  लेल  आद ेश देब  तऽ पुरान  बात  भऽ गेलैक , आब हम एतए बैसले  बैसल  डवश्वक को\nनो भाग  मे बरखा  सेहो  करबा  सक ै त छी, कोनो अन्य भाग  मे राधतओ  मे क ृ लत्रम सूया  उगा  सक ै त छी, को\nनो अन्य ग्रह पर आक्रमर्  करबा  सक ै त छी, आरो बहुत डकछु । \nआगन्द्तुक      (मचन्न्द्तत िोइत ) क ृ लत्रम सूयाक  डनमाार्  भऽ गेल।  आश्चया ! अहाँ कोनो अन्य ग्रह पर  आक्रमर्  करबा  सक ै त\n छी, ई तऽ डवशेष धचन्ताक  बात।  (लाल प्रकाश हुन का ि ुि  पर पड़ैत अमि , ओ वि चभलत ि ोइत \nिमि)  ई प्रकाश डकएक ?  \nिैज्ञावनक      एतुका सब गधतडवधिक जानकारी क े न्र क ें  पठाओल जा रहल छ ै क। असुडविाक लेल क्षमा चाही।  (रिेश आ \nसुरेश अपन ा ि ोबाइल पर कोन ो ट्यून  लगबैत ि मि  आ न ेपथ्य ि े जोर सँ ि षान आ वबि ावड़ एबाक \nआि ाज ि ोइत ि ैक। आगन्द्तुक ध्यान  सँ सुन ैत ि मि ) \nआगन्द्तुक      ई की भऽ रहल छ ै क ?  \nिैज्ञावनक      कृ लत्रम वषा ा ल ेल  एकटा  नव प्रयोगक तैया र ी मे डकछु  ज ा ँच  कएल  ज ा  र हल  छै क। धच न्ता क कोनो बा त नडह। \nआगन्द्तुक      क ृ लत्रम वषाा ! आश्चया। (लेगो ब्लॉक दिस िेखबैत) ई की धछऐक ?  \nिैज्ञावनक      ब्रह्माण्डक अन्य ग्रह पर बनऽ बला महल आददक नमूना। सौरमुंडलक सब ग्रह पर एहन भवन सब बडन गेल \nछ ै क। वायुमुंडलक सुंरचनाक डहसाबें भवनक डडजाइन तैयार कएल जाइत छ ै क।  \nआगन्द्तुक      डकछु  बुझबा  मे नडह आएल , आगू कडहयौ। \nिैज्ञावनक      (िाि  िे  एकटा ्लास्स्त्टक जकाँ कोनो  पारिशी  चीज उठबैत) एकरा  देखखयौ , ई अद्भुत वस्तु  धथक। \nआगन्द्तुक      (वकि ु नवि  िेखैत ) अहाँ हमरा  ब़ि बुड़िबक बुझैत छी की ? खाली  हाथ  देखा  कए कहैत छी एकरा  देखखयौ।\n एना  ठक ू नडह।  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिैज्ञावनक      इएह तऽ एकर डवशेषता  छ ै क, हमरा  हाथ  मे अधछ मुदा  अहाँ देखख  नडह सक ै त धछऐक। ई अदृश्य पदाथा  धछऐक\n। एकर गुर्  सब  सुनबैक  तऽ ततेक आश्चया लागत  जे  अहाँ फ े र कहब ठक ै त छी। \nआगन्द्तुक            बेस , कडहयौ। \nिैज्ञावनक      सुंक्षेप मे बूजझ ललअऽ  जे  िरती  पर जे  कोनो प्राक ृ धतक िातु  (metal) पदाथा  अधछ तकर नीक सँ \nनीक गुर्  एकरा  गुर्क  तुलना  मे करो़िो गुर्ा  न्यून लागत।  आ सबसँ  महत्वपूर्ा  बात  जे  एकरा  पर ताप\nक कोनो असरर  होइते नडह छ ै क, कतेको सूयाक  सम्म्मललत  ताप  कें ई सडह  सक ै त अधछ। एकर वस्त्र जे  \nकोनो वस्तु  कें ओढ़ा  देबैक  ओ अदृश्य भऽ जाएत। ओकरा आडगक कोनो डर े  नडह रहतै।  \nआगन्द्तुक            (बेस आश्चयनचवकत िोइत ) सत्ते कहैत छी ? \nिैज्ञावनक      हम तऽ पडहनडह कहलहुँ जे  अहाँ कें लागत  हम झूठ बजैत  छी। हमर काज  छल  सुना  देब , डवश्वास  करी बा  न\nडह से  तऽ अहाँ जानी।  \nआगन्द्तुक            (बेस मचन्न्द्तत िोइत ) ठीक छ ै क, डकछु आर सुनाउ।  \nिैज्ञावनक      एकर दोसर  गुर्  छ ै क जे  डवशेष तरीका  सँ एडह मे डबजलीक  िारा  बहाओल  गेला  सँ \nई पारदशी  नडह रडह जाइत  छ ै क, एकरा  सँ लेजर  प्रकाश बहराइत  छ ै क। \nआगन्द्तुक            (भलखबाक उपक्रि करैत) ई लेजर  प्रकाश की होइत छ ै क ? \nिैज्ञावनक      क ृ लत्रम सूये  जकाँ पूर्ातुः मानव  डनर्मित अजूबा।  (एकटा लेजर टॉचन उठा कए िैज्ञावनक ओकर प्रकाश \nचारू  कात ि ेख बऽ लगैत ि मि , प्रकाश अन ेक पुंज ि े बँटैत ि ैक, एक दू बेर आगन्द्तुकक आँखख  पर \nसेिो पड़ैत िवन, ओ िाि सँ आँखख झँपैत िमि आ विस्स्मत िोइत िमि)  \nआगन्द्तुक      एडह सँ तऽ आँखख आन्हर भऽ जेतैक।  \nिैज्ञावनक      ओ क्षजर्क प्रभाव छ ै क, धचन्ताक बात नडह।  \nआगन्द्तुक      बेस, माडन लैत छी। एकर आर की की गुर् छ ै क ?  \nिैज्ञावनक      सबटा डवस्तार सँ कहऽ लागब तऽ एक ददन मे खतमो नडह होएत। सुंक्षेप मे बूजझ ललअऽ जे \nलेजर  प्रकाश िरती  पर प्रायुः सब  क्षेत्र मे उपयोग भऽ रहलैक  अधछ आ सब  लोक  एकर गुर्  सँ \nपररधचत  अधछ। एही प्रकाश द्वारा  हम एतए बैसले  बैसल  कोनो ग्रह पर शत्रु कें नष्ट कऽ सक ै त छी। \nआगन्द्तुक      एकर एकटा नमूना हमरा भेडट सकत की ?   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिैज्ञावनक      (एकटा पुरान  ि ोट लेजर पेन  हुन का ि ैत) ई राखख लेल जाओ।  \n            (सुरेश ख ेलौन ा बला ड्रोन  कें  उड़बैत ि मि । न ेपथ्य ि े ि ि ाइ जि ाज उड़बाक आि ाज ि ोइत। आगन्द्तुक एवि  \nखेला क ें  आश्चयनचवकत िािें िेखैत िमि आ आबाज क ें  अकानैत िमि। ड्रोन िंच पर एम्िर ओम्िर \nउड़ैत रि ैत ि ैक आ फेर एक क्षण क लेल आगन्द्तुक के ि ाि  पर बैभस जाइत ि ैक। ओ \nअकचकाएल ि ाि ें ि ड़वप कए कुसी सँ उदठ जाइत ि मि । तख न े ड्रोन  हुन का ि ाि  सँ उवड़ जाइत \nिैक। ओ असौकयनक िाि िेखबैत िाि िँसोिैत िमि। तकर बाि ओ ड्रोन िैज्ञावनक के सािने \nरुवक जाइत िैक।)  \nरिेश         हमरा सबडहक प्रयोग सफल रहल सर। ई यान आब तैयार अधछ। आब हमरा सबक ें  अनुमधत भेटए।  \nिैज्ञावनक      बहुत नीक। आब अहाँ दूनू गोटे अपन अलभयान पर जा सक ै त छी। हमर शुभकामना।  (ि ैज्ञावन कक पैर ि ुबैत \nरि ेश आ सुरेशक प्रस्त्ि ान ) \nआगन्द्तुक            ई कोन धच़ि ै  धछयैक जे एतेक जोर क े  आवाज कर ै त उ़ि ै त छ ै क ? \nिैज्ञावनक      धच़ि ै  नडह \nई अन्तररक्ष यान  धछऐक जे  अपना  ब्रह्माुंड मे कतहु जा  सक ै त अधछ। एकर ओजन  मात्र सौ  ग्राम छ ै क मुदा\n ई एक हजार  डकलोग्रामक  ओजन  उठा  कए उड़ि सक ै त अधछ। \nआगन्द्तुक            ई तऽ पुष्पक डवमानक  कान  कटलक  यौ। \nिैज्ञावनक      आब ककर कान  कटलक  आ ककर नाक  कटलक  तकर अन्दाज  हमरा  तऽ नडह अधछ। अहाँ कोन काल्पडनक\n पुष्पक डवमानक  चचाा  कर ै त छी से  तऽ अहीं जानी  मुदा  हमर टीम एकटा  एहन यान  पर शोि  कऽ रहल  \nअधछ जे  अन्य ब्रह्माुंडक यात्रा  सेहो  कऽ सकत।  एकर बार े  मे हम एखन  डकछु नडह कडह सकब।  \nआगन्द्तुक            मुदा  अन्य ब्रह्माुंड पर जेबा  लेल  अहाँ सब  कें देवता  सबहक  सुंग  युद्ध करऽ प़ित। \nिैज्ञावनक      (कन े खख भसएबाक ि ुरा \nिे)  ई तऽ अनगाल  बात  भेल , देवता  लोकडन  अपने सबतरर  बौआइत रहधथ  से  नीक आ मानव  अपन आडव\nष्कारक  बल  पर कतहु जाए  तऽ हुनका  सँ युद्ध करऽ प़ित। ओना  कोनो युद्ध लेल  हम सब  रोबोट सेना  आ \nडवलभन्न प्रकारक परमार्ु बम तैयार  कइए लेने  छी। \nआगन्द्तुक            रोबोट  सेना  की भेलैक  ?  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिैज्ञावनक      रोबोट  माने  भेल  युंत्र मानव  जे  पूर्ातया  मानव  डनर्मित अधछ। धछऐक तऽ ई एक प्रकारक युंत्र मुदा  प्रजनन  छो\nड़ि बाँकी सब  काज  मनुक्खे  जकाँ कर ै त अधछ। सीधमत  मात्रा  मे प्रजनन  सेहो  कऽ सक ै त अधछ, माने  दोस\nर रोबोट  कें बना  सक ै त अधछ यदद  अनुमधत दऽ  ददयैक।  \nआगन्द्तुक            (आश्चयन सँ आँखख पसारैत) अद्भुत, एडह रोबोट  सेनाक  सुंहारक  कोनो डवधि  ? \nिैज्ञावनक      ओ हम नडह कडह सक ै त छी। एतेक बूजझ ललअऽ  जे  अस्त्र शस्त्रक कोनो असरर  नडह होइत छ ै क एकरा  पर। \nआगन्द्तुक      आ परमार्ु बम की भेलैक ?  \nिैज्ञावनक      कने घुसडक आउ।  (लैपटॉप पर एकटा िोट भिवियो हुनका िेखेबाक उपक्रि)  अपने जे देखललयैक ताडह \nसँ दस लाखक जनसुंख्या बला शहर नष्ट भऽ गेल छलैक। एखन एहन शक्क्तशाली बम सब छ ै क जे \nएक े टा सँ आयाावता सदृश देश स्वाहा भऽ जाएत।  \nआगन्द्तुक      (बहुत बेसी मचन्न्द्तत िोइत ) एतेक शक्क्तशाली ! एहन अस्त्र तऽ महाभारत युद्ध मे सेहो नडह छलैक। \nबेस , आगू कडहयौ। \nिैज्ञावनक      एकरा  देखखयौक  (िाि  िे  एकटा बटन  सदृश ि स्त्तु लैत) ई भेल  हमर प्रधतरूप। हमर मप्स्तष्कक सब  ज्ञान \nएडह मे भरल  छ ै क। एकरा  साइबोगा  (cyborg) अवस् था  कहल  जाइत  छ ै क। हम आब एडह अवस् था  मे \nअमर  भऽ गेल  छी। एकर एक प्रधत राष्रीय  सुंग्रहालय  मे सेहो  राखल  छ ै क। आब हमरा  मृत्युक कोनो डर  \nनडह अधछ। \nआगन्द्तुक      (भलखब बन्द्ि करैत आ कागत क ें  पॉकेट िे \nरखैत ) बर बेस , एडह सँ बेसी  हमरा  ददमाग  मे एखन  नडह अँटत। की हमरा अपन अुंतररक्ष यानक एकटा \nनमूना दऽ सक ै त छी ?  \nिैज्ञावनक      (अस्त्ि ीकारक ि ुरा बन बैत) माफ करब मुदा एडह लेल उच् च स्तरीय अनुमधतक आवश्यकता छ ै क। सुंगडह \nअपनेक पूर्ा पररचय सेहो जरूरी होएत।  \nआगन्द्तुक      (पररचयक नाि पर कने घबराइत)  कोनो बात नडह। रहए ददयौक। \nएतेक जानकारीक  लेल  बहुत िन्यवाद।  चलैत छी।  (प्रस्त्िान) \nिैज्ञावनक      (िशनक  कें सम्बोमित  करैत ) अहाँ सब  धचन्हललएडन ई \nके छलाह  ? नडह ने ? अर े ओएह नारद  बाबा , वेष बदलल  कए आएल  छलाह  देवता  सबहक  ददस  सँ िरती\n पर जासूसी  करए लेल।  हमरा  खुडफया  ररपोटा  भेडट गेल  छल  तें डवज्ञानक प्रगधतक बार े  मे चुडन  चुडन  कए \nबात  कहललएडन।  हमर बात  सूडन  कए क े हन धचन्न्तत भऽ रहल  छलाह  से  तऽ अपने सब  देखखये  लेललयैक वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n। हमरा  तऽ लागल  जे  बेसी  खखस्सा  कहबडन तऽ कतहु हॉटा अटैक ने भऽ जाइन।  मुदा  भाडग  गेलाह।  देखख\nयौ आगू की कर ै त छधथ। \nिैज्ञावनक द्वारा लैपटॉप बन्द्ि करबाक उपक्रि, प्रकाश शनैः शनैः  बंि िोइत अमि, नेपथ्य िे िड़ -\nपकड़ के िल्ला, वकि ु लोक एम्ि र ओम्ि र ि ौड़ैत ि ेख ाइत अमि । दू बेर वपस्त्तौल चलबाक शब्ि  \nसून ऽ ि े अबैत अमि । तख न े घोषण ा – \nघबराउ नडह, एडह गोली सँ दूनू बाहुबली रमेश आ सुर े शक अन्त भेल। पुललस द्वारा घेरल जेबाक बाद \nपक़ि े बाक डर सँ दूनू बाहुबली रमेश आ सुर े श अपने गोली सँ आत्महत्या कऽ लेलक। करीब बीस \nबर ख क बा द  र ा ज् य मे शा न्न्त बहा ल  होएत। च ल ू महा वीर  मुंदद र  मे ल ड्डू च ढ़बै ल ेल । स ब ज ा  र हल  अधछ। \n(अबगला अंकमे जारी)  \n  \nअपन िंतव्य  editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n \n \n \n \nरबीन्द्र नारायण मिश्र - धारािावहक उपन्द्यास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(प्रवासीक जीवनपर आिाररत )   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n (९म खेप)  \n-9- \n  माएक सुंगे हम अपन ड े रा पहुँचलहुँ ।एकडह आङनमे एकपाँधतसँ दसटा कोठरी छल जाडहमे डकरायेदारसभ रहैत \nछल । एकडहटा शौचालय -स्नानगृह छल जाडहमे बेराबेरी सभक काज चलैत छल । कोठलीसभक आगामे कनीटा खाली \nजगह रहैक जतए भानस बनैत छल । आङनमे लोकक धमस प़ि ै त रहैथ छल। रच्छ ई छल जे लगीचेमे एकटा पाक ा  छल । \nजकरा ककरो मोन उडबआइत तँ ओडह पाक ा मे चल जाइत छल । माएक ेँ  आडबगेलासँ हमरा मोन हल्लुक लगैतछल मुदा \nओकर ा  स द रर का ल  गुम्मे द ेखख ऐक । कख नो डकछु  नडह कहैत मुद ा  मोनमे प्रशन्नता  नडह र हैत छल ैक । \nएडहबेर  दद ल् ल ी अएल ा क बा द  का र ख ा ना बल ा  का ज  छु डट गेल । बहुतर ा स  कमाच ा र ीस भकेँ हटा  द ेने र हैक। हम \nअपना भरर  बहुत प्रया स  के ल हुँ ज े थो़िबो दद न का ज  कर ए दद अए मुद ा  मा लल क नडह मा नल क । तख न डकछु  तँ कर बेक छल  \n।  हनुमानमुंददरक आगा पटरीपर चाह -पानक दोकान खोलल लेलहुँ ।   भोरसँ राधतिरर दोकानपर रहए प़ि ै त छल । \nक्रमश:दोकानमे डबक्री बढ़ए लगलैक। मुदा स् थानीय गुुंडा सभ हफ्ता लैत छल । जतेक कमाइ होइक तक े र आिासँ \nबेसीओकर े सभमे चल जाइत छल ।  \nपुलललसआ आतुंकसँ बचबाक हेतु हम डवजयक ेँ  क ै  बेर फोन कररऐक मुदा ओ फोन काडट ददअए ,कडहओ गप्पे \nनडह करए। बुझेबे नडह करए जे बात की छ ै क ? पटरीपर दोकान करब एतेक मोसडकल काज धथक से हमरा नडह बूझल \nछल ।दोसर कोनो व्याेंत नडह छल ,तेँ स भ डकछु  बर द ा स  करै त र हल हुँ । घर मे मा एक हा ल त चच िता ज नक भेल  ज ा इत छल  । \nओकरा रडह -रडह कए गाम मोन प़ि ै क,गामक मुंददर ,व्रह्मस् थान,धतधथ-त्योहार सभबातक चचाा कर ै त रहैत । कोना -कोना   के-\nक े  झग़िा क े लक,कोना सोलहभेलैक , कोना क े  जहल चल गेल से सभ सुनबैत रहैत । असलमे ददन -राधत ओकर माथमे \nगामे घुमैत रहैत छलैक ,ओ कररतै की ? \nक्रमशुः ओकर हालत खराबे होइत गेलैक । एकददन तँ बैसले -बैसल माथा घुधम गेलैक आ िराम दए खसलल । \nहम दोकानपर रही । अगल -बगलक लोक फोन क े लक । दो़िल ड े रा पहुँचलहुँ ।दडहना जाँघक हड्डी टुडट गेल रहैक । उठा -\nपुठा  कए अस् पता ल  ल ए गेल हुँ । भरर दद न अस् पता ल क च क्कर  ल गबैत र हल हुँ।ड ा क्टर स भ डकओ डकछु  डकओ डकछु  र ा य द ैत \nरहल । शल्य धचडकत्सा कर े बाक हेतु ने ओ अपने तैयेार छल ने हमर मोन मानए मुदा डाक्टरक कहब जे शल्य धचडकत्सा \nजरुरी छडन । हारर कए हम अपन सहमधत दए देललऐक ।शल्य धचडकत्सामे की भेलैक की नडह  ,ओकर हालत ग़िब़िाइते \nगेल आ दूददनक बाद ओ अस्पतालेमे दम तोड़ि देलक।  \nमाएक एडह तरहेँ गुजरर गेलासँ हमरा तँ लकबा मारर गेल। बहुत अफशोच भेल जे बेकार े  एकरा अपना सुंगे \nअनललऐक । गाममे कष्टे सही  ,जीडब तँ रहल छल ।मुदा आब की ? जीवनभररक हेतु एकटा अपरािबोि हमरा मोनमे होइत  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nरहत जे हमर े  दराग्रहक कारर् ओकर ई हाल भेल । भावी प्रवाल होइत छ ै क । आब तँ सभसँ पडहने ओकर अुंधतम \nसुंस्कारकओररआन करबाक छल । से सभ जोगार भए गेलैक । यमुनाकातमे माएक अुंधतम सुंस्कारसुंपन्न भेल।  \nसुंस्कारक बाद श्राद्धक समस्या छल । ददल्लीमे कोनो व्यवस् था नडह छल । ओना गामोक हालत तँ सएह छल \nमुदा माए सभ ददन गामेमे रहलधथ । तेँ सभक इएह डवचार जे हुनकर श्राद्ध गामेमे हेबाक चाही । रेनमे डटकटक ओररआन \nकरबामे डवजय बहुत मदधत क े लाह । अस्तु , उतरी पडहरने गरीबरथसँ गाम डबदा भेलहुँ ।  \nगाम पहुँचलाक बाद सभसँ पडहने हमरकाका भेंटलाह। एतेक अपनत्वक कडहओ उमीद नडह छल । हमरा \nअएबासँ पडहनडह ओसारापर हमर रहबाक व्यवस् था कए द ेने रहधथ । चाररम ददन छल । महापात्र अएलाह आ सभटा \nक ृ याकमा डनयमपूवाक प्रार ुं भ भेल ।साँझमे काका कहलाह – \n\" कोनो चचिता नडह कररअह । सभटा भए जेतैक । कलमबला खेत तोर े सभक छह । ओहीसँ काज चलल जेतैक । \nललखापढ़ी बादोमे भए जेतैक । घरक बात छ ै क ।कनीमनी घटतैक तँ बादोमे दए द ेबह  ,भौजीक काज नीकसँ भए जाडन । \nफ े र देखल जेतैक ।\"  \nहम हुनकर बात सुनधत रडह गेलहुँ । की जबाब ददधतअडन ? गामक लोकसभमे सबजाना भोजक प्रचार भए गेल । \nओना आबलोकक ेँ  भोजकप्रधत पुरना जमाना जकाँ उत्साह नडह रहलैक।गाममे लोको नडह अधछ । बेसी लोक बाहर े  रहैत \nअधछ।काका हमरा एकटा सादा कागजपर आौंठा डनसान लेलधथ आ श्राद्धक चचितासँ मुक्त कए देलाह।श्राद्ध नीकसँ सुंपन्न \nभए गेल । गामभरर एकादशा ,द्वादशा दनू ददनसबजाना भोज भेल। थैडह ,थैडह भए गेल । तेरहम ददन माछ -भात भेल । \nतकरबाद भगवानक पूजा भेल । ओहीददन काकाजी अपना ओडहठाम बजओलाह -\" ददल्ली कडहआ जेबहक ?\" \n\"अख न तँ ओडहडवषयमे डकछु  नडह स ोच लल ऐक अधछ ।\" \n\" कोनो बात नडह । पाँच -सात ददन बादे सही । असलमे तोहरबला घरारीमे मालजालक घर बनेबाक अधछ । हमर \nओलार बहुत फटकी छ ै क आ टुडटओ गेल छ ै क ।\"  \n\"की कहललऐक ?' \n\"एना अुंठ े लासँ काज चलतह ?\" \n\"आब ई घरारी हमर भेल । सभबात पडहने भए चुकल अधछ ।\"  \n\" की गप्प कर ै त छी? हम तँ खेतक गप्प क े ने रही । \"  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n“खेतक दामसँ बेसी खचाा कतए जेतैक , तूँही कहह?\" \nहम बुजझ गेलहुँ जे ओबैमानीपर अ़िल छधथ   । डहनकासुंगे गलथोथरी करब व्यथा अधछ।  \nगा ममे आब डकछु  बा ँच ल नडह छल ,कर बा क हेतु डकछु  नडह छल  । अस् तु, ददल्ली लौडट गेलहुँ ।सुंयोगसँ तत्कालमे \nडटकटक जोगार भए गेल । रस्तामे कोनो ददक्कधत नडह भेल । रेन बहुत खाललए रहैक । दोसरददन भेने ददल्ली पहुँचलहुँ । \nअपन ड े रापर गेलहुँ । ओडहठामसँ चोट्टे डवजयसँ भेंट करए हुनकर ड े रापर पहुँचलहुँ । ओ अपने तँ नडह रहधथ मुदा मालती \nभेडट गेलल । हमरा देखखतडह हँसए लागलल ।  \n\"की बात छ ै क, माथपर क े स कटल अधछ ?\" \n\"माए मरर गेलैक ।\"  \n\"से क े ना की भेलैक ?\" \n\"एहीठाम आएल छलल ।दखखत पड़ि गेल ।एतबा कहैत कहैत हमरा कनाए लागल । आगा नडह बाजज सकलहुँ \n।\" \n मालती जलखैक ओररआनमे लाडग गेलीह । ताबे हम ओतडह बैसले रही डक डवजय सेहो आडब गेलाह।  \n\"गामसँ कडहआ अएलहुँ?\" \n\"काप्ल्हए अएलहुँ अधछ ।\"  \n\"ओ का ज  डकछु  च लल  र हल  अधछ डक नडह? \n\"कहा ँ डकछु  कए र हल  छी। \n\"ठीक छ ै क, अहाँ काप्ल्हभोर े  थानामे भेंट करू ।\"  \nडवजयक गप्पसँ बहुत प्रशन्नता भेल । ताबे मालती जलखै लए कए आडब गेलीह ।जलखै ,चाह -पान सभ भेलैक \n।मुद ा  मा ल ती अपना  बा रे  मे डकछु  नडह बज ल ीह । हमहुँ डकछु  नडह पुछलल ऐक । भेल  ज े कहीं डवज य डबगड़ि गेल ा ह तँ होइतो \nकाज डबगड़ि जाएत ।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nओडहठामसँ डनकलल बसस्टौंडपर ठाढ़भेल बसक प्रतीक्षा कर ै त रही डक डकशुन देखाएल। ओहो कतहु जा रहल \nछल । कनी -कनी झकाइत छल । हम ओकरा देखख आबाज देललऐक -\"डकशुन!डकशुन! मुदा ओनडह सुनलक आ दौ़िकए \nबसमे चडढ़ गेल ।ओकरासँ भेंट होइत -होइत रडह गेल । कोनो बात नडह । एतबा सुंतोख भेल जे ओ जीडब रहल अधछ आ \nठीक-ठाक अधछ।आब ओ मुंददर े पर रहैत अधछ डक कतहु आनठाम चल गेल से पता नडह चलल सकल ।   \nकनीक े  कालमे बस अएलैक आ हमहुँ ओडहमे चडढ़ अपन ड े रा ददस डबदा भेलहुँ। बसमे जबरदस्त िक्कम -िुक्का \nछल ैक । कहुना कए आगा दद स  स स र ल हुँ । डकछु का ल मे एकटा  स ीट ख ा ल ी भेल ैक । हम ओतए बैलस  गेल हुँ ।स टल े द ोस र  \nसीटपर एकटा गोरनार , बेस चुडहलगर छाौं़िी बैसलल छलल । ओकर पैघ -पैघ आँखख,भरल -भरल देह बेस आकषाक छल । \nमोबाइलफोनपर मैधथललएमे ककरोसँ गप्प कए रहल छलल । ई जाडन बहुत प्रशन्नता भेल जे इहो मैधथले छधथ । बस चलैत \nरहलैक । यात्रीसभ चढ़ ै त -उतर ै त रहल ।हम ओकराददस तक ै त रहलहुँ । ओहो गाहे -बगाहे हमरा ददस घुर ै त रहैत छलल। मुदा \nततबे । हमर ा  डकछु  पुछबा क स ा हस  नडह होअए आ ओ डकछु  बा ज ए नडह । मुद ा  ओ छलल  बेस  र मनगर  । बस  हमर  ड े र ा स ँ \nएकस्टाप पडहनेिरर पहुँधच गेल छल ।भेल जे जँ आबो नडह बाजब तँ पररचयो नडह होएत ।आखखर अपना ददसक लोक \nछधथ ,सुंयोगसँ भेडट गेल छधथ तँ पररचय करबामे कोन हजा ? सएह सोधच हम टोकारा देललऐक -\" अहाँक घर कतए \nअधछ?\" \n\"मिुबनी \"  \n\"हमहुँ ओमहर े  क छी? \n\" एडहठाम की कर ै त छी ?\" \n\"डकछु  नडह । गा म च ल  गेल  र ही। मा एक श्रा द्ध कएक आडब र हल  छी ।का ज  ता डक र हल  छी । “ \n\"ओ! क े हन काज तक ै त छी?\" \n\"जएह भेडट जाए । एडहमे हमर कोनो पससिद की भए सक ै त अधछ ?\" \n\"अहाँ काप्ल्ह हमरा ओडहठाम आउ । हम अपन बाबूसँ गप् प करबडन ।\" ओ अपन मोबाइल नुंबर आ पता ललखा \nदेलधथ। हम बहुत खुश रही । एकरा एकटा चमत्कार े  कडह सक ै त छी जे ददल्लीसन जगहमे अपन लोक भेडट जाधथ आ \nओहो एहन मदधतगार होधथ ।बसस्टापआडब गेल छल ।उतर ै त  , उतर ै त हम ओकर नाम पुछललऐक । ओ बजलीह –\n“लता ”। हम बससँ उतरर गेलहुँ ।बससँ उतर ै त काल पलडटकए द ेखललऐक । ओहो हमर े  ददस ताडक रहल छलल । हम \nबससँ उतरर अपन ड े रा पहुँचलहुँ । ड े रा पहुँचतडह माए मोन पड़ि गेल । तरह -तरहक बातसभ मोनमे घुमैत रहल   । बहुत \nमोसडकलसँ दूबजे राधतमे जा कए डनन्न भेल।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n  \n  \nरिीन्द्र िारायण छमश्र, बपताक िाम : स्वगीय सूयय िारायण छमश्र,  माताक िाम : स्वगीया दयाकाशी देवी,  िएस \n: ६६ िखय,  पैतृक ग्राम : अि े र डीह, मातृक : भसन्न्द्घआ ड्योढ़ी, वृछत : भारत सरकारक उप सछिव (सेवा बिवृत्त)/  स्पेशल \nमेट्रोपोभलटि मजजस्ट्रेट, ददल्ली(सेवा बिवृत्त), भशक्षा : िन्द्रधारी छमछिला महाबवद्यालयसाँ िी.एस-सी. भौछतक बवज्ञािमे \nप्रछतष्ठा : ददल्ली बवश्वबवद्यालयसाँ बवछध स्िातक \nप्रकाभशत क ृ छत : मैछिलीमे: - \n१. ‘भोरसाँ सााँझ धरर’ (आत्म किा), २. ‘प्रसंगवश’ (बिवंध), ३. ‘स्वगय एतबह अछि’ (यारा प्रसंग) , ४. ‘फसाद’ (किा \nसंग्रह) ५. `िमस्तस्यै’ (उपन्द्यास) ६. बवबवध प्रसंग (बिवंध ) ७.महराज(उपन्द्यास) ८.लजकोटर(उपन्द्यास)९.सीमाक ओबह \nपार(उपन्द्यास)१०.समाधाि(बिवंध संग्रह) ११.मातृभूछम(उपन्द्यास)१२.स्वप्नलोक(उपन्यास)१३.शुंखनाद(उपन्यास)१४.इएह \nधथक जीवन(सुंस्मरर्)  \nIn English:- \n1.The Lost House (Collection of short stories), 2.Life is an art \nबहन्द्दी में – \n१.न्द्याय की गुहार(उपन्द्यास) \n(उपरोक्त पोिीसभ  pothi.com, amazon.com आओर www.flipkart.com पर साँ कीिल जा सक ै त \nअछि)  \nइमेल :  mishrarn@gmail.com ब्लोग :  mishrarn.blogspot.com  \nएमजोिक लेखक पृष्ठ :  amazon.com/author/rnmishra \n  \nऐ रचनापर अपन िंतव्य  editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n \n \n  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n \n \n \nजगिीशप्रसाि िण्िल  \nआिक गािी  (धारािावहक उपन्द्यास - दोसर खेप)  \n2. \nिीर े न्रक ड े रासँ डनक ै ल जगमोही स़िकपर आडब बैरी इ ुं जनबला ररक्सा पक ै ़िअपन ड े रा डवदा भेल। ऐठामसँ दू \nडकलोमीटरपर जगमोहीक ड े रा छइ। जडहना मौसम उतरने िरतीमे प़िल बीज एकाएक जीवन िारर् कर ै ले डक्रयागत होइए \nतडहना ने मनुखोक जीवनमे अधछ। डवद्याथी जीवनक अन्न्तम छो़िपर जडहना जगमोही पहुँच चुकल अधछ तडहना ने िीर े न्रो \nपहुँचले अधछ। साल भररक पछाइत तँ दनूक ेँ  नवजीवन [i]मे प्रवेश करबेक छइ। ओना , िीर े न्र अपन लक्ष्य डनिााररत कऽ \nचुकल अधछ जे बी.ए. क े ला पछाइत अपना ढ ुंगसँ अपन जीवन डनमाार् करब मुदा जगमोही अखन अडनसधचतताक प्स् थधतमे \nअधछ। ओना , उमेरक डहसाबसँ जगमोही बाललग भऽ चुकल अधछ। नबाललगे िरर ने बाल -बच् चाक पूर्ा भार माता -डपताक ेँ  रहै \nछ ै न मुदा जखन बेटा -बेटी बाललग भऽ जाइए तखन तँ डवचारर्ीय प्रश्न बीचमे आडबये जाइए।  \nररक्सापर चडढ़ जगमोही िीर े न्रक ेँ  कहलक - \n“फ े र भेँट हेतइ।” \nभेँटक घाॉंट कर ै त िीर े न्र बाजल - \n“जरूर , जरूर भेँट हेतइ। ” \nओना , इ ुं जजनबला ररक्साक लेल दू डकलोमीटरक दूरी बहुत नडहयेँ भेल , तँए जगमोहीक मनमे कोनो ओहन प्रश्ने ने \nउठल जे भडवसक डवचार कर ै त , मुदा मनमे अपन डवरहाइत भडवस तँ नाधचये रहल छ े लइ। ड े राक आगूमे ररक्सा लडगते \nररक्साबलाक ेँ  भा़िा दैत जगमोही अपन ड े राक कोठरीमे पहुँच ,डकताब रखख बेसुि भऽ ओछाइनपर आेंघरा गेल। जडहना \nसमुरमे जुआरर उठ ै ए तडहना जगमोहीक मन रूपी समुरमे जजनगीक जुआरर उठए लगल। एकसुंग अनेको डवचार जगमोहीक \nमनमे उठए लगल। बी.ए.क तेसर वषामे चारर मास बीत गेल , मात्र आठ मासमे कौलेजसँ डनक ै ल जाएब। उन्नैस -बीस बखाक  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nउमेरो भइये गेल अधछ , जइसँ जडहना माएक ेँ  डबआहक धचन्ता पक़िने छ ै न तडहना डपतोजी सेहो धचन्न्तते रहै छ ै थ। दहेजक जे \nरूप समाजमे बडन गेल अधछ तइसँ डपतोजी आ माइयो अपन मनोनुक ू ल पररवारमे डबआह करा पौता डक नडह। एकटा \nऑडफसक डकरानीक ओकाधतये क े ते भऽ सक ै ए। माल -जाल जकाँ खरीद -डवकरीक बेवहार मनुक्खोक बडन गेल अधछ.. ! \nकोनो एक डवषयक एक पहलूपर जगमोहीक डनर्ाय भइये ने पबैत डक िाॉंइ -दे दोसर उदठ जाइत रहइ।अन्तमे , अपन \nडवचारक ेँ  ठामेपर रोडक जगमोही ओछाइनसँ उदठ , माए लग पहुँचल। सुवालसडनयाेँ बजारसँ सामान कीडन ड े रा पहुँचले छ े ली \nडक बेटीपर नजैर प़िलैन। जडहना गुम्हराएल मेघ द ेख लोक मौसम बदलैक सम्भावना बुझए लगैए तडहना जगमोहीक ेँ  देख \nसुवालसनीक ेँ  भेलैन। मुदा क े हनो रोग देहमे डकए ने हुअए ओ तँ बजला पछाधतये नीकसँ बुझल जाएत। ओना , डकछु  बा हर ी \nरोग देखलोसँ बुझल जाइते अधछ मुदा भीतररया रोगक ेँ तँ बुझेला पछाधतये डकयो बुजझसक ै ए।  \nअिखखलल फ ू ल जकाँ जगमोही खखलखखलाइत माएक ेँ  कहलक - \n“माए , मामागामक एकगोर े  सुंगे -सुंग पढ़ ै  छ ै थ।” \nनैहरक नाआें सुडनते सुवालसनीक मनमे जेना जलिर भऽ गेलैनतडहना डबहुसैत बजली - “कद -काठी क े हेन अधछ?” \n‘कद -काठी ’क पुछ ै कमाने सुवालसनीक मनमे छ े लैन जे अखखयाइस कऽ ल़िकाक पररचय बुझब। डकएक तँ गामक जे \nनवतुररया अधछ ओ तँ सुवालसनीक ेँ  नैहर छो़िला पछाइत जन्म लेलक मुदा चेहरो -मोहरोसँ तँ अनुमाडनत भाॉंज पररवारक \nलडगते अधछ। मुदा लगले सुवालसनीक डवचार बदैल आगू बडढ़ गेलैन। आगू बडढ़ते सुवालसनी बजली - \n“नामो -ठ े कान पुछलहक ?” \nअपनाक ेँ  सुंयधमत कर ै त जगमोही बाजल - “रस्ते -रस्ते भेँट भेला , तखन क े ना नाम -ठ े कान पुधछधतऐन! मुदा एते तँ \nबुझले अधछ जे िीर े न्र नाम धछऐन। ” \n‘िीर े न्र ’ सुडन सुवालसनी अपन नैहरक ददयाद -वाद ददस नजैर खख़िबए लगली , मुदा क े तौ थाह -पता नडह लगलैन। \nबजली - \n“डकछु  गपो-सप् प भेलह ?” \nजगमोही - \n“बहुत गप-सप्प तँ नडह भेल मुदा एते तँ ओहो मने -मन बुझबे क े लैन जे हमर े  गामक िीकिी छी। ” \nिीर े न्रक गाम –प्रेमनगर–सँ कोस भरर हटल जगमोहीक गाम –रामपुर –अधछ। ओना , एक राज्य आ एक जजलाक गाम \nरडहतो गाम -गाममे अन्तर सेहो अधछए। अन्तरक क े तेको कारर् अधछ। जडहना दू गामक भौगोललक बनाबट दू र ुं ग रहने \nआर्थिक प्स् थधतमे अन्तर होइए तडहना राजनीधतक दृधष्टसँ सेहो होइते अधछ। राजनीधतकडवचारिारा सेहो भौगोललक े  बनाबट \nजकाँ अनेको र ुं गक अधछए जइसँ समाजजक रूप -र े खा सेहो अलग होइते अधछ।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nड े रा अडबते रामलखन कप़िा बदैल टुंकीमे हाथ -पएर िोइ अपन बैसार रूममे पहुँचला। तैबीच जगमोही चाह बना नेने \nछल। ओना , ऑडफससँ एला पछाइत रामलखन अपन ड े रामे तत्खनात् चाहेटा पीबै छ ै थ , डकएक तँ ऑडफस छो़िला पछाइत \nऑडफसेक क े खन्टनमे जलखै कऽ लइ छ ै थ। तेकर कारर् अधछ जे ऑडफसक स्टाफक ेँ  सुडविानुसार जलखै -खेनाइ भेट जाइ \nछ ै न। आने ददन जकाँ पाॉंचो गोर े  माने - रामलखन , सुवालसनी आ तीनू बडहन जगमोही , सुंगे -सुंग चाह पीबए लगल।  \nऑडफससँ ड े रा रामलखन अपन सुंगी - कन्हैयाक सुंग सभ ददन पएर े  एबो कर ै  छ ै थ आ जेबो कररते छ ै थ जइसँ रस्तामे \nअपन-अपन गाम -घरक सुंग अपन -अपन पररवारक सुख -दखक गप -सप्प सेहो कररते छ ै थ...। ऑडफससँ डनकलला पछाइत \nकन्हैया अपन पररवारक बात उठबैत बजला - \n“रामलखन भाय , दरमाहाक पाइसँ पररवार चलाएब बोझ बडन रहल अधछ। समयपर दरमाहा नइ भेटने सभ ददन \nसुंगी सबहक कजाखौक बनले रहै छी। ” \nकन्हैयाक बात सुडन रामलखनोक मन ठमकलैन मुदा लगले मनमे उदठ गेलैन जे सोझ -साझ बजने वा कनने थो़ि े  \nसमस्या मेटाएत। तँए , जीवन ददस इशारा कर ै त रामलखन बजला - \n“कन्हैया भाय , ईहो ने देखबै जे एक्क े  र ें कक क ु रसीपर अहूँ छी आ रामानन्दो अधछ ,दनू गोर े क दरमहोएक्क े  र ुं ग \nअधछ।मुदा रामानन्द क े ना एतेक हाइ स्तरक रहन -सहन बना नेने अधछ !” \nरामलखनक प्रश्नपर जाबे कन्हैया डवचार कररतैथ ताबे ड े रा पहुँच गेला। होइतो अडहना छ ै  जे सभ -ददनासुंगीक बीच \nडकछु  प्रश्न ज ँ पछु आइयो गेल  तँ ई आशा  बनल े र हैए ज े औझुका  छु टल ा हा  गप का प्ल् ह पूर ा  ल ेब। ओना , गप-सप्पक क्रममे \nरामलखन पररवाररक जजनगीक बात उठा चुकल छला मुदा जखन अपन ड े रा एला आ चाह हाथमे लेलैन तखन कन्हैयाक \nडवचार अनायास मनमे उठलैन। उदठते जखन अपन पररवारक समस्या आ समािानपर नजैर गेलैन तखन बुकौर लागए \nलगलैन। पररवारमे तीन -तीनटा बेटी अधछ , दोसर कोनो ने आमदनी अधछ आ ने कोनो आशा.. ! बेटा अधछ नडह। गाममे जे \nपैलत्रक स म्पैत अधछ ओ दू  भा ॉंइक भैया र ीक अधछ। तहूमे स र का र ी नोकर ी र हने स मा ज ोक नज ैर मे डकछु-ने-डकछु इज् ज त बडनयेँ \nगेल अधछ। अखनो गाम -घरमे बेटा -बेटीक बीच पढ़ाइ -ललखाइक दूरी बनले अधछ। तैठाम जखन जेठ बेटीक ेँ  बी.ए. तक \nपेढ़ े लाौंतखन छोट दनू बेटीक अधिकार सेहो बडनयेँ जाइए। जँ से नडह करब तखन पररवारो आ समाजोमे दोखी बनबे करब \nआ जँ से करब तखन जडहना अखन मास पुर ै त -पुर ै त हाथ खाली भऽ जाइए , ज इस ँ डकछु-ने-डकछु  पौंच -उिार भइये \nजाइए , तडहना ने आगूओ चलत। तहूँमे आब आिासँ बेसी समय नोकरीक समाप्ते भऽ गेल। अखन तक मात्र पररवार चलैत \nरहल अधछ। अगुआएल काजमे मात्र जेठ बेटीक ेँ  कौलेजमे आ छोट दनू बेटीक ेँ  हाइ -स्क ू लमे पढ़बै छी। सालभररक पछाइत \nजगमोही कौलेजसँ डनकलत आ दनू छोट बेटी एकाएकी कौलेज पहुँचत। तैसुंग एका -एकी डबआहोक समस्या लसरचढ़ हेबे \nकरत...।  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nपररवारक डवचार रामलखनक मनक ेँ  तेना बोजझल बना देलक ै न जे आन ददनक अपेक्षा मुँहक चुहचुही मन्हुआ \nगेलैन।मुदा सुवालसनीक मन ठीक डवपरीत छल , नैहरक बात सुडनतेडहनकर सुतल स्मृधत जाडग मुँहक चुहचुहीक ेँ  बढ़ा देलक ै न \nजइसँ अपन नैहरक गप -सप्प करए चाहै छ े ली। अपन जगैत जजज्ञासा आ पधतक मन्हुआएल मनक ेँ  देख सुवालसनी बजली - \n“मन डकए खसल देखै छी ?” \nओना , सुवालसनीक डवचार रामलखनक ेँ  अनसाेंहाँत लगलैन मुदा पत्नीक ेँ  अलशजक्षत माडन अनसाेंहाँतक ेँ  मनमे दाडब \nलेला। अनसाेंहाँत ई लगलैन जे अपने पररवारक समस्याक समािानक बाट जोडह रहल छी , जइसँ पररवार उदठ कऽ ठाढ़ो \nहएत आ आगूओ बढ़त ,मुदा तेकर ठीक डवपरीत पत्नी बाजज रहल छ ै थ जे मन ब़ि खसल देखै छी.. ! \nपररवारक बीच रामलखन आगूक कोनो बात -डवचार करबक ेँ  अखन नीक नडह बुजझ रहल छला।नइ बुझैक कारर् मन \nगवाही दऽ रहल छ े लैन जे जडहना अपने पत्नीक सुंग पररवारक ेँ  उदठ कऽ दौ़ि ै क डवचार कडहयो ने कऽ पबै छी तडहना ने \nआनो-आन अधछ। रहबो क े ना ने करत , अखन जे पररवार सबहक िार बडन गेल अधछ ओ यएह ने जे नीक -सँ-नीक आ \nअिला -सँ-अिला वृलत्त अपनाकऽ पुरुख कमा आनैथ आ मडहला घरक भीतर खाइ -पीबैक ओररयान करती। जइसँ पुरुख \nजडहना पररवारक भीतरक जानकारीसँ अना़िी बनल रहै छ ै थ तडहना उपाजानमे भागीदारी नइ भेने मडहलो अना़िीएबनल रहै \nछ ै थ। प्रश्न अधछ पुरुख-नारीक सुंयोग -सहयोगसँ पररवारक ेँ  आगूक ददशा ददस बढ़ाएब। खाएर...।  \nपररवारक बीच माने पधत -पत्नीक बीच क जज नगीमे र ा मल ख न ज ेतेक ड ुमकी ल गबै छल ा  तेतेक नव-नव डवचारो जगै \nछ े लैन आ दनू परानीक बीचक जजनगीमे ओझरी सेहो लडग रहल छ े लैन। जइसँ चेहराक रूप -र ुं ग आरो बेदर ुं ग बनल जा रहल \nछ े लैन। र ुं गो तँ र ुं ग छी डकने जे बेदर ुं गो होइए, सदर ुं गो होइए आ क ु दर ुं गो होइते अधछ।  \nलगले रामलखनक मनमे उठलैन जे पररवारक ेँ  जानब आ जनैत रस्तासँ आगू बढ़ब बाल -बोिक खेल नडह छी , तँए \nनीक हएत जे अपने डकए ने असगर े  पडहने ढुड़िया पसाइरपररवारक ेँ  नीक जकाँ ढुडढ़ ली।तइले यएह ने नीक हएत जे \nपररवारक सभ सदस्यक ेँ  अपना -अपना ददस माने अपन -अपन जीवनानुक ू ल ददस डवचार घुमा ददऐन आ अपनो अपना ददस \nघुधम कऽ डवचारी। तँए , नीक हएत जे पत्नीक ेँ  कडहऐन- ‘अखन मन भारी लगैए तँए कनीकाल आराम करए ददअ , तैबीच \nअहूँ सभ अपन-अपन काज देखू। ’ \n..डवच ा रै क क्रममे तँ र ा मल ख न डवच ा रर  ल ेल ा  मुद ा  आगू डकछु  बज ैस ँ पडहने द ोस र  डवच ा र  मुँहकेँ र ोडक द इ \nछ े लैन।  ‘बाजी की नइ बाजी , बाजी तँ की बाजी आडक नइ बाजी , अही बीच रामलखनक मनओझरा गेलैन। ओझरा ई \nगेलैन जे जँ बाजज ददऐ जे  ‘मन भारी लगैए ’आ जँ ओ सभ कोनो डबमारीक आगमन बुजझ डॉक्टर -वैद करए लगत , तखन तँ \nअनेर े  ने सभ अपना -अपनीक ेँ  तेतेक आडह-आलम करत जे जेहो कनी -मनी गुदी माथमे बँचल अधछ सेहो नोचा जाएत। तइसँ \nनीक जे डकए ने कनी झूठ े  बाजज ऑडफसेक काजक नाआें लगा बाजी जे तेहेन फाइल अधछ जे की ललखब से फ ु रबे ने \nकर ै ए..!रामलखनक मन माडन गेलैन जे एतेक झूठ बजलासँ बे़िा पार भऽ सक ै ए। बजला -  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n“तेहेन जुग -जमाना आडब गेल अधछ जे ऑडफसक फाइल डक फाइल जकाँ रहल , ओ तँ फाइलोमे फाइल अधछ। \nलगले अफसरक हुक ु म अबैए जे पक्षमे ललखैक अधछ आ प्राते भने आद ेश बदैल डवपक्षमे ललखैक भऽ जाइए। एक े  फाइलक ेँ  \nमास -मास ददन तक रग़ि ै त रहै छी तैयो अिखखजुए रहैए.. !” \nऑडफसक नाआें सुडन जडहना सुवालसनी तडहना तीनू बेटी सेहो रामलखनक ेँ  आराम कर ै क मोहल्लत दऽ द ेलक ै न। \nओना , जडहना कोटामे कोनो जमानत हाडकम लगले दए दइ छ ै थ ,आ कोनोक ेँ  मासक-मास रग़िला पछाइत देबो कर ै  छ ै थ आ \nनडहयाेँ दइ छ ै थ, तेना रामलखनक ेँ  नडह भेलैन। तेकर कारर् रामलखनक अपन डबसवासू डवचारसँ बेसी कारगर सुवालसनीक \nमनमे नैहरक जजज्ञासा आ जगमोहीक मनमे िीर े न्रक जजज्ञासा छल। खाएर जे छलसे छल मुदा रामलखनक ेँ  सोचै -डवचार ै ले \nजमानत तँ भइये गेलैन। ओना , डपतासँ नुका जगमोही माएसँबात करए चाडहते छल। तेकर कारर् तेकठसँ बाॉंचब रहइ। \nडकएक तँ तेकठ डवचार बेसी झुंझडटया भेने काज नोकसान करबे कर ै ए। गोटे -आिे काज सुिर ै ए नइ तँ बेसी दररये होइए। \nऐठाम तेकठ भेल - पडहल सुवालसनीक नैहरक डवचार , दोसर - जगमोहीक मातृकक डवचार आ तेसर - रामलखनक सासुरक \nडवचार।ओना , ऐठाम पररवारक डवचार अधछ मुदा से नडह , डवचारोक रूपमे   बेकतीगतो एहेन डवचार होइते अधछ जे र ुं ग -\nडबर ुं गक डवचार मनमे उठने ,माने दोकठ , तेकठ, चौकठ भेने क े तौ डकयो डनर्ाये ने कए पबैए तँ क े तौ गलतीए डनर्ाय कए \nलैत अधछ। आ से एहेन कोनो अदने [ii] लोकटा -क ेँ  होइए सेहो बात नडहयेँ अधछ। अदनाक कोन बात जे पदनोक ेँ [iii] होइते \nअधछ, जइसँ अिलासँ बेसी अिला होइक सम्भावना बडनते अधछ। द्वापर युगमे जखन महाभारत शुरू होइक सम्भावना \nबनल , जइमे ब़िका -ब़िका योद्धा सभ दनू ददस छला , एक पक्षमे क ृ ष् र्ो छला। जइ पक्षमे क ृ ष् र् छला तइमे तीनटा \nसेसर [iv] योद्धा रहैथ - अजुान , अलभमन्यु आ बबारी। गम्भीर रूपसँ जखन क ृ ष् र् डवचार क े लैन तखन अजुान आ अलभमन्यु तँ \nएक पटरीपर बुजझ प़ि ै न मुदा बबारी क ु छप बुजझ प़िलैन जइसँ मनमे शुंका उठलैन जे हो -न-हो एक ददस दनू पक्षक \nबीच , माने कौरब आ पाण्डवक बीच युद्ध शुरू हुअए आ दोसर ददस अपने पक्षमे –माने पाण्डव पक्षमे–वैचाररक ल़िाइ उदठ \nजाए ,तखन हार छोड़ि जीतक आशा करबे मुरुखपना हएत डकने। मुदा से बबारी मानबो करत तखन ने , आ जँ नइ मानए \nतखन ? ओना , मानबो -मा नबक परर वेश बडनते अधछ ज इ परर वेशक हवा  डकछु-ने-डकछु  स भकेँ प्रभा डवतो करर ते अधछ। \nखाएर.. , अन्तमेरर्कौशल कधमटीमे डवचार कए बबारीक ेँ  ल़िाइसँ दूर रहैक डवचार देल गेल। मुदा अपन जान अर्पित क े डनहार \nबबारी छलाहे , ओहोएक शत्ता लगा रर्क्षेत्रसँ अलग रहैक डवचार मानलक ै न। ओ शत्ता छल जे युद्धभूधममे बबारी शाधमल नइ \nहएत मुदा देखत अपना आँखखसँ.. ! तखन बबारीक ेँ  गरदैनसँ ऊपर काडट रर्भूधमक बगलमे जे पहा़ि छल ओइपर रखख देल \nगेल । ज इस ँ गर द ैन कटल  बबार ीक आँखख  महा भा र तक स भ डकछु  द ेख ल क। \nिीर े न्रक चचा सुनने सुवालसनीक मनमे नैहरक अपन बालपन मोनप़िए लगलैन ,जइसँ जगमोहीए जकाँ रूप बडन \nगेलैन। जजनगीक रूपो तँ जजनगीमे मनोर ुं जन कररते अधछ। क े तौ जुआनीक बीच हारल जीतल जुआनीक मनोर ुं जन बनैए तँ \nक े तौ अस्सी बखाक वृद्ध आठ बखाक बेदरा बडन माइक शासक बडन शासनो कररते अधछ जे हमरा फल्लाुं बौस खाइले नइ  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nदेमे तँ हम घरसँ भाडग देशक लसपाही बडन बन्दूक चलबैले सीमापर चलल जेबौ...। दस बखासँ सुवालसनी नैहर नइ गेल छ े ली \nतँए नैहरक जजज्ञासा बढ़ब सोभाडवक े  छ े लैन। िीर े न्रसँ आगूक गप -सप्प कर ै क भार जगमोहीक ेँ  सुमझबैत सुवालसनी बजली - \n“बुच् ची , बहुत ददन नैहर गेना भऽ गेल , माइयो -बाप नडहयेँ रहला जे नैहर रहत , मुदा पररवारो आ गामोक समाज तँ \nनैहर े क भेला , तँए जाइक डवचार मनमे होइए। ” \nओना , जडहना -जडहना समाजजक पररवेश बनैए आ बदलैएतडहना -तडहना ओ हवा सभक ेँ  लगबो कर ै ए। आ से लसफ ा  \nप्रभाडवते बेकतीक ेँ  लगैए से बात नडह , सभक ेँ  लगैए। तँए, पररवारमे तीनू बेटीक पालन -पोषर् , पढ़ाइ -ललखाइ आ डबआह -\nदान कर ै क समस्या जडहना रामलखनक ेँ  छ ै न तडहना सुवालसडनयाेँक ेँ  छ ै न्हे। ओना , आन स्त्रीगर् जकाँ सुवालसनी नडहयेँ छ ै थ \nजे दरगमडनयाॉं कडनयाॉं बडन जखन नैहरसँ डनकलए लगली आ स्त्रीगर् सभ जे दनू परानीक ेँ  राजा -रानी बना डवदा \nक े लक ै न, से अखनो अपनाक ेँ  बुजझते छ ै थ। सुवालसनी समझदार औरत छ ै थ , बेटा नडह रडहतो बेटी सभक ेँ  अपन जजनगी जीबै -\nज ोकर  च ेतनशील  बनबै पा छू  स भ दद न प्रयत्नशील  र हल ी। अपन परर वा रर क आर्थिको प्स् थधतकेँ नीक ज का ँ बुजझये र हल  \nछ ै थ, मुदा जजनगीक आगूक बाटपर नमहर खाधि सेहो देखखये पड़ि रहल छ ै न। पररवेशक बहैत हवामे सुगन्िक सुंग दगान्िो तँ \nअधछए। ओ अधछ जे बेटीक ेँ  जेतेक पढ़ाएब तेतेक बेसी खचा डबआहोमे हेबे करत। जे काेंढ़ बडन समाजक कर े जक ेँ  खोखैर -\nखोखैर खाइते अधछ। की एकरा झुठलौल जा सक ै ए जे जइ बेटीक ेँ  पढ़बैमे माए -बाप अपन जी -जान लगा , अपन जीवनक ेँ  \nपछु अबैत बेटीकेँ नीक-सँ-नीक लशक्षा दइ छ ै थ,मुदा ओकर े  जखन डबआह कर ै ले समाजमे ड े ग बढ़बै छ ै थ तखनपहा़िबडन \nदान -दहेज हुनकर रस्तारोक ै  छ ै न की नडह ? की समाजक लोक ऐ बातक ेँ  नडह बुजझ रहल छ ै थ जे पढ़ल -ललखल सक्षम \nमनुखक आगमन पररवारमे भऽ रहल अधछ , ऐठाम दान -दहेज क े तेक महत् रखैए।मुदा पररवेश एहेन दूडषत बनल अधछ की \nनडह? \nसमाजक बीच बनल पररवेशक ेँ  समाजे बदैल सक ै ए , तँए ओहन समाज डनरमा कऽ ओइ पररवेशक ेँ  रोडक कऽ सुिारए \nप़ित वा बदलए प़ित। ओहन समाज बनत क े ना ? प्राय: सभ समाजक बीच एहेन एकोटा पररवार नडह अधछ जे बेटा -डबआहे \nबेर राजा आ बेटी -डबआहे बेर अपनाक ेँ  लभखमुंगा नडह कहै छ ै थ। ओना , बजैकाल बजबो कररते छ ै थ जे  ‘दान -दहेज ’ पाप छी। \nऐ लेल जडहना माता -डपताक ेँ  सुंयुक्त मोचाा –पररवाररक रूपमे –बनबैक खगता छ ै नतडहना फ ु टा -फ ु टा दनूक ेँ  अलग-अलग \nमोचाा –माने पुरुखक अलग आ मडहलाक अलग –बना अपनाक ेँ  ठाढ़ करए प़ितैन। तडहना सभ जनबो कर ै  छी आ बजजतो \nछीहे जे युवाशक्क्त देशक भाग्य डनमााता होइ छ ै थ। जे खुद एहेन पररवेशक लशकार बडन चुकल छ ै थ। बडनयेँ नडह चुकल \nछ ै थ, अबैबला पीढ़ी सेहो बनबे करत। ओना , अडवकलसत समाज रहने पडहनडहसँ अनमेल डबआह –वैचाररक स्तरपर –होइत \nआडब रहल अधछ , मुदा आब जखन समाज आगू बढ़ल ,तखनो जँ वएह डवचारिारा बहैत रहततखन समाज समस्या मुक्त \nक े ना हएत? एक-एक जन जखन समस्या मुक्त हेता तखने ने देशक गधत तेज हएत आ स्वतुंत्रताक वास्तडवक रूप परगट \nहएत।  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nिीर े न्रसँ गप -सप्प कर ै क अधिकार माइयक मुहसँ सुडनते र ुं ग -र ुं गक र ुं गीन रोशनी जगमोहीक मनमे जागए लगल। \nओना , सभ डवचारक ेँ  मनेमे दाडब जगमोही दोसर ददनसँ कौलेजक रीडडिग रूममे एक घन्टा िीर े न्रक सुंग पढ़ ै क डवचार मनमे \nरोडप लेलक।  \nजडहना धमधथलाक सभ गाम अधछ तडहना प्रेमनगर सेहो अधछए। आने गाम जकाँ प्रेमनगरमे सेहो साइयो देवी -\nदेवताक पूजो होइते आडब रहल अधछ आ मनतो अधछए। तडहना दजानो र ुं गक जाधतयो आ जाइधतक बीच फ ू ट -फ ू ट द ेवी-\nदेवता सेहो अधछए। जइसँ र ुं ग -र ुं गक बेवहारो आ डवधि -डवि ा न स ेहो अधछए। स भ डकछु  र डहतो ज डहना  परर वा र-पररवारक बीच \nअपन-अपन बेवहार रहने कोनो -कोनो पररवार नीको अधछ आ नीकक माइनसेहो अधछए तडहना िीर े न्रक पररवारक अपन \nखास बेवहारो आ डवचारो अधछए। िीर े न्रक डपता –जीबेन्र –क डवचार अखनो छ ै न्हे जे एकटा बेटा अधछ , जँ तेकरो डबआहमे \nदान -दहेज लऽ बेच लेब , तखन अन्न्तम सुंस्कारमे मुखाम्ग्न क े करासँ ददयाएब ? तैसुंग अनका जकाँजीबेन्र ईहो नडहयेँ मानै \nछ ै थ जे बेटा डनधमत्ते डबआहमे जेतेक बेसी नगद -नारायर् गनाएब तेतेक बेसी इज्जतदार बनब। ओना , स मा ज मे डकछु  \nलोकक बीच जडहना एक ददस दहेज नडह लेबक ेँ  प्रधतष्ठा बुझल जाइए तडहना जेतेक अधिक लेब तेतेक नमहर प्रधतधष्ठत बनैक \nडवचार सेहो अधछए।  \nडपताक प्रभाव िीर े न्रपर सेहो भरपूर प़िल अधछए। जइसँ डबआहमे दान -दहेजक डवचार े िीर े न्रक मनसँ मेटा गेल \nअधछ। जइ पररवारमे दान -दहेजक बेवहार अधछ तइ पररवारक डवचारो आ बेवहारोमे अन्तर ओइ पररवारसँ अधछए जइ \nपररवारमे दान -दहेजक चलैन नडहअधछ। भलेँ एक -दोसरक ेँ  डकए ने डनच् चाेँ देखबए आ नीच कहबो करए।  \nपाॉंच बजे तक कौलेजक रीडडिग रूम खुजल रहैए। अपन डनिााररत समय अनुक ू ल रहने िीर े न्र रीडडिग रूम पहुँच चुकल \nछल । डकछु का ल क पछा इत ज गमोही स ेहो पहुँच ल । स ुंज ोग एहेन बनल  ज े र ीडड िग रू ममे द ोस र  डकयो आन डवद्या थी नडह छल । \nएक तँ सुनसान जगह , दोसर पडहल ददन जगमोहीक रहनेपूछ -आछ कर ै क सम्भावना सेहो बडनयेँ गेल छ े लइ। तहूमे टटक े  \nकाप्ल्ह भेँटो-घा ॉंट आ डकछु  गपो-सप्प भेले छ े लै जइसँ डवचारो तरगर े  रहइ। िीर े न्र लग पहुँच जगमोही बाजल - “अहाँक चचा \nमाइयो लग क े ने छ े लाौं। ” \nमा इयक ना आें स ुडनते ि ीरे न्र  च ा ौंकल । च ा ौंकल  ई ज ेज गमोहीस ँ डकछु  गप-सप्प भेला पछाइत जे मनमे प्रेमालसक्त \nडवचार अुंक ु रए लगल छल ओ मात्र सुंगी -साथीक बीचक नडह रडह पररवाररक रूपमे बदलैक बाट पक ै ़ि रहल \nअधछ! ओना ,  बेकतीगत डवच ा र  आ परर वा रर क डवच ा र मे डकछु-डकछु  अन्तर  स ेहो र डहते अधछ। मुद ा  ज डहना  के तौ-क े तौ अन्तर \nअधछ तडहना ईहो तँ डनर्विवाद सत्य अधछए जे नद -नालाक पाडन धमलल जडहना नदीक रूप बनैए तडहना पररवारोजनक डवचार \nएकलत्रत भेला पछाधतये ने पररवारक डवचारिारा बनैए। ओना , पररवारक जे रूप -र े खा अखन समाजमे बडन गेल अधछ ओ \nएहेन डवचारसँ दूर भइये गेल अधछ , तेकर कारर् सददयोसँ अबैत गुलामीक जुंजीर अधछए। गुलामीक जुंजीर एहेन सूत्रवत् \nबडन गेल अधछ जे पररवार हुअ आडक समाज ,सभठामबेकतीगत डवचार ऊपर उदठ गेल अधछ आ सामुडहक डवचार दडब कऽ \nडनच् चाँ उतैर गेल अधछ। प्रश्न अधछ जे ओ –नीच -ऊ ँ च–क े ना एकरस भऽ एकरसतासँ चलत ? पररवार हुअ डक समाज आडक  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nसमाजक बीच जे पररवार अधछ सेजािैरएकरस भऽ एकरसता नडह ि़िततािैर जजनगी बेठ े कान चलबे करत , जइसँ \nजजनगीक सभ सीढ़ी बेठ े कान भइये जाएत। जखन जजनगीक ठ े कानेनडह रहत तखन मनुखक जजनगी क े हेन हेबा चाही एकर \nकल्पनो तक असम्भवे रहत डकने।  \nजगमोहीक बात सुडन िीर े न्र बाजल - “ओना , अखन हम नीक जकाँ नडह बुजझ रहल छी मुदा...। ” \n‘मुदा ’क पछाइत िीर े न्रक मनमे उठल जे जँ अखन जगमोहीक माएक ेँ  बडहनमाडन सम्बोधित करब तखन जगमोही \nस्वत: डनच् चाँक खा़िीमे उतैर जाएत। जखने डनच् चाँक खा़िीमे उतरत तखने दनू गोर े क बीचक जे एकरूपताअधछ ओ बाधित \nहेबे करत।  \n‘मुदा ’क पछाइत िीर े न्रक चुप्पी देख जगमोही अपनडवचारक खाेंरना चलबैत बाजल - \n“मुदा की ?” \nओना , साएसँ ऊपर े क ु रसी -टेबुल सजल अध्ययन कक्ष अधछ ,तँए नमगर-चौ़िगर-पेटगर अधछए। जइसँ दू गोर े क \nबीचक बातक ध्वडन हेराएले रहत , तहूमे मात्र दइए बेकती अधछ। बाॉंकी जे तीन आदमी –पुस्तकालयक कमाचारी –छ ै थोओ \nसभऑडफसेक काजमे लागल छ ै थ।  \nजगमोहीक प्रश्न सूचक बात सुडन िीर े न्र अपनाक ेँ  चौकन कर ै त अपनमनक डवचारक ेँ  बदैल बाजल - \n“अहाँक ड े ट ऑफ वथा की अधछ?” \nजगमोही बाजल - \n“एगारह फरवरीक ेँ  बीस बखा पुरर गेल आ अहाँक ?” \nजगमोहीक प्रश्न सुडन िीर े न्र मुस्की दैत बाजल - \n“हम हारलाौं , अहाँ जीतलाौं !” \nिीर े न्रक मुहसँ  ‘हारर -जीत ’ सुडन जगमोही चाौंकल। चाौंडकते मनमे उठलै - अख न तँ पर ीक्षा क घ़िी पछु आएल े अधछ \nतैबीच कोन परीक्षा भऽ गेल जे दनू गोर े क बीच हारर -जीतक डनर्ाय भऽ गेल ! \nिीर े न्र मनमे मुस्की भर ै त जे डवचारक सरोवरमे जगमोही वौआएल अधछ। ओना , एकरा वौआएब नडह कहल जा \nसक ै ए। वौआइत तँ लोक ओतए अधछ जेतए नाम -ठ े कान रडहतो जगह हेराएल रहैए। मुदा ऐठाम से नडह अधछ। िीर े न्र जँ \nअपन जन्म धतधथ खोलल डनर्ाय सुनौनेरहैत आ जगमोही नडह बुझैत तखन ने जगमोहीक वौआएब होइत , से तँ धछपा कऽ \nिीर े न्र अखन मनेमे रखने अधछ।..जगमोही बाजल - \n“आपमौजी जडहना दडनयाेँ अधछ तडहना दडनयाॉंक लोको तँ अधछए , अपन-अपन डवचार े  सभ दडनयाेँ देखैए आ अपने -\nअपने डवचार े  बजबो कर ै ए , जइसँ क े तौ बज़िबो कर ै ए आ क े तौ बजाड़ितो अधछए।”  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nजडहना अनठ े कानल वार् िीर े न्र चलौने छल तडहना जगमोही सेहो चला िीर े न्रक कर े जक ेँ  बेि देलक। अपन वेिाइत \nडवचारसँ प्रभाडवत होइत उनटा चालल –पा छू  मुहेँक ड े ग–पक ै ़ि िीर े न्र बाजल - \n“ऐबेर प्रेमनगरमे खूब आम फ़िल अधछ , चलू सभडकयो सुंगे आम खाइले। ” \n‘प्रेमनगरक आम’ सुडनते जगमोहीक ेँ एकाएक बारह बखा पडहलुका खेलहा आम मोन प़िलै ,बाजल - \n“नानाक गाछीक ओहन लसनुररया आम खेने छी जेकर खाेंइछा पानोसँ पातर आ सुआद कपूरोसँ नीक रहइ। ” \nिीर े न्रक आम जगमोहीक गुलाबखास भऽ गेल। िीर े न्र बाजल - \n“कहने जे छ े लाौं जे अहाँ जीत गेलाौं आ हम हारर गेलाौंसे बुझललऐ ?” \nजगमोही - \n“नइ!” \nिीर े न्र - \n“जडहना अहाँक जन्मधतधथ एगारह फरबरी अधछ तडहना हमर एगारह जनवरी अधछ। अहाँसँ एक मास जेठ भेलाौं \nने?” \nडबच् चेमे जगमोही मु़िी डोलबैत बाजल - “हँ से तँ भेबे क े लाौं।” \nजगमोहीक स्वीक ृ धत सुडनते िीर े न्र िाॉंइ -दे बाजल - “एक मास जेठ रडहतो हमहूँ ओतइ ने छी जेतए अहाँ !” \nजगमोही - \n“की मतलब ?” \nिीर े न्र - “मतलब यएह जे जेठ रडहतो हमहूँ ओही क्लासमे पढ़ ै  छी डकने। तँए कहलाौं जे एकमास हमर हारल भेल \nअहाँक जीतल भेल। ” \nजडहना ताशक गेम -गेम खेलमे नहलापर दहला आ बीबीपर बादशाह फ े क मारल जाइए तडहना िीर े न्रपर अपन \nडवचार फ े क ै त जगमोही बाजल - \n“एकर तँ दोसरो पक्ष अधछए डकने। जडहना अहाँ अपनाक ेँ  हारल माडन रहल छी तडहना ने हमहूँ अहाँसँ एक मास \nहीनभेलाौं आ अहाँहमरासँ श्रेष्ठ भेलाौं। ” \nजगमोहीक डवचार सुडन िीर े न्र ठमकल। ठमकल ई जे जगमोडहयोक कहब अनगाल नडहयेँ अधछ। ताशोमे तँ अडहना \nहोइते छ ै  जे क े तौ दहलाक नहला मार ै ए तँ क े तौ बीबीक अभावमे बादशाह बेमौत मर ै ए। मुदा प्रश्न तँ बीचमे उदठये जाइए जे \nजँ दनू पक्षक तक ा  अकाट्य हुअए तखन डनर्ायक रस्ता की हएत ?अपन ओझराएल मनक डवचारक बनमे िीर े न्रक ेँ  एकटा \nओहन वृक्ष देखाए प़िलै जे नम्हरो आ पुरानो अधछ। बाजल -  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n“एकटा बात कहू ते जगमोही , अखन तकलोकक मनमे डकए एहेन िारर्ा बनल अधछ जे ल़िका -ल़िकीक वैवाडहक \nसम्बन्िमे ल़िकीसँ बेसी उमेरगर ल़िका हेबा चाही ?देखै छी सालक -साल अधिक उमरदार ल़िकाक सुंग सम्बन्ि स् थाडपत \nहोइत आडब रहल अधछ। अहाँ एकरा की बुझै छी ?” \nिीर े न्रक डवचार जगमोही नीक जकाँ नडह बुजझ पएल तँए प्रश्नक ेँ  सूत्रखोल कर ै त बाजल - \n“की मतलब ?” \nअपन डवचारक ेँ  स्पष्ट कर ै त िीर े न्र बाजल - \n“ओहुना गाम -समाजमे देखै छी जे कोनो पररवारमे पुरुख अधिक उमेर तक जीबै छ ै थ आ कोनो पररवारमे नारी \nअधिक उमेरगर भऽजीब रहल छ ै थ , तँए उमेरक डहसाबसँ दनू एकर ुं गाहे भेल डकने ?” \nजगमोही - \n“हँ, से तँ भेबे कएल। ” \nिीर े न्र - \n“तखन डकए कम उमेरक ल़िकीक ेँ  अधिक उमेरक ल़िकाक सुंग डबआह होइए ?” \nिीर े न्रक डवचारमे जगमोही हेरा लागल मुदा एक क्लासक सुंगी रहने मनमे थो़ि े क ग्लाडन तँ जगबे क े लै जे िीर े न्रक \nप्रश्नक उत्तर नइ दए पाडब रहल छी। मुदा लगले मन कलैश उठलै। कलैशते मनमे भेलै जे अखन दइये गोर े  ने छी , ओहुना दू \nगोर े  जँ कोनो डवचारक डवडनमय इमानदारीसँ करए तँ डनर्ायो इमनगर हेबे करत...। तैबीच िीर े न्रक मनमे सेहो उठलै जे \nअखन तक जडहना हम कोसाक डकताबमे अपन बुधिक ेँ  घेर रखने छी तडहना ने जगमोहीक सेहो घेराएले छइ। तैबीच एहेन \nचचे कोन अधछ जेकरा जगमोहीक चूक मानल जाए ? \nडवचारक बीच लसमानपर अडबते िीर े न्रक मन डबहुसल ,डबहुलसते िीर े न्रक मुँहपरमहसूस कएल मुस्कान धछटकए \nलगलै।  \nिीर े न्रक मुस्की भरल मुस्कान देख जगमोही बाजल - “ऐबेर मातृकक आम खेबे करब। ” \nिीर े न्र - \n“असगर े  नडह , तीनू बडहनक सुंग मतो -डपताक ेँ  लऽ चललयौन।सभडकयो सुंगे प्रेमनगरक आम खाइ , ई हमर \nडवनम्रआग्रह।” \n \n[i]पररवाररक जीवन  \n[ii]सािारर्   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n[iii]पद प्राम्प्तबला लोक  \n[iv]लसरगर  \n ऐ रचनापर अपन ि ंंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n  \n \nनन्द्द विलास राय  \nएिेली सािैब  \nबेरुका उख़िाहा। समय लगिक दू -अढ़ाइ बजैत। थोलबा काकाक ेँ  दखनी काकी कहलक ै न - \n“अँइहै!डबरिाडपलसीन क े तेक ददनसँ नै भेटल गऽ। रानीगढ़ी परतीपर जे हाडकम सभ आएल छल गऽ आ ओकरा जे \nकागत -पत्तर देने रडहऐ तेकरो तीन माससँ ऊपर े  भेल गऽ। जा कऽ मुखखयाजी सँ पूछौ गऽ ने जे कडहया भेटतै डबरिा \nडपलसीन। ” \nतैपर थोलबा काका बजला - \n“अच्छा ! हम अखने जाइ छी मुखखयाजी लग , पुछ ै  धछऐन कडहया भेटत। मुखखयोजी डक कोनो दूरमे छ ै थ , गामेक तँ \nछधथन मुखखयाजी। ” \nथोलबा कक्काक उमेर लगिक 75 -76 बखा। तनाडहये दखनी काकीक उमेर 70 -71 बखा हएत। दनू गोर े क ेँ  \nवृद्धावस् था पेंशन भेटैत छ ै न।  \nछ: माससँ वृद्धावस् था पेंशनक भुगतान नै भेल हेन। सरकारी स्तरपर कागज -पत्तरक जाँचक लेल रानीगढ़ी परती - \nमझौराक पुंचायत भवनपर लशडवर लागल छल जइमे लाभुक सभसँ आिर काडा आ पासबुकक छाया प्रधत माुंगल गेल \nरहए। थोलबा काका आ दखनी काकी दनू परानी अपन -अपन आिार काडा आ बौंक -पासबुकक छायाप्रधत लशडवरमे पुंचायत \nसधचवक ेँ  देने रहधथन। कागज -पत्तर देला चारर माससँ बेसी भऽ गेल मुदा अखन िरर पेंशनक भुगतान नै भेलैन।  \nथोलबा काका पढ़ल -ललखलक नाआेंपर सोलह दूना आठ। एकदम भोला -भला। छह -पाँच डकछ ने बुझैत सुिुंग \nलोक। हुनका घरसँ दसे घरक बाद मुखखयाजीक घर।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nथोलबा काका मुखखयाजीक दरबज्जा लग पहुँचला तँ दरबज्जाक आगाँ एकटा चररचडकया गा़िी लागल देखलखखन। \nद ल ा नक भीतर  डकछु  गोरे क बा ज ब स ेहो स ुनल खख न। ओ थकमका  गेल ा । तख ने मुखख या ज ीक बेटा  अधमत एकटा  र ेमे पा न-\nसुपारी , इलायची , जदाा -पत्ती लऽ कऽ आँगनसँ डनकलल।  \nथोलबा काकाक ेँ  ठाढ़ द ेख बाजल - \n“मरा!काका ठाढ़ डकए छी। दलानपर चलू ने। ” \nतैपर थोलबा काका बजला - \n“हौ बौआ, एहेन अगए-बगए लऽ कऽ दलानपर क े ना जाएब। चररचडकया गा़िी देखै धछऐ। क े तए -कऽ पाहुनसभ \nछथुन?” \nअधमत बाजल - \n“काका पहुन नै छ ै थ। डविायकजी छधथन। ” \nथोलबा काका बजला - \n“डविायकजी ?नै बुझललयह। ” \nअधमत कहलक ै न- \n“डविायकजी नै बुझललऐ ,यौ एम.एल.ए. साहैब। ” \nथोलबा काका - \n“अच्छा , एमेली साहैब !एमेली साहैब छथुन। हौ बौआ कहअ तँ भाेँटक समय आडब गेल , कडहया छी भाेँट?” \nअधमत बाजल - \n“नै काका !अखन भाेँटक समय नै आएल हेन। ” \nथोलबा काका मने -मन सेाचए लगला। जखन भाेँटक समय नै आएल अधछ तखन एमेली साहैब क े तए एला \nहेन? बजला - \n“अच्छा बौआ , अखन जाइ धछअ , पछाइत आएब। ” \nई कहैत थोलबा काका घरमुहाँभेला आ अधमत पानक रे लऽ दलानक भीतर गेल।  \n  \nऐ रचनापर अपन िंतव्य  editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n \n \n \nजगिीशप्रसाि िण्िल  \nहुसैत लोक \nदोनवारी हाटसँ डपयाजक बीआ लऽ घुमल रही डक र ुं गलाल भायक ेँ  तीन -चारर गोर े क सुंग लछमीपुर गामक चौकपर \nचाह पीबैत देखलयैन। चारर -पाँच गोर े  हमहूँ सभ टेम्पूमे बैसल अबैत रही , च ा रर  ल ग्गा  पा छु ए र ही डक रुं गल ा ल  भा य हमर ो द ेख  \nलेलैन। एक तँ सासुरमे घरपर रहने सारर -सरहोजजक िक्का , दोसर सार सबहक िक्का चौकपर लडगये रहल छ े लैन , मुदा \nदेखते , चाहक दोकानपर सँ उदठ हाथमे चाहक डगलास नेने बीच रस्तापर ठाढ़ भऽ बामा हाथे डर े बरक ेँ  इशारा करए लगला \nजे गा़िी रोक ू । अपने टेम्पूक पैछला सीटपर बैसल अपन पाँच डकलो डपयाजक बीआक डहसाब धमलबैत रही जे अपना ऐठाम \nपचास रूपैये डकलो बीआ बीक रहल अधछ। पाँच डकलोक दाम भेल अढ़ाइ साए रूपैआ , तीस रूपैये डकलो दोनवारी हाटपर \nदेलक , जेकरदाम ड े ढ़ साए भेल। साए रूपैआ अपना ऐठामसँ कम भेल। लगले मन उनैट कहलक जे भरर ददन समैयो तँ \nनडहयेँ बरदाइत आ चौदह साए टेम्पू भा़िामे जे पौने दू साए रूपैआ डहस्सा लगल सेहो नडह लगैत। तखन लाभ की \nभेल ? फ े र लगले मन , लगले मन ऐ दआर े  जे मन तेहेन पीछ़िाह अधछ जे जडहना लगले पक़िमे अबैए तडहना लगले \nधछछ ै ललयो जाइए। मनक ेँ  पक ै ़ि कऽ जखन रखबै डक तर े -तर तेना धछछ ै ल कऽ डनक ै ल जाइए जे बुझबो ने करबै। तही काल \nटेम्पू रूडक गेल तँ पुछललऐ - \n“टेम्पू डकए रूकल ?” \nतैबीच र ुं गलाल भाइक नजैर सेहो पड़ि गेलैन आ अपनो जे आगू तकलाौं तँ र ुं गलाल भायक ेँ  देखलयैन। र ुं गलाल भाय \nसभक ेँ  सामूडहक े  आग्रह कर ै त बजला -  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n“सभ डकयो उतैर कऽ चाह -पान कऽ ललअ , पछाइत जाएब। ” \nसबहक सुंग अपनो टेम्पूसँ उतैर चाहक दोकानपर एलाौं। जडहना अप्पन नजैर र ुं गलाल भायपर छल तडहना र ुं गलालो \nभाइक नजैर हमरापर छ े लैन। मुदा जडहना र ुं गलाल भायसासुरक समाजक अगुआ छला , अगुआ ऐ मानेमे जे गाौंआँ -घुरूआक ेँ  \nदेखते , धचन्ह-पहचीन भइये जाइए तैठाम गाम -समाजक तँ सभ चौक े पर बैसल नडह रहै छ ै थ , मुदा अनगाौंआँ क ु टुमक ेँ  आगत-\nभागत नइ भेने गामक हँसारत होइते अधछ। ओ हँसारत बँचेबाक उपाइये की अधछ , तँए अपना गामक समाजक अगुआ सेहो \nभेबे क े ला , तँए हुनक े  जुधतये-भा ँधतये ने च ल ए प़ित। स एह के ल ा ौं। च ुपच ा प च ा हबल ा क ब्रेंच पर  मन मा रर  कऽ मा ने पछु आ \nबडन बैस रहलाौं। तइ बीच अपन मन कनी क ु दैक गेल। क ु दैक ई गेल जे जे काज क े ने , माने डपयाजक बीआकीनने जा रहल \nछी, ओइ काजमे अपनो हूसबे क े लाौं।  \nपाँच डकलो बीआ आठ िुर खेतमे रोपल जाएत। ओतबे डपयाजक खेती अपने साले -साल कर ै  छी। ओना , रकबामे \nआठ े  िुर चौमास अधछ , मुदा तेते जोरगर बनौने छी जे आठ े  िुरमे पाँच मनसँ ऊपर े  हएत जे कम नडह हएत , साले -साल \nडपयाज होइते अधछ। डपयाजक उपजापर सँ नजैर ससैर अपन हूसल काजपर गेल। पाँच डकलो बीआ कीनैमे जे भरर ददन \nबरद ेबो क े लाौं आ तैपरसँ पचहत्तैर रूपैआ खरचो बेसी भेल , तैसुंग अपने जे खेलाौं -पीलौ से अलगे बेसी भेल। मुदा ई वेपारी \nसभ तँ दू -तीन क्वीन्टल करर कऽ बीआ कीनने अधछ , जेकर प्रधत डकलोक डहसाबसँ बीस रूपैआक बचत होइ छ ै , दू \nक्वीन्टलमे चारर हाजरक लाभ होइ छ ै , ओकर जँ समयो बरदाएल तैयो लाभे भेल। अपने तँ घाटा भेबे कएल। तँए वेपारी \n(गाौंआँ वेपारी) सबहक जीत आ अपन हार मन माडन रहल छल। यएह बात जँ पडहने मनमे आडब गेल रहैत तँ घाटा नडह \nहोइत। मुदा आब तँ जे हेबाक छल ओ भइये गेल , तखन माथे िुडन कऽ की करब। शत -प्रधतशत मन कबुल कऽ लेलक जे \nजरूर हूसलाौं। ओना , मनो तँ मन छी, लगले क े ना शत -प्रधतशत हारर माडन लेत। जँ हारए लागत तँ कनी करोडटया भऽ \nजाएत , सोल्होअना चीतसँ पट आडक पटेसँ चीत क े ना हएब माडन लेत।  \n  \nअपन हार -जीतक बीच मन दौ़ि -बरहा करए लगल। लगले मनमे दोसर डवचार उदठ कऽ ठाढ़ भेल। ठाढ़ ई भेल जे \nअपने डकसान छी डक वेपारी ? जे वेपारी अधछ ओ पूजीक ेँ  हारर -जीतक खेलौना बना खेलैए , मुदा अपने तँ डकसान छी , जँ से \nसोधच खेती करब तखन खेती कएल पार लगत। डकसानक लाभ तँ ओ भेल जे अपन खेती अपना ढ ुं गे नीक जकाँ भऽ \nजाए। खेतमे उपज की भेल आ क े ते भेल ,से की सोल्होअना अपने हाथमे अधछ। रौदी -दाही , पाडन -पाथर , झाँट-डबहाड़ि सभ \nडकछु  ने बीच मे बा ि क अधछ। हँ, समैयक डहसाबसँ माने जइ पूजीवादी समाजक बीच छी , तइमे लाभ -हाडनक डहसाब तँ \nजो़िए प़ित, मुदा जखन खेत जीवनक आिार अधछ आ खेती जीडवका , जइ बले जीब रहल छी , तँखन तँ जजनगीक \nआिारपर ने हाडन -लाभक डहसाब करब। साइयो र ुं गक खेतो अधछ आ साइयो र ुं गक उपजो तँ अधछए। जइसँ कोनोमे जँ घट्टो \nभेल तँ कोनो मे लाभे तँ होइते अधछ। तइमे खेतेक उपज से ने अपन सभ काजो चलैए। ई दीगर भेल जे नमहर बािा भेने \nडकसानक जजनगी सुंकटग्रस्त भइये गेल अधछ ,मुदा तइमे डकसानक कोन दोख। देशेक ओहन अव्यवप्स् थत व्यवस् था खेतीक  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nबडन गेल  अधछ ज ेकर ा  भर ोस मुंद  नडहयेँ कडह स कै  छी। मुद ा  डकछु  अधछ तैयो एते तँ अधछये ज े द ेशक बहुस ुंख् य ल ोक \nखेधतयेपर जीब रहला अधछ। मन असधथर भऽ गेल। अपन पनचैती अपने कऽ लेलाौं जे वेपारीक डहसाबसँ डपआजक बीआ \nकीनैमे घाटा भेल , मुदा डकसानी जजनगीक डहसाबसँ घाटा नइ भेल। अपने डकसान छी , वेपारी छी नडहतखन हूसलाौं क े ना। \nनइ हूसलाौं।  \nतैबीच सभ डकयो चाह पीब पान सेहो खा लेलाौं। ओना , र ुं गलाल भाय अपन समाजजकतो डनमाहैत अपन नजैर गाौंए \nसभपर रखने छला , मुदा बुजझ प़िल , मनक भीतर स ँ डकछु  लभतरर या  बा त कर ए च ा डह र हल ा  अधछ। ज े स बहक बीच  स म्भव \nनडह अधछ। अपनो मन ई जरूर छल , डकए तँ बुझल अधछ जे र ुं गलाल भाय थाना -पुललसक (कानूनक) डर े  गामसँ प़िाएल \nछ ै थ, ज े बा त अपने टा  बुझल  अधछ। तँए मनमे बनल  अधछ ज े डकछु  उपर ा ग रुं गल ा ल  भा यकेँ द ेब ज रू र ी अधछ। ओना , मनमे \nईहो उदठ रहल छल जे हारल वा मारलक ेँ  आरो ऊपरसँ हराएब वा मारब नीक नडह , मुदा समयपर छो़िबो तँ उधचत नडहयेँ \nहएत। \nपा न ख ा  ज ख न स भ टेम्पूमे बैस ल  आ अपने गा ़िीमे च ढ़ए ल गल ा ौं डक पा छूस ँ रुं गल ा ल  भा य कु र ता  पकै ़ि इशा र ा मे \nकहला - \n“गौरीकान्त , तोरासँ कनी काज अधछ। ” \nगा़िीमे चढ़ ै त रही, कहलयैन - \n“क े हेन काज अधछ , बाजू। ” \nर ुं गलाल भाय बजला - \n“कनी फ ु टमे चलह। ऐठाम कहब नीक नडह हएत। ” \nरुं गल ा ल  भा इक बा त स ुडन मनमे ठहैक गेल  ज े के स ेक डवषयमे डकछु  कहता । कहल यैन- \n“चलू , मुदा बेसी देरी नइ लगाएब। ” \nर ुं गलाल भाय सोझ -सपट आदमी छ ै थ। ओना , एहेन लोक सभ गाममे प्राय: अिासँ बेसी रहै छ ै थ , मुदा समझदारीक \nअभावमे कोनो अपन डवचार वा डवचारिारा नडहयेँ होइ छ ै न। क े तौ पररवाररक सम्बन्िे तँ क े तौ ददयादीक सम्बन्िे , क े तौ \nज ा धतक स म्बन्ि े तँ के तौ टोल बैया क स म्बन्ि े डकछु-ने-डकछु  गल ती का ज मे स ुंग र हने स दद का ल  हूस ल  का ज  करर ते छै थ। \nओना , र ुं गलाल भायक ेँ  एते डबसवास हमरापर जमले छ ै न जे गौरीकान्ते टा एहेन लोक समाजमे अधछ जे मनसँ जँ चाहत तँ \nक ु शक कलेप लगने डबना बँचा सक ै ए।  \nदनू गोर े  स़िकसँ हडट लग्गा चाररयेक हटल जे पूवारी कात आमक गाछ अधछ , तइ डनच् चाँमे बैसलाौं। बैसते जे र ुं गलाल \nभाइक मुँहपर नजैर देललऐन डक देख प़िल जे दनू आँखख नोरसँ ढबकल छ ै न , जइसँ बोली नडह फ ु डट रहल छ ै न। मन दहलए  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nलगल। दहलाइत -दहलाइत ओइ जड़िमे पहुँच गेल जइ दआर े  र ुं गलाल भाय अपन सभ कारोबार छोड़ि गामसँ नुका कऽ \nप़िाएल सासुर िेने छ ै थ।र ुं गलाल भाइक चेहराक क ु म्हलाएल रूप देख अपन मनक ेँ  मार ै त बजलाौं - \n“भाय , वेपारी गाौंआँ-घरूआक सुंग छी , गा़िी भा़िामे अधछ, तइ सुंग कच् चा वेपारक सौदा छी , तँए बेसी समय नइ \nअधछ। की कहै छी ?” \nर ुं गलाल भाय बजला - \n“गौरी , तूँ छोट भाय धछयऽ। अपन गलती जँ रहैत तँ तोरा कडहतयऽ जे पचास जूता लोकक बीचमे मारह। मुदा.. !” \nमनमे ज े डकछु  डवच ा र  घुधम र हल  छल  ओ ज ेना  एक्के बेर  स भटा  मनस ँ उड़िया  कऽ अका स मे च लल  गेल , तडहना भेल। \nबजलाौं - \n“र ुं गलाल भाय , चलू सुंगे गाम चलू। ” \nथा ना क ड र स ँ ड े र ा एल  रुंगल ा ल  भा इक मन थर थर ा ए ल गल ैन। ज इस ँ स ुपुट बोल  बडन नडह र हल  छे ल ैन ज े डकछु  \nबजजतैथ। थरथराइत र ुं गलाल भाइक मन देख हमहीं बजलाौं - “भाय , अपना  स भ डकछु  धछऐ तैयो पुरु ख े धछऐ ने। पुरु ख  ज े \nजहलसँ डर करत तखन जीब कए ददन सक ै ए। ” \nहमर बात सुडन र ुं गलाल भाइक मनक मललनता कनी कमलैन जइसँ हूबा जगलैन। बजला - \n“गौरी , तूँ जे कहबह से कर ै ले तैयार छी। ” \nर ुं गलाल भाइक बदलैत रूप देख कहलयैन - \n“अख न गा ौंओ स भ छै थ। ज ख ने पा ँच  गोरे क बीच  र हब तख ने र स् ता मे डकयो डकछु  ने कहत। ज ख न गा म पहुँच  ज ा एब \nतखन कोट -कचहरीक बात रहत , ओ बुझल जेतइ। ” \nर ुं गलाल भाय उदठ कऽ ठाढ़ होइत टेम्पू -डर े बरक ेँ, ओतैसँ माने आमक गाछक डनच् चेसँ जे चारर लग्गा पूबारर कात \nछल , कहलखखन - \n“डर े बर साहैब , जँए एतेकाल अँटकलाौं तँए पाँच धमनट औरो अँटक ू । हमहूँ चलब।” \nदनू गोर े  गाछ लगसँ उदठ दोकानक आगूमे एलाौं। र ुं गलाल भाय पुन: आग्रह कर ै त सभक ेँ –माने टेम्पूमे बैसल गाौंआँ \nसभक ेँ–कहलखखन - \n“एकबेर आउरो चाह पीब ललअ। ” \nटेम्पूमे बैसल सभ वेपारी हाथक इशारा दैत बजला - \n“नइ, अहीं जल्दी तैयार होउ। ” \nर ुं गलाल भाय अपन जेठ सारक ेँ  कहलैन -  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n“बौआ, अहाँ कनी घरपर सँ झोरा नेने आउ। हमहूँ गाम जाएब। ” \nगाौंआँ सभक ेँ  देख वा सात -आठ ददन भेने माने र ुं गलाल भाय सात -आठ ददनसँ सासुरमे छ ै थ , नाक ु र-नुकर क े ने डबना \nसार झोरा आडन कऽ दऽ द ेलक ै न।  \nअपने लग पैछला सीटपर र ुं गलाल भायक ेँ  बैसौललऐन। मन भेल जे सासुरमे रहैक गप -सप् प उठाबी , मुदा अपने मन \nरोकलक जे सभ र ुं गक लोक गा़िीमे बैसल छ ै थतँए कोट -कचहारीक गप करब उधचत नडह। गा़िी आगू बढ़ल।  \nअपन गामक सीमानमेअडबते बजलाौं - \n“भाय , अखन अहाँ जाउ , कखनो डनचेनमे आगूक गप करब। ” \nर ुं गलाल भाय थकथका गेला। अपना ऐठाम जेबाक ड े गे ने उदठ रहल छ े लैन। अपनो मनमे भेल जे गामे छी , र ुं ग-\nडबर ुं गक लोक गाममे अधछ। जँ देखते कोनो लौडकया जा कऽ चौकीदारक ेँ  जानकारी दऽ द ेतैन तँ अनेर े  सभ काज डबगै़ि \nजाएत। जडहना खेतक पाडनक बँचाउ लेल लोक माइडटक मछार बना रोक ै ए तडहना अपनो मनमे भेल जे नीक हएत पडहने \nथा ना  ज ा  ब़िा बा बूस ँ डकछु  स मय मा ँडग ल ेब ज े अमुख  ता र ीख  तक रुं गल ा ल  भा य कोटामे उपप्स् थत भऽ ज ेता , तँए बीचक \nसमय देल जाए। बजलाौं - \n“र ुं गलाल भाय , अहाँ ताबे एतै, हमर े  ऐठाम रहू , अखन द ेखबे क े लाौं अधछ जे एक तँ दस कोसक गा़िी सफर भेल \nअधछ तैपर भरर ददन दौ़ि -बर हा  भेल  अधछ ज इस ँ मन अस कता एल ो अधछ आ भरर या एल ो अधछए। तँए पडहने नहा  कऽडकछु  \nखाएब , पछाइत बुझल जेतइ। ” \nर ुं गलाल भाय माडन गेला। मुदा रहला हमर े  ऐठाम। नहेलाौं। सूयाास्तक समय सेहो भऽ गेल छल। ओना , पाँचे डकलो \nमीटरपर थाना अधछ। तहूमे भरर ददन ने र ुं ग -डबर ुं गक काजक िुमसाही थानामे रहैए मुदा ओ ददन बीतैत कधम सेहो जाइत \nअधछ। थाना जाइसँ पडहने , मनमे भेल जे डबना कोनो चचा -बचा क े नडह जँ थानासँ तत्काल बचाबक उपाय कऽ देबैन तखन तँ \nर ुं गलाल भाय जडहना बेर -बेर गलती कर ै त आडब रहला अधछ तडहना फ े र करता। तँए सभ बात जँ , माने गलती भेल \nकाजक ेँ, मुँहपर कडह अपना मुहेँ गलती मना लेब तखन भडवसमे गलती हेबाक सम्भावना कधम जाएत। सएह क े लाौं। थाना \nड े ग उठबैसँ पडहने बजलाौं - \n“र ुं गलाल भाय , मोन अधछ डक नडह जे भाेँट लेलक कोइ आ अहूँ क े समे फ ँ लस गेलाौं ?” \nर ुं गलाल भाय जेना डबसैर गेल छला , डकए तँ पनर ह बर ख पैछल ा  घटना  छल । पा छू  उनैट-उनैट मोन पा़िए लगला। \nमुदा मोन नडह प़िलैन।भेल ई छल जे राजनीधतक दल चुनाव ल़िल अपन -अपन लसमबॉलपरमुदा गाम -गाममे बडन गेल \nजाइधतक पाटी। अपन जाइधतक उम्मीदवार सेहो मैदानमे रहैन। र ुं गलाल भायक ेँ  जाइधतक तेहेन -तेहेन मुंत्र कानमे पड़ि गेलैन \nजे पक्का कायाकताा बडन गेला। दू बजे ददनमे ,चुनाव ददन ,दू  ज ा इधतक बीच  मा रर  भऽ गेल । के स  भेल । डकछु  गोरे  पक़िा  कऽ \nजहलो गेल मुदा तइमे र ुं गलाल भाय बँचल रहला। मुदा क े समे नाम आडबये गेलैन। चुनावक प्रडक्रया सम्पन्न भेल। मुदा  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nमुदालहक पक़ि -िक़ि चललये रहल छल। थानाक ब़िाबाबू इमानदार लोक। कहब जे पाइ -कौ़िीक कारोबार नइ कर ै  छला \nसे हुनक लभतररया कारोबार जे रहल होइन , मुद ा  आद मी धच न्हैक अद्भुत क्षमता  छे ल ैन। डबस वा स ु ल ोक बुझै छल ा । रुं गल ा ल  \nभाइक चेहरा देख अपने बजला जे एहेन लोक जरूर फ ँ सौआ छ ै थ। क े ससँ नाम काडट द ेलखखन। डबना कोनो पर े शानीसँ जान \nबँधच गेलैन।  \nपैछला बात (क े सक बात) मन नडह प़िने र ुं गलाल भाइक नजैरमे अपने झूठा बनए लगलाौं। मुदा एक े टा घटना थो़ि े  \nभेल अधछ , तेसर घटना छी। पैछला क े सक बात छोड़ि दोसर घटनाक चचा कर ै त बजलाौं - \n“भऽ सक ै ए भाय , हमहीं डबसर ै त होइ। अच्छा ई कहू जे रधिया आ रिबाबला मोन अधछ डक नडह ?” \nरधिया आ रिबाक घटना ई अधछ जे दनू जनता कौलेजमे पढ़ ै  छल। दनू दू जाइधतक। कौलेज डक हाइ स्क ू लमे \nल़िका -ल़िकीमे सम्बन्ि बढ़ ै क हजारो कारर्मे एकटा ईहो छी जे एक डवषयक डवद्याथी रहने सेहो सम्बन्ि बनैए। \nओना , सम्बन्ि अनेको र ुं गक बनैए मुदा तइमे एकटा ईहो अधछ जे दनू गोर े  सुंगी बडन जीवन डबताएब। ऐठाम सुंगीक माने \nपधत-पत्नीक रूपसँ अधछ, दोस्ती वा मैत्रीसँ नडह अधछ। ओना , हाइये स्क ू लसँ रधिया आ रिबाक बीच आकषार् बनए लगल \nछल मुदा कौलेजमे अस् फ ु ट रूप िारर् कऽ लेलक। दनू सुंगीत डवषयक डवद्याथी , एक गबै छलआदोसर ताल धमलबै \nछल , माने साज बजबै छल। एक -दोसराक बीच डबआह कर ै क डवचार भेल। मुदा समाजजक बन् िनक डर , दनूक बीच बािा \nबनले छल। एक ददन दनू गाम छोड़ि राता -राती प़िा गेल। भोर होइत -होइत साौंसे गामक चचााक डवषय दनूक भागब बडन \nगेल। गोटी चलडनहार गाम -घरमे भरले अधछ। अुंगर े जी शासनक सम्बन्िमे कहल जाइए जे  ‘फ ू ट डालो शासन करो ’क नीधत \nओकर छल। मुदा बात तेतबे नडह अधछ। गाम -समाजक बीच एहेन डवचार लोकक मनक ेँ  तेना पक़िने अधछ जे समाजक ेँ  \nसूत्रवद्ध हुऐ ने दऽ रहल अधछ। कानून क े हनो मोट -मोट डकताबक डकए ने हुअए जे  ‘वयस्क भेला पछाइत माने अठारह बरख \nपुरला पछाइत , अपन-अपन डवचारक माललक सभ होइए , ऐ ले दोसरक ेँ  एतराज नइ हेबा चाही। मुदा की समाजोमे सएह \nअधछ? \nदनू जाइधतक बीच कहा -कहीसँ शुरू भेल आ मारर -पीट भऽ गेल। ओइ मारर -पीटमे र ुं गलाल भाय सेहो रहैथ। लाठी \nलगने कपार सेहो फ ु टल रहैन। तँए अखनो ओडहना मोन छ ै न। र ुं गलाल भाय बजला - \n“हँ, डक कररताौं , घरक लोकसँ लऽ कऽ टोलबैया तक तेना कहए लगला जे जाइधतक पग़िीक सबाल छी , एकरा नइ \nबँचाएब तखन जीडवये कऽ की करब। तँए ओइमे चलल गेलाौं। ” \nकहलयैन - \n“मडहना ददन जे माथमे पट्टी बन्हने रहलाौं , से डकयो बाँडट लेलक ?” \nएक तँ अपन हूसल काजक , दोसर मास ददन िररक दवाइ -दारू , पथ-परहेजमे सेहो लगले छ े लैन , तइपर सँ मास ददन \nअपने डकछु  कऽ नडह स कल ा , जे पछाइत बुझलैन। तँए मन रहबे कर ै न। ओना , क े स दनू ददससँ भेल छ े लै , माने दनू  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nजाइधतक बीच , तँए थानो थो़ि े  अनठा देलक। जइसँ पक़ि-िक़ि नडह भेल रहैन। मुदा जमानत बेरमे पाँच ददन जहल \n(कसटडी) मे जरूर रहैथ।  \nओना , दनू रधिया -रिबा कोटासँ डबआह कऽ लेलक मुदा तत्काल गाम नडह आएल। दनूक ेँ  अपन हुनर रहबे कर ै , दू \nसालक पछाइत गाम आएल। ताबे गामक वातावरर् सेहो शान्त भऽ गेल।  \nर ुं गलाल भाय बजला - \n“गौरी , ओही बेर दनू कान पक ै ़ि कऽ एेँठ लेलाौं जे एहेन -एहेन काजक भीर नइ जाएब। ” \nअपन गल ती ज ख न रुं गल ा ल  भा य कबुल  ल ेल ैन तख न आगू डकछु  कहबकेँ उधच त नडह बुजझ बज ल ा ौं- \n“ऐ बेर की क े ललऐ ?” \nऐ बेरक घटना सेहो गामेक छी। आपराधिक वृलत्तक लोक छठ ू लाल अधछ। आपराधिक वृलत्त दू र ुं गक होइए। एकटा \nहोइए जे एक े  तरहक अपराि जाबे जीलाौं ताबे क े लाौं। माने जँ चोरी कर ै  छी तँ चोररये टा क े लाौं , वा पॉक े टमारी कर ै  छी तँ \nपॉक े टमाररयेटा क े लाौं। जेकरा एकचललया अपरािी कहल जाइए।आ दोसर होइए सघन अपरािी। सघन अपरािी ओ भेल \nजे अनेको र ुं गक अपराि वृलत्तसँ जु़िल रहैए। छठ ू लाल सेहो बहुचललया अपरािी छीहे। जडहना बहुचललया नशेरी होइए \nतडहना बहुचललया अपरािी सेहो होइए। बहुचललयो नशेरी ओ भेल जे सभ तरहक नशापान कर ै ए आ एक तरहक नशापान \nक े डनहार एकचललया नशेरी भेल।  \nओना , गामक अधिकाुंश लोक छठ ू लालक ेँ  बुझै छ ै थ जे ओ (छठ ू लाल) समाजक अडहतैशी लोक अधछ मुदा \nछठ ू लालक चेहराक जे दोसर पक्ष अधछ ओ अधछ समाजक डहतैशी लोकक , जे छठ ू लालक चेहराक ेँ  ओडहना झलमलेने \nअधछ, जेनाडवहारीलाल कहलैन -  ‘छीपौ छवीली मुँह लसै , नील अुंचल चीर , मनो कलाडनधि झलमलै , काललन्दीक ेँ  नीर।’तइ \nसुंग छठ ू लालमे अपन देहोक बल माने शारीररक तागत छइहे , जइसँ सभ बुझैए जे असगर -दसगरक ेँ  क े  कहए जे पाँचो \nआदमीक ेँ  असगर े  छठ ू लाल चटनी बना कऽ खा लेत।  \nबजलाौं - \n“छठ ू लालक जमानतदार कोटामे डकए बनललये जे ओ वारन्ट भेलो पछाइत कोटामे हाजजर होइते ने अधछ , आ अहाँ-\nऊपर अनेर े  वारन्ट भऽ गेल अधछ.. !” \nकोटा-कचहरीक ओतबे बात र ुं गलाल बुझै छ ै थ , जेते बात क े करो मुहेँ जेतेक सुनने छ ै थ। तँए कानूनक मूल बातक ेँ  नडह \nबुझै छ ै थ। सोझमधतया लोक र ुं गलाल भाय छधथए जइसँ मन तँ पधघलए लगल मुदा गलतीक दण्ड मनसँ मेटाएल नडह \nछल , कनी तर ौं ग कऽ बजलाौं - \n“अपने करनीसँ डबपैत बेसाडह लेलाौं हेन आ आब प़िाएल घुर ै  छी। ” \nर ुं गलाल भाय बजला -  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n“गौरी , िरमागती कहै धछअ जे अपन मन नइ छल जे छठ ू लालक पीठपोहू होइ , मुदा घरवाली तेना क े ली जे की \nकररताौं.. !” \nबजलाौं - \n“अखन , अहाँसाती वएह जेल जेती ?” \nर ुं गलाल भाय बजला - \n“बौआ गौरी , घरवालीक अपने डपलसयौत भाए छठ ू लाल धछऐन , अपनो सार े  भेल। तँए मन डोलल गेल। ऐ बेर कहुना \nकऽ बँचा दाए। तोर े  सोझामे पचीस बेर कान पक ै ़ि कऽ उठब -बैसब जे जजनगीमे फ े र एहेन काज नइ करब। ” \nओना , मनक बीख उतैर गेल छल मुदा ठोरपर तामस चढ़ले छल। बजा गेल - \n“जहल जाइले तैयार छी ?” \nर ुं गलाल भाय बजला - \n“जान बँचैले जे करए प़ित , सभले तैयार छी। ” \nबजलाौं - \n“काप्ल्ह सुंगे कोटा चलब। ” \n  \nअपन िंतव्य  editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \nअि रेश कुि ार लाि  \n२ टा बीहवन किा  \n१. लेबलीवटये बड्ड िखन्द्ि \n― क े ओ लड़िका नीक सन नै अधछ नजरर मे, यौ ?   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n― से की ? आइ काप्ल्ह लड़िका क ेँ  क े  पुछ ै  अइ, यौ ? लड़िका तँ ढ़ ुं गररआएल अइ ? जे घर देखू , दू – चारर टा लड़िका \nअबस्से भेट जाएत  l \n― से तँ ठीक े , मुदा ढ़ ुं ग क े  भेटए तखन ने l \n― लड़िका तँ एक सँ एक नजरर मे अधछ  l मुदा क े हन लड़िका चाही, डकनका लेल चाही, बाजबै डकछ तखन ने, यौ  l \n― डकनका लेल की, हमर अपने बप्च् चया अधछ  l  रूप – र ुं ग मे क े ओ काटै बला नै  lM.A. पास क े ने अधछ  l काज – िाज \nमे सेहो डनपुर्  l जोग्य लड़िका जदद भेट जाइ त ’ पाइ सेहो डगनबै  l \n― एगो तँ बड्ड बेजो़ि लड़िका नजरर पड़ि रहल अधछ , अहाँक बप्च् चया जोग्य  l एडह पोरकाुं साल नोकरी िरलक हेन, क ें र \nसरकारक प्रथम वगा अधिकारी मे  l पढ़ल – ललखल सेहो ओतबे  l कोइ अवगुर् नै  l आउर तँ आउर माय – बाप क ेँ  बड्ड \nआज्ञाकारी l \n― से त ठीक अइ  l घर – पररवार क े हन छखन्ह ? क े  – क े  सुंगे रहै छखन्ह ? डकछ जानकारी अधछ की ?  \n― हँ, यौ l डकएक नै रहत ! बड्ड भरल – पुरल पररवार छखन्ह  l माय – बाप तँ छधथन्हें l लड़िका भाई – बडहन मे दोसर \nनमबर पर  l ब़िका  भा ई नै डकछु क’ पडबलै डबयाह भ ’ गेल छ ै क, दोसर नमबर पर लड़िका अपने भेल , तेसर बडहन भेलैक \nजे अखडन क ु मार े  छ ै , आ चौथा भाई अखडन नौकरी क े  तैयारी मे लागल अधछ  l हर दृधष्ट सँ हमरा उपयुक्त लाडग रहल अइ ई \nपररवार अहाँक कडनयाँक बास्ते  l कडहयौ तँ बात चलडबयै  l \n― की कहू ? लड़िका तँ हमरो बड्ड पसीन अधछ  l मुदा ,लेबलीडटये  (liabilities) बड्ड छखन्ह ! \n  \n  \n२. बेटी बचाबू \n―कडनको नीक नौं हेतै ओ सरिुआ क ेँ  l डाक्टर अइ ओ, जरलाहा ? पाईयो ठडग लेलक आ सब उनटा  l \n― की भेलौक माय ? डकएक एतेक तमसायल छ ें  ?  \n― आँय र ौ, ता ें एना  पूधछ र हल  छें , ज ेना  डकछु  ज ा डनते नौं छें  l  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n― कोना क बुझबौ, डकछु  कहबें तख न ने ? \n― बूझ त’, ओ कडनयाँ क ेँ  जीवने सँ ने खेलवार करलक ? ई तोहर तेसर सुंतान भेलौक  l लोग बाग कहै जाय छ ै क डक \nब़िका आपर े सन सँ तीन सँ बेसी बच् चा नौं होइत छ ै क  l अडह लेल ने कहने छललयौ जे पडहनडहियें वो जाँच .... की कहै छ ै  \n......? जडहि मे बेटा हेतैक की बेटी पडहनडहियें पता चलल जाय छ ै क करबा लेबा लेल  l त’ आब तोडहि बाज ? की फायदा भेल \n? पाईये ने ठगलक ओ ? कहलक होएत बेटा आ भ ’ गेल बेटी  l \n― एडह में की नोकसान भ ’गेलैक ? आइ काप्ल्ह बेटा -बेटी में डकछ फरक नौं l \n― हमरा ज्याें पडहने पता चलल जधतएक जे बेटी हेतैक तखडन .............  \n― एडह लेल त ’ हम तोरा, डबनु जाँच करौने ओडहना कडह द ेने छललयौक  l \n- अमर े श क ु मार लाभ  , हरनीचक , अनीसाबाद  , पटना –८००००२ \n  \n  \n  \nअपन िंतव्य  editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \nकु स ुम ठाकु र  \nअलग  राज्यक  मााँग कतेक साियक?  \nओिा  तs हमर स्वभाव अछि  हम िबह  लोक  के उपदेश  दैत  छियैक  आ िबह  अपि  मोिक  भाविा  लोकक  सोझां  मे प्रकट हो\nमय  दैत  छियैक  । हम सुिय  सिक े र  छियैक  मुदा  हमरा  मोि  मे जे  ठीक िुझाइत  अछि  ओतिा  धरर कर ै त छियैक।  एकर परर\nणाम इ होइत  अछि  जे  हमरा सलाह  देिय  वाला  क े र कमी िबह  ि ै क।  सि  के होइत  ि ै न्द्ह जे  ओ जे  कहताह कहछतह से  हम अ\nवश्य माबि  लेिैन्द्ह।अपि अपि  भाविा  क े र हमरा  पर िोपय  के कोभशश  िहुत  लोक  करय  िछि।  परोपदेश  देिाइयो  आसाि  \nहोइत  ि ै क  । मुदा  हमर भलाई  क े र बवषय  मे के सोछि  रहल  िछि  इ ज्ञाि तs हमरा  अछि  । मुदा  दोसराक  बविार  सुिालाक  \nबकि ु फायदा  सेहो  ि ै क।  लोकक  बविार  सुबि  अपि  बविार  व्यक्त करय  मे आसािी  होइत  ि ै क  आ आत्म बवशवास  सेहो  िढ ै वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nत ि ै क।  एकटा कहिी  ि ै क  \"कोठा  िढ़ी  िढ़ी  देखा  सि  घर एकबह लेखा  \" सि  ठाम कमो  िेसी  एक े च्छस् िछत ि ै क,  मुदा  दोस\nरा क े र बवषय  मे कम िुझय  मे, आ देरी  स s िुझय  मे आिैत  ि ै क,  अपि  तs लोक  के सिटा  िुझल  रहैत ि ै क।  पाररवाररक  हो\n सामाजजक  हो  वा देशक,  सि  ठाम आपस  मे बविार  मे मतान्द्तर होइत  रहैत ि ै क  जे  बक मिुष्य  मार  के लेल  स्वाभाबवक िै\nक आ हेिाक  सेहो  िाबह  । जखैन्द्ह दस  लोकक  बविार  होइत  ि ै क  तs ओबह मे बकि ु िीक  बकि ु अधलाह  सेहो  बविार  साेंझा  \nमे आिैत  ि ै क।  मुदा  आजु  काच्छल्ह सि  ठाम स्वािय सवाोपरर  भ s जाइत  ि ै क  । लोक  के लेल  देश  समाज  स s ऊपर अपि  स्वा\nिय  भ s गेल  ि ै क।  संस् िा व न्द्यास क े र स् िापिा  होइत  ि ै क  समाज  आ संस्क ृ छत क े र उत्िािक  लेल  । मुदा  संस् िाक स् िापिा  भे\nलैक  िबह  बक ओबह संस् िाक मुन्खया पद  आ काययकारणी  मे सम्म्मभलत होयिाक  लेल  राजिीछत  शुरू  भ s जाइत  ि ै क  । एक\nटा संस् िा मे क ै यैक  टा गुट िबि  जाइत  ि ै क  । आ ओबह मे सदस्य  ततेक िबह  व्यस्त भ s जाइत  िछि  बक हुिका  लोकबि  के \nसामाजजक  कायय  आ संस्क ृ छत के बवषय  मे सोििाक  फ ु सयते कहााँ रहैत ि ै न्द्ह । आ ताहू स s जाौं  िेसी  भेलैक  आ िुजझ  जाय  ि\nछि  जे  आि  हुिक  ओबह ठाम िलय  वाला  िबह  ि ै न्द्ह तs एक टा िव  संस् िा क े र स् िापिा  कs लैत  िछि।  सामाजजक  कायय  क े र\n िाम  पर साल  मे एकटा वा दू  टा सांस्क ृ छतक काययक्रम कs लैत  िछि  आ िुझैत  िछि  समाज  क े र उर्द्ार कs रहल  िछि  । ओ\nबह काययक्रम मे पैघ पैघ हस्ती , िेता  के िजा  अपि  ड ं का िजा  लैत  िछि।िाबक  साल  भरर  गुट िाजी  आ साबित  करय  मे बि\nता दैत  िछि  जे  हुिक  काययकाल  मे काययक्रम िेसी  िीक  भेलैक।  हम मािय  छियैक  जे  काययक्रम अपि  संस्क ृ छत क े र आइिा  \nहोइत  ि ै क,  मुदा  ओ तs स् िािीय  कलाकार  के मौका द s कs सेहो  करवायल  जा  सक ै त ि ै क।  इ कोि  समाजक  उत्िाि  भेलै\nक जे  लोक  स s मांबग कs कोष  जमा  क ै ल जाय  आ मार  काययक्रम मे खिय  कs देल  जाय।  िहुतो  एहेि  िच् िा शहर वा गाम \nमे िछि  जे  मेधावी रबहतो  पाई के अभाव  मे आगू िबह  पबढ पािय  िछि।  दवाई  क े र अभाव  मे कतेक लोकक  जाि  िबह  ििा  \nपािय  वाला  पररवारक  मददद  क े िाई समाजक  उर्द्ार िबह  भेलैक?  आय  काच्छल्ह तs लाखक  लाख  खिय  करर कs एकटा कायय\nक्रम क ै ल जाइत  ि ै क।  कहय  लेल  हम ओबह महाि  हस्ती क े र पवय मिा  रहल  िी।  काययक्रम करू  मुदा  बक अपि  गाम शहर के\n भूखल  के खािा  खुआ तृसत कs ओबह महाि  हस्ती के श्रर्द्ााँजभल िबह  देल  जा  सक ै त ि ै क।  इ तs मार  एक दू  टा समाज  के\n सहायतािय  काज  भेलैक  ओहेि  क ै यैक  टा सामाजजक  काज  ि ै क  जे  क ै ल जा  सकय  ि ै क  । यदद  सि  मे लोक  के अपि  समा\nज  आ संस्क ृ छत स s लगाव  ि ै न्द्ह तs जतेक  कम संस् िा रहतैक ततेक िीक  काज  आ समाजक  उत्िाि  होयतैक।  ओबह लेल  \nमोि  मे भाविाक  काज  ि ै क  िबह  बक दस  टा संस् िाक । देश  मे बित्य  िव  िव  राज्यक  मााँग भ s रहल  अछि।  ओबह मे छमछिलां\nिलक  मााँग सेहो  ि ै क।  हमरा  साँ सेहो  िहुत  लोक  पूिय  िछि  \"अहााँ छमछिला  राज्य  अलग  हेिाक  के पक्ष मे िी  बक िबह  \"? \nहम एकबह टा सवाल  हुिका  लोकबि  साँ पूिय  छियौंह  \"बक राज्य  अलग  भेला  साँ छमछिलाक  उत्िाि  भ s जेतैक  \"? इ सुित\nबह सि  के होइत  ि ै न्द्ह हम मैछिल  आ छमछिलाक  शुभ  छिन्द्तक िहीं  िी।  िुझाई  ि ै न्द्ह जे  अलग  राज्य  िबि  गेला  साँ छमछिलांि\nलक  काया  पलट  भ s जेतैक  । एक गोटे  जे  अपिा  के छमछिला  के लेल  समर्पित कहय  िछि,  साफ़ कहलाह  \"मैछिल  के मोि  \nमे छमछिला  के लेल  जे  प्रेम हेतैक से  दोसरा  के िबह\"  । हमर हुिका  साँ एकटा प्रश्ि िल  \"बक पबहिे  बिहार  मे मैछिल  मुख्य मं\nरी,  मंरी  िबह  भेल  िछि  \"? जवाि  भेंटल  \" ओ सि  मैछिल  िलछि  छमछिलाक  िबह\"।  अलग  राज्य  भेलाक  िाद  जे  कीयो  मु\nख्य मंरी  होयताह  ओ छमछिलाक  होयताह  आ मार  छमछिला  के लेल  सोिताह  । हमरा  इ िुझय  मे िबह  आिैत  अछि  जे  लोक वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nक मािभसकता  के कोिा  िदलल  जा  सक ै त ि ै क  ? एखौंह ओ दरभंगा  के िछि  , ओ सहरसा  के .....ओ मुंगेर  के िछि  ....बक \nअलग  राज्य  भेला  साँ आदमी  क े र मािभसकता  िदभल  जेतैक  .....बक दरभंगा  , सहरसा  आ बक मुंगेर वाला  भेद  भाव  मोि  मे ि\nबह औतेक ? आ जाौं  इ भेद  भाविा  रहतैक तs सम्पूणय राज्यक  बवकास  कोिाक  भ s सक ै त ि ै क  ? बक छमछिलाक  होइतो  ओ\n सम्पूणय छमछिला  क े र बवषय  मे सोिताह  ? िोट  िोट  राज्य  िीक  होइत  ि ै क  , ओकर पक्ष मे हमहू िी  मुदा  बििा  राज्यक  िंट\nवारा क े िे सेहो  िहुत  काज  क ै यल  जा  सक ै त ि ै क,  जाौं  करय  िाबह  तs । ओिा  सि  अपि  स्वािय भसभर्द् मे लागल  रहय  िछि  इ\n अलग  गसप ि ै क।  बक िीक  स्क ू ल कॉलेज  कारखािा  के लेल  बििा  राज्य  अलग  िििे  प्रयास िबह  क ै यल  जा  सक ै त ि ै क?  \nबक मार  छमछिला  राज्य  िबि  गेला  साँ छमछिलाक  उर्द्ार भ s जयतैक  ? छमछिला  राज्यक  अलग  हो  ताबह आन्द्दोलि मे अिेको  \nलोक  सक्रीय िछि  , मुदा  हुिका  लोकबि  स s एकटा प्रश्ि .......ओ सि  आत्मा स s पुिछि  बक ओ सि  मार  राज्य  आ समा\nज  के लेल  सोिय  िछि  बक हुिका  लोकबि  के मोि  मे लेस  मार  स्वाियक भाविा  िबह  ि ै न्द्ह ? क ै यैक  टा राज्य  अलग  भेलैक  \nअछि  मुदा  िेसी  क े र च्छस् िछत पबहिे  स s िेसी  खराि  भ s गेल  ि ै क,  झारखण्ड ओकर उदाहरण  अछि  । खबिज  संपदा  साँ संपन्द्ि\n राज्यक  च्छस् िछत बिहार  स s अलग  भेलाक  िाद  आओर खराि  भ s गेल  ि ै क।  एबह राज्य  मे िौ  साल  के भीतर  सात  टा मुख्यमं\nरी  िबि  िुकल  िछि  । लोक  के उम्मीद िलैक  जे  १० साल  के भीतर  एबह राज्य  क े र उन्द्िछत भ s जयतैक।  उन्द्िछत भेलैक  अ\nछि,  मुदा  राज्य  क े र िबह  िेता  सि  क े र । िोर  उिक्का खूबि  सि  िेता  भ s गेल  िछि  आ पैघ स s पैघ गािी  मे घुछम रहल  िछि\n , देश  आ जिता  क े र संपभत्त क े र उपभोग  कs रहल  िछि  इ बक उन्द्िछत िबह  ि ै क  ?(बवदेह पेटारसाँ) \nअपन िंतव्य  editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \nडॉ विनीत उत्पल  \nलघु कि ा- नागा फकीर  \n(डडस्क्लेमर: एडह खखस्साक सभटा पात्र आ तथ्य मनगढ़ ुं त अधछ, समानता मात्र स ्ंयोग अधछ-कथाकार)  \nपता नडह जे डक फ ु रायल  जे  आइ ओकर पुरना फ े सबुक पोस्ट प ढ़य लगलाौं -  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n१४ नवम्बर: अुंतरााष्रीय साडहम्त्यक स ्ंस् थाक युवा पुरस्कारक जूरी कोनो पोथीक मूल्याुंकन नडह क ऽ कय  प्रधतभागीक \nउमरर देखैत  अछि , जे अमुक लेखक क े ्ाँ अबगला बरख  पुरस्कार देल जा सक ै त अधछ वा नडह।  \n०२ अक्तूबर: ‘सगर राधत दीप जरय’ जाडह ददन  साँ सोलकन लग गेल, बभना आ रारी कायस् थ सभ गुरमौटी देने अधछ, जे ई \nकी भेल? ताडह द ेखादेखी ‘सगर ददन अन्हार रहय’ शुरू कयल गेल।  \n३१ अक्तूबर: मैधथलीक सम्माडनत सबसँ युवा कथाकार आब ‘इस्स’ आ ‘भक्क’ नामसँ   खखस्साक पोथी ललखने छधथ आ \nदनू पोथी क े ्ाँ दडनयाक ‘बेस्ट सेलर ’क खखताब भेटल अधछ आ दडनयाक चालीस भाषामे  तकर अनुवाद भेल अधछ।  \n२६ जनवरी: डबहारमे मद्यपान डनषेिक कारर् ओतयसँ   सबस ऽ बेसी साडहत्यकार हर दू ददन पर कोनो  िे  कोनो कायाक्रमक \nबहन्द्िे ददल्ली आबैत छधथ आ सोमरसक पान राजिानीक बीयर बारमे कर ै त छधथ।  \n३० जनवरी: मैधथली -अुंडगका -वज्ज्जका-मगही-भोजपुरी अकादमीक उपाध्यक्षक आगू सभ भाषाक कतेक रास कडव अप्पन \nनाम  लेल  डनहोरा कर ै त छधथ, जे डपछला दू बरख सँ   हमरा कडवता पाठ लेल नै ब जेलहुाँ। \n१५ अगस्त: घोर कलयुग, कतेक रास आपराधिक प्रवृ भत्तक लोक आब साडहत्यकार बडन गेल अधछ आ राज्य आ क े ि्र \nसरकारक सुंग अुंतरराष्रीय सुंस् थाक बहुत रास सधमधतक सम्माडनत सदस्य भऽ गेल अधछ।  \nबेसी पोस्ट तऽ ओकर फ े सबुक वाल पर नडह छल, मुदा जे छल ओ साडहम्त्यक समाजक लेल डबख सँ   कम नडह छल। \nहमरा सँ   ओकर भेंट कडहयो नडह छ लै । ओकरा ल ऽ कऽ फ े क ु आ भाइ कडहयो-कडहयो हमरा लग चचा कर ै त छ ला । ओ कहैत \nछला  जे सत्ता आ साडहत्यक ेँ  जँ बुझबाक अधछ  ताँ ओकरासँ   गप करू। ओकर फ े सबुक पोस्ट प ढ़ू । ओ अजु का ‘राजकमल \nचौिरी’  छिऐ , अजुका। सोशल मीडडयाक ‘नागाजुान’। की क ही, एक बेर ओकर फ े सबुक  वाल  पर गेलो रही, मुदा  ओकर \nपोस्ट हमरा पसीन नडह आयल, तें हम फ े र दोबारा नडह ये  त्ाँ ओकर फ े सबुक  वाल  पर गेलहु ्ाँ आ नडहये  ओकरा फ े सबुकक \nधमत्रताक डनमुंत्रर् देलहुँ।  \nहमरा लागैत छल जे फ े क ु आ भाइक गप जँ सत्य अधछ,  ताँ ओ ब़ि तार्किक हएत। सत्ताक समीकरर् बुझैत  हएत। \nसाडहत्यक समझ जँ ओकर नीक  िै  ताँ फ े र कोनो साडहत्यकार ओकरा मोजर डकए नडह द ेलाह। ओकरा मो जर  त्ाँ ओना \nहमहूँ नडह द ेलहुँ। एडह ददल्लीमे क े  क े करा पुछ ै त छ ै । रोज डबहार -यूपी सँ  अल्लू -प्याजक बो़िा जेना लोक -बेद रेन, बस आ \nफ्लाइटसँ   आबैत छधथ। डकछु  ल ोक दद ल् ल ीमे स ुंघषा करै त छधथ तऽ डकयो नोएड ा  आ गुरु ग्रा मक कोनो फै क्र ीमे का ज  करै त-\nकर ै त अपन जजनगी गुजारर दैत छधथ। ‘हाय पैसा -हाय पैसा’क चक्करमे साडहत्य  के पढ़त आ राजनीधतक गप  के करत?   \n‘िौ  महराज, अहाँक ेँ  कहबाक ताँ नडह चा ही, मुदा  खखस्सा सुना रहल  िी  आबक फालतू गप ? कथाक बाटसँ   नडह भटक ू ’।  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n‘चलू भा इ, जे गलती -सलती भेल से माफ़ करब। आगू सँ   हम एकर ख्याल राखब। एखन िरर जे गप कहल हुाँ ओकरा \nडबसरर  जा उ, माफ़ क ऽ ददअ। एकरा सँ   बेसी  हम की कऽ सक ै त छी’। \n‘भा इ, तऽ हम सि  कतय रही’?  \nहँँ, ख् या ल  आयल । डकछु  दद न पडहने फे कु आ भा इ मिुबनीक मानकी पोथी भुंडारक दोकान पर भेटल छल। हुनकर मन \nकिी  सुस्त देखललय बि  ताँ पुछिे रबहयबि - \n‘की भेल भा इ’? \nपडहने तऽ कडन अनमनैलक, फ े र बजलाह - \n‘ख्याल अधछ अहाँक ेँ ? एकबेर हम ददल्लीमे एगो लोकक चचा क े ने रही, सत्ता आ साडहत्य पर  जजि कर ब़ि रुधच  िबि  आ ओ \nनीक जानकार छ छि ।’ \n‘जी, जी’, हम बजल हुाँ। \n‘ओ पछि ला कतेक माससँ   नपत्ता अधछ। नडहये  ओकर ददल्लीमे क त्तौ पता लागल आ नडह ये  गामेमे। पुललस लग ररपोटा \nलल खेल हुाँ मुद ा  हा थमे डकछु  नडह आयल ।’ \n‘सा र ’, जेहन नाम,  तेहने करम।’  \n‘फकीर रहय,  फकीर। एकदम नागा’  \n‘नडहये  घरक चचिता, नडह ये  नौकरी क, बस चचिता  ताँ साडहत्यक आ राजनीधतक। एना लागैत छल जे ओ नडह ये  तऽ ओ कोनो \nसाडह त्यकार अछि  नडहये  कोनो समीक्षक। बस महाभारतक अजुान जेना साडह त्यक राजनीधत पर ध्यान लगौने रहैत \nछल।  िे  कडनयो टा इम्हर,  िे  उम्हर। \n‘कहू ताँँेँुं भा इ, एना कत्तो लोक हो इत छ ै ।’ \nसत्य क ही तऽ आइ हमरा ब़ि अफ़सोस भेल जे ओकरा सँ   भेंट कऽ लै ँेधतऐँे तऽ की भऽ  जैछतऐ । \nआब जतेक लोक, ओकर ओतेक खखस्सा। डकयो कहय जे ओकरा ददल्लीमे रहय बला कोनो मौगीसँ   प्रेम भऽ गेल छ लै  आ \nओ मौगी ओकरा छो बि  देल कै तऽ ओ बताह भऽ गेल। डकयो कहय जे ददल्लीक डकयो  गोटे  अप् पन सुंस् था चलाबैक लेल \nमिुबनीक ‘अर े र’ मे दू बीघा जमीन  ओकरा रजजस्री क ऽ देने छल। ओ ददल्लीक ेँ  छोडडक ऽ ‘अर े र’ मे रहय लागल छल आ  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nअुंधतम बेर कोनो ‘राष्रीय दल’क लोकल नेताक सुंग देर राधत ‘नाडगन डाुंस पाटी’मे ’देखल गेल छल। लोक तऽ  ईहो कहैत \nछल जे डकयो  गोटे  सहरसाक चैनपुरमे पुस्तकालय चलाबैक जजम्मेवारी ओक रा देने छल आ ओडह ददन भो रे-भोर दरवाजाक \nआगकँ ू  पोख रर मे जे  ओ ड ुमकी ल गौँैलक, आइ िरर ओकर लाश नपत्ता अधछ। डकयो कहलक जे ओ तऽ वयोवृद्ध डहन्दी \nकथाकार क ृ ष् र् ठाक ु रक सुंग पाुंडवनगरमे रहैत छल, कोनो क ै सेट क ुं पनीमे काज कर ै त छल आ ‘लाल  पाइन’ पीबैक लेल \nइ ुं डडया हैडबटेट सेंटर जाइत छल। ताडहसँ   ओकर लीवर ख़राब भऽ गेल आ ओ सुरपुर िाम कडहया नडह  िल  गेल। ताज्जुब \nतऽ तखन भेल  ज खन डकयो कहलक  जे  ओ जन उ तोबि कऽ इस्ला मी प्रलसद्ध डवद्वान अकबरूदीन खानक स ्ंग रोजा राखैत \nछल आ प ्ाँँाचो टाइम नमाज प ढ़ैत छल। ‘ सुब्हान्ल्लाडह वलहम्द ललल्लाडह व ला इल्ललाहु वल्लाहु अकबर ’’ केर जाप \nसेहो कर ै त छल। डकयो तऽ बाजल जे ओ डहन्दू सँ   बौद्ध बडन गेल। हल्ला  ईहो छल जे ओ नक्सली बडनक ऽ छत्तीसगढ़ -आुंध्र \nप्रदेश बॉडार पर स् थानीय पुललसक हाथ लागल आ ढ े र भऽ गेल। हल्ला तऽ छल जे ओ कश्मीर सेहो गेल आ ‘तैस -ए-\nमोहम्मद’ मे शाधमल भऽ गेल छल आ सेना क हाथ मारल गेल।   \nपूरा खखस्सा  तऽ मिेपुरा जजलाक बराही गामक प्रकाुंड स ्ंस्क ृ त पुंडडतजी अस्सी बरखक अरुर्ाभ बाबूसँ   पता लागल।  \nजँ डवश्वास क री ताँँेँुं पुंडडतजी अरुर्ाभ सत्य गप कहने छलाह। ओडह ददन  तऽ गाम आयल छल ओ। घ़िी -पावैन मे। \nगामक भगवती थान पर दू ददनक ब़िका मेला लागल छल। एडह पावैनमे  सााँपक डवषक ेँ  उतार ै क लेल लोक लसलद्ध प्राप्त \nकर ै त छल आ ओडह बेर ओ सेहो मुंतररया बडन गेल छल। नागा तऽ  घुछमते छल। माथमे क े स छ लै , मुदा सबटा \nपाकल।  आाँँुंखख लग झु री सेहो लखाह द ैत छल। ओडह समयमे ओ सदद खन मडहषी बला राजकमल चौिरीक एकटा \nपा ्ाँधत दोहराबैत छल,  \n‘समय एकटा आन्हर सा ्ाँप/ समय एकटा आन्हर रस्ता/ आ व्यक्क्त अजगरक पेटमे छटपटाइत पक्षी।’   \nमुदा लोकक ेँ  बुझयमे नडह आबैत छल जे ओकर मनमे की डा कै छ ै । घ़िी मेलाक दू ददन बादक गप  छिऐ । ओ उदाडकशुनगुंज \nकोटासँ  घुरल छल। लोक कहैत छल जे जखन कडहयो ओ गाम आबैत छल त ऽ कोटामे मुक्तारीक काज सेहो कर ै त छल। \nसाँझ खन दीप -बातीक काल ओ साइडकल पर च बढ़ कऽ घुरर रहल छल जे उदा पुल पर गामक रोडहता यादव भेट गे लै । ओ \nमाल -जाल सुंग बािसँ   घुरर रहल छल। एकटा महीसक पीठ पर बैसल त माक ू  चुना रहल छल।  \nओ रोडहताक ेँ  टोकलक- \n‘की र े  रोडहता, की हाल?।’  \n‘र े  बभना, ठीक सँ  बोल। धचन्हय नै  िेँ हमरा ? ’ \n‘हे र े सार , हम की कहलल यौ  तोरा , जे एत्ते बमकै िेँ।’  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nएतिी  कालमे नम्हर सींग बला महीसक ेँ  रोडहता यादव ओकरा ददस हुल काय  देलक। ओ साौंसे देह साइडकलक सुंग नहर \nददस डगरल। नहरमे राधत  पाइन छो़िल गेल छल। एक मरदसँ   उपर  पाइन छल। साइडकल त ऽ एक ददस अट बक गेल मुदा \nओ ड ूमय लागल। नहरक दनु ददस लोक जमा भऽ गेल आ हो -हल्ला हु अए लागल। रोडहता भी़ि देखख अपन माल -जाल सुंग \nठामसँ  भागल। नहरमे  पाइनक िार एतेक तेज छल जे ओकरा  सम्हरडह क ऽ मौका नडह भेट लै । सौ हाथ  पाइनमे बहैक बाद \nओकर देह एकटा  िााँसमे अट बक गेलै । गामक लोक बेहोशी हालतमे ओकरा नहरसँ   खींधच क ेँ  बाहर डनकाल ल क। कहुनो \nकऽ कय  साइडकलक े ्ाँ सेहो डनकालल गेल। तािरर बभना टोल आ द ेवहैर टोलमे एडह ल ऽ कऽ हल्ला भऽ गेल छल जे \nरोडहता यादव कोनो बाभनक ेँ  नहरमे ठ े ल देने छ ै ।  \nबराही गाममे दू टोल छल। एकटा ‘ब्राहमर् टोल’, जेकरा आन टोलक लोक ‘बभन टोली’ कहैत छल आ दोसर ‘देवहैर \nटोली ’, ज े अस ल मे ‘द ेवहर  टोल ’ छल । द ेवहैर  टोल मे पुर ना  ल ोक अप्पन ना मक पा छू  ‘द ेवहर ’ लल ख ैत छल । बा द मे स भ \nअप्पन टाइडटल ‘द ेवहर’क ेँ  बदललक ऽ ‘यादव’ राखख  ले लक आ नाम कहैत काल अप्पन नामसँ   बेसी ‘यादव’ पर जोर दैत \nछल। तखन बाभन सभ ओडह टोलक ेँ  ‘ग्वरटोली’ कडहक ऽ बजाबय लागल छल।   \n(ई खखस्सा ओडह कालक अधछ जखन पूरा देश मुंडल आ कमुंडलमे जरर रहल छल। चूँडक बराही आ पास -प़िोसमे कोनो \nमुस्स्लम बस्ती नडह छल, तें साुंप्रदाधयक सौहारा ओतु क्का समाजक लेल कोनो गप नडह छल। मुदा डबहारमे लालू यादवक \nमुख्यमुंत्री बनलाक बाद समाजक मुख्य िारासँ   फराक रहय बला लोक सजग भेल छल। फ े र जाडह मुंडल कमीशनक \nररपोटाक ेँ  डवश्वनाथ प्रसाद ससिह लागू क े ने छल, ओ बह मुंडल कमीशनक अध्यक्ष बी . पी. मुंडल मिेपुरा जजलाक छल।)   \nओडह साँझक बाद त ऽ दनू टोलक लोक एक -दोसरा क ेँ  देखडह नडह चाहैत छल। ब्राहमर् टोलक धचड़ियो -चुनमुन, क ु क ुरो -\nडबलाय  ओम्हर नडह जाइत छल। मनुखसँ   बेसी वफादारी  तऽ माल -जालमे पा ओल जाइत अधछ। तीन -चारर मास बीतल \nछल। ठार आडब गेल छल। एक राधत दू -टा क ु क ु र माुंगन भैयाक  िाँसडबट्टीमे आपसमे फरर आबय लागल। ओ दनुटा जतेक \nजोरसँ   एक-दोसरा पर  भु कलक जे द्वार पर चचरी पर सुतल ब़िका बाबा क ेँ  भ लै  जे  अजुका राधत आर -पारक राधत होयत। \nअप्पन चचरीसँ   बौक ू  कक्का क ेँ  शोर पारलखखन। अन्हररया राधत, हाथक ेँ  हाथ नडह सुझैत छल। मेघ चारू कातसँ   घेरने \nछल। शीतलहरी सेहो अलगे।  \nमुदा कक्काक आवाज सुडन बौक ू  कक्का डनन्दौस ्ाँ उठल आ तीर -फट्टा सीिे हाथमे लेने माुंगन भैयाक  िाँँुंसडबट्टी ददस \nदौ ि ल। बौक ू  कक्का एतेक जोरसँ   धचकरल क जे साौंसे बभनटोली क लोक जाडग गेल। मारर धतरडपत जेकरा जे भेटल, \nहाथमे लेने ओडह ददस दौगल।  िाँसडबट्टीसँ  आठ े-द स  कद म बौकू  भा य पा छू  छल ा ह, तख ने ल ोकक शोर  स ुडन, एक \nकऽ पाछा ्ाँ एक दनु क ु क ुि  हुनका बगलसँ   एना दौगल जे एकटा क ु क ु र बौक ू  कक्काक िोतीमे ओझरा गेल। कक्का \nिरफरीमे बुजझ नडह सकल जे  ई कोनो क ुक ु ि छै आडक मनुख। बौक ू  कक्का साौंसे चचिताुंग िरती पर डगर प़िलाह। डगरल \nदेहसँ  दोसरो क ु क ु र लभर गेल। हुनकर  मुाँहसँ  एतेक जोरसँ   ‘बाप रौ बाप’ डनकलल, लागल जे आइ ग्वरटोलीक यादव  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nहुनको डनशा ना  बना  द ेल क। वा ता वर र्  डकछु  का ल  ि रर  स् तब्ि  र हल । ल ोककेँ बुझयमे नडह आयल  ज े की भेल । ता ि रर  मा ुंगन \nभैया सेहो ब़िका टॉचा ल ऽ कऽ आडब गेल। टॉचाक इजोतमे पता लागल जे सबटा डकरदानी क ु क ु रक छल।  \nगाममे दनू जा छतक बीच मनमुटाव बरक़रार छल। आन लोक सेहो एकर फायदा उठा रहल छल। गामक लोक कहैत अधछ जे \nओ एहन डवकराल समय छल जे कल्लू यादवक नामसँ   मिेपुराक िरती काुंपैत छल। एक  िेर  एहन आयल जखन एक \nहफ्ता भरर कल्लू यादव गौंग मिेपुरामे लोकक द ेहक ेँ  उघारर -उघारर जन उ ताक ै त छल आ  जिउ  पडहरय बला लोक क ेँ  \n‘गदाडनया पासपोटा’ द ऽ कऽ जुत्ता -चप्पल -लाठी सँ   िु िै त करुर् यादव मुखखयाक ेँ  बजौने छल। ओ  पुछने छल जे बराही \nगामक बाभन क ेँ  की करल जाय?  \nअरुर् मुखखया सीिे  मुाँह कडह देने छलाह कल्लू यादव क ेँ - \n‘भाय, बराही पुंचायतक मुखखया हम छी। हम स भ  जा छत सौ बरखसँ   बेसीसँ   स ्ंगे रडह रहल छी। दू भैयारीमे एडहना \nझगडा -झुंझबट होइत रहैत छ ै । बाभन आ द ेवहैर एक्क े  धछऐ। ताडह सँ   हुनका सबक ेँ  तुंग कर ै क आवश्यकता नडह’। \nभी़िसँ  डकयो कहनो छल - \n‘एक बेर कहो  िे  मुखखयाजी, एखने राधत भरर  म्ंँे सबटा बभनाक ेँ  घर जरा देते हौं।’  \nलोक  अखनो कहैत अधछ जे ओडह अन्हररया ठार राधतमे मुखखयाजी गाुंिीजी जेना खुट्टा गाड़िक ेँ  ठा ढ़ रहल आ क े करो डहम्मत \nनडह भेल जे गामक बाभन टोल ददस एक्को ड े ग आगू  दै धतऐ। एकर े  फल छल जे करुर् मुखखया चालीस बरख िरर बराही \nपुंचायतक डनर्विरोि मुखखया चुनल गेल आ राज क े लक।  \nमुखखयाजी कल्लू यादवक ेँ  ओडह राधत बुझा तऽ देलक आ गामक सीमान सँ   भगा तऽ देलक मुदा दनू  जाछत मे डवश्वास नडह \nआडन सकल। कतेक बेर भगवती थान पर पुंचायत बजा ओल गेल, मुदा व एह ढाकक तीन पात। एक साँझ कहानीक पात्र \n‘ओकरा’ आ रोडहता यादवमे सी धा ल िाइ  भऽ गेल। रडव ददन छल। उदामे साप्ताडहक हडटया लागैत छल। ओकरा माछ \nखा इक मन छ लै । एक तऽ ओ माछ खा इ नडह छल मुदा खा इ छल  ताँ सवा डकलो सँ   एक कि मा कम माछ कीनैत  ि डह छल।  \nसं जोग साँ र े हू माछ एक्क े  गोटेक लग छ लै , सेहो एक डकलो पचास ग्राम। पचहत्तर ग्राम माछ क कमी सँ  ओकरा तामस आडब \nगेलै । स ्ंजो ग जे  तखने रोडहता सेहो माछ लेल पहु ् ् ्ाँचल।  \n‘हे र े । एक डकलो माछ तौल द ही।’ \n‘माललक, आब तऽ ई माछ डबक गेल।’   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n‘ओ की छियौ ’। \n‘नडह माललक। सवा डकलो मे पचहत्तर ग्राम कम अधछ , त्ाँँे बहस भऽ रहल अधछ। ई साहब कीन लेलक।’  \n‘हे र े  िीचोदा। हमारा देभी की नै। देखभ ्ाँय तू। धच न्द्है छी की नै?’ \n‘जी माललक, धचन्हैत छी।।।’  \nओकर गप ख़ तमो  नाडह भेल छल तािरर रोडहता ओकरा दू थाप खींच देलक आ माछक टोकरी उठा कऽ चलल देलक। \nकहानीक पात्र ‘ओकरा’ ई बदाास्त नडह भेल। ओ सेहो पा ्ाँजर कसलक आ रोडहताक ेँ  उठायक ेँ  पट बक देलक। उदा नहर \nबला घटना ददनसँ   रोडहता क खून खौलले छल। रोडहता माथे भ रे जमीन पर खसल। स ्ंयोगे या दयाेगे क ही, जाडह ठाम \nरोडहता खसल, ओडह ठाम एकटा नोकी बला पाथर छल। शोजर्त ओकर माथसँ   बोकरय लागल। रोडहताक भीषर्काय देह \nजमीन पर डगरल, से डगरले रडह गेल। रोडहता यादवक प्रार् जाइत देखख  \"ओ\" भक्क भऽ गेल। ओकरा मु ्ाँहसँ  ‘इस्स’ टा \nडनकलल। दू सेक ेँ डक लेल ओकरो देह स्टेच्यू बडन गेल छल।  \nसम्पूर्ा हडटयामे हो -हल्ला  हुअए लागल।  \nभी़ि ‘मारो मादरचो ... बभना क ेँ ।’ \n‘हे र े  बडहनचो ... बभना, ग्वारक राजमे ग्वारक ेँ  मारर देभी।’  \n‘क े  धछऐँे र े ... ’। \nजािरर ओतय लोक जुडट कऽ ओकरा मारधत ऐँे, तािरर ओ अचानकसँ   भी़िमे भी़िक डहस्सा बडन गेल। क े करो पता नडह \nचलल जे ओ कतय गेल।  \nमुदा ओ माछ नडह छो़िलक। सभटा माछ ल ऽ कऽ भाडग गेल।  \nजखन पुललस इन्क्वा य री लेल प हुाँचल त ऽ डकशुनगुंज थानाक इ ुं स्पेक्टर रामबाबू ससिह एक -एक गोटा साँ पूछताछ क े लक। दूटा \nबाभन टोलक छौ़िा समरनत्था आ मुडनतबाक ेँ  ओडह हडटयामे पुललस लाठी सँ   जतेक  मारर  मारलक, से कडह नडह सक ै त \nछी। दनू दू ददन पडहने ददल्लीसँ   गाम आयल छल। दनू अपरािी  तऽ नडह छल, मुदा गाम आबैत छल तऽ पुंचायतमे धछटपुट \nमारर -पीट कऽ लैत छल। मुदा, ‘ओकरा’ न बहये  ताँ पुललस पकड़ि सक लै  आ नडहये  ओकर कोनो थाह  ककरो  लाग लै । \nओडह साँझ एकटा आओर गप भेल।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nपुललस इन्क्वा य रीक बाद नहरक  काते-कात माछबला जखन घर जा रहल छल तऽ डकयो साइडकलबला छौ़िा अन्हारमे \nओकरा एक -एक सौ टाकाक दूटा नोट द ेलक आ कहलक - \n‘हे हौ। जे तोहर माछ ल ऽ कऽ भागले छल  िे,  वएह ई टाका देने  िौ ।’ \nएतबे कडह कऽ ओ साइडकल बला छौ़िा डफर ुं ट भ ऽ गेल।  \nगामक चार -चौहदीमे ‘ओकरा’ खोजल गेल। पुललस आ सी .आइ.डी . लगातार ओकर घर पर ‘र े ड’ क े लक, मुदा ‘ओकर’ \nपता नडह लागल। बराही गामक ब्राहमर् टोलक लोक बड चचिधतत भेल, मुदा हाथमे शून्य।  \nओना अडह घटनाक बाद आ बाभन टोलक दनू छौ़िाक पुललसक लाठी लगलाक बाद एत िे  टा भेल जे दनू टोलक लोक \nमा छमलाक ेँ  शाुंत करयमे लाडग गेल। रोडहताक स्त्री सेहो कोनो मोकदमा दजा करडहसँ   मना क ऽ देलक। लोक कहैत अधछ जे \nरोडहताक स्त्री सेहो ओकरासँ   तुंग आडब गेल छल। रोडहता सभ ददन कत्तोसँ   मारर -पीट कऽ आबैत छल। डबहारमे जडहयासँ   \nमद्य प्रधतबुंधित भेल, तडहयासँ   ओ द ेशी ठराा या ता़िी  पीबि क ेँ  राधतमे घर घुर ै त छल आ स्त्रीसँ  मारर -पीट कर ै त छल। दनूक \nब्याहक बरख भेल छ लै  आ अखैन िरर कोनो स ्ंतान नडह भेल छ लै । पुललस जखन रोडहताक ेँ  पकड़ि क ऽ ल ऽ जाइत छल \nतऽ ओकर स्त्रीक ेँ  सेहो ल ऽ गेल। भरर राधत रोडहता हाजतमे आ ओकर स्त्री प्रार्क डरसँ  ओइ पुललसक लसपाहीक  िााँबहमे \nबुंद रहल। रोडहताक स्त्रीक नाक -नक्श, ओठ, माुंसल देह आ सुडौल उन्नत वक्ष कोनो डवश्वाधमत्रक तपस्या भुंग करडह लेल \nकाफी छल। भोर िरर ओकर दे ह टूडट  गेलै  आ तकर बाद थानाक लसपाही दनू  प्रार्ीक ेँ  छोड़ि देलक। ‘गाेंद’ सँ   धचप -धचप \nकर ै त भरर नुआ पडहनने ओ रोडहताक सुंग गाम आ य ल। एहन तरहक गप कतेक ददन नुकाओल रहधत ऐ। एक कानसँ   दोसर \nकान जाइत -जाइत भरर गाममे गप हु अए लागल जे हर दू ददन बाद पुललस रोडहता क ेँ  डबन \nकारर्ो  बकए पकबि  कऽ ल ऽ जाइत छ ै । नशा रोडहताक ्ाँँे एहन ब िा  देने छल जे काज तऽ ओ सभटा कर ै त छल, मुदा \nस्त्रीक सुंग की भऽ रहल छ लै , ओकरा एकर परवा बह नडह छलै ।   \nल ोक कहैत अधछ ज े डकछु  दद नक गहमा -गहमीक बाद बराहीक दनू टोलक वैमनस्यता ख़ तम भऽ गेल। नडह ये  रोडहता यादव \nरहल आ नडह ये  कहानीक पात्र ‘ओकरा’। लोक कहैत अधछ जे एडह घटनाक बादो पुललसक लसपाही रोडहताक स्त्री क ेँ  \nपूछताछक लेल बजाबैत छल आ भोर  भेिे  पहुाँचा दैत छल। रोडहताक ्ाँँे मरलाक  छह मास बाद ओक रा गभा सेहो रडह गे लै , \nजाडहसँ   तुंग आडबकऽ एक राधत थानामे ओ अपन इहलीला समाप्त क ऽ लेलक। पुललस बला सेहो ओकर लाशक ेँ  क े करो \nहाथ नडह लागय देलक आ हर ै ली िारमे एहन नपत्ता क ऽ देल क जे आइ िरर ओकर लाशक कोनो थाह नडह लागल अधछ।   \nडपछला बेर जेखन अप्पन गाम गेलहुँ तखन गामक लोक सँ   मालूम भेल जे कहानीक पात्र ‘ओकरा’ बार े  मे बीस बरख \nबादो  पता नडह चलल। डकयो कहैत अधछ जे ओ कोलकाता गेल छल अप्पन क े स सुलझाबय लेल। जज शत्रुघ्न झा लग। \nडकयो कहैत अधछ ज े ओ दद ल् ल ी गेल  छल  इल ा ज क ल ेल  एम्स क ड ॉक्टर  ईश्वर शुंकर  ल ग। डकछु  दद न ओतय कोनो ड्रा मा   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nक ुं पनीमे काज क े लक आ धथयेटर क ुं पनी स् थाडपत क े लक। डकयो कहैत अधछ जे ओ मुुंब इ सेहो गेल छल। एक बेर डकयो \nकहलक जे ओ बेंगलुरुमे एकटा क ुं पनीमे मैनेजर बडन गेल छल आ कतेक कमाचारीक ेँ  मैधथलीमे कडवता ललखय लेल लसखा \nदेलक। ओडहमे एकटा ऑडफसर आ ओकर कडनयाक कडवता क िूम सभ ददस मचल अधछ। डकयो कहैत अधछ जे ओ पोथी \nप्रकाशनसाँ सेहो जुडल आ ‘पुरनाुंत प्रकाशन’ खोलल क ऽ प्रकाशन जगतमे िूम मचा देलक। एकर कतेक रास लेखकक ेँ  \nसाडहत्यक नोबेल पुरस्कार कतेक बरख भेटल।    \nजेना मैधथलीक प्रख्यात साडहत्यकार जीवकाुंत नव लेखनक प्रस ्ंगमे ललखने छलाह जे मैधथली नवलेखन बेकार युवक \nसभक ‘स्टेडपिग स्टोन’ धथक , ओ कोनो व्यक्क्तक सम्पूर्ा जीवनक धमशन नडह थीक , ताडहना एडह कहानीक पात्र ‘ओकरा’ \nक्ाँँे सेहो गाममे रह िाक  कोनो प्रयोजन नडह छ लै । लोक कहैत अधछ जे ओ घुमक्क़ि छल। पडह लु क बेर गाममे एडह तरहे \nसमाजक र ुं गमे  फाँसल छल।  \nओडह ददन ददल्लीक मुंडी हॉउस मे मैधथली नाटक ‘ओररजनल कामशास्त्र’ दे न्खकऽ डनकलले रही जे प्रकाश भा इसँ  भेंट \nभऽ गेल।  वएह प्रकाश भा इ जे कडहयो गाममे गीत गाबैत छल आ ददल्लीमे ब़िका वकील भऽ गेल छल। कहानीक पात्र \n‘ओकरा’ बार े मे चचाा भेल तऽ ओ फ े क ु आ भाइक चचा क े लखखन। ‘भक्क’ सँ   हमर नीन टूटल। फ े क ु आ भा इ ई की कहैत \nछल धथ जे जडहना नाम, तडहना करम,  फकीर रहय, एकदम नागा। आब हमर ददमाग जागल। चूँडक हम रा ओकरामे कोनो \nददलचस्पी नडह छल, तें हम फ े क ु आ भाइक गपक ेँ  सुडनक ऽ कानमे तूर -तेल द ऽ कऽ सुधत जाइत छल हुाँ। \nअहाँक ेँ  नै लागैत अधछ जे कहानीक  जे  मुख्य पात्र अधछ ओ देश -दडनयामे यात्री जेना भटक ै त अधछ, ओडहना जडहना \nधमधथलाक लोक द ेशक कोना -कोनामे भटक ै त अधछ। कखनो महाराष्रसँ, कखनो गुजरातसँ, कखनो ददल्लीसँ  भगा ओल \nजाइत अधछ। अ हााँक ेँ  नडह लागैत अधछ जे ओ नवयुवक आन डकयो नडह, हम आ अहाँ छी, जे झ ट्ठोक ेँ  आन-शानमे क े करोसँ  \nल िै त छी आ ‘मा छ’क भोज  ल ेल  छु छु आय ल जेना क े करोसँ  माुंडग  लै ँेत छी आ डकयो खुआ िैत  अधछ तऽ खा  लैत  छी, की? \n-डॉ विनीत उत्पल-सी-३२, िंिािली ऊ ँ चे पर, आई. पंी. एक्ट्सटेंशन, नई दिल्ली-११००९२. \n  \n  \nअपन िंतव्य  editorial।staff।videha@gmail।com पर पठाउ। \n \n \n  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \nगजेन्द्र ठाक ु र  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nछमछिलाक इछतहास भाग -२\n  \n१  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nछमछिलामे िाहरी लोकक आगमि आ छमछिलासाँ दूर देशमे पलायि, ई दुिू घटिा बिर ं तर होइत रहल अछि। मुदा आइ \nकाभलक पलायि एबह अिें बवकट रूप लऽ लेिे अछि कारण बवगत तीस सालक अवछधमे भेल पलायि छमछिला गामक ेँ  \nखाली कऽ द ेलक।  \n1981 ई. मे पटिापर ििल महात्मा गााँधी सेतु आ पटिा दरभंगा डीलक्स कोि सभक पााँती छमछिलावासीक हेँजक –हेँज \nिाहर िहरएवामे योगदाि क े लक। तत्कालीि सरकार सभक राजिैछतक आर्ििक शैजक्षक सामाजजक आ सांस्क ृ छतक एबह \nसभ क्षेरमे बवफलता एकटा आधार ताँ िििे कएल, स्वतंरताक िादक तीस साल बिहार च्छस् ित छमछिला आ िेपाल च्छस् ित \nमैछिली भाषी क्षेरक िीिमे एकटा बवभाजक र े खा सेहो खींछि देलका। 1960 ई. मे ििल कमला िान्द्ह आ एखि धरर \nअपूणय कोसी परोयोजिा छमछिलाक ग्रामीण आर्ििक आधारक ेँ  तोबि कऽ रान्ख देलक। प्रािीि कालक पलायि आ आइ \nकाच्छल्हक पलायि मध्य एकटा मूल अंतर सेहो अछि। छमछिलाक मैछिल ब्राह्मण आ कणय काएस् ि अपि बवद्वत्ताक प्रदशयि, \nपठि पाठि आ दोसर राजाक दरिारमे जीबवकोपाजयि बिछमत्त प्रािीि कालबह साँ जाइत िलाह, ताँ गएर मैछिल ब्राह्मण –\nकणय कायस् ि जाछत वाजणज्य, अंगरक्षक आददक कायय लेल दूर देशक यारा कर ै त छ्लाह। प्रािीि कालमे मोर ं ग आ पिाछत \nभदोही छमछिलाक िोबिहारक श्रम बकििाक क े न्द्र ििल, मुदा एबहमे मोर ं ग िेपालक छमछिलाञ्चलमे पि ै त अछि मुदा एकरा \nप्रवास एबह लेल कहल जाए लागल कारण ओतुक्का शासक गएर मैछिल गोरखा भऽ गेल िलाह।  \n \nपलायिक बवभभन्द्ि स्वरूपः - पलायि एकटा ऐछतहाभसक प्रबक्रयाक अंग अछि। अहााँक क्षेरक भौगोभलक च्छस् िछत कोि देशमे \nअहााँक ेँ  पटबक देिे अछि ताबहपर सेहो। से मोर ं ग लग रहलोसाँ भारतक छमछिलाञ्चलक वासीक लेल पिाछत कम लोकछप्रय \nभेल कारण ओ दोसर द ेशमे अवच्छस् ित भेलाक कारण बवभभन्द्ि कारणसाँ पलायिक लेल अिुपयुक्त भऽ गेल। कोलकाता \nस्वतंरताक िाद बिकटवत्ती मेट्रो िगर रहए से लोक ओबह िगरमे खूि पलायि क े लन्न्द्ह मुदा जखि बवभभन्द्ि राजिैछतक –\nआर्ििक िीछतक संकीणयताक कारणसाँ िंगालक उद्योग –धंधा िौपट भऽ गेल, शैजक्षक क े न्द्रक रूपमे ओकर महत्व कम भेल \nतखि पलायिक क े न्द्र मुम्िइ आ ददल्ली भऽ गेल। िोबिहार आि भदोही आ मोर ं ग िजि वरि पंजाि –हररयाणा आ पन्िमी \nउत्तरप्रदेश जाइत िछि आ िबिजार िाहरसाँ छमछिलामे भरर गेल िछि। दरभंगा राजक गलत आर्ििक िीछतक कारण आरा \nिपराक लोक सभ भूछम आ कामतक अछधपछत कोिा भऽ गेलाह से जगदीश प्रसाद मण्डल जीक साबहत्यमे पूणय रूपसाँ \nदेखार भेल अछि। 1936 -37मे ि मायस ाँ स ेहो  भ ो ज पुर  ि क्स र क ल ो क पूर्णिय ााँ, अर रर य ामे भ ाबग कऽ एल ाह, ड ुमर ााँवक हरर  \nिािू बहिका सभक ेँ  िमायमे िसेिे िलाह आ िमायक भारतसाँ अलग भेलाक िाद ई लोकबि शरणािी िबि एबह क्षेरमे आबि \nगेलाह। कतेको िमाय टोल एबह क्षेर सभमे अहााँक ेँ  भेबट जाएत। एबह क्षेरमे क ृ बष–वाजणज्यपर बहिको सभक दखल भेलन्न्द्ह। \nछमछिलामे भेल पलायिमे 1971 ई. मे िांग्लादेशक बिमायणक लगाछत ओतुक्का बहन्द्दूक बकशिगंजमे आ िादमे ओतुक्का \nमुज्स्लमक पूर्णियााँ बकशिगंजमे आगमि भेल। िाहर भेल पलायिक बवरूर्द् भीतर आएल ई पलायि छमछिलाक िोली –\nवाणी सभ वस्तुक ेँ  प्रभाबवत कएलक। जाछत–धमय आधाररत बववाह मुज्स्लम, राजपूत आ भूछमहार मध्य छमछिलाक \nभौगोभलक पररछधसाँ िाहर हुअए लागल ताबहसाँ सेहो िोली –वाणीक अंतर दृछिगोिर भेल।    वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n \nपलायि िीक आबक अधलाहः - पलायि जे िाहर जाइ वला आ भीतर आिै वला दुिू तरहक अछि क ेँ  अहााँ कोिो तरहेँ िबह \nरोबक सक ै  िी। मुदा एक खादी मध्य भेल ई बवकट पलायि मूल मैछिल िोली –वाणीक पलायि बवकट समस्याक ेँ  जन्द्म \nदेलक। भुखमरी जे वादद -अकाल आिलक, तकरासाँ ताँ मुक्क्त भेटल मुदा सांस्क ृ छतक अकाल सेहो ई आिलक। गामपर \nिोझ घटल, लोकक ेँ  िटाइ लेल जमीि िै भेटै िलै, आि से िै ि ै , मुदा तकर बवपरीत छमछिलाक भीतर शैजक्षक क े न्द्रक पूणय \nसमापि भऽ गेल, िाहरी िबिजार एतुक्का आर्ििक िाजारपर कब्जा कऽ लेलन्न्द्ह। बवशालकाय सिक पररयोजिा, आ \nसूििा प्रौद्योबगकी, टेलीबवजि, अखिार, पभरका आदद ततेक पूाँजी क े न्न्द्रत भऽ गेल जे ई स् िािीय वजणकक औकाछतक \nिाहरक वस्तु भऽ गेल। क्षेरक राज्य –सभा आ बवधाि पररषदमे जखि िाहरी पूाँजीपछत प्रवेश कऽ गेल िछि तखि आर \nकिूक ििय की करी?   \n \nपलायिक बिदािः - हा पलायि क े िे काज िै िलत। जेिा इस्रायलक प्रवासी ओकर शक्क्त –भसर्द् भेल िछि तबहिा मैछिल \nप्रवासी सेहो छमछिलाक लेल ओतुक्का भाषा –संस्क ृ छत–साबहत्य आ अियिीछतक लेल सहायक भसर्द् हेताह छमछिला राज्यक \nमांगमे िीिक च्छस् िछत जेिा बिहारक अंतगयत मैछिली भाषी क्षेरमे प्रािछमक भशक्षाक माध्यम मैछिली हो, मैछिलीक र े बडयो \nस्टेशि, टी.वी, िैिल लेल कम लाइसेंस फीस राखल जाए, इ मैछिली पर –पभरकाक ेँ  सरकारी बवज्ञापि भेटए आदद मांग–\nआदद सेहो धाेंभसयेिाक िाही। राज्य जबहया भेटत तबहया भेटत उपरका 2 -3 बिन्द्दु जे भेबट जाएत ताँ एकटा उपलच्छब्ध होएत \nआ लोकमे तखिे जागृछत आएत तखिे ओ छमछिला राज्य एकर आर्ििक –शैजक्षक राजिैछतक च्छस् िछतपर ओ बविार कऽ \nसकताह आ आंदोलिक भाग िबि सकताह।  \n  \n२ \n  \nधमधथलाक िरती बाडढ़क डवभीडषकासँ जुझैत रहल अधछ। क ु शेश्वरस् थान ददसुका क्षेत्र तँ डबन बाडढ़क , बरखाक समयमये \nड ूमल  र हैत अधछ। मुद ा  ई प्स् थधत १९७८-७९ क े र बादक छी। पडहने ओ क्षेत्र पूर्ा रूपसँ उपजाऊ छल , मुदा भारतमे तटबन्िक \nअडनयम्न्त्रत डनमाार्क सुंग पाडनक जमाव ओतए शुरू भए गेल। मुदा ओडह क्षेत्रक बाडढ़क कोनो समाचार कडहयो नडह \nअबैत अधछ, कडहयो अडबतो रहए तँ मात्र ई दष्प्रचार जे ई सभटा पाडन नेपालसँ छो़िल गेल पाडनक जमाव अधछ। \nक ु शेश्वरस् थान ददसुका लोक एडह नव सुंकटसँ ल़िबाक कला सीखख गेलाह। हमरा मोन अधछ ओ दृश्य जखन क ु शेश्वरस् थानसँ \nमडहषी उग्रतारास् थान जएबाक लेल हमरा बाडढ़क समयमे अएबाक लेल कहल गेल छल कारर् ओडह समयमे नाओसँ गेनाइ \nसरल अधछ , ई कहल गेल। रुख समयमे खत्ता -च भच्च ा मे ना ओ नडह च लल  पबैत अधछ आ स ़िकक हा ल  तँ पुछू  ज ुडन। \nफलसलक स्वरूपमे पररवतान भेल , मत्स्य-पालन जेना तेना कऽ कए ई क्षेत्र जबरदस्तीक एकटा जीवन -कला लसखलक।  \nकौलशकी महारानीक २००८ ई.क प्रकोप ओडह दष्प्रचारक ेँ  खतम कए पाओत आडक नडह से नडह जाडन !   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nपडहने हमरा सभ ई देखी जे कोशी आ गुंडकपर जे दू टा बैराज नेपालमे अधछ ओकर डनयन्त्रर् ककरा लग अधछ। ई \nडनयन्त्रर् अधछ डबहार सरकारक जल सुंसािन डवभागक लग आ एतए डबहार सरकारक अलभयन्तागर्क डनयन्त्रर् छखन्ह। \nपाडन छो़िबाक डनर्ाय डबहार सरकारक जल सुंसािन डवभागक हाथमे अधछ। नेपालक हाथमे पाडन छो़िबाक अधिकार \nतखन अएत जखन ओतुक्का आन िार पर बान्ह/ छहर बनत , मुदा से ५० सालसँ ऊपर भेलाक बादो दनू देशक बीचमे \nकोनो सहमधतक अछ ै त सम्भव नडह भए सकल। डकएक ? \nसामधयक घटनाक्रम - कोशीपर भीमनगर बैर े ज , क ु शहा, नेपालमे अधछ। १९५८ मे बनल एडह छहरक जीवन ३० बरख \nडनिााररत छल , जे १९८८ मे बीधत गेल। दनू देशक बीचमे कोनो सहमधत डकएक नडह बडन पाओल  ? छहरक बीचमे जे र े त \nजमा भए जाइत अधछ , तकरा सभ साल हटाओल जाइत अधछ। कारर् ई नडह कएलासँ ओकर बीचमे ऊ ुं चाई बढ़ ै त \nजएत , तखन सभ साल बान्हक ऊ ँ चाई बढ़ाबए प़ित। एडह साल ई काया समयसँ डकएक नडह शुरू भेल ? फ े र शुरू भेल \nबरखा , १८ अगस्तक ेँ  कोशी बान्हमे २ मीटर दरारर आडब गेल। १९८७ ई.क बाडढ़ हम आँखखसँ देखने छी। झुंझारपुर बान्ह लग \nपाडन झझा देलक , ओवरफ्लो भए गेल एक ठामसँ , आ आँखखक सोझाँ हम देखलहुँ जे कोना तकर बाद १ मीटरक कटाव \nडकलोमीटरमे बदलल जाइत अधछ। २७ -२८ अगस्त २००८ िरर भीमनगर बैर े जक ई कटाव २ डकलोमीटर भए चुकल छल। आ \nई कारर् भेल कोशीक अपन मुख्य िारसँ हडट कए एकटा नव िार पक़िबाक आ नेपालक धमधथलाुंचलक सुंग डबहारक \nधमधथलाुंचलक ेँ  तहस नहस करबाक। नासाक ८ अगस्त २००८ आ २४ अगस्त २००८ क े र धचत्र कौलशकीक नव आ पुरान \nिारक बीच २०० डकलोमीटरक दूरी देखा रहल छल। भीमनगर बैर े ज आब कोशीक एकटा सहायक िारक ऊपर बनल बैर े ज \nबडन गेल रहए।  \n  \nराष्रीय आपदा:  जाडह राज्यमे आपदा अबैत अधछ , से क े न्रसँ सहायताक आग्रह कर ै त अधछ। क े न्रीय मुंत्रीक टीम ओडह \nराज्यक दौ़िा कर ै त अधछ आ अपन ररपोटा द ैत अधछ जाडहपर क े न्रीय मुंत्रीक एकटा दोसर टीम डनर्ाय कर ै त अधछ , आ ओ \nटीम डनर्ाय कर ै त अधछ जे ई आपदा राष्रीय आपदा अधछ वा नडह। डबहारक राजनीधतज्ञ अपन पचास सालक डवफलता \nडबसरर जखन एक दोसराक ऊपर आक्षेपमे लागल छलाह , मनमोहन ससिह मुंत्रीक प्रिानक रूपमे दौ़िा कए एकरा राष्रीय \nआपदा घोडषत कएलखन्ह। कारर् ई लेवल -३ क े र आपदा अधछ आ ई सम्बन्न्ित राज्यक लेल असगर े  - नडह तँ डवत्तक \nललहाजसँ आ नडहए राहतक व्यवस् थाक सक्षमताक डहसाबसँ - पार पाएब सुंभव नडह अधछ। आब राष्रीय आकप्स्मक आपदा \nकोषसँ सहायता देल जा रहल अधछ , डकसानक ऋर् -माफी सेहो सम्भव अधछ।  \n  \nउपाय की होअए  ? क ु शेश्वर स् थानक आपदा सभ -साल अबैछ , से सभ ओकरा डबसररए जेकाँ गेलाह। मुदा आब की \nहोअए ? दामोदर घाटीक आ मयूरक्षी पररयोजना जेकाँ काया कोशी , कमला , भुतही बलान , गुंडक , बूढ़ी गुंडक आ \nबागमतीपर डकएक सम्भव नडह भेल  ? डवश्वेश्वर ै य्याक वृन्दावन ड ै म डकएक सफल अधछ ? नेपाल सरकारपर दोषारोपर् \nकए हमरा सभ कडहया िरर जनताक ेँ  ठक ै त रहब ? एकर एकमात्र उपाए अधछ ब़िका युंत्रसँ कमला -बलान आददक ऊपर जे  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nमाडटक बान्ह बान्हल गेल अधछ तकरा तोड़ि कए हटाएब आ कच् चा नहररक बदला पक्का नहररक डनमाार्। नेपाल सरकारसँ \nवाताा आ त्वररत समािन। आ जा िरर ई नडह होइत अधछ तावत जे अल्पकाललक उपाय अधछ से करब , जेना बरखा \nआबएसँ पडहने बान्हक बीचक र े तक ेँ  हटाएब, बर ख ा क अएबा क बा ट तकबा क बद ल ा  डकछु  पडहनडह बा न्हक मर म्मधतक का या \nकरब, आ एडह सभमे राजनीधतक महत्वाकाुंक्षाक ेँ  दूर राखब। कोशीक ेँ  पुरान पथपर अनबाक हेतु क ै कटा बान्ह बनाबए प़ित \nआ ओ सभ एकर समािान कडहओ नडह बडन सकत।  \nकमला िार  \nनहररसँ लाभ हाडन - एक तँ कच् ची नहरर आ ताहूपर मूलभूत डडजाइनक समस्या , एकटा उदाहरर् पयााप्त होएत जेना -तेना \nबनाओल पररयोजना सभक। कमलाक िारसँ डनकालल पछबारी कातक मुख्य नहरर जयनगरसँ उमराँव - पूवासँ पछबारी \nददशामे अधछ। मुदा ओतए िरतीक ढ़लान उत्तरसँ दजक्षर् ददशामे अधछ। बरखाक समयमे एकर पररर्ाम की होएत आडक \nकी होइत अधछ ? ई बान्ह बडन जाइत अधछ आ एकर उत्तरमे पाडन थकमका जाइत अधछ। सभ साल एडह नहर रूपी बान्हसँ \nपटौनी होअए वा  नडह एकर  उतर बरर या  का तक फलस ल  डनखश्चत रू पेर्  ड ुमबे टा  करै त अधछ। फल ना  बा बूक ज मीन नहरर मे \nनजि चलल जाए, से नहररक ददशा बदलल देल जाइत अधछ !  \n कमला नदीपर १९६० ई. मे जयनगरसँ झुंझारपुर िरर छहरक डनमाार् भेल आ एडहसँ सम्पूर्ा क्षेत्रक डवनाशलीलाक प्रारम्भ \nसेहो भए गेल। झुंझारपुरसँ आगाँक क्षेत्रक की हाल भेल से तँ हम क ु शेश्वरक वर्ान कए दए चुकल छी। \nमिेपुर , घनश्यामपुर , ससिधघया एडह सभक खखस्सा क ु शेश्वरसँ लभन्न नडह अधछ। कमला -बलानक दनू छहरक बीच जेना -जेना \nरे त भरै त गेल , ता डह का र र् ेँ एडह तटबन्ि क डनमा ार् क बीस  स ा ल क भीतर  स भ डकछु  तहस -नहस भए गेल। कमला िार जे \nबलानमे –डपपराघाट लग १९५४ मे - धमलल गेलीह , डहमालयसँ बडह कए कोनो पैघ लक्क़िक अवरोिक कारर्। आब हाल ई \nअधछ जे दस घण्टामे पाडनक जलस्तर एडह िारमे २ मीटरसँ बेशी िरर बडढ़ जाइत अधछ। १९६५ ई.सँ बान्ह/ छहरक बीचमे \nर े त एतेक भरर गेल जे एकर ऊ ँ चाइ बढ़ े बाक आवश्यकता भए गेल आ ई माँग शुरू भए गेल जे बान्ह/ छहरक ेँ  तोड़ि देल \nजाए !  \nकोशी: कोशीक पाडन माउन्ट एवेर े स्ट , क ुं चनजुंघा आ गौरी -शुंकर लशखर आ मकालू पवातश्रृुंखलासँ अबैत अधछ। नेपालमे \nसप्तकोशीमे , जाडहमे इन्रावती , सुनकोसी (भोट कोसी) , ताुंबा कोसी , लल क्षु कोस ी, दूि कोसी , अरुर् कोसी आ तामर \nकोसी सम्म्मललत अधछ।  \nएडहमे इन्रावती , सुनकोसी , ताुंबा कोसी , लल क्षु कोस ी आ दू ि  कोस ी धमलल  कए स ुनकोस ीक डनमा ार्  करै त अधछ आ ई \nमोटा -मोटी पप्च्छमसँ पूवा ददशामे बहैत अधछ , एकर शाखा सभ मोटा -मोटी उत्तरसँ दजक्षर् ददशामे बहैत अधछ। ई पाँचू िार \nगौरी शुंकर लशखर आ मकालू पवातश्रृुंखलाक पाडन अनैत अधछ।  \nअरुर्कोसी माउन्ट एवेर े स्ट (सगरमाथा) क्षेत्रसँ पाडन ग्रहर् कर ै त अधछ। ई िार मोटा -मोटी उत्तर-दजक्षर् ददशामे बहैत \nअधछ। \nतामर कोसी मोटा -मोटी पूबसँ पप्च्छम ददशामे बहैत अधछ आ अपन पाडन क ुं चनजुंघा पवात श्रृुंखलासँ पबैत अधछ।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nआब ई तीनू शाखा सुनकोसी , अरुर्कोसी आ तामरकोसी िनक ु ट्टा जजल्लाक लत्रवेर्ी स् थानपर धमलल सप्तकोसी बडन \nजाइत छधथ। एतएसँ १० डकलोमीटर बाद चतरा स् थान अबैत अधछ जतए महाकोसी , सप्तकोसी वा कोसी मैदानी िरातलपर \nअबैत छधथ। आब उत्तर दजक्षर्मे चलैत प्रायुः ५० डकलोमीटर नेपालमे रहला उत्तर कोसी हनुमाननगर - भीमनगर लग \nभारतमे प्रवेश कर ै त छधथ आ कनेक दजक्षर् -पप्च्छम रुखख क े लाक बाद दजक्षर् -पूवा आ पप्च्छम-पूवा ददशा लैत अधछ आ \nभारतमे लगभग १३० डकमी. चललाक बाद क ु रसेला लग गुंगामे धमलल जाइत छधथ। कोसीमे बागमती आ कमलाक िार \nसेहो सहरसा - दरभुंगा - पूर्र्िया जजलाक सुंगमपर धमलल जाइत अधछ।  \nकोसीपर पडहल बान्ह १२म शताब्दीमे लक्ष् मर् दद्वतीय द्वारा बनाओल वीर -बाँि छल जकर अवशेष भीमनगरक दजक्षर्मे \nएखनो अधछ।  \nभीमनगर लग बैराजक डनमाार्क सुंगे पूवी कोसी तटबन्ि सेहो बडन गेल आ पूवी कोसी नहरर सेहो।  \nक ुँ अर सेन आयोग १९६६ ई. मे कोसी डनयन्त्रर्क लेल भीमनगरसँ २३ डकमी. नीचाँ डगमारा बैराजक योजनाक प्रस्ताव \nदेलक जे वाद -डववाद आ राजनीधतमे ओझरा गेल। एडह बैराजसँ दू फायदा छल। एक तँ भीमनगर बैर े जक जीवन -कालावधि \nसमाप्त भेलापर ई बैर े ज काज अडबतए , दोसर एडहसँ उत्तर -प्रदेशसँ असम िरर जल पररवहन डवकलसत भऽ जाइत जाडहसँ \nउत्तर डबहारक ेँ  ब़ि फाएदा होइतए। मुदा एडह बैर े ज डनमाार् लेल पाइ आवुंटन क े न्रीय ससिचाई मुंत्री डॉ क े .एल.राव नडह \nदेलखखन्ह। पखश्चमी कोसी नहरर एकर डवकल्प रूपमे जेना तेना मन्थर गधत सँ शुरू भेल मुदा एखनो िरर ओडहमे काज भइये \nरहल अधछ।  \nकोस ी ल ेल  डकछु  नडह भऽ स कल । डवच ा र  आएल  तँ योज ना  अस् वीकृ त भए गेल । ज तेक दद नमे का या पूर ा  हेबा क छल  ततेक \nददन डववाद होइत रहल , डगमारा बैराजक योजनाक बदलामे सस्ता योजनाक ेँ  स्वीक ृ धत भेटल मुदा सेहो पूर्ा हेबाक बाटे \nताडक रहल अधछ !  \nडवश्वेश्वर ै य्या प़ि ै त छधथ मोन : हैदराबादसँ ८२ माइल दूर मूसी आ ईसी िारपर बान्ह बनाओल गेल आ नगरसँ ६.५ माइलक \nदूरीपर   मूसी िारक उपिारा बनाओल गेल। सुंगडह िारक दनू ददस नगरमे तटबन्ि बनाओल गेल। क ृ ष् र्राज सागर बान्ह, \nहुनकर प्रस्ताडवत १३० फ ु ट ऊ ँ च बनेबाक योजना मैसूर राज्य द्वारा अुंग्रेजक ेँ  पठाओल गेल तँ वायसराय हार्डिज ओकरा घटा \nकए ८० फीट कए द ेलखन्ह। डवश्वेश्वर ै य्या डनचुलका भागक चौ़िाई बढ़ा कए ई कमी पूरा कए लेलखन्ह। बीचेमे बाडढ़ आडब गेल \nतँ अधतररक्त मजदूर लगा कए आ मलेररयाग्रस्त आ आन रोगग्रस्त मजदूरक इलाज लए डॉक्टर बहाली कए , राधतमे \nवासशिगटन लैम्प लगा कए आ व्यक्क्तगत डनगरानी द्वारा समयक क्षधतपूर्ति क े लखन्ह। देशभक्त तेहन छलाह जे सीमेन्ट \nआयात नडह क े लखन्ह वरन् बालु , क ै स्ल्सयम, पाथर आ पाकल ईटाक बुकनी धमला कए डनर्मित सुरखीसँ , एडह बान्हक \nडनमाार् कएलखन्ह। बान्ह डनमाार्सँ पडहनडह दद्वस्तरीय नहररक डनमाार् कए लेल गेल।  \nददल्ली अधछ दूर एखनो ! :  प्रिानमुंत्री आपदा कोष आ मुख्यमुंत्री आपदा कोषक अधतररक्त स्वयुंसेवी सुंगठन सभक \nकोषमे  सेहो ददल्लीवासी अपन अनुदान दए सक ै त छधथ।  \nमुदा दीघा सूत्री काज होएत, डनम्न डबन्दपर ददल्लीमे क े न्र सरकारपर दवाब बनाएब।   वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \n१. स् कू ल  कॉल ेज मे गमी ता धतल क बद ल ा मे बा डढ़क स मए छु ट्टी द ेबा मे कोन हज ा अधछ, ई डनर्ाय कोन तरहेँ कदठन \nअधछ? स ी.बी एस .ई आ आइ.स ी.एस .ई. तँ छो़िू  डबहा र  बोड ा ि रर  ई नडह कए स कल  अधछ। दद ल् ल ीवा स ी स ी.बी एस .ई आ \nआइ.सी.एस.ई.सँ एडह तरहक कायाान्वयन कराबधथ तँ लाजे डबहार बोडा ओकरा लागू कए द ेत।  \n२. भारतमे डगमारा बैराजक योजनाक प्रारम्भ कएल जाए , कारर् भीमनगर बैर े ज अपन जीवन -कालावधि पूर्ा कए लेने \nअधछ। एडहमे फन् ड, र े लवे आ स़िक दनू मुंत्रालयसँ लेल जाए कारर् एडहपर र े ल आ स़िक सेहो बडन सक ै छ/ आ बनबाक \nचाही।  \n३. बैर े ज बनबाक कालवधियेमे पक्की नहरर िरातलक स्लोपक अनुसार े  बनाओल जाए।  \n४. कच् ची बान्ह सभक ेँ  तोड़ि कए हटा देल जाए आ पक्की बान्हक ेँ  मोटोर े बल बनाओल जाए , बान्हक दनू कात पयााप्त गाछ -\nवृक्ष लगाओल जाए।  \n५. डबहारमे स़िक पररयोजना जेना स्वप्नक सत्य होअए जेना देखा पड़ि रहल अधछ , तडहना सभ डवघ्न -बािा हटा कए , युद्ध-\nस्तरपर एडह सभपर काज शुरू कएल जाए।  \nउपरोक्त डबन्द सभपर ददल्लीमे लॉबी बना कए क े न्र सरकारपर/ मुंत्रालयपर दवाब बनाएब तखने डबहार अपन नव छडव \nबना सकत। १२म शताब्दीमे शुरू कएल बान्ह तखने पूर्ा होएत आ िारसभ मनुक्खक सेडवका बडन सकत।  \n  \n३ \nसवयहारा मैछिल संस्क ृ छत एकटा बवसलवक दौरसाँ िभल रहल अछि। माइग्रेशि एकटा िीक गप होइत अछि मुदा जाबह \nसंस्क ृ छतमे एक पीढ़ीमे गामक गाम सुन्द्ि भऽ गेल ओबहमे माइग्रेशि एकटा अभभशाप िबि आएल अछि। मैछिल संस्क ृ छतक \nिीस प्रछतशत भाग िेपालमे आ अस्सी प्रछतशत भाग भारतमे पि ै त अछि। आ एबह माइग्रेसिसाँ एतए आर्ििक, सामाजजक, \nराजिैछतक आ सांस्क ृ छतक संकट उत्पन्द्ि भऽ गेल अछि। \nकारण: १९६७ ई. क अकाल आ तकर िादक कएक सालक भशछिल प्रशासि आ फ े र १९८७ ई.क िाबढ़ आ तकर िादक \nकएक सालक भशछिल प्रशासि ई सभ छमभल कऽ एकटा आर्ििक संकट उत्पन्द्ि कएल जाबहसाँ माइग्रेशि अपि बवकट रूपमे \nसोझााँ आएल आ एकटा सांस्क ृ छतक संकट उत्पन्द्ि भेल। आर्ििक च्छस् िछत खराप भेिे जाछतगत कट्टरता िबढ़ते अछि।आ एबह \nसंकट लेल आ एकरासाँ बिकलिाक लेल छमछिलाक संस्क ृ छतमे िहुत रास सहायक आ बवरोधी तत्व सेहो उपलब्ध अछि। \nएतुक्का भाषाक कोमल आरोह -अवरोह, एतुक्का सवयहारा वगयक सवयगुणसंपन्द्िता, संगबह एतुक्का रहि-सहि आ \nसंस्क ृ छतक कट्टरता, ई सभटा छमछिलाक इछतहासक अंग अछि। एबहमे राजिीछत, ददिियाय, सामाजजक मान्द्यता, आर्ििक \nच्छस् िछत, िैछतकता, धमय, दशयि आ साबहत्य सेहो सम्म्मभलत अछि । एतए बवद्यापछत सि लोक भेलाह जे समाजक बवभभन्द्ि \nवगयक ेँ  समेबट कऽ राखलन्न्द्ह ताँ संगबह एतए कट्टर तत्व सेहो रहल। \nभशक्षा, जाछत-पाछत आ स्रीक दशा: जाछतक भीतरक स्तरीकरण, दू जाछतक िीिमे मतभेद, िहु -बववाह, िाल -बववाह,  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nबिकौआ बववाह। िाल -बववाहक बवरोध आ बवधवा बववाहक पक्षमे कोिो सांक े छतक आन्द्दोलि धरर िबह भेल। शूर कबव \nऐलूष वैददक ऋिा भलखलन्न्द्ह ताँ ओ समाज एतेक सुदृढ़ िल जे शुद्दक गण द्वारा एलेक्जेन्द् डरक ेँ  किगर बवरोध सहए \nपिलैक। छमछिलाक सन्द्दभयमे सेहो जखि अपि भशल्पी लोकबि आ सभटा तिाकछित समाजक बिम्ि स्तरक लोक जखि \nसुदृढ़ िल तखि जिकक िामकरण जि साँ भेल आ फ े र भसमरौिागढ़, पजेिागढ़, िभलराजपुर बकला, असुरगढ़ बकला, \nजयिगर बकला, िन्द्दिगढ़, कटरागढ़, िौलागढ़, मंगलगढ़, कीिकगढ़, िेिूगढ़, वररजिगढ़, आददक एकटा शंखला \nछमछिलाक स् िापत्य कलाक रूपमे उद्घाबटत भेल। आ ई बकला सभ शरुक ेँ  मिए िला छमछिलाक िामकरणक अिुरूप \nरहल। िौर्द् खोह, ताराक मूर्ति आदद भशल्पी कलाक अन्द्य रूपक िियक रूपमे सेहो उपच्छस् ित अछि। मुदा जे ई कट्टरता िढ़ ै त \nगेल ताँ आइ छमछिलामे स् िापत्यक िामपर उपलच्छब्ध सेहो शून्द्य भऽ गेल। आर्ििक च्छस् िछत एहि भऽ गेल जे एक सााँझ उपास \nर हए ल ागल । माइग्रेशि  भ ुखमर ी र ो कल क मुद ा बकि ु  मूल्य पर । तबहि ा मैर ेय ीस ि  बवदु षी स हस्राब्द ी भ रर  बवल ुसत र हल ीह स े \nजाछतगत कट्टरता (जाछत मध्य आन्द्तररक अतरीकरण आ दू जाछत मध्य- दुिु प्रकारक) कारणसाँ। भशक्षाक ह्रास ताँ तेहेि \nभेल जे षड दशयिमे िारर टा दशयि छमछिलासाँ बिकलल मुदा आइ गामक गाम मैबट्रक परीक्षामे पास िबह क े बिहारसाँ भरल \nअछि।  \nिाबढ़ आ अियव्यवस् िा: छमछिलाक धरती िाबढ़क बवभीबषकासाँ सेहो जुझैत रहल अछि। क ु शेश्वरस् िाि ददसुका क्षेर ताँ बिि \nि ाबढ़क, ि र खाक स मय मय े ड ूमल  र हैत अछि । मुद ा ई च्छस्ि छत १९७८-७९ क िादक िी। पबहिे ओ क्षेर पूणय रूपसाँ उपजाऊ \nिल, मुदा भारतमे तटिन्द्धक अबियम्न्द्रत बिमायणक संग पाबिक जमाव ओतए शुरू भऽ गेल। मुदा ओबह क्षेरक िाबढ़क \nकोिो समािार कबहयो िबह अिैत अछि, कबहयो अबितो रहए ताँ मार ई दुष्प्रिार जे ई सभटा पाबि िेपालसाँ िोिल गेल \nपाबिक जमाव अछि। क ु शेश्वरस् िाि ददसुका लोक एबह िव संकटसाँ लििाक कला सीन्ख गेलाह। हमरा मोि अछि ओ दृश्य \nजखि क ु शेश्वरस् िािसाँ मबहषी उग्रतारास् िाि जएिाक लेल हमरा िाबढ़क समयमे अएिाक लेल कहल गेल िल कारण ओबह \nसमयमे िाओसाँ गेिाइ सरल अछि, ई कहल गेल। रुख समयमे खत्ता -िभच् िामे िाओ िबह िभल पिैत अछि आ सिकक \nहाल  ताँ पुि ू  ज ुबि । फभस ल क स्वरू पमे परर वतयि  भ ेल , मत्स्य -पालि जेिा तेिा कऽ कए ई क्षेर जिरदस्तीक एकटा जीवि -\nकला भसखलक। कौभशकी महारािीक २००८ ई.क प्रकोप सोझााँ आएल। कोशी आ गंडकपर जे दू टा िैराज िेपालमे अछि \nओकर बियन्द्रण बिहार सरकारक जल संसाधि बवभागक लग अछि आ एतए बिहार सरकारक अभभयन्द्तागणक बियन्द्रण \nिन्न्द्ह। पाबि िोििाक बिणयय बिहार सरकारक जल संसाधि बवभागक हािमे अछि। िेपालक हािमे पाबि िोििाक \nअछधकार तखि अएत जखि ओतुक्का आि धार पर िान्द्ह/ िहर िित, मुदा से ५० सालसाँ ऊपर भेलाक िादो दुिू देशक \nिीिमे कोिो सहमछतक अि ै त सम्भव िबह भए सकल। कोशीपर भीमिगर िैर े ज क ु शहा, िेपालमे अछि। १९५८ मे ििल \nएबह िहरक जीवि ३० िरख बिधायररत िल, जे १९८८ मे िीछत गेल। दुिू देशक िीिमे कोिो सहमछत बकएक िबह िबि \nपाओल ? िहरक िीिमे जे र े त जमा भऽ जाइत अछि, तकरा सभ साल हटाओल जाइत अछि। कारण ई िबह कएलासाँ \nओकर िीिमे ऊ ं िाई िढ़ ै त जाएत, तखि सभ साल िान्द्हक ऊ ाँ िाई िढ़ािए पित। कोशी अपि मुख्य धारसाँ हबट कए एकटा \nिव धार पकि ै त अछि आ िेपालक छमछिलांिलक संग बिहारक छमछिलांिलक ेँ  तहस िहस कर ै त अछि।    वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nमैछिली भाषा: मैछिल ब्राह्मण आ कणय कायस् िक आधारपर मैछिली सेवी संस् िा सभ जे बवद्यापछत पवय आ संस् िाक बिमायण, \nपुरस्कार बवतरण कए रहल िछि ओबहमे गएर मैछिल ब्राह्मण आ कणय कायस् िक प्रवेश सीछमत अछि मुदा एम्हर ओ िबढ़ \nरहल अछि। आ ई मैछिलीक लेल एकटा शुभ लक्षण अछि। साबहत्यमे सेहो गएर मैछिल ब्राह्मण आ कणय कायस् ि लेखक \nआ पाठक िढ़ल िछि। मीबडया आ भशक्षा व्यवस् िा एबह आधुबिक इन्द्फॉरमेशि सोसाइटीमे अपि हस्तक्षेपसाँ मैछिली भाषा \nआ मैछिल संस्क ृ छत लेल एकटा प्रहार सि अछि मुदा सौभाग्य छमछिला सि टी.वी. िैिल आ िेपालक कान्न्द्तपुर एफ.एम., \nजािकी एफ.एम. आ र े बडयो छमछिला सि र े बडयो स्टेशि एबह प्रहारक ेँ  सीछमत रूपमे रोकलक अछि। िाल साबहत्यक बिमायण \nसेहो िढ़ल अछि। अन्द्तजायल सेहो एकभगाह मैछिली साबहत्यमे हस्तक्षेप कएलक अछि।  \nउपाय की होअए ? स् िाबिक बवशेषताक आधारपर स्री -भशक्षा, संगणक भशक्षा आ व्यवसाय आधाररत भशक्षा देल जाए। \nप्रािछमक भशक्षाक माध्यम छमछिला भररमे मैछिली भाषा द्वारा देल जाए। िाबढक समस्याक समाधाि होअए। दामोदर \nघाटीक आ मयूरक्षी पररयोजिा जेकााँ कायय कोशी, कमला, भुतही िलाि, गंडक, िूढ़ी गंडक आ िागमतीपर बकएक सम्भव \nिबह भेल ? बवश्वेश्वर ै य्याक वृन्द्दावि ड ै म बकएक सफल अछि ? िेपाल सरकारपर दोषारोपण कए हमरा सभ कबहया धरर \nजिताक ेँ  ठक ै त रहि ? एकर एकमार उपाए अछि ििका यंरसाँ कमला -िलाि आददक ऊपर जे माबटक िान्द्ह िान्द्हल गेल \nअछि तकरा तोबि कए हटाएि आ कच् िा िहररक िदला पक्का िहररक बिमायण। िेपाल सरकारसाँ वाताय आ त्वररत \nसमाधि। आ जा धरर ई िबह होइत अछि तावत जे अल्पकाभलक उपाय अछि से करि, जेिा िरखा आिएसाँ पबहिे िान्द्हक \nि ीि क रे तकेँ हटाएि , ि र खाक अएि ाक ि ाट तकि ाक ि द ल ा बकि ु  पबहि बह ि ान्द्हक मर म्मछतक काय य कर ि , आ एबह स भ मे \nराजिीछतक महत्वाकांक्षाक ेँ  दूर राखि। कमला िदीपर १९६० ई. मे जयिगरसाँ झंझारपुर धरर िहरक बिमायण भेल आ एबहसाँ \nसम्पूणय क्षेरक बविाशलीलाक प्रारम्भ सेहो भए गेल। झंझारपुरसाँ आगााँक क्षेरक की हाल भेल से ताँ हम क ु शेश्वरक वणयि \nकए दए िुकल िी। मधेपुर, घिश्यामपुर, लसिछघया एबह सभक न्खस्सा क ु शेश्वरसाँ भभन्द्ि िबह अछि। कमला -िलािक दुिू \nिहरक िीि जेिा -ज ेि ा रे त भ रै त गेल , ताबह कार णेँ एबह तटि न्द्धक बि मायणक ि ीस  स ाल क भ ीतर  स भ  बकि ु  तहस -िहस भऽ \nगेल। कमला धारक हाल ई अछि जे दस घण्टामे पाबिक जलस्तर एबह धारमे २ मीटरसाँ िेशी धरर िबढ़ जाइत अछि। १९६५ \nई.साँ िान्द्ह/ िहरक िीिमे र े त एतेक भरर गेल जे एकर ऊ ाँ िाइ िढ़ े िाक आवश्यकता भए गेल आ ई मााँग शुरू भए गेल जे \nिान्द्ह/ िहरक ेँ  तोबि देल जाए ! एतए बवश्वेश्वर ै य्या मोि पि ै त िछि। हैदरािादसाँ ८२ माइल दूर मूसी आ ईसी धारपर िान्द्ह \nििाओल गेल आ िगरसाँ ६.५ माइलक दूरीपर मूसी धारक उपधारा ििाओल गेल। संगबह धारक दुिू ददस िगरमे तटिन्द्ध \nििाओल गेल। क ृ ष् णराज सागर िान्द्ह, हुिकर प्रस्ताबवत १३० फ ु ट ऊ ाँ ि ििेिाक योजिा मैसूर राज्य द्वारा अंग्रेजक ेँ  पठाओल \nगेल ताँ वायसराय हार्डिज ओकरा घटा कए ८० फीट कए द ेलन्न्द्ह। बवश्वेश्वर ै य्या बििुलका भागक िौिाई िढ़ा कए ई कमी \nपूरा कए लेलन्न्द्ह। िीिेमे िाबढ़ आबि गेल ताँ अछतररक्त मजदूर लगा कए आ मलेररयाग्रस्त आ आि रोगग्रस्त मजदूरक \nइलाज लए डॉक्टर िहाली कए, राछतमे वालशिगटि लैम्प लगा कए आ व्यक्क्तगत बिगरािी द्वारा समयक क्षछतपूर्ति क े लन्न्द्ह। \nदेशभक्त तेहि िलाह जे सीमेन्द्ट आयात िबह क े लन्न्द्ह वरि् िालु, क ै ज्ल्सयम, पािर आ पाकल ईटाक िुकिी छमला कए \nबिर्मित सुरखीसाँ , एबह िान्द्हक बिमायण कएलन्न्द्ह। िान्द्ह बिमायणसाँ पबहिबह दद्वस्तरीय िहररक बिमायण कए लेल गेल।  वि  दे  ह विदेह Videha বিদেহ http://www.videha.co.in  विदेह प्रथम मैवथली पाविक ई पविका Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal   विदेह प्रथम \nमैवथली पाविक ई पविका विदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन: मानुषीवमह संस्कृताम् 'विदेह' ३०९ म अंक ०१ निम्बर २०२० (िर्ष १३ मास १५५ अंक ३०९) \nविदेह:मैविली सावहत्य आन्दोलन \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीवमह संस्क ृ ताम् \nददल्ली अछि दूर एखिो ! बिम्ि बिन्द्दुपर ददल्लीमे क े न्द्र सरकारपर दवाि ििाएि। स्क ू ल कॉलेजमे गमी ताछतलक िदलामे \nि ाबढ़क स मए ि ु ट्टी द ेि ामे को ि  हज य अछि , ई बि णयय  को ि  तर हेँ कदठि  अछि ? स ी.ि ी एस .ई आ आइ.स ी.एस .ई. ताँ ि ो ि ू  \nबिहार िोडय धरर ई िबह कए सकल अछि। स् िाबिक बवशेषताक आधारपर स्री -भशक्षा, संगणक भशक्षा आ व्यवसाय \nआधाररत भशक्षा आ प्रािछमक भशक्षाक माध्यम छमछिला भररमे मैछिली भाषा द्वारा देल जाए। िैर े ज िििाक कालवछधयेमे \nपक्की िहरर धरातलक स्लोपक अिुसार े  ििाओल जाए। कच् िी िान्द्ह सभक ेँ  तोबि कए हटा देल जाए आ पक्की िान्द्हक ेँ  \nमोटोर े िल ििाओल जाए, िान्द्हक दुिू कात पयायसत गाि -वृक्ष लगाओल जाए। बिहारमे सिक पररयोजिा जेिा स्वसिक \nसत्य होअए जेिा देखा पबि रहल अछि, तबहिा सभ बवघ्ि -िाधा हटा कए, युर्द् -स्तरपर एबह सभपर काज शुरू कएल जाए।  \n४ \nबवदेशी पूाँजीक भारतमे सोझ बिवेश दोसर द े शक फमयसाँ छमभल कऽ वा ओकर सम्पभत्त वा ओकर स्टॉक कीबि कऽ होइत \nअछि। ओ ऐ लेल स्वॉट अिेभलभसस कर ै  िछि आ अपि प्रवेशक लेल अपि कम दाममे उत्पादि आ सेहो तीव्र गछतसाँ कएक \nतर हक उपाय  द्वार ा कर ि ाक क्षमताकेँ द ेखैत करै  ि छि । को ि  द ेशमे बवद ेशी पूाँज ी बि वेश हो एत स े बकि ु  गपपर  बि भ यर  करै त \nअछि। िीिमे भारतक िबिस्पत िेशी बवदेशी पूाँजी आओत कारण भारतमे कायय करिा लेल ढ े र रास लोकतंरीय प्रबक्रया \nसभ ि ै  जे उत्पाद क े र दाम िढ़िैत ि ै । ई एिा िूजझ सक ै  िी जापाि आ च्छस्वटजरलैण्ड आदद देशमे बवदेशी पूाँजी कम आएल \nिबिस्पत स्पेिक। आ ऐ तरहेँ तुलिा करी ताँ िेपालमे भारतक अपेक्षा तुलिात्मक पूाँजी बिवेश िेशी आओत। मैछिली आ \nआि भाषामे बवदेशी पूाँजी बिवेशक आगमिक सम्भाविा देखी ताँ तुलिात्मक रूपमे मैछिलीमे िेशी पूाँजी आओत, िेपाली वा \nबहन्द्दीक तुलिामे। आ मैछिलीक सन्द्दभयमे िेपालक मैछिलीक भबवष्य भारतक मैछिलीक भबवष्यक तुलिामे िेशी िीक िूजझ \nपित जाँ बवदेशी पूाँजीक गप आओत। \n \nमुदा बवदेशी पूाँजी मार प्रिन्द्धि वा अियशास्रक उपरोक्त सैर्द्ांछतक प्रछतफल टा िै अछि। एतए हम राजिैछतक च्छस् िरता आ \nसामाजजक संकट दुिूक ेँ  सोझााँ पिै िी। भारतक भयंकर लाइसेंस फीस जेिा सूििा आ प्रौद्योबगकीक क्षेरमे मैछिलीक \nदुदयशाक लेल जजम्मेद्दारी लेलक से िेपालमे िै अछि। से ओतए र े बडयो आ टी.वी.पर मैछिली िीक दशामे अछि। मुदा \nराजिैछतक अच्छस् िरता कखिो काल िेपालमे पूाँजी बिवेशमे िाधक भऽ जाइए। तबहिा िेपालक मैछिलीक सामाजजक आधार \nबवस्तृत अछि मुदा भारतक तेहि िै अछि। से भारतमे मैछिलीक लेल पूाँजी बिवेशक ई ऋणात्मक गुणक अछि।  \nजेिा ऊपर कहिे िी जे कोिो बवदेशी पूाँजी बिवेश होएत ताँ पाइ लगेिहार पबहिे स्वॉट ","size_mb":11.97,"has_text":true},"Videha 310.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 310.pdf","name":"Videha 310.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव#बर  २०२०  ( वष( १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे0 ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परी5ा लेल  मैिथली (अिनवाय( आ \nऐि6छक) आ आन ऐि6छक िवषय आ सामाय 7ान (अं8ेजी मा9यम) हेतु सािम8ी [एन.टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट-\nमैिथली लेल सेहो] [STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION P UBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION ) EXAMS- \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONAL S AND \nGENERAL STUDIES (ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET- MAITHILI ALSO]  \n२. गU  \n२.१ .योगे0 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- तेसर  खेप) \n२. २. रबी0 नारायण िमY- धारावािहक उपयास-लजकोटर (१०म ख ेप) \n२.३.जगदीश \\साद म]डल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (ते सर खेप) \n२.४ .नद िवलास राय- बीहिन कथा- हमरे पाट`क लोक  \n२.५. जगदीश\\साद म]डल- सघन बन  \n२.६.मुbाजी-बीहिन कथा-असरा \n२.७. आनद कुमार झा-कने हंिस िलअ  \n२.८.आनद कुमार झा-मैिथली नाटक आ 8ामीण रंगमंच  \n२.९.नबोनारायण िमY-एकटा पाकल आम  \n२.१०. आशीष अनिचहार-घर  \n२.११.7ानवh(न कंठ-लघुकथा-पचहीबाली काकीक याiा-वृjkत  \n२.१२.7ानवh(न कंठ-गहूमक रखबारी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२.१३.डॉ. िचiलेखा-िमिथलाक \\िसh लोक पव(सामा-चकेबा  \n३. पU  \n३.१. आशीष अनिचहार - २ टा भिnत गजल  \n३.२.  िवजय इसर \"वस \"-बचिबहऽ हो कrा \n३.३. िवsणुकात िमY -पिथक  \n३.४.\\दीप पुsप -दीयाबातीपर tबाइ  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचiकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचक िलंक \nपर जाउ। \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह पेटार  \n \n View Videha googlegroups (since July 2008)  \n \n vie w Videha Facebook Official Group (since January \n2008) - for announcements   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१. गजे0 ठाकुर  \n........................................................................................................................  \n..................................................................................................................... ...  \n[संघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी5ा लेल   मैिथली ( अिनवाय( आ ऐि6छक ) आ आन \nऐि6छक िवषय आ सामाय 7ान ( अं8ेजी मा9यम ) हेतु सािम8ी] \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल सेहो] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COM MISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GEN ERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n[FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI ALSO]  \nयू. पी. एस . सी. ( मेस ) २०२० ऑशनल : मैिथली सािहय िवषयक टेट सीरीज  \n  \nयू.पी.एस.सी. क ि\\िलिमनरी परी5ा २०२० स#पb भऽ गेल अिछ। जे परी5ाथ` एिह परी5ामे उjीण( करताह \nआ जँ मेसमे हुनकर ऑशनल िवषय मैिथली सािहय हेतिह तँ ओ एिह टेट-सीरीजमे सि#मिलत भऽ सकैत \nछिथ। टेट सीरीजक \\ार#भ ि\\िल#सक िरजटक तकाल बाद होयत। टेट-सीरीजक उjर िवUाथ` कैन \nकऽ editorial.staff.videha@gmail.com पर पठा सकैत छिथ, जँ मेलसँ पठेबामे असोकज( होइिह तँ \nओ हमर ासएप न#बर 9560960721 पर सेहो \\¡ोjर पठा सकैत  छिथ। संगमे ओ अपन ि\\िल#सक \nएडिमट काड(क कैन कएल कॉपी सेहो वेरीिफकेशन लेल पठाबिथ। परी5ामे सभ \\¡क उjर निह देमय \nपड़ैत छैक मुदा जँ टेट सीरीजमे िवUाथ` सभ \\¡क उjर देत ाह तँ हुनका लेल Yेयकर रहतिह। \nिवदेहक सभ कीम जेक ईहो पूण(तः िनःशुक अिछ। \n- गजे0 ठाकुर  \nसंघ लोक सेवा आयोग ¥ारा आयोिजत िसिवल सिव(सेज ( मु¦य ) परी5ा, २०२० मैिथली ( ऐि6छक ) लेल टेट \nसीरीज / \\¡ -पi - १ आ २   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTEST SERIES -1 \n  \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल / FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI]  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03  ( Yी श#भु कुमार िसंह ¥ारा संकिलत ) \n  \nVideha e -Learning  \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL)  \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली \\¡पi - यू.पी.एस .सी. ( ऐि6छक ) \nमैिथली \\¡पi - यू.पी.एस .सी. ( अिनवाय() \nमैिथली \\¡पi - बी.पी.एस .सी.( ऐि6छक ) \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथलीक वत(नी \n१ \nभाषापाक  \n२ \nमैिथलीक वत(नीमे पय©त िविवधता अिछ। मुदा \\¡पi देखला उjर एकर वत(नी इªनू BMAF001 सँ \\ेिरत \nबुझाइत अिछ, से एकर एकरा एक उखड़ाहामे उनटा-पुनटा िदयौ, ततबे धिर पय©त अिछ। यू.पी.एस.सी. \nक मैिथली ( क#पलसरी) पेपर लेल सेहो ई पय©त अिछ , से जे िवUाथ` मैिथली (क#पलसरी) पेपर लेने छिथ \nसे एकर एकटा आर फाट-रीिडंग दोसर-उखड़ाहामे करिथ| \nIGNOU   इªनू       BMAF -001  \n................................. .......................................................................................  \nMAITHILI (OPTIONAL)  \nTOPIC 1     [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit , Avhatt, Maithili) भारोपीय भाषा \nपिरवार म9य मैिथलीक थान/ मैिथली भाषाक उ­व ओ िवकास (संकृत, \\ाकृत, अवह®, मैिथली)] \nTOPIC 2     (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates) \nTOPIC 3     (¯योितरी°र, िवUापित आ गोिवददास िसलेबसमे छिथ आ रसमय किव चतुर चतुरभुज \nिवUापित कालीन किव छिथ। एतय समी5ा शृंखलाक \\ार#भ करबासँ पूव( चा± गोटेक श²दावली नव श²दक \nपय©य संग  देल जा रहल अिछ। नव आ पुरान श²दावलीक  7ानसँ ¯योितरी°र, िवUापित आ \nगोिवददासक \\¡ोjरमे धार आओत, संगिह श²दकोष बढ़लासँ  खटी मैिथलीमे \\¡ोjर  िलखबामे धाख आते-\nआते खतम होयत, लेखनीमे \\वाह आयत  आ सु6चा भावक अिभ´यिnत भय सकत।)   \nTOPIC 4                 ( ब0ीनाथ झा श²दावली आ िमिथलाक कृिष -मय श²दावली)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC  5                ( वैयू एडीशन - \\थम पi - लोिरक गाथामे समाज ओ संकृित ) \nTOPIC  6                ( वैयू एडीशन - ि¥तीय पi - िवUापित ) \nTOPIC  7                ( वैयू एडीशन - ि¥तीय पi - पU समी5ा- बानगी) \nTOPIC  8                ( वैयू एडीशन - \\थम पi - लोक गाथा नृय नाटक संगीत ) \nTOPIC  9                ( वैयू एडीशन - ि¥तीय पi - याiी ) \nTOPIC  10                ( वैयू एडीशन - ि¥तीय पi - मैिथली रामायण ) \nTOPIC  11                ( वैयू एडीशन - ि¥तीय पi - मैिथ ली उपयास ) \nTOPIC 12                ( वैयू एडीशन - \\थम पi - श²द िवचार ) \nTOPIC 13                ( ितरहुता िलिपक उ­ व ओ िवकास ) \nTOPIC 14                  ( आधुिनक नाटकमे िचिiत  िनध(नताक समया- श#भु कुमार िसंह )◌्  \nTOPIC 15                  ( वातं·योjर मैिथली कथामे सामािजक समरसता - अtण कुमार िसंह ) \nTOPIC 16                  ( यू. पी.एस .सी. मैिथली \\थम पiक परी5ाथ` हेतु उपयोगी संकलन , \nमैिथलीक \\मुख उपभाषाक 5ेi आ ओकर \\मुख िवशेषता , मैिथली सािहयक आिदकाल , मैिथली सािहयक \nकाल -िनध©रण - श#भु कुमार िसंह )                            \nTOPIC 17                 ( मैिथली आ दोसर पुबिरया भाषाक बीचमे स#बध ( बkªला, असिमया आ \nओिड़या) [ यू.पी.एस .सी. िसलेबस , पi -१, भाग -“ए”, ºम -५])  \nTOPIC 18                  [मैिथली आ िहदी/ बkªला/ भोजपुरी/ मगही/ संथाली- िबहार लोक सेवा \nआयोग ( बी.पी.एस .सी.) केर िसिवल सेवा परी5ाक मैिथली ( ऐि6छक ) िवषय लेल ] \n..................................... ...................................................................................  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS)  \nGS (Pre)  \nTOPIC 1   \nGS (Mains)  \nNCERT -ENVIRONMENT CLASS XI -XII  \nNCERT PDF I -XII  \nTN BOARD PDF I -XII  \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS  \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIV E \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS  \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS  \n...................................... ..................................................................................  \nOTHER OPTIONALS  \n........................................................................................................................  \nIGNOU eGYANKOSH  \n (अनुवत(ते)  \n-गजे0 ठाकुर  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२. गU  \n२.१ .योगे0 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- तेसर  खेप) \n२. २. रबी0 नारायण िमY- धारावािहक उपयास-लजकोटर (१०म ख ेप) \n२.३.जगदीश \\साद म]डल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (ते सर खेप) \n२.४ .नद िवलास राय- बीहिन कथा- हमरे पाट`क लोक  \n२.५. जगदीश\\साद म]डल- सघन बन  \n२.६.मुbाजी-बीहिन कथा-असरा \n२.७. आनद कुमार झा-कने हंिस िलअ  \n२.८.आनद कुमार झा-मैिथली नाटक आ 8ामीण रंगमंच  \n२.९.नबोनारायण िमY-एकटा पाकल आम  \n२.१०. आशीष अनिचहार-घर  \n२.११.7ानवh(न कंठ-लघुकथा-पचहीबाली काकीक याiा-वृjkत  \n२.१२.7ानवh(न कंठ-गहूमक रखबारी \n२.१३.डॉ. िचiलेखा-िमिथलाक \\िसh लोक पव(सामा-चकेबा  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयोगे0 पाठक िवयोगी \nनरक िवजय  \n(एिह नाटकक एक संकरण हमर पोथी ‘िiनाटकम्’ मे छिप गेल अिछ। ओिह मे दृ¿यक सं¦या बहुत बेसी \nरहला सँ िकछु िनदÀशक लोकिन एकर मंचन पर \\¡ िचह लगौलिन। ओिह आलोचना कÁ 9यान मे रखैत \nएकरा पिरविध(त कएल गेल। एकर बंगला अनुवाद Yी नवीन चौधरी केलिन अिछ।- नाटककार) \n  \nपाi  पिरचय  \n           मानव पाi — रमेश, सुरेश, अनुपम अिमत (वै7ािनक) \n           पौरािणक पाi — ÃÄा, िवsणु, महेश, नारद, यमराज, िचiगुत, दू यमदूत \nअंक  1 \nदृ¿य  3 \nमंच स¯जा मे मामूली पिरवत(न , टेबुल सब हटा देल गेल अिछ , माi िकछु कुस` राखल। \nिडिजटल िडले बोड( िवच ऑफ छैक। ई थान \nबाहुबली रमेश  आ बाहुबली सुरेशक  मृयुथल अिछ। खाकी Åेस पिहरने दूनू नीचा मे सूतल \nपड़ल अिछ , दूनूक हाथ लग िपतौल छैक। मंचक दूनू कात सँ दूटा यमदूतक \\वेश। \n\\काश हुनका दूनूक मुह पर पड़ैत अिछ। दूनू मरल लोक लग आिब कए ठाढ़ भऽ जाइत \nअिछ। तखन \\काश यमदूतक मुह सँ नीचा िदस मृतक पर पड़ैत छैक। यमदूत ओकरा \nदूनू कÁ उठेबाक चेÆा करैत अिछ तखने ओ दूनू मृतक ठाढ़ भऽ जाइत अिछ।  \nरमेश         ( हाथक इशारा सँ वागत भाव देखबैत ) यमदूत  लोकिनक  मय(लोक  मे वागत  अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदूत -एक   \n    हमरा सब  कÁ वागत  कथी लेल  करैत  छी ? हमरा सबहक  काज  अिछ  माi  अह दूनू कÁ लऽ  कए  \nयमराजक  दरबार  मे हािजर  करब, फेर कोनो दोसर  Èयूटी मे लािग  जाएब। \nसुरेश         अरे जेबे करब, कने सुता िलअऽ, एक  जूम  तमाकुओ  तऽ  खा िलअऽ, भिर  िदन  यमलोक  आ मय(लोकक  बीच  \nदौड़ैत  दौड़ैत  थािक  जाइत  होएब  ने।   \nदूत -\nदू        थािक  तऽ  जाइते छी मुदा काजे ततेक  ने भऽ  गेल  अिछ  जे की कहू ? ससो लेबाक  फुरसित  क\nह भेटैत  छैक  ? \nरमेश         तÁ ने कहैत  छी, कने िवलिम  जाउ। \n            ( दूनू यमदूत  एक  दोसराक  मुह  ताकए  लगैत  छिथ ) \nदूत -एक       ( दूत -दू सँ) की िवचार  छौ ? \nदूत -दू        ठीक  छै, एक  बेर  कने िनयम  भंग  कइए  ली। \nसुरेश         बहुत  नीक।  ( तमाकू चुना कए  दैत ) िलअऽ, खाउ। \nदूनू दूत             ई की िछऐ  ? \nरमेश         आिह  रे बा ? तमाकूओ  निह  खेने िछऐक  किहयो ? \nदूत -दू        ई सब  यमलोक  मे थोड़बे भेटै छै जे देखने रहबै ? \nसुरेश         अ6छा छोड़ू एकरा, आब  ई कहू, हमरा सब  कÁ यमलोक  मे की की करऽ  पड़तै ? \nदूत -एक       से कोना कहू ? यमराज  जखन  फैसला सुनेताह  तखन  ने बुझबै। \nरमेश         फैसला तऽ  हमरा सब  कÁ बुझले अिछ, नरके मे जेबाक  अिछ।  तािह  िहसाबÁ कहू ने की सब  हेतैक। \nदूत -\nदू        सबटा तऽ  हमरा सब  कÁ निह  बूझल  अिछ, िकछु देखने िछऐक  से कहैत  छी, जेना गरम  तेलक  कु\n]ड  मे फेिक  देनाइ। \nसुरेश         अ6छा ! तेल  कतेक  गरम  रहैत  छैक  ? माने ओकर  तापमान  कतेक  रहैत  छैक  ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदूत -\nएक       ई की जानए  गेिलयै ? गरम  तेल  गरम  तेल  होइत  छैक, बस  एतबे।  हम  सब  की ओिह  मे पैसिलयै\n जे बुझबै कतेक  गरम  छैक। \nरमेश         ऐं यौ एतबो निह  बुझैत  िछऐ  जे 50 िड8ी पर  गरम  कएल  गेल  तेल  आ 200  िड8ी पर  गरम कएल  गेल  तेल  मे अ\nतर होइत  छैक  ? अ6छा ई कहू जे तेल  कोन  वतुक  रहैत  छैक  ? सिरसो, तीसी, नािरकेल, सोयाबीन  \nआ िक  कोनो फÁट  फट  बला ? \n( दूनू यमदूत  एक  दोसराक  मुह  तकैत  छिथ , िकछु निह  बूिझ  रहल  छिथ  जे की उjर  देिथ। ) \nदूत -\nएक       देखू, ई हमरा सब  कÁ निह  बूझल  अिछ  आ ने एिह  सँ कोनो सरोकारे अिछ।  अह यमलोक  पहुँिच \n कए  यमराज  सँ बूिझ  लेब।  चलू देरी जुिन  क±। \nसुरेश         कने सूनू तऽ। ओ तेल कोना गरम कएल जाइछै ? माने िबजलीक हीटर लागल छैक िक सौर \nऊज© सँ आ िक जारिन सँ? \nदूत दू       हमरा सब कÁ िकछु निह बूझल अिछ। चलू देरी भऽ रहल अिछ।  ( दूनू दूत दूनू मृतक कÁ \nपकड़बाक चेÆा करैत अिछ , सुरेश , रमेश जोड़ सँ ओकर हाथ झटिक दैत छैक जािह सँ \nओ सब खिस पड़ैत अिछ , फेर अपना कÁ स#हारैत ठाढ़ होइत अिछ ) \nदूत एक       अह सब यमलोक निह जेबै ? \nसुरेश         जेबै तऽ ज±रे, मुदा \nिबना सब  बात  फिरछेने िवदा निह  होएब।  अह सब  जाउ  आ यमराज  कÁ एतिह  बजौने अिबयनु, ताबत  हम \n सब  एतिह  रहब।  ( दूनू गोटे अपन  कमीज  कÁ समेिट  बिह  उघार  करैत  अिछ  आ फूलल  मkशपेशी कÁ िन \nहारैत  अिछ।  दूनू यमदूत  ओिह  दूनूक  शारीिरक  सौÆव  कÁ देखैत  कने भयभीत  होइत  छिथ। ) \nदूत -दू       अह सब  निहए  जेबैक  ? \nरमेश        कहलहुँ ने, यमराज  सँ सब  बात  फिरछा लेलाक  बादे जेबैक। \n( दूनू मंचक पाछू भाग मे नीचा मे पिड़ रहैत अिछ , िखिसयाएल मु0ा मे यमराजक \\वेश , वेश \nभूषा पौरािणक वण(नक िहसाबÁ। \\काश हुनका पर फोकस होइत अिछ। )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयमराज        ( तामसक मु0ा मे दूत कÁ स#बोिधत करैत ) एतेक देरी िकएक लािग गेल ? हम सब िचता मे \nपड़ल छलहुँ। िचiगुत महराजक कहला पर हमरा अपनिह आबए पड़ ल। \nदूत एक       हमरा दूनू कÁ माफ कएल जाओ आ अपन समया कहबाक अनुमित देल जाओ धम(राज। हम \nसब तऽ घुिर कए जाए बला छलहुँ अह कÁ बजबै लेल। \nयमराज        ( कने सामाय होइत ) िबना मृतामा कÁ लेने घुिर जइतहुँ ? से िकएक ? \nदूत -दू        की कहू धम(राज, एहन  मृतामा सँ किहयो पाला निह पड़ल  छल जे \\¡ पूछत। \nयमराज        ( आËय(चिकत होइत ) मृतामा \\¡ पुछलक  ? आËय(, एना तऽ किहयो निह भेल छलैक। \nदूत -एक       सएह ने कहैत छी। \nदूटा लोक  अिछ  जे अपना कÁ बाहुबली कहैत  अिछ, नाम  छैक  सुरेश  आ रमेश।  ओ पूछऽ  लागल  नरक  मे\n कोन  तरहक  यंiणा  देल  जाइत  छैक। \nदूत -\nदू        हम  सब  गलती सँ किह  देिलयै जे गरम  तेलक  कु]ड  मे फेकल  जाइत  छैक।  बस, तकर  बाद  ओ \nसब  \\¡  पर  \\¡  करऽ  लागल, तेल  कतेक  गम( रहैत  छैक, तेलक  तापमान  कतेक  होइत  छैक  ? कोना \nकए गरम कएल जाइत छैक ? कोन  पदाथ(क  तेल  रहैत  छैक  –\n नािरकेल  तेल  िक  सिरसो तेल  िक  फÁट  फट  बला। \nदूत -\nएक       हमरा सब  कÁ एकर  उjर  बूझल  निह  छल।  ओ दूनू कहलक  जे जाबत  एिह  \\¡क  उjर  निह  भे\nिट  जाएत  ताबत  यमलोकक  याiा  निह  करब।  जाउ  यमराज  कÁ अपनिह  आबए  किहयनु। \nयमराज        ( िखिसआइत ) मृतामाक एतेक साहस कोना भेलैक जे अह सब सँ \\¡ पुछलक ? हमरा बजबैक \nआदेश देलक ? ( तामसÁ जोर सँ बजैत ) कतए अिछ ओ दुÆामा सब? देखाउ हमरा। \nएखनिह हम ओकरा सबहक नंगटपनी घोसािर दैत िछऐक।  ( एखन \\काश रमेश आ सुरेश पर \nफोकस होइत अिछ ) \nदूत दू       ( हाथक इशारा सँ देखबैत ) ओएह दूनू छी ओ बाहुबली मृतामा। \n( दूनू मृतामा हड़बड़ा कए उिठ जाइत छिथ आ एकिह  संग  धम(राजक  पैर  पर  खसैत छिथ )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरमेश , सुरेश    जय हो, जय हो, धम(राजक  जय  हो।  महाराज  वैववतक  जय  हो। मय(लोक मे महाराज सूय(पुiक \nवागत। \nयमराज        ( तामस कÁ घॲटैत , कने हिट कए , वतः ) आËय(क बात, \nपिहल  बेर  एिह  मय(लोक  मे िकयो यमराजक  जयजयकार  करैत वागत \nकऽ  रहल  अिछ, ज±र  ई दूनू कोनो िविशÆ  ´यिnत  अिछ।  ( लग \nआिब , \\कट ) अह सब  यमदूतक  संग  निह  जा कए  बहुत  पैघ  िनयम  भंग  केिलयै, जे आइ  तक  निह  भेल  \nछलैक।  एिह  अपराध  लेल  अह सब  कÁ सजाए  बढ़ाओल  जा सकैत  अिछ। \nरमेश         पिहने आसन 8हण कएल जाओ सूय(पुi  ( हुनका हाथ पकिड़ कुस` पर बैसबैत छिथ , अपने दूनू गोटे \nटेबुलक दूनू कात ठाढ़ होइत छिथ , यमदूत लोकिन काते मे ठाढ़ रहैत \nछिथ ) यमलोक  जेबा लेल  तैयारे छी धम(राज, आ जे कोनो सजाए  भेटत  तािह  लेल  सेहो तैयार  छी। \nसुरेश         मुद© पर  जेहने दश  मोनक  बोझ  तेहने पचास  मोनक  बोझ।  जखन  नरके मे बास  करबाक  अिछ  आ यातना सहबा\nके अिछ  तखन  हजार  बरखक  बदला दू हजार  बरख  सएह  ने।  कोनो फक( निह  पड़ैत  छैक। \nयमराज        ( आËय(चिकत  होइत ) अह सब  अपने मोने कोना बूिझ  गेिलऐ  जे नरके मे बास  करबाक  अिछ  ? \nरमेश         धम(राजक  जय  हो।  बुझले अिछ  जे हम  सब  कोनो अबोध  ब6चा निह  छलहुँ ने।  ÃÄहया, नारीहया, Îूणहया,\n गोहया आिद  सँ लऽ  कए  छागरहया, शूकरहया, कुrुटहया,  मयहया, छुटले की छल ? \nयमराज        ( आËय( \\दिश(त करैत ) अ6छा ! \nसुरेश         ओतबे निह देव, डकैती तऽ साधारण बात भेल, अपहरण, ´यिभचार आ साइवर \nºाइम  मे सेहो हमरा दूनूक  जोड़  निहए  रहल  हेतैक। \nरमेश         बीस बरख तक एतेक जे पाप कएल  तऽ  ई सोिचए कए  ने जे नरक  मे दीघ( \\वास  करब। \nसुरेश         नरक  मे देल  जाए  बला यातना आिदक  वृहत  जानकारी सेहो लऽ  लेने छी धम(राज।  सबटा शाi  पुराण  आर  अ\nयाय  8थ  सब  सेहो चािट  गेल  छी। \nरमेश         जतेक  \\कारक  अपराध  हम  सब  कएल  अिछ  ओिह  सब  लेल  एतुका 8थ  सब  मे तऽ  सजाएक  \\ावधानो निह  छैक \n। लगैत  अिछ  8थकार  कÁ ओिह  अपराधक  कपनो निह  छलिन।  तकरा बारे मे अपने कोना िनण(य  लेब \n से सोिच  राखू धम(राज।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयमराज        ओ तऽ  बादक  बात  भेल, एखन  एिह  मृयुलोक  मे tकल  िकएक  छी जखन  िक  अह सबहक  भोगक  अविध  शेष  \nभऽ  गेल  अिछ  ? अंट शंट \\¡ पूिछ कए यमदूत लोकिन कÁ रोकने रहिलयैिन से िकएक ? \nसुरेश         महाराज औदु#बर, हमरा सब कÁ बूझल छल जे देरी भेला सँ अपने वयं मय(लोक एबे करबैक। \nरमेश         हमरा सबहक \\¡ ओ निह अिछ जे दूत लोकिन सँ पूछल। ओ तऽ बहbा छल। \nसुरेश         महाराज  वैववत, अपने कÁ कÆ  देल  एतए  बजाए  से माi  एकटा छोट  अनुरोध  करबाक  हेतु।   \nरमेश         हमर  आ8ह  जे दूनू यमदूत  कात  भऽ  जािथ।  ( यमराज  इशारा करैत  छिथन , दूनू दूतक  \\थान ) \nसुरेश         हमरा सबहक  आ8ह  एतबे जे अपना संग  पच  िकलो ओजनक  एकटा Ãीफकेस  लऽ  जेबाक अनुमित  भेटए। \nयमराज        ( आËय(चिकत  होइत ) ई की बािज  रहल  छी ? \nरमेश         महाराज  औदु#बरक  जय  हो।  बुझले होएत  जे आब  फोकिटयो हवाइ  जहाज  क#पनी सब  लोक  कÁ सात  िकलो \nओजन \nतक  के Ãीफकेस  अथवा हÐडबैगक  अितिरnत  प0ह  िकलो चेकइन  लगेज  लऽ  जेबाक  सुिवधा दैत  छैक। \n हम  सब  तऽ  माi  पच  िकलोक  अनुमित  मिग  रहल  छी।  सेहो Ãीफकेस टा, कोनो चेकइन  लगेजक  झं\nझट  निह। \nयमराज        मुदा ई कोना स#भव  छैक  ? आइ  तक  किहयो एना निह  भेलैक। \nसुरेश         अपने तऽ  धम(राज  छी, हम  सब  मय(लोकक  अदना \\ाणी अपने कÁ की बुझाएब  ? तैयो पुछैत  छी जे जखन  इ0  \nगौतम  ऋिषक  पÒी अिहयाक  शीलभंग  करबा लेल  गेलिखन  तऽ  ओिह  सँ पिहने ओहन  घटना भेल  छलैक \n की ? \nयमराज        अह सब  की कहऽ  चाहैत  छी ?  \nरमेश         एतबे जे कोनो नव  काज  शु±  करबा लेल  पिहने की भऽ  गेल  छैक  तकरा देखब  ज±री निह।  एना जँ लोक  करऽ \n लागए  तऽ  किहयो कोनो नव  काज  शुtए  निह  हेतैक। \nयमराज        मुदा यमलोक  मे मृयुलोकक  चीज  वतु कोना रिह  सकैत  छैक  ? \nसुरेश         एखनहु तऽ  रखने िछऐक  धम(राज।  नरकक  िविभb  कु]ड  मे जे मानव  मल, मूi,  रnत, म¯जा, वीय(, अYु आिद  \nभरल  छैक  से यमलोक  मे तऽ  निहए  भेटैत  हेतैक।  मानव  तऽ  मय(लोकेटा मे छैक  देव।  ओ सामान  सब  \nतऽ  एतिह  सँ उठा कए  लऽ  गेिलयैक।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयमराज        स#भवतः  अहक  बात  ठीक  अिछ, मुदा ई काज  बहुत  िदन  पिहने भेल  छलैक  जखन  हमर  पूव(क  पूव(क  पूव(क  य\nमराज  यमलोकक  काज  देखैत  छलिखन। \nरमेश         कहुना भेल  होइक, भेलैक  तऽ।  बस, तखन  हमरा सबहक  िनवेदन  वीकार  कऽ  लेल  जाओ  सूय(पुi। \nसुरेश         यिद  अपनेक  यान मे जगहक  समया हो तऽ  हम  सब  िवशेष  यानक  ´यवथा कऽ  सकैत  छी।  ओ यान  एतुका वै\n7ािनक  लोकिन  किठन  शोध  सँ तैयार  केलिन  अिछ  जे ÃÄkड  मे सबतिर  जा सकैत  छैक। \nयमराज        निह  निह, तकर  काज  निह  पड़तैक  मुदा हम  अपने मोने ई अनुमित  निह  दऽ  सकैत  छी।  एिह  लेल  हमरा देवता \nसबहक  संग  िवशेष  मीिटंग  करए  पड़त। \nरमेश         कइये लेल  जाओ  धम(राज, ताबत  हमरा दूनू कÁ एतिह  छोिड़  देल  जाओ।  ओतए  चल  गेलाक  बाद  घूिर  कए  तऽ  आ\nएल  पार  निह  लागत। \nयमराज        ठीक  छैक, हम  दूनू यमदूत  कÁ अह दूनूक  पहरा मे लगा दैत  िछएिन।  ( संकेत  करैत  छिथ , दूनू यमदूतक  \\वेश \n), हम  कने देवलोक  मे एकटा इमजÀसी मीिटंग  करबा लेल  जाइत  छी, ताबत  िहनका दूनू कÁ एतिह  रिखय \nनु।  ( यमराजक  \\थान ) \nसुरेश         अपने सब  आराम  सँ भीतर  मे बैसू ने।  कतेक  काल  ठाढ़  रहब।  भीतर  मे अपनेक  लेल  सब  इतजाम  कएल  अ\nिछ।  ( इशारा करैत  छिथ ) \nदूत -एक       भगबै निह  ने यौ ? \nरमेश         भािग  कए  कतए  जेबै ? मरल  लोक  समाजक  बीच  कोना जेतैक  ? सब  भूते बूिझ  लेत  आ ढेिपयौनाइ  शु±  करत \n। अपने सब  िनिËत  रहू। \nदूत -दू       बेस  ( दूनूक  \\थान ) \nसुरेश         ( दश(क  िदस  मुह  घुमा) देवलोक  मे इमजÀसी मीिटंग  चिल  रहल  छैक, परमीसन  तऽ  भेटबे करतैक।  िकएक  ने \nजदी जदी Ãीफकेस  तैयार  कऽ  ली। \nरमेश         आ िवशेष  यान  कÁ सेहो तैयार  करबा कए  रािखए  ली।  िकन  साइत  ? \n( दूनूक  \\थान , मंच अहार ) \n (अिगला अंकमे जारी) \n अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरबी0 नारायण िमY - धारावािहक उपयास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(\\वासीक जीवनपर आधािरत)   \n ( १० म खेप ) \n-10- \n  \nभोर होइते  चौकपर गरम-गरम िसंघारा िजलेबी खेलहुँ, चाह िपलहुँ आ लताक ओिहठाम िबदा भेलहुँ \n। बसटापपहुँचलेछलहुँिकबसआिबगेलमुदा ततेक भीड़ रहैक जे चिढ़ निह सकलहुँ । दोसर बसक \\ती5ा \nकरए लगलहुँ । बड़ीकाल धिर कोनो बस अएबे निह केलैक ।लोकसभ बजैकजे भीआइपीक आवागमन छैक \nतÔ रता बंद कए देल गेल अिछ। हम बस टÐडपर ठाढ़े रही िक लताक फोन आिब गेल । \n\" कतएछी?’’ \n\"रते मे छी । बसे निह आिब रहल छैक ।बड़ीकालसँ बसटÐडपर ठाढ़ छी ।\" \n\"कोन बसटैड छैक?\" \n\" जनकपुरी \" \nओ नीकसँ अपन घरक पता िलखा देलीह । हम पैरे-पैरे ओिहठाम िबदा भेलहुँ िक देखैत छी एकटा \nपुिलसक जीप हमरा पछोड़ कए रहल अिछ । हम तँ घबड़ा गेलहुँ । ताबे ओ जीप tिक गेल । ओिहमे \nिवजय वयं छलाह । \n\"की बात छैक? बहुत परेसान बुझा रहल छी?\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"बसक \\ती5ामे छी ।\" \n\"केमहर जेबाक अिछ?\" \n\"हम ओकरा पता कहिलऐक ।िवजय हमर मुँह ताकए लगलाह ।फेर कहैत छिथ- \n\"अहूँ पहुँचल फकीर लगैत छी।\" \n\"की िकछु गलती भए गेल की?\" \n\"ई पता अहकÔकोना भेटल?\" \n\"िकएक?\" \n\" ई तँ हमर हािकमक पता छिन ।\" \nहम ओकरा बेसी बात कहब उिचत निह बुझिलऐक । चुपे रिह गेलहुँ । मुदा ओहो तँ पुिलसक \nआदमी छल। तरह-तरहसँ हमरा गोिलआबए लागल ।फेर कहलक-\" हम अहकÔ ओिहठाम धिर छोिड़ देब । \nजीपपर आिब जाउ ।\" \nहम ओकर बात मािन जीपपर बैिस गेलहुँ । कनीके कालमे हम ओतए पहुँिच गेलहुँ ।लता घरक \nगेटपर ठािढ़ हमर \\ती5ा कए रहल छलीह । िवजय जीप रोिक हमरा बाहरे उतािर देलिथ।िवजयक तँ \nचकरी गुम रहैक। जाइत-जाइत कहैत गेलाह– \n\" घुरतीमे भÁट करैत जाएब । हम िकछु जबाब निह देिलऐक ।’’ \nहमरा देिखतिह लता घरक गेटसँ बाहर आिब गेलीह । हुनक\\शbता देखैत बनैत छल। ओ हमरा \nिदस किह निह कतेक काल धिर तकैत रिह गेलीह । हमरे लाज होबए लागल, जे कहॴ िकओ देिख ने \nिलअए। मुदा लताकÔ कनीको कोनो परबाह निह बुझाएल। \nओ जोरसँ िचिचआएिल॒-\"आउ,आउ हम तँ बड़ीकालसँ अहक बाट तािक रहल छी ।\" \nहम संकोचपूव(क आगू बढ़लहुँ । बाहरेसँ कोनो पैघ आदमीक घर लािग रहल छल । घरक \nचा±कात फूल-फलहरी लागल छल । हिरअर-हिरअर घाससँ सॱसे वातावारण मनमोहक लगैत छल ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nघरिदस आगा बढ़लहुँ ।ताबे नीरजसेहो बाहर आिब गेल छलाह । हुनका देिखतिह लता बाजिल-\" इएह छिथ \nगोिवंद,िजनका बारेमे कािØ हम कहने रही ।\" \n\"ओ! बैसू \"-नीरजबजलाह । \nहम हुनका \\णाम केिलअिन आ अपन पिरचय दैत कहिलअिन  -\" हम कै सालसँ िदलीमे िकछु-िकछु \nकरैत रहलहुँ मुदा कोनो िनजगुत काज निह भेटल। िकछुिदन पिहने हमर माएकÔ एतिह देहkत भए गेलिन । \nतÔ गाम जाए पड़ल । जेहो कनीमनी काज करैत रही सेछुिट गेल।\" \n\"कोनो बात निह । अह कािØ हमरासँ आिफसमेभÁट क±\"-एतेक किह ओ ओिहठामसँ चिल \nगेलाह। हमहुँ आपस जेबाक हेतु उUत भेलहुँ िक लता रोिक लेलिथ । कहए लगलीह॒-\"चाह तँ पीिव िलअ\" \n। ओ अंदर गेलीह । हम बैसले-बैसले सोचैत रही- \n\" केहन-केहन चमकार होइत छैक, निह तँ एतेक पैघलोकसँ हमरा कोना संपक( होइत?\" \nलता तुरंते चाह लेने आिब गेलीह । हमसभ चाह िपबैत िकछु-िकछु गप-सप करैत रहलहुँ । चाहो \nसमात भए गेलैक । मुदा लता ओतिह बैसिल रिह गेिल । बैसले निह रिह गेिल,बहुतरास \\¡सभ पुछैत \nरहिल । हमरा िकछु फुरेबे निह करए। एिह तरहÔ बहुत समय िनकिल गेल । अंतमे हमही उिठ गेलहुँ । \nहमरा उठैत देिख कए लता सेहो उठिल आ जोरसँ हमरहाथ पकिड़ लेलिथ । की कहू ,केहन अनुभूित \nभेल? हमरा जीवनमे एिह \\कारक ई \\थम अनुभव छल । बहुत संकोचपूव(क हम ओतएसँ हिट आगा बिढ़ \nगेलहुँ । ओ हमरा िदस तकैत रिह गेिल आ हम आगा बढ़ैत रिह गेलहुँ। जाइत-जाइत कहए लागिल-\" फेर \nआएब। कोनो बातक संकोच निह करब। िकछु  िदrत होअए तँ फोन कए देब ।\" \n\"ठीक छै ।\"-से किह हम िबदा भए गेलहुँ ।ओिहठामसँ बहराइत हमरागजब आनंदक अनुभूित भेल। \nओ किह निह कखन एकटा िलफाफा हमरा जेबीमे रािख देलक । हमरा तँ ओिहपर 9यानो निह गेल । \nओिहठामसँ िनकिल बसमे चढ़बाक हेतु टाका िनकालए लगलहुँ तँ ओ िलफाफा अभरल । ओकरा खोलैत छी \n। ओिहमे एकटा सुंदरसन मोबाइल फोन आ िकछु टाका राखल छल ।संगिह एकटा छोटसन डायरी सेहो \nछल जािह मे लताक घरक पता आ ओकर मोबाइल नंबर िलखल छल । हम ओकरासभकÔ स#हािर कए \nरखलहुँ । बसक िटकट लेलहुँ आ सोझे अपन डेरा िदस िबदा भेलहुँ । \nपाठकीय :  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nDear Mishra jee, \n            Excellent story in lucid and popular language comprehensive to \ncommon people. I could not understand if the story is fiction or true as there is \na narrative of opening a hawking shop on not finding job at Delhi. The story is \nworth reading and it reveals the life of a migrant full of struggle.Hope future \nseries will enlighten about other characters. Thanking for forwarding. \n-Kameshwar Choudhary \n रबी0 नारायण िमY, िपताक नाम : वग`य सूय( नारायण िमY, माताक नाम : वग`या दयाकाशी देवी, बएस \n: ६६  बख(, पैतृक 8ाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसिघआ Èयोढ़ी, वृित : भारत सरकारक उप सिचव (सेवा \nिनवृj)/  पेशल मेÛोपोिलटन मिजÛेट, िदली(सेवा िनवृj),  िश5ा : च0धारी िमिथला महािवUालयसँ बी.एस-\nसी. भौितक िव7ानमे \\ितÜा : िदली िव°िवUालयसँ िविध नातक \n\\कािशत कृित : मैिथलीमे:- \n१. ‘भोरसँ सझ धिर’ (आम कथा),  २. ‘\\संगवश’ (िनवंध),  ३. ‘वग( एतिह अिछ’ (याiा \\संग),  ४. ‘फसाद’ \n(कथा सं8ह) ५.  `नमतयै’ (उपयास) ६. िविवध \\संग  (िनवंध ) ७.महराज(उपयास) \n८.लजकोटर(उपयास)९.सीमाक ओिह पार(उपयास)१०.समाधान(िन वंध सं8ह) \n११.मातृभूिम(उपयास)१२.वÞलोक(उपयास)१३.शंखनाद(उपयास )१४.इएह िथक जीवन(संमरण)  \nIn English:- \n1.The Lost House (Collection of short stories),  2.Life is an art \nिहदी मÁ – \n१.याय की गुहार(उपयास) \n(उपरोnत पोथीसभ  pothi.com, amazon.com  आओर  www.flipkart.com  पर सँ कीनल जा सकैत \nअिछ) \nइमेल : mishrarn@gmail.com  ²लोग : mishrarn.blogspot.com   \nएमजोनक लेखक पृÜ : amazon.com/author/rnmishra  \n ऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश\\साद म]डल  \n  \nआमक गाछी ( धारावािहक उपयास - तेसर खेप ) \n3. \nचािरम िदन पढ़ा कऽ कौलेज बद हएत। मास िदन जिहना सभ साल कौलेज बb होइए तिहना अहूबेर \nहएत। अमैया छु®ी आमक गाछीमे बीतत..!ई बात जिहना जगमोहीक मनमेतिहना धीरे0ोक मनमे नचैत रहइ। \nअखनुक िश5ण संथान सभ जक पिहने नइ होइ छल। माने ई जे जिहना लोअर \\ाइमरी हुअ िक \nिमिडल कूल, हाइ कूल हुअ आिक कौलेज, सभ संथानक अपन-अपन छु®ीक िनध©िरत समय छल। जिहना \nसभ कौलेजमे एrे िदनसँ एकेरंग छु®ी होइत छल तिहना हाइयो  कूल, िमिडलोआलोअर \\ाइमिरयो कूलमे एrे \nिदनसँ एrेरंग छु®ी होइत रहइ। ओना,  सालक िहसाबसँ कौलेजमे बेसी छु®ी होइ छेलै, तइसँ कम हाइ कूलमे \nआ तहूसँ कम िमिडलआ लोअर \\ाइमरी कूलमे अवकाशक समय छल। मुदा िकछु छल तैयो तँ अपना-\nअपनामे एक±पता छेलैहे। अखुनका जक तँ निह, जे कोनो संथानमे छु®ी बीत जाइए तखन कोनोमे शु±ए \nहोइए। सभ कूलक अपन-अपन िनयम छइ। ओना, िनयम तँ कोनो संथा अपन बनाइये सकैए आ बनैबतो \nअिछए, मुदा जे छु®ी जइ िनिमjे होइए ओकरो तँ अपन महत् छइहे। जेना-गरमीए छु®ी िलअ। एकरो अपन \nआधार अिछ िकने, जे जखन बहुत बेसी समय गम( भऽ जाइए जइसँ पढ़ाइ-िलखाइक काजमे बाधा उपिथत \nहुअ लगैएतखन छु®ी होइए। ओना, कौलेजसँ लऽ कऽ नस(री कूल तकक छु®ीमे एक±पता नइ होइक \nकारणो अपन-अपन अिछ। पिहने साव(जिनक ±पमे, माने सरकारी तरपर कूल-कौलेज अिधक माiामे \nसंचािलत होइत रहैमुदा अखन साव(जिनक संग-संग बेकतीगत, माने िनजी तरपरबेसी संचािलत भऽ रहल \nअिछ। ओहूमे िवचार-िवचारक ±प सेहो अपन-अपन अिछ। साव(जिनक ±पमे जे िश5ण संथान सभ चिल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरहल अिछ, ओ रंगगर मकानमे ज±र चिल रहल अिछ मुदा पढ़ाइ-िलखाइक जगहबेसी खेनाइ-पीनाइ आ \nटायपेन माi रिह गेल अिछ। तिहना िनजी जेिश5ण संथा अि छ ओ िभb-िभb स#\\दायसँ जुड़ल रहलाक \nकारणे अपन-अपन आचार-िवचार आ बेवहारसँ \\भािवत भइये गेल अिछ, जइसँ एक-दोसराक बीच दूरी सेहो \nबिनयÔ रहल अिछ। तैबीच आर5ण सेहो अिछए। साव(जिनक संथामे जे आर5ण अिछ ओ जाित-आधािरत \nअिछ, जइसँ िकछु खास जाितक िकछु खासपिरवारकÔ लाभ ज±र भऽ रहल अिछ मुदा सामूिहक ±पक अभाव \nतँ अिछए। तिहना \\ाइभेट संथामे पाइक (डोनेशन) आर5ण भेन े पाइबला आरि5त भइये गेल अिछ। तहू \nपाइबलामे एक±पता निहयÔ अिछ। मोटा-मोटी तीन Yेणीक आर5ण अिछ। अिधक पाइबला, म9यम पाइबला आ \nिनß पाइबला लेल जिहना डोनेशन अिछ तिहना संथाक बेवथो छइहे। \nजइ कौलेजमे धीरे0क चािरम बख( अिछ तेहीकौलेजमे जगमोहीक सेहो चािरम बख( छी। दुनू संगे-संग \nपिढ़तो रहल आ पिढ़तोअिछ, मुदा अपनामे गप-सप नइ भेने ने दुनूक बीच चीन-पहचीन भेल आ ने एक-\nदोसरकÔ िकयो बुिझये-गिम सकल,तँएदुनूक बीचक स#बधमे कोनो तरहक जागरण निहआएल। जिहना धीरे0कÔ \nसाइयो छाiक बीच जगमोही माi एकसहपाठी बुझैत तिहना जगमो िहयोकÔ धीरे0 बुझैत। िश5ण संथान तँ \nतीथÀ थान जक अिछए, जेतेक िदनक कामनाक संग िश5ाथ` एतए पहुँचैए ओते पुरला पछाइत अपन-अपन \nघर-पिरवारक सुिध लइए। मुदा कािØ जखनसँ जगमोही आ धीरे0क बीच गप-सप भेल,चीन-पहचीन भेल \nतखनसँ दुनूक िजनगीमे एक नव चेतनाकÔ जगने जीवन-जागरण सेहो हुअ लगल। तहूमे जखन धीरे0 मास \nिदनक भार उठा जगमोहीकÔअपना गाम चलैले आमंिiत केलक तखनस ँ िकछु आरो जवाबदेही बिढ़ये रहल \nअिछ। ओना, धीरे0क गाम जगमोहीक मातृकोिछऐहे, तँए दुनूक बीच \\ेमाकष(ण सेहो बिढ़ये रहल अिछ। जइसँ \nजिहना धीरे0 तिहना जगमोही अपन-अपन मनसागरमे िहलोरोलइये रहल छल। \nअ9ययन क5सँ िनकलला पछाइत कौलेजक अितम गेटपर,जैठामसँ दुनू दू िदस हएततैठाम-पहुँच \nजगमोही बाजल,“कािØ फेर भÔट हेबे करब..!” \nजगमोहीक आ8ह सुिन धीरे0 आ8िहत होइत बाजल- \n“जँ कोनो बेवधान नइ उपिथत हएत तँ ज±र अही समयमे अहीठाम भÔट हएब।” \nओना, जगमोहीक मनमे ईहो उठैत रहै जे अखन डेरा पहुँचैमे अबेर निहयÔ भेल अिछतँए धीरे0क डेरा \nतक जाइ, मुदा धीरे0क मनमे चािरम िदनक छु®ी आ गाम जाइक तैयारी नािच रहल छेलइ। मास िदन गाममे \nरहब, तैबीच कौलेजो बbे रहत तखन अनेरे पटना िकए आएब। तँए ऐठामक सभ काज िनपटा कऽ जाएब...। \nकाजक बढ़बािरसँ धीरे0क मन दबाएल छल जइसँ जगमोहीकÔ डेरा चलैक आ8ह निह कए सकल। कमÀ ने \nधम(क सृजदाता छी,तँए िजनगीक लेल कम(कÔ गिसया कऽ पकड़ला पछाितये ने िकछु भेटैक स#भावना बनैए। \nगप-सप केतौ पड़ाएल थोड़े जाइए, तहूमे भिर मास एकठाम हेबे करब...। जिहना काजक सुिढ़याएल लोक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिबना िकछु बजने-भुकने अपन काजमे पील कऽ पिड़जाइ छैथ तिहना धीरे0ोअितम गेटपर गेला पछाइतोअपन \nडेगकÔ िबनु छोट केनिह डेरा िदस बिढ़ गेल। \nजगमोहीक मुहÔ जखनसँ सुवािसनी धीरे0क िवषयमे सुनलैन तखनसँ मनमे आशाक पातर-छीतर ¯योित \nिछटकए लगल छेलैन। ¯योित ई िछटकए लगल छेलैन जे दुिनयॉंमे अवलानारीक दुखहj© तँ पितये वा भाइये \nने होइ छैथ, से जखन भेट रहल अिछ तखन अवसरकÔ छोड़ब नेनमित हएत। \nजगमोहीसँ पिहनिह सुवािसनी बजारक काज स#हािर डेरा पहुँच, डेरोक जे काज छेलैन सेहो सभ अगुआ \nनेने छेली। \nजगमोहीकÔ डेरा पहुँचते सुवािसनी पुछलिखन- \n“बु6ची, धीरे0सँ भेटà भेल छेलह?” \nओना, जगमोहीक िचताकष(ण धीरे0क \\ित नव िसरासँ बिढ़ये रहल छल, तैबीच मातृकक स#बध आ \nमाइक िज7ासा आरो पॉंिख जोिड़ देलक। एक तँ ओहुना कौलेजक संगी सबहक स#बध गमैया वातावरणक \nअपे5ा बहुत अगुआइये गेल अिछ जइसँ, तैसंग शहरी वातावरणमे अनेरो बहुतो एहेन 8ामीण शंका सभ अिछ \nजे मेटाएल जा रहल अिछ। अपनाकÔ समरस करैत समरसताक बाट पकैड़ जगमोही कहलकैन- \n“आने िदन जक धीरे0 आइयो nलासो आएल छल आ िरिडंग ±पमे सेहो छल। \nजगमोहीक बात सुिन सुवािसनीक मन एकाएक अतिध(यान भऽ गेलैन। अतिध(यान होइते मनमे \nउपकलैन- जिहना दुिनयॉंमे \\येक पुtखकÔ नारीक बीच स#बध  बनौल जाइए तिहना \\येक नारीकÔ सेहो \nपुtखक बीच स#बध बनौले जाइएजइसँ सृिÆक रचना होइए। ओना , मनुखक सघन वनमे जिहना असं¦य \nपुtख अिछ तिहना असं¦य नािरयो अिछए मुदा केहेन नारीकÔ क ेहेन पुtखक संग स#बध थािपत करक \nचािहये, ई िवचार तँ \\बुhजने ने करैत रहलाअिछ, जे समाजमे समािजक रेबाज बिन गितशील सेहो होइत रहल \nअिछ। मुदा भैयारीक स#बध तँ \\कृित \\दj अिछ। एक माइक क ोिखसँ िनकलल सतानक बीच जिहना \nभाए-भाए वा भाए-बिहनक बीच भैयारीक स#बध उिठ कऽ ठाढ़ होइए तिहना आनक संग भलÔ से नइ हुअ, मुदा \nबेवहािरक ±पमे अनेको िदशा-बाट तँ ओहन अिछए जइसँ भैयारीक स#बध थािपत होइतआिब रहल अिछ। \nओना, सभ मनुखकÔ अपन-अपन सोभाव होइते छैन, जइसँ स#बध थािपत होइमे अनेको ±प-रंग अिछए। मुदा \nसे अखन निह, अखन एतबे जे सुवािसनीक मनमे जे बेरपड़ल समया\n[i] उठलैन से...। पितक ओहन कमाइ \nनिह छैन जइसँ पिरवेशक अनुसार पिरवार चलबैत तीनू बेटीकÔ समुिचत थानमे िबआह कऽ \nसकती।रामलखनकÔ सीिमत दरमाहा छैनजइसँ पिरवारक खेनाइ-पीनाइ, लjा-कपड़ा पुरबैत कोनो-धरानी बाल-\nब6चाकÔ पढ़बै-िलखबै छैथ। शु±मे माi जगमोहीक कौलेजक खच( छेलैन, आब जखन जगमोही कौलेजक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपढ़ाइ पूरा करत तखन दुनू छोट बेटी एकाएकी कौलेजमे \\वेश करतैन। तैसंग जगमोहीक िबआह करब सेहो \nरामलखनक आगूमे छैहे। \nसुय©त भेला पछाइत जिहना हलकाएल-फलकाएल अहार धीरे-धीरे किरखाएल-कजिरयाएल राित भऽ \nजाइए, जइसँ हाथ-हाथ देखब किठन भऽ जाइए तिहना सुवािसनीक आगूमे पिरवारक समयाधीरे-\nधीरेकजिरयाएलराित जकसघन भऽ गेलैन। मुदा सुवािसनी अपनाकÔ संयिमत करैत जगमोहीकÔकहलिखन-\n “बु6ची,बाबू Èयूटीसँ अबै छथुन।अपनेसँ किहयौन जे ऐबेर अमैया छु®ीमे मातृक जाएब। जखने एकबेरगप \nउठत तखने रंग-रंगक अनेको गप उठबे करत, अतोअत िकछु-ने-िकछु िनण(यो भइये जाएत।” \nओनातँनव पिरवेशक उपजल जगमोहीअिछए,जे समािजक पिरवेश देखलो पछाइत अनभुआरे अिछ, मुदा \nअनेको रंगक हवा-पािन लिगतो रहल छै आ देिखयो रहलेअिछ। मुदा िवचारधाराक अभावक चलैत ई निह \nबुिझ पेब रहल अिछ जे अपन िजनगीक धार कोन िदशामे,कोन मुहÔ बहत। बुझब असानो निहयÔ अिछ, िकएक \nतँ जिहना रंग-रंगक रंगीनी दुिनय देख रहल अिछतिहना रंग-िबरंगक िवघटनोतँ देिखये रहल अिछ। \nछअ बजैत-बजैत रामलखन डेरा पहुँचला। पÒीक मन खनहन आ मुँहमे मुकान देख पड़लैन। कपड़ा \nखोिल टंकीपर जा कऽ मुँह-हाथ धोइते छला िक चाह नेने सुवािसनी पहुँच गेलैन। \nहोइतो अिहना छै जे जखन िवचारमे लªन±पता आबए लगै छै तखन काजमे सेहो िºयमान आिबये जाइ \nछइ। ओना, मोटा-मोटी साल भिरसँ रामलखनक मनकÔ कयादान पकड़निह छैन जइसँ सिदखन मन िबचैरते \nरहै छैन। ओना, रामलखन अपन मनकÔ मना लइ छैथ जे जेते तक स#भव हएत तेतबे तकक ने काज \nकरब। माने जेते ओकाइत रहत तेतबे खच( किर ने बेटीक िबआह करब...।मुदा तैयो रामलखनक मन \nअसिथर निह भऽ पबै छैन,अनेको \\¡ मनमे िबचैरते रहै छैन।अपन िवचारानुसार अपन कयाकÔ जँ उिचत \nजगहपर ठौर िदयौ चाहबतँ की अपनेटा िवचारसँ से स#भव अिछ? जैठाम दू पिरवार, दू माता-िपता, दू लड़का-\nलड़कीआदू समाजक बीचक \\¡ अिछतैठाम असगर लोक की कऽ सकैए..?अहीिवचारक बीच रामलखनक मन \nतरेतर आºात रहै छैन। मुदा ने पिरवारमे दोसर िकयो उपारजन कj© छैन,  िजनका संग रामलखन िवचार-\nिविनमय कऽ सकता आ ने िकयो संग पुरैबला संगी छैन। तँए रामलखन अपन मनकÔ समेटनेछला। \nआधा कप चाह पीला पछाइत रामलखनक मनमे जखने कनी तजपन एलैनिक नजैर उिठ सुवािसनी िदस \nबढ़लैन। \nनैहरक िवचार सुवािसनीक मनमे जगल रहबे करैन, बजली- “ऐबेर अमैया छु®ी \\ेमेनगरमे िबताएब।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, \\ेमनगर रामलखनक सासुर, सुवािसनीक नैहर आ जगमोहीक मातृकोछीहे मुदा से \nनिह,रामलखनअपन मनकÔ बहलबैत अमैया छु®ीकमाने ‘सहरगंजा अवकाश’ आ \\ेमनगरक माने ‘बाल-बोधसँ \\ेम \nकरब’ मािन बजला- \n“सभ चाहैए जे सहरगंजा अवकाश \\ेमेनगरमे िबताबी मुदा से पिहने \\ेमनगरकÔ जािन-पहचािन ओइ िदस \nबढ़त तखन ने बसैत-बसैत ओकर बिशदा बनत।” \nपितक बात सुिन जिहना सुवािसनी अकचकाए लगलीतिहना जगमोही सेहो अकचकाएल। दुनूकÔ \nअकचकाइक अपन-अपन कारण, अपन-अपन िवचारे उपकल। ओना, जिहना पोखैरमे मलाह पिहने छोटका जाल \nफेक माछक अनुमान लगबैए तिहना रामलखन सेहो िवचारक जाल फेक बेिटयो आ पिÒयोक वौिhक अनुमान \nलगबैक पिरयास केने छला,मुदा से ने जगमोही बुझलक आ ने सुवािसनीए बुिझ सकली। बॉंकी दुनू छोट \nबेटीतँ सोØोअना सुनैयेवाली छल, \\¡ोjरीसँ मतलबे कोन छेलै जे हरखे आिक िवसमाइये होइतै। जगमोहीक \nमनमे ई ज±र उठलै जे िपता जे िकछु बजला ओ \\य5 वा अ\\य5 ±पे िजनगीए लेल बजला। िकएकतँ \nिपता ने हमरासँ चौल करता आ ने ओहन कोनो अनसॲहंतगर बाते बजता जइसँ पिरवारकÔ कोनो तरहक \nअवघात हएत। तँएिपताक िवचारकÔजगमोहीमने-मन घॲटैतआगूक बात सुनैले कान ठाढ़ केने छल। जखन सभ \nिकयो एकठाम बैस पिरवारेक गप-सप करै छी तखन िपताजी जे बजला आ नइ बुिझ पेलॱ तँ दोहरा कऽ \nपुिछयो तँ सकै िछऐन।मुदा सुवािसनीक मनमे से निह भेलैन। िहनका मनमे उठलैन जे पित-पÒी िमिल \nपिरवारक गाड़ीक खॴच रहल छी, जँ गाड़ीक एकटा पिहया कमजोर रहत तँ रतामे केतौ टुिट सकैए वा \nलसिकयो तँ सिकते अिछ...। ओना, रामलखनक मुहसँ िवचार खसने चुपा-चुपी पसिरये गेल छल, मुदा से \nसुवािसनीकÔ नीक निह लगलैन। पिरवारक सभ िकयोसभ िदससँ भिर िदन Îमण केला पछाइत अखन एकठाम \nभेलॱ हेन आ तैयो जँ सभ चुपे-चुप रिह जाएब तखन पिरवारक भिर िदनक गित-िविधक जानकारी केना \nहएत? िजनगी तँ िजनगी छी, ई तँ निह जे जिहना िचड़ै मारिनहार ´याधा िजनगी भिर िचड़ैक मािर-मािर चरौर \nकेलक आ अपने जखन मृयु सिजयापर पड़ल तखन मनमे एका-एकी िजनगी भिरक सभ िचड़ै आिब-आिब \nअपन िहसाब पुछए लगए! िजनगी तँ िजनगी छी,एकर तँिदन-िदनक िहसाब-बाड़ी फिरछबैत चली। ने बॉंचत \nबाइस आ ने खाएत कुjा। लूिट कऽ आनू कूिट खाउ,परात भने ल ूटै-कुटैले बुलदीसँ फेर जाउ..! चुपा-चुपी \nदेख सुवािसनीकÔ नइ रहल गेलैन। पितपरनजैर चढ़बैत बजली- \n“ई तेने बुिझ पड़ैए जे ऑिफसमे सरकारक अंग बिन बजै छी!अखन पिरवारमे छीतँए पिरवार जक \nपिरवारसँ स#बिधत बात-िवचार जखन बाजब तखने ने पिरवारोसँ उjर पेबैक आशा करब।” \nसुवािसनीक मुँहक बात जगमोही सेहो एकवरे िधयान लगा सुिन िपता िदस देखए लगल। पÒीक संग \nजेठ बेटीक एकसंग चािर आँिख अपनापर पिड़ते रामलखन सचेत होइत बजला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“सभ िकयो पिरवारमे छी, बुिझते िछऐ जे पिरवारक गाड़ी अनवरत चलैबला छी,तँए ऐमे छु®ी-छा®ीक \n\\¡े ने अिछ, अमैया छु®ी हुअिकदुग©पूजाक,मुदा ओ तँ कूल-कौलेजक छु®ी भेल। हँ, सभ बिहनकÔ ज±र \nमिहना िदनसँ ऊपरेक छु®ी हएत, मुदा हमरा तँ एको िदनक छु®ी नइ हएत। सी.एल. सेहो गनले िदनक \nभेटैए, तखन अमैया छु®ी केना सभ िमिल \\ेमनगरमे िबताएब?” \nपितक बात सुिन सुवािसनी, जवाबदेहक हैिसयतसँ बजली- \n“बहुत िदन नैहर गेना भऽ गेल, नारीक नारीव तँ तखन ने उभरै छै जखन नैहर-सासुरक बास होइत \nरहल। जाबे तक बेटीक िबआह नइ भेल रहै छै ताबे तक नैहर आिक सासुरे थोड़े पनपैए। ओ तँ िबआहक \nपछाइत, दोसर समाजक बासीबनैक ºमसँ शु± होइए। फुलकुमारीकई बारहम बख( छी...।” \nनैहरक बातसँ अलग होइत फुलकुमारीक नाओं सुिनते रामलखन िब6चेमे बजला- \n“जाबे धिर माता-िपता जीबै छलाताबैये धिर ने नैहर छल, भाए-भौजाइ अपन नैहर-सासुर देखत िक \nउजड़ल-उपटल बिहन-बहनोइकÔ देखत..!” \nओना, पितक बात सुिन सुवािसनी ठमकली। ठमैकते मनमे अनासुरती उठलैन जे एक िहसाबे तँ पित \nउिचते किह रहला अिछ,नैहराक पिरवारो तँ एहने बिन गेल अिछ। मुदा अपन माए-बापक बासभूिमकÔ सुबास \nनिह मािन कुबास मािन ली, सेहो केते धिर उिचत हएत? सुवािसनीक मन भीतरे-भीतर–माने िवचारक बीचो-बीच–\nफरफराए लगलैन। एक िदस मौजूदा पिरवारकÔ तँ देखते छेली,दोसर िदस अपन बीतल िजनगीक पिरवार सेहो \nआँिखक आगू आिब ठाढ़ भऽ गेलैन। सुवािसनी सकपकाए लगली। \nमाइक सकपकाइत मनकÔ टोिब माता-िपताक बीच सामंजस करैत जगमोही बाजल- \n“बाबूजी, ओनाअखन हम मातृकक िहसाबसँ धीरे0कÔ निह जािन रहल िछऐन, मुदा ओ कौलेजक nलासक \nसंगी िछया, संगे-संग कौलेजोक nलास करै छी आ यूटोिरयल-nलासमे सेहो संगे रहै छी, वएह कहलैन जे \nऐबेरक छु®ी \\ेमेनगरमे िबताउ।” \nजगमोहीक बात सुिन रामलखन सहमला। सहैमते िवचारमे मधुरस जगलैन। मधुरस जिगते िवचार मोड़ \nलेलकैन। मोड़ लइते मनमे अनेको \\¡ उठलैन। जँ पÒीकÔ नैहर निह रहतैन तखन अपन सासुर आ बाल-\nब6चाकमातृक केना होइत? माता-िपताकÔ मुइने भलÔ समिधयौर तर पिड़ गेल, मुदा ऐगला पीढ़ी लेल नाना-\nनानी, मामा-मामी आ भाए-भौजाइक गाम तँ रहबे करत िकने? \nरामलखनकÔ पाछू िदस िवचड़ैत देख िब6चेमे सुवािसनी िचØोिर जक झपटैत बजली- \n“नैहर आ सासुर बेnत-िवशेषक नइ होइए, ओ मतो-िपता आ साउसो-ससुरक समाज होइए।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, जगमोही तीनू बिहनकÔ ‘नैहर-सासुर’ तँ सुनल-बुझल छेलैहे मुदा ‘माता-िपता आ सासु-ससुरक \nसमाज’ ने सुनल छेलै आ ने बुझले रहइ, तँए तीनू बिहनकÔ बुझैक िज7ासा एकाएक जगलै। ओना,  तीनू \nबिहनक िज7ासा अपना-अपना बुिधक िहसाबे तीन रंगकभऽ गेल। जगमोहीकरहै-जखन मते-िपता दुनू समाजक \nकरता-धरता छैथ तखन दू बेवथाक बीचक समाजमे की अतर अिछ? फुलकुमारीक मनमे उठल- एकटा \nभेल  ‘बपहर’ आ दोसर भेल  ‘ममहर’,  तखन दुनू समाज दू केना भेल? मुदा बाल मन फुलकुमारीक, तँए एकरा \nमनमे उठल-जखन ननो-नानी मिर गेलाआददो-दादी मिरये गेला तखन नाना-नानी आ दादा-दादीक िखसा-िपहानी \nकेना सुनब? \nअपनाकÔ समगम होइत रामलखन समरस भऽ समरसतासँ बजला- \n“एक पिरवारमे सभ रिहतो सभरंगक िजनगीमे आबh छीतँए सबहक बीच एक±पतो अिछ आ बहु±पतो \nअिछ। अही एक±पता आ बहु±पताक बीच सामंजस करैत चलब नीक।” \nओना, रामलखन बहुत आगू बिढ़ अपन िवचार रखलैन। मुदा सुवािसनीक मनमे जे नैहर-सासुरक \nसमाजक बीचक अतर आिक दूरी अिछ, तहीमे घुिरयाइत रहैन। होइ छेलैन जे कखन अपन नैहरकÔ सासुरक \nबरबैरसमाजमे थािपत कऽली। खाएर जे िकछु.., मुदा रामलखनक िवचारकÔ जेतेक जगमोही कनखैरकऽ सुिन \nबुझलक ओतेक सुवािसनी निह बुिझ पेली। तेकर कारण ई भेल जेसुवािसनीकÔ अपन नैहर-सासुरक िवचार \nतेना मनकÔ पकैड़ नेने छेलैन जे कनसोहे बb भऽ गेल रहैन। मुदा धड़फड़ाइत िब6चेमे सुवािसनी बजली- \n“जिहना अपन माए-बापक समाज तिहना दोसरोक माए-बापक समाज समाजे भेल। अही बीच पिरवारसँ \nउिठ समािजक सरोकार बाहैत एक निह अनेको अंगीतकÔ िसरजन कएले जाइत अिछ।” \nओना, जिहना जगमोही माइयक िवचार सुनलक तिहना रामलखन सेहो सुनलैन मुदा िवचारकÔ आगू निह \nबढ़बैत, बजला- \n“एक तँ ओहुना, िबनु बजेनॱमातृक आ नैहर लोक जाइते अिछ, मुदा नौतो-हकार आ आ8ह-िज7ासाक तँ \nअपन महत् होइत अिछ िकने।” \nरामलखनक ऐ िवचारसँ सबहक बीचक गप-सपक वातावरणमे एकाएक जेना मधुमास आिब \nगेल।थोड़ेकाल धिर चुप रिह सुवािसनी बजली- \n“जगमोही,तोहर कौलेज किहयासँ बb हेतइ?” \nजगमोही बाजल- \n“चािरम िदनसँ।” \nिब6चेमे रामलखन बजला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“केतेक िदन छु®ी रहतह?” \nजगमोही- \n“एक मास सात िदन तक।” \nरामलखन- “सात िदनकÔ आगू-पाछू करैत कािट दहक, बॉंकी एक मास जे बँचलह तइमे मातृकसँ भऽ \nआबह।” \nसुवािसनी- \n“हम सभ माय-धी जाएब, मुदा आनै-पहुँचाबैक भार तँ अह लेब िकने?” \nरामलखन- \n“तीन िदनक पछाइत रिब पड़ैए, रिब िदन पहुँचा कऽ \\ात भने चिल आएब आ तीस िदन जिहया \nपूरत, जँ ओइ िदन रिब वा छु®ी निहयà रहत तैयो सी.एलो लऽ कऽ पहुँच आिन लेब सएह ने?” \nमुड़ी डोलबैत सुवािसनी बजली- \n“हँ।” \n \n  \n \n[i] बेटीक िबआह \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनद िवलास राय  \nहमरे पाट`क लोक  \nएक िदन डॉ. िदलीप बाबूकÔ डेरापर बैसल रही।बालाकोट ऑपरेशनपर गप-सप करैत रही। तखने \nउदयजीक छोट भाए- िवनीत जे एम.ए. पास छैथ एला। \nडॉ. िदपीप बाबू िवनीतसँ पुछलकैन- \n“की िवनीत केमहर-केमहर। कोनो खास बात छै की?” \nतैपर िवनीत कहलकैन- \n“खासे बुझू। हमरा किनयकÔ खेनाइ नीक नै लगै छइ। खाइक 5ुधे ने जगै छइ।” \nतैपर डॉnटर िदपीप बाबू एकटा कागजपर िकछु दवाइ िलख देलिखन आ कागज िवनीतकÔ दैत \nकहलिखन- \n“हम दवाइ िलख देलॱ हेन। ई दवाइ सभ आिन कऽ िदयौन। सभ ठीक भऽ जेतइ।” \nिवनीत दवाइबला पुरजी लऽ चल गेला। हम डॉnटर साहैबसँ पुछलयैन- \n“िवनीत तँ मैिथलीसँ एम.ए. केने छैथ। की करै छिथन अखन ओ?” \nतैपर डॉnटर साहैबक पÒी बजली- \n“की करता..! किनयक नुआँ-िवतर खीचै छैथ।” \nतैपर हम कहलयैन- \n“तब तँ िवनीत हमरे पाट`क लोक भेला।” \nहमर बात सुिन डॉnटर साहैब आ हुनकर पÒी ठाहाका मािर हँसए लगला। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश\\साद म]डल  \nसघन बन  \nभोरमे अनचोके नीन टुिटते लाल भाइक मुहसँ अनायासे िनकललैन- “बाप रे! जीब किठन अिछ..!” \nओना, नीक जक लाल भाइक भक् टुटल नइ रहैन, भकुआएलमे मुहसँ िनकललैन। ओछाइनपर सँ उिठ ठाढ़ \nभेल रहैथ। तइसँ िकछुए पिहने पÒी उिठ घर बहािर रहल छेलिखन। \nपितक बात सुिन सुिचiा भौजी मने-मन िवचािर लेली जे भिर सक सपनाएल मन छैन तँए मुहसँ एहेन बोल \nिनकललैन। एहनो भऽ सकैए जे सपना देखते समय नीन टुिट गेल हेतैन, तहूसँ एना बजला अिछ। ..मुँहक \nबातकÔ, सपनेक बात बुिझ सुिचiा भौजी झुिठयाबए लगली। ओन ा, मनमे ईहो उठैत रहैन जे सुतैकाल, \nओछाइनपर अबैसँ पिहने नीक जक हाथ-पएर नइ धोने हेता तँए सपनेला अिछ। फेर भेलैन जे जँ हाथ-पएर \nधोनॱ होिथ आ ओछाइनकÔ नीक जक झािड़ कऽ निह ओछौने होइथ? मुदा अपने मन रोकैत कहलकैन जे \nओछाइन तँ अपनेसँ झािड़ कऽ ओछौने रही..! लगले फेर दोसर िवचार जगलैन, एहनो तँ भइये सकैए जे \nपैशाव किर कऽ निह सुतल होइथ। \nअिनसिचत िवचार सुिचiा भौजीक मनमे उठने िनसिचत िवचार ज गबे ने केलैन। \nघर बाहरब छोिड़ सुिचiा भौजी लाल भाइक चेहरापर नजैर देल ैन। बिसयाएल फूल जक लाल भाइक चेहरा \nमौलाएल सन बुिझ पड़लैन। पितक चेहरा देख सुिचiा भौजी िक छु पुछैसँ पिहने परहेज करैत सोचली जे \nिदनक वा खाइ-पीबै राित तकक जँ बात रहैत तँ िनिभ(क भऽ पुछलो जा सकइ छल मुदा लगले िबछानपर सँ \nिननाएल उठबे केला हेन। ई तँ ओहन अवथा छी जखन िकयो समािध स#पb करैत उठै छैथ। ई अवथा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदुिनय-दारीसँ हटल रहैक होइए, तइ बीच दुिनय-दारीक ओहन िवषये िकए सोझामे औत जे एना चॱक कऽ \nबजला..? ...िकछु बजैसँ परहेज करैत सुिचiा भौजी अपन मु ँह बbे रखली। \nलाल भायकÔ ओछाइनपर सँ उिठते पÒीपर, माने घर बहारैत सुिचiापर नजैर पिड़ गेने चेत एते चेतनशील \nभइये गेल रहैन जइसँ मनमे उठैत अनेको दृ¿यकÔ मनेमे दािब अनमनक भेल िवचािर लेलैन जे मनक देखल \nदृ¿यकÔ मने-मन िकए ने मँथली जे आिखर एहेन दृ¿य मनमे आएल केना? देखल दृ¿य जँ दोहरा कऽ अबैए तँ \nओ उिचत भेल मुदा िबनु देखल ओहन दृ¿य जँ अबैए तँ ओहन दृ¿यक ±प मनमे बनल केना? तँए \nअनमनक ठाढ़ भेल लाल भाय िवचारए लगला। भोरक सपना। भोरक सपना तँ सत् होइते अिछ, की दृ¿य \nदेखलॱ? यएह ने देखलॱ जे जीवन िवचड़नक बीच सघन बन पहुँच गेलॱ, जइमे सुदर-सुदर गाछो-िबरीछ, \nझड़नो-पहाड़ आ बाघ-िसंह आ भालु सन जानवरो अिछ। तइ बीच जीब केना सकै छी? जी-बन माने िजनगी \nबना जीब किठन अिछए। मुदा लगले मन ठोस गबाही दैत कहलकैन जे किठन ज±र अिछ मुदा अस#भव \nअिछ, सेहो निहयÔ कहल जा सकैए। जँ से रहैत तँ फेर जीवक जीवन अिछ की निह..! \nचॱकल मन लाल भाइक छेलैहे, अपन पूव(ज मोन पड़लैन। राजा हिरË0 सपनेमे ने राज-पाट सभ बोहा \nलेलैन। मुदा ई िवचारबे ने केलैन जे राज-पाट राजवासीक िछऐक आिक अपन खितयानी छी..! \nलगले लाल भाइक मन मोड़ लेलकैन। मोड़ ई लेलकैन जे भोरमे सपना देखलॱ। मुदा भोरक सपना कहब \nकेकरा? जँ समयपर सुतल रिहतौ, जइसँ नीन पुिर गेल रहैत आ उठैसँ पिहनिह भोरमे जँ सपना देखने \nरिहतॱ तखन, एक बात होइत। मुदा भिर राित आन-आन काजमे बझल रही आ भोरमे पलखैत भेलापर अराम \nकरए ओछाइनपर गेलॱ िक नीनक संग सपनो चिल आएल, एहेन सपनाकÔ कोन सपना कहब? ई तँ भेल जे \nिवUालयमे नाओं िलखौलॱ आ नातकक सुख मनमे नाचए लगल वा आमक आँठी रोपलॱ आ मने-मन आम-चूरा \nखाए लगलॱ..! असल सपना तँ ओ ने हएत जे िवUालयमे \\वेश केलॱ आ एक-एक अ5रकÔ सीिख ओकरा \nजोड़-घटाउ, गुणा-भाग करैत नातकक Yेणीमे पहुँच अपनाकÔ नातकक सुख देब। आिक तुलसीकृत \nरामायिणक एक पित- ‘दैिहक दैिवक भौितक तापा, रामरा¯य कबहुँ निह ´यापा...।’ रिट लोकक बीच \\वचन \nकेना दऽ सकै छी। आम-चूरा खाइसँ पिहने, चूरा केना बनैए आ आममे सुअदगर रस वा गुáा केना अबै छै; \nतेकरा जखन मनमे मिथ लेब तखन ने मैिथली श²द बुझबै। तैबीच बुलेट गोलीसँ िटटही मा± आ गुलेतीक \nगुलीसँ िसंहक िशकार खेलै जाउ...। तुलसी बाबा तमसा कऽ रामायणमे ई पित लीिख देलैन सेहो बात \nनिहयÔ अिछ। ओ देह आ आमाक पÆ ´या¦या करैत िलखला अिछ। खाएर जे अिछ ओ रामायिणक बात \nभेल। िकए तँ तुलसी दास सेहो सगुन ±प रामेकÔ पू¯य मािन जीवन भिर पूजन करैत रहला आ कबीरो दास \nरामेकÔ पू¯य मािन जीवन भिर पूजन करैत रहला मुदा दुनूक राम एके छैथ वा गुण-शीलक िहसाबसँ दू छैथ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओ तँ वएह दुनू गोरे अपन पनचैितयो करता आ कातमे बैस आमारामो देखबे करता। तइसँ लाल भायकÔ \nकोन मतलब छैन। हुनकर मन तँ अपने भोरक चºमे भौराएल छैन। तइ बीच सुिचiा पुन: लगमे आिब \nबजली- \n“घरेक बरेड़ी मने-मन गनैत रहब आिक भोर भेल दुिनयà गनए जाएब..?” \nपÒीक बात सुिन लाल भायकÔ तामस निह उठलैन। नइ उठैक कारण भेलैन जे भौराएल श²द पÒीक मुहसँ \nसुनलैन। भॱरे ने िदनक अितम पहरमे कमलक िसनेह पेब, अपने-आपकÔ समरिपत करैत िबसरभोर होइत \nभोरक पहर कमलकÔ छोिड़ दुिनय देखए उड़ैए। ओना, लाल भाइक मन कमल आ Îमरक बीच ज±र गेलैन \nमुदा बेसी काल िटकलैन निह। लगले अपन सपनाक दृ¿य सोझहामे फेर आिब गेलैन। अपन मनक सपनाकÔ \nमनेमे दािब िवचारए लगला। जँ अपन मनक सपनाकÔ पÒीक सोझमे खोलब आ ओ अँगने-अँगने टहैल-टहैल \nपरसादी बटए लगती, माने आन-आनकÔ कहती, अनेरे होत्-सँ-होतान हएत। िकए तँ कम आँट-पेटक लोकक \nकानमे, कोनो ग#भीर िवचार वा पैघ िवचार, गेने अनेरे कान कुकुअए लगैए आ जेहो िवचार लोककÔ कहैबला \nनिह रहल सेहो िवचार लोकक बीच बीआ-वाण (िछटा) भऽ जाइए। पÒीपर सँ मन हिट लाल भायकÔ अपन \nसपनापर आिब गेलैन। अिबते मन कहलकैन जे अपने तँ सपनाक असल िवचार िकछु बुिझ निह रहल छी, \nआ दोसरकÔ पुिछ जँ बुिझ निह लेब तखन अनेरे मनमे बोझ बनल रहत जइसँ ने कोनो काज करैमे मन \nलागत आ ने असिथरे रिह पएत। जँ बलजोरी िकछु करबो करब तँ नीको-अधला बिन सिकते अिछ। सघन \nबोनकँ कातसँ देखते जिहना मन डरेबो करैए आ हेराइक स#भावना सेहो रहैए तिहना लाल भाइक मनमे भऽ \nरहल छेलैन। ने िकछु करैत बिन रहल छेलैन आ ने िकछु निह करैत बिन रहल छेलैन। गुन-धुनमे पड़ल \nमनमे उठलैन जे जाबे मनुख अपन गुन-धुनकÔ धुनकीमे धुिन ±इया जक हल-हलका नइ लेत ताबत अकासमे \nउिड़ केना सकैए। तइले ते कोनो 7ानी, जानकारसँ पुिछये कऽ ने ओकर गुणनिºया कऽ सकै छी। \n  \nसौनक मेघ जक लाल भाइक मन उमैड़ कऽ घुमड़लैन। घुमैड़ते िवचार उठलैन जे अपन पिरवारे निह, \nगामोक लोक गुtकाकाकÔ सपनोक पारखी आ जीवनोक पारखी बुझै  छैन तँए हुनकासँ पुिछ लेब बेसी नीक \nहएत...। लाल भाइक मन मािन गेलैन जे गुtकाकाकÔ अपन पेट ोक सभ बात आ सपनोक सभ दृ¿य \nसुनौलासँ िकछु-ने-िकछु राता भेटबो करबे करत। जँ संतोष\\द, सवुरगर िवचार भेटत तँ ओइपर अमल \nकरब आ जँ से निह भेटत तँ या तँ आगू बिढ़ दोसरोकÔ पुछबैन वा ताधैर अमलमे निह आनब जाधैर सपनाक \nफलाफलक आगमन निह हएत।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगुt कrाक असल नाम 7ानदेव िछऐन, जे लाल भाइक िपितयौत ब ाबाक स#बधमे लगै छैन। जिहना आनो-\nआन लोककÔ माता-िपता वा समाजक देल छिठयारीक नाओं तर पिड़ जाइए आ कम(गत वा बेवसायगत नामक \nिसरजन भऽ जाइए, तिहना 7ानदेव काकाकÔ सेहो भेलैन। ‘7ानदेव’ नाम बुढ़े-पुरान टा जनै छैन, माने \nछिठयारी राितक देल नाम, बकी नवको पीढ़ी आ पुरानो पीढ़ीक ओहन लोक िजनका 7ानदेव कrाक \nछिठयारीक नाम निह बुझल छैन, गुtए-कrाक ±पमे जनै छैन। ओना, तइमे एकटा िवशेष बात ईहो भऽ गेल \nछैन जे अपन छोट भैयािरयो आ जे बेटा-भातीजक अंगीतमे छैन सेहो आ जे तेसर पीढ़ीक नाित-पोताक \nअंगीतमे छैन सेहो, सभ गुtए काका कहै छैन। \nलाल भाय गुtकाका ऐठाम अपन सपनाक िवचार करैक िखयालसँ ि वदा भेला। पÒीकÔ िकछु ने ओइ िवषयमे \nकहलैन। कहलैन खाली एतबे जे कनी गुtकाका-ऐठाम एकटा काज े जाइ छी। \nओना, सुिचiा भौजी सेहो, जखनसँ लाल भाइ ओछाइनपर सँ उठल ा आ मनक संग चेहरो मौलाएल-मौलाएल \nसन बुिझ पड़लैन तखनसँ मने-मन िहनके-दे सोिच रहल छेली, मुदा ‘हँ-हूँ’ िकछु बािज नइ रहल छेली। \nिभनसरक आठ बजे समय। फागुन मास, तँए समयमे मती आिब गेल छल। गुtकाका पाव(तीपुरक घटनापर \nिवचार कऽ रहल छला। अजीव घटना पाव(तीपुर महंथानाक अिछ..! किहयासँ महंथाना थािपत भेल से तँ \nनिह बुझल अिछ मुदा पच पुतसँ, लगभग डेढ़ साए बख(सँ तँ ज±र बुझल अिछ। अखन जे महंथानाक \nमहंथ छैथ हुनकर नाओं शंकरदास िछऐन। िहनकासँ पूव( शंकरदेव दास छला। शंकरदेव दाससँ पिहने महादेव \nदास छला। महादेव दाससँ पिहने देवदास छला आ देवदाससँ पिहने शंकरदास छला। अखन िजला-जवारमे \nसभसँ नमहर पाव(तीए-पुरक महंथाना अिछ, जे देशक राजधानी जक अिछ। अखन तक पाव(तीपुर थानक \nचलैन रहल अिछ जे महंथजी गाइयक दूधसँ दुनू सझ नहाइ छैथ। घटना ई भेल जे परसू राितमे महंथजीकÔ \nअपने चोरी भऽ गेलैन। ऐठाम अÆघातुक मूित(क चोरी निह, जीिवत महंथजीक चोरी भऽ गेलैन। अजीव \nघटना तँए अिछ। \nगुt कrाक मनमे िसनेमाक रील जक पाव(तीपुरक महंथक घटना चलए लगलैन। ओना, आँिखक देखल \nघटना छेलैन निह। िकए तँ आँिखक देखल वा कानेक सुनल कोनो वतु वा घटना िकए ने होउ मुदा देखला \nपछाइत वा सुनला पछाइत मन तँ मनन किरते अिछ। तिहना गुt काका सेहो ओकर जोड़-घटाउ-गुणा-भाग \nकऽ रहल छला। घटना भेल केना? चािरम िदन करीब चालीस-पचासटा दाढ़ी-केश बढ़ौल बबाजीक ±पमे \nबैग-एटैची नेने अयो9यासँ जनकपुरक तीथ(याiी किह पाव(तीपुर-थानपर पहुँचल। एक तँ अयो9या वासी, एकर \nमाने साकेत निह बुझब, दोसर जनकपुरक तीथ(याiी, तँए था नमे नीक जक आगत-भागत सभकÔ भेलैन। ने  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nखाइ-पीबैक कमी थानमे आ ने खुऔिनहार-पीयौिनहारक कमी। सभकÔ रहैक नीक बेवथो भेलैन। सझक \nकरीब आठ बजे साए-डेढ़ साए याiी फेर पहुँचल। सबहक आगत-भ ागत नीक जक भेलैन। िनसभेर राितमे \nघटना भेल। महंथजी ला-पता भऽ गेला। िदनमे, जे तीथ(याiीक  समूह छल ओ थान पकैड़ लेलक आ जेते \nपिहलुका सभ छला सभकÔ साए-साए बेर कान पकैड़ उठा-बैसा पुन: थानमे रिख लेलकैन। गुtकrाक मुहसँ \nअनायासे फुटलैन- “हद भऽ गेल..!” \nओना, गुtकाका असगरे छला, दोसर िकयो सुनिनहार निहयÔ छल , मुदा तहीकाल लाल भाय जे पहुँचला से \nअझपे सुनलैन। \nगुtकrाक मुहसँ सुनल- ‘हद भऽ गेल!’ सुिन लाल भाइक मन अप नो िदस ठहकलैन जे अपनो तँ हद पार \nकइये नेने छी...। गुt कrाक लगमे लाल भाय पहुँचते बजला - \n“गोड़ लगै छी गुtकाका..!” \nगुtकrाक मन पाव(तीपुरमे टहैल रहल छेलैन। तैबीच ‘गोड़ ल गै छी’ सुिनते गुtकाका चॱकैत बजला- \n“नीके रहह बौआ! तोरासँ भÔट करैक मन केता िदनसँ होइ छल, मुदा पलखितक दुआरे जा निह पबै छेलॱ। \nभने तूँ आिबये गेलह। कहह, की हाल-चाल छह?” \nगुtकrाक िवचार सुिन, ओना लाल भाइक मुहसँ िनकैल गेल छे लैन- ‘बड़बिढ़य’, मुदा अखन तक जे मनमे \nअपन सपना लटैक कऽ झुिलये रहल छेलैन, तइसँ िभb गुtकrाक मुहसँ ‘हद भऽ गेल’ सुिन दोसरो-तेसरो \nिवचार मनकÔ झुलझुला देलकैन, मुदा बजला निह। \nअपने मनक बातकÔ चालैत गुtकाका बजला- \n“बौआ सहदेव, पाव(तीपुरक घटनो िकछु बुझलह अिछ?” \nओना, अपन कानसँ एक गोटाक मुँहक बात सुनब एक बात भेल, आ वएह घटना वा कोनो िवचार दू-चािर-\nपच-दस बेकतीक मुहसँ सुनब दोसर भेल। जे पिहलुकासँ पrा  भेबे कएल। मुदा ठीक एकर िवपरीत, एक \nगोटाक मुहसँ कोनो अपना संग घिटत भेल घटना वा अपना सोझमे घिटत घटनाकÔ सुनब आ अपना संग िबनु \nघटल घटना वा िबनु देखल घटना वा घिटत घटनाकारक मुहसँ निह सुिन आनक मुहसँ सुनल सेहो होइते \nअिछ। मुदा अपन मनक िवचारमे निह ओझरा लाल भाय बजला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“मौगी-मेहैिरक मुहसँ ज±र िकछु-िकछु सुनलॱ मुदा ओइपर िधयान निह देिलऐ, तँए बुझू जे निहयÔ सुनलॱ \nअिछ।” \nशाiीय िवचारक लोक गुtकाका छिथए, िवचारकÔ छील-बना बजल ा- \n“तखन तोरे समाचार िवचारपूण( हेतह। की सुनलह से बाजह।” \nगुtकrाक बात सुिन लाल भाय असमंजसमे पिड़ गेला। असमंजसमे ई पड़ला जे जेकरा हम मौगी-मेहैिरक \nबात बुिझ मोजर नइ दइ छी, तेकरे गुtकाका असल िवचार बु झै छैथ! ..लाल भाइक मनमे जेना उदवेग \nचढ़लैन तिहना बजला- \n“काका, अखन बेटा-भातीजक स#बध निह बुझू। हम संवाद वाहक भेलॱ आ अह संवाद 8ाहक भेलॱ। तँए \nकहैमे एको रjी धकचुrी नइ अिछ।” \nलाल भाइक बात सुिन गुtकrाक मन जेना चपचपा गेलैन तिहना  चपचपीक संग मुहसँ िनकललैन - \n“बौआ सहदेव! पिरवार हुअ िक समाज, सत् बात बजैमे एको पाइ धकचुकाइ निह।” \nगुtकrाक बात सुिन लाल भाइक मन फेर ओझरा गेलैन। ओझरा ई  गेलैन जे एहनो तँ आँिखक सोझमे \nअिछए जे आँिख जेकरा देखलक चोिर करैत, यायालय ओकरा चोिर करैत नइ देखलक। तखन ओकरा की \nबुझब? मुदा लगले लाल भाइक मनक िवचार आगू बिढ़ गेलैन। आगू बिढ़ते मन सुझौलकैन जे केकरो मुँहक \nसुनले बात ने बाजब, तँए पिहने ओकरे नाओं िकए ने अगुआ कऽ बाजी। ..लाल भाय बजला- \n“काका, मिहनाथपुरवाली भौजी ओही महंथानामे फूल तोड़ैक काज करै छैथ, वएह बाजल छेली जे महंथजी \nएकटा नअ-दस बख(क चेलीक संग काशी घुमए गेला हेन। चोरी, माने महंथजीक चोरीक समाचार सोØोअना \nअफवाह छी।” \nलाल भाइक बात सुिन गुtकाका बजला- “तोरे सुनलाहा िवचार  सत् भऽ सकैए, सहदेव।” \nगुtकrाक मुहसँ ‘सत् िवचार’ खिसते जेना लाल भाय चॱकैत चकोना होइत बजला- \n“काका, हमर नाम अगुआ कऽ निह बाजब जे सहदेव बाजल छल। मिहनाथपुरवाली भौजीक नाओं अगुआ \nकऽ बाजब।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगुtकाका बजला- \n“कहलह ते बड़ सुbर िवचार, मुदा हमर कान तँ तोरे मुँहक बात सुनलक। अ6छा छोड़ह ऐ सभ बातकÔ, ने \nतूँ िकछु महंथानाक समाचार पसारह आ ने हम पसारब। अनेरे दू-तीन घटा समय पािनमे चिल गेल।” \nलाल भाय बजला- \n“काका, आइ भोरमे जखनसँ सपना देखलॱ तखनसँ मन डेराएल-डेराएल सन भऽ गेल अिछ।” \nलाल भाइक मुहसँ सुनल ‘डेराएल-डेराएल सन’ सुिन गुtकाका  लाल भायपर सँ नजैर िन6च उतािर मने-मन \nिवचािर बजला- \n“सपना तँ सपना छी, ओइसँ डेरेबाक की अिछ। ओना, सपनोक दू ±प अिछ। जिहना अनुकूल आसिnत आ \n\\ितकूल आसिnतक बीच अिछ। एकटा जिहना अकास चढ़ा दइए तिहना दोसर, पताल िदस सेहो धकेिलये \nदइए।” \nगुtकrाक िवचार नीक जक लाल भाय निह बुिझ सकला तँए मन अकबका गेलैन। मुदा लगले अपने मन \nसुझौलकैन जे जखन गुtकाकासँ पुछैये-ले आएल छी, आ एक बे रमे निह बुिझ पबै छी, तँ िकए ने दोहरा-\nतेहरा खिरआिर कऽ पुिछ खिरआिर ली। ..लाल भाय बजला- “काका, एना झपन-तोपन दऽ कऽ बाजब \nतखन हम थोड़े बुझब। एक तँ अह अपने ओहन लोक छी जे जेहेन लोक देखै िछऐ तेहेन वेष बना लइ \nछी। माने ई जे िजनकासँ गप करै छी हुनकर भाषो-शैली आ भावो-अभाव आ ओही भावो-अभावमे गप-सप \nकरै छी। जे कोनो िवषयकÔ जिड़यो-मूलकÔ खोिज िनकािल दइए, आ कोनोकÔ झिप-तोिप मिटआइये दइते \nअिछ।” \nलाल भाइक बात सुिन गुtकाका बुिझ गेला जे सहदेव अपन बा त माने सपनाक बात, जिड़-मूलसँ बुझए चािह \nरहल अिछ। \\¡कत©क \\¡क भावनाक जेहेन गहराइ वा जेहेन छीछलपन होइए ओइ अनुकूल ओकर उjर \nदेबे ने ओकरा-ले समीचीन होइए। अपनकÔ एक तरपर, माने जीवनकÔ एक सीढ़ीपर ठाढ़ करैत गुtकाका \nबजला- \n“बौआ, कनी जिड़सँ बुझा कऽ बाजह।” \nगुtकrाक िज7ासा देख लाल भाय बजला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“काका, िनसभेर नीनमे रही। मनमे सपना जिग गेल। सपनाकÔ जिगते देखलॱ जे ओइ सघन बन बीच पहुँच \nगेलॱ अिछ, जइ बनमे बाघ-िसंह-भालू इयािद खुनपीबा जानवर सभ भरल अिछ। डर भेल जे आब जान निह \nबचत। तही काल डरे नीन टुिट गेल।” \nलाल भाइक िवचारमे िकछु एहेन िवचार गुtकाकाकÔ भेिटये ग ेलैन जे िवचारणीय अिछ, मुदा िवषयकÔ माने \nसपनाकÔ हलकबैत गुtकाका बजला- \n“बौआ सहदेव, सपना सपना छी। सभ िक राजा हिरË0े छी जे सपनाक पाछू पिड़ असमसानक ओगरवाही \nकरत।” \nलाल भाइक मनकÔ सपना चोटाइये देने छैन जइसँ छाती थरथराइये रहल छेलैन मुदा तैयो िवचारमे दृढ़ता \nअनैत बजला- \n“काका, सपना जँ सपने होएत तखन लोककÔ लोक लग अनेरे बजैक कोन खगता छै। जिहना सपना देख \nसुित कऽ उठल तिहना िबनु देखल जक अपन िनयकम(मे लिग जाएत, मुदा तैयो लोककÔ लोक िकए कहै \nछै?” \nलाल भाइक िवचारक भवलोककÔ देखैत गुtकाका बजला- \n“बौआ, जखन सपनाक िवचार करए चाहै छह तखन एक-एक श²दक एक-एक अ5रपर िवचार करए पड़तह। \n‘आिग लागल’ आ ‘अिगलगौन’, अ5रक िहसाबसँ मोटा-मोटी एrे अिछ। माi एक अ5र आ दू माiामे अतर \nअिछ। तइमे अ5रक ±प बदलने ‘न’ आ ‘ल’ सेहो बदैलते रहैए। आब तोहॴ कहह जे दुनू- ‘आिग लागल’ \nआ ‘अिगलगौन’ एrे भेल?” \nिवचारक \\वाहमे लाल भाय बजला- \n“से तँ निह भेल।” \nगुtकाका बजला- \n“बौआ, अपना सबहक बाप-दादाक अरजल यएह अमूय धन िछऐन।” \nगुtकrाक मुहसँ, ‘बाप-दादाक अरजल अमूय धन’ सुिन लाल भ ाय चॱकैत बजला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“की अमूय धन, काका?” \nलाल भाइक आँिख-मे-आँिख गािड़ गुtकाका बजला- \n“बौआ, दुिनयàमे आ अपनो ऐठाम िविभb स#\\दाय सभ अिछ, जे अपना-अपना ढंगे दुिनयक िवचार केनॱ अिछ \nआ किरतो अिछ, तही िवचारमे सपनो अिछ।” \nजेना कोनो पोखैरमे एकटा कमल फूल देख लोक बजबे करै छैथ जे ‘फल पोखैरमे कमल अिछ’, तिहना \nस#\\दायक जे पोखैर अिछ ओइमे कमल नइ अिछ सेहो बात निहयÔ अिछ। सेहो तँ अिछए। तिहना देवी \nभागवतमे साधना, उपिनषदमे 7ान, कुरानमे समािजकता, बाइिबलमे सेहो समािजकता वेदमे िव¥तापूण( तक(, \nिहदू धम(मे ´यिnतगत साधना आ गीतामे 7ान-साधना आ कम(क समवय सेहो अिछए। \nओना, लाल भाइक मन वौआए गेलैन। वौआइक कारण भेलैन जे अपन पढ़ल एकोटा पोथी वा 8थ निह \nछेलैन मुदा कानसँ तँ सुिनतो आिबए रहल छैथ आ सुनबो किरते छैथ। बजला- \n“गुtकाका, दुिनय-जहानकÔ छोड़ू, अपने जान-जहानकÔ देखब बेसी नीक हएत। तँए अपन जे सपना अिछ, \nतेतबे िवचार िदअ।” \nलाल भाइक बात सुिन गुtकाका िबहुसैत बजला- \n“बौआ सहदेव, जखन तूँ अकछा रहल छह तखन मोटा-मोटी किह दइ िछअ।” \nिब6चेमे लाल भाय बजला- \n“मा± मुँह ऐ दुिनयकÔ, अपने केना िनËलपनगामी बिन िजनगीक गमन करब, तेतबे बुझा कऽ कहू।” \nगुtकाका बजला- \n“बौआ! जिहना सघन बनमे बाघ-िसंह-भौल देखलह, तिहना सघन जीवनमे हजारो रंगक हाथो आ हाथक \nसफाइयो तँ अिछए।” \nगुtकrाक बात सुिन लाल भाय अकबका गेला मुदा अपनाकÔ संयि मत करैत बजला- \n“आरो?”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहँसैत गुtकाका बजला- \n“आरो यहए जे तिहना सघन मेघ सेहो सघन बरसा दइते अिछ।” \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुbाजी \nबीहिन कथा- असरा  \nबेरहट लए िकछु देलकै ? \nहँ ,बािह देिलयै . \nहम जाइ िहयै....., नै सुनलकै की ? \nसुिन गेली ,मुदा हमर मोन करै है जे आइ नै जेतै से नै हेतै ? \nआइ मासक अितम तारीख हइ, जएह एक िदनक खोराकी के पाइ त' बिढ़ जेतै. \nओना मोन त' हमरो आगू - पाछू करैहए. ई कहतै बलू त' रिह जेबै! \nसब िदन त' एकरा थाका हारी रिहते हइ, आ घर अबै हइ त' बाले ब6चे सोहरल. हमरा लेल एकरा \nपलखित कह रहै हइ. \nईह.....! हम की भिर िदन खटै िहयै अपने पेट खाितर! \nहे , पेट त' सबहक कोनहुना भिरए जाइ है. ई खाली, पेटे के सोचैत िदन, मास, बरख िबतबैत रहओ. \nहम एकर पलखितक असरे तकैत रिह जाइ िहयै. आ एकरा लेल धािन सन! \nएह.....! हमहू त' किहया स' उहे बाट तकैत रिहयै. \nहे , एने आउ ने...... केवाड़क िवलइया ठक सँ उठल ! \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nआनद कुमार झा \n  \nकने हंिस िलअ  \nआइ कािØ कोरोना कालमे िडिजटल बैसारक धरãिह लागल अिछ । किव गोÜी, कथा गोÜी, िवचार गोÜी \n, नाना \\कारक गोÜीक आयोजन िनत फेसबुक पर अबैत रहैत अिछ । जे होइत रहबाक औिचयो छैक । \nजीवनके◌ॅ चलेमान बनोने रहबाक लेल एकर आव¿यकता छैक । मुदा जखन सभटा फेसबुके पर हेबाक छैक \nतॅ अिह परहक एnसपस( लोकिनक मkग बढलैक अिछ । ते◌ॅ चलाचलती छिह । सभ आयोजक लोकिनके◌ॅ \nमन पसीनक िवशेष7 भेटब किठन छिह । सािहियक जािह िवधा पर काय(ºम राखल गेल छैक तकरे \nिवशेष7 हेताह तकर आब आव¿यक निह रहलैक । आब तॅ बस ओिह काय(ºम के सफल बनेबाक छैक इएह \nउáे¿य छैक निहिक ओिह िवधा , ओिह िवधाक लोक के◌ॅ आगा◌ॅ बढेबाक छिन । उáे¿य माi एतबिह हुनका \nसमी5क बना चिच(त बनेबाक अिछ । तॅ बेगतÀ िक करताह । निहसॅ तॅ बिढया । आब िलअ आजुक \nबैसाड़क िवषय - वतु अिछ - कथा नाटक किवता उपयासमे वत(मान पीढीक योगदान । आब तॅ अितिथ \nलोकिन आयोजक लोकिनके◌ॅ आ°ित दए देने छिथह । हमरा लोकिन अिह सेिमनारके◌ॅ कोनो हालतमे सफल \nबनएब । आधा समय िबितगेल एखनधिर मूल मुáा पर बात निह आिब सकल । आयोजक लोकिन िवचिलत \n। ओ संचालकके◌ॅ कनफुसकी करए लगलाह । कतए भसा रहिलयैक अिछ िवमश(के◌ॅ । आब तॅ संचालक \nआगत अितिथ लोकिनके◌ॅ अपन बाट िदस आनैक \\यास कएलिन । मुदा ओ असफल रहलाह । अततोगवा \nसंचालक जी वयं िवमश(क िनsकष( सुनबैत कहलिखह - आजुक िवमश( राता भटिक गेल अिछ । कारण ई \nपिहल िवमश( काय(ºम छल । अिहमे ओ सभ बात कतहु◌ॅ निह अएल जािहलए ई िवमश( बजाआओल गेल छल \n। तथािप ई िवमश( हमर संथाक लेल फायदेमंद रहल । से अिह दुआरे जे अितिथ लोकिन जे िकछु \nबजलाह तािह सभ पर अिगला िवमश(क काय(ºम कए सकब । \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nआनद कुमार झा \nमैिथली नाटक आ 8ामीण रंगमंच   \nमैिथली नाटकक बासडीह िथक 8ामीण रंगमंच । हमरा लोकिनक इितहास कहैत अिछ जे \\ाचीन समयमे \n7ान, य7 , तप करैक भूिम रहल अिछ िमिथला । एतए स#पूण( भारतक लोक 7ान अिज(त करबाक लेल \nअबैत छल । से कहबाक तापय( हमर ई िथक जे पूव(मे अिहठाम एतेक नवीनता छल जे एतुका लोक \nिवरnत भए आन आकष(ण िदश किहओ आकिष(त निह होइत छल । ते◌ॅ पलायन निह होइत छल । िमिथलाक \nसभसॅ पैघ खूबी छलैक जे जीिवकोपाज(नक िविध-िवधान आधुिनक रिहतहु◌ॅ , तकरा उपरातो 8ा#य जीवनक \nव±प किहओ निह बदलल । ते◌ॅ हमरा ई कहैत किनको असोकज( निह भए पािब रहल अिछ जे मैिथली \nरंगमंचक िवशुhtपे ओकर जिड़ 8ामीण रंगमंच िथक । बुिझ सकैत छ ी जे 8ामीण रंगमंच कतेक सशnत \nछल जे िवUापित जखन मैिथलीमे गोरख िवजय नाटक िलखैत छिथ तॅ तकर मंचन एकटा सुदूर 8ाम भैरव \nथानमे (वj(मानमे रैयाम पूव` पंचायत ) करैत छिथ । जकर मु¦य अितिथ महराज िशव िसंह होइत छिथ \n। आब आहा◌ॅ 8ामीण रंगमंचक उकष(क अदाजा लगा सकैत छी । बादमे 8ामीण रंगमंच पूण(±पेण वतंi \nसेहो भेल । वतंi हम अिह अथ(मे कहैत छी । वत(मान समयमे  जे शहरी रंगमंच अिछ ओ पूव(8त रहैत \nछिथ जे फले नाटककारके◌ॅ नाटक हमरा करबाक अिछ । चाहे ओ नाटक नीक होएक की बेजय होएक । \nतिहमे नाटककार सेहो अपन सािहयक अपघात करैत रंगमंच पर कोना हमर नाटक हएत तािह लेल \nसािहियक िचतनसॅ बेसी ओ रंगमंचक िचतन करैत देखाइत रहैत छिथ । जखनिक रंगमंचक िचतन \nकेिनहार रंगकम`क समूह अिछ । खैर , से कहै लगलहु◌ॅ - 8ामीण रंगमंच पर जे नाटकक पोथी चयन \nकरैक \\िºया अिछ ओ पूण( tपसॅ पारदश` पूव(क होइत अिछ । पिहने नाटक होएबाक सुरसार सुtह होइत \nअिछ । फेर दू - चािर - पा◌ॅच गोटएके◌ॅ ई भार देल जाइत छिह जे नाटकक पोथी कीिन आनिथ । ओ \nलोकिन बजार जाके◌ॅ िकताबक दोकानसॅ तकालमे जतेक पिढ सकलाह से पिढ पोथी कीिन लैत छिथ । \nओना कतेको गोटए तॅ िभसरसॅ सा◌ॅझ कए दैत छिथन पोथी पढैत - पढैत । कतेक बेर तॅ िकताब \nदुकानदारसॅ कहा - सुनी सेहो होमए लगैत अिछ । एकटा पोथी िबकएबाक हेतु ओ भिर िदन बरदएल निहने \nरहत । जे से पोथी सा◌ॅझखनधिर आिब गेलैक । बड़का दलान पर पिहनेसॅ रंगकम` लोकिनके◌ॅ जमघट  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलागल रहैत अिछ पोथीक अएबाक \\ित5ामे । आब तॅ हम पिहने पढब तॅ हम पिहने पढब । िकछुकाल \nिछनािछनी होइत अिछ । एहन उसुकता निह देखल जएह । कतेक बेर तॅ अिह िछनािछनीमे पोथी सेहो \nफािटिचट जाइत अिछ । आब तॅ राित एक बजौ िक दू , भोरो भए जाउ , जाधिर स#पूण( नाटकक पाठ \nनिह भए जाइत ता धिर के◌ॅ ससरत । ताधिर तॅ सभक आंगनसॅ कतेको समाद आिब गेलैक भोजन करबाक \nलेल । कएगोटेक आंगनमे तॅ झगड़ा - झंझट सुtह भए जाइत छैक । कतेक गोटएके◌ॅ भोजन झा◌ॅपल \nराखल रहैत छल । घरमे सभ ठीक निह रहलैक तॅ उपासलो सुतैत देखिलयैक अिछ । आब नाटकक \nसलेnशन भए गेल । िरहस(ल सुtह भए गेल । नाटककारके◌ॅ को नो सूचना निह छिह । जॅ स#पूण( \nसमाजक अगुआ लोकिनके◌ॅ िरहस(लसॅ नाटक मंचनक पिरणाम नीक बुझाइत छिह तहन िबचार होइत अिछ जे \nअिह लेखकके◌ॅ बजाआओल जएह । नाटककार अबै छिथ । गामक लोकक संग नाटक देखैत छिथ । मंच \nहुनका यथाशिnत स#मान करैत छिथ । आब आहा◌ॅ कहू कतेक वतंi छल हमर 8ामीण रंगमंच । कतौ \nभेदभाव निह चयन \\िºयामे । िक वत(मान समयमे आिक अवैबला समयमे ई पारदिश(ता स#भव अिछ ? \nनाटककारके◌ॅ धम( छी ओ सािहियक दृिÆकोणसॅ समाजक िहतमे नाटक िलखबाक चाही । निह िक रंगमंच \nपर कोना नीक हएत । रंगमंच पर कोना नीक हएतैक तािह लेल हमर रंगकम` लोकिन सतत \\यासरत रहैत \nछिथ । आधुिनक रंगमंच पर कोनो चीज देखएब आब अस#भव निह रहलैक । \n  \nअपन मंत´य  editorial।staff।videha@gmail।com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनबोनारायण िमY  \nएकटा पाकल आम  \n \nभाइमे एकसरे, परम दुला± पच बष`य बालक ई°रजी अपन िपता ¥ारा देल गेल माi एकटा पाकल आमपर \n\\ितिºयामे िखb होइत बािज उठल-\"पापा, एतेक रास आम िकनलहँ अिछ, एिहमे हमर िहसा एकिहटा भेल?\" \nजँ सएह, तैयो शंकर भाइजी (खासे िपितयौत) हमरा स बािछ कऽ एकहुटा वतु निह खाइत छिथ तँइ हेतु \nकमसँ कम एकहुटा आर आम हुनका लेल िदअ। एकसरे खेनाइ हमरा नीक निह लगैए। िपताकÁ पुi ¥ारा \nपूछल गेल एहन \\¡क आशा निह छलिह । बार#बार एकिह बातक आ8हसँ तंग भऽ िपता पोलहबैत बािज \nउठलाह - बेटा, जँ ओकरो सभक भार-िचता हमहॴ रिखतहुँ तखन िभbे िकएक होइतहँ? एही लेल ओकरा \nसभसँ िभb भेलहुँ जे अहकÔ सभ वतुक सुिवधा ओकरासँ बेसी भेटय।। अह बकलेल नेना जक हठ \nपकरने छी। ओतेक जे हम ताकय लागब तखन आर दू िकलो आम कीनय परत। \nिपताक उjर सुिन ई°रजी िनरास होइत बािज उठल- ठीक छैक, हम अहकÔ आब किहयो तंग निह करब, \nहमर िचता छोिड़ िदअ। हम दूनू भाइ एकिहटा आममे आधा-आधा बिट कऽ खा लेब। तािहमे निह ने अह \nआ माय हमरा रोकब?  \n(नबोनारायण िमYजीक ई रचना कण©मृतक जुलाई-िसत#बर २००४ मे लघुकथा किह \\कािशत भेल छल) \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nआशीष अनिचहार  \nघर  \nघर तीन \\कारक होइत छैक। उ6च, म9यम आ िनß। एकर आरो भेद उपभेद भए सकैत छैक मुदा तािहसँ \nहमरा कोनो बहस निह। ओिहठाम हम जािह घरक खेरहा कहब से भेल म9यम। तँ आगा सुनू खेरहा म9यम \nघरक। घरक मतलब म9यम घर बुझल जाए। \n\\येक घर ओ जीव होइत छैक जे मनमानी कए सकए। तु6छ आद(शक संग। तानाशाहीक िबना कोनो घर, \nघर निह होइत छैक, चाहे ओ हमर घर हो वा िक अहक। सj इए ह िथक। घर काठ अथवा åटासँ निह, \nहुnमसँ बनैत छैक। घर भूकंप अथवा तोड़लासँ निह, हुnम तोड़लापर टुटैत छैक। घर ओ निह जािहमे केओ \nफरमाइश कए सकल। घर ओ छैक जािहमे हाथ उठा कए दए िदऔक। जकरा भागमे जे होएतैक से \nभेटतैक। \nघर अपना मोने िकछु निह होइत छैक। होइत छैक सभक मज`सँ मुदा ई घरे िथक जे अपन मज` के \nसभहक मज` बुझए लगैत अिछ। ओकरा ईहो मोन निह रहैत छैक जे हमर अितव कतएसँ अिछ। ई घरे \nिथक जे जािन बुिझ कए कोतबालक पदवी लैए \\चुर योªयता आ संभावनाक अछैतो \\येक समय ओ \nकोतवालीक tतबा देखबैत छैक अनेरो। ई घरे िथक जे कोतवाल  बिन सूित रहैत अिछ आ िनbमे गबैत \nरहैए-'जगले रिहअह हो भाए। आ चोर चुपचाप माल िनकािल लैत अिछ ।घरकÔ दसटा आँिख होइत छैक \nदसटा िदशाक ±पÁ जे सिदखन लाल टरेस रहैत छैक। आ ई आँिख देिखते दोसरक आँिख झुिक जाइत \nछैक अनायास। घरक एकटा गरदिनमे एक लाख हाथीक आवाज रहैत छैक। किनकतो खखसलापर लोकक \nपएर थकमका जाइत छैक। कान फािट जाइत छैक। माथ दुखाए लगैत छैक अपने मने। लगही-नदी बंद \nभए जाइत छैक। \n\\ारंिभक वाnय -: घर िहटलर अिछ वा िहटलरे घर अिछ एकर खोज करब आव¿यक।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nघर ओ जगह िथक जािह ठामक घैलमे नोर भरल रहैत छैक आ चूØापर चढ़ाओल रहैत छैक हँसी। िपआस \nलगलापर लोक नोर िपबैत छैक आ भूख लगलापर हँसी िचबबैत छैक से अह सभ िबनु िलखने बूिझ गेल \nहोएबैक। घरक लोक जखन लगही करैत होएतैक तखन नोर िनकलेत होएतैक पोखिर िदस जाए कालमे \nहँसी। आ लोक जतए लगही करैत छैक ओिहठाम फुिट जाइत छैक मोिन। िदसा िफरलाहा जगहपर जनिम \nजाइत छैक गाछ। कथीक से सोिच िलअ। आ मोिन जतेक गहॴर भेल चल जाइत छैक ओिह महक पािन \nततबे सुखाएल जाइत छैक। गाछ जतेक नमहर होइत छैक, मनहूसी ओतबे नमहर भए जाइत छैक। गाछक \nडािर -पात नमिर जाइत छैक, सkसािरक समया जक। \nहँ, एकटा गप आरो होइत छैक। पाहुन-परक अएलापर घैलक नोर निह देल जाइत छैक। राहल हँसी \nज±र भेटैत छैक। पाहुनक जखन लगही करैत छिथ तखन मोिन निह फुटैत छैक। हँ, िदसा िफरलापर \nगाछ ज±र जनिम जाइत छैक। आ सहयोग देबए लगैत छैक पिहनेसँ जनमल गाछकÁ। मोिन फुटैत अिछ, \nगाछ जनिम जाइत अिछ घरो-चलैत रहैए। \nभरत वाnय - : नोर आ हँसीक मझ घरक  थान छैक।  \nघर ओ जगह िथक, जािह ठामसँ दू टा बाट फुटैत छैक। एकटा आगू दने आ दोसर पाछू दने। बाम \nदिहनक \\¡े निह। आगू महँक बाट पकड़ब तँ घंटा भिर लागत चौिटआपर पहुँचबामे। आ चौबिटओ तेहने। \nके0 िबदुसँ चािर टा बाट िनकलल आ फेर ओिह एक-एक बाटक शु±आते मÁ चौबिटआ फुिट गेल छैक आ \nºमश: \\येक बाटमे एहनािहते चौबिटआ फुटल छैक। आ अह चौबिटआपर पहुँिच, थकमका जाएब। अथ-\nउथमे पिड़ जाएब। िकछु निह काज देत। कखनो सोचब जे ओिह बाटपर चलल जाए तँ कखने ओिहपर। \nघनचrर। िकछु ने फुराएत। आ एहन समयमे बात अह थािक कए ओिह ठाम बैिस जाएब वा कोनो बाटपर \nचिल िबला जाएब वा पुनः घर घुिर जाए जहाजक िचड़ै जक। आ जँ पाछूक बाट पकड़ब तँ पचो िमनटसँ \nबेसी निह लागत चौबिटआपर पहुँचएमे। मुदा ओही चािर िमनटमे पच जुगक अनुभव भए जाएत। गोठुलासँ \nआगू बिढ़ पाएब जँ ओिह महँक िनकलल बjीसँ आँिख माथ सही-स लामत बिच गेल तँ। आगू बढ़लापर दूगो \nघर बीचक एकटा गली भेटैत छैक। देहोसँ क#म चौड़ा। किहओ देबालमे लािग िछला जाएत। किहओ \nिकछु...। अगया पार कए जेबैक अह कोनाहुतो ओिह गलीकÔ। आिब जएब चौबिटआपर। मुदा चौबिटआपर \nपाछूक बाटसँ पहुँचबाक पछाितओ अहक आगू मÁ ओएह सनातन \\¡ आिब ठाढ़ भए जाएत। कोन बाटपर \nबढ़ल जाए। िनण(य निह कए सकब से हमरा बुझल अिछ। आओर अंत मÁ ओएह तीनटा उपाय-थािक कए \nबैिस रहब वा अनिचहार बाटपर पएर बढ़ा देब वा घर घुिर आएब।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nई घरे िथक जे दू-दूटा बाट रािखओ कए ककरो आँगा निह बढ़ए दैत छैक। बृहपितओ 8हसँ बेसी आकष(ण \nशिnत छैक एकरामे। जतेक \\बल शिnतसँ अह बाटपर बढ़बाक \\यास करब एकर शिnत ओतबे बढ़ल \nजाइत छैक। रामक समकालीन बािल जक। आ अंतमे नुकाइए लेत ओ अपना पेटमे। घोर अहिरयामे। \nपटकैत रहू माथ एिह देबालसँ ओिह देबालपर। टूटत निह। फूटत निह। \nिनsकष( वाnय -: घर दू मूँहा अजगर िथक।  \nघर ओएह िथक जे युग-युगसँ दुग© बनबाक देखैत देखैत मिर जाइत अिछ। घर किहओ ने बिन पबैत अिछ \nदुग©। दुग©क दसटा हाथ आ एकटा मूँह देिख घर सोचैत रिह जाइत अिछ जे दुगÀ जक हमरो दसटा हाथसँ \nअिबतै आ एकटा मूँहमे जाइत से कतेक नीक होइतैक। मुदा ई सपना देिखते-देिखते ओ भए जाइत छैक \nरावण। अबैत छैक दूटा हाथसँ मुदा जाइत छैक दस टा मूँहमे।  कखनो कऽ घर Ã#हा आ रावणक \nरnतसंबंधक \\संगमे सोचए लगैत अिछ। सjे चतुमु(खीक संतान दसम ुखी केना ने हो। \nकिहओ-किहओ घर सोचैत अिछ जे दुग© निह सही गणेश िकएक निह भए जाइत छी। पेट रहत मनुखक मूँह \nरहत जानवरक। जानवरक मूँहसँ दूिभ-पात िचबाइए सकैत छी। सोहारी ओ भात तँ खएबामे कोनो िदrत \nनिह। मुदा घरक ईहो मनोकामना पूरा निह भए पबैत छैक। आ रिह जाइत छैक ओ पिहनेहे जक। किहओ \nकए अधरितआमे घर िबसुनाए लगैत अिछ आ ओही कालमे ओकर बड़बड़ेनाइ चालू भए जाइत छैक। \nबड़बडेनाइमे ईहो िमलल रहैत छैक \\ाथ(नाक ±पमे-हे भगवान वा तँ हमर मूँहे गाएब कए िदआ वा पेटे। ई \nदूनू बड़का गुंडा अिछ। खास कए ई पेट। आ अंतमे ई \\लाप सेहो बb भऽ जाइत छैक आँिखक संगे-संग। \nिनsपित वाnय -: घर बÈड िकछु सोचैत छैक मुदा ओ पूरा निह भए पबैत छैक।  \nघरे एकटा एहन जीव होइत अिछ जे अपना भीतर बाजल गेल हरेक श²दकÔ रोकबाक लेल छोटोसँ छोट \nभुरकी बद कए दैत अिछ। ई जिनतो जे श²दक दूत बसात होइत छैक। आ घरे तँ छैक जे दोसर ठामक \nगप सुनबाक लेल टाट की चारोकÔ हटा दैत छैक चाहे ओिहमे रहए बलापर पाथर खसौक वा पािन पड़ौक \nवा रौद लगौक। कोनो असिर निह घरपर। आ एहन सामæय( तँ घरे के हो जे घर मÁ रहएबाला सभ पाथर, \nपािन रौदसँ भिर जाइत छैक मुदा ओ अपन काज कइएक िनचैन होइए। \nछोट वाnय -: घर मने ओ ´यापारी भेल जे कनेक लाभ लेल बड़का हािन के मोजर निह दैछ आ बुझैछ जे \nहमरा पौ बारह अिछ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकिहओ अह सभ सोचलहुँ अिछ जे आङनक घर आ दरब¯जाक घरमे की अंतर होइत छैक। निह ने। \n\\यासो निह कएने होएबैक। ओना दरबाजापरक घरकÔ घर कहले. निह जाइत छैक। तइओ...। आङनक घर \nमने घरबैआ केबाड़ लगा लेताह तँ चा± िदससँ सुरि5त। दरब¯जाक घरमे अह सुरि5त भइओ .सकैत छी \nआ निहओ भए सकैत छी। कतेको गोटाक घर आ दरब¯जामे माi एक टा टाटक अितव रहैत छैक। टाट \nहटा िदऔक कोन घर रहत कोन दरब¯जा से बुिझ निह पड़त। मुदा तैओ आङनक घर आ दरब¯जाक घरमे \nअंतर होइत छैक। \nआङनक घरमे अह ककरोपर िखिसआ कए हाथ छोिड़ देबैक मुदा दरब¯जाक घरमे चुप रहबाक अितिरnत \nआन कोनो उपाय निह। कारण जे होइक। आङनक घरमे केओ नोर बहा कए टाटकÔ अपन कथा किह \nसकैत छिथ। मुदा दरब¯जाक घरमे नोर की बेसी हँिसओ निह सकैत छी। बेसी हँसब तँ लोक बताहे \nबूझत। आङनक घरक कोनो कोनमे एकटा कापी आ एकटा कलम रहैत छैक जािहसँ िलखाइत छैक \nकरेजक गप। दरब¯जाक घर महँक कपीपर िलखाइत छैक नून-तरकारीक िहसाब। \nनमहर  वाnय -: आङनक  घरमे सहजता होइत छैक। दरब¯जाक घरमे कृिiमता।  \nघर मने एकटा ओहन मंच जािहपर होइत रहैत छैक हर समय रंग-िबरंगी चौकी तोड़ नाच। एही चौकी-तोड़ \nनाचकÔ लोक गँिड़घु#मा नाच कहैत जाइ छिथ। आ नाचमे नटुआक जे घूमै घरक मूँह ज±र घूिम जाइत \nछैक। नाच खम भेलापर चौकी टूटल ककरो भेटतै की निह भेटतै। मुदा टूटल मंच, टूटल घर ज±र \nभेटैत छैक। नाच शु± होइत छैक चौकीतोड़क नामे मुदा अंतमे ओकर नाम रखबाक इ6छा भए जाइत छैक \nघरतोड़। मुदा ईहो एकरा अजगुते गप छैक जे एिह नाचक नाम हरेक बेर शु± मÁ चौकीतोड़ आ अंतमे \nघरतोड़ रिहते छैक। लोककÔ दूनू नाम पिसb छैक। एकैटा नामसँ गुजर निह चलतै। आ ई घरे अिछ जे \nएिह नाचमे ओ वयं भूिमका लैए आ दोसरो घरकÔ भूिमका दैए। आ सभ मीिल कए खेलैए चौकीतोड़ उफ( \nघरतोड़ नाच। \nआत वाnय - : घर एकटा मंच छैक जािहपर नाच होइ त छैक। सभ मीिल नाचैए आ खुश होइए। सझ \nहोइए , भोर होइए। इजोिरआ जाइए अहिरआ अबैए। देबाल ढहैए , चार टुटैए। नेओं पडैए , पीलर गड़ाइए। \nएवेटस िकनाइए वा छत ठोकाए। सभ िकछु होइए। एक घरसँ एकैस घर होइए। होइत जाइए। होइत \nजएबाक लेल बा9य होइए।  \nअितम वाnय - : घर ओ घर निह अिछ जे पिहने छल। घर ओ घर निह रहत जे एखन अिछ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(कथा िवधाक ई हमर दोसर \\कािशत लघुकथा अिछ जे िक पटनास ँ \\कािशत घर-बाहर नामक पिiकामे \nअnटूबर-िदस#बर 2008 अंकमे \\कािशत भेल छल। िवदेहक पाठक एवं आन मा9यमक नव पाठक लेल हम \nएकरा एिहठाम दऽ रहल छी।- आशीष अनिचहार) \n  \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n7ानवh(न कंठ  \nलघुकथा \nपचहीबाली काकीक याiा -वृjkत  \n     उिjम काका बेसी दुिखत भ' गेल रहिथ।बेटा-पुतोहु इलाजक लेल Ûेन सँ िदली ल' \nगेलिथन।पचहीबाली काकी संगे रहबे करिथन।ओमहर सँ घुरती काल Ûेनक िटकट निह भेिट सकलैक।बेटा-\nपुतोहु कÔ लंदन जेबाक रहिन।तÔ िहनका दुनू \\ाणी कÔ हवाइ जहाजक िटकट कटा एयरपोट( तक पहुँचाक' ओ \nलोकिन समुझा-बुझाक' चिल गेलिथन।सउँसे गाम इ समाचार पसिर गेलैक जे पचहीबाली काकी हवा-जहाज \nपर चिढ़क' िदली सँ गाम अयलीह अिछ।इ सुिन सउँसे गामक आइ-माइ सभ हुनका ओतय जुटय \nलगलीह।काकीक आँगन मे बड़का मेले लािग गेल। \n      काकी िसरागू घर सँ भगवती कÔ \\णाम क' बहराइत छिथ।आँगन मे लोकक जुटान देिख बजलीह - \n\"काका कÔ देखबाक लेल जुटै गेल छÁ गै? एिह लेल एतेक हसेरी बािह क' अबै गेलÁ हन?काका आब िनकÔ \nछथुन! गै, अबै गेलÁहÁ त' ÃÄक घोड़ा जक िकएक ठाढ़ छÁ सभ गोटे?असोरा पर पिटया - शीतलपाटी सभ \nमोड़ल राखल छौक,से आँिख मे रतौही भेल छौक?सूझै निह छौक?एक रjी ल' क' ओछा लेबÁ त' रोइय \nभगन भ' जाइ जेतौह?सभ िदन भसbिर के भसbिरए रिह जाइ जेबÁ?हमर बेटा िबयाह केने रहय,तँ कतेक \nघोल- फचrा केने रहय लोक सभ?आइ ओकरे सभक परसादे हवा-जह ाज पर चिढ़क' हमहॴ ने एिलयैक? \nआिक आन?बाज!\" सभ गोटे बैिस जाइ गेलिथन।तखन दुलारपुरबाली कहलिथन - \"बिहन,भैया आब पूरा िनकÔ \nछिथन ने?\" काकी बजलीह - \"गै, बूढ़ देह भेलिन।दबाइ पर छिथन।तखन तैयो आब ठीके छिथन।एकटा \nभेल जे बेमारीक बहbे हमरो तीथ(-बथ( भ' गेल।गे मैया, की किहयौक?ओमहरक मौगी सभ बÈड रभसल! \nकेकरो माथ पर नूआँ निह।हमहूँ कहलहुँ जे गाम पर सौितन सभ हमरे पुतोहु कÔ देिख-देिख नाक-मुँह \nचमकाबै छल।छुछुनरी सभ एj' अिबतय तखन ने चकिबदोर लिगतै क?गै, की किहयौक?ओjे-ओjे टा घर \nनिह देखने रिहयैक! एकटा होटल मे ल' गेल बौआ हमर।गे मैया सभ! तेहन छलछलौआ रहैक जे चली त'  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकतेक बेिर िपछिड़क' मुँहे भरे खस' लागी।गै, अपना सभक िदसन लोक चलै छैक आ सीढ़ी tकल रहै \nछैक।ओमहर देखिलयैक जे सीिढ़ये चलै छैक आ लोक सभ ओिह पर सवारी क' क' जाइ अिछ,ठाढ़े-\nठाढ़े।उतरै काल जँ किनय हमरा पकिड़ निह लेिथ तँ तलमलाक कान- कपार फुटले-घर छल। गे दाइ, की \nकिहयौक?होटल मे खाइ लेल भिर थारी द' गेल।बारीक सभ टोपा लगेने लागय जेना कोनो महराज साहेबक \nनाितए सभ हुए।एकटा बाटी मे गरम पािन आ नेबो कािट क' देने गेल।हम त' गáीबला कुरसी पर पलथी \nमारने बैसल रही।पािन मे नेबो गािड़ पिहने पी लेलहुँ।गे मैया, लोक सभ हमरे िदस तािक क' हँसय \nलागल।कहिलयैक जोर सँ-'की हँसता है?हमरा कोनो घेघ लटकल है?' बेटा-पुतोहु बुझाब' लागल,निह तँ हम \nनानीक िबयाह मोन पािड़ देने रिहितयिन। \n       चल,हटा।हँ, इ भेल जे महरौली, झंडाबला आ कालका माइ मंिदल दश(न करा देलक। \n     अिबती काल त' अजगुते खेला भ' गेल।हवा-जहाज पकड़ाब' ल' जाइ गेल।सर-सामान   ल' लेलक।ओ \nएकटा घुमघुमौआ मशीन पर ध' देलकैक।ओ कत'- ने- कह चिल गेलैक।बौआ कहलक जे पटना मे अपने \nद' देतौक।िडली मे एकटा मजगूत सूप कीिन लेने रही।ओ हाथे मे रहय।ओ छीिन क' लागल मशीन सँ \nजच कर'।हम कहिलयैक- 'अइ मे कथी ढूरता है?हुिरया?बÈड सेहता लगता है त' कोनो रोकता है।कीिन \nने आनो आ दौ ने अपन बौह को।अनका समान पर कोन दाबी है केकरो?हला केलहुँ त' आपस केलक। \n       भीतर हवा-जहाज देखै छी त' बूझ ने जे बड़का बसे बूझ।ओिहना लोक सभ सीटे-सीट बैसल।एक \nगोटा कÔ कहिलयैक जे यौ हमरा कनी िखड़की लग बैस' िदय'।मोन घूम' लगैए,जी ओकाय लगैए।मुदा ओ \nमनसा कथी लेल मानत?काका बीच मे बैिस गेलथुन आ हम कात मे।कनी काल मे दू गो लटकी छौड़ी \nआिब मािरतेक बात इशारा सँ कसरत क' क' बताब' लगलैक।हमरा िकछु बुझेबे निह केलक।कहिलयैक -' \nहे गे छौड़ी, इमहर आ!की बजलÁ,से की हम बुझिलयौक?ओ िकदन-िकदन किह हमरा एगो फीता सँ सीट मे \nबािह देलक।कहिलयैक जे एना मे लोक िनकास-बात केना जाएगा?मुदा ओ हमरे िसखाब' लागल।एकरे कहै \nछैक- नितनी िसखाबय बुढ़ नानी कÔ!' \n    गे मैया! खूब रेस क' क' एrे बेिर अकास ठेका देलकैक ज हाज।नीचबला घर सभ सलाइक िड²बी \nजक लागइ।मुदा हमरा ड'र निह भेलहु।हँ, कान बहुत फरफराय लागल।एगो छौड़ी कÔ हाक \nदेलहुँ।कहिलयैक जे कनी कम रेस मे जहाज हक' कहौ, कान बेसी फरफरा रहा है।तखन ओ दूनू कान मे \nतूर ठूिस देलक।पटना मे उतरै काल दूनू छौड़ी कÔ एक-हकटा नमरी देिलयैक जे िकछु कीिन क' खा-पीिब \nलीहÁ।लेबे निह करय।कहिलयैक जे अिसरबादी िछयौक, रािख ले।कतेक हु¯जित केिलयैक,तखन ओ सभ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगोर लाग' लागल।बÈड अिसरबाद देिलयैक।सभ सँ अजब तमाशा तँ समान लै काल भेल।सभक समान \nबेरा-बेरी मशीन पर नाचैए आ लोक हथोिड़या मािर ल' रहल अिछ।एिह मे तँ केकरो समान केओ उचंिग पड़ा \nजेतैक।हमरो धोखा भ' गेल।पुतोहु नवका बैग कीिन देने रहिथ,ललका।ओ दोसर उठा लेलक।बस, हम \nगछारलहुँ ओrर ग®ा।कहिलयैक-' पचहीबाली के बैग आप िकए ल ेते हÐ?अपन समान सँ माने- मतलब \nरिखये।ओ िकbहुँ मानबे निह करय।धरा-पकड़ी हुअ' लागल।तखने काका बािज उठलखुन- 'अपन बैग हइये \nआब आयल अिछ।'तखन ओकरा छोड़लहुँ।बेमतलब सरकार झगड़ करबै छैक। \n      की किहयौक,किनयॲ चंसगर निह रिहतहुँ त' भारी िबपित मे पिड़ गेल रिहतहुँ कैक बेिर।तॲ सभ एक \nबेिर हवा-जहाज पर चिढ़क' देखबही तखन ने बुझबही! गै जगदंबा,हइ कनी सभकÔ तेल-िसंदूर क' ने \nदहीक।\" एकर उपरkत पचहीबाली काकी सभकÔ अपन मोटरी सँ िनकािल परसादी- बhी सभ बट' \nलगलीह।बजलीह- \"तॲ सभ जाइ जइहÁ त' भरोराबाली, हाबीबाली आ नtआरबाली कÔ सेहो पठा दीहÁ।सभ \nकेओ हाल- चाल बूझ' आयल आ ओ तीनू बड़का महंिथन बनैए?किह िदहैक,आिब क' परसादी ल' जाइ \nजायत,निह त' सातो पुरखा कÔ उकिट-पुकिट क' हाथ मे द' देबैक!\" \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n7ानवh(न कंठ  \nगहूमक रखबारी \n     फूदे पुछलिथन -\"यौ लूटे, तखिन सँ हाक द' रहल छी।अकानैत निह िछयैक?किनयॲ उनमुनेबो निह \nकेलहुँ!कोन अनमनामे लागल छलहुँ?एना अनमनायल िकएक छी?मुँह िकएक भकुआयल अिछ?\" \nलूटे कहलिथन- \"की कहू भाय?इ गहूमक रखबारी लाहेब केलक। गहूम फटकायल असोरा पर धैल \nरहैक।कािØ किनकाल लेल िझिसयाइ लगलैक।आध घंटाभिर फुँिहया गेलैक।केकरो धेयान निह रहलैक।गहूम \nरहैक बोरामे। हमर नजिर गेल।हड़बड़ा गेलहुँ।फुरफुराक' उठलहुँ।तलमलाक' खसलहुँ।बासन सभ ढनमना \nगेलैक ।कछमछा गेलहुँ।तैयो ओिरयाक' उठलहुँ।िघिसयाक' बोरा भीतर ल' गेलहुँ।तैयो गहूम िसमिसमा \nगेलैक।की किरतहुँ?मोन मािर ओछान पर ओंघरा गेलहुँ।भोरे तरफराक' उठलहुँ।देखिलयैक,रौद मिरयायल \nरहैक।अगुतायल रही, मुदा असोथिकत भ' सुताय लगलहुँ।फेर मोन भेल जे गहूम पसािर दैत िछयैक।पrे \nपर िछिड़या देिलयैक।ए#हर गहूम पर कौआ सभ लुबुधायल रहैक।चुगै लेल लुसफुसायल रहैक।नंग-चंग क' \nदेलक।बिगलमे सॲटा टेिबयाक' धयने रही।जुमाक' चला देिलयैक।ओ#हर सँ एकटा नेता लोक सभकÔ डोिरएने \nभोट मग' आिब रहल रहैक।ओ सॲटा ओकरे कपार बजिर गेलैक।ओ िडिरयाय लगलैक।िचिचयाय \nलगलैक।हम िसटिपटा गेलहुँ।केबाड़ बbक' क' गबदी मािर पिड़ रहलहुँ।ओ सभ बड़ीकाल धिर केबाड़ पीटैत \nरहल।िचकरैत रहल।नेता कहलकैक -'छोिड़ दही, एखन भोटक टाइम छैक।' तखन सँ जीह हड़हड़ \nकरैए।तािहमे अह खड़खड़ायल आिब गेलहुँ।ओ नेता बÈड खबखबायल हेतैक,निह यौ?कहूँ लोक िजता \nदेलकैक, तखन यौ?बाप-रौ-बाप!\" \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडॉ. िचiलेखा  \nिमिथलाक \\िसh लोक पव(सामा-चकेबा \nिमिथलाक iीसमाजक अनुपम आ आदश(क एकटा अ­ुत आ अयत मन ोरंजक पाविन िथक सामा-\nचकेबा। कदपुराणक िनßिलिखत ¿लोकक आधार मैिथल ललना लोकिन आिदकालिहंसँ पर#परानुसार सामा-\nचकेबाक पाविन करैत आिब रहल छिथ- \n“¥ारकायाèचकृsणय पुiी सामाऽितसुदरी। \nसा#बय भिगनी ‘सामा’माता जा#बवती शुभा।। \nइितकृsणेन संशता सामाऽभूति5ितपि5णी। \nचºबाक इित ¦यात: ि\\यया सिहतो वने।।”\n[1]  \nिमिथलाक iीसमाज ई पाविन अख]ड भातृ सुख,  सव(भौभाªय एवं पुi-पौiािदक अथ©त् सतानक \nकयाणाथ(क अितिरnत खास कऽ अपन पित आ भाइकÔ दीघ©यु, यशवी आ समृh होएबाक कामनासँ करैत \nछिथ। स#पूण( िमिथलामे iीगण लोकिनक पाविनमे इएह एकटा एहन पाविन अिछ जे लगातार प0ह िदन \nतक चलैत अिछ। ई पाविन \\ितवष( काित(क मासक ि¥तीया शुnलसँ \\ार#भ भए पूिण(मा धिर चलैत अिछ। \n\\ाय: एकर कारण ई अिछ जे शाiानुसार काित(क मास सभ पाप क नाश करएबला आ भगवान िवsणुक \nसभसँ ि\\य मास िथक। एिह पाविनमे मैिथलानी लोकिन खास कऽ अपन भाईक कयाणाथ( चुिगलाक मुँह \nजरबैत छिथ। शायंकाल गीत गािब नवका धानक शीशसँ िहनक पूजा कएल जाइत अिछ। भातृि¥तीया िदनसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nई पूजा \\ार#भ होइत अिछ आ काित(क पूिण(मा िदन नवका चूड़ा-दही, गुड़ भोग लगा कऽ पिरचािरका एवं \nिधयापूता सभमे \\साद बॉंटल जाइत अिछ। वाटो बिहनोकÔ चौबिटयापर अविथत कएल जाइत छिह। प0ह \nिदन धिर मुहािर सॉंझ कऽ समा-चकेबाक डालाक अदला-बदली मैिथलीएमे मi पिढ़-पिढ़ कएल जाइत \nअिछ। डाला फेरलाक बाद काित(क पूिण(मा िदन नाना\\कारक पकमान बना कऽ बहीन, भाईकÔ भोजन \nकरओलाक बाद भाईक ¥ारा ठेहुन लगा कऽ मूित( सभ तोड़लाक बाद भाईक फड़ भरल जाइत अिछ आ \nसामा-चकेबाकÔ अिगला वष( पुन: अएलाक नोत देलाक बाद िवसज(न कऽ देल जाइत अिछ। 9यात´य जे ई \nपाविन अिबतिहं मैिथल ललना लोकिनमे हषãलासक संग आनदक लहिर िहलकोर मारऽ लगैत छिह। कारण \nहुनका लोकिनकÔ अपन-अपन गीतक \\दश(न करबाक पूण( अवसर भेिट जाइत छिह। ई गीत गएबाक ºम \nसायंकालसँ \\ार#भ भए चािर-पच घटा तक चलैत रहैत अिछ। \nिमिथलाक सामा-चकेबाक पूजा बड़ \\¦यात अिछ। ई पाविन िमिथलाक \\ाय: \\येक घरमे होइत अिछ \nआ माi iीगणे लोकिन ¥ारा ई स#पािदत कएल जाइत अिछ। एकर  मूल कारण अिछ सामाक कथा, जे \nकथाक अवलोकनसँ वत: पÆ भऽ जाएत। शोध-अवेषणसँ \\ात साम8ीक आधारपर सामाक कथा तीन \n\\कारक उपल²ध होइत अिछ- \nपिहल कथा :- सामा सा#बक बिहिन छलीह। ई अयत भ´य ±पलाव]यवतीक संग-संग बुिधयािर \n(गुणवती) सेहो छलीह। ई अिधकkश समय मुिन लोकिनक आYम जािह वनमे छलिह ततिह Îमणशील रहैत \nछलीह। वन-Îमण िवचरणक आदित िहनका नैनेसँ छलिह। िहनका बिल\\दान, होम, य7, वेद-पुराण पाठ आिद \nदेखबा-सुनबामे खूब मोन लगैत छलिह। ओिहठामक होमािªन आ व6छ शीतल हवा सेहो अयत वाæयकर \nछल। \n¿यामा जखन नमहर भऽ गेलीह तखनहुँ ई 7ान यौवना बालकौतुहलवशात् नेने जकॉं पूव(वते िन¿छलतासँ \nिवचरण करैत रहलीह। एहन अपूव(सुदिर वालाकÔ देिख मुिन लोकिनकÔ पूण( आशंका ओ नदेह भेलिह जे \nकहॴ मुिनकुमार लोकिनक चंचल मोन जे वायुवेगहुँसँ अयिधक तीवé होएबाक कारणÔ डोिल ने जािह, तÔ \nसामाकÔ मना कएलिह जे ओ आYमणक िनकट भोरे-भोर निहं आबिथ। िकतु िन¿छल पिवi मोन वाली सामा \nबार#बार मुिन लोकिनक ¥ारा मना कएलहुँ पर ओ निहं मानलिह। तखन ºोधक आवेश मे आिब ओ मुिन \nलोकिन शाप दऽ देल जे ‘अहॉं प5ी भऽ जाउ’। \nमुिन लोकिनक शापक कारणÔ सामा प5ी बिन एमहर-ओमहर फुर-फुर करैत उड़ए पड़ए लगलीह। \nअशात मोनसँ मुिन आYमक िनकट केवल चÐ-चÐ, टÐ-टÐ करैत ऐ डािरसँ ओइ डािर उड़िथ िफरिथ। कहाबत \nछैक जे ‘वृथा न हॲिह देव ऋृिष वाणी’।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकृsणक पुi सा#बकÔ ऋृिष-शापक ई अशुभ समाचार भेटलिह। ओ दाया0(िचj भए ठेहुिनयॉं दए दस \nहजार वष( धिर िवsणुसहêनामक पाठािद तप कए भगवान िवsणुकÔ \\सb कएलिह। तपËात् सामाक प5ीव \nिवमोचन भेलिह। [2] \nदोसर कथा :- एक समय कोनो सरोवरमे कृsण भगवान अपन आठो पटरानी सभक संग नªन-नªना \nजल-ºीड़ामे लीन छलाह। चा±कातसँ ओहार आ परदाक पूण( \\बध छल। \nसा#बकÔ कौतुहलवशात् परदाक इरोतमे भऽ जल-ºीड़ा नुका कए देखबाक इ6छा भेलिह। ओ नुका कऽ \nपरदामे छेद कए जल-ºीड़ा देखए गेलाह। nयो चुिगलाह जा कऽ भगवान कृsणकÔ चुगली लािड़ देलक। सा#ब \nअपन माए लोकिनकÔ वiहीना देखबाक महापाप कएलिह तÔ चुि गलाक चुिगलपनक कारणÔ ºोिधत भए कृsण \nहुनका शाप दऽ देलिथह जे- ‘अहॉं कोिढ़ भऽ जाउ’। कृsणक शापक बाद सा#ब तुरjे गिलत कुÆसँ अयत \nपीिड़त भऽ गेलाह। गिलत कुÆ रोगक कÆ देिख सूय( भगवानकÔ दया लािग गेलिह। सा#बकÔ वÞमे ओ \nअपन 21 टा उ8 नाम कहलिह। जा#बवतीक पुi सा#ब,  ओही 21 नामक (सा#बपुराणातग(त सूय(तवराजक) \nपाठ करए लगलाह। पापक फल भोगलाक पËात् िकछु िदनक बाद ओ रोगमुnत भऽ गेलाह। िहनक पाठक \nअविधमे िहनक बिहिन सामा अिªन \\¯विलत कए अपन भाइक जघय महापापक चुगली कएिनहार चुिगलाक \nनूआक मूित( बना कऽ जराएल करिथ। तÔ िमिथलामे ई कहबी \\चिलत छैक जे- ‘चुिगला करए चुगली िबलाइ \nकरए #याउँ’। सामाक ¥ारा अपन भाइक \\ित अगाध \\ेम ओ सहानुभूितयेक कारण कुलाëना लोकिन सामाक \nपूजा-अच(ना करैत आिब रहल छिथ। [3] \nतेसर \\चिलत कथा :- इएह कथा िमिथलामे \\ाचीन कालिहंसँ पर#परासँ \\चिलत अिछ आ एही कथाक \nअनु±प ई  ‘सामा-चकेबा’खेलाएल जाइत अिछ। ई कथा एिह \\कारÔ अिछ :- \nएक समय ऋिष लोकिन सूत महाराजसँ कहलिथह जे- हे सूत महाराज! हम सब अपनेक मुँह सँ \nअनेक इितहास पुराणक कथाक Yवण करैत आिब रहल छी। आई हमरा लोकिनक मोनमे सामाक स#बधमे \nिज7ासा भेल अिछ जे- एिह पृæवीपर सामाक पूजा िकएक होइत छिह? ई सामा के िथकीह? ई िकनकर पुiी \nआ िकनकर बिहन आ िकनकर पÒी छिथ? पृæवीपर िहनकर पूजाक की िवधान अिछ? कृपया एिह वृतातकÔ \nसिवतर सुनएबाक कृपा कएल जाए। ऋिषगणक आ8हपर सूत महराज एिह  ‘सामा-चकेबा’क कथा सिवतार \nसुनएबासँ पूव( कहलिह जे आइ जे हम सामाक कथा एखन िवतार सँ सुनबाऽ जा रहल छी तािह स#बध ई \nकिह दी जे एिह कथाक Yवणसँ iी सौभाªवती होइत छिथ आ सा माक पूजासँ iीगण कृतकृय भऽ जाइत \nछिथ। हे मुिनYेÜ लोकिन! आब िवतारसँ ई कथा सुनू- \n“सामा Yी कृsणक पुiी छलीह। िहनक भाइक नाम सा#ब आ माएक नाम जा#बवती छलिह। सामा \nअपूव( सुदरीक संग-संग उदारता आिद गुणसँ स#पb छलीह। सामा अपन सखी लोकिनक ¥ारा सदैव \\शंिसत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरहलीह। ओ िनय ऋिष-मुिनक आYम जाए खेलाइत छलीह। एही \\कारÔ िहनकर समय ´यतीत होइत छल। \nसामाक िववाह चा±वnय (चºबाक) नामक एकटा समृh युवकसँ भे ल छलिह। हुनका एकटा िडहुली नामक \nनोकरनी छलिह। एकिदन सामा मुिनक आYमसँ घुरल अबैत छलीह िक बाटिहमे ओ िडहुली नामक नोकरनी \nिहनका देिख लेलकिह आ कृsणक लग जा कऽ सामापर िमæया मनगढ़ंत आरोप लगा कऽ चुगली कऽ \nदेलकिह जे- ‘ई वृदावनमे टहलऽ जाइत छिथ तÔ ऋिष सभक संग रमण करैत छिथ।’ Yी कृsण सामाक \nचािरिiक दोषारोपण सुिन अयत ºोिधत भए गेलाह आ ओही ºो धमे सामाकÔ शाप दऽ देलिह जे- ‘हे \nसमा! जखन एहन वग(तुलय घर कÔ छोिड़ अहॉं मुिनक िनकट गेलहुँ, तँ जाउ! हम अहॉंकÔ शाप दैत छी जे \nपृæवीपर जा कऽ वृदावनक जंगलेमे चकबी प5ी बिन िनवास क±।’ Yी कृsणक शापक कारण सामा चकबी \nप5ी भऽ गेलीह। आ ओहो ºोधमे आिब कऽ चुिगलपनक कारणÔ िडहुलीकÔ शाप दऽ देलिह जे जािह मुँह सँ \nअहॉं हमरा पर िमæया मगनगढ़ंत आरोप लगौलहुँ ओ मुँह अहॉंकÔ आिगसँ झरकाओल जाएत।” \nशािपत सामा चकबी प5ी बिन वृदावनमे रहऽ लगलीह। ओमहर िहनक पित चा±वnय (चºबाक) एिह \nशापक घटना सुिन अयत दु:खी भऽ गेलाह आ िवरहमे तुरत देवािधदेव महादेवक अराधनामे लीन भऽ \nगेलाह। एक िदन महादेव सामाक पित चा±वnयक तपयासँ \\सb भए कहलिह जे- ‘मगू! अहॉं जे वरदान \nमगब से हम देब।’ तखन सामाक पित महादेवसँ कहलिथह जे- हे महादेव! हमर पÒी सामा अपन िपता Yी \nकृsणक शापसँ प5ी बिन गेलीह। हम आब हुनका िवयोगमे निहं जीिव सकैत छी। तÔ हम जािह कोनो \\कारÔ \nहुनका संग रिह पित-पÒीक सुख \\ात कऽ सकी से वरदान िदअ। तखन महादेव एवमतु किह देलिथह। \nमहादेवक एिह वरदानक पËात् सामाक पित चाtवnय (चºबाक) प Òी सुख \\ात करबाक हेतु चकबा  प5ी \nबिन गेलाह। तपËात् सामा आ चाtवnय (चºबाक) दुनू गोटे (पित-पÒी) प5ी ±पमे वृदावनमे यi-तi-\nसव(i संगे घुिम-िफिर दा#पय जीवनिबताबए लगलाह। \nसामाक भाई सा#बकÔ जखन अपन बिहन-बिहनोइकÔ शािपत भऽ प5ी बिन जएबाक घटनाक जानकारी \nभेटलिह तखन ओ बहुत दु:खी भऽ गेलाह आ अपन बिहन-बिहनोइक उhारक हेतु त5ण एका8िचj भऽ कऽ \nभगवान िवsणुक पूजा \\ार#भ कऽ देलिह। िवsणु सहi नामक िवsणुक तुितसँ शंख-चº-गदाधारी भगवान \nिवsणु सा#बक सम5 \\कट भेलाह आ सा#बसँ कहलिह जे- हे पुi!  हम अहॉंक अराधनासँ अित \\सनन छी। \nतÔ ‘अहॉं मगू! जे वर मगब से हम देब।’ सा#ब कहलिह जे- हे नारायण! यिद अहॉं हमर अराधनासँ \\सb छी \nतँ हमर एकमाi शािपत बिहन-बिहनोईकÔ जे प5ीक ±पमे आइ दर -दर जंगले-जंगल भटिक रहल छिथ तिनका \nपुन: वातिवक मनुsय ±पमे सुखी दा#पय जीवन ´यतीत करिथ से वरदान िदअ। \nतखन भगवान िवsणु कहलिह जे- हे वस! अहॉंक बिहन-बिहनोइ जािह तरहÔ शाप-मुnत भऽ मनुsय योिन \n\\ात करताह से उपाय हम कहैत छी। अहॉं 9यानसँ सुनू-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकाित(क मास हमर सभसँ ि\\य मास अिछ। ई मास सभ पाक नाश करऽबला होइछ। काित(क मासक \nशुnल प5क पंचमी ितिथमे घर-घरक iी लोकिनक ¥ारा नवीन व i पिहिर सामा,  चुिगला, तिष( आ वृदावन \nआ सा#ब आिदक मूित( बनाओल जाए। आ रंगल-ढेउरल ओिह सभ मूित(कÔ एकटा चँगेरामे रािख िविधवत् पूजा \nकएल जाए। राितमे दीप जरा कऽ ओकरा घुमाओल जाए आ चा±कात सँ चुिगलाक मुँह झरकाओल जाए। \nएिहना करैत जखन पूिण(माक ितिथ आबए तँ बिहिनक ¥ारा िविभb पकमान बना कऽ भाइ कÔ भोज कराओल \nजाए तपËात् भाईक ¥ारा ठेहुनसँ ओिह मूित( सभकÔ फोड़लाक बाद, हुनका सभकÔ अिगला साल पुन: अएबाक \nनोत दऽ कऽ Yhापूव(क िवसज(न कऽ िदअए। एिह तरहÔ जखन ई पूजा कएल जाएत तखन अहॉंक बिहन-\nबिहनोइ वत/ मनुsयक शरीर \\ात कऽ लेताह, आओर जे iी सामाक पूजा करतीह ओ सौभाªयवती \nहोएतीह। \nई बात किह शंख-चº-गदाधारी भवान िवsणु अतध©न भऽ गेलाह। सा#ब अपन रा¯यमे सूचना \\सािरत \nकरौलिह जे हमर स#पूण( रा¯यक iी लोकिन उपरोnत िविध-ि वधानसँ सामा-चकेबा बनाए चुिगलाकÔ जरौतीह \nआ जे एिह आदेशक पालन निहं करतीह तिनका एिह रा¯यसँ िनsकािसत कऽ देल जाएत। सा#बक \nआदेशनुसार रा¯यक मिहला लेाकिन तदनु±प काित(क शुnल प5क \\थमे िदनसँ एिह काय(मे लािग जाइत \nछलीह। सा#बक आ7ानुसार गाम-गाममे iी लोकिनक ¥ारा उपरो nत िविध-िवधानसँ सामाक पूजा भेल आ \nओिह पु]यसँ सामा पुन: अपन मनुsयक शरीर \\ात कएलिह। सामा पुन: अपन मूल ±प देिख िविमत होइत \nअपन सखीसँ पुछलिह जे हमर ई ±प कोना भेल? आ ई काज के कएलक? से कहू। जे हमरा प5ी ±पसँ \nमानव ±पमे पिरवित(त कएलिह हुनका हम जीवन दान देबिह। सखी उjर देलिथह जे ई सभटा अहॉंक \nभाई सा#बक \\याससँ स#भव भेल। \nसखीक ई बात सुिनतिहं सामाक आँिखसँ अYधारा \\वािहत भऽ गेलिह आ गद्-गद् वाणीसँ बजलीह जे- \nसंसारमे सहोदर भाइक समान दोसर निहं होइत अिछ। धय िथक ओ iी जकरा सहोदर भाई छैक। सामा \nअपन भाईक ¥ारा एिह तरहक काय( करबाक हेतु अनका अपन आतिरक हृदयसँ दीघ©यु होएबाक आशीव©दक \nसंगिह संसारक सभ बिहनकÔ हमरे सन भाई हो तकर कामना कएलिह। ओकर बाद सामा अपन भाईसँ भÔट \nकए पुन: अपन माए-बापसँ भÔट कएलिह। \nसूतजी कहलिथह जे- हे ऋिषगण! जािह िदन सामा अिभशापसँ मुnत भेलीह ताही िदनसँ सामाक पूजा \nपृæवीपर होमए लागल। सामाक पूजा अख]ड Îातृ सुख सव(सौभाªय एवं पुi-पौiािद \\दान करऽवला कहल \nगेल अिछ। जे नारी एिह वéतकÔ \\ित वष( करैत छिथ जे Îातृिवहीना निहं होइत छिथ आ पुi-पौiािदसँ युnत \nहोइत छिथ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nस#पूण( िमिथलामे Îातृि¥तीये िदनसँ सामा बनाएब \\ार#भ भऽ जाइत अिछ। iीगण सभ ओिह िदन \nजािह मािटसँ सामा बनौतीह तकरा पश( अव¿य कऽ लैत छिथ। तपËात् अधपहरा देिख कऽ छिठक खरना \nवा रपना िदन सामा बनबैत छिथ। सभसँ पिहने िसरी सामा, दोसर िदन चकेबा, तखन एके पतीमे बैसल \nसातटा सतभÐयॉं िचड़ै, खर±िच भैया, बाटो बिहनो दू प5ीक मुँह दू िदस भाªय-चºसँ भाइ-बिहनक िवमुख भेल \nभाइ-बिहन। नवका खढ़सँ बनल वृदावन, भ#हरा तथा सन (पटुआ) सँ मॲछबला अनाओल चुिगला आ \nचुिगलखोड़ चूड़कक \\तीक अिछ। सामा बनएबामे िदन-न5iािदक स ेहो िवचार कएल जाइछ। ई अधपहरा मे \nनिहं बनाओल जाइछ। सव(\\थम iीलोकिन सामा बनबैत छिथ तपË ात् ºमसँ सामा-चकेबा, सतभइयॉं \n(सतिष(),  वृदावन आ सा#ब भैया, प5ी आ ओकरा हेतु घर आओर चुिगला आिदक मूित( बनाओल जाइछ। \nचुिगला कÔ जड़बाक काल iीगण बड़ गािर पढ़ैत छिथह। एकर म ु¦य कारण ई अिछ जे सामाक चिरiपर \nदोषारोपण लगबएवला चुिगले छल आ चुिगलेक चुिगलपनक कारणÔ सामा शािपत भेल छलीह तÔ ओकरा गािर \nपढ़बाक पर#परा \\ार#भ भेल। \nस#पूण( िमिथलkचलक मिहला वग( (की बूढ़, की ब6चा, की जवान) सभ िमिल कऽ समा-चकेबा खेलाइत \nछिथ। सॉंझ होइते देरी िधयापूतासँ लऽ कऽ बूढ़-पुरैिनयॉं तक सभक मनमे एकटा नव उमंग, नव जोश हुंकार \nभरऽ लगैत अिछ। कारण िधयापूतासँ लऽ कऽ बूढ़ धिरक सभकÔ वतi ±पसँ अपन-अपन गीतक \\दश(न \nकरबाक नीक अवसर भेटैत छिह। िधया-पूताकÔ बूढ़-पुरैिनयॉं सभसँ गीत आ गीत गाबक कला सीखबाक \nसेहो नीक अवसर भेटैत छिह। अँगना-अँगनासँ iीगण सभ चँ गेरामे सामा-चकेबा सािज कऽ िधयापूताकÔ \nमाथपर रखने गीत गबैत टोले-टोल एक ठाम जका भऽ कऽ टहाटही इजोिरयामे नव-अनव धुनमे गीतक \n\\ितपध© चािर-पच घटा धिर चलैत रहैत अिछ आ नव-पुरान सभ गीतगाइन सभ गीत गािब-गािब \\ितिदन \nथोड़ेक-थोड़ेक चुिगला के जरा कऽ डाला समेिट अपन-अपन घर चिल जाइत छिथ। ई ºम लगातार \nकाित(क शुnल प5क \\थम िदनसँ प0ह िदन धिर चलैत अिछ आ अितम प0हम िदन अथ©त् पूिण(माक \nराितमे आने िदन जकॉं सभसँ पिहने गोसाउिनक गीत गािब समाकÔ नवका चूड़ा-दही, गुड़, िमÆान आिदक \nभोजनोपरात सुपारी देल जाइत अिछ। आँगनमे iीगण ¥ारा स भ भाईक नामसँ ओकर कयाणाथ( गीत \nगाओल जाइछ। तपËात् समा-चकेबा आ \\¯विलत दीपसँ साजल चँगेरा मथपर रािख iीगण सभ \nिनßिलिखत गीत गबैत आँगनसँ बहराइत छिथ- \n“डाला लऽ बहार भेली, बिहनो से फल बिहनो, \nफल भैया लेल डाला छीिन, सुनू! राम सजनी। \nसमुआ बैसल तोहÔ बाबा बड़ैता, \nतोर बेटा लेल डाला छीिन, सुनू! राम सजनी।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकथी केर डलबा गे बेटी! कथी बाहल चा± खूट, \nकोनो रंग डाला लेलकौ छीिन, सुन! राम सजनी। \nसोने केर डलबा हौ बाबा, च#पा, चमेली चा± खूट, \nलाले रंग डाला लेल छीिन, सुन! राम सजनी।। \nजॱ तोरा आहे बिहनी हम डलबा िदया देबऽ \nहमरा के की देबऽ दान, सुनू! राम सजनी। \nचढ़बाक घोड़ा देब पढ़बाक पोथी देब, \nछोटकी ननिदया देब दान, सुनू! राम सजनी।।” \nउपयु(nत गीत गबैत गामक सभ घरक मिहला लोकिन जोतलाहा खेतमे ºमश: जमा होमए लगैत छिथ। \nओतऽ सामा सब के पसािर देल जाइत अिछ। तपËात् सीरी सामाकÔ हाथमे लऽ कऽ लगाएल पान, गोटा \nसुपारी आओर एक मुìी अरबा चाउर मिहला लोकिन अपना-अपना आँचरपर रािख सखी सभक संगे अदला-\nबदली करैत छिथ। अदला-बदली करैत काल iीगण िनßिलिखत फक ड़ा मi ±पमे पढ़ैत छिथ- \n“जीब’ जीब’ हो की मोर िपया जीब’ \nकी मोर भैया जीव’ \nजेहन धैिबया के पाट तेहन भैया के पीठ \nजेहन करिड़क थ#ह तेहन भैया के जॉंघ \nजेहन पोखिरक सेमार तेहन भैया के टीक।” \nएिह िविधक बाद भईक फड़ भरल जाइछ आ सामा फोड़बाक लेल देल जाइत अिछ, जकरा ओ \nलोकिन अपन ठेहुनसँ फोड़ैत छिथ। सामा फोड़लाक बाद भाई लोकिनकÔ नवका चूड़ा-दही-गुड़ खुआओल \nजाइत अिछ। तपËात् सामाक खेल \\ार#भ होइछ। तकरा बाद चुिगलाक मàद-दाढ़ी जराओल जाइछ आ \nसभसँ अतमे वृदावन जराओल जाइछ। एिह सभ िविधक पËात् पुन: गीत गाओल जाइछ- \n“गाम के अिधकारी भैया हाथ दसं पोखिर। \nखुना िदअ’,  च#पा फूल लगा िदअ’हे। \nफलबा लोढ़ैते बिहनो आयल हे। \nघिम गेल िसर के िसदुर नयन भ± काजर हे।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछjा लेने आबिथ भैया से फल भैया हे। \nबैसह बिहनो एिह छॉंह आसीष दहू हे। \nपािनयो लेने दौड़ल आबिथ अइहब भौजो हे। \nननदो पीिब िलअ िनरमल पािन से हमरो आसीष देहु हे। \nयुगे-युगे जीबथु फल भैया तोरो अिहबात बढ़ओ हे।” \nिमिथलाक iीगण सामा-चकेबाक गीत सभमे अपन-अपन भाइक नाम  जोिड़ गीत गबैत छिथ। \nिमिथलाक अनुपम आ आदश(क एिह अ­ुत पाविन  ‘सामा-चकेबा’सँ स#बिधत अनेकानेक गीत सभ अिछ \nजे समयानुकूल सामािजक पिरवत(नक कारणÔ धीरे-धीरे ºमश: लुत भेल जा रहल अिछ। हम  ‘सामा-चकेबा’सँ \nस#बिधत िकछु गीत सभक संकलन उhृत कऽ रहल छी जािहसँ अ9येता आ शोधाथ` लोकिनकÔ सहयोगक \nसंग-संग ई गीत सभ जीवत रिह जाए तँ खास कऽ हमरा काफी आमसंतुिÆ होएत। \nिमिथलामे पर#परासँ \\चिलत  ‘सामा-चकेबा’क ºमश: लुत होइत जा रहल िकछु गीत सभ यi- तiसँ \nसं8ह कए \\तुत कएल जा रहल अिछ- \nगीत - 1 \n“साम चाको साम चाको अइह हे, अइह हे, \nजोतल खेतमे बइिसह हे, बइिसह हे- \nसब रंग पिटया ओछइह हे, ओछइह हे- \nओिह पिटया पर कए कए जना, कए कए जना \nछोटे बड़े नबो जना, नबो जना। \nहमरा भैया के सोनाक छुरी, सोनाक छुरी।”[4]  \n  \nगीत - 2 \n“सामा खेल खेलू हे भौजो। िचर जीवन मोर भाए। \nचूड़क मुँह उक फेरब भौजो! चुगली करत न जाए। \nबापक शाप बशÁ वन ऐलॱ चाt बदन पित पाए। \nपित सुत भाए िजअत सब भौजो! भैया होएत सहाए।।”\n[5]  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगीत -  3 \n“अयलइ काित मास हो भैया, सामा लेल अवतार। \nिचìी ल’क’जैहÁ हजमा, नैहर हमरार। \nबाबा आगू बिजहÁ हजमा, गोचर हमार। \nभैया आगू बिजहÁ हजमा िमलन हमार। \nसेहो सुिन भेला भैया, घोड़ा पीिठ असवार। \nिसदुर बेसाहताह भैया, बेितया सन हे बजार। \nिटकुली बेसािहह’भैया, पटना सन हे बजार। \nसामा बेसािहह’भैया, मनसुर चक हे बजार। \nिटकुली झलिक गेल फल बिहिन के कपार। \nिसदुर झलिक गेल भैया अइहब भौजी के कपार।”\n[6]  \n  \n  \nस#पक(- \nएसोिसएट \\ोफेसर \nमैिथली िवभाग \nयू.भी.के. कॉलेज, कड़ामा- आलमनगर   \nबी.एन.म]डल िव°िवUालय, मधेपुरा \n  \n  \nसदभ( सूची- \n \n  \n \n[1] िमिथला की सkकृितक लोक िचiकला- पं. लíमीनाथ झा \n[2] मैिथलीमे ´यवहारक गीत- डॉ. लोकनाथ िमY- पृ. 164  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n[3] िमिथलाक पाविन ितहार- बाबू गëापित िसंह \n[4] मैिथलीमे ´यवहारक गीत- डॉ. लोकनाथ िमY \n[5] मैिथलीमे ´यवहारक गीत- डॉ. लोकनाथ िमY \n[6] मैिथली संकार गीत, उव(शी \\काशन, पटना। \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n३. पU  \n३.१. आशीष अनिचहार - २ टा भिnत ग जल  \n३.२.  िवजय इसर \"वस \"-बचिबहऽ हो कrा \n३.३. िवsणुकात िमY -पिथक  \n३.४.\\दीप पुsप -दीयाबातीपर tबाइ  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआशीष अनिचहार \n२ टा भिnत गजल \n१ \n  \nनमो मेधा महामाया नमो देवी \nनमो भाषा नमो जिटला नमो ÃाÄी \n \nनमो सीता नमो राधा नमो धया \nनमो वसुधा नमो अनघा नमो लíमी \n \nनमो दुग© नमो सया नमो आUा \nनमो काली नमो चंडी महाकाली \n \nनमो तारा नमो मजिर नमो कुसुमा \nनमो लोना नमो लिखमा नमो थेरी \n \nनमो गंडक महानंदा नमो गंगा \nनमो कमला नमो जीबछ नमो कोशी \n \nसभ पितमे 1222-1222-1222 केर माiाºम अिछ। परंपरासँ \\ ात श²दकÔ बहरमे सजा देल गेल अिछ। \nसुझाव सादर आमंिiत अिछ। \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२ \n \nडोकहर वािसनी 8ािमणी भगवती \nदुखहरी सुखकरी राज राजे°री \n \nमातृदेवी युगल उव(री कािमनी \nसुंदरी माधुरी काम कामे°री \n \nशािलनी मािलनी शेखरी रािगनी \ntिचकरी शुिचकरी नाद नादे°री \n \nधम(दा अथ(दा कामदा मो5दा \nजयकरी शुभकरी योग योगे°री \n \nकंिकनी कािकनी कोटरी सािधके \nशंकरी सहचरी सव( सवÀ°री \n \nसभ पितमे 212-212-212-212 माiाºम अिछ। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवजय इसर \"वस \" \nबचिबहऽ हो कrा  \nहँसलक भभाकय, सभ मारलक ठहrा \nभागलहुं◌ँ िचकिड़ हम बचिबहऽ हो कrा \nसुंदिर सभक बीच हम जाकय फसलहुं◌ँ \nसीता वयंवर कÁ नारद जी बनलहुं◌ँ \nअपन हाल देिख भेलहुँ हrा बrा \nभागलहुं◌ँ िचकिड़ कय बचिबहऽ हो कrा \nपता नÐ जे हमरा मित मे िक आयल \nजेना कोनॲ मजनूं के आमा समायल \nथापर खा परेलहुं◌ँ जेना चोर उचrा \nभागलहुं◌ँ िचकिड़ कय बचिबहऽ हो कrा \nिकयो नÐ बुझै छै हमर दुद(शा की \nजÁ हम छी कुमारे तÁ नÁ दशा ई \nभेलहुँ अधबयसू िफरी खाइत धrा \nभागलहुं◌ँ िचकिड़ कय बचिबहऽ हो कrा \n  \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवsणुकात िमY  \nपिथक  \nये बटोही चलैत रह पथपर , \nिबनु कोनो दूरी सोचने । \nएक मुìी मािटक मोल निह, \nभगैत नजिर मंिजल रखने।। \nआगमन -\\थानसॅ अनजान छÐ, \nसा◌ॅस जाधिर इस ताधिर।  \nबाम -दिहन िबनु तकनिह, \nअितम सा◌ॅसधिर इस मिर -मिर।। \nबाटमे िहम -आतप समशीतोsण भेटतहु, \nउ6च, म9यम, दिलत, िभखािर । \nस¯जन -दुज(नक संपक( होएतहु, \nकिरहÐ िव7 बिन तौल स#हािर।। \nपग -पग पर पाथर आ फूल पुंज, \nसंतुिलत सा◌ॅससॅ स#हरैत चल। \nशील संग सहयोग वभावमे,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nशाित, संतोष, नानक बल।। \nमंिजलधिर पहुचिहसॅ पूव(िह, \nिदशाहीन भेलहु निह भान होउ। \nभनिह 'िवsणु 'बन एहन बटोही, \nतोहर अनुकरणीय भ ' मान होउ ।। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\\दीप पुsप  \nदीयाबातीपर tबाइ  \nआह होइ िहयमे आनक कtण पुकार लेल \nजीवन िबतै अहक सदित पर-उपकार लेल \nघर-आँगनक इजोत िकछु क#मो चलतै मुदा \nएकटा \\दीप हो मनकेर अहार लेल \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n........................................ ................................................................................  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी5ा लेल   मैिथली ( अिनवाय( आ ऐि6छक ) आ आन \nऐि6छक िवषय आ सामाय 7ान ( अं8ेजी मा9यम ) हेतु सािम8ी \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNI ON PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GEN ERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n  \nVideha e -Learning  \n \nपेटार ( िरसोस( सेटर ) \nश²द -´याकरण -इितहास   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nMAITHILI IDIOMS & PHRASES  मैिथली मुहावरा एवम् लोकोिnत \\काश - रमाकात िमY \nिमिहर  (खटी \\वाहयुnत मैिथली िलखबामे सहायक) \nडॉ. लिलता झा- मैिथलीक भोजन स#बधी श²दावल ◌ी (खटी \\वाहयुnत मैिथली िलखबामे सहायक) \nमैिथली श²द संचय  MAITHILI DICTIONARY - RAMDEO JHA  (खटी \\वाहयुnत मैिथली िलखबामे \nसहायक) \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY  \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY  \nअिणमा िसंह -Shishu_Geet_Khel_Anima_Singh  \nडॉ. रमण झा \nमैिथली का´यमे अलîार     अलîार -भाकर  \nआनद िमY ( सौजय Yी रमानद झा \"रमण\") - िमिथला भाषाक सुबोध ´याकरण  \nBHOLALAL DAS  मैिथली सुबोध ´याकरण - भोला लाल दास  \nराधाकृsण चौधरी- A S urvey of Maithili Literature  \n........................................................................................................................  \nमूलपाठ  \nितरहुता िलिपक उ­व ओ िवकास (यू.पी.एस.सी. िसलेबस) \nराजे°र झा- िमिथला5रक उ­व ओ िवकास  ( मैिथली सािहय संथान आक©इव ) \nSurendra Jha Suman  दj -वती ( मूल )- Yी सुरे0 झा सुमन ( यू.पी.एस .सी. िसलेबस ) \n\\बध सं8ह - रमानाथ झा ( बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) CIIL SITE  \n........................................................................................................................   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसमी5ा \nसुभाष च0 यादव -राजकमल चौधरी: मोनो8ाफ  \nिशव कुमार झा \"िटलू\" अंशु-समालोचना \nडॉ बचे°र झा- B_JHA_Nibhand_Nikunj.pdf  \nडॉ. देवशंकर नवीन - Adhunik_Sahityak_Paridrishya  \nडॉ. रमण झा- िभb -अिभb  \n\\ेमशंकर िसंह - मैिथली भाषा सािहय :बीसम शता²दी ( आलोचना) \nडॉ. रमानद झा 'रमण' \nिहआओल  \nअिखयासल      CIIL SITE  \nदुग©नद म]डल -च5ु \nRAMDEO JHA  दj -वतीक वतु कौशल - डॊ. Yीरामदेवझा \nSHAILENDRA MOHAN JHA  पिरचय िनचय - डॊ शैले0 मोहन झा \n........................................................................................................................  \n अितिरnत  पाठ  \n पिहने िमिथला मैिथलीक सामाय जानकारी लेल एिह पोथी कÔ पढ़ू:- \nराधाकृsण चौधरी- िमिथलाक इितहास  \nफेर एिह मनलªगू फाइल सभकÔ सेहो पढ़ू:- \nकेदारनाथ चौधरी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचमेलीरानी                         माहुर                           करार    \nकुमार पवन \nपइठ ( मैिथलीक सव(YेÜ कथा) ( साभार अंितका)       डायरीक खाली पbा ( साभार अंितका) \nया◌ेगे0 पाठक िवया◌ेगी- िव7ानक बतकही \nरामलोचन ठाकुर - मैिथली लोककथा \nSAHITYA AKADEMI  \nhttp://sahitya -aka demi.gov.in/publications/e -books.jsp  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/general/Digitalbooks.jsp  \nCIIL  \nhttp://corpora.ciil.org/maisam.htm  \nअिखयासल ( रमानद झा रमण ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI1.pdf  \nजुआयल कनकनी- महे0  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maid hilipdf/MAI2.pdf  \n\\बध सं8ह - रमानाथ झा ( बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI3.pdf  \nसृजन केर दीप पव(- सं केदार कानन आ अरिवद ठाकुर  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI4.pdf  \nमैिथली गU सं8ह - सं शैले0 मोहन झा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI5.pdf  \nJNU  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/maithili/index.jsp  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/student_projects/lexicon.jsp?lexicon=maithili \nARCHIVE.ORG  \nhttps://archive.org/details/%40vijay_deo_jha?&sort=-publicdate&page=2  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS/ PICTURE-AUDIO-VIDEO ARCHIVE  \nhttp://videha.co.in/new_page_15.htm  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nALL INDIA RADIO DOORDARSHAN आकाशवाणी दूरदश(न  \nhttp://prasarbharati.gov.in/    \nhttp://newsonair.com/   \nhttps://doordarshan.gov.in/  \nआकाशवाणी मैिथली \nपोडकाट  http://prasarbharati.gov.in/podcast.php?filterlang=M aithili&from=1947 -08 -\n15&fromwp=2020 -08 -29&to=2050 -12 -31&search=GO  \nआकाशवाणी पटना/ दरभंगा मैिथली रेजनल यूज टेnट डाउनलोड -1 http://newsonair.com/RNU -\nNSD -Audio -Archive -Search.aspx  \nआकाशवाणी पटना/ दरभंगा मैिथली रेजनल यूज टेnट डाउनलोड -2 http://newsonair.com/Regional-\nText.aspx   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआकाशवाणी दरभंगा http://prasarbhar ati.gov.in/playersource.php?channel=282  \nआकाशवाणी दरभंगा यू यूब \nचैनल  https://www.youtube.com/channel/UCGdNveE Fmv4pPolWiTEMxVA  \nआकाशवाणी भागलपुर  http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=359  \nआकाशवाणी पूिण(य http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=256   \nआकाशवाणी पटना http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=122  \nIGNCA  \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/m ithila.htm  \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/kalyani.htm  ( MAITHILI ENGLISH DICTIONARY)  \nhttp://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/mithila.htm  \nMITHILA DARSHAN  \nhttps://mithiladarshan.com/  (online pdf of Maithili journal)  \nI LOVE MITHILA  \nhttps://www.ilovemithila.com/   (online maithili journal)  \nमैिथली सािहय संथान \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/  \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/resources  (online pdf of Reasearch Papers/ \nbooks)  \n........................................................................................................................   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVIDEHA e -LEARNING YOUTUBE CHANNEL  \nhttps://www.youtube.com/chann el/UC4abVKqMj2pDWIAkXiOHp7A  \n(अनुवत(ते)  \n-गजे0 ठाकुर  \nिवदेहक िकछु िवशेषkक :- \n१) हाइकू िवशेषkक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषkक २१ म अंक ,  १ नव#बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषkक ६७ म अंक , १ अnटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेषkक ७० म अंक , १५ नव#बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषkक ७२ म अंक १५ िदस#बर २०१०  \nVid eha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषkक ७७ म अंक ०१ माच( २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) अनुवाद िवशेषkक ( गU -पU  भारती) ९७ म अंक   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_01_2012  Videha_01_01_2012_Tirhuta            97  \n८) बाल गजल िवशेषkक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Vid eha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n९) भिnत गजल िवशेषkक १२६ म अंक , १५ माच( २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n१० ) गजल आलोचना-समालोचना-समी5ा िवशेषkक १४२ म, अंक १५ नव#बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n११ ) काशीकkत िमY मधुप िवशेषkक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n१२) अरिवद ठाकुर िवशेषkक १८९ म अंक १ नव#बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१३) जगदीश च0 ठाकुर अिनल िवशेषkक १९१ म अंक १ िदस#बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१४ ) िवदेह स#मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अ\\ैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n१५ ) मैिथली सी.डी./ अबम गीत संगीत िवशेषkक - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिiत रचनापर आम ंिiत आलोचकक िटपणीक शृंखला  \n१. कािमनीक पkच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nिवदेहक दू सए नौम  अंक  Videha_01_09_2016  \nएिडटस( चोइस सीरीज  \nएिडटस( चोइस सीरीज -१ \nिवदेहक १२३ म (०१ फरबरी २०१३) अंकमे बलाकारपर मैिथलीम े पिहल किवता \\कािशत भेल छल। ई \nिदस#बर २०१२ क िदलीक िनभ(या बलाकार का]डक बादक समय छल। ओना ई अनूिदत रचना छल, \nतेलुगुमे पसुपुलेटी गीताक एिह किवताक िहदी अनुवाद केने छलीह आर. शkता सुदरी आ िहदीसँ मैिथली \nअनुवाद केने छलाह िवनीत उपल। हमर जानकारीमे एिहसँ बेशी िसहराबैबला किवता कोनो भाषामे निह रचल \nगेल अिछ। सात सालक बादो ई समया ओहने अिछ। ई किवता सभकÔ पढ़बाक चाही, खास कऽ सभ \nबेटीक बापकÔ, सभ बिहनक भाएकÔ आ सभ पÒीक पितकÔ। आ िवचारबाक चाही जे हम सभ अपना ब6चा \nसभ लेल केहन समाज बनेने छी। \nएिडटस( चोइस सीरीज -१ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -२ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच Ãेट कैसरक समयापर िवदेह मे मीना झा केर एकटा लघु कथा \n\\कािशत भेल। ई मैिथलीक पिहल कथा छल जे Ãेट कैसर पर िलखल गेल। िहदीमे सेहो ताधिर एिह \nिवषयपर कथा निह िलखल गेल छल, कारण एिह कथाक ई-\\कािशत भेलाक १-२ सालक बाद िहदीमे दू \nगोटेमे घॲघाउज भऽ रहल छल िक पिहल हम आिक हम, मुदा दुनूक ितिथ मैिथलीक कथाक परवत` छल। \nबादमे ई िवदेह लघु कथामे सेहो संकिलत भेल। \nएिडटस( चोइस सीरीज -२ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -३  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदीश च0 ठाकुर अिनलक िकछु बाल किवता \\कािशत भेल। बादमे \nहुनकर ३ टा बाल किवता िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल जािहमे २ टा किवता बेबी चाइडपर छल। \nपढ़ू ई तीनू किवता, बादक दुनू बेबी चाइडपर िलखल किवता पढ़बे टा क± से आ8ह। \nएिडटस( चोइस सीरीज -३ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -४ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदानद झा मनुक एकटा दीघ( बाल कथा किह िलअ बा उपयास \n\\कािशत भेल, नाम छल चोनहा। बादमे ई रचना िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल, ई रचना बाल \nमनोिव7ानपर आधािरत मैिथलीक पिहल रचना छी, मैिथली बाल सािहय कोना िलखी तकर Ûेिनंग कोस(मे एिह \nउपयासकÔ राखल जेबाक चाही। कोना मॊडन( उपयास आग बढ़ै छै, टेप बाइ टेप आ सेहो बाल \nउपयास। पढ़बे टा क± से आ8ह। \nएिडटस( चोइस सीरीज -४ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -५ \nएिडटस( चोइस ५ मे मैिथलीक \"उसने कहा था\" माने कुमार पवनक दीघ(कथा \"पइठ\" (साभार अंितका) । \nिहदीक पाठक, जे \"उसने कहा था\" पढ़ने हेता, कÔ बुझल छिह जे कोना अिह कथाकÔ रिच च0धर शम© \n’गुलेरी’ अमर भऽ गेलाह। हम चच© कऽ रहल छी, कुमार पवनक \"पइठ\" दीघ(कथाक। एकरा पढ़लाक बाद \nअहकÔ एकटा िविचi, सुखद आ मोन हौल करैबला अनुभव भेटत,  जे सेnसपीिरअन Ûेजेडी सँ िमिलतो लागत \nआ फराको। मुदा एिह रचनाकÔ पढ़लाक बाद तामस, घृणा सभपर िनयंiणकÔ आ सामािजक/ पािरवािरक \nदाियवकÔ सेहो अह आर गंभीरतासँ लेबै, से धिर पrा अिछ।  मुदा एकर एकटा शत( अिछ जे एकरा समै \nिनकािल कऽ एrे उखड़ाहामे पिढ़ जाइ। \nएिडटस( चोइस सीरीज -५ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -६ \nजगदीश \\साद म]डलक लघुकथा \"िबसढ़\": १९४२-४३ क अकालमे बंगालमे १५ लाख लोक मुइला, मुदा \nअमय( सेन िलखैत छिथ जे हुनकर कोनो सर-स#बधी एिह अकालमे निह मरलिह। िमिथलोमे अकाल आएल \n१९६७ ई. मे आ इिदरा गधी जखन एिह 5ेi अएली तँ हुनका देखाओल गेल जे कोना मुसहर जाितक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलोक िबसढ़ खा कऽ एिह अकालकÔ जीित लेलिह। मैिथलीमे लेखनक एकभगाह िथित िवदेहक आगमनसँ \nपिहने छल। मैिथलीक लेखक लोकिन सेहो अमय( सेन जेक ओिह महािवभीिषकासँ \\भािवत निह छला आ तÔ \nिबसढ़पर कथा निह िलिख सकला। जगदीश \\साद म]डल एिहपर कथा िलखलिह जे \\कािशत भेल चेतना \nसिमितक पिiकामे, मुदा काय(कारी स#पादक ¥ारा वत(नी पिर वत(नक कारण ओ मैिथलीमे निह वरण् अवहìमे \nिलखल बुझा पड़ल, आ ओतेक \\भावी निह भऽ सकल कारण िवषय रहै खटी आ वत(नी कृिiम। से एकर \nपुनः ई-\\काशन अपन असली ±पमे भेल िवदेहमे आ ई संकिलत भेल \"गामक िजनगी\" लघुकथा सं8हमे। एिह \nपोथीपर जगदीश \\साद म]डलकÔ टैगोर िलटरेचर अवाड( भेटलिन। जगदीश \\साद म]डलक लेखनी मैिथली \nकथाधाराकÔ एकभगाह हेबासँ बचा लेलक, आ मैिथलीक समानातर इितहासमे मैिथली सािहयकÔ दू कालख]डमे \nबिट कऽ पढ़ए जाए लागल- जगदीश \\साद म]डलसँ पूव( आ जगदीश \\साद म]डल आगमनक बाद। तँ \n\\तुत अिछ लघुकथा िबसढ़- अपन सु6चा व±पमे। \nएिडटस( चोइस सीरीज -६ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -७ \nमैिथलीक पिहल आ एकमाi दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफी।  सदीप कुमार साफीक दिलत \nआमकथा जे अहकÔ अपन लघु आकाराक अछैत िहलोिड़ देत आ अहक ई िथित कऽ देत जे समानातर \nमैिथली सािहय कतबो पढ़ू अहकÔ अछॱ निह होयत। ई आमकथा िवदेहमे ई-\\कािशत भेलाक बाद लेखकक \nपोथी \"बैशाखमे दलानपर\"मे संकिलत भेल आ ई मैिथलीक अखन धिरक एकमाi दिलत आमकथा िथक। तँ \n\\तुत अिछ मैिथलीक पिहल दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफीक कलमसँ। \nएिडटस( चोइस सीरीज -७  (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -८ \nनेना भुटकाकÔ राितमे सुनेबा लेल िकछु लोककथा (िवदेह प ेटारसँ)। \nएिडटस( चोइस सीरीज -८ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -९ \nमैिथली गजलपर पिरचच© (िवदेह पेटारसँ)।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिडटस( चोइस सीरीज -९ (डाउनलोड िलंक) \nजगदीश \\साद म]डल जीक ६५ टा पोथीक नव संकरण िवदेहक २३३ सँ २५० धिरक अंकमे धारावािहक \n\\काशन   नीचक िलंकपर पढ़ू:- \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \nVideha_01_04_2018  \nVideha_15_03_2018  \nVideha_01_03_2018  \nVideha_15_02_2018  \nVideha_01_02_2018  \nVideha_15_01_2018  \nVideha_01_01_2018  \nVideha_15_12_2017  \nVideha_01_12_2017  \nVideha_15_11_2017  \nVideha_01_11_2017  \nVideha_15_10_2017  \nVideha_01_10_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_09_2017  \nVideha_01_09_2017  \nिवदेह ई -पिiकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव(YेÜ  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन : \nिव देह : सदेह : १ ( २००८ -०९ ) देवनागरी \nिव देह : सदेह : १ ( २००८ -०९ ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :२ ( मैिथली \\बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) देवनागरी \nिवदेह :सदेह :२ ( मैिथली \\बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :३ ( मैिथली पU २००९ -१० )देवनागरी \nिवदेह :सदेह :३ ( मैिथली पU २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :४ ( मैिथली कथा २००९ -१० )देवनागरी \nिवदेह :सदेह :४ ( मैिथली कथा २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]  ितरहुता \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]- दोसर संकरण देवनागरी \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली पU  [ िवदेह सदेह ७ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली पU  [ िवदेह सदेह ७ ]  ितरहुता  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह मैिथली नाय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली नाय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली \\बध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली \\बध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] ितरहुता \nिवदेह :सदेह ११  \nिवदेह :सदेह १२  \nिवदेह :सदेह १३  \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of  the  original works.-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह स#मान : स#मान -सूची (समानातर सािहय अकादेमी पुरकार सिहत) \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \nसूचना/ घोषणा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१ \n\"िवदेह स#मान\" समानातर सािहय अकदेमी पुरकारक नामसँ \\चिलत अिछ। \"समानातर सािहय अकादेमी \nपुरकार\" (मैिथली), जे सािहय अकादेमीक मैिथली िवभागक  गएर सkवैधािनक काजक िवरोधमे शुt कएल \nछल, लेल अनुशंसा आमिiत अिछ। \nअनुशंसा २०१९ आ २०२० बख( लेल िनß कोिट सभमे आमिiत अिछ : \n१) फेलो \n२)मूल पुरकार \n३)बाल-सािहय \n४)युवा पुरकार आ \n५) अनुवाद पुरकार। \nअपन अनुशंसा ३१ िदस#बर २०२० धिर २०१९ पुरकारक लेल आ ३१ माच( २०२१ धिर २०२०क \nपुरकारक लेल पठाबी। \nपुरकारक सभ ºाइटेिरया सािहय अकादेमी, िदलीक समानातर पुरकारक सम5 रहत, जे एिह \nिलंक  sahitya-akademi.gov.in  पर उपल²ध अिछ। अपन अनुशंसा \neditorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n२ \n“िमिथला मखान” िफम देखू माi १०१ टाकामे। Android App  “BEJOD” download क± वा \nजाउ www.bejod.in  पर, signup क±, एकटा ईमेल जायत, अपन ईमेल खोलू आ ओकरा िnलक क± \nअहक अकाउंट एnटीवेट भय जायत। आब िमिथला मखान रे]ट पर िलअ, डेिबट काड(सँ १०१ टाका \nअ◌ॉनलाइन पेमÁट क± आ िफम देखू। \n३ \nिवदेह अपन आगामी अंक (२०२१ क \\ार#भमे) Yी रामलोचन ठाकु र पर िवशेषkक िनकालबाक नेयार केने \nअिछ। हुनका स#बधी रचना आमंिiत अिछ (संमरण, सा5ाकार, समी5ा आिद) जे ३१ िदस#बर २०२०  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nधिर editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाओल जा सकैत अिछ। िवदेह पेटारक अतग(त (पोथी \nडाउनलोड साइट) मे http://www.videha.co.in/new_page_15.htm   हुनकर मौिलक, अनूिदत आ \nस#पािदत रचना óी पी.डी.एफ. डाउनलोड लेल उपल²ध अिछ। \n \nिवदेह :मैिथली सािहय  आदोलन : मानुषीिमह  संकृताम्: VIDEHA: AN IDEA FACTORY  \n(c)२००४-२०२०. सव©िधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n\\थम मैिथली पाि5क ई-पिiका ISSN 2229-547X VIDEHAस#पाद क: गजे0 ठाकुर।  सह-स#पादक: \nउमेश मंडल।  सहायक स#पादक: राम िवलास साहु, नद िवलास राय, सदीप कुमार साफी आ मुbाजी \n(मनोज कुमार कण()।  स#पादक- नाटक-रंगमंच-चलिचi- बेचन ठाकुर। स#पादक- सूचना- स#पक(-समाद- पूनम \nमंडल।  \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ\\कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण ( उjरदाियव लेखक गणक म9य \nछिह)editorial.staff.videha@gmail.com  कÔ मेल अटैचमे]टक ±पमÔ .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÀटमे पठा सकै छिथ। एतऽ \\कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं8हकj© लोकिनक लगमे \nरहतिह, माi एकर \\थम \\काशनक/ ि\\ंट-वेब आक©इवक/ आक©इवक अनुवादक आ आक©इवक ई-\\काशन/ \nि\\ंट-\\काशनक अिधकार ऐ ई-पिiकाकÔ छै, आ से हािन-लाभ रिह त आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयटीक/ पािरYिमकक \\ावधान नै छै। तÔ रॉयटीक/ पािरYिमकक इ6छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ8ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि5त पिरचय आ अपन कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल \\काशनक हेतु िवदेह (पाि5क) \nई पिiकाकÔ देल जा रहल अिछ। मेल \\ात होयबाक बाद यथासं भव शीô ( सात िदनक भीतर) एकर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१०  म अंक  १५  नव᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५५  अंक  ३१० ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\\काशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिiकाकÔ Yीमित लíमी ठाकुर ¥ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकÔ ई \\कािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004-2020 सव©िधकार सुरि5त। िवदेहमे \\कािशत सभटा रचना आ आक©इवक सव©िधकार \nरचनाकार आ सं8हकj©क लगमे छिह। ५ जुलाई २००४ कÔ \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html  “भालसिरक गाछ”- \nमैिथली जालवृjसँ \\ार#भ इंटरनेटपर मैिथलीक \\थम उपिथित क याiा िवदेह- \\थम मैिथली पाि5क ई \nपिiका धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर  ई \\कािशत होइत अिछ। आब “भालसिरक \nगाछ” जालवृj 'िवदेह' ई-पिiकाक \\वnताक संग मैिथली भाषाक  जालवृjक ए8ीगेटरक ±पमे \\युnत भऽ \nरहल अिछ। िवदेह ई-पिiका ISSN 2229-547X VIDEHA \n \n  ","size_mb":1.09,"has_text":true},"Videha 311.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 311.pdf","name":"Videha 311.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  िदस\"बर  २०२०  (वष' १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे1 ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परी6ा लेल  मैिथली (अिनवाय' आ \nऐि7छक) आ आन ऐि7छक िवषय आ सामाय 8ान (अं9ेजी मा:यम) हेतु सािम9ी [एन.टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट-\nमैिथली लेल सेहो] [STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND \nGENERAL STUDIES (ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO]  \n२. गV  \n२.१ .योगे1 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- चािरम खेप) \n२. २.  रबी1 नारायण िम[- धारावािहक उपयास-लजकोटर  (११म खेप) \n२.३.जगदीश ^साद म_डल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (चािरम खेप) \n२.४ .नद िवलास राय- अदरश िवआह  \n२.५. जगदीश^साद म_डल-हुिस गेलॱ \n२.६.मुcाजी-बीहिन कथा-टेdर  \n२.७.आशीष अनिचहार-िकछु बीहिन कथा \n२.८.ि^यंवदा तारा झा-मोनक  गप ◌्प \n२.९.8ानवj'न कंठ- कैमरामैन  \n२.१०. आनद कुमार झा- एक बाल नाटक-बोलूक बेदना \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३. पV  \n३.१. 8ानवj'न कंठ -३ टा पV  \n३.२.  िवजय इसर \"वस \"-आजाद गजल  \n३.३. बाबा बैVनाथ -\"कु_डिलया छंद \" \n३.४.िबनय भूषण जीक दू टा किवता \n३.५.बाबा बैVानाथ -गजल   \n३.६. डा िजयाउर रहमान जाफरी-आजाद गजल  \n३.७. आनद कुमार झा-मुिoतक तरास  \n३.८. िवpणुकात िम[ -३ टा पV  \n३.९.^दीप पुpप -२ टा गजल  \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचक िलंक \nपर जाउ। \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह पेटार  \n \n View Videha googlegroups (since July 2008)   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n view Videha Facebook Official Group (since January 20 08) - \nfor announcements  \n१. गजे1 ठाकुर  \n........................................................................................................................  \n..................................................................................................................... ...  \n[संघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी6ा लेल   मैिथली (अिनवाय' आ ऐि7छक ) आ आन \nऐि7छक िवषय आ सामाय 8ान (अं9ेजी मा:यम ) हेतु सािम9ी] \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल सेहो] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n[FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI ALSO]  \nयू. पी. एस . सी. ( मेस ) २०२० ऑशनल : मैिथली सािहय िवषयक टेट सीरीज  \n  \nयू.पी.एस.सी. क ि^िलिमनरी परी6ा २०२० स\"पc भऽ गेल अिछ। जे परी6ाथ एिह परी6ामे उीण' करताह \nआ जँ मेसमे हुनकर ऑशनल िवषय मैिथली सािहय हेतिह तँ ओ एिह टेट-सीरीजमे सि\"मिलत भऽ सकैत \nछिथ। टेट सीरीजक ^ार\"भ ि^िल\"सक िरजटक तकाल बाद होयत। टेट-सीरीजक उर िवVाथ कैन \nकऽ editorial.staff.videha@gmail.com पर पठा सकैत छिथ, जँ मेलसँ पठेबामे असोकज' होइिह तँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओ हमर ासएप न\"बर 9560960721 पर सेहो ^ ोर पठा सकैत छिथ। संगमे ओ अपन ि^िल\"सक \nएडिमट काड'क कैन कएल कॉपी सेहो वेरीिफकेशन लेल पठाबिथ। परी6ामे सभ ^ क उर निह देमय \nपड़ैत छैक मुदा जँ टेट सीरीजमे िवVाथ सभ ^ क उर देताह तँ हुनका लेल [ेयकर रहतिह। \nिवदेहक सभ कीम जेक ईहो पूण'तः िनःशुक अिछ। - गजे1 ठाकुर  \nसंघ लोक सेवा आयोग ¥ारा आयोिजत िसिवल सिव'सेज (मु¦य ) परी6ा, २०२० मैिथली (ऐि7छक ) लेल टेट \nसीरीज / ^  -प - १ आ २  \nTEST SERIES -1 \nTEST SERIES -2 \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल / FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI]  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03  ([ी श\"भु कुमार िसंह ¥ारा संकिलत ) \n  \nVide ha e -Learning  \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL)  \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली ^ प - यू.पी.एस .सी. (ऐि7छक ) \nमैिथली ^ प - यू.पी.एस .सी. ( अिनवाय') \nमैिथली ^ प - बी.पी.एस .सी.(ऐि7छक ) \n  \nमैिथलीक वत'नी \n१ \nभाषापाक  \n२ \nमैिथलीक वत'नीमे पय©त िविवधता अिछ। मुदा ^ प देखला उर एकर वत'नी इªनू BMAF001 सँ ^ेिरत \nबुझाइत अिछ, से एकर एकरा एक उखड़ाहामे उनटा-पुनटा िदयौ, ततबे धिर पय©त अिछ। यू.पी.एस.सी. \nक मैिथली (क\"पलसरी) पेपर लेल सेहो ई पय©त अिछ , से जे िवVाथ मैिथली (क\"पलसरी) पेपर लेने छिथ \nसे एकर एकटा आर फाट-रीिडंग दोसर-उखड़ाहामे करिथ| \nIGNOU   इªनू       BMAF -001  \n................................. .......................................................................................  \nMAITHILI (OPTIONAL)  \nTOPIC 1     [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit, Avhatt, Maithili) भारोपीय भाषा \nपिरवार म:य मैिथलीक थान/ मैिथली भाषाक उ­व ओ िवकास (संकृत, ^ाकृत, अवहd, मैिथली)] \nTOPIC 2     (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC 3     (®योितरी¯र, िवVापित आ गोिवददास िसलेबसमे छिथ आ रसमय किव चतुर चतुरभुज िवVापित \nकालीन किव छिथ। एतय समी6ा शृंखलाक ^ार\"भ करबासँ पूव' चा° गोटेक श±दावली नव श±दक पय©य \nसंग  देल जा रहल अिछ। नव आ पुरान श±दावलीक  8ानसँ ®योितरी¯र, िवVापित आ गोिवददासक ^ ोरमे \nधार आओत, संगिह  श±दकोष बढ़लासँ खटी मैिथलीमे ^ ोर  िलखबामे धाख  आते-आते खतम होयत, लेखनीमे \n^वाह आयत  आ सु7चा भावक अिभ³यिoत भय सकत।)   \nTOPIC 4                 (ब1ीनाथ झा श±दावली आ िमिथलाक कृिष -मय श±दावली) \nTOPIC  5                (वैयू एडीशन - ^थम प - लोिरक गाथामे समाज ओ संकृित ) \nTOPIC  6                (वैयू एडीशन - ि¥तीय प - िवVापित ) \nTOPIC  7                (वैयू एडीशन - ि¥तीय प - पV समी6ा- बानगी) \nTOPIC  8                (वैयू एडीशन - ^थम प - लोक गाथा नृय नाटक संगीत ) \nTOPIC  9                (वैयू एडीशन - ि¥तीय प - याी) \nTOPIC  10                (वैयू एडीशन - ि¥तीय प - मैिथली रामायण ) \nTOPIC  11                (वैयू एडीशन - ि¥तीय प - मैिथ ली उपयास ) \nTOPIC 12                (वैयू एडीशन - ^थम प - श±द िवचार ) \nTOPIC 13                (ितरहुता िलिपक उ­ व ओ िवकास ) \nTOPIC 14                  (आधुिनक नाटकमे िचित  िनध'नताक समया- श\"भु कुमार िसंह )◌्  \nTOPIC 15                  (वातंµयोर मैिथली कथामे सामािजक समरसता- अ¶ण कुमार िसंह ) \nTOPIC 16                  (यू. पी.एस .सी. मैिथली ^थम पक परी6ाथ हेतु उपयोगी संकलन , \nमैिथलीक ^मुख उपभाषाक 6े आ ओकर ^मुख िवशेषता, मैिथली सािहयक आिदकाल , मैिथली सािहयक \nकाल -िनध©रण - श\"भु कुमार िसंह )                             िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC 17                 (मैिथली आ दोसर पुबिरया भाषाक बीचमे स\"बध (ब·ªला, असिमया आ \nओिड़या) [ यू.पी.एस .सी. िसलेबस , प -१, भाग -“ए”, ºम -५])  \nTOPIC 18                  [मैिथली आ िहदी/ ब·ªला/ भोजपुरी/ मगही/ संथाली- िबहार लोक सेवा \nआयोग (बी.पी.एस .सी.) केर िसिवल सेवा परी6ाक मैिथली (ऐि7छक ) िवषय लेल ] \n..................................... ...................................................................................  \n  \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS)  \nGS (Pre)  \nTOPIC 1   \nGS (Mains)  \nNCERT -ENVIRONMENT CLASS XI -XII  \nNCERT PDF I -XII  \nTN BOARD PDF I -XII  \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS  \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIV E \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS  \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS  \n...................................... ..................................................................................  \nOTHER OPTIONALS  \n........................................................................................................................   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nIGNOU eGYANKOSH  \n (अनुवत'ते) \n-गजे1 ठाकुर  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२. गV  \n२.१ .योगे1 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- चािरम खेप) \n२. २. रबी1 नारायण िम[- धारावािहक उपयास-लजकोटर (११म खेप) \n२.३.जगदीश ^साद म_डल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (चािरम खेप) \n२.४ .नद िवलास राय- अदरश िवआह  \n२.५. जगदीश^साद म_डल-हुिस गेलॱ \n२.६.मुcाजी-बीहिन कथा-टेdर  \n२.७.आशीष अनिचहार-िकछु बीहिन कथा \n२.८.ि^यंवदा तारा झा-मोनक गप ◌्प \n२.९.8ानवj'न कंठ- कैमरामैन  \n२.१०. आनद कुमार झा- एक बाल नाटक-बोलूक बेदना \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयोगे1 पाठक िवयोगी (स\"पक'- 9831037532)  \nनरक िवजय  \n(एिह नाटकक एक संकरण हमर पोथी ‘िनाटकम्’ मे छिप गेल अिछ। ओिह मे दृ¿यक सं¦या बहुत बेसी \nरहला सँ िकछु िनदÀशक लोकिन एकर मंचन पर ^  िचह लगौलिन। ओिह आलोचना कÁ :यान मे रखैत \nएकरा पिरविध'त कएल गेल। एकर बंगला अनुवाद [ी नवीन चौधरी केलिन अिछ।- नाटककार) \n  \nपा पिरचय  \n           मानव पा — रमेश, सुरेश, अनुपम अिमत (वै8ािनक) \n           पौरािणक पा — ÃÄा, िवpणु, महेश, नारद, यमराज, िचगुत, दू यमदूत \nअंक  1 \nदृ¿य  4 \nमंच स®जा पिहने जक। एकटा टेबुल आ छओटा कुस टेबुलक तीन कात अध'वृाकार \n°प मे सजाओ ल, आब िडिजटल िडले बोड' पर लीखल छैक ‘देवलोक ’। िवpणु बीचक कुस \nपर , ÃÄा हुनका बामा कात आ  महेश  दिहना कातक कुस पर बैसल  छिथ। िहनका सबिहक \nमेकअप पौरािणक वण'न िहसाबÁ कएल गेल अिछ। महेश हाथ मे डम° रखने छिथ आ जटा \nसेहो बेस पैघ बनल छिन। ^काश शनैः शनैः  तीनू पर पड़ैत अिछ। तकर बाद ^वेश पथ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपर पड़ैत अिछ जतए नारद बाबा अपन पौरािणक वेष मे वीणा लेने आिब रहल छिथ। नारद \nजखन लग पहुँचैत छिथ तखन पूरा मंच आलोिकत होइत अिछ।  \nनारद         नारायण, नारायण ! िमूित' कÁ साÆ·ग  दंडवत। \nिवpणु         वागत  मुिन[ेÇ।  आसन 9हण कएल जाओ  (एकटा कुस िदस इशारा \nकरैत ) बहुत  िदनक  बाद  दश'न  भेल। \nनारद         (ÃÄाक बगल बला कुस पर \nबैसैत ) हॕ, कने चल  गेल  छलहुँ पृÉवी Êमण  हेतु।  ओ\"हरहु बहुत  िदन  सँ निह  गेल  रही से सोचल  जे दे\nिख  िलयैक  खुरापाती मानव  जंतु की कऽ  रहल  अिछ। \nÃÄा         मानव  कÁ खुरापाती िकएक  कहिलयैक  देविष' ? ओ तऽ  हमर  अ^ितम  सृजन  थीक। \nनारद         अपनेक  वचन  सय  चतुरानन, मुदा सोिचयौ ओकर  मितpक  केहन  तेज  बना देिलयैक।  किहयो इहो सोचिलयै \nजे एहन  िथित  आिब  जेतैक  जे ओ मानव  देवलोक  पर  िवजय  अिभयान  लेल  तैयार  भऽ  जाएत।  रा6स सँ\n अपने सब  बहुत  बेर  युj  कएल, छल  बल  सँ जीतल  मुदा मानव  अह सँ छलो बल  मे बीसे रहत।  ओकर  \nकपटबुिjक  आगू देवलोकक  कोनो बुिधयार  निह  िटकता। \nमहेश         (जटा पर हाथ फेड़ैत \nआ मुसिकआइत ) नीके ने, एतए  हम  सब  फोकट  मे मजा लूिट  रहल  छी।  ओ सब  तऽ  कहुना िदन  राित  ख\nिट  कए  िकछु उपाज'न  करैत  अिछ, आिवpकार  करैत  अिछ, आब  जमाना आिब  गेलैक  अिछ  जे समत  Ã\nÄा_ड  मे ओकरे सबहक  राज  होइक। \nिवpणु         औघड़दानी कÁ तऽ  एिहना चौल  फुराइत  रहैत  छिन। \nमहेश         चौल  निह, सय  बात।  मानव  हमरा सब  कÁ पूजा करैत, ^शंसा करैत, िटटकारी दैत  अकास  ठेका देलक, अक \nम'_य  बना देलक  आ अपने कतेक  आगू बिढ़  गेल। \nिवpणु         अ7छा, सुिनयौ देविष' कÁ की कहबाक  छिन।  अपने मुिन[ेÇ  कने फिरछा कए  किहयौ की की देखिलयै, बुझिल \nयै। \nनारद         देखिलयै बहुत  िकछु, बुझिलयै ओलक  टॲटी।  तैयो िकछु बता दैत  छी।  पिहने हम  रता पेड़ा पर  छÎ  °पÁ घुमै\nत रहलहुँ आ लोकक  बीच  वात©लाप  सुनैत  रहिलयै, िधया पूताक  खेलेनाइ  देखैत  रहिलयैक।  अ­ुत  नव  \nनव  वतुक  आिवpकार  भऽ  गेलैक  अिछ।  सबतिर  सुिनयै रोबोट  सँ ई काज  करा ले, रोबोट  सँ ओ काज   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकरा ले, एक  ठाम  देखिलयै ब7चा सब  फितंगा जक मसीन  सब  मे पचास  सािठ  टा पजेबा बािह  कए  उड़ा\n रहल  छल।  पुछिलयै ई की िछएक  तऽ  सब  हँसऽ  लागल। \nÃÄा         फेर  िकछु बुझिलयै की निह  ? \nनारद         हॕ, एकटा ब7चा कÁ दया एलै, कहलक  “बाबा ई Ïोन  िछऐक, अह कोन  शहर  मे रहैत  छी ? आब  Ïोन  तऽ  सबत \nिर  भेटैत  छैक, दोकान  सँ चीज  वतु आब  सबहक  घरे घर  एकरे ¥ारा पठाओल  जाइत  छैक”। \nिवpणु         मुिन[ेÇ, ठीक  सँ सुनिलयै की निह  ? ओ Ïोन  बाजल  की 1ोण  ? \nमहेश         अहूँ की मजाक  करैत  िछऐक  जनाद'न।  ¥ापर  युगक \nगु¶  1ोण  की आब  किलयुग  मे लोकक  घरे घरे दोकान  सँ सामान  पहुँचबैत  हेिथन  ? \nनारद         हमरहु पिहने भेल  जे ब7चा कÁ बजबा मे िकछु गलती भेलैक, Ïोन  निह  1ोण  कहबाक  छलैक।  हम  ओकरा फेर  \nटोकिलयै तऽ  फेर  सब  ब7चा हँसए  लागल, कहलक  ई Ïोन  िछऐक, अं9ेजी भाषाक  श±द  िछऐक।  हम  त\nऽ गु\"मे रिह  गेलहुँ। \nÃÄा         (कने िचता आ आÐय'क भाव लेने) बेस, आर  की सब  देखिलयै, बुझिलयै ? \nनारद         जखन  एिह  तरहÁ िज8ासा शात  निह  भेल  तऽ  पता लगा कए  एकटा वै8ािनकक  काय©लय  मे घुिस  गेलहुँ। \nिवpणु         वै8ािनक  ? ई कोन  जीव  होइत  छैक  ? पंिडत  सब  तऽ  सुनने छिलयै, ऋिष  मुिन  तपवी आिद  सँ भÁट  भेले अिछ  \nमुदा वै8ािनक  श±द  तऽ  पिहले पिहल  सूिन  रहल  छी। \nमहेश         (डम° कÁ दू बेर \nबजबैत ) तÁ ने हम  कहलहुँ, हम  सब  घम_ड  मे चूर  रहलहुँ, बुझैत  रहिलयै जे एिह  ÃÄ·ड  पर  अनत  काल  \nतक  हमर  राज  रहत, इनारक  बÁग  जक देवलोकक  चािर  टा पहाड़, नदी, झील  आ असरा सबहक  बीच  \nिदन  िबतबैत  रहलहुँ आ आन  ठाम  की की िवकास  भेलैक  से बुझबाक  किहयो चेÆे निह  केलहुँ।  ओ तऽ  \nधय  कही नारद  मुिन  कÁ जे िकछु नव  बातक  जानकारी अनलिन।  (एतए नारद पािकट सँ लेजर \nटॉच' िनकािल ओकर ^काश चा° िदश फेकैत मंच पर नाचए लगैत छिथ। लेजर ^काश \nतीनू देवताक आँिख मे सेहो पड़ैत छिन , हुनका सब कÁ चकचोही लगैत छिन , सब आँिख \nिमलिमलबैत छिथ आ आÐय'चिकत भेल नारद िदस तकैत छिथ ) \nÃÄा         ई कोन खेला देखा रहल िछऐक देविष' ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनारद         लेजर ^काशक नमूना चतुरानन। ई तऽ अित सूÒम यं अिछ जे हम ओिह वै8ािनक सँ मिग \nलेल। ओकर कहब छलैक जे बहुत शिoतशाली लेजर सँ ओ सब कोनो 9ह पर शु कÁ \nनÆ कऽ सकैत अिछ। ओतए जे हम देखल से वण'नातीत अिछ। की कहू, एकेटा यं सँ \nिविभc रंगक ^काश अनेक िदशा मे अनेक दूर तक जाइत जे देखल तऽ ठकमूड़ी लािग \nगेल। \nमहेश         (दूबेर डम° बजबैत ) अित उम आिवpकार। मानव जाित कÁ हािद'क बधाइ। \nिवpणु         बधाइ बाद मे देबैक उमापित, एखन अपना पर आबऽ बला खतराक िचता तऽ क°। अ7छा, \nआर की की देखिलयैक-सुनिलयैक देविष' ? \nनारद         Ïोन, लेजरक अितिरoत रोबोट, साइबोग', कृिम सूय'-च1, 9ह-उप9ह, कतेक कहू ? आब इ1क \nपूजाक कोन काज ? मानव कृिम °पÁ सब िकछु करबा लैत अिछ। जखन चाही, जतए \nचाही, जतबे चाही, वष© भऽ गेल। शु कÁ तंग करबा लेल िबहािरयो उठा देत। \nÃÄा         सब िकछु हमरा सब लेल बहुत िचताक िवषय अिछ। आर िकछु कहू। \nनारद         \nओिह  वै8ािनक  सँ बहुत  रास  जानकारी भेटल, मुदा जेना कहलहुँ ने, बात  सब  ठीक  सँ बुझबा मे निह  आए \nल।  हम  ओिह  वात©लापक \nअंश  कÁ जे िकछु लीख  सकलहुँ से देखा दैत  छी।  (िवpणुक  हाथ  मे एकटा कागत  दैत  छिथन , ओ वयं प\nिढ़  कए  ÃÄा आ महेश  कÁ बेराबेरी पढ़ऽ  दैत  छिथन , िकयो ठीक  सँ बात  निह  बूझैत  छिथ , तीनू देव  कÁ आ\nÐय' सँ आँिख  पसरले रिह  जाइत  छिन ) \nिवpणु         बहुत  बात  तऽ  हमहू निह  बुझलहुँ मुदा िचताक  बात  एकेटा जे आब  मानव  दोसर  ÃÄा_ड  पर  जेबाक  तैयारी मे \nलागल  अिछ।  अपना ÃÄा_डक  िविभc  भाग  मे 9ह  न6  पर  यान  आ दूत  पठा देलक  अिछ। \nÃÄा         एिह  अिभयान  कÁ रोकबा लेल  िकछु तऽ  सोचिह  पड़त। \n            (एतबा मे हकासल  िपयासल  अपिसयत  भेल  यमराजक  ^वेश ) \nयमराज        िदेव  कÁ हमर  साÆ·ग  दंडवत  वीकार  हो। \nिवpणु         धम'राजक  वागत, मुदा एना अपिसयत  िकएक  भेल  छी ? यमलोक  मे सब  कुशल  तऽ  अिछ  ने। \nयमराज        कुशल  6ेम  बाद  मे कहब, हम  दौड़ल  आएल  छी एकटा अित  आव¿यक  मंणा लेल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nÃÄा         मुदा िचगुत  कÁ कतए  छोिड़  देिलएिन  ? हुनका िबना कोनो मंणा कोना होएत  ? \nयमराज        से ठीके, हड़बड़ी मे :याने नै रहल।  एखनिह  हम  दूत  पठा हुनका बजा लैत  छी।  (नेपÉय  िदस  देिख ) कने िच \nगुत  कÁ जदी दरबार  मे अबै लेल  किह  देबिन।  (^य6  भऽ  कए ) ताबत  हमर  समया तऽ  सूनल  जाओ। \nमहेश         ठीक  छैक, कहल  जाओ  धम'राज। \nयमराज        िकछु समय  पूव' मय'लोक  मे दू गोटेक  िटकट  किट  गेलिन।  हमर  दूत  हुनका आनऽ  गेल।  ओ दूनू अपना कÁ बा\nहुबली कहैत  छलिखन।  दूत लोकिन जखन बहुत देरी भेलाक बादो मृतामा कÁ लेने निह \nअएलाह तखन िचगुत \nमहराज  सँ मंणा केलाक  बाद  हमरा वयं ओतए  जाए  पड़ल।  \n(एही बीच  मोट  मोट  खाता पिजयौने \nअपन पार\"पिरक वेश \nमे िचगुतक  ^वेश , हुनका स\"बोिधत  करैत ) आउ, आउ, एकदम  ठीक  समय  पर  अपने पहुँिच  गेलहुँ।  ह\nम जे मय'लोक गेल छलहुँ तकरे िखसा किह  रहल  छी। \nÃÄा         ई तऽ  बड़  िविच  बात  लगैत  अिछ  जे यमदूत  मृतामा निह अनलक \nआ अह अपनिह  गेलहुँ।  आबहु ओ सब  आएल  की निह  ? \nयमराज        निह  ने।  सएह  तऽ  िखसा कहैत  छी आ आव¿यक  मंणा करबाक  अिछ।  ओिह  दूनू बाहुबलीक  अनुरोध  छैक  \nजे अपना संग  िकछु सामान  यमलोक  लऽ  जेबाक  अनुमित  भेटए।  हम  वयं एकर  िनण'य  निह  लऽ  सकल \nहुँ तÁ दौड़ल  एलहुँ अपने सबहक  दरबार  मे।  ओिह  दूनू कÁ हम  अपन  दूतक  पहरा मे मय'लोके मे छोिड़  आ\nएल  छी। \nिवpणु         सामान  आ मय'लोक  सँ यमलोक  आनल  जाएत  ? ई तऽ  से अभूतपूव' घटना होएत।  एकर  दूरगामी ^भावक  \nअ:ययन  केने िबना हम  सब  कोना िनण'य  लेब  जे अनुमित  देल  जाए  की निह। \nमहेश         पिहने िचगुत  महराज  सँ सूिन  लेल  जाए  हुनकर  िवचार। \nिचगुत       (बड़ी काल  तक  खाता कÁ उनटबैत  पुनटबैत ) हमरा खाता मे जतेक  िनयम  कानून  िलखल  छैक  से मा  जीव  \nलेल  छैक।  िनजव  सामान  लेल  कोनो िनयम  कानून  किहयो बनाओले निह  गेलैक। \nÃÄा         हमरा त ऽ एिह  मे बेस  खतरा बुझा रहल  अिछ।  जेना मुिन  नारद  सुनौलिन, यिद  िकछु एहन  सामान  आिब  गेल  तऽ \n फेर  देवलोक  कÁ सेहो डर  छैक  ने।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयमराज        ओकरा दूनूक  कहब  छैक  जे मय'लोक  सँ सामान  पिहनहुँ यमलोक  पठाओल  गेलैक  अिछ।  िविभc  कु_ड  सब  \nमे मानव  मल  मू  रoत  म®जा आिद  भरल  गेलैक  से तऽ  ओतिह  सँ आनल  गेलैक।  यमलोक  आिक  देवलो\nक मे मानव  तऽ  छलैक  निह। \nिवpणु         बात  तऽ  ठीके कहैत  अिछ  ओ सब।  कने नारद  मुिनक  िवचार  सेहो सूिन  लेल  जाओ। \nनारद         हम  जे िकछु देखिलयै तकरा आधार  पर  एतबे कहब  जे ओकरा सबहक  सामान  हम  सब  चीिह  निह  सकबैक।  \nलाभदायक  होएत  की हािनकारक  से बुझबाक  कोनो उपाय  देवलोक  मे निह  छैक।  बूझू अहार  घर  सापे \nसाप। \nिचगुत       हमरा सब  तऽ  “ए\"हर  इनार  आ ओ\"हर  खािध”बला िथित  मे आिब  गेल  छी। \nअनुमित  निह  देला सँ ओ दूनू बाहुबली मय'लोक  सँ टसकत  निह  आ अनुमित  देला सँ संगÁ की आनत  से\nहो अ8ात  अिछ। \nयमराज        िकछु िनण'य  शीÓे लेबऽ  पड़त। \nमहेश         हमरा िवचारÁ अनुमित  देबा मे कोनो हज' निह।  देवलोक  नÆ  हेतैक  तऽ  नीके हेतैक, फेर सँ िनम©ण  करब।  पुरा\nन घर  खसए, नव  घर  उठए  (डम°  बजबऽ  लगैत  छिथ ) \nÃÄा         संहारक  ¶1  कÁ तऽ  िवनाशलीला देखबा मे मजा अबैत  छिन।  सब  गोटे कने सीिरयस  होउ  आ ^ताव  पर  िवचार \n क°। \nिवpणु         छोड़ू सब  वÔचाहंत  आ बतकही।  आनऽ  िदयौ जे आनत  से।  यिद  कोनो िवÕ  आओत  तऽ  अत  मे भगवती तऽ  \nछिथए  सब  दुÆक  संहार  करबा लेल। \nिचगुत       नीक  िवचार।  यिद  सब  गोटेक  सहमित  हो तऽ  हम  खाता मे लीख  ली।  आगू फेर  एहन  ^ताव  पर  बहस  करैक \n काज  निह  रहत। \nÃÄा         लीखू सव'स\"मित  सँ ^ताव  पास  भेल। \nयमराज        बहुत  नीक, आब  हम  चलैत  छी (िचगुतक संग ^थान ) \nमहेश         चलै चलू, बहुत  समय  बब©द  भेल, किनय सब  बाट  तकैत  हेतीह  (हुनका संग  िवpणुक  ^थान , ÃÄा ¶िक  जाइ \nत छिथ। ) \nÃÄा         (नारद  कÁ स\"बोिधत  करैत ) मुिन[ेÇ, कने ए\"हर  आउ।  (नारद  हुनका लग  अबैत  छिथ , ÃÄा हुनका कान  मे िक \nछु कहैत  छिथन )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनारद         नारायण, नारायण  ! देिखयौ की कऽ  सकैत  छी।  (दूनूक  ^थान , ^काश  बद ) \n  \n  \n(अिगला अंकमे जारी) \n  \nअपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nरबी1 नारायण िम[ - धारावािहक उपयास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(^वासीक जीवनपर आधािरत)  \n (१० म खेप ) \n-11- \n  \nडेरा पहुँचतिह फेर माएक :यान आबए लागल । राित भिर टकटकी लागल रहैत छल । की कएल \nजाए? काज भेिट जाइत तँ डेरा बदिल िलतहुँ। एिह डेरामे जाबे रहब अिहना होइत रहत । मोनमे से बात \nराित भिर घुमैत रहल । दू बजे राितक बाद आँिख लागल तँ लागल जेना लता लगीचेमे कतहु अिछ आ \nकतहुचलबाक हेतु किह रहल अिछ। हम ओकरासँ गप करए लगलहुँ। \n\" अह बड़का लोक छी । अह संगे हमर दोती कोना भए सकैत अिछ? \" \n\"की बात करैत छी?हमरा अह नीक लगलहुँ,एिहमे अहक कोन दोख । हमरा कोनो बातक परबाह \nनिह अिछ । ने हमरा ककरो डर अिछ ।हम जीब अहीँ लग,मरब अहीँ लग ।\" \n\" बाहरे अह! जीवन कोनो तमासा निह छैक जे जएह मोन हो सएह कए िलअ । डेग-डेगपर टाका \nचाही, ¶तबा चाही । हमरा लगमे की अिछ?\" \n\" हमरा ऊपर भरोसा क° । हम जे रता तय केलहुँ अिछ, िनÐय ओ कÆकारी भए सकैत \nअिछ, मुदा तकर माने की?\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"अह एतेक सुंदिरछी, पढ़ल-िलखल छी, नीक घरक छी, अहक िपता जेहन घर-बर चाहताह आिन \nलेताह । हम की छी? िकछु निह,मामूली आदमी जकरा ने घर अिछ ने कोनो ठेकान अिछ?\" \n\" ^ेम आहर होइत छैक । ई पुरान कहबी छैक । अहूँ सुनने हेबैक । हम आब पाछा निह जा \nसकैत छी ।\" \nअड़-बड़ सपना सीनेमाक रील जक चिल रहल छल िक बाहर हला भेलैक । सड़क ओिहपार \nऊपरका कोठरीमे गैसक िसलंडर फािट गेल रहैक । अफरा-तफरीक माहौल छल ।सभ जह-तह भािग \nरहल छल ।ओिह अफरा-तफरीक माहौलमे हमहु बाहर भगलहुँ । सड़कपर बहुत लोक जमा भए गेल छल \n। अिªनशमन यंसँ पािनक बरखा कएल जा रहल छल । सभ एक-दोसरक× िदस देिख रहल छल। एही \nमाहौलमे िकशुन देखाएल ।हम जोरसँ आबाज देिलऐक-\" िकशुन! िकशुन! मुदा ततेक हला भए रहल छल जे \nओ िकछु सुिन निह सकल । आिखर हमही जेना-तेना ओकरा लग पहुँचलहुँ । \nहमरा देिखतिह िकशुन िचिचआ उठल-\" एतेक िदन कतए छलह?\" \n\"गाम चिल गेल रही । माए मिर गेल ।ओकर काज गामेमे करबाक िवचार भेलैक ।से सभसँ \nिनवृत भए आब िदिलएमे छी।\" \n\" ओ! हमरा तँ ई सभ बुझले निह छल । \" \n\"एिहठाम कतए आएल छलह?\"-हम पुछिलऐक। \n\"हमर मामा एतए सपिरवार रहैत छिथ ।संयोग छैक जे ओ सभ गाम गेल छिथ । घरमे गैसक \nिसिलंडर राखल छलैक से एकाएक फािट गेल । सभ समान जह-तह िछिड़आ गेल । चार फािट कए \nउिड़आ गेल । गामसँ मामा फोन केलाह जे एना-एना बात । सएह सुिन कए भागल-भागल अएलहुँ अिछ । \n\" \n “एिह तरह× सड़कपर कतेक काल ठाढ़ रहबह ।हमर डेरा लगीचेमे अिछ । ओतिह चलह।चैनसँ \nगपो करब आ चाहो पीब।\" \nलाख ^यासक बाबजूद घरक िकछु समान निह बचलैक।देिखते-देिखते सभिकछु वाहा भएगेलैक। \nआस-पासक कैटा कोठरीसभ सेहो 6ित9त भए गेल छल  ,मुदा ककरो जान निह गेलैक,सएह बड़का बात ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nफरीछ भए गेल रहैक ।दूधबला दूध लए कए आिब गेल छल । अखबारबला अखबार फेिक गेल \n। ब7चासभ अपन-अपन इसकूल जा रहल छल । सड़कपर ºमशः आवागमन सामाय भए गेल छल \nतथािप िकछु पुिलस अखनो ओतिह ठाढ़ डंटा घुमा रहल छल । दमकलसँ आिगतँ िमझा देल गेलैक मुदा \nलोकक समान सभ य-त ओिहना छतराएल छलैक । िकशुनक मामाक कोठरीक तँ िकछु निह \nबचलछलैक। तखन ओ ओिहठाम ठाढ़ रिहए कए की कए लैत? लोकसभ अपन -अपन कोठरीमे आपस चिल \nगेल छल । िकशुन हमरासंगे हमर डेरापर   आिब गेल । \nहम अपन टोप पजारलहुँ ।   दू कप चाह बनओलहुँ । चाहक घॲट अंदर होइते जानमे-जान आएल \n। \n“आओरकोना की भए रहल छैक? -हम कहिलऐक । \n“हम अतालसँ घुिर अएलहुँ । ट·ग तखनो झखाइत छल। कतए जाउ? िकछु फुराइएनिह रहल \nछल। हािरकए पुरनामंिदरे पर पहुँचलहुँ । मंिदरमे दोसर पुजारी काज कए रहल छल। हम ओकरा सभटा \nबात कहिलऐक ।ओकरा बहुत दुख भेलैक जे हम एहन हालमे पहुँिच गेल छी मुदा ई साहस निह भेलैक जे \nअपना संगे हमरा रािख िलअए \"- िकशुन बाजल । \n\"तखन?\" \n\"तखन की? ओिहठामसँ िबदा भए गेलहुँ ।झलफल भए रहल छल ।चौकपर चाहक दोकानबला \nभेटल ।ओकरा बहुत िकछु बूझल रहैक । हमरा देिखतिह िकछु-िकछु कहए लागल। कहिलऐकजेपिहने चाह \nिपआबह । फेर गप करैत छी। ओ धराक दए चाह बनओलक। चाह िपलहुँ । िबकुट खेलहुँ तँ जा कए \nजान मे जान आएल । ओकरेसँ एकटा दोसर मंिदरक पता लागल ।चोdे ओतए पहुँचलहुँ ।संयोग नीक \nछल । मंिदरेपर ओकर मािलकसभ भेिट गेलाह । ओहोसभ पुजारी तािकए रहल छलाह । हमर ओिहठाम \nतकाल सभटा ओिरआन भए गेल ।ओिहठाम रहबाक बिढ़आँ ³यवथा छैक । कैटा कोठरी छैक । जतए \nरहू ।\" \n\"संगे के सभ रहैत छिथ?\" \n\"िकओ निह ।  “ \n“मालतीक की समाचार छैक?\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"की समाचार रहतैक? ओिवजयसंगे रहैतछिथ।“ \n“तूँ िकछु केलहक निह?\" \n \"की किरितऐक? िकएक किरितऐक? जे हमर अिछए निह तकर पाछा-पाछा कतेक िदन घुमैत रिहतहुँ \nआ िकएक ।\" \n\"आ व7चा?\" \n\"छोड़ह ई गप-सप ।आब एिहमे की राखल छैक?\"  एिहसभसँ कÆे भए जाइत अिछ।\" \nबुझाएलजेना ओकर मोन एकदम तीत भए गेलैक । \nकनी काल चुप रिह कए ओ बाजल-\" जखन लोक बाघक मुँहमे हाथ देत तँ जे हेबाक से हेतैक \n। चा°कात समाजमे िवकराल पिरिथित पसरल अिछ । कहएलेल ई महानगरी अिछ मुदा \nसामÉय'वानेकचलैत अिछ।सभठाम टाका चाही । कतए जाएब,ककरा कहबैक,के अहसंग ठाढ़ होएत? र6को \nय भ6कः बला गप भए गेल अिछ । िवजय मालतीक× तरह-तरहसँ पछोड़ करैत रहल । हम ई बात \nजाबे बुझिलऐक ताबे बहुत देरी भए गेल छल आ जँ पिहनहु बुिझ जइतहुँ तँ की कए िलतहुँ? पुिलस लग \nजइतहुँ,मुदा एिह मामलामे पुिलसेक लोक लागल छल। कोटमे केस करए हेतु टाका चाही,कतए सँ \nअबैत? फेर मालतीक नेत सेहो साफ निह छल ।\" \nआगा गप करैत ओ बाजल॒-\"हम कै बेर िवजयक जीप मंिदरमे लागल देिखऐक । सोची जे \nभगवानक दश'न करए आएल होएत । हम तँ पूजा-पाठमे लागल रही आ ओ अपन काज सुतारए मे \n³यतरहैत छल । आिखर मालती ओकरा संगे घंटो गप िकएक करैत रहैत छल? बादमे जखन हमरा \nकनीमनी कान ठाढ़ भेल ताबे बहुत देरी भए गेल छल ।\" \nएकिदन हम मालतीक× टोकबो केिलऐक । \n\"की बात छैक जे ई िवजय एतेक-एतेक काल धिर एिहठाम  मड़राइत रहैत अिछ? \n\"अहक× हमर ककरोसँ गपो करब निह सोहाइत अिछ ।एहन हालतमे हम कोना जीिव सकैत \nछी?हमहु मनुoख छी ।\" \n\" आ हम की जानबर छी?\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\" जे छी मुदा हम अहक× लेल जपाल छी तँ पÆ िकएक निह बजैत छी?\" \nएिहना उटा-पुटा ओ बाजए लागिल ।िवजयक× मौका भेिट गेलैक । ओ अपनासंगे हमरा लेने गेल \nआ झूठमूठक× घरेलू िहंसा कानूनमे अंदर कए देलक ।\" हम कै िदन िबना कोनो गलतीक× थानाक हाजितमे \nबंद रहलहुँ ।ओमहर िवजय मंिदरक बहाना बना कए मालती लग अबैत -जाइत रहल ।एहन लफड़ा कए बेर \nहोइत रहल । हमरा होअए जे ई पुिलसक आदमी छैक,हमरा संगे बेजाए निह करत । फेर छलहो \nअपनेठामक।\" \n\"ओएह तँ गड़बड़ भए गेल । िकओ आन रहैत ने तँ एहन लीला निह होइत । कहबी छैक जे \nडाइनो पचघर बािरकए चलैत अिछ मुदा एिहठाम तँ अजगूते भए रहल अिछ। परदेशमे लोक जाएत तँ \nककरा लग?\" \n\"आिखर हमहु तंग भए गेलहुँ, तंगोसँ बेसी उदास भए गेलहुँ । हमरा आ मालतीमे मतभेद बिढ़तेगेल। \nओ सदिरकाल अपने बात पर अड़ल रहैत छिल। अहॴ कहू, एनामे कहॴ गृहथी चललैक अिछ? गाममे छिल \nतँ माए संगे उठापटक होइत रहल । गामसँ अबैतकाल की-की लफड़ा भेल से बूझले अिछ । आ जखन \nसंगे रहए लागिल तैओ श·त रहैत सेहोनिह । हम कइए की सकैत छलहुँ? कोनो राजा-महराजा तँ छी \nनिह? कमाएब निह तँ खाएब की? ई से बात निह बुिझ िदन-राित दोसरे  फसादसभ करैत रहिलपिरणाम भेल \nजे मंिदरबला काज छुिट गेल  , डेरा छुिट गेल   आआब तँ बात हदसँ ऊपर भए गेल ।\" \n\" की भेल, िकएक भेल मुदाभेल बहुत दुखकर । अहक तँ घरे उजिर गेल ।\"- हम कहिलऐक। \n“भावी ^वल । कहबी छैक जे हािन लाभ जीवन मरण, यश अपयश िविध हाथ ।\" \nसे किह िकशुनक आँिख नोरसँ भिर गेलैक । हम अपना भिर ओकरा बहुत बुझेबाक ^यास \nकेिलऐक । \" जीवन कखनो ठाढ़ निह भए जाइत छैक । जे गेल से गेल आगाक िवचार क° । कोनो-\nने-कोनो रता िनकलबे करतैक । भगवानक घरमे देर छैक अहेर निह छैक ।\" \n\" से तँ बात से । मुदा गूंड़क मािर धोकरे जनैत छैक । हम निह सोिच सकलहुँ जे अपने \nलोकसँ एहन धोखा होएत ।\" \nिकशुनक× परेसान देिख हमबात बदलैत कहिलऐक -\" अहक मामा किहआधिर अओताह  ? \" \n\" Úेनमे बैिस गेल छिथ । भए सकैत अिछ जे सझधिर आिब जािथ।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"आबिथ तँ हमरो भÁट कराएब ।\" \n\"अव¿य ।\"-से किह िकशुन उिठ गेलाह । हम हुनका अिरआित कए अपन डेरामे आपस आएले \nछलहुँ की लताक फोन आिब गेल । \n  \nरबी1 नारायण िम[, िपताक नाम : वगय सूय' नारायण िम[, माताक नाम : वगया दयाकाशी देवी, बएस \n: ६६  बख', पैतृक 9ाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसिघआ Ûयोढ़ी, वृित : भारत सरकारक उप सिचव (सेवा \nिनवृ)/  पेशल मेÚोपोिलटन मिजÚेट, िदली(सेवा िनवृ),  िश6ा : च1धारी िमिथला महािवVालयसँ बी.एस-सी. \nभौितक िव8ानमे ^ितÇा : िदली िव¯िवVालयसँ िविध नातक \n^कािशत कृित : मैिथलीमे:- \n१. ‘भोरसँ सझ धिर’ (आम कथा), २. ‘^संगवश’ (िनवंध), ३. ‘वग' एतिह अिछ’ (याा ^संग), ४. ‘फसाद’ \n(कथा सं9ह) ५.  `नमतयै’ (उपयास) ६. िविवध ^संग  (िनवंध ) ७.महराज(उपयास) \n८.लजकोटर(उपयास)९.सीमाक ओिह पार(उपयास)१०.समाधान(िनवंध सं9ह) \n११.मातृभूिम(उपयास)१२.वÝलोक(उपयास)१३.शंखनाद(उपयास)१४.इएह िथक जीवन(संमरण) \nIn English:- \n1.The Lost House (Collection of short stories), 2.Life is an art \nिहदी मÁ – \n१.याय की गुहार(उपयास) \n(उपरोoत पोथीसभ  pothi.com, amazon.com  आओर  www.flipkart.com  पर सँ कीनल जा सकैत \nअिछ) \nइमेल : mishrarn@gmail.com  ±लोग : mishrarn.blogspot.com   \nएमजोनक लेखक पृÇ : amazon.com/author/rnmishra  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश^साद म_डल  \n  \nआमक गाछी (धारावािहक उपयास - चािरम खेप ) \n4. \nकौलेज बc होइते धीरे1 गाम जाइक तैयारी कऽ लेलक।आइ तीन-चािर िदन पिहनिहसँ तैयारीमे जुटल \nछल। मुदा जिहना अपनो मास िदनक छुdी िबतबैले िनचेनसँ जाएत तिहना पिरवारक जे पटनाक काज छेलै \nसेहो सभ स\"हारने जाएत। पटनामे रिहतो धीरे1 अपनाक× ^ेमनगिरये बुझैए, पटिनयॉं निह। तेकर कारण अिछ \nजे धीरे1पÆ बुझैए- पटना पढ़ैले आएल छी,िवVाथ छी,निह िक ऐठामक बासी छी। बासी छी \n^ेमनगरक।अपन मातृभूिमक जे आकष'ण होइ छै ओइसँ धीरे1 खाली आकिष'तेटा निह अिछबिककम'भूिमक \nसंग धम'भूिमयोक× बुिझयो रहल अिछ आ नीकसँ िनमािहयो रहल अिछ। \nओना,जिहना कम'भूिमयो आधम'भूिमयो दुिनयßछी तिहना तँ दुिनयß दुिनयॉं छीहे, सभठाम अपन-अपन सभ \nिकछु छइ। जँ नीक जगह, नीक जगहक माने दुनू ^कृित ^द जे नीक अिछ सेहो आ कम'सँ जे भूिम नीक \nबनौल गेल अिछ सेहो, बुिझ सभ एकेठाम बास करए चाहब तँ की अँटाबेस भऽ सकैए? जँ अँटाबेस भइयो \nसकैए तँ बॉंकी दुिनयॉं तँ ओिहना परती-परत, पहाड़-नदी-नाला बनल रहत, आजुक जेहेन दुिनयॉं अिछसे थोड़े \nबिन पौत। तइले तँ ओकरा कम'भूिम बनबैक ज°रत अिछए। \nब7चेसँ धीरे1क× पिरवारक संग समाजो आ गामक मािटयो-पािनसँ अपना जक िसनेह रहल, तँए अपन \nगामक पािन, अपन गामक मािट आ अपन गामक लोकक बीच धीरे1 अपनाक× सभ िदन देखैत आिब रहल \nछल जइसँ सभ कथूसँ अपनव तेना बिन गेलै जे अपनाक× ओकर अनुगृहीत बुझैत आिब रहल छल। अनु9हे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nने ओ गुण छी जे िकयो अपना कऽ तेना हिथया लइए जे हाथक काजक संग बुिधयो-िवचार अनु9िहत होइत \nरसमय बना दैत अिछ। ई गुण धीरे1क× अपन पिरवारमे ब7चेसँ भेटैत रहल। \nशु°क अवथामे माने ब7चामे जे धीरे1क× गामक कूलमे बुड़हागु¶जीसँपढ़ैयोक आ फुलवािड़यो लगबैक \nिश6ा भेटलैओधीरे1क बेवहार बिन गेल। पढ़ाइक संग-संग धीरे1 दू कdा खेतमे फल-फलहरीक गाछ सेहो \nलगौलक आ दुआर-दरब®जा, अँगना-घरक संग खुdा परहक गाइयक देख-भाल सेहो दाियव बुिझ करए \nलगल। \nआइसँ सात बख' पूव' धीरे1पचटा आमक गाछ सेहो लगौलक आ लताम-नेबो-अररनेबा सेहो \nलगौलक।पचो आमक गाछ धीरे1 अपना बुिधये-िवचारे लगौने छल। ओइमे िपता कोनो तरहक राय-िवचार \nधीरे1क× ऐ दुआरे निह देलिखन जे बुड़हागु¶जीक िसखौल बाड़ी-फुलवाड़ीक लूिर छी, अपन लूिर तँ वंशगत \nअिछ, तँए जीबे1 िकछु ने कहने छेलिखन। अपन बाल-मनक सकाल सूय'क िकरण धीरे1क× छेलैहे, तँए \nमौसमक िहसाबसँ पॉंचो आमक गाछ धीरे1 रोपने छल। माने ई जे िकछु लोक ओहन छैथ जे आमक सुआद \nमािन एàे रंगक आमो आिक कोनो आने फलक गाछ रोिप लइ छैथ, जे मौसमक चािल पकैड़ जिहना एàेबेर \nसंगे-संग फुलाइए, फड़ैए तिहना बड़बड़ा कऽ एàेबेर पकबो करैए, जइसँ ओकर उपयोग करैक कम समय \nभेटैए। मुदा पॉंचटा पॉंच गुणकएàे फलक गाछ रोपलासँ, जेकर अपन गुण आगू-पाछू होइ छै, ओ तँ एàे फल \nपॉंच गुणा बेसी समैयक लेल भाइये जाइए। जइसँ पँचगुcा लाभकािरयो होइते अिछ। यएह सोिच धीरे1 पॉंचो \nआमक गाछ लगौने छल। संजोग बनल, पचो आमक गाछ ऐबेर मनस\"फे फड़ल अिछ। जे धीरे1क× पटनेमे \nिपता जानकारी पठा देने छेलिखन। \nअपन रोपल आमक गाछ फड़ल अिछ तँए धीरे1क हीक-दम ओइपर छेलैहे, कौलेजक× बc होइते राता-\nराती धीरे1 गाम िवदा भेल। सवारीक एते तँ सुिवधा भइये गेल अिछ जे िदन-राित कखनो चिल-िफर सकै \nछी। ओना, आवागमनक सुिवधा ज°र बढ़ल अिछ मुदा से सड़केटा भेल अिछ। तँए सड़कक सुिवधा तँ \nकहल जा सकैए मुदा अवागमनक सुिवधा केना कहल जाएत। आवागमनक सुिवधा तँ भेल जे सड़कक संग \nसवािरयोक सुिवधा होइ। ओना, सड़कक देखा-देखीसँ सवािरयो बढ़ल अिछ मुदा से मनमाना अिछ। जइसँ \nकोनो थानसँ कोनो थानक मासुल केते लागत से िनध©िरत नइ अिछ। तखन तँ जेहेन देश तेहेन भेष बना \nलोक पार-घाट लगैबते अिछ। ^ेमनगर अबैमे कटपीस रता रहने रेलक सुिवधा ओते नीक निह अिछ जेतेक \nबसक सुिवधा अिछ। राितमे खेला-पीला पछाइत पटनामे बसपर चढ़ू आ सुज' उगैत ^ेमनगर पहुँच जाउ। \nधीरे1क× बुझल रहबे करइ,सएह केलक। \nलीपर बसमे धीरे1 अपन जगह पेब जा कऽ ओंघरा रहल। बस खुिजते,िकछुकालक पछाइत बसक \nयाी सभ िनसबद भऽ सुित रहल जे नाकक वसातक हवासँ भािसत हुअ लगल। याीक °पमे धीरे1  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअसगरे जागल, बॉंकी Ïाइवर आ खलासीटा जागल छल। जिहना जेठ-अखाढ़सँ नदी-नाला फुलए लगैए तिहना \n8ानभूिमक याी रहने धीरे1क मन सेहो फुलाए लगल। मनमे उठलै अपन िजनगी।  ‘अपन िजनगी’ मनमे \nउिठते धीरे1क×ओ िदन मोन पड़लै जइ िदन िपताजी गामक कूलमे ^वेश िदयौने रहिथन। पोखैरक पिहल \nघाटक सीढ़ी जक धीरे1क मन अपन िजनगीक पिहल घाटपर पहुँच गेल। अ6र 8ानसँ लऽ कऽ अंक \nतकक 8ान ओतै भेल। जइसँ सॱसे िजनगीक तँ बोध निहमुदावएह  ‘अ6र’ आ ‘अंक’ तँ अखनो बाट देखाइये \nरहल अिछ।यएह ने भेल बोधक बीज °प। गामक लोअर ^ाइमरी कूलसँ आगू बिढ़ पड़ोसी गामक िमिडल \nकूलमे ^वेश केलॱ, पछाइत हाइ कूल होइत आगू बिढ़ अखन पटना कौलेजमे पढ़ै छी। साल भिरक पछाइत \nअहूसँ िनकैल िजनगीक दोसर सीढ़ीपर जाएब। शु°हेसँ, माने जिहया लोअरे ^ाइमरी कूलमे पढ़ैत रही, िकछु \nनव िसखैत रहलॱ। जे िकछु मनो अिछ आ िकछु िबसिरयो गेलॱ। ओना, आगू बढ़लापर िकछु आरो नव 8ान-\nबातसँ भ×ट होइते गेल जे बुझल बातक िवतार °प सेहो भेटबे कएल। तैसंग िकछु िबसरलहो बात दोहरा \nकऽ मोन पड़ल आ िकछु आरो िबसरबो करबे केलॱ। खाएर जे मोन अिछ आिक जे िबसरलॱ, से िबसरलॱ \nमुदा अखन जे मन से ने बुझब। \nजेना धारमे बलुआह मािटपर पएर रोिपते सर-सरा कऽ िन7च मुह× धँसए लगैए आ धँसैत-धँसैत सàत \nमािट भेिटते असिथर भऽ जाइए तिहना धीरे1क× मनमे िजनगीक सàत मािट भेटल। असिथरसँ पएर रोपैत \nधीरे1क मन अपन िजनगीक िवचार करए लगल। ओना, गहॴर खािधसँ पािन उपैछ ऊपर आनैमे बत'नक काज \nपिड़ते अिछ, से जेहेन बरतन रहत तइ िहसाबे ने पािनयß ऊपर औत। नइ तँ उपछा-उपछीमे रतेमे िछिड़या \nजाइए। दुिनयॉं तँ दुिनयॉं छी,जिहना रंगीन तिहना संगीन सेहो अिछए।िकयो कबीर जक धुिनया[i] बिन \nिजनगीक संग दुिनयॉंक× धुनैए, तँ िकयो धुिनयॉंक धुनकीमे धुन-धुना धुनाइए। तही बीच िननाएल याी सबहक \nनाकसँ तेहेन अवाज िनकलए लगल जे धीरे1कक× अपनो शंका हुअ लगलै जे हमहूँ तँ ने आने-आन याी \nजक सुतले छी। तहीकाल गाड़ी किस कऽ हॉरन देलक। जेना अनभुआर रता बुिझ Ïाइवरक मनमे डरसँ \nशंका पइस गेल होइ। हॉरन सुिनते एकटा याीक× नीन टुटलै, बाजल- \n“हौ खलासी!गाड़ी केतए पहुँचलह हेन।” \nखलासी जोरसँ बाजल- \n“तोरा जाइ-के केतए छह?” \nयाीक कच नीन टुटल छल तँए मनमे कड़ूपन छेलैहे। खलासीपर कड़ुआइत बाजल- \n“एहेन तोहर बात िकए होइ छह!” \nखलासी-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“की बात होइए?” \nदुनू गोरेक कहाकहीसँ कएटाआनो-आन याीक नीन टुटल। ओना, खलासी आ Ïाइवरक× बुझल जे \nअखन िभयौन रतामे छी तँए बसमे जेतेक हला-गुला बढ़त तेतेक नीक। मुदा याियो तँ पूरबा हवाक \nलहकीक नीनक× छोड़ए निह चाहैत...। टुटल नीनक× जोड़ैले पिहलुक याी फेर बाजल- \n“खलासी, समय केते भेल हेन?” \nखलासी- \n“तीन बजे भोर भऽ गेल।” \nदोसर याी जे छल, जेकर नीन हला सुिन टुटल छेलै ओ बाजल- \n“अँइ हौ खलासी!एहेन जे तूँ बुिड़वाण छह सेतोरा अखनो तक नइ बुझल छह जे तीन बजे राित \nकड़कड़ौआ नीनक छी?” \nखलासी बाजल- \n“हम ते कमे कहिलयह, पोने तीिनय× बजेसँ ‘भोर’ हुअ लगैए। तोहर िवचार अढ़ाइ बजे राितयेपर अँटकल \nछह।” \nएकाएकी बसक सभ याीक नीन टुिट गेल। ओना, कोनयाी केकरा प6मे बाजत, ई समया सबहक \nमनमे उिठये गेल।तँए िकयो केकरो प6मे ठाढ़ निह भेल। सभ पंचे भऽ गेल आ एकसूरे बाजए लगल- \n“राित िक भोर भेल, केकरो कहने थोड़े होइए। ओ तँ भगवानक लीला िछऐन, जे जेहेन बुझत से तेहेन \nपौत। िकयो राित सुित कऽ िबतबैए आ िकयो कनैत िबतबैए।   तइले जे याीक नीन भगन करै छहक, एहेन \nिक तोहॴ दुनू गोरे छह!” \nतही बीच कनटेoटरक नीन सेहो टुटल। नीन टुिटते कटेoटरहइ-हइ कऽ पिहने अपन जेबी \nटोबलक। जेबी ठीके-ठाक बुिझ पड़लै। Ïाइवरक× पुछलक- \n“जीवन, गाड़ीक रáतार ठीक छह िकने?” \nÏाइवर बाजल- \n“हँ।” \n‘हँ’ सुिनकटेoटर समय-थानक िमलान कऽ याी सभक× शात करैत बाजल- \n“अदहे रतामे गाडी अिछ, तँए अखन सुतबेकरै जाउ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभोर होइते गाड़ी ^ेमनगर-टे_डपर °कल। अकासमे िचड़ै सभ चहचहा रहल छल। अहारराितमे \nडुमल गाम धीरे-धीरे सुज'क संग उिग रहल छल। अपन बैग नेने धीरे1 गाड़ीसँ उतैर सोझे अपना घर िदस \nिवदा भेल। दसे िमनटमे धीरे1 घरपर पहुँच गेल। पहुँचते माएपर नजैर पड़लै, पएर छुिब सुभावीक× गोड़ \nलगैत धीरे1 बाजल- \n“बाबूकह छैथ?” \nसुभावी बजली- \n“खेत-पथार िदस गेल छैथ।” \nधीरे1- \n“और सभ समाचार ठीक छैन िकने?” \nसुभावी- “हँ। झोरा-झपटा राखह, रताक झमारल छह, भूख लिग गेल हेतह। पिहने िकछु खा लएह।” \nदरब®जाक अपन कोठरीमे, अपन कोठरी भेल जइमे धीरे1क ओछाइनो-िबछाइन छै आ आनो-आन समान \nछै, बैग रिख, कपड़ा खोिल, लूँगी पिहर िनकैल माएक× कहलक- \n“माए, बसमे तेते झमार पड़ल जे रौतुको खेलहा ने पचल अिछ।तँए कनी घुिम-िफर लेब ते मन \nहलुक भऽ जाएत। पछाइत अपन िनयिºयासँ िनवृ भऽ जलखै करब।” \nधीरे1क मनमे पटनेसँ अपन रोपल गाछक आम देखैक छल, मन छटपट करइ जे कखन अपना \nनजिरये देखी।अपन कएल कीत'क फल देखैक इ7छा सभक× होइते छइ। जिहना कोनो िवVाथक× अपन \nकिठन [मक िरजट देखैक उसुकता िरजट िनकैलते कइएक गुणा बिढ़ जाइ छै तिहना धीरे1ोक× अपन \nलगौल गाछक फड़ल आम देखैक उसुकता बढ़ले जा रहल छेलइ।दरब®जापर सँ उतैर धीरे1 बाजल- \n“माए,पिहनेकनी आम देखने अबै छी।” \n‘आम’ सुिन सुभावीक मन खुशीसँ ओिहना दहला गेल जेना माता-िपताक कएल कीत'क× बेटा-बेटी खुशीसँ \nआगू बढ़बैए।सुभावी बजली- \n“बौआ, आम ते लुधकी लागल फड़ल छह!” \nमाइक बात सुिन धीरे1क मन आरो तरसए लगल जे कखन अपना नजिरये देखब। बाजल- \n“सभ गाछ फड़ल अिछ िक अदहा-िछदहा?” \nसुभावी-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“सभ गाछ फड़ल अिछ। तूँ जे रोपने छह सेहो फड़ल अिछ आ पिहलुका गाछ सभ सेहो खूब फड़ल \nअिछ।” \nदरब®जासँ पॉंच बीघा पूब,जैठाम धीरे1 दू कâा खेतमे अपना िवचारे पॉंचटा आमोक गाछ आ आनो-आन \nफल सभ लगौने अिछ। पॉंचो आमक गाछपर धीरे1क मन तेना अँटैक गेल जे आगूमे ठाढ़ आन-आन फलक \nगाछक फलपर नजैर पड़बे ने कएल। िसनुराएल गुलाबखास आ िचिकनाएल ब\"बइ आम देख धीरे1क मन \nिबहुसए लगल। अपन रोपल पिहल बेरक फल छी। बाप-दादाकबनौल एहेन पर\"पराअदौसँ आिबए रहल अिछ \nजे पिहल फल साधु-सत-महामाक× खुआ पछाइत अपने खाइ।अयाची िम[ सेहो अपन[मक पिहल फल \nिबलहनिह छला। ओना, धीरे1 अपन माएक× सेहो देखते आिब रहल छल जे चारपर िक ढाठपरफड़ल पिहल \nसजमैन पिहने ठकुरवारीमे दऽ अबैतरहिथन।तिहना केता बेर धीरे1 अपनो भdाक पिहल फड़क भार बना \nकहापर उठा गामक बुढ़बा महादेव थानमे सेहो चढ़बैले गेल अिछ...। \nभिर राितक बसक याा कएल धीरे1क मनसँ सभ थकान जेना मेटा गेल। मोन पड़ल जगमोहीक \nआमक हकार...। \nजगमोहीपर नजैर उिठते धीरे1क मनमे एकाएक घोदाबला सुतपुितया झुंगनी जक अनेको िवचार उिठ \nगेल। पिहल िवचार उठल जे जँ जगमोही आिब गेल तँ ज°र ओकरा अपन लगौल फल-फलहरीक बागो-\nबगीचा देखा देबै आ पिहल सालक फड़ल आमो खुआ देबइ। जगमोहीपर सँ धीरे1क नजैर जगमोहीक °प-\nगुणपर पहुँचल। की जगमोहीक× अखन ÃÄचािरणी निह कहल जाएत? साल भिरक पछाइत ओ कौलेजसँ \nिनकलत। िबआह-दान हेतै, पिरवार बनौत, जीवन िबताएत। मुदा अखन धिरक जे जगमोहीक °प-गुण-शील \nरहल ओ तँ यएह ने रहल जे िवVा:ययन वृिमेलागल अिछ। माए-बापक देख-रेखमे पिरवारोमे रहबो कएलआ \nजेतेक समय खाली भेटलै तेते पिरवारक काज सेहो स\"हारैत रहल जइसँ जिहना ओकरा अपना नजैरमे माए-\nबाप-बिहन संग पिरवार गड़ल छै तिहना ने माइयो-बाप आ बिहनोक नजैरमे जगमोही सेहो गड़ल अिछ। यएह \nिजनगी ने पिरवार बदलने–िबआहक पछाइत–नीकोमे जा सकैए आ अधलोमे जा सकैए। ऐमे जगमोहीक कोन \nकम'क फल भेटत?धीरे1क मन थकथका गेल। \nमने-मन धीरे1 िवचारक दुिनयमे िवचड़ए लगल। िवचड़ैत-िवचड़ैत धीरे1क मनमे िवचड़लै- एहनो तँ \nपिरवेश बिनय× गेल अिछ जे माता-िपताक कएल सतानक सेवामे हेरा गेल अिछ। दहेजक दानव ऐ °पे \nसमाजक× दबोिच नेने अिछ जे एक कोिखक सतान भेलो पछाइत बेटी महत्-हीन भऽ गेल अिछ, जइसँ भार \nव°प पिरवारमे बोझ बिन माए-बापक िसरचढ़ बनल अिछ। तँए ज°री अिछ मनुखक °पमे बेटा-बेटी दुनूक× \nएक-समान बना जीवन-यापन करैक। जे कोनो पिरवार अिछ, ओकर बनावट एहेन अिछए जइमे पु¶ख-नारीक \nसामंजयसँ पिरवार गितक संग सृिÆक सृजन होइते आिब रहल अिछ। मुदा, तखन जँ एहेन दानवी समया  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआइ िसरचढ़ भेल तइमे केतौ-ने-केतौ समाजक दानवीय गुणक हाथ ज°र अिछ। मुदा से के देखत? जीवमे \n[ेÆ जीव कहैबला मनुखक× जँ अपनोमे आ जैठाम बसैए तइ समाजोमे जँ एहेन ÃÄफॉंस लागल रहत \nतैठामक िजनगीक गितशीलता केहेन रहत! जखन गितये िदशाहीन भऽ जाएत तखन िजनगी केना िजनगी बिन \nआगू चलत..? \nिवचारक दुिनयॉंमे धीरे1 जेतेक िवचड़ैतरहए तेतेक मन थकथका-थकथका धक-धका रहलछेलइ। \nजइसँ ने आगू िकछु देख रहल छल आ ने पाछू। दुनू िदस अहारे-अहार बुिझ पड़इ। मुहसँ कोनो बकार \nनइ िनकलै। िनकलबो केना किरतै, दोसर तँ िकयो लगमे छेलैहो निहय× जेकरा पुिछ धीरे1 अपन रतो देखैत \nवा किह-किह अपन मनक बेथो मेटबैत। तहीकाल िपता- जीबे1 हुहुआएल-फुहुआएल अपन पिहलुका वगीचा \nदेख घुमल अबैत रहैथ िक थोड़ेक फिरàेसँधीरे1 ^ाणाम करैत बाजल-“बाबू, ऐबेर तँ नवको आम...।” \nओना, जीबे1क मनमे रहैन जे पिहने धीरे1क पटना ^वासक समाचार बुझी, मुदा आगूमे जखन \nधीरे1क   िवचार खसलैन तखन पिहने ओकर उर देब ज°री बुिझ जीबे1 बजला- \n“बौआ!आम तँ नवका नइ भेल।ई आम तँ पिहनॱसँ आिब रहल अिछ। मुदा नव जगहपर नव लोकक \nहाथक रोपल नव गाछ ज°र अिछ।” \nिपताक उर सुिन धीरे1क मनक कुहेस हटल। कुहेस हिटते िवचार जगल जे, जे जे आमक गाछ \nरोपने छी ओ तँ कोनो दोसर गाछक कलम छीहे। हँ, तखन एकटा िवशेष गुण ज°र अिछ जे आमक मौसम \nजेतेक िदनक अिछ तइमे एते चतुराइ ज°र अिछजे शु°-सँ-अत धिरकमौसमक फल भऽ गेल। \nआमक पचो गाछ रोपैसँ पिहनिहधीरे1क मनमे उिठ चुकल छल जे अपना ऐठाम ओहन गाछी-कलम \nअिधक अिछ जइमे एक समैया आम बेसी अिछ। जेकरा एक मौसमीकज°र बना लगेलॱ। यएह ने भेल \nसमया समाधानक एक िदशा°प। माने जे िकयो िकसान जँ पच कâा वा दस कâा वा बीघा-दू बीघा गाछी-\nकलम लगौने छैथ तँ ओइमे ओ ओहने आम लगौने छैथ जे सुआदक िहसाबसँ जे पिसन भेलैन, मुदा ओ एक \nसमैये ने भेल। मौसमक× तीन आकार अिछ। पिहल अगता बीच बीचला आ पचितया। ^कृित ^द िकम \nएक संग मोजरत, एक संग फड़त आ एक संग पिक कऽ झिड़ जाएत जइसँ फलक कम िदनक उपयोग \nभेल। ओना, िव8ानक िवकास भेने िकछु िदन जोगा कऽ राखल जा सकैए,  से तँ सभक× उपल±ध नइ छइ। \nमुदा जँ आमक समैयक िहसाबसँ चयन कए रोपल जाए तँ जिहना जगरनाथपुरीमे बारहो-मास धान होइए, जइसँ \nतीन सौ पäसैठो िदन नवका चूराक परसाद बनैए से तँ भइये सकैए। \nधीरे1क× मुँह बc देख जीबे1 बजला- “बौआ, पटनामे नीके-ना रहै छेलह िकने? अमैया छुdी तँ भऽ गेल \nहेतह?”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nधीरे1- \n“हँ, सबा मासक छुdी भेल अिछ।” \nमुकी दैत जीबे1 बजला- \n“अपन रोपल गाछ िछअ, अपनो खैिहहह (खइहह) आ िहतो-अपेिछत, संिगयो-साथीक× खुअिबहह।” \nओना, संगी-साथीक नाओं सुिन धीरे1क मन मोिहया जगमोहीपर गेल मुदा बाजल िकछु ने। \nदुनू बापूत संगे घर िदस बढ़ल। \n \n  \n \n[i] जोलहा-धुिनया \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nनद िवलास राय  \nअदरश िवआह  \nकािå मरर कàाक पोतीक कथिकया आएल छेलिखन। कथिकया सबहक वागतमे हमरो रहबाक छल \nमुदा कािå हमरा मधुबनी कोट'मे एकटा कुटुमक जमानतमे जाए पड़ल, तँए हम मरर काका ओइठाम नै जाए \nपेलॱ। \nकथिकयाक× लड़की पिसन भेलैन िक नै भेलैन आ जँ पिसन भेलैन तँ आग की बात-िवचार भेलै ऐ \nबातक भज अखन धिर नै लागल छल तँए मरर काका ओइठाम जेबाक लेल मन कछमछ करैत रहए। \nचािरये बजे भोरहरबामे नीन टुिट गेल मुदा ओछाइन छोड़लॱ साढ़े चािर बजे। भäसक× मालऽ घरसँ \nिनकािल बाहरक नािदपर बािह खाइले दऽ पोखैर िदस िवदा भऽ गेलॱ।   दतमैन करैत गाममपर एलॱ। कलपर \nकुर©-आचमन कऽ सोचलॱ जे अखने मरर काका ओतए िवदा भऽ जाइ। फेर सोचलॱ पæीक× तँ जनतब दऽ \nिदऐ। जनतब की िदऐन हुनकासँ आदेश लऽ ली। \nछह मास पिहनुका गप मोन पिड़ गेल। िनम'लीमे िवमला िथयेटर आएल रहए। संगी-तुिरयाक संगे हो-\nहामे िबना पæीक× कहने िथयेटर देखऽ चिल गेलॱ। दू बजे राितमे िथयेटर देखकऽ आपस गामपर एलॱ। भूखो \nलगल रहए। आँगन गेलॱ। पæीक× केतबो हाक देिलऐन आ केबाड़ो पीटिलऐ मुदा पæीक कु\"भकरणी नीन नै \nटुटलैन। आिक जाइने कऽ नै उठली ओ तँ पæीए जानती। हािर कऽ दलानक चौकीपर ओछाएल अखरे \nगोनैरपर सुतलॱ। सुतब की कपार भिर राित तौनीसँ म7छर हॱकैत परात केलॱ। िबहान भने जखन मुँह-हाथ \nधोइ कऽ आँगन गेलॱ तँ पæी वत'न-बासन मािज कऽ आएल छेली। हम पæीक मूड ऑफ देख खुशामद करैत \nअपना बोलीमे पच िकलो चीनी घोरैत कहलयैन- \n“की यै मेम साहब, चाहो-ताहोक जोगार अिछ?राितमे तँ भुखले रखलॱ, अखनो कम-सँ-कम एक कप \nचाहो तँ िपयाउ।” \nतैपर हमरा िदस देखैत पæी बजली- \n“आ छौरी सबहक जे नाच देखिलऐ तइसँ पेट नै भरल?”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहम बजलॱ- \n“नाचो देखलासँ कहॴ भेट भरलै हेन।” \nपæी बजली- \n“नाचो की कोनो आजी-गुजी रहए, िवमला िथयेटरक छौरी सबहक नाच रहए। सुनै िछऐ जे िथयेटरमे \nतँ छौड़ी सभ िकदैन-िकदैन देखबै छै जइसँ छौड़ा सबहक भूख-िपयास सभ जेरा जाइ छै। आ अह कहै छी \nहम भुखले रहलॱ। की सभ देखौलक छौड़ी सभ। भिर मन भेल िक निह। जँ भिर मन नै भेल हुअए तँ \nआइयो चिल जाएब।” \nयौ बाबू हम की बिजतॱ। चुपे रहैमे अपन भलाइ बुिझ आँगनसँ िनकैल गेलॱ। तइ िदनसँ िबना पæीक \nआदेशे केतौ ने जाइ छी। \nआँगन गेलॱ तँ पæीक× चुåा नीपैत देखलयैन। हमरा देखते बजली- \n“मर! मरर काका ओतए नै गेिलऐ। जा कऽ पता किरयौ ग ने जे कथिकयाक× लड़की पिसन भेलैन \nआिक निह। जँ पिसन भेलै तँ आग की बात-िवचार भेलइ।” \nहम कहलयैन- \n“ओतइ िवदा भेलॱ हेन। सएह कहैले आएल छेलॱ।” \nतैपर पæी पुछली- \n“चाह बना िदअ की?” \nहम मने-मन सोचलॱ- की आइ िदनकर भगवान पि7छममे तँ नै उगलिखन हेन। आग सोचलॱ जे पæी \nचाहो िपयौती तँ पोडरक आिक नेबोबला िपयौती मुदा मरर काका ओतए तँ भäिसक दुधक गढ़गर चाह पीब...। \nकहलयैन- \n“छोड़ू चाह-ताह। कथीले िफिरशान हएब। हमरो मनमे छटपटी लगल अिछ जे कखनी मरर काका \nओतए पहुँची। जाए िदअ।” \nपæी बजली- \n“बड़बिढ़य..!” \nहम मरर काका ओतए िवदा भऽ गेलॱ। \nहमर बाबूजी आ मरर काका लंगोिटया संगी। दुनूक घर दू टोलमे मुदा जवानीमे दुनू गोरे भिर-भिर िदन \nसंगे महॴस चरबै छला। पैछला साल फागुनमे हमर बाबूजी िदवंगत भऽ गेला आ मरर काका अखनो जीिवते  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछैथ। मरर काका छोट खुdीक, कुहेलगर शरीर। उमेर लगधक 82-83 बख' छैहे। कहाबत अिछ- लोहामे \nटाटा, जूतामे बाटा आ मनुखमे नाटा,बेसी िदन िटकैत अिछ। मररो काका नाटा जवान तँए अखनो खूब \nथेहगर छैथ। जवानीमे पहलमानी करै छला। महॴिसक थने-तरसँ तीन-चािर सेर दूध पीब जाइ छला। आठ-\nनअटा महॴसो पोसै छला आ भिर-भिर िदन महॴसे चरबैत रहै छला। अखनो खुdापर दूटा महॴस रखने छैथ \nजइमे एकटा लगहैर छैन। \nओना, मरर काका पढ़ल-िलखलक नाओंपर सोलह दूना आठ छैथ। बेटा-पोता नोकरी करै छैन। दूटा \nबेटा पिरवार लऽ कऽ िदलीएमे रहै छैन। एकटा बेटा िवमलजी संकृत िवVालयमे िश6क आ दूटा पोता \nपंचायत िश6क छिथन। \nमरर काका दलानक चौकीपर बैस चाह पीबै छला। हम सड़केपरसँ कहलयैन- \n“काका, गोड़ लगै छी।” \nमरर काका बजला- \n“नीके रहह। के नदु?आबह-आबह। कहह कुटुम सबहक जमानत भऽ गेलैन िकने?” \nहम कहलयैन- \n“हँ कका, अह सबहक आशवादसँ कहुना जमानत भऽ गेलैन कुटुम सबहक। ओना, मोकदमा बड़ \nउकड़ू छेलइ।” \nमरर काका बजला- \n“बैसह पिहने चाह पीबह। पछाइत गप-सप हेतइ।” \nकहैत मरर काका अपन पोतीक× हाक देलिखन- \n“िवभा!िवभा!!  नदु काका-ले चाह नेने अबहुन।” \nतैबीच हम मरर काकासँ पुछलयैन- \n“काका, कािå जे कथिकया आएल रहैथ ितनका सभक× िवभा पिसन भेलैन िकने?” \nमरर काका बजला- \n“हँ हौ लड़की तँ पिसन भेलै मुदा..।” \nताबेमे िवभा एकटा Úेमे एक कप चाह, एकटा लेटमे चािरटा नमकीन िवकुट आ एक िगलास ठंढाएल \nपािन नेने एली आ Úे चौकीपर रिख हमरा गोड़ लािग ठाढ़ भेली। \nहम आशवाद दैत कहिलऐ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“नीàे रहह। परी6ाक डेट िनकललऽ?” \nिवभा बाजल- \n“हँ काका, पच जुलाईसँ परी6ा छी।” \nमरर काका बजला- \n“हुअ, पिहने चाह पीबह। सराए जेतए।” \nिबकुट खा पािन पीब हम चाह पीबए लगलॱ। तखने िवभा पान नेने आएल। \nपान खा मरर काकासँ पुछलयैन- \n“हँ काका, जखन लड़की पिसन भऽ गेलै तखन आग की बात-िवचार भेल?” \nमरर काका हमरा पुछला- \n“बौआ, एकटा बात कहअ, अदरश िवआह केकरा कहै छै?” \nअदरशिवआह! हम िकछ बुझबे ने केलॱ। केतबो िदमागपर जोर िदऐ मुदा समझमे नै आबए। हमरा \nअसमंजसमे देख िवभा बजली- \n“काका, अदरश िबआह नइ बुझिलऐ। बाबा आदश' िबआहक× अदरश िवआह बजलिखन हेन।” \nहम मरर काकासँ कहलयैन- \n“काका जइ िवआहमे दहेजक लेन-देन नै होइत अिछ ओइ िबआहक× आदश' िबआह कहल जाइत \nअिछ।” \nमरर काका बजला- \n“कथिकयामे जे लड़काक माम रहैथ ओ बजला- लड़की हमरा सभक× सोलहअनासँ बीसअना पिसन \nअिछ। लड़की सुcैर आ सुशील छैथ।” \nिब7चेमे हमरा मुहसँ िनकैल गेल- \n“से तँ िवभा अिछए” \nमरर काका बजला- \n“आग सुनहक ने।” \nकहलयैन- \n“किहयौ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकाका बजला- \n“हमर बेटा िवमल पुछलकैन तखन आग?” \nतैपर लड़काक बाप बजला- \n“िबआह अदरशे हएत मुदा हमरा जे लड़काक× इंजीिनयर बनबए-मे 15 लाख टका खच' भेल से आ \nकिनयक जेबरमे एगारह भिर गोलड दऽ िदयौ। लड़का अहक भेल। अितिरoत हमरा िकछ नै चाही। हौ \nहमरा तँ िवभा कहलक जे गोलड माने सोना होइ छै।” \nतैपर हम कहलयैन- \n“तखन ई कोन आदश' िबआह भेल। बेटा जे पाइ कमेतैन से िक कोनो हमरा सभक× देता आिक \nबापेक× देिथन।” \nमरर काका बजला- \n“सएह तँ..! कहह ई कोन अदरश िबआह भेल।” \n  \nऐ रचनापर अपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nजगदीश^साद म_डल  \nहुिस गेलॱ \nहाटक काजे िबटौल िवदा भऽ सड़कपर एलॱ िक दुनू परानी जागेसर भाय टे\"पूपर पास करैत रहैथ। \nकेतबो िकछु भेल, लोक केतबो बदलल मुदा िमिथलाक मािट-पािन अखनो वएह अिछ जे सभ िदनसँ अिछ। \nबाहरसँ अबैत िकयो परदेशी घर लग होइत पास करता, अपने सड़कपर रहब आ हुनका टोकबो ने किरऐन \nतखन गामक जँ िकयो हेराएल-भुितयाएल आबैथ आ हुनका रहैक ठौर निह भेटैन तखन गामक नाक-मुँह \nकेहेन बनत। भाय! िमिथला छी, िमिथलाक अपन साजो-शृंगार अिछ आ अपन मुहß-कान तँ अिछए। चािर \nलªगा टे\"पू पाछुए छल िक जागेसर भायक× िचह गेिलऐन। उमरदार छिथए। माने अपनासँ कहुना बीस बरख \nजेठ हेता, देखते कहलयैन- \n“भाय, दुनू परानीक× सि\"मिलते गोड़ लगै छी।” \nताबे टे\"पू लग आिब °िक गेल। जागेसर भाय बजला- \n“आब हमहूँ गामेमे रहब। पिहने अपन घर-घराड़ीक दश'न कऽ लेब ज°री अिछ, पछाइत िनचेनसँ दुनू \nभइ बितयाएब।” \nहाटपर िवदाहे भेल रही, भीतरे-भीतर मनमे ईहो होइ छल जे घटा भिरक हाट अिछ, जँ रतेमे समय \nबरदा जाएत तखन काजो हुिसये जाएत। मुदा संजोग नीक रहल जे जागेसर भायअपने समय लगबैले तैयार \nनिह होइत बजला- \n“अखन काजक बेर अिछ, तोहूँ काज करए जा आ हमहूँ जाइ छी, िनचेनमे सझू पहर िनचेनसँ गप \nकरब।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजागेसर भाइक बात सुिन अपनो जान हलुक भेल, मुदा दुनू परानी जोगेसर भाइक चेहराक °प िकछु-\nिकछु िवकृि जक बुिझ पड़ल, जइसँ मनमे खॲच-खरॲच जक ज°र उठए लगल मुदा जागेसर भाय अपने \nसझुका समय बना लेलैन। अखन जइ काजे िनकलल छी तइसँ अलग जँ मनक× दोसर िदस बढ़ाएब तँ \nहाटक काजमे गड़बड़ी अबैक स\"भावना बिनय× जाएत। जे काज केिनहार निह अिछ ओकरा िलये ने िदन-राित \nएàेरंग होइए मुदा जे काज केिनहार अिछ तेकरो िलये तँ होइते अिछ जे करै छी कोनो काज आ मनमे नािच \nरहल अिछ कोनो दोसर काज। तँए, जखने आँिख काजपर गड़ए आ हाथ करए लगए तखने मनक× समेट \nओइमे एका9 करी। जँ से करब तँ काज होइक संग िबसवासो बिनते अिछ मुदा से निह भेने दुइर हेबाक \nस\"भावना बनैए आ िबसवासक तँ कोनो बाते निह। \nडेढ़े दू िकलो मीटरक दूरीपर िबटौल गामक हाट अिछ, तँए पएरे िवदा भेल रही। थोड़बे आगू बढ़लॱ \nिक जागेसर भाय पुन: मोन पिड़ गेला। मोन पिड़ते िवचार उठल जे जागेसर भाय घर-घराड़ी की देखता, ओ \nभिरसक बेचैक िखयालसँ एला अिछ। जेकरा जेतेक पाइ होइ छै ओकरा ओते पाइयक भूख बिढ़ते अिछ। \nतहूमे बäकक सूिद जोड़िनहारक िहसाब तँ आरो बदैिलये जाइत अिछ। ऐठाम, माने गाममेजागेसर भाइकघरक तँ \nकोनो थाह-पता निहय× छैन,खाली घराड़ी बँचल छैन। ओना, िबनु घरे घरािड़यो केना भेल? हँ! एते ज°र भेल \nजे जोित-कोिर कऽ बािड़यो-चौमास बनौल जा सकैए आ ऊँचगर रहने घरो बनौल जा सकैए। फेर अपने \nमनमे उठल जे जेतेक पाइबला लोक छैथ, हुनका ओतेक पाइयक भूख बढ़ै छैन, सेहो सोåोअना केना मानल \nजाए? जखन संतोष-असंतोष दुनू जीवनक खास भावना छी तखन दुनूक× ने बराबरीक िहसा हेबा चाही। \nजेकर माने भेल,अदहालोक ओहन भेला िजनका पाइ रिहतो पाइक भूख बढ़ै छैन आ अदहा लोक ओहन भेला \nिजनका पाइ भेने सवुर–संतोष–होइ छैन जइसँ पाइयक अभूख होइ छैन...। मनमे ईिवचार चिलये रहल छल \nिक दोसर िवचार अपने आिब धमकल। दोसर िवचार ई आिब धमकल जे एहनो आदमी तँ होइते छैथ िजनका \nपाइ भेने सवुरो भइये जाइ छैन। माने जे जइ िनिमे पाइक भूख जगल आ ओ िनिम पूित' भऽ गेला \nपछाइत, माने खािहंस पूित' भेनेभूखो मेटा जाइए। तैबीच मनमे तेसर िवचार जिग गेल। जिग गेल ई जे कोनो \nिनिम जीवनोपयोिगयो होइए आ कोनो निहयß होइए, तखन? तैबीच हाटपर पहुँच गेलॱ। गमैया हाट, खाइ-पीबैक \nवतु छोिड़ आन िकछु रिहते ने अिछ। चािरम िदन फेर लगबे करत। भेल तँ तीन िदन धिरक खाइ-पीबैक \nवतु कीनैक अिछ, तँए बेसी झरो-झमेल निहय× अिछ। \nहाटक काज लगले भऽ गेल। समैयेपर अपना ऐठाम पहुँच गेलॱ। घरपर पहुँचते जागेसर भाय फेर मोन \nपिड़ गेला। सझु पहर िनचेनसँ गप-सप करैक बात कहने छला। अपन घर ऐठाम अिछ आ हुनकर घराड़ी \nपच बीघा हटल छैन तखन गप-सप केतए हएत?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, जागेसर भायक× गाममे जेते लोक िचहै छैन तइसँ बेसी अनिचह छैन। िचह-अनिचहक माने \nभेल जइ िदन जागेसर भाय गाम छोिड़ िदली गेलातइसँ पिहलुका लोक आ जेकर जम जागेसर भाइक गेला \nपछाइत भेल वा िबसैर गेला से लोक। मुदा समाजमे (माने गामक समाजमे) एहनो तँ होइते अिछ काजे \nएकठाम रिहतो िचह-अनिचह सेहो बनल अिछए। जेकर अनेको कारणो अिछ। बेवहािरक °पमे झगड़ा-झंझट \nभेने वा कारोबारक स\"बध निह रहने िचह-अनिचह सेहो बिनते अिछ। तैसंग जातीय वा सा\"^दाियक िवचार \nसेहो दूरी बनौनिह अिछ। एक जाइितक बीच केते एहेन बेवहार अिछ जे दोसरमे निह अिछ। जइसँ ओ \nअनिचह बनबे करैए। खाएर जे जइ गाममे अिछ ओ ओइ गाममे रहह।ओओइ गॱआँक ^  भेल तँए अपन-\nअपन बुझता। \nजिहना कोनो नमहर कारखानामे वा शहर-बजारमे वा गामे-घरमेहजारो-लाखो लोकक बीच जँ कोनो \nबेकती-िवशेषसँ पूव' पिरचय रहल वा केतौ- जेना गाड़ीमे, कोनो दोकानपर वा कोनो ऑिफसमे िकनकोसँ किनयß \nगप-सप भेल रहल वा बेवहािरक °पमे कोनो काजे भेल रहल तँ हजारो-लाखोक बीच सहयोगीक पिरचय \nभइये जाइए, तिहना जागेसर भायक× सेहो भेलैन। गाम अनिचहार बुिझ पड़लैन आिक अपने अनिचहार बुिझ \nपड़ला से ओ जानैथ, मुदा सूय©त भेला पछाइत दुनू परानी पहुँच गेला। \nजागेसर भाय तँ सहजे गॱएँ िछयाआ िचहो-पहिचह अिछए। ओना, अनिठयो-अनगॱआँक× तँ लोक अपना \nऐठाम पच कौर भोजन आ पच बीत जगह सुतै-बैसैले दइते छैथ। तइले मनमे कोनो मिलनता राखब उिचत \nनिह। दुनू परानी जागेसर भायक× देखते बजलॱ- \n“आउ, आउ भाय!हमरो भाªय जगल जे अह सन गॱआँ दरब®जापर एला।” \nओना, जागेसर भाइक जेते मन उछटगर हेबा चाही से निह रहैन। मुदा उपायो तँ दोसर निहय× छेलैन। \nमन उछटगर नइ रहैक कारण अपन िदलीक मकान सभ नजैरमे नािच रहल छेलैन आिक की, से ओ \nजानैथ। जागेसर भाय बजला- \n“जाबे अपन ठौर-ठेकान रहैक निह भऽ जाइए ताबे तोरे ऐठाम रहब।” \nहूँहकारी भरैत बजलॱ- \n“ई तँ अपन घर बुझू भाय!जेते िदन रहैक मन हएत तेते िदन रहब।” \nतैबीच अपन पिæयß आ मैझली बेिटयो दरब®जापर आिब गेल। बेटीक× कहिलऐ- \n“बु7ची, चाचीक× अँगने लऽ जाहुन, आ रहैक गर लगा दहुन।” \nजागेसर भाइक पæी- सािवीक× संग नेने पिæयß आ बेिटयो आँगन गेल। आँगनसँ एकटा लोटामे पािन \nनेने दरब®जापर अबैत बजलॱ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“भाय, समान सभ भने चौकीपर रिख देिलऐ। होउ, पिहने पएर धोउ, पछाइत गप-सप होइत रहत।” \nआँगनमे पæी एते सतरकी करबे केली जे चाह बना दरब®जापर नेने एली। पæीक हाथसँ चाहक दुनू \nकप पकड़ैत दिहना हाथक कप जागेसर भाय िदस बढ़बैत बजलॱ- \n“भाय, पिहने चाह पीब िलअ, ताबे जलखैक ओिरयान सेहो होइए। जलखै केला पछाइत फेर चाहो \nपीब, पानो खाएब आ िनचेनसँ गपो-सप करब।” \nतैबीच सुनरलाल सेहो अनिठयाक× भँिजयबैत दरब®जापर पहुँचल। सुनरलालक पैछला पीढ़ी, माने बाप-\nदादाकस\"बध जागेसर भाइक पिरवारक संग सात पुतसँ रहल छेलैन। जे जागेसर भायक× सेहो बुझल छैन \nआ सुनरलालक× सेहो बुझलेछैन। मुदा जागेसर भाइक अमलदारीमे स\"बध, माने दुनू पिरवारक बीचक स\"बधने \nटुटल छल आ ने नइ टुटल छल, तँए अधटुटू जक बिनय× गेल अिछ। स\"बध टुटबक माने बेवहािरक °पमे \nस\"बध िब7छेद भेलआनइ टुटबक माने जे थान-िवशेष बदलने स\"बधमे बाधा उपिथत हएब। सुनरलालक× \nअबैसँ पिहने जागेसर भाय तँ चाह पीब शु° कऽ नेने छला मुदा अपने ऐ ताकमे रही जे मुँहमे चाह गेला \nपछाइत जागेसर भाय िकछु बजबो करै छैथ, माने चाहक नीक-बेजाएआिक चुपे रहै छैथ। तइ बीच सुनरलाल \nपहुँचल छल। सुनरलालक× देखते बजलॱ- \n“एके कप चाह छह, अहीक× बिट दुनू भइ पीबह।” \nकिह चौकीपर चाह रिख अपने दोसर कप आनए आँगन गेलॱ। सुनरलालक जिहना देहक पािन काज \nकरैमे जलजलकरै छैतिहना मुँहक पािन बजै-भुकैमे सेहो छै। जइसँ बजैमे फरकोर अिछए। मुदा चाह बिट \nकऽ पीब, तइ स\"बधमे सुनरलाल िकछु ने बाजल। भऽ सकैए जे जागेसर भायक× अनिठया माने गामसँ बाहर \nरहिनहार बुिझ नइ बाजल आिक अपनवक िवचारसँ निह बाजल ओ तँ सुनरेलाल बुझैत हएत, मुदा बाजल \nिकछु ने। \nएक घॲट चाह पीब सुनरलाल बाजल- \n“जागे भाय!पुतैनी स\"बध रिहतो, दुनू भइ दूठाम रहै छी तँए मुँह-िमलानी जक निहय× अिछ, मुदा जेना \nहमर िपताजी आ अहक िपताजीक बीच स\"बध छल जे संगे-संग बेसी काल एकठाम रहै छला, तेना तँ हमरा \nअहक बीच निहय× अिछ मुदा दुनू पिरवारक बीच स\"बध सात पुतक रहल अिछ।” \nजागेसरो भायक× अपन पिरवारक इितहास बुझले-सुनले छैनतँए हूँहकारी भरैत बजला- \n“ओ िदन-दुिनय िकछु और छल, आइक दुिनय िकछु और भऽ गेल अिछ, मुदा बीचमे िवचारशील मनुख \nसेहो अिछए जे अपन वत'मानक× नजैरमे रिख भिवसक बाट पकैड़ सेहो चलबे करैए।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजागेसर भाइक िवचारमे सुनरलालक× अपनवक भान भेल, जइसँ मनमे िवचार जगलै जे िकए ने जागेसर \nभायक× अपने ऐठाम चलैले किहऐन। िवचारैक ºममे तँ सुनरलालक× मनमे िवचार उिठ गेल मुदा लगले अपने \nिचतनीय िवचार रोकैत सुझौलकै जे समाजक (माने गाम-समाजक) ऐठाम जे पदारपन कऽ चुकल छैथ, तैठाम \nसँ दोसर ठाम जेबाक िवचार देब अनुिचत हएत, तँए मनक िवचारक× मनेमे दबैत सुनरलाल बाजल- \n“भाय, अपने गामो आ अपने पिरवारो-समाज छीहे,तँए अपनोमाने हमरो घर-दुआरक मुँह-कान चिल कऽ \nदेख लेबइ।” \nसुनरलालक बात सुिन जागेसर भाइक मनमे जेना आरो िबसवास जगलैन तिहना मन हिरया गेलैन। \nहिरयाइतमनेजागेसर भाय बजला- \n“सुनरलाल!यएह आशा देख ने गामो एलॱ हेन आ रहैक िवचार सेहो केनिह छी।” \nसुनरलाल बाजल- \n“की िवचार किर कऽ आएल छी जे आब गामेमे रहब?” \nजागेसर भाय बजला- \n“हँ।” \nसुनरलाल बाजल- \n“गाममे नीक लागत?” \nजागेसर भाय बजला- \n“जखन गाममे रहैत रही, िदली निह गेल रहीतखन िदिलयो ने तिहना छलमुदा रहैत-रहैत जखन \nअçयत भऽ गेलॱ, तखन नीक लगए लगल िकने।” \nओना, जागेसर भाय आ सुनरलालक बीच जे गप-सप चलै छल, ओइसँ स\"बधमे गाढ़ता आिबये रहल \nछल मुदा बीचक जे िजनगी जागेसर भाइक रहलैन, से िकछु बुिझये ने पेब रहल छेलॱ। तँए ओइ िदस–माने \nबीचक बीतल िजनगी िदस–िवचारक× मोड़ैत बजलॱ- \n“सुनरलाल, जागे भाय जखन कहै छैथ जे आब गामेमे रहब, तखन गाम-घरक काजो आ बातो-िवचार \nहोइत रहत। तइ बीचक जे समय बीतल, पिहने से बुझब ने ज°री अिछ।” \nतेज-तैराक लोक सुनरलाल अिछए, हमर बात पकैड़ बाजल- \n“जागे भाय, केते िदनक पछाइत गाम एलॱ हेन?” \nजागेसर भाय बजला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“तीस बख'पर एलॱ हेन।” \nसुनरलाल बाजल- \n“अपने, माने हम तँ मा पäतीसे बख'क छी, तँए पैछला िकछुमोन निह अिछ। मुदा सुनल तँ बहुत बात \nअिछए। गामसँ जइ िदन िनकललॱ आ आइ पुन: गाम एलॱ हेन, तइ बीचक जे समय बीतलओ जानकारी भेला \nपछाितये ने पुन: भूत-भिवसक मुँहिमलानी हएत। माने पैछला िजनगीक जोड़क कड़ी ऐगला िजनगीक जोड़क \nकड़ीसँ जुटत।” \nसुनरलालक िवचार सुिन जागेसर भायक× दोबर उसाह जगलैन। दोबर उसाहमे पिहल भेल-अपन तीस \nबरखबीतल िदलीक जीवनक पिरचय आ दोसर ई जे जेते बेसी दू गोरेक बीच गप-सप होइए ओते स\"बधोमे \n^गाढ़ता अिबते अिछ...। जागेसर भाय बजला- \n“सुनरलाल!तइ िदनमे, माने जखन िदली गेलॱतखन अपनो उमेर बीसे-बाइस बख'क छल। बाबा मरल \nरहैथ, हुनकर [ाj-कम' करैमे िपताजी कज' लेलैन। तीिनये सालमे कज' मोटा कऽ दोबर भऽ गेल। शु°मे तँ \nदेबाल–महाजन–िपताजीक× सोझे तगेदा करैन। माने सूिदक संग मूर °पैआ दइले, मुदा िपताजीक हालत \nिदनानुिदन बद-सँ-बदतरे होइत गेलैनजइसँ °पैआ निह दऽ पािब रहल छला...।” \nबजैत-बजैत  जागेसर भाय जेना िकछु मोन पाड़ए लगला तिहना चुप भऽ मुँह बc कऽ लेलैन। \nओना, अपना पिहलुका महाजनीक बहुत बात सुनलॱ अिछ आ बहुत देखलॱ अिछए तँए मनमे कोनो तेहेन \nउथल-पुथल निह भेल, मुदा सुनरलाल तँ नव किवरया लोकअिछ,जेकरा ऊपरे-झापरे तँ महाजनीक िकछु-िकछु \nबात बुझल छैमुदा महाजनीक सूिद आ बäकक सूिदमे की अतर अिछ, से नीक जक बुझले ने छै। बäकोमे \nदेखते िछऐ जे अहक पाइक सूिद केते भऽ जाइ छैआ बäकक पाइक सूिद केते होइए, जखन िक दुनू पाइये \nछी। सुनरलाल बाजल- \n“भाय, चुप िकए भेलॱ?” \nजागेसर भाय बजला- \n“सुनरलाल, एहेन बब'र घटना िजनगीमे पिहल बेर पिरवारमे देखलॱ। खेत-पथार सभ चिल गेल। मा \nघर रहने घराड़ीटा बँचल, बकी सभ चिल गेल। ओही सोगसँ माइयो आ िपतोजी तेहेन सोगेला जे मिरये \nगेला।” \nएक पीढ़ीक जीवनात भेल, दोसर पीढ़ीमे जागेसर भाय छैथ। सुनरलाल बाजल- \n“भाय, तखन तँ अह घोर संकटमे पिड़ गेल हएब..!”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजागेसर भाइक भीतर मनक ^  जेना सुनरलाल पुछने होिन तिहना जागेसर भायक× भेलैन। आँिख \nकड़ुआए लगलैन जइसँ दुनू आँिखमे नोर आिब गेलैन। बजला- \n“बौआ सुनर, िजनगीमेतेहेन अहार पसैर गेल जे मृयु छोिड़ दोसर बाट निह सुिझ रहल छल, तखन \nगामसँ भािग िदली गेलॱ।” \nजागेसर भाय आग बजला- \n“िदलीक चच' करैसँ पिहने एकटा बात आरो अिछ, से पिहने सुिन लएह।” \nसुनरलाल बाजल- \n“हँ, पिहने सएह किहयौ।” \nजागेसर भाय बजला- \n“जिहना महाजनीक मािरसँ गामसँ भगलॱतिहना िदली पहुँचते मनमे एकटा नव िवचार जिग गेल।” \nिब7चेमे सुनरलाल बाजल- “से की नव िवचार जगल?” \nजागेसर भाय बजला- \n“से जगल जे जखन पाइमे (स\"पैतमे) एतेक शिoत अिछ तखन िकए ने अपनो ओही उपाज'नमे जी-\nजानसँ लिग शिoतशाली बनी।” \nिवचारक ºममे भँिसयाइत सुनरलाल बाजल- \n“वाह..!” \nसुनरलालक  ‘वाह’सुिन जागेसर भाइक मनमे भेलैन जे भिरसक हमर िवचार सुनरोलालक× नीक \nलगलै, मुदा आगूक जे जीवन भेलसे जखन बुझैत तखन ने िकछु िनÐयपर पहुँचैत। जागेसर भाय बजला- \n“पाइ बनबैक पाछू जिहना ने िदनक× िदन बुझलॱ आ ने राितक× राित, तिहना खटिनयोक× ने भारी बुझलॱ \nआ हलुक। पाइक पाछू जेना सोåcी मन लटैक गेल।” \nिब7चेमे सुनरलाल बाजल- \n“वाह-वाह..!” \nसुनरलालक मुहसँ खसल  ‘वाह-वाह’सुिन जागेसर भाय उसािहत निह भेला िकए तँ अपन बीतल \nिजनगीमे तेहेन मोड़ आिब गेल छेलैन जे भीतरसँ मने टुिट गेल रहैन। िवचारक× आगू बढ़बैत जागेसर भाय \nबजला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बौआ सुनर, जइ समयमे गामसँ िदली गेलॱ, तइ समयमे िबआहो भऽ गेल छल आ एकटा सतान सेहो \nभऽ गेल छल। मासक पछाइत आठ मीटर ल\"बा आ पच मीटर चौड़ा जमीनक एकटा टुकड़ा कीनलॱ। डेढ़-\nदू साल बीतैत-बीतैत तीन कोठरीक अपन घर सेहो बना लेलॱ। जइमे दूटा कोठरी अपन पिरवार-ले \nरखलॱआएकटा भाड़ा लगा लेलॱ।” \nसुनरलाल बाजल- “जखन रहैक ठौर अपन भऽ गेल तखन तँ भाड़ा-भुड़ीक पाइक बचत सेहो भइये \nगेल हएत।” \nजागेसर भाय बजला- \n“हँ, सेहो भेल आ एक कोठरीक भाड़ाक आमदनी सेहो आबए लगल। अखन कुल िमला कऽ तीन ठाम \nमकान अिछ। चािरटा कोठरीक एकटा मकान अपने रखने छीआ दूठाम भाड़ा लगौने छी।” \nसुनरलाल बाजल- \n“सुनै छी िदलीमे मकानक भाड़ा आन शहरसँ बेसी अिछ?” \nजागेसर भाय बजला- \n“हँ से तँ अिछए। ओना, िदलीसँ बेसी भाड़ा मु\"बईमे छइ।तँए ने पचास हजारसँ ऊपर भाड़ा मिहनामे \nअबैए।” \nसुनरलाल बाजल- \n“जखन एते अज-गज अपन िदलीमे अिछ तखन गाम िकए आिब रहए चाहैछी?” \nसुनरलालक बात सुिन जागेसर भाइक बोलक अवाज फाटल बौसुरी जक घड़घड़ाए लगलैन। अपन \nअतीत िदस नजैर दौड़बैत जागेसर भाय बजला- \n“सब पािनमे चिल गेल..!” \n‘सब पािनमे चिल गेल’सुिन सुनरलाल बाजल- \n“से की भाय साहैब?” \nजागेसर भाइक मन जेना थरथराए लगलैन। थरथराइत मने बजला- “बौआसुनर, एकटा बेटीक पछाइत \nएकटा बेटा भेल, फेर एकटा बेटी भेल। माने तीनटा सतानक पछाइत पæीक× ऑपरेशन करा देिलऐन। जेठ \nबेटीक िबआह सेहो कऽ लेलॱ। छोट दुनू बेटा-बेटीक× कौलेजमे नाओं िलखेलॱ। कौलेजेक अवथामे, माने \nकौलेजमे पढ़ैऐक अवथामे छोटकी बेटी लव मैरेज कऽ लेलक आ बेटा गाड़ीक एoसीडेटमे मिर गेल..!” \nसुनरलाल बाजल-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बाप रे!तखन तँ पिरवारे नÆ भऽ गेल..!!” \nसुनरलालक बात सुिन जागेसर भाइक दुनू आँिखसँ दहो-बहो नोर खसए लगलैन। आगू िकछु बजैक \nसाहसे ने होइन। नजैर उठा कखनो सुनरलालपर दैथ आ लगले फेर िन7च कऽ लैथ...। \nदुनू गोरे माने जागेसरो भाय आ सुनरोलालक× थकथकाएल देख बजलॱ- \n“कननॱ तँ िकछु निहय× हएत। जे चिल गेल ओ चिल गेल, मुदा अपने दुनू परानी तँ जीबै छी, तइले ते \nिकछु...।” \nनोर पोछैत जागेसर भाय बजला- \n“बेटाक एoसीडेटक पछाइत अपनोसँ बेसी पæीक× दुख भेलैन। मितिछcू जक करए लगली। एकटा \nिम कहलैन जे ‘हिर¥ार जाउ। ओइठाम गेला पछाइत सभ िकछु ठीक भऽ जाएत।” \nबजा गेल- \n“हँ, ठीके कहलैन।” \nजागेसर भाय बजला- \n“दुनू परानी हिर¥ारो गेलॱ।” \nबजलॱ- \n“हिर¥ार गेला पछाित की भेल?” \nजागेसर भाय बजला- \n“मिदरक पुजेगरीक× सभ वृतात अपन कहलयैन। ओ िवचार देलैन जे हिरवंश कथा सुनैक एक \nसताहक अनुÇान क°, सभ ठीक भऽ जाएत।” \nसुनरलाल बाजल- \n“ठीके िवचार देलैन।” \nजागेसर भाय बजला- \n“िनयम-िनÇासँ सेहो करेलॱ, सुनलॱ।” \nसुनरलाल बाजल- \n“सुनला पछाइत की बुिझ पड़ल?” \nजागेसर भाय बजला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“पिरवारक िचता थोड़े ज°र कमलजइसँ िवचारमे कनी उगरास भेल।” \nसुनरलाल बाजल- “की उगरास?” \nजागेसर भाय बजला- \n“दुिनयमे हमहॴ टा एहेन नइ छी, हमरा सन-सन हजारो-लाखो एहेन छैथ जे जीवनमे हुसबो केला आ हुिसयो \nरहले छैथ। मुदा कोनो-ने-कोनो °पे जीवन तँ बीतेबे केलैन आ िबताइयो रहले छैथ,सएह...।” \n  \nअप न मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुcाजी \nबीहिन कथा \nटेdर                 \n-- ऐं ,कुकूर के एतेक सेवा   ? \n-- िलिबयन छै . \n-- सासु कोना छिथ ? \n-- छोड़ू ! \n-- हुनकर चचè अनसोहत ! \n-- कुकुरो सँ बेकार बुझू ! \n-- जेटका बेटा कए सालक ऐछ ? \n-- बीस पुर भ' गेलै . \n-- जदीये थान भेटत. \n-- कोन ? \n-- साउसक \n  \nअपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआशीष  अनिचहार  \nिकछु बीहिन  कथा \n1 \n  \nपæीभoत \n  \nभोज खएबाक लेल बैसल छलहुँ। पात पर भात, दािल आ दू ^कारक तीमन आिब गेल छल। बािरक सभ \nमनोयोग सँ परिस रहल छलाह । एही ºम मे एक गोट बािरक बजलाह-- \n\" एखन धिर फेकू बाबू निह पहुँचलाह आिछ\"। \nगप सुनतिह रमेश बाबू फिरझौलिखह-- \n\"औताह कोना पæी-भoत छिथ ने।घरवालीक पएर जतैत हेताह\"। \nसुधीर फेकू बाबूक सम·ग छलिखह, तुरिछ कए बजलाह--- \nपæी-भoत भेनाइ खराप छैक की ? \nजबाब दैत रमेश कहलिखह तखन बैसल छी िकएक जाउ अहूँ। \nएिह बेर सुधीर गप के थोड़ेक मोड़ दैत बजलाह- \n\" त की अहक िसjातक मोतािबक पु¶ष पæी-भoत निह भए वे¿ या-भoत बिन जाए\" \n  \n2 \n  \nअंतर \n  \nिकछु बख'क पछाित मैिरज सेरेमनीक शुभ अध'िनशाभाग राितमे बर अपन किनयसँ पुछलिखह----- कहू तँ \nहमर सासुर आ अहक सासुरमे की अंतर भेटल ? \n  \nकिनय औंघाएल मुदा चोटाएल वरे कहलिखह------\"इएह जे अह अपन सासुरमे मािलक रहैत छी आ हम \nअपन सासुरमे बिहिकरनी\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n3 \n  \nलÒमी \n  \nपिरछन-----------भगवती गीत---------हास-पिरहासक गीत। ब7चा सभ अनेरो औना रहल छल। दरव®जा पर \nधमग®जर मचल। तुमुल हास-:विन। नाना ^कारक गप-सरàा। बरक बाप कयाक बापसँ कहलिथह----\" \nआह बूिझ िलअ समिध जे हमरा घरमे लÒमी देलहुँ अह----। कयाक बाप कहलिखह \" हँ से तँ ठीके\" आ \nकिहते आँिख झुिक गेलिह आ मोने-मोन बजलिथ--\" एखन तँ लाखक-लाख टका संगमे अनलीहए ने लÒमी तँ \nबुझेबे करतीह। जखन खम भए जाएत तखन इएह लÒमी कुल7छनी बिन जाएत।\"------ \n  \n  \n4 \n  \nखाए बला पाट \n  \nआइ सझमे बÛड िदनक पछाित भोजन बनेबाक अवसर भेटल। िपता [ी आ मिझल भाएक× पुछिलअिह जे \nकी खेबै ? \nअरे भाइ तॲ जे आगूमे देबही से खा लेबै। हम सभ तँ खाए बला पाट छी ... \n  \nआ ओही राितमे हम सपना देखलहुँ जे हमर िपता [ी आ मिझल भाए नेता बिन क' मंचपर छिथ आ \nराजनीितक पाट बनेबाक घोषणा क' रहल छिथ। \n  \n5 \n  \nभिवpय \n  \nवाह... ई ब7चे सभ तँ भिवpय होइत अिछ। वाह....................... \nअ7छा ई कहू जे अहके ए.बी.सी अबैए..? हँ.... \nवाह उम। \nअपन देशक चौहéी अबैए ? हँ......  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nवाह.. खूब नीक. \nबाबा-परबाबाके नाम मोन अिछ ? हँ... \nवाह---वाह की संकार अिछ। अ7छा ई कहू जे अहके िक नै अबैए ? जी हमरा बस लाज नै अबैए ---- \n  \n6 \n  \n^ितभाशाली \n  \n\"^ितभाशाली लोक पोस नै मानै छै\" ई बात बहुत बेरसँ एकटा बूढ़ सािहयकार युवा सािहयकारक प6मे \nबािज रहल छलाह. ओ फेर तक' देलाह जे सु7चा रचनाकम वतं होइत छै ओकरा केकरो गुलामी नै \nकरबाक चाही. सभामे सभ हुनकर तक'सँ हािर गेल छल. \nबूढ़ सािहयकार घर एला तँ िकछु सुनसान लगलिन. बूढ़ीक× सोर पाड़लिन. बूढ़ीक× एबासँ पिहनेहे एकटा बेटा \nआिब कहलकिन \"आब हम िभc होबए\" चाहैत छी. बूढ़ सािहयकार िबना िकछु बजने अंगनासँ िनकिल गेलिथ. \n  \n  \n  \n7 \n  \nसोित \n  \nओ- 'कहदुन सोितक िबयाह केस कटा क ʼ होइत छै' \nहम- 'एकर मतलब जे हमहूँ सोितए छी' \nओ- 'से कोना' \nहम- 'हमरा केसे नै अिछ, तँइ हम दुjा सोित भेलहुँ \n  \n8 \n  \nमतलब \n  \nओ कहलिथ \"अिभयान किहयो °कए नै\", लोक बुझलक \"अिभनय किहयो °कए नै \n  \n9  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nनक' \n  \n\" हे रौ, खा ले पूरा। ऐंठ ने छोड़ \" \n\" ऊँ...ऊँह......नै आब नै खाएल हेतौ हमरासँ। पेट भिर गेलै \" \n\" हे देखही उपरसँ भगवान देखै छथिह जे लोक जतेक बेर ऐंठ फेकै छै तकरा नक'मे जाए पड़ैत छै आ \nओिहठ ओकरा ओतेक िदन भूखल रहए पड़ैत छै \" \n\" नै हमरा भूख नै छौ \" \nआ माए ओही छीपीमे अपनो िहसा लए खाए लागैए। ब7चा जवान भेलै, िहसक वएह मुदा बहcा दोसर----- \n- \n\" छोड़ भगवान-तगवानक×। ओ कोनो देखै छै। सभ झुâे छै \" \nआ िप®जा भरल पेटसँ आधे थारी खा उिठ जाइत अिछ। कालºमे जबान बूढ़ भेल। बेटा-पुतहु बाहरे। \nखाली अपने आ बुिढ़या घरपर। जिहया बुिढ़या बेमार पड़ै तिहया उपासे सन लागै। ओना किहओ काल देआद \nसभ सेवा कए दए मुदा ओहो सभ तेरहे -बाइस। \nआ उपसे सन एकटा सझमे बूढ़ाक× पड़ोिसया घरसँ सुनाइ पड़लिह--- \" हे देखही उपरसँ भगवान देखै \nछथिह जे लोक जतेक बेर ऐंठ फेकै छै तकरा नक'मे जाए पड़ैत छै आ ओिहठ ओकरा ओतेक िदन भूखल \nरहए पड़ैत छै \" \nआ की ई सुिनते बुढ़बाक रॲआ ठाढ़ भए गेलै। मोन पिड़ गेलै ओकरा अपन माएक गप। ठीक इएह तँ कहै \nछलै। आ िसहरैत-िसहरैत बूढ़ा अपन वत'मानमे आिब गेलाह आ िहसाब लगाबए लगलाह जे ओ कते िदन \nकतेक बेर ऐंठ छोड़ने छिथ। \n  \n(ई सभ बीहिन कथा िवदेहक पुरान अंकमे ^कािशत भेल अिछ। अपवादमे दू टा कथा 'सोित' एवं 'मतलब' \nअिछ। बीहिनकथाक नामपर हम एखन धिर जतेक लीखल अिछ से अतबे। एिहठाम एक संगे दऽ रहल छी \nजािहसँ पाठकक× सुिवधा होइन।- आशीष अनिचहार) \n  \nअपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nि^यंवदा तारा झा \nमोनक  गप  \nसूय'देव शनैःशनैः अताचलगामी भऽ रहल छलाह। वातावरणमे कनी-कनी जाड़क उपिथित भऽ गेल छलैक। \nअ¶णा स·झबातीक ओिरयाओनमे लागल छलीह। हाथ काजमे ³यत छलैह, मुदा मोन छलैह ओझरायल \nसोचक ³यूहमे , सुगधाक सहज ^  जेना िथर जलके िहलोिड़ देने होइ। \nसुगधा अ¶णाके बÛड ि^य छिथह।  हुनको ^ाण छोटकी काकीमे बसै छैह। कूल सऽ आिब जा सबटा \nगप काकीके सुना नै दै छिथह ता चैन नै पड़ै छैह सुगधाके। छोट -पैघ, आव¿यक-अनाव¿यक सबटा \nगप मनोयोग सऽ सुनैत काकी हुनक फेविरट छिथह। \n  \nआइ सुगधाके कूलमे काउसिलंग सेशन छलैह, छा –छााक भावी जीवनक लÒयक संबंधमे। ओही ºममे \nचच© करैत अचोकेमे पूिछ उठलिखह सुगधा, \"काकी अह·क की उéे¿य छल पिहने आ अह·के हा◌ॅबी? िकछु \n6ण तऽ िकछु फुरैबे निहं कयलैह। ता भैया सुगधाके कोनो ज°री काज लेल आवाज देलिखह आ जेना \nअ¶णाके भेटलैह य6 ^  सऽ उ9ास। \n  \nवगते बजलीह, अपन मोनक गप तऽ हमहॴ किहयो बुझबाक पलखित निहं पयलहुं, अह·के हम की कहू \nबौआ? ब7चा रही तखनहुं िजé करब निहं बुझलहुं। िश6ा ^ात कयलहुं , मुदा संभावनाके आकाशके सब \nिदन अपनिहं मोने संसाधनक, पिरवारक सुिवधा –असुिवधाक िसमानमे बंद राखलहुं। हम तऽ अपनिहं अपन \nमोनके निहं ब·िच पयलहुं , हम की कहू मोनक गप ?  \nअपन मंत³य  editorial।staff।videha@gmail।com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n8ानवj'न कंठ  \nकैमरामैन  \n    \n       सािवी -िबयाह मे बड़का बखेड़ा भ' गेल रहैक।पुबिरया असोरा पर िबछौना चéिर टिग गीतगाइन \nसभ गबैत-गबैत अयत भेल रहिथ।छौड़ी सभ ओहीठाम सँ हुलकी-बुलकी द' रहल रहैक।मुदा अँगना मे बेदी \nलग दुइए-चािर  टा आइ-माइ सभ किनय-बड़ लग बैसल रहिथन।बारह-बारह बरखक छौड़ी सभ कोना सोझा \nअिबतैक?बड़क चािरटा िहरोलबा संगी जे िब7चे ठाम कुरसी पर अकिड़ क' बैसल रहैक! कहू त' कोना \nदेखतैक िबयाह जवान -जुआन छौड़ी सभ ? ताहू मे एकटा झुफीबला कैमरामैन छैक।कहूँ केकरो फोटो \nझीक लेलकैक तब? लालकाका एहेन अकरहर देखिथन त' लगिथन ललक'? भने ओ भंडार घर िदस बाझल \nछिथन।सोनकाकी जोर सँ सुना क' कहलिथन- \"हइ लोकिन, कहै जाहक ने फोटूबला बिरयाती सभ क× \nबाहर जेबाक लेल!िबयाह भ' जेतैक त' फोटू-फाटू  िझकैत रहत।केहन मौगी-मेहर सभक मुँह िनंघारने जाइ \nछैक छौड़ा-मनसा बिरयितया सभ?गै पता करै जाइ जो त' के सभ िछयैक इ सभ?एखने  नाओं ल' क' गीते मे \nसातो पुरखा क× उकिट- पुकिट क' हाथ मे द' दैत िछयैक?गै  पिवतरी धमधुसरी! ओना उतान भ' क' निह \nचल बेसी।कैमराबला क× देिख क' छम-छम निह कर!\" छोटका भैया कहलिथन - \"बड़क िवचारे सँ ओ सभ \nआयल छैक।लिड़की सभक फोटो निह िझकतैक।गछलकैक अिछ,तखन बैसाओल गेलैक अिछ।अह सभ \nहला-गुला निह किरयौक।\" सोनकाकी बजलिथन- \"धौर, आिग लागय मुँह मे जे फेर बाजी! हमरा कोन \nकाज अिछ?नंगटे नाच करै जाइ जाह।जीयब त' की-की ने देखब!हम जाइ छी।हमर हँकार पुरा गेल।\" \nसोनकाकी ओतय सँ िवदा भ' गेलिथन, मुदा किनय माय आँचर जोिड़ ठाढ़ भ' गेलिथन,तँ  चुपचाप सोनकाकी \nबैिस गेलिथन।पिवी ससिर क' बिहन लग जाक' बैिस गेल।कैम राक áलैश चमकलैक।ब7चन लप द' \nकैमरामैनक कैमरा छीिन लेलकैक। भारी हंगामा भ' गेलैक।कनी टा बात भेलैक?समथ'-सकरथ बेटीक फोटो \nबिरयितया झीक लेलकैक?आइ गामक नाक कटा देल जेतैक? िकcहुँ निह!लाककाकाक कान मे बात गेला सँ \nफॲसरी सँ भोकcर भ' गेलैक।िबयाह तँ कोनो धरािनये भइये गेलैक,मुदा कोनो नतीजा बाकी निह \nरहलैक।°सा-फुली।बात- बतकहन।आधा बिरयात िबनु खयने पड़ा गेलैक।टीशन सँ घुरा-घुरा आनल \nगेलैक।दूनू िदसक कुटुंब सभ थोर-थाम लगेलिन।तखन जाकय कोनो ^कारÁ पार-घाट लगलैक।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n         सभसँ बेसी इ®जत खराप भेलैक ओिह कैमरामैनक।ओ बड़क संगी आ मिमयौत दूनू रहैक।त× बड़ \nव¶ण बाबू सेहो भीतर सँ दुखी रहिथन। \n          आइ चालीस बरखक बाद आइ फेर एकटा िबयाह रहैक।व¶ण बाबू दोबरिदिसया रहिथन।बिरयाती \nआ सिरयाती दूनू।हुनके पैरवी सँ कथा फिरयायल रहैक।।बेस धमिग®जर बिरयात रहैक।आजा-बाजा।मनसे-\nमौगीक  गधिक7चन डस।एगो ी व¶ण बाबूक पहुँचा पकिड़ जोर-जोर सँ झीिक डस करा रहल रहिथन \nअपना संगे।तावत व¶ण बाबूक नजिर कयाक बाप पर पड़लिन।ओ हुनका पकिड़ ओिह ीक सोझा आिन \nठाढ़ क' देलिथन।कहलिथन-\"यै पिवी दाइ,बड़क माइ,हमर सािर! एकरा िचहिलयैक?यैह छी अहक \nसमिध!यैह छी वैह कैमरामैन जे हमर िबयाह मे अहक फोटो िझकने रहय! मोन पड़ल?\" \n  \nअपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nआनद कुमार झा \nएक बाल नाटक  \n\" बोलूक बेदना \" \nपा - पिरचय \nबोलू , ^ाची , टुना लाल , बाबूजी , गिहकी  \n********************************* \nदृ¿य - पिहल  \n°°°°•••••°°°  \n[ थान - पàी सड़क । समय - दस बजे िदन । टुना लाल आ ओकर सॅघितआ सभ ब\"बा पर बैिस \nबनसी खेला रहल अिछ । ओकर संगी लोकिन एकाएक बनसी समिट गामपर जाइ लगैत अिछ । सभक \nहाधमे डाभी खढमे गा◌ॅथल मा◌ॅछ अिछ । ओ सभ आब चिल जा रहल अिछ । जकरा उदास टुना लाल \nदेखए लगैत अिछ । ताबतमे कूल जाइत ब7चा सभक झुंड जाइत अिछ । ओिह झुंडमे ^ाची आ बोलू \nसेहो अिछ । टुना लालके◌ॅ देिख बोलू ¶िक जाइत अिछ । ब7चा सभक झुंड आ◌ॅगा बिढ जाइत अिछ । ] \nबोलू : ( पीठ थपथपबैत ) टुना लाल! आइ तोरा एकहु◌ॅ फड़ी माछ  \nनिह भेलौ ?  \nटुना लाल : निह ! अजुका जतरा बड़ खराब । \nबोलू : िक हेतौ जॅ एक िदन माछ - भात निहये खेमह तॅ ?   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nटुना लाल : जो रे! हम तॅ किहयो निह माछ खाइत छी । \nबोलू : अ7छा! तू दु:दा वैpणव छे◌ॅ? माछ माछ - माउस निह खाइत  \nछे◌ॅ?  \nटुना लाल : निह, किहयो निह । \nबोलू : ओ तॅ बुझिलयौ, माछ तोहर बाबू - मायके◌ॅ नीक लगैत  \nहेतैन?  \nटुना लाल : निह! बाबूक तॅ हम मुहो निह देखलहु◌ॅ । मायक पेटेमे  \nछलहु◌ॅ तखनिह ओ मिर गेलाह । ते◌ॅ हमर माय माछ -  \nमाउस निह खाइत अिछ । हमर माय जखन खेबे निह  \nकरतैक तॅ हम िकएक खएब? हमहू खएब छोिड़  \nदेिलयैक । \nबोलू : फेर माछ ककरा लेल मारैत छे◌ॅ?  \nटुना लाल : बेचैक लेल । \nबोलू : बेचैक लेल?  \nटुना लाल : हॅ ! ओिह पाइसॅ चाउर - िचकस कीिनके◌ॅ लए जाइत  \nछी । \nबोलू : माछ निह भेलौ तॅ?  \nटुना लाल : भानस बद । \nबोलू : आइ तॅ माछ निह फसलौ?   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nटुना लाल : से तॅ खाली हाथ गामपर निहये जेबैक । मायके◌ॅ दुख  \nहेतैक । \nबोलू : जलखै तॅ निह कएके◌ॅ अएलाहे◌ॅ?  \nटुना लाल : सभटा एकिह बेर हएत, जखन गाम पर जएब । \n[ बोलू अपन बैगसॅ िटिफन बाoस िनकािल दैत अिछ ।] \nबोलू : ई ले, तू खा िलहे◌ॅ । \nटुना लाल : तू कूलमे की खेबही?  \nबोलू : हमर िचंता निह कर । [ पैनक बोतल िनकािल दैत ] \nई ले पैनक बोतल । भूलहु◌ॅसॅ खा महक पैन निह िपिबहा◌ॅ  \nटाइफाइट भए जाइत अिछ । आब हम चलैत िछयौ । घुरती काल भेिटहा◌ॅ । \n[ टुना लाल आÐय' करैत देखैत रहल । बोलू जाइत - जाइत पा◌ॅछा घुिम - घुिम तकैत रहल । मंच \nपरदाक झा◌ॅपनसॅ झपाइत अिछ ।] \n---------------------------------- \nदृ¿य - दोसर  \n••••°°°°°••••  \n[ थान - ºमश: । समय - बे¶पहर । कूलमे छुdी भेल अिछ । ब7चा सभ घर आपस भए रहल अिछ \n। आिक एकटा गिहकी अएल ।] \nगिहकी : हेरौ छोड़ा, माछ बेचबीही रौ?  \nटुना लाल : हॅ यौ मािलक! बेचिह लेल तॅ बैसल छी । \nगिहकी : कतेकमे देबही?   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nटुना लाल : पूरे एक िकलो छैक । पचास टाका लागत । \nगिहकी : सड़ल गहाएल माछक दाम पचास टाका । तोरा बेचैक \nमोन छौक िक निह?  \nटुना लाल : देखू बेसी िहजो हमरा निह पसीन अिछ । एक दाम \nचािलस टाका लागत । \nगिहकी : हेरौ छोड़ा, तोहर चािलस निह चलतौक । पूरा - पूरी बीस  \nदेबौक । \n[ तखनिह ^ाची आ बोलू कूलसॅ आबैत अिछ । ^ाचीक नजिर ब\"बा पर राखल िटिफन बाoस आ पैिनक \nबोतल पर परैत अिछ । ओ आÐय' करैत उठबैत बोलूके◌ॅ इशारा - इशारामे ^  करैत अिछ । जकर उर \nअलग हिट बोलू इशारेसॅ दैत अिछ । ^ाची उरसॅ संतुÆ होइत अिछ । टुना लाल सेहो गिहकी परसॅ \n:यान हटा बोलू पर लगबैत अिछ । ] \nगिहकी : िक रौ को\"हर :यान अटकेने छे◌ॅ?  \nटुना लाल : एकबेर तॅ कहलहु◌ॅ निह हएत । \nगिहकी : तॅ कतेकमे हएत से तूही अितम बेर बाज ! \nटुना लाल : निह अहा◌ॅक बीस आ निह हमर चािलस एकदाम तीस  \nटाका लाउ । \nबोलू : टुना लाल तू तॅ महामुख' छे◌ॅ! माछ तॅ तीन सौ ¶पैये िकलो  \nअिछ । \nगिहकी : हॅ बौआ तो◌ॅअपन बाट नापहने◌ॅ । दहीमे सही करैक लेल  \nअएलह हे◌ॅ ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबोलू : हम िकएक दहीमे सही करब । अहा◌ॅ ब7चा जािन एकरा  \nठिक रहल छी । जाउ - जाउ ई माछ हम तीन सौ टाकामे  \nकीिन लेलहु◌ॅ । \nगिहकी : हेरौ निह िवचार भेलहु◌ॅ?  \nटुना लाल : सुनिलयैक निह हमर दोस तीन सौमे लए लेलकैक । \n[ गिहकी मुह - कान टेढ करैत चिल जाइत अिछ । ] \nटुना लाल : दोस तू से लेबही माछ?  \n^ाची : बोलू ई कोन तमाशा ठार कए रहला अिछ? माछक दाम \nकतएसॅ देबही?  \nटुना लाल : दीदी अहा◌ॅ केहन बात करैत छी? हम अहा◌ॅ सभसॅ पाइ  \nलेब?  \nबोलू : तहन तोरा घरक भानस?  \nटुना लाल : की हेतै?  \nबोलू : निह, निह । तू चल हमरा संगे हमरा गाम पर । हमर बाबूजी \nमाछ कीिन लेथुन । \n^ाची : बहुत नीक आइिडया! चल ----! \n[ ^ची आ बोलू ओकरा संग लए जाइ लगैत अिछ । मंच परदाक झा◌ॅपनसॅ झपाइत अिछ ।] \n□□□□□□□□□□□□□□□□□□□□□  \nदृ¿य - तेसर   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n♢♢♢♢♢♢  \n[ थान - पूव'वत । पàी सड़क । ^ाची आ बोलू आपसमे बितआएत कूल जा रहल अिछ । ] \n^ाची : बोलू तू दू िदनसॅ कूलमे लच निह करैत छे◌ॅ जॅ पकड़ेमह तॅ  \nघर पर िसकाइत जेतौक । बाबूजीके◌ॅ की जबाव देबहुन?  \nबोलू : दीदी तू देखैत निह िछही! टुना लाल भोरसॅ भुखल रहैत \nअिछ । \n^ाची : टुना लाल तोहर केओ लगैत छौक? ओकरा तू◌ॅ अपन  \nिहसाक िटिफन खुआ, अपने भुखल रहैत छे◌ॅ?  \nटुना लाल : ओहो तॅ अपनिह सभ जॅका ब7चा अिछ । दीदी जॅ  \nओकर बाबू मिरये गेलैक तॅ ओ मछमाराक काज  \nकएके◌ॅ गुजर करत से उिचत भेल?  \n^ाची : से तॅ अनुिचत छी । एखन ओकर उमेर कूल जाइक अिछ  \n। खेलाइ - धुपाइक छैक । मुदा हम तू कए की सकैत छी? \nबोलू : ओकर कूल जाइक ³यवथा । हम तू कए सकैत छी । \n^ाची : से कोना?  \nबोलू : दुनूगोटए िमल एक वरमे बाबूजीके◌ॅ कहबिन । \n^ाची : बाबूजीके◌ॅ?  \nबोलू : हॅ!  \n^ाची : की कहबुहून?   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबोलू : हमरा दूनू गोटएके◌ॅ खच' उठबैते छी । एकटा टुना लालक \nभार सेहो उठा िलयौक । \n^ाची : तू की बािज रहलाहे◌ॅ?  \nबोलू: म·ग मजबूत अिछ ^ाची दीदी । \n^ाची : तो◌ॅ तॅ जे िपटाई खेमह हमरो बात सुनेमह । \nबोलू : दीदी आब चाहे जे होएक, टुना लालके◌ॅअपना संगे कूल  \nलए जाके◌ॅ रहब । \n^ाची : ओ तॅ तोहर िºट तैयार बुलदी पर छौक?  \nबोलू : िकएक निह दीदी । ई हमर बाल अिधकारक मुéा अिछ । \n^ाची : हॅ, हॅ! हम तोहर संग िछऔक । ओकर, ओकरा कूल  \nजाइक अिधकार भेटबाक चाही । \n[ बात किरते - किरते उएह ब\"बा लग पहुचैत अिछ जतए टुना लाल माछ मारैत रहैत अिछ ।ओ देिखतिह \nसहिटके◌ॅ लग अबैत अिछ । बोलू ओकरा लच बाoस आ पैिनक बोतल बैगसॅ िनकािल थ\"हाबैत अिछ । मंच \nपरदाक झा◌ॅपनसॅ झपाइत अिछ ।] \n□□□□□□□□□□□□□□□□  \nदृ¿य - चािरम  \n♢♢♢♢♢  \n[ थान - ºमवत । टुना लाल ब\"बा पर बैिस पाथल बनसी पर टकटकी लगौने अिछ । उ\"हरसॅ बोलूक \nबाबूजी अबैत छिथ । ओ ब\"बा पर िटिफन बाoस आ पैिनक बोतल देिख आिगबबुला भए जाइत छिध । ] \nबाबूजी : ई लच बाoस ककर छी?   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n[ टुना लाल लाजसॅ मुह निह उठबैत अिछ । ] \nमुहमे बकार निह छौक? बोलूक िहसाक अc िगरैत  \nशम' निह अबैत छौक?  \nटुना लाल : ओ तॅ हमरा जबरदती दए जाइत अिछ । \nबाबूजी : खबरदार जॅ झूठ बजमे तॅ!  \nटुना लाल : मायक सपथ! हम झूठ निह बजैत छी । \nबाबूजी : हम िकछु निह सुनै चाहैत छी । आजुक बाद तू हमर  \nबोलूसॅ बात निह कए सकैत छे◌ॅ । \nटुना लाल : से तॅ निह हएत! हमरा ओकरासॅ दोती भए गेल अिछ  \nबाबूजी : कथीक दोती? ओ कूल जाइत अिछ तू बनसी खेलाइत  \nछे◌ॅ, गोली खेलाइतछे◌ॅ, टाइल - गुली खेलाइ छे◌ॅ । \nटुना लाल : से तॅ हमर बाप मिर गेल ते◌ॅ ----- \nबाबूजी : तॅ हम तोहर बपौती स\"पि धारने िछयौक?  \n[ तखनिह गिहकीक आगमन होइत अिछ ।] \nगिहकी : की रौ छोड़ा! आइयो हमरा माछ देमए की निह?  \nबाबूजी : अहा◌ॅ लोकिन तॅ आर एकरा बर बना देिलयैक । माछ  \nबजार - हाट जाके◌ॅ कीनब से निह! अलोिपतभए गेल \nअिह संसारमे ? एतेक छोट ब7चाक बनसी खेलाएब देिख  \nनीक लगैत अिछ?   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगिहकी : की कहू अिह छोड़ाक हाथमे जादू छैक । तड़ैला एकरती  \nकनखी मारलक माछके◌ॅ उपर भेनाइ छैक । \nबाबूजी : तकर बदलामे देखैत छी, हमर अपघात कतेक कए रहल  \nअिछ? ई िटिफन बाoस हमर बेटा बोलूक छी । परोठा,  \nभुिजया आ िफटर कएल पैन ओकरा बदला ई भोग  \nकए रहल अिछ । \nटुना लाल : अिहमे हमर कोन कसूर । ओ हमरा बलजोड़ी दए दैत \nअिछ । \nगिहकी : हे , इहो कोनो बेजय निह कहैत अिछ । अहू◌ॅक बेटा कम \nनिह अिछ । से िदन कीनल माछ पर डाक कए देलक । \nबाबूजी : अहा◌ॅके◌ॅ तॅ खाली माछे सुझाइत अिछ । हमर बेटा सताह  \nभिरसॅ कूलमे लच निह करैत अिछ । भुखले रिह  \nजाइत अिछ ।ओ तॅ आइ कूलसॅ फोन पर िसकाइत \nअएल अिछ । \nगिहकी : मुह की तकैत छी । पकिड़के◌ॅ लए जाउ अिह छोड़ाके◌ॅ \nएकरा माय लग । एकर माय जखन एकरा \nकनगोजिरमे झापर लगौतैक तखन एकर बुि:द ठीक \nहेतैक । \nबाबूजी : ठीके कहलहु◌ॅ । आब सएह करै पड़त । आब कोनो दोसर   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउपए निह बा◌ॅिच गेल छैक । \nगिहकी : आइ माफ कए िदऔक ------- \nबाबूजी : अहा◌ॅ कहैत छी तॅ आइ छोिड़ दैत छी । मुदा सुिनले बौआ  \nअजुका बाद जॅ हमर बेटा िदस तकबो करमए तॅ  \nबुिझराख । \nगिहकी : रौ छोड़ा माछ ता◌ॅछ फसबो केलकौ अिछ?  \nबाबूजी: अहा◌ॅके◌ॅ तॅ माछे - माउस सुझाइत अिछ । एते कतहु◌ॅ \nमाछक िसनेह भेलैक अिछ । चलू --- चलू ------ \n[ दुनू गोटए जए लगैत छिथ । बाबूजी िटिफन बाoस आ पैिनक बोतल लए लैत छिथ । टुना \nलालकआ◌ॅिखमे नोर भिर जाइत छैक । मंच परदाकझा◌ॅपनसॅ झपाइत अिछ । ] \n□□□□□□□□□□□□□□□□□□□  \nदृ¿य - पा◌ॅचम  \n♢♢♢♢♢  \n[ थान - यथाºम । समय - बे¶पहर । कूलमे छुdी भेल अिछ । छा - छाा सभ गामपर िदसके◌ॅ जा \nरहल अिछ । ^ाची आ बोलू सेहो बढल आिब रहल अिछ । आइ टुना लाल मुह लटकएने महुआएल सन \nभेल ब\"बा पर बैसल अिछ ।] \nबोलू : ( टुना लालक समीप पहु◌ॅचैत ) टुना लाल, तू एतेक उदास  \nिकएक छे◌ॅ?  \n^ाची : हॅ, आइ िकछु बिजतो निह छे◌ॅ । आिखर की भेलहु◌ॅ अिछ  \nतोरा?   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबोलू : आइ तॅ ब\"बा पर हमर िटिफन बाoस आ पैिनक बोतल सेहो  \nनिह देखाइ दैत अिछ । \nटुना लाल : तोहर बाबूजी अएल छलखुह । िटिफन बाoस आ  \nपैिनक बोतल उएह उठाके◌ॅ लए गेलखुह । \nबोलू आ ^ाची : बाबूजी?  \nबोलू : ज¶र कोनो बात हएत । \n^ाची : कूलसॅ िसकाइत गेल हेतिन ।  \nबोलू : अ7छा बता तॅ टुना लाल, बाबूजी की की कहलखुह?  \nटुना लाल : ओ साफ मना कए गेलाह अिछ - तोरा लोकिनसॅ बात \nकरैसॅ । \nबोलू : ओ तॅ आब बुझलहु◌ॅ तोहर असल बात । तू हमर बाबूजीक \nआदेशक पालन करै खाितर मुह चुप कएने छे◌ॅ । \nटुना लाल : ओ तॅ ठीके कहलिखह । कतए तू सभ पढुआ बाबू । \nहम मछमारा । \n^ाची : टूना लाल तू हमर बाबूजीक बातक दुख निह कर । \nबोलू : हॅ हुनका हम सभ सभटा बुझा देबिन । \n^ाची : हम सभ तोरा कूल िदसका राता देखमए चाहैत छी । \nटुना लाल : निह दीदी! ई कोना हएत? हम कूल जएब तॅ हमर  \nघर कोना चलत?   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबोलू : एखन तोरा घर चलबैक बात सोचबाके◌ॅ निह छौक । \n^ाची : से कोना हएत बोलू? कूल जएत तॅ बनसी निह खेलएत,  \nबनसी निह खेलएत तॅ आमदनी ¶िक जएत -------- \nटुना लाल : निह, हम कूल निह जएब । \nबोलू : देखही टुना लाल आइ हम दुनू भाई - बिहन ि^िसपल \nसरसॅ भे◌ॅट कएने छलहु◌ॅ । ओ तोहर फीस माफ कए देथुन । \nई बहुत बड़का बात भेल । \n^ाची : रहलौ तोहर घरक खच© से हम सभ अपन बाबूजीसॅ \nकहबिन । \nबोलू : केहन लगलहु◌ॅ हमर सभक लान?  \nटुना लाल : हमरा तॅ बड़ डर लगैत आिछ । \nबोलू : कूल जाइक बाटमे डरैक कोनो बात निह छैक । \n[ बातक िबचिहमे बाबूजी ओतए पहु◌ॅिच जाइत छिथ । ओ अिबतिहॅ टुना लाल पर आ◌ॅिख लाल करैत देखलाह \n।] \nबाबूजी: तू हमर बातके◌ॅ अभेलना कएला◌ॅह? बोलूके◌ॅ फेर रोकला◌ॅह \nबोलू : बाबूजी, ओकर कोनो दोख निह अिछ । \nबाबूजी : तो◌ॅ चुप!  \n^ाची : हॅ बाबूजी टुना लाल बेकसूर अिछ । \nबाबूजी : लच बाoस आ पैिनक बोतल टुना लाल तक कोना   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपहु◌ॅचल?  \nबोलू : बाबूजी टुना लाल कॅए - कॅए िदन उपासले रहैत अिछ । हम \nतॅ गाम परसॅ खाइये कए कूल अबैत छी । \n^ाची : एकर माय सेहो कएक िदन सिह जाइत अिछ । एकरा  \nसभके◌ॅ केओ देखनाहार निह छैक । \nबाबूजी : हम िकछु निह सुनै चाहैत छी । तू सभ पढाई िलखाई  \nछोिड़ - छोिड़के◌ॅ समाज सुधारक बनै जाइ लगलाहे◌ॅ ? \n^ाची : टुना लाल बड़ गरीब अिछ । ई माछ निह मारत तॅ दोसर  \nआमदनी कोनो निह अिछ । \nबाबूजी : बस आब बहुत भेल । चल --- चलै चल एतएसॅ । \nबोलू : बाबूजी आइ हम सभ एतएसॅ तखनिह जएब जखन टुना  \nलाल संग अहा◌ॅ याय करब!  \nबाबूजी : ओ तॅ आब जबद'ती --- चल --- जदी चल ---- \n[ बाबूजी बोलूके◌ॅ बलजोड़ी िघिचके◌ॅ लए जाइत छिथ । मंच परदाक झा◌ॅपनसॅ झपाइत अिछ ।] \n□□□□□□□□□□□□□□□□□□□□  \nदृ¿य - छठम्  \n♢♢♢♢♢♢  \n[ थान - पूव'वते । टुना लाल आ बोलू ब\"बा पर बैसल अिछ । ओ दुनू गोटए अपनामे बात कए रहल \nअिछ । ] \nटुना लाल : दोस! तू हमरा दुआरे एतेक कÆ जुिन काट । चिल जो   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपना अंगना । \nबोलू : निह टुना लाल! जा धिर हमर बाबूजी हमर म·ग पूरा निह  \nकरताह , हम अपना आंगन निह जएब । \nटुना लाल : अपना आंगन निह जेमह तॅ हमरे आंगन चल । भुखल  \nकतेक काल रहमए?  \nबोलू : निह! तोरो आंगन निह जएब । \nटुना लाल - राितयोमे एतिह रहमए?  \nबोलू : हमर बाबूजी हमरा बड़ मानैत छिथ । ओ राितके◌ॅ हमरा  \nएतए निह रहै देताह । \n[ तखनिह बाबूजी पहु◌ॅचैत छिथ ।] \nबाबूजी : बोलू तो◌ॅ घरसॅ भािगके◌ॅ एलएहे◌ॅ ? \nबोलू : हॅ, आब हम घर किहयो निह जएब । \nबाबूजी : िकएक?  \nबोलू : बाबूजी अहा◌ॅके◌ॅ खाली अपनिह बेटा - बेटीसॅ ^ेम अिछ ।  \nआर ककरोसॅ निह --------- \nबाबूजी : बोलू ----? \nबोलू : हॅ बाबूजी हॅ । टुना लाल टुगर अिछ । अनाथ अिछ । एकर  \nबाबू मिर गेलै तॅ अिहमे एकर कोन कसूर छैक?  \nबाबूजी : बोलू , अिहमे बाबूजीक कोन कसूर?   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबोलू : बाबूजी , जॅ हमरा सतिह मानैत छी तॅ हमरे जॅका टुनो  \nलालके◌ॅ मािनयौक । ओकरो हमरे संग - संग कूल \nपठिबऔक । ( कनैत ) बाबूजी आइ जॅ टुना लाल कूल  \nनिह जएत तॅ हमहू कूल जएब बद कए देब । हमहू  \nटुने लाल संग ब\"बा पर बैिसके◌ॅ बनसी खलएब । तखन  \nपितआएब टुना लालक दुखके◌ॅ ------ \n[ बोलू रोदन पसािर दैत अिछ ।आ िक ^ाची धब दए पहु◌ॅचैत अिछ । ओकरा हाथमे कूल Ïेस आ बैग \nरहैत अिछ ।] \n^ाची : बोलू , अपन सभक बात बाबूजी मािन चुकल छथुह ।  \nआब टुना लाल सेहो कूल जएत । \nबोलू : ( ^सc होइत ) दीदी की कहलएह --- बाबूजी ^ाची दीदी  \nसे कहलक ने◌ॅ ? \nबाबूजी : ^ाची ---, टुना लालक कूल Ïेस आ कूल बैग दए  \nदहीन । \n[ ^ाची दैक लेल आ◌ॅगा बढैत अिछ आिक बोलू धराक दए िछिन टुना लालकॅ पिहराबै लगैत अिछ । ओकरा \nकहा पर बैग टा◌ॅगैत अिछ । बाबूजी ब\"बा पर राखल बनसीक छीपके◌ॅ टुकड़ी - टुकड़ी तोिड़ जुमाके◌ॅ पैनमे \nबहुत दूर फेिक दैत छिथह । सभगोटए सहिटके◌ॅ बाबूजीक समीप अबैत अिछ । बाबूजीके◌ॅ सेहो एकटा नीक \nकाज करबाक गुमान होइत छिह ।मंच पूण' कािलक परदाक झा◌ॅपनसॅ झपाइत अिछ ।] \nनाटककार - आनदकुमार झा, मÁहथ, झंझारपुर - 847404 \nऐ रचनापर अपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३. पV  \n३.१. 8ानवj'न कंठ -३ टा पV  \n३.२.  िवजय इसर \"वस \"-आजाद गजल  \n३.३. बाबा बैV नाथ -\"कु_डिलया छंद \" \n३.४.िबनय भूषण जीक दू टा किवता \n३.५.बाबा बैVानाथ -गजल   \n३.६. डा िजयाउर रहमान जाफरी-आजाद गजल  \n३.७. आनद कुमार झा-मुिoतक तरास  \n३.८. िवpणुकात िम[ -३ टा पV  \n३.९.^दीप पुpप -२ टा गजल  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n8ानवj'न कंठ  \n३ टा पV  \n१ \nमधुर -मधुर अह बाजू यै \n      \nमधुर-मधुर अह बाजू यै! \nघुिर इ\"हर कनी ताकू यै! \n  \nबाजी अह, से माखन-िमसरी \nताकी अह त' िछटुकय िबजुरी \nनैन मृगा-सन, बोल सुगा-सन \nजुिन मुसकी सँ मा° यै! \n  \nगोर बरन मुख-चंदा शोभय \n¿याम केश-घन उपर डोलय \n°पक बरखा िरमिझम-िरमिझम \nहमरो कनी नहाउ यै! \n  \nधय िवधाता गिढ़-गिढ़ रचलक \nधय नयन दश'न-सुख पओलक \nही केर भीतर हूक उठैए \nएकरा कोना स\"हा° यै! \n  \nमधुर-मधुर अह बाजू यै! \nघुिर इ\"हर कनी ताकू यै! \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२ \nके छिथ ? \n    \nजनमैते उिठ नाचिथ, \n के छिथ? \nरिह-रिह ताल लगाबिथ, \nके छिथ? \nबदिल-बदिल क' गाबिथ, \nके छिथ? \nअरे, पमिरया? \nनञ-नञ, किव छिथ! \n  \nिचकिर-िचकिर क' बाजिथ, \nके छिथ? \nनव-नव ताल लगाबिथ, \nके छिथ? \nबेिर-बेिर गिरयाबिथ, \nके छिथ? \nअरे, सनकहबा? \nपकार छिथ! \n  \nडािरए-डािरए छड़पिथ, \nके छिथ? \nनव-नव नाच देखाबिथ, \nके छिथ? \n नोचिथ,नोछरिथ,भो\"हरिथ, \nके छिथ? \nअरे,बनरबा? \nनिह, नेता छिथ!  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \n३ \nनरक  \n  \n  \nपीक' टुcी टुc भेला, \nखसला ओ गंदा नाला। \nिकछु सुिध निह रहलिन,पड़लिन \nजे दा¶ सँ बड़का पाला। \nफुटल माथसँ शोिणत छर-छर, \nभीजल-तीतल झॲटा । \nमुँहसँ लसलस लेर चुअल छिन, \nबहल नाकसँ पोटा। \nलगमे बहुत बोकरने, लेभरल \nसगरो मारे गहकै छिन। \nआधा देह पड़ल नालामे, \nिपलुआ सह-सह सहकै छिन। \nभरल मुँह बैसल छिन माछी, \nपैरमे माखल गुँह। \nआिबक' के\"हरो सँ एक कुàुर \nलगलिन चाटय मुँह। \nजीबै लेल िपबै छिथ वा ओ \nपीबै लेल िजबै छिथ! \nइ िजनगी जँ छिन िजनगी तँ \nनरक कथीक× कहै छिथ? \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवजय इस र \"वस \" \nआजाद गजल  \nमिग रहल छी सॱसे दुिनया, गामे टोल सुधािर िदयौ ने \nबूझल जगमग करबै जग कÁ◌ँ, डीही दीया बािर िदयौ ने \nदेशक-रा®यक बात बहुत छै, के कहबै के सुनबै \nअपनिह घर क× वग' बनाके, भगवा झंडा गािड़ िदयौ ने \nभाषण काल फुराइ बहुत छै, कथनी करनी मÁ बड अंतर \nमंचक नीच आिब कने िनज जीवन मÁ उतािर िदयौ ने \nह\"मर बाजब ित¦खे लागत,सयक धाह सहब की संभव \nअपन तामस श·त करब तÁ◌ँ, हमरे घर उजािर िदयौ ने \nदेश हमर छल िमिथला शोिभत,रा®यक लेल िकए बेलला \nसुनगय दीयौ सभके हृद मे एàिह संग पजािर िदयौ ने \n \nऐ रचनापर अपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबाबा बैVनाथ   \n                   \"कु_डिलया छंद \" \n                  \n \nकरतै जे िनत साधना, आर किठन अçयास। \nधन वैभव िवVा सिहत, होयत सकल िवकास।। \n \nहोयत सकल िवकास, चतुिद'क मान बढ़ायत। \nसिदखन लोकक झुंड, संगमे पुिन मड़रायत।। \n \nकह \"बाबा\" किवराय, देिख दुÆोसभ जरतै। \nतीवí ^खरता देिख, अिहत ओकर निह करतै।। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिबनय भूषण जीक दू टा किवता \n 1 \nठौरक जोगारमे घरमूँहा मजूर  \n  \nओकरा नीक जँका बूझल   अिछ \nपरदेसी होयबाक पीड़ा \nओ जानैत अिछ नीक जँका \nजरैत पेटक दद' \nओकरा  नीक जँका पता अिछ \nजरैत पेट कोना कऽ लोकक× \nठेिलया दैत   अिछ गामसँ दूर \nदूर - बहुत   दूर \nबहुत -  बहुत - बहुत   दूर \nकरजा चुकेबाक   लेल \nवा पिरवारक सौख पुरेबाक लेल \nओ बहरा  जाइत अिछ   दोसर   ठाम । \nअपन ि^यगर गामक×  छोिड़  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओिहना  निञ   पराइत अिछ ओ परदेस \nपरदेसमे ओ \nदेखऽ   लगैत   अिछ अपन   िवकास \nपरदेसमे  गुनऽ   लगैत   अिछ   ओ \nअपन   खून   आ  पसेनाक   दाम \nपरदेसमे  ओकर हृदयमे \nजमऽ   लगैत   अिछ \nबड़का  लोक   बनबाक   वÝ \nओ  सुतैत   अिछ   फूटपाथपर \nओ  काटैत   अिछ   राित \nवायुिबहीन   बc   गोदाममे \nफैoÚीक   फश'पर \nसुतैत   अिछ   गाढ़   िनcमे \nिनc   ज°री  अिछ   रोिटये  जँका \nअिगला  िदन   जतनसँ  खटबाक   लेल \nमािलकक×  ^सc   करबाक   लेल   । \nआइ   घरेमे  रहबाक \nभऽ   गेल   अिछ   घोषणा \nओकरा  रहबाक   लेल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकह  अिछ   अपन   घर \nओ  कतय   सुतत \nसझक×  हाथक   आंगुरक   गफामे \nिदनुका  [मक   अरजल   टाकासँ \nअबैत   छलैक \nदुइ - चािर   क' र   नून - रोटी \nओ  राित - िदन   देखैत   छल   सपना \nजे  ओकरो  थारीमे  अयतैक \nभात - दािल - तरकारी \nघी  लगाओल   रोटी  िक   पूड़ी - िमठाई \nओ  अपन   कायामे \nशिoत   जोगेबाक   लेल \nअिगला  िदन   काज   करबाक   लेल \nअपन   देह   आ  िदमागक× \nदु¶त   रखबाक   लेल \nओ  िपबैत   छल   सतुआक   शब'त   अमृत   जँका \nओ  सपनाइत   छल   असं¦य   सपना \nभोटक   समय   ओकर   आँिखक   आगू \nसपनाक   हिरयर   खेत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओ  अपन   म - िपताक×  िलखैत   छल   प \nजे  देशमे  आिब   गेल   अिछ   नीमन िदन   । \n  \nओ  फोनपर   कहैत   छल   अपन   पæीक× \nबदिल   रहल   अिछ   देशक   िदन \nबदिल   जेतैक   ओकरो  िदन \nओ  पठाओत   टाका  ढ़ेरीक   ढ़ेरी \nबड़के  लोक   जँका ओ   अपन   म - िपताक× \nपकेट - खच'क   लेल   पठाओत   टाका  अलगसँ \nबाबूक×  खैनीक   लेल \nनिञ   करऽ   पड़तैक   मुंहतàी \nमक   बीड़ीक   लेल   ओ  अलगसँ  पठाओत   टाका \nपæीक   लेल   ओ  ज°रे  कीनत   िनकहा  सुंदर   साड़ी \nसाड़ी - लाज   झँपबाक   लेल   साड़ी \nसाड़ी  - अcमc   ओहने  साड़ी \nजेहन   पिहरैत   छैक   बड़की  िगरहतनी \nओ  ज°रे  कीनत   अपन बेटा - बेटीक   लेल \nसुंदर - सुंदर   अंगा - पÁट आ   सलवार - सुट \nबड़के  लोकक   िधया - पुता  जँका  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओकरो  बेटा - बेटी  लगतैक   सुंदर   अित सुंदर \nआब   ओकर   बेटा - बेटी \nनिञ   पढ़तैक   िखचड़ी - कूलमे \nआब   ओकरो  बेटा - बेटी \nपढ़तैक   कवÁटमे \nआब   ओकरो  बेटा - बेटीक   देह पर \nसाजल   रहतैक   टायवला  Ïेस \nओकरो  बेटा - बेटीक पएरमे \nपिहड़ल रहतैक   चमचमाइत   जूा - मौजा  \nओ  सपनाइत   छल   सपना \nसपना - समय बदलबाक   सपना \nसपना - िदन   घूिर   अयबाक   सपना \nसे  आिब   रहल   अिछ   नीमन   िदन  देशमे \nसे  ओकरो  आिब   जयतैक   नीमन   िदन   । \nअचàे  आइ \nओकर   समत   सपनाक   अdािलका \nभऽ   रहल   अिछ   शीशाक   महल   जँका \nचूर - चूर - चकनाचूर \nआइ   आिब   गेल   अिछ   सरकारक   फरमान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nघरबदीक   भऽ   गेल   अिछ   घोषणा \nमृयु- दूत   कोरोना  ओकर   कायाक   चा°   कात \nिभनिभनाइत   मँडरा  रहल   अिछ   मधुमाछी  जँका \nकाज - धाज   भऽ   गेल   अिछ   थप   \nओकर   जेबीमे  निञ   अिछ   एàो  टाका \nफूटपाथपर   बरसैत   छैक   पुिलसक   डंटा \nफैoटरी आ   गोदामक   गेटपर \nलािग   गेल   अिछ   ताला \nओ  कोनो  ठौरक   जोगारमे \nऔनाइत   अिछ   महानगरक   बाटपर \nमहानगरक   बाटपर   पसरल   अिछ \nपुिलसक   रौब   आ  तामस \nपुिलसक   बÁतसँ  लोहिछ   जाइत   छैक   ओकर   काया \nनील - डाउन   आ  उठा - बैसक   के  अपमानजनक   दंड \nफाटऽ   लगैत   अिछ   ओकर   छाती  । \nठौरक   जोगारमे  ओ \nदत   िनपोिर   िनहोरा  करैत   अिछ अपन मािलकक× \nमािलक   कहैत   छिथ   साफ - साफ \nआब   बc   भऽ   गेल   अिछ   काज - धंधा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतोहर   ज¶रत   कह  अिछ   हमरा \nकी  तोरा इ निञ बूझल   छौ \nघरबदीमे बc भऽ   जाइत   छैक   काज \nस\"पूण'  दुिनयामे घूिम रहल छिथ यमराज \nशायद   हवामे सेहो िमझरायल अिछ कोरोना - दानव \nकी तोरा निञ बूझल   छौ  \nघरमे बc रहबाक   आिब   गेल अिछ फरमान   । \nकोनो आ¯ासनक   खोजमे \nओ ताकैत रहैत अिछ मािलकक मुंह \nमािलक भऽ जाइत अिछ िन¿त±ध \nअपन   िदमागक   तार पर दैत अिछ दबाव \nमािलक   ताकैत अिछ गंहीर नजिरसँ \nओकर   देहपर   लटकल \nमैल - कूटकूट   फाटल   अंगा िदस \nमािलकक   नाकसँ  टकराइत अिछ \nओकर   देहसँ  बहराइत   पसेनाक गंध \nमािलकक   आँिख िटिक   जाइत अिछ \nओकर   कारी - खूटखूट 6ीण - हीन काया पर \nमािलक   देखैत   अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओकर   ठोरक   भीतरक   िनपोरल   दत \nई  समत   दृ¿य मािलकक हृदयमे \nभिर   दैत अिछ   घृणाक   जहर \nओ ताकैत रहैत अिछ मािलकक मुंह \nमािलकक नजिर चिल जाइत अिछ अचàे \nमजुरक िबदकल   मुंह िदस \nआँिखसँ बहैत   नोरक धार   िदस \nिकछु  निह   बाजैत   अिछ   मािलक \nघूमाऽ   लैत   अिछ   अपन   नजिर \nलगाऽ   लैत   अिछ   अपन   ि9लक   ताला  । \nमजूरक   आँिखक   आगू  देखाइत   अिछ \nअहारे  -  अहार \nअहार - डेराओन   अहार \nअहार -  कोरोनाक   अहार \nअहार   - भूख - यासक   अहार \nअहार   - मृयुक   अहार \nओ  जानैत   अिछ नीक  जँका \nअव¿यंभावी  अिछ   ओकर   मृयु \nकोरोनासँ  मृयु - भूखसँ  मृयु  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमृयुक   लेल   सहष'  तैयार   अिछ   ओ \nओकर   आँिखक   आगू  पसिर   जाइत   अिछ \nघरबदीक   अदंकक   घनगर   कुहेस \nबाटपर   ठाढ़   पुिलसक×  देिखद \nपािन - पािन   भऽ   जाइत   अिछ   ओकर   काया \nिनराशाक   घोर   अहिरयामे  औनाइत \nअपन   मािटपर   ^ाण   याग   करबाक सेहतामे \nराजधानीक   राजपथक×  करैत   अिछ   ^णाम \nअपन   जनपदमे पहुँिच जयबाक अद\"य आक·6ाक संग \nजनपथपर   बढ़ाऽ   दैत   अिछ   अपन   डेग    । \n  \nओ  ^सc   अिछ   अपन   याासँ \nओकरा  लेल   इ  गृहयाा \nसामाय   याा निह   िछयैक \nओकरा  लेल   इ  गृहयाा \nजीवनक महायाा  िछयैक \nओ ^सc   अिछ   एिह लेल   जे \nमृयुसँ पूव'  ओ  पहुँिच   जायत   अपन   गाम \nमृयुसँ  पूव'  अपन   आँिखसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभिर   पोख   देिख लेत   अपन   म - िपताक   काया \nमृयुसँ पूव' ओ   पािव   लेत \nपिरजन - पुरजनसँ नेह आ आशीव©द \nमृयुसँ पूव'  ओ \nअपन पæी - बेटा - बेटी आ भाइ - बिहनक× \nदऽ   सकत   बोल - भरोस \nअचàे  ओकर   माथ \nघूमऽ   लगैत   अिछ   िघरनी  जँका \nओ  अपन तरबाक×  अजमाबैत   अिछ जनपथ पर \nअपन   देहक   ताकतक×  तौलैत   अिछ \nजनपथक   महायााक   लेल   । \nथािक   गेल   अिछ   ओकर   पएर   \nदुखाए   रहल   अिछ   ओकर   गक   पोर - पोर \n^येक   पग - पगपर ओकर आँिखक   आगू \nदेखाइत   अिछ अहारे - अहार \nओकर   मुंहमे आबैत   अिछ हाफीक   हवा \nओ  ढ़ेकरैत   अिछ   सूखल   ढ़कार \nमुंहमे  आबैत   िपतॱट   पािनक× \nचाटैत   अिछ   ओकर   जीह  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअàत   तीत   वाद   पािव \nघॲकिच   जाइत   अिछ \nओकर चेहराक   झमान भेल चाम \nलड़खड़ाइत   अिछ - लटपटाइत अिछ \nनाकमे  °माल   बाहने  घरमुंहा  सहयाी \nस\"हारैत अिछ - उठाबैत   अिछ \nबढ़ौनय   जा  रहल   अिछ अपन डेग \nकोरोनाक   अदंक   पैसल   रहैत   अिछ हृदयमे \nठौरक   लेल - घरबदी पालन   लेल \nअपने - आप बढ़ल जा रहल   अिछ ओकर   डेग \n  \n  \n2 \nमहा^ लयमे मृयुसँ सा6ाकार  \n  \nकोरोना महामारीक डेराओन त·डवक म:य \nवै¯ीकरणक एक - एक परमाणु \nिछिड़या रहल अिछ \nªलोबक कण - कणमे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nवसुधैव कुटुंबकम सन \nसुंदर आ शिoतशाली मंक महाशिoतक \nभऽ रहल अिछ 6रण 6ण   - 6ण   । \n  \nहमर आँिखक आगू सिदखन \nनाचैत रहैत अिछ \nमहा^लयक महात·डवक दृ¿य \n^दीत तेजक संग दमकैत सु°जक म:य \nहमर आँिखक आगू सिदखन \nदेखाइत रहैत अिछ \nमृयुक घोर अमावयाक डेराओन िच   । \n  \nअपन घरक सीमामे बाहल \nहमर कपनाक ¯ेत कपोतक कंठ \nगुँट°ं - गुंक मधुर वरक लेल \nकछमछाऽ रहल अिछ \nकसायक पिरकठ पर \nचमचमाइत धरगर छूरीसँ \nरेतल मुगक कंठ जँका ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nहमर कपनाक ¯ेत कपोतक \nव7छंद उ®जर धपयधप पिख \nफरफराऽ रहल अिछ \nमुगक फरफराइत लिलछौह पिख जँका  । \n  \nहमर कपनाक ¯ेत कपोत \nअपन आँिखक दूनू कोरमे \nअपन पीड़ाक समत नोरक× \nरoत बनौनय \nिजजीिवषाक अितव र6ाक लेल \nमृयुक ^ती6ा करैत \nलड़ैत रहैत अिछ \nकोरोनाक ºुरतम ^हारसँ । \n  \nभोरे -  भोर निह सुनाइत अिछ \nकौआक कव - कवक सगुन   - वर \nनिहये सुनाइत अिछ \nफुéी आ मैनाक कलरव  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआब कह टकराइत अिछ हमर कानसँ \nकोयलीक कूकक मधुर वर भोरे - भोर   । \n  \nआब कह भोरे - भोर \nपपीहाक िप - कह िप - कह \nआब कह देखाइत अिछ िखड़कीसँ \nकोनो बाबूक पोटरीमे \nचाउर - गहुम - चना \nकह िछिड़आबैत   छिथ कोनो बाबू \nदाना - ताना मैदानमे \nकह आबैत अिछ परवाक हÁज \nलुबलुब दाना लपकऽ लेल । \n  \nउदास बैसल अिछ परवा \nबहुमंिजला छत पर \nफुदकैत निञ अिछ फुéी मैदानमे \nमैदानक कातमे \nअनमनायल बैसल अिछ मैना \nिनराश   बैसल अिछ कौआ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउदास गाछ पर \nनुकायल पपीहा आ कोयली \nडेरायल आँिखयÁ \nदेिख रहल अिछ \nमहामारीक महा^लयक दृ¿य    । \n  \nकुकुरक लेल कह िकओ \nआिन रहल छिथ बािस सोहारी \nपावरोटी - िबकुट \nकठघरा लग कुकुर \nकरैत अिछ लोकक इितज़ार \nडोलबैत अिछ न·गिर \nमुदा िनराश अनमनायल \nभूखल - िसहायल कुकुर \nलुद दऽ बैिस जाइत अिछ \nबाटक कातमे । \n  \nकचराक ढ़ेर पर \nकह होइत अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुªगर आ कुकुरक हुलदौर \nकह देखाइत अिछ \nसुªगर शावक के मोहक ¶प \nकह कौ कोनो कुितया \nआिक मादा सुªगरक \nथनमे लटकल \nदेखाइत अिछ \nसुªगर - शावक \nआिक िपला - िपली  । \n  \nगायक लेल कह कोनो बाबू \nआिन रहल छिथ \nरोटी - तरकारी िक पुड़ी - बुिनया \nमाछक लेल पोखिरमे \nकह केओ फÁिक रहल छिथ \nिचàस - रोटी  - गुड़   । \n  \nसुc भऽ गेल अिछ \nवाट - चौवाट आ चौखरी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकािन रहल अिछ \nमाछ - पािन - पोखिर - महार \nउदास ठाढ़ अिछ गाछ   \nसमयक िवकराल दृ¿य देिख \nअदंकसँ िसहायल िचड़ै \nअपन खॲतामे बैिस \nतकैत अिछ अकास िदस   । \n  \nªलोबल दुिनयाक \nभाड़ाक ªलोबल िनवासमे \nहमर आँिखक आगू \nदेखाइत अिछ ठाढ़ \nहमर मृयु - दूत \nहमर हृदयक खॲतामे बैसल \nकपनाक ¯ेत - कपोत \nअचàे देखऽ लगैत अिछ \nनोरसँ डबडबायल हमर आँिख \nपीबऽ लगैत अिछ कपोत \nहमर आँिखसँ बहैत समत नोर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनागफेनीक कट सन ठाढ़ \nहमर रोइय·क× \nसहलावऽ लगैत अिछ \nअपन च·गुरसँ \nहमर फाटल करेजक× \nसीवऽ लगैत अिछ \nअपन लोलसँ \nकपनाक ¯ेत - कपोत \nहमर ठोरक× \nभॴजा दैत अिछ \n^सcताक मधु - अमृतसँ \nहमर गाल पर िखंचा जाइत अिछ \nमुकानक गंहीर िडडीर । \n  \nहमर नजिर चिल जाइत अिछ \nपæी िदस \nहमर कानसँ टकराइत अिछ \nपæीक मुंहसँ बहराइत ठहàा \nबेटा - बेटीक संग  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n^सc मु1ामे बितआइत हमर पæी \nसंचार मा:यमक ^शंसाक पुल बाहैत \nअतीतक महामारीक चच' करैत \nहमर बेटा - बेटी \nटी ० वी ० पर देखाइत कोरोना अपडेटसँ \nअवगत होइत हमर पिरवार \nब7चा आ बुढ़क× \nसभसँ बेशी सावधान करैत टी० वी० चैनल   । \n  \nअचàे हमर आँिखक आगू \nनाचऽ लगैत अिछ \nगाममे एसगर रहैत \nवृj म - िपताक काया \nहम गाममे \nलगबऽ लगै छी फोन \nफोन अबैत अिछ \nपहुँचक सीमासँ बाहर \nकछमछाबऽ लगैत अिछ मोन \nमेटाऽ जाइत अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमर गाल पर िखंचायल \nमुकानक िडडीर   । \n  \nआँिखक आगू नाचऽ लगैत अिछ \nदिरभंगामे रहैत एसगर बिहन \nहिर¥ारमे रहैत एसगर नूनू दाइ \nसमतीपुरमे बड़की नूनू \nकलकेमे हमरासँ दूर रहैत \nहमर छोट भाय - भतीजा \nिसहरऽ लगैत अिछ हमर देह   । \n  \nहमर िधया - पुता आ पæी \nटी ० वी ० पर देखैत अिछ \nकोरोना - अपडेट \nहमरा  िमिसयो भिर निह \nसोहाइत अिछ कोरोना - अपडेट \nहम अपन िम आ पिरजन - पुरजनसँ \nफोन पर गप करबाक \nकरैत रहैत छी असफल ^यास  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअचàे हमर कानसँ \nटकराइत अिछ समवेत वर \nसमुचा दुिनया मुâीमे  । \n  \nहम डेरायल - िसहायल \nताकऽ लगै छी \nअपन हृदयक खॲतामे \nनुकायल ¯ेत कपोतक× \nिनपा भऽ गेल अिछ ¯ेत - कपोत \nअपन दरब®जाक सीमाक भीतर \nकछमछाइत हमर मोन \nऔनाबऽ लगैत अिछ \nगाम जयबाक लेल   । \n  \nम - िपताक खोज - खबिर लेबाक लेल \nभाइ - बिहनसँ भÁट करबाक लेल \nिम आ पिरजन - पुरजनक× देखबाक लेल \nबैचैन होमऽ लगैत अिछ मोन \nपुन: हमर आँिखक आगू  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदेखाइत अिछ ठाढ़ \nअसं¦य मृयु - दूत \nिनपा अिछ \nहमर हृदयक खॲतामे बैसल \nहमर कप - कपोत   । \n  \nहमर आँिखक आगू देखाइत अिछ \nवै¯ीकरणक 6त - िव6त काया \nªलोबक कण - कणमे िछिड़आयल \nकनैत वै¯ीकरणक परमाणु \nझनझनाबऽ लगैत अिछ \nहमर मितpकक तार \nलोकक× लोकसँ िवि7छc करैत \nकोरोनाक कहर \nहमर कानमे बेिर - बेिर \nगुंजैत रहैत अिछ \nसमुचा दुिनया मुâीमे   । \n  \nअपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबाबा बैVानाथ   \n  \n  \nगजल   \n  \nबहुत पैघ छिथ ओ कखन  बात होयत \nगरीबक   बुझू  निह  अबरजात होयत \n \nकते लोक हेतिन मठाधीश बैसल \nजखन  चाटुकारो गनब  सात होयत \n \nसरंजाम मतीक जोगार लागल \nहँसी आ ठहàाक बरसात होयत \n \n^यासो करब,निह  सफल भय सकब यौ \nसमया सुनायब तँ अपघात   होयत \n \nइलाकाक लोको कहै छिन िवधाता \nमुदा राित िदन बस करामात  होयत \n  \n122-122-122-122  मााºम अिछ। \n  \n  \nअपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडा िजयाउर रहमान जाफरी  \nआजाद गजल  \n \nजीवन  मे अिछ यार     ज°री  \nई ते  अिछ   हर बार       ज°री  \n \nघर हमर खितहान    मे हुनकर \nअब   ते  अिछ   दीवार   ज°री  \n \nिमिथला  के  ई   पिहचान अिछ   \nहर गप   मे ³यवहार      ज°री  \n \nहर नारीक   र6ा   के      खाितर   \nरावण    के  संहार           ज°री  \n \nसय के र6ा   करवाक   खाितर   \nझूठक     छै      इंकार      ज°री  \n \nसा भोगक     वतु  निह    अिछ   \nसब जन    के   उपकार       ज°री  \n \nहर पल   मे ई     बदलैत        दुिनया   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिभनसिर    मे   अखबार       ज°री  \n \nिजनगी सहज   सरल निह िथक ते  \nनिह   ऐसन    सरकार         ज°री  \n------------------------------------------ \n \n-हाई कूल माफ़ी +2, वाया -अथाव· , िजला -नालंदा , 803107,  िबहार  , 9934847941, 6205254255 \n अपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआनद कुमार झा \nमुिoतक तरास  \nमुिoतक तरास  \nओकरा बना रहलै अिछ सàत  \nदेखाए रहलै अिछ बाट  \nकरा रहलै अिछ याा  \nओकरा के रोकत  \nओकरा के टोकत  \nओकरा के बौसत  \nआब ओ भए गेलै अिछ  \nसव'तं वतं  \nसब िकछुक अिधकारणी  \nिकएक तॅ ओ  \nनिह बनिल रहल कठपुतली  \nआनिह सभ जॅका कठजीव   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओ निह करैत रहल असहाय होएक  \nअलाप आिक िबलाप || \n- आनद कुमार झा, मÁहथ, झंझारपुर - 847404 \n  \nअपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवpणुकात िम[  \n३ टा पV  \n१ \nबालबोध  \nिशशुक नाल कटला सता, \nमाइक गभ'सॅ कोर अबै अिछ। \nअनु[वण तखनिह माइक क', \nिनत - िनत आगा◌ॅ भगैत रहै अिछ।। \nवतु िचहाएब संकेतसॅ ल'क', \nबोली फोड़ब हुनकर काज। \nउमेरमे िकछु आगा◌ॅ बिढ़, \nनकल करय ओ माइक बात।। \nबोली- आचरण जेहन हो सुनकर, \nओकर पड़ै छै अिमट छाप। \nबािज- बािज क' जे िसखबै छिथ, \nभ' जाइत अित मोहर छाप।। \nवातावरणमे जेहन रखै छिथ ओकरा ,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतदनुकूले जिड़ बनै छै। \nबायावथा िथक नॴव िजनगीक, \nआगा◌ॅ बिढ़ तेहने गाछ अबै छै।। \nसुदर फूल,मीठफलक डािरसॅ, \nवयं अपन ओ :वज फहराबय। \nभनिह 'िवसुन' कु\"भकािरन बिन ओ \nअपन कलाके जंग दरशाबय।। \nबालबोधक सरवती बिन, \nरहैत छिथ सतत ओ ठािढ़। \nकुबुिj - सुबुिj दाियनी छिथ ओ, \nओहने 8ानक आबय बािढ़।। \n२ \nसामा - चकेबा \nनारी जाितक मु¦य पाविन अिछ,  \nमाय -बिहनक ^ेमक गान। \nछिठक खरनासॅ ^ार\"भ होइत अिछ, \nपूिण'मा राित होइछ भसान।। \nबिहनलोकिन बड़ जतनसॅ बनबिथ, \nमािटक सामा, चकेबा,चुगला।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमाय -बिहन बीच फूट करबैमे , \nचािल चलय ओ सभटा दोगला।। \nबृदावन , लड़ुबेचनी, भिरआ , \nसंगिह झा◌ॅझी कुकुर बनाबिथ । \nसभ राित क ' सखी-बिहनपासंग , \nमुिदत मन भायक गीतॲ गाबिथ ।। \nपूिण'मा राि सभ अॅगने-अॅगने, \nगोसाउिनलग भायसॅ सामा फोड़बाबिथ। \nसा◌ॅची खूटपर नवका चूड़ा द ', \nगूड़क संग िसया जुड़ाबिथ।। \nचॅगेरामे मू¶त सिहत जरबैत दीप, \nभगवती ल 'गसॅ गीत गबैत। \nनहु -नहु डेग चिल क' आ◌ॅगनसॅ \nबाटपर सखीसॅ िमलन करैत।। \nजोतल खेत मÁ जा' एक - दोसरासंग, \nसामा - चकेबाक आदान - ^दानकरैछ। \nचुिगलाके डािह -पजािर ठामिह, \nसमदाओन गबैत आ◌ॅगन अबैछ।। \nकतयगेली ओ िमिथलानी सभ ,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएकरा बना देलिन इितहास। \nसीता वग'सॅ नोर खसाबिथ, \nदेिख एंकर एहन उपहास।। \n'िवpणु' कर जोिड़ िनवेदन करैछ, \nनीक पर\"पराके निह यागू। \nिचàा -दरबड़क एिह दौड़ते, \nअहू◌ॅएना िनछोहे निह भागू।। \n३ \nअनुिरत ^   \nिमिथलाक नारी कतहु रहिथ, \nसंकार अपन सव' चमकाबिथ। \nआिद शिoत वा ^कृित कहॴ , \nÃÄक कपना छिथ दरशाबिथ ।। \nकी अपन मािटक गौरवके , \nिमिट िमलाया मिटआए देती ?  \nवा एकरा सीताक चानन बूिझ , \nअपार अपन सटोने रहती ? \nपु¶षसॅ उ7च थान नारी के  \nकी हुनकासॅ निह खानदान बनैछ ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिमिथला, मैिथल, मैिथलीक ^ित, \nकी मनमे निह [jा रहैछ ? \nकी मैिथलीक कुहरवपर कान निह , \nवा तूर - तेल ल ' बिहर बनती ? \nसंतान मÁ िमिथलाक संकार आिन \nवा पाÐाय संकारॅ धराके पटती ? \nहुनकिह हाथ िमिथलाक पाग छै, \nकी ओकरा ओ खसय देती? \nवा फा◌ॅड़ बािह रण च_डी बिन, \nखसैत पागमाथपर रखती? \n8ान - संकृितक अमर कोश के,  \nकी पि7छमक िहटलर लुिटते रहतै,? \nवा नारी समूह िमिथलाक दुग© बिन, \nसमु1 जाय िहटलर के भसेतै? \nकरिथ ^  'िवसुन 'नारीसॅ, \nकी िमिथलाक अधोगित होइते रहतै ? \nवा शपत लेब संकारक खाितर, \nजंतर छलै ओतिह जयतै ।। \nअपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n^दीप पुpप  \n२ टा गजल  \n१ \nनव सूय' नव िबहान धिर चल मीत \nछौ दम त' आसमान धिर चल मीत \nपी नोर ई घटोिस ले तूँ दुःख \nिह\"मत बढ़ा िनदान धिर चल मीत \nिजनगी बसै कतेक कÆक बीच \nकिस डढ़ तूँ बलान धिर चल मीत \nजै ठाम भोज होइ िटकुलाकेर \nगाछीक तै मचान धिर चल मीत \nिललसा जँ छौ िवकास िमिथलाकेर \nिपछड़ल ख'गल दलान धिर चल मीत \n-©^दीप पुpप \n(2212 1212 221 सब प·ितमे) \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२ \nवÝक िसंदूरी आकाशमे हम िछयौ िक नै \nकोनो िबसरल गीतक भासमे हम िछयौ िक नै \nहम छी ब¶ बिनजारा डीह नै छै हमर मुदा \nतोहर अतमाके रिनबासमे हम िछयौ िक नै \nजीवन कतबो रौदीमे िबतै आ िक शीतमे \nओ मुकी सानल मधुमासमे हम िछयौ िक नै \nछै सच नै छी तोहर आब हम वत'मानमे \nबस ई किह दे इितहासमे हम िछयौ िक नै \nबूझल अिछ िबसरल छÁ नाम 'पुpप'के मुदा \nतोहर असग¶आ अिखयासमे हम िछयौ िक नै  \n-©^दीप पुpप  \n(22 222 221 22 12 12 सब प·ितमे) \n  \nअपन मंत³य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n........................................................................................................................  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी6ा लेल   मैिथली (अिन वाय' आ ऐि7छक ) आ आन \nऐि7छक िवषय आ सामाय 8ान (अं9ेजी मा:यम ) हेतु सािम9ी \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n  \nVideha e -Learning  \n \nपेटार (िरसोस' सेटर ) \nश±द -³याकरण -इितहास   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nMAITHILI IDIOMS & PHRASES  मैिथली मुहावरा एवम् लोकोिoत ^काश - रमाकात िम[ \nिमिहर  (खटी ^वाहयुoत मैिथली िलखबामे सहायक) \nडॉ. लिलता झा- मैिथलीक भोजन स\"बधी श±दावल ◌ी (खटी ^वाहयुoत मैिथली िलखबामे सहायक) \nमैिथली श±द संचय  MAITHILI DICTIONARY - RAMDEO JHA  (खटी ^वाहयुoत मैिथली िलखबामे \nसहायक) \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY  \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY  \nअिणमा िसंह -Shishu_Geet_Khel_Anima_Singh  \nडॉ. रमण झा \nमैिथली का³यमे अलñार     अलñार -भाकर  \nआनद िम[ (सौजय [ी रमानद झा \"रमण\") - िमिथला भाषाक सुबोध ³याकरण  \nBHOLALAL DAS  मैिथली सुबोध ³याकरण - भोला लाल दास  \nराधाकृpण  चौधरी- A Survey of Maithili Literature  \n.................................................................................................................. ......  \nमूलपाठ  \nितरहुता िलिपक उ­व ओ िवकास (यू.पी.एस.सी. िसलेबस) \nराजे¯र झा- िमिथला6रक उ­व ओ िवकास  (मैिथली सािहय संथान आक©इव ) \nSurendra Jha Suman  द -वती (मूल )- [ी सुरे1 झा सुमन (यू.पी.एस .सी. िसलेबस ) \n^बध सं9ह - रमानाथ झा (बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) CIIL SITE  \n.............. ..........................................................................................................   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसमी6ा \nसुभाष च1 यादव -राजकमल चौधरी: मोनो9ाफ  \nिशव कुमार झा \"िटलू\" अंशु-समालोचना \nडॉ बचे¯र झा- B_JHA_Nibhand_Nikunj.pdf  \nडॉ. देवशंकर नवीन - Adhunik_Sahityak_Paridrishya  \nडॉ. रमण झा- िभc -अिभc  \n^ेमशंकर िसंह - मैिथली भाषा सािहय :बीसम शता±दी (आलोचना) \nडॉ. रमानद झा 'रमण'  \nिहआओल  \nअिखयासल      CIIL SITE  \nदुग©नद म_डल -च6ु \nRAMDEO JHA  द -वतीक वतु कौशल - डॊ. [ीरामदेवझा \nSHAILENDRA MOHAN JHA  पिरचय िनचय - डॊ शैले1 मोहन झा \n................. .......................................................................................................  \n अितिरoत पाठ  \n पिहने िमिथला मैिथलीक सामाय जानकारी लेल एिह पोथी क× पढ़ू:- \nराधाकृpण चौधरी- िमिथलाक इितहास  \nफेर एिह मनलªगू फाइल सभक× सेहो पढ़ू:- \nकेदारनाथ चौधरी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचमेलीरानी                         माहुर                           करार    \nकुमार पवन \nपइठ (मैिथलीक सव'[ेÇ कथा) (साभार अंितका)       डायरीक खाली पcा (साभार अंितका) \nया◌ेगे1 पाठक िवया◌ेगी- िव8ानक बतकही \nरामलोचन ठाकुर - मैिथली लोककथा \nSAHITYA AKADEMI  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/publications/e -books.jsp  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/genera l/Digitalbooks.jsp  \nCIIL  \nhttp://corpora.ciil.org/maisam.htm  \nअिखयासल (रमानद झा रमण ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI1.pdf  \nजुआयल कनकनी- महे1  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI2.pdf  \n^बध सं9ह - रमानाथ झा (बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) \nhttp://corpora .ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI3.pdf  \nसृजन केर दीप पव'- सं केदार कानन आ अरिवद ठाकुर  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI4.pdf  \nमैिथली गV सं9ह - सं शैले1 मोहन झा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI5.pdf  \nJNU  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/maithili/index.jsp  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/student_projects/lexicon.jsp?lexicon=maithili \nARCHIVE.ORG  \nhttps://archive.org/details/%40vijay_deo_jha?&sor t= -publicdate&page=2  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS/ PICTURE-AUDIO-VIDEO ARCHIVE  \nhttp://videha.co.in/new_page_15.htm  \nhttps://sites.google.com/a/v ideha.com/videha -pothi/  \nALL INDIA RADIO DOORDARSHAN आकाशवाणी दूरदश'न  \nhttp://prasarbharati.gov.in/    \nhttp://newsonair.com/   \nhttps ://doordarshan.gov.in/  \nआकाशवाणी मैिथली \nपोडकाट  http://prasarbharati.gov.in/podcast.php?filterlang=Maithili&from=1947 -08 -\n15&fromwp=2020 -08 -29&to=2050 -12 -31&search=GO  \nआकाशवाणी पटना/ दरभंगा मैिथली रेजनल यूज टेoट डाउनलोड -1 http://newsonair.com/RNU -\nNSD -Audio -Archive -Search.aspx  \nआकाशवाणी पटना/ दरभंगा मैिथली रेजनल यूज टेoट डाउनलोड -2 http://newsonair.com/Regional-\nText.aspx   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआकाशवाणी दरभंगा http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=282  \nआकाशवाणी दरभंगा यू यूब \nचैनल  https://www.youtube.com/channel/UCGdNveEFmv4pPolWiTEMxVA  \nआकाशवाणी भागलपुर  http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=359  \nआकाशवाणी पूिण'य http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=256   \nआकाशवाणी पटना http://prasarbharati.gov.in/playerso urce.php?channel=122  \nIGNCA  \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/mithila.htm  \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/kalyani.htm  (MAITHILI ENGLISH DICTIONARY)  \nhttp://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/mithila.htm  \nMITHILA DARSHAN  \nhttps://mithiladarshan.com/  (online pdf of Maithili journal)  \nI LOVE MITHILA  \nhttps://www.ilovemithila.com/   (online maithili journal)  \nमैिथली सािहय संथान  \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/  \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/resources  (online pdf of Reasearch Papers/ \nbooks)  \n........................................................................................................................   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVIDEHA e -LEARNING YOUTU BE CHANNEL  \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXiOHp7A  \n(अनुवत'ते) \n-गजे1 ठाकुर  \nिवदेहक िकछु िवशेष·क :- \n१) हाइकू िवशेष·क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_0 6_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष·क २१ म अंक ,  १ नव\"बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष·क ६७ म अंक , १ अoटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेष·क ७० म अंक , १५ नव\"बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष·क ७२ म अंक १५ िदस\"बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष·क ७७ म अंक ०१ माच' २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) अनुवाद िवशेष·क (गV -पV भारती) ९७ म अंक   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_01 _2012  Videha_01_01_2012_Tirhuta            97  \n८) बाल गजल िवशेष·क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n९) भिoत गजल िवशेष·क १२६ म अंक , १५ माच' २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n१० ) गजल आलोचना-समालोच ना-समी6ा िवशेष·क १४२ म, अंक १५ नव\"बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n११ ) काशीक·त िम[ मधुप िवशेष·क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n१२) अरिवद ठाकुर िवशेष·क १८९ म अंक १ नव\"बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१३) जगदीश च1 ठाकुर अिनल िवशेष·क १९१ म अंक १ िदस\"बर २०१५  \nVid eha_01_12_2015  \n१४ ) िवदेह स\"मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अ^ैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n१५ ) मैिथली सी.डी./ अबम गीत संगीत िवशेष·क - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंित रचनापर आम ंित आलोचकक िटपणीक शृंखला \n१. कािमनीक प·च टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nिवदेहक दू सए नौम  अंक  Videha_01_09_2016  \nएिडटस' चोइस सीरीज  \nएिडटस' चोइस सीरीज -१ \nिवदेहक १२३ म (०१ फरबरी २०१३) अंकमे बलाकारपर मैिथलीमे पिहल किवता ^कािशत भेल छल। ई \nिदस\"बर २०१२ क िदलीक िनभ'या बलाकार का_डक बादक समय छल। ओना ई अनूिदत रचना छल, \nतेलुगुमे पसुपुलेटी गीताक एिह किवताक िहदी अनुवाद केने छलीह आर. श·ता सुदरी आ िहदीसँ मैिथली \nअनुवाद केने छलाह िवनीत उपल। हमर जानकारीमे एिहसँ बेशी िसहराबैबला किवता कोनो भाषामे निह रचल \nगेल अिछ। सात सालक बादो ई समया ओहने अिछ। ई किवता सभक× पढ़बाक चाही, खास कऽ सभ \nबेटीक बापक×, सभ बिहनक भाएक× आ सभ पæीक पितक×। आ िवचारबाक चाही जे हम सभ अपना ब7चा \nसभ लेल केहन समाज बनेने छी। \nएिडटस' चोइस सीरीज -१ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस' चोइस सीरीज -२ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच Ãेट कैसरक समयापर िवदेह मे मीना झा केर एकटा लघु कथा \n^कािशत भेल। ई मैिथलीक पिहल कथा छल जे Ãेट कैसर पर िलखल गेल। िहदीमे सेहो ताधिर एिह \nिवषयपर कथा निह िलखल गेल छल, कारण एिह कथाक ई-^कािशत भेलाक १-२ सालक बाद िहदीमे दू \nगोटेमे घॲघाउज भऽ रहल छल िक पिहल हम आिक हम, मुदा दुनूक ितिथ मैिथलीक कथाक परवत छल। \nबादमे ई िवदेह लघु कथामे सेहो संकिलत भेल। \nएिडटस' चोइस सीरीज -२ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस' चोइस सीरीज -३  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदीश च1 ठाकुर अिनलक िकछु बाल किवता ^कािशत भेल। बादमे \nहुनकर ३ टा बाल किवता िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल जािहमे २ टा किवता बेबी चाइडपर छल। \nपढ़ू ई तीनू किवता, बादक दुनू बेबी चाइडपर िलखल किवता पढ़बे टा क° से आ9ह। \nएिडटस' चोइस सीरीज -३ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस' चोइस सीरीज -४ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदानद झा मनुक एकटा दीघ' बाल कथा किह िलअ बा उपयास \n^कािशत भेल, नाम छल चोनहा। बादमे ई रचना िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल, ई रचना बाल \nमनोिव8ानपर आधािरत मैिथलीक पिहल रचना छी, मैिथली बाल सािहय कोना िलखी तकर Úेिनंग कोस'मे एिह \nउपयासक× राखल जेबाक चाही। कोना मॊडन' उपयास आग बढ़ै छै, टेप बाइ टेप आ सेहो बाल \nउपयास। पढ़बे टा क° से आ9ह। \nएिडटस' चोइस सीरीज -४ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस' चोइस सीरीज -५ \nएिडटस' चोइस ५ मे मैिथलीक \"उसने कहा था\" माने कुमार पवनक दीघ'कथा \"पइठ\" (साभार अंितका) । \nिहदीक पाठक, जे \"उसने कहा था\" पढ़ने हेता, क× बुझल छिह जे कोना अिह कथाक× रिच च1धर शम© \n’गुलेरी’ अमर भऽ गेलाह। हम चच© कऽ रहल छी, कुमार पवनक \"पइठ\" दीघ'कथाक। एकरा पढ़लाक बाद \nअहक× एकटा िविच, सुखद आ मोन हौल करैबला अनुभव भेटत, जे सेoसपीिरअन Úेजेडी सँ िमिलतो लागत \nआ फराको। मुदा एिह रचनाक× पढ़लाक बाद तामस, घृणा सभपर िनयंणक× आ सामािजक/ पािरवािरक \nदाियवक× सेहो अह आर गंभीरतासँ लेबै, से धिर पàा अिछ। मुदा एकर एकटा शत' अिछ जे एकरा समै \nिनकािल कऽ एàे उखड़ाहामे पिढ़ जाइ। \nएिडटस' चोइस सीरीज -५ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस' चोइस सीरीज -६ \nजगदीश ^साद म_डलक लघुकथा \"िबसढ़\": १९४२-४३ क अकालमे बंगालमे १५ लाख लोक मुइला, मुदा \nअमय' सेन िलखैत छिथ जे हुनकर कोनो सर-स\"बधी एिह अकालमे निह मरलिह। िमिथलोमे अकाल आएल \n१९६७ ई. मे आ इिदरा गधी जखन एिह 6े अएली तँ हुनका देखाओल गेल जे कोना मुसहर जाितक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलोक िबसढ़ खा कऽ एिह अकालक× जीित लेलिह। मैिथलीमे लेखनक एकभगाह िथित िवदेहक आगमनसँ \nपिहने छल। मैिथलीक लेखक लोकिन सेहो अमय' सेन जेक ओिह महािवभीिषकासँ ^भािवत निह छला आ त× \nिबसढ़पर कथा निह िलिख सकला। जगदीश ^साद म_डल एिहपर कथा िलखलिह जे ^कािशत भेल चेतना \nसिमितक पिकामे, मुदा काय'कारी स\"पादक ¥ारा वत'नी पिरवत'नक कारण ओ मैिथलीमे निह वरण् अवहâमे \nिलखल बुझा पड़ल, आ ओतेक ^भावी निह भऽ सकल कारण िवषय रहै खटी आ वत'नी कृिम। से एकर \nपुनः ई-^काशन अपन असली °पमे भेल िवदेहमे आ ई संकिलत भेल \"गामक िजनगी\" लघुकथा सं9हमे। एिह \nपोथीपर जगदीश ^साद म_डलक× टैगोर िलटरेचर अवाड' भेटलिन। जगदीश ^साद म_डलक लेखनी मैिथली \nकथाधाराक× एकभगाह हेबासँ बचा लेलक, आ मैिथलीक समानातर इितहासमे मैिथली सािहयक× दू कालख_डमे \nबिट कऽ पढ़ए जाए लागल- जगदीश ^साद म_डलसँ पूव' आ जगदीश ^साद म_डल आगमनक बाद। तँ \n^तुत अिछ लघुकथा िबसढ़- अपन सु7चा व°पमे। \nएिडटस' चोइस सीरीज -६ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस' चोइस सीरीज -७ \nमैिथलीक पिहल आ एकमा दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफी। सदीप कुमार साफीक दिलत \nआमकथा जे अहक× अपन लघु आकाराक अछैत िहलोिड़ देत आ अहक ई िथित कऽ देत जे समानातर \nमैिथली सािहय कतबो पढ़ू अहक× अछॱ निह होयत। ई आमकथा िवदेहमे ई-^कािशत भेलाक बाद लेखकक \nपोथी \"बैशाखमे दलानपर\"मे संकिलत भेल आ ई मैिथलीक अखन धिरक एकमा दिलत आमकथा िथक। तँ \n^तुत अिछ मैिथलीक पिहल दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफीक कलमसँ। \nएिडटस' चोइस सीरीज -७  (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस' चोइस सीरीज -८ \nनेना भुटकाक× राितमे सुनेबा लेल िकछु लोककथा (िवदेह पेटारसँ)। \nएिडटस' चोइस सीरीज -८ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस' चोइस सीरीज -९ \nमैिथली गजलपर पिरचच© (िवदेह पेटारसँ)।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिडटस' चोइस सीरीज -९ (डाउनलोड िलंक) \nजगदीश ^साद म_डल जीक ६५ टा पोथीक नव संकरण िवदेहक २३३ सँ २५० धिरक अंकमे धारावािहक \n^काशन   नीचक िलंकपर पढ़ू:- \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \nVideha_01_04_2018  \nVideha_15_03_2018  \nVideha_01_03_2018  \nVideha_15_02_2018  \nVideha_01_02_2018  \nVideha_15_01_2018  \nVideha_01_01_2018  \nVideha_15_12_2017  \nVideha_01_12_2017  \nVideha_15_11_2017  \nVideha_01_11_2017  \nVideha_15_10_2017  \nVideha_01_10_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_09_2017  \nVideha_01_09_2017  \nिवदेह ई -पिकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव'[ेÇ  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन : \nिव देह : सदेह : १ (२००८ -०९ ) देवनागरी \nिव देह : सदेह : १ (२००८ -०९ ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली ^बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) देवनागरी \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली ^बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पV २००९ -१० )देवनागरी \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पV २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० )देवनागरी \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]  ितरहुता \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]- दोसर संकरण देवनागरी \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली पV  [ िवदेह सदेह ७ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली पV  [ िवदेह सदेह ७ ]  ितरहुता  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३११  म अंक  ०१  ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३११ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह मैिथली नाय उस व [ िवदेह सदेह ८ ]देवनागरी \nिवदेह  मैिथली नाय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ]देवनाग","size_mb":2.99,"has_text":true},"Videha 312.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 312.pdf","name":"Videha 312.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३१२  म अंक  १५ िदस#बर  २०२०  ( वष( १३  मास  १५६  अंक  ३१२ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे1 ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परी6ा लेल  मैिथली (अिनवाय( आ \nऐि7छक) आ आन ऐि7छक िवषय आ सामाय 8ान (अं9ेजी मा:यम) हेतु सािम9ी [एन.टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट-\nमैिथली लेल सेहो] [STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION ) EXAMS- \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONAL S AND \nGENERAL STUDIES (ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO]  \n२. गV  \n२.१ .योगे1 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- ५म ख ेप) \n२. २.  रबी1 नारायण िमZ- धारावािहक उपयास-लजकोटर  (१२म खेप)  \n२.३.जगदीश ]साद म^डल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (५म  खेप) \n२.४ .नद िवलास राय-बरबैरेपर छी \n२.५.जगदीश]साद म^डल-झूठक झालि◌ \n२.६.मुcाजी-बीहिन कथा-गणतंd  \n२.७.आशीष अनिचहार-एकटा \"मैिथली गजल\" जे बदिल देलकै 'मैिथली गीत-संगीतक' इितहास  \n२.८.8ानवj(न कंठ-  मोबाइलक kटीन  \n२.९.मुcाजी- लघुकथा- बीचला लोक  \n२.१०. जवाहर लाल कmयप- nेश बटर  \n३. पV  \n३.१.नबोनारायण िमZ- ई कीित(मान बनल   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.२.आनद कुमार झा- मासय( \n३.३. िवजय इसर ’वस ’- अपराधी छी हम  \n३.४.रमन कुमार झा-qसा-फुली (भगवती वंदना) \n  \n४.dी कोना ( स#पादक - इरा मिtलक ) \n४.१.ममता कण(- उपराग  \n४.२.कंचन कंठ- हमर नानीगाम  \n४.३.सिवता 'सुमन'- स◌्dी \n४.४.सुिचता कुमारी- पोतीक िबयाह  \n४.५.अनुपम रैना- याdीक पVमे िमिथला-समाज  \n४.६.अनुपम रैना- याdीक गV-सािहयमे िमिथला समाज  \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचdकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचक िलंक \nपर जाउ। \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह पेटार   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n View Videha googlegroups (since July 2008)  \n \n view Videha Facebook Official Group (since January \n2008) - for announcements  \n१. गजे1  ठाकुर  \n........................................................................................................................  \n........................................................................................................................  \n[संघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी6ा लेल   मैिथली ( अिनवाय( आ ऐि7छक ) आ आन \nऐि7छक िवषय आ सामाय 8ान ( अं9ेजी मा:यम ) हेतु सािम9ी] \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल सेहो] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COM MISSION) & \nBPSC (BIHA R PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GEN ERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n[FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI ALSO]  \nयू. पी. एस . सी. ( मेस ) २०२० ऑशनल : मैिथली सािहय िवषयक टेट सीरीज  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयू.पी.एस.सी. क ि]िलिमनरी परी6ा २०२० स#पc भऽ गेल अिछ। जे परी6ाथ एिह परी6ामे उीण( करताह \nआ जँ मेसमे हुनकर ऑशनल िवषय मैिथली सािहय हेतिह तँ ओ एिह टेट-सीरीजमे सि#मिलत भऽ सकैत \nछिथ। टेट सीरीजक ]ार#भ ि]िल#सक िरजtटक तकाल बाद होयत। टेट-सीरीजक उर िवVाथ कैन \nकऽ editorial.staff.videha@gmail.com पर पठा सकैत छिथ, जँ मेलसँ पठेबामे असोकज( होइिह तँ \nओ हमर ासएप न#बर 9560960721 पर सेहो ]¢ोर पठा सकैत छिथ। संगमे ओ अपन ि]िल#सक \nएडिमट काड(क कैन कएल कॉपी सेहो वेरीिफकेशन लेल पठाबिथ। परी6ामे सभ ]¢क उर निह देमय \nपड़ैत छैक मुदा जँ टेट सीरीजमे िवVाथ सभ ]¢क उर देताह तँ हुनका लेल Zेयकर रहतिह। \nिवदेहक सभ कीम जेक ईहो पूण(तः िनःशुtक अिछ। - गजे1 ठाकुर  \nसंघ लोक सेवा आयोग ¦ारा आयोिजत िसिवल सिव(सेज ( मु§य ) परी6ा, २०२० मैिथली ( ऐि7छक ) लेल टेट \nसीरीज / ]¢ -पd - १ आ २  \nTEST SERIES -1 \nTEST SERIES -2 \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल / FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI]  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03  ( Zी श#भु कुमार िसंह ¦ारा संकिलत ) \n  \nVideha e -Lear ning  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL)  \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली ]¢पd - यू.पी.एस .सी. ( ऐि7छक ) \nमैिथली ]¢पd - यू.पी.एस .सी. ( अिनवाय() \nमैिथली ]¢पd - बी.पी.एस .सी.( ऐि7छक ) \n  \nमैिथलीक वत(नी \n१ \nभाषापाक  \n२ \nमैिथलीक वत(नीमे पयªत िविवधता अिछ। मुदा ]¢पd देखला उर एकर वत(नी इ«नू BMAF001 सँ ]ेिरत \nबुझाइत अिछ, से एकर एकरा एक उखड़ाहामे उनटा-पुनटा िदयौ, ततबे धिर पयªत अिछ। यू.पी.एस.सी. \nक मैिथली ( क#पलसरी) पेपर लेल सेहो ई पयªत अिछ , से जे िवVाथ मैिथली (क#पलसरी) पेपर लेने छिथ \nसे एकर एकटा आर फाट-रीिडंग दोसर-उखड़ाहामे करिथ| \nIGNOU   इ«नू       BMAF -001  \n................................. .......................................................................................  \nMAITHILI (OPTIONAL)   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC 1     [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit , Avhatt, Maithili) भारोपीय भाषा \nपिरवार म:य मैिथलीक थान/ मैिथली भाषाक उ®व ओ िवकास ( संकृत, ]ाकृत, अवह¯, मैिथली)] \nTOPIC 2     (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates) \nTOPIC 3     (°योितरी±र, िवVापित आ गोिवददास िसलेबसमे छिथ आ रसमय किव चतुर चतुरभुज \nिवVापित कालीन किव छिथ। एतय समी6ा शृंखलाक ]ार#भ करबासँ पूव( चाq गोटेक श²दावली नव श²दक \nपयªय संग  देल जा रहल अिछ। नव आ पुरान श²दावलीक  8ानसँ °योितरी±र, िवVापित आ \nगोिवददासक ]¢ोरमे धार आओत, संगिह श²दकोष बढ़लासँ खटी मैिथलीमे ]¢ोर  िलखबामे धाख आते-\nआते खतम होयत, लेखनीमे ]वाह आयत  आ सु7चा भावक अिभ´यिµत भय सकत।)   \nTOPIC 4                 ( ब1ीनाथ झा श²दावली आ िमिथलाक कृिष -मय श²दावली) \nTOPIC  5                ( वैtयू एडीशन - ]थम पd - लोिरक गाथामे समाज ओ संकृित ) \nTOPIC  6                ( वैtयू एडीशन - ि¦तीय पd - िवVापित ) \nTOPIC  7                ( वैtयू एडीशन - ि¦तीय पd - पV समी6ा- बानगी) \nTOPIC  8                ( वैtयू एडीशन - ]थम पd - लोक गाथा नृय नाटक संगीत ) \nTOPIC  9                ( वैtयू एडीशन - ि¦तीय पd - याdी) \nTOPIC  10                ( वैtयू एडीशन - ि¦तीय पd - मैिथली रामायण ) \nTOPIC  11                ( वैtयू एडीशन - ि¦तीय पd - मैिथ ली उपयास ) \nTOPIC 12                ( वैtयू एडीशन - ]थम पd - श²द िवचार ) \nTOPIC 13                ( ितरहुता िलिपक उ® व ओ िवकास ) \nTOPIC 14                  ( आधुिनक नाटकमे िचिdत  िनध(नताक समया- श#भु कुमार िसंह )◌्   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC 15                  ( वातं·योर मैिथली कथामे सामािजक समरसता- अkण कुमार िसंह ) \nTOPIC 16                  ( यू. पी.एस .सी. मैिथली ]थम पdक परी6ाथ हेतु उपयोगी संकलन , \nमैिथलीक ]मुख उपभाषाक 6ेd आ ओकर ]मुख िवशेषता, मैिथली सािहयक आिदकाल , मैिथली सािहयक \nकाल -िनधªरण - श#भु कुमार िसंह )                            \nTOPIC 17                 ( मैिथली आ दोसर पुबिरया भाषाक बीचमे स#बध ( ब¸«ला, असिमया आ \nओिड़या) [ यू.पी.एस .सी. िसलेबस , पd -१, भाग -“ए”, »म -५])  \nTOPIC 18                  [मैिथली आ िहदी/ ब¸«ला/ भोजपुरी/ मगही/ संथाली- िबहार लोक सेवा \nआयोग ( बी.पी.एस .सी.) केर िसिवल सेवा परी6ाक मैिथली ( ऐि7छक ) िवषय लेल ] \n..................................... ...................................................................................  \n  \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS)  \nGS (Pre)  \nTOPIC 1   \nGS (Mains)  \nNCERT -ENVIRONMENT CLASS XI -XII  \nNCERT PDF I -XII  \nTN BOARD PDF I -XII  \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS  \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIV E \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS  \n...................................... ..................................................................................  \nOTHER OPTIONALS  \n........................................................................................................................  \nIGNOU eGYANKOSH  \n (अनुवत(ते)  \n-गजे1 ठाकुर  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२. गV  \n२.१ .योगे1 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- ५म ख ेप) \n२. २. रबी1 नारायण िमZ- धारावािहक उपयास-लजकोटर (१२म ख ेप) \n२.३.जगदीश ]साद म^डल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (५म  खेप) \n२.४ .नद िवलास राय-बरबैरेपर छी \n२.५.जगदीश]साद म^डल-झूठक झालि◌ \n२.६.मुcाजी-बीहिन कथा-गणतंd  \n२.७.आशीष अनिचहार-एकटा \"मैिथली गजल\" जे बदिल देलकै 'मैिथली गीत-संगीतक' इितहास  \n२.८.8ानवj(न कंठ- मोबाइलक kटीन  \n२.९.मुcाजी- लघुकथा- बीचला लोक  \n२.१०. जवाहर लाल कmयप- nेश बटर  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयोगे1 पाठक िवयोगी ( स#पक(- 9831037532)  \nनरक िवजय  \n(एिह नाटकक एक संकरण हमर पोथी ‘िdनाटकम्’ मे छिप गेल अिछ। ओिह मे दृmयक सं§या बहुत बेसी \nरहला सँ िकछु िनद¿शक लोकिन एकर मंचन पर ]¢ िचह लगौलिन। ओिह आलोचना कÀ :यान मे रखैत \nएकरा पिरविध(त कएल गेल। एकर बंगला अनुवाद Zी नवीन चौधरी केलिन अिछ।- नाटककार) \n  \nपाd  पिरचय  \n           मानव पाd — रमेश, सुरेश, अनुपम अिमत (वै8ािनक) \n           पौरािणक पाd — ÂÃा, िवÄणु, महेश, नारद, यमराज, िचdगुत, दू यमदूत \nअंक  1 \nदृmय  5 \nथान  मय(लोक  मे बाहुबली रमेश  आ सुरेशक  मृयुथल।  मंच स°जा ओिहना, कुस टेबुल अिछए , \nिडिजटल िडले बोड( िवच -ऑफ अिछ। दूनू यमदूत  कुस पर बैिस टेबुल पर पएर पसािर \nमोबाइल मे कोनो िसनेमा देखबा मे तtलीन छिथ जे हुनका रमेश आ सुरेश देलकिन। \nदूनू बाहुबली मृतामा मंच सँ गाएब  छिथ। हड़बड़ाएल यमराजक  ]वेश। यमदूत लोकिन यमराज \nकÀ निह देखैत छिथ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयमराज        ( डँटबाक मु1ा मे जोर सँ बजैत ) की देखबा मे तtलीन छी यौ दूत लोकिन ?  ( दूनू दूत \nचॱिक जाइत छिथ , जtदी जtदी मोबाइल कÀ नुकेबाक चेÇा करैत छिथ मुदा यमरा ज \nमोबाइल छीन लैत छिथन आ वयं देखऽ लगैत छिथ। कने हिट कए , वतः ) अ®ुत वतु \nअिछ ई। एतबेटा िड²बा मे कोना एतेकटा मनुµख घुिसया गेल छैक आ बदे रहैत कोना \nनािचयो गािब लैत छैक ? आÈय(।  ( लग आिब ]कट ) ई की देिख रहल छलहुँ अह सब ? \nिछः िछः, कतऽ भेटल ई ? \n( दूनू यमदूत मूड़ी झुकेने चुपे ठाढ़ रहैत छिथ ) \nयमराज       ( आर जोर सँ बािज िखिसआइत ) चुप िकएक छी ? बजै िकएक निह छी ? मय(लोकक एहन \nअधलाह वतु अह सब कÀ छुबाक साहस कोना भेल ? बूझल निह छल जे एतए मृतामा \nकÀ छोिड़ आर कोनो वतु छूनाइ विज(त छैक ? \nदूत एक       ( मूड़ी नीचा झुकौने, कान  पकड़ैत ) गलती भऽ गेल धम(राज। \nदूत दू       ( कान पकड़ैत ) पिहल बेर ई दूनू मृतामा कÀ लऽ जेबा मे देरी भेल आ एकरे दूनूक कारण ईहो \nगलती भेल सूय(पुd। 6मा कएल जाओ। \nदूत एक       अपनेकÀ देरी भऽ रहल छल तऽ समय िबतबैक लेल ई यंd ओ दूनू मृतामा हमरा दूनू कÀ \nदेलिन। एहन गलती फेर किहयो निह होएत से वचन दैत छी। अपने कÀ काज  भऽ  गेल  ? \nयमराज        काज  भऽ  गेल, मुदा अह सब  ओिह  दूनू मृतामा कÀ कतऽ  भगा देिलयै ? \nदूत दू       एतिह अिछ ओ दूनू ( मृतामा कÀ मंच पर चाq कात तकैत छिथ , निह देिख दूनू दूत िचितत \nहोइत छिथ , एक दोसराक मुह तकैत छिथ ) \nयमराज        मुह की तकैत छी, भािग गेल ओ सब। भेल बखेरा, आब समूचा धरती पर ओकरा सब कÀ \nतकैत िफq। \n            ( तखने Âीफकेस  लेने रमेश  आ सुरेशक  ]वेश ) \nरमेश         ( Âीफकेस  रखैत ) एतिह  छी धम(राज। \nसुरेश         ( Âीफकेस  रखैत ) हम  सब  अपनेक  संग  यमलोक  याdाक  लेल  तैयार  छी। \nयमराज        ( िनः±ास छोड़ैत , वतः ) हऽ, पैघ झंझट सँ बचलहुँ।  ( ]कट ) आब  िवल#ब  की? चलैत  चलू।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरमेश         बस, अितम  बेर  कने आहे माहे सुना दी, यमलोक  मे फेर  अवसर  निहए  भेटत। \nसुरेश         अपने हमरा दूनू पर  बहुत  कृपा केिलऐ  धम(राज, वयं आिब  गेिलयै आ Âीफकेस  संगÀ लऽ  जेबाक  अनुमित  सेहो द\nऽ देिलयै, एिह  लेल  हम  सब  कोिट  िजनगी पय(त  अपनेक  अनुगृहीत  रहब। \nरमेश         हमरा सबकÀ ई जािन  बहुत  दुख  होइत  अिछ  सूय(पुd जे धरती पर  कतहु िकयो भिµतभाव सँ अपनेक \nपूजा निह करैत  अिछ। अपने सन  धमªमाक  पूजा हेबाके चाही। आन देवताक मिदर सब गामे \nगाम टोले टोल आ अपनेक मिदर तकबा लेल गूगल सच( करए पड़ैत छैक। \nयमराज        हमरा अपन  काज  सँ मतलब  अिछ, पूजा अच(नाक  िचता हमरा निह  अिछ। \nरमेश         ई अपनेक  महानता भेल  धम(राज  मुदा सोिचयौ ई भेदभाव  िकएक  ? अपने यमलोकक  एतेक  पैघ  साÉा°यक  देख\nभाल  करैत  िछऐक, अपनेक  संग  जे िचdगुत  रहैत  छिथ  हुनको पूजा लेल वष( मे एक िदन िनिÈत \nकएल छिन, तखन  माd  अपने िकएक  छूटल  रहैत  छी ? अपनेक पूजा तs सब देवताक संग हेबाक \nचाही सूय(पुd। \nसुरेश         जqर  एिह  मे देवलोकक  कोनो च»चािल  छैक।  हम  तऽ  कहब  जे अपने देवता सब  कÀ एक  बेर  हड़तालक  नोिट \nस पठा िदयनु जे यमलोकक  सब  काज  अिनिÈत  काल  लेल  बद  भऽ  जाएत।  अपनिह  सब  लाइन  पर  आ\nिब  जेताह। \nयमराज        यमलोकक  काज  बद  कऽ  देबैक  ? ई की बािज  रहल  छी अह ? \nरमेश         काज  बद  निह  करबैक, बद  करबाक  धमकीएटा देबाक  अिछ \nदेव, हमरा िव±ास अिछ  जे हड़तालक  नोिटस  भेटला पर  देवलोक  मे हड़क#प  मिच  जेतैक  आ सब  अपने\nक बात  मानबा लेल  बा:य  भऽ  जेताह। \nसुरेश         हमरा सब  कÀ जे कहबाक  छल  से किह  देलहुँ देव, यिद  िकछु अनुिचत  बजा गेल  हो तऽ  माफ  कऽ  देबैक।  आब  \nअपने रता देखिबयौ, हम  सब  याdा लेल  तैयार  छी। \nरमेश         ( दूनू यमदूत  कÀ स#बोिधत  करैत ) Âीफकेस  उठा ने लएह, तकैत  की छह  ? \nदश(क  िदस  घूिम  कए  दूनू कोरस  मे एकटा समदाओन  गबैत  छिथ  जािह  मे अपन  कएल  समत  अपराधक \n लेल  जनता सँ माफी मँगैत  छिथ।  \n            बर रे कुिदन मे जनम हम लेिलयै, पिढ़ लीिख भेिलयै जवान \n            चाकरी के फेरा मे नेता के संग धेिलयै, बिन गेिलयै राकस हेवान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n            माए बापक सपना समाजक मनोरथ, मािट मे देिलयै िमलाए \n            पापक जिड़ ओिह नेता सबकÀ मािर कए, लेिलयै यम कÀ बजाए \n            चलै छी हम यमदेश सब कÀ कना कए, कएल बहुत संहार \n            एहन अधम हम माफी कोना मँगबै, करबै अहॴ सब िवचार, करबै …. \n( गबैत गबैत दूनू कानए लगैत छिथ , पदª खसैत  अिछ , तखने नेपÌय मे आिग लािग जेबाक \nहtला होइत अिछ। लोक सबहक भाग -दौड़ आ अि«नशमन गाड़ीक हूटर के आवाज सुनाइ \nपड़ैत अिछ। आिगक बारे मे दू ´यिµत ¦ारा घोषणा होइत अिछ – \nएक           बहुत दुखद खबिर अिछ जे वै8ािनक अनुपमक ]योगशाला आ राÄnीय सं9हालय मे आिग लािग \nगेल। ई आिग एहन समय मे लागल जखन वै8ािनक अनुपम अय ÂÃा^ड जेबाक तैयारी मे \nलागल छलाह। तीनटा वै8ािनकक ]ायः तीन मासक ]यास सँ अय ÂÃा^ड जाए बला \nिवशेष िवमान तैयार कएल गेल छल। \nदू           वै8ािनक अनुपम ]ेस वातª मे बतौलिन जे आिग सँ भेल 6ितक आकलन करबा मे समय लागत। \nआिग कोनो शdु ¦ारा लगाओल गेल छल। राडारक आँकड़ा कÀ नीक जक छानबीन केला \nसँ शdुक पता लािग जेबाक स#भावना अिछ मुदा राÄnीय सुर6ा नीित कÀ देखैत शdुक \nपिरचय गुते राखल जाएत। \n]थम  अंक  समात  \n  \n(अिगला अंकमे जारी) \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nरबी1 नारायण िमZ - धारावािहक उपयास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(]वासीक जीवनपर आधािरत)   \n  \n-12- \n  \nलता पुछलक  -\"अखबारमे अहघरक आस-पासअिगल«गीक समाचारछपल अिछ ।तÎ िचंता भेल जे \nबात की छैक  ?\" \n\"सही बात छैक । राितभिर जागले छी ।सामनेमे एकटाघरमे गैसक सीलॴडर फािट गेलैक ।\" \n\"ओ! ई तँ बहुत गड़बड़ भेलैक।“ \n“अह ठीक छी ने? \n\" राितभिरजगलेछी, तÎ कनी सुत छी ।\" \n\"हम तँअहक बाट तकैत रही,संगे सरोिजनीनगर बाजार जेबाक सोचैत रही ।\" \n\"कखन?\" \n\"हम तँ तैयेार छी ।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"कोनो बात निह । हमसोझे ओतिह पहुँिच रहल छी ।\"-से सुिन लता ]शc भए गेिल । हम \nजलदीसँ तैयेार भेलहुँ आ सरोिजनीनगरक बसमे बैिस गेलहुँ ।कनीकालक बादहम सरोिजनीनगर बसटापपर \nउतिरते रही िक ओतिह लता भेिट गेिल। ओकरा देिखतिह करÀट जक लागल ।\" \nसरोिजनीनगर बसटापपर लता अपन कारकÎ ठाढ़ कए हमर ]ती6ा कए रहल छिल । हमरा बससँ \nउतरैत देिखतिह ओ हमरा कारमे बैसबाक हेतु इसारा केलिथ ।हम ओकर कारमे बैिस गेलहुँ। लता अपने \nकार चला रहल छिल ।कार बजार िदस जेबाक बजाए नेहqपाक( िदस बिढ़गेल । \nहमसभ नेहkपाक( िदस बिढ़ रहल छलहुँ िक सामनेसँ िवजयक जीप आएल । ओिहमे मालती बैसल \nछलीह । मालती हमरा देखलक िक निह मुदा हम तँ ओकरा नीकसँदेखिलऐक आ िचहबो केिलऐक । \nिवजय लताकÎ देिख कए परेसान जक छल।हमहु ओकरे कातमे बैसल रही । हमरो ओ देिखनिह होएत । \nमुदा िकओ िकछु निह बािज सकल आ हमसभ आगू बिढ़ गेलहुँ। \nिवजयक असलीqप कमे लोक जनैतछल । किह निह मालती कोना ओकरा संगे फँिसगेिल मुदा \nआब तँ ओ पूण(तः ओकर च¸गुरमे छिल । उघरिहं अंत न होइ िनबाहू। कालनेिम िजिम रावन राहू। हमरो \nओकरा बारेमे बेसी निह बूझल छल। मुदा ओकर असली खीसा तँ लता कहलक । नेहqपाक(मे ओिहिदन \nहमसभ बैसल रही । तरह-तरहक गप-सप होइत छल। गामसँ िदtली आएल रही आ आब घुिर जेबाक \nसभटा रता बंद भए गेल छल । आ एिहठाम तरह-तरहक लीलासभ भए रहल छल । से सभ हम देिख \nरहल छलहुँ । िकछु इ7छासँ, िकछु िनयितवश । \nलता माता-िपताक एसगिर संतान छिल । मैिथलीमे खुब नीक गप कए लैत छिल । ओकरासँ गप \nकए िकओ निह किह सकैत छिल जे ओ बाइस सालसँ लगातार िदिtलएमे रिह रहल अिछ । ऐहीठाम \nजमल.बढ़ल,आ संपूण( िश6ा ]ात केलक आ कइए रहल छिल । िफलहाल ओ एमएमे पिढ़ रहल छिल । \nकिह निह ओकरा हमरामे की देखेलैक जे एतेक नीक लािग गेिलऐक ।नीक   ओ हमरो लािग रहल अिछ \nमुदा तािहसँ की ? हमरा अपन औकात पता अिछ,हम ई बात ओकरा कए बेर बुझेबाक ]यासो करैत छी मुदा \nओ जोरसँ हँिस कए टािड़ दए दैत अिछ । संभवतः ओकरा इसकूल-कालेजसँ बाहरक दुिनयक जानकारी \nनिह भेलैक अिछ। ओकर िपता िदtलीसन महानगरमे ]ितिÑत अिधकारी छिथ । घरोक सुखी,संपc अिछ \n। तकरा आगू हमर की गणना अिछ? हम इएस सभ सोिच-सोिच कै बेर परेसान भए जाइत छी । \n\" अह सदिरकाल की सोचैत रहैत छी?\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमरा जेना भक टुिट गेल। हम कहिलऐक- \"िकछु निह?\" \n\" हमरा ठकबाक ]यास कए रहल छी?\" \n\"सही बात किहओ कए की होएत?\" \n\"मुदा गुमसुम रहलोसँ तँ िकछु फएदा निह छैक । अह सदिरकाल परेसान रहैत छी । गप-सपमे \nमोन निह लगैत अिछ। एनामे तँ अह दुिखत पिड़ जाएब ।\" \n\" हम जँ दुिखतो पिड़ए जाएब तँ ककर की िबगड़तैक? माए छिल जे सोिच सकैत छिल सेहो गुजिर \nगेल। \" \n\"एना िकओ बाजए ।समय सभिदन एकिह निह रहैत छैक । अहमे बहुतरास गुण अिछ। ई \nमहानगर छैक । एतए िकओ अपन ]ितभाक अनुसार अपन थान बना सकैत अिछ।\" \n\" सएह सोिच कए तँ एिहठाम अएलहुँ मुदा ढ़ाकक तीन पात । जएह काज शुk करैत छी, ओहीमे \nअठब°जर लािग जाइत अिछ ।िबना काज-धंधाकÎ एिह महानगरमे िकओ कतेकिदनिटकत?\" \n\" से बात सही छैक । हम अहक िचंताक समाधान कए देने छी ।\" \n\"की केने छी?\" \n\"कािÒसँ अह हमर कंपनीमे मैनेजरक काज करब।हमरेसभक घरक बामाकातमे जे खाली कोठरी \nअिछ से अहक रहत । \" \n\"हमरा िव±ास निह भए रहल अिछ । कहॴ अहक िपता ई सभ सुिन लेताह तँ पता निह की सँ \nकी होएत? \" \n\"हम सभटा गप हुनकासँ पिहनिह कए लेने छी । सएह कहए लेल हम आइ बजओने रही मुदा \nअह झंझटमे रही तैँ हमही आिब गेलहुँ \" \n\"जौँ ई सही अिछ तँ हम कािÒसँ अवmय काज करब ।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलताक मुँहे ई सभ सुिन िव±ासे निह होइत छल । लगैत छल जेना िदनेमे सपना देिख रहल छी \n। रिह-रिह कए मोनमे िचंता होइत छल । मुदा ई संसारचमकारसँ भरल अिछ । की पता  हमर भा«यमे \nिकछु नीके  हेबाक होइ ।   \n“अखनोअहके ]शc निह देिख रहल छी?\"- लता बजलीह। \n\"निह, निह से बात निह छैक?\" \n\"तखन की बात छैक?\" \nहम िकछु निह बािज सकलहुँ । कहबे की किरितऐक? मोनमे िकशुनक गपसभ घुिम रहल छल । \nझलफल भए रहल छल । \n\"आब चलक चाही।-ओ बाजिल । हम दुनूगोटे उिठ बैसलहुँ । पीठमे सॱसे घास-फूस लािग गेल \nछल। से सभझािड़ कए िबदा भेलहुँ । लता हमरा घरधिर कारसँ छोड़एचाहैत रहिथ मुदा हमही मना कए \nदेिलऐक । जाइत-जाइत लता हमरा िदस तेना तकैत रहिथ जे हम िकछुकाल अिथिपंजर भए गेलहुँ । \nबहुत मोसिकलसँ आगा बिढ़ सकलहुँ । सामने बसटÓड छल । तुरंते बस आएल । कहुना कए धÔमधुÔा \nकरैत बसमे चढ़लहुँ । जाबे बस आगू निह बिढ़ गेल, लता हमरा िदस तकैत रहिल। \n  \nरबी1 नारायण िमZ, िपताक नाम : वगय सूय( नारायण िमZ, माताक नाम : वगया दयाकाशी देवी, बएस \n: ६६  बख(, पैतृक 9ाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसिघआ Õयोढ़ी, वृित : भारत सरकारक उप सिचव (सेवा \nिनवृ)/  पेशल मेnोपोिलटन मिजnेट, िदtली(सेवा िनवृ),  िश6ा : च1धारी िमिथला महािवVालयसँ बी.एस-सी. \nभौितक िव8ानमे ]ितÑा : िदtली िव±िवVालयसँ िविध नातक \n]कािशत कृित : मैिथलीमे:- \n१. ‘भोरसँ सझ धिर’ (आम कथा),  २. ‘]संगवश’ (िनवंध),  ३. ‘वग( एतिह अिछ’ (याdा ]संग),  ४. ‘फसाद’ \n(कथा सं9ह) ५.  `नमतयै’ (उपयास) ६. िविवध ]संग  (िनवंध ) ७.महराज(उपयास) \n८.लजकोटर(उपयास)९.सीमाक ओिह पार(उपयास)१०.समाधान(िन वंध सं9ह) \n११.मातृभूिम(उपयास)१२.व×लोक(उपयास)१३.शंखनाद(उपयास )१४.इएह िथक जीवन(संमरण)  \nIn English:- \n1.The Lost House (Collection of short stories),  2.Life is an art  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिहदी मÀ – \n१.याय की गुहार(उपयास) \n(उपरोµत पोथीसभ  pothi.com, amazon.com  आओर  www.flipkart.com  पर सँ कीनल जा सकैत \nअिछ) \nइमेल : mishrarn@gmail.com  ²लोग : mishrarn.blogspot.com   \nएमजोनक लेखक पृÑ : amazon.com/author/rnmishra  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \nजगदीश]साद म^डल  \n  \nआमक गाछी ( धारावािहक उपयास ) \n5. \n19 जून,शिनिदन,छह बजे सझमे रामलखन ऑिफससँ अिबते पØीकÎ कहलैन- \n“चािर बजे भोkका बस पकैड़ कािÒ ]ेमनगर चलैक अिछ,  तँए सभ ओिरयान आइये किर लअ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘सभ ओिरयान’सुिन सुवािसनीक मन िविमत भऽ गेलैन। बारह बख(क पछाइत नैहर जाएब, छु7छे हाथे \nकेना जाएब? \nचािर भाए-बिहनक बीच सुवािसनी एकमाd मािझल बिहन। सुवािसनीसँ जेठ हिरनाथ, सािझल- दीनानाथ \nआ छोट- mयाम। हिरनाथ आ दीनानाथअपन-अपन पØी आ बाल-ब7चाक संग बंगलोरमे रहै छैथआ mयाम \nगाममे रहै छैथ। तीनू भॉंइ बी.ए. पास केने छैथ। िपतेक अमलदारीमे हिरनाथो आ दीनानाथो नोकरी करए \nबंगलोर चिल गेला, जे िपताकÎ मुइला पछाइत दुनू भॉंइ अपन-अपन पिरवारोकÎ[i]ओतइ लऽ गेला। बंगलोरेमे दुनू \nअपन-अपन मकान कीिन रहै छैथ। दस बीघा जमीनबला िकसान पिरवार राधारमणक छेलैन। गामक \nनीक  ‘िकसान पिरवार’मे राधारमणक पिरवारक िगनती छेलैन। जिहना अcक खेती करै छला,अc उपजबै छला \nतिहना गाछी-कलमक संग दस कÙा बँसवािरयो छेलैन। तैसंग दूटा महॴस सेहो पोसैत रहला। राधारमणजखन \nपचास बख(क वयस पार कए रहल छला तही समयमेछोट बेटा सेहो बी.ए. पास कऽ नेने रहैन। ओना, mयाम \nब7चेसँ घरक काजमे, खेती-िगरहतीमेिपताकÎ बॉंिह पुरए लागल छेलैन।जइसँ िगरहतीक सभ लूिर-बुिध mयामकÎ \nभइये गेल छल। दुनू परानी राधारमण अपन सेवाक संग समाजक बीच पिरवारक समािजकताकÎ जीिवत \nरखैक िखयालसँ सेहो सोिच-िवचािर mयामकÎ कहलैन- \n“बौआ, जेठ दुनू भॉंइ तँ परदेशी भऽ गेलह। तोहू जँ नोकरी करए बाहर चिल जेबह तखन तँ \nपिरवारक संग समाज धिरक सभ िकछु िबलैट जेतह। ने अपन ठौर-ठेकान रहतह आ ने पिरवारेक..!” \nपितक िवचारक सह पेब बुधनी सेहो अपन माइक मम बुझबैत mयामकÎ कहली- \n“बौआ, भगवान चािरटा सतान कोिखमे देलैन तँए ने, जँ एÔेटा देने रिहतैथ वा चािरमे तीन मिरये गेल \nरहैत वा नोकरीए-चाकरी करए परदेश चिलगेल रहैत तखन पिरवार..!” \nबी.ए. पास mयामक मनमे माइयक िवचार चोट केलक।पिरवारक भिवसक संग अपनो भिवसपर नजैर \nपड़लै। एकाएक mयाम ितलिमलाएलगल। ितलिमलाइत mयामक देह िसहरएलगलै। िसहैरते अनायास मुहसँ \nफुटलै- \n“माए..!” \nबेटाक मुहसँ ‘माए’ सुिन राधारमणक मनमे सेहो िपतृ िवचार जगलैन। िपतृ िवचार जिगते राधारमणक मन \nनािच उठलैन। नािच ई उठलैन जे घटना-दुघ(टना भेलापर िकयो भगवानक नाम थोड़े लइए, लइ तँ अिछ \nमाइये-बापक नाम। माए गइ माए..,बाप रौ बाप..! वएह माए-बाप ने ओकरपारो-घाट लगबै छइ। भिरसक mयाम \nओही सीमापर पहुँच गेल अिछ। तँए जइ सीमापर अखन mयाम पहुँचल अिछ ओही सीमाक इद(-गीद(क िवचार \nने ओकर कtयाणो करत। एहेन तँ निह जे िकयो हेराएल अिछ कलकाक चौरंगी चौकपर, जे आगू बाट  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमर कोन छी।मुदा ओकरा से निह देखा देखबए लगबै गाम-घरक बाट, तखन तँ भेल..! ओकरा तँ चौरंगीए \nचौकक रता देखौलासँ ने काज चलत...। \nराधारमण mयामकÎ ]वोधैत बजला- \n“बौआ, जे बात माए कहलखुन ओ हुनकेटा िवचार निह, दुिनयॉंक िवचार छी। दुिनयॉं जनैए जे बाल-\nब7चाक जीवनदान जिहना माता-िपता करै छैथ तिहना ने वृj माता-िपताक जीवनदान सतानोक कत(´य भेबे \nकएल।” \nिपताक भावनाकÎ अपन भावमे िमला भावावेश होइत mयाम बाजल- \n“एकरा के नकाइर सकैए।” \nmयामक िवचार सुिनते राधारमणक मनमे उठलैन- Zवण कुमार जक mयाम भार उठबैले कहा अरोिप \nदेलक!एकाएक राधारमणक मन पिसज गेलैन। पिसजते मन कहलकैन- एकरो तँ अपन पिरवारक संग \nसमाजक बीच जीवन जीबाक छै तँएओहन जीवनधाराक खगता तँएकरो छइहे जइसँ हँसैत-खेलैत, हेलैत-डुमैत \nईहो अपन जीवनक धार पार करए। मुदातइले तँ सुबुिधक संग सुकृिि»या अपनबैक जqरत छइ। \nमाने, सुबुिधक संग सुकृिकत(´य जँ अपनाएत तखने से स#भव हेतइ। ओना, जीवनक लेल जे जे उपयोगी \nअिछ ओइ सभ कथुक अपन महत् तँ होइते छै,मुदा जीवनानुकूल अपन कत(´य बनाएब तँ बेसी महत् रखैत \nअिछ। जँ से निह बनौल जाएत आ लकीरक फकीर बिन खाली चलैक पिरयास हएत तखन तँ केतौ-ने-केतौ \nसमािजक पिरवेशक संग टकराउ हेबे करतै..!मने-मन सोिच-िवचािर राधारमण सामंजस करैत mयामकÎ कहलैन- \n“बौआ!दुिनयॉंमे जिहना ने सभ कुछ नीके अिछतिहना सभ िकछु अधलो निहयÎ अिछ। ओही नीक-\nअधलाक बीच असं§य जीव-जतुक संग अरबो-अरब मनुखो अिछए। तँए, जीवन जीबैले जेहेन कत(´यक \nखगता अिछ बस ओतबे अपनाकऽ चलैक अिछ। अनेरे लोक अपन बुिधक पाछू तबाह भेल रहैए।” \nओना, राधारमण झॉंिप-तोिप कऽ बजला मुदा नव चेतनसँ युµत चेतल mयाम िपताक सभ बातकÎ मने-मन \nबुिझ चुप रहल। िपताक िवचारकÎ आदश( आदेश मािन ]ितउर िकछु ने दऽ बस एतबे बाजल- \n“अह जे आदेश करब ओ िशरोधाय( अिछ।” \nmयाम गामेमे रहब वीकार करैत नोकरी-चाकरीक भॉंजमे नइ पड़ल। ओना, कौलेजे जीवनमे mयाम \nअदाज कऽ नेने छल जे नोकरी-चाकरी वतंd िजनगी जीबैमे बाधा उपिथत कइये सकैए। मुदा समाजक \nबहैत तुफानी धारमे दिब कऽ जे mयामक िवचार पातर-छीतर बेगवत िथितमे छल ओ िपताक आिसरवचन \nसुिन नव जागरणक qपमे ठाढ़ होइक पिरयास करए लगल। \nचाह पीला पछाइत रामलखन पØीकÎ कहला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“]ेमनगर अहक नैहर छी, ऐठाम जिहना अहकÎ माए-बाप, िदअर-ननैद, िपी-िपितआइन इयािद सभ बनल \nबनाएल बनौआ भेटल तिहना हमरो नेअपन सासुरमे भेटल छैथ।तँए,ओइठाम हमर कोनो जुित-बुिध \nनिह,सोÒोअना जुित-बुिध अहॴक भेल।अहकÎ जे िवचार हुअएसएह करब। अखने चलू बजारक काज समटैत \nबसक िटकट सेहो कटा लेब।” \nपितक बात सुिन सुवािसनी मने-मन िवचारए लगली,आइ जँ माता-िपता रिहतैथ तँ लो-कपड़ा आ \nखाइले तसमैये आिक हलुए बना कऽ नेने जइतॱ, मुदा से तँ रहला निह। भाए-भौजाइ तँ अखन अपने जुआन-\nजहान अिछ, नैहरक सभ िकछु दइये देने िछऐ। हँ! तीनटा जे बाल-ब7चा छै तेकरा सभ-ले ला-कपड़ा आ \nथोड़ेक िमठाइयो जqरकीन लेब...। \nमने-मन िवचारैत सुवािसनीक मुहसँ िकछु ने िनकललैन। िब7चेमे जगमोही बाजल- \n“बाबू, मामाक तीनू ब7चा कूल जाइए तँए तीनू ले कपड़ो-ला आ मिहना िदन जे रहब आ पढ़ेबै-\nिलखेबै तइले िकताबो-कॉपी आ कलमो कीिन कऽ नेने जेबइ।” \nजगमोहीक िवचारपर रामलखन सोÒोअना सहमत भऽ सभ िकयो बजार िदस िवदा भेला। \nबजारक काज स#हािर, बसक िटकट कटबैत डेरासँ बस टे^ड पहुँचबैले टे#पू सेहो ठीक कऽ लेलैन। \nबजारसँ घुमतीकाल रतेमे सबहक िवचार भेलैन जे चािर बजे भोरमे बस खुजत, तँए दू बजे राितमे िबछान \nछोिड़ अपन तैयारीक पाछू सभ िकयो लिग जाएब। तैयारो होइमे समय लिगते अिछ। अपन िनयकम(क संग \nचीज-बौस स#हारब इयािद बहुत रास काज अिछ। तेतबे निह, िबनु खेने-पीने डेरासँ केना िनकलब। जखन \nअनके पएरे जाएब,माने बससँ, तखन ओकर कोन ठेकान अिछ। जँ कोनो पॉंतरमे िकछु भऽ गेलै तखन ओतए \nएक घॲट पािनयÛ के देत? आठ घटाक बसक रता अिछ, तँए ओतेकालक अपन जीवन अपने हाथमे ने \nस#हािर कऽ रखैक अिछ। \nसाढ़े तीन बजे टे#पूबला आिब डेराक आगूमे हॉरन देलक। सभ िकयो सभ िकछु स#हािर तैयारे छला। \nअनायास रामलखनक देहक पािनमे[ii] खूब तेजी आिब गेल छेलैन।आसे नव-िववािहत जमाए जक निह, एक \nजवाबदेह अिभभावक जक। रामलखन अपन दाियव जनै छला जे घरसँ बाहर जा रहल छी, बाट-घाटक जे \nिथित अिछ तइमे सजगता जqरी अिछए...।ओना,  बसोक याdा बसेक याdा छी, िकयो िनचेनसँ टी.भी.क \nगीत-सीनेमा देखैत-सुनैत चलैए तँ िकयो लोहा-लÔड़सँ बनल गाड़ीक मा:यमसँ चलैत अपन सतक(तापर नजैर \nरािख याdा करैए। मुदा जेते देखा-देखी दुिनयॉं चलैएतेतेसीखा-सीखी थोड़े चलैए जे देखी-सीखी करैत लोक \nयाdा करत। संजोग नीक बनल। जिहना काय(»मक नµशा रामलखन बनौने छला, तिहना साढ़े तीन बजे \nअहारमे डेरासँ िनकैल ]ेमनगरक लेल सभ ]ाणी िवदा भेला।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, मोबाइिलक जुग भेने सुवािसनीक भाए- mयामेक पिरवारटा मे निहबिtकmयामक िदयाद-बादआटोल-\nपड़ोसमे सेहो सुवािसनी सभ पिरवारकÎ अबैक जानकारी भइये गेल छल। नव लोकक आगवानीक जानकारी \nभेने जिहना अँगना-घरक ओिरयान घरवाली करै छैथतिहना दुआर-दरब°जाक घरबला सेहो कइये लइ छैथ। \nबसक जानकारी सेहो ]ेमनगरबलाकÎ छैहे जे साढ़े एगारह बजेसँ पिहने बस निहयÎ औत, पछाइत जखन \nआबए। ओना, ]ेमनगरक अिधक¸श लोक एगारहे बजेसँ अपन कान ठाढ़ कऽ नेने छल,िकएक तँ सभ बसक \nहॉरन सभकÎ अकानल छइहे। \nअखन धिर सुवािसनीक नैहर आगमनक समाचार बेकता-बेकती, काने-कानिदयादोवाद आ टोलो-पड़ोसमे \nछल। मुदा दस बजेमे जखन राधा दादी, सीता दीदी, शुभनी भौजी आ दुखनी काकी घास िछल कऽ पोखैर-\nमहार परहकपीपरक गाछतर बैस सुवािसनीक आगमनक गप-सप करए लगली तखनसँ ओ समािजक \nqपमेबदलए लगल।जेठुआ रौदसँ रौदाएल चाq गोरे पीपरक गाछत र आिब सुसता रहल छेली। ओना, बाधेसँ \nचाq गोरे धिरयाएलरहैथमुदा रौद आ उ#मससँ घामक पािन जे मुहमे पड़ैन से मन नून-छड़ा गेल रहैन तँए \nबाध भिरमेिकयोिकछु ने बािज अपन-अपन जी-जान बँचबैत पीपरक गाछ लग पहुँच माथपर सँ िछटा \nउतािर, दुिभ िबछाएल िबछानपर पिहने चाq गोरे अरामसँ बैसली। पछाइत जेना-जेना सबहक मन ठंढाइत \nगेलैन तेना-तेना गिहंराइतो गेलैन। जिहना शुभनी भौजी आ दुखनी काकी एक-उमेिरयाछैथतिहना राधा दादी आ \nसीता दादी सेहो एक-उमेिरये छैथ, संगे समािजक वंशवृ6क िहसाबेई दुनू ओइ दुनूसँ एक सीढ़ी ऊपर सेहो \nछैथ। तँएई दुनू गोरे स#मािनत बेकती भेबेकेली। शुभनी भौजी आ दुखनी काकीक बीच सुवािसनीक आगमनक \nसमय लऽ कऽ शाdाथ( बजैड़ गेल। शाdाथ( कोनो आन बाते निह, सुवािसनीक नैहर आगमनक मादेमाd \nसमैयक िववाद फँसलैन। दस बख(क पछाइत सुवािसनीक आगमन भऽ रहल छैन...। \nशुभनी भौजी बजली- \n“सुवािसनी दाइ तँ सीते मैया जक ने बोना गेली..!” \nशुभनी भौजीक पित-राम मनोहर, भारी िखसकर लोक। आध पहर राित धिर शुभनी भौजीकÎ शाd-\nपुराणक िनय नूतन िखसा सुनबैतरहै छिथन। तिहना दुखनी काकीक पित- सुखबा काका, सेहो नमहर \nिखसकर छिथए। शुभनीए भौजी जक दुखिनयÛ काकी शाdी बिनयÎ गेल छैथ। खग जाने खगक बोल...। \nमुदाऐ सभसँ राधा दादी आ सीता दादीकÎ कोन मतलब छैन जे शुभनीए भौजीक आिक दुखनीए काकीक बात \nसुनती। ओ तँ पाथरक मूित( जक पािनसँ नहेलो-धोलोपर ओिहनाक ओिहनाछिथए। बलुआहा मािटक मुkत \nजकथोड़े छैथ जे एÔे लोटा पािनमे ढिह-ढनमना जेती। तँए, हुनका दुनू गोरेकÎ माने रधो दादी आ सीतो \nदादीकÎअपन-अपन पÇ धारणा छैन जे दुनू गोरे अपनेमे फिरछाबह।अनेरे हम सभ ओइमे िकए पड़ब।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकािÒसँ फेर सभकÎ एÔेठाम ने रहबो अिछ आ संगे-संग करैत-धड़ैत चलबो अिछ। औझुका ]ािÈत अपन \nआइये कटाबह।तैबीच दुखनी काकी शुभनी भौजीकÎ उरोर दैत बजली- \n“सीता मैया केतेक िदन तक बोनमे रहली से बुझल छह?” \nशुभनी भौजीक मन सेहो शाdक धुिनमे चढ़ल रहबे करैन,बजली- “राम-ल6मण आ सीताकÎ गामक \nसीमा टपैमे केतेक िदन लागल, पिहने से ने बाजब!” \nदुखिनयÛ काकी तँिखसकरेक घरवाली,आगूक एक घाट आगू बिढ़ बजली- “गंगा पार करैमे तीनू गोरेकÎ \nकेते िदन लागल रहैन से बुझल छह?” \nजवाबक केतौ पता निह, मुदा ]¢-पर-]¢ चढ़ैत गेल। जेकरा देख रधो दादी आ सीतो दादीकÎनइ रहल \nगेलैन, दुनू गोरे संगे बजली- \n“गपे-सपमे जे खाएबो-पीब िबसैर जाइ जेबह, से की तोहॴ दुनू एहेन गपकैर छह! मिहना िदनक गप \nआइये फिरया लेबह। चलै चलह, नहाइयो बेर भऽ गेल।” \nओना, चाq गोरे अपन आसनी-बासनी छोिड़ लगले उिठ कऽ ठाढ़ भेली मुदा शुभनी भौजी आ दुखनी \nकाकीक गप-सप चिलये रहल छेलैन। दुनू गोरेक कहा-कही सुिन राधा दादी फुटा कऽ बजली- “तोरा दुनूक \nगपैिहया बेमारी ताबे नइ हटतह जाबे बपैिहयासँ भÎट नइ हेतह।” \nतुरैछ कऽ दुखनी काकी राधा दादीकÎ कहली- “ई सभ ने बुढ़ भेली, जे िदन छैथ से िदन छैथ मुदा \nहमरा दुनू गोरेकÎ तँ बहुत िदन तक ने ऐ पीपरक गाछतर बैस कऽ अपन जीवन-मरणक गप-सप करैक \nअिछ।” \nघरक रता फुिटते सभ िछिड़या गेली। \nबारह नइ बाजल छल, तइसँ िकछु पिहनिह mयाम अपन बिहन-बिहनोइ आ भिगनी सबहक आगवानीक पूव( \nतैयारी किर बसक हॉरनकÎ अिखयासैत दरब°जापर आिब कऽ बैसला। बिसतेमोन पड़लैन सुवािसनी। बिहन \nमोन पिड़ते mयामक मन झमान हुअ लगलैन। केहेन करमघटू सुवािसनीक िजनगी भऽ गेल! भगवानोक नेत \nएकरंग नइ छैन। हमरा बाल-ब7चाक कम-बेसीसँ मतलब निह, मनुख िकछु छी तँ मनुख तँ छी िकने।जे \nअपने-आपमे स#पैतशाली भेबे कएल। मुदा भगवान केकरो बेटा दइ छिथन तँ घराड़ी दुआरे मािर फँसबै छिथन \nआ केकरो बेटी दइ छिथन तँ घरािड़यो बेचबबै छिथन, से केहेन िनसाफ भेल! ई बात जqर जे बेटा-बेटी \nसमान अिछ मुदा खाली कहने भिरसँ समान भऽ जाएत?माए-बापकÎ मुइला पछाइत बेटा तेरह िदनसँ तीन साल \nतकक अिधकारी अिछ, बेटी िकछु अिछ तँ माd तीिनयÎ िदनक।माने मािटक सारा बिन गेल, केशो कटबैक \nबेटीकÎ जqरत निहयÎ,माd नह कटा पाक भऽ जाइए..!  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nmयामक गुनधुनी बिढ़ते गेल-भगवान जे करै छैथ से नीके करै छैथ, समाज जँ नैहर-सासुरक बीच जे  \nजिलयाएल जाल िबछा मनुखकÎ िशकार बना िशकार करैएसे िवचार केकर भेल?के करत? ई रोग एहेन अिछ \nजे सभ पिरवारमेअिछए, मुदा इलाज तेहेन अिछ जइमे िकयो मेटा जाइए आ िकयो मोटा जाइए..! \nतैबीच बसक धमकसँ टोल-पड़ोसमे हरिबड़Þ जकउिठ गेल। सबहक मुहसँ एÔे अवाज िनकलए लगल-\n“बस आिब रहल अिछ! अही बससँ सुवािसनी औत!!” \nटोल-पड़ोसक िधया-पुता बस टे^ड िदस दौड़ल। िधया-पुताक पाछू-पाछू nेनक गाड( जकmयाम सेहो \nबस टे^ड िदस बढ़ला। आठ घटाक बसक झमारसँ रामलखन सभ तूरक चेहरा मिलन भइये गेल छेलैन। \nसुवािसनीपर नजैर पिड़ते mयामकÎ टकटकी लिग गेलैन। मुदा तखने जगमोही पएर छुिब mयाम मामाकÎ ]णाम \nकेलकैन। असीरवाद दैत mयामक नजैर रामलखनपर गेलैन। सार-बहनोइक बीच नमकार-पाती भेल। सभ \nिकयो घर िदस िवदा भेला। सभकÎ अपन-अपन नजैर तँए अपना-अपना नजिरये सभ ]ेमनगरक धरतीपर \nअपन-अपन पएर रोिप चलए लगला। जिहना सबहक अपन सोच, अपन िवचारआ अपन िजनगी, तिहना सभकÎ \nअपन-अपन संगी सेहो भेिटये गेल। जगमोहीकÎ ]ेममोही भेटल। ओना, चेहरासँ जगमोहीकÎ ]ेममोही िचहैत \nनिह, मुदा सुवािसनीक पचो गोरेक पिरवारमे जगमोहीक उमेरो आ कौलेिजया qपो रहबे करइ,  तँए ]ेममोही \nअदािज नेने छल। ओना, ]ेममोही सेहो बी.ए. ऑनस(क फाइनल इयरमे पिढ़ते अिछ, तँए कौलेिजया समाजक \nपिरचयो छइहे। जगमोहीक हाथ-सँ-हाथ िमलबैत ]ेममोही पुछलक- “बिहन, केहेन नगर लगैए?” \nओना, छोट बिहनक qपमे अपन िवचार ]ेममोही रखलक,  मुदा जगमोही थकथका गेल। िकएक तँ ओहो \nबुिझ चुकल छल जे ]ेममोही सेहो बी.ए. फाइनलमे पढ़ैत अिछ। जगमोही पटिनया भाषामे बाजल- \n“जेहने नगरक नाम छै तेहने लगैए।” \nश²दो-श²दक तँ खेल अिछए। कोनोबहु अथए होइत अिछ तँ कोनो िबनु सॴग-नॉंगैरक, िबनुअथÞक होइते \nअिछ। गप-सपक »ममे जगमोही आ ]ेममोहीक बीच, स#बधक आकष(णबढ़ए लगल जइसँ एक-दोसरक बीच \nिवचार-िविनमयक िदशा-बाट सेहो खुजबे कएल। िबनु ठेकनाएल श²दमे जगमोही बाजल- “ऐ गामक एक गोरे \nपटनामे पढ़ै छैथ, हुनकर घर िक#हर छैन?” \n]ेममोहीकÎ गामक जानकारी छइहे जे गामक एक गोरे पटनामे पढ़ैए, तीन गोरे दरभंगामे आ सात गोरे \nझंझारपुरमे..,  बाजल- “धीरे1 हुनक नाओं िछऐन आ घर दोसर टोलमे छैन।” \nजगमोही- “पिरवार केहेन छैन?” \n]ेममोही- \n“गाममे स#पc पिरवार मानल जाइ छैन।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \n \n[i] पØी आ सतान \n[ii] फुतमे \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनद िवलास राय  \nबरबैरेपर छी \nहम आ अिनल दुनू गोरे बनगामा हाइकूलसँ िनम(ली कौलेजमे बी.ए. धिर संगे पढ़लॱ। हमर घर \nभपिटयाही सखुआ जखन िक अिनलक घर सखुआ महदेवा। \nजिहना हम बी.ए. पास केला पछाइत घोड़ा घास छीलै छी तेनािहये अिनलो भÓसवार बनल अिछ। \nएक िदन भूतहा हाटपर अिनल भÎट भेला तँ हम कहलयैन- \n“मीत गामेमे रहै छी मुदा किहयो भÎटो करए कह अबै छी?” \nतैपर अिनल बजला- \n“आ अह तँ हमरा ओइठाम सभ िदन जाइ छी िकने।” \nहम सोचए लगलॱ, अिनल ठीÔे कहलैथ। हमहूँ तँ गामेमे रहै छी मुदा हमहॴ कह किहयो अिनलसँ भÎट \nकरए हुनका ओइठाम गेलॱ..! सोचैत गुनधुनमे पिड़ गेलॱ, बजैले जेना िकछु रिहए ने गेल। मुदा ऐठाम चुपो \nरहबसँ स#बध ]भािवते होइत। बजलॱ- \n“चलू मीत बरबैरेपर छी।” \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश]साद म^डल  \nझूठक झािल  \nअदहा चैत बीत गेलमुदा चैतक जेहेन उÄणता चाहीओअखन तक मौसममे निह आएल अिछ। जेना आन \nसाल फगुआक पराते लोक अपन-अपन िसरको आ क#बलोकÎ रौद लगा, समेट कऽ ऐगला जाड़-ले बािह कऽ \nरिख लइ छला, से ऐबेर निह भेल। ओना, पिहनॱ केतेकसाल एहेन होइते छल जइमे जाड़ िकछु िबलंमसँ हटने \nिसरक-क#बल िकछु िबल#ब धिर लोक ओढ़ै छला, मुदा से गोटे-गोटे साल एहेन होइत छल। ऐबेरक समय \nतइमे बीस पड़ल। तेकर कारण भेल जे एक तँ शीतलहरी फगुआ तक धेने रहल, दोसर शीतलहरी हिटते \nतेहेन जनमारा बरखा भेल जे जाड़कÎ आरो आगू बढ़ा देलक। अनधुन पाथरो खसल आ पिछया हवा सेहो \nधुर-धार पकैड़ लेलक जइसँ जाड़क तेते बढ़ोरी भऽ गेल जे अखनो घूर तापब आ िसरक-क#बल ओढ़ब \nअिनवाय( बनले अिछ। से खाली लोके आ माले-जालक संग भेल, सेहो बात निहयÎ अिछ। मौसमक qप \nबदलने आमो आ रि²बयो-राइक संग भेल। आन साल चैती दुगªक समय,जे अदहा चैतक पछाइत पड़इ \nछल, आमोक टुकला तेहेन भऽ जाइ छेलै जे लोक चटिनयो आ कु7चो-अँचार खाइ छल से ऐबेर आमक \nमोजरो अखन तक ओिहना अिछ। मड़ुआ भिर-भिरक दाना बनल अिछ। तिहना गहुमोक अिछ। आन साल \nचैती दुगªक समय धुर-झाड़ गहुमक तैयािरयो चलै छल आ खेतसँ किटयो गेल रहै छल। मुदाऐबेर से \nनिह,ऐबेर कोला-कोली गोटे-गोटे खेतक गहुम कटल अिछ बकीमे ओिहना लगल अिछ। लगल िक अिछ जे \nतेहेन बखª-पािनक संग पाथर खसल जे खेतक-खेत गहुम चुरम-चुर भऽ गेल। \nमौसमक िवकरालता रहने िववेक िवहारी काकासँ चािर-पच माससँ भÎट निह भेल, तँए मन उिबया रहल \nछल।मुदा मन उिबयेनिह की, समयमे तेते ठ^ढ छेलै जे घरसँ िनकलैक िह#मते ने हुअए। ओना, पचहैर \nबख(क िववेक िवहारी काका अखनो शरीरसँ एहेन फेहम छैथ जे नीक समय रहने सभ िदन एक बेर-दू बेर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसॱसे गाम घुमैत छला मुदा सरदीसँ एलज रहने आनो साल घुमैसँ परहेज किरते रहैथ। ऐबेर तँ सहजे \nतेतेक सरदी पिड़ रहल अिछ जे दरब°जा छोिड़ केतौ निह जाइ छैथ। \nचैती दुगªक आइ तेसर पूजा छी माने चैत शुµल प6क तृतीया छी। ठ^ढ रिहतो लोकमे, खास कऽ \ndीगण आ िधया-पुतामे पूजाक उसाह जिगये गेल अिछ। \nअपनो मनमे भेल जे एहने-एहने समयमे ने बुढ़ो-पुरान आ िधयो-पुतो ठ^ढसँ मिरते अिछ। तहूमे चैती \nजाड़ छी जे सोझे हाड़मे गिड़ शरीरकÎ थरथरबैए। मनमे भेल जे जँ कहॴ िववेको िवहारी काका जाड़सँ \nअ»ात भेला आ मिर गेला तखन तँ मन लगले रिह जाएत जे मरैसँ चािर-पच मास पिहनिहसँ काका भÎट \nनिह भेल छला। नीक समय रहने एकबेर-दूबेर सभ िदन एकठाम बैस गपो-सप करै छेलॱ आ बहुत बात \nिसखतो छेलॱ...। \nिववेक िवहारी काकासँ भÎट करैले मन तेते उिबया गेल जे मने-मन िवचािर लेलॱ जे आइ िकछु हएत \nमुदा काकासँ भÎट करबे करबैन। ओ ने बुढ़ छैथतँए घरसँ नइ िनकलै छैथ, मुदा अपने तँ से निह छी। \nचाह पीब िववेक िवहारी काकासँ भÎट करए िवदा भेलॱ। घरसँ िनकैलते मनमे उठल जे देखते काका \nकहबे करता जे हम ने बुढ़ भेलॱ तँए घरसँ जाड़क दुआरे नइ िनकलै छी मुदा तॲहू जबान रिहतो सहए \nभेलह। फेर अपने मनमे बहcोसुिझ गेल जे जँ से कहता तँ कहबैन जे काका समय खराब भेने काजक \nसमय घिटये जाइए, मुदा पिरवारक जे सबिदना काज अिछ ओ तँ केला पछाितये ने पिरवारक गाड़ी आगू मुहÎ \nससरत। तइ संग ईहो मनमे भेल जे जखने तक(पूण( बहcा करब तँ ओ िबसवास कइये लेता। मन हtलुक \nभऽ गेल। \nिववेक िवहारी काका-ऐठाम पहुँचते देखलॱ जे काका िसरक ओिढ़ दरब°जाक चौकीपर मुँह झिप बैसल \nिकछु सोिच रहल छैथ। दरब°जापर पहुँचते बजलॱ- \n“काका, गोड़ लगै छी..!” \nअवाज सुिन मुँहपर सँ िसरक खसका काका बजला- \n“नीके रहह। बहुत िदनक पछाइत तोरासँ भÎट भेल।” \nबजलॱ- \n“काका, समये तेहेन भऽ गेल अिछ जे घरसँ िनकलब किठन भऽ गेल अिछ, तँए नइ भÎट होइ छेलॱ।” \nिववेक िवहारी काकाकÎ जेना िवचारक बाण सुतरलैन तिहना बजला- \n“एहने समयमे ने िधयो-पुतो आ बुढ़ो-बुढ़ानुसक ताक-हेर जqरी अिछ, तैठाम जँ अनठा देबहक तखन तँ \nअनेरे ने ओ मरबे करत।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकÔाक बात सुिन अपने िनkर भऽ गेलॱ तँए िवचारकÎ बदलैत बजलॱ- \n“नीक समय रहह आिक अधला, कमसँ कम एते तँ भेबे कएल जे ओ किट गेल।” \nमुड़ी डोला हमर बात तँ काका वीकािर लेलैन मुदा जेना मनमे कोनो बात–िवचार–नािच रहल छेलैन \nतिहना ओइ िवचार िदस पुन: मन बढ़ए लगलैन। अपना बुिझ पड़ल जे भिरसक काका कोनो िवचारमे \nओझराएल छैथ। अनायास िववेक िवहारी कÔाक मुहसँ ´यंगपूण( मुिकयो आ मुकीक संग अवाजो \nिनकललैन- \n“झूठक झािल बजौिनहार चाटुकार सबहक चाटुकािरता िक कोनो आइयेक छी, सभ िदनसँ होइत आिब \nरहल अिछ। अखनो अिछ आ आगूओ होइत रहत।” \nअपना जनैत िववेक िवहारी काका हमरा सुना कऽ बजला आिक अपन िवचारक दौड़मे बजला से ओ \nजानैथ मुदा सुनलॱ तँ हमहूँ। बजलॱ- \n“से की काका?” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“नारदक नाओं सुनने छहक?” \nबजलॱ- \n“िकए ने सुनने रहब। वएह नारद ने जे घरबलाकÎ कहलिखन- तोहर घरवाली तोहर देह चटै छह आ \nघरवालीकÎ कहलिखन जे तोहर पित नोना गेल छथुन तँए दुनू गोरेमे जे ]ेम हेबा चाही से निह छह।” \nहमर बात सुिन कÔाक मनमे जेना भीतरसँ खुशीक गुदगुदी लगलैन तिहना हँसैत बजला- \n“तोरा िहसाबे नारद केहेन छला?” \nबजलॱ- \n“काका, नारद नमरी झगड़लगौन छला। जखन दुनू परानी तककÎ निह छोड़ै छेलातखन दू पिरवार आ \nदू समाजकÎ छोिड़ सकै छला..!” \nअपना िवचारे माने कानक सुनल िवचारे हम बजै छेलॱ आ िचतनक िहसाबे काका पुिछ रहल छला तँए \nसबाल-जवाबमे केतौ मेल निहयÎ खाइ छल। ओना, काका दुनू बात–माने अपन कानक सुनल बात आ \nिचतनक बात–जािन रहल छैथ मुदा अपने तँ खाली सुनलेहे बात टा जनै छी, तँए अपन िवचारकÎ दृढ़तासँ \nपकड़ने छेलॱ। काका बजला- \n“नारद देवलोकोमे बास करै छला आ म(लोकमे सेहो घुमै छला।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबजलॱ- \n“हँ, से तँ छेलाहे। देवलोक-सँ-मत(लोक तक ]ितिदन टहलै छला। मत(लोकक संवाद देवलोकोमे पहुँचबै \nछला आ देवलोकक संवाद मत(लोकोमे लोककÎ कहै छेलिखन।” \nहमर बात सुिन िववेक िवहारी काका भभा कऽ हँसला।हँसी रोिक बजला- \n“बौआ mयाम, नारद पुराण पुkष छैथ, माने पौरािणक पाd। हुनक देल अमूtय रØ अिछ। ओइ अमूtय \nरØकÎ झपैक िखयालसँ रंग-िबरंगक कथा गिढ़ झूठक झािल बजौिनहार चाटुकार सभ हुनका बदनाम करैत \nआिब रहल अिछ।” \nकÔाक बात सुिन अपनो मन ठमकल। ठमकैक कारण भेल जे अपने की बुझै छी आ काका की किह \nरहला हेन..! बजलॱ- \n“से की काका?” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“बौआ, नारद चौरासी टा िवचार सूdक ]ितपादन केलैन। जे चौरािसयो सूd मनुखक िजनगीक चौरासी \nआसन छी, माने जीवन जीबाक चौरासी टा कला..!” \nअखन तक जे नारदक ]ित अपन धारणा मनमे बनल अिछ, ठीक ओकर िवपरीत िवचार िववेक िवहारी \nकÔाक सुिन बजलॱ- \n“चौरासी आसन कीकहिलयै काका?” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“अखनो गाम-घरमे लोकक मुहÎ सुनै छह िक निह जे चौरासी आसनसँ जीवन चलैए।” \nबजा गेल- \n“हँ, से तँ सुनै छी..!” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“यएह चौरासी आसनक सृजन नारद केने छैथ। जेकरा घिटया कहक आिक झूठक झािल बजौिनहार \nचाटुकारक चाटुकारी कहक, ओही महवपूण( 8ानकÎ दबबाक षडयंd झूठ बजिनहार चाटुकारसभ सभ िदनसँ \nरचैत-करैत आिब रहल अिछ आ अखनो रचै-बजैए।” \nबजलॱ- \n“ऐ सँ झूठ बजिनहार चाटुकार सभकÎ की भेटै छै?”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“अपन मरनमुख िवचारकÎ जीवनमुख िवचार बना समाजकÎ गुमराह करैत, माने धोखा दैत आिब रहल \nअिछ। जइसँ समाज पथ-ßÇ बिन िजनगीक वथ पथसँ िवमुख भऽ िदशाहीन होइत आिब रहल अिछ।” \nकÔाक िवचार सुिन अपनो मनक मैल, माने अ8ानता जेना कमए लगल तिहना भक् खुिज गेल। तैबीच \nिवचारकÎ आगू बढ़बैत िववेक िवहारी काका पुिछ देलैन- \n“कािलदासक नाओं तँ सुननिह छह?” \nकहलयैन- \n“हँ। आइ िक ब7चेसँ सुनैत आिब रहल छी जे कािलदासएहेन छला जे जेही डािरपर चढ़ल छला तेही \nडािरकÎ जिड़सँ काटै छला।” \nहमर बात सुिन िववेक िवहारी काका फेर भभा कऽ हँसला। हँसी रोिक बजला- \n“एकर माने यहए ने जे कािलदास सन मूख( ऐ धरती पर दोसर निह भेल अिछ?” \nओना, कÔाक िवचारक ]वाहमे अपने निह भँसलॱ। माने ई निह कहलयैन जे ‘हँ, हुनका सन मुख( दोसर \nनिह भेला’,िकए तँ कािलदासक स#बधमे ईहो बुझल अिछ जे ओ महापि^डत छला। अनेको महान-महान \nकृित- मेघदूतम्, कुमारस#भवम्, रघुवंशम्, मालिवकाि«निमdम्, िव»मोव(शीयम्, अिभ8ानशाकुनतलम् इयािद रचना \nसेहो केने छैथ आ राजा िव»मािदयक दरबारमे नवरØमे एक रØ सेहो छला। बजलॱ- \n“ओ महापि^डत छला तँए मूख( केना मानबैन?” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“जे आदमी जइ डािरपर चढ़ल रहत ओइ डािरकÎ जँ जिड़सँ काटत, ओहन काटिनहारकÎ लोक की \nबुझत?” \nअसमंजस मÀ पिड़ गेलॱ। िकए तँ ईहो बात बुझले अिछ जे जइ डािरपर छला ओकरो किटतो छला। \nतैसंग ईहो बुझले अिछ जे ओ महापि^डत छला। बजलॱ- \n“शुqमे ओ मुkखपन काज केने मुkख छला,  पछाइत सरवतीक अिसरवादसँ िव¦ान भेला। िव¦ान \nभेला पछाइत अमूtय कृित सबहक रचना केलैन।” \nकािलदासपर सँ िधयान हटबैत िववेक िवहारी काका बजला- \n“हमहॴ महािवVालयक िश6ण काय( िकए छोड़लॱसे बुझल छह?” \nबजलॱ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“जखन बेटा कमाए लगला तखन अपने कमाएब छोिड़ देलॱ। सएह ने?” \nमुकुराइत िववेक िवहारी काका बजला- “नइ, ई बात नइ छी।” \nबजलॱ- \n“तखन, की बात छी?” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“जाधैर अपन िवचार पिरपµव निह भेल छल ताधैर नीक-बेजाए सभ बजै छेलॱ, मुदा जखन िवचार \nपिरपµव भेल तखन िवचारमे दृढ़ता आिन िनÈय केलॱ जे ने अधला (गलत) काज करब आ ने अधला िवचार \nमुहसँ िनकािल दोसरकÎ देब।” \nिववेक िवहारी कÔाक िवचार नीक जक माने पÇ qपे निह बुिझ, बजलॱ- \n“काका, कनी खिरयािर कऽ किहयौ। नीक जक निह बुिझ पेलॱ।” \nहमर िज8ासा देख आिक की, िववेक िवहारी काका हँसए लगला। ओना, हुनकर हँसी देख अपना मनमे \nकनी-मनी शंको हुअ लगल जे कहॴ हमर िवचारे ने ते उनटा-पुनटा भऽ गेल जइसँ काका हँिस रहलछैथ! मुदा \nसे निह, ओ िवचारक ग#भीरताकÎ पकैड़ बजला- \n“mयाम!ओनाअपने जखन पिढ़ते रही तिहयेसँ झूठ बजैक परहेज करए लगलॱ। मुदा की झूठ की सच \nसे निह बुिझ पबैतरही, तँए बहुत झूठो बजाइ छल, मुदा जिहयासँ झूठ-सच बुझैक ओकाइत भऽ गेल माने झूठ-\nसच बुझैक 6मता भऽ गेल तिहयासँ झूठ बजैक सोÒोअना परहेज कऽ लेलॱ।” \nओना, अपना जनैत काका समीचीन उर देने छला, मुदा अपने नीक जक बुिझये ने पेलॱ। पुछलयैन- \n“काका, नीक जक अपनेक िवचार निह बुिझ पेलॱ।” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“mयाम, शुqमे–माने नोकरीक शुqमे–जखन ब7चा सभकÎ पढ़बै छेलॱ तखन िसलेवसमे जे पोथी उपल²ध \nछल ओही आधार पर पढ़बै छेलॱ, मुदा जखन पोथीक नीक-अधलाक बोध भेल,तखन िवचार अपने मनमे \nटकराए लगल। एक िदस जे िसलेवसमे अिछ वएह पढ़बऽ पड़तआदोसर िदस अपन मन िधÔारऽ लगल जे \nब7चा सभकÎ स8ानक बदला अ8ान बना रहल छी, जे अपना जनैत अनुिचत भऽ रहल अिछ। तँए नोकरी \nछोिड़ देलॱ।” \nिववेक िवहारी कÔाक िवचार सुिन मन जेना शात भऽ गेल। बजलॱ- \n“काका, अखन तक ई बात निह बुझै छेलॱतँए गलत धारणा मनकÎ जिम कऽ पकड़ने छल।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपन उपलि²ध आिक िवचारक ]भावसँ िववेक िवहारी कÔाक मन जेना उफुिलत भेलैन तिहना फूलक \nकली जक मुँह मुिकएलैन। बजला- \n“बौआ mयाम, म^डन िमZकÎ जनै छुहुन?” \nबजलॱ- \n“हँ।” \nकाका बजला- \n“केना जनै छुहुन?” \nबजलॱ- \n“वएह म^डन िमZ ने िजनकर सु«गो संकृतेमे बजै छेलैन।” \nकाका बजला- \n“हँ, आरो िकछु?” \nबजलॱ- \n“ओ अपन मैिथल अ¦ैतवादी िव¦ान छला। जे शंकराचाय(सँ शाdाथ(मे परािजत भेला।” \n‘शंकराचाय(सँ शाdाथ(मे परािजत भेला’ सुिन कऽ आिक की, एकाएक िववेक िवहारी कÔाक चेहराक रंग \nमिलन हुअ लगलैन। जेना नािहटा मेघक टुकड़ी, माने बादलक टुकड़ी सूय(क ]खर रौदकÎ िकछु 6णक लेल \nझिप दइए तिहना भेलैन। मुदा अपन आ»ोशकÎ ऐ दुआरे निह ´यµत केलैन जे ओ हमरा अबोध ब7चा बुझै \nछैथ। मनमे भेल हेतैन जे mयाम अपन अ:ययनक बले निह, केकरो मुँहक सुनल बात बािज रहल अिछ...। \nबजला- \n“बौआ, भिरसक तूँ कोनो झूठ बजिनहार चाटुकारक मुँहक सुनल बात बुझै छह।” \nकÔाक बात सुिन मनमे भेल जे ठीके काका बुिझ रहला अिछ, िकए तँ अपने म^डन िमZक कोनो \nरचना तँ अखन तक पढ़नॱ ने छी, मनन-िचतनक कोन बात..!बजलॱ- \n“काका, एकटा प^डीजी बाजल छेला, सएह सुनलो अिछ आ मोनो अिछ। सएह बजलॱ।” \nतुरैछ कऽ िववेक िवहारी काका बजला- \n“ओ मुàतक चूरा-दही खाइबला हेता,तँए एहेन बात बजला।” \nबजलॱ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“तखन?” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“ओना, कतेको िव¦तजन ऐ िवचारकÎ झूठ सािबत केने छैथ। मुदा अखन बहुत निह, खाली दूटा \nिव¦ानक िवचार कहै िछअ। पिहल डॉµटर वैVनाथ झाक, जे अ#बेदकर िव±िवVालयमे संकृतक िवभागा:य6 \nछला आ दोसर डॉµटर तारानद  ‘िवयोगी’क िवचार कहै िछअ।” \nओना, दुनू गोरे–माने डॉµटर वैVनाथो झा आ तारोनद  ‘िवयोगी’क नाओं सुनल अिछ मुदा हुनकर िलखल \nिवचार बुझल निह अिछ। बजलॱ- \n“हँ, किहयौ।” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“डॉµटर वैVनाथ झा, जे राÄnपित स#मानसँ स#मािनत छैथ, ओ अपन पोथी ‘म^डन िमZ Zjा-\nकुसुमाáिल:’मे सािबत केने छैथ जे म^डन िमZ आ शंकराचाय(क बीच किहयो शाdाथ( भेबे ने कएल, तिहना \nडॉµटर तारानद  ‘िवयोगी’ अपन पोथी ‘म^डन िमZ और उनका अ¦ैत वेदात’ मे सेहो काफी िचतन-मनन केला \nपछाइत िलखने छैथ जे झूठ चाटुकार सबहक सभटा खेल छी।” \nपिहल-पिहल िदन दुनू पोथीक नाओं सुनलॱ। अपन पढ़ल दुनूमे सँ कोनो निह अिछ मुदा िववेक िवहारी \nकाकापरएते िबसवास तँ जमले अिछ जे जे आदमी झूठ बजैक िवरोधमे अपन जीिवका छोिड़ सकै छैथओ झूठ \nिकए बजता, तँए मन मािन गेल जे काका जे किह रहला हेनओ सोÒोअना सत् किह रहला अिछ। बजलॱ- \n“ओऽऽऽ..! ई बात अिछ..!” \nकाका बजला- \n“एहेन झूठ बजिनहार िक कोनो आइये अिछ, सभ िदनसँआिब रहल अिछ। एकटा बात आरो किह दइ \nिछअ। ओना, समयो बहुत बेसी भऽ गेल अिछ िवचारो बहुत भेल।” \nबजलॱ- \n“काका, मन तँ होइए जे आरो सुनी मुदा नहाइ-खाइ-पीबैक समय भऽ गेल। खाएर जे भेल से भेलमुदा \nजे बजैक मन बिन गेल अिछ ओ किह िदअ।” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“तुलसी दासक नाओं सुनने छह?” \nबजलॱ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“हँ! तुलसी दास िक कोनो हेराएल साधक छैथ। हुनकर िलखल रामायण  ‘रामचिरत मानस’ रखनॱ छी \nआ किहयो-किहयो पढ़बो करै छी।” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“हुनका िवषयमे की सभ बुझल छह?” \nकÔाक बात सुिन अकबका गेलॱ। अकबकाइक कारण ई भेल जे तुलसीदासक रचना ‘रामचिरत \nमानस’तेहेन रचना अिछ जे दुिनयक अिधक¸श भाषामे ओकर अनुवाद सेहो भेल अिछ आ एक-सँ-एक ZेÑ \nिव¦ान ]शंसो केने छैथ, तइमे काका की पुिछ रहल छैथ..! बजलॱ- \n“काका, तुलसीदासक िक कोनो एÔेटा बात छैन। ओ तँ अथाह समु1 जक‘रामचिरत मानस’क रचना \nकेने छैथ।” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“हुनकर जीवनी बुझल छह?” \nओना, तुलसीदासक स#बधमे िकछु-िकछु बात जqर बुझल अिछ,  मुदा अपन तँ कोनो दृिÇकोण अिछ \nनिह, जइ अनुकूल हुनकर जीवनीकÎ परेखब। मुदा िववेक िवहारी काकाकÎ तँ अपन दृिÇकोण छैन, जइ \nअनुकूल ओ बुझै छैथ। बजलॱ- \n“काका, ऊपरे-झापरे ने िकछु-िकछु बुझल अिछ जे सिहयो भऽ सकैए आ गलितयो भऽ सकैए, तँए \nअपनिह िकछु किहयौ।” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“बौआmयाम, जँ हुनकर जीवनीकÎ ]तीक qपमे बुझबह तखन तँ सही बुझेतह।मुदा जँ साधारण नजैिरये \nबुझबह तँ ओ सही निह बुझेतह। अखन एतबे राखह। एतबे बुझह जे झूठक झािल बजौिनहार सभ िदनसँ \nआिब रहल अिछ, अखनो अिछ आ आगूओ ताधैर रहत, जाधैर लोकक अपन िचतन-मनन निह बनत।” \nबजलॱ- \n“सएह?” \nिववेक िवहारी काका बजला- \n“हँ, अखन सएह।” \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nमुcाजी \nबीहिन कथा \nगणतंd  \n-मािलक, गोर लगै छीयैन! \n-के ? \n-हम,हीरवा किनञा।भिर जुआनी खिट , िहनका पुिजगर बनेिलयैन आ आइ अिचहार ? \n-पिछला मास जे अह गीदड़भभकी द' गेलहुँ- जे हमर एक-एक टा कैãचा (टाका) िहंसाब क' दौथ। \nअशोकबा कहैए-घर बैस के खो। तिहये सँ अह हमरा आँिख सँ ओझल भेल बुझू। \nमािञजन ठÀगा उठा बाट ध' लेलिन....ठमकित!अ7छा दुरा पर एलॱ त' खगतो किहये िदयय। \nअशोकबा बाप बेमार हय,दवाइ आ खेनाइ,दुनू घर मÀ घटल है।िकछो मदित क' दौथ, अशोकबा के 10 \nतारीख के अबैया हय,,सबटा पाइ सधा देबैन। \nहमरा ल'ग िकछो नै हए,हम… \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nआशीष अनिचहार  \nएकटा \"मैिथली गजल \" जे बदिल देलकै 'मैिथली गीत -संगीतक ' इितहास  \nसमाजमे हरेक एक केर ]भाव दोसरपर पिड़ते छै (नकलकÎ मुदा  ]भाव नै कहल जा सकैए)। से ]भाव नीको \nभऽ सकैए आ खरापो। सािहय सेहो समाजे केर चीज छै आ सािहय केर िविभc िवधा सेहो। सािहय केर \nएक िवधासँ ]भािवत भऽ दोसर िवधाक नीक रचना होइत रहलैए। तेनािहते एक िवधाक कायातर कऽ दोसर \nिवधामे रचल जाइ छै। आ ई ]ि»या नीक छै। मुदा धेआन देबाक बात ई सभ बात पाठक केर सामने रहैत \nछै। जेना मधुपजीक किवता 'घसल अÙcी' केर नाय qप सेहो छै मुदा ]चार-]सारमे पिहने किह सूिचत \nकएल जाइत छै जे ई मधुपजीक किवताक नाय qप िथक। मुदा ई सौभा«य मैिथली गजल लेल किहयो नै \nरहल। एकटा मैिथली गजल जे “बदिल देलकै मैिथली गीत-संगीतक इितहास” मुदा सािहयकार-संगीतकार \nएिह गजलक संग याय नै केलाह। गजल छै मुदा एकरा गीत किह ]चािरत कएल जाइत छै। आब एकटा \nिवधा लेल एिहसँ दुखद बात की हेतै? ई बात हम लोक लेल नै किह रहल छी। ई हमरो बूझल अिछ जे \nजखन कोनो महान रचना रचना लोकमे जाइ छै तखन ओकर श²द उनट-पुनट होइते छै। ओकर िवधापर \nधेआन नै देल जाइत छै। हमरा लोकसँ नै किथत िव¦ान ओ अपनाकÎ महान गायक कहए बला सभसँ \nिशकाइत अिछ जे ओ सभ एिह गजल संग याय नै केलिथ। लगभग 90 बख(सँ बेसी धिर पाठक-ZोताकÎ \nßिमत कएल गेलै जखन िक ओिह रचनाक ´याकरण गजलक छै। रचनाकार ओकरा गजल किह गेल छिथ \nतकर बादो ई हाल। एिह गजलक ]भाव ततेक जे जतबे गायक-गाियका एिह गजलकÎ गेलाह वा गेलीह से \nगलत कऽ वा एकर पैरोडीमे गीत बना गेलाह-गेलीह। अइ हाल लेल तीन टा कारण अिछ पिहल जे आधुिनक \nमैिथलीक गीत िवधा बहुत कमजोर अिछ। आधुिनक कालमे एकरा अपन कोनो िनिÈत आधार नै रहलै \nमैिथलीमे। आ तािह लेल ओ गीतकार सभ िज#मेदार   रहलाह जे कोनो तुक¸त पितकÎ गीत मािन मंचपर पाग- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमाला लेल ´याकुल भेलाह। आइ धिर मैिथलीमे गीत िवधाक कोनो अपन आलोचक नै भऽ सकलै आ ताहू \nलेल वएह किथत गीतकार सभ िज#मेदार छिथ। अपवादमे िकछु नीक गीतक सृजन भेल मुदा ओ गीतकार \nसभ गीत िवधाक आलोचनामे किहयो नै एलाह आ से चाहे रवी1 नाथ ठाकुर होिथ िक मैिथलीपुd ]दीप \nहोिथ िक जगदीश चं1 ठाकुर 'अिनल' वा चं1मिण झा। दोसर कारण जे मैिथलीमे किथत गजलकार सभ \nपतचटनाक भूिमकामे रहलाह सिदखन। िज#हर देखला मंच ित#हर केलाह लंच। आ ताहूपर गजलक \n´याकरणक 8ान पूरा गोल। तखन कोना बूिझतिथन जे ई रचना गजल छै। आ तेसर कारण एिह गजलक \n]भाव। िवVापितक गीतक ]भावक बाद जँ कोनो आन रचनाक ]भावक बात हएत तँ एिह गजलक नाम \nसभसँ उपर रहत। खएर हम एतए गीत िवधाक चचª नै करए आएल छी। हम आएल छी ओिह ßमक \nिनतार लेल जे िक 90 बख(सँ 'कमजोर गीत िवधा' केर 'कमजोर गीतकार'  आ 'कमजोर गायक-गाियका' \nसभ ¦ारा पसारल गेल छै। बहुत गायक किह सकै छिथ जे हम भासपर रचना केलहुँ। मुदा हम कहब जे \nकोन भासपर रचना केलहुँ? वएह भास ने जे गजलक छै। ओही गजलक िकछु श²दकÎ आगू-पाछू कऽ दऽ \nओकरा गलत बना कऽ गाबै छी। \nकिववर सीताराम झा जी रिचत सूिµतसुधा (]थम िबंदु) केर प िहल ]काशन 1928 ई. मे भेल छल (संदभ(- \nकिववर सीताराम झा-का´यावली ]थम भाग, संपादक- िव±नाथ झा 'िवषपायी', ]काशक-नमन िनकुंज िश6ा \nपिरषद्, चौगमा, वष(-1998)। एिह सूिµतसुधामे किववर अपन एकटा रचनाकÎ गजल किह ]तुत केने छिथ \nजकरा िन7चा दऽ रहल छी (फोटो पिरिशÇमे देखू)- \nजगत मे थािक जगद#बे अिहंक पथ आिब बैसल छी \nहमर µयौ ने सुनैये हम सभक गुन गािब बैसल छी \n  \nन कैलॲ धम( सेवा वा न देवाराधने कौखन \nकुटेबा मÀ छलॱ लागल तकर फल पािब बैसल छी \n  \nदया वातीक घनमाला जक अपनेक भूतल मÀ \nलगौने आस हम चातक जक¸ मुँह बािब बैसल छी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nकहू की अ#ब अपने सँ फुरैये बात ने िकछुओ \nअपन अपराध सँ चुपकी लगा जी दािब बैसल छी \n  \nकरै यिद दोष बालक तँ न हो मन रोख माता कÓ \nअहॴ िव±ास कैँ केवल हृदय मÀ लािब बैसल छी \n  \nउपरक रचना गजल िथक आ सीतारामजीक अपन वत(नीमे छिन। गायक सभ अही गजलकÎ गलत कऽ गाबै \nछिथ। एिह गजलक ´याकरणकÎ हम अपन पोथी 'मैिथली गजलक ´याकरण ओ इितहास' मे नीक जक देखेने \nछी। तँइ एिहठाम नै दऽ रहल छी। िज8ासु पाठक ओिह पोथीकÎ पिढ़ जािन सकै छिथ। बहुत लोक एकरा \nभगवती गीत कहै छिथ जखन िक एकरा 'भगवती गजल' कहल जेबाक चाही।  ई अनिचहार आखर टीमक \nसौभा«य अिछ जे ओ मैिथली गजलमे 'भिµत गजल' सन श²दक िनमªण केलक (7 अगत 2012 कÎ अिमत \nिमZ ¦ारा) आ एिह तरहÀ किववर सीताराम झा मैिथलीक पिहल 'भिµत गजल' कहनाहर-िलखनाहर छिथ। \nकिववरजीक ई गजल वतुतः भिµत गजल अिछ। ईहो सौभा«य अनिचहारे आखरकÎ छै जे ओ मैिथलीमे \n'बाल गजल' सन श²दक िनमªण केलक (24/3/2012 कÎ एिह पित क लेखक ¦ारा) आ ईहो सौभा«येक बात \nजे मैिथलीक पिहल 'बाल गजल' कहनाहर-िलखनाहर एक बेर फेर किववर सीताराम झा िसj होइत छिथ \n(िवशेष जानकारी हमर गजलक ´याकरण ओ इितहास बला पोथीमे भेटत)। \nभासक चचª हम उपरे केलहुँ जतेक ई पुरान गजल अिछ (8 बख(  बाद ई गजल 100 बख(क भऽ जाएत) \nतािह िहसाबसँ एकर भास आब कtट बिन चुकल अिछ। एकर भास आब िकयो ]योग अपन पैरोडीमे नव \nqपÀ बना सकै छिथ आ बलजोरी किह सकै छिथ जे हम नकल नै केलहुँ।  हमर अनुमान अिछ जे ई गजल \nबहुतो लोकक नजिरसँ हिट गेल छल जकर पुिÇ रचना नामक पिdका केर जून 1984 अंकमे डा. रामदेव \nझा जीक लेखसँ सेहो होइत अिछ जािहमे ओ सीताराम झाजीक आन गजलक उदाहरण देने छिथ मुदा एिह \nभिµत गजलकÎ िबसिर गेल छिथ। जािह समयमे ई लेख लीखल गेल हेतै ताहू समयमे एिह गजलक ]भाव \nरहल हेतै तँइ हमर अनुमान अिछ जे ई गजल डा. रामदेव झाजीक नजिरसँ सेहो छुटल रहलिन। एिहठाम  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहम एिह गजलकÎ तोिड़-मरोिड़ आ पैरोडी बनल एक-दू ]तुितक िलट दऽ रहल छी जािहसँ पÇ हएत जे \nकोना एिह गजल संग मजाक भेल छै (एिह िलटमे शौिकया आ िस j-]िसj दूनूक नाम अिछ)- \n1) नीलकमल झा रचनाकारक नाम तँ गलत देनहे छिथ अपन गायनमे मूल श²द सभकÎ उनटा-पुनटा कऽ \nगायन केलिथ जकर िलंक अिछ (ओना अिधक¸श पित ई शुj गेने छिथ)-\n https://www.youtube.com/watch?v=SnRmai1qtj0   नीलकमल झा एिहमे गीतकार qपमे -उपे1 \nठाकुर मोहनजीक नाम देने छिथ से आपिजनक तँ अिछए संगे-संग मैिथली गीत-संगीतक अवथाकÎ सेहो \nदेखा रहल अिछ। \n2) संजय झा एकर भासपर गेलिथ जकरा एिह िलंकपर देिख सकैत \nछी \nhttps://youtu.be/EYctiERxVwo  \n3) मैिथली ठाकुर अपन गायनमे मूल श²द सभकÎ उनटा-पुनटा कऽ गायन केलिथ जकर िलंक अिछ-\n https://www.youtube.com/watch?v=0wFT4nPm360  \n4) आिदय नाथ पैरोडी बना गेलिथ जकर िलंक अिछ -\nhttps://www.youtube.com/watch?v=yHPSqoSBwN0  \n5) भा´या रानी अपन गायनमे मूल श²द सभकÎ उनटा-पुनटा कऽ गायन केलिथ जकर िलंक अिछ-\n https://www.youtube.com/watch?v=5dbn5X6f5yQ  \n6) उमा झा अपन गायनमे मूल श²द सभकÎ उनटा-पुनटा कऽ गायन केलिथ जकर िलंक अिछ-\n https://www.youtube.com/watch?v=26vr -J3Wtvc  \n7) ]ेमसागर अपन गायनमे थड( µलासक पैरोडी केलिथ जकर िलंक अिछ-\n https://www.youtube.com/watch?v=JNAen4rZeM g  हम पिहने कहने छी जे किववरक गजलक \nभास आब कtट अिछ। एिह भाससँ बहुत नव पैरोडी बनाएल जा सकैए।  एकर अितिरµत आरो नाम अिछ \nमुदा एिहठाम हम उदाहरण वqप िकछुए देलहुँ अिछ। अपवादमे हम ]दीप पुÄपजीक उtलेख करब ओ गायक \nनै छिथ मुदा फेसबुकपर अपन वरमे एिह गजलक शुj पाठ केल िथ जकर िलंक एही आलेखक अंतमे एकटा \nआन संदभ(मे भेटत।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपÇ अिछ जे सीतारामजीक ई गजल गीत िवधामे गहॴर धिर गेल। आ एिह लेल बहुत तव िज#मेदार छै \nपिहल तँ बहर (छंद) ओ कािफया, दोसर िमिथलाक शाµत परंपरा , आ तेसर सरल श²द। तीनू िवशेषतासँ ई \nगजल अपन िवधामे रिह कऽ गीत िवधा धिर गेल इएह एकर सफलता छै। आब हमरा लोकिन लेल ई उिचत \nजे लेखक केर स#मान करैत, एकटा िवधाक स#मान करैत एिह रचनाक सही वाµयक संग गायन हो, एिह \nरचनाक सही िवधा देल जाए आ एिह रचनाक रचनाकारक नाम देल जाए। अयथा आब गजल िवधा \nकमजोर नै अिछ ओ अपन उिचत थान लेब जनैत अिछ। \nउपरक जे िलंक देखलहुँ तकर अितिरµत  अcु कण( जीक गाएल ई भीिडयो सेहो देखू-\n \nhttps://www.youtube.com/watch?v=T6XvSPbL9DY   एिह िलंकक अलगसँ उtलेख करबाक \nमतलब अतबे जे ई भीिडयो िजनका ¦ारा अपलोड भेल अिछ से एिह गजलक संबंधमे बहुत कुतक( केने \nरहिथ ]दीप पुÄप जीक वालपर जकरा अहूँ सभ एिह िलंकपर देिख सकैत \nछी https://www.facebook.com/pradeep.pushpa.7/posts/1414904502 006571  \nहम उपरमे जतेक िलंक देलहुँ आ एकर अितिरµत आर जे िलंक हेतै तािह ठाम जा-जा कऽ हमरा लोकिनकÎ \nएिह रचनाक सही िवधा आ सही रचनाकारक नाम लेल कमÀट देबए पड़त आ ओकरा बदलबाबए पड़त तािह \nलेल सभ गजल काय(कतªसँ आ9ह जे किववरजी आ हुनक गजलकÎ उिचत थान लेल जतेक संघष(क \nजqरित पड़तै से करिथ। हम नीलकमल झाजीक िलंक उपर कमÀट दऽ एकर शुqआत कऽ चुकल छी। \nपिरिशÇ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n8ानवj(न कंठ  \nमोबाइलक kटीन  \n      िववेका बाबूकÎ बÕड िफिकर लागल रहैत रहिन।घरनी कटीबालीकÎ कहलिथन- \"अइ, अपनेक बालकक \nचरजा हमरा एकोरी सोहा निह रहल अिछ।जखन-तखन मोबाइल पर लागल रहैत छिथ।राित दू बेिर \nिनकास जाइत छी।दूनू बेिर हुनका जगले आ मोबाइल पर लगले देखैत िछयिन।जीह लहिर जाइत \nअिछ।कथी इिदर-िबिदर करैत रहैत छिथ, निह जािन!िकदन-िकदन बािजतो रहैत छिथ कनटोपा लगेने।गोली \nमारो,पकड़ो,..... की-कह अर(-दर( बजैत सुनिलयिन अिछ।कखनहुँ ठठाक' सनकाह जक हँस' लगैत \nछिथ।पता निह,केहन संगी-संगत छिन! हम तँ िहनक जीवन-भिवÄय ल' क' बÕड िचंितत रहैत छी।सुनै \nछिलयैक-नो नॉलेज,िवदाउट कॉलेज।कॉलेज त' किहयो पढ़' जाइत निह छिथ।पता निह,मोबाइल पर कोन \nयूिनविस(टी खुजल छैक!बुझाक' किहयौन जे अपन मोबाइलक एकटा kटीन बनाबथु।हरदम मोबाइल जोतने \nरहैत छिथ,से अकरहर क' रहल छिथ।एनामे कोनो िदन हमहॴ कतहु पड़ा जायब।से किह दैत छी!\" \nकटीबाली कहलिथन- \"अरे ओ गेम खेलैत रहैत छैक।ओही पर पिढ़या- िलिखया सेहो करैत रहैत छैक।अह \nअनेरे एिह सभमे निह पड़ू आ हमरा पेड़ू निह! जाउ अपन ऑिफस।बेमतलब िधया-पूता पर िखिसएबाक जमाना \nनिह छैक।की-कह क' लै छैक गे माय गे माय!देहो भुलिक गेल।जाउ, हमर माथ निह खाउ!\" \n      सझमे ऑिफस सँ आिब िववेका बाबू ओछान पर देह मोड़क लेल पिड़ रहलाह।ओतय सँ हॉलमे  बैसल \nपुd पर नजिर गेलिन। ओतय आिब कुरसी पर बैिस गेलाह।कनी कालक बाद बजलाह- \"बौआ,एकटा बात \nकही?खराप लागत त' निह कहब!\" बेटा कहलिथन- \"कहू ने पापा! खराप िकएक लागत?\" ]सc होइत \nबजलाह- \"वाह, इ ने भेल हमर बेटाबला गप!देखू बेटा, हम अपना लेल निह,अिपतु अहॴक लेल कहैत \nछी।एखन अह जलखै क' रहल छी।एखनहुँ एक हाथ मोबाइले पर चिल रहल अिछ।एक बेिरमे एÔेटा काज \nकq।भिर राित जागइ छी,आठ बजेक बादे सूितक' उठैत छी।इ कोनो नीक बात थीक?गैसक समया भ' \nजायत।वाÌय गड़बड़ा जायत।तखन कोनो काज नीक सँ निह क' सकब!मोबाइल सँ हमर कोनो शdुता \nनिह,मुदा अित सव(d वज(येत्।तÎ एकटा kटीन बना िलय'।एक निह, दू, हे िलय' तीन घंटा मोबाइल चला  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिलय'।मुदा सिदखन ओही पाछ रहब,अह सन बुिधयार बेटा सँ हम इ अपे6ा निह करैत छी।की,अनुिचत \nकहैत छी?\" पुd कहलिथन- \"पापा, अहक कहब सव(था उिचत अिछ।हम मोबाइलक kटीन बनाक' अहकÎ \nदेखबैत छी।\" आधा घंटाक उपर¸त ओ kटीन बनाक' अयलाह।कहलिथन-\"माd दू घंटा अपना लेल मोबाइल \nचलेबाक समय िनधªिरत केलहुँ अिछ।\"िववेका बाबू ]सc भ' बजलाह- \"वाह, मोन खुश क' देलहुँ।\" अिगला \nिदन फेर पुdकÎ मोबाइल पर लागल देिख कहलिथन- \"बौआ! फेर मोबाइल?आ kटीन?\" पुd मुँह पर आँगुर \nरािख कहलिथन - \"वाइवा चिल रहल छैक!\" िववेका बाबू चुप लगा गेलाह।सझमे पुdकÎ पुछलिथन- \"यौ,अह \nअपन kटीन देखाउ त' बौआ!कनी हमहूँ त' देखी जे कोन kटीन बनेलहुँ अिछ!\" पुd kटीन आिन देखेलिथन- \n'भोर 10बजे सँ सझ 5 बजे धिर- ऑनलाइन µलास। \nसझ 5बजे सँ राित 10बजे धिर- µलास-आधािरत वा:याय। \nराित 11 बजे सँ 1 बजे धिर -माd दू घंटा अपना लेल मोबाइल पर मनोरंजन/गेम/फेसबुक/´हासएप आिद।' \nिववेका बाबू कपार पीिट लेलिन।अपन ऑिफसक सहकम लोकिन सँ पुछलिथन।सभक समान ´यथा।बड़ा बाबू \nकहलिथन - \"देखू,तनावमे हमहूँ छलहुँ।अहॴ जक हमहूँ बÕड उVोग-उपाय केलहुँ।अंतमे केलहुँ की,त' हमहूँ \nएकटा एंêॉइड मोबाइल कीिन लेलहुँ।हम घर जाइते मोबाइल ल' क' बैिस जाइत छी।बस,आब संसारमे \nअÙाबजर ने खिस जाउ, हमरा लेल धिन सन!देखू, संसारक गितक संग तालमेल िमला िलय'।कोनो तनाव \nनिह हैत।\"िववेका बाबू तिहये अपना लेल एकटा एंêॉइड मोबाइल िकनलाह।आब दूनू बापूत अपन-अपन \nसंसारमे मगन छिथ। कटीबाली एकिदन कहलिथन- \"एकटा एहने फोन हमरो िकनबा िदतहुँ!हथौड़ीबाली बÕड \nचोट मारैत रहैत छिथ।आइ मान चढ़ाक' की कहैत रहिथ जे बुझलिखन हे बिहन!हमहूँ मोबाइल कीिन \nलेिलयैन।आइकािÒ ओिह लोककÎ कोनो लोक बुझै छैक लोक,जे एकटा मोबाइलो निह राखत!की करत पाइ \nरािखक'? ल' जायत संगे उपर?आँय?\" \n  \nअपन मंत´य  editorial।staff।videha@gmail।com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nमुcाजी \nलघुकथा- बीचला लोक  \nहमर सािहियक याdा कथा लेखन सं ]ार#भ भेल छल. पिहल कथा-\" मिनयाडर\" झंझारपुर कथा गोÑी \n(1993) मे पाठ पिहल ]काशनाथ( कथा \" वीकार \" कणªमृत ( 1994)  दोसर , ]दीप िबहारीक संपादन मे \nसिझया संगोर \" भिर राित भोर मे '(1997) तकर अितिरµत िव देह, िमिथल¸गन....मे. ओइ बीच बीहिन कथा \nिवधा फिरछाब' मे लागल आब ओ पािट ध लेलक. पुन: कथा िदस....»मश: अपन तेरहम आ िहजड़ा जीवन \nपर िलखल टटका कथा ]तुत ऐछ! सलाह, सुझाव सादर अपेि6त!-मुcाजी \n  \nवाह!आइ त' जतरा सुफ¸िट िनकलल! तीन िदन सं   बौआ-टौआ कÀ खाली हाथ घर घुिर जाइ! लगैए आइ \nपरोप¯ाक मए सब िचलका जम देनाइ बc क' देलकैए! अपन अc पािन खा कते िदन िनमहब? पिहने जािह \nगली, मोहtला मे पएर दी घोघतिनया बाली सब सेहो किह िदए-\"फtल¸ गाम बाली के बेटा भेलैए! \"जाउ ने \nधनगर आ समंगर दुनू छै! खॲइछा, झोरा-झपटा सब भिर देत! िधया पुता सेहो पछोड़ लािग सुना िदए -\" \nओकरा घर मे बेटा एलैए, चलू ओकरे दुरा पर जमघट जमतै! \"यै मइय¸ आब जनी जाित के िचलका नै होइ \nछै?  \nधौर हेतै िकए नै, ऐ तोर मे सबटा छॱड़ीए भफएल छलै!   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nबेटा सुिनते,िहजड़बा-िहजड़नीक झु^ड ढोल, हरमुिनया ल' ढ़ूिक जाइ ओही अंगना! रहै त' सबटा िहजड़नीये \nसाया, साड़ी आ ²लौज पिहरने! िकयो िकयो सलवार समीज मे आ ओढ़नी ओढ़ने! ओही मे सं िकयो िकयो \nिजस, टीशट( पिहरने, बाबरी छंटेने िहजड़बा भ' जए! आ ब¸की सबटा जनी जाितक भेष मे छाती बढ़ेने ऐन \nमेन मौगीए बुझू! स¸च मे त' इ सब ने dी ने पुqष, बीचला लोक, भगवानक ड¸ग देल! मुदा समाज मे रहै \nबसै लए कपड़ा ला आ बोल सं पािनगर! देहगर आ दुधगर सेहो! पएरक घुंघq सं लोकक मोन हिरया \nदान, धान आ पाइ ल' घर घुरए ! \n \n  \nिमिथला मे बेटाक जम पर लोकक मोन हिष(त केनाइ पमिरयाक काज छल! इ इलाम धम( मानिनहार ' \nपमार' जाितक एकटा वग( पेशाक qप मे अपना लेने छल! इ सब झु^ड बना गामे गामे पता करैत रहैत छल \n-' कोन घर बेटा जम लेलक! \"एकरो रेवाज मे आने पौरािणक रेवाज सन काया बारल रहै छलै! कोनो घर \nकाया जमक खबिर पािब ओ घर बािग चलए. जखन की एकर पुqष झु^ड मोन बहटारै लए िकछु सदय \nकÀ घघरी पिहरा dी वेश मे नचबैए माने राज नत(की सं लोक नत(की धिर, पेशा मे सेहो dी के नचएब \nसमाज कÀ बेसी पिसc.िमिथला मे लौ^डा नाचक ]था नै रहलैए.कबुला पाती मे छिठक घाट पर आंचर पर \nनटुआ नचएब होइ िक िववाह दान छकरबाजी नाच करतै पुqष आ व¸◌ंग dीक.आ तािह समाज मे बेटी \nजम पर ओकरा मनहुस बुझत.गभ(िह ज¸च लग सं ओकर ]ताड़ना सं समाज एकभगाह सन भेल जाइछ.एक \nिदस बेटी जम पर बाह आ दोसर िदस जीवनक संपूण(ता आ िक मोन बहटारबाक ]मुख साधन बेटीये, \ndी.य¸िdक िवकासÀ पर#पराक होइत पतन सं सामािजक सरोकार सेहो भारल सन. आिक लोक िवकासक   \nगित नव नव qिच मे पिरवित(त भ' रहल. िहजड़ा नाच सेहो तिह qिचक संकेत िथक.आ आब िहजड़ा समाज \nसेहो तेजी सं िवकिसत भ' रहल.   \n \n  \nहय... हय तूं सब आङन मे कत' घूसल अबै छÀ?  \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबाबा ,तमसाइ िकए छी? की भेल अह¸ कÀ धीरज धq ने.हम सब कोनो मुजरा बाली नै जे मोन आ देहक \nमनोरंजन क' ढ़ेका,जेबी ढ़ील क' घर घुरा देब. \n \n  \nहय तॲ त' बताह जक¸ गप करै छÀ, हमरा की लालबी बला बतीक ग¸हिक बुझै छÀ जे एना लोिढ़एने जाइ \nछÀ?  \n \n  \nनै यौ बाबा, हम सब अह¸क सनक देिख कÀ चौल करै छलॱ.हम सब िक कोनो कोठा बाली छी जे इमान, \nदेह, धरम सब   बेिच क' पेट भरब. \nहम सब अहॴ सब सन माय बापक, इ±रक ड¸ग सं डÀगएल िचलका िथक. से इ±रक गलती की हमर \nसबहक कत(´य दोष, नै जािन.एकिह कोिखक िकयो सोझ िकयो टेढ़ के त' पिरवार, समाज रािखए लै छै. \nमुदा ओही कोिखक बीचला लोक माने नै बेटी ने बेटा के लोक मोन मािर बहटािर दैए.आ तहन हम सब मए \nबाप, सर समाजक िनंहुछल एकटा नव समाजक अंग होइ छी.आ ओही ितरकृत समाजक हंसी ठìा मे  \nसिमलात भ' जीवन गुदत करैत रहै छी. \n \n  \nछी त' हमहुँ सब मनुµखे, सकिल सुरित , देह गात सं अहॴ सन एकरंगाहे. मुदा ]कृित ]द जे \nसृजनधिम(ता तकरा सं वंिचत.समाजक लेल अशपृmय त' नै मुदा कुड़कुट सन. सेहो अयो«यता त' ]कृितयेक \nदेल. कोनो बलात् ´यवहृत वतु जात त' नै ने हम सब. तहन बाबा एना िह°जो िकए   ?  \n \n  \nऐ िहजड़ा जाितक एत' कोन खगता ?.हमरा घर त' पोती आयल, पोता नै ने! तहन कथीक हंसी खुशी. जो \nतॲ सब आन दुआिर,आन टोल, गाम. ताकुत कर गे नवजात बेटा आ घरदार घर. तॲ िकcरवा सब हमरा \nबखिस दे,नेहोरा  करै छीयौ. तॲ सब नाच गान कर तोहर सएह काज   ने! जो धन संपित अरज पेट पोस!  \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबाबा, हम सब िकcर नै, िहजड़ा छी, िहजड़ा. मुदा िकcर जाितक गुण सेहो अंगेजने छी, पेट पोस' लेल. \nिकcर त' सृिÇक आिदये काल सं छल, वनवासीक qप मे. जािह म े नर नारी दुनू फराक छल. जे वग( \nलोक मे नत(क नत(की ( नचिनया) qप मे उपिथत रहै छल. रा मायण- महाभारत सब काल मे नचिनया  \nिनिम रहल. मुदा िहजड़ा ]कृितए सतएल एहेन जीवामा ऐछ जे ने नर छल आ ने नारी.कालातर मे लेखक \nसब िकcर आ िहजड़ा के ओिहना  िमíझर क' देलक जेना सबटा वनपित घी भेल डालडा आ सबटा वािशंग \nपाउडर सफ( कहए लागल.पौरािणक 9थ °योितष शाd फिरछौने ऐछ जे \"- कोनो dी मे च1मा, मंगल आ \nसूय(क ल«ने गभ(धारण होइछ.शारीिरक संबंध मे वीय(क अिधकािधक उपिथित सं बेटा, रµतक   अिधकािधक \nसं बेटी आ दुनूक समान उपिथित सं नपुंसक वा िहजड़ा िचलका जम लैछ.ओना िव8ान तकरा नै \nमानैए.िव8ानक अनुसार गभ(धारणक िवकासक »म अवkj भेला सं िमलावटी जनन¸ग (intersex) के \nसंभावना बनैछ.एकर कारण मे संबंधक अिनयिमतता, दवाइ सेवनक उनटा ]भाव, »ोमोजोम मे एµस- वाइक \nज«गह एकाकी उपिथित आिद होइछ. बाबा, एकटा बात िगरह बािह िलयय जे जमक समय सब ब7चा \nिहजड़ा नै रहैछ.िसरखारी सं सब पुqषे सन रहैछ, मुदा अिवकसीत जनन¸ग रहैछ, टेटोरेनक अभाव सं \nछाती त' िवकसीत होइछ मुदा अिवकसीत िलंग उपिथत रहैछ. करीब असी ]ितशत एहेन िचलका सज(रीक \nपछाित कोनो एक kप पबैछ. िकछु सफल ऑपरेशन सं पूण(त: पुqष वा पूण(त; dी काय मे सेहो नवजीवन \nपौलक. \n \n  \n हय ,सुन ! हम कोनो कूलक क6ा मे नै बैसल छी. तॲ तहन सं इितहास, भूगोल, िव8ान पढ़ेने जा रहलÀ. \nतोहर सबहक इ±रक ड¸ग सं समािजक आ मानिसक िथित दाqण छौ से बुझै छी. मुदा आब की अं9ेजी \nशासकक सा थोड़े छै जे तोरा सबकÀ उभयिलंगी दजª आ अिधकार छीिन कÀ नµसली की अपराधीक Zेणी \nमे द' देने छलै. तोहर एतेक भाषण सं िज8ासा भेल जे तॲ नाच गान मे मगन रहै बाली इ िविशÇ 8ानी \nकोना भेलÀ?  \nबाबा! हम पूरे हाइ कूल पढ़ने छी, आ अपन हंजेड़क मेट छी.अपन आ समूह सदयक अिधकार आ 8ान \n]ाितक वाते कूल, कॉलेज, कचहरी आ मंdालयक चÔर कटैत रहै छी....! समाचार चैनलक पैनल सदय \nछी!  \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबाबाक िज8ासा शाित पछाित ओकर खून मे नव उजª ]वािहत भेलै,आंिशक चमक बिढ़या गेलै.हलसैत बािज \nउठल-\" हं बाबा हं, अहूं के जेना हमर सबहक िजनगीक दुख दद(क िखसा बुझले ऐछ! आब कहू जे हम \nसब सबहक सुख- दुख मे सहयोगीये , मुदा शायद अं9ेजबा सब रहै उनटा खोपड़ीक . जहन अवसान अबै \nछै तहन अहंकार बढ़ै छै आ बुिj घटै छै. तÀ ने 1871 मे इ सब एकभगाह कानून पास क' हमरा सब कÀ \nअपरािधक जनजाित \" जरायम \"के Zेणी मे द' देने छल. बुझू ओ सब हमर सोन िचड़ै  सन भारत के \nकामधेनु गए बुिझ दुिह दुिह खए, से भेल मािलक.जहन की हम सब म¸िग च¸िग खाइ. फेरो हंसाब' खेलाब' \nजाइ से भेलॱ ओकरा नजिर मे अपराधी. धिन कहू सुभाष, खुदीराम आ ग¸धी बाबा ....सब कÀ जे ओइ \nकलमुह¸ सब सं देश के आजादी िदयौलिन.तहन 1951 मे अपन सरकार हमरा सब कÀ से हो ' जरायम ' \nसं आजाद करा समाज मे रिह नाच- गान क' पेट भिर जीवाक अवसर देलक. \n \n  \n समाजक ओलवा दोलवा सं किहयो हम सब िखc नै होइ छी. जे समाज अपन संगतुिरया के नै बखसैए से \nहमर सबहक कोना हएत? हम सब त' ]कृितए बारल सन. बाबा एकटा बात :यान राखब, बq हम सब \nबारले सही मुदा असमािजक नै. देहक भूख बq नै जगौ मुदा पेटक भूख त' लगबे करै छै. तािह लए त' \nनाच गाने क' हम सब अह¸ सबहक नजिर मे रहै छी. अहॴक समाज जक¸ हमरो समाज मे जहन सं§या \nवृिj होइत गेलै तहन कते लोक बधइये म¸िगतै? सुनने हेबै  जे खगता आिवÄकारक जननी होइछ.त' हमहूं सब \nगुqक आदेशे बस, nेन, रेडलाइट पर थपड़ी पािर अथ(क जुटान मे जुिट जाइ छी. \n \n  \nआम समाज सं बq बारले मुदा हमर कितएल बेरएल लोकक सेहो एकटा संगिठत समाज त' ऐिछए. समाज \nकी? इएह ने जे एक फरीकक,एक जीव वग(क सामुदाियक िजनगी जीवाक समूह.त' हमहूं सब की एकरवा \nथोड़े रहै छी. जेना अह¸क समाज जाित, धम(, वग( मे ब¸टल   मुिखया, सरपंच, मािञजन शासन त'र िनमहैए \nतिहना हमहूं सब अपन देवीक समूह मे ब¸ट बखरा भ' सामूिहक िजनगी जीवै छी यै ने यौ.हमर समूह चािर \nवग( मे संगिठत ऐछ! सब वग(क अपन अपन देवी छिथन. \n पिहल बुचरा,ऐ वग( मे कने िपताह, पुqषाह आ उ9 सदयक ]वेश रहैछ.इ देवी सेहो काली माय जक¸ उ9 \nत' ओ ऐ समूहक श¸ित भंग नै होम' देिथन, इएह लोक मायता छैक.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदोसर नीिलमा, इ संयिमत, संतुिलत जीवन जीयय वाली देवीक समूह ऐछ.!ऐ मे dैण सदय सबहक ]वेश \nदेल जाइछ. जे राब दुआब नै, अपना कÀ दािब राख' वाली सदय होइथ.तेसर समूह जािह देवीक होइछ ओ \nकहबैछ मनसा, जािह मे एहेन सदय कÀ राखल जाइछ जे जीवन सं अगुताइथ नै, अपन जीवन मे िकछु नव \nकरबाक आतुर होइथ.आ चािरम समूह होइछ हंसा देवीक.ऐ मे हुनकर ]वेश होइछ जे सदय उड¸त होइथ. \nिजनकर पोन, मोन आ जीह एक ठाम िटक कÀ नै रिह पाबए.एक समूहक सदय कÀ दोसर समूहक सदय \nसं कोनो राग ¦ेष नै रहैछ.मुदा जे जािह समूह वग(क सदय तकर िनयमक बहन मे बाधल   सन बुझू.अहॴ  \nसबहक   पंचायतक मुिखया जक¸ हमरो समूहक ]मुख नायक कहबैछ.सब समूहक नायक िमिल जुिल एकटा \nगुqक चयन करैछ.हमर समाजक    िकयो सदय   ]ितभाशाली, बलशाली, मेधावी िक उजÕड हो, गुqक \nअपमान नै करैछ.हम सब खोपड़ी खपा िक थोपड़ी बजा जे धन अिज(त करै िछयै ने बाबा ओ सबटा गुqक \nचरण मे अिप(त क' दै िछयै. से किरयौ िकए ने, उएह हमर सबहक पालक आ उएह अिभभावक. \n \n  \nऐ फाtगुन शुµलप6 मे वािष(कोसव ऐछ, ऐ अवसर पर सब समूहक सदय एक िनधªिरत जगह पर उपिथत \nहोइछ.सब अपन लहंगा- चुनरी, जेवर सं सुसि°जत, सिज धिज , दुिÒन बिन आयल ऐछ. गुqक \nआदेशानुसार इ पव( िववाह अनुÑानक पव( िथक.ऐ िदन सबहक सामुिहक िववाहक व¸ग रचाओल \nजाइछ.सबहक एकिहटा  वर होइत छिथ ' अरवण'. गाम, शहर सं बहरी ज«गह, सुनसान सन,  अरवण \nदेवताक ]ितमा लगाओल गेल ऐछ! शिमयाना मे लाइट आ डी. जे सं चकमक आ गनगन करैत दृmय! \nसब िहजड़ा गण पितयानी बना, धुप दीप जरा ' अरवण' देवताक अराधना मे बैिस गेल. नायक ¦ारा पूजन, \nहवनक संग सबहक   िसनूरदानक रेवाज पूण( भेल.आब सब नाच गान करैत हषÞtलास मे रिम गेल ऐछ! इ \nयोहार स¸झ सं भोर धिरक होइछ. भोqकवा मे गुqक आ8ा होइत े ' अरवण' देवताक मूित( तोिड़ फोिड़ नÇ \nक' देल जाइछ. तिह संग सब वधुगण अपन अपन चुड़ी फोइर,सेनुर मेटा, मंगल सूd तोिड़ वैध´य धारण क' \nलैछ.रंग िवरंगा साड़ी, ²लाउजक ज«गह उजरा साड़ीक पिरधान मे आिब जाइछ. मुदा िवलापक   ]था नै छै. \nकॴवदित ऐछ जे- महाभारत काल मे िहजड़ा गण वनवासी छल. ओइ ठाम एकरा सब कÀ रा6सक उपात \nभेलै.जकरा सं संघष( क' अजु(न पुd ' अरवण' आजाद करौलिन. तÀ इ सब र6क बुिझ अपन पित वीकार \nक' लेलक.मुदा अरवण,युjभूिम मे लड़ैत ओही िदन मृयु गित  के ]ाित क' लेलिन.ओइ िदन सं इ, एकिदना \nपाविन मनेवाक रेवाज आइ धिर िनरतरता बनौने ऐछ!   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nआइ सबहक जुटान एकठाम भेल ऐछ, पूरा चुपी मुदा मोन अशात सन! शाितक मृयु सं सब मोने मोन \nखुश भेल ऐछ,जए दिह एकरा त' मो6 हेतै.गै िबदा,ओना थोड़े पैट हेतौ चपल, जुा ला ने.आ सब िमिल \nलहाश कÀ चपल, जुा सं पीटैत कहैए- जो... जो गै फेर ए#हर नै अिबहÀ, जनिमहÀ त' मनुµख भ' कÀ! गै \nिकरिणया तॲ िकए नोर बहबै छÀ,पोछ! नै त' इ फेरो ए#हरे घुिर औतौ.पुन: शाित पसिर गेल ऐछ!अधरितये मे \nलहाश कÀ खेत मे आनल गेल. िहदु धम( मािनतो लहास जरएब असगुन बुझल जाइछ. िकयो बहरी बला \nलोकक दश(न सं एकरा मो6 नै भेटतै तÀ चुपचाप खािध मे द' झ¸िप चल. मना जे अिगला जम मे मनुµख \nहोउ, नर- नारी िकछो मुदा बीचला लोक नै. \nआइ चाq भर खुशीक च'प उनार गप पसरल छै.सब िहजड़ाक करेजा सुप सन भेल बुझू.ओना िनण(य \nसमाजक   हो िक यायालयक साथ(के बुझू.इ िनmतुिक बुझू जे सब िनण(य सब पर लागू नै होइछ.आ िक एना \nकहू जे सब बात सं सब लाभािवत निह होइछ. मुदा तै सं िक आइ 15 अ]ैल 14 हमर सबहक जीवनक \nइितहास वण(6ार सं िलखल सन! िकए त'  अझुके िदन सवÞ7च यायालय हमरा सब कÀ िपछड़ी जाितक \nZेणीक बराबर आर6णक घोषणा कएलक! आब पढ़ल िलखल कÀ नोकरी मे ज«गह सुिनिÈत सन. ओना \nपिहनिहयो सं हमर लोक सब िश6क, ]ोफेसर, पाष(द आिद त' भेले छै.मुदा आब अिधकार संग हेतै.हं \nअिधकारक बात पर मोन पड़ैए वष(-94. जिहया हम सब   टी.एन. शेषण कÀ नािच गािब मोन बहटारने \nरही.उएह त' पिहल बेर हमरा सब कÀ िविधवत मतािधकार    ]योगक अिधकार िदयौलिन.ओइ सं पिहने हमरा \nसब कÀ मतदानक ने कोनो अिधकार छल आ ने कोनो सरोकार.आब.. आब हमहूं सब सरकार भ' सकै छी \nआ हमरो सबहक सरकार बिन सकैए जेना एखनहु धिर अह¸ सबहक ऐछ! बाबा ओंघाइ छीयै की? \nढ़ोल, हरमुिनया आ हाथ माइक नेने साड़ी ,समीज बालीक हंजेड़ अनचोके बुचकुन कÔाक आंगन मÀ ढ़ूिक \nगेल। \n \n  \nकिनञ¸ घोघ तनैत,बु7ची स#हारैत,नुकबैत कोठरी ध' लेलिन।काकी छाती िपटैत-रौ दैब रौ दैब पोता- पोता \nरटलॱ त' एलीह भगवती। तै पर सं िहजड़ाक झु^ड।। \n \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n6णिह मे सगरो टोल दलमिलत!dी गणक हÀज अंगना सं दुरा धिर सोहिर गेल छल।पमिरयाक ज««ह िहजड़ा \nदेिख उसुकता दुcा।फरमाइस क' के गीत सुनै गेल। \nनाच-गानक बीच कÔा काकी के एक हजार थ#हबैत िलयय िकछु कपड़ा ला जोिड़ िवदा कq। \nयै म¸ इ लौथ एक हजार आओर िमला द' देथुन। \n \n  \nगै मए गै मए,जेना बेटा जनमल होइ! \nम¸,बेटा- बेटी नै,मए हेबाक सुख हिष(त केलक! \n \n  \nिहजड़बाक मुिखया आओर प¸च सए लगा घुरबैतकहलक-\"मइय¸,हे इ आशीष। \n\" बेटीये से ने बेटा,बेटी स#हाq त' जग चलतै।\" \n \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nजवाहर  लाल कmयप  \nnेश बटर  \n\"रािगनी जtदी चलु 6.13 के nेन भेट जायत तखन समय पर घर पहुँचब आ घरक काज जtदी भ जायत\" \nसुशीला ऑिफश स िनकलैत रािगनी के हाथ ध क बजलीह / \n\"निह आई हम संगे निह जायब /\" \n\"ओकर फोन आयल छल िक ?\"w \n\"हॉ ओकरे फोनेआयल छल कहलक जुहु मे भेट कk\" रािगनी के मुँह पर ल°जा िमिZत मुकान आिब गेल \n/ \nओकर बाद दुनु अलग अलग िदशा मे मु#बई के भीड के िहसा भ गेलीह /मु#बई के भीड, भागैत भीड, एक \nदोसर स आगा बढबा के होर लैत भीड, धिकयाबैत मुिकयाबैत भीड, पता निह ई होर किहया खतम होयत / \nओिह भीड के अंग बिन सुशीला अधेरी टेशन पर आिब गेलीह / nेन पिहले आिब गेल छल आ लगभग भिर \nगेल छल /ओ ओिह मे चिढ गेलीह / बैसबाक निह मुदा सोझ स ठाढ होबाक जगह भेट गेल छल / समय \nबीित रहल छल आओर् लोक nेन मे चढल जा रहल छल / ितल रखबाक जगह निह छल मुदा आदमी तैयो \nसिहयायल जा रहल छल / मु#बई के nेन मे भारतक छिव देखल जा सकैत अिछ / कोना नाना धम(, नाना  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजाित , िभc-िभc ]कार के वेश धेने सब एक संग समािहत भेल अिछ आ अपयॉत भेल िजदगी जीबय \nलेल आ देश चलिनहार के गािर पढबाके लेल िववश भेल छिथ /  \nnेन चालु भेल आ सब िकयौ भगवानक जयकारा लगेलक / सुशीला रािगनी के लेल सोचय लगलीह हमरा त \nअपन काज स फुरसित निह होईत अिछ, आिखर कोना ओ सब काज करैत हेती /अपन आिफसक काज , \nघर मे दुनू ब7चा के काज , पित के काज तखन बॉयïÀडक नखरा से अलग / पता निह भारतक पतन आ \nपाÈायक नकल कतय जा kकत /  \n* * * \n\"आई पिहले आिब गेलहुँ\" सुशीला घर मे घुसैत आँिफस स आयल अपन पित के देिख बजलीह / खुशी \nबÕड भेलिह मुदा भिर िदनक झमारल मुँह पर ओ खुशी निह आिब सकल आ मोनक ओिह खुशी के राहुल \n(पित) निह देख सकलाह / \nराहुल ´यंग केलिथ ,\"चलु आई गलती भेल आब हम जtदी निह आयब /\" \n\"ह जtदी आिब क ह#मर उपकार केलहुँ . . .\" सुशीला िखिसया गेलीह \"तखन स टी ´ही देख रहल छी / \nएक कप चाह निह िपने होयब ? रिव (बेटा) के कुल स आिन लािबतहुँ, सेहो निह केने छी….\"  \nराहुल बीच मे िखिसया क बजलाह \"एक िदन हम सबेरे आिब जाउ तकर मतलब जे सब काज हमहॴ कk \n/\"  \n\"निहं , आिब क टी´ही देखैत रहु \" सुशीला बैग राखैत, जबाब डेिtखñ / हन हन करैत , घरक दरब°जा \nजोर स बद करैत, रिव के लावय लेल कूल िवदा भ गेलीह /भिर रता अपन »ोध के श¸त करबाक \n]यास करैत रहली मुदा »ोध छल जे श¸त हेबाक नाम निह ल रहल छल / पता निहं पुkख जाित किहया \ndी के अपन स#तुलय मानत / जतेक काज ऑिफ़श मे ओ करैत अिछ ततेक त हमहुँ करैत छी, तखन \nकथीक घमंड / \nरिव के कूल मे छु¯ी होमय बला छल गािज(यनक लाईन लागल छलै, सुशीला मोने-मोन िखिसयाईत पता निहं \nई लाईन स किहया छु¯ी होयत जतय जाउ ओतय लाईन, बस मे लाईन, nेनक िटकट मे लाईन, रोड पर \nगाडी के लाईन/तखने छु¯ी के घंटी बाजल / ब7चा सब अपन-अपन गािज(यन सब लग आबय लागल/ रिव \nके कु#हलायल फुल सन सुखायल मुँह के देिखते सुशीलाक »ोध ममव मे बदिल गेल / अपन जमाना याद  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआबय लागल / एकटा लेट ल क कूल गेनाई ,जतय पढाई कम,मौज-मती °यादा /पढाबय के जगह पर \nकुस पर बैस क सुतय बला माटर साहेब पासवान जी /िखसा सुना क पढाबय बला च1क¸त बाबु /आब \nअपना स °यादा भाडी बैग /िडिसिलन के नाम पर ब7चा के टाच(र करैत सर / अिह चÔर मे हरा गेल \nबचपना / \nसुशीला अिह बात के सोचैत अपन घर आिब गेल आ आिबते »ोध अपन चरम पर पहुँच गेल / राहुल घर \nमे निह छल, घर मे ताला लागल छलै आ घर के दोसर चाभी सुशील के बैग मे रहै / राहुल के मोबाईल \nिवच आँफ छलै आब एकटा उपाय छल जे पडोसी के घर मे बैस इंतजार कैल जाय आ सुशीला वैह करय \nलगलीह /°यॲ-°यॲ समय िबतैत छल हुनकर »ोध चरम पर जा रहल छल / ओ आ रिव दोसर के घर मे \nबैसल परेसान भ गेल मुदा राहुल के कोनो पता निहं / राितके 9.35 मे राहुल घर आयल आ अपन गलती \nपर सफाई देनाई सुk केलक, सुशीला ओकरा िबना सुनने अंदर आिब गेलीह / \nराहुल -\" सरी हमरा ई अंदाज न......... \nसुशीला- \"चुप भ जाउ हमरा कोनो बात निह सुनय के अिछ /\" \nसुशीला के »ोध देिख रिव त सहिम गेल मुदा राहुल और िखिसया गेलाह / ओिह राित दुनु ]ाणी मे खुब \nझगरा भेल / राहुल सुशीला पर पिहल िदन हाथ छोिड अपन पुkषव सेहो ]दिश(त केलाह /तीनु ]ाणी भुखले \nसुतलाह /  \nराितक घटनाक ]भाव भोर मे सेहो देखल गेल / राहुल िबना खाना खेने चिल गेलाह /सुशीला रिव के खाना \nखुआ कूल भेिज अपने िबना खेने चिल गेलीह / फ़ेर सुk भेल nेनक वैह भीड / अंधेरी मे nेन स उतिर \nऑिफस के लेल िबदा भेलीह तखने रािगनी के फोन आयल कह छी हमहुँ अंधेरी आिब गेल छी / सुशीला \nओकर इंतजार करय लगलीह /िकछु देर मे खुशी मोन रािगनी आयल आ दुनु आँिफस के लेल िबदा भेल \n/सुशीला -\" िक बात छै आई बहुत खुश छी /\" \n\"हम त अिहना खुश रहैत छी\" रािगनी के जवाव छल \"िजंदगी के एकटा मकसद अिछ जे खुश ऱहु /\"  \nसुशीला -\"एकटा बात पुछु खराप निह ने मानब ?\" \nपुछु....  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"अह जे दोसर लडका स भÀट करय जाईत छी से के अिछ ?अहक िबयाह भ गेल अिछ, दू टा ब7चा \nअिछ तखन ओकर की महव ? ओ अहक के अिछ ?\"  \nरािगनी के मुँह पर मुकान आिब गेल -\"ओ ह#मर िकयौ निह अिछ आँिफस मे सर स परेशान आ घर मे \nपित के पुkषव स / बस ओ nेश बटर छै ,nेश बटर ............. \n  \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३. पV  \n३.१.नबोनारायण िमZ- ई कीित(मान बनल  \n३.२.आनद कुमार झा- मासय( \n३.३. िवजय इसर ’वस ’- अपराधी छी हम  \n३.४.रमन कुमार झा-qसा-फुली (भगवती वंदना) \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनबोनारायण िमZ  \nई कीित(मान बनल  \n \nजे छल खास अपन आइ सैह अिछ आन बनल। \nअिभशत जीनगी हमर, अवगुणक खान बनल।। \n \nजकरे िहत-साधन मे, रहलहुँ सभिदन लागल। \nतकरा नजिर मे आइ, हम छी अकान बनल।। \n \nएिह आिथ(क-युग मे, टाका अिछ सवÞपिर। \nटाका िबनु िजनगी, जे ना सुc-मसान बनल ।। \n \nफुिस-फटक बािजकड, सभके ठकैत रहल। \nिबड#बना एहन जे, आइ वैह अिछ महान बनल।। \n \nपु^य भूिम िमिथलाक, कण-कण जुड़ा गेल। \nमैिथलीक संबj(नाथ(, शंशोिधत संिवधान बनल ।। \n \nZेयले बाक लुिझ मे, हमहीटा पछु आयल । \nअपन पीठ ठोिक-ठोिक, सभ पहलमान बनल।। \n \nजयकारक उôोष करैत, बेम मैिथलीभाषी।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिभनदन समत मनीषी के जिनक ]यासे ई कीित(मान बनल।। \n \n(मूल पाठ कणªमृत अµटूबर-िदस#बर २००७सँ साभार) \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआनद कुमार झा \nमासय(  \nजिहया पिहल बेर  \nओ पकड़ने रहै हरक लागिन  \nकरै लागल रहै हरबािह  \nजोतए लागल रहै खेत  \nनिह फाड़ल भेल रहै सोझ सरदर िसराउर  \nदू दािल जॅका फोिड़ देने रहै बड़दक पीठ  \nआबै काल लगा देने रहै बड़दके◌ॅ फाड़  \nबाबा देिखते िछिन उसािह देने रहिथन पेना  \nआ किह देने रहिथन  \nसीखगे कोनो आन इिलम  \nनिह बनै जोग छे◌ॅ हड़बाह  \nकिव - आनद कुमार झा, मÀहथ, झंझारपुर - 847404 \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवजय इसर \"वस \" \nअपराधी छी हम  \nकेकरा कहबै,के सुनतै \nिकए मानत µयो हमर बात \nसभक अपन अलगे \n8ान बुिj आ संकार \nसभकेर िभcिह अिछ \nचािल-चलन-´यवहार \nकह सुनिलयै हमहूँ \nकह बूिझ सकिलयै \nकह मानल हमर मोन \nहमरा सँ एकहु बेर \nकतय गेल छलैक \nहमर 8ान बुिj आ िववेक \nजहन हमर आमा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकहै छल हमरा सँ \nहमरे लेल,हमर बात \nडेगे डेग,बेरम बेर। \nकेकरा पर उठायब आँगुर \nकोना कहब केकरो दोषी \nकी गुणब अपराध आनक \nजखन हमहॴ हतने छी \nहमर अपन आमा के \nमारने छी अपन मोन के \nकtपेने छी अपन काया के \nकेने छी कतेको अपराध \nअनुिचत ´यवहार सँ \nकेने छी बहुत खेलबार \nअपन संकृित-संकार सँ \nहमहॴ सभसँ बेसी दोषी \nअपन आंतिरक अदालतक \nसभसँ पैघ अपराधी छी हम। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरमन कुमार झा \nqसा-फुली ( भगवती वंदना) \nमेऽ गय िकये qसल छेऽ \nqसा फुली खेल कऽ \nबेटा के धकेल कऽ नाऽ।। \nहम खसलउ िबचेऽ ठाम \nअह करय छी आराम, \nजीवन kकल िबचे ठाम िबगैर कऽ \nहम बैसल छी उजैर कऽ नाऽ, \nमेऽ गय िकये qसल छेऽ \nqसा-फुली खेल कऽ \nबेटा के धकेल कऽ नाऽ।। \nकेिलयौ ऐहन कोन अपराध \nभटकय छीयउ बाधे बाध,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछाहैर ताइक रहल छी सउसे िछिछया कऽ \nथाइक गेलउ िडिरयाऽ कऽ नाऽ, \nमेऽ गय िकये qसल छेऽ \nqसा फुली खेल कऽ \nबेटा के धकेल कऽ नाऽ।। \nछोरले मेऽ गय हमर संग \nह#मर मोन लगय छउ तंग, \nटुकटुक तकय िछयौउ नामे सुमैर कऽ \nभेटय नय छेऽ जइन कऽ नाऽ, \nमेऽ गय िकये qसल छेऽ \nqसा-फुली खेल कऽ \nबेटा के धकेल कऽ नाऽ।। \nधकधक करय छउ करेज \nसस फुलय छउ बÕड तेज, \n6ण 6ण िबतय छउ पहाड़ ई सोइच कऽ \nजीवन िबतलौ नइच कऽ नाऽ, \nमेऽ गय िकये qसल छेऽ \nqसा-फुली खेल कऽ \nबेटा के धकेल कऽ नाऽ।।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिघरनी बनल िछयउ माय \nआर कतेऽ नचेमेऽ दाय, \nघुरमा लइग रहल छउ गोल गोल घुइम कऽ \nमाया मोह डुईब कऽ नाऽ, \nमेऽ गय िकये qसल छेऽ \nqसा -फुली खेल कऽ \nबेटा के धकेल कऽ नाऽ।। \nसुजझय नय छउ कोनो बाट  \nलगलउ दरशन केऽ उचाट, \nहमरा िबसैर गेलेऽ तू मामत अपन समेट कऽ  \nसंग िसनेिहया छोइर कऽ ना , \nमेऽ गय िकये qसल छेऽ \nqसा-फुली खेल कऽ \nबेटा के धकेल कऽ नाऽ। \nहम नय रहबउ बेसी िदन \nहमरा नय छउ िकछ पसीन, \nरहबउ तोरो संग हरदम मील कऽ \nसंग िसनेिहया जोईड़ कऽ नाऽ, \nमेऽ गय िकये qसल छेऽ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nqसा-फुली खेल कऽ \nबेटा के धकेल कऽ नाऽ।। \nअबही जtदी हमरा लऽग \nरमन के नय आब ठग, \nनेना शोर पराय छउ सबहक आस छोइर कऽ \nदेखही कने पलऽइट कऽ नाऽ, \nमेऽ गय िकये qसल छेऽ \nqसा-फुली खेल कऽ \nबेटा के धकेल कऽ नाऽ।। \n  \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n४.dी कोना ( स#पादक - इरा मिtलक ) \n४.१.ममता कण(- उपराग  \n४.२.कंचन कंठ- हमर नानीगाम  \n४.३.सिवता 'सुमन'- स◌्dी \n४.४.सुिचता कुमारी- पोतीक िबयाह  \n४.५.अनुपम रैना- याdीक पVमे िमिथला-समाज  \n४.६.अनुपम रैना- याdीक गV-सािहयमे िमिथला समाज  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nममता कण( \nउपराग  \nमरैई वाली चाची खुब झटकारने नमहर नमहर डेग बढ़ेने रता मे िदखाई देलैथ । पुछिलयिह   लाल काकी \nकत जाई छी , फिरयाक िकछ नै बजलैथ लेिकन चेहरा पर खुशी साफ झलकैत रहैह । (टोला मे सब \nहुनका लाल काकी कहैत छैह ) दुआरे पर स हtला करैत बड़की दाई के अँगना पहुंच ल िखह ,दाई ऐ \nबड़िक दाई कत छी बाहर िनकलु । बड़िक दाई भानस घर मÀ आँटा सनैथ रहिथह लाल काकी के अवाज \nसुिन क अँटे हाथ सं बाहर एली लाल काकी आऊ बैसु िक बात छै । बैसब त हम बाद मÀ पिहले हमर \nउपराग सुिन िलय ,सुनलॱह संतोष बौवा हवाई जहाज के पायलट बैन गेलैथह , मर िमठाई भोज भात त दुर \nअपना मुहँ स ई खबर भी नै सुनेलॱह । दोसर के मुहँ स सुिनक आिब रहलॱहँ । मालती िपसीया बÕड \nश¸त भाव स बजली हँ काकी बौवा फोन त केने छल पर सही बात त बौवा के एला के बादे बुझब । \nमालती िपसीया गामक बेटी छैथ ,घर के बड़ बेटी सब हुनका बड़िक दाई हहैत छैह । संतोष जखन डेढ़ \nसाल के रहिथह तखन पापा कोनो हादसा मे खतम भ गेलिखन ,तिहया स मालती िपसीया नैहरे मÀ रिहक \nबड़ दुख स अपन बेटा संतोष के पालन पोषण केने छैथ । दुख के झेलैत झेलैत सुख के अनुभुित जेना \nहुनका स कोषो दुर भ गेल छैन । तािह स बेटा के नौकरी वला बात भी हुनका िबषेष ]भािवत नै क \nसकलैन ।पर लाल काकी के उपराग हुनका िनक लग लैन । बजली काकी अखन चाय स मुहँ िमठा कk \nबाद मे सब हेतै । \n-ममता कण(, जमशेदपुर \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकंचन कंठ  \nहमर नानीगाम  \nहमर नानीगाम ]िसj अिछ \nजतय छलाह महाकिव \nपंिडत लाल दास जे छलिथ \nहमर परनाना अ®ुत िव¦ान् \nम सीताके िदयौलिन मान \nसहö रावण के पराजयक वण(न \nसुिन सुधीजन भय गेलाह मगन \ndी धम( िश6ा पर पोथी िलिख \nजन जनमे भ' गेलाह अमर \nछलाह पंचभाषाऔ तंd क 8ाता \nओ िलखल अठारह पोथी \nगाम खड़ौआ के कूल आ \nमंिदर ओ पोखिर झखिर \nसभसँ अिमट भेल नाम हुनकर । \n  \nतिनकर बहुआिसन ह#मर नानी \nओकर ममता कतेक बखानी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमर नानी छलीह बÕड सोझ \nमाथ पर धयने काजक बोझ \nमुदा तखनहुँ छुटय ने ईश भजन \nहाथ मÀ काज मुँह मÀ राम \nसबहक कयलीह सभटा िनमेरा \nकखनहुँ निह होइ मुँह मिलन \nगाबिथ िसखबिथ भजन सभ िदन \nकतेक सुआदु ओ तरकारी तीमन \nसोहारी बनाबिथ ने परथन खसय \nसभ िदन हमर सभके हृदय बसय \nचिल भेलीह रामनवमी िदन \nराम जपिथ रामिह मे लीन। \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसिवता 'सुमन ' \ndी \nहम dी छी हम जननी छी \nहम म छी हम बेटी छी \nहम पØी छी हम बहु छी \nकतेक िहसा मÀ हम बंटल छी \nसब लेल िजए छी मुदा \nखुद के पहचान   भूिल जाइत छी \nिमटा देइत     छी अपन अरमान \nचुÒा के आिग मÀ \nभूला दैत छी अपन पहचान \nघरक   काज मÀ \nभोर सॱ स¸झ धिर चÔी जेना \nिपसाइत छी \nसभक चेहरा पिढ \nसभक जkरत पूरा करैत छी \nसभक ठोर पर मुकान आनैत छी \nमुदा अपन आंिखक नोर \nआंचर सॱ छुपा कऽ पोछैत छी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहम dी छी \nकतबौ पढ़ल िलखल संकारी छी \nघरे मÀ हराएल हम नारी छी \nआगु तऽ बढे िदअ हमरो \nकंधा सॱ क¸धा िमला के \nचलऽ तऽ िदअ हमरो \nकोमल हृदय हम \nनेह के अिभलाषी छी \nरचे छी ZृिÇ मुदा ]ेमक \nयासी छी........ \n- सिवता 'सुमन', सहरसा \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुिचता कुमारी \nपोतीक िबयाह  \n \nराम दुलारी काकी के बड़की पोतीक   िववाह ठीक   भेलिन अिछ। बड़का बेटाक फोन आएल रहैन जे छोटका \nसंगे िववाह मÀ आिब जाएब । काकी के दूटा बेटा रहै◌ैन, बेटी निह देने रहिथन भगवान तÓ पोतीक िववाह \nदेखबाक बड़ मोन रहैन हुनका। अपन िबयौहती हार ओकरा देबाक वाते काकी रखने रहिथन। िववाहक \nखबिर सुिनते ओ जेबाक ओिरआओन मÀ लािग गेली। \nकाकीक बड़का बेटा कलका मÀ बड़ पैघ वकील छलैन, मुदा छोटका के निह कोनो नोकरी भेलै, आ ओ \nखेतीबारी सअ अपन पिरवारक भरणपोषण करैत छल। बाबूक मरलाक बाद माएक देखभालक दाियव सेहो \nएकरे छलैक। िववाह मÀ जेबाक तैयारी पूरा भेलाक बाद काकी छोटका सअ पुछलिथन    \"किहया जेबहक \nकलका? \" \n\"से िकयैक\" \n\"पूजीया के िबयाह छैक से बीसिर गेलहक? \" \n\"मुदा माए हम िबयाह मÀ त निह जा सकब। \" \n\"से िकयैक? \" \n\"अहा त बुिझते छी जे हमर आिथ(क हाल नीक निह अिछ, आ एिह बेर फिसल बिढया निह भेल। आ फेर \nकलका जाए मÀ त टाका लगतै से कह सअ लाएब। भैया तअ सीधे एबाक लेल किह देलाह, एको बेर \nपुछबो निह केलाह जे िटकटक पाइ छह िक निह? \"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"बेटीक िबयाह मÀ अपने कतेक खच( होइत छैक त   तोरा ओ पाइ लेल की पुछतह। \" \n\"हमरा छोk मुदा अह¸ तअ माए िछऐन अह¸ के त आिब कए लअ जएता, आ निह त कम स कम िटकटो \nकटा कअ पठिबताह। हमर हाल तअ बुझले छैन हुनका। \" \n\"छोड़ह ई सब गप, तु निह जेबह तअ निह जा मुदा हम त जाएब, हमरा लग िकछु टाका अिछ, जािह से \nआबए-जाए के िटकट भ   जाएत। \" \n\"मुदा अह¸ जाएब ककरा संगे। \" \n\"हम एसगरे  चिल जाएब, तु गाड़ी पर बैसा िदहअ, आ बडका के फोन कअ िदहक, ओ हमरा कलका \nटेशन पर आिब क   लअ जाएत। \" \n\"ठीक छै त अह¸ कािÒ गाड़ी पकिड़ िलय   परसु िबयाह छैक ,ओिह िदन िभनसरे पहुंच जाएब। आ फेर \nजिहया एबाक होएत हमरा फोन कअ देब हम दरभंगा टेशन पर स  अह¸ के लअ आएब। \" \n\"ठीक छैक। \" \n \nए#हर कलका मÀ िबयाह िदन सभ गोटे तैयारी मÀ लागल छलाह। बिरयातीक एबाक समय भअ गेल छलै। \nकयाक िपता अपयात भेल काज मÀ लागल छला िक तखने देखैत छैथ जे माए आगु मÀ ठाढ छैथ। \n\"माए अह¸, एखन एलहुं, सबेरे िकएक निह एलहुं, आ एसगरे एलहुं, छोटका निह आएल संगे ? \" \n\"छोटका निह आिब सकल, हमरा गाड़ी मÀ बैसा कअ ओ कहने छल जे तोरा फोन कअ देतह , आ तु \nटेशन आिब जैतह। गाड़ी त िभनसरे पहुँच गेल  , कतेक काल   तोहर बाट तकलहुं तु निह एलह   दुपहिरया \nभअ गेल तखन एकटा टैµसी पकिड़ ओतअ स िबदा भेलहुं, कतेक बौआ क एखन घर पहुँचलहुं। \n\"मुदा हमरा फोन निह आएल, ऐ यैइ   कािÒ छोटकाक फोन आएल छल? \" \n\"हं फोन त आएल रहै, मुदा अह¸ काज मÀ ´यत छलहुं, तÓ हम निह कहलहुं। \" \nपØीक उर स वकील साहब खीसीया जाइ छैथ, \"अह¸क कारण माए के कतेक परेशानी भेलैन, आ अह¸ \nबादो मÀ निह कहलहुं जे छोटका फोन केने◌े छल। \" \n\"जै दहक   की भेलै िबयाह स पिहने हम आिब त गेलहुं, आ किनया पूजा कतअ अिछ कने देखितयैक   \"। \n\" ओ अपन kम मÀ तैयार भ रहल अिछ। \" \n\"हम ओतिह जा कअ भÀट क अबै छी। \" \nकाकी जा कअ पोती के भिर प¸ज धअ लैत छिथन, आ गर मÀ अपन  बला हार पिहरा दैत   छिथन, ताबेत \nपाछु-पाछु पु◌ुतोहु सेहो आिब जाइ छैन। \n\"म#मी दादी के एतअ िकयैक लअ एिलयन, ओ हमर सभटा मेकअप खराब क देली, आ ई ओtड फैशन हार  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमरा पहीरा देली अिछ। \" \n\"कोनो बात निह बेटा अह¸ अपन मेकअप ठीक कअ िलय,आ ई हार लाउ हम रािख लैत छी। आ माए ई \nचलते िकछु जलपान क लेथ। \" \nिकछु काल बाद काकी जखन जलपान करैत जलील त हुनक कान मÀ बेटाक वर सुनाई देलक, । \n\"हे यै, सुनै छी,माए लेल कोनो घर मÀ ओछैन कअ िदयौ बड थािक गेल हेती, िकछु काल अराम क लेती। \n\" \n\"आब हुनका लेल िबछौना कोन घर मÀ किरयिन,सभ   मÀ त पिहने स गेट सब भरल अिछ, पिहने अह¸ \nकहलहुं जे माए निह एती। आब ओ एलीह अिछ त आब एखन कतअ ´यवथा किरयिन। \" \n\"ई अह¸ की कहैत छी, कतहुँ ´यवथा कअ िदयौन , माए थाकल छैथ। \" \nई सुिनते काकी ओतअ आिब जाइ छैथ। \n\"की भेलह बौआ हमरा लेल िकएक परेशान होइत छी, हम त िबयाह देखबाक लेल एलहुं अिछ, राित भिर \nिबयाह देखब आ भोरे चिल जाएब गाम। हमरा लेल िबछौन निह कk। \" \n\"से िकएक भोरे चिल जाएब माए, आब एलहुं अिछ त िकछु िदन रहब ने। \" \n\"निह बौआ हमरा एतअ मोन निह लगैत अिछ,हम त िबयाहे देखबाक लेल आएल छलहुं। ओिह के बाद रिह \nक की करब एतअ। \" \n\"ठीक छैक जे अह¸क इ7छा। \" \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअनुपम रैना \nयाdीक प Vमे िमिथला-समाज  \nसािहयक रचनाक दू गोट िवधा होइछ- गV ओ पV। गV िवधाक अतग(त \nकथा, उपयास, नाटक, िनबध, मरण, ´यं«य, आमकथा, पd लेखन, आिद अबैत अिछ; ओतिह  ‘पV’क \nअतग(त किव, गीत, गजल, मुµतक, महाका´य, ख^डका´य आिद अबैत अिछ। पVमे अलंकारक ]योग \nतुलनामक qपÎ अयिधक होइत अिछ। अलंकारकÎ पVक गहना कहल गेल अिछ। पV िवधाक रचनामे \nलयामकता होइत अिछ। एिह ]कारक रचना गेय होइछ। हमरालोकिन एकरा सुरमे गािब सकैछ। पV \nरचनाक ]ार#भ गVसँ पिहनिह भेल छल। महाभारतसँ लऽ ऋ«वेद काल धिरक पुरातन रचनासभ पV \nिवधेमे अिछ। \n  \nयाdीक मूtय¸कन किवक qपमे :- \nकिव श²दक अथ( माd किवता िलखिनहार निह िथक। ]ाचीन भारत वा ]ाचीन 9ीक देशमे सभ \nिदन श²दक ]योग 1Çा, »ाित 1Çा, सव(8, िनयताक अथ(मे होइत रहल। अं9ेजीमे तकरे \nभावाथ( gifted, insight, seev, prophet  आिद श²दÎ ´यµत कएल गेल अिछ। एही अथ(मे सोना \nकिवकÎ आिदअिहसँ ओ जे कोनो भाव सभ ´यµत कएलिन, जे िकछु तÌय िवचारलिन तकरे, महव देल \nजाइत अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयाdीजी की कएलिन, की िलखलिन, की कहलिन तकर महव एही दृिÇसँ बुझबाक िथक। आइ \nहुनक मृयुक बाद हमरा इएह खटकैत अिछ जे हम सब ई निह बुिझ, हुनक महव माd हुनक किववक \nचमकारकÎ दैत िछअिन। ओ किवता िलखिन, नीक किवता िलखलिन, नव ढंगक किवता िलखलिन से से \nसव(था सय िथक, मुदा ओतबे सय निह िथक। ओ बरोबिर जािह किव कम(कÎ धेने रहलाह, से हुनक \nनैसिग(क ओ वाभािवक कलमक गित छलिन। िविशÇ जे हुनकामे वतु छल, से ओतबे धिर निह \nरहल। लोक कहैत छिन जे याdीजी बहुत सं§यामे किवता िलखलिन, ओ अपनहुँ बजलाह जे हम कतेक \nकएलहुँ, से लोक निह जनैत अिछ, हमर बहुत ]कारक किवता भेल, िहदीमे भेल आ से िमिथलाक लोक \nनिह जनैत बुझैत अिछ; हम बहुत ]कारक िवताकÎ नव आयाम देिलयैक, से लोक निह बुझैत अिछ। \nिहदीमे कहल जाइत अिछ जे ओ आãचिलकता, श²दक ठेठपन, त®ावना, ´यंगपूण( भावुकता आ ]वल \nजीवन शिµतक किवता िलखलिन, ]गितशील किवता िलखलिन, ओ नव छद, मुµत वृत छद \nगढ़लिन, अतुकात किवता िलखलिन, गV िलखलिन।’ सभसँ बेसी कहल जाइत छिन जे जनताक प6धर \nओ ´यंग, ओ बहुत सं§यामे आ बहुत िदन धिर दू हजार पती पचास वष( धिर- बरोबिर िलखैत रहलाह। \nआ इएह हुनक महानता छलिन। \nएिह ]संग बहुतो बात ठीक छैक आ बहुत बातक दृिÇकोण हुनक किव कम(क स#बधमे उनटा-\nपुनटा बूझल जाइत अिछ। \nमोटा-मोटी हुनक स#पूण( रचनामेसँ आजुक लोककÎ हुनक गV रचना िविशÇ लगैत छिन। ई बात \nनिह जे हम हुनक गV शिµतक महव कम दैत िछअिन, से भा्रमक होएत। ]युत हम मानैत छी जे \nगVमे पाख^डक ओ सामािजक वाथ(क महान िचdण याdीजी कएलिन। एिहमे वग( संघष(क िव1ोह एवं \nअसतोष उजागर कएलिन अिछ। ओ नव किवता आ मुµतक छदक ]चार-]सार सेहो कएलिह, मुदा \nहम ई निह मानैत छी जे हुनक महव आãचिलकताक कारणÎ भेलिन। \nिहदीमे याdीजी अपन पेट पोसबाक लेल एवं िवशाल 6ेdमे ]िसिj पएबाक लेल जे ]यास \nकएलिन, तािह हेतु हुनक सभसँ िवशेष महव देबय बला वतु छलिन। मुदा ओ तँ भीतरसँ- अतससँ \nिमिथलाक सािहयकार छलाह, िमिथलाक मािट-पािन केर ओ मूलत: जीवत किव छलाह, जकर सीमा \nमहान छल, िहमालयक िशखर सन उ7च छल। ओ कोनो आãचिलक शिµत निह छलाह जे िहदीमे ]कट \nभेलिन, िकछु सिहआ गेलिन, िकछु देिख पड़लिन। मैिथली सािहयक एकटा िवतार छल। मूलत: ओ \nिहदीक लेखक निह छलाह। एिह िवषयपर िवचार करबाक हेतु एकटा बृहत् शोध-]बध िलखबाक \nआवmयकता अिछ। हुनक मैिथली किवता कम रहनु, मुदा िहदी बला जकरा आãचिलकता कहैत छिथ से  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबहुत बेसी, बहुत उम, खटी िमिथला, मैिथल आ मैिथलीक तािवक िछटका सभ िथक। ओ सभ तँ \nमैिथलीमे िलखबाक वतु छलैक, मैिथलीएमे िलखल जइतैक, मुदा तािह हेतु ]चुर ]काशक निह \nभेटलिन।  ‘बाबा बटेसर नाथ’नामक जे ओ पोथी िलखलिन से िवशुj एहने  कथा िथक। ओकर मम( \nिहदीक पाठक निह बूिझ सकताह। ओकर गहॴड़ सामािजक अिभ]ाय निह पािब सकताह, मुदा से \nयाdीजी मैिथलीमे निह िलखिन, तकर कारण छल मैिथलीक ]काशक निह भेटब। मैिथलीमे िलिख ओतेक \nपैसा, मेहनित, िवतृत 6ेdमे पाठक एवं यश भेटबाक आशा छलिन तÎ ओ पोथी मैिथलीमे निह िलखल \nगेल। बलचनमा, दुखमोचन आिद एही ]कारक आãचिलकताक Vोतक िथक। ´यंगपूण( सामािजक िचdण \nिमिथला माdक िटपणी निह िथक, ओिहमे िमिथलासँ बाहरो अनुभव सभक ]योग भेल छैक। \nमुदा, किवव शिµत जकरा कहैत छैक, जािह किवव शिµतक कारणÎ याdीक किवकम(कÎ हमरालोकिन \nउयु7च कोिटक लेखन मानैत िछअिन, तकर बराबरी करय बला िहदीमे हुनक का´य निह भेटैत अिछ। \nजेना- कtपनाक पिखक उड़ान,  ¦¦, कृितका न6dमे, िहमिगक उसंगमे, ताड़क गाछ, भए गेल ]ात, ऋतु \nसिध आिद केर जोड़ी हुनक िहदी का´यमे हम तककैत-तकैत हरान भए गेलहुँ, निह भेटल।  ‘आहर \nिजनगी’जािह किवक शिµतक पिरचय दैत अिछ से ]ाय: िव±क सभसँ ZेÑ किववमे कतहु भेटय तँ \nभेटय अयथा ओ बेजोड़ अिछ। \nयाdीजीक एकटा पैघ उपलि²ध ई छिन जे हुनका भाषामे ठेठ श²दक ]योग होइत अिछ आ हुनक \nभाषा एही कारणÎ »ाित अनलक। ओ देहातीपनक गमैया टसमे ठÀठ बोलीक रचनामे माधुय( उपc करैत \nछिथ। एिह ]कारÎ खटी श²दक पाथर िहनक रचनामे अनायासे भेिट जाइत अिछ। याdीजी एकटा \nिवशेष शैलीमे लोक जीवनक ठाठ बुिन अपनव बोधक ]गाढ़तामे जीवन यथाथ(क खाला िखचलिन। Zी \nचदेशक उिµत छिन- ‘युग सdूक ]मािणक दतावेज’ याdीक ]संग। [i]  \nउपयु(µत च1ेशक उिµतमे हमरा अितशयोिµत देिख पड़ैत अिछ। ]युत िहदीक लेखनकेर बीचमे \nमैिथली श²दावलीक ]योगकÎ िहदीक बोलीक qपमे देखब छैक। हम मैिथलीक साधारण श²दक साधारण \n]योगकÎ गमैया आ ठÀठ अपमानजनक बुझैत छी। मैिथली श²द माdकÎ गमैया ]योग कथमिप निह मानल \nजा सकैछ। मैिथली श²दक ]योग वथ आ िशÇ मैिथली भाषाक श²दावलीक ]योग िथक, जािहमे \nसरल जीवत भाषा ओिहना रहैछ, जिहना िमिथलाक िशÇ समाजमे मैिथली बाजल जाइत अिछ। ओिहमे \nश²द जे सरल अिछ, तािहमे कोनो गमैया ]योग निह झलकैत अिछ। :यान देबाक िथक जे ओिह शैलीमे \nसंकृितक ]योग सेहो पूण( सािहियक qपमे यd-तd भरल अिछ। जेना बंगला भाषाक कोनो सािहयमे \nसरल बंगला सिहत संकृतिनÑ श²दावलीक ]योग करब वाभािवक होइत छैक। ओकरा गमैया ठÀठ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकहब अपमानजनक िथक। ओ तँ िशÇ भाषाक सािहियक qप िथक। याdीजीक मैिथली का´यमे जे \n]योग सब अिछ तकरा कोनो qपÎ संकृतिनÑ श²दावलीसँ ओत-]ोत कएल छैक, तकरा देखलापर हुनक \nमैिथलीकÎ कोनो गमैया ठÀठ कहल जा सकैछ, से आÈय( लगैत अिछ। एकर एकटा बानगीक qपमे  ‘परम \nसय’नामक किवतामे देखल जा सकैछ :- \n“हम, अह ओ ई मने µयो होथु- \n´यिµत माd िथकाह अगबे फूिस \nसय की तँ शूय \nसय की तँ ÂÃ \nसय की तँ घनानद, अख^ड िचत् कूटथ \nसैधव लवण सम नीरंø..।”\n[ii]  \nकी, एिह पती सभकÎ गमैया कहबैक? अगबे श²द गमैया निह िथक शुj मैिथलीक िशÇ भाषा \nिथक। आ  ‘सॱधव लवण सम नीरंø मैिथलीक चमकृत संकृतिनÑ ]योग िथक। ई कोनो कृिdमताक \nभाषा निह िथक। ई सहज िशÇ मैिथलीक सािहयक qप िथक। जेना- \n“धिनकहा सबहक \nहाथमे छनिह राम-कृÄणक टीक \nजे बजइ अिछ फूिसतकरा डरÎ घर-घर कपइ छिथ हलुमान, \nघूस रोटक पािब दुÇक पीठ \nठोकिथ काल भैरव सन िवकट बलवान।”\n[iii]  \nएिहठाम :यान देबा यो«य बात ई अिछ जे हलुमान आ काल भैरव’क िब#ब-गमैया ठÀठ आ संकृत \nपर आधािरत छैक, से गमैया निह िथक। ओ सभ िमल-जुलल िमझड़ाएल शुj िशÇ मैि थली भाषाक \nसािहियक qप िथक। \nयाdीजीक आओर कोनो किवता लेब; तँ ओिहमे सरल ओ सकृतिनÑ िमझड़ल भाषा भेटत, जिहना \nिशÇ सािहियक भाषामे भेटत। ओकरा गमैया कहब धृÇता होएत :-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकु#हीक लैत अओढ़, चारक पुरान खओढ़ \nकोड़ो धरैत खा#ह, बरेड़ीक संग-संग \nछल जा रहल बहैत, अपसग अलझन दैत \nदेिख भेलहुँ ढंग- \n6ीर सागरमे सुतल भावनाकÎ करबाक लेल तंग। \n[iv]  \nउपयु(µत पV¸शमे 6ीरसागर आ खा#ह, कोड़ो, दुइ भाषा छैक? निह। दुनू एके भाषा- िशÇ, सािहयक \nमैिथली भाषाक श²दावली िथक। \nजािहठाम जेहन कtपना,  जेहन सािहियक योजनामे जेहन भाषाक, जेहन श²दावलीक माङ छैक, तेहन \nश²दावली आनल गेल अिछ। ई देहातीपनक बोलीमे रचना माधुय( उपc करब िथक। ई शुj मैिथली \nभाषा, मैिथली सािहयक चमकार किव कम( िथक। \nई सभ तँ सामाय qपÎ शीष(थ किव कम(क गुण भेल। मुदा एतबे लए कÎ हम याdीजीकÎ \nमहाकिवक qपमे निह देखैत िछअिह। ओ दूर 1Çा, युग öÇा जे भेलाह से एिहसँ बेसी अपना देश \nअपन जमभूिम िमिथलाकÎ महान आधुिनक देश बनेबाक दृिÇ रखबाक कारणÎ भेलाह, जे आर#भसँ हृदयमे \nआिग जक पजरैत छल, मुदा पूण( qप जीवनक अत अबैत-अबैत देखलिन। \nपिहल दृिÇमे याdीजीकÎ सन 1931 ईसँ 1941 ई. धिर एतबे :यान गेलिन जे अपन ]ाचीन \nइितहास बहुत महान छल। मुदा ओिहमे बहुत रास सामािजक ओ आिथ(क समया सभ आिब कऽ देशकÎ \nजिटल ओ दुभª«यपूण( बना देने अिछ, तकरा ओ बालिववाह ओ बृjिववाह केर काqिणक एवं िघनाओन \nवैवािहक दुखथाकÎ हटेबाक िवकलता qपमे देखिल। बूढ़ वर ओ बाल िवधवाक िवलाप नामक किवतामे \nिलखलिन- \n“बनौने जा रहल अिछ नोरक धार \nओहीमे लोक वेद भिसया बq जाय \nअगराही लगौ बq बù खसौ \nएहन जाित पर बq धसना खसौ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभूक#प हौक बq फटौक धरती \nमा िमिथले रिहये कÎ की करती।”\n[v]  \nएिहठाम :यान देबाक अिछ जे िमिथलाकÎ बड़ उ7च वरमे ओ गौरव गाथा लय अपन का´य दृिÇ \nआर#भ कएने छलाह आर से गौरवमयी ]ाचीन िमिथला केर गीत गािब कऽ की हैत? जँ ई समया सभ \nनिह सुधरत। समयाकÎ ओझराएबाक हेतु ओ नवतुिरयाक आान कएलिन। हुनक कहब छलिन- पछाित \nनवतुिरए आबओ आग ई ओ पिहल दृिÇ िथकिन जािहसँ ओ िमिथलाकÎ आग बढ़ाबय चाहैत छलाह। \nयाdीजी एतबेसँ सतुÇ निह होइत छिथ। ओ ताकए लगलाह जे आर की करबाक छैक। किवक \nव× कामक किवतामे तकर आभास पूण( qपसँ देखलिन- \n“अc नै छै, कÓचा निह छै, कौड़ी ने छै \nगरीबक नेना कोना पढ़तैक रे? \nउठह किव तÛ दहक ललकारा कने \nिगिर िशखर पर पिथक- दल चढ़तैक रे!” \n[vi]  \nवातिवकता की िथकइ से बुिझतहक आँिख खोिल ओ चाq िदस तकलिन तँ िमिथलादेश हुनका \nदेिख पड़लिन। बािढ़क िवकट समया, गरीबीक मािर, बेरोजगारीक झमारल देश आँिखक सामने नाचय \nलगलिन आ हुनका रिह निह भेलिन। 1947 ई. अबैत-अबैत याdीजी बुझलिन जे िमिथलाक िवकास \nतखने होएत, जखन समाजमे छोट-छोट, छोट-पैघ जे िभc-िभc अपनाकÎ बुझैत अिछ- िमिथलावासी यावत् \nअपनाकÎ एकदेसी भए भेद-भावकÎ िबसिर, वयं जािग समया सभकÎ अपने निह सोझराओत। ओ िलखैत \nछिथ- \n“जय जय जय हे िमिथला भात \nजय लाख लाख िमिथलाक पुd \nअपनिह हाथÎ हम सोझराएब \nअपना देशक शासनक सूd।”\n[vii]   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतेसर दृिÇकोण अबैत छिन िमिथलाक हेतु िवVापित पव( गाम-गाम मनयबाक-]चिलत करबाक \nयाdीजीक आान आ चेतना सिमितकÎ पटनामे थािपत करब। ई कथा िवशेष जोर दए कहबाक िथक \nओ बुझबाक िथक। महाकिव िवVापितक नामेसँ जे मंच बनल से आइ एकर ]तीक अिछ जे िमिथला \nवासीक चेतना जगबाक इएह मंच, इएह संथा माग( िथक, जािहसँ नव िमिथलाक िनमªण भए सकत। \nकिव देखलिन आ हमरा सभकÎ माग( धरा देलिन। \nइएह िवचारसँ घुिम-घिम  ‘परम सय’नामक किवतामे कहैत रहलाह। ओ िलखलिन- धय हे Zमशील \nमानव िव±भिरमे ´यात तोहर जाित। \nअितम सोपान अपन एकातमे िलखल पd सभ Zी जीवकातक नामे जे भारती-मंडन नामक पdमे \nछपओलिह तइमे ओ पÇ ओ गूढ़ िवचार qपÎ ओ बािज उठलाह- \n“संयुµत िमिथला पीपुtस पाट अथवा तािहसँ पिहने रटेले कचुअल फोरम फार युनाइटेड िमिथला \nकोिटक कोनो 9ुपकÎ अंकुर qपÎ देखय लागल छी। समत पdावलीमे ओ सभटा िवतारसँ देने छिथ \nहुनक किव दृिÇ िवकिसत भए गेलिन आर ओ की करय चाहैत छलाह। \nिमिथलाक िनमªण एे एही माग( होएब स#भव छैक। दु:ख एतबे जे एिह दृिÇकÎ देिख-देिख ओ माd \nकिवक प× बना सकलाह। मरबाक समय माd ओ एतबे बािज सकलाह- हमरा लए चलह अपन \nगाम, सभसँ पहने मोन पड़इ अिछ अपने भूिमक लोक। \n-अनुपम रैना, शोधाथ, बी.आर .ए. िबहार िव±िवVालय , मुजàफरपुर  \n \n  \n \n[i] याdी- चेतना सिमित पटना, 2000  ई, पृ.- 44 \n[ii] िचdा- याdी, (परम सय किवता) \n[iii] िचdा- याdीजीसदभ(- याdी- यशोदानाथ झा पृ.- 44 \n[iv] िचdा- याdीजी सदभ(- याdी- यशोदानाथ झा पृ.- 44 \n[v] िचdा- परम सय किवता- वैVनाथ िमZ याdी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n[vi] िचdा- बूढ़वर \n[vii] िचdा- मॉं िमिथले किवता- याdीजी \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअनुपम रैना \nयाdीक गV -सािहयमे िमिथला समाज  \n  \n  \nसामायत: मनुÄयक िलखबा-पढ़बाक अथबा बजबाक छदरिहत साधारण ´यवहारक भाषा गV (Prose)  कहबैत \nअिछ एिहमे माd आंिशक सयता अिछ, कारण एिहमे गVकारक रचनामक बोधक अवहेलना होइछ। \nसाधारण ´यवहारक भाषा गV तखनिह भऽ सकैछ जखन ओ ´यविथत आ पÇ qपÎ ´यµत कएल गेल हो। \nतÎ रचनामक ]ि»याकÎ :यानमे रखैत गVकÎ मनुÄयक साधारण िकतु ´यविथत भाषा वा ओकर िविशÇ \nअिभ´यिµत कहब सएह उिचत होयत। \nसािहय रचनाक दू गोट िवधा होइछ- ‘गV- ओ ‘पV’। गV िवधाक अतग(त \nकथा, उपयास, नाटक, अनुवाद, िनबध, संमरण, ´यंग, आमकथा, िरपोतªज, आलोचना पd-पिdका इयािद िलखल \nजाइत अिछ। गVमे अलंकारक ]योग ]ाय: निहए होइत अिछ मुदा पVमे एकर ]योग खूब होइत अिछ। गV \nिवधाक रचना सोझ-डािरएँ पढ़ल जाइत अिछ, कारण एिहमे लयामकता निह होइत अिछ, जखन िक पV \nिवधाक रचनामे लयामकता होइत अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयथाथ(मे गVक स#बध हमरालोकिनक अिभ´यिµत आ िवचारसँ रहैत अिछ जखन िक पVक स#बध \nमनोभावसँ रहैत अिछ। दोसर श²दमे पVक स#बध मनसँ होइछ आ गVक स#बध मितÄकसँ। \nई बात सय जे पV लेखन ]ार#भ गVसँ पिहने भेल छल, जकर ]माण महाभारतसँ लऽ ऋ«वेदकालीन ]ाचीन \nरचनासभकÎ देखलासँ पÇ भऽ जाइछ मुदा आधुिनक काल गVक वण(युग िथक कारण तुलनामक qपÎ एिह \nकालख^डमे गVक िवकास बेसी भेल अिछ। \n  \nआधुिनक गVक ]ार#भ :- \nमैिथली गVक ]ार#भ किहआ भेल से िनिÈत qपÎ निह कहल जा सकैछ मुदा आर#भमे एकर सािहय मौिखके \nछल तथा एकर िवकासो तिहना होइत रहल। चौदहम शता²दीक ]थम चरणमे ‘वण(रØाकर’क रचना भेल छल। \nतÎ ई अनुमान लगाए असंगत निह होयत जे ताबत काल धिर मैिथली गVमे सािहयािभ´यिµतक 6मता आिब \nगेल रहए। मैिथली पV-सािहये जक गV सािहय सेहो सरवतीक अत: सिलला धारा जक जनसमाजमे \n]वािहत भए रहल छल। \nवण(रØाकरक पूव(क गV सािहयक वqपक हमरालोकिन अनुमाने अथवा पीढ़ीगत हतातरणक आधारपर बुिझ \nसकैछ। कारण ओ आलेिखत आ मौिखक होइत छल। \nताकालीन समयक लोककथा जेहन ]ो. तंdनाथ झाक  ‘जोगक संगी’ ओ ‘िजिवतिहँ वग(’ अिछ तथा िविभc \n]कारक लोक कथाका´य जािहमे म.म. परमे±र झाक  ‘सीभाितनी आ§याियका’क अनुसार qिµमणी वयंवरसँ \nलऽ िवरहा चचिर धिर अबैत अिछ। एतबे निह एिहमे सलहेस ]भृित  ‘लोकवीरगाथा’ सेहो अबैत अिछ। \nलोककथा का´यकÎ गV-सािहयमे पिरगिणत करबाक कारण ई जे एिहमे पVक अितिरµत गVक ]योग होइत \nछल, मुदा ओ पढ़ल जाइत छल लयामक रीितएँ, गीत जक। एिह पढ़बाक रीितकÎ म.म. परमे±र झा ‘गमैया \nभास’ कहने छिथ। डॉ. ि9यरसन अपन ‘मैिथली ि»टोमैथी’ (1981) मे सलहेसकÎ संकिलत कए ]कािश त \nकरबौने छिथ। ओकर भाषा केहन छल से 1Ç´य अिछ- “नािहटासँ पोसलहु, एतेक वतु आिन कै घरमे \nरखलहुँ, तैयो निह वामी सलहेस ऐलाह। हुनका कारण फुलबारी रोपिल, रंग-रंगक फूल आिन जगाओिल। \nबेली फूल, चमेली ओ बुलकुंज, नेबार, तेखिरक फूल, फुलवारी लगाओल हुिन सलहेस... आिद।”    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउपयु(µत पतीकÎ पढ़लासँ एतबा तँ पÇ अिछ जे ई िन: सदेह ओिह समयक भाषा निह िथक, मुदा ओिह \nसमयमे भाषाक जेहन qप रहल हो,  गV धिर अवmय लयामक ]वाहमे गाओल जाइत छल आ ओ आइओ \nगाओल जाइत अिछ। \nपरतु वण(रØाकरक पूव(क गV िलिखत qपमे उपल²ध निह अिछ। एकर कारण ]ाय: छल पि^डतलोकिनक \nलोकभाषाक ]ित उपे6ा भाव अथवा िलखबाक असौकय(। \nइएह कारण अिछ जे वण(रØाकरक पूव(कÎ के कहए, पÈातहुक कोनो सािहयक गV चदा झाक पूव(क ]ात \nनिह होइत अिछ। चदा झासँ छओ सए वष( पूव( ‘वण(रØाकर’क भाषाक गVमे रचना कए °योितरी±र केहन \nसाहसक पिरचय देने होएताह, तकर आइ हमरालोकिन अनुमाने टा लगा सकैछ। \nिवVापित सेहो लोकभाषामे पV रचना कए बड़ सािहसक पिरचय देल एवं मैिथली लोकभाषाकÎ सािहियक \nगिरमा ]दान कएल मुदा मैिथलीमे गVक रचना ओहो निह कए सकलाह। \nिवVापित गV िलखलिन तँ अवmय मुदा अवहÙमे- ‘कीित(लता’ ओ ‘कीित(पताका’ तथा संकृतमे ‘पुkषपरी6ा’  ]भृित \n9थक मा:यमे एतेक दूर धिर जे िलखनावलीक रचना ओ संकृतमे कएल, जकर उúेmय छलैक पd ]भृित \nलोकोपयोगी ]णालीक ´यवथा ]तुत करब आओर जे आइ-कािÒ िमिथलाक धािम(क स¸कृितक समारोहक \nअवसर आओर जे आइ-कािÒ िमिथलाक धािम(क स¸कृितक समारोहक अवसरपर आमंdण ]भृित िलखबामे \nआदश( बनले अिछ। \nएिहसँ पि^डत लोकिनक जािहमे िवVापित सेहो अतभु(µत कएल जा सकैत छिथ, लोक भाषाक ]ित केहन \n]वृि छल, तकर पिर8ान होइत अिछ। तथािप हुनक अवहÙु भाषामे मैिथली गVक िवकासशील वqपक \nपिरचय भेिट जाइत अिछ, यVिप ओिहमे संकृतिनÑता सएह अिधक अिछ। \nआधुिनक कालमे मैिथली जकर अतीत आ म:यकाल उ°जवल रहलैक अिछ, अपन सवल-ZेÑ आधुिनक \nसािहयपर यिµतãचतो गव( करबाक िथितमे अिछ। िमिथलाक नवजागरण  “नवीन पÈाय िश6ा-पjित ओ \nएिहसँ उ®ूत नाना ]कारक आदोलन, मु1ण-यंd तथा समुcत िÂिटश ]शासन”क सपिरणाम िथक। ओना \nएकटा बात एतए कहब आवmयक जे जखन पटनामे िहदीसँ अिभभूत िव±िवVालय थािपत भेल तँ मैिथली \nिश6ा-संथानसँ हटाए देल गेल आओर  “ितरहुत महाराज”क कचहरीसँ सेहो िनÄकािसत भए गेल, तथािप एकर \nसािहियक तर एवं परंपरामे महान् पिरवत(न आएल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिह नवोमेषक एकदम ]य6 ओ महवपूण( पिरणाम गVक 6ेdमे पिरलि6त भेल अिछ। ]ाचीन आ \nम:यकालीन गV नवीन युगक अपे6ाक पूित( करबामे समथ( निह छल। पूव(क गV अयिधक किववमय आ \nअयिधक रीितवादी छल; म:यकालीन गVमे िविभc ]योजनक अनुqप अपनाकÎ गिढ़ लेबाक ख मता निह \nछलैक। आधुिनक जीवनमे एहन गVक आवmयकता छलैक जे दीघ( काल धिर सुिवधापूव(क पढ़ल आ वादल \nजाए सकए, जे अखबार, पिdका, िफtम,  उपयास, िव8ापन, कथा, आलोचना तथा एिहसभक संग शाdीय िनबध \nएवं 9थक उपयुµत मा:यम भए सकए। \nआधुिनक गVक आिदकालीन आ अतकालीन वqपक बीच ततेक ]खर अतर अिछ जे आहरहुकÎ ओ देिख \nपड़तैक। एिह नवीन वqपपर अएबासँ पूव( मैिथली गVकÎ अपन अनेक सोपान पार करए पड़लैक अिछ। \nएकर िवकासमे जकर मवपूण( योगदान रहल अिछ से िथक आधुिनक कालमे Zी वैVनाथ िमZ याdीक \nउदय। िहनकिह ]सादÎ मैिथली गV अपन नवीन वqपक वरदान पाओलक अिछ। \nमैिथली गVमे याdीक अवदान :- \nमैिथलीक कतोक शीष(थ सािहयकार लोकिन मातृभाषा ओ राÄnभाषा दुनूमे उकृÇ कोिटक रचना कएलिन। \nमातृभाषा आ राÄnभाषामे अयतम स#बध छैक। अतएव सािहयकार जे िववेकशील, स#वेदनशील ओ ´यापक \nअतदृ(िÇसँ स#पc होइत छिथ, हुनका लेल दुनूमे पाथ(µय भाव राखब अस#भव। मातृभाषा पिरिचतक मा:यम \nिथकै। मातृभाषा अपन देश-कोस, मािट-पािनक महवकÎ साव(जिनक qपसँ वीकृित मायता देबाक, आदश( \nथािपत करबाक मा:यम िथक। याdीजी एिह दृिÇकोणसँ अयतम सािहयकार छिथ। ओ मातृभाषा आ \nराÄnभाषा दुनूमे समान qपÎ रचना कएलिन तथा अपन रचनाक मा:यमसँ समाजकÎ नव िदशा-दशा, आयाम आ \nदृिÇ देलिन। इहो तÌय अयत महवपूण( ओ गूढ़ qपसँ िवचारणीय जे मातृभाषेक मा:यमसँ ि¦भाषी \nसािहयकार लोकिन शीष(थ सािहियक पुरकार अथªत् सािहय अकादेमी पुरकारसँ पुरकृत भेलाह- \nतािहमेसँ एक छिथ  ‘Zी वैVनाथ िमZ  ‘याdी’। मातृभाषाक ओ  ‘याdी’ छिथ तँ राÄnभाषाक- ‘नागाजु(न’। \n‘याdी’ सन सािहयकार कोनो एक भाषा, देश-काल, मािट-पािन, ´यिµत- वग(, समाज-िलंग, जाितक सीमामे बहाएल \nनिह रहैछ। ओ साव(देिशक, साव(कािलक ओ साव(भौमक होइछ। मानवीय धरातलपर उतिर जखन स#वेदनाकÎ \nअनुभव कएल जाइछ एवं जन-जनमे तकरा देखल जाइछ, तखन सृजन होइत छैक, कालजयी- िव± ´यापी \nरचनाक, जे युगधम(सँ स#पृµत रहैछ। जन-जनकÎ अपनामे आमसात कएिनहार  ‘याdी’ आ जन-जनमे \nसमािहत  ‘याdी’ वंिचत, पीिड़त, शोषकक दु:ख दद(क मूक वेदनाकÎ कqण िकतु बुलद वर देलिन। वरमे \nअनुनय-याचना निह, संघष( िव1ोह ओ ललकाराक त§ती ]दान कएलिन। भूतसँ वीकृित-अवीकृित, व(मानक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसमकािलकता एवं भिवÄयक लेल वÌय आथापूण( सूûम-तीûण अतदृ(िÇक िद«दश(न याdीक गV वा पVक \nअतग(त होइत अिछ।  ‘याdी’ िमिथलेक निह वैि±क छिथ। एतएव हुनक गVमे ]ाचीनताकÎ वीकार अथवा \nनकार भावसँ 9हण निह कएल गेल अिछ आ, ने तँ नवीनताकÎ सV: सकािर लेल गेल अिछ। दुनूक 9ाü-\nअगाü प6-तव सतत हुनक अतदृ(िÇमे रहलिन अिछ। \nयाdीजीक मैिथली गV :- \nमैिथलीक गV िवधापर जँ िवचार करी तँ Zी वैVनाथ िमZ याdीक रचना संसार अित िवतृत अिछ। अपन \nएिह गV रचनाक मा:यमे याdीजी िमिथलाक सुदूर गाम-घर, कोठा-अटारी, झु«गी-झोपड़ी, नगर-नगर आिदक \nिवतृत िचdण ]तुत कएलिह अिछ। िहनक सभ रचनामे िमिथला समाजक मािटक सुगध भेटत, िमिथलाक \n]ितभा ]ितÑा भेटत, समाजक सोझ-टÀढ़, िव1ुता भेटत जकरा सािहयकार Zी वैVनाथ िमZ  ‘याdी’ यथाथ(ताक \nसंग ]तुत करैत छिथ। मैिथली गVक 6ेdमे याdीजीक िनýिलिखत काय( अित ]संसनीय अिछ याdीजी \nमैिथली सािहयक ]येक िवधापर अपन हाथ चलौलिह आ मैिथली सािहयक अमूtय धरोहर िथक। िहनक \nदू गोट उपयास मैिथली भाषामे ]कािशत अिछ जे औपयािसक सािहयक लेल एक िविशÇ अवदान अिछ- \n(1)     पारो (1946) \n(2)     नवतुिरया \nयाdीजीक फुटकर गVक qपमे जे ]मुख सािहयक हम अपन एिह शोध ]बधमे चच( करए चाहब ओिहमे \nिनýिलिखत कथाक नाम लेने िबना िहनक गVक ]संग चच( अपूण( रहत। ओ िथक- \n(1)     बउकन ठाकुर \n(2)     बूढ़ बोको \n(3)     गपक फोड़न \n(4)     qपातर \n(5)     जरþगव \n(6)     िचतकबरी इजोिरया  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयाdीजीक तेसर िवधा जे गVक qपमे हमरालोकिनकÎ भेटैत अिछ, ओ िथक िहनक संमरण, जािहमे \nिनýिलिखत शीष(कक संमरण कएने िबना याdीजीक गV-संसार अधूरा रिह जाएत। संमरण िवधामे िहनक \nतीन गोट संमरणक िवमश( करब एतए उिचत एवं आवmयक अिछ- \n(1)     चािर अहोरािd एक िदन \n(2)     पृÌवी ते पाdं \n(3)     ]वासक संमरण \nिहनक लेख ´या§यान, िरपोतªज तथा फुट आिदक qपमे जे ]मुख गV याdीजीक अिछ ओिहमे िनýिलिखत \nशीष(कक उtलेख करब अपेि6त अिछ- \n(क)    मैिथल महासभा : मैिथिलवक मानदंड \n(ख)    िरµतता ओ पूण(ता \n(ग)     किवता युगक गीता \n(घ)     ]तुत ]संग \n(ङ)     वगत- अनुिचतन \n(च)     एकटा संदेश \n  \nएकर अितिरµत त#भ लेखन एवं पd सेहो याdीजीक छिन।  ‘यd-तd-सव(d’  नामसँ चािर गोट त#भ, ‘यत्-\nिकंिचत’ शीष(कसँ आठ गोट त#भ तथा ‘ओ-ना-मा-सी-धङ’सँ दू गोट त#भ छिन। \n-अनुपम रैना, शोधाथ, बी.आर .ए. िबहार िव±िव Vालय , मुजàफरपुर  \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n........................................................................................................................  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी6ा लेल   मैिथली ( अिनवाय( आ ऐि7छक ) आ आन \nऐि7छक िवषय आ सामाय 8ान ( अं9ेजी मा:यम ) हेतु सािम9ी \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COM MISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GEN E RAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n  \nVideha e -Learning  \n \nपेटार ( िरसोस( सेटर ) \nश²द -´याकरण -इितहास   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nMAITHILI IDIOMS & PHRASES  मैिथली मुहावरा एवम् लोकोिµत ]काश - रमाकात िमZ \nिमिहर  (खटी ]वाहयुµत मैिथली िलखबामे सहायक) \nडॉ. लिलता झा- मैिथलीक भोजन स#बधी श²दावल ◌ी (खटी ]वाहयुµत मैिथली िलखबामे सहायक) \nमैिथली श²द संचय  MAITHILI DICTIONARY - RAMDEO JHA  (खटी ]वाहयुµत मैिथली िलखबामे \nसहायक) \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY  \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY  \nअिणमा िसंह -Shishu_Geet_Khel_Anima_Singh  \nडॉ. रमण झा \nमैिथली का´यमे अल  ार     अल  ार -भाकर  \nआनद िमZ ( सौजय Zी रमानद झा \"रमण\") - िमिथला भाषाक सुबोध ´याकरण  \nBHOLALAL DAS  मैिथली सुबोध ´याकरण - भोला लाल दास  \nराधाकृÄण चौधरी- A Survey of Maithili Literature  \n............................................................................................................. ...........  \nमूलपाठ  \nितरहुता िलिपक उ®व ओ िवकास (यू.पी.एस.सी. िसलेबस) \nराजे±र झा- िमिथला6रक उ®व ओ िवकास  ( मैिथली सािहय संथान आकªइव ) \nSurendra Jha Suman  द -वती ( मूल )- Zी सुरे1 झा सुमन ( यू.पी.एस .सी. िसलेबस ) \n]बध सं9ह - रमानाथ झा ( बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) CIIL SITE  \n......... ...............................................................................................................   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसमी6ा \nसुभाष च1 यादव -राजकमल चौधरी: मोनो9ाफ  \nिशव कुमार झा \"िटtलू\" अंशु-समालोचना \nडॉ बचे±र झा- B_JHA_Nibhand_Nikunj.pdf  \nडॉ. देवशंकर नवीन - Adhunik_Sahityak_Paridrishya  \nडॉ. रमण झा- िभc -अिभc  \n]ेमशंकर िसंह - मैिथली भाषा सािहय :बीसम शता²दी ( आलोचना) \nडॉ. रमानद झा 'रमण' \nिहआओल  \nअिखयासल      CIIL SITE  \nदुगªनद म^डल -च6ु \nRAMDEO JHA  द -वतीक वतु कौशल - ड ॊ . Zीरामदेवझा \nSHAILENDRA MOHAN JHA  पिरचय िनचय - ड ॊ  शैले1 मोहन झा \n............ ............................................................................................................  \n अितिरµत पाठ  \n पिहने िमिथला मैिथलीक सामाय जानकारी लेल एिह पोथी कÎ पढ़ू:- \nराधाकृÄण चौधरी- िमिथलाक इितहास  \nफेर एिह मनल«गू फाइल सभकÎ सेहो पढ़ू:- \nकेदारनाथ चौधरी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचमेलीरानी                         माहुर                           करार    \nकुमार पवन \nपइठ ( मैिथलीक सव(ZेÑ कथा) ( साभार अंितका)       डायरीक खाली पcा ( साभार अंितका) \nया◌ेगे1 पाठक िवया◌ेगी- िव8ानक बतकही \nरामलोचन ठाकुर - मैिथली लोककथा \nSAHITYA AKADEMI  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/publications/e -books.jsp  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/g eneral/Digitalbooks.jsp  \nCIIL  \nhttp://corpora.ciil.org/maisam.htm  \nअिखयासल ( रमानद झा रमण ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI1.pdf  \nजुआयल कनकनी- महे1  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI2.pdf  \n]बध सं9ह - रमानाथ झा ( बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) \nhttp://co rpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI3.pdf  \nसृजन केर दीप पव(- सं केदार कानन आ अरिवद ठाकुर  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI4.pdf  \nमैिथली गV सं9ह - सं शैले1 मोहन झा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI5.pdf  \nJNU  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/maithili/index.jsp  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/student_projects/lexicon.jsp?lexicon=maithili \nARCHIVE.ORG  \nhttps://archive.org/details/ % 40vijay_deo_jha ?&sort= -publicdate&page=2  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS/ PICTURE-AUDIO-VIDEO ARCHIVE  \nhttp://videha.co.in/new_page_15.htm  \nhttps://sites.google.co m/a/videha.com/videha -pothi/  \nALL INDIA RADIO DOORDARSHAN आकाशवाणी दूरदश(न  \nhttp://prasarbharati.gov.in/    \nhttp://newsonair.com/   \nhttps://doordarshan.gov.in/  \nआकाशवाणी मैिथली \nपोडकाट  http://prasarbharati.gov.in/podcast.php?filterlang=Maithili&from=1947 -08 -\n15&fromwp=2020 -08 -29&to=2050 -12 -31&search=GO  \nआकाशवाणी पटना/ दरभंगा मैिथली रेजनल यूज टेµट डाउनलोड -1 http://newsonair.com/RNU -\nNSD -Audio -Archive -Search.aspx  \nआकाशवाणी पटना/ दर भंगा मैिथली रेजनल यूज टेµट डाउनलोड -2 http://newsonair.com/Regional-\nText.aspx   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआकाशवाणी दरभंगा http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=282  \nआकाशवाणी दरभंगा यू यूब \nचैनल  https://www.youtube.com/channel/UCGdNveEFmv4pPolWiTEMxVA  \nआकाशवाणी भागलपुर  http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=359  \nआकाशवाणी पूिण(य http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=256   \nआकाशवाणी पटना http://prasarbharati.gov.in/pla yersource.php?channel=122  \nIGNCA  \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/mithila.htm  \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/kalyani.htm  ( MAITHILI ENGLISH DICTIONARY)  \nhttp://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/mithila.htm  \nMITHILA DARSHAN  \nhttps://mithiladarshan.com/  (online pdf of Maithili journal)  \nI LOVE MITHILA  \nhttps://www.ilovemithila.com/   (online maithili journal)  \nमैिथली सािहय संथान  \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/  \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/resources  (online pdf of Reasearch Papers/ \nbooks)  \n........................................................................................................................   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVIDEHA e -LEARNING YOUTUBE CHANNEL  \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXiOHp7A  \n(अनुवत(ते)  \n-गजे1 ठाकुर  \nिवदेहक िकछु िवशेष¸क :- \n१) हाइकू िवशेष¸क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha _15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष¸क २१ म अंक ,  १ नव#बर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष¸क ६७ म अंक , १ अµटूबर २०१०  \nVideha_01_10_201 0        Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेष¸क ७० म अंक , १५ नव#बर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष¸क ७२ म अंक १५ िदस#बर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष¸क ७७ म अंक ०१ माच( २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) अनुवाद िवशेष¸क ( गV -पV भारती) ९७ म अंक   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_ 01_01_2012  Videha_01_01_2012_Tirhuta            97  \n८) बाल गजल िवशेष¸क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n९) भिµत गजल िवशेष¸क १२६ म अंक , १५ माच( २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n१० ) गजल आलोचना-समालोचना-समी6ा िवशेष¸क १४२ म, अंक १५ नव#बर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n११ ) काशीक¸त िमZ मधुप  िवशेष¸क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n१२) अरिवद ठाकुर िवशेष¸क १८९ म अंक १ नव#बर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१३) जगदीश च1 ठाकुर अिनल िवशेष¸क १९१ म अंक १ िदस#बर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१४ ) िवदेह स#मान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अ]ैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n  \nVideha_01_07_2016  \n१५ ) मैिथली सी.डी./ अtबम गीत संगीत िवशेष¸क - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_01_2017  \nलेखकसं आमंिdत रचनापर आम ंिdत आलोचकक िटपणीक शृंखला \n१. कािमनीक प¸च टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nिवदेहक दू सए नौम  अंक  Videha_01_09_2016  \nएिडटस( चोइस सीरीज  \nएिडटस( चोइस सीरीज -१ \nिवदेहक १२३ म (०१ फरबरी २०१३) अंकमे बलाकारपर मैिथलीम े पिहल किवता ]कािशत भेल छल। ई \nिदस#बर २०१२ क िदtलीक िनभ(या बलाकार का^डक बादक समय छल। ओना ई अनूिदत रचना छल, \nतेलुगुमे पसुपुलेटी गीताक एिह किवताक िहदी अनुवाद केने छलीह आर. श¸ता सुदरी आ िहदीसँ मैिथली \nअनुवाद केने छलाह िवनीत उपल। हमर जानकारीमे एिहसँ बेशी िसहराबैबला किवता कोनो भाषामे निह रचल \nगेल अिछ। सात सालक बादो ई समया ओहने अिछ। ई किवता सभकÎ पढ़बाक चाही, खास कऽ सभ \nबेटीक बापकÎ, सभ बिहनक भाएकÎ आ सभ पØीक पितकÎ। आ िवचारबाक चाही जे हम सभ अपना ब7चा \nसभ लेल केहन समाज बनेने छी। \nएिडटस( चोइस सीरीज -१ (डाउनलोड िलंक) \nएिड टस( चोइस सीरीज -२ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच Âेट कैसरक समयापर िवदेह मे मीना झा केर एकटा लघु कथा \n]कािशत भेल। ई मैिथलीक पिहल कथा छल जे Âेट कैसर पर िलखल गेल। िहदीमे सेहो ताधिर एिह \nिवषयपर कथा निह िलखल गेल छल, कारण एिह कथाक ई-]कािशत भेलाक १-२ सालक बाद िहदीमे दू \nगोटेमे घॲघाउज भऽ रहल छल िक पिहल हम आिक हम, मुदा दुनूक ितिथ मैिथलीक कथाक परवत छल। \nबादमे ई िवदेह लघु कथामे सेहो संकिलत भेल। \nएिडटस( चोइस सीरीज -२ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -३  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदीश च1 ठाकुर अिनलक िकछु बाल किवता ]कािशत भेल। बादमे \nहुनकर ३ टा बाल किवता िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल जािहमे २ टा किवता बेबी चाइtडपर छल। \nपढ़ू ई तीनू किवता, बादक दुनू बेबी चाइtडपर िलखल किवता पढ़बे टा कq से आ9ह। \nएिडटस( चोइस सीरीज -३ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -४ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदानद झा मनुक एकटा दीघ( बाल कथा किह िलअ बा उपयास \n]कािशत भेल, नाम छल चोनहा। बादमे ई रचना िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल, ई रचना बाल \nमनोिव8ानपर आधािरत मैिथलीक पिहल रचना छी, मैिथली बाल सािहय कोना िलखी तकर nेिनंग कोस(मे एिह \nउपयासकÎ राखल जेबाक चाही। कोना म ॊ डन( उपयास आग बढ़ै छै, टेप बाइ टेप आ सेहो बाल \nउपयास। पढ़बे टा कq से आ9ह। \nएिडटस( चोइस सीरीज -४ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -५ \nएिडटस( चोइस ५ मे मैिथलीक \"उसने कहा था\" माने कुमार पवनक दीघ(कथा \"पइठ\" (साभार अंितका) । \nिहदीक पाठक, जे \"उसने कहा था\" पढ़ने हेता, कÎ बुझल छिह जे कोना अिह कथाकÎ रिच च1धर शमª \n’गुलेरी’ अमर भऽ गेलाह। हम चचª कऽ रहल छी, कुमार पवनक \"पइठ\" दीघ(कथाक। एकरा पढ़लाक बाद \nअहकÎ एकटा िविचd, सुखद आ मोन हौल करैबला अनुभव भेटत, जे सेµसपीिरअन nेजेडी सँ िमिलतो लागत \nआ फराको। मुदा एिह रचनाकÎ पढ़लाक बाद तामस, घृणा सभपर िनयंdणकÎ आ सामािजक/ पािरवािरक \nदाियवकÎ सेहो अह आर गंभीरतासँ लेबै, से धिर पÔा अिछ। मुदा एकर एकटा शत( अिछ जे एकरा समै \nिनकािल कऽ एÔे उखड़ाहामे पिढ़ जाइ। \nएिडटस( चोइस सीरीज -५ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -६ \nजगदीश ]साद म^डलक लघुकथा \"िबसढ़\": १९४२-४३ क अकालमे बंगालमे १५ लाख लोक मुइला, मुदा \nअमय( सेन िलखैत छिथ जे हुनकर कोनो सर-स#बधी एिह अकालमे निह मरलिह। िमिथलोमे अकाल आएल \n१९६७ ई. मे आ इिदरा गधी जखन एिह 6ेd अएली तँ हुनका देखाओल गेल जे कोना मुसहर जाितक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलोक िबसढ़ खा कऽ एिह अकालकÎ जीित लेलिह। मैिथलीमे लेखनक एकभगाह िथित िवदेहक आगमनसँ \nपिहने छल। मैिथलीक लेखक लोकिन सेहो अमय( सेन जेक ओिह महािवभीिषकासँ ]भािवत निह छला आ तÎ \nिबसढ़पर कथा निह िलिख सकला। जगदीश ]साद म^डल एिहपर कथा िलखलिह जे ]कािशत भेल चेतना \nसिमितक पिdकामे, मुदा काय(कारी स#पादक ¦ारा वत(नी पिरवत(नक कारण ओ मैिथलीमे निह वरण् अवहÙमे \nिलखल बुझा पड़ल, आ ओतेक ]भावी निह भऽ सकल कारण िवषय रहै खटी आ वत(नी कृिdम। से एकर \nपुनः ई-]काशन अपन असली qपमे भेल िवदेहमे आ ई संकिलत भेल \"गामक िजनगी\" लघुकथा सं9हमे। एिह \nपोथीपर जगदीश ]साद म^डलकÎ टैगोर िलटरेचर अवाड( भेटलिन। जगदीश ]साद म^डलक लेखनी मैिथली \nकथाधाराकÎ एकभगाह हेबासँ बचा लेलक, आ मैिथलीक समानातर इितहासमे मैिथली सािहयकÎ दू कालख^डमे \nबिट कऽ पढ़ए जाए लागल- जगदीश ]साद म^डलसँ पूव( आ जगदीश ]साद म^डल आगमनक बाद। तँ \n]तुत अिछ लघुकथा िबसढ़- अपन सु7चा वqपमे। \nएिडटस( चोइस सीरीज -६ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -७ \nमैिथलीक पिहल आ एकमाd दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफी। सदीप कुमार साफीक दिलत \nआमकथा जे अहकÎ अपन लघु आकाराक अछैत िहलोिड़ देत आ अहक ई िथित कऽ देत जे समानातर \nमैिथली सािहय कतबो पढ़ू अहकÎ अछॱ निह होयत। ई आमकथा िवदेहमे ई-]कािशत भेलाक बाद लेखकक \nपोथी \"बैशाखमे दलानपर\"मे संकिलत भेल आ ई मैिथलीक अखन धिरक एकमाd दिलत आमकथा िथक। तँ \n]तुत अिछ मैिथलीक पिहल दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफीक कलमसँ। \nएिडटस( चोइस सीरीज -७  (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -८ \nनेना भुटकाकÎ राितमे सुनेबा लेल िकछु लोककथा (िवदेह प ेटारसँ)। \nएिडटस( चोइस सीरीज -८ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -९ \nमैिथली गजलपर पिरचचª (िवदेह पेटारसँ)।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिडटस( चोइस सीरीज -९ (डाउनलोड िलंक) \nजगदीश ]साद म^डल जीक ६५ टा पोथीक नव संकरण िवदेहक २३३ सँ २५० धिरक अंकमे धारावािहक \n]काशन   नीचक िलंकपर पढ़ू:- \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \nVideha_01_04_2018  \nVideha_15_03_2018  \nVideha_01_03_2018  \nVideha_15_02_2018  \nVideha_01_02_2018  \nVideha_15_01_2018  \nVideha_01_01_2018  \nVideha_15_12_2017  \nVideha_01_12_2017  \nVideha_15_11_2017  \nVideha_01_11_2017  \nVideha_15_10_2017  \nVideha_01_10_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_09_2017  \nVideha_01_09_2017  \nिवदेह ई -पिd काक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव(ZेÑ  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन : \nिव देह : सदेह : १ ( २००८ -०९ ) देवनागरी \nिव देह : सदेह : १ ( २००८ -०९ ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :२ ( मैिथली ]बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) देवनागरी \nिवदेह :सदेह :२ ( मैिथली ]बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :३ ( मैिथली पV २००९ -१० )देवनागरी \nिवदेह :सदेह :३ ( मैिथली पV २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :४ ( मैिथली कथा २००९ -१० )देवनागरी \nिवदेह :सदेह :४ ( मैिथली कथा २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]  ितरहुता \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]- दोसर संकरण देवनागरी \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली पV  [ िवदेह सदेह ७ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली पV  [ िवदेह सदेह ७ ]  ितरहुता  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह मैिथली नाय  उसव  [ िवदेह सदेह ८ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली नाय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली ]बध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली ]बध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] ितरहुता \nिवदेह :सदेह ११  \nिवदेह :सदेह १२  \nिवदेह :सदेह १३  \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of  the  original works.-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह स#मान : स#मान -सूची (समानातर सािहय अकादेमी पुरकार सिहत) \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१ २ म अंक  १५ ᳰदस᭥बर  २०२०  (वषᭅ १३  मास  १५६  अंक  ३१ २) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसूचना/ घोषणा \n१ \n\"िवदेह स#मान\" समानातर सािहय अकदेमी पुरकारक नामसँ ]चिलत अिछ। \"समानातर सािहय अकादेमी \nपुरकार\" (मैिथली), जे सािहय अकादेमीक मैिथली िवभागक  गएर स¸वैधािनक काजक िवरोधमे शुk कएल \nछल, लेल अनुशंसा आमिdत अिछ। \nअनुशंसा २०१९ आ २०२० बख( लेल िनý कोिट सभमे आमिdत अिछ: \n१) फेलो \n२)मूल पुरकार \n३)बाल-सािहय \n४)युवा पुरकार आ \n५) अनुवाद पुरकार। \nअपन अनुशंसा ३१ िदस#बर २०२० धिर २०१९ पुरकारक लेल आ ३१ माच( २०२१ धिर २०२०क \nपुरकारक लेल पठाबी। \nपुरकारक सभ »ाइटेिरया सािहय अकादेमी, िदtलीक समानातर पुरकारक सम6 रहत, जे एिह \nिलंक  sahitya-akademi.gov.in  पर उपल²ध अिछ। अपन अनुशंसा \neditorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n२ \n“िमिथला मखान” िफtम देखू माd १०१ टाकामे। Android App “BEJOD” download कq वा \nजाउ www.bejod.in  पर, signup कq, एकटा ईमेल जायत, अपन ईमेल खोलू आ ओकरा िµलक कq \nअहक अकाउंट एµटीवेट भय जायत। आब िमिथला मखान रे^ट पर िलअ, डेिबट काड(सँ १०१ टाका \nअ◌ॉनलाइन पेमÀट कq आ िफtम देखू। \n  िव   दे  ह िवदेह  V","size_mb":1.32,"has_text":true},"Videha 313.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 313.pdf","name":"Videha 313.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी २०२१  (वष& १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे0 ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परी6ा लेल  मैिथली (अिनवाय& आ \nऐि7छक) आ आन ऐि7छक िवषय आ सामाय 8ान (अं9ेजी मा:यम) हेतु सािम9ी [एन.टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट-\nमैिथली लेल सेहो] [STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND \nGENERAL STUDIES (ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO]  \n२. गV  \n२.१ .योगे0 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- ६अम खेप) \n२. २.  रबी0 नारायण िम[- धारावािहक उपयास-लजकोटर  (१३म खेप) \n२.३.जगदीश ^साद म_डल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (६अम खेप) \n२.४ .नद िवलास राय-पaीक फरमाइस  \n२.५. जगदीश^साद म_डल-दुdपन  \n२.६.मुeाजी-बीहिन कथा-अदौ सँ...  \n२.७.8ानवh&न कंठ- बॲगहा िमठाइ  \n२.८.8ानवh&न कंठ-कुिसयारक गाड़ी \nमैिथली वेब पlकािरता िवशेषmक  \n२.९.आशीष अनिचहार- मैिथली वेब-पlकािरताक इितहास  \n२.१०. उमेश म_डल- मैिथलीमे ई-पlकािरता  \n२.११. गजे0 ठाकुर- भाषा आ ^ौVोिगकी (संगणक,छायmकन,कुँजी पटल/ टंकणक तकनीक)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२.१२.  िजते0  झा- िरपोट& \n२.१३.नवेदु कुमार झा- िरपोट& \n२.१४.tयाम सुदर शिश-  कतारक मैिथल भेड़ा चरवाह  \n२.१५.डॉ कैलाश कुमार िम[- यायावरी \n२.१६.डॉ. गंगेश गुंजन- िरपोट& \n२.१७.िहते0 गुvता- आब निह खुलत नवका शराबक दोकान  \n२.१८.सुभाष साह- लदनमे नेपाल मेला २००८  (लदनसँ [ी सुभाष शाहक िरपोट&) \n२.१९.सुशmत  झा- िरपोट& \n२.२०.मनोज झा मुिwत- िनxकष&िवहीन सyमेलन ! \n२.२१.सुिमत आनद- भारत-नेपालक िमिथला हतिश{प कलामे असीम सyभावना \n२.२२.उमेश कुमार महतो- बहादुरगंज स’ िरपोट& \n२.२३.गजे0 ठाकुर- मैिथली सी.डी. ए{बम  \n  \n३. पV  \n३.१.जगदीश च0 ठाकुर ‘अिनल’- २  टा बाल गजल  \n३.२.आनद कुमार झा- दुद&शावथा \n३.३. आनद कुमार झा- एकटा नव कहानी गढबाक अिछ  \n३.४.^दीप पुxप- २ टा बाइ  \n३.५.रमन कुमार झा- केबार(पराती) \n३.६.रमन कुमार झा- हमरा आंगन   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.७.रमन कुमार झा- टपटप नोर चुबैय  \n३.८.रमन कुमार झा- मनभावन मइया मोरी \n३.९.अशोक दुलार- परतारब फेर  \n  \n४.lी  कोना (सyपादक - इरा मि{लक ) \n४.१.शिश मह0- lी  \n४.२.  तनुजा दा- नारीक अंनत प  \n४.३.चंदना द- म◌ा◌ँ \n४.४.चंदना द- फाग◌ु \n४.५.दीपा झा- मुढ़ी -क7छ  \n४.६.दीपा झा-दादी परी (नेeा -भुटका लेल) \n४.७.आभा झा- किनय \n४.८.आभा झा- जोड़- घटाव  \n४.९.ि^यyवदा तारा झा- अजगुत  \n४.१०.ि^यyवदा तारा झा-परंपरा \nमैिथली वेब पlकािरता िवशेषmक  \n४.११.मीना झा- मैिथल समाज ऑफ़ यु. के. केर तेसर वािष&क समारोहसमाचार: ९.४.२०११  \n४.१२.पूनम  म_डल- टैगोर सािहय पुरकार २०११   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचlकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचक िलंक \nपर जाउ। \nVI DEHA ARCHIVE  िवदेह पेटार  \n \n View Videha googlegroups (since July 2008)  \n \n view Videha Facebook Official Group (since January \n2008) - for announcements  \n१. गजे0 ठाकुर  \n......... ...............................................................................................................  \n........................................................................................................................  \n[संघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी6ा लेल   मैिथली (अिनवाय& आ ऐि7छक ) आ आन \nऐि7छक िवषय आ सामाय 8ान (अं9ेजी मा:यम ) हेतु सािम9ी]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल सेहो] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE C OMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n[FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI ALSO]  \nयू. पी. एस . सी. ( मेस ) २०२० ऑvशनल : मैिथली सािहय िवषयक टेट सीरीज  \n  \nयू.पी.एस.सी. क ि^िलिमनरी परी6ा २०२० सyपe भऽ गेल अिछ। जे परी6ाथ¥ एिह परी6ामे उीण& करताह \nआ जँ मेसमे हुनकर ऑvशनल िवषय मैिथली सािहय हेतिह तँ ओ एिह टेट-सीरीजमे सिyमिलत भऽ सकैत \nछिथ। टेट सीरीजक ^ारyभ ि^िलyसक िरज{टक तकाल बाद होयत। टेट-सीरीजक उर िवVाथ¥ कैन \nकऽ editorial.staff.videha@gmail.com पर पठा सकैत छिथ, जँ मेलसँ पठेबामे असोकज& होइिह तँ \nओ हमर ¨ा©सएप नyबर 9560960721 पर सेहो ^¯ोर पठा सकैत छिथ। संगमे ओ अपन ि^िलyसक \nएडिमट काड&क कैन कएल कॉपी सेहो वेरीिफकेशन लेल पठाबिथ। परी6ामे सभ ^¯क उर निह देमय \nपड़ैत छैक मुदा जँ टेट सीरीजमे िवVाथ¥ सभ ^¯क उर देताह तँ हुनका लेल [ेयकर रहतिह। \nिवदेहक सभ कीम जेक ईहो पूण&तः िनःशु{क अिछ। \n- गजे0 ठाकुर  \nसंघ लोक सेवा आयोग ±ारा आयोिजत िसिवल सिव&सेज (मु²य ) परी6ा, २०२० मैिथली (ऐि7छ क) लेल टेट \nसीरीज / ^¯ -पl - १ आ २  \nTEST SERIES -1 \nTEST S ERIES -2 \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल / FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI]  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03  ([ी शyभु कुमार िसंह ±ारा संकिलत ) \n  \nVideha e -Learning  \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL)  \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली ^¯पl - यू.पी.एस .सी. (ऐि7छक ) \nमैिथली ^¯पl - यू.पी.एस .सी. ( अिनवाय&) \nमैिथली ^¯पl - बी.पी.एस .सी.(ऐि7छक ) \n  \nमैिथलीक वत&नी \n१ \nभाषापाक  \n२  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथलीक वत&नीमे पयµvत िविवधता अिछ। मुदा ^¯पl देखला उर एकर वत&नी इ¶नू BMAF001 सँ ^ेिरत \nबुझाइत अिछ, से एकर एकरा एक उखड़ाहामे उनटा-पुनटा िदयौ, ततबे धिर पयµvत अिछ। यू.पी.एस.सी. \nक मैिथली (कyपलसरी) पेपर लेल सेहो ई पयµvत अिछ , से जे िवVाथ¥ मैिथली (कyपलसरी) पेपर लेने छिथ \nसे एकर एकटा आर फाट-रीिडंग दोसर-उखड़ाहामे करिथ| \nIGNOU   इ¶नू       BMAF -001  \n................................. .......................................................................................  \nMAITHILI (OPTIONAL)  \nTOPIC 1     [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit, Avhatt, Maithili) भारोपीय भाषा \nपिरवार म:य मैिथलीक थान/ मैिथली भाषाक उ¸व ओ िवकास (संकृत, ^ाकृत, अवह¹, मैिथली)] \nTOPIC 2     (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates) \nTOPIC 3     (ºयोितरी»र, िवVापित आ गोिवददास िसलेबसमे छिथ आ रसमय किव चतुर चतुरभुज \nिवVापित कालीन किव छिथ। एतय समी6ा शृंखलाक ^ारyभ करबासँ पूव& चा गोटेक श¼दावली नव श¼दक \nपयµय संग  देल जा रहल अिछ। नव आ पुरान श¼दावलीक  8ानसँ ºयोितरी»र, िवVापित आ \nगोिवददासक ^¯ोरमे धार आओत, संगिह श¼दकोष बढ़लासँ खटी मैिथलीमे ^¯ोर  िलखबामे धाख आते-\nआते खतम होयत, लेखनीमे ^वाह आयत  आ सु7चा भावक अिभ½यिwत भय सकत।)   \nTOPIC 4                 (ब0ीनाथ झा श¼दावली आ िमिथलाक कृिष -मय श¼दावली) \nTOPIC  5                (वै{यू एडीशन - ^थम पl - लोिरक गाथामे समाज ओ संकृित ) \nTOPIC  6                (वै{यू एडीशन - ि±तीय पl - िवVापित ) \nTOPIC  7                (वै{यू एडीशन - ि±तीय पl - पV समी6ा- बानगी) \nTOPIC  8                (वै{यू एडीशन - ^थम पl - लोक गाथा नृय नाटक संगीत )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC  9                (वै{यू एडीशन - ि±तीय पl - याlी ) \nTOPIC  10                (वै{यू एडीशन - ि±तीय पl - मैिथली रामायण ) \nTOPIC  11                (वै{यू एडीशन - ि±तीय पl - मैिथ ली उपयास ) \nTOPIC 12                (वै{यू एडीशन - ^थम पl - श¼द िवचार ) \nTOPIC 13                (ितरहुता िलिपक उ¸ व ओ िवकास ) \nTOPIC 14                  (आधुिनक नाटकमे िचिlत  िनध&नताक समया- शyभु कुमार िसंह )◌्  \nTOPIC 15                  (वातं¿योर मैिथली कथामे सामािजक समरसता- अण कुमार िसंह ) \nTOPIC 16                  (यू. पी.एस .सी. मैिथली ^थम पlक परी6ाथ¥ हेतु उपयोगी संकलन , \nमैिथलीक ^मुख उपभाषाक 6ेl आ ओकर ^मुख िवशेषता , मैिथली सािहयक आिदकाल , मैिथली सािहयक \nकाल -िनधµरण - शyभु कुमार िसंह )                            \nTOPIC 17                 (मैिथली आ दोसर पुबिरया भाषाक बीचमे सyबध (बm¶ला, असिमया आ \nओिड़या) [ यू.पी.एस .सी. िसलेबस , पl -१, भाग -“ए”, Âम -५])  \nTOPIC 18                  [मैिथली आ िहदी/ बm¶ला/ भोजपुरी/ मगही/ संथाली- िबहार लोक सेवा \nआयोग (बी.पी.एस .सी.) केर िसिवल सेवा परी6ाक मैिथली (ऐि7छक ) िवषय लेल ] \n..................................... ...................................................................................  \n  \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS)  \nGS (Pre)  \nTOPIC 1   \nGS (Mains)   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nNCERT -ENVIRONMENT CLASS XI -XII  \nNCERT PDF I -XII  \nTN BOARD PDF I -XII  \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS  \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIV E \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS  \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS  \n...................................... ..................................................................................  \nOTHER OPTIONALS  \n........................................................................................................................  \nIGNOU eGYANKOSH  \n (अनुवत&ते) \n-गजे0 ठाकुर  \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२. गV  \n२.१ .योगे0 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- ६अम खेप) \n२. २.  रबी0 नारायण िम[- धारावािहक उपयास-लजकोटर  (१३म खेप) \n२.३.जगदीश ^साद म_डल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (६अम खेप) \n२.४ .नद िवलास राय-पaीक फरमाइस  \n२.५. जगदीश^साद म_डल-दुdपन  \n२.६.मुeाजी-बीहिन कथा-अदौ सँ...  \n२.७.8ानवh&न कंठ- बॲगहा िमठाइ  \n२.८.8ानवh&न कंठ-कुिसयारक गाड़ी \nमैिथली वेब पlकािरता िवशेषmक  \n२.९.आशीष अनिचहार- मैिथली वेब-पlकािरताक इितहास  \n२.१०. उमेश म_डल- मैिथलीमे ई-पlकािरता  \n२. ११. गजे0 ठाकुर- भाषा आ ^ौVोिगकी (संगणक,छायmकन,कुँजी पटल/ टंकणक तकनीक) \n२.१२.  िजते0  झा- िरपोट& \n२.१३.नवेदु कुमार झा- िरपोट& \n२.१४.tयाम सुदर शिश-  कतारक मैिथल भेड़ा चरवाह  \n२.१५.डॉ कैलाश कुमार िम[- यायावरी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२.१६.डॉ. गंगेश गुंजन- िरपोट& \n२.१७.िहते0 गुvता- आब निह खुलत नवका शराबक दोकान  \n२.१८.सुभाष साह- लदनमे नेपाल मेला २००८  (लदनसँ [ी सुभाष शाहक िरपोट&) \n२.१९.सुशmत  झा- िरपोट& \n२.२०.मनोज झा मुिwत- िनxकष&िवहीन सyमेलन ! \n२.२१.सुिमत आनद- भारत-नेपालक िमिथला हतिश{प कलामे असीम सyभावना \n२.२२.उमेश कुमार महतो- बहादुरगंज स’ िरपोट& \n२.२३.गजे0 ठाकुर- मैिथली सी.डी. ए{बम  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयोगे0 पाठक िवयोगी (सyपक&- 9831037532)  \nनरक िवजय  \n(एिह नाटकक एक संकरण हमर पोथी ‘िlनाटकम्’ मे छिप गेल अिछ। ओिह मे दृtयक सं²या बहुत बेसी \nरहला सँ िकछु िनदÅशक लोकिन एकर मंचन पर ^¯ िचह लगौलिन। ओिह आलोचना क :यान मे रखैत \nएकरा पिरविध&त कएल गेल। एकर बंगला अनुवाद [ी नवीन चौधरी केलिन अिछ।- नाटककार) \n  \nपाl  पिरचय  \n           मानव पाl — रमेश, सुरेश, अनुपम अिमत (वै8ािनक) \n           पौरािणक पाl — ÇÈा, िवxणु, महेश, नारद, यमराज, िचlगुvत, दू यमदूत \nअंक  2 \nदृtय  1 \nमंच सºजा मे कोनो िवशेष अतर निह। एकटा टेबुल आ िकछु कुस¥ मंच पर राखल। \nिडिजटल िडvले बोड& पर िलखल अिछ ‘यमलोक ’। \nयमराज  आसन  पर  बैसल  छिथ।  बगल  मे िचlगुvत  अपन  खाता बही पसारने ओिह  मे डूबल  छिथ।  ^का\nश पिहने यमराज पर पड़ैत अिछ तखन िचlगुvत पर। फेर ^वेश पथ पर , जतए दूनू  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयमदूत बाहुबली मृतामा रमेश  आ सुरेश  क लेने आिब रहल छिथ। हुनका दूनूक मंचक बीच \nपहुँचला पर पूरा मंच आलोिकत होइत अिछ। दूनूक  हाथ  मे Çीफकेस  छिन , से मंच पर \nरखैत  छिथ।  \nयमराज        िचlगुvत  महराज, इएह  दूनू ओ िविशd  बाहुबली मृतामा छिथ  रमेश  आ सुरेश। \nिहनकर  कम&क  लेखा जोखा देिख  लेल  जाओ। \nरमेश         (नÉ \nवर) धृdता  माफ  हो महाराज  तऽ  िनवेदन  करी।  यिद  Çीफकेस  खोलबाक  अनुमित  भेटैत  तऽ  अपने स\nबहक  काज  आसान  भऽ  जाइत। \nयमराज        अह दूनू लेल  जखन  सब  िनयम  कानून  बदलले गेल  तखन  इहो कइये िलअऽ। \n(दूनू नीचा झुिक कए  अपन  Çीफकेस  खोिल  माट&फोन बहार  करैत  छिथ , ओिह मे लीखल \nिववरणक फाइल िनकािल ओकरा िचlगुvत  क दैत ) \nसुरेश         एिह  मे अपने क हमरा दूनूक  सबटा पापक  रेकॉड& भेिट  जाएत।  हमरा दूनू ±ारा कएल  गेल  हया, अपहरण, बला\nकार, ½यिभचार  आिदक िवतृत  िववरण तारीख, साल  आ समय  सिहत  िलखल  अिछ। \nरमेश         ई िववरण हमरा कyvयूटर मे सेहो भेिट जाएत। इंटरनेट आब पूरा ÇÈा_ड मे उपल¼ध छैक। यिद \nएतए कyvयूटर उपल¼ध हो तs 6णे मे सब सूचना हािजर भs जाएत। \nिचlगुvत       इंटरनेट आ कyvयूटर की होइत छैक ? छोड़ू ई मुरखाहा गपसप। (माट&फोनक \nिववरण  क देखैत  आ अपना खाता सँ िमलबैत ) धम&राज, िववरण  तऽ  ठीके नीक  सँ लीखल  अिछ। \nयमराज        ठीक  छैक, एखन  तऽ  िहनका दूनू क ज{दी अपन  थान  पठेबाक  अिछ  तकर  इतजाम  होअए। \nिचlगुvत       िहनकर  कम&क  फल  देिख  तऽ  लगैत  अिछ  जे िछयािसयो नरक  कु_ड  कम  पिड़  जाएत।  िहनका दूनू क सब  न\nरक  कु_डक  बास  भोगनाइ  छिन  त कतहु सँ शु  कऽ  सकैत  छी। \nयमराज        तऽ  पिहने अि¶नकु_डे मे जाथु। \nरमेश         अनुमित  हो तऽ  एकटा तु7छ  िनवेदन  करी धम&राज। \nयमराज        आब  की ? डराइत  छी की ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुरेश         निह  धम&राज, उखिर  मे मुह  देलाक  बाद  मुसराक  कोन  डर  ? यमलोक  मे आिब  पापी क यातनाक  कोन  डर  ? ड\nर होइतै तऽ  लोक  पाप  करबे निह  करैत।  हमर  िनवेदन  दोसर  अिछ। \nरमेश         हमरा दूनू क नान  करबाक  अनुमित  देल जाओ  महाराज  वैववत। \nयमराज        (तमसाइत ) पापी नरकभोगी मृतामा क नानक  कोन  काज  ? ई कोन  नव  टाटक  ठाढ़  केलहुँ अह सब  ? \nसुरेश         धम&राज, अपनेक  याय  तीनू लोक  मे ²यात  अिछ।  बुझले होएत  जे फिसओक  सजा भेटल  कैदी क अितम  इ\n7छा पूछल  जाइत  छैक  आ पूरा कएल  जाइत  छैक। \nरमेश         ओतबे निह, :यान  िदयौक  देव  जे छागड़ो क बिल  देबा सँ पिहने नान  करा देल  जाइत  छैक।  हमहूँ सब  जखन  \nिविभe  नरक  कु_ड  मे हजारो सालक  सजा भोगए  जा रहल  छी तऽ  ओिह  सँ पिहने एक  बेर  नीक  जक \nनान  कऽ  लेब  उिचते ने हेतैक  यायराज। \nिचlगुvत       धम&राज, बहस  मे िहनका दूनू सँ जीतब  किठन  अिछ।  अपन  चमकार  तऽ  ई सब  मय&लोके सँ देखा रहल  छ\nिथ।  त हमर  िवचार  जे िहनका लेल  नानक  ½यवथा कइये देल  जाए। \nसुरेश         (िचlगुvतक  पैर  पकड़ैत ) धय  छी ^भो।  बस  एकटा आर  िवनय  जे नान  खुला मे निह  बद  क6  मे करबाक  ½य \nवथा हो आ Çीफकेस  लऽ  जेबाक  अनुमित  सेहो भेटए। \nयमराज        बद  क6क  नानघर  तऽ  माl  हमरेटा अिछ, तािह  मे मृतामाक  ^वेश  सyभव  निह।  (दूनू यमदूत  क सyबोिधत  \nकरैत ) जाउ  कोनटा बला इनार  क घेरेबाक  ½यवथा क। \nरमेश         धम&राज, िनयम  मे मामूली िढलाइ  सँ समयक  अमू{य  बचत  होइत।  जतेक  काल  मे इनार  घेरल  जाएत  ओतेक  \nकाल  मे तऽ  नान  कऽ  कए  हम  सब  िकछु घ_टा अि¶नकु_ड  मे बासो कऽ  लेब।  एिह  दृिdकोण  सँ देखल  \nजाओ  सूय&पुl। \nिचlगुvत       हमरा लगैत  अिछ  िनयम  मे ढील  देबिह  पड़त।  जतेक  ज{दी िहनका दूनू क एतए  सँ हटाएब  ओतेक ज{दी दोस \nर काज  शु  कऽ  सकब।  ई सब  जतेक  काल  एतए  रहताह, िकछु ने िकछु टाटक  ठाढ़  किरतिहं रहताह \n। \nयमराज        (दूनू यमदूत  क सyबोिधत  करैत ) बेस, िचlगुvत  महराजक  इ7छानुसार  िहनका दूनू क हमरा नानघर  मे लेने \nजइयनु।  कड़ा पहरा राखब।  िचिहते िछएिन  केहन  मायावी छिथ। कतहु एyहर  ओyहर  बहरा जेताह  तऽ \n पूरा यमलोक  मे हड़कyप  मिच  जाएत। \nदूनू दूत       जे आ8ा देव।  (दूनूक  Çीफकेसक  संग  दूनू क नानघर  िदस  लऽ  जाइत  छिथ। )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिचlगुvत       हमरा ल6ण  िकछु नीक  निह  लािग  रहल  अिछ।  ई सब  धरती पर  पापो केलक  अिछ, जतेक  जे काज  केलक  \nसे अनायासे निह, खूब  सोिच  िवचािर  कए  केलक, ओकर  Âमबh  रेकॉड& सेहो तैयार  केने अिछ  जे से \nमे हमरा खाता सँ नीके छैक, हरदम  िविचl  मग  रखैत  अिछ  जकरा एकदम  अनुिचतो निह  किह  सकैत  \nिछऐक। \nयमराज        अपने तऽ  ई खेला एखन  देखिलयैक  अिछ, हम  तऽ  कतेक  काल  सँ देिख  रहल  छी।  एही खेलाक कारण ने \nहमरा मय&लोक जाए पड़ल आ फेर दौिड़ कए देवलोक आबए पड़ल मंlणा \nलेल।  (िकछु िखयाल  करैत ) नान  मे बहुत  देरी लगौलक  ई दूनू। \n(एतबे मे एक  यमदूत  दौड़ल  अबैत  अिछ  एकदम  परेशान  भेल ) \nदूत -\nएक       जुलुम  भऽ  गेल  धम&राज, ओ दूनू एकिह  संग  नानघर  मे ^वेश  कऽ  गेल  दूनू Çीफकेसक  संग।  ए\nतेक  देरी लािग  गेलैक  मुदा बहराइते निह  अिछ।  त अपन  संगी क पहरा पर  रािख  हम  दौड़ल  एलहुँ अपने\n क सूिचत  करै लेल। \nयमराज        िचlगुvत महराज, आब की होएत ? एिह मायावी मृतामाक कोनो ठेकान निह। \nिचlगुvत       कने देिख लेल जाओ, यमलोक सँ भागत कतए ? \n            (ताबत  पाछू मे दोसर  दूतक  संग  रमेश  आ सुरेश  आिब  कए  ठाढ़  भऽ  जाइत  छिथ , दूनूक हाथ मे एकटा पैकेट \nछिन। ) \nरमेश         अपने सबहक  समय  बचबै लेल  एके बेर नानघर मे ^वेश कएल  धम&राज।  कोनो कु_ड मे पठेबा सँ पूव& \nएकटा तु7छ अनुरोध मानल जाओ देव। \nयमराज        आबहु अह सभक बखेराक अत निह भेल अिछ ? \nसुरेश         निह देव, बखेरा कोनो निह, माl एतबे जे मय&लोकक ई छोटछीन उपहार वीकार कएल जाओ \nजे हम सब अपना Çीफकेस मे लेने आएल छलहुँ।  (रमेश अपन पैकेट यमराज क  आ सुरेश \nअपन पैकेट िचlगुvत के दैत छिन ) \nयमराज        (पैकेट क िनहारैत ) एकर  की ^योजन  ? \nरमेश         उपयोग  केलाक  बाद  एकर  गुण  अपनिह  बूिझ  जेबैक  महाराज  वैववत। \nिचlगुvत       (पैकेट क चा कात घुमा कए देखैत ) एकरा की करबाक  छैक  ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुरेश         एकर  उपयोग  अपने \nशयनक6  मे करबैक  देव।  पैकेट  मे देिखयौ एकटा टॲटी छैक।  राित  मे शयन  क6  मे िव[ाम  करबा का\nल पैकेट  सँ वतु क बहार  कए  ओिह  टॲटी क सेहो खोिल  देबैक।  िकछु काल  बाद  ओ पसिर  जेतैक  आ \nिकछु बाजऽ  लागत।  :यान  सँ सुनबैक  आ जेना कहल  जाए  तिहना करबैक।  यिद  कोनो तरहक  गड़बड़ी\n लागए  तऽ  टॲटी क मुह  बद  कऽ  देबैक।  ओ वतु फेर  अपन  पुरान  अवथा मे आिब  जाएत। \nयमराज        आर िकछु ? \nरमेश         निह देव, हम  सब  तैयार  छी, पठाउ  जािह  कु_ड  मे आदेश  हो। \nसुरेश         (रमेशक  हाथ  धरैत ) अि¶नकु_डक  आदेश  तऽ  भइये गेल  छैक, चलऽ  ने अपनिह  पुछैत  पुछैत  चिल  जाएब।  बुझ \nले छहु ओतए  सौ हाथ  उपर  धधरा उठैत  हेतैक।  (िवदा हेबाक  उपÂम  करए  लगैत  अिछ ) \nिचlगुvत       आब  अह सब  िकछु बेिसए  हड़बड़ाएल  लगैत  छी।  थyहू, हमरा खाता मे नाम  पता िलखऽ  िदअऽ, एतए  औंठा \nछाप  िदयौक।  ई आदेशपl  लऽ  कए  दूत  लोकिन  जेता अहक  संग, ओतुका अिधकारी क देिथन, ओ फे\nर औंठा छाप  लेताह  िमलबै लेल  जे कतहु कोनो मृतामाक  अदलाबदली तऽ  ने भऽ  गेल।  तकर  बादे कु\n_ड  मे खसाओल  जाएत। \nरमेश         दूटा िनवेदन  वीकार  किरयौ देव  —\n पिहल  जे औंठा छाप  निह  लऽ  कए  दतखत  लेल  जाओ, हम  सब  तऽ  उ7च  िश6ा^ाvत  छी।  आब  मय&लो\nक मे सब  सा6र  भऽ  गेल  छैक।  दोसर  जे हमरा दूनू क कु_ड  मे खसबैक  कोनो काज  निह, हम  सब  अप \nनिह  खुसी खुसी कूिद  जेबै ओिह  मे। \nयमराज        दतखत  तऽ  आइ  तक  िकयो करबे निह  केलक, हमरा इहो निह  बूझल  अिछ  जे ओतुका अिधकारी लोकिन  क\n दतखत  िमलान  करबए  अबैत  छिन  की निह। \nसुरेश         अपने सब  फोटो लेबाक  ½यवथा िकएक  ने रखैत  छी ? कोनो तरहक  झंझट  निह, फोटो देखू, िमलाउ।  कोनो \nअदलाबदलीक  सyभावना निह।         \nिचlगुvत       (िखिसया कए ) ई यमलोक  िछऐक, मय&लोक  निह।  एतए  वै8ािनक  आिवxकार  निह  भऽ  रहल  छैक, माl  पापी \nमृतामा क सजा देल  जाइत  छैक। \nरमेश         हम  सब  नीके लेल  कहलहुँ देव, कोनो बात  निह, सुरेश, छोड़ह  अपन  िजद, दऽ  दहक  औंठा छाप  आ आगू बढ़ऽ। \n (औंठा छाप  देबा लेल  हाथ  बढ़बैत  छिथ , िचlगुvत  हुनकर  औंठा छाप  लैत  छिथ , तकर  बाद  दोसर  काग \nत पर  सुरेशक  औंठा छाप  सेहो लैत  छिथ , दूनू कागत  दूत±य  क दैत )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिचlगुvत       िहनका दूनू क सyहािर  कए  अि¶नकु_ड  तक  लेने जइयनु, ओतुका अिधकारी क सब  बात  नीक  जक बुझाए  दे\nबिन  निह  तऽ  ई दूनू ओतहु कोनो टाटक  ठाढ़  करताह। \n(दूनू यमदूतक  संग  रमेश  आ सुरेशक  ^थान ) \nयमराज        एक  उखराहा मे माl  दूटा मृतामा क िनपटाओल।  एना जॕ िथित  आगुओ  भेल  तऽ  यमलोकक  कायµलय  बदे \nभऽ  जाएत। \nिच lगुvत       आब  आइ  कोनो काज  करबाक  मोन  निह  अिछ।  जाइ  िव[ाम  करी, अहूँ िव[ाम  क धम&राज। \nयमराज        आजुक सं:या तऽ ओहुना एिह मायावी पैकेट क बुझबा मे बीत जाएत। \nिचlगुvत       से ठीके। हमरा तऽ डर लगैत अिछ जे ई सब कोनो षडयंl ने र चने होअए अपना सब क \nबुिड़बक बनबै लेल। \nयमराज        की कहू ? ओतए जखन देवलोक सँ मीिटंग के बाद पहुँचलहुँ तऽ देखल जे दूनू दूत ओएह \nडायरी बला िड¼बा मे िकछु देिख रहल अिछ। ततेक त{लीन छल जे हमरा पहुँचबाक कोनो \nसुिध निह भेलैक ओकरा दूनू क। हम ओ िड¼बा छीन कए जे देखल तऽ आÍय&चिकत रिह \nगेलहुँ। एतेक छोट िड¼बा मे एकटा अध&न¶न युवती बद आ कूदफान करैत। \nिचlगुvत       (िकछु निह बुझबाक भाव चेहरा पर ) िकछु बुझबा मे निह आिब रहल अिछ एकरा सबिहक खेला। \nदेिखयौ राित मे ई िड¼बा कोन करतूत देखबैत अिछ। \nयमराज        बेस, आब चलल जाए।  (अपन अपन उपहारक िड¼बा सyहारने दूनू गोटेक ^थान , मंच अहार ) \n  \n(अिगला अंकमे जारी) \n  \nअपन मंत½य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nरबी0 नारायण िम[ - सyपक& -9968502767  \nधारावािहक उपयास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(^वासीक जीवनपर आधािरत)  \n  \n-13- \n  \n^ातभेने हम भोरे तैयार भए लताक ओिहठाम िबदा भेलहुँ।ताबे लताक तीनटा एसएमएस आिब गेल \nछल । भोरक समयमे िद{लीक बसक भीड़ जगजािहर अिछ । िटकट लेबाक हेतु पाछूसँ चढ़नाइ जरी \nअिछ। जँ अह आगाबाटे चढलहुँ आ िटकटचेकॴग भए गेल तँ गेलहुँ । जुमµना िदअ आ फºजितओ सुनू \n।ई बात हम बुिझ रहल छलहुँ मुदा पिछलका गेटपर   ततेक लदमलद छल जे हमरा आगूबाटे बसमे घुिसआए \nपड़ल । जाबे ककरो िटकट हेतु हाक िदितऐक ताबतेमे िटकटचेकॴग भए गेलैक। हमरा लाख कहबाक \nकोनो असर निह भेलैक । दू-तीनटा मुटंड िमिलकए हमरा बससँ उतािर देलक आ लेने-लेने कातमे लए \nगेल । एक आदमी कानमे कहैत अिछ-“एकसए टाका दए दएह,छुिट जेबह निह तँ जहलो भए सकैत अिछ \n।\" हम जेबीमे हाथ देलहुँ । कुल एकानबेटा टाका छल । ओकरा िनकािल कए देखए देिलऐक आआ9ह \nकेिलऐक जे कमसँ कम दसटाका छोिड़ िदअए मुदा कथी लेल िकछु सुनत । ओ च¹ दए सभटा टाका \nअपन जेबीमे धए लेलक आ दसटाका आओर देबाक जोर देबए लागल । हमरा निह रिह भेल । ठोह पािड़ \nकए कानए लगलहुँ ।एकटा बूढ़बा िटकटचेकर कहलकैक॒  –  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“छोिड़ दही।” \nसे सुिन कएजानमे जान आएल । जेबीमे एकहुटा पैसा निह रहए। तैओ मोन ह{लुक लागल । कैटा \nयाlीसभ तँ ओतिह रोिक लेल गेल । कैटाकÒ िटकटचेकरसभ गरद िनआ दए बससँ उतािर देलक।बस आगा \nबढ़ल ।कहुना कए लताक घर लगक बसटापपर उतरलहुँ । बसटापसँ सटले ओकर घर छलैक । हम \nआगा बढ़ैत छी। लता घरक गेटेपर भेिट गेिल । \nगेटसँ अंदर होइते लताक िपताजी, नीरज भेिट गेलाह । हम हुनका ^णाम केलहुँ । कहए लगलाह-\"हम \nअहॴक बाट तािक रहल छी।\" जाढ़क समय छल । रौदेमे लौनमे हम सभ बैसलहुँ । \n\"लता अहक बहुत ^शंसा करैत रहैत अिछ ।\" \n\"हम िहनका सभटा बात बुझा देने िछअिन । ताही िहसाबे ई आएल छिथ ।\"-लता बाजिल। \n\" ओ तहन तँ िहनका सभटा बात बूझले छिन । कारखानापर दुनूगोटे संगे चिल जाह । हम मौका \nपिबतिह आिब जाएब । आइएसँ काज शु कए देिथ । िहनकर रहबाक ओिरआन सेहो कए देिलअिन अिछ \n।\" -से किह नीरजओहीठाम बामा कातक कोठरीक कुंजी हमरा थyहा देलाह । लताक घरमे माl ओ आ \nओकर िपता नीरजरहैत छलाह। घरकसभटा काज नौकर-चाकर करैत छलैक।हमसभ चाह-पान केलहुँ आ \nलताक संगे कारखानािबदा भए गेलहुँ । \nनोएडामे कारखानामे हमर सभक कार जिहना पैसल िक गाड&सभ धराधर   लताकÒ सलामी देबए \nलगलैक । हमसभ उतिरकए सोझे मािलकक क6मे गेलहुँ । ओिहठाम पिहनेसँ दरबानसभ मुतैद छल । \nचाह-जलखै सभ िकछुक ओिरआन छल । हमसभ चैनसँ चाह-पान करैत गvप-सvप करैत रहलहुँ । चाह \nपीिब बैसले छलहुँ की नीरजकफोन आिब गेल जे ओ िकछु झंझटमे फँिस गेलाह आ अखन कारखाना निह \nआिब सकताह । हमसभ कारखानाक चाकात घुमलहुँ ,कम&चारीसभक संगे गvप-सvप केलहुँ । आ भोजनक \nसमय फेर ओहीठाम आिब गेलहुँ। \n\"हमरा तँ एिह तरहक काजक कोनो अनुभव निह अिछ ।\" \n\"काज तँ टाफसभ करैत छैक । अहकÒ तँ बस देखरेख करबाक अिछ । फेर हमहुसभ रहबे करब ।\" \nहमसभ िदनबिर ओहीठाम रही । कखनो िकछु,कखनो िकछु होइते रहलैक । सझ भए रहल छल \n। हम आ लता कारसँ आपस ओकर घर िबदा भेलहुँ । ई तय भेल जे दू-तीन िदनमे हम समान सिहत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनवका डेरामे चिल आएब । लता हमरा बसटापधिर छोिड़ आएिल । हम रताभिर आजुक घटनाÂमपर \nसोचैत रिह गेलहुँ । िव»ासे निह होइत छल जे एहनो भए सकैत छैक । \n  \nरबी0 नारायण िम[, िपताक नाम : वग¥य सूय& नारायण िम[, माताक नाम : वग¥या दयाकाशी देवी, बएस \n: ६६  बख&, पैतृक 9ाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसिघआ Óयोढ़ी, वृित : भारत सरकारक उप सिचव (सेवा \nिनवृ)/  पेशल मेÔोपोिलटन मिजÔेट, िद{ली(सेवा िनवृ),  िश6ा : च0धारी िमिथला महािवVालयसँ बी.एस-सी. \nभौितक िव8ानमे ^ितÕा : िद{ली िव»िवVालयसँ िविध नातक \n^कािशत कृित : मैिथलीमे:- \n१. ‘भोरसँ सझ धिर’ (आम कथा), २. ‘^संगवश’ (िनवंध), ३. ‘वग& एतिह अिछ’ (याlा ^संग), ४. ‘फसाद’ \n(कथा सं9ह) ५.  `नमतयै’ (उपयास) ६. िविवध ^संग  (िनवंध ) ७.महराज(उपयास) \n८.लजकोटर(उपयास)९.सीमाक ओिह पार(उपयास)१०.समाधान(िनवंध सं9ह) \n११.मातृभूिम(उपयास)१२.व×लोक(उपयास)१३.शंखनाद(उपयास)१४.इएह िथक जीवन(संमरण) \nIn English:- \n1.The Lost House (Collection of short stories), 2.Life is an art \nिहदी म – \n१.याय की गुहार(उपयास) \n(उपरोwत पोथीसभ  pothi.com, amazon.com  आओर  www.flipkart.com  पर सँ कीनल जा सकैत \nअिछ) \nइमेल : mishrarn@gmail.com  ¼लोग : mishrarn.blogspot.com   \nएमजोनक लेखक पृÕ : amazon.com/author/rnmishra  \n  \nऐ र चनापर अपन मंत½य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश^साद म_डल  \n  \nआमक गाछी (धारावािहक उपयास ) \n6. \nओना, मोबाइलसँ धीरे0कÒजगमोहीकिह देने छेलैन जे बीस जूनकÒ ^ेमनगर जर पहुँचब। मुदा से \n^ेमनगरक सीमामे ^वेश केलापर जगमोही िबसैर गेल। िबसरबो केना ने करैत? भाय, िकछु छी तँ ^ेमनगर ने \nछी, जैठाम घड़ी-पहरक कोन बात जे िजनगीक-िजनगी लोक िबसैर जाइए। मुदा से सभ जगमोहीकÒ निह \nभेल, भेल एतबे जिहना दू समाजक लोकक बीचक सyबध दू जुगक सीमापर आिब होइतअिछ।कोट&मेजिहना \nबहस करैत काल वकीलकÒ होइ छैन जे अपन फाइलमे केसक दुनू प6कसभ रेकडØ रहै छैन आ तैसंग \nयायालयकÒ सेहो बुझल रिहते छै जे फैसला दूमुह अिछए तँए जेyहर बेसी जोड़ देखब तेyहरे कनी उनािर \nदेब। जगमोहीक संग धीरे0ोकिथत सएह भऽ गेल अिछ। एक िदस िमिथलाक गामक समाज, जैठाम नािह-\nनािहटा गप-सvपमे आबक चलैत पैघ-पैघ घटना होइए।कुा-िबलाइक झगड़ामे लोक मािरयो-पीट \nकरैए, खूनो-ख7चर होइए आ सालक-साल जहलो तँ किटते अिछ। तही बीच ने जगमोिहयो आ धीरे0ोक \nिवचार फँसल अिछ। ओना, शहरी-समाजक िवचार मनमे निह छैन सेहो बात निहयÒ अिछ। \nसंजोग बनल, मामाक घरपर एला पछाइत जगमोहीकÒ मन भेलै जे धीरे0कÒ अपन जानकारी दऽ िदऐ। \nबैसारसँ उिठ, मुँह-कान धोइक बहeे चापाकल िदस ससैर जगमोही मोबाइलसँ धीरे0कÒ कहलक- \n“धीरे0 बाबू, मािlक पहुँच गेलॱ।” \nधीरे0- “गाड़ी-बसक याlा बिढ़य रहल िकने?”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगमोही- \n“याlा तँ बिढ़यÒ रहल मुदा...।” \nधीरे0- \n“मुदा की?” \nिकछु बजैसँ पिहने जगमोही ठठा कए हँसए लगल। जगमोहीक हँसी सुिन धीरे0 चॱकल। चॱकल ऐ \nदुआरे जे जाबे जगमोही िकछु कमी निह देखलक ताबे हँसल िकए?दोहरा कऽ धीरे0 पूरक ^¯ पुछैत बाजल-\n “हँसलॱ िकए से कनी हमरो कहू। जँ सुधारैबला हएत तँ सुधािर लेब, निह जँ छोड़ैबला हएत तँ छोिड़ए \nदेबआ जँ जोगबैबला हएत तँ जोड़ जोिड़ जोगा लेब।” \nतहीकाल जगमोहीक मोबाइलमे पटनासँ दोसर फोन आबए लगल जे जगमोहीक एक सहेलीक छल। \nधीरे0क गप-सvपकÒ िबलमबैत जगमोही बाजल- \n“एकटा संगीक फोन पटनासँ आिब रहल अिछ, तँए अखन एतबे जेबस टे_डमे अहकÒ नइ देखलॱ..!” \nमोबाइिलक लाइन तँ किट गेल मुदा जगमोहीक िवचारक चोट धीरे0कÒचोटा देलक। चोटाएल धीरे0क \nिथत ओिहना हुअ लगल जिहनाअकासमे उड़ैत िचड़ैकÒ तीर लगलापरहोइत अिछ।छटपटाइत धीरे0क मनमे \nिवचार उठल- जगमोहीक जे ^¯ अिछ कीओ अनग&ल अिछ? सचमुच जँ किनयÚ शुभ िचह मनक कोनो \nकोणमे रहैत तँ एते तँ िवचार करैत िकने जे गाड़ी-सवारी सन अनिबसवासू याlा केिनहािर जगमोहीकÒ पुिछ \nलैितऐ जे याlा शुभ रहल िकने। ^ेमनगरक केते गोरे जगमोह ीकÒ िचहैए। गामक बुढ़-बुढ़ानुस िबसिरये \nगेलहेतैथआनवतुरकÒ बुझले नेहेतइ। भलÒकyमे िदनक पिरचय अपन िकए नेअिछमुदा समाजक एक ^वुh \nिवचारक बेकती ने अपनाकÒ बनबए चािह रहल छी..! \nिवचारमे िवचड़ैत धीरे0कÒ जेना कोनो बोनमे पथार लागल पाकल आमक गाछक िन7चमे जगह \nभेटलै।ओना, ओहूमे खटगरो आ मीठगरोसुआदक आम होइते अिछ मुदा से निह, धीरे0कÒकरपूिरया सुआदबला \nआमक गाछ भेटलै। भेटलै ई जे जिहना अपने समाजशाlक िवVा थ¥ छी तिहना ने जगमोिहयो अिछ, तँए \n^ायिÍतक पमेिकए ने दुनू गोरे िमिल-बॉंिट िवचािर कऽ िवचरण करैत रता बना ली।हँ, होइले एते भइये \nसकैए जे अनुिचत बुिझ समाज अपन ढाठ लगा ढािठ िदअए, मुदा ओइ ढाठकÒ तोड़लो-सुधारलो तँ जाइए \nसकैए। \nपरोप¹ामे ^ेमनगर सभसँ नमहर गाम। भौगोिलक दृिdसँ सyपe गाम। जिहना^ेमनगर गामक नाम छी \nतिहना नामगुण गुणो-धरम अिछए। ^ेम तँ ^ेम छी,^ेम िक कोनो आम-कटहरक गाछ जकएकपुरिखयाह \nहोइए, ओ तँ बॉंस-खरही जक सघन होइत अिछ। जिहना आमक ^ेमी लोक आमक गाछी लगबै छैथतिहना  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजामुनक ^ेमी लोक जामुनोक गाछी तँ लगैबते छैथ, माने जे जेकर ^ेमी से तेकरासँ आकिष&त होइते अिछ। \nजखने कोनो वतु वा आने कोनो गुणसँ केकरो आकष&ण बढ़ै छै तखने ओइ िदस ओ आकिष&त भऽ अपना \nिजनगीमे ओकरा समािहत करैक पिरयास करए लगैए। चाहे ओ िनरजीवसँ िनरजीव आिक सजीवसँ सजीवे \nिकए ने हुअए। \nपूव&मे ^ेमनगर गामक पुबिरया भाग होइत एकटा धार बहैत रहइ, जेकर नाओं छल ^ेमाधार। पहाड़क \nझरनाकÒ 6ीण भेने ^ेमाधारक ^वाह धीरे-धीरे 6ीण होइत-होइत िक गेल। ^ेमनगरसँ सटले दिछनविरया \nगामक लोक सभओइ धारक मुँहकÒ बािह महार कािट-कािट भिर कऽ घर सभ बना लेलक। जनसं²याक \nिहसाबे गामक रकबा कम रहने बास डीहक समयो रहबे करइ। धारक आगूक मुँह बहेने ^ेमाधारक प \nसरोवर किहयौ आिक झील आिक पोखैरसदृशबिन गेल। कहब जे पोखैरआझील, सरोवरमे अतर नइ होइ छै \nजे एÛे धार मुइने तीनू बिन गेल?ऐ सyबधमे अखन बेसी निहमाl एतबे कहब जेधारक धार घेरेने माl \n^वाहेटाने कल,मुदा पहाड़सँ धरती धिर दोसरेिदशामे, पाछूए-सँमुदा जुड़लतँ अिछए िकने। तँए, सरोवरो आ \nझीलोभेबे कएल।आ पोखैर होइक कारण भेल जे आगूक गाममे धारक मुँह बe भेने बीचमे महारनुमा भऽ \nगेल,जइमे पैछला गामबला सभपहटा-टौहकी लगा-लगा अपन धारक पािन घेर लेलक, जइसँ ^ेमाधार धीरे-\nधीरे ‘^ेमा पोखैर’ बिन गेल। आब तँ ओकर नाम बदैल  ‘परमा पोखैर’ भऽ गेल अिछ। खाएर जे अिछ मुदा एते \nतँ अिछए जे िबनु जािठयेक पोखैर िकए ने हुअए मुदा जलक पिवlतो आ गामक जलभ_डारो तँ छीहे।   \nपनरह साए बीघाक^ेमनगर ऊँचाइ-िनचाइक िहसाबसँ तीन कोिटक गाम भऽ गेल अिछ। माने \nऊँचरस, म:यम आ गहॴर तीन [ेणीक जमीनक बीच बसल गाम ^ेमनगर छी। गामक चािर साए बीघा जमीन \nऊँचरस अिछ, जइमे नौ साए पिरवारो बसल अिछ आ गाछी-िबरछी, बाड़ी-झाड़ी सभ सेहो ओहीमे अिछ। \nओना, आन-आन एहनो बहुत गाम ऐछे जइमे िछट-फुट ढंगसँ ऊँचरस-नीचरस जमीन छै, मुदा ^ेमनगरमे से निह \nअिछ। भाग लगा-लगा तीनू रंगक जमीन अिछ। \nचािर साए बीघा जे ऊँचरस जमीन अिछतइमे बाससँ लऽ कऽ बाड़ी-झाड़ीआगाछी-कलम धिर अिछ,ओ \nदेखैमेसोÝeी गाम जक लगैए आ दोसर-तेसर िकमक जे जमीन अिछ, जइमे अe-तीमनक उपजा-बाड़ी \nहोइए, ओ बाध जक लगैए। तँए, ओ भेल ^ेमनगरक बाध। मुदा जिहना शरीर आ शरीरी होइए, जेकरा िकयो \nदेखैए आ िकयो निहयÚ देखैए तेना निह अिछ, गामक सभ बुझबो करैए आ मानबो किरते अिछ जे ^ेमनगर \nसेहो दू भागमे िवभािजत अिछ। एक भाग भेल ^ेमनगर गाम दोसर भाग भेल ^ेमनगरक बाध। \nसमटल गामक घराड़ी तँए समटल गाम। अनेको जाितक गाम ^ेमनगर छी, से खाली जाितक नामेटा सँ \nनिह छी, सभ जाितकÒ अपन-अपन देिवयो-देवता छैन आ पाबैन-ितहारकसंगबीधो-बेवहार अलग-अलग छैहे। \nतैसंग अनेको रंगक जाितक समाज, अनेको रंगक धम&थल आ अनेको रंगक बोली-चाली गाममे निह अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसेहो निहयÒ कहल जा सकैए, सेहो अिछए। मुदा सभ कथूक बावजूदो गाममे किहयो कोनो िवघटनकारी काज \nनिह भेल अिछ। ओना, चुनावक समयमे गामक भÚट बँटाइते अिछ मुदा से सभ नइ बुझैए। बुझबो िकए \nकरत, अपन-अपन जाित देख-देख सभ िकयो जितआरए भÚट िबÝैए। ने राजनीितक थायी पाट¥ अिछ आ ने \nकोनो िवचारधाराजइसँ लोक ^भािवत होइत अपन-अपन मतदान करत। उyमीदवारो सभ तेहने, जइ पाट¥मे \nिटकट भेटल तही पाट¥क भेलॱ, तखन जीवनधाराक िनमµण केना हएत..? \nराजनीितक िवचारधारा जखन अिछए निह, चुनावमे जीतैक मतलब माl एम.एल.ए;  एम.पी. बनब \nअिछ, तखन उyमीदवार हुअ आिक भÚटर ओकरेकोन िवचारधारासँ मतलब रहतै जेजीवनमे उतार-चढ़ाव हएत। \nिकए लोक बुझत जे अपन चेतनशील िवचार, चेतनशील जीवनकÒ समरपन करैक अिछ िकदान करैक अिछ \nजइसँ अपनो जीवनदान भेटत...। \nबीस साल पूव& ^ेमनगरबलाक सेहो अपन जीवन पhित छेलैनमुदा आब ओहूमे तोड़-जोड़ शु भइये गेल \nअिछ।जइसँगामक प-रंग बदलल-बदलल सेहो बुिझ पड़ैए। बीस बख& पूव& तक जिहना रामपुर, कृxणपुर आ \nमहमदपुरमे पढ़ल-िलखल लोकक खगता कम छल तिहना ^ेमनगरमे सेहो छेलैहे। पढ़ल-िलखल लोकक ओतबे \nखगता छल जे रिजxÔी ऑिफसमेसनाक [i] बिन दसखत करैक लूिर हुअए। राशनक दोकानपर िनशानोसँ काज \nचिलते अिछ। ओझा-वैद गामे-गाम घरे-घर अिछए। एकटा िबमारी हएत, सतरह गोरे सतरह रंगक दवाइयो-\nबुटीक जानकार आ ओझाइयो-भगताइक गुण रखनिह छैथ। तखन तँ शेष िजनगी वएह ने रहल जे रहैक \nघर, पिहरैक वl आ खाइक जोगार हुअए। सेहो तँ अिछए। सालमे त ेतेक पाबैन-ितहारक उपास अिछ जे \nसालक चािर माससँ बेसी िबनु खेनॱ-पीनॱ तँ धम&दानक नामपर चिलते अिछ। कहब से केना? सालमे िसफ& \nबाबन-तीरपनटा रिब होइए। जे डेढ़ माससँ बेसीए भेल। तेकर अितिरwत जे अिछ से सबहक सोझहेमे \nअिछ। दोसर, खेतक उपजा ओहनो तँ अिछए जे पुरना ल¶गी-डंटाक िहसाबे बीस मनक कßा अÝुओ-सुथनी \nउपैजते अिछ। जँ चािरयो कßा खेती कऽ लेब तँ पार-घाट लिगयेजाएत। भलÒ अÝुए-सुथनी भोजन िकए ने \nकहबए, मुदा भूखल तँ नइ ने कहौल जाएत। \nआजुक ^ेमनगर आब ओ नइ रहल जे बीस बख& पूव& छल। आइ लोक गणीतीय पhितसँ अपन जीवन \nपhित बना रहल अिछ। पिहने सॱसे गाममे घास-फूसक घर छल, गरमी मासमे आिग-छाइक समया सव&l \nछल मुदा पÛा घर बनने ओइमे कमी एबे कएल अिछ, तँए िवचारोमे बदलाव एबे करत। आन-आन गामक \nलोक कनैए जे ‘मिहला िश6ा’ पछुआ गेल अिछ। मुदा ^ेमनगरक लोक कनैए जे ‘पुखेक िश6ा’ पछुआ गेल \nअिछ! सभ गामवासीक अपन-अपन सोचो-िवचार छैहे। ओना, पूव&क समाजमे सोच-िवचारक जेतव छलतइमे \nभौगोिलक तवकथान महपूण& छल। मुदा आइ ओहूमे कमीआिब रहल अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसामािजक सyबधमे आन गामक िवचारधारासँ िभe िवचारधारा ^ेमनगरक अिछ। आन गामक दोती आ \n^ेमनगरबलाक बीचक दोतीमे सेहो अतर अिछए। िहदूक बीच पैआक लेन-देनमे सूदखोरी अिछ \nमुसलमानमे निह अिछ। जखन अपना-अपनामे भलÒ चिल सकए मुदा दुनूक (िहदू-मुसलमानक) बीच केना \nचलत? तिहना खेनाइयो-पीनाइमे अिछए। तैसंग आन गाममे ईहो अिछ जे एक जाितक हाथक पािन दोसर \nजाितक लोक नइ पीबैए, छुअल अe निह खाइए,मुदा ^ेमनगरमे से निह अिछ। बबाजीक झू_ड जक हरे-हरे \nकरैत सभ एकठाम बैस खाइते छैथ। आन गाममे पिहने पोखैर-इनार रोकल जाइ छल मुदा आब चापाकल \nभेने बोिरंगक पािन रोकल जा रहल अिछ। अदलैत-बदलैत ओहन-ओहन बेवहार अखनो आन-आन गाममे \nजीिवत अिछए जे एक-दोसरक बीच दूरी बनबैए मुदा से ^ेमनगरमे ने पिहने भेल आ ने अखन अिछ।िहदू-\nमुसलमानक बीच जे पाइ-कौड़ीक कारोबार अिछ ओ एहेन अिछ जइमे एकपता अिछ। एकपता भेल एक \nबेवहारक ^योग करब। तिहना पिनच{ला आ िबनु पिनच{ला लोकक बीचक बेवहार सेहो अिछए। खाएर जे \nअिछसे अपन-अपन गामक अिछ, तइसँ ^ेमनगरबलाकÒ कोन मतलब छइ। अपन गाम छै, अपन-अपन समाज \nछै, अपन-अपन िवचार छै आअपन-अपन िवचारधारा छै, जइमे सभ बहैत अिछ। \nिबआह-दानक बेवहारमे ^ेमनगरबला ऐ बातकÒ नीक जक बुिझ रहल अिछ, िकए तँ ओ भुwतभोगी अिछजे \nआइक पिरवेशमे बेटा-बेटीक िबआहक प एहेन बिन गेल अिछ जे बेटाक ^ित लेब अिछ आ बेटीक ^ित देब \nअिछ। मुदा एकरो नकारल निहयÒ जा सकैए जे पिहने बेटीक ^ित सेहो लेब छल आ बेटाक ^ित सेहो देब \nछल। यएह तँ दुिनयॉंक खेल छी। एक भेल लेब, एक भेल देब आ एक भेल लेब-देब। \nजीबे0कÒ एकटा अछोप जाितक बेकती–मुसनसँ दोसितयारे भेलैन। दुनूक बैसार-उसार, गप-सvपक \nसyबध बनलैन। खाएब-पीबसँ लऽ कऽ आिथ&कलेन-देन इयािद सभ तरहक सyबध बनलैन। एक िदन गप-\nसvपक Âममे मुसन जीबे0कÒ कहला- \n“दोस, जेहने कपार हमर अिछ, तेहने भगवान अहूँक बना देलैन!” \nमुसनक इशारा समाजमे जे बेटाक ^ित दहेजक चलैन अिछओइ िदस रहइ। िकएक तँ एÛेटा बेटा \nमुसनकÒ सेहो आ जीबे0कÒ सेहो छैन बॉंकी तीन-तीनटा बेटीए छैन। मुसनक इशारा जीबे0 निह बुिझ \nपेलैन, मुदा समझदारी तँ एते शिwत सृिजत कइये देने छैन जे जखन दुनू गोरे एकठाम गप-सvप करै छी \nतखन बात भागत केतए। कहुना-ने-कहुना मुसनक मुँहमे एबे करत, जइसँ बजबे करत। तैबीच िकए ने \nमुसनकÒ दोसर िदस टहला दी। गप-सvपक Âम बदलने, सएह भेल। बजैत-बजैत मुसन बािज गेल जे दोस \nजेकरा पचटा बेटा छै, तेकरा दहेजेसँ तेतेक आमदनी भऽ जाइए जे पच पुत बैसले खाएत। \nिवचारक धारमे भँसैत मुसनकÒ हाथ पकैड़ जमीनपर ठाढ़ करैत जीबे0 बजला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“दोस, तोरा ई नइ बुझल छह जे तोरा जाितक िबआहमे बेटेबलाकÒ पैआ गिन कऽ िदअ पड़ै छइ।” \nओना, मुसनमे िजनगीक बहुत िकछु समझदारी आिब गेल अिछ, मुदा िजनिगयो तँ महजाले जक ने \nजिलयाएल-सुितयाएल अिछ, जइसँ सभ बात लोक अपनो ने बुिझ पबैए। मुसनकÒ सेहो सएह भेल अिछ। \nमुसन बाजल- \n“दोस अहक बात नइ बुझलॱ?” \nजीबे0 मने-मन िवचारलैन जे मुसन दोस जखन अपनो बात अपने निह बुिझ रहल अिछ तखन समाजमे \nकेहेन जाल लगल अिछसे थोड़े बुिझ पौत। मुदा जँ काजक िवचारसँ पड़ा जाएब तखन दोसितआरेक अथÅ \nकी आ समाजे की। िवचारकÒ गोल-मोल बना जीबे0 बजला- \n“दोस, हमर-तोहर कपार गाममे सभसँ नीक अिछ।” \n‘नीक कपार’ सुिन उसुक होइत मुसन बजला- \n“दोस, से केना?” \nजीबे0 बजला- \n“दोस, बेटा िबआहमे िक कोनो दहेज लेब अिछ, अपना घर एकटा जुआन मनुख आनब तइसँ पैघ की \nदहेजे अिछ।” \nमुसन जीबे0क रहयकÒ निह बुिझ िवचारक ^वाहमे बािज देलक- \n“दोस, हमहूँ अपना बेटाक िबआहमे दहेज नइ लेब!” \nतिहयासँ मुसनकÒ अपन पिरवारमे तँ बदलाव एबे कएल जे टोलोक काय& पhितमे बदलाव आबए लगलै। \nबीचक समयमे लड़कीकÒ वlाभूषण देब लड़का प6क बेवहार भेल आ लड़काकÒ वlाभूषण देब लड़की प6क \nबेवहार भेल। खाइले डालपर चाउर आ दहीक पhित चलए लगल। मुदा आब तेसर मोड़पर समाज आिब \nगेल अिछ। \nएÛैस जून। िभनसुरका समय। धीरे0 चाह पीब आगूक िवचार करए लगल िक मनमे जगमोहीक माए- \nसुवािसनी एलइ। मने-मन िवचारए लगल जे की करब नीक हएत। लोकक नजैर एहेन ^दूिषत भऽ गेल अिछ \nजे अनेरो िकछु-सँ-िकछु बात उड़बैत रहैए..! समाजक बीच उड़ैत ^दूिषत िवचारक बीच धीरे0क मनमे सुिचत \nिवचार जगल। सुिचत िवचार जिगते धीरे0 उिठ कऽ ठाढ़ भेल आ जगमोहीसँ भÒट करए ई सोिच िवदा भेल \nजे जे कोनो ^¯ सामनेमे औत ओकर सामना करैक अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, सुवािसनी चा माय-धी सेहो चाह-पीलाक पछाइत गाम घुमैक िवचार कऽ नेने छेली। धीरे0क \nघरसँ tयामक घर करीब दस िमनटक रता। दू टोलमे दुनू गोरेक घर छैन। जाबे सुवािसनी घरसँ \nिनकलैथ-िनकलैथ िक तइ िब7चेमे धीरे0 पहुँच गेल। \nआइसँ बीस बख& पूव& ^ेमनगरक लोकक बीचक सyबध ओहने छल जेहेन अखन आन-आन गामक \nअिछ। माने ई जे गाम-समाजक लोक जाितक बीच िवभािजत छैथ जइसँ एक-दोसर जाितक बीच िकछु \nिवधो-बेवहार आ जीवन शैलीमे सेहो अतर अिछए। ओ अतर एक-दोसर जाितक बीच खािध बिन सोझ \nबाटकÒ िकछु दूरी बनाइये देने अिछ, जइसँ जाित-जाितक बीच दूरी बिन गेल अिछ। उदाहरण पमे [ाh-\nकम&कÒ देखै छी। िकछु जाित एहेन अिछ जइमे मृयुक पछाइत तेरह िदनक बीच सभ िÂया सyपe कएल \nजाइए, तँ िकछु जाित एहेन अिछ जेकर िकिरया-कलाप पनरह िदनमे सyपe होइए। तिहना िकछु जाित एहेन \nअिछ जेकर अßारह िदनमे सyपe होइए तँ िकछु एहनो जाित तँ अिछए जेकर तीस िदनमे सyपe होइए। \nतैसंग दोसरबाधा ईहो अिछ जे जइ िदन तक नह-केशक िकिरया सyपe भेल रहतआ [ाh-कम& पछुआएल \nरहत तैबीच जँ अपने पिरवार वा िदयादवादक बीचक पिरवारमे दोसर मृयु हएत तँ पैछला मृयुक िहसाबसँ \nिÂया-कम& अगुआ जाएत जेते िदनमे िÂया-कम& सyपe होइए। माने दोबरसँ लऽ कऽ पौन-दोबर धिर समय \nभेल। ^¯ अिछ जे जखन कोनो पिरवारमे मृयुक घटना होइए तखनेसँ तिहया धिर पिरवारक जीिवत \nकाज [ii] बािधत होइते अिछ। जखने जीवनक संग चलैबला काज बािधत भेल तखने ने िजनगीक गितयो \nबािधत भइये गेल। तहूमे समय-समैयक समया सेहो कम ^भािवतसँ अिधक ^भािवत किरते अिछ। माने भेल \nजे सुàयत समयमे जे काज असानीसँ चिल जाइए वएह काज गगर [iii] समय भेने भारी भइये जाइए। तहूमे \nआइक समय आ पाछूक बीतल समैयक बीच जीवन िÂया सेहो अिवकिसत रहने जिटल छेलैहे। आइ जे \nसमया ^ाय: समाvत जक भऽ गेल अिछ, माने गाम-गामक महामारी-हैजा, vलेग-कालाºवर इयािद वएह रोग \nपिहने घरहंज [iv ] कऽ दैत छल! मुदा से आइ समाvते जक अिछ। \nआजुक ^ेमनगरक लोकमे जिहना समयानुकूल िवचार जगलैन तिहना अपन बेवहार सुधारैत आगू बिढ़ \nअगुआएल गाम-समाज किहयौ आिक िवचारशील समाज किहयौ, से भइये गेल अिछ। जिहना अखन आन-आन \nगामक लोक कितयाइत जाित-जाितक बीच सीमmकन केने छैथ तिहना जाितक बीच कूल-मूलक चलैत सेहो \nसीमmकन केनिह छैथ, जइसँ बेकती समाजक मु²यधारा हेबा चाही, ओइसँ वयं कितया गेल छैथ। ओना, गाम-\nसमाजक बीच सभ िदनसँ जिहना ओहन रता बनले आिब रहल अिछ जे ने दोती[v] बनैमे देरी लगैए आ ने \nमेटाइमे देरी लगैए। एहने डगी नाहपर समाजक सवारी चिलये रहल अिछ। तइमे ^ेमनगरबला सभअपनामे \nसुधार जर केलैन अिछ। जेतए गजेरी-भँगेरी एकठाम बैस नॉंहकमे घटो-घटो समय दुइर करैत जे \nसमाजक कोढ़ बनल छल से बदैल ओइ जगहपर पहुँच गेल जेतए आइक पिरवेशपर िवचार कएल जाइत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिछ। आजुक जे पिरवेश दुिनयॉंक हवामे िवड़Ø जक उिधया-भँिसया रहल अिछ ओकरा कोन ढंगे समाजक \nपिरवेश बना असान ढंगक जीवन जीबैक िÂयाक बीच िÂयाशील बना समाजक िदशा-िनदÅश थािपत करी। \nधीरे0कÒ देखते जगमोही िबना मुँह खोलने मने-मन मुिकयाएल मुदा सुवािसनी अपन मातृवक र6ा \nकरैत बजली- \n“बौआधीर, हम तँ गाम छोिड़ चिल गेिलयह,आब ई गामतोरे सबहक भेलह। किहयो अबैले कहबह ते \nआएब नइ तँ मने-मन माता-िपताकÒ गोड़ लगैत नैहर मोन पाड़ैत रहब।मोन पाड़ैत रहब जे केना जमसँ लऽ \nकऽ िबआह-दुरागमन धिर गाममे रहलॱ।” \nसुवािसनीक िवचार सुिन, दृिdमान युवकमे जे गुण हेबा चाही ओ गुणसँ सyपe धीरे0 मुकी दैत \nबाजल- \n“बहीन, हम समाजक ओहन भाए नइ छी जे बिहनकÒ काितकक भरदुितयामे कहबैन जे बिहन, अगहनक \nदुितयाक चान जइ िदन उगतै तइ िदन आएब।” \nओना, सुवािसनी पटनाक हवामे बहुत िकछु बदैल गेल छेली मुदा ^ेमनगरक मािटपर किहयो नइ रहल \nछेली सेहो बात निहयÒ अिछ। िबआहसँ पूव& धिर रहल छेलीहे। धीरे0क िवचार सुिन सुवािसनी अपन माथपर \nबल दैत ^ेमनगरमे अपन िबतौल िजनगीमोन पाड़ए लगली। केना फूल तोिड़ दसमीक दुगµथानमे पहुँचबै \nछेलॱ, केना आमक गाछीसँ िटकुला बीिछ-बीिछ आिन आमील बनबै छेलॱ, केना िशवराितक उपास,कृxणाdमीक \nउपासक संग समाजमे जेतए-केतौ सत्-नारायण भगवानक पूजामेसेहो उपास करैत रही।तेतबे निह, जँ बािढ़ \nअबैतरहै  तँ केना अँगनाकÒघेरैतरही,बाड़ी-झाड़ीक पािन उपछैतरही! इयािद-इयािदअनेको िÂया-कलाप \nसुवािसनीक मनमे एकाएकी जागए लगलैन...। नैहरक िवचार जेना-जेना सुवािसनीक मनमे जगैत गेलैन तेना-\nतेना सासुर िबसरैत गेली। सासु-ससुरकÒ िबसैर माता-िपता लग पहुँच गेली। माता-िपता लग पहुँचते \nसुवािसनीक मनमे जगलैन- काितकक दुितयाक संग अगहनक दुितया सेहो मोन पड़लैन।भरदुितयाक संग \nधनकटनी समय मनमे अिबते एकाएक सुवािसनीक नजैर आजुक पिरवारपर आिब अँटकलैन। अँटैकते दुनू \nआँिख नोराए लगलैन। नोराएल आँिखये सुवािसनी धीरे0 िदस ताकए लगली...। धीरे0क मन िनxकपट रहने \nिजनगीक बीच मोड़पर ठाढ़ छल। सुवािसनी बजली- \n“बौआधीर, भगवान सभ िबपैत हमरे देलैन..!” \nिवचारक दुिनयॉंमे धीरे0 तेना हेरा गेल जे हेराएल बटोही जक मुँहक चुहचुही कमए लगलै। हेराइक \nकारण भेलै जे िवपियोकÒ िक सॴग-नॉंगैर अिछ जे लोक लगले बुिझ जाएत जे ई घोड़ा छी िक हाथीआिक \nगाए छी िक महॴस। िबपैत तँ िबपैत छी, जेकरा घरमे आिग लगै छै ओ बुझैए आ जेकरा घरमे नइ लगै छै  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओ िकए बुझत। तिहना जेकर घर बािढ़मे भँिसया जाइए ओ भँिसयाएब बुझैए आ जइ गाममे बािढ़क पािन \nजाइते ने अिछ ओकरा बुझैक कोन खगता छइ। मुदा से तँ बुझला पछाइत ने लोक बुझ़ैए, िबनु बुझलमे की \nबुझत। छोट भाइक पमे धीरे0 बाजल- \n“से की बिहन?” \nधीरे0क बात सुिन सुवािसनीक मन जेना अछॴजलसँ धुआ गेल होिन तिहना धुअल मने बजली- \n“बौआ, जिहना भैयारीक चलैत सासुर उपैट गेल, तिहना भगवान डॉंग मारलैन जे बेटा एकोटा ने देलैन \nआ तीन-तीनटा बेटीए देलैन। अखन अपने\n[vi]नोकरी करै छैथ ते बड़बिढ़यॉं, मुदा जखन नोकरी छुटतैन, हाथक \nकाज िछनेतैन तखन केतए रहब आ केना बेटी सबहक पार-घाट लगाएब!” \nओना, सुवािसनी एकसूरे सभ बात बािज गेली मुदा धीरे0क मन ओिहना थकथका गेल जिहना चाकात \nपहाड़सँ घेरल ओ भूिमजे ओहन बनसँ आ7छािदत हुअए जइमेमाl मनुखभ6ी जानवरक बास होइ। मुदा रता \nपहाड़ी होइ वा जंगली वा समु0ी, मनुख तँ दूटा हाथ-पैरबला जीव छीहेजेजिहना असिथरोसँ चिल सकैए, दौिड़यो \nसकैए तिहना जानवरकÒ मािरयो सकैए आ ^वोिधयो तँ सिकते अिछ। तैसंगपैघ-सँ-पैघ पहाड़ोपर चिढ़-उतैर \nसकैए आ समु0ोमे तँ हेिलये सकैए...। तखन तँ भेल जे दूहाथ-दू पैरसँएÛेबेर समु0ोमे हेललआ जंगलो \nकाटलतँ नइ हएत, मुदा बेरा-बेरी तँ भइये सकैए। तँए, एक-एक ^¯कÒ िबिहया-िबिहया, बटोिर-बटोिर जखने \nबाटपर आिन बटोही बिन हल करए लगब तखनने िजनगी भारसँ भारी रहतआ ने जीवन जीनसँ[vii] दूर रहत। \nतही बीच ^ेममोही अपनदोसर संगी- पमोहीक संग पहुँच गेल। \nपिरवारसँ सyबिधत समया बाल-बोध लग राखबो उिचत छी आ निहयÚ राखब तँ उिचत छीहे। मुदा \nसे अखन निह, अखन एतबे जे भाए-बिहनक बीचक बात छी, तँए िन7चक खाढ़ीलग रखने दुनू तरहक ^भाव–\nनीको ^भाव आ अधलो ^भाव–पड़ैक सyभावना रिहते अिछ। ओना, धीरे0 ^ेममोहीकÒ जनैत जे गाममे एकटा \n^ेममोही नामक लड़की अिछ जे कौलेजमे पढ़ैए। मुदा सोझा-सोझी आइये भेल। धीरे0 ^ेममोहीपर नजैर \nदेलक मुदा ^ेममोहीक नजैर जगमोहीपर छेलै तँए सामने-सामनी नजिरक भÒट आइयो निहयÒ भेल। \nधीरे0 जेना जगमोहीकÒ िचहैत तेना ^ेममोहीकÒ तँ निह िचहैत मुदा सोÝोअना निहयÒ िचहैत सेहो बात \nनिह। धीरे0कÒ एते तँ बुझले छै िकनेजे ^ेममोही हृदयनाथक बेटी छी, बी.ए.मे पढ़ैए। मुदा ऑनस& रखने अिछ \nसे निह जनैत रहए। जँ से जनैत रिहतए तँ जिहना अपनाकÒ जगमोहीक समक6 बुझैएतिहना ^ेममोहीकÒ सेहो \nबुिझतए...। सुवािसनीसँ गप-सvप करैक िवचारसँ धीरे0क मनमे उठल जे जगमोिहयोकÒ आ ^ेममोिहयोकÒ किहऐ \nजे ‘अह सभ दोसरठाम बैस गप-सvप क वा िकyहरो टहैल-बुिल जगमोहीकÒ देखाइये-सुना िदयौ। मुदा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगमोही, ^ेममोही आ ^ेममोहीक संग आएल पमोहीक बीच धीरे0 अपनाकÒ अनाड़ी बुझैत चुपे रहब नीक \nबुिझिकछु ने बाजल। \nएक तरहÒ भाए-बिहनक बीचक गप-सvपमे सुवािसनी बोिहया-भँिसया लागल छेली तँए बीचमे दोसर गप-\nसvपकÒ आबए देबनीक निह बुिझजगमोहीकÒ कहलिखन- \n“बु7ची, हम ऐ गाममे जमसँ लऽ कऽ िसयान भेल छी, तँए बहुत देखने छी मुदा तोहर जम तँ भेलह \nअही गाममे मुदाजमक तीिनयÒ मासक पछाइत सासुर चिल गेलॱ। सासुर िक जाएब जे पटना गेलॱ, तँए तोरा \nकम देखल-सुनल-बुझल छह, भने संगी-सहेली भेिटये गेलह, जाह गाम घुिम-िफर कऽ देख-सुिन आबह।” \nओना, जगमोही माइक मुँहक बात सुिन चुकल छल तँए धीरे0क उर सुनैक िज8ासा छेलैहे। मुदा \nतइ िब7चेमे पटनाक पिरचयकÒ नजर-अंदाज करैत धीरे0 जगमोही िदस तािक बाजल- \n“हँ, हँ! जखन जगमोही ^ेमनगर आएल अिछ तखन आमेटा िकए खाएत, गाम-घरक पो-रंग आ हवो-\nबसात िकए ने देहमे लगा लेत।” \nजगमोही सेहो धीरे0क अपन प सौदय&क संग पिरवािरक जीवन-सौदय& सेहो देखए चािहते छल, जे \nधीरे0क अपे6ा आन-आनसँ बेसी भेटैक सyभावनाकÒ देखैत जगमोही उिठ कऽ ठाढ़ होइत बाजल- \n“माए, हमर कोनो ठेकान निह अिछ जे कखन घुिम कऽ आएब। तँए, जँ तोरा केतौ घुमै-िफरैक िवचार \nहौ तँतोहूँ टहैल अिबहÒ।” \nएकात शात वातावरण होइते धीरे0 सुवािसनीकÒ कहलक- \n“बिहन, अखन हम ने समाजक िकयो छी आ ने पिरवारक, अखन हम माl िवVाथ¥ छी,  जेकरा गु-\nिशxयक आ[म सेहो कहल जाइतअिछ। तँए जाबे छी ताबे तँ छीहे। ओना, अठारह बख&सँ अपनाकÒ ऊपर \nसेहो उठा नेने छी आ नातक ^ितÕाक छाlो तँ छीहे,  तँए..?” \nधीरे0क सुपुट वाणी सुिनते सुवािसनी ओिहना सुवासी भऽ गेली जेना मानसरोवरमे कमल होइए। ओ \nजिहना अपन बास थानपर अिडग भऽ सरोवरक पािनसँऊपर उिठ अपन शुभ प देखबैए तिहना धीरे0 सन \nभाएसुवािसनीकÒ देखा पड़लैन।खुशीसँ सुवािसनी बजली- \n“बौआ, तोहॴ सभ ने बाप-दादाक डीह परहक भाए-वधु भेलह, अपन दुख-बेथाक कथा तोरा नइ कहबह \nतँ केकरा कहबै।” \nसुवािसनीक डगमगाइत िजनगीक डुमैत नाहकÒ अँकैत धीरे0 जखन अपन आँक देखए लगल िक मनमे \nभकइजोत जक भेलइ। भकइजोत ई भेलै जे अजु&न सन योhािपता आकृxण सन माम जखन अिभमयुकÒ \nमृयुसँ बँचाइये निह सकला तैठाम हम कोन खेतक मुरै छी। मुदा निह!डगमगाइत बिहनक िजनगीक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनाहकÒजेतए-तक पार लगबैक शिwत अिछ ओते तँ कइये सकै छी। तँए, पिहने सुवािसनीक िवचारकÒ \nमानसपटलपर आनब जरी अिछ। हिरमोहन बाबू जक निह, जे समाजक अिधकmश समयाकÒ एकठाम आिन \nदोस-दुtमन दुनूकÒ ठाढ़ कऽ देलैन..!  धीरे0 बाजल- \n“अिहना होइ छै बिहन,जखन बेथाएल मन रहने बजैक Âममे िकछु-ने-िकछु झॲक उिठये जाइ छइ। \nतँए,एक-एकटा समयाकÒ सामने रखैत िवचार क। छोट भाए होइक नाते जेतए-तक सyभव हएतओतए-\nतकजर संग देब।” \nसुवािसनी बजली- \n“सासुरक बात छोिड़ दइ िछअह। भैयारीमे एहेन अयाय ओहने गाम-सभमे रहह। मनुख छी जेतए \nरहैक नीक ठौर भेटत सएह ने हमर वग&क बास भेल।” \nएकटा नमहर ^¯कÒ अपने हल होइत देख धीरे0क मनमे िकछु चपचपी आएल। बाजल- \n“भैयारी समंगर छैथ िकने?” \nसुवािसनी- \n“हँ।” \nधीरे0- \n“जाए िदयौ, वंश बढ़ै तँ बwखो हुअए...।” \nअपन रता अपने देखैत सुवािसनी बजली- \n“सासु-ससुरक सyपैतसँ तँ छातीमे मुÛा मािर संतोख केनिह छी।” \nजिहना िखसाक कोनो एहेन भाग होइ छैजेकरारिसक िखसकर बेर-बेर दोहरा-तेहराकऽ कहैए तिहना \nसुवािसनी पुन: सासुरेक बात दोहरबैत बजली- \n“ओइ बइमनमा सभकÒ नीक नइ हेतइ। िदयादी सyपैतक बेइमानी नइ पचतै, पेटमे पिनदूदूर हेतै आ \nमनमे मनरोग।” \nमने-मन धीरे0कÒ हँिसयो लगै आ आगू जखन बिहनक बेथापर नजैर जाइ तँ िवचिलतसेहोहुअ \nलगए।आगू कोन िदशामे बढ़ब नीक हएत से धीरे0क मनमे एबे ने करइ, तँए मुहसँ िनकलबे ने करइ। मुदा \nसुवािसनीक मन सासुरक धन-सyपैतक बीच औना रहल छेलैन। औनाइत सुवािसनीक मनमे अनायास िवचारक \nझॲक उठलैन िक बजली- \n“जिहना हमरा अपन सyपैतसँ भैयारी-दुसमन सभ अभोग केलक तिहना ओकरो सभकÒ अभोग हेतइ!”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुवािसनीक मनमे सासुरक धन-सyपैतकÒ बेर-बेर धधरा जकॉं उठैत देख धीरे0कÒ िवचार जगल जे \nसभसँ पिहने ऐ धधराकÒ शात करब जरी अिछ। जाधैर िवचारकÒ आगू निह बढ़ाएब ताधैर अिहना \nसुवािसनीक मनमे सyपैितक आिग उठैत रहतैन आ ओइमे ओ झड़कैत रहती। धीरे0 बाजल- \n“बिहन, आब समय बदैल गेल। पिहने जेना बेटा-बेटीक महत्-मे कमी-बेसी छल से आब निह रहल। \nआब तँ जिहना बेटा तिहना बेिटयो भऽ गेल अिछ।” \nओना, िवचारकÒ दू ढंगसँ देखल जा सकैए, पिहल ऊपरे-ऊपरे माने सरसरी िनगाहसँ आ दोसर गहराइसँ \nमाने िजनगीक स7चाइक आधारपर। \nधीरे0क बात सुिन सुवािसनी बजली- \n“हँ, से तँ अिछए बौआ! देखै छी जे लोकक बेटा सभ बुढ़ माए-बापकÒ छोिड़ गामक \n[viii] कोन बात जे \nदेशो-कोस छोिड़ केतए-कह चिल जाइए..!” \nसुवािसनीक िवचार सुिन धीरे0कÒ भेल जे भिरसक बेचारी िजनगीक अगम धार देख महारेपर उग-डुम \nकऽ रहली अिछ। धारमे[ix ] पैस पार करैक िहyमते निह भऽ रहल छैन। जखन िक सभकÒ अपन-अपन जीवन \nअिछ आ अपन-अपन जीवनधार छै, जइमे सभकÒ अपने पार करैक अिछ। दोसर तँ बेसी-सँ-बेसी एतबे ने कऽ \nसकैए जे अपना ढंगे पार करैक रता बाट-घाटमे िकछु शारीिरको-आिथ&क सहयोग कऽ सकैए। ओना, िकयो \nअपन िजनगीक बाट देखा जँ दोसरकÒ शारीिरके वा आिथ&के सहायता करबो करत तैयो ओतेक उपयोगी \nओकरा लेल निहयÒ हेतै जेतेकसँओकर क{याण हेतइ। तँए, पिहने अपने अपन िजनगीक बाट-घाटक बोध हएब \nजरी अिछ, जे अपनो लोक खोिज सकैए आ दोसरोसँ ^ाvत भऽ सकैए। ओना, दोसरसँ ^ाvत दू तरहÒ \nहोइए। पिहल- अनुभवसँ ^ाvत अनुभवीसँ आ दोसर- िबनु अनुभव ^ाvत केिनहार खोजी वा िवचारवानसँ...। \nधीरे0क मनमे उठलै- अपनो तँ अखन सएह छी। अखन तकक जे अपन िजनगी रहल ओ तँ माl कूल-\nकौलेज धिरक रहल। मुदा पिरवािरक आ समािजक िजनगी तँ िकछु आओर छी...। तैबीच tयामक पaी- \nसुिचता चाह नेने पहुँचली। सुवािसनीक आगूमे चाह रखैत सुिचता बजली- \n“ई सभ तँ बजआ   लोक भेली, 6णे-6ण चाह पीबैक आदैत हेतैन, पिहने चाह पीब लोथु तखन \nिनचेनसँ गप-सvप करैत रिहहैथ।” \nकिह सुिचता अपन काज िदस बिढ़ गेली। ततरीसँ चाहक कप उठा धीरे0 िदस बढ़बए लगली मुदा \nतइ िब7चेमे धीरे0 ततरीमे राखल दोसर कप उठबैत बाजल-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बिहन, अखन हम ने अहॉंकÒ आ9ह करब। अपनो पिरवारमे बेसी िदनपर जखन लोक अबैए तँ पिहने \nपाहुने वप ने रहैए। जे उिचतो छी। िकए तँ घर-पिरवारक जे गितशीलता अिछ ओइसँ ओ अनभुआर \nरिहते छैथ। जेना-जेना गित-िविधक संग जुड़ैत जाइ छैथ तेना-तेना घरवारी बनैत जाइ छैथ।” \nधीरे0क बात सुिन सुवािसनीक मनमे उठलैन- ई घर तँ tयामक छी, ऐठाम जेहने धीरे0 तेहने ने \nअपनो भेलॱ। बजली- \n“बौआ, ऐ घरक तँ जेहने हम भेलॱ तेहने ने तॲहू भेलह।” \nसमगम िवचार देख धीरे0 बाजल- \n“बिहन, अह िलए तँ जेहने ई घर तेहने गामक आन-आन घर,तँए एÛेरंग भेल िकने?” \nिवचारक गहराइमे जाइते सुवािसनीक मनसँ अपन सासुरक बेवहार िनकैल नैहराक िवचार जािग चुकल \nछेलैन। बजली- \n“हँ, से तँ अिछए। मुदा सोझे मानब सेहो भेल आ िजनगीक संग िमिल चलब सेहो तँ अिछए।” \nवीकार करैत धीरे0 बाजल- \n“हँ, से तँ अिछए। मुदा ओ तँ सyबध आगू बढ़ौने ने बनत। जँ सyबधकÒ रोिक कऽ राखब तखन तँ \nअपनो बीरान भऽ जाइते छइ।” \nसुवािसनी- \n“हँ, से तँ होइते छै मुदा से होइ छै भरल-पुरलक संग। खगलकÒ ते..?” \nसुवािसनीक मुहसँ ‘खगल’ सुिन धीरे0कÒ झटहाक चोट जक लागल। झटहाक चोट भेल इशारामे िकछु \nकहब। मुड़ी डोलबैत धीरे0 बाजब शुहे केलक िक िब7चेमे tयाम पहुँच गेला। झटहाक चोट,  इशाराक \nिवचारकÒ अनुभव करैत धीरे0 बाजल- \n“बिहन, खाली tयामे भाइक पिरवारटा कÒ अपन नइ बुिझयौ,  गामक सभ पिरवारकÒ अपन पिरवार \nबुिझयौ। अह गामक धी छी, अहॉं िलए सभ बरबैर!िकए तँ बेटी जाित समाजक होइए निह िक पिरवारक।” \nओना, सुवािसनीक ऑंिखक आगू बेटीक ãुण हया नािच रहल छेलैन। देख रहल छेली आजुक \nसमािजक पिरवेश, जे बेटी जाितक जीवनकÒ समूल नd करए चािह रहल अिछ।जेतए मनुwखोक सीमापर \nपहुँचब बेटी-जाित लेल पहाड़ बिन गेल अिछ, तैठाम आजुक मनुख बनब तँ आरो असं²य पहाड़क बीच जीवन \nबिनयÒ गेल अिछ िकने..! मुदा ईहो तँ सुवािसनी बुिझये रहल छेली जे आइ जइ तरहÒ समाजक िबख_डन भऽ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगेलआ तइसँ जे समाजक बीचक सरोकार-सyबधक टुटान बिढ़ रहल अिछ ओतँ िधया-पुताक खेल निह \nजेकरा...। मुदा अपनाकÒ समगम बनबैत सुवािसनी बजली- \n“दुिनय केतबो इलैट-िबलैट जाए मुदा हम तँ अखनो अपन जमभूिम आ माए-बापक कम&भूिम बुिझये \nरहल छी तखन तँ..?” \nसुवािसनीक बात सुिन tयामक मनमे जिहना गँथा[x]कऽ बेथेलैन तिहना धीरे0क मनमे सेहो गँथाएल। \nसुवािसनीक बात सुिन tयाम मने-मन िवचारए लगला जे अपन सहोदर बिहनक आँिखसँ जे जमुिनया धार बिह \nरहल अिछ, की झूठ एकरा कहल जाए?मुदा हम तँ अिधकारी जर िछऐ। जे भाए गामसँ बाहर चिल गेला \nहुनको बिहन िछऐन, तँए हुनको कहब जरी अिछ, मुदा माए-बापक बासक मूल वासी तँ हमहॴ भेिलऐ \nिकने, तँए हम िक बिहनकÒ बोल-भरोस निह देबैन। एतबे ने जे जे िवभव अिछ तइमे पाछू नइ घुसकब। ई तँ \nअपन भार भेल...। नव जुगक उठैत नवजुबक धीरे0कमनमे अनेको िवचारक िहलकोर लगबे केलै जइसँमन \nिवकृत हुअ लगलै। tयामक मुँह िदस देख धीरे0 सुवािसनीकÒ कहलक- \n“बिहन, अखन जाइ छी। बेपहर टहलै-बुलैले हमरो घर िदस आउ।” \nधीरे0क आ9हसँ सुवािसनीक मनक िमठस जगलैन। जगबो केना ने किरतैन, एक तँ जगमोहीक \nकौलेजक संगीछी धीरे0,तैपर जाबे पटनामे रहत ताबे पिरवारक संगी आ तैसंग अपन जमभूिमक सेहो भेबे \nकएल। मुदा पिरवारक एते रोच तँ सुवािसनी रखबे केली जे िबनु भाइयक िवचारसँ िकछु ने बाजब। तँए, चुपे \nरहली। तैबीच tयाम आ»ासन दैत धीरे0कÒ कहलैन- \n“हम िक सुवािसनी बिहनकÒ नैहरक बाट आिक जगमोहीक मातृकक बाट रोकब। िहनको जमथान \nिछऐन आ जगमोिहयोक मातृक िछऐ।” \nगमगीन चेहरा धीरे0क बिन गेल। धीरे0कÒ कनी दूर हटला पछाइत tयाम सुवािसनीकÒ कहला- \n“बिहन, बेपहर चा माय-धी धीरे0क ऐठामसँ टहैल-बुिल आउ। ओना, दुनू गोरेक आमक गाछी सेहो एÛेठाम \nअिछ आ फड़लो बिढ़य अिछ। गाम िछऐ िकने, पटना नइ ने छी जे सभ िदन जखन सेव-अंगूर खाइ छी तँ \nअनेरे िकए आमसँ मुँह ऐंठाएब।” \n \n  \n \n[i] गवाह \n[ii] चलायमान काज  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n[iii] कठीन \n[iv] पिरवारमे अिधक-सँ-अिधक लोकक मृयु \n[v] अपेछा-सyबध \n[vi] पित \n[vii] िवजेता होइसँ, जीतसँ \n[viii] माने पिरवारक भीन-िभनौज \n[ix] जीवनकधारमे \n[x] गिर कऽ अपन ^भाव \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंत½य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nनद िवलास राय  \nपaीक फरमाइस  \nिनम&ली बजारसँ घर पहुँचले रही िक पaी ^¯ दागली- “पनीर अनिलऐ की निह?” \nहम कहिलऐ- \n“एहनो कहॴ नै अिनऐ, हमरा िक कोनो भूखले सुतबाक अिछ जे अहक आदेशक पालन नै करब।” \nपaी फेरो पुछली- \n“आ Çेड पकौड़ा?” \nहम कहलयैन- \n“जी मेम साहैब, ओहो अनलॱ हेन। हमरा िक दलानक अखरे चौकीपर सुतबाक अिछ आ भिर राित तौनीसँ \nम7छर हॱकैत परात करबाक अिछ जे अहक फरमाइस पूरा नै करब।” \n  \n \nऐ रचनापर अपन मंत½य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश^साद म_डल  \nदुdपन  \nआने-आन िकसान जक रीतलालकÒ सेहोजुआनीए-सँ अपन पिरवारकÒ सyपe िकसान पिरवार बनेबाक \nिवचार मनमे रहलैन। जिहना जीवनक उäेtय सभकÒ सyपeता ^ाvत करब होइए तिहना रीतलालकÒ सेहो \nरहलैन। तेकर कारण छल जे केतेको पुतसँ पिरवार िकसानी-जीवनसँ जुड़ल रहलैन मुदा समैयक फेड़-\nफाड़क चलैत निह भऽ पबैत रहैन। समैयोक फेड़-फाड़क अनेको कारण अिछ, जेना गाम-गामक भौगौिलक \nबनावटक दुआरे कोनो गाम धार-धुरसँ अÂात रहैए तँ कोनो गामक माइिटक शिwत एतेक 6ीण होइए जे \nनीक उपजा-बाड़ी निह भऽ पबैत, तिहना कोनो गामक एहेन बनावट होइए जे ऊँचरस जमीन रहने पाइिनक \nअँटकाउ निह भऽ पबैत जइसँ समुिचत उपजा-बाड़ी सेहो निह होइए। खाएर जे होइए ओ तँ गाम-गामक \nबनावटक अपन-अपन गुण-अवगुणककारणे होइए। मुदा रीतलालक गाम- रोिहतपुरक अपन बनावट छै। \nरोिहतपुरक भौगोिलक बनावट एहेन अिछ जइमे तीन खाड़ीक जमीन अिछ। गामक एक-ितहाइसँ िकछु \nकमऊँचरस जमीन अिछ, जेकरा भीठ कहै िछऐ, जइमे लोक घरो-दुआर बनबैए, बािड़यो-झाड़ी बनबैए आ \nगािछयो-िबरछी लगबैए। तिहना दोसर तरहक माने दोसर खाड़ीक जमीन अिछ, जेकरा तीन फिसला सेहो कहै \nिछऐ आ म:यम जमीन सेहो कहै िछऐ, ओहन जमीन एक-ितहाइसँ िकछु ऊपरे रोिहतपुरमे अिछ। आ तेसर \nतरहक माने तेसर खाड़ीक जे एक-ितहाइ करीब अिछ, ओ नीचरस अिछ, जेकरा चौरी कहै िछऐ। गामक \nअिधकmश िकसान पिरवार ओहन छैथ िजनका तीनू तरहक जमीन छैन। ओना, तीनू तरहक जमीन, ल¶गी-\nडटासँ नापल, एÛेरंग निहयÒ छैन मुदा कमो-बेश तीनू तरहक जमीन छैन। िकनको चौरीए बेसी छैन, तँ \nिकनको म:यमे जमीन बेसी छैन माने तीन-फिसला, तिहना िकनको ऊँचरस, भीठ जमीन बेसी छैन। खाएर जे \nअिछ ओ तँ सभकÒअपन-अपन अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसyपe िकसान पिरवार बनेबाक पाछू रीतलालक संकारमे िकसानी संकार भरपूर छेलैन। ओना, एहेन \nिवचार िकसानक सभ पिरवारमे रहैए मुदा रीतलालक मनमे पुत-पुताइनसँ अबैत िवचारधारा छेलैन। \nबीस बीघा जमीन रीतलालक िपताजीक अमलमे छेलैन मुदा समैयक चढ़ाव-उतारक कारणे सyपeता निह \nआिब सकलैन। सyपeतासँ मतलब ई निह जे बहुत बेसी जमीन रहल जइसँ उपजा-बाड़ी पयµvत भेल। \nसyपeतासँ मतलब ऐठाम ई जे खेबा-पीबाक अe-पािनसँ लऽ कऽ फल-फलहरीकगाछी-िबरछीक संग माछ \nपोसैक पोखैर-झखैरसँ लऽ कऽ दूध-दहीक लेल गाए-महॴिसक पालन धिर अिछ। \nब7चेसँ रीतलाल पढ़ै-िलखैमे नीक िवVाथ¥ रहला, जइसँ एम.ए. नीक जक पास केलैन। संयोग \nबनल, रोिहतपुर गामसँ पच िकलो मीटर पर एकटा कौलेज खुजल, जइमे रीतलालकÒ नोकरी सेहो भऽ गेलैन। \nगामेसँ कौलेज जाइ-अबै छला जइसँ गाममे रहैक अिधक समय भेटै छेलैन। ओना, नव कौलेज रहने दरमाहा \nसेहो सरकारी कौलेज जकतँ निहयÒ छेलैन, मुदा वेतनक पमे दू हजार पैआ महीना जर भेटै छेलैन। \nघरपर सँ कौलेज गेने-ऐने आ अपनाकÒ रोजगारी भेने रीतलालक मनमे तृिvत भइये गेल छेलैन। एक तरक \nिश6ण संथा रिहतो सभ कौलेजमे सभ रंगक वेतनो भेिटये रहल छल। सरकारी कौलेजमे एक तरक वेतन \nछल आ ^ाइवेट कौलेजक वेतन अनेको रंगक छेलैहे। जइ कौलेजमे माने ^ाइवेट कौलेजमे पयµvत िवVाथ¥ \nछल, जइसँ पयµvत आमदनी रहने दरमाहा अिधक भेटै छेलै, आ जइ कौलेजमे िवVाथ¥क सं²या कम छल, तइमे \nिश6ककÒ दरमाहो कम छेलैन। मुदा सबहक मनमे ई आशा बनले रहैन जे जाधैर कौलेज सरकारीकरण निह \nभेल अिछ ताधैर वेतनक कोनो ठेकान निह अिछ। जखन सरकारीकरण कौलेज भऽ जाएत, तखन वेतनमे \nसुधार भेने एकपता भइये जाएत। अही आशासँ सभ िश6क काज करै छला। \nदस बरखनोकरी केला-पछाइत रीतलालक मनमे पुन: अपन पिरवािरक संकार, माने िकसानी िजनगीक \nसंकार धीरे-धीरे जोर पकड़ए लगलैन। ओना, अनका जक रीतलालक मनमे किहयो एहेन निह भेलैन जे \nखेतक आिड़पर केना जाएब वा कोदािर-खुरपीसँ काज केना करब। ओ िवVाथ¥ए जीवनसँ करैत आिब रहल \nछला, तँए किहयो मनमे ई निह भेलैन जे लोक हँसत। ओना, गामो-समाज तँ गामे-समाज छी, जँ पढ़ल-िलखल \nलोक कोदािर-खुरपीसँ खेतमे काज करै छैथ तँ रंग-िबरंगक कुटी-चौल लोक किरते अिछ। जइसँ अधला-सँ-\nअधला वृि- चोरी, ठकनाइ-फुिसयेनाइआिदिछपल रहैए आ उिचत (सही) काज हँसीक िवषय बिन जाइए। \nदस बरख धिर नोकरीक जीवन िबतेला-पछाइत रीतलाल अपन मनकÒ असिथर करैत योजनाबh ढंगसँ \nअपन पिरवारकÒ उठेबाक िवचार मनमे ठािन लेलैन। सभसँ पिहने अपन खेतक सीमmकन केलैन। सीमmकन ई \nकेलैन जे केते जमीनमे बास अिछ आ केते जमीन चास अिछ। बास माने भेल घर-आँगनसँ लऽ कऽ दुआर-\nदरबºजा, खिरहन, बाड़ी-झाड़ी इयािद अिछ। तिहना चासक केतेक जीमन ऊँचरस अिछ माने गािछयो-कलम \nलगबै-जोकर आ केते जीमन तीन-फिसला अिछ आ केतेक जमीन नीचरस अिछ माने चर-चचर। जइमे रौदी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभेने तँ िकछु उपजक आशा होइतो अिछ बकी समय माने अिधक बरखा भेने वा बािढ़ एने ओकर \nमालगुजािरयो तक निह ऊपर भऽ पबैत, सभ डुिम जाइए। जइ जमीनक भै{यू सेहो कम छै। ओना, एहेन \nसंकार सेहो िकसान पिरवारमे सभ िदनसँ आिबये रहल अिछ जे अधला-सँ-अधला जमीन िकए ने हुअए, मुदा \nओकरा बेचब मयµदासँ हीन अिछ। ओहने जँ पिरिथित पिरवारक भऽ गेल जखन कोनो दोसरचारा निह रहल \nतखने लोक जमीन बेचै छैथ। ऐ मानेमे बजआ संकार गाममे निह ^वेश केलक। माने खेतक उपज कम \nभेने ओइ पूँजीकÒ बेिच बåकमे जमा कऽ अिधक सूिद उपाज&न करी…। \nदरबºजापर बैसल रीतलाल एका9 भऽ सोिच रहल छला जे अपन जीवनकÒ समृhसँ समृhतम अवथामे \nकेना बढ़ाएब? ^¯ तँ जिटल अिछये मुदा केहनो जिटल-सँ-जिटलतम ^¯ िकए ने हुअए, ओकर उपाय निह \nअिछ वा रता निह अिछ सेहो बात निहयÒ अिछ। सेहो अिछए। पaीकÒ शोर पाड़लैन। लगमे अिबते सुशीला \nबजली- \n“िकए शोर पाड़लॱ?” \nगyभीर दृिdएँ गyभीर मु0ामे रीतलाल बजला- \n“बैसू, जीवनक िकछु गyभीर िवचार करब अिछ।” \nओना, जीवनक िकछु ‘गyभीर िवचार’ सुिन सुशीला अकबका गेली। अकबकाइक कारण भेलैन जे जीवन \nतँ जीवन छी ओइमे गyभीर िवचार की भेल। रीतलालक लगमे बैसैतसुशीला बजली- \n“की जीवनक गyभीर िवचार?” \nसाधारण पढ़ल-िलखल सुशीला, माने कूली िश6ा माl िमिडल धिरक छेलैन तहूमे सासुर बस ला पछाइत \nपिरवारक काजमे तेना उलैझ गेलीजे िकछु पढ़ै-िलखैक समैये ने भेटलैन मुदा पिरवार चलबैक तँ लूिर,पिरवार \nसyहारैक ढंग तँ ओतेक भइये गेल छैन जे घर-अँगनाक काज सyहािर तीनटा बालो-ब7चाकÒ पोिसये रहल \nछैथ। \nरीतलाल बजला- \n“गyभीर िवचार ई जे पिरवारकÒ बेसी-सँ-बेसी नीक केना बनाएब। ओना, पिरवार छी, नीक िक बेजाए \nचिलये रहल अिछ आ आगूओ चलबे करत।” \nपितक मुँहक बात  ‘पिरवारकÒ बेसी-सँ-बेसी नीक बनाएब’सुिन सुशीलाक मनमे जेना एक नव चेतनाक \nजागरण भेलैन। जे सोभािवको अिछए। सबहक मनमे ई इ7छा रिहते छै जे अिधक-सँ-अिधक नीक बिन \nपिरवारोकÒ अिधक-सँ-अिधक नीक बनाबी। ओना, सुशीलोक चेतना सुतल निहयÒ छेलैन, जागृतावथामे छेलैहे \nमुदा जे जीवन जीब रहल छेली तइ अनुकूल ठमकलो तँ छैहे। जागृतावथाक माने भेल व&मानक िजनगीकÒ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसyहािर आगूक लेल सेहो िÂयाशील बनाएब, से निह छेलैन। जे जीवन छलैन तेकरे पाछू अपन सभटा समय \nिनकैल रहल छेलैन, जइसँ आगूक कोनो नव िवचार व नव काज निह आिब पबैतरहैन। \nजमीनक जिहना-जिहना सीमmकन रीतलाल मने-मन करए चािह रहल छला तिहना-तिहना जीवनक \nसीमmकन करैक िवचार सेहो मनमे जगलैन। जीवनक सीमmकन करैक िवचार मनमे जिगते िवचार उठलैन जे \nभलÒ पित-पaीए िकए ने होइ, मुदा जँ पिहने पaीक सीमmकन करए लगब तँ हुनका मनमे ईहो उिठ सकै छैन \nजे हमर आलोचना कऽ रहल छैथ, तँए नीक हएत जे पिहने अपने िदससँ सीमmकन शु करी। रीतलाल \nबजला- \n“अपन पिरवारमे पूव&जक देल बीस बीघा जमीन अिछ, आ आइ दस-बारह साल थायी नोकरीक आशामे \nसमय सेहो बीत गेल, दू हजार पैआ महीना जे शुमे भेटब शु भेल ओतबे अखनो भेट रहल अिछ। जइ \nआशामे समय बीता रहल छी ओ पूित& हएत िक निह तेकरो कोनो िनसिचत ठेकान निहयÒ अिछ। तहूमे देखते \nछी जे दस-बख&क बीच महगाइ सेहो केतेक बिढ़ गेल अिछ। जेतेक वतु दू हजारमे कीनै छेलॱ तेते वतुक \nदाम अखन तीन-चािर हजार भऽ गेल अिछ। तैसंग पिरवारो बिढ़ रहल अिछ आ खरचो बिढ़ये रहल अिछ।” \nपितक िवचार सुशीलाकÒ जँचलैन। जँचबो केना ने किरतैन। आँिखक सोझमे सभ िकछु देख रहल \nछेली। सुशीला बजली- \n“हँ, से तँ बिढ़ये रहल अिछ। तइले ते अपने ने िकछु करौ पड़त आ िवचारौ पड़त।” \nरीतलाल बाजल- \n“अपना जे सyपैत अिछ, माने खेत अिछ, जँ ओकरा समुिचत ढंगसँ िÂयाशील बनाएब तँ ओही पाछू \nअपन समैयोक सदुपयोग हएत आ आमदिनयÚमे केता गुणा वृिh हएत, जइसँ पिरवरो चलत आ आगूक लेल \nपूिजयो बनैत जाएत जइसँ [मक संग पूजी सेहो सहारा होइत जाएत।” \nओना, रीतलालक िवचारमे वै8ािनक िवचार छेलैन,  माने आधुिनक सोच रहैन मुदा सुशीला नीक जक \nनिह बुिझ पेब रहल छेली। निह बुझैक कारण छेलैन जे अखन धिर जे परyपरागत खेती रहल, जे सभ िदनसँ \nसुशीला देखैत आिब रहल छेली, तही बीच िवचार अँटकल छेलैन। आगूक नव िदशा निह देख सुशीला अपन \nहीया हािर बजली- \n“हम कहुना भेलॱ तँ lीगणे ने भेलॱ,  पुख-पाl तँ अहॴ ने छी। बेसी-सँ-बेसी हम अहक पीठपर \nरहब, सहए ने। करब तँ अहॴ ने।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपaीक बात सुिन रीतलालक मनमे एकटा सहयोगीक सहयोगक आशा जगलैन। जइसँ मनमे भेलैन जे \nकरैबला लोक तँ असगरो िकछु-सँ-िकछु कऽ सकैए, तैठाम जँ एकटा सहयोगी भेट जाए तखन तँ आरो ने \nिकछु कऽ सकैए। रीतलाल बजला- \n“आजुक जे दुिनय अिछ ओइमे एहेन-एहेन तकनीकी साधन आिब गेल अिछ जे जइ जमीनमे पच मन \nअe उपजैए ओइमे पचीस मन उपजत। जरत अिछ ओकर समुिचत बेवथा करैक। अपनो देिखये निह \nरहल छी बि{क कइयो वएह रहल छी जे बाप-पुखा करइ छला।” \nअपना जनैत रीतलाल वै8ािनक दृिdकोण रखलैन,  मुदा सुशीला नीक जक निह बुिझ सकली। \nअसंमजसमे पड़ल सुशीला बजली- \n“से केना करब?” \nरीतलाल बजला- \n“जीवनमे वतंlसँ िकछु करैसँ पिहने मनुxयकÒ अपनाकÒ वतंl  बनबए पड़तै। जाबे तक अपनाकÒ \nवतंl निह बना लेत ताबे तक अपन काजो आ अपन िवचारोकÒ व तंl प सँ आगू निह बढ़ा सकैए।” \nओना, वतंl हएब केकरा अधला लगै छै जे सुशीलाकÒ लिगतैन। मुदा  लोके वा आने जीव-जतु केना \nपरतंl अिछ से सुशीला बुिझये ने पेब रहल छेली। अपना जनै त ओ अपनाकÒ वतंl बुिझये रहल छेली। \nिकएतँ अपना जनैत अपन जे पिरवािरक काज छेलैन, ओ वतंl ढंगसँ किरते आिब रहल छेली। \nओना, िचड़ैयो-चुनमुन िपंजराक बाससँ खुला अकासमे ãमण करब नीक बुिझते अिछ मुदा ओकरामे ओ चेतना \nनिह छै जे वतंl-परतंlक पकÒ बुझत। सुशीला बजली- \n“की वतंl आ की परतंl?” \nरीतलाल बजला- \n“कािÝ जा कऽ कौलेजक सेÂेÔीकÒ किह देबैन जे हम आब कौलेजक काजमे सहयोग निह करब।” \nकौलेजक नोकरी छोड़ब सुिन सुशीला बजली- \n“आजुक पिरवेशमे नोकरी भेटब किठन अिछ तैठाम अह भेल नोकरी छोड़ब से अपना सन हएत..!” \nरीतलाल बजला- “अपना सन तखने हएत जखन अपन िवचारानुसार अपन काज बना अपना जीवनकÒ \nठाढ़ करब। देखते छी जे िदनक समय ओही पाछू माने कौलेजक पाछू बीत जाइए, राितमे घरपर रहै छी, जे \nसमय घरसँ बाहर काज करैक छीहे निह, तखन अपन काज केना करब?” \nपितक बात सुिन सुशीला गुम भऽ गेली। िकछु समय गुyम रहला-पछाइत बजली-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“अपना जे सोहंतगर लागए सहए क। मुदा..!” \nरीतलाल बजला- \n“मुदा-तुदा िकछु ने, बहुतो कौलेजमे देख रहल छी जे नोकरीक लोभमे िश6क अपन िजनगी बीता \nलेलैन मुदा ने कौलेजक िथित बदैल सकल आ ने िश6कक संग कम&चारीक जीवन तर सुधैर सकल। \nजीवन-जीवन छी, तहूमे बुिधजीवी मनुखक तँ आरो ओहन छी जे िकछु-सँ-िकछु कऽ सकैए। केकरो मनुख \nजीवन एकेबेर भेटै छै, तेकरो जँ पािनमे बहा लेत तखन ओ जीवन की भेल?” \nसुशीला बजली- \n“अपन जे मन मानए सहए क। मुदा हम एते कहबे करब जे मनक उ±ेगमे एहेन िवचार उिठ रहल \nअिछ।” \nरीतलाल बजला- \n“मनक उ±ेग जेकरा कहै िछऐ ओ सभटा अधले थोड़े होइए। मनेक उ±ेगमे ने लोककÒ िकछु करैक \nलालसा सेहो जगैए आ िकछु करबो करैए। अपने पिरवारमे, आइ हम नोकरीकÒ एते महत् दइ िछऐ, मुदा जे \nनोकरीक फल भेट रहल अिछ ओइसँ पिरवार चिल सकैए? जखन पिरवार चिल निह सकैए तखन आगूक \nउeैत तँ माl क{पना हएत। िपताजीक अमलदारी तक जे ^ितÕा पिरवारक छल आ जीवन तर \nछल, ओतबो आइ अिछ? जखन निह अिछ, तखन अपनो िदस ने देखए पड़त जे अपन [मशिwत केतौ-ने-केतौ \nहेराएल अिछ।” \nरीतलाल कौलेजक नोकरी छोिड़ देलैन। अपन सyपैितकÒ नीक जक सीमmकन केलैन। सीमmकन केला-\nपछाइत चतुिद&क उeितक रतापर नजैर दौड़ौलैन। आगू नजैर उिठते पिहल चीज देखलैन जे जिहना सभ \nअपन पदकÒ ^ितिÕत पमे देखै छैथ तिहना ने अपनो देख रहल छी। की मनुखक ^ितÕा यएह भेल जे \nउ7च पदपर आसीन भऽ गेलॱ, मुदा मनुखक जे गुण अिछ, जेना नीक आचरण बना जीवन-जापन करब से रहबे \nने कएल, तखन ओ ^ितÕे की भेल। \nओना, नव िसरासँ कोनो पिरवारकÒ उठैमे साधनक जरत, माने पूजीक खगता सेहो पड़ैए, मुदा योजना \nबना एÛेबेर जँ सभ िदशामे बढ़ए चाहब तखन जँ पूजीक ओिरयान कोनो पे कैयो लेब तैयो काजक ओे \nबढ़ोरी भऽ जाएत जेकरा सyहारब किठन अिछए। तँए नीक हएत जे एक-एक मुäाकÒ पकैड़,बेरा-बेरी सुदृढ़ \nकरैत आगू बढ़ी, जइसँ दुनू लाभ हएत। काजमे सुदृढ़ता एने आमदनी सेहो बढ़ैत जाएत आ काजक बेवहािरक \nअनुभव सेहो होइत जाएत।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमन असिथर करैत रीतलाल िवचारए लगला जे जइ काजमे पूजीक ओते आवtयकतो निह अिछ आ \nअपनो िकछु ओहन पूजी अिछये जे बेकार भेल नd भऽ रहल अिछ, पिहने तेकरा जँ उपयोगमे आिन \nिÂयाशील बनाएब, तँ ओ बेसी नीक हएत। ऐठाम एकटा बात आरो अिछ, ओ अिछमनकÒ असिथर करब। मन \nचेतनहीन अिछ जेकरा िच (चेतना) चेतनशील बनबैए, तँए िचकÒ असिथर करब आवtयक अिछ। जखने \nिच असिथर हएत तखने मनक िÂया सेहो असिथर हेबे करत। \nयोजनानुसार रीतलाल पिहने अeक खेती करैक िवचार तँइ केलैन। अeक खेतीक योजना बनैबते \nरीतलालक नजैर खेतपर गेलैनजे अढ़ाइ बीघा खेतमे खरहोिर अिछ जेकर कोनो उपयोग आब निह रहल। ने \nखढ़क जरत लोककÒ रहलै आ ने खरहोिरक खेतसँ समुिचत उपजे आिब रहल अिछ। अगर ओकरा \nतोिड़, माने खरहोिरकÒ उपटा अeक खेत बना लइ छी तँ सइयो मनसँ ऊपर अeक पैदावार हएत। ऐठाम \nदूटा ^¯ िवचारणीय अिछ। पिहल, जे-जे खेत उपजाउ अिछ माने जइमे अeक खेती होइए ओकरा सभकÒ \nसमुिचत ढंगसँ बढ़ाबी।समुिचत ढंग भेल, समयपर ओकरा जोत-कोर करैत समयपर अवादब। अवादैक पाछू \nसेहो एकटा ^¯ अिछ जे परyपरागत बीजकÒ बदैल, उeैतशील बीजक उपयोग करब। िचतन िÂयाक बीच \nरीतलालकÒ जेना नव-नव दृिdकोणो आ नव-नव िवचारो मनमे जि गये रहल छेलैन...। तैबीच रीतलाल अनायासे \nपaीकÒकहलैन- \n“अखन धिर जे िजनगी बना जीब रहल छी ओइमे नवीनता आनए पड़त। जखन िजनगीक िÂयामे \nनवीनता औत तखन ने समैयक संग चिल सकब।” \nओना, सुशीला सोÝोअना पितक काजो आ िवचारोपर ओंगठल छेली तँए  ‘हँ-हूँ’िकछु ने बजली। \nसुशीलाकÒ चुप देख रीतलालक मनमे उठलैन जे खाली खढ़े-खरहोिरक बात निह अिछ। कहैले बीघा \nभिर-भिर दूटा पोखैिरयो अिछ मुदा अइसँ केतेक आमदनी भऽ रहल अिछ। तहूमे समय बदलने माने चापाकल \nभेने ओकर महत् आरो घिट गेल अिछ। तिहना गाछी-कलम सेहो अिछ। \nतीन बीघा जे पिहलुका गाछी-कलम छेलैन, जे गाछ सभमे पुरान भेने फड़बो किम गेल छेलैन आ \nअिधकmश गाछ िबमिरयाह सेहो भऽ गेल छेलैन, ओकरा उपटौने एतेक पूजी भइये जेतैन जे अपन िवचारक \nअनुकूल अपन सyपैतकÒ िÂयाशील बना लेता। \nतीन बीघा गाछी-कलमकÒ उपटा जे बीघा भिरक नव िसरासँ कलम लगौलैनओ फड़ब शु भेल। \nदस साल बीतैत-बीतैत रीतलाल गामक एकटा सyपe िकसान बिन अपनाकÒ थािपत कऽ लेलैन।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगामो तँ गाम छी, रंग-िबरंगक लोकक बास भूिम सेहो छीहे। रीतलालक गाछी-कलमसँ सटा आन-आन \nिकसान तेना हरोथ बस रोिप देलकैन जे गाछक बढ़बािड़यो िक गेल आफड़ब सेहो बe भऽ गेल। पaीकÒ \nरीतलाल कहला- \n“यहएछीसमाज जे दुdपनसँ भरल अिछ।” \n  \nअपन मंत½य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुeाजी \nबीहिन कथा \nअदौ सँ...  \n--हमरा बेर पर अह सब क अिहना लेिस दैए।इ बुिझयौ ने जे इ एकटा पुरकार माl नै,हमर बौिhक \nसंपित छी।खाली िलिख के नै , अिज&त संपूण& धनरािश छोिड़ क' महानता थोपेलॱ ऐछ। \n-- बाउ, तॲही टा िलखै छह की ?तोरा सँ अजोध लेखक सब एत' कािह कटै छिथ।की हुनकर रचना \nिनtशन सन नै? \n--जकरा देखू तकरा गलथोथरइ, सेहो खाली िसरखारी पोथी पर। पोथी पर चचµ किहयो नै। \n--रौ, आबो मूँह चुपकर !हमरा नै बूझल ऐछ जे  तोरा कोना भेटलौए पुरकार ! \n-- ह..ह..ह। कÛा \" डगिरन सँ कतौ पेट नुकेलैए ?\" \nअहॴक डेलवािह क' त' िसखलॱ जोगाड़।जिहना अह पौलहुँ तिहना हम । \n-- ओह! \n\" जािह घरक पािनए िवषािह हो तािह घर साकट ताक'चललॱ।\" \n  \nअपन मंत½य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n8ानवh&न कंठ  \nबॲगहा िमठाइ  \n    पचहीबाली काकी काित&क नहाकय घुरैत रहिथ।संगे रहिथन िझिरया माय।कहलिथन- \"गै मौगी, भुखले \nछ।पेटमे मुसरी दंड देने हेतौह।चल, कोनो नीक होटलमे कनी पािन पीिब ले।गाम पहुँचैत-पहुँचैत बेिर डुिम \nजेतौह।तखन कह' लगब जे कोन धॲछीक संगे गेलहुँ जे पेटमे अगराही ढुकले रिह गेल।चल, झटकािर क'!\" \nसामने एकटा खूब फैशनेबुल रेटोरट रहैक।दूनू जनी झोरा-झंटा लेने ओिहमे घुिस गेलीह।एकटा बैरा \nझटकल लग आिब मेनूबला कागत िहनका सभक टेबुल पर रािख देलकिन।काकी बजलीह- \"रौ छॱड़ा!ई कोन \nकागत घुसका घसकल जाइ छ?ई की िछयौक?बंगोर?रौ,हमरा सभ ई कागते िचबायब िक?\" ओ घुरलिन आ \nकहलकिन- \"उसम देिखए   और बोिलये wया खाना है? जो आड&र कीिजयेगा सो आ जायेगा?\" काकी \nकहलिथन- \"जे की कहगे?कोनो लहसुन-िपयौज कहगे?खाली मधुर-िमठाइ कहगे।आन िकछ थोड़बे बाजगे?\" \nओ कहलकिन- \"कौन-सी िमठाई ला द?\" काकी- \"िमठाइ आनेगा त' आनो ने रे बॲगहा िमठाइ ज{दी सनी!\" \nओ बैरा काउंटर पर गेल।ओकरा सभमे बड़ीकाल धिर हुºजित होइत रहलैक।मनेजर कहलकैक- \"वो जो \nिमठाई मग रही है, उसका तो नामो नहॴ सुने हå।बोलगे नहॴ है,तो रेटोरट के इमेज पर \nपड़ेगा।जाओ,संभालो कटमर को!\" ओिह बैराकÒ अबैत देिख पचहीबाली काकी िचिचयेलीह- \"छु7छे हाथ \nडोलबैत अबै छ एीकाल पर?आना रे बॲगहा िमठाइ तॲ?\" ओ कहलकिन- \"दादी,वो िमठाई...\" काकी \nकहलिथन- \"तखन त' बड़े गvप छट रहा था जे जे बाजगे से आन देगा।आब की हुआ?िमठाइ नå रखता है \nबना क'?\" ओ कहलकिन- \"दादी, बड़ा होटल है।यह सब आइटम िमलता है...\" काकी- \"तखन आना िकए \nने?\" बैरा- \"बॲगहा िमठाई था,लेिकन एगो कटमर आड&र देके ले गया है।इसिलए....\" काकी- \"चल गे \nिझिरया माय!एकर मधुरे सिठ गेलैक अिछ। होटल खोलने अिछ नानाक सगाई लेल!\" ई किह दूनू जनी िवदा \nभेलीह।काउंटर लग दुिनया भिरक िमठाइ शीशाक भीतर देखाइ देलकिन।देिखतिह काकी बुमकार छोड़लिन- \n\"रौ अहराक नाित!एतेक िमठाइ रािख बइला रहल छल? की बुझाया जे मौगी पाइ ले के पड़ा \nजाएगा?लो,अगॱ पाइ धरो आ खुआओ िमठाइ! थमो, झोरा खोलबाइये िदया त' परसादी-बhी भी ल'ए लो।\" ई \nकिह काकी सभ टाफ आ उपिथत 9ाहक लोकिनकÒ परसादी-बhी बिट िमठाइ खा क' बहरेलीह।पूरा होटल \nरोड तक अिरयातक लेल एलिन।मनेजर चरण छूिब कहलकिन- \"माताजी,ये पैसा वापस लीिजए और आशीवµद  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदीिजये।\" काकी आँचर सँ  नोर पोिछ देलिथन।कहलिथन- \"पाइ रखो लोक।हमर अिसरबादी है।हम फेन \nआबगे त' तोरा सभसे भÒट करगे।भगमान हँसी-खुशी राखगे!\" \n  \nअपन मंत½य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n8ानवh&न कंठ  \nकुिसयारक गाड़ी \nदृtय 1:  \nसािठ ईवी।गामक सड़क पर कटहीगाड़ी कुिसयार लदने चलल जा रहल छैक।च-एं-च-ओं-च....।पाछ-पाछ \nलुंगी पिहरने एकटा दिढ़यल हाथमे सटका लेने चिल रहल छैक।ब7चा-सभक झुंड ओकरा िपिठयौने चलल जा \nरहल छैक,नेहोरा करैत- \"हौ,एकटा दय ने हौ!कुिसयार!\" \nकनी-कनी कालक उपरmत दिढ़यल बािज उठैत छैक- \"चोvप!\" अंततोगवा हिटयागाछी लग गाड़ीसँ घीिच दू-\nचािर छड़ द' ओ िपंड छोड़बैत अिछ।ब7चा सभ कुदैत घुरैत अिछ। \nदृtय 2:  \nसतहर ईवी। कुिसयार-बोझल Ôक सरपट भागल जा रहल छैक।दुखना दोकान लग घुमान पर Ôक लो \nकर' पड़ैत छैक।चािरटा छौड़ा झटपट Ôकक पाछ छड़िप िपछलका जालीमे सँ झीिक-झािक हाइं-हाइं आठ-\nदस छड़-कुिसयार खसा कूिद घुरैत अिछ।Ôक पीड ध' आग बिढ़ जाइत छैक।खलासी िखड़की सँ नीच \nतािक गिरया रहल छैक। \nदृtय 3:  \nदु हजार बीस ईवी।हिटयागाछी लग Ôैwटर पर कुिसयार लादल छैक।लोक 'बीस टके छड़' कुिसयार कीिन \nरहल अिछ।आब कुिसयारक गाड़ी छिठयेमे गाम अबैत छैक। \n  \nअपन मंत½य  editorial।staff।videha@gmail।com  पर पठाउ।  \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआशीष अनिचहार  \nमैिथली वेब -पlकािरताक इितहास   \nई कहब उिचत नै जे हम इंटरनेटपर एकदम शुसँ छी मुदा अतेक तँ जर कहब जे जखन इंटरनेटपर \nमैिथलीक नॴव मजगूत करबाक रहै (मने नीँव पिड़ गेल रहै) तािह समयसँ हम इंटरनेटपर जर मैिथलीसँ \nजुड़ल छी। िनिÍत तौरपर ओिह समयक बहुत बात हमरा बूझल अिछ एवं आ ओिह समयमे रहल िकछुए \nलोककÒ ई बूझल हेतिन। तँइ नवyबर 2012 मे हम 'िवदेहक वेब पिlकािरता िवशेषmक' केर घोषणा केने \nरिहयै आ ओकर जे टािपक बनेने रिहयै से देशक कोनो िवकिसत भाषाक समक6 रहै। मुदा ओिह समयमे \nकी एखनो एिह टािपकपर लीखए बला नै छिथ। बादमे हम अपने एिह िलटमेसँ िकछु टािपकपर िलखलहुँ आ \nतकरे नाम \"'मैिथली वेब पिlकािरताक इितहास\" रािख देिलय ै। फेर बादमे मोन भेल जे हम अपने िलखलकÒ \nिवदेहक कोनो अंकमे ^कािशत कऽ दी आ तकरे 'वेब पिlकािरता  िवशेषmक' बूझल जाए। आ संपादक महोदय \nएिह लेल तैयार भेलाह। हम अपन फेसबुक पोटक फोटो सेहो लगा रहल छी एिह लेखक अंतमे। मुदा एिह \nठाम देल आलेखक भाषा ओ हमर पोथीक भाषा दूनू मे िकछु अंतर छै। तçय ओतबे भेटत मुदा एकरा \nिवशेषmक अनुपे बनाएल गेल अिछ एिहठाम। एिह पोथी केर िकछु आलेख िवदेह ओ तीरभुिwत पिlकामे \n^कािशत भेल छल। \n'मैिथली वेब पिlकािरताक इितहास” \nइंटरनेटपर मैिथल आ इंटरनेटपर मैिथली ई दूनू बात अलग रिहतो एक दोसरक सहायक अिछ। इंटरनेटपर \nपिहने मैिथल एलाह आ संगे-संग मैिथली सेहो एलीह। लेिकन ई घटना अलग-अलग थानपर अलग-अलग \nमैिथल सभ ±ारा भेलै। ई. 2000 मे http://maithili.org/  साइट सिÂय छल मुदा एकर भाषा अं9जी \nछल। ई साइट ^वासी अमेिरकन ±ारा संचािलत छल (खास कऽ नेपालक मैिथल बेसी) एिह साइटपर िकछु  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथली गीत ओ दूवµ6त मंlक आिडयो-भीिडयो छल। बादमे ई बंद  भेल आ संभवतः एकरे दोसर प \nhttp://maithili.net/  2002 मे आएल (ओना दूनू साइट केर संचालक अलग सेहो भऽ सकै छिथ)। अही \nÂममे हम http://maithils.home.att.net/ कÒ राखब जे िक 2003 सँ एखन धिर अिछ। मुदा एकर \nसभहक भाषा अं9जी मु²यतः अिछ मैिथली नै। \nमैिथली सेहो ई. 2000 मे इंटरनेटपर आएल 'भालसिरक गाछ' केर पमे। गजे0 ठाकुर जी याहूिसटीजपर \nबहुत रास मैिथलीक साइट बनेने छलाह मुदा तािहमेसँ \"भालसिरक गाछ\" केर िलंक (जे सन 2000 सँ \nयाहूिसटीजपर छल) बचल अिछ। एकर िलंक http://www.geocities.com/bhalsarik-gachh/ \n अिछ। \nयाहूिसटीज पर ई बंद भेलाक बाद 5 जुलाई 2004कÒ एही नामसँ ¼लागरपर सेहो गजे0 ठाकुर ±ारा ¼लाग \nबनाएल गेल आ जनवरी 2009मे एकरा िवदेहक संग जोिड़ देल गेलै आ आब ई \nhttp://www.videha.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html िलंकपर आकµइभ सिहत अिछ। एिहठाम \nमोन राखब जरी जे याहूिसटीज बला ¼लाग केर आकµइभ उप{¼ध नै अिछ। िकछु लोक ई मानै छिथ जे \nहम जिहयासँ शु केलहुँ तिहये पिहल भेलै तँइ आब हम िवतारसँ िववेचना करब। \nअंतरजाल (इंटरनेट) केर पिरचय \nअंतरजाल (इंटरनेट), एक दोसरसँ जुड़ल संगणकक एकटा िवशाल िव»-½यापी नेटवक& वा जाल छै। एिहमे \nबहुतॲ संगठन, िव»िवVालय, आिदक सरकारी आ ^ाइभेट (िनजी) संगणक जुड़ल छै। अंतरजालसँ जुड़ल \nसंगणक एक दोसरासँ इंटरनेट िनयमावली (Internet Protocol)क मा:यम सूचनाक आदान-^दान करैत \nछैक। इंटरनेटक मा:यम भेटए बाल सुिवधामे वेबसाइट, ई-मेल सुिवधा ^मुख अिछ। एकर अितिरwत िसनेमा, \nगीत-संगीत, खेल आिद सेवाक सुिवधा सेहो इंटरनेटक मा:यमसँ ^ाvत कएल जाइत छै। \nइंटरनेटक संि6vत इितहास \nइंटरनेटक इितहास 1969- इंटरनेट अमेिरकी र6ा िवभाग ±ारा UCLA आ टैनफोड& अनुसंधान संथानक \nकंvयूटस& केर नेटविक&ंग कए कऽ इंटरनेटक संरचना कएल गेलै। \n1979- िÇिटश डाकघर पिहल अंतरराxÔीय कंvयूटर नेटवर्क बना कऽ नव ^ौVोिगकी केर उपयोग केनाइ \nशु केलक। \n1980- िबल गे©स केर आईबीएम कyपनीक कंvयूटस&पर एकटा माइÂोसॉèट ऑपरेिटंग िसटम लगेबाक लेल \nबातचीत पÛा भेल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n1984- एvपल पिहल बेर फ़ाइल आ फ़ो{डर, éॉप डाउन मेनू, माउस, 9ािफwस आिदक ^योगसँ युwत \n\"आधुिनक सफल कyvयूटर\" लmच केलक। \n1989- िटम बेन&र ली इंटरनेटपर संचार मा:यमकÒ सरल बनेबाक लेल Çाउज़र, पeा आ िलंक केर उपयोग \nकए कऽ व{ड& वाइड वेब बनेलक। \n1996- गूगल टैनफोड& िव»िवVालयमे एकटा अनुसंधान पिरयोजना शु केलक जे िक दू साल बादसँ काज \nकरए लागल। \n2009- डॉ टीफन वो{फरैम \"वो{फरैम अ{फा\" लmच केलाह। \nभारतमे इंटरनेट 80क दशकमे एलै (1986), जखन एनÅट (Educational & Research Network)कÒ \nसरकार, इलेwÔािनwस िवभाग आ संयुwत राxÔ उeित काय&Âम (UNDP) ±ारा ^ोसाहन भेटलै। सामाय \nउपयोग लेल 15 अगत 1995सँ इंटरनेट शु भेलै जखन िक िवदेश सचmर िनगम िलिमटेड (VSNL) \n±ारा गेटवे सिव&स शु भेलै। वत&मान भारतमे आब अिधकmश काज जेना बåिकंग, Ôेन इंफॉमÅशन-िरजवÅशन \nआिद इंटरनेट ±ारा भऽ रहल छै। इंटरनेट आ माl शहरी नै गाम ोक लोक ^योग कऽ रहल छिथ जे \nभिवxयक लेल नीक अिछ। इंटरनेटक ^योग करबामे एखन भारत िव»क चािरम आ एिशयाक तेसर देश \nअिछ। भारतक 10 सँ 30 सालक उÉ वग& बला युवा बेसी इंटरनेट उपयोग कऽ रहल छिथ। इंटरनेटक \n^योगमे आÍय&जनक पसँ बढ़त देखल गेल अिछ। बख& 2000सँ 2009 केर म:य पूरा दुिनयमे इंटरनेट \n^योग करए बला लोकक सं²या 394 िमिलयनसँ बिढ़ कऽ 1.858 िबिलयन भऽ गेल। बख& 2010मे \nदुिनयक कुल जनसं²याक 22 फीसदी लोक लग इंटरनेट पहुँिच गेल रहै आ एिह समय धिर 1 िबिलयन \nगूगल सच& रोज होइत छलै,300 िमिलयन ^योगकतµ ¼लाग पढ़ए लागल, आ 2 िबिलयन भीिडयो रोज \nयू©यूबपर देखल जाए लागल। बख& 2014मे पूरा दुिनयमे इंटरनेट ^योग करए बलाक सं²या 3 िबिलयन \n(43.6 ^ितशत) पहुँिच गेल छल मुदा एिहमेसँ लगभग दू-ितहाई िहसा धनी ओ िवकिसत देशक छल। \nइंटरनेटक बहुत रास फायदा छै तािहमेसँ िकछु ^मुख फायदा एना अिछ-- \n1) इंटरनेटक सहायतासँ हम सभ कोनो ^कारक जानकारी ^ाvत कऽ सकै छी \n2) इंटरनेटसँ िबना कोनो लेन देनकÒ िचßी पठा सकै छी (मेल) \n3) इंटरनेटक सहयातसँ िविभe ^कारक मनोरंजन जेना िफ{म, संगीत, खेल आिद कऽ सकै छी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n4) इंटरनेटक सहायतासँ आब िटकट बुिकंग, बåकक काज, िश6ा, दोकानदारी, नौकरी आिद केर सेहो सुिवधा \nलऽ सकै छी  \n5) आजुक राजनीित सेहो इंटरनेटसँ ^भािवत अिछ। िम[मे इंटरनेटक सहायतासँ Âmित सेहो भऽ गेल छै। \nसोशल नेटविक&ंग केर सहायतासँ समाजक िभe िभe लोकसँ जुिड़ सकै छी, समाजसेवा कऽ सकै छी। \nउपरक लाभक अितिरwत इंटरनेटक हािनयो बहुत छै तािहमेसँ िकछु ^मुख हािन एना अिछ— \n1) इंटरनेटक आदित लािग गेलाक बाद एिहसँ समयक नोकसान सेहो होमए लगैत छै। एकर ल6ण इंटरनेट \nएिडwशन िडसआड&र केर पमे अबैत छै। इंटरनेटक िबना उदास अनुभव करब, पचसँ पं0ह घंटा धिर \nआनलाइन रहब, घरसँ कम िनकलब, कंvयूटरक समाने वा मोबाइल लऽ कऽ भोजन करब। वातिवक \nसमािजक जीवनसँ किट जाएब, िदन भिरमे सैकड़ो बेर अपन ई-मेल चेक करब आिद इंटरनेट एिडwशन \nिडसआड&र केर ल6ण अिछ। वतुतः ई आने नशा जक सेहो नशा अिछ। \n2) जँ अह आनलाइन काज बेसी करैत छी तँ अहक गोपनीय सूचना हैक होबाक बेसी संभावना अिछ \nजािहसँ अहकÒ बड़का नोकसान भऽ सकैए जेना कोनो गलत आदमी ±ारा बåकसँ पाइ िनकािल लेब वा \nदोकानदारी कऽ लेब आिद। एिह तरहँक धोखाधड़ीसँ बचबाक लेल कुछ काज बरोबिर करैत रहू जेना िक- \nअपन िपन नyबर आ पासवड& िकनको नै कहू। पासवड& बरोबिर बदलैत रहू। पासवड& वा िपन नyबर कोनो \nिथितमे फोनमे वा ई-मेलमे सेभ कए कऽ नै राखू। पैम बला ई-मेलकÒ िबना जबाबा देने खम कए िदयौ। \nसाव&जिनक थान बला वाइ-फाइ केर उपयोग निहए करी तँ नीक। \n3) पोनØ9ाफी ई इंटरनेटक सभसँ बड़का खतरा छै आ ब7चा लेल िवशेष प। माl ब7चे नै युवा आ \nिववािहत सेहो एिह जालमे फँसल छिथ। पोनØ9ाफमे दवाइ आ तकनीकक सहायतासँ असंभव सन यौन िÂया \nदेखाएल जाइ छै जकरा युवा आ िववािहत सेहो ^योग करए लागै छिथ जािहमे असफल हेबाक कारणे यौन \nअसंतुिd, पािरवािरक िवघटन आिद घटना घटै छै।  \n4) सोशल साइटपर बेसी सिÂय भेलासँ वातिवक समािजकता खम भेल जा रहल छै। खास कऽ फेसबुक \nनामक सोशल साइट मानव जाितक धैय&कÒ समाvत कऽ रहल छै जािहसँ असमािजकतामे अभूतपूव& बढ़ोरी \nभेलैक अिछ। फेसबुकक \"लाइक\" बटन आब आदमीक जीवनक बटखारा बिन चुकल अिछ। ई लाइक आब \n\"संपित\" जक िगनती होइत अिछ। जँ अहक पोटपर लाइक बेसी अिछ तँ अह सेिलÇेटी भेलहुँ आ जँ \nलाइक कम अिछ तँ साधारण लोक। हमरा मोन पड़ैए 2012- 2013 केर समय जखन हम इंटरनेटपर  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगजल िसखबैत छिलयै। ओिह समयमे एकटा नीक गजल िलखनाहरकÒ जखन हम बहरक गलती िदस धेआन \nिदआबैत छिलअिन ओ हमरा चट कहैत छलाह जे फेसबुकपर हमर गजलपर एतेक लाइक-कमट अबैए जँइ \nलोककÒ पसीन पड़ै छै तँइ ने। हुनकर बातपर हम चुप भऽ जाइत छलहुँ। फेर एहनो समय एलै जे 2016-\n2017 मे हमरेसँ सीिख एकटा आरो गजलकार गजल ^तुत करए लगलाह आ नव गजलकारक गजलपर \nहुनकर गजलसँ दुगुeा ितगुeा लाइक आबए लागल। आ तकर बादसँ ओ पिहल गजलकार महोदय सदमामे \nछिथ। हुनकर गजल िलखनाइ आब कम भऽ चुकल अिछ। ई कोनो एहन खास बात नै भेलै खास बात तँ \nओ छै जे \"लाइक\" बटन केर अिवxकारक Justin Rosenstein िकछु िदन पिहने फेसबुक आ अपना ±ारा \nबनाएल लाइक बटनकÒ समाज लेल घातक मानलिथ आ अपनाकÒ एिहसँ दूर कऽ लेलिथ। ई पूरा समाद िव» \nभिरमे पसरल आ अह सभ एकरा एिह ठाम देिख सकै छी  http://www.independent.co.uk/life-\nstyle/gadgets-and-tech/facebook-like-inventor-deletes-app-iphone-justin-rosenstein-\naddiction-fears-a7986566.html \n5) इंटरनेट िवचार शूयताकÒ बढ़वा दै छै। साधारण आदमीकÒ इंटरनेटक बड़का मंच देलकै मुदा आब एिह \nमंचक उपयोग राजनीितक पाट¥ सभ ±ारा खूब भऽ रहल अिछ जािहसँ एिह मंचपर फेक यूज, फेक इितहास, \nगािर आिदक ^योग भऽ रहल अिछ आ जनता एिह घटनामे माl उपक रण बिन केखनो एिह पाट¥क प6मे \nकेखनो ओिह पाट¥क प6मे भऽ अपनेमे गािर-मािर कऽ रहल अिछ। फेक यूज परसबाक लेल आ ओिहपर \nगािर पढ़बाक लेल अिधकmश राजनीितक दल ±ारा काल सटरसँ पेड सिभ&स लेल जाइत छै आ ई काल \nसटर िकछु सही लोकककÒ नौकरी दऽ लाखॲ फज¥ आ.इ.डी बनबाक कऽ ई काज पसारै छै। फेक यूज \nदंगे टामे नै िबमारी वा आन कोनो घटनासँ सेहो संबंिधत रहैत अिछ।   \n6) इंटरनेटसँ दंगा पसरबाक काज सेहो होइत छै। हालमे भरतक यू.पीमे दंगा पसारबाक काजमे इंटरनेटक \nफेक यूजक बड़का योगदान छै। आरो दंगा सभमे एकर भूिमका छै। दंगाक अितिरwत साइबर आतंकवाद \nसेहो होइत छै। साइबर आतंकवादक मतलब भेलै जे कोनो भायरसक मा:यमसँ कोनो देश, राºय, कोनो \nकंपनी, कोनो ½यिwत केर सूचना चोरी कऽ लेब। साइबर आतंकक सबसँ बड़का िदÛत छै जे एिहमे के \nआतंकवादी छै मने के भायरस या बग बना कऽ पठा रहल छै तकर पता नै लागै छै। साइबर आतंकवादक \nसंगिठत प सूचना युhमे बदिल जाइ छै आ कोनो एक देश अपन दुtमन देशपर साइबर हमला करै छै। \nमोन राखू बम-गोली आिद बलासँ अलग ई साबर आतंकवादी होइ छै आ सभसँ बेसी खतरनाक होइ छै। \n7) इंटरनेट 8ानीक संग-संग अ8ानी सेहो बना दै छै। इंटरनेटपर सभ सूचना भेिट जेबाक कारणे लोक आब \nमोन राखबाक झंझिट नै राखैए। सरल गुणा-भाग धिर सेहो आब मुँहजबानी नै होइ छै। तँइ आजुक युवाक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसमाय 8ान सेहो कम भेल जा रहल छिन। एकरा दोसर तरह एना देखू जे इंटरनेटपर सभ सूचना जमा \nभऽ जाइत छै चाहे अह ई सािबत किरयौ जे धरती गोल छै वा िकयो सािबत करै जे धरती वगµकार छै। \nसच& करए बला जखन सच& करै छै तखन संबंिधत िवषय केर दूनू प6 सच& िरज{टमे आिब जाइत छै। आब \nसूचना ताकए बला फेरमे पिड़ जाइत छै जे सही कोन छै। आ एहन िथितमे अिधकर ओ गलत प6 \nबलाकÒ सही मािन लै छै आ ओकर ^चार करए लागै छै। एखनुक समाजमे पसरल बेसी अ8नता इंटरनेटे \nबला छै आ से सािहय, िव8ान, इितहास समेत सभ िवषयमे छै। \nइंटरनेटक हािन कम करबाक लेल िकछु सुधार ^ताव--- \n1) इंटरनेट आ ओिहपर पसरल साम9ीकÒ िनयंिlत करबाक लेल िजल ा, राºय आ क0ीय तरपर िनगरानी \nटीम बनाएल जाए। पोनØ9ािफक साम9ी लेल िवशेष टीम गिठत कएल जाए। \n2) साइबर कानूनकÒ सरल आ फाट बनाएल जाए। \n3) इंटरनेटपर एकmउट आिद बनएल लेल कानूनी ^िकया हेबाक चाही मने ओकरा कूलक पिरचयपl, \nकाय&थलक पिरचयपl वा भोटर आ.डी काड&, पैन काड& आिदसँ जोिड़ देबाक चाही। \n4) एिह सभहँक अितिरwत अिभवाभक सेहो अपना तरपर रोकथाम कऽ सकै छिथ जेना िक ब7चा सभ लेल \nइंटरनेटक समय िनयत कऽ देब, इंटरनेटक खराप प6कÒ ब7चाक सामनेमे खुिल कऽ कहब आिद। \n2 \nमैिथलीमे इंटरनेट \nमैिथलीमे इंटरनेटसँ हमर मतलब अिछ जे इंटरनेट मैिथली भाषामे किहया आ कोना आएल। इंटरनेटसँ \nिमिथला-मैिथली-मैिथलकÒ कोना ^भािवत केलक आिद-आिद। ओइसँ पिहने एक बेर “मैिथली वेब पिlकािरताक \n^ारंिभक वप”कÒ हम संि6vत प एिह ठाम रािख रहल छी। आन तçय देबासँ पिहने हम याहूिसटीज / \n¼लागरसँ संबंिधत िकछु घोषणा देखा रहल छी जे िक याहूिसटीज / ¼लागर केर आिफिसयल पेजसँ लेल गेल \nअिछ आ एकरा िकयो गलथोथी वा कुतक&सँ गलत सािबत नै कऽ सकै छिथ। तँ देखू िन7चाक तçय- \n1) 1999मे याहूिसटीज (Yahoo! GeoCities) चालू भेलै आ 2001मे ^ोिफट नै हेबाक कारणे एकरा \nलगभग बंद कऽ देल गेलै (ìी एकmउट बला सभकÒ टेप बाइ टेप बंद कएल गेलै) मैिथलीक पिहल \nइंटरनेटीय उपिथित जे िक भालसिरक गाछ नामसँ सन 2000 सँ याहूिसटीजपर छल  तकरो एकmउट बंद  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभऽ गेलै (जँ िकयो चाहता तँ एकर रेकाड& याहूसँ मँगबा सकै छिथ, ओना एकर चmस कम कारण आकµइभ \nखम भऽ गेल छै)। एकर बादमे 2009सँ याहूिसटीज अमेिरका समेत सभ देशसँ अपन पेड सिभ&स सेहो \nहटा लेलक आ आब माl जापानमे एखन एकर सिव&स बचल छै। ई तँ बहुत पिहनेक बात छै हाल-िफलहाल \n(2014)मे सभ गोटा आरकुटकÒ बंद होइत देखने हेबै। आरकुटपर िजनकर-िजनकर ^ोफाइल रहए से आब नै \nभेिट सकैए। हँ जे आक&इभ बना लेने हेता से फाइल पमे अपन डाटा रखने हेता। याहूिसटीज केर \nिविकपीिडया वा आन संदभ&सँ हमर तçयकÒ जचल जा सकैए। \n2)  May 01, 2008सँ ¼लागर èयूचर पोट केर सुिवधा देलकै जकरा एिह िलंकपर देिख सकै छी \nhttps://blogger.googleblog.com/2008/05/blogger-now-schedules-future-dated.html एिह \nसुिवधासँ लोक पोटकÒ éाèटमे भिवxयक तारीख संग रािख दै छिथन आ ओ पोट िनयत तारीखमे अपने-\nआप पोट भऽ जाइत छै। एिह फीचरमे जे कैलडर देल गेल छै तकरे सहायतासँ आजुक पोटकÒ दू साल \nपाछूक तारीखमे लऽ जा सकै छी तेनािहते दू साल पिहनुक पोटकÒ आजुक तारीखमे आिन सकै छी मुदा ई \nमाl पोटक तारीख वा सालमे हेड़ा-फेरी कऽ सकै छी कोनो प ोटक URL केर तारीख,महीना वा सालमे \nनै। URL बला तारीख,महीना वा साल वएह रहतै जिहया पोट ^कािशत भेल रहै। \n3) December 10, 2008सँ ¼लागर दूटा ¼लाग केर मिज&ंग मने जोिड़ देबाक सुिवधा देलकै एकरा एिह \nिलंकपर देिख सकै छी https://blogger.googleblog.com/2008/12/your-blog-your-data.html \nएिह सुिवधासँ लोक अपन अलग-अलग ¼लागकÒ एकठाम जोिड़ सकै छलाह। \n4) February 03, 2010सँ ¼लागर पेज शु करबाक सुिवधा देलकै एकरा एिह िलंकपर देिख सकै छी \nhttps://blogger.googleblog.com/2010/02/create-pages-in-blogger.html एिह सुिवधासँ लोक \nअपन ¼लागक िविभe सूचना पाठक लग दै छिथ। पेज बनेलापर खाली अ6र वा अ6र-अंकक िलंक बनै छै \nमुदा तारीख,महीना वा सालनै रहै छै। \n5) July 17, 2012सँ ¼लागर कटम िलंक बनेबाक सुिवधा देलकै जकरा एिह िलंकपर देिख सकै छी \nhttps://blogger.googleblog.com/2012/07/customize-your-posts-with-permalinks.html\n \nकटम िलंक मने अह अपना मोनक िहसाब कोनो पोटक URL बना सकै छी मुदा URLमे पोटक \n^काशन िदन बला तारीख,महीना वा साल रहत। पोटक ओिरिजनल पोट डेट वा पोटक साल नै बदलल \nजा सकैए जकरा अह सभ एिह िलंकपर देिख सकै छी http://blogger-hints-and-\ntips.blogspot.in/2009/12/changing-date-for-post.html  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउपरक तçय सभकÒ नीक जक अह सभ मोन राखू आ िन7चा देल गेल मैिथलीक आरंिभक ¼लाग / \nवेबसाइट सभहँक पिहल पोट आ ओकर तारीख सभकÒ अह अपने जचू जािहसँ ई पd हएत जे कोन \nपिlका पिहल अिछ आ के दोसर। एिह अंतग&त हम छह टा ¼लाग / वेबसाइट राखब 1) भालसिरक गाछ \n(याहू िसटीज आ ¼लागर दूनू बला), 2) प{लविमिथला 3) समिदया, 4) अपन िमिथला, 5) ^करmतर, 6) \nकतेक रास बात  \nआगू बढ़बासँ पिहने ई किह दी जे एिह पचो ¼लागमे तीन टा एहन िलंक अिछ जकर आकµइभ उप{बध नै \nअिछ मुदा चचµ हम सभ िलंक केर करब चाहे ओकर आकµइभ हो या नै हो। आकµइभ नै हेबाक मततलब \nई नै छै जे कोनो चीजक अितवकÒ नकािर देल जाए। \nभालसिरक  गाछ  \nगजे0 ठाकुर जी याहूिसटीजपर बहुत रास मैिथलीक साइट बनेने छलाह मुदा तािहमेसँ \"भालसिरक गाछ\" केर \nिलंक (जे सन 2000 सँ याहूिसटीजपर छल) बचल अिछ। एकर िलंक \nhttp://www.geocities.com/bhalsarik-gachh/  अिछ। याहूिसटीज पर ई बंद भेलाक बाद 5 जुलाई \n2004कÒ एही नामसँ ¼लागरपर सेहो गजे0 ठाकुर ±ारा ¼लाग बनाएल गेल आ जनवरी 2009मे एकरा \nिवदेहक संग जोिड़ देल गेलै आ आब ई http://www.videha.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html \nिलंकपर आकµइभ सिहत अिछ। एिहठाम मोन राखब जरी जे याहूिसटीज बला ¼लाग केर आकµइभ उप{¼ध \nनै अिछ।  \nप{लविमिथला \nप{लविमिथला नामक वेबसाइट जे िक 2059 माघे संÂाित- (2003 जनवरीमे) धीरे0 ^ेमिष&जी ±ारा बनाएल \nगेल। एकर िलंक अिछ- www.pallavmithila.mainpage.net  वत&मानमे ई वेबसाइट बंद अिछ। एिह \nवेबसाइट केर मूल पेज www.mainpage.net  सेहो याहूिजयो िसटीज जक बंद भऽ गेलै। संगे-संग एहू \nवेबसाइट केर आकµइभ उप{बध नै अिछ। िवनय कुमार कसजू केर नेपाली पोथी \"सूचना ^िविधको शिwत र \nनेपालमा यसको उपयोग\" जे िक िसतंबर 2003 मे ^कािशत भेलै तकर पृÕ 155 पर \"प{लविमिथलाक \nचचµ छै। \nसमिदया  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nईहो ¼लाग गजे0 ठाकुर जी ±ारा 9 अगत 2004मे बनाएल गेल छल समादक वाते मुदा पिहल पोटक \nबाद लगभग चािर साल ई बंद रहल फेर 2008सँ एकर ^काशन शु भेल आ फेर-आते-आते 2015 धिर \nचलैत रहल। एिह ¼लागक पिहल पोटक िलंक अिछ- http://esamaad.blogspot.in/2004/08/blog-\npost.html \nअपन  िमिथला \nिमिथलासँ संबंिधत (सािहय नै) िववरण लेल ^णव झा \"अपन िमिथला\" नामसँ 2004 मे साइट बनेने छलाह \nमुदा बेवसाइट ^दाता बंद भऽ गेल। एकर िलंक एना अिछ 1asphost.com/aapanmithila ई कोन \nमासमे शु भेल तकर िववरण नै अिछ कारण एहू बेवसाइटक आकµइभ नै बचल अिछ। एकर भाषा अं9ेजी \nरहल हएत कारण ^णवजी सूिचत केलिथ जे एिहमे देवनागरी िलिपमे िकछु नै छल। \n^करmतर  \nएिह ¼लागक पिहल पोट 12 फरवरी , 2005 कÒ अिछ जकर िलंक \nhttp://prakarantar.blogspot.in/2005/02/blog-post.html\n अिछ। ई ¼लाग िकनका ±ारा बनाएल गेल \nसे अ8ात अिछ मुदा कमट सभसँ पता चलैए जे कोनो ठाकुरजी छिथ (शायद िवजय ठाकुर िजनक मैिथली \nदप&ण, ताकाल आिद ¼लाग सेहो छिन)। जे हो मुदा एकर िलंकसँ एिह ¼लागक तारीख पता चिल रहल \nअिछ। माl दू टा पोटक बाद ई ¼लाग बंद भऽ गेल मने ओिहपर  पोट एनाइ बंद भऽ गेल। एिह ¼लागक \nअंितम पोट 19 फरवरी , 2005मे आएल। \nकतेक  रास  बात  \nकतेक रास बातक मूल िलंक http://vidyapati.blogspot.com/  अिछ (आब एकर पता \nhttp://www.vidyapati.org/  अिछ मुदा दूनू िलंकसँ खुजैत छै)। एिह ¼लाग 5टा संचालक छिथ--आिद \nयायावर (मूल नाम: पíनाभ िम[), केशव कण&, राजीव रँजन लाल, कुदन कुमार मि{लक आ सुभाष च0। \nकतेक रास बात नामक ¼लाग केर सभसँ पिहल पोट जे देखा रहल अिछ (देखू िचl - 1, िचl  सभ  िन7चा \nअिछ ) तािहमे झोल-झाल छै। एकर URLमे http://www.vidyapati.org/2013/07/blog-\npost_28.html देखा रहल छै (देखू िचl-1 केर उपर घेरामे) मतलब ई पो ट 2013 केर जुलाइ मासमे \nभेल छै। मुदा एकर ^काशन केर तारीख July 01,1999 तारीख देखा रहल छै (देखू िचl-1 केर नीचा \nघेरामे)। आ एिह पोटसँ पिहने आरो कोनो पोट नै छै से यूअर पोट देखलासँ पता चिल जाइत छै। एिह  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपोटक बाद जे पोट अिछ से सूचनाक पमे अिछ आ तकर URL \nhttp://www.vidyapati.org/2005/08/blog-post.html\n अिछ (देखू िचl - 2) मने ई पोट 2005 केर \nअगत मासमे भेल अिछ  (देखू िचl-2 केर उपर घेरामे) मुद ा फेर एहूक ^काशन ितिथमे गड़बड़ी कएल \nगेल अिछ आ ^काशन तारीखकÒ November 28, 2004 बना देल गेल अिछ (देखू िचl-1 केर नीचा \nघेरामे)। एिह पोटक बाद बला जे पोट अिछ तकर URL \nhttp://www.vidyapati.org/2005/09/blog-post.html\n अिछ मने ई पोट 2005 केर िसतंबर मासमे \n^कािशत भेल आ एकर ^काशन तारीख September 02, 2005 अिछ मने एखन धिरमे इएह पोट सही \nअिछ (देखू िचl - 3) । िसतंबर 2005 केर बाद जुलाइ 2006मे पोट भेल जकर URL अिछ \nhttp://www.vidyapati.org/2006/07/blog-post.html आ एकर ^काशन तारीख अिछ July 12, \n2006 एिह आ एकर बाद बला पोटक URL आ ^काशन तारीख मीलै छै। जे गड़बड़ी छै से पिहलुक \nदूटा  टामे आ से माl इितहासमे गलत तरीकासँ पिहल थान बनेबाक लेल। जँ कतेक रास बातक एिह \nचािर टा पोटक तारीखकÒ सजाएल जाए तँ ई िनिÍत भऽ जाइ छै जे एिह ¼लागक पिहल पोट 1 अगतसँ \nलए कऽ 31 अगत धिरक बीचमे भेल छै (सुिवधा लेल अगत-2005 नाम हम देलहुँ)। एकटा आर रोचक \nतçय ई जे कतेक रास बात केर पिरचय  (पेज  पमे, देखू िचl -4) मे एिह ¼लागक संचालक लीखै छिथ \n\"ि^य पाठकगण;एिह ¼लोगऽक शुआत हम 2004 मे केलहुँ. ताबय धिर हमरा जानकारी मे मैिथली भाषा \nइटरनेट पर निह छलए\"। ई कोन जानकारीक दाबी भेलै। 2003मे ि^ंट पोथीमे प{लविमिथला बारेमे \nिलखाएल छै तखन आर िहनका कोन जानकारी चाही। भऽ सकैए जे संचालक सभ कहिथ जे प{लविमिथला \nनेपालक अिछ मुदा मैिथली तँ नेपालोमे छै आ ओनाहुतो इंटरनेटक कोन देश हेतै। इं¶लåडमे चिल रहल \nमैिथलीक वेबसाइट वा ¼लागकÒ मैिथली भाषाक कहल जेतै या इं¶लैडक भाषाक। भऽ सकैए जे संचालक सभ \nकहिथ जे हम ¼लाग 2004मे बनेलहुँ मुदा ओकर पिहल पोट अगत 2005मे भेल मुदा एहन दाबी तँ िकयो \nकऽ सकैए। सभसँ पिहने तँ हमहॴ दाबी करब जे हमर ¼लाग \"अनिचहार आखर\" 1999मे बनल मुदा ओकर \nपिहल पोट 11 अ^ैल 2008कÒ भेल। मुदा वातिवक प हम जानै िछयै जे ई तक& नै माl बकथोथी \nहेतै। कतेक रास बात िदसyबर 2013 धिर चलैत रहल ओिह केर बाद ओिहपर कोनो सिÂयता नै अिछ। \nएिह ¼लागक संथापक  कुमार पíनाभजीक ^ोफाइलसँ 8ात होइए जे ओ इंटरनेटक मािहर छिथ आ हुनकर \nिश6ा-दी6ा ओही 6ेlमे भेल छिन तँइ ई मानब असंभव जे कुमा र पíनाभजी एहन काज केने हेता। तखन \nबँचल हुनक सहयोगीगण। मुदा एकटा संचालक ओ संपादकक तौरपर नैितक पसँ वीकार करहे पड़ितन \nजे हुनकर सहयोगीगण तçयकÒ तो़िड़ मरोिड़ कऽ गलत काज केलिथ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगजे0 ठाकुर अपन पोथी \"कु6ेlम् अंतर्मनक\" (संकरण 2009 )मे एकटा आलेख देला जकर शीष&क छै \n\" भाषा आ ^ौVौिगकी (संगगणक, छायाकंन, कुंजीपटल, टंकण तकनीक) अंतजµलपर मैिथली आ िव»½यापी \nअंतजµलपर लेखन आ ई ^काशन\" जे िक बादमे अंितका पिlकाक अंत जµल िवशेषmकमे \"अंतजµल आ \nमैिथली\" नामसँ सेहो ^कािशत भेलै (संयुwतmक पमे अwटूबर-िदसyबर 2009, जनवरी-माच& 2010)। एिह \nआलेखमे गजे0जी \"भालसिरक गाछ\" संबंधमे चचµ केने छिथ जािह के बाद ãम पोसए बला \"पिहल\" लोक \nसभहँक ãम टूटल आ तकरे फलवप ओ सभ गलत तçय ^कािशत केलाह जे हम एतेक सालमे शु \nकेने रही तँ हम ओतेक सालमे शु केने रही। ठाकुरजीक ई आलेख ओिह समयमे पिहल ओहन आलेख रहै \nजािहमे अंतजµलक संबंधमे िवतारसँ चचµ रहै एते धिर जे िबना कोनो सिट&िफकेट लेने अपनासँ कोना \nवेबसाइट बना सकै छी तकरो िविध ओिह आलेखमे छै। पाठक ई आलेख हुनक पोथी वा अंितका पिlकाक \n\"अंतजµल िवशेषmक\"मे पिढ़ सकै छिथ। मैिथलीमे सभ ई मानै छिथ जे हम जिहयासँ काज शु केलहुँ सएह \nपिहल भेल। इितहासमे तकनाइ, अ:ययन केनाइ हुनका पसंद निह छिन (एकटा टटका उदाहरण हमरा भेटल \nजे एक वेबसाइट जे िक अगत 2012सँ चालू भेल हुनक दावा छिन जे हम अपन वेबसाइटपर पिहल बेर \nसा6ाकार शृंखला चालू केलहुँ जे कमसँ कम कोनो वेब पिlक ामे नै छल। आब देखू जे समिदया अwटूबर \n2011सँ \"हम पुछैत छी\" नामक सा6ाकार शृंखला चलेलक आ एिहमे कुल सावनसँ बेसी ½यिwतवक \nसा6ाकार ^तुत कएल गेल अिछ। आब कहू पिहनेसँ के चला रहल अिछ। एही ठाम अ:ययनक जरित \nपड़ै छै। िबना पढ़ने आ जनने पिहल केर बीमारी पोसने मैिथलीक सेवक सभ बहुत पसरल छिथ)। हम \nपुछैत छी शीष&क सभ सा6ाकार एिह िलंकपर पिढ़ सकै छी- http://esamaad.blogspot.in/p/blog-\npage_22.html एतेक देखेलाक बाद हम \"कतेक रास बात\" केर संचालक सभसँ पूछए चाहैत छी जे जँ \n^काशने तारीखकÒ मानक बूझी तखन मैिथली िकएक ओ िहंदी आ भारतक पिहल ¼लाग हेबाक दाबी िकए नै \nकऽ रहल छिथ। िहंदीक पिहल ¼लाग \"9-2-11\" अिछ जे िक आलोक कुमार जी 21 अ^ैल 2003 के \nशु केने छलाह। कतेक रास बातक तँ ^काशन ितिथक िहसाबसँ \"9-2-11\"सँ चािर साल पुरान अिछ \nतखन  \"कतेक रास बात\" केर संचालक सभ wलेम करथु भारतक पिहल ¼लाग हेबाक। मुदा  \"कतेक रास \nबात\" केर संचालक सभ नै कऽ सकताह कारण हुनका बूझल छिन अपन बैमानीक बारेमे। \"कतेक रास \nबात\" केर संचालक सभ िकछु ओहन नविसखुआ सभकÒ बड़गला सकै छिथ के माl एकmउिटंग उVेtयक संग \nकंvयूटर चलबै छिथ मुदा जे कंvयूटरसँ नीक जक पिरिचत छिथ ितनका ओ कोना बड़गला सकै छिथ। हम \nएिह लेखक मा:यमे \"कतेक रास बात\" केर संचालक सभकÒ चुनौती दै िछयिन जे ^काशन तारीखक िहसाबसँ \nओ अपन ¼लागकÒ भारतक पिहल ¼लाग घोिषत करबाबिथ आ से केलासँ ओ मैिथिलओक पिहल ¼लागर बिन \nजेता। एिह बीच 2018 मे फेसबुकपर हमरा ओ पíनाभजी बीच एही बात लऽ कऽ बहस भेल जकरा एिह  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिलंकपर देखल जा सकैए-- \nhttps://www.facebook.com/sanjeev.mithilakinkar/posts/10214777761532420  \nएिह बहसमे पíनाभजीक कहब रहिन जे जिहया हम ¼लाग चालू केने रही तिहया हमरा नै बूझल छल जे \nआनो कोनो ¼लाग वा साइट छै तँइ हमरे ¼लागकÒ पिहल मानल जाए। ई तर्क कतेक उिचत से तँ पाठके \nकहता मुदा हम एिहठाम पिरिशd-1मे ओिह बहसक मु²य अंश दऽ रहल छी। \nउपरक तçय सभसँ पता चलल हएत जे इंटरनेटपर --  \n1) भालसिरक गाछ (याहू िसटीज) 2000सँ अिछ जकर िलंक http://www.geocities.com/bhalsarik-\ngachh/  अिछ। \n2) प{लविमिथला 2003सँ अिछ जकर िलंक www.pallavmithila.mainpage.net  अिछ।  \n3) समिदया 2004सँ अिछ जकर िलंक http://esamaad.blogspot.in/2004/  अिछ।  \n4) अपन िमिथला 2004 सँ अिछ जकर िलंक http://1asphost.com/aapanmithila अिछ \n5) ^करmतर 12 फरवरी, 2005 कÒ अिछ जकर िलंक \nhttp://prakarantar.blogspot.in/2005/02/blog-post.html\n अिछ। \n6) कतेक रास बात अगत-2005सँ अिछ जकर िलंक http://www.vidyapati.org/2005/08/blog-\npost.html अिछ। \nजँ भाषाक िहसाब \"अपन िमिथला\"कÒ छोिड़यो दी तैयो ई िनिÍत पेण कहल जा सकैए जे भालसिरक गाछ \n(याहू िसटीज) बला इंटरनेटपर मैिथलीक पिहल उपिथित अिछ। तकर बाद प{लविमिथलाक थान दोसर \nअिछ। समिदयाक थान तेसर अिछ। ^करmतर केर थान चािरम अिछ। आ अंतमे कतेक रास बात केर \nपचम थान अिछ। बहुत संभव अिछ जे इंटरनेटक अथाह दुिनय केर िकछु तçय हमरासँ छुिट गेल हो तँइ \nजँ अह सभ ओकर सूचना दऽ एिह लेखकÒ पिरमाज&न करेबै तँ ई भिवxय आ इितहास दूनू लेल नीक रहतै। \nपिरिशd-1 \nिचl  सभ  िन7चा अिछ -  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nपíनाभजीक  संग  भेल  बहसक  मु²य  अंश --  \nसंजीव  िमिथलािकîर  \n1 October 2018  ·   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n इंटरनेट पर मैिथली... \n■ www.videha.co.in  \n■ maithili-katha.blogspot.com  \n■ desilbayna.blogspot.com  \n■ maithili-haiku.blogspot.com  \n■ manak-maithili.blogspot.com  \n■ maithilikavita.blogspot.com  \n■ maithilifilms.blogspot.com  \n■ pradhanmaithili.blogspot.com  \n■ pankajjha23.blogspot.com  \n■ maithilbhooshan.blogspot.com  \n■ videha-aggregator.blogspot.com  \n■ maithilijokes.blogspot.com  \n■ maithilivideos.blogspot.com  \n■ maithili-drama.blogspot.com  \n■ girijanandsinha.blogspot.com  \n■ adi-maithili-kavita.blogspot.com  \n■ maithili-kavita.blogspot.com  \n■ maithili-samalochna.blogspot.com  \n■ hellomithilaa.blogspot.com  \n■ mithilasamad.blogspot.com  \n■ www.samaysaal.com  \n■ gaam-ghar.blogspot.com  \n■ www.hellomithila.com  \n■ maithilicinema.blogspot.com  \n■ maithilionline.blogspot.com  \n■ maithili-darpan.blogspot.com  \n■ maithilipoetry.blogspot.com   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n■ www.maithili-samalochna.blogspot.in  \n■ maithilimandan.blogspot.com  \n■ www.vidyapati.org  \n■ mithila-mihir.blogspot.com  \n■ videha-video.blogspot.com  \n■ mai.wikipedia.org  \n■ videha-sadeha.blogspot.com  \n■ mailorang.blogspot.com  \nSee Translation  \nKumar Padmanabh  सबसँ पिहल वेबसाइट एतेक पाछु म \nAshish Anchinhar  कोन सभसँ पिहल साइट अिछ \nAshish Anchinhar  की भेल ^काशजी Prakash Jha , जँ तारीखे बदिल लोक अपन साइटकÒ पिहल \nघोिषत कऽ सकै छिथ तँ हमहॴ िकए पाछू रहू। देिखयौ मैिथलीक पिहल साइट \"अनिचहार आखर\" जे \n1999 सँ शु भेल..... \nKumar Padmanabh  ई त' बहुत नीक गvप जे 2003 सँ पिहने देवनागरी िलखबाक लेल कोनो टूल \nबनलो नइँ छल. िहंदीक पिहल ¼लाग 2003क पूवµध& मे आएल छल. नवyबर 2003 मे \nहम  http://vidyapati.blogspot.com  बनेलहुँ. नवyबर 2003 मे Dhanakar Thakur  खड़गपूर आएल \nछलाह. हुनका लेल दोसर वेबसाइट  2004 मे बनेलहुँ. 2003 सँ 2005 धिर हमर वेबसाइट'क अलावा हमरा \nकोनो दोसर नइँ देखा पड़ल. भ' सकैत छैक हम तािक नइँ सकलहुँ. अपने गलती मानैत छी. 2005-2007 \nधिर एकोटा सािहियक वेबसाइट नइँ छल. ओना 10-15 टा आन वेबसाइट सब छल. 2009-2011 धिर \nबहुत वेबसाइट आएल. ओकर बाद हम अपन हाथ पाएर समेिट लेलहुँ. \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVIDYAPATI.ORG \nकतेक रास बात \nकतेक रास बात \nAshish Anchinhar  [ीमान् जी अह ठीके नै तािक सकलहुँ नै तँ बहुत रास भेटल रहैत िलंक दऽ रहल \nछी लेख पिढ़ लेब आ तकर बाद हमर तक& कटबाक ^यास करब--- \n https://sites.google.com/.../videha/Home/Videha230.pdf...  \n \nलेख केर नाम अिछ \"कतेक रास बात\" इंटरनेटपर मैिथलीक पिहल उपिथित नै अिछ\" उyमेद अिछ पिढ़ \nकऽ हमर तक& काटब \nKumar Padmanabh  1999 सँ दोसर मैिथलीक वेबसाइट छल, ई त बहुत बिढय. मुदा हमर उसुकता \nअिछ जे जखन देवनागरीक कोनो टूले नइँ बनल छल तखन देवनागरी मे कोनो पोट होएत छल. ओिह \nजमाना मे वेबसाइट बनेनाय बहुत किठन छल. िजनका वेबसाइट बनबए आबैत छलिन लाखÚ मे कमबैत \nछलाह. गुगल 2003 मे ¼लोगर शु केलक. ओिह सँ पिहने निह छल. \nKumar Padmanabh  गुगल साइट आ गुगल ¼लाग 2003 सँ पिहने निह छल. \nKumar Padmanabh https://en.wikipedia.org/wiki/Blogger_(service)  \nEN.WIKIPEDIA.ORG \nBlogger (service) - Wikipedia \nBlogger (service) - Wikipedia \nKumar Padmanabh  हमरा मानबा मे कोनो आपि निह जे अहक आिक कोनो आन वेबसाइट 2003 सँ \nपिहने छल. किन तक& सँगत जानकारी दैतहुँ त' हमहुँ लोक सबकÒ किहतहुँ. ई त' बहुत नीक गvप हेतैक जे \n1999 सँ मैिथलीक वेबसाइट छल.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nAshish Anchinhar  [ीमान् तामसे आहर नै होउ। उपर हम लेखक िलंक देने छी से तँ पिहने पढ़ू ने, \nतकर बाद तक& करब \nAshish Anchinhar  \nKumar Padmanabh  हम पिढए के िलखने छी. मुदा जखन गुगल ¼लाग 2003 मे बनेने अिछ आ गुगल \n. साइट 2008 मे बनेने अिछ ओिह सँ पिहने कोना सyभव अिछ. एतबी कहबाक \nअिछ. https://en.wikipedia.org/wiki/Google_Sites  \nEN.WIKIPEDIA.ORG \nGoogle Sites - Wikipedia \nGoogle Sites - Wikipedia \nAshish Anchinhar  िसिरमान जी, िवदेहक 230म अंकमे जे आलेख हम िलंकमे देने छी से पढ़ू आ तकर \nबाद अपन तक& िदयौ \nKumar Padmanabh  2003-2004 मे हम धनाकर ठाकूर लेल geocities पर बनेने छलहुँ. \n1 \nAshish Anchinhar  बनेने हेबै मुदा ओिहसँ पिहने 2000 िकयो आर बना लेने रहै, धीरे0 ^ेमिष& सेहो \n2003 जनवरीमे बनेने रहिथ से नेपाली वेब पिlकापर िलखाए ल पोथीमे सेहो उ{लेख छै, ओ पोथी सेहो \n2003 मे ^कािशत भेलै तखन अहक साइट कोना पिहल भेल, पूरा पढ़ू आ तकर बाद तक& िदयौ \nKumar Padman abh  वएह त' कहैत छी. भ' सकैत छैक िकओ बनौने हेताह. हमर जानकारी मे नइँ \nहोएत. 2003 जनवरी मे तकनीकी पÒ सyभव छलए. यूिनकोड आिब गेल छलए. मुदा 1999 मे तकनीकी \nपÒ सyभव निह छल. हँ अ9ेजी मे मैिथलीक बहुत साइट छल.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nAshish Anchinhar  सरकार लगैए हमर लेख नै पढ़लहुँ आ खाली एिहठामक हमर कमट पिढ़ रहल छी। \nलेख पढ़ू। पूण& पेन सािबत भऽ गेल छै जे अपनेक साइट (कतेक रास बात) मैिथलीक पिहल साइट नै \nअिछ, जँ आगू बात बढ़ेकाक हो तँ ओिह आलेखमे जे हमर आपि अिछ तकरा तक&सँ खािरज क \nKumar Padmanabh  अह त' Âीन शाट देने छीयै जे अहक ¼लोग 1999 सँ अिछ. मुदा गुगल \n2003 मे ¼लागर बनेने अिछ. गुगल साइट सेहो 2008 मे बनल अिछ. कोना मािन ली. िहंदीक पिहल ¼लाग \nसेहो 2002-2003 मे बनल छल. हमर िदमाग एिह सँ बेसी निह लािग रहल अिछ. मुदा हमरा वीकार \nकरबा मे कोनो अशौकय& निह अिछ. हमरा बÓड नीक लागत जँ बुिझ मे आबए जे 2003 सँ पिहने कोनो \nवेबसाइट छल. ओना अह पिहल बेर कतेक रास बात कÒ 2008 मे िडसकवर केलहुँ. अहक िटvपणी हमर \nईमेल मे एखन धिर सुरि6त अिछ. \nAshish Anchinhar  कतेक बुझाबी अह के..। अह एिह िलंकपर जा कऽ लेख िकए ने पढ़ै \nछी https://sites.google.com/.../videha/Home/Videha230.pdf...  \n \nरहलै हमर कमटक गvप तँ भाषा बुझबामे एखन अह अपिरपwव छी। पिहने देल िलंकपर जा कऽ लेख पढ़ू \nKumar Padmanabh  जी की करबै, हम ठीके अपिरपwव छी. निह बुिझ मे आिब रहल अिछ. तकनीकी \nगvप आओर बेसी निह बुिझ मे आिब रहल अिछ. इएह उपसँहार भेल एतेक गvप आ तक&क. रहय िदयौ. हम \nपिहने किह देने छलहुँ जे हमरा वीकार करबा मे कोनो आपि नइँ. वीकार केलहुँ. \nAshish Anchinhar  अह लेख पढ़ू तकर बाद तक& क आ हमर तक&कÒ खािरज क \nAshish Anchinhar  संजीव िसहा संजीव िमिथलािकîर  जी हम अहसँ आ9ह करैत छी जे अह एिह \nिलंकपर जा कऽ लेख पढ़ू आ तकर बाद कुमार साहेबजीकÒ \nकिहयौन  https://sites.google.com/.../videha/Home/Videha230.pdf...  \n \nकुमार साहेब पता नै लेख पढ़बामे िकए संकोच कऽ रहल छिथ। \nDhanakar Thakur  18.1.2004 Kharagpur W.B. Maithili Padmnabh came at station \nfor making website of AMP  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nAshish Anchinhar  अरे भाइ जे 2000 मे साइट बनलै से पिहल हेतै िक 2004 बला, उपरमे िलंक \nदेल गेल अिछ हमर लेखकÒ माl तक&सँ खािरज क \nAshish Anchinhar  Dhanakar \nThakurhttps://sites.google.com/.../videha/Home/Videha230.pdf...  एिह िलंकपर जा कऽ हमर \nलेख पढ़ू आ ओकर तक&कÒ काटू \nDhanakar Thakur  dekhk prayas kayl. sankshep me likak chahee je kee bat. \nKono lekh me Introduction aa summary and conclusion hoit chhai- ham kichhu \nminut me confise bhelanhu. \nDhanakar Thakur  Padmnabh Maithilipremi chhathi aa mithilavasi b ahut din \nchalelah . \nDhanakar Thakur  Maithiliee me hamar 1973 k science artcle(Vishanu: Vish va \nNav Jibank nirman) Viruses k oopar BSC(Hons) standard k Ranchi College \nmagzine 1973 m,e chhapal chhal(aab uplabdh nahi) ek prati bhetal achhal se \nkinko lkag chali gel. \nAshish Anchinhar  मैिथली^ेमी छिथ तािहमे केकरा संदेह छै मुदा तँइ हुनक 2005 मे बनाओल साइट \nपिहल भऽ जेतै आ 2000 बला नै से कोना मानल जाएत। लेख नीकसँ पढ़बै तँ कोनो िदÛत नै रहत \nDhanakar Thakur  Maithileek kaj karait rahu- bi9na sochne je ham pahile. Hamra \nsab din ee batr uthait achhi_ Mithila rajya sangharsh samiti 8.1.1995 k \nbanaulanhu ham_ aab kiyo claim karit chhathi 1985 me o.. \nAshish Anchinhar  ई महान उपदेश पíनाभ बाबूकÒ िदयौन वएह जबरदती आफन तोड़ने छिथ \nDhanakar Thakur  Ham Maithilik kaj me ona 1992 s chee aa CHHOT RAJYA \nVikas lel awashyak 20.9.1992 k Ranchee express daily me chhapal achhi. takar \nbaad lagatar chee.  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nAshish Anchinhar  जे wलेम करै छिथ ितनकासँ सबूत मगू जेना हम पíनाभजीसँ मिग रहल िछयिन \nDhanakar Thakur  Ashish Anchinhar  Padmnabh swaym IT expert chhathi. \nAshish Anchinhar  ई कोन तक& भेल? मने आइ.टी एwसपट& भेलासँ ई मािन लेल जेतै जे ओ पिहल \nसाइट बनेने छिथ। की अह मानै छी जे पíनाभजी िव»क पिहल आ अंितम आइ.टी एwसपट& छिथ \n \nउपरक पच टा ^ारंिभक ¼लागक अितिरwत िकछु एहन ¼लागक सेहो अिछ जे िक 2006 सँ 2008 क \nबीचक अिछ तािहमेसँ िकछु एना अिछ— \n\"हिरमोहन झा के िलखल िकछु ^िसh रचना\" एिह नामक ¼लाग राजीव रंजन लाल जी ±ारा जुलाइ 2006 \nमे बनाएल गेल जािहपर हिरमोहन झाजीक एकटा कथा देल गेल अिछ। एकर िलंक अिछ- http://paanch-\npatra.blogspot.com/   िमिथला िमिहर January 10, 2007 सँ अिछ जकर िलंक http://mithila-\nmihir.blogspot.com/ अिछ आ ई अिवनाश दास ±ारा संचािलत अिछ। \"गरम छै\" एिह नामक ¼लाग \nइं0कmत लालजी ±ारा माच& 2007 मे बनाएल गेल जािहपर कुल दस टा पोट अिछ। एकर िलंक अिछ- \nhttp://haasparihaas.blogspot.com/2007/03/ , \"मैिथली किवता केर सं9ह\" ईहो ¼लाग राजीवे रंजन \nलाल जी ±ारा मई 2007 मे बनाएल गेल छल जािहमे कुल तीनटा किवता अिछ। एकर िलंक अिछ-- \nhttp://maithilipoetry.blogspot.com/2007/05/  बताह मैिथल नामक ¼लाग September 2007क \nलगभगसँ अिछ। एकर िलंक http://batahmaithil.blogspot.in/ अिछ। एकर संचालक पंकज कुमार झा \nछिथ। ई ¼लाग एिह ¼लागपर िमि[त िवषय केर पोट सभ रहैत अिछ मने ई ¼लाग कोनो िवषयकÒ अनुसरण \nनै करैत अिछ। एिह ¼लागक अंितम पोट जनवरी दू हजार सोलहमे भेलै। \n2009 केर बाद मैिथली वेबपlकािरतामे रोशन चौधरीजीक आगम न भेल आ ई मैिथली लेल फलदायी भेल। \nएखन धिर रोशनजी ±ारा मैिथली लेल बहुत रास बेबसाइट बनाओल गेल (साइटक संग ओकर काज सेहो \nलीखल गेल अिछ)। जँ रोशनजी ±ारा कएल गेल काज देखी तँ िकछु काज जरे महवपूण& अिछ जेना \nमैिथली िलिप, मैिथली पतरा, mithilahost, िमिथलाफेस आ िमिथला.ओआरजी। एकर सभहँक िववरण आगू \nसूचीक िहसाबे देल जा रहल अिछ। रोशनजीक पिरचय हुनकर ½यिwतगत साइट \nhttp://www.roshanchoudhary.in/ पर छिन।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथलीक पिहल वेबसंगोÕी \nमैिथलीमे पिहल बेर वेबसंगोÕीक पमे िवदेह ±ारा िनम&लीमे गोÕी तीन सालक बीच लगातार करबाएल गेल \nछल िसतyबर 2008 सँ िदसyबर 2011 धिरमे जकर समाद एिह िलंकपर देिख सकैत छी \nhttp://esamaad.blogspot.in/2012/01/blog-post_08.html  ई गोÕी मैिथली लेल गूगल Ômसलेटर \nटूलिकट िवकीपीिडया मैिथली आिद सभपर छल। एखन बहुत रास लोक कहै छिथ जे पिहल वेबसंगोÕी \nिद{ली िक मुंबइ िक कलकामे भेलै हुनका ई बूिझ लेबाक चाही जे पिहल केर घोषणा करबासँ पिहने \nइितहास केर जानकारी आवtयक। िबना जानकारी लेने अपने काजकÒ पिहल मािन लेब अ{प8ता िथक। ई \nभ' सकैए जे बाद बला लोक धूमधामसँ मनौनौ होिथ वा हुनक गोÕीमे वwताक सं²या बहुत बेसी होइन वा \nहुनकर ओिह गोÕीक उïाटन ^धानमंlी केने होिथ मुदा तँइसँ पिहल केर अितवपर ^भाव नै पड़तै। हँ ई \nछूट बाद बला सभ ल' सकै छिथ जे ओ अपन गोÕीसँ पिहने कोनो िवशेषण लगा लेिथ जेना \"हमर गोÕी \nपिहल एहन गोÕी अिछ जािहमे पिहल बेर एक हजार कुस¥ लगाएल गेल छल, हमर गोÕी पिहल एहन गोÕी \nअिछ जािहमे पिहल बेर ^धानमंlी एलाह, हमर गोÕी पिहल एहन  गोÕी अिछ जािहमे पिहल बेर vलािटक \nकपमे चाह िपआएल गेलै\" आिद आिद। मुदा हुनका िबना अ:ðयन ओ सबूतक ई कहबाक अिधकार नै छिन \nजे हमर गोÕी मैिथलीक पिहल वेबसंगोÕी छल। उyमेद अिछ जे ^ारंिभक वप फिड़छा गेल हएत। तँ \nआउ आब हम िकछु ओहन वेबसाइट, ¼लाग आिदक पिरचय करबा रहल छी जे िक अपन-अपन 6ेlमे नीक \nकाज केलाह। उपरमे हम जे 6ेl देने छी ताही अनुसार हम र ािख रहल छी-- \nभाषा- सािहय खंड \nसािहय खंडमे हम जािह ¼लाग ओ बेवसाइटकÒ रािख रहल छी ओ अिछ-- िवदेह, कतेक रास बात, मैिथल \nआर िमिथला (आब िमिथला दैिनक), अनिचहार आखर, ई-िमिथला, बताह मैिथल, िमिथला-िवदेह-विºज आिद। \nिन7चा एकर िववरण देल जा रहल अिछ--- \nिवदेह (http://www.videha.co.in)-----भालसिरक गाछ- मैिथली जालवृसँ ^ारyभ इंटरनेटपर मैिथलीक \n^थम उपिथितक याlा िवदेह- ^थम मैिथली पाि6क ई पिlका ध िर पहुँचल अिछ, जे िक आब िवदेहक \nनामसँ पाि6क पमे ई- ^कािशत होइत अिछ। िवदेहक पमे पिहल अंक 1/1/2008कÒ ^कािशत भेल आ \nई हरेक मासक 1 आ 15 तारीखकÒ ^कािशत होइत अिछ। 1/5/2017 धिर िवदेहक कुल 225 अंक \n^कािशत भऽ चुकल अिछ। भालसिरक गाछक जतेक समा9ी छल से िवदेहक ^ारंिभक अंक लेल उपयोग  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभेल। इंटरनेटक संसारमे िवदेहक अलग ओ बेछप थान छै। िवदेहक िकछु काज िन7चा देल जा रहल \nअिछ---- \n1) मैिथलीमे एखन अह जािह िवकीपीिडयापर लेख सभ पिढ़ रहल छी। तकर [ेय िवदेहेक छै। ओना \nमैिथली िवकीपीिडया केर मंजूरी 2014मे भेटलै मुदा ओिहसँ पिहने एिह लेल जे पेटीशन, जतेक श¼दक \nअनुवाद आ पृÕ जरी छलै से िवदेहक िनदÅशनमे िवदेहक उपसंपादक उमेश मंडल ±ारा संपe कएल गेल। \nमैिथली िवकीपीिडयाक लगभग 70% पृÕ Umeshberma (उमेश मंडल) केर नामसँ बनल भेटत। िवदेह \nई काज 2008सँ लऽ कऽ 2013 धिर केलक तकर बाद ओ मंजूरी लेल आगू बिढ़ सकलै। \n2) िवदेह बहुत रास सािहियक चोरक पदµफास केलक। िवदेहसँ पिहने सभ िकयो सािहियक चोरक प6मे \nछलाह या जािन बूिझ कऽ अनठा दै छलाह मुदा िवदेह एहन-एहन चोर आ ओकर प6मे रहए बलाक बिहxकार \nकेलक। \n3) िवदेह सyमान उफ& समानmतर सािहय अकादेमी सyमान केर शुआत िवदेह केलक। िवदेह सyमान िवदेह \nपिlका ±ारा देबए बला वािष&क सyमान अिछ जकरा समानातर सािहय अकादेमी सyमान सेहो कहल जाइत \nछै। िवदेह सyमान माl सािहय लेल नै बि{क हरेक ^कारक कला जेना नाटक, गीत, संगीत, नृय, \nमूित&कला, िश{प आ िचlकला लेल सेहो देल जाइत छै \n4) िवदेह ^ितभाशाली लेखक सभकÒ आगू अनलक। एिहमे जगदीश ^साद मंडल, ललन कुमार कामत, \nदुगµनद म_डल, सदीप कुमार साफी, किपले»र राउत, नंद िवलास राय, राजदेव मंडल, रामिवलास साहु, \nउमेश पासवान, रामदेव ^साद म_डल झादार, बेचन ठाकुर, उमेश मंडल, िवदे»र ठाकुर, मुeी कामत, \nजगदानद झा मनु, मुeाजी, ओम ^काश झा, अिमत िम[, चदन कुमार झा आ एिह पितक लेखक समेत \nआनो आनो नव लेखककÒ मैिथली सािहयमे थािपत करबामे ^य6 सहयोग केलक। \n5) िवदेह एकटा \"िवदेह आकµइभ\" बना कऽ आनलाइन पुतकालय केर िनमµण केलक। \"िवदेह आकµइभ\" \nिवदेह पिlका ±ारा संचािलत छै जािहमे मैिथलीक पोथी-पिlक ा, आिडयो, भीिडयो, िमिथला िचlकला/ आधुिनक \nिचlकला आ िचl िमिथलाक वनपित एवं जीव-जंतु, िमिथलाक जी वन आिदक Âमशः पी.डी.एफ फाइल आ \nफोटो सभ देल गेल छै। एिह अकµइभकÒ िचl-श¼दकोश कही तँ ग लत नै। एिह आकµइभ केर िकछु खंड \nकेर वण&न िन7चा अिछ…..  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \na) मैिथली पोथी डाउनलोड Maithili Books Download लगभग 400 पोथी एवं पिlकाक अंकक \nपी.डी.एफ फाइल एिहठाम राखल गेल अिछ जकरा पाठक िबना कोनो कीमतकÒ डाउनलोड कऽ पिढ़ सकै \nछिथ। ई एकटा िविशd आनलाइन पुतकालय अिछ। एिह पुतकालय केर मु²य आकष&ण पंजी केर मूल \nपृÕ सभहँक पd फोटो अिछ। Internet Archive 1996 मे अमेिराकमे तैयार भेलै जे िक ìीमे िकताब \nडाउनलोड करबाक सुिवधा दै छै। मैिथलीमे 2008 ई सुिवधा िवदेह ±ारा देल गेलै मने 12 बख&क बाद। जँ \nमैिथली िहसाबसँ देखी तँ आन भाषाक अपे6ा कyमे समयमे मैिथलीक पाठककÒ िवदेह ई सुिवधा देलकै एवं \nआिधकािरक पसँ पिहल एहन सेवा देबए बला बनल। \nb) मैिथली ऑिडयो संकलन Maithili Audio Downloads एिह खंडमे िमिथलाक सभ जाित आ धम&क \nसंकार, लोकगीत आ ½यवहार गीत, ममता गाबय गीत (मैिथली िफ{म), मैिथली लोकगीत एवं अयाय \nआिडयो राखल गेल अिछ। \nc) मैिथली वीिडयोक संकलन Maithili Videos एिह खंडमे िमिथलाक वनपित लाइड शो, िमिथलाक \nजीव-जतु लाइड शो, िमिथलाक िजनगी लाइड शो, »ेता झा चौधरी, तुिनशा ि^यम, ^ीित ठाकुर, तूिलका, \nउमेश कुमार महतो आिदम िमिथला िचlकला, कैलाश कुमार िम[  - यायावरी फोटो संगे-संग बहुत रास \nकय&Âमक फोटो सभ राखल गेल अिछ। \n6) \"िवदेह िमिथला रa\" केर िनमµण कए कऽ आनलाइन प िमिथला-मैिथली-मैिथलसँ संबंिधत लोकक फोटो \nवृहत प साव&जिनक केलक। आधुिनक ऐितहािसक पुष आ महापुषक िचl भेटब संभव मुदा पौरािणक आ \n^ाचीन नायकक असंभव तँइ िवदेह िमिथला रa नामक पृÕक जम भेल आ एिहमे ओहन-ओहन नायक \nका{पिनक मुदा सयक बेसी लगीच बला िचl सभकÒ देल गेल जक रा आधुिनक कालक आलोचक सभ \nउपेि6त छोिड़ देने छलाह। मैिथल आलोचक िसh सरहपादकÒ मैिथलीक आिद किव तँ मानै छिथ मुदा जखन \nिचl बनेबाक समय एलै तखन ओ सरहपादक नै बना िवVापितक बन ेलिथ कारण सरहपाद िनò जाितक \nछलाह। तेनािहते मैिथलीक लोककथाक अनेको पाlक िचl जािन बूिझ कऽ छोिड़ देल गेल छल। िवदेह \nएकरा एकटा चुनौतीक पमे देखलक आ सभ उपेि6त नायकक िचl बनबेलक। एिह िवदेह (पिlका) \nिमिथला रa नामक पृÕमे सरहपादसँ लऽ कऽ ºयोितिर»र पूव& िवVापित धिर, बंठा चमारसँ लऽ कऽ कािरख \nपिजयार, गोनू झासँ लऽ कऽ छेछन महराज धिरक िचl भेटत। आ धुिनक कालक िचl सभ तँ सहजिहं \nभेटत। एिह पृÕक एकमाl उप{बिध अिछ जे ओ ओहन नायकक िचl उप{बध करबेलक जकरा उपेि6त \nछोिड़ देल गेल छल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n7) \"िवदेह िमिथलाक खोज\" नामक िसरीज ^कािशत कऽ िवदेह ऐितहािसक आ पुरातािवक िचl सभकÒ \nएकßा कऽ साव&जिनक केलक। एिह पeापर िवदेह िमिथलाक ऐितहािसक आ पुरातािवक िचl सभ देल गेल \nअिछ \n8) िवदेह ±ारा मैिथलीक पिहल ¼लाग ए9ीगेटर केर िनमµण कएल गेल जकर नाम \"िवदेह सूचना संपक& \nअवेषण\" अिछ। एिहमे मैिथलीक अिधकmश वेबसाइट, ¼लाग आ इंटरनेटक िविभe साइटक पता (URL) \nभेटत। ¼लाग ए9ीगेटर एहन थान िथक जािहठाम हरेक ¼लाग-साइट केर पता रहै छै मने एकैठाम सभ \n¼लाग-साइट उपल्बध भेटत। संगे-संग फीड बन&रक सहयातासँ हरेक ¼लाग-साइटपर ^कािशत साम9ी केर \nसूचना पाठक लग तुरंत पहुँिच जाइत छै। ¼लाग ए9ीगेटर िकयो आ कतेको सं²यामे बना सकै छिथ मुदा \nमैिथलीमे एकर पिहल ^यास िवदेह (पिlका) ±ारा भेलै। \n9) िवदेहक हरेक अंककÒ िमिथला6र (ितरहुा)मे ^काशन सेहो िवदेहक ^संशनीय काज अिछ। बहुत लोक \nिलिप लेल कानै छिथ मुदा कोनो ^यास नै करै छिथ मुदा िवदेह चुप-चाप िबना कोनो कनने-िखजने अिधकmश \nअंकक ^काशन िमिथला6र (ितरहुा)मे केलक। िवदेह-सदेह केर अिधकmश अंक सभ सेहो िमिथला6र \n(ितरहुा)मे ^कािशत भेल छै। एकर पूरा िववरण \"इंटरनेट आ िमिथला6र\" बला खंडमे भेटत। \n10) िवदेहक हरेक अंककÒ Çेल िलिपमे ^काशन सेहो िवदेहक ^संशनीय काज अिछ। िवदेह-सदेह अिधकmश \nअंक सभ सेहो Çेल िलिपमे ^कािशत भेल छै। [ुित ^काशनक बहुत पोथी सेहो Çेल िलिपमे ^कािशत छै आ \nएिह पोथी सभकÒ दरभंगा िथत नेlहीन संथानक ब7चा सभहँक बीच पढ़बाक लेल सेहो बटल गेल छै। \n11) िवदेह भारत आ नेपालक मानक ½याकरणक िमलान कए कऽ एकटा उभय मानक भाषा बनेलक जािहसँ \nकृिlम मानक भाषा खम भेल आ मैिथली ओहनो लोक धिर पहुँच ल जकरा उ7चवग& उपेि6त कऽ देने \nछलखिन। िवदेहक एिह मानक भाषाकÒ \"भाषा पाक\" ±ारा अिभिहत कएल जाइत छैक। \n12) मैिथलीमे रचनाकार कि0त िवशेषmक ^ायः रचनाकारक मृयुक बाद ^कािशत करै छिथ िविभe पिlका \nमुदा िवदेह एिह चलनकÒ तोिड़ जीिवत रचनाकारक उपर िवशेषmक ^कािशत कएल जाइत छै। िवदेहसँ \n^कािशत िवशेषmक केर सूची एना अिछ-- \n1) हाइकू िवशेषmक 12 म अंक, 15 जून 2008 \n2) गजल िवशेषmक 21 म अंक, 1 नवyबर 2008  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n3) िवहिन कथा िवशेषmक 67 म अंक, 1 अwटूबर 2010 \n4) बाल सािहय िवशेषmक 70 म अंक, 15 नवyबर 2010 \n5) नाटक िवशेषmक 72 म अंक 15 िदसyबर2010 \n6) नारी िवशेषmक 77म अंक 01 माच& 2011 \n7) बाल गजल िवशेषmक िवदेहक अंक 111 म अंक, 1 अगत 2012 \n8) भिwत गजल िवशेषmक 126 म अंक, 15 माच& 2013 \n9) गजल आलोचना-समालोचना-समी6ा िवशेषmक 142 म, अंक 15 नवyबर 2013 \n10) काशीकmत िम[ मधुप िवशेषmक 169 म अंक 1 जनवरी 2015 \n11) अरिवद ठाकुर िवशेषmक 189 म अंक 1 नवyबर 2015 \n12) जगदीश च0 ठाकुर अिनल िवशेषmक 191 म अंक 1 िदसyबर 2015 \n13) दू अंकमे िवदेह सyमान िवशेषाक- 200म अक 15 अ^ैल 2016/ 205 म अक 1 जुलाई 2016 \n14) मैिथली सी.डी./ अ{बम गीत संगीत िवशेषmक- 217 म अंक 01 जनवरी 2017 \n13) िवदेह सिदखन सािहियक ^योगमे िव»ास राखै छै। एही ^योगकक अंतग&त िवदेह लेखकसँ आमंिlत \nरचनापर आमंिlत आलोचकक िटvपणीक शृंखला ^कािशत कऽ रहल अिछ जकर िववरण एना अिछ-- \n1.कािमनीक पmच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटvपणी (अंक 209, 1-9-2016) \n15) िवदेहक िविभe अंकक [ेÕ रचना सभकÒ चूिन कऽ एखन धिर दस खंडमे ि^ंट प सेहो ^कािशत \nकएल गेल अिछ जकर िववरण एना अिछ-- \nिवदेह:सदेह:1 (िवदेह ई-पिlकाक बीछल रचनाक संग- मैिथलीक सव&[ेÕ रचनाक एकटा समानातर संकलन) \nिवदेह:सदेह:2 (मैिथली ^बध-िनबध-समालोचना 2009-10)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह:सदेह:3 (मैिथली पV 2009-10) \nिवदेह:सदेह:4 (मैिथली कथा 2009-10) \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह 5 ] \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह 6 ] \nिवदेह मैिथली पV [ िवदेह सदेह 7 ] \nिवदेह मैिथली ना©य उसव [ िवदेह सदेह 8 ] \nिवदेह मैिथली िशशु उसव [ िवदेह सदेह 9 ] \nिवदेह मैिथली ^बध-िनबध-समालोचना [ िवदेह सदेह 10 ] \nमैिथली गजलमे िवदेहक  (www.videha.co.in) योगदान  \nजखन कोनो िवधा िवशेष अपन चरमपर पहुँचै छै तािहसँ पिहने ओकरा पाछ कोनो ने कोनो एकटा पl-\nपिlकाक सोङर लागल रहै छै। जँ 2008क बाद बला गजलकÒ देख ी तँ िनिÍत पसँ िवदेह (पिहल ई \nपाि6क पिlका)क खुलल समथ&न देलक आ समय-समयपर गजलसँ सyबिधत िवशेषmक िनकािल गजलकÒ आगू \nबढ़ेलक। ओना ई कहब कोनो बेजाए नै जे जतेक काज अनिचहार आखर ±ारा देखाएल गेल अिछ तकर \nपृÕभूिम िवदेह छल आ अिछ। तँ आउ देखी िवदेहक िकछु एहन काज जै िबना गजलक उथान सyभव नै \nछल-- \n1) िवदेहक 21म अंक (1 नवyबर 2008) मे राजे0 िवमल जीक 2 टा गजल अिछ। राम भरोस कापिड़ \nãमर आ रोशन जनकपुरी जीक 11 टा गजल अिछ। संगे-संग धीरे0 ^ेमिष& जीक 1 टा आलेख मैिथलीमे \nगजल आ एकर संरचना। अिछ संगे-संग ऐ आलेखक संग 1 टा गजल सेहो अिछ ^ेमिष& जीक। िवदेहक ऐ \nअंकमे कतहुँ ई नै फिड़छाएल अिछ जे ई गजल िवशेषmक िथक मुदा िवदेहक ऐसँ पिहनुक अंक सभमे \nगजलक माद हम कोनो तेहन िवतार नै पबै छी तँए हम एही अंककÒ िवदेहक गजल िवशेषmक मानलहुँ \nअिछ। \n2) िवदेहक अंक 96 (15 िदसyबर 2011) मे मुeाजी ±ारा गजल पर पिहल पिरचचµ भेल। ऐ पिरचचµक \nशीष&क छल मैिथली गजल: उपि आ िवकास (वप आ सyभावना)। ऐमे भाग लेलिथ िसयाराम झा सरस,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगंगेश गुंजन, ^ेमचंद पंकज, शेफािलका वमµ, िमिहर झा ओम^काश झा, आशीष अनिचहार आ गजे0 ठाकुर \nभाग लेलिथ। ऐकÒ अितिरwत राजे0 िवमल, मंजर सुलेमान ऐ दूनू गोटाक पूव&^कािशत लेखक भाग, धीरे0 \n^ेमिष&जीक पूव& ^कािशत लेख) सेहो अिछ। \n3) िवदेहक अंक 111 (1/8/2012) जे की बाल गजल िवशेषmक अिछ जािहमे कुल 16 टा गजलकारक \nकुल 93 टा बाल गजल आएल। संि6vत िववरण एना अिछ-- \nबी झा जीक 13 टा बाल गजल, इरा मि{लक जीक 2 टा, मुeा जीक 3 टा, ^शmत मैिथल जीक 1 टा, \nपंकज चौधरी (नवल [ी) जीक 8 टा, जवाहर लाल काtयप जीक 1 टा, Âmित कुमार सुदश&न जीक 1 टा, \nजगदीश चं0 ठाकुर अिनल जीक 1 टा, अिमत िम[ा जीक 30टा, ओम^काश जीक 1 टा, िशव कुमार \nयादव जीक 1 टा, चंदन झा जीक 14 टा, जगदानंद झा मनु जीक 6 टा, राजीव रंजन िम[ा जीक 4 टा, \nिमिहर झा जीक 4 टा, गजे0 ठाकुर जीक 1 टा आ तािह संगे आशीष अनिचहारक 2 टा बाल गजल \nआएल। \nबाल गजलक आलावे 7 टा बाल गजल पर आलेख आएल। आलेख कारसँ छिथ मुeा जी, ओम^काश, चंदन \nझा, जगदानंद झा मनु, अिमत िम[ आ आशीष अनिचहार आ िमिहर झा।बाल गजल आ बाल गजल आलेख \nछोिड़ ऐ अंकमे योगे0 पाठक िवयोगी जीक 1 टा लघुकथा, [ी राजक 1 टा आलोचना, मुeा जीक 1 टा \nआलोचना, आशीष अनिचहार ±ारा जगदीश ^साद मंडल जीक सा6ाकार, जगदानंद झा मनु आ जवाहर लाल \nकाtयपक 11 टा िवहिन कथा, सुजीत झाक 1 टा िरपोट&, जगदीश ^साद मंडल जीक 1 टा लघुकथा, मुeी \nकामित जीक 8 टा किवता, जगदीश चं0 ठाकुर अिनल जीक 1 टा गीतक अिगला भाग, िकशन कारीगरक \n1 टा किवता, राजेश झाक 2 टा किवता, पंकज चौधरी नवल [ीक 1 टा किवता आ संगे संग पुनः \nजगदीश ^साद मंडल जीक 5 टा गीत अिछ। \n4) िवदेहक 15 माच& 2013 बला 126म अंक भिwत गजल िवशेषmक छै। ऐमे आएल रचना सभहँक िववेचन \nएना अिछ-- \nअिमत िम[ जीक 6 टा भिwत गजल अिछ। [ीमती इरा मि{लक जीक 4 टा भिwत गजल अिछ। \nजगदानंद झा मनु जीक 5 टा भिwत गजल अिछ। पंकज चौधरी नवल [ी जीक 3 टा भिwत गजल अिछ। \nजगदीश चं0 ठाकुर अिनल, िमिहर झा आ िवंदे»र ठाकुर जीक 11 टा भिwत गजल अिछ। आशीष \nअनिचहार ±ारा िलखल एक गोट आलेख भिwत गजल अिछ जैमे किववर सीताराम झा जीक एकटा भिwत \nगजल सेहो अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n5) 15 नवyबर 2013कÒ िवदेहक 142म अंक “गजल आलोचना-समालोचना-समी6ा” िवशेषmक छल। ऐ \nिवशेषmकमे आन िवधाक रचना ओ थायी तंभ छोिड़ गजलक आलोचना एना आएल-- \n1) अिमत िम[ा जीक 2 आलेख अिछ। \n2) आशीष अनिचहारक 10 टा आलेख अिछ। \n3) ओम^काश जीक 6 टा आलेख अिछ। \n4) गजे0 ठाकुर जीक 4 टा आलेख अिछ (संपादकीय सिहत) \n5) चंदन झा जीक 1 टा आलेख अिछ। \n6) जगदीश चं0 ठाकुर अिनल जीक 2 टा आलेख अिछ। \n7) जगदानंद झा मनु जीक 1 टा आलेख अिछ। \n8) धीरे0 ^ेमिष& जीक 1 टा आलेख अिछ। \n9) मुeा जीक 1 टा आलेख अिछ। \nऐ रचना सभहँक अलावा िवदेहक अय थायी तyभक रचना सभ सेहो अिछ। आब िकछु गvप िवदेहक \nफेसबुक वस&न लेल। माl एतबे कहऽ चाहब जे िवदेहक फेसबुक वस&न फैwÔी अिछ गजलक आ िवदेह \nपिlका वेयरहाउस अिछ। फैwÔीमे रचना रचल गेलै आ वेयरहाउसमे जा कऽ पाठक लग पहुँिच गेलै। \nमैिथली गजलक िवकासमे िवदेहक फेसबुक भस&न सेहो अितसहायक भेल अिछ। \nएकर अितिरwतो िवदेहक बहुत काज छै मुदा एिहठाम संि6vत पमे वण&न कएल गेल अिछ। \nकतेक रास बात (http://www.vidyapati.org)--- एिह ¼लाग केर मा:यमसँ लगभग 200-250 रचना \nमैिथलीकÒ भेिट चुकल छै। एिह ¼लागपर मु²यतः आिद यायावर, आिद यायावर (मूल नाम: पíनाभ िम[), \nकेशव कण& (करण समतीपुरी) , राजीव रंजन लाल, कुदन कुमार मि{लक, सुभाष च0, रोशन कुमार झा, \nअिवनाश, अिजत कुमार झा, अ{पना, इं0 कात लाल, ºयोित ^काश लाल, मीनू राजीव लाल, िवजय ठाकुर \nसिहत अनेको नव-पुरान लेखक केर रचना भेटत। एिह ¼लागपर उपयास जलकुyभी (पिहल िकत आिद \nयायावर) एकटा नीक ^योग अिछ। एकर पिहल िकत िलखलाक बाद आिद यायावरजी आन लेखककÒ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआमंिlत केला आ बादक िकत सभ िविभe नामसँ भेटैत अिछ। जँ  एिह उपयास आन भाग सभ अलग-\nअलग लोक िलखने हेता तखन ई नीक ^योग हएत मुदा जँ ई नाम सभ संपादके बला अिछ तखन एकरा \nमाl ि^ंट पिlका बला मजबूरी मानल जाए (ि^ंट पिlकामे रचना  नै एलापर संपादके छí नामसँ अपन रचना \n^कािशत करए लागै छिथ) एिह ¼लागपर मु²यतः कथा ओ संमरण सािहय केर बेसी सृजन भेल अिछ। \nमैिथल आर िमिथला (http://maithilaurmithila.blogspot.com/, आब िमिथला दैिनक \nhttp://www.mithiladainik.in/)-- जनवरी 2008सँ शु भेल जकर संचालक िजतमोहन झा जीतू छलाह \n(िमिथला दैिनक लेल वएह संचालक छिथ)। एिह ¼लागपर मैिथली भाषाक सभ िवधाक पोट देल जाइत \nछल। वतुतः मैिथल आर िमिथला मैिथलीक भाषाक पिहल ¼लाग अिछ जे िक अपन वप लऽ कऽ \nसव&लोकि^य भेल आ मैिथली ¼लाग केर इितहासमे लोकि^यताक एकटा नव बाट मैिथलीकÒ देखेलक। एिह \n¼लागक लोकि^यता एहीसँ अनुमान कएल जा सकैए जे पिहले सालमे एकरा िभिजट करए बलाक सं²या एक \nलाख टिप गेल। एिह पितकÒ िलखैत काल धिर एकर दोसर वप (िमिथला दैिनक)पर 38 लाखसँ बेसी \nिभिजट भेल अिछ। मैिथलीक आरंिभक कालक के एहन ¼लागर हेता जे िक मैिथल आर िमिथलापर अपन \nरचना नै देने हेता, वा िभिजट नै केने हेता। मैिथल आ िमिथला गीतक संगीतक आिडयो िभिडयो सेहो अपन \n¼लागपर पोट केलक (कुल 400सँ बेसी) आ ईहो एकरा लोकि^य हेबामे योगदान केलकै।कुल िमला कऽ ई \n¼लाग मैिथलीक ¼लािगंग इितहासमे मीलक पाथर अिछ। एकर दोसर वप (िमिथला दैिनक) समाचार कि0त \nअिछ आ तकरो िववरण आगू चिल समाद बला खंडमे हएत। \nअनिचहार आखर (https://anchinharakharkolkata.blogspot.in)----11/4/2008कÒ “अनिचहार \nआखर” नामक ¼लाग इंटरनेटपर आएल। अनिचहार आखर केर छोटका नाम \" अ-आ \" राखल गेल अिछ। \nई ¼लाग आशीष अनिचहार ±ारा शु कएल गेल छल आ समय-समयपर आन-आन गजलकार सभकÒ जोड़ल \nगेल। वत&मानमे ई ¼लाग आशीष अनिचहार आ गजे0 ठाकुर ±ारा संपािदत भऽ रहल अिछ।एिह ¼लागपर \nखाली गजल, शेरो-शाइरी ओ एहीसँ संबंिधत रचना देल जाइत अिछ। इंटरनेटक संसारमे मैिथली गजलकÒ \nथािपत आ ओिहसँ बाहर लोकि^य करबाक [ेय अनिचहारे आखरकÒ छै। इंटरनेटक संसारमे अनिचहार \nआखरक अलग ओ बेछप थान छै। अनिचहार आखरकक िकछु काज िन7चा देल जा रहल अिछ---- \n1) अ-आ ि^ंट वा इंटरनेटपर पिहल उपिथित अिछ जे की माl आ  माl मैिथली गजल एवं गजल अधािरत \nिवधापर केि0त अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n2) अ-आ केर आ9हपर [ी गजे0 ठाकुर जी गजलशाl िलखला जे  की मैिथलीक पिहल गजलशात्र \nभेल। \n3) अ-आ ±ारा \"गजल कमला-कोसी-बागमती-महानदा सyमान\" केर शुआत भेल। जे की वतl प \nगजल िवधा लेल पिहल सyमान अिछ। \n4)  अ-आ केर ई सौभा¶य छै जे ओ मैिथली बाल गजल नामक नव िवधाकÒ जम देलक आ ओकर पोषण \nकेलक। मैिथली भिwत गजल सेहो अ-आ केर देन अिछ। िवदेहक अî 111 पूण& पेण बाल-गजल \nिवशेषmक अिछ आ अî 126 भिwत गजल िवशेषmक।  \n5) बख& 2008 आ 2015 मझ करीब 30टासँ बेसी गजलकार मैिथली गजलमे एलाह। ई गजलकार सभ \nपिहनेसँ गजल नै िलखै छलाह। सôे-सô करीब 5टा समी6क-आलोचक सेहो एलाह। \n6) पिहल बेर मैिथली गजलक 6ेlमे एकै बेर करीब 16-17 टा  आलोचना िलखाएल।  \n7) अ-आ मैिथली गजलकÒ िव»िवVालय ओ यू.पी.एस. सी एवं बी.पी.एस. सीमे थान िदएबाक अिभयान \nचलौने अिछ आ एकटा माडल िसलेबस सेहो बना कऽ ^तुत केने अिछ। \n8)  अ-आ प. जीवन झा जीक मृयु केर अं9ेजी तारीख पता लगा ओकरा गजल िदवस मनेबाक अिभयान \nचलौने अिछ। \n9) अ-आ 1905सँ लऽ कऽ 2013 धिरक गजल सôõहक सूची एकßा ओ ^कािशत केलक ½याकरणयुwत \nएवं ½याकरणहीन दूनू)। \n10)  अ-आ अिधकmश गजलकारक (½याकरण युwत एवं ½याकरणहीन दूनू) संि6vत पिरचय ^तुत केलक। \n11) अ-आ 62 ख_डमे गजलक इकूल नामक [ृखंला चलौलक जे की समाय पाठकसँ लऽ कऽ \nगजलकार धिर लेल समान पसँ उपयोगी अिछ। \n12)  अ-आ मैिथलीमे पिहल बेर आन-लाइन मोशयाराक आरyभ केलक आ ई बेस लोकि^य भेल। \n13) मैिथली गजल आ अय भारतीय भाषाक गजल बीच संबंध बनेबाक लेल \"िव» गजलकार पिरचय \nशृखंला\" शु कएल गेल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअनिचहार आखरक एही काज सभकÒ देखैत मैिथली गजलक पिहल अजी गजे0 ठाकुर 2008क बाद सँ \nलऽ कऽ वत&मान कालखंडकÒ \"अनिचहार युग\" केर नाम देलाह। \nबताह  मैिथल   \nबताह मैिथल नामक साइट केर पता http://bataahmaithil.in/ अिछ। एिह साइट केर संचालक धनंजय \nझा छिथ। एिह साइटपर कंvयूटर ओ इंटरनेटक तकनीकी जानकारीक संग हाय ओ ½यं¶य मूलक पोट सेहो \nरहैत अिछ।  \nिमिथला-िवदेह-विºज (http://mithilavidehavajjitirhut.blogspot.in)-- डा. शिशधर कुमर ±ारा संचािलत \n¼लाग अिछ। एिह ¼लागक एकमाl मुदा मैिथली लेल यूिनक िवश ेषता ई अिछ जे एिहठाम िमिथलामे रहए बला \nसभ जीव-जंतुक उपर किवता बनाए ओकर सिचl वण&न अिछ। संगे संग आनो मुäा ओ िवषयपर ई ¼लाग \nअपन िवचार ^तुत करैत अिछ। \nई-िमिथला (http://www.emithila.in)-- बालमुकुंद पाठक ±ारा संचिलत ¼लाग िथक जे िक मैिथलीसँ \nसंबंिधत िविभe मुäाक पोटसँ सजल अिछ। समायतः एिहठाम बालमुकुद, िवकाश वसनाभ आ मुकुद \nमयंक ±ारा पोट देल जाइत अिछ। वत&मान समयमे एिहपर पोटक सं²या कम छै मुदा नीक सभ छै। आगू \nचिल ई आर झमटगर हएत से िव»ास अिछ।  \nमैिथली िलिप https://lipi.maithili.org.in/ \n (वत&मानमे एिहपर देवनागरी मा:यमे ितरहुा िलिप देल गेल \nअिछ)। ई साइट रोशन चौधरीजी ±ारा बनाएल गेल अिछ। \nमैिथली सुंदरकmड http://www.sundarkand.maithili.org.in/ (एिहपर चंदा झा िवरिचत िमिथला भाषा \nरामायणसँ लेल गेल सुंदरकmड देल गेल अिछ, ई साधारणे साइट जक अिछ)। ई साइट रोशन चौधरीजी \n±ारा बनाएल गेल अिछ। \nमैिथली फकड़ा http://www.fakra.maithili.org.in/ (एिह साइटपर वणµनुसार बहुत रास मैिथली फकड़ा \nदेल गेल अिछ)। ई साइट रोशन चौधरीजी ±ारा बनाएल गेल अिछ। \nउपरमे देल गेल ¼लाग-साइटक अितिरwत िकछु एहनो ¼लाग-साइट अिछ जे िक ½यिwतगत मैिथली रचनासँ \nभरल अिछ आ पाठक लेल आकष&ण बनल अिछ जेना  धीरे0 ^ेमिष&जीक \nhttp://hellomithila.blogspot.com/, ओम^काशजीक ¼लाग - http://opjha.blogspot.com/,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nराजीवरंजन िम[जीक ¼लाग http://rajeevranjanmishra.blogspot.in/, अिमत िम[ा ¼लाग \nhttp://navanshu.blogspot.in/, सुिमत िम[ गुंजन केर ¼लाग http://sumittarang.blogspot.in/ , \nजगदानंद झा मनुजीक ¼लाग http://maithiliputr.blogspot.in/ , कुंदन कुमार कण&जीक ¼लाग \nhttp://www.kundanghazal.com/  आिद। अनिचहार आखरक अितिरwत िवदेहक आरो सहयोगी ¼लाग \nजेना मैिथली िबहिन कथा, मैिथली हाइकू, मैिथली किवता, खेल-कूद आिदक िववरण आगू फेसबुक बला \nखंडमे भेटत। एिहठाम ई पd करी जे ई अंितम िलट नै अिछ। भऽ सकैए जे बहुतो नीक-नीक ¼लाग-\nसाइट हमरा नजिरसँ छूिट गेल हएत। उyमेद अिछ जे अह सभ ओकर नाम सभ हमर मेल \nashish.anchinhar@gmail.com पर पठा देब। हम तुरंत ओकर काज समी6ा करैत एिह ठाम उिचत \nजगहपर ओकर िववरण देबै। \nसमाद खंड \nसमिदया, हेलो िमिथला, इसमाद, नविमिथला, मैिथली िजंदाबाद, िमिथला िमरर, िमिथला दश&न, िमिथला ^ाइम, \nिमिथला दैिनक आिद। िन7चा एकर िववरण देल जा रहल अिछ-- \nसमिदया (http://esamaad.blogspot.in/)---  ई ¼लाग गजे0 ठाकुर जी ±ारा 9 अगत 2004मे बनाएल \nगेल छल समादक वाते मुदा 2008सँ ि^यंका झा ओ पूनम मंडल संपािदत कऽ रहल छिथ। एिह ¼लागपर \nअंितम पोट 2015 केर अिछ। एिह ¼लागपपर िमिथला-मैिथलीसँ संबंिधत सभ ^कारक समाद छपै छलै। \nएकर तीन टा वैचािरक क0 छलै \"िमिथला आ मैिथलीक िवकासपर आलेख\", पिरचचµःिवदेह गोÕी, आ \"हम \nपुछैत छी\"। हम पुछैत छी सा6ाकार शृखंला अिछ। समादक अलावे। समिदयाकÒ ^ोसािहत करबाक लेल ई \n¼लाग अगत 2011सँ \"ऐ मासक सभसँ नीक समिदया सyमान\" शु केलक। ई सyमान अपना तरहँक \nपिहल ^योग अिछ जे िक बादमे आन मैिथली पिlकािरतामे सेह ो शु कएल गेल। चूँिक ई ^ारंिभक समाद \nसेवा छल इंटरनेटपर तँइ एकर संसाधन सीिमत छल मुदा कुल िमला कऽ समादक 6ेlमे ई पिहल ^योग \nछल। \nहेलो िमिथला (http://www.hellomithila.com/)-- \n  हेलो िमिथला ¼लाग िहते0 गुvताजी ±ारा अगत \n2007मे शु कएल गेल छल। एकर पिहल पोट िलंक \nhttp://www.hellomithila.com/2007/08/blog-post.html अिछ। शुआती दौरक िकछु पोटमे \nगुvताजी किवता सभ दैत रहला मुदा तुरत ई ¼लाग समादक ¼लागमे बदिल जाइत अिछ। ओना समादक ¼लाग \nबनलाक बाबजूदो एिहमे सािहय केर थान बनले रहलै।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nइसमाद (http://www.esamaad.com/)-- पिहने इसमाद पी.डी.एफ पमे इंटरनेट संकरण छपैत छल। \nएकर पिहल अंक 15 जनवरी 2008कÒ ^कािशत भेल। एिह अंकक समिदया दरभंगवी, ^बंध समिदया ममता \nशंकर, समिदया कुमुद िसंह छलीह। ई सभ समाचार पिहल अंकक अंितम पृÕपर ^कािशत अिछ। आ अइसँ \nसाफ अिछ जे ई ि^ंट पमे नै छल। समादक इंटरनेट संकरण 28 फरवरी 2009 धिर चलल (अंक \n24) आ तकर बाद ई इंटरनेट पोट&ल इसमाद (http://www.esamaad.com/)मे बदिल गेल आ एिह ठाम \nआनलाइन खबिर ^कािशत करए लागल। दरभंगाक मुäापर फोकस करब एिह पोट&लक मु²य िवशेषता अिछ तँ \nिहंदी समादक मैिथली अनुवाद करैत काल मैिथलीकÒ िहंिदयाइन बना देब एिह पोट&लक कमजोरी अिछ। \nिमिथला ^ाइम (http://www.mithilaprime.in) जुलाई 2012सँ िमिथला ^ाइम मैिथलीमे समाद देनाइ शु \nकेलक। एिह पोट&लपर आिदय झा ±ारा बेसी समाद ^कािशत होइत अिछ। \nिमिथला िमरर (http://www.mithilamirror.com)--  एिह समाद सेवाक पिहल संपादकीय 15 \nDecember 2013 कÒ िलखल गेल छै। ई वेबसाइट एकटा एहन वेबसाइट अिछ जे िक मैिथली समादकÒ \n^ोफेशनल बनेबा िदस आगू बढ़ल। एकर संचालक छिथ लिलत नारायण झा। आगू चिल लगभग 2017 मे \nएही नामसँ ि^ंट पिlका सेहो लिलतजी ^कािशत केलाह। एकर य ू©यूब चैनल सेहो अिछ जकर ओिह खंडमे \nवण&न हएत। \nनव िमिथला (http://www.navmithila.com/)-- 21 अwटूबर 2014 धनतेरसक िदन शु भेल नव \nिमिथला कलका लेल एकटा ^मािणक समाद सेवा अिछ। एकर शुआत ^काश झा ±ारा भेल अिछ। \nएिहसँ पिहले 2007मे ^काशजी िमिथला लाइव (www.mithilalive.com) चलबैत छलाह जे िक एखन \nसिÂय नै अिछ। \nमैिथली िजंदाबाद (http://www.maithilijindabaad.com/)-- 11 अ^ैल 2015सँ मैिथली िजंदाबाद ^वीण \nनारायण चौधरीक अगुआइमे िबराटनगरसँ शु भेल। अगत 2016मे एकर ई-पेपरक पिहल अंक आएल। \nिमिथला दश&न यूज (http://maithili.mithiladarshan.news/)---िद{लीसँ संचािलत िमिथला दश&न यूज \nिपछला बरख 07 अ^ैल 2016कÒ अितवमे आएल। तकरा बादसँ लगातार सिÂय अिछ। एिह यूज पोट&ल \nकेर शु करबाक िवचार सव&^थम मैिथली िसनेमा हाफ मड&र केर िनदÅशक-िनमµता रमानाथ झाक मोन आएल \nछलिह। एिह पोट&लक सदय एना छिथ- ^धान सyपादक: राहुल राय (िमिथला िमरर केर पूव& संथापक सह \nउप-संपादक छिथ), ^बंध सyपादक: रमानाथ झा, संवाददाता- ^भात झा, अंजू भाटी, सलाहकार: काित&केय \nमैिथल, सागरनाथ झा, नीरज िम[ा “मुeु “, जटाशंकर िम[, मनोज पmडे, मनीष झा, अिमत पाठक आिद।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकोनो बड़का यूज कंपनी जक ईहो पोट&ल दू टा भाषाक चुनावपर आधािरत अिछ। जँ अह मैिथली चूनब \nतँ सभ समाद मैिथलीमे आएत आ िहंदी चूनब तँ सभ समाद िहंदीमे आएत। एिह पोट&लकÒ अह कyपलीट \nयूज पोट&ल किह सकै िछयै जािहमे िबहार (िमिथलाक अलावे अय राºयपर बटन दबा कऽ ओिह राºयक \nसंबंिधत समाद पािब सकै छी। एिह पोट&लपर कारोबार, आ:यम सिहत आनो िवषयपर समाद भेटत। मैिथली \nभाषाक िहसाबे सेहो शुhता रहैत अिछ। \nनाटक, िफ{म एवं संगीत \nमैिथली लोक गीत- http://maithilivideos.blogspot.com/2007/-- ई ¼लाग राजीव रंजन लाल ई ±ारा \nसंचािलत छल जकर पिहल आ अंितम पोट रिव, 25 माच& 2007 के भेल। \nMaithili Song- http://maithilisong.blogspot.com/ ई ¼लाग 2008 सँ अिछ मुदा एकर संचालक \nके छिथ से एिह ¼लागसँ पd नै भऽ रहल अिछ। \nमैिथली सmगस हब (Maithili Songs Hub)-- एिह ¼लाग केर पिहल पोट June 2009मे भेलै। एकर \nिलंक अिछ http://maithilisongshub.blogspot.in/2009/06/blog-post.html ई पूण&तः मैिथली गीत-\nसंगीतपर आधािरत अिछ आ एिहमे आर कोनो िवषय केर पोट नै होइत अिछ। ई ¼लाग कोनो कैसेट वा \nसी.डीक पूराक पूरा ¼लागपर दैत अिछ जकरा [ोता ìीमे डाउनलोड कऽ सकै छिथ। ई हमरा लेल \nअफसोचक गvप जे एिह ¼लागक संचालककÒ छिथ से हमरा पता नै लािग सकल। सभ पोट Maithil केर \nनामसँ पोट होइत छै। एिह ¼लागपर अंितम पोट अगत 2015 केर अिछ। निहयो िकछु तँ एिह ¼लागपर \n1000सँ उपर गीतक संकलन हएत जे िक मैिथलीक िहसाब एकटा नमहर आ धैय&पूव&क कएल काज छै। \nमैिथली िफ{yस (http://maithilifilms.blogspot.in/)- ई ¼लाग हमरा ±ारा जून 2011मे शु भेल छल \nजािहपर खाली मैिथली िफ{म, नाटक ओ गीत-संगीत संबंिधत पोट देल जाइत अिछ। एकर पिहल पोट \n14 जून 2011कÒ भेल छल जकर िलंक http://maithilifilms.blogspot.in/2011/06/ अिछ। \nिवदेह मैिथली ना©य उसव (http://maithili-drama.blogspot.com/)-- ई ¼लाग अगत 2011मे शु \nभेल एकर पिहल पोटक िलंक http://maithili-drama.blogspot.in/2011/08/ अिछ। \nमैिथली सmग http://www.song.maithili.org.in/ (मैिथली सmग हब केर बाद ईहो एहन साइट अिछ जे \nिक मैिथली गीत-संगीत डाउनलोड करबाक सुिवधा दऽ रहल अिछ। िकछु अंशमे \"मैिथल आर िमिथला\" सेहो \nडाउनलोड सुिवधा देने छै)। ई साइट रोशन चौधरीजी ±ारा बनाएल गेल अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१३  म अंक  ०१  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१३ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमान","size_mb":4.93,"has_text":true},"Videha 314.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 314.pdf","name":"Videha 314.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी २०२१  ( वष( १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे0 ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आय ोगक परी6ा लेल  मैिथली (अिनवाय( आ \nऐि7छक) आ आन ऐि7छक िवषय आ सामाय 8ान (अं9ेजी मा:यम) हेतु सािम9ी [एन.टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट-\nमैिथली लेल सेहो] [STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION P UBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION ) EXAMS-  \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONAL S AND \nGENERAL STUDIES (ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO]  \n२. गV  \n२.१ .योगे0 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- ७ म खेप) \n२. २.  रबी0 नारायण िमZ- धारावािहक उपयास-लजकोटर  (१४ म खेप)  \n२.३.जगदीश ]साद म^डल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (७ म खेप) \n२.४ .नद िवलास राय-]ायि`त  \n२.५.जगदीश]साद म^डल-रहै जोकर पिरवार  \n२.६.मुbाजी-बीहिन कथा- करोट  \n२.७.8ानवc(न कंठ- गदहाक इलाज  \n२.८.मनोज झा मुिgत- अितवक कटघेरामे िमिथला-मैिथलीक संघ संथासब  \n२.९.सुभाष कुमार कामत- ३ टा बीहिन कथा \n  \n३. पV  \n३.१.जगदीश च0 ठाकुर ‘अिनल’- २  टा गजल   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.२.िबनय भूषण- कोरोना- अवकाश  \n३.३.आनद कुमार झा- ]ितमुख  \n३.४. ]दीप पुmप- १ टा गजल आ २ टा nबाइ  \n३.५. िवmणु कात िमZ- चीरहरण  \n३.६.रमन कुमार झा- नेनपन  \n३.७. रमन कुमार झा- करम कुटय छी ढpकी मे नऽ  \n३.८.आशीष अनिचहार - २ टा गजल  \n  \n४.rी  कोना ( सsपादक - इरा मिtलक ) \n४.१.अिsबका मिtलक- हम छी काली हम छी दुगu \n४.२.िवVा रिvम- गलतीक बोध ( संमरण) \n४.३.िनम(ला कण(- नारीक सsमान  \n४.४. िनम(ला कण(- ममताक सsमान कर ◌ु \n४.५.]ीित ]भा- अxपन िमिथलाधाम  \n४.६.आभा झा- िपघलैत िहमख^ड  \n \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचrकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचक िलंक \nपर जाउ। \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह पेटार  \n \n View Videha googlegroups (since July 2008)  \n \n view Videha Facebook Official Group (since January \n2008) - for announcements  \n१. गजे0 ठाकुर  \n........................................................................................................................  \n..................................................................................................................... ...  \n[संघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी6ा लेल   मैिथली ( अिनवाय( आ ऐि7छक ) आ आन \nऐि7छक िवषय आ सामाय 8ान ( अं9ेजी मा:यम ) हेतु सािम9ी] \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल सेहो] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COM MISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GEN ERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n[FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI ALSO]  \nयू. पी. एस . सी. ( मेस ) २०२० ऑxशनल : मैिथली सािहय िवषयक टेट सीरीज  \n  \nयू.पी.एस.सी. क ि]िलिमनरी परी6ा २०२० सsपb भऽ गेल अिछ। जे परी6ाथ एिह परी6ामे उीण( करताह \nआ जँ मेसमे हुनकर ऑxशनल िवषय मैिथली सािहय हेतिह तँ ओ एिह टेट-सीरीजमे सिsमिलत भऽ सकैत \nछिथ। टेट सीरीजक ]ारsभ ि]िलsसक िरजtटक तकाल बाद होयत। टेट-सीरीजक उर िवVाथ कैन \nकऽ editorial.staff.videha@gmail.com पर पठा सकैत छिथ, जँ मेलसँ पठेबामे असोकज( होइिह तँ \nओ हमर ासएप नsबर 9560960721 पर सेहो ]¥ोर पठा सकैत छिथ। संगमे ओ अपन ि]िलsसक \nएडिमट काड(क कैन कएल कॉपी सेहो वेरीिफकेशन लेल पठाबिथ। परी6ामे सभ ]¥क उर निह देमय \nपड़ैत छैक मुदा जँ टेट सीरीजमे िवVाथ सभ ]¥क उर देताह तँ हुनका लेल Zेयकर रहतिह। \nिवदेहक सभ कीम जेक ईहो पूण(तः िनःशुtक अिछ। \n- गजे0 ठाकुर  \nसंघ लोक सेवा आयोग ªारा आयोिजत िसिवल सिव(सेज ( मु«य ) परी6ा, २०२० मैिथली ( ऐि7छक ) लेल टेट \nसीरीज / ]¥ -पr - १ आ २  \nTEST SERIES -1 \nTEST SERIES -2 \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल / FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI]  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03  ( Zी शsभु कुमार िसंह ªारा संकिलत ) \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVide ha e -Learning  \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL)  \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली ]¥पr - यू.पी.एस .सी. ( ऐि7छक ) \nमैिथली ]¥पr - यू.पी.एस .सी. ( अिनवाय() \nमैिथली ]¥पr - बी.पी.एस .सी.( ऐि7छक ) \n  \nमैिथलीक वत(नी \n१ \nभाषापाक  \n२ \nमैिथलीक वत(नीमे पयuxत िविवधता अिछ। मुदा ]¥पr देखला उर एकर वत(नी इ®नू BMAF001 सँ ]ेिरत \nबुझाइत अिछ, से एकर एकरा एक उखड़ाहामे उनटा-पुनटा िदयौ, ततबे धिर पयuxत अिछ। यू.पी.एस.सी. \nक मैिथली ( कsपलसरी) पेपर लेल सेहो ई पयuxत अिछ , से जे िवVाथ मैिथली (कsपलसरी) पेपर लेने छिथ \nसे एकर एकटा आर फाट-रीिडंग दोसर-उखड़ाहामे करिथ|  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nIGNOU   इ®नू       BMAF -001  \n................................. .......................................................................................  \nMAITHILI (OPTIONAL)  \nTOPIC 1     [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit , Avhatt, Maithili) भारोपीय भाषा \nपिरवार म:य मैिथलीक थान/ मैिथली भाषाक उ±व ओ िवकास ( संकृत, ]ाकृत, अवह², मैिथली)] \nTOPIC 2     (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates) \nTOPIC 3     (³योितरी´र, िवVापित आ गोिवददास िसलेबसमे छिथ आ रसमय किव चतुर चतुरभुज \nिवVापित कालीन किव छिथ। एतय समी6ा शृंखलाक ]ारsभ करबासँ पूव( चाµ गोटेक श¶दावली नव श¶दक \nपयuय संग  देल जा रहल अिछ। नव आ पुरान श¶दावलीक  8ानसँ ³योितरी´र, िवVापित आ \nगोिवददासक ]¥ोरमे धार आओत, संगिह श¶दकोष बढ़लासँ खटी मैिथलीमे ]¥ोर  िलखबामे धाख आते-\nआते खतम होयत, लेखनीमे ]वाह आयत  आ सु7चा भावक अिभ¸यिgत भय सकत।)   \nTOPIC 4                 ( ब0ीनाथ झा श¶दावली आ िमिथलाक कृिष -मय श¶दावली) \nTOPIC  5                ( वैtयू एडीशन - ]थम पr - लोिरक गाथामे समाज ओ संकृित ) \nTOPIC  6                ( वैtयू एडीशन - िªतीय पr - िवVापित ) \nTOPIC  7                ( वैtयू एडीशन - िªतीय पr - पV समी6ा- बानगी) \nTOPIC  8                ( वैtयू एडीशन - ]थम पr - लोक गाथा नृय नाटक संगीत ) \nTOPIC  9                ( वैtयू एडीशन - िªतीय पr - याrी ) \nTOPIC  10                ( वैtयू एडीशन - िªतीय पr - मैिथली रामायण ) \nTOPIC  11                ( वैtयू एडीशन - िªतीय पr - मैिथ ली उपयास )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC 12                ( वैtयू एडीशन - ]थम पr - श¶द िवचार ) \nTOPIC 13                ( ितरहुता िलिपक उ± व ओ िवकास ) \nTOPIC 14                  ( आधुिनक नाटकमे िचिrत  िनध(नताक समया- शsभु कुमार िसंह )◌्  \nTOPIC 15                  ( वातंºयोर मैिथली कथामे सामािजक समरसता- अnण कुमार िसंह ) \nTOPIC 16                  ( यू. पी.एस .सी. मैिथली ]थम पrक परी6ाथ हेतु उपयोगी संकलन , \nमैिथलीक ]मुख उपभाषाक 6ेr आ ओकर ]मुख िवशेषता , मैिथली सािहयक आिदकाल , मैिथली सािहयक \nकाल -िनधuरण - शsभु कुमार िसंह )                            \nTOPIC 17                 ( मैिथली आ दोसर पुबिरया भाषाक बीचमे सsबध ( ब»®ला, असिमया आ \nओिड़या) [ यू.पी.एस .सी. िसलेबस , पr -१, भाग -“ए”, ¾म -५])  \nTOPIC 18                  [मैिथली आ िहदी/ ब»®ला/ भोजपुरी/ मगही/ संथाली- िबहार लोक सेवा \nआयोग ( बी.पी.एस .सी.) केर िसिवल सेवा परी6ाक मैिथली ( ऐि7छक ) िवषय लेल ] \n..................................... ...................................................................................  \n  \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS)  \nGS (Pre)  \nTOPIC 1   \nGS (Mains)  \nNCERT -ENVIRONMENT CLASS XI -XII  \nNCERT PDF I -XII  \nTN BOARD PDF I -XII   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS  \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIV E \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS  \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS  \n...................................... ..................................................................................  \nOTHER OPTIONALS  \n........................................................................................................................  \nIGNOU eGYANKOSH  \n (अनुवत(ते)  \n-गजे0 ठाकुर  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२. गV  \n२.१ .योगे0 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- ७ म खेप) \n२. २. रबी0 नारायण िमZ- धारावािहक उपयास-लजकोटर (१४ म खेप) \n२.३.जगदीश ]साद म^डल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (७ म खेप) \n२.४ .नद िवलास राय-]ायि`त  \n२.५.जगदीश]साद म^डल-रहै जोकर पिरवार  \n२.६.मुbाजी-बीहिन कथा- करोट  \n२.७.8ानवc(न कंठ- गदहाक इलाज  \n२.८.मनोज झा मुिgत- अितवक कटघेरामे िमिथला-मैिथलीक संघ संथासब  \n२.९.सुभाष कुमार कामत- ३ टा बीहिन कथ  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयोगे0 पाठक िवयोगी ( सsपक(- 9831037532)  \nनरक िवजय  \n(एिह नाटकक एक संकरण हमर पोथी ‘िrनाटकम्’ मे छिप गेल अिछ। ओिह मे दृvयक सं«या बहुत बेसी \nरहला सँ िकछु िनदÁशक लोकिन एकर मंचन पर ]¥ िचह लगौलिन। ओिह आलोचना कp :यान मे रखैत \nएकरा पिरविध(त कएल गेल। एकर बंगला अनुवाद Zी नवीन चौधरी केलिन अिछ।- नाटककार) \n  \nपाr  पिरचय  \n           मानव पाr — रमेश, सुरेश, अनुपम अिमत (वै8ािनक) \n           पौरािणक पाr — ÃÄा, िवmणु, महेश, नारद, यमराज, िचrगुxत, दू यमदूत \nअंक  2 \nदृvय  2 \nमंच स³जा मे कोनो पिरवत(न निह। िडिजटल िडxले बोड( पर ओिहना लीखल छैक \n‘यमलोक ’। यमराज मंच पर एsहर ओsहर टहिल रहल छिथ। ]काश हुनका चेहरा कp \nआलोिकत करैत अिछ जािह सँ हुनकर  अित  ]सb  मु0ा देखाइत अिछ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयमराज        ( वतः ) अ±ुत  अिछ  ई मानव  जाित।  की की आिवmकार  केलक  अिछ  आ केहन  गुण  बला सब  जे देवलो\nकक  सब  देवी, देवता, अxसरा, गधव( ओकरा सबहक  नोकर  नोकरनीओ  बनबा जोगर  निह  छिथन। \n( िकछु nिक  कए , एsहर  ओsहर  टहलैत  आ देखैत , मूड़ी नीचा झुकौने, ]काश हुनका माr आलोिक त \nकरैत ) एकटा छोट  िड¶बा मे बद  वतु, की नाम  िदयैक  सेहो निह  बूझल  अिछ  मुदा कतेक  लुिरगर  ! उव(\nशी मेनका रsभा तऽ  कात  जाथु, कामदेव  ि]या रितयो कp एतेक  लूिर  आ अनुभव  हेतिन  से कहब  किठन।  \nवर  कतेक  मधुर  ! अंग  संचालन  मे केहन  चतुर  ! लगैत  अिछ  ऋिष  वायायन  सबटा 8ान  एिह  पुतरा मे\n भिर  देलिखन।  को िवहातुं समथ(ः  ? ककरा ने हेतैक  जे हरदम ओकरे सािनÈ:य  मे बैसल  रही अथवा \nछाती सँ लगौने रिहयै। \n( रमेश  आ सुरेशक  अदृvय भेल  ]वेश।  जेना पदuक  पाछू सँ बजैत  हो। दूनू कातक ]वेश पथ पर \nअदृvय भेल ठाढ़। ) \nरमेश         बुझाइत  अिछ  धम(राज  मय(लोकक  उपहार  अपने कp पिसb  पड़ल। \nयमराज        ( चाµ कात तकैत आ अकानैत ) अह के बजैत  छी ? \nसुरेश         उिचत  समय  पर  सबटा बूिझ  जेबैक धम(राज, एखन एकरा रहये रहए िदयौक।  ( पारsपिरक वेश मे \nवीणाक संग नारदक  ]वेश , मंच पूरा आलोिकत होइत अिछ। ) \nनारद         नारायण, नारायण  ! \nयमराज        वागत  देविष(।  आउ, आसन 9हण कएल जाओ।  ( कुस िदस इशारा करैत , दूनू गोटे बैसैत \nछिथ ) कोना एमहर आिब गेिलयै ? \nनारद         ओिहना यमलोकक हालचाल बुझबा लेल। ककरा सँ गप  कऽ  रहल  छलहुँ धम(राज  ? \nयमराज        िकयो देखा निह  पिड़  रहल  अिछ मुिनZेÉ।  हमहूँ निह  बूिझ  रहल  िछऐक।  एहन आवाज ]थमे सुना रहल \nअिछ। यमलोक मे ओिह दूटा िविचr मृतामाक एला सँ एहन आभ ास भऽ रहल अिछ जे \nिकछु उलटफेर होमए जा रहल अिछ। \nरमेश         ( नारद  कp सsबोिधत  करैत ) बाबा, फेर  गेल  छिलयै मय(लोक  िदस? \nनारद         अह के बजैत  छी ? ]कट  िकऐक  निह  होइत  छी? \nसुरेश         हम  सब  ]कट  भऽ  जाएब  तँ अह कp दती लािग  जाएत  यौ बाबा।  तp एखन  एिहना रहए  िदयौ।  उिचत  समय  पर  \nसब  बात  बूिझ  जेबै।  एखन  हमरा ]¥क  उर  िदयऽ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n            ( नारद  चुxपे रहैत  छिथ ) \nरमेश         अह की बुझिलयै जे चुपचाप  आकाश माग( सँ जा कए  वै8ािनक  अनुपमक  ]योगशाला मे आ राmÊीय  सं9हालय  मे\n आिग  लगा देबै तऽ  ओिह  वै8ािनकक  सबटा कएल  धएल  नË  भऽ  जेतैक  ? हाय  रे बकलेल  बाबा ! \nसुरेश         एकटा बात  :यान  राखब  बाबा।  मानव  सÌयता बहुत  िवकिसत  भऽ  गेलैक  अिछ, रामायण  महाभारतक  जमाना न\nिह  रहलैक।  पूरा ÃÄा^ड  मे बीसो तह  मे नुकाएल  एकटा बगरो यिद  पिख  िहलेतै तकरो संकेत  मय(लोक \n मे राडार  पर  देखाइये जेतैक। \nरमेश         अिगला बेर  यिद  फेर  धरती पर  पएर  रखबै बाबा तऽ  पाछू मे लोक  लगा देत  डाबा आ जिहना सामा चकेबाक  चुग \nला कp लोक  आिग  लगबैत  छैक  तिहना दाढ़ी मे िकरासन  तेल  चोपकािर  कए  आिग  लगा समूचा घुमाओत। \nनारद         ( बहुत  घबराएल , यमराज  कp सsबोिधत  करैत ) वैववत, िकछु बूिझए  निह  रहल  छी जे मय(लोकक  घटनाक  ख\nबिर  यमलोक  मे कोना पहुँिच  गेलै ? ( हुनका कान  मे िकछु कहैत  छिथ ) \nसुरेश         बाबा, उर  धम(राज  कोना देताह, हमहॴ सब  देब। मोन पािरयौ बाबा जखन वै8ािनक अनुपमक \n]योगशाला मे गेल छिलयै तखन ओ की सब कहने छलाह आ की सब देखेने छलाह। \nरमेश         बाबा, अनठबैत िछऐक तऽ हमहॴ सब मोन पािड़ दैत छी। ओ कहने रहिथ जे एकटा माट(फोन \nहोइत छैक जािह सँ ÃÄा^ड मे कतहु बातचीत कएल जा सकैत छैक, समाद आ फोटो \nआिद पठाओल जा सकैत छैक। \nसुरेश         हमरा सब कp ओएह वै8ािनक खबिर पठौने छलाह बाबा। खैर, एिह बात कp एखन कात जाए \nिदयौक। एखन  हम  सब  जे कहैत  छी से दूनू गोटे :यान  सँ सुनैत  जइयौ। \nरमेश         हम सब समत नरक कु^डक Îमण कएल अिछ धम(राज। \nजेना िक  हमरा अदाज  छल, सब  कु^ड  पर  लगाओल  पहरेदार  अपना मे मत  कतहु चौपिड़, कतहु लूडो\n, कतहु ताश  आिद  खेलाइत।  ककरो :यान  कु^ड  िदस  निह  छलैक।  लगैत  छल  जेना मय(लोक  मे अप \nना देशक  अकम(^य  पुिलस  सब  कp देिख  रहल  छी। \nसुरेश         कु^ड  सबहक  हालत  की कहू ? लगैए  युग युग  सँ एकर  िनरी6ण  निह  भेलैक।  सब  अिधकारीगण  अपना अपना \nमे मत, घम^ड  मे चूर।  कहैए  लेल  ओ सब  पापामा कp कु^ड  मे पीटैत  रहैत  छिथन।  हम  सब  ककरो \nिकछु करैत  निह  देखिलयै।  खानापूरी करैक  लेल  िदन  मे एक  बेर  आ राित  मे एक  बेर  डंडा चला देलिन, \nकोनो अभागल  कp चोट  लगलैक, बकी सब  बिच  गेल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरमेश         अि®नकु^ड  मे जारिन  उसकैिनहार  सेहो ओंघाइत  छल, फल  ई जे ओिह  कु^ड  मे शुµ  शुµ  मे जे धधरा एक  सौ \nहाथ  उपर  उठैत  छलैक  से एखन  कहुना माr  जिड़  रहल  छैक।  धधरा उपर  िकएक  उठतैक  ? \nसुरेश         तिहना दोसरो कु^ड  सबके हाल  बेहाल।  मूr  कु^ड  आधा सँ बेसी सुखाएल, िबटकु^ड  मे सबटा िबËा सुखा गे\nल, अZुकु^ड, शु¾कु^ड, म³जाकु^ड  सब  तिहना माr  नाम  लेल  अZु, वीय( आ म³जा सँ भरल।  तैलकु\n^ड  माr  सुसुम  गरम।  धम(राज, अपने वयं \nसsभवतः  बहुत  िदन  सँ कु^ड  सबके िनरी6ण  निह  केिलयैक  अिछ।  यंrणा  यो®य  पदाथ(क  आब  मय(लो\nक सँ आपूित( सेहो सsभव  निहए  बूझू। \nयमराज        ( अकचकाइत ) से िकएक  ? \nरमेश         आब  पृÏवी पर  राजतr  तऽ  रहलैक  निह  जे राजाक  आ8ा सँ सब  काज  हेतैक।  ओतए  आब  जन  ]ितिनिध  होइत \n छिथ  से अहक  आ8ा मानताह  िक  अपन  वोटरक  बात  सुनिथन।  वै8ािनक  लोकिनक  अनुसंधानक  फ\nलवµप  सब  तरहक  मल  मूr,  रgत, म³जा आिद  सँ अित  उपयोगी पदाथ( सब  बिन  रहल  छैक।  तp जन \nता ओकरा बाहर  पठबए  निह  देतैक। \nनारद         बात  तऽ  ठीके कहैत  छिथ। \nरमेश         आर सुनू। कु^ड सब जिहया बनाओल गेल, कोनो तरहp बुिcक उपयोग निह कएल गेल। \nसोिचयौक  जे अि®नकु^ड  मे अनेरे एक  सौ हाथ  ऊँच  धधरा उठैत  छैक  तकर  की ]योजन  ? \nसुरेश         कु^ड  मे जे मृतामा फेकल  जाइत  अिछ  से तऽ  चल  गेल  नीचा।  ओतए  ओकरा जतेक  धधरा आ ताप  लगबाक  \nछैक  से तऽ  लगबे करैत  छैक  ओिह  सँ बेसी यंrणा  तऽ  हेतैक  निह।  जे धधरा उपर  उठैत  छैक  ओकर  ता\nप अनेरे नË  होइत  छैक।  ]दूषण  बढ़ैत  छैक।  ओिह  लेल  जतेक  जारिन  खचu होइत  छैक से िनरथ(क। \nरमेश         जारिन  लेल  अपने जंगल  कटबैत  िछऐक  जािह  सँ पयuवरण  पर  ]ितकूल  ]भाव  पड़ैत  छैक।  जारिन  जड़ैत  रहला\n सँ ÃÄा^ड  मे ताप  बढ़ैत  रहतैक  जािह  सँ यमलोको ]भािवत  हेबे करत। \nयमराज        एिह  दृिËकोणे तऽ  हम  सब  किहयो सोचबे निह  केिलयैक। \nसुरेश         सब  कु^डक  दशा तिहना अिछ।  एकटा अिछ  कुsभीपाक  कु^ड, तकरा एक  लाख  मद( गहॴर  बना देने िछऐक, भ\nमकु^ड, द®धकु^ड  डेढ़  हजार  मद( गहॴर  अिछ, बूझू कथी लेल  ? सता पैसा आ बेगारक  मजदूर  छल, \nखुनबैत  गेिलयै, खुनबैत  गेिलयै, किहयो ई निह  सोचिलयै जे एकर  ]योजन  की ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरमेश        सब  चीजक  एकटा उिचत आ \nिविशË  िडजाइन  होइछै।  ओिह  अनुसारp बनेला सँ यातना सेहो अिधकतम  होइतै आ खच( सेहो कम।  आ\n रखरखाबक  खचu आर  यून  रहैत।  की यौ नारद  बाबा, चुप  िकएक  छी, हम  सब  अनग(ल  गप  बजैत  छी \nकी ? \nनारद         ( बहुत  मिcम  वरp) बात  तऽ  ठीके कहैत  छी अह। \nसुरेश         एकटा आर  महवपूण( गप  अिछ  काल  सsबिधत।  अपने सँ बेसी ई बात  के बुझतैक  धम(राज  जे यमलोकक  िनय \nम कानून  सतयुग  मे िलखल  गेल  छलैक  जखन  िकयो िकयो पातकी होइत  छल। \nयमराज        से तऽ  ठीके।  जखन  िविभb  लोकक  िनमuण  भेलैक  तखने यमलोक  आ देवलोक  अितव  मे एलैक।  आ सब  \nिनयम  कानूनो ओही समय  िलखल  गेल  रहैक। \nरमेश         हमरा सबहक  िवचारp आब  किलयुग  मे एिह  िनयम  सब  मे आमूलचूल  पिरवत(नक  आवvयकता छैक।  मय(लोक  मे \nसमाज  मे बहुत  पिरवत(न  आिब  गेलैक  अिछ।  जकरा सौ साल  पिहने समाज  गलत  काज  मािनतैक  तकरा\n आइ  खुशी खुशी अंगीकार  कऽ  रहलैक  अिछ। \nसुरेश         जखन  समाज  अपनिह  िनयम  बदिल  रहलैक  अिछ  आ देशक  संिवधान  सेहो िनरतर  संशोिधत  भऽ  रहलैक  अिछ  \nतखन  हजारो साल  पुरान  िनयम  यमलोक  मे िकएक  चलाओल  जाए  ? \nयमराज        बात  तऽ  अह तक(संगत  कऽ  रहल  छी।  हम  सब  जड़ताक  िशकार  भऽ  गेलहुँ तp पिरवत(नक  कोनो बात  किहयो \nसोचबे निह  केिलयैक। \nरमेश         महाराज  ओदुsबर, यिद  अपने यमलोकक  साÑा³य  कp एखनहुँ ]भावी आ ]ासंिगक बनौने राखए  चाहैत  छी तऽ  ई \nगुह  मूत  िगजबाक  ¸यवसाय  छोड़ू।  धरती पर \nआब  लोक  कp एिह  िखसा सब  सँ भय  निह  होइत  छैक  तp पापीक  सं«या मे एतेक  वृिc  भऽ  रहलैक  अिछ \n। \nसुरेश         सबटा कु^ड  कp नË  कऽ  कए  एकदम  अयाधुिनक  यातना िशिवर  सब  बनाउ  जािह  मे वायरलेस  शॉक, लेजर  \n¶लाइिडंग, 9ैिवटी टॉच(र, सोलर Òाइ  आिदक  ¸यवथा रहतै। \nरमेश         एिह  काज  कp मूत( µप  देबा लेल  अित  महवपूण( अिछ  जे तकाल  ]भाव  सँ वत(मान  िनयम  थिगत  कऽ  देल  जाए \n। नव  संिवधान  िनमuण  लेल  कमेटी बनाओल  जाए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुरेश         दोसर  जे किलयुगक  उराध( मे एखन  पापीक  सं«या मे गुणोर  वृिc  हेतैक  से यमलोकक  िवतार  हेबाक  चाही\n। यमलोकक  िवतार  लेल  देवलोक  सँ अितिरgत  जमीन  आबंटन  कराउ।  नव  िनमuण  मे मय(लोकक \nआिक(चेgट, इंजीिनयर  सब  सँ मदित  लेबाक  ¸यवथा कराउ।  बेस, आब  हम  सब  चलै छी।  ( आवाज  ब\nद ) \nनारद         की सोचिलयैक  वैववत  ? हमरा तऽ  लगैत  अिछ  ई आवाज  झूठ  फूिसक  धमकी छल। \nयमराज        िकछु फुराइये निह  रहल  अिछ।  हम  एकरा धमकी मानै लेल  तैयार  निह  छी, बात  तऽ  सटीक  कहलक। हम \nसब िविचr दशा मे आिब गेल छी देविष(। \nनारद         से की ? \nयमराज        पापक दंड लेल ओिह दूनू मृतामा कp पिहने अि®नकु^ड पठेबाक िवचार भेल। मुदा कु^ड मे जेबा \nसँ पिहने ओ दूनू बद घर मे नान केलक। आ बाहर एलाक बाद हमरा आ िचrगुxत \nमहाराज कp एक एक टा पैकेट उपहार देलक। \nनारद         अजगुत बात जे मृतामा नान केलक, पैकेट उपहार देलक। की छलैक ओिह मे ? \nयमराज        कोना कहू ? ओिह पैकेट मे मय(लोकक नैवेV िमËाb िकछु निह छलैक, छलैक एकटा पुतरा \nजे अपन µप बदिल सकैत छल। ओ पुतरा अित मधुर नारी वर मे बजैत छल। आगू \nकहैत लाजो लगैत अिछ। \nनारद         से की ? \nयमराज        संकेते सँ बूिझ लेल जाओ मुिनZेÉ। \nनारद         ( िमत हाय दैत ) उपभोग कµ धम(राज, आब चलैत छी। \nयमराज        कािल  दुपहिरया मे िचrगुxतक  संग  देवलोक  आएब  मंrणा  करबा लेल। \n( दूनूक  ]थान , ]काश  बद ) \n  \n(अिगला अंकमे जारी) \n  \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरबी0 नारायण िमZ - सsपक( -9968502767  \nधारावािहक उपयास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(]वासीक जीवनपर आधािरत)   \n  \n-14- \n  \nलताक संगे भिरिदनरहलाक बाद डेरापर मोन कोना लागैत ।वभािवक छलैक जे िदनभिर घिटत \nबातसभ मोनमे घुिरआइत  ,से सएह होइत रहल । कतेक कालधिर एिहसभ बातपर सोचैत रहलहुँ िक \nिवजयक फोन आएल । \n\" केना छी ?\" \n\"ठीके छी, अपन हालचाल कहू ।\" \n\"ओिहिदन जीपसँ जाइत काल अहकÔ लतासंगे देखने रही ।” \n“हमरो अह एकझक देखेलहुँ ।\" \n “बँिचक रहब । ओकरसभक च»गुरमे निह फँसब ।\" \n\"की बात?\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\" से किहओ एमहर आएब तँ गxप करब । फोनपर बेसी बाजब ठीक निह मुदा अह अपना -आपकÔ बँचा \nकए राखब । ई महानगर छैक?\" \n\" हमरा तँ िकछु निह बूझलअिछ ।” \n“बुझेबो निह करत । जाबे बुझबै ताबे आँिख बंद िड¶बा गाएब रहत ।” \nसे किह ओ फोन रािख देलक । हम माथ पकिड़ कए बैिस गेलहुँ। \nओतँ जासूसी सीनेमा जक रहयामक ढ़ंगसँ अपन बात किह देलक मुदा हम तँ बहुत परेसान भए गेलहुँ । \nकहॴ िकछु बलंडर तँ निह भए रहल अिछ?\"-मोने-मोन सोचाइत छल ।थाकल रहबे करी, ऊपरसँ िवजयक \nफोनसँ ततेक तनाव बढ़ल जे सुता गेल। \nएकिह िनbे परात भए गेल । सामनेक सड़कपर लोकक आबाजाहीशुn भए गेल छल ।चौकपर चाहक \nदोकानपर लोकसभक   गxप-सxप चिल रहल छल । हमहु उिठ कए हाथ-पैर धो कए अखबार पढ़नाइ शुn \nकेने रही की िकओ केबार ढ़कढ़केलक ।केबार खोलैत छी । िकशुनकÔ एकटा अधबयसू लोकक संगे ठाढ़ \nदेखैत छी। \n\"आउ, आउ ।\" \nओ दुनूगोटे हमर खोठरीमे राखल खाटपर हमरे संगे बैिस गेलाह । \n\" ई हमर मामा दामोदर छिथ ।\" \nहम हुनका गोर लगलहुँ । फेर पुछिलअिन- \n\"कखन अएलहुँ?\" \n\"अजुके राितमे अएलहुँ ।\" \n\"अहक तँ बहुत 6ित भए गेल । मुदा एना भेलैकिकएक?\"। \n\"की कहू?हमरा तँ एिहमे कोनो षड़यंr बुझाइत अिछ ।िसलॴडरम े तँ कनीको गैस निह रहैक तखन ओ \nफिटतै कोना ? खामखा  िसलॴडर फटबाक िखसा गिढ़ कए असलीअपराधीकÔ बचाओल जा रहल अिछ।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\" ई तँ बड़ आ`य(क गxप भेल ।\" \n\" हम तँ बबuद भए गेलहुँ । एतेक मोसिकलसँ घरक समानसभक जोगार भेल छल । देिखते-देिखते सभ \nवाहा भए गेल । \n“मुदा एहन काज केलक के आ िकएक?” \n\"इएह तँ निह बुझा रहल अिछ?\" \n\"पुिलसबलासभ की किह रहल अिछ?\" \n\"ऐखन तँ अएबे केलहुँ अिछ । अिबतेथाना गेल रही । मुदा ओ सभ हमरेसँ सौटा सबाल करए लागल ।\" \n\"िवजय तँ अपने ओिहठामक अिछ ।\" \n\"मुदा हमरा तँ ओएह गड़बड़ बुझा रहल अिछ ।\" \n\" से कोना?\" \n\" की -की कहू?बात बहुत गंभीर बुझाइत छैक । \" \n“से की?\" \nओ गुम पिड़ गेलाह । ताबे हमर चाह बिन गेल छल । दुनगोटेकÔ चाह देिलअिन । हमहु फेरसँ \nचाह लेलहुँ । िकशुनक मामा दामोदर देखबामे भु² मुदा कठमत छलाह ।करगर मोछ आकारी-कारी घनगर \nमाथक केस । ओतेक भारी दुघ(टनाक बादो ओ श»तलगैत छलाह आ नीक-बेजाएक िवचारकरैत छलाह । \nरेलवेमे चपरासीक काज करैत छलाह आ अंशकािलक िकछु-िकछु आओर धंधासभ करिथ जािहसँ \nिदtलीसन महानगरमे नीकसँ गुजर भए जाइत छलिन ।हुनकर अंशकािलक काजक सही जानकारी ककरो \nनिह रहैक, ओकर घरोक लोककÔ निह । घरमे ओ एतबे कहैक जे काजसँ बाहर जा रहल छी । \nकायuलयमे किहओ छु²ी लैक,किहओ अिहना जोगार कए लेिथ।¾मशः थोड़बे जमीन िकिनकए ऊपर-नीचा \nघर बना लेने रहिथ। िकराया देबासँ बचत भए जाइत छलिन आ अपन घरमे रहबाक वादो भेटैत छलिन । \nमुदा ई दुघ(टनासँ बहुत 6ितभए गेलिन । घरक चारे उिड़ गेलैक । घरक समानसभ जिरकए खाक भए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगेल। बहुत रास कागज-पrसभ सेहो जिर गेलिन । िकछु नगद ट ाका राखल रहिन  ,सेहो िनपा छल । \nएिह तरहैँ ओ एकटा जबरदत संकटमे पिड़ गेल रहिथ। \nसभसँ आ`य(क बात ई भेल जे एतेक भेलाक बाबजूद ओ पुिलस म े रपट निह देलिथ । िकओ \nकहिन तँ कहिथ  – \n“एिहसभ सँ की होएत, जे जेबाक छल से गेल । पुिलस की करत? उtटे िकछु िझटबाक ¸यॲतमे \nपिड़ जाएत ।” \nमुदा पुिलसकÔ कान ठाढ़ भए गेलैक । जच-पड़ताल होबए लागल ।िदनमे कै बेर पुिलस अबैत-\nजाइत रहल । पुिलसकÔ ई पता लािग गेलैक जे ई क»ड गैसक िसिलंडर फटलासँ निह भेल। िकछु आओर \nकारण की छल से पता निह चिल रहल छल । ओिहिदन हमसभ चाह पीबैत रही िक दामोदरक मोबाइलपर \nपुिलसथानासँ फोन आएल-\"अहकÔ िवजय बजा रहल छिथ ।\" \n\"ठीक छैक\"-दामोदरबजलाह । \nफोन अिबतेिकशुन अपन मामाक संगेहमरा ओिहठामसँ अपन डेरा हेतु िबदा भए गेलाह। नान- :यानक बाद \nदुनूगोटे थाना िबदा भेलाह । \n  \nरबी0 नारायण िमZ, िपताक नाम : वगय सूय( नारायण िमZ, माताक नाम : वगया दयाकाशी देवी, बएस \n: ६६  बख(, पैतृक 9ाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसिघआ ×योढ़ी, वृित : भारत सरकारक उप सिचव (सेवा \nिनवृ)/  पेशल मेÊोपोिलटन मिजÊेट, िदtली(सेवा िनवृ),  िश6ा : च0धारी िमिथला महािवVालयसँ बी.एस-सी. \nभौितक िव8ानमे ]ितÉा : िदtली िव´िवVालयसँ िविध नातक \n]कािशत कृित : मैिथलीमे:- \n१. ‘भोरसँ सझ धिर’ (आम कथा),  २. ‘]संगवश’ (िनवंध),  ३. ‘वग( एतिह अिछ’ (याrा ]संग),  ४. ‘फसाद’ \n(कथा सं9ह) ५.  `नमतयै’ (उपयास) ६. िविवध ]संग  (िनवंध ) ७.महराज(उपयास) \n८.लजकोटर(उपयास)९.सीमाक ओिह पार(उपयास)१०.समाधान(िन वंध सं9ह) \n११.मातृभूिम(उपयास)१२.वÙलोक(उपयास)१३.शंखनाद(उपयास )१४.इएह िथक जीवन(संमरण)  \nIn English:- \n1.The Lost House (Collection of short stories),  2.Life is an art  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिहदी मp – \n१.याय की गुहार(उपयास) \n(उपरोgत पोथीसभ  pothi.com, amazon.com  आओर  www.flipkart.com  पर सँ कीनल जा सकैत \nअिछ) \nइमेल : mishrarn@gmail.com  ¶लोग : mishrarn.blogspot.com   \nएमजोनक लेखक पृÉ : amazon.com/author/rnmishra  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश]साद म^डल  \n  \nआमक गाछी ( धारावािहक उपयास ) \n7. \nिदन लहैस गेलजइसँ गरमीमे सेहो कमी आएल। छह बजे सॉंझक समय।सुवािसनी अपन छोट भाए \nvयामकÔकहली- \n“बौआ, धीरे0 जखन घर चिढ़ किह गेल तखन िवचार होइए जे...।” \nओना, सुवािसनी अपन मनक बात (िवचार)कÔ दािब लेलैन मुदा िवचा रक जे ]वािहत ]वाह छेलैन ओ तँ \nसुपुट [i] इशारा कइये रहल अिछ। तहूमे vयामक सोझक गप सेहो छीहे। अखन धिर ]ेमनगरमे ऐ टोल ओइ \nटोलक बीच–माने एक टोलसँ दोसर टोलक बीचकजे सsबध रहल ओ तेहेन सघन निहयÔ रहल अिछ, तँए \nएक-दोसर पिरवारक बीच आवाजाही निहयÔ जकॉं अिछ, मुदा समाजो तँ समाज छी, ओ तँ कोनो मूत( µप \nनिहयÔ छी! मुदा िवचार µप निह छी सेहो केना नइ कहल जाएत। भलÔ ओकरा मनेक उपज िकए ने कहल \nजाए। जेकर धार दुनू िदस छइहे। माने आगू बिढ़ जँ जोड़ैक अिछ तँ पाछू हिट तोड़ैक सेहो छइहे...। \nिबना कोनो लािग-लपेिटक िवचार केने vयाम सुवािसनीसँ कहला- \n“बिहन, ने गाम हमरेटा छी आ ने समाज, तखन तँ जे बीचमे अिछओ अपन नीक-बेजाए देिखये कऽ ने \nिकछु करत। तँए जखन टहलैये-बुलैक बात अिछ ते जाइमे कोनो हज( निह।” \nओना, जिहना सुवािसनीक मनक भीतर सsबध जगबैक िवचार जिग चुकल छेलैन तिहना जगमोहीकÔ \nसेहो धीरे0कÔ लगसँ देखैक िवचार छेलैहे। तँए देखै-सुनै-िवचारैक छेलैहे। सुवािसनी बजली-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बौआ, खाली अपने चाµ माय-धी जाएब आिक आरो केकरो संग कऽ लेब?” \nसुवािसनीक बात सुिन vयामक मन ठमकलैन। ठमकलैन ई जे पिरवारक इकाई  ‘बेकती’ भेल आ \nबेकतीक सामूिहक µप पिरवारो भेल आ ओकरे वृहत् µप समाज सेहो भेल। ऐठाम तँ बेकतीक सsबधक \n]¥ अिछ, तँए असगरे जाएब–अपने चाµ माय-धी–से बेसी नीक हएत। vयाम बजला- \n“अनेरे अनका बरदबैक कोन जµरी अिछ। सभ िकयो अपन-अपन पिरवारक अंग छीहे तँए सभकÔ \nिकछु-ने-िकछु काज पिरवारमे रिहते छइ। अहॉं सभ बहरवैया छी, टहैल-बुिल गामकÔ देिखयौ।” \nपचे बजेसँ धीरे0 सुवािसनीक ]ित6ा करैत रहइ। चाµ माय-धी सुवािसनीकÔ देख धीरे0 अपन माएकÔ \nकहलक- \n“िहनका सभकÔ िचहै छुहुन?” \nसोझ मितया िवचारक लोक रहने सुभावी ठॉंिह-पठिह बजली- \n“निह!” \nओना, सुवािसनी सेहो आ तीनू बिहनो सुभावीकÔ गोड़ लिग चुकल छेलैन आ सुभावी सभकÔ असीरवादो \nदइये चुकल छेली जे नीके रहू, भगवान नीक करैथ...। मुदा धीरे0क पुछला पछाइत सुवािसनी िकछु बजली \nनिह। \nसुभावीक बात सुिन जिहना धीरे0 तिहना चाµ माय-धी सुवािसनी चॱकली। चॱकली ई जे जा!ई की \nभेल, िचहअ ने जानह मौसी-मौसी करह..! की बुिझ धीरे0क माए असीरवाद देली..? \nओना, धीरे0 अपन माइयक ममवकÔ नस-नस जनैत, तँए धीरे0 बेसी 6ु¶ध निह भेल, मुदा सुवािसनी \nचाµ माय-धी अखनो 6ु¶ध छिथए। तैबीच सुवािसनीक पिरचय दैत धीरे0 माएकÔ कहलक- \n“माए, पूवािर टोलक vयाम भाइक बिहन छिथन।” \nvयामक बिहन सुिन सुभावीकÔ धक-दे सुवािसनीक िबआह मोन पिड़ गेलैन। बजली- \n“तोरे सासुर ने रामपुर िछअ?” \nसासुरक नाओं सुिन सुवािसनीक ऑंिख नोरसँ भिर गेलैन। गाड़ा फिट गेलैन। फाटल गड़े बजली- \n“तेहेन गाम माए-बाप िबआह कऽ बोिर देलैन जे रने-बने वौआइ छी..!” \nसुवािसनीक बात सुिन अपन बचाव (समाजक बचाव) करैत सुभाव ी बजली- \n“आब ने माए छैथ आ ने बाबू छैथ जे सुनता। अपना जनैत तँ ओ सभ नीके गाम िबआह केलैन, आब \nजँ ओ अधला भऽ गेल तइमे हुनका सबहक कोन दोख।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतही बीच धीरे0क िपता- जीबे0 पहुँचला। पÛीक मुहसँ ‘गाम’ सुिन नेने छला मुदा बजला िकछु ने। \nतैबीच सुभािवयो आ सुवािसनीयो अपन नैहर-सासुरक बीचक मझधारमे िझलहोिर खेिलये रहल छेली। \nओना, अपना ऐठामक बेवहार रहल अिछ जे पुnख जाितक लोक दरब³जापर बैस गप-सxप करै छैथ \nआ मिहला जाित ऑंगनमे। मुदा से भेल निह, दरब³जेपर सुभावी माल-जालक थैर-गोबर करै छेली तहीकाल \nसुवािसनी चाµ माय-धी पहुँचली। पÛीक रमझौआ सुिन जीबे0 दरब³जापर सँ उिठ सुभावीकÔ कहला- “रमझौए \nकरब आिक चाहो-ताहो पीएबैन।” \nआन rीगण जकॉं सुभावी निह छैथ जे पितक बीच अपन हती बढ़ बै दुआरे झपैट कऽ बिजतैथ। \nजीबे0क बात सुिनते जिहना कोनो गाड़ी Ãेक लेलासँ µिक जाइए तिहना सुभावी चोटे ऑंगन िदस बिढ़ \nगेली। सुवािसनी चाµ माय-धी बेरा-बेरी जीबे0कÔ ]णाम केली। तैबीच धीरे0 सेहो गोिलया कऽ बैसैक \nओिरयान केलक। गोिलया कऽ बैसते, सुभावी चाह नेने पहुँच गेली। जीबे0 बजला- \n“चाह बीचमे रिख िदयौ आ अहूँ एै बैसू।” \nओना, पूण( µपे दुनू पिरवार माने सुवािसनीयोक आ धीरे0ोक–निहयÔ भेल मुदा निहयÜ भेल से केना नइ \nनै कहल जाएत। खाली सुवािसनीक पिरवारक रामलखन निह छला मुदा धीरे0क तँ सभ छेलाहे। चाह \nपीलाक पछाइत जीबे0 सुभावीकÔ पुछलैन- \n“हमरा अबैसँ पिहने गामक चच( की करै छेलॱ?” \nबेवहािरक िजनगी जीिनहार जीबे0क मनमे आिब चुकल छल जे समाजमे अखनो एहेन अिछ आ \nपिहनॱसँ आिब रहल अिछ जे समाजक बीच जँ कोनो समािजक µपक बैसार भेल–मानेसमाजक ि¾या-\nकलापक, तँ िकछु पिरवारक महत्-पूण( लोक पहुँचै छैथ, बकी पिरवारक छॉंटी-छुँटी लोक माने कम महत्-क \nलोक पहुँचबोकरै छैथ वा केते पिरवारक निहयÜ पहुँचै छैथ, जइसँ ि¾या-कलापक µपमे िकछु-ने-िकछु कमी \nभइये जाइए। जखने समािजक ि¾यामे कमी औत तखने समाजक बीच समािजकधार एकोिशया भइये जाएत। \nजइसँ धारक ]वाह–समािजक धारा–एकोिशया होइत बहैत-भँसैत सुखबे करत। जखने एका-एकी सुखब शुµ \nभेल तखने सुखाइत-सुखाइत अtप»शसँ बहुल»श भइये जाएत। \nसुपुट श¶दमे सुभावी बजली- “vयामक बिहन सुवािसनी चाµ माय-धी छी। वेचारीकÔ सासुरमे बड़ दुख \nहोइ छै, जइसँ अपन माए-बापकÔ..?” \nबजैत-बजैत सुभावी चुप भऽ गेली। गपक लाड़ैन चलबैत जीबे0 बजला- \n“बीचमे िकए मुँह बb केलॱ। ऐठाम िकयो आन अिछ जे मुँह खोलैसँ सकुचाइ छी।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपितक सह पेिबते सुभावीकÔ अपन िवचारक वाण बजैक सह भेटलैन। मु«य िवचार िदस सहटैत \nबजली- \n“आब कहू जे एहेन होइ जे माता-िपता अपन बेटा-बेटीकÔ िजनगीक ठौर धड़ा देलैन सएह जँ गािर पढ़ैन \nसे नीक भेल?” \nसुभावीक िवचार सुिन सुवािसनी थकमका गेली मुदा जगमोही वीकािर बाजल- \n“निह!” \nिवचारकÔ सsहारैत जीबे0 बजला- “बीतल बात [ii]कÔ ख^डण-म^डण हेबा चाही जे िक नीक भेल िक \nअधला भेल, ओकर जँ िनराकरणक दृिËसँ िकछु िवचारब तँ ओ समय सापे6 थोड़े हएत जे ओकर ]भाव \nघटनापर पड़तै।” \nिपताक बात सुिन जिहना धीरे0 जगमोही िदस तकलक तिहना जगमोही धीरे0 िदस ताकए लगल। \nमुदा बाजल दुनूमे सँ िकयो ने। ओना, मनपं6ी एक दोसरसँ लोल िमलानी करैत मने-मन वीकािर जµर \nलेलक जे अनेरे गाड़ल मुरदाकÔ उखािर पोटमाट(म करब नीक निह। अपना दुनू गोरे समाजशाr पढ़ै छी तँ \nबड़बिढ़या मुदा इितहास पढ़िनहार की तखन डोका-कॉंकोर बीछत। ओ तँ वएह खोजत।चुपा-चुपी देख जीबे0 \nबजला- “देिखयौ, गामक अनािड़यो-धुनाड़ीलोक जे समाज सूrकÔ निह जनैएओहो बि जते अिछ जे जाबे धरतीपर \nएकोटा धमuमा नइ अिछ ताबे ई धरती असिथर केना अिछ। जखने धरतीपर सँ धमuमा मेटा जाएत तखने \nई धरितयो मेटा जाएत।” \nजेना सभसँ बेसी बुझैमे सुभािवयेकÔ आएल होिन तिहना िब7चेमे बािज उठली- \n“हँ, से तँ हेबे करत।” \nपÛीकÔ सsहारैत जीबे0 बजला- \n“एना धड़फड़ा कऽ बजने नइ ने हएत। जखन कोनो गाम आिक गामक समाजक िवषयमे िवचारै छी \nतखन नीक जकॉं समाजकÔ देखए पड़त। अखनो सभ गामक िकछु पिरवार एहेन अिछए जे बेटाक िबआहमे \nदहेज लेबकÔ पाप बुझै छैथ आ िकछु गोरे नीको बुिझते छैथ। दोहरी रता चलने समाजक बीच िवघटन \nहएत। जइसँ अनमेल िबआहक चलैन बढ़त। अनमेलो भेने तँ पिरवारक िवघटन हेबे करत िकने।” \nजीबे0 जेना िवचारक पारा9ाफ बदलए चाहलैन तिहना चुप भऽ गेला। जइसँ फेर चुपा-चुपी पसैर \nगेल। सबहक मन अही तारतsयमे लिग गेलैन जे जाह ई की भेल जे फेर चुपा-चुपी पसैर गेल। दूटा \nrीगण तँ सझ-सँ-भोर आ भोर-सँ-सझ अपन बोलीसँ गामकÔ अ लगेनिह रहैए आ ऐठाम तँ उÑोक िहसाबसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआ पढ़लो-िलखलक िहसाबसँ बैसले छी, तखन िकए एना भेल अिछ। ओना, दहेजक नाओं सुिन सुवािसनीक \nमन कुकुआ कऽ कड़ुआ लगल छेलैहे, मुदा समुदायमे बैसल देख अपनाकÔ संयिमत केने छेली। \nथोड़ेकालक पछाइत िज8ासा करैत सुवािसनी बजली- \n“काकाजी, मास िदन-ले ऐठाम एलॱ हÔ, भिर आम रहब।” \nजीबे0- “नीक िवचार सोिच एलॱ। नीक जकॉं तँ हम जािन निह रहलॱ हेन तँए पिहने अपन ठौर-\nठेकान \n[iii]किह दैतॱ ते िवचारक आदान-]दान करैमे नीक होएत।” \nऑंिखक इशारा सुवािसनी जगमोहीकÔ देली। \nजगमोही आदर सूचक श¶दमे बाजल- “नानाजी, हमर नाम जगमोही छी। बी.ए. ऑनस(मे पढ़ै छी। \nसमाजशाr िवषयमे ऑनस( रखने छी।” \nजगमोहीक पिरचय सुिन जीबे0 बजला- “धीरे0ो तँ पटनेमे पढ़ैए। दुनू गोरेमे पिरचय-पात छह िक \nनिह?” \nजीबे0क बात (]¥) सुिन जगमोही सकपकाएल,  सकपकेबो उिचते अिछ। उिचत ई जे आजुक जे \nपिरवेश बिन गेल अिछ ओ सही िदशासँ हिट गलत िदशामे बढ़ल जा रहल अिछ तँए अपनाकÔ संयिमत \nराखबोक खगता तँ भइये गेल अिछ। अपनाकÔ संयिमत करैत जगमोही बाजल- \n“नीक जकॉं तँ धीरे0सँ पिरचय निह अिछ मुदा िचहा-चीही जµर अिछ।” \nजीबे0- “कए भाए-बिहन छह?” \n‘भाए-बिहन’क नाओं सुिन जगमोहीक फpच जेना खिस पड़ल। फpच खिसते उदास मने बाजल- “तीन \nबिहिनयÔटा छी।” \nएक तँ भाए निह, दोसर तीन बिहन सुिन जीबे0क मन खन-खन-िखन-िखन होइतझहरए लगलैन। मुदा \nिवचारक वाणक आगू िशवजीक धनुष रिहतो समाजोक पहाड़ आ िजनिगयोक पहाड़ तँ आगूमे अिछए। तँए \nधॉंइ-दे िकछु िवचार करब जtदवाजी हेबे करत। जखने उिचतसँ कम समयमे कोनो काजकÔ करैक िज8ासा \nजगत तखने िज8ासुकÔ जान-परान लगबए पड़तैन। जँ से नइ लगौता तखन िबसवास]द फल भेटैक \nसsभावनामे असंिद®धता रहबे करत िकने। ओना, जीबे0क पिरवारक गित-िविध सपाट \n[iv ] छैन। ओना, सपाटोक \nिविभb µप अिछ। जेना समािजक, आिथ(क, वैचािरक, बेवहािरक इयािद-इयािद मुदा से अखन निह। अखन \nएतबे जे बेटा-बेटीक िबआह, सsबध आ बेवहार। तइ मानेमे जीबे0क पिरवारक पË इितहास जीिवत छैन जे \nबेटा-]ित जे दहेजक µपमे ‘हम एते लेबओते लेब’ से अखन धिरक पिरवािरक इितहास निह रहल छेलैन। जे \nधारणा अखनो जीबे0क मनमे जीिवत छैहे। ओना, ]ेमनगरमे खाली जीबेदेटाक पिरवारमे एहेन छैन से बात  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनिह, आनो-आनो जाितक समाजमे अिछए। जइसँ पिरवारमे बेटा-बेटीकÔ जुआन माने वयक, होइते अिधकार भेट \nजाइए। जइसँ माता-िपताक िवचारमे लोच अबैए। लोच आनबो तँ जµरी अिछए। िपता-पुrक बीच आ \nपिरवार पिरवारजनक बीच केना सौहाद(ता बनल रहत, ई तँ मनुख होइक नाते मनुgखेकÔ सोिच-िवचािर आगू \nडेग बढ़बए पड़त। \nदहेजेटा पिरवारमे पीढ़ीक (वंशगत सsबध) बाधा निह अिछ। दहेजक अितिरgतो िवघटनक अनेको \nदुआर खुजले अिछ। अखन बेसी निह िसफ( एकेटा- वैचािरक। सभ मनुखमे चाहे ओ पुnख हुअए आिक \nमिहला, अपन-अपन गुण-धम( तँ िकछु-ने-िकछु रिहते अिछ। ओइ गुण-धम(कÔ बेवहािरक िजनगीक संग केना \nसामंजय कएल जाएत, ई दाियव तँ सबहक पिरवारमे बिनते अिछ। िवचारक दुिनयॉंमे उगैत-डुमैत जीबे0 \nबजला- “केते िदन आरो पढ़बह?” \nजगमोही- “पिरवारक िथित देखैत बी.ए. तकक िवचार केने छी। जइमे आठ मास आरो बॉंकी अिछ।” \nजीबे0- “आगूक लेल की सोचै छह?” \nआगूक बात सुिनते जिहना गरदैन कटल मनुखक धारा-]वाह मिलनता पसरए लगैत तिहना जगमोहीक \nिवचारक मिलनता एकाएक मनकÔ छािड़ देलक। कटैत रताटुटैत िजनगीक बीच मझधारमे दहाइत-भँिसयाइत \nजगमोही बाजल- “अखन िकछु ने।” \nओना, जीबे0क मनमे रहैन जे जगमोही अपन िकछु-ने-िकछु उदेस बना नेने हएत, मुदा अbा-गाहॴस \nिजनगी देख जगमोही िकछु ने िवचार केने छल। जे उिचतो तँ छेलैहे। ऐ रा6सी समाजमे नारीक िजनगीक \nसंग खेलवार भइये रहल अिछ िकने। जगमोही अपन िवचारानुसार बाजल छल, मुदा तेमहर िधयान जीबे0क \nनिह गेल छेलैन। ओ गेलैन जगमोहीक बजला पछाइत। बजला- “बाबू, की करै छथुन?” \nजगमोही- “पटनेमे नोकरी करै छैथ जइसँ पिरवार चलैए।” \nओना, जगमोहीक बात सुिन अनेको िवचार जीबे0क मनमे जगलैन। मुदा सभ िवचारकÔ तिहयबैत \nधीरे0कÔ कहला- \n“बौआ, तोरो तँ अपन हाथक रोपल आम छहे। सभकÔ खुआबह।” \nगुलाव खास आ बsबइकÔ धीरे0 पटनासँ एला पराते घरमे पाल चढ़ा नेने छल जे दू िदनमे खाइ-जोकर \nभइये गेल छल। \nएक-एकटा आम सभकÔ हाथमे लेला पछाइत जीबे0 बजला- “भिर आम तँ रहबे करबह?” \nजगमोही- “हँ।” \nजीबे0- “ऐ बेर अपना ]ेमनगरमे, खूब सहजोर आम फड़ल अिछ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुकी दैत जगमोही बाजल- “नानाजी, साले-साल आएब।” \nिवचारक ]वाहमे जीबे0 भँिस गेला। अनायास मुहसँ खिस पड़लैन- “साले-साल िकए, सालो-साल भिरले \nरिह जाह।” \nनहलापर दहला फेकैत जगमोही बाजल- “ऐ गामक लोक रहए देता तखन ने?” \n \n  \n \n[i] पË \n[ii] घटना \n[iii] पिरचय \n[iv] समतल \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनद िवलास राय  \n]ायि`त  \nबससँ दरभंगा जाइ छेलॱ।हम नरिहया बजारमे बसपर चढ़ल छेलॱ। बस फारिबसगंजसँ अबैत रहएतँए \nबसमे बेसी भीड़ छेलइ। फुलपरास तक ठाढ़े गेलॱ। फुलपरासमे िकदु पैसेजर सभ उतरला तँ हमरा एकटा \nसीट भेटल आ हम बैस गेलॱ। \nबस खोपा चौकपर µकल तँ एकटा लगधक उनहैर-सैर बख(क मिहला याrी बसमे चढ़ली। हुनका \nसंगमे एकटा दस-बारह बख(क लड़की सेहो छेली। मिहलाक कपड़ा-लासँ बुझाएल जे ओ गरीब घरक छैथ। \nसंगमे जे बु7ची छेली ओहो साधारणे कपड़ा पिहरने छेली। मिहला दुबर-पातर बड़ कमजोर छेली। पएरमे \nचxपल नै रहैन। \nओ मिहला बस जगह खोजए लगली। मुदा बसमे केतौ एÞोटा सीट खाली नै छेलइ। सत पुछू तँ \nठाढ़ो होइमे मिहलाकÔ िदÞते छेलैन। ओ हमरा सीटक बगलमे आिब कऽ ठाढ़ भऽ गेली। हुनक उमेर आ \nकमजोर शरीर देख हमरा दया आिब गेल। हम ठाढ़ भऽ गेलॱ आ ओइ मिहला आ हुनका संगमे जे बु7ची \nछेली; बैसा देिलऐन।   \nकनीकालमे बस कंडgटर आएल आ ओइ बुढ़ीसँ पुछलक- \n“केतए जेमे बुिढ़या?” \nहमरा कंडgटरक बोली िबसाइन जक लागल, मुदा हम बजलॱ िकछु ने। बुढ़ी बजली- \n“झंझारपुर जाएब बाबू।” \n“ला भाड़ा ला।” –कंडgटर बाजल। \nबुढ़ी एकटा बीस µपैआबला नोट कंडgटर िदस बढ़ौलक। कंडgटर µपैआ लैत बाजल- \n“दस टका और ला।” \nतैपर बुढ़ी बजली- \n“आब पाइ नै अिछ बाबू।” \nकंडgटर तमसाइत बाजल-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“पाइ नै छौ तँ बसमे चढ़लीही िकए। बस µकतै तँ उतैर जइहÔ। ई ले अपन बीस µपैआ।” \nतैपर हम कंडgटरसँ कहिलऐ- \n“बुढ़ मिहला छिथन। देह-दशा देखते िछऐ, गरीब बुझाइ छिथन। की हेतै दस टका नै देती तँ। कथी-\nले दस टका खाितर उतारबै।” \nतैपर ओ कंडgटर हमरा िदस तकैत बाजल- \n“की खरतमे पैसेजरकÔ लऽ जाइऐ। अहक बड़ ममत लगैए तँ अहॴ दऽ ने िदयौ भाड़ा।” \nहम जेबीसँ एकटा पचसटकही नोट िनकािल कंडgटर िदस बढ़ा देिलऐ। \nओ िन7च-सँ-ऊपर हमरा िदस देखलक आ आग बिढ़ गेल। हमरा पैछला एकटा घटना मोन पिड़ \nगेल। जखन हम बाइस-तैइस बख(क रहीतही समैयक बात छी। हम पÛीक संग राजिवराजसँ अबैत रही। \nबस जखन बेलही टे^डपर आिब कऽ µकल तँ हम सभ नेपाली बससँ उतैर कऽ बोड(र पार कऽ कुनौली \nबजार पहुँचलॱ। कुनौली बजारक बस ठहरावपर िनम(लीक बस लगल रहए। अदहासँ बेसी सीट खालीए \nरहै, तँए हम दुनू पÛी-पÛी बीचला सीटपर एÞेठाम बैसलॱ। बस खुजैमे एक घटा समय बकी रहइ। अदहा \nघटाक बाद िवराटनगरसँ राजिवराज जाइबला बस बोड(रक ओइ पार बेलही (नेपाल) बस ठहरावपर आिब कऽ \nµकल। ओइ बससँ तीस-पàतीसटा पैसेजर उतैर कऽ बोड(र पार कऽ कुनौली बस ठरावपर पहुँचल। \nठहरावपर टैड िकरानीसँ िटकट लऽ-लऽ बसमे चढ़ए लगल। देखते-देखते पूरा बस पैसेजरसँ भिर गेल। \nबस खुजैसँ पच-सात िमनट पिहने एकटा मिहला अपन मोटा-झोराक संग बसपर चए़ली। हुनकर उमेर \nलगधक चॱसैठ-पॱसैठ बख( रहल हेतैन। ओ साधारणे कपड़ा पिहरने छेली। ओ हमरा सीटक बगलमे आिब \nकऽ ठाढ़ भऽ गेली आ बसमे जगह िहयाबए लगली। मुदा बसमे आब एÞोटा सीट खाली नै रहए। मिहलो \nसीटपर मिहले सीट बैसल छेली। केतौ जगह नै देख ओ हमरा िदस तकैत कहली- \n“बौआ कनेक हमरो बैसऽ िदअ।” \nई किह ओ हरा लग बैसऽ लगली। हम ओइ मिहलाकÔ डपैट देिलऐ। मिहला कातर भावसँ चाµ िदस \nदेखैत ठाढ़ भऽ गेली। हमरा बगलमे एकटा स³जन बैसल रहैथ ओ ठाढ़ भऽ गेला आ ओइ मिहलाकÔ बैसा \nदेलिखन। जखन ओ मिहला बैस गेली तखन हम हुनका चेहरा िदस तकिलऐ तँ हुनकर चेहरा हमरा जान-\nपहचानल लगल। हम अपना िदमागपर जोर देिलऐ तँ हमरा मरण भऽ गेल। ओ मिहला नरिहया बजारक \nबैजनाथ भगतक माएछेली। हम आ बैजनाथ भगत संगे नरिहया हाइकूलमे अठमासँ मैिÊक धिर पढ़लॱ। \nबैजनाथक घर सड़कक कातेमे अिछ तँए हुनका माएकÔ सेहो िचहै छेिलऐ। पच-सात बख( बैजनाथक माएकÔ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदेखना भऽ गेल रहए तँए जtदी नइ िचह सकलॱ। हमरा अफसोस भेल जे बैसऽ नै देिलऐ तँ नै देिलऐ मुदा \nडँटिलऐ िकए। हम मिहलासँ पुछिलऐ- \n“अह घर नरिहया बजा भेल?” \nओ मिहला बजली- \n“हँ।” \nहम फेर पुछिलऐ- “अह बैजनाथक माए िछऐ?” \nओ मिहला बजली- \n“हँ, बैजनाथ हमर जेठका बेटा छी। मुदा अह बैजनाथकÔ केना िचहै िछऐ?अहक घर कोन गाम \nभेल?” \nहम कहलयैन- \n“हमर घर भपिटयाही अिछ। हम बा बैजनाथ संगे-संग पढ़ने छी।” \nबगलमे बैसल एकटा बुजु(ग बजला- \n“िचहै छेिलऐन तखनो बैसए नै देिलऐन।” \nहम सोâbी चुप रिह गेलॱ। \n  \nऐ रचनापर  अपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश]साद म^डल  \nरहै जोकर पिरवार  \nबैशाख मास। भोरे-भोर रघुनी भाय पहुँचला। अपनो सुित कऽउठले रही। रघुनी भायकÔ देखते बजलॱ- \n“भाय साहैब, भोरे-भोर िकमहर सवारी िनकलल अिछ?” \nरघुनी भाय बजला- \n“राधेvयाम, तोरेसँ भÔट करए एलॱ हेन..!” \nकािâ सझोमे रघुनी भाय भेटल छला, मुदा िकछु कहलैन निहतँए मनमे तारतsय हुअ लगल जे जँ \nकोनो तेहेन काज रिहतैन तँ सझेमे कहने रिहतैथ मुदा सझमे िकछु कहलैन निह आ राितमे कोन एहेन बात \nभऽ गेलैन जे भोरे-भोर आिब गेला हेन! बजलॱ- \n“िकए?” \nरघुनी भाय बजला- \n“राधेvयाम, अदहा िजनगी बीत गेल मुदा अखन तक कोलकाता निह देखलॱ हेन। राितमे एकाएक मनमे \nउठल जे देखते-देखते लोकक िजनगी बीत जाइए मुदा दुिनयोकÔ देख निह पबैए।” \nरघुनी भाइक िवचार सुिन मनमे भेल जे रघुनी भाय ठीके कहै छिथ। अपनो उमेर िदस तकलॱ तँ बुिझ \nपड़ल जे खाली रघुनीए भाइक अदहा उमेर निह िबतलैन, अपनो तँ बीितये गेल अिछ। अपनो ने किहयो \nकोलकाता गेलॱ हेन। ऐठाम एकटा ]¥ अिछएजे ‘अदहा उमेर’ केकरा कहबै? जमक ठेकान तँ अिछजे \nफtलॉंक जम फtलॉं िदन भेल मुदा मृयुक तँ ठेकान निहयÔ अ िछ जे के किहया मरत तखन अदहा उमेर \nकेकरा कहबै? िकयो बीसे बख(मे मिर जाइए, िकयो पचास बख(मे मरैए तँ िकयो एहनो तँ अिछए जे साए \nबरखबीतला पछाइत मरैए। गामेमे देखै छी जे घुरन बाबा एक साए पच बख(मे मुइला, मनोहर बाबा एक साए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएÞैस बख(मे मुइला। तैबीच अदहा उमेर माने अदहा िजनगी केकरा कहब! ओना, अपना ऐठाम साए बख(कÔ पूण( \nिजनगी मानल गेल अिछ मुदा मरै-जीबैक कोनो िबसवासू आधार निहयÔ अिछ। \nरघुनी भाय साल भिरक जेठ छिथ।जइसँ अपन िजनगीक अनुमान केने छेलॱ। अपने ने किहयो कूल \nदेखलॱ जे उमेरक ]मािणत सिट(िफकेट रहत आ ने जमक कोनो िटxपैण अिछ जइसँ उमेरक ठेकान \nपिबतॱ, मुदा रघुनी भायकÔ से निह छैन, कौलेज तक पढ़ने छैथ, जइसँ ]मािणत सिट(िफकेटो छैहे। \nजिहना अपन िबसवास सभसँ बेसी रघुनी भायपर अिछ तिहना रघुनी भायकÔ सेहो हमरापर छैन। रघुनी \nभाइक मुँहक बात जे ‘दुिनयाकÔ निह देख पबैए’अपन मनकÔ िहलौलक। िहलौलक ई जे अखन तक दुिनयकÔ \nओतबे टा बुझै छी जेते दूर घुमल-िफरल छी। ओना, लोकक मुहÔ ‘कोलकाता’ सुिनते आिब रहल छी मुदा \nकोलकाता छी की, से ने किहयो मनमे िवचारे उठल आ ने बुझैक िज8ासे भेल। बजलॱ- \n“बिढ़य िवचार अिछ। देखते-देखते लोकक िजनगी बीत जाइए, ने िकछु कऽ पबैए आ ने देख पबैए।  ” \nओना, अपन की िवचार अिछ से पË निहयÔ भेल मुदा रघुनी भाइक मनमे जेनािबसवास जगलैन। \nबजला- \n“राधेvयाम, तोरासँ भÔट अही दुआरे करए एलॱ जे दूरक सफर अिछ। असगर-दुसगर जाएब नीक \nनिह,तँए तोरो कहए एिलयह जे तोहूँ चलह।” \nअपने तँ िकछु बुझल-गमल अिछ निह जे केते खच( हएत आ केते समय लागत। तँए बजलॱ- \n“भाय साहैब, संग पुरैमे कोनो हज( निह, मुदा खच(-बच( केना िक पड़त आ समय केते लगत?” \nरघुनी भाय सभ बात पुहुपलालसँ भँिजया नेने छला तँए बुझल छेलैन। रघुनी भाय बजला- \n“कोनो िक हाथी-घोड़ा कीनब जे बहुत खच( हएत। भेल तँ गाड़ी-सवारीक भाड़ा-भुड़ी आ खाएब-पीबमे \nजे पड़त, तेतबे ने खच( हएत।” \nअपना जनैत छह-छुँहमे रघुनी भाय बािज चुकल छला मुदा अपने अदाज निह कए पेलॱ जे भाड़ा-\nभुड़ीमे केते खच( हएत आ खाइ-पीबैमे केते खच( हएत। बजलॱ- \n“भाय, अहूँ कोलकाता निह गेल छी, तँए ठीक-ठीक निह बुझल हएत। तहूमे खाली कोलकाता गेनाइये \nटा रहैत तखन दोसर बात होइत मुदा जखन देखै-सुनैले जाइ छी तखन केते समय लगत आ केते खच( \nहएत आ जइ थानपर जाएब, तइठामक िकछु सनेस निह आनब, सेहो केहेन हएत। तँए एकटा अनुमान कऽ \nलेब िकने।” \nवीकार करैत रघुनी भाय बजला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“राधेvयाम, कोलकाता खाली महानगरे टा निह ने छी जे बजारे टा अिछ। बजारक अितिरgतो, जे \nकोलकातासँ बाहर अिछ, दश(नीय जगह सभ अिछ, ओहो ने देखने आएब।” \nहूँहकारी भरैत बजलॱ- \n“ठीके िकने। गामेक निह, परोप²ेक केतेकोलोक कोलकातामे नोकिरयो करै छैथ आ अपन पिरवारो \nरखने छैथ, मुदा अपना सभ तँ से निह छी, देखै-सुनैले जाएब आ देख-सुिन कऽ घुिम आएब। तँए, ओे \nओिरयान केनिह ने जाएब जे केतौ कोनो बाधा उपिथत निह हुअए।” \nमने-मन िवचािर रघुनी भाय बजला- \n“राधे vयाम, जँ ठीक-ठीक बुझल रहैत तँ ठीक-ठीक किह दैितयह मुदा से निह अिछ। मािन लएह जे \nएक मास समय लागत आ एक हजार µपैआ खच( हएत।” \nबैशाख-जेठक समयछीखेती-पथारी अखन कोनो अिछए निह तँए समैयक तँ कोनो बाते निह। तैबीच \nपरसू बारह साएमे खसी बेचने छेलॱ, से µपैआ हाथमे छेलए-हे। कहलयैन- \n“ठीक अिछ भाय, जखन िवदा होइ, हमहूँ तैयार छी।” \nतैबीच पÛी चाह बना दरब³जापर आिब गेली। पÛीक हाथसँ चाहक दुनू कप लैत एक हाथक रघुनी \nभाय िदस बढ़ैलॱ आ एक हाथक अपने रखलॱ। ओना,पÛी सुिन नेने छेली- ‘जखन िवदा हएब, हमहूँ तैयार \nछी’ तँए ऐगला बात सुनैले छोट डेगेआँगन घुमली। मुदा तैबीच ने अपने िकछु बजलॱ आ ने रघुनीए भाय िकछु \nबजला। ओना, अपन मन मािन गेल जे पÛी ऐगला गप सुनै दुआरे डेग छोट कए आँगन िदस बिढ़ रहली \nअिछ, तँए अपने पाशा बदलैत बजलॱ- \n“भाय साहैब, चाह नीक बनल िकने?” \nकतuक मन तँ कम(पर रिहते अिछ तहूमे चच( कऽ देने छेलॱ। रघुनी भाय पाशाकÔ आरो िछिड़यबैत \nबजला- \n“धु: चाहोकÔ लोक सुआिद-सुआिद पीबैए। आब तँ चाह पािनये जक लोक केता बेर िदनमे पीबैए तेकर \nकोनो ठेकान छै।” \nपÛी ताबे अढ़ भऽ गेली, माने अँगना पहुँच गेली। बजलॱ- \n“रघुनी भाय, खेबो-पीबोक ओिरयान करब?” \nरघुनी भाय बजला- “हम सभ बात पुहुपलालसँ बुिझ नेने छी। खाइ-पीबैक िकछु ने ओिरयान करैक \nअिछ, खाली अपन जे देहक कपड़ा पिहरैबला अिछ बस तेतबे। कोलकाता जाएब िकने, जैठाम अपना देशक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकोन बात जे अपन मधुबनी-झंझारपुरमे जे खाइ-पीबैक समानकदाम अिछ तेकर अदहा दाममे ओतए भेटैए। \nतँए जैठाम एतेक सता अिछ तैठाम अनेरे गामसँ िकए िकछु नेने जाएब।” \nबजलॱ- \n“तखन तँ एक गोरेक खच(मे, माने जेते खच( मधुबनी-झंझारपुरमे एक बेकतीकÔ खाइ-पीबैमे होइए, तेतेमे \nदुनू गोरेकÔ कोलकातामे भऽ जाएत।” \nरघुनी भाय बजला- \n“तेहने सन बुझह।” \nबजलॱ- \n“बड़बिढ़य। घरसँ किहया िनकलब?” \nरघुनी भाय बजला- \n“पिरवार छी िकने, िकछु-ने-िकछु सिदकाल होइते रहैए। तँए, जखन िनयािर लेलॱ तखन बेसी समय \nलगबैक थोड़े अिछ। कािâ भोरे िवदा भऽ जाएब।” \nबजलॱ- \n“आइ भिर िदन समय अिछ। कपड़ो-ला खॴच लेब आ काजो सभकÔ गर-गुर लगा लेब।” \nदोसर िदन भोरे दुनू गोरे गाड़ी पकड़ए िवदा भेलॱ। ओना, अपना टेशनसँ डायरेgट गाड़ी कोलकाताक \nनिहयÔ अिछ मुदा दरभंगासँ अिछए। दरभंगा-हाबड़ाक जे गाड़ी अिछओ दरभंगेसँ खुजैए, भीड़ो-भड़Þा बेसी निहयÔ \nछल तहूमे िरजव( िटकट बनौने छेलॱ। \nओना, भीड़-भड़Þा गाड़ीमे बेसी निह छल मुदा जगहक िहसाबे याrी त ँ छेलैहे। दुनू गोरेक जगह \nएÞेठाम भेल। बगलमे आन-आन याrी सभ छला। संजोग एहेन भेल जे दूटा बंगाली याrी सेहो बगलमे \nबैसला। गाड़ी जखन दरभंगासँ खुजल तँ ओ दुनू बंगाली याrीिह दीमे गप-सxप शुµ केलैन। बुिझ पड़ल जे \nदुनू बेपारी छैथ। अपन-अपन वेपारक सsबधमे गप-सxप करए लगला। ओना, दुनू अपिरिचत, एक-दोसरकÔ निह \nिचहैत, मुदा िकछु समैयक पछाइत दुनू िहदी छोिड़ बंगलामे गप-सxप करए लगला। जाबे तक िहदीमे गप-\nसxप करैतरहला ताबे तक तँ िकछु बुिझतो छेलॱ मुदा जखन बंगलामे गप-सxप करए लगला तखनसँ िकछु ने \nबुिझ पेलॱ। बंगलामे गप-सxप सुिन रघुनी भायकÔ कान लग फुसफुसा कऽ कहलयैन- \n“भाय, ई दुनू िड¶बामे मािर फँसौत। देखै िछऐ केहेन बिढ़य िहदीमे सÌय जक आप-आपक ]योग करै \nछल आ आब  ‘तुिम-तुिम’- तुम-ताम केनाइ शुµ केलक!”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपना जनैत हम ऐ दुआरे बजलॱ जे अपना ऐठाम देखै छी जे पिहने लोक मैिथलीमे गप-सxप शुµ \nकरैए आ रÞा-टोकी करैत िहदीमे पहुँच झगड़ा-झंझट, मािर-पीट करए लगैए। मनमे सहए भेल। तँए रघुनी \nभायकÔ कहने छेिलऐन। रघुनी भाय बंगला भाषा आ बंगालीक सsबधकÔ बुझै छैथ, बजला- \n“राधे vयाम, यएह बंगाली भाषाक शिgत आ बंगभूिमक खास गुण छी जे जखने एक-दोसरकÔ बंगवासी \nबुिझ जाइ छैथ तखने आन भाषाकÔ छोिड़ अपन मातृभाषामे बाजए लगै छैथ। जइसँ अपनामे अपनव बढ़ए \nलगै छैन।” \nरघुनी भाइक िवचार उटा बुिझ पड़ल। उनटा ई जे अपना ऐठाम जे ब7चो आ िक िसयाने मैिथलीसँ \nअलग हिट िहदी वा अं9ेजीमे बजै छिथ तँ हुनका लोक बेसी बुिcमान बुझै छैन, आ बंगालीमे तेकर उटा \nअिछ। तँए कनी छगुता जµर लगल। बजलॱ- \n“से की भाय?” \nिवचारकÔ सोझरबैत रघुनी भाय बजला- \n“राधे vयाम, बंगला भाषा आ बंगला सािहय जे एते सशgत अिछ एकर यएह कारण अिछ जे \nबंगालकलोक अपन मातृभूिम-मातृभाषाकÔ हृदयसँ बेसी आदर करै छैथ। जे अपना ऐठाम निह अिछ। बजैक \n¾ममे अपना ऐठामक लोक जेतेक बढ़ा-चढ़ा कऽ बािज लैथ मुदा बेवहारमे ठीक एकर िवपरीत अिछ।” \nरघुनी भाइक िवचारकÔ गहराइसँ तँ निह बुिझ पेलॱ मुदा एतेक तँ िबसवास रघुनी भायपर बनले अिछ जे \nओ ठक-फुिसयाह निह छैथ, तँए झूठ-फूस निहयÔ कहता। तही बीच गाड़ी समतीपुर पहुँच गेल। मकैक \nओरहा बेचिनहार बोगीमे पहुँचल। पच µपैये बाइल बेचै छल। ओहो दुनू माने दुनू बंगाली याrी सेहो दूटा \nबाइल लेलैन आ रघुनी भाय सेहो दूटा बाइल लेलैथ। अखन तक ने रघुनीए भाय हुनका सभसँ माने बंगाली \nभाय सभसँ िकछु पुछने छेलिखन आ ने वएह सभ रघुनी भायकÔ िकछु पुछलकैन। मुदा समतीपुरक मकै-\nओरहा दुनू गोरेकÔ लग अनलकैन। एक गोरे माने एकटा बंगाली याrी रघुनी भाय िदस घुिम बजला- \n“अ7छा है!” \nओना, रघुनी भाय बुिझ गेल छला जे दुनू बंगाली छैथआ अपनो बंगाले जा रहल छी तँए िकछु जानकारी \nकरब आवvयक अिछए।ओ तँ िवचारेक आदान-]दानसँ बेसी नीक हएत। रघुिनयो भाय अपन भाषाक महतकÔ \nबढ़बैत बजला- \n“िमिथलाक मु«य सनेस छी। ऐ इलाकामे, माने समतीपुर इलाकामे मकैक अनेको ढंगक भो³य िवयास \nबनैए। जइमे ओरहो एक िवयास छी।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओना, मैिथली भाषाकÔ ओ दुनू बंगाली नीक जकजािन जाइ छला मुदा बजैमे कनी बंगलाक गध आिबये \nजाइ छेलैन। ओहो दुनू अधिख³जू मैिथलीमे गप-सxप रघुनी भाइक संग करए लगला।एक बेकतीमैिथली भाषा-\nसािहय आ िमिथला6र िलिपक जानकार सेहो छला। ओ बंगला िलिप आ िमिथला6र िलिपक सsबधमे सेहो \nबजला। िकछु आगू बढ़ला पछाइत माने जखन गाड़ी िसमिरया पुल टिप गेल तखन रघुनी भाय रवी0नाथ \nटैगोरक सािहय आ संगीतकचच( उठौलैन। रवी0 सािहयक चच( उिठते ओ बंगाली बजला- \n“जिहना िहदी सािहयजगतमे तुलसीक रामायण आ तुलसीदासकÔ महानसँ महानतम थापर रामच0 \nशुgल पहुँचेलैन तिहना कबीरदासक जनभाषा आ जनिवचारकÔ रवी0नाथ पहुँचेलैन।” \nअपने तँ सािहय आ सािहयकारक िवषयमे िकछु बुझल निह अिछ तँए चुxपे रहलॱ। मुदा रघुनी भाय \nसािहयक नीक जानकार छैथ तँए दुनू गोरेक बीच गप-सxप हुअ लगलैन। िकछुकालक पछाइत रघुनी भाय \nबजला- \n“हमहूँ दुनू गोरे बंगाले जा रहल छी। ओना, जीवनमे पिहल बेर जा रहल छी, तँए नीक जक बुझल-\nगमल निहयÔ अिछ। अपने कने बंगालक िवषयमे िकछु जानकारी दऽ िदअ जे घुमै-िफरैमे सुिवधा हएत।” \nओ बजला- \n“बंगालक चौराई तँ कsमे अिछ मुदा नमती बहुत बेसी अिछ। दि7छनमे बंगालक खाड़ीसँ लऽ कऽ \nउरमे िहमालय तक अिछ। जइसँ अनेको धारो-धुर आ जलवायु सेहो अिछए।” \nरघुनी भाय बजला- “नोकरी-चाकरी करैक िखयालसँ तँ बंगाल निहयÔ जा रहल छी, देखै-सुनैक िखयालसँ \nजा रहल छी। ओना, रवी0बाबू आ शाितिनकेतनक सsबधमे िकछु-िकछु िकताबी जानकारी जµर अिछ मुदा \nकिहयो गेल निह छी।” \nशाितिनकेतनक नाओं सुिनते ओ, बंगाली भाय जेना फुिट पड़ला। धुरझार शाितिनकेतनक ]शंसा करैत \nबाजए लगला। जइसँ रघुनी भाइक मनमे सेहो शाितिनकेतनक ]ित आकष(ण बढ़ए लगलैन। रघुनी भाय \nबजला- \n“शाितिनकेतन जाएब केना?” \nओ बजला- \n“ई गाड़ी माने जइमे चढ़ल छी, हाबड़ा पहुँचा देत। बंगालक दूटा जgशन एहेन अिछ, हाबड़ा आ \nिसयालदह, जैठामसँ बंगालक सभ जगहक लोकल गाड़ी भेटैए। हाबड़ासँ अनेको गाड़ी शाितिनकेतनक \nअिछ।” \nरघुनी भाय बजला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“हाबड़ा शाितिनकेतनक बीच केतौ दोसर गाड़ी नइ ने बदलए पड़ै छै?” \nओ बजला- \n“बीचमे केतौ ने गाड़ी बदलए पड़त। चािर-पच घटाक रता अिछ। सोझहे हाबड़ासँ शाितिनकेतन \nपहुँच जाएब।” \nबारह बजे राितमे हाबड़ा टेशन पहुँचलॱ। ओना, लोकक आवाजाही तेतेक जे राित बुिझये ने पेब \nरहलछेलॱ मुदा घड़ीमे बारह बािज रहल छल। टेशनेक xलेटफाम(पर दुनू गोरे जाजीम िबछा सुित रहलॱ। \nचािर बजे भोरे उिठ अपन िनय-कम(सँ िनवृित होइत चाह पीलॱ। छह बािज गेल। गाड़ीक िटकट लेलॱ। \nसाढ़े छह बजेमे शाितिनकेतनक गाड़ी खुजत। गाड़ीमे बैसलॱ। गाड़ीमे बैसते रघुनी भाय शाितिनकेतनक \nिवषयमे जानकारी िदअ लगला। ओना, आनो-आन बहुत याrी शाितिनकेतन जाइछला जइमे िकछु देखिन हारो \nछला आ िकछुकÔ अपन घरो छेलैन आ िकछु कारोबािरयो छला। \nसाढ़े बारह बजे गाड़ी शाितिनकेतन पहुँचल। दुनू गोरे xलेटफामÁपर नहेलॱ, नहेला पछाइत रोडेपर माने \nफुटपाथेक दोकानमे जा कऽ खेलॱ। सचमुच बुिझ पड़ल जे बंगालक होटल अपना ऐठामक होटलसँ सता \nअिछ। छबे µपैआमे दुनू गोरे भिर पेट खेलॱ। ओना, खेनाइ-खेला पछाइत अपन मन असिवस करए लगल \nमुदा रघुनी भाय कहला जे जखन देखै-सुनैले आएल छी, तखन जँ अरामेक पाछू समय लगाएब से नीक \nनिह। एक गोरेकÔ रघुनी भाय पुिछ शाितिनकेतनक जानकारी लेलैन। दुनू गोरे िवदा भेलॱ। \nरवी0बाबूक बनौल शाितिनकेतन आ रेलबे टेशनक बीच आिदवासी सबहक घर। ओना, देखैमे ओ सभ \nकारी छल मुदा जेहने सोझ-सपटिवचारसँ तेहने बेवहारसँ सेहो छल। दुनू गोरे शाितिनकेतनक िव´भारती \nमहािवVालयकÔ फिरÞेसँ देखलॱ तँ बुिझ पड़ल जे सचमुच हम सभ शाितवनक शातिनकेतनमे पहुँच गेल \nछी। आगू बढ़लॱ तँ एकटा िचहार चेहरा आगूमे देख पड़ला। हम तँ हुनकापर िधयान निह देिलऐन मुदा \nरघुनी भाय टकटकी लगा हुनका देखए लगलिखन। ओहोरघुनी भायकÔ िन®हािर बजला- \n“अह सभ मैिथल छी?” \nमैिथली भाषा तीनू गोरेक बीच सsबध बढ़ौलक। रघुनी भाय कहलकैन-“हँ.!” \n‘हँ’ सुिनते जेना हुनका िबसवास बिढ़ गेलैन, बजला- \n“अहकÔ कने-मने िचहै छी..!” \nरघुनी भाय बजला- “अहूँकÔ कने-मने चीिह रहल छी मुदा नीक जक मन निह पिड़ रहल रहलॱ हेन।” \nओ बेकतीबजला- \n“पिहने चाहक दोकानपर चलू, चाहो पीब आ पिरचय-पात सेहो करब।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसएह भेल। तीनू गोरे चाहक दोकानमे गेलॱ। चाहक कप हाथमे लइते ओ बजला- \n“अहक घर चैनपुर छी?” \nरघुनी भाय बजला- \n“हँ।” \n‘हँ’ सुिनते मुिकयाइतओ बजला- \n“हमर नाओं शाितनाथ छी। हमरो घर चैनपुरे छी। आइसँ तीस बरख पूव( हम पिरवारक झड़-झमेलसँ \nआजीज भऽ गामसँ पड़ा गेलॱ। अपन बपौतीक सभ सsपैत हुनके सभकÔमाने भाइये सभकÔ छोिड़ देिलऐन। आ \nऐठाम आिब िव´भारतीक कायuलयमे नोकरी शुµ केलॱ। ओना, सोझे ऐठाम निह पहुँच गेलॱ। एकटा बंगाली \nिश6कक संग कलकासँ एलॱ। नमहर इितहास अिछ। ओ अखन निह कहब।” \nचाह पीलाक पछाइत शाितनाथ अपन कायuलय पहुँचला। हमहूँ दुनू गोरे संगे रिहऐन। कायuलयमे \nबड़ाबाबूसँ किह हमरा दुनू गोरेकÔ घुमबए-िफरबए लगला। नमगर-चौड़गर िव´भारतीक आँट-पेट, तँए घुमैत-\nिफरैतसझकसात बािज गेल। पछाइत संगे शाितनाथ अपन डेरापर अनलैन। \nचािरटा बाल-ब7चाक संग दुनू परानी शाितनाथ रहै छैथ। अपन गाम-समाजकÔ लंका–रावणक लंका–\nसदृश मािन शाितनाथ बजला- \n“बौआ रघुनी, रावणक-लंकोसँ बदर अपन समाज अिछ। केकरो िकयो शाितसँ जीबए निह िदअ \nचाहैए। जिहयासँ ऐठाम एलॱ तिहयासँ िबलकुल शाितसँ जी रहल छी।” \nरघुनी भाय बजला- \n“अपनो गाम तँ िमिथलेक गाम छी ने।” \nशाितनाथ बजला- \n“हँ, सेमानै छी!मुदा जे बेवहार प6 अपना गामक अिछ,ओ तँ..?” \nिवचारकÔ आगू निह बढ़बैत रघुनी भाय बजला- \n“हमहूँ दुनू भैयारी देखै-सुनैक िखयालसँ आएल छी।” \nशाितनाथ बजला- \n“शाितिनकेतन तँ देिखये लेिलऐ, कािâ सुदरवन सेहो देखा देब।” \n \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुbाजी \nबीहिन कथा \nकरोट  \nयै किनञा,सुिन के दुख हएत,मुदा किहए देब उिचत बुझै छी। \nकहौथ ने म»,िहनकर सबहक बात के दुख िकएक हएत। \nबौआ लाजे नै कहैए,हम सब िनण(य केलॱ जे ओकर दोसर िववाह करा िदयै। \nइस सब जे िनण(य करिथन से उिचते हेतै।मुदा तकर ]योजन की ? \nवंश पसार लए। \nबाबू जी,\" दवाई आ ज»च सं िनvतुकी भेल जे दोष हुनके मे छिन।कहौथ जे कएटा बेटीक जीवन गात( \nकरिथन त' मोन भरतैन ? \nकिनञा, हमरा माफ करैत अपन कपारक दोष बुिझ संतोष करौथ। \nनै बाबू जी,से कोना हेतै ? \nकी करब अह» ? \nहम दोसर िववाह करब! \nके करत अह» सं िववाह ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकोनो िनसंतान मद(!आ कयादान िहनके पtला! \n  \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n8ानवc(न कंठ  \nगदहाक इलाज   \n      ओिहिदन मासेब भूटनबाबूक ओतय गेल रही।अँगनेमे पिटया पर उघारे देहे पड़ल छलाह।दूटा चिटया \nसॱसे देह मलहम लगा रहल छलिन।ओ दरदसँ कुहिर रहल छलाह।कहिलयिन-\"मासेब ]णाम! की \nभेल?िकएक कुहिर रहल छी?\" कुहिर-कुहिर बजलाह- \"हौ,सॱसे देह सबसबाइ छल जे ओिह गदहासँ उपचार \nकराब' गेलहुँ।लगैए,ओकरो कोनो रोगीसँ भÔट निह भेल रहैक।पिहने-पिहन हमरे पािब ओ गदहा अपन गदहा \nजनम लागल छोड़ाब'!देह दुखाइत रहबे करय।पुछलक।कहिलयैक जे केहन गदहा छी जे हमरेसँ पुछैत छी जे \nकी होइए?अह पिढ़-िलिखक' गदहा बनलहुँ अिछ,त' अहॴ ने कहब जे हमर रोग की िथक?एखनो गदहपचीसी \nलगले अिछ?किहया सsमत हैब?अरौ तोिरक-तोरी!तीन गोटेसँ िमिलक' लागल ततार'!पिहने हम बुझिलयैक िक \nजे नीच खसाक' िकछु जच कर' चाहैत अिछ।जखन मुिकयाब' लागल तँ शुµमे वास पड़ल।नीको \nलागल।तकर बाद तीनू गोटे देह पर चिढ़ लागल खून'।मुदा किनÞे कालमे लागल जे ई रोगक निह, हमरे \nइलाज करैए।ओ गदहा हमरा सात गदहाक मािर मारलक।अरौ बाप!छगबा-िपटबा क' देलक।बपलहिर   छोड़ा \nदेलक।बोखार झािड़ देलक।ओ हो हो,इस!\" कहिलयिन-\"मासेब, अह जेना अपन चिटया सभकÔ बाते-बाते \nगदहा किह दैत िछयैक,तेना ककरो किह देबैक,तँ ओ खराप मानबे करत।िचिकसकक एकटा सsमािनत पेशा \nहोइत छिन।हुनका हुनकर टाफ सभक सम6 गदहा कहनाइ पैघ अिशËता भेल।तकर दुmपिरणामसँ अहकÔ \nजे कË भेल देिख रहल छी,से ब×ड कË भ' रहल अिछ।\" कहलाह- \"हौ,गामक लेखे ओझा बताह आ \nओझा लेखे गाम बताह!की कµ?कपारक   दोख!हौ अथाह!पढ़ाइ-िलखाइसँ लोक भागैत अिछ,तÔ ने 8ानो \nपड़ायल जा रहल छैक?हौ, हम कोन अनुिचत कहिलयैक?हौ, 'गद' माने होइत छैक 'रोग' आ 'हा' भेलैक \n'हरण केिनहार'।की बुझलह? एतदथ( 'गदहा'क तापय( भेलैक 'रोगक हरण केिनहार' अथuत 'िचिकसक'।तँ \nकेओ पढ़त निह, श¶दकोश राखत निह आ सभटा गदहपनी उतारत भूटने मासेब पर?कहह?इस!\" \n  \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमनोज झा मुिgत  सsपक( -काठमा^डू 9851124834  \nअितवक कटघेरामे िमिथला-मैिथलीक संघ संथासब  \n \nसंसारक समृc संकृित, िमä भाषा आ दुरा9ही संकारसँ भरल िमिथला िधरेिधरे अपन सबचीज गुमवैत \nजाऽरहल अिछ । सऽभ तरहp िमिथलाक पिहचान संकटमे पडैत जाऽरहल बातके वीकार करवामे िकनको \nआपि नई होएवाक चाही । आिखर, ई अवथा कोना अएलै ? एकर दोषी के ? के एकर खोज करत ? \n \nिवªानक बात करव त एकसँ एक िवªताक ¸यिgत सिट(िफकेट सिहत सहजे उपल¶ध भऽजएता । अिभयानक \nबात करबै त उकृË अिभयान संचालन कएने ]माण सिहत ]तुत होवऽबलाके कमी नै भेटत । िमिथला आ \nमैिथली ]ित अपन जीवन समप(ण कऽदेने कहिनहार ¸यिgत आ संथाक गती सेहो सं«यामे कम नई । मुदा, \nई सब बात पेपर–पिrका, सभा–सेिमनार, गोÉी या मंचपरक गxप अिछ । ई आ एहन बात कहऽ ÷सुनऽमे \nजेतवे बड सुहनगर लगैत छैक, िनवuह करऽमे ओतवे कठीन छै । िकया त कहऽ ÷सुनऽमे पाई आ पिरZम \nनई लगैछै । ‘मंगनीके पाई त नौ मन तौलाई’ से सबठामकलेल बनल कहावत होइतो अपनासबहक \nमािटपािनकलेल एकदम सटीक बैसैत अिछ । \n \nिमिथला÷मैिथलीकलेल माr नेपाल ÷भारतमे बहुतो रास संघ ÷संथा खुजल । बहुत, िकछु िदन अितवमे \nरहल आ िशिथल होइत िबलागेल । िकछु समय–समयपर खुजैत अिछ, पुनः बद भऽजाइत अिछ । आ \nिकछु नामेमाrलेल बोड( ट»िगकऽ बैसल अिछ । िवगतमे मैिथल ी÷िमिथलाकलेल जिमनीnपमे काज कएने \nसंथासब एखन नाफा–घाटाके दोकानमे पिरणत भऽ साइन बोड( झमकौने अिछ । किहयो अिभयान मु«य \nउåेvय रहल संथा अपनाके पूण( ¸यावसायीक बनालेने कहैत अिछ आ केहनो काजमे जीिवकोपाज(नक ]¥के \nठाढ कऽदैत अिछ । \n \nमैिथली÷िमिथलाकलेल काज कएिनहार ¸यिgत या संथाके जहन पुरकार या सsमानक बात होइत छैक तहन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथली÷िमिथलाक नाम भँजौिनहार ¸यिgत आ संथासब बुलबुलाकऽ िनकलव कोनो नव बात निह । \n \nहमर िशष(क अिछ जे िमिथला÷मैिथलीसँ जुडल संघसँथा सबहक अितव संकटमे अिछ । ओना अितव \nिबहीन लोकसब रहल संथाक अितव कोना लहलहाओत ? कहवाक तापय( ई जे नैितक धरातलके \nिबसिरगेल लोक जहने कोनो संथामे रहत त िधरेिधरे अपन चिरrके ]भाव ओिह संथापर छोडवे करत । \n \nिमिथला÷मैिथलीक संर6ण आ संवÈæधनलेल कोनो काज नç होइत अिछ या संथासब नई करैत अिछ सेहो \nबात नई छै । मुदा, ]¥ छै जे जािह तरहक काज िमिथला÷मैिथलीक अितव िनखरारऽलेल ÷जोगावऽलेल \nहोएवाक चाही से िक भऽरहल छैक ? जािह तरके काजक आवvयकता िमिथला÷मैिथलीक छै, से िक \nकएलजारहल छै ? या जे काज कोनो ¸यिgत अथवा संथा जे कऽरहल अिछ, तािहसँ िमिथला÷मैिथलीके \nअिभË पुरा भऽरहलैय ? \n \nहमरा जनतवे िमिथला÷मैिथलीकेलेल बहुत रास ¸यिgत आ संथा काज कऽरहल देखवैत अिछ । \nअतररuिmÊ «य मैिथली सsमेलन, मैिथली िलटरेचर फेिटभल, मैिथली सािहय सsमेलन, किव गोÉी, कथा \nगोÉी, िवचार गोÉी, सsमान काय(¾म, पुरकार िवतरण समारोह, फग्◌ुआ फुर(र् दंग, महामूख( सsमेलन, \nिवVापित मृित काय(¾म, चनमा,स»िगितक काय(¾म, नाटक महोसव लगायतक बहुत सभा÷सेिमनार महोसवक \nआयोजना ]ायः कतौ ने कतौ होइते रहैत अिछ । लोक सहभािगयो होइत छिथ, खचè जुटवैत छिथ, खचè \nकरैत छिथ । मुदा की िमिथला÷मैिथलीके ओिहसँ उपल¶धी छै त ? जँ छै त, केहन ? \n \nजहने काज होइत छै या कएल जाइत छै त िकछु ने िकछु उपलि¶ध भेनाई वाभािवक छै, होएवो करैत छै \n। मुदा, जािहnपसँ िमिथला÷मैिथलीक अितवपर चौतफ ]हार कएल जाऽरहल छै, मान मद(न कएल \nजाऽरहल छै, ओतऽ जािहnपक काज होएवाक चाही से िक भऽरहल छै त ? \n \nचाहे िमिथला रा³य नामाकरणक ]¥ होई या िमिथला 6ेrमे मा तृभाषामे पढाइयक । सरकारी कायuलयसबमे \nमातृभाषाक ]योग बढावऽके अिभयान होई या िमिथला 6ेrमे सा इनवोड(, पचu÷पsपलेट, वालपेिटगं अपन भाषामे \nिलखएवाक अिभयान, कतेक संथा जिमनीतरपर एिह काजमे अपन उजu लगौने अिछ ? िवगतमे कएलगेल \nकाजके कतेकिदनधिर गती करािवकऽ दोकानक िब¾ी होइत रहत या बेचैत रहब ? \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभाषा कोनो जाितक नç होइत छै, भूगोलक होइतछै से सा´त सयके जिनतो िमिथलाक 6ेrमे भाषागत जे \nिवत^डा मचाओल जाऽरहल छैक, तािहपर माr सभा ÷सेिमनारमे िवचार िवमश( किहयाधिर िसमीत रहतै ? \nिमिथला 6ेrक लोककÔ जािहं तरहp झूठफूस बािजकऽ मैिथलीक िवरोधी मानिसकता तैयार कएल जाऽरहल छै, \nतकरा के फिरछेतै ? \n \nजँ कोनो राजनीितक दल या कोनो नेताके भरोसे बैसल रहब त सबहक अितव बँचत िक डूबत से \n]ायःलोक बुिझरहल िछयै । िववेकहीन िविभb पाटक काय(कतu आ नेताक कारणे सेहो िमिथला÷मैिथलीकÔ \nअितवपर ]हार कएल जाऽरहल छै से सबके नीकजक बुझल अिछ । भॲटक लोभे आ दोपटा \nओढवाकलेल कोनो नेता या मrी केहनो एवम् ककरो मंचपर जाऽक ऽ आयोजक अनुसारके भाषण करऽमे \nकिनÞो नç िहंचिकचाएल करैछ अिछ । नेता अपना माइयक बोलीके कखनो कोनो भाषा त कखनो कोनो \nभाषा कहऽमे किनÞो िवचारधिर नई करैत अिछ । \n \nएहन अवथामे िमिथला÷मैिथलीकलेल लागल ]येक ¸यिgत आ संघ ÷संथापर ऐितहािसकnपसँ कलंकक टीका \nथारी सजल दरब³जापर ]ित6ा कऽरहल अिछ । जॱ सबिकयो अपन–अपन काजके जिमनी तरपर नई \nकरव, िमिथला 6ेrक लोकके मानिसकतामे िवष रखिनहारकÔ नंगा  करैत, फिरिछएवाक काज अिवलsब शुn \nनई भेल त सबहक अितव घोर संकटमे लगभग लगभग पडैत जाऽरहल अई । \n \nअपनाके िमिथला÷मैिथलीक सेवक कहिनहार, िमिथला÷मैिथलीक अिभयानी कहिनहार, िमिथला÷मैिथलीक नामपर \nपेट पालिनहार ¸यिgत आ संघसंथासबके अिवलsब एकटा रणणीित बनािवकऽ िमिथलाक गामगाम आ \nटोलटोलमे पैसऽके शुn कऽदेवऽपरत । \n \nनेपाल आ भारत संिवधानमे मातृभाषामे पठन–पाठन कराओल जएवाक बात रिहतो बहुत कम ¸यिgत आ संथा \nएिहिदस ]यास कएलक । िकछु ¸यिgत या संथाक ]याससँ मैिथली िवVालयधिर पहुँचल त, मुदा सहयोगक \nआभावमे थकमका रहल अिछ । जँ सहयोगी हाथ, संघसंथासबके आवाज बुलद नई कएलगेल त \nपाठशालाधिर पहुँचल मैिथली दम तोिडदेत । एिहलेल ¸यिgतगतnपसँ या संथागतnपसँ िमिथला ÷मैिथलीकलेल \nकएल जाऽरहल खच(मेसँ मैिथलीक पठनपाठनके सहयोग कऽ जोगौनाई सन ठोस काजक संकार किहयासँ \nशुn होएतै ? \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसरकार जनगणनाक तैयारीमे अिछ, पाईकेलेल अपना मायके बेिचलेने मैिथलीएक िकछु बेटा गामगाममे नौटंकी \nकरऽमे लागल अिछ । ककरो राजनीितक अिभË पुरा करवामे अपन भाषाके दोसर ठामक भाषा, जाितक \nभाषा किहकऽ िविभb गितिविध कऽरहल अिछ । गामगाममे अिभयानी या संघसंथाके जाऽकऽ अपन अितव \nर6ा सन महवपूण( काज शुn करवामे शािररीक, नैितक आिथ(क सहयोगक वातावरण िनमuणकलेल गोÉी \nकिहया होएतै ? \n \nएकटा बात िनि`त अई जे िमिथला ÷मैिथलीक बात कएिनहार, काज कएिनहार, दोकान खोलिनहार, भँजौिनहार \nसबहकलेल खतराक घ^टी बािजगेल अिछ । एहन समयमे िमिथला÷मैिथलीकलेल खुजल संघसंथाक \nअितव कटघेरामे अिछ । जँ अितव जोगएवाक अिछ, नैितकता बँचल अिछ त संघसंथासब एिह िदस \nठोसगर सॲच बनािवकऽ आगा बढऽमे िवलsब नई करी । ओना त िकछु िवलsब भइएगेल अिछ, आब जँ \nआओर िवलsब भेल त सबहक अितव माr संकटमे नई अिछ, सबहक नामके इितहास कलंकीत करवाक \n]ती6ामे सेहो अिछ । जानकी समय अछैते सबमे चेतना देथुह । \n \n  \nअपन मंत¸य  editorial।staff।videha@gmail।com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुभाष कुमार कामत  \n३ टा बीहिन कथा  \n1.   मैिथली \nगाम सँ मुbा बीए मे नाम»कन कराबै लेल दरभंगा आयल। शहर कp नामी गामी कालेज मे नाम»कनक लेल , \nभोर सँ लाइन म भूखे xयासे ठार छल। जखन नाम»कन का◌ॅउ^टर पर पहुँचल तऽ gलक( 'साईठ टाका \nफािजल' म»गलक। \n- सर हमरा लऽ फािजल पैसा निह य।   \n- नै देबह ! जे बाद म आिबयह    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n- सर ! जॱ आय हमर एडिमशन नै हेइत तऽ 'गाम जाएत - जाएत राित भ जाएत' । कािल फेरो आिब \nपरत ? \n- जे बाद म आिबयह , 'औरॲ लोग लाईन म ठार छै' \nमुbा उदास भऽ ि]ंिसपल आिफस आयल - नमते सर !  \n- नमते  \n- सर ! हम एडिमशनक लेल भोरे सँ लाईन म ठार भेल छी। गाम सँ पिढ ख़ाितर , पच nपये सैकड़ा \nसूद पर कजu लऽ कÔ आएल छी। एडिमशन का◌ॅउ^टर पर - सर 'एgसÊा पैसा म»गै रहल छैिथ'। \n- 'मुझे मैिथली समझ मे नहॴ आती'। िहंदी या अं9ेज़ी मp बोलो। \n- सर ! मैिथली अËम अनुसूची मे शािमल अिछ आओर ई िमिथलाक राजधानी िथक । \"िमिथला मे चाकरी \nकरब त' मैिथली िसिख िलयय\"।   \n2.   औंठा  \nआधार काड( बनबै लेल लोग लाईन मे ठार छल। मुbा कका हाथसँ फाम( लैत आधार काड( औपरेटर कहल   \n- पिहने अपन दूनू औंठा लागाऊँ आओर फेर अपन दूनू हाथक सबटा अँगूरी \nमुbा कका बािजल - 'हम पचमा पास छी हता6र करब , औंठा नै लगेब\" \n3. मुनाफ़ा  \nएबिर िपछला साल सँ बेसी ठंड अिछ। मुbा िडtली सँ अपन घरवाली लेल दू हाजारमे एकटा सुटर िकन \nगाम पठालॱक । िकछु िदनक बाद गाम सँ घरवाली कऽ फोन आएल।  \n- हे यॱ ! कहलॱ अह जे सुटर पठौने छिलह। से सभक 'ब×ड सुbर, ब×ड नीक' लागल। कतैक मे \nिकनै छिलए।   \n-  छौड़ू न दाम, आह पिहµ न \n- नै नै ! कहूं न दाम  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n- पं0ह सौ मऽ \n- मधुबनी वाली काकी गु×डू बउआ के मsमीक ब×ड पसb, हुनका \"साढ़े सोलह सह म दऽ दिय छी\" । \n'चािर - पचटा' आओर पठा देब।   \n-सुभाष कुमार कामत, साकेत, नयी िदtली, 8271282752 \n \n  \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n३. पV  \n३.१.जगदीश च0 ठाकुर ‘अिनल’- २  टा गजल  \n३.२.िबनय भूषण- कोरोना- अवकाश  \n३.३.आनद कुमार झा- ]ितमुख  \n३.४. ]दीप पुmप- १ टा गजल आ २ टा nबाइ  \n३.५. िवmणु कात िमZ- चीरहरण  \n३.६.रमन कुमार झा- नेनपन  \n३.७. रमन कुमार झा- करम कुटय छी ढpकी मे नऽ  \n३.८.आशीष अनिचहार - २ टा गजल  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nजगदीश च0 ठाकुर ‘अिनल ’ \n२  टा गजल  \n                        1. \nअही  गमे  हमरो रहबाक अिछ \nऔर हमरा नै िकछु कहबाक अिछ \n  \nअपन मूख(तापर हंसबाक अिछ \nदुिनयाक दुरगितपर कनबाक अिछ \n  \nिकछु लोक िदनकp राित कहैत छिथ \nबस एहेन लोकसं बचबाक अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nिकछु लोक नाथिथ कुडहिरसं महॴस \nदेखी, मुदा िकछु नै बजबाक अिछ \n  \nिकछु लोक ठोकिथ अपने अपन पीठ \nकान आँिख मूिन सभ सुनबाक अिछ \n  \nकरैब अपन आँिखक ऑपरेशन \nटेटर दोसरक निह गनबाक अिछ \n  \nिकछु जन बाटेपर रोपिथ बबूर \nअही बाटपर हमरो चलबाक अिछ \n  \nसभ gयो कहैए अह नै बुझै िछयै \nमािटक मुnत जक बनबाक अिछ   \n  \nढोलक आ झािल जक बाजब हम \nअिहना अपन िदन आब गनबाक अिछ \n  \nघरेमे  छिथ सभ   देव   आ  देवी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nशरण आब त हुनके गíबाक अिछ \n  \nसभ gयो करैत अिछ सबहक िखध»स \nसभ जनैए एकिदन मरबाक अिछ \n  \nिकछु लोक मिरयोक’ निह मरैत छिथ \nहमरो िकछु तेहने करबाक अिछ \n  \nमाक िबनु लगौने छोडू नै घर \nकोरोनासं सभकp लड़बाक अिछ \n(माrा-¾म :  2 2 2 2 2 2 2 2 2 ) \nदूटा लघुकp एक दीघ( मानल गेल अिछ | \n  \n2.  \nई दुिनया िथक भोजक दुिनया से कहलिन ख²र कÞा \nरसगुtला आ भ»गक दुिनया से कहलिन ख²र कÞा \n  \nखाजा मुंगबा और िजलेबी सय थीक ऐ जीवनमे \nब»की सभटा झूठक दुिनया से कहलिन ख²र कÞा \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयोग करी सकरौडीसं आ :यान खीर-मलपूआ केर \nतड़ुआ आ ितलकोरक दुिनया से कहलिन ख²र कÞा \n  \nपरमानदक अनुभव होइछ चूड़ा-दही-िचbीमे \nअदभुत आम-अँचारक   दुिनया से कहलिन ख²र कÞा \n  \n]ेम ]वल सजमिन-कोबीसं कुsहरौडी-खटिमîीसं  \nगजब ओल आ सागक   दुिनया से कहलिन ख²र कÞा \n  \nजे अिछ वग(हुमे दुरलभ से सभ सहज अिछ िमिथलामे \nमछ-मखानक पानक दुिनया से कहलिन ख²र कÞा \n  \nसालो भिर मौसम अिछ भोजक ¶याह Zाc आ बरखीमे \nमूडन आ उपनयनक दुिनया से कहलिन ख²र कÞा \n  \nभोजेसं कंगाल भेल छिथ िमसर चौधरी ठाकुर झा \nउजड़ल अिछ जयबारक   दुिनया से कहलिन ख²र कÞा \n  \nधय हमर सीता जे रामक आदर छिह संसारमे \nअदभुत शील-वभावक दुिनया से कहलिन ख²र कÞा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(माrा-¾म :  2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2  ) \nदू टा लघुकp एक दीघ( मानल गेल अिछ | \nसsपक( -8789616115 \n  \nऐ रचनापर अपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिबनय भूषण  \nकोरोना-अवकाश  \n \nई  एÞैस  िदनक घरबदी \nओकरा  लेल  घरबदी  निञ  िछयैक   \nई  एÞैस  िदनक  घरबदी \nओकरा  लेल  अवकाश  िछयैक, अवकाश   \nजखन  ओ  सुनैत  अिछ  जे \nएÞैस  िदन  अपने  घरमे \nरहबाक  आिब  गेल  अिछ आदेश \nजखन  ओ  सुनैत  अिछ  जे \nएÞैस  िदनक  लेल  ओकर मािलक   \nदऽ  देतैक  ओकरा  छु²ी   \nजखन  ओ  सुनैत  अिछ  जे \nएÞैस  िदनक  लेल \nओकरा  करबाक  अिछ  आराम \nतखन  ओकर  हृदयक  आकाशमे \nउमिर  अबैत  अिछ  ]सbताक  बादिर \nओकर  मोनक  जमीनपर \nसोहनगर  पिख  पसािर \nनाचय  लगैत  अिछ  मनमोहक  मयूर  । \n \nओकर   काया  सिदखन    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलगौने  रहैत  छल  अवकाशक  आस \nओकरा  कह  किहयो  भेटैत  छलैक  छु²ी \nओ  कह  किहयो  सुित  पबैत  छल  भिर  िनb \nओ   तँ  ओंघाइते  उठैत  छल  भोरमे \nओंघाइते   चिल  जाइत  छल  काजपर \nओंघाइते   करैत   छल   काज \nकाजमे  भऽ   जाइत  छल  म®न \nलगैत   छलैक   जेना \nदस - दस  हाथीक  बल  छलैक  ओकरा \nिबसिर  जाइत  छल  भूख - िपयास   । \n \nब×ड   जतनसँ  ओ \nलाल  टुह-टुह  भारी  आ  गरम  लौहक  िसtली \nओकर  देह  नहायल  रहैत  छलैक \nघामक  टघारसँ \nओकर  नाकसँ  टकराइत  रहैत  छलैक \nसिदखन  लोहाइन  गंध \nएिह  गंध  म:य ओ \nलैत   छल   गँहीर  सस \nहफिस  जाइत  छल  ओ \nइएह  हफसी  आ  सस  ओकरा  लेल \nछलैक  अनुलोम  -  िवलोम \nइएह   हफसी  आ   सस  ओकरा  लेल \nछलैक  ऊजuक   अजï  - ïोत \nसझकÔ  मािलक   \nदैत  छलैक   िकछु   कàचा \nइएह  कàचा   ओकरा  लेल \nछलैक   अकुत   धन  - सsपि    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसझकÔ  एिह   कàचाकÔ \nबदिल  लै  छल  रोटीमे \nिमझाए  लैत  छल  पेटक  आिग \nथकानक  नशामे  मदमत \nसुित  रहैत  छल  िनसभेर  । \n \nआइ   भोरे  - भोर \nजािग  गेल  अिछ  अपन  िबछाओनपर \nओकर  आँिखक  आगू \nदेखाए  रहल  छैक  ]सbताक  महासमु0 \nओ  सोचैत  अिछ \nआइये  सझ  Êेन  पकिड़  चिल  जायत  गाम \nओ  सोचैत  अिछ \nएतेक  नमहर  छु²ी   \nओकरा  कह   भेटैत  छलैक  किहयो \nओकर  हृदयमे  घुमरय  लगैत  छैक \nसोनहौला  सपनाक  बादिर   । \n \nओ  सोचय  लगैत  अिछ \nएिह  छु²ीमे  बहुत  बेशी  िदन  ओ \nरहत  अपन  पÛी  आ  बाल  - ब7चाक  संग \nओ  सोचय   लगैत  अिछ \nएिह  छु²ीमे अपन  म - िपताक \nकरत  सेवा - सुZुसा  खूब  फैलसँ \nओ  सोचय  लगैत  अिछ \nघरक  बनल  अमृत  सन  भोजनसँ \nतृxत  होयत  हमर  मोन \nअपन   बाड़ीक  रामतोरइ  आ  िझंगुली  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओ  सोचय  लगैत  अिछ \nतुलसीचौड़ाक  बगलमे  रोपल  िमरचाइक  गाछसँ \nतोिड़  आनत  हिरयर  कुच - कुच  िमरचाइ \nओ  सोचय  लगैत  अिछ \nटाटपर  लतरल  खीड़ाक  लीसँ \nखयबाक  लेल  तोिड़  आनत   िख³जा  खीड़ा \nओ  सोचय  लगैत  अिछ \nकािट  आनत  हँसुआसँ \nचार पर  लतरल  ली मे  लागल \nकदीमा   आ  सजमिन \nओ  सोचय  लगैत  अिछ \nओिह  ठाम  रहतैक \nघरे  के  चाउर ,  घरे  के  दािल \nकतेक   मजा   लगतैक  गाममे  । \n \nएिह  घरबदीकÔ \nओ   बूझैत  छैक  अवकाश   \nअवकाश  - गाम  जयबाक  अवकाश   \nअवकाश  - अपन  मािटक  दश(नक  अवकाश   \nअवकाश  - भगवानसँ  भpट  करबाक  अवकाश   \nहँ ! हँ !  भगवानक  दश(नक  अवकाश   \nसे  ओकर  म - िपता  ओकरा  लेल \nभगवान  िछयैक  - भगवान   \nअवकाश  - ]ेमक  इजहार  करबाक  अवकाश   \nअवकाश - पÛीक  मूँह  देखबाक  अवकाश   \nअवकाश  - अपन  बाल - ब7चाक  गाल चुमबाक  अवकाश \nअवकाश  - गाममे  शाितसँ  रहबाक अवकाश \nअवकाश  - िमrगणक  बीच  गप लड़ेबाक अवकाश  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचौक - चौविटयापर सुख - दुख  बितयेबाक अवकाश \nअवकाश  - अपन  गाछीमे बैिस आम ओगरबाक अवकाश \nअवकाश  -  मशीनी जीवनसँ मुिgतक  अवकाश \nअवकाश - ]ेम  आ  आपकताकÔ महसूस करबाक अवकाश \nअवकाश  - ]कृितक  सा6ाकारक  अवकाश   \nअवकाश  - बाल - ब7चाकÔ वासtयक दश(न करेबाक अवकाश   \nअवकाश - बूढ़ - बुजुग(सँ नेह पयबाक अवकाश \nओ अयंत  उसािहत  भए \nगाममे  अवकाश  िबतेबाक \nबनबए  लगैत  अिछ  योजना  । \n \nओ  सोचए  लगैत  अिछ \nएिह  अवकाशमे  ओकर  कोदािर \nचीरतैक  िपरथीक  व6 \nअपन  िपरथीक  मािटसँ बहराइत जीवन- गंधसँ \nओकर  मोनमे  होयतैक आðादक  संचार   \nमाय  धरतीक  आशीव(चनसँ \nअलोिपत भए जेतैक ओकर आमाक िपयास   \nओ  िनहारत अपन खेतकÔ अbमb  ओिहना \nजेना कोनो  मंिदर  व  मंिदर - पिरसरकÔ \nिनहारैत  अिछ  तीथ(याrी   । \n \nखेतमे  ओलरल  खेसारी  आ  मौसरीक  ली  देिख \nओकर  आँिखमे  आिब  जेतैक  हिरयरी \nओकर  आँिखक  आगू  चमकैत रहतैक \nसोनाक  छड़ीक  चमकैत  पीयर  रंग \nओकर  शीष(पर नहकी सोनक झूनझूना सन \nझूलैत  चमकैत  गँहुमक  शीश  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओ  िनहारत  मोनभिर  मÞैक  गाछ \nतnआिर  सन  पातकÔ  देखैत ओकर देहमे \nहजार - हजार  हाथीक  ताकत \nओकर  पजरमे  खॲसल  हिरयर  बािल \nएिह  बािलक  भीतर  नुकायल  जीवन - रस \nबािलक  शीष(पर  िहलैत उ³जर  आ  बादामी रंगक मोछु \nमोछुसँ  बहराइत  जीवन - गंध  । \n \nओ  सोचए   लगैत  अिछ \nभोरे - भोर  जायत  अपन  गाछी   \nगाछीमे  गमकैत  रहतैक  म³जरक  सुगंध \nमहुआक  गाछसँ \nतुवैत   रहतैक  गमगमौवा  उ³जर  फूल \nओकर  कानसँ  टकरेतैक कोयलीक  कूक \nसे   ओ  ]सb  अिछ अवकाशक संवादसँ \nअवकाश  - एÞैस  िदनक  अवकाश   \nमोटरी - चोटरी  बािह \nओ  करए  लगैत  अिछ  सझक  इितज़ार \nअसं«य  सपनाक  पोटरीकÔ \nअपन  हृदयमे  नुकौने \nटीसन  िदस  बढ़ाए  लैत  अिछ  अपन  डेग  । \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआनद कुमार झा \n]ितमुख  \nअहा◌ॅके◌ॅ हम निह नीक लगैत हएब \nते◌ॅ हमर गीत निह नीक लगैत हएत \nते◌ॅ हमर किवता निह नीक लगैत हएत \nते◌ॅ हमर कथा सेहो निह नीक लागल हएत \nते◌ॅ हमर नाटक सेहो निह नीक लागल रहएह \nते◌ॅ हमर िचतन किहओ निह सोहाएल \nआहाके◌ॅ निह नीक लागल तािहसॅ िक \nहम िलिखते चिल जएब \nआहा◌ॅ बा◌ॅचल रहब \nजखन हम निह रहब \n]ितमुख भेल ठार \nहमही नीक लागब \nहमरे नीक लागत \nकएल सभटा काज \nिकएक तॅ हम िलखैत छी \nअपन समाजक लेल \nअपन देशक लेल \nअपन िव´क लेल \nअपना लेल िकछु निह  \nअपना लेल किहओ निह   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकिव - आनद कुमार झा \nमpहथ, झंझारपुर  \nमधुबनी - 847404 \nऐ रचनापर अपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n]दीप पुmप  \n१ टा गजल आ २ टा nबाइ  \n१ \nगजल  \nउघरल खाट छी \nउसरल हाट छी \ngयो ने जाय छै \nिबसरल बाट छी \nखु²ा ठाढ छै \nभसकल टाट छी \nभुखले भोजमे \nअंितम लाट छी \nसगरो मैल हम \nपोखिर घाट छी \n- ]दीप पुmप (२२२१२ सब पितमे।) \n२ \n२ टा nबाइ  \n१  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nई पpच आ ]पंच-¸यापारसँ कोन मतलब हमरा \nनै नेह,नै दुलार, उपहारसँ कोन मतलब हमरा \nजै ठाम आइयो ख'गल लोक कनैत हो िसदहा ले \nतै देशमे िफजूल जयबारसँ कोन मतलब हमरा \n-]दीप पुmप (2212 1212 2112 12222) \n२ \nितला-सं¾»ितक शुभकामना सिहत .....  \n\"जा बोली छै, तोरा म कहबे करबौ हम, \nतोरा ले' सिदखन नेbा रहबे करबौ हम, \nबn छी परदेशे, मारल हम से पेटक, \nतैयो ितल- चाउर तोहर बहबे करबौ हम,\" \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिवmणु कात िमZ  \nचीर हरण  \n-------- \nकहयवला समय निह रहलै, \nमाइक खॲिछ आब निहभरलै। \nबा◌ॅचल आब की रहल अिछ, \nकूपिहमे भा◌ॅग नीक घोरल अिछ। \nजिड़एिहमे जहर देर जाइतछै, \nगाछक चीरहरण भेल जाइत छै। \nगननाएब हमरासॅ पार निह लागत, \nबिहरा करैत कखनहु निह जागत। \nभाषा,िश6ा, धम(क चीरहरण, \nदि6ण-वामपंथी छिथ पीर हरण। \nचरक िनकलुआ उपर बैसल अिछ, \nजन मानस चुपचाप सàथल अिछ। \nउपर-नीचा एजेट रखने अिछ, \nयुवा-वुिcजीवीके नीक पेकने अिछ। \nसंकार,संकृित,]ेमािदक चीरहरण, \nपिरवार, गाम,नगरािदक चीरहरण। \nिवआहक नीित के तोिड़-तािड़, \nजाित-सं]दायकेफोिड़-फािड़। \nसभहक ठीक एक दोसरा◌ॅ ओझराबय, \nहयारा सभ एिहना राज चलाबय।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिजनगीक कोन 6ेr अिछ बा◌ॅचल, \nजे अछूत हो निह हो आंचल। \nभनिह'िवmणु' सयानाशमे निह भ»गठ, \nयुवा वग( बचाबथु होएबासॅ न»गट। \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरमन कुमार झा \nनेनपन  \n \nममता केऽ आंचर हमर िबछौना \nओरहय छी मेऽ तोहर िसनेह, \nहमरा नेऽ चाही मेऽ तोसक तिकया \nलेरहेबउ मइटे मp देह, \nकतबो तमसेबही मइया \nसुइन-सुइन कऽ अगरेबउ माय, \nजाइन-बुइझ ओंघरेबउ मइया \nकोरा क»ख लही लगाय, \nइमहर उमहर भगबउ मईया \nतोरा देख परेबउ माय, \nकोने-कोन नुकेबउ मइया \nरिह-रिह हुलकी मारबउ माय, \nझात-झात खेलेबउ मइया \nिकलकारी मारबउ माय, \nिखिखया कऽ हँसबउ मइया \nपpर हाथ पटकबउ माय, \nथाल िखच लेरहेबउ मइया  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसगरो देह लेबउ िभजाय, \nछपछप-छपछप करबउ मइया \nआँचर मp जेबउ लेपटाय, \nठेहुिनया हम देबउ मइया \nघुसकुिनया कटबउ माय, \nछोइर जऽ तू गेलेऽ मेऽ गय, \nजोड़-जोड़ िडिरयेबउ माय, \nआंगुर पकैड़ कऽ चलबउ मैñया \nिदयमाने फटबउ माय, \nnइक-nइक डेग उठेबउ माइया \nखसबौ परबौ गुरकबउ माय, \nदु डेग चलिलयौ नय िक \nअसगर छोइड़ गेलेऽ पराय, \nभवसागर मे छोइड़ कऽ हमरा \nमाया मोह देलेऽ ओझराय, \nउलझन सब सुलझिबहेऽ मईया \nआसिरत हम िछयउ माय, \nअसमंजस मp आईब कऽ मईया \nरमन केऽ राह िदहेऽ िदखाय , \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nरमन कुमार झा \nकरम कुटय छी ढpकी मे नऽ  \n \nनेना कोनाऽ रहैयेऽ माय \nअपने अईब कऽ देिखयौ आय, \nकतउ िनक नेऽ लागेऽ अह िवन \nअय नगरी मp , \nकरम कुटय छी ढpकी मp नऽ।। \nठारहे पएर चलाबी माय \nबाट गेलउ हराय , \nअहुँ िबसैर बैसल छी जीवन केऽ \nअय करकी मे, \nकरम कुटय छी ढpकी मp नऽ। \nखाली पएर उठाबी माय \nएक डेग चललो ने जाय, \nएकई ठाम कुदय छी सब िदन \nअय भुरकी मp, \nकरम कुटय छी ढpकी मp नाऽ। \nभेटpऽ िकछ नय हमरा माय  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nखाईध देिलयई और धसाय, \nमईट उखरल जाईये चाµ कात \nठेकरी मp, \nकरम कुटय छी ढpकी मp नाऽ। \nसं®गी साथी सब उसकाय \nअxपन हाथ बचाबे दाय, \nबेगतरे हाथ चलाबेऽ \nडईर डईर कऽ उ«खैर मp, \nकरम कुटय छी ढpकी मp नऽ। \nढक-ढक करय छी हम माय \nअही किरयौ कोनोऽ उपाय, \nका िदन कुदेबय \nकिनयेऽ टा केऽ िजगगी मे, \nकरम कुटय छी ढpकी मp नाऽ।। \nकरमेऽ खुब कुटऽिलयई माय \nसब िदन मुसरा के िपजाय, \nतईयो पेएर कऽ रखलउ \nउथर भेल उ«खैर मp, \nकरम कुटय छी ढpकी मp नाऽ। \nजंघहा उखरल जाईये माय \nहsमर ज»घो कनकनाय, \nकतेक करम कुटेमp \nिकमत केऽ अय खेती मp, \nकरम कुटय छी ढpकी मp नाऽ। \nरमन कोनाऽ रहैयेऽ माय \nअपने अईब कऽ देिखयौ आय, \nकतउ िनक नेऽ लागेऽ अह िवन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअय नगरी मp , \nकरम कुटय छी ढpकी मp नऽ। \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआशीष अनिचहार ( सsपक( 8876162759)  \n२ टा गजल  \n1 \n \nµसल रहलै खाली पेट \nनिहये भेलै राजी पेट \n \nभरले पेटक पूछम पूछ \nनै नै करतै ह जी पेट \n \nके करतै पूजा पाठ \nसाधुक सेहो पापी पेट \n \nपूरा जीवन दुbू सझ \nखाली रहलै खाली पेट \n \nकखनो अफरल कखनो धोिध \nलु7चा छै सरकारी पेट \n \nसभ पितमे 22-22-22-21 माrा¾म अिछ। ई बहरे िवदेह अिछ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n2 \n \nइsहर एने तगमा भेटत \nउsहर गेने घटना भेटत \n \nमूड़ी झुकने बाबू सभहँक \nिदtली भेटत पटना भेटत \n \nके देखब हुनकर भीतर \nजे सभ भेटत ठकना भेटत \n \nपाखंडी सभहँक चगुरमे \nराधा भेटत सलमा भेटत \n \nअनिचहारक संगे रहने \nइ7छा भेटत सपना भेटत \n \nसभ पितमे 22-22-22-22 माrा¾म अिछ। ई बहरे मीर अिछ। \n  \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n४.rी  कोना ( सsपादक - इरा मिtलक ) \n४.१.अिsबका मिtलक- हम छी काली हम छी दुगu \n४.२.िवVा रिvम- गलतीक बोध ( संमरण) \n४.३.िनम(ला कण(- नारीक सsमान  \n४.४.  िनम(ला कण(- ममताक सsमान कर ◌ु \n४.५.]ीित ]भा- अxपन िमिथलाधाम  \n४.६.आभा झा- िपघलैत िहमख^ड  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिsबका मिtलक  \nहम छी काली हम छी दुगu \n******************** \nम»!!!! \nअिह धरा पर सुत ,सुता \nसब अिहं के संतान अिछ \nफेर िकया म» लाल आंह» के \ngयो - gयो एहन च»डाल अिछ \n  \nचीकार करैत रही जखन हम \nबिधर िकया संसार छल \nआब जखन िनm]ाण भऽ गेलॱ \nतखन िकया ई शोर अिछ \n  \nनारी के अतीव के लेल \nलंका दहन और महाभारत भेल \nआई िकया कानून हमर \nमुक बिधर और िन:सहाय अिछ \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनै बनब हम बेटा सन म» \nहमर अलग पहचान अिछ \nहम छी काली हम छी दुगu \nहमही अपन र6पाल बनब \n  \nबेटी बचाऊ बेटी पढ़ाऊ सञ पिहले \nनारा एक और बनाऊ \nजखन बेटी मजबूत और सशgत बनत \nतखन फलत बेटी बचाऊ और बेटी पढ़ाऊ \n  \nरचनाकार:-अिsबका मिtलक, गीत»जिल कॉलोनी, मोबाइल टॉवर के नजदीक, बरहेा रोड, लहेिरयासराय, \n दरभंगा \nिपन:-846001, फोन नं:-8178385814 \n  \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवVा रिvम  \nगलतीक बोध ( संमरण ) \n********************** \nबात ओिह समय के िछयै जखैन हम आठव» मp छलौ आ गरमी छु²ी मp हाटल स गाम आयल रहौ।स»झ क \nखेला क आयले रही िक ÃाÄण टोला स दामोदर कका ऐलिखन आ लालपीसी के कहलिखन जे लालबिहन \nआई राइत मp आयब हमरा अंगना आई हमर बड़की बेटी लालदाई के िबयाह िछयै राइत मp।लालदाई हमरे \nउमर के रहै आ छोट मp जखैन गाम मp पढ़ै छलौ त एके gलास मp रहौ। लालपीसी आ`य( स पुछलकै जे \nअखन दूपहिरये मp त लालदाई के आम क गाछी मp देखने रिहयै आ अहुं के त खेत िदस जाईत देखने रहॱ \nत कत चािर घंटा मp वर भेट गेल? कहलिखन जे नै राजे कथा लगेने रिहयै  लड़का बर सsपb छलै  घर \nदुआर सेहो नीक छलै लेिकन बर के माय बहुत पाई मंगै छैलै तै छोिड़ए देने छिलयै ई कथा लेिकन ओिह \nलड़का के आई राित मp हमर छोटका भाय रामबाबू पकैड़ के आनतै आ चोरौका िबयाह हेतै । लालपीसी \nआ`य( भ कहलकै अखने िकया करै िछयै िबयाह अखैन त अठमp मp अिछ आ चोरौका िबयाह िकया करै \nिछयै। दामोदर कका ज़बाब देलिखन जे चोरौका िबयाह नै करबै त पाई कत स िगनेबै दहेज के आ अखैन \nनीक लड़का फंसेने छै रमबबूआ ई किह हरबरैलै चिल गेलिखन ओत स।हम आ`य( स लालपीसी के \nपुछिलयै जे चोरौका िबयाह की होई छै त लालपीसी दुखी भ कहलकै जे राित मp चिलहp िबयाह देखै लै त \nदेिखहै।ब»िक के चािर घंटा तक हमरा लै बहुत मुिvकल भ गेल िबतेनाई िकयिक लालदाई संगी जक» छलै \nहमर आ एÞा अगले तरह के िबयाह। लेिकन जखैन राित मp म» आ लालपीसी संगे दामोदर कका के अंगना \nगेलौ िबयाह देखै लै त ओत के दृvय देख क अचंिभत रैह गेलौ। िबयाह बला के वर जबरदती एते शराब \nिपया देने रहिथन ई सब जे उ नीचा भूçया मp उंघरायल आ धोती खाली ड»र मp लपटायल रहैह और नशा \nके हालत मp भिर अंगना के लोक के  गािर पढ़ै छलैथ।आ लालदाइ िबयौहतिल सािर पिहरने कोबर घर के \nकोना मp डरे डबडबायल आंिख ठार।आ भिर अंगना के लोक जtदी जtदी िबयाह के ओिरयान करै मp लागल \nरहै िकया िक अगर बर के होश आइब जैतै त भाइग जेतै।हम ओते पैघ त रहॱ नै लेिकन तैयो बहुत डर \nभ गेल पता नै ई केहन िबयाह   होई छै।हम लालपीसी के अÞछ कर लगलीयै जे अंगना चल हमरा नै नीक \nलागैया तखन कनीये काल बाद हम सब अंगना चिल एलॱ।भिर रािr ठीक स नॴद निह भेल   जह» आंिख \nलागय िक सपना मp िबयाह बला अंगना के दृvय देखाय लागै आ हड़बड़ा कर उिठ जाई छलौ।भोरे कमिनहिर \nकहलक जे राित मp जे िबयाह भेलै ओिह मp त बाद मp वर के किन होश एलै त भाग लगलै तखैन सब डरा \nधमका क कहुना िबयाह करेलकै।भोर मp दामोदर कका ऐलिखन तो बड खुश भ क कहै छिथन जे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलालबहीन लालदाई के िबयाह सsपb भ गेल।आब हमर आधा मन हtका भ गेल तीन चािर बरख के बाद \nअपन छोटकी बेटी फूलदाई के सेहो अिहना क क लेबै  िबयाह।हमरा बहुत आ`य( लागल जे िहनका अपने \nबेटी के ओ तकलीफ भरल  चेहरा पर नजैिर नै गेलैन जे ई अखनो एते खुश छिथन। लेिकन बाद मp कका \nबुझलिखन जे हुनका स   केहन बड़का गलती भ गेलैन जेकरा सुधारनाई   बहुत मुिvकल छै।जखैन चतुथ \nतक तो कहुंना पकिर धकिर के रहलैन बर   लेिकन ओकर   पराते चुपे चापे भािग गेलैह आधा रािr मp। बर \nअपन गाम स कतौ और जा के नुका गेलैन। आ लालदाई त गुsमी लाईद लेलकै। नै िकछ बाजै ने भूकै \nकतौ चुपचाप बैसल रहय। पढ़ाई सेहो छोिड़ए देलकै। एकदम मुरझा गेलै।आब त दामोदर कका के बेटी के \nहालत देखल नै जािन।कतेको बेर बर के माय स भpट करिथह जे कहुना बर के खबर पता चलिन लेिकन \nिक7छ नै पता चलैिन। बहुतॲ बेर भpट केला पर बर के माय   हुनकर हैिसयत से बहुत बेसी दहेज ल क ई \nिबयाह के मानलिखन आ अपन बेटा के सासुर जाय देलिखह आ फेर   दुरागमन भेलै। ई सब खबिर जखैन \nगाम अिबयै छु²ी मp त लोक सब दैत रहै छलै। प»च छःसाल बीत गेलै अिह बात के । फेर एक बेर गाम \nगेल छलौ  छु²ीये मp त एक िदन भोरे दामोदर कका हरबरायले एलैथ आ लालपीसी के कहलिखन जे \nउतरबायर गाम जाई छी फूलदाई के कथा ठीक करै लै।हम त   आ`य( स तकिलयैन  कका  िदश िकया की \nआब हमहु पैग भ गेल रहौ आ लालदाई के चोरौका िबयाह के मतलब बुिc गेल रहॱ। लेिकन ओिह िदन \nकका के चेहरा मp तकलीफ देखाई दैत   छलैन कह लगला नै बु7ची ऐ बेर फेर स उ गलती नै करबै ए बेर \nदेख सुिन क करबै। ई लड़का बला कहलकै या जे सोनदाई के पढ़ देतै आगू। गरीब पिरवार छै लेिकन \nकी किरयै  ितलक नै द सकै िछयै िकया की लालदाई के सासु के पाई दै लै  सबटा बेच देिलयै आ िबना \nटाका के संभव नै छै सव(गुणसंपb लड़का आ ई लड़का बला िबना ितलके(टाका) के िबयाह करै लेल तैयार \nछै। कका त चिल गेलैथ लेिकन हम बहुत िकछ सोचै पर मजबूर भ गेलौ। जेना  दामोदर कका बड़की \nबेटी के धनवान आ सsपb   लेिकन लालची, संवेदनहीन लोक के घर मp िबयाह क क खुश छैथ वा छोटकी \nबेटी के गरीब आ बुझनुक लोक बला घर मp िबयाह क क।   िक सबटा गलती दामोदर कका के छैह या  \nई गलती करै पर मजबूर कर बला त बेटा के बाप के , जे ई नै बुझै छै जे आदमी बेचै के वतु नै होई \nछै? दामोदर कका सन लोक त मािन गेलैथ अपन गलती आ सुधारै के कोिशश केलिखन,लेिकन पाई लै \nबला बेटा के बाप अपन गलती किहया मानता निह जािन। \n  \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिनम(ला कण( \n  \nनारीक सsमान  \n----------------------- \nपापी संसार ई सिदखन सँ, \n  नारी के छिथ अपमान केने | \nसब छलने छिथ हुनका हरदम , \n  आ हुनके छिथ बदनाम केने | \nमानव-दानव के बात छोड़ू, \n  देवो तs छिथ यैह काज केने | \n  छलना नारी के संग केलिन , \nआ र6ा सृिË के नाम देलिन | \n नारी नहॴ केलिन भूल मगर , \nसब हक दोषी ओ भs  गेली | \nपाप केलिन कोई आन मगर , \n नारी पािपन बुझना गेली | \nवृंदा के पाितवæय जखिन, \n वग(क गव(व हरण केलिन | \n पितवæय हरण के हेतु तखन,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n वृदा संग गुnतर छल भेलिन | \n 6ण भर के लेल हिर के मन मp , \n  निहं वृंदा लेल सताप कोनो | \nअपने भgतक संग छलना मp , \nहिर के बुझना निहं पाप कोनो | \nवृंदा के संग छल कs क, \n हुनकर पित के संहार केलिन | \nजलंधर के रण मp वध करवा , \nमानवता के उपकार केलिन | \n]भु के वरदान पािब वृंदा , \n]ातः मरणीया देिव भेली | \n]भु के पटरानी होईतो धिर, \n वृदा जग मp पथÎËा नाम पेली | \n  रणनीित बनाक छल केलिन , \nतखनो ]भु के िकछु दोष निहं | \n पावन, सती,अबला वृदा के , \n  ई जग कहलक िनदèष निहं | \n हे अिखल िव´ के रचियता , \nवीकार कµ करबc नमन |  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n िवनती सुिनयौ हे जगतिपता , \n हमर सsमान राखु हे कमलनयन | \n हम सब नारी छी सृिË कतu , \nिनदÁश अह सs पािब ]भु | \n  ई गुnतर हम भार लेलहुँ, \n  आदेश अिहं के मािन ]भु | \nबस एक ]ाथ(ना अिछ ]भुवर , \n िनदèषे द^ड ने पाबी हम | \n  अनकर पापकम( कलुिषत , \n के बोझ ने आब उठाबी हम | \nहे जगत िनयंता सुनु िवनय , \nजग मp िवतिरत कn िद¸य8ान | \n  अिहं सन जग मp याय होए , \n धरती के नर होय नारायण | \n  \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिनम(ला कण( \nममताक सsमान कn  \n--------------------------------- \nमाय के वदन के करिथ, \n माय के अिभनदन के करिथ | \n सब वाथ( मp छिथ भेल दृिËहीन, \n माय के अवलंबन के बनिथ | \n माय के nिधर सँ िसिóचत भेलिथ, \n आ µप मनोहर पािब लेलिथ | \n मातृ-नेह सँ सि³जत भs क, \n ]8ा जखिन िनखािर लेलिथ | \n पािब जगत सँ सsमान तखिन, \n िबसरा गेल मायक अँचरा छिन | \n लôय अपन पौलिथ जखने, \n आब कोनो जोकरक निह ममता छिन | \n भूलल िबसरल मृित मp माय, \n  एक कोन मp आब परल रहली | \n अपने सतानक सsमुख माय, \n िहरणी सँ भीत बनल रहली |  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n माय के सुिध लेमय वाला, \n निह आई छिथ कोनो सपूत | \n मायक दुःख करता की, \n देख पराई छिथ ओ कपूत | \n मायक नेह िबसािर अह, \n पायब अपन पहचान कह | \n िकछु ZेÉ जगत के दs पाबी, \n आब ततेक रहब ऊजuवान कह | \n जड़-मूल नË तs कय लेलहुँ, \n शाख कह रिह पाओत आब | \n सब पात तना फल सूिख जायत, \n झिर मािट मp िमिल जायत आब | \n आबहु चेतू आबहु सsहn, \n ममता के निह अपमान कn | \n माय छिथ गँगा जमुना ओ सरवती, \n एिह सिलल-सँगम मp नान कn | \n ममता छूटत तs जग nसत, \n ओ नेह कह फेर पायब मनु | \n ई´र छिथ मायक ममता मp,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  से किहयो धिर िबसरायब जनु | \n माता आओर धरती माता, \n दूनू छिथ जग के जीवन-दाियिन | \n िहनकर र6ा मp तपर रिह कs, \n रोकब अपना सबहक जीवन-हािन | \n अपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n]ीित ]भा \nअxपन िमिथलाधाम  \nपिवr पावन अिछ हsमर धाम \nजे नही देखलहूं देख िलय चलू िमिथलाधाम। \nशगुण के सब िकछ ओतय भेटत।लाल पाग संग \nमाछ, पान आ सौsय मखान \nअई स िघरल अिछ अxपन धाम \nजे निह देखलहूं देख िलय चलूं िमिथलाधाम। \nम वैदेही के परल चरण अतए \nZीराम नरेश भेलैथ कुटुsब एतय \nमीठगर वाणी सअ भेटत सsमान \nखोईछा भरी पािब िलय मान सsमान। \nउगना महादेवक सा6ात दश(न िलय \nअंगना दलान पर उिदत भाकर के संग िलय चाहक मजा \nचनी सन माछ के दश(न महान \nजे नही देखलहूं देख िलय चलू िमिथलाधाम। \nमधुबनीक पpिटग के माकक भेल गुणगान \nआब नई कोई िदÞत \nराह भ गेल आसान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउड़ी उड़ी पहुँचु हsमर धाम \n]ीित के कलम स देख िलय चलू िमिथलाधाम। \n-]ीित ]भा, जमशेदपूर। \n  \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआभा झा \nिपघलैत िहमख^ड  \nिहमानी दुरागमन भ' क' अयलीह िशिशरक संग। वाभािवक छलै जे गीतनाद होइतै,अिरछन- पिरछन होइतै, \nमुदा से सभ कत'?दुआिर पर ठाढ़ छलै सात बरखक बेटा आ खबािसनी!उसुक दू जोड़ी आंिख िदस देखबा \nसॕ बचैत िहमानी िशिशरक पाछू शयनक6 धिर एलीह। िशिशरक िकछु कहबा सॕ पिहनिहं बजलीह- \"हम बहुत \nथाकल छी,सूतब।जयबा काल केबाड़ ओठगंबैत जायब।\" \n\"िकछु खा िलतहु◌ॅ◌ं।खेनाइ बनौने होयत सुशीला!िभनसरे िबदा भेलहु◌ॅ◌ं,बाटो मे िकछु निञ खेलहु◌ॅ◌ं अहा◌ॅ◌ं!\" \n\"निञ,भूख निञ अिछ।\" \nिहमानीक सपाट वरक आगा◌ॅ◌ं िकछु कहबाक साहस निञ भेलिन िशिशर के◌ॅ◌ं। चुपचाप बहरेलाह,बेटा के◌ॅ◌ं दुलार- \nमलार केलिखह,ओकर उसुक ]¥ सभहक उर दैत रहलिखह आ भोजन कय बेटे संग सूित रहलाह! \nएsहर िहमानी-पाथर जका◌ॅ◌ं छत िदस तकैत अपन जीवनक एिह नाटकीय मोड़ पर 6ु¶ध छलीह! निञ चािहतो \nपा◌ॅ◌ंच बख( पूव(क ओ िदन मोन पिड़ गेलिन जािह मे सजिल- धजिल कतेक उमंगक संग िवनोदक ]ती6ा क' \nरहल छलीह! मुदा िवनोद-ओ त' कोनो न कोनो बहbे िहमानी सॕ दूर रहिथ!पूछिथ ककरा िहमानी?न समवयस \nननिद,न िदयािदनी!बूढ़ सासु सॕ की पूछिथ,कोना पूछिथ? एवं¾मेण दू मास बीतल,जािह मे आिफिसयल टूर पर \nदू बेर भ' अयलाह िवनोद!आब धीरज टुिट गेलिन िहमानीक,एक िदन ठाढ़ भ' गेलीह सोझ»,जखन िवनोद \nआिफस स' आिब चाह- जलखै क' फेर खेलबा लेल बहार भ' रहल छलाह ,ओ पËत: कारण पुछलिखन। \nपिहने बहाना,फेर धमकी,मुदा अंततः जे सय बहरायल ओ बहुत भयाओन छल! िहमानी आ िवनोदक िचकरा- \nिचकरी सुिन सासुओ सभ गप बुिझ गेलिखन आ प`ाापक संग अपन  अनिभ8ता बुझबैत,नैहर पठा \nदेलिखन।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसाल भिर िववाह- िव7छेदक ]ि¾या चलल।िकछु कादो िहनका पर, िकछु िवनोद पर पड़ल, मुदा ई मुgत \nभेलीह।तकर बाद कोनो तरहp अपना के◌ॅ◌ं सsहािर पढ़ाई पूरा केलिन आ एकटा ]ाइवेट कूल मे नोकरी कर' \nलगलीह।जीवन िकछु िकछु सामाय होमय लागल छलिन, तखने बड़की काकीक भतीजाक ]ताव पर िहनकर \nजीवन मे भूकंप आिब गेलिन।िहनक सभ ]ितरोध मायक नोरक बहाव मे बिह गेल आ ई यrवत् सभटा \nसsपािदत करैत,सुखल आंिखए आिब गेलीह समतीपुर सॕ पुणे। \nमुदा उtलिसत मोने निञ,एकटा मातृहीन ब7चाक माय बिन। \nअिगला िदन सॕ फेर मशीनी िजंदगी शुµ भेल।िशिशर अपनिहं सॕ ]भात के◌ॅ◌ं तैयार क' कूल पठौलिन,अपनहु◌ॅ◌ं \nजलखै क' आिफस बहरेलाह। िहमानी कनेक Òी भ' सुशीलाक सहायता सॕ घरक काजदान बुझलिन आ \nहöता भिर मे घरक ¸यवथा संभािर लेलिन।मुदा मोन!ओ त' शुmक पाषाण बनल छल! \nधीरे- धीरे ]भातक सभ दाियव िहमानी संभािर लेलिन, ओहो धीरे-धीरे दोती कर' लागल िकतु अतरंगता \nकत'? िहमानी के◌ॅ◌ं िकछु अनुभवे कहा◌ॅ◌ं होइन? ओ त' ×यूटी क' रहल छलीह! िशिशर सभ टा देखैत छलाह, \nिकतु ओ मौका देब' चाहै छलिखन! \nजीवन जॕ खायब, पीयब,सुतब,उठब,काज करब, नोकरी  बजायब होइ छै त' नीक जका◌ॅ◌ं चिल रहल छलिन \nदूनूक! \nएकिदन ]भात सीढ़ी पर सॕ खिस अचेत भ' गेल आ िहमानीक हाथ पैर सुb भ' गेलिन।कत' ल' \nजेिथन,हुनका त' िकछु बुझले निञ छलिन पुणे के बारे मे।कहुना खबािसनीक सहायता सॕ लगीचक अपताल \nमे ल' गेलिखन। सीटी कैन आिद मे जखन िकछु िवशेष चोट निञ बुझेलै,त' कने होश मे अयलीह आ \nसुशीला के◌ॅ◌ं कहलिखन सर के◌ॅ◌ं खबिर देबा लेल। \nजखने ]भात आंिख फोललक,तखने ओकरा मुंह सॕ मsमी बहरेलै आ िहमानी ओकरा किस क' छाती सॕ लगा \nकान' लगलीह।हुनक आंिख सॕ बहैत अजï अZुधार जेना युगयुगक संिचत पीड़ा बहा रहल हो।ओsहर \nखबािसनीक फोन सुिन हड़बड़ायल एलाह िशिशर माय बेटाक ई अतरंग िमलन देिख थकमकायल रिह \nगेलाह,हुनका बुझा गेलिन िहमख^ड िपघिल रहल छैक…..   \n  \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n........................................................................................................................  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी6ा लेल   मैिथली ( अिनवाय( आ ऐि7छक ) आ आन \nऐि7छक िवषय आ सामाय 8ान ( अं9ेजी मा:यम ) हेतु सािम9ी \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COM MISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GEN ERA L \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n  \nVideha e -Learning  \n \nपेटार ( िरसोस( सेटर )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nश¶द -¸याकरण -इितहास  \nMAITHILI IDIOMS & PHRASES  मैिथली मुहावरा एवम् लोकोिgत ]काश - रमाकात िमZ \nिमिहर  (खटी ]वाहयुgत मैिथली िलखबामे सहायक) \nडॉ. लिलता झा- मैिथलीक भोजन सsबधी श¶दावल ◌ी (खटी ]वाहयुgत मैिथली िलखबामे सहायक) \nमैिथली श¶द संचय  MAITHILI DICTIONARY - RAMDEO JHA  (खटी ]वाहयुgत मैिथली िलखबामे \nसहायक) \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY  \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY  \nअिणमा िसंह -Shishu_Geet_Khel_Anima_Singh  \nडॉ. रमण झा \nमैिथली का¸यमे अलøार     अलøार -भाकर  \nआनद िमZ ( सौजय Zी रमानद झा \"रमण\") - िमिथला भाषाक सुबोध ¸याकरण  \nBHOLALAL DAS  मैिथली सुबोध ¸याकरण - भोला लाल दास  \nराधाकृmण चौधरी- A Survey of Maithili Literature  \n............................................................................................................... .........  \nमूलपाठ  \nितरहुता िलिपक उ±व ओ िवकास (यू.पी.एस.सी. िसलेबस) \nराजे´र झा- िमिथला6रक उ±व ओ िवकास  ( मैिथली सािहय संथान आकuइव ) \nSurendra Jha Suman  द -वती ( मूल )- Zी सुरे0 झा सुमन ( यू.पी.एस .सी. िसलेबस ) \n]बध सं9ह - रमानाथ झा ( बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) CIIL SITE   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n........... .............................................................................................................  \nसमी6ा \nसुभाष च0 यादव -राजकमल चौधरी: मोनो9ाफ  \nिशव कुमार झा \"िटtलू\" अंशु-समालोचना \nडॉ बचे´र झा- B_JHA_Nibhand_Nikunj.pdf  \nडॉ. देवशंकर नवीन - Adhunik_Sahityak_Paridrishya  \nडॉ. रमण झा- िभb -अिभb  \n]ेमशंकर िसंह - मैिथली भाषा सािहय :बीसम शता¶दी ( आलोचना) \nडॉ. रमानद झा 'रमण' \nिहआओल  \nअिखयासल      CIIL SITE  \nदुगuनद म^डल -च6ु \nRAMDEO JHA  द -वतीक वतु कौशल - डॊ. Zीरामदेवझा \nSHAILENDRA MOHAN JHA  पिरचय िनचय - डॊ शैले0 मोहन झा \n.............. ..........................................................................................................  \n अितिरgत पाठ  \n पिहने िमिथला मैिथलीक सामाय जानकारी लेल एिह पोथी कÔ पढ़ू:- \nराधाकृmण चौधरी- िमिथलाक इितहास  \nफेर एिह मनल®गू फाइल सभकÔ सेहो पढ़ू:-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकेदारनाथ चौधरी \nचमेलीरानी                         माहुर                           करार    \nकुमार पवन \nपइठ ( मैिथलीक सव(ZेÉ कथा) ( साभार अंितका)       डायरीक खाली पbा ( साभार अंितका) \nया◌ेगे0 पाठक िवया◌ेगी- िव8ानक बतकही \nरामलोचन ठाकुर - मैिथली लोककथा \nSAHITYA AKADEMI  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/publications/e -books.jsp  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/gen eral/Digitalbooks.jsp  \nCIIL  \nhttp://corpora.ciil.org/maisam.htm  \nअिखयासल ( रमानद झा रमण ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI1.pdf  \nजुआ यल कनकनी- महे0  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI2.pdf  \n]बध सं9ह - रमानाथ झा ( बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) \nhttp://corp ora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI3.pdf  \nसृजन केर दीप पव(- सं केदार कानन आ अरिवद ठाकुर  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI4.pdf   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथली गV सं9ह - सं शैले0 मोहन झा \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI5.pdf  \nJNU  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/maithili/index.jsp  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/student_projects/lexicon.jsp?lexicon=maithili \nARCHIVE.ORG  \nhttps://archive.org/details/%40vijay_deo_jha?& sort= -publicdate&page=2  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS/ PICTURE-AUDIO-VIDEO ARCHIVE  \nhttp://videha.co.in/new_page_15.htm  \nhttps://sites.google.com/ a/videha.com/videha -pothi/  \nALL INDIA RADIO DOORDARSHAN आकाशवाणी दूरदश(न  \nhttp://prasarbharati.gov.in/    \nhttp://newsonair.com/   \nht tps://doordarshan.gov.in/  \nआकाशवाणी मैिथली \nपोडकाट  http://prasarbharati.gov.in/podcast.php?filterlang=Maithili&from=1947 -08 -\n15&fromwp=2020 -08 -29&to=2050 -12 -31&search=GO  \nआकाश वाणी पटना/ दरभंगा मैिथली रेजनल यूज टेgट डाउनलोड -1 http://newsonair.com/RNU -\nNSD -Audio -Archive -Search.aspx   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआकाशवाणी पटना/ दरभंगा मैिथली रेजनल यूज टेgट डाउनलोड -2 http://newsonair.com/Regional-\nText.aspx  \nआकाशवाणी दरभंगा http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=282  \nआकाशवाणी दरभंगा यू यूब \nचैन ल https://www.youtube.com/channel/UCGdNveEFmv4pPolWiTEMxVA  \nआकाशवाणी भागलपुर  http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=359  \nआकाशवाणी पूिण(य http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=256   \nआकाशवाणी पटना http://prasarbharati.gov.in/playe rsource.php?channel=122  \nIGNCA  \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/mithila.htm  \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/kalyani.htm  ( MAITHILI ENGLISH DICTIONARY)  \nhttp://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/mithila.htm  \nMITHILA DARSHAN  \nhttps://mithiladarshan.com/  (online pdf of Maithili journal)  \nI LOVE MITHILA  \nhttps://www.ilovemithila.com/   (online maithili journal)  \nमैिथली सािहय संथान  \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/resources  (online pdf of Reasearch Papers/ \nbooks)  \n........................................................................................................................  \nVIDEHA e -LEARNING YO UTUBE CHANNEL  \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXiOHp7A  \n(अनुवत(ते)  \n-गजे0 ठाकुर  \nिवदेहक िकछु िवशेष»क :- \n१) हाइकू िवशेष»क १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_1 5_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेष»क २१ म अंक ,  १ नवsबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेष»क ६७ म अंक , १ अgटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेष»क ७० म अंक , १५ नवsबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेष»क ७२ म अंक १५ िदसsबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेष»क ७७ म अंक ०१ माच( २०११   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) अनुवाद िवशेष»क ( गV -पV भारती) ९७ म अंक  \nVideha_01 _01_2012  Videha_01_01_2012_Tirhuta            97  \n८) बाल गजल िवशेष»क िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n९) भिgत गजल िवशेष»क १२६ म अंक , १५ माच( २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n१० ) गजल आलोचना-समालोचना-समी6ा िवशेष»क १४२ म, अंक १५ नवsबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n११ ) काशीक»त िमZ मधुप िव शेष»क १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n१२) अरिवद ठाकुर िवशेष»क १८९ म अंक १ नवsबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१३) जगदीश च0 ठाकुर अिनल िवशेष»क १९१ म अंक १ िदसsबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१४ ) िवदेह सsमान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अ]ैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n Videha_01_07_2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१५ ) मैिथली सी.डी./ अtबम गीत संगीत िवशेष»क - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \n१६ ) मैिथली वेब पrकािरता िवशेष»क  \nVIDEHA 313  \nलेखकसं आमंिrत रचनापर आम ंिrत आलोचकक िटxपणीक शृंखला \n१. कािमनीक प»च टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटxपणी \nिवदेहक दू सए नौम  अंक  Videha_01_09_2016  \nएिडटस( चोइस सीरीज  \nएिडटस( चोइस सीरीज -१ \nिवदेहक १२३ म (०१ फरबरी २०१३) अंकमे बलाकारपर मैिथलीम े पिहल किवता ]कािशत भेल छल। ई \nिदसsबर २०१२ क िदtलीक िनभ(या बलाकार का^डक बादक समय छल। ओना ई अनूिदत रचना छल, \nतेलुगुमे पसुपुलेटी गीताक एिह किवताक िहदी अनुवाद केने छलीह आर. श»ता सुदरी आ िहदीसँ मैिथली \nअनुवाद केने छलाह िवनीत उपल। हमर जानकारीमे एिहसँ बेशी िसहराबैबला किवता कोनो भाषामे निह रचल \nगेल अिछ। सात सालक बादो ई समया ओहने अिछ। ई किवता सभकÔ पढ़बाक चाही, खास कऽ सभ \nबेटीक बापकÔ, सभ बिहनक भाएकÔ आ सभ पÛीक पितकÔ। आ िवचारबाक चाही जे हम सभ अपना ब7चा \nसभ लेल केहन समाज बनेने छी। \nएिडटस( चोइस सीरीज -१ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -२ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच Ãेट कैसरक समयापर िवदेह मे मीना झा केर एकटा लघु कथा \n]कािशत भेल। ई मैिथलीक पिहल कथा छल जे Ãेट कैसर पर िलखल गेल। िहदीमे सेहो ताधिर एिह \nिवषयपर कथा निह िलखल गेल छल, कारण एिह कथाक ई-]कािशत भेलाक १-२ सालक बाद िहदीमे दू  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगोटेमे घॲघाउज भऽ रहल छल िक पिहल हम आिक हम, मुदा दुनूक ितिथ मैिथलीक कथाक परवत छल। \nबादमे ई िवदेह लघु कथामे सेहो संकिलत भेल। \nएिडटस( चोइस सीरीज -२ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -३ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदीश च0 ठाकुर अिनलक िकछु बाल किवता ]कािशत भेल। बादमे \nहुनकर ३ टा बाल किवता िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल जािहमे २ टा किवता बेबी चाइtडपर छल। \nपढ़ू ई तीनू किवता, बादक दुनू बेबी चाइtडपर िलखल किवता पढ़बे टा कµ से आ9ह। \nएिडटस( चोइस सीरीज -३ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -४ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदानद झा मनुक एकटा दीघ( बाल कथा किह िलअ बा उपयास \n]कािशत भेल, नाम छल चोनहा। बादमे ई रचना िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल, ई रचना बाल \nमनोिव8ानपर आधािरत मैिथलीक पिहल रचना छी, मैिथली बाल सािहय कोना िलखी तकर Êेिनंग कोस(मे एिह \nउपयासकÔ राखल जेबाक चाही। कोना मॊडन( उपयास आग बढ़ै छै, टेप बाइ टेप आ सेहो बाल \nउपयास। पढ़बे टा कµ से आ9ह। \nएिडटस( चोइस सीरीज -४ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -५ \nएिडटस( चोइस ५ मे मैिथलीक \"उसने कहा था\" माने कुमार पवनक दीघ(कथा \"पइठ\" (साभार अंितका) । \nिहदीक पाठक, जे \"उसने कहा था\" पढ़ने हेता, कÔ बुझल छिह जे कोना अिह कथाकÔ रिच च0धर शमu \n’गुलेरी’ अमर भऽ गेलाह। हम चचu कऽ रहल छी, कुमार पवनक \"पइठ\" दीघ(कथाक। एकरा पढ़लाक बाद \nअहकÔ एकटा िविचr, सुखद आ मोन हौल करैबला अनुभव भेटत,  जे सेgसपीिरअन Êेजेडी सँ िमिलतो लागत \nआ फराको। मुदा एिह रचनाकÔ पढ़लाक बाद तामस, घृणा सभपर िनयंrणकÔ आ सामािजक/ पािरवािरक \nदाियवकÔ सेहो अह आर गंभीरतासँ लेबै, से धिर पÞा अिछ। मुदा एकर एकटा शत( अिछ जे एकरा समै \nिनकािल कऽ एÞे उखड़ाहामे पिढ़ जाइ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिडटस( चोइस सीरीज -५ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -६ \nजगदीश ]साद म^डलक लघुकथा \"िबसढ़\": १९४२-४३ क अकालमे बंगालमे १५ लाख लोक मुइला, मुदा \nअमय( सेन िलखैत छिथ जे हुनकर कोनो सर-सsबधी एिह अकालमे निह मरलिह। िमिथलोमे अकाल आएल \n१९६७ ई. मे आ इिदरा गधी जखन एिह 6ेr अएली तँ हुनका देखाओल गेल जे कोना मुसहर जाितक \nलोक िबसढ़ खा कऽ एिह अकालकÔ जीित लेलिह। मैिथलीमे लेखनक एकभगाह िथित िवदेहक आगमनसँ \nपिहने छल। मैिथलीक लेखक लोकिन सेहो अमय( सेन जेक ओिह महािवभीिषकासँ ]भािवत निह छला आ तÔ \nिबसढ़पर कथा निह िलिख सकला। जगदीश ]साद म^डल एिहपर कथा िलखलिह जे ]कािशत भेल चेतना \nसिमितक पिrकामे, मुदा काय(कारी सsपादक ªारा वत(नी पिरवत(नक कारण ओ मैिथलीमे निह वरण् अवहîमे \nिलखल बुझा पड़ल, आ ओतेक ]भावी निह भऽ सकल कारण िवषय रहै खटी आ वत(नी कृिrम। से एकर \nपुनः ई-]काशन अपन असली µपमे भेल िवदेहमे आ ई संकिलत भेल \"गामक िजनगी\" लघुकथा सं9हमे। एिह \nपोथीपर जगदीश ]साद म^डलकÔ टैगोर िलटरेचर अवाड( भेटलिन। जगदीश ]साद म^डलक लेखनी मैिथली \nकथाधाराकÔ एकभगाह हेबासँ बचा लेलक, आ मैिथलीक समानातर इितहासमे मैिथली सािहयकÔ दू कालख^डमे \nबिट कऽ पढ़ए जाए लागल- जगदीश ]साद म^डलसँ पूव( आ जगदीश ]साद म^डल आगमनक बाद। तँ \n]तुत अिछ लघुकथा िबसढ़- अपन सु7चा वµपमे। \nएिडटस( चोइस सीरीज -६ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -७ \nमैिथलीक पिहल आ एकमाr दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफी। सदीप कुमार साफीक दिलत \nआमकथा जे अहकÔ अपन लघु आकाराक अछैत िहलोिड़ देत आ अहक ई िथित कऽ देत जे समानातर \nमैिथली सािहय कतबो पढ़ू अहकÔ अछॱ निह होयत। ई आमकथा िवदेहमे ई-]कािशत भेलाक बाद लेखकक \nपोथी \"बैशाखमे दलानपर\"मे संकिलत भेल आ ई मैिथलीक अखन धिरक एकमाr दिलत आमकथा िथक। तँ \n]तुत अिछ मैिथलीक पिहल दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफीक कलमसँ। \nएिडटस( चोइस सीरीज -७  (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -८  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनेना भुटकाकÔ राितमे सुनेबा लेल िकछु लोककथा (िवदेह प ेटारसँ)। \nएिडटस( चोइस सीरीज -८ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -९ \nमैिथली गजलपर पिरचचu (िवदेह पेटारसँ)। \nएिडटस( चोइस सीरीज -९ (डाउनलोड िलंक) \nजगदीश ]साद म^डल जीक ६५ टा पोथीक नव संकरण िवदेहक २३३ सँ २५० धिरक अंकमे धारावािहक \n]काशन   नीचक िलंकपर पढ़ू:- \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \nVideha_01_04_2018  \nVideha_15_03_2018  \nVideha_01_03_2018  \nVideha_15_02_2018  \nVideha_01_02_2018  \nVideha_15_01_2018  \nVideha_01_01_2018  \nVideha_15_12_2017  \nVideha_01_12_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_11_2017  \nVideha_01_11_2017  \nVideha_15_10_2017  \nVideha_01_10_2017  \nVideha_15_09_2017  \nVideha_01_09_2017  \nिवदेह ई -पिrकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव(ZेÉ  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन : \nिव देह : सदेह : १ ( २००८ -०९ ) देवनागरी \nिव देह : सदेह : १ ( २००८ -०९ ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :२ ( मैिथली ]बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) देवनागरी \nिवदेह :सदेह :२ ( मैिथली ]बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :३ ( मैिथली पV २००९ -१० )देवनागरी \nिवदेह :सदेह :३ ( मैिथली पV २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :४ ( मैिथली कथा २००९ -१० )देवनागरी \nिवदेह :सदेह :४ ( मैिथली कथा २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]  ितरहुता \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]- दोसर संकरण देवनागरी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली पV  [ िवदेह सदेह ७ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली पV  [ िवदेह सदेह ७ ]  ितरहुता \nिवदेह मैिथली नाय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली नाय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली ]बध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली ]बध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] ितरहुता \nिवदेह :सदेह ११  \nिवदेह :सदेह १२  \nिवदेह :सदेह १३  \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of  the  original works.-Editor   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह सsमान : सsमान -सूची (समानातर सािहय अकादेमी पुरकार सिहत) \nअपन मंत¸य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \nसूचना/ घोषणा \n१ \n\"िवदेह सsमान\" समानातर सािहय अकदेमी पुरकारक नामसँ ]चिलत अिछ। \"समानातर सािहय अकादेमी \nपुरकार\" (मैिथली), जे सािहय अकादेमीक मैिथली िवभागक  गएर स»वैधािनक काजक िवरोधमे शुn कएल \nछल, लेल अनुशंसा आमिrत अिछ। \nअनुशंसा २०१९ आ २०२० बख( लेल िन   कोिट सभमे आमिrत अिछ: \n१) फेलो \n२)मूल पुरकार \n३)बाल-सािहय \n४)युवा पुरकार आ \n५) अनुवाद पुरकार। \nअपन अनुशंसा ३१ िदसsबर २०२० धिर २०१९ पुरकारक लेल आ ३१ माच( २०२१ धिर २०२०क \nपुरकारक लेल पठाबी। \nपुरकारक सभ ¾ाइटेिरया सािहय अकादेमी, िदtलीक समानातर पुरकारक सम6 रहत, जे एिह \nिलंक  sahitya-akademi.gov.in  पर उपल¶ध अिछ। अपन अनुशंसा \neditorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२ \n“िमिथला मखान” िफtम देखू माr १०१ टाकामे। Android App  “BEJOD” download कµ वा \nजाउ www.bejod.in  पर, signup कµ, एकटा ईमेल जायत, अपन ईमेल खोलू आ ओकरा िgलक कµ \nअहक अकाउंट एgटीवेट भय जायत। आब िमिथला मखान रे^ट पर िलअ, डेिबट काड(सँ १०१ टाका \nअ◌ॉनलाइन पेमpट कµ आ िफtम देखू। \n \n३ \nिवदेह अपन आगामी अंक (२०२१ क ]ारsभमे) Zी रामलोचन ठाकुर पर िवशेष»क िनकालबाक नेयार केने \nअिछ। हुनका सsबधी रचना आमंिrत अिछ (संमरण, सा6ाकार, समी6ा आिद) जे ३१ िदसsबर २०२० \nधिर editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाओल जा सकैत अिछ। िवदेह पेटारक अतग(त (पोथी \nडाउनलोड साइट) मे http://www.videha.co.in/new_page_15.htm   हुनकर मौिलक, अनूिदत आ \nसsपािदत रचना Òी पी.डी.एफ. डाउनलोड लेल उपल¶ध अिछ। \n \nिवदेह :मैिथली सािहय  आदोलन : मानुषीिमह  संकृताम्: VIDEHA: AN IDEA FACTORY  \n(c)२००४-२०२१. सवuिधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n]थम मैिथली पाि6क ई-पिrका ISSN 2229-547X VIDEHAसsपादक: गजे0 ठाकुर।  सह-सsपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सsपादक: राम िवलास साहु, नद िवलास राय, सदीप कुमार साफी आ मुbाजी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(मनोज कुमार कण()।  सsपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचr- बेचन ठाकुर। सsपादक- सूचना-सsपक(-समाद- पूनम \nमंडल। सsपादक -rी कोना- इरा मिtलक। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ]कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण ( उरदाियव लेखक गणक म:य \nछिह)editorial.staff.videha@gmail.com  कÔ मेल अटैचमे^टक µपमÔ .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉमÁटमे पठा सकै छिथ। एतऽ ]कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं9हकu लोकिनक लगमे \nरहतिह, माr एकर ]थम ]काशनक/ ि]ंट-वेब आकuइवक/ आकuइवक अनुवादक आ आकuइवक ई-]काशन/ \nि]ंट-]काशनक अिधकार ऐ ई-पिrकाकÔ छै, आ से हािन-लाभ रिह त आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयtटीक/ पािरZिमकक ]ावधान नै छै। तÔ रॉयtटीक/ पािरZि मकक इ7छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ9ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि6xत पिरचय आ अपन कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल ]काशनक हेतु िवदेह (पाि6क) \nई पिrकाकÔ देल जा रहल अिछ। मेल ]ाxत होयबाक बाद यथासंभव शी  ( सात िदनक भीतर) एकर \n]काशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिrकाकÔ Zीमित लôमी ठाकुर ªारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकÔ ई ]कािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004-2021 सवuिधकार सुरि6त। िवदेहमे ]कािशत सभटा रचना आ आकuइवक सवuिधकार \nरचनाकार आ सं9हकuक लगमे छिह। ५ जुलाई २००४ कÔ \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html  “भालसिरक गाछ”- \nमैिथली जालवृसँ ]ारsभ इंटरनेटपर मैिथलीक ]थम उपिथितक याrा िवदेह- ]थम मैिथली पाि6क ई \nपिrका धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर ई ]कािशत होइत अिछ। आब “भालसिरक \nगाछ” जालवृ 'िवदेह' ई-पिrकाक ]वgताक संग मैिथली भाषाक जालवृक ए9ीगेटरक µपमे ]युgत भऽ \nरहल अिछ। िवदेह ई-पिrका ISSN 2229-547X VIDEHA \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१४  म अंक  १५  जनवरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५७  अंक  ३१४ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  ","size_mb":1.22,"has_text":true},"Videha 315.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 315.pdf","name":"Videha 315.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी २०२१  ( वष( १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे2 ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परी7ा लेल  मैिथली (अिनवाय( आ \nऐि8छक) आ आन ऐि8छक िवषय आ सामाय 9ान (अं:ेजी मा;यम) हेतु सािम:ी [एन.टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट-\nमैिथली लेल सेहो] [STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION ) EXAMS- \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONAL S AND \nGENERAL STUDIES (ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO]  \n२. गW  \n२.१ .योगे2 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- ८ म खेप) \n२. २.  रबी2 नारायण िम[- धारावािहक उपयास-लजकोटर  (१५ म खेप)  \n२.३.जगदीश ^साद म_डल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (८ म खेप) \n२.४ .नद िवलास राय-बुढ़क दुख  \n२.५. जगदीश^साद म_डल-पिरपbव िनरलज  \n२.६.मुdाजी-बीहिन कथा-पछतावा \n२.७.9ानवf(न कंठ-डॉलीक नामhकन  \n२.८.लालदेव कामत- भूगोलमे िमिथलाराज किहयाधिर  \n२.९.सुभाष कुमार कामत- २ टा बीहिन कथा \n२.१०.जगदीश च2 ठाकुर ‘अिनल’- आँिखमे िचo हो मैिथलीकेर (आम-कथा)  \n  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३. पW  \n३.१.आशीष अनिचहार-दू टा गजल  \n३.२.अमरेश कुमार लाभ- दुइ टा किवता आ एक टा गजल \n३.३. बाबा बैWनाथ - गज ल \n४.oी कोना ( सqपादक - इरा मिrलक ) \n४.१.अिqबका मिrलक-हंसी \n४.२.तनुजा दsा- नारी क अंनत tप  \n४.३.चंदना दs- फागु \n४.४.शिश ^भा-oी \n४.५.बबली मीरा- हम िमिथला के नारी छी \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचoकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचक िलंक \nपर जाउ। \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह पेटार  \n \n View Videha googlegroups (since July 2008)   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n view Videha Facebook Official Group (since January 2008) - \nfor announcements  \n१. गजे2 ठाकुर  \n........................................................................................................................  \n..................................................................................................................... ...  \n[संघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी7ा लेल   मैिथली ( अिनवाय( आ ऐि8छक ) आ आन \nऐि8छक िवषय आ सामाय 9ान ( अं:ेजी मा;यम ) हेतु सािम:ी] \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल सेहो] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GEN ERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n[FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI ALSO]  \nयू. पी. एस . सी. ( मेस ) २०२० ऑशनल : मैिथली सािहय िवषयक टेट सीरीज  \n  \nयू.पी.एस.सी. क ि^िलिमनरी परी7ा २०२० सqपd भऽ गेल अिछ। जे परी7ाथ एिह परी7ामे उsीण( करताह \nआ जँ मेसमे हुनकर ऑशनल िवषय मैिथली सािहय हेतिह तँ ओ एिह टेट-सीरीजमे सिqमिलत भऽ सकैत \nछिथ। टेट सीरीजक ^ारqभ ि^िलqसक िरजrटक तकाल बाद होयत। टेट-सीरीजक उsर िवWाथ कैन \nकऽ editorial.staff.videha@gmail.com पर पठा सकैत छिथ, जँ मेलसँ पठेबामे असोकज( होइिह तँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओ हमर ासएप नqबर 9560960721 पर सेहो ^ ोsर पठा सकैत छिथ। संगमे ओ अपन ि^िलqसक \nएडिमट काड(क कैन कएल कॉपी सेहो वेरीिफकेशन लेल पठाबिथ। परी7ामे सभ ^ क उsर निह देमय \nपड़ैत छैक मुदा जँ टेट सीरीजमे िवWाथ सभ ^ क उsर देताह तँ हुनका लेल [ेयकर रहतिह। \nिवदेहक सभ कीम जेक ईहो पूण(तः िनःशुrक अिछ। - गजे2 ठाकुर  \nसंघ लोक सेवा आयोग ¤ारा आयोिजत िसिवल सिव(सेज ( मु¥य ) परी7ा, २०२० मैिथली ( ऐि8छक ) लेल टेट \nसीरीज / ^  -पo - १ आ २  \nTEST SERIES -1 \nTEST SERIES -2 \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल / FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI]  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03  ( [ी शqभु कुमार िसंह ¤ारा संकिलत ) \n  \nVide ha e -Learning  \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL)  \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली ^ पo - यू.पी.एस .सी. ( ऐि8छक ) \nमैिथली ^ पo - यू.पी.एस .सी. ( अिनवाय() \nमैिथली ^ पo - बी.पी.एस .सी.( ऐि8छक ) \n  \nमैिथलीक वत(नी \n१ \nभाषापाक  \n२ \nमैिथलीक वत(नीमे पय¨त िविवधता अिछ। मुदा ^ पo देखला उsर एकर वत(नी इ©नू BMAF001 सँ ^ेिरत \nबुझाइत अिछ, से एकर एकरा एक उखड़ाहामे उनटा-पुनटा िदयौ, ततबे धिर पय¨त अिछ। यू.पी.एस.सी. \nक मैिथली ( कqपलसरी) पेपर लेल सेहो ई पय¨त अिछ , से जे िवWाथ मैिथली (कqपलसरी) पेपर लेने छिथ \nसे एकर एकटा आर फाट-रीिडंग दोसर-उखड़ाहामे करिथ| \nIGNOU   इ©नू       BMAF -001  \n................................. .......................................................................................  \nMAITHILI (OPTIONAL)  \nTOPIC 1     [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit , Avhatt, Maithili) भारोपीय भाषा \nपिरवार म;य मैिथलीक थान/ मैिथली भाषाक उ­व ओ िवकास ( संकृत, ^ाकृत, अवह®, मैिथली)] \nTOPIC 2     (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC 3     (¯योितरी°र, िवWापित आ गोिवददास िसलेबसमे छिथ आ रसमय किव चतुर चतुरभुज \nिवWापित कालीन किव छिथ। एतय समी7ा शृंखलाक ^ारqभ करबासँ पूव( चाt गोटेक श±दावली नव श±दक \nपय¨य संग  देल जा रहल अिछ। नव आ पुरान श±दावलीक  9ानसँ ¯योितरी°र, िवWापित आ \nगोिवददासक ^ ोsरमे धार आओत, संगिह श±दकोष बढ़लासँ  खटी मैिथलीमे ^ ोsर  िलखबामे धाख आते-\nआते खतम होयत, लेखनीमे ^वाह आयत  आ सु8चा भावक अिभ²यिbत भय सकत।)   \nTOPIC 4                 ( ब2ीनाथ झा श±दावली आ िमिथलाक कृिष -मय श±दावली) \nTOPIC  5                ( वैrयू एडीशन - ^थम पo - लोिरक गाथामे समाज ओ संकृित ) \nTOPIC  6                ( वैrयू एडीशन - ि¤तीय पo - िवWापित ) \nTOPIC  7                ( वैrयू एडीशन - ि¤तीय पo - पW समी7ा- बानगी) \nTOPIC  8                ( वैrयू एडीशन - ^थम पo - लोक गाथा नृय नाटक संगीत ) \nTOPIC  9                ( वैrयू एडीशन - ि¤तीय पo - याoी) \nTOPIC  10                ( वैrयू एडीशन - ि¤तीय पo - मैिथली रामायण ) \nTOPIC  11                ( वैrयू एडीशन - ि¤तीय पo - मैिथ ली उपयास ) \nTOPIC 12                ( वैrयू एडीशन - ^थम पo - श±द िवचार ) \nTOPIC 13                ( ितरहुता िलिपक उ­ व ओ िवकास ) \nTOPIC 14                  ( आधुिनक नाटकमे िचिoत  िनध(नताक समया- शqभु कुमार िसंह )◌्  \nTOPIC 15                  ( वातंµयोsर मैिथली कथामे सामािजक समरसता- अ¶ण कुमार िसंह ) \nTOPIC 16                  ( यू. पी.एस .सी. मैिथली ^थम पoक परी7ाथ हेतु उपयोगी संकलन , \nमैिथलीक ^मुख उपभाषाक 7ेo आ ओकर ^मुख िवशेषता, मैिथली सािहयक आिदकाल , मैिथली सािहयक \nकाल -िनध¨रण - शqभु कुमार िसंह )                             िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC 17                 ( मैिथली आ दोसर पुबिरया भाषाक बीचमे सqबध ( बh©ला, असिमया आ \nओिड़या) [ यू.पी.एस .सी. िसलेबस , पo -१, भाग -“ए”, ¹म -५])  \nTOPIC 18                  [मैिथली आ िहदी/ बh©ला/ भोजपुरी/ मगही/ संथाली- िबहार लोक सेवा \nआयोग ( बी.पी.एस .सी.) केर िसिवल सेवा परी7ाक मैिथली ( ऐि8छक ) िवषय लेल ] \n..................................... ...................................................................................  \n  \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS)  \nGS (Pre)  \nTOPIC 1   \nGS (Mains)  \nNCERT -ENVIRONMENT CLASS XI -XII  \nNCERT PDF I -XII  \nTN BOARD PDF I -XII  \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS  \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIV E \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS  \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS  \n...................................... ..................................................................................  \nOTHER OPTIONALS  \n........................................................................................................................   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nIGNOU eGYANKOSH  \n (अनुवत(ते)  \n-गजे2 ठाकुर  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२. गW  \n२.१ .योगे2 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- ८ म खेप) \n२. २. रबी2 नारायण िम[- धारावािहक उपयास-लजकोटर (१५ म खेप) \n२.३.जगदीश ^साद म_डल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (८ म खेप) \n२.४ .नद िवलास राय-बुढ़क दुख  \n२.५. जगदीश^साद म_डल-पिरपbव िनरलज  \n२.६.मुdाजी-बीहिन कथा-पछतावा \n२.७.9ानवf(न कंठ-डॉलीक नामhकन  \n२.८.लालदेव कामत- भूगोलमे िमिथलाराज किहयाधिर  \n२.९.सुभाष कुमार कामत- २ टा बीहिन कथा \n२.१०.जगदीश च2 ठाकुर ‘अिनल’- आँिखमे िचo हो मैिथलीकेर (आम-कथा)  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयोगे2 पाठक िवयोगी ( सqपक(- 9831037532)  \nनरक िवजय  \n(एिह नाटकक एक संकरण हमर पोथी ‘िoनाटकम्’ मे छिप गेल अिछ। ओिह मे दृ¼यक सं¥या बहुत बेसी \nरहला सँ िकछु िनद½शक लोकिन एकर मंचन पर ^  िचह लगौलिन। ओिह आलोचना क¾ ;यान मे रखैत \nएकरा पिरविध(त कएल गेल। एकर बंगला अनुवाद [ी नवीन चौधरी केलिन अिछ।- नाटककार) \n  \nपाo  पिरचय  \n           मानव पाo — रमेश, सुरेश, अनुपम अिमत (वै9ािनक) \n           पौरािणक पाo — ÀÁा, िवÂणु, महेश, नारद, यमराज, िचoगुत, दू यमदूत \nअंक  2 \nदृ¼य  3 \nमंच स¯जा ओिहना, टेबुलक पाछू छओटा कुस अध(वृsाकार tप मे लागल। िडिजटल  \nिडले बोड( पर िलखल अिछ ‘देवलोक ’, तीनू देव  बीच मे बैसल  छिथ।  अयिधक िचितत \nमु2ा मे नारदक ^वेश। ^काश ¹म सँ चाt क¾ आलोिकत करैत अ िछ। तखन धीरे धीरे \nपूरा मंच आलोिकत होइत अिछ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनारद         नारायण, नारायण, सब सयानास भेल जा रहल अिछ।      \nिवÂणु         पिहने आसन :हण कएल जाओ मुिन[ेÃ।  ( नारद ÀÁाक बगल मे कुस पर बैसैत छिथ ) बहुत \nिचितत देखैत छी। िकछु िवशेष बात ? \nनारद         देव  लोकिन, मोन  हेबे करत  िकछु िदन  पूव( यमराज  दूटा मृतामाक  सqबध  मे एकटा िविचo  ^ताव  अन \nने छलाह।  हम  सब  ओिह  मृतामा क¾ मय(लोक  सँ िकछु सामान  अनबाक  वीकृित  दऽ  देने छिलयै। \nमहेश        हँ, ओ ^ताव  तऽ  सव(सqमित  सँ पास  भेल  छलैक। \nनारद         ठीक, मुदा जेना हम  कहने छलहुँ, ओिह  सामान  क¾ हम  सब  चीिह  निह  सकबैक।  ओिह  मे की छलैक  \nआ ओकर  देवलोक  पर  की ^भाव  हेतैक  से एखनहुँ हम  निह  बुझैत  छी मुदा िकछु अ^यािशत  घटना घिट  \nरहल  अिछ  जtर। \nिवÂणु         कने फिरछा कए  कहू। \nनारद         ओिह  मृतामाक  एलाक  बाद  ओकरा सब  क¾ अि©नकु_ड  पठा देल  गेलैक।  मुदा तािह  सँ पिहने ओ सब  बद  घर  मे\n नान  केलक। \nÀÁा         यमलोक मे आिब मृतामा बद घर मे नान केलक ! आÆय( घटना जे किहयो निह भेल छल। \nनारद         ओतबे निह, तकर बाद आिब कए यमराज आ िचoगुत क¾ एकटा पैकेट उपहार देलकिन। ओ \nउपहार केहन छलैक से तऽ हुनके सब सँ सूनब। \nमहेश         ओ दूनू गोटे उपहार रािख लेलिन ? कने बएन एqहरो पठा िदतिथ तऽ हमहूँ सब वाद िचिखतहुँ। \nनारद         कने दम धt उमापित, ओ दूनू आिबए रहल छिथ। ओतबे निह, ओ  सब अि©नकु_ड मे जेबा काल \nसेहो िकछु नाटक केलक। \nिवÂणु         अ8छा ? \nनारद         एकरो िवतृत वण(न हुनके सब सँ सूनब। मुदा हम कािल यमलोक मे बड़ अजगुत देखल। \nमहेश         िखसा बहुत रोचक बिन रहल अिछ, कने फिरछा कए किहयौ देविष(। \nनारद         कािल ओिहना उसुकतावश यमलोक गेल छलहुँ जे यमराज सँ ओिह दूनू मृतामाक हालचाल \nपूछी। ओतए जे देखल से अिव°सनीय छल। \nÀÁा         एहन की देखिलयै मुिन[ेÃ ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनारद         जखन हम ^वेश कएल तऽ देखल जे यमराज सँ कोनो दूटा अदृ¼य आमा गप कऽ रहल अिछ। \nओ सब ^कट निह होमए चाहैत छल। ओ हमरो िचहैत छल। \nिवÂणु         अपने क¾ तीनू लोक मे के निह िचहत देविष( ? \nनारद         से बात निह च¹पािण, हम जखन मय(लोक गेल रही तखन छÇवेश मे। तकर बाद हाल मे एक \nबेर फेर गेल छलहुँ मुदा िकछु िवशेष काय( सँ जािह मे ककरो सँ भ¾ट करबाके निह छल। \nमहेश         चुपेचुपे एतेक मय(लोक Èमण िकएक देविष( ? \nनारद         ओ िखसा बाद मे कहब। एखन तऽ बूिझ लेल जाओ जे ओ दूनू मृतामा मय(लोक सँ लगातार \nसqपक( बनौने रहैत अिछ। \nÀÁा         यमलोक मे अि©नकु_ड मे पड़ल आमा कोना मय(लोक सँ सqपक( बना सकैत अिछ ? ई तऽ \nअबूझ पहेली भेल मुिन[ेÃ। \nनारद         वै9ािनक ^गित जे हम देखल तािह सँ ई सqभव छैक चतुरानन। मुदा ओ बात एखन कात रहए \nिदयौक। सूनू यमलोकक िखसा। \nमहेश         सुनबा लेल ²य: भेल छी देविष(। \nनारद         ओ दूनू अदृ¼य आमा हमरा दूनू क¾ बहुत डरा धमका देलक। यमलोकक वत(मान िथितक ओ \nसब पूण( जानकारी रखने छल जेना पूरा इलाका मे ओ सब घुमैत रहल होअए। \nÀÁा         कु_ड मे पड़ल आमा कोना बाहर आिब गेल, कोना समूचा इलाका घूिम लेलक ? कु_ड मे पहरा \nनिह छलैक ? \nनारद         से तऽ यमराज सँ पूिछ लेब ^जापित। एतेक जtर जे ओ सब जा िह तक½ं बािज रहल छल से \nसब ओिहना नकारल निह जा सकैत छलैक। ओकरा तक( मे औिचय छलैक आ सब बात \nमय(लोकक आधुिनक वै9ािनक िवकासक अनुभव सँ ^ेिरत छलैक।   \nिवÂणु         की मानव  सsे  देवलोकक  िवजय  अिभयानक  तैयारी कऽ  रहल अिछ  ? ( महेश दू बेर डमt बजा दैत \nछिथ , जेना कोनो युfक िबगुल होए ) \nनारद         तेहन  सन  तऽ  निह  लगैत  अिछ।  देवलोक  ओकरा सब  लेल  कोनो चैल¾ज  निह  छैक।  ओ सब  तऽ  ÀÁा_डक  अ\nयाय  :ह  न7o  पर  पहुँिचए  गेल  अिछ।  आ अय  ÀÁा_ड  पर  जेबाक  तैयारी मे लागल  अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n            ( िचoगुतक  संग  यमराजक  ^वेश ) \nयमराज        िoमूित( क¾ हमर  दंडवत  ^णाम  वीकार  हो। \nिवÂणु         अबैत जाउ, आसन :हण करैत जाउ  ( कुस िदस इशारा करैत , यमराज , िचoगुत दूनू कातक \nकुस पर बैसैत छिथ , िचoगुत अपन खाताबही टेबुल पर रखैत \nछिथ ) कहल  जाए  धम(राज, कोन  िवशेष  ^योजन  सँ एखन  उपिथत  भेलहुँ ? \nयमराज        िवशेष  ^योजन  भेल  यमलोक मे घटैत िकछु िविचo घटना सँ देवलोकिन क¾ अवगत कराएब \nआ िशिथल  होइत  ^शासन पर िकछु चच¨। \nमहेश         आ मय(लोकक उपहारक चच¨ निह करबै ? \nयमराज        पिहने िचoगुत महाराज सँ हुनकर अनुभव सूिन लेल जाओ देवलोकिन। \nिवÂणु         सुनबा लेल तैयारे छी। \nिचoगुत       िखसा ओिह दू िविचo मृतामा सँ सqबिधत अिछ। ओ  दूनू अपना पेटी मे डायरी जक एकटा यंo \nअनने छल  जािह  मे अपन  सब  कुकृयक  िवतृत  िववरण  िलखने छल।  आ से एहन  नीक  ढंग  सँ जे ओक \nरा देिखते हमरा अपना लूिर  पर  लाज  होमए  लागल। \nÀÁा         ( आÆय( ^कट  करैत ) से की ? अपने सन  लेखाकार  तीनू लोक  मे निह  अिछ  तखन  ओिह  मय(लोकक  अदना जी\nव एतेक  कोना सीिख  लेलक  ? \nिचoगुत       हमरहु एकर  उsर  निह  भेटल  अिछ ^जापित।  एकेटा सqभावना अिछ  —\n युग  युग  सँ हम  सब  िशिथलताक  िशकार  भेल  छी।  कहलिन  ओिह  िदन  महादेव  ठीके जे हम  सब  मािन  बै\nसल  छिलयै सब  लूिर  मे सवËsम  छी आ नव  िकछु कतहु भैए  निह  सकैत  छैक।  ओही ^ाचीन  पfित  क¾ \nकनहा पर  टॕगने हम  सब  एतए  बैिस  अपना अिभमान  मे डूबल  रहलहुँ आ धरती पर  ई तेज  बुिf  बला मानव \n जाित  की की ने िवकिसत  कऽ  लेलक। \nिवÂणु         वै9ािनक  आिवÂकारक  िकछु झकी तऽ  नारदमुिन देिख आएल छिथ \nमुदा लेखाकृित  मे सेहो एतेक  ^गित  भऽ  गेलैक  ई नव  सूचना भेल।  एिह  सँ अपने क¾ िचितत  हेबाक  कोन \n काज  ? ओ हमरा सब  क¾ चैल¾ज  तऽ  निहए  करत। \nिचoगुत       से बात  निह, मुदा िवकिसत  सÍयता सँ डर  तऽ  हेबाके चाही ने च¹पािण।  िनय^ित \nओिह  मृतामा¤य  लऽ  कए  कतेको अजगुत  बात  भऽ रहल अिछ  जे पिहने किहयो निह  देखने छिलयैक।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nÀÁा         से तऽ ठीके, िकछु नारदमुिन एखनिह सुना देलिन। मुदा हम धम(राज सँ पुछैत िछएिन जे कु_ड मे \nपड़ल आमा बाहर कोना आिब गेल आ समूचा इलाका मे टहिल लेलक। ओतए पहरा \nदेिनहार की करैत छल ? \nयमराज        कु_ड मे दूनू मृतामा पड़ले अिछ ^जापित। हमरा सबिहक ^शासन मे कतहु कोनो िढलाइ निह \nभेल अिछ। हम सब िकछुओ निह बूिझ रहल छी जे ओिह सँ अलग दूटा अदृ¼य मृतामा \nकोना आिब गेल। \nिवÂणु         िकछु मथदुbखी जtरे अनलक अिछ ई घटना सब। एकर जच पर ि वचार हेतैक। अपने िकछु \n^शासिनक चच¨ करए चाहैत छलहुँ धम(राज। \nयमराज        यमलोकक ^शासन मे िशिथलता आिब रहल अिछ देव। \nÀÁा         धम(राज  सन  यायि^य  शासक  आ िचoगुत  सन  लेखाकारक  अछैत  ई िशिथलताक  चच¨ िकएक  ? \nयमराज        ^शासन  मे िशिथलता आिब  रहल  अिछ  चतुरानन  कारण  युग  पिरवत(नक  संग  हमरा लोकिनक  याय  ²यवथा प\nिरवित(त  निह  भेल।  हम सब  किलयुगक  उsराf(  मे आिब  गेल  छी आ ²यवथा सतयुगे बला रखने छी। \nमहेश         ( डमt बजबैत ) एकदम  ठीक, हम  तऽ  कहब  जे ²यवथा शीÎ  बदलब  परम  आव¼यक। \nयमराज        दूटा बात  पर  ;यान  देल  जाओ  ^भो –\n एक  तऽ  भेल  यमलोकक  आकार।  यमलोक  क¾ जे जमीन  आबंटन  भेल  से सतयुग  मे।  ओिह  समय  पात \nकीक  सं¥या यून  छल।  त¾ यमलोक  क¾ कम  िहसा भेटलैक। \nÀÁा         ई तऽ  ठीक  मुदा आब  एिह  मे कोना संशोधन  सqभव  छैक  ? \nयमराज        आजुक  तारीख  मे यमलोक  मे आबऽ  बलाक  सं¥या हजारो गुणा बिढ़  गेल  अिछ, संगिहं पापक  जे पिरभाषा हम  \nसब  रखने छी तािह  अनुसार  ओकरा सबक¾ यमलोक  मे बहुत  िदन  तक  रहए  पड़ैत  छैक।  फल  ई भेलैक  \nजे यमलोक  मे सब  कु_ड  मे मृतामा सब  ठूसल  रहैत  अिछ।  बहराइत  अिछ  एकटा आ आिब  जाइत  अिछ  \nदशटा। \nिचoगुत       धम(राज  ठीके कहैत  छिथ।  हमरहु एिह  िथित  लऽ  कए  बेस  िचता रहैत  अिछ। \nिवÂणु         अपनेक  की सुझाव ? \nमहेश         हमर  तऽ  िवचार  जे देव  लोकिनक  लेल  एक  एक  बीघा जमीन  रािख  देवलोकक  बकी सबटा जमीन  यमलोक  क¾ \nदऽ  देल  जाए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयमराज        भोलेनाथ  तऽ  सब  िदन  ¹ाितकारी ^ताव  दैत  रहलिखन।  मुदा हमरा ओतेक  निह  चाही।  अपने सब  कÐ  मे \nरहब  से हमरा कोना नीक  लागत  ? हम  कोना कैलास  पव(त  आ 7ीर  सागर  पर  क±जा जमाउ  ? तिहना स\nब देव  अपन  फैल  आवास  राखथु।  सुिवधानुसार  जे बचए  से यमलोकक  नाम  आबंटन  कऽ  िदयौक। \nÀÁा         मुदा एिह  मे एकटा पैघ  समया छैक  –\n देवलोकक  जमीन  यमलोक  क¾ दइयो देल  जेतैक  तऽ  कोनो मृतामा ओिह  भूभाग  पर  पैर  कोना देत  ? ई \nतऽ  िनयमक  िव¶f  हेतैक। \nमहेश         त¾ ने हम  कहैत  छी पिहने िनयम  क¾ बदलू। \nिवÂणु         ओिह  भूखंड  क¾ यमलोकक  भाग  घोिषत  कऽ  देला पर  मृतामा सब  रिह  सकताह  मुदा कतेक  जमीन  चाही ? \nयमराज        जतेक  िबन  काजक  जमीन  हो यथा बंजर, बलुआह, च®ान, चऽर  चhचर, सघन  जंगल  आिद  जकर  देवलोक  मे \nकोनो उपयोग  निह  छैक। \nमहेश         हमरा तऽ  ई ^ताव  अित  उsम  लागल।  जखन  ओ सब  अनुपयोगी जमीन  लेबा लेल  तैयार  छिथ  तखन  हज½ की \n? \nिवÂणु         हमरा ई ^ताव  मंजूर  अिछ। \nÀÁा         अनुपयोगी जमीन  लेल  हमरो वीकृितए  बूझल  जाओ। \nयमराज        बहुत  कृपा केिलऐ  देव  लोकिन।  ई समया एतेक  सुगमता सँ िनपिट  जाएत  से हमरा अदाज  निह  छल।  आब  \nहमर  दोसर  ^ताव  सुनू। \nिवÂणु         किहयौ, हम  सब  तऽ  बैसले छी ओही लेल। \nयमराज        जिहना जमीन  आबंटन  सतयुग  मे भेला सत किलयुग  अबैत  अबैत  असंतुलन  भऽ  गेलैक  तिहना पाप  आ धम(क \n पिरभाषा सेहो ^ाचीन  भऽ  गेलैक।  पृÑवी पर  मानव  समाज  मे बहुत  पिरवत(न  एलैक।  राजा, जकरा लोक \n इ2क  अवतार  बुझैत  छल, से सबतिर  हिट  गेलाह।  लोक  अपन  शासन  चलेबा लेल  ^ितिनिध  सब  चुन \nलक। \nÀÁा         मुदा कम( तऽ  ओएह  करैत  रहल, हया, बलाकार  सब  समय  पाप  रहबे करतैक। \nनारद        सतयुग आ किलयुगक युगधम( अलग अलग छैक देवगण।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयमराज        पुरान  ²यवथा मे यमलोक  मे जे िविभd  कु_डक  िवधान  छल  तािह  िहसाब¾ नवका कु_ड  सब  जे बनाओल  जाएत \n तािह  लेल  सामान  सब  कतए  सँ आओत  ? सूनल  अिछ  जे मय(लोक  मे वै9ािनक  लोकिन  नव  नव  अनुसं\nधान  ¤ारा मल  मूo  आिद  सँ बहुत  उपयोगी पदाथ( बना रहलाह  अिछ  त¾ यमलोक  क¾ ओकर  िब¹ी आब  निह \n होएत। \nनारद         धम(राज  ठीके कहैत  छिथ।  ओतबे निह  मनुÂय  एहन  आिवÂकार  केलक  अिछ  जे अपन  ^ितtप  एतए  पठा देत  ज\nकरा पर  शीत, ताप, गंदगी आिदक  कोनो असरे निह  हेतैक। \nमहेश         देखू, हम  पिहनहुँ कहने छलहुँ, आइयो कहैत  छी जे देवलोक  मे जड़ता आिब  गेल  छैक।  पिरवत(न  सृिÐक  िनयम \n िछऐक।  जिहना ठाढ़  जल  शनैः  शनैः  दूिषत  भऽ  जाइत  छैक  तिहना िनयम  कानून  सेहो बेसी पुरान  भेला \nपर  बेकार  भऽ  जाइत  छैक। \nनारद         मय(लोक  मे तऽ  संिवधान  संशोधन  चिलते रहैत  छैक। \nिवÂणु         बात  बुझलहुँ, एहू िदशा मे काय( हेबाक  चाही। \nमहेश         हम  तऽ  कहब  जे वत(मान  िवधान  क¾ तकाल  ^भाव  सँ थिगत  कऽ  देल  जाओ, नव  िवधान  बनेबा लेल गणेश \nअथवा काित(कक  अ;य7ता  आ िचoगुत  महराजक  सिचवव \nमे एकटा कमेटी बनए  जे नव  िनयमक  संग  संिवधान  ^तुत  करिथ। धम(राज अपने िवशेष \nसलाहकार रहता। \nÀÁा         नव संिवधान बनेबाक लेल समय सीमा िनिÆत हेबाक चाही ने उमापित। \nमहेश         देिखयौ, एतेक युगक बाद पिहल बेर नव संिवधान बनाओल जा रहल छैक। पृÑवी पर जतेक \nवै9ािनक िवकास भेलैकए तािह िहसाब¾ अपराधो के नव नव tप  आएल हेतैक। संगिह ओिह \nमे ÀÁा_डक अय :ह आिद पर कएल गेल अपराध सेहो जोड़ए पड़तैक कारण मनुÂय आब \nसबतिर पहुँिच गेल अिछ। एतेक पैघ काज लेल समय सीमा कोना िनध¨िरत करबै ^जापित \n? \nनारद         नव  िवधान  लेल  की वग( मे िवराजमान  पुरान  िविध  िवशेष9  सबहक  सेवा निह  लेल  जा सकैत  अिछ  ? \nÀÁा         जेना िक  ? \nनारद         गधी, राजे2  ^साद, अंबेदकर  सन  िविधवेsा  सब  जे छिथ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमहेश         जtर  जtर,  ओहने ²यिbत  सब  सँ नव  िवधान  वातव  मे नव  होएत।  माo  नव  कलेवर  निह, नव  आमा सेहो।  ह\nम तऽ  कहब  जे एकाध  वै9ािनक  क¾ सेहो रािख  लेल  जाए  जे मय(लोक  मे भेल  वै9ािनक  िवकास  सँ पिर \nिचत  होिथ। \nिवÂणु         ठीके कहलहुँ।  वै9ािनक  जगदीश  च2  बसु महोदय  बैसले रहैत  छिथ। \nिचoगुत       पुरना िनयम  थिगत  रहबाक  अविध  मे यमलोकक  ^शासन  कोना चलए  ? \nमहेश         हमरा िवचार¾ धम(राज  क¾ िवशेषािधकार  देल  जाए, ओ वयं िनण(य  लेिथ  जे कोन  िहसाब¾ मृतामा सब  क¾ रखताह  \nआ िक  छु®ी दऽ  देिथन। \nिवÂणु         बेस, इहो ^ताव  पासे बूझल  जाओ।  दू तीन  िदन  मे सब  सदय  लोकिन  सँ सहमित  लऽ  कए  नव  कमेटीक  घोष \nणा कऽ  देल  जाएत।  धम(राज  अपन  िवशेषािधकार  एखनिह  सँ ^योग  करथु।  आर  िकछु ? \nयमराज        निह  देव, हमर  सब  समयाक  समाधान  भऽ  गेल। \nमहेश         आिह रे बा ! उपहारक चच¨ तऽ करबे निह केिलयै िकयो ? \nयमराज        ओ उपहार कोनो नैवेW िमÐाd निह छल भोलेनाथ जे बएन पठबा िदतहुँ। कािल ओकरा बारे मे \nनारदमुिन क¾ बताइये देने छिलएिन। हुनके सँ बूिझ लेब। \nनारद         पÐे किहयौ ने सूय(पुo जे मय(लोक सँ एकटा मसीनी पुतरा आएल अिछ जे वग(लोकक सब \nअसरा क¾ नोरी बना कए रखबाक गुण रखैत अिछ। अपन एक मधुर सqभाषण सँ कोनो \nतपवीक तपया भंग करबा मे समथ( अिछ। ठीक छैक ने िचoगुत महाराज ? \nिचoगुत             अपने बुिझए गेिलयैक तऽ आब बेसी की कहल जाए ? \nमहेश         बर बेस, सुख भोग कt दूनू गोटे। \n           ( दश(क दीघ¨क अढ़ सँ रंगिबरंगी लेजर ^काश हॉल मे फेकल जाइत अिछ , ओकर tप सेहो 7णे \n7णे बदलैत रहैत छैक , ई लेजर ओहने छैक जेहन नारद वै9ािनक अनुपमक ^योगशाला मे \nदेखने छलिखन। तखने ओिहना अढ़ सँ एकटा छोट Òोन उड़ाओल जाइत छैक जे िकछु \nकाल तक दश(कक बीच उड़ैत रहै अिछ। नेपÑय मे िवमान उड़बाक जोर सँ ;विन होइत \nछैक। महेश उिठ कए डमt बजबैत खुसी सँ नाचए लगैत छिथ। ) \nिवÂणु         सुदूर मे ई कोन िविचo ^काश देखल हम सब ? आ एतेक जोर आवाज बला िचड़ै सेहो पिहले \nबेर देिख रहल छी।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनारद         इएह दूनू खेला हम ओिह वै9ािनक के ^योगशाला मे देखने रही। मुदा ई देवलोक मे कोना पहुँिच \nगेल से निह बुझा रहल अिछ। जtर ओिह वै9ािनक के बदमासी छी हमरा सब क¾ बुझबै \nलेल जे ओ सब वातव मे ÀÁा_डक कोनो भाग मे जा सकैत अिछ। \nमहेश         ( ठाढ़े ठाढ़ ) िजदाबाद, िजदाबाद, मय(लोकक मानव आिवÂकार िजदावाद। ( बैिस जाइत छिथ ) \nÀÁा         हँसी ठÓा निह बुिझयौ महे°र, कने सीिरयस होउ। देवलोक पर बहुत पैघ खतरा आिब गेल \nअिछ। \nहमर  तऽ  िवचार  होइत  अिछ  जे भगवती दुग¨ क¾ आान  कएल  जाए  आ मानव  जाितक  नाश  कएल  जाए।  \nई िवचार  हम  बहुत  कÐ¾ देल  अिछ  कारण  बुझले अिछ  मानव  हमर  अ^ितम  सृजन  अिछ  आ हमरा सबसँ \nबेसी ि^य। \nमहेश         चतुरानन, सsे  अह सिठया गेलहुँ अिछ।  मानव  सँ अरािड़  लेब  तऽ  पूजा के करत? हम  अहक  पूजा करब  आ \nअह हमर  तै सँ चुलहा कोना पजरत  ? छपन  ^कारक  भोगक  आदित  जे लािग  गेल  अिछ  से कतऽ  सँ आ\nओत  ? देवलोकक  छहरमहर  दुइये िदन  मे खतम  भऽ  जाएत  आ तकर  बाद  ठनठनगोपाल। \nनारद         हमर  कहब  दोसर  अिछ।  कोनो अिभयान  सँ पूव( शoुक  सबटा सैयशिbतक  पता लगा लेबाक  चाही। \nिवÂणु         से तऽ  ठीके।  दोसर  बात  जे देवी मिहषमिद(नी कतोक  युग  सँ युf  मे निह  गेलीह  अिछ।  हुनको अo  शo  आ\nब िबझा गेल  हेतिन। \nमहेश         मानव सँ युfक िवचार यािगए देल जाए सएह होएत बुिधयार ी। आब कतेक िदन हम सब ओकरा \nठकबै ?       \nिवÂणु         देखल जेतैक, एखन मीिटंग समात भेल, सब गोटे अपन अपन घर \nचली।  ( सबहक  ^थान , ^काश  बद ) \n  \n(अिगला अंकमे जारी) \n  \nअपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरबी2 नारायण िम[ - सqपक( -9968502767  \nधारावािहक उपयास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(^वासीक जीवनपर आधािरत)   \n  \n15- \nिकशुन आ ओकर मामाक गेलाक बाद फोन देखलहुँ ।लताक पचटािमसकाल छल। कैटा एसएमएस \nआिब गेल छल। सभ िकछुिबसिर हम पिहने ओकर फोन उठओलहुँ । घंटीबाजैत रहल मुदा ओ फोन निह \nउठओलिथ । आब की होएत? लतािबगिड़ गेल की ? तरह-तरहक अंदेशा मोन मे होबए लागल ।   जखन \nफोन निह उठा रहल छिल तँ एकिहटा रता छल जे अपने ओतए चिल जाइ  , देरी तँ भइए गेल रहैक । \nअसलमे िकशुन आ ओकर मामाकसंगे बहुत समय िनकिल गेल । करबो की किरतहुँ? उपरसँ िवजय से \nदुिवधा कए देने रहए । \nहम फटाफट तैयारभेलहुँ । झोरा उठओलहुँ आ िबदा भेलहुँ । बसटापपर पहुँचले छलहुँ िक \nलताक फोन आएल । \n\" हम अहक बाट तकैत-तकैत कारखानापर आिब गेल छी। अह सोझेओतिह आिब जाउ।\" \n\"ठीक छैक ।\"-हम िकछु आओर कहए चाहिलऐक मुदा ताबे ओकर फोन किट गेल । \nलता कारखानाक गेटेपर भेिट गेली । \n\"एतेक देरी िकएक भए गेल? हम तँ सोचैत रही जे अह समानक संग अबैत होएब।\"  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"भोरे- भोर िकशुन अपन मामाक संगे आिबगेल । \" \n\"की भेलैक।\" \n\"अखबारमे पढ़निह हेबैक ।िकछुिदन पूव( ओकर घरमे िवफोट भए गेलैक ।सभटा समान जिर \nगेलैक। घरक चारो उिड़ गेलैक ।\" \n\" समाचार तँ पढ़ने रिहऐक ।\" \n\"ओ सभ बहुत परेसान अिछ । िवजय बजओने छैक । देखा चाही की होइत छैक?\" \n\"ओ सभ िकछु निह करतैक ।\" \n\"से तँ हमरो बुझाइत अिछ । ई िवजय नीक लोक निह बुझाइत अिछ ।\" \n\" अहक अनुमान सही अिछ। हमरा तँ ओकरे पर सक होइत अिछ ।\" \n\"से कोना?\" \n\" ओ तरह-तरहक धंधासभमे लागल रहैत अिछ ।\" \n\" हमरा तँ ओएह अहूँ बारेमे िकछु-िकछु कहलक । सत बातकी छैक से निह किह मुदा हमरा \nदुिवधामे दए देलक ।\" \n\"हम निह बुझिलऐक । फिरछा कए कहू ।\" \n\"ओ कहलक जे अहसभ सँ बिचएक रही ।\" \nसएह कहू ,केहन नेतघ® अिछ । हमरे बाबू ओकरा काज धरओने रहिथ आ हमरेसभकÕ जिड़ \nकाटएपर लागल अिछ ।\" \n\"की किह सकैत छी?ककरा मोनमे की छैक से बुझब बहुत मोसिकल काज अिछ । लोक अपन \nमोन तँ थािहए निह पबैत अिछ,अनकर कोन कथा? हम एिह महानगरक ^पंच निह बुझैत िछऐक । हमसभ \nगामक सोझ लोक छी मुदा एिहठाम तँ डेग-डेगपर छल-^पंच भरल छैक । ककर बात मानू ,ककर निह।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहम तँ सोचने रही जे अपन काज करब आ चैन सँ जीब मुदा सएह निह भए पबैत अिछ । कोनो िनजगुत \nकाज निह भेटैत अिछ,जे भेटैत अिछ ओिहमे िकछु-ने-िकछु हेराफेरी शु¶ भए जाइत छैक।” \nगप-सपक ¹ममे हम ओकरा साफे कहिलऐक जे अखन िकछुिदन हम अपन पुरने डेरामे रहब । \nलता चुपरिहगेलीह। हम इहो कहिलऐक \"-हम ई निह बुिझ पािब रहल छी जे एतेकभारी राज-काज हम \nकोना चला सकब । हमरा कोनो तेहन िश7ो निह अिछ  ?\" \n\"कोनो बात निह । नीकसँ िबचािर िलअ । जे ठीक बुझाए सएह कt । हमरासभकÕ कोन पूव¨:ह \nवा दुरा:ह निह अिछ । हमसभ तँ अहॴक िहत सोचैत रही । जे हेतैक, नीके हेतैक ।\" \n\"अह तँ तमसा गेलहुँ ।\" \n\"निह, निह, तमसएबाक कोनो बाते निह छैक।\" \nलता अपन   कारमे बैसिल आ चिल गेलीह ।हमरा पुछबो निह केलीह । हम पैरे-पैरे बससट×ड \nपहुँचलहुँ आ ओतएसँ बस पकिड़ अपन डेरा आपस चिल अएलहुँ । \n \n  \nरबी2 नारायण िम[, िपताक नाम : वगय सूय( नारायण िम[, माताक नाम : वगया दयाकाशी देवी, बएस \n: ६६  बख(, पैतृक :ाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसिघआ Øयोढ़ी, वृित : भारत सरकारक उप सिचव (सेवा \nिनवृs)/  पेशल मेÙोपोिलटन मिजÙेट, िदrली(सेवा िनवृs),  िश7ा : च2धारी िमिथला महािवWालयसँ बी.एस-सी. \nभौितक िव9ानमे ^ितÃा : िदrली िव°िवWालयसँ िविध नातक \n^कािशत कृित : मैिथलीमे:- \n१. ‘भोरसँ सझ धिर’ (आम कथा),  २. ‘^संगवश’ (िनवंध),  ३. ‘वग( एतिह अिछ’ (याoा ^संग),  ४. ‘फसाद’ \n(कथा सं:ह) ५.  `नमतयै’ (उपयास) ६. िविवध ^संग  (िनवंध ) ७.महराज(उपयास) \n८.लजकोटर(उपयास)९.सीमाक ओिह पार(उपयास)१०.समाधान(िन वंध सं:ह) \n११.मातृभूिम(उपयास)१२.वÛलोक(उपयास)१३.शंखनाद(उपयास )१४.इएह िथक जीवन(संमरण)  \nIn English:- \n1.The Lost House (Collection of short stories),  2.Life is an art  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिहदी म¾ – \n१.याय की गुहार(उपयास) \n(उपरोbत पोथीसभ  pothi.com, amazon.com  आओर  www.flipkart.com  पर सँ कीनल जा सकैत \nअिछ) \nइमेल : mishrarn@gmail.com  ±लोग : mishrarn.blogspot.com   \nएमजोनक लेखक पृÃ : amazon.com/author/rnmishra  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश^साद म_डल  \n  \nआमक गाछी ( धारावािहक उपयास ) \n8 \nजगमोहीकÕ मािoक आ सुवािसनीकÕ नैहर एला पनरह िदन पुिर गेल। मासक अधा भाग माने एक पख \nउतैर कऽ दोसर पख चिढ़ गेल। अखाढ़क पिहल झमझमौआ बरखा सेहो परसू राितमेबरसल। धरतीमे आ2ा \nन7oक आ2ताक आगमन सेहो भइये गेल, जइसँ नव पिरवेशक [i] आगमन भेने जन-गण, जन-मनकसंग जन-धनमे \nसेहो ^वेश कइये लेलक। \n^ेमनगरक िकसान जागल छैथ। गामक िकसानक िवचारक ^ितयोिगतामे ओ िकसान आगू मानल जाइ \nछैथ जे नून छोिड़ बाहरी कोनो वतुक उपयोग भोजनमे नइ करै छैथ। भाय, धोखा नइ हुअए। िकसानक \nमु¥य सेवा भोजनक छी। ओना, करखdाक क8चा वतुक सहयोग सेहो िकसानीए-सँ होइत अिछ। जेना \nकपड़ासेहो कृिष उपािदत क8चा वतुक छीहे। दुखद एतबे अिछ जे पिहने गाम-गाममे कपड़ा \nबुनकर [ii] छल, खादी भ_डार ओकर अØडा बनल छेलै जइ मा;यमसँ कारोबार छल, जे टुिट कऽ बजाt tप \nपकड़लक। पटुआ सेहो अिछ जेकर खेती पछुआ गेल, िकएक तँ ओकर ऐगला अंग–माने कारखाना–बैसल \nनिह, जइसँ िकसानक नगदी खेती छीना गेल। खाएर जे भेल से भेल, जानए जौ आ जानए जsा...। समय \nबदलने ^ेमनगरक िकसान अपनाकÕ समयानुकूल मोिड़ लेलैन। बरखा भेने बाध-बोनमे खेतीक पी-पाह शुt \nभेल। जेना धरती मैयाक आँगनमे शुभ सनेस आएल हुअए। \nपनरह िदन केना बीतल, से ने जगमोही बुिझ सकल आ ने सुवािसनीए बुिझ सकली। ^ेमनगरक हवा-\nपािन जेना दुनूक मनकÕ मोिह लेलकैन। ओना, पटनाक पिरवारसँ सेहो सqबधो आ सqपकË बनले रहैन जइसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमनमे कोनो वैचािरक बेवधान िकए पकैड़तैन। अपन-अपन िवचारो आ िवचारक नजिरयो तँ सभकÕ अपन-अपन \nहोइते अिछ। जखन एक िवचारक दू गोरे एÜो रते चलै छैथ तहूमे दिहना-बामा दू िदशा होइते अिछ। \nरता चाहे जइ िदशामे जाए मुदा बाम-दिहनक भेद िकछु-ने-िकछु होइते अिछ। \nरोहिनया, बqबइ, गुलाबखास आम उतारक िदशामे उतैर रहल अिछ जखन िक \nकृÂणभोग, मालदह, सबुजा, जरदालू इयािद चढ़ाइक िदशामे चिढ़ रहल अिछ। ओना, िकछु खटहो आ िकछु \nसड़नमो आम एहेन अिछए जे सभ सेहो चढ़ाइक अवथामे सेहो अिछ। मुदा ओकर मÝी ^ेमनगरक लोक \nिकए देत। जे धानकÕ धान बुझैए ओ धानक झड़कÕ िकए मािन देत। खाएर जे भेल ई तँ भेल ^ेमनगरक \nिगरहतक िगरहती-जीवनक बात। मुदा एतबेटा दुिनयॉं ^ेमनगरक लोककÕ निह ने छैन। ऐसँ आगू गौऑं \nदुिनयÞ देखै छैथ आ दुिनयॉंकÕ सेहो देखबै छैथ। \nसुवािसनीकÕ जिहना अपन पिरवािरक िजनगीमे भूचाल जकॉं उठल छेलैन तिहना धीरे-धीरे ऐ पनरिहयामे \nघिट कऽ समतल भूिमपर पहुँच गेलैन। भाय!बड़ीटा दुिनयॉं अिछ िकने, तँए अपन-अपन नजिरये तािक-तािक ने \nचलए पड़त...। सुवािसिनयो तिहना अपन जगमोही-बेटीक िबआहक िवचारक समतल भूिमपर पहुँच गेली। \nअखन धिर जे सुवािसनी मानै छेली जे बेटीकÕ जेते बेसी पढ़ाएब, जेतेक उ8च िश7ाक िड:ी िदयाएब ओतेक \nबेसी भारी िबआहक दहेजो होइए। नव पिरवेशक ^वेशसँसमाजक बीच लोकक िवचारक नाप-जोख सेहो \nबदलल अिछए। खाएर जे अिछ, जेतए अिछ से तेतए रहौ, ^ेमनगरक लोक अपन िवचारक ओइ सीमपर ठाढ़ \nछिथये जे जखन मनुख िनरमबैक शिbत अपनामे अिछ–ओम् नर: नारायणम्–तखन दुिनयॉं जेमहर भसए आिक \nभँिसयाए ओ तँ ओइ भँिसएलहा सभकÕ ने बुझए पड़त। \nिजनगीक नव मोड़पर ठाढ़ जगमोही सेहो पनरह िदनमे संगी-बिहनपा सबहक बीच एना घुिल-िमिल रीतसँ \nरीितया गेल जे बीतैत पनरह िदन आ अबैत पनरह िदनक बीचक भार एÜेरंग बुिझ पड़ए लगलै। पनरह िदन \nजगमोहीकÕ अपन सखी-बिहनपाक बीच जे हँसैत-खेलैत चलल जइमे सृजन अिछ, सृजनक साधन अिछ आ \nतैसंग साधना सेहो अिछए। जइसँ सृजनक आनदो अिछए। माने नव-नव संगीक बीच िवचारक आदान-\n^दान। जेना कोन कूलक की िथित अिछ कोन कौलेजक की िथित अिछ ओ गामो-देहात आ शहरो-\nबजारक बीचक तुलनामक गप-सप बुझबो केलक आ बुझेबो केलक। \nआइ सबेरे जीबे2 धीरे2कÕ कहलैन- \n“बौआ, पनरह िदन बीत गेलहआबबाइसे िदनक छु®ी ने बँचलह। ओना, अपन कलम-गाछीमे सभ आम \nअिछए मुदा अपन रोपल जे आम छह से तँ खा लेबह िकने?”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिपताक िवचार सुिन धीरे2 ठमैक गेल। मनमे उठलै- अपने जे पॉंचटा आमक गाछ रोपने छी ओ तँ \nपूण( मौसमक छी िकने। पूण( मौसमक माने भेल आमक मौसमक आिदसँ अत धिरक। जे मास िदनसँ बेसी \nिदनक अिछ। माने उतार जेठसँ लऽ कऽ चढ़त साओन धिरक। तही िखयालसँ एकटा गुलाबखास, एकटा \nबqबइ, एकटा सपेता, एकटा मोहनठाकुर आ एकटा रािड़ आमक गाछ रोपने अिछ। \nधीरे2कÕ ठमकल देख जीबे2 दोहरा कऽ बजला- \n“बौआ, तोहर मन मोहनठाकुर आ रािड़पर सेहो गेल हेतह, मुदा ओकर समय अखन नइ आएल अिछ, ओ \nतोहर भिवस िछअ। जिहया गाममे रहऽ लगबह ओ तिहयाक भेलह। मुदा अखन जे सवा मासकछु®ीमे आएल \nछह तइमे तीन रंगक आम पकड़ाइ छह, कम-सँ-कमओ तीनू तँ खा लेबह। भने अखन एकटा संिगयो पटनाक \nछहे ओकरो खुआ िदहक।” \nएकटा जगैत भोरक सूय(क शौय( ^काशसँ दीपैत जकॉं नवयुवक धीरे2 अपन िजनगीकÕ अपना हाथे \nथािपत करैक िवचार ओही िदन मनमे रोिप लेलक जइ िदन एक मौसमक एक रंगक फलक गाछ रोपलक। \nभायधीरे2 तँ एक मौसम भिरक गर लगौलक मुदा जेकरा एको िदनक गर लगबैक लूिर-बुिध मनमे िवचड़न \nकरए लगत तँ ओकरो िजनगी रोपेबे करत। मनुख तँ मनुख छी, धरतीक सभसँ [ेÃ ÀÁरिचत रचना। \nगाछ-िबरीछ आिक जीवे-जतु थोड़े छी जे जैठाम अनुकूल मौसम रहत तैठाम तँ जीब सकै छी आ जैठाम नइ \nरहत तैठाम कालक गालमे चिल जाएब। मनुख दुिनयॉंक कोनो कोणमे बिस वासी बिन अपन अनुकूल मौसम \nिनरमा लइते अिछ। चाहे ओ सहाराक मtभूिम हुअए आिक साइवे िरयाक वफली भूिम...। \nओना, संजोगो तँ संजोग छी। जीबे2कÕ सेहो अनुकूल संजोग भेटलैन। अनुकूल संजोग भेल जे सभ \nिकछु शुभे-शुभ रहल आ ^ितकूल संजोग भेल जइमे अनुकूल-^ितकूलक संग-संग सोलहdी ^ितकूले रहल। \nमुदा से निह, जीबे2क अनुकूल संजोगक पिहल कारण छेलैन जे धीरे2क अपन हाथक रोपल आमक फल \nछल। दोसर,जीबे2क मनमे ईहो छेलैन जे जँ कयादानकÕ ‘महादान’ कहल जाइए तँ अिधक-सँ-अिधक जेतेक \nसqभव हएत ओतेक अिधक फलो ^ात करैक थान भेटत। तँए सुवािसनीकपीड़ासँ–बेटी िबआहक–पीिड़त भऽ \nजीबे2 मने-मन बेपीिड़तसँ सुपीिड़त िदस बिढ़ रहल छला। जँ पिरवारमे धीरे2क िवचार भऽ जाएततँ धीरे2क \nमाइयोमािनयÕ जेती, िकए तँ िकयो पएर छुिब गोड़टा हुनकालािग लनु, महादेवक कोन बात जे हुनका संग \nपाव(ितयो जँ पुरतैन तैयो ओते दान-बरदान निहयÕ पुरतैन, जेते ओ एÜे मुहÕ दऽ सकै छैथ। \nएहेन िवचार पßीपर ऐ दुआरे जीबे2कÕ चिल गेल छेलैन जे सात िदन पूव(, माने पैछले रिबकÕ, सुवािसनी \nचाt माइ-धी टहलैत-टलहैत जीबे2क ऐठाम आएल छेली। चाt ग ोरे बेरा-बेरी िहनका गोड़ लगलकैन। गोड़ \nलिगते िहनकर मन तेतेक उिधया गेलैन जे जिहना लोिहयामे चढ़ल दूधक फेन उिधयाइए तिहना उिधयाए  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलगली। जगमोहीकÕ असीरवादो दऽ देलिखन जे मन मािफत घर-बर हेतह! तैपर सँ सुवािसनी सेहो सह दैत \nबजली- \n“बुढ़-पुरानक िवचार झूठ थोड़े हएत!” \nसुवािसनी-सभकÕ चिल गेला पछाइत सुभावी अपन असीरवादक शुभ- सqवाद जीबे2क िसर थोपैत \nकहलकैन- \n“सुवािसनीक जेठकी बेटी जइ घर जाएतओइ घरमे सा7ात् लछमीक बास हएत!” \nपßीक चपचपी देख जीबे2 बुझए चाहलैन जे धरतीक ऊपरका चपचपी िछऐन आिक नीचला। िकए \nमनमे औतैन जे आजुक पिरवेशमे गामक िजनगी आ बजारक िजनगीकबीच जे दूरी बिन रहल अिछ तैबीच \nसामंजय करब बाल-बोधक खेल नइ ने अिछ! मुदा मनुखो तँ मनुख छीहे जे केतो संघटनो कऽ सकैए आ \nकेतौ िवघटनो किरते अिछ। तेसर ईहो संजोग जीबे2क मनमे रहबे करैन जेजँ धीरे2 आम तोड़ैक भॉंजमे \nअपन कलम चिल जाएत तँ पßीकÕ पिहलुका आमक गाछी जाइले कहबैन। ओइठाम दसटा oीगण जमा हेबे \nकरत, ओइठामसँ बहुत बात िनकलबे करत। जखन धीरे2ो आ धीरे2क माइयोक िवचार देखब तखन अपनो \nिवचार शािमल करैत िकए ने पिरवारकÕ एक सूतमे सुितआइत रसे-रसे चलैत देखब। एहने पिरवार ने सभ \nबनबए चाहैए। ओना, िवघटनक अनुकूल पिरवेश सेहो जबरदस बनल अिछए। सभिकयो देखते छी जे माता-\nिपता अपन दाियव िनमाहैत बेटाकÕ एकरंग िशि7त बनबै छैथ मुदा वएह जखन जीवनमे उतरए चाहैए आ \nनोकरी करए िवदा होइए तँ एक भाए कौलेजक िश7क होइए आ दोसर हाइ कूलक िश7क। दुनूक \nदरमाहाक दूरी भैयारीक पिरवारमे िवघटनक कारण बिनते अिछ। तिहना जँ संजोगे दू भाए वा ओइसँ बेसी \nभैयारीक बीच बाल-ब8चाक दौड़मे एक भॉंइकÕ बेटाकसं¥या दोसर भॉंइक बेटीक सं¥यासँ सेहो ^भािवत होइते \nअिछ, जइसँ िवघटनक मुँह सेहो खुिजते अिछ। मुदा से अखन निह। \nवतंo देशक वतंo नागिरक होइक नाते जीबे2क मनमे ई दृढ़ता छैहे जे जिहना समाज तिहना देश \nहमरो छी, हमरो देशो सेवा आ समाजो सेवाक अिधकार अिछए। मुदा सेवा की? सेवा तीन रंगक होइए, एक \nसेवा ‘देब’ भेल, दोसर  ‘देब-लेब’ भेल आ तेसर  ‘लेब’ भेल। सबा अरब लोकक देश अपन छी, सबा अरब लोकक \nमनो आ िवचारो अपन-अपन अिछए तँए एकटा मनक संकिrपत िवचार ईहो अिछ जे ‘देब’सँ कम  ‘लेब’। जइले \nबेकतीगत िजनगी आ पिरवािरक िजनगीमे अतर सेहो अिछए। बेकतीगत िजनगीक बाट समतल अिछ मुदा \nपिरवारक तँ से निह अिछ, पिरवारमे तँ सम-िवषम दुनू अिछ। ऐ सम-िवषमककारण अिछ बेकतीक आ \nसामूिहक जीवन। \nचािर बजे बे¶का समय। धीरे2 िपतासँ पुछलैन-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बाबू, आमकगाछ तँ नमहर अिछ, असगरे आम तोिड़ केना सकब?” \nबेटाक बात सुिन जीबे2 बजला- \n“बौआ, काज करए तूँ जेबह, तँए तोरा बेवहािरक tप पकड़ए पड़तह। बेसी-सँ-बेसी हम िकछ ु किह \nसकै िछअ, मुदा जtरी नइ छै जे तोरो संग ओइठाम ओहने पिरिथित रहतह ।” \nधीरे2 बाजल- \n“हाथसँ जे आम पकैड़ तोड़ल हएत ओ तँ असान अिछ मुदा जे ऊपर अिछ ओ तँ...।” \nमुकी दैत जीबे2 बजला- \n“हाथोसँ तोड़बमे भेद अिछ। एक आदमी आमक जिड़सँ तोड़ैए आ दोसर डािरक कलशक मुँहपर सँ \nतोड़ैए। बाजह ते कोन नीक आ उिचत भेल?” \nिपताक ^  सुिन धीरे2 ठमैक गेल। मने-मन िवचार लगल जे भलÕकाज कम हुअए मुदा देख-बुिझ \nपरेख कऽ केलासँ नीक हेबे करत। भेल तँ आमक फलकÕ मािटक चोट निह लगक चाही, एतबे ढंग ने \nपकड़ैक अिछ।   \nसुभावीकÕ अपन गाछी-कलम देखले छैन िवदा भेली। मुदा अनकर गािछये-गाछी सेहो जाइये पड़ै छैन। \nरताकातक पिहल गाछी ¼यामक छैन जइमे सुवािसनी गाछक आम सभकÕ िनहािर-िनहािर देख रहल छेली िक \nसुभावीपर नजैर पड़लैन। नजैर पिड़ते बजली- \n“चाची, कनी छहरा लौथु। गाछी-कलम की केतौ भागल जाइ छैन।” \nओना, सुभावीक मनमे सेहो रहैन जे सुवािसनीसँ िकछु गप-सप करी। मुदा से अनका सीमामे, माने \n¼यामक गाछीक हातामे, अगुआ कऽ केना बिजतैथ। सुवािसनीक बात सुिन सुभावी मचानपर बैसली। जगमोही \nअपना संगी-सहेलीक संग बगलक गाछमे छोट-छोट ब8चासँ नाटक करबै छेली। नाटकक िवषय आजुक \nपिरवेशमे नाटकक tप छल। समाजक नाटकसँ िभd बेकतीक नाटक अिछए। \nसुभावीकÕ सुवािसनीक संग गप-सप करैत देख जगमोही सेहो नव उिदत वाला सबहक संग पहुँचल। \nतैबीच सुभावी अपन पिरवारक खेरहा पसाइर बजै छेली- \n“बौआकÕ बाप कहलकैन जे बाउ, अपन रोपल आमक गाछ िछअ, पनरह िदन गुलाबखास आ बqबइ \nखेलह, आब अखाढ़ो आिब गेल आ तोहर छुिटयो अदहा बीत गेलह, तँए सपेता-मालदह तोिड़ कऽ आइये \nपालपर दऽ दहक अपनो खइहह आ संिगयो-साथीकÕ खुअिबहह।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतैबीच जगमोहीक संग-संग दज(नो वाला सुभावीक पएर छुिब-छुिब गोड़ लगलकैन। असीरवाद बँटैमे \nसुभावी अकबका लगली। सामुिहके असीरवाद दैत बजली- \n“सभ िकयो आम खाइले घरपर अबै जाएब।” \nदूधक फेन जकॉं उिधयाएल सुभावीक हृदय रहबे करैनतँए गप-सपमे बेवधान िकए होइतैन। ^ेममोही \nबाजल- \n“चाची, एकटा पुतोहु आिन देलॱ हेन।” \nउिधयाएल मन सुभावीकÕ रहबे करैन, सबहक िब8चेमे बािज गेली- \n“जखन तूँ आिन कऽ देलÕ ते हम िक ओकरा फेक देब!” \nगप-सप इशारेमे रहल। मुदा पनरह िदनक दौड़मे ¼यामो आ जीबे2ोक पिरवारमे आपकता धीरे-धीरे \nबिढ़ये रहल छल। होइतो अिहना छै जे एकठाम घर रहने वा एकठाम बैसार-उसार भेने ^ेम बिढ़ते अिछ। \nचाहे ओ पिरवािरक लोक होिथ वा आन, जाित होिथ वा परजाित। तिहना अपन वा आनक बीच दूरी भेने \nसqबधमे कमी सेहो अिबते अिछ। ओना, आनो जीव-जतुमे एहेन देखले जाइए जे पािन-िबहािड़क समय \nएकठाम गोिलया जाइए, मुदा तँए िक ओकरा समािजक सरोकार आ जीवनक सरोकार थोड़े अिछ। गप-सपक \n¹ममे लोक सभ जीवकÕ एक समान किह दइए मुदा वैचािरक गुण जे मनुखमे अिछ वा समािजक सरोकारक \nगुण जे मनुखमे अिछ ओ आन-आनमे थोड़े अिछ। ओकर जीवन दू जगहपर केि2त अिछ, जँ मनुखक पोस \nमािन पशु अिछ तँ ओकर जीबैक सभ बेवथा मनुख करैए आ बदलामे ओकरा पिरवारक अंग बना खाइले \nदूधो लइए आ आनो-आन सेवाक काजमे सेहो लगबैए। \nओना, जे जीव-जतु तककÕ मनुख समान मानै छैथहुनकर िवचार जीव आ जीवक जीवनसँ सqबिधत अिछ। \nतँए िक ओकरा घर बना पिरवािरक-समािजक जीवन जीबैक लूिर-बुिध छै, से तँ निहयÕ छइ। तैसंग ईहो तँ \nअिछए जे जे कलासँ सqपd मनुख छैथ ओ अपन कलासँ आनो-आन जीव-जतुकÕ ओहन बनाइये लइ छैथ जे \nमनुखे जकॉं िकछु गुण ओकरामे आिबये जाइ छइ। केतौ-केतौ तँ (नीक कलाकारक सqपक(मे) ओकरामे, माने \nपशु-प7ीमेएहनो गुणक समावेश भइये जाइए जइसँ मनुखोसँ अिधक गुणशील बिनते अिछ। मुदा एकटा ^  तँ \nईहो अिछये जे जँ पशु-प7ी जकॉं मनुखोकÕ िसखौल-पढ़ौल जाएत तखन ओ की भऽ सकैए? \n \n  \n \n[i] मौसम  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n[ii] बनबैबला \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनद िवलास राय  \nबुढ़क दुख  \nदोसर सझ, करीब सात बजैत। रघु काका मालऽ घरक मचानपर पड़ल छला। हुनकर मन खराप \nछेलैन। पेटमे मीठ-मीठ दरद करैत रहैन। तखने हुनकर बेटा जीवन आ पुतोहु बेलहीवाली भ×स दुअैले एली। \nजीवन भ×सक पड़ू(कÕ खोललक। पड़ू( भ×सक थन तर गेल मुदा भ×स पड़ू(कÕ िपअ नै देलकै। भ×स \nखटपटाए गेलइ। जीवन बाजल- \n“मर(!भ×सकÕ की भऽ गेलै। खटपटाए िकए गेल। भोरमे तँ केहेन बिढ़य लागल रहए। भिरसक भिर \nपोख खेनाइ नइ भेलै तँए निह तँ खटपटाए गेल।” \nतैपर पßी बेलहीवाली बजली- \n“सएह बात िछऐ। आन िदन बुढ़बा भोरो आ बेtओ पहर डगर-बाटप र भ×स चरा आनै छेलइ। आइ \nबुढ़बा भिर िदन ओछाइने धेने छइ। िकछ खेबो-पीबो नै केलक हेन। जलखै खाइले कहिलऐ तँ कहलक जे \nपेट फुलौने अिछ, नइ खाएब।” \nजीवन बाजल- \n“खाइ-पीबैक कोनो ठेकाने ने रहै छैन तँ पेट फुलौतैन ने। राितमे खीर-पुरी बेसी खा नेने हेिथन। चाह \nभोर-सझ हेबाके चाही। जलखैमे रोटीक संग दूध सेहो चाहबे करी आ भ×स चरबै बेरमे मन खराप भऽ जाइ \nछैन।” \nबेटाक बात रघुकाका सुनलैथ। हुनका असीम कÐ भेलैन मुदा बजला िकछु ने। \nरघु कÜाक उमेर लगधक बहsैर-ितहsैर बख( छैन। गिठया-वातक  िशकाइत रहै छैन। मुदा बेटा-\nपुतोहुक डरे भोर आ बेtपहर डगर-बाटपर भ×स चरा अनै छैथ।  \nराितमे घड़ी पबैन छेलइ। पुतोहु- बेलहीवालीसँ रघु काका कहलिखन- \n“किनय, हमरा-ले दूटा गहुमक सोहािरये बना दइतॱ तँ नीक होइतए। पुरी खेलासँ गैस बिन जाएत। \nभऽ सकैए पेटो खराप भऽ जाए।” \nतैपर पुतोहु कहने छेलैन-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“हम असगरे की-की करब। पाबैनक ओिरयानमेखीर, पुरी, हलुआ बनाएब आिक िहनका-ले गहुमक \nसोहारी बनाएब..! यएह कहौथ हमरा एsे पलखैत भेटत?  पाबैनक िदन िछऐ, दूटा पुिरये आ कनी खीरे खा \nिलहैथ।” \nरघु काका की किरतैथ। पुतोहुक आ:हपर दूटा दिलपुरी आ कनी खीर खा लेलैथ। कनेक हलुआ \nसेहो खा लेलिखन। \nअदहे राितसँ रघु कÜक पेटमे मीठ-मीठ दरद करए लगलैन। भोर हैत-हैत (हइत-हइत) मन बेकार भऽ \nगेलैन। पेटमे गैस भिर गेलैन। तँए भिर िदन िकछु निह खेलैथ। \nरघु काका सोचए लगला। केतेक िफरीशानीसँ जीवनकÕ बी.एस-सी. पास करेलॱ। मािलक बाबाक \nहरवाही कऽ आ भ×सक दूध बेच-बेच ओकर पढ़ाइक खच( जुमेलॱ। जखन िकसान सलाहकारक नौकरीक लेल \nप8चास हजार टका मhगलक तँ दूटा जमक गाछ आ एकटा आमक गाछ बेच कऽ ढौआ देिलऐ। तखन जा \nकऽ ओकर बहाली िकसान सलाहकारक पदपर भेलइ। सताहमे दू नै तँ तीन िदन काजपर जाइए, नइ तँ \nभिर-भिर िदन चौकपर संगी-तुरयाक संग ताश खेलाइत रहैए। आइ नौकरी कऽ दूटा पाइ कमबैए तँ कहसँ \nबापकÕ बैसा कऽ खुअिबताए तँ उटे अट-सट बजैए। हमहॴ की कोनो बैसले खाइ िछऐ। गिठया-वातक \nिशकाइत अिछ। न¾गराए-नेगराए चलै छी तहू दशापर भ×स चरा कऽ आिन दइ िछऐ। आइ कनी मन खराप \nभऽ गेल आ भ×स चरबए नै गेलॱ तँ बेटाक बात केहेन भेल। कहैत अिछ  ‘भोर-सझ चाह पीबैत अिछ..!’ कोनो \nिक हमरे लेल चाह बनैत अिछ। अपना सभ लेल बनाबैत अिछ तँ एक घॲट हमरो दऽ जाइत अिछ। \nजलखैमे मन भेल तँ किहयो एक करौछ दूध दइए आ निह मन भेलै तँ निहयÕ दइए। राित-के किहयो दूध \nदेबे नइ करैए। िवरधा िपलिसन जे उठा कऽ अनै छी तइमे सँ किहयो एÜो साए टका हमरा लग निह रहए \nदइए। तमाकुल जे खाइ छी तहूपर आफत। लोक सभसँ मhिग कऽ खाइ छी। कएक गोरे तँ किहयो दइए \nजे ‘बुढ़बा िवरधा िपलिसन जे भेटै छह तइमे सँ िकए ने तमाकुल कीनै छहक।’ कोनो बेजाए तँ निहयÕ कहैए। \nरघु काकाकÕ नअ-दस बख( पिहलुका गप मोन पिड़ गेलैन। \nरघु काका गुड़की हाट बनगामा जाइत रहैथ1 नवटोली गामक पि8छम सड़कक कातमे जुगुत मररकÕ \nबकरी चरबैत देखलिखन। जुगुत मररक घर नवटोलीए गाममे। हुनकासँ रघु काकाकÕ नीक िचह-पहचीन। \nजवानीमे जुगुत मररक नीक चला-चलती रहैन। महॴसक पैकारी करै छला। महॴस कीिन-कीिन किहयो धरान \nतँ किहयो सुपौल लऽ जा कऽ बेचै छला। अपनो खु®ापर एकटा लगहैर भ×स रहै छेलैन। आइ बकरी चरबै \nछैथ। \nजुगुत लालकÕ बकरी चलबैत देिखते रघु काकाकÕ छगुता भेलैन। रघु काका जुगुत मररसँ पुछलिखन-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“मर(!मरर अपनेसँ बकरी चरबै छी। अह तँ पिहने महॴसक पैकारी करै छेलॱ आ अपनो महॴस पोसै \nछेलॱ। आब बकरी चरबै छी। लोक की कहत?” \nतैपर जुगुत मरर बाजल छला- \n“हौ बौआ, बकरी जे नै चरा कऽ लऽ जेबैन तँ खेनाइयोपर आफत भऽ जाएत।” \nरघु काका पुछलिखन- \n“से िकए कहै िछऐ मरर। भगवान अहकÕ कोन चीजक कमी देने छैथ।” \nजुगुत मरर बजला- \n“हौ बौआ, से तँ ठीके कहलह। कोनो चीजक कमी नै अिछ। छोटका बेटा संजीत पिरवार लऽ कऽ \nिदrलीए मे रहैत अिछ। सुनै िछऐ नीक घरो बनौने अिछ। केतेको बेर हमरा अबैले कहैत अिछ मुदा हमरा \nशहर-बजार पिसन नै अिछ। तँए नै जाइ छी। जेठका बेटा रंगीत मासटर छी। तहूमे आजी-गुजी माटर \nनिह।” \nरघु काका बजला- \n“मरर, की कहिलऐ।आजी-गुजी माटर निह’,  हम बुझबे ने केलॱ।” \nजुगुत मरर बजला- \n“हौ एकटा मासटर भेल िश7ा िमतर, दोसर भेल पंचायत िश7क आ तेसर भेल पूरा दरमाहाबला \nमासटर।हमर रंजीत पूरा दरमाहा बला माटर छी। िकदैन तँ कहै छै पै-केलबला मासटर। सुनै िछऐ िश7ा \nिमतर आ पंचायत िश7कबला जे मासटर सभ अिछ ओकरा सभकÕ दरमहो कम भेटै छै। आर एकटा बात \nसुनै िछऐ। ई जे िश7ा िमतर आ पंचायत िश7कबला मासटर सभ अिछ ओकरा सभकÕ तँ दू कानसँ बीस \nकान धिर खतो ने अबै छइ।” \nरघु काका बजला- \n“छोड़ू ओइ माटर सभकÕ, अह कहू जखन बेटा नीक दरमाहाबला माटर यऽ तखन ई बकरी िकए \nचरबाबैए?” \nजुगुत मरर बजला- \n“हौ बौआ, ओइ मसटरबाकÕ कोन धरानी पढ़ेलॱ से की कहबह। भ×सक पैकारी आ दूध बेच कऽ जे \nदूटा पाइ आमदनी हुअए से ओकरा पढ़ाइमे खच( करी। कहुना कऽ सक_ड िडवीजनसँ मैिÙक पास केलक। \nिनम(ली कौलेजमे नाओं िलखौलक। आइ.ए. सेहो पास केलक।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरघु काका बजला- \n“बड़ बिढ़य, कहुना पाइक बेरबादी तँ नै केलक। पढ़ाइ कऽ खच¨ देिलऐ तँ आइ.ए. तँ पास कऽ \nगेल।” \nजुगुत मरर बजला- \n“हँ से तँ केलक। आग सुनहक ने।” \nरघु काका बजला- “अ8छा, बिजयौ।” \nजुगुत मरर बजला- \n“ओकर िबआहो कऽ देिलऐ। धनीकलालक बेटा मासटरी Ùेिनंग बाते रची जाइ छेलै। जखन रंजीतकÕ \nपता चललै तँ ओ हमरा कहलक, बाबू, धनीक लाल कÜाक बेटा अजीत मासटरी Ùेिनंग करए रची जा रहल \nअिछ, हमहूँ जाएब। तैपर हम पुिछलऐ- केना की खरच-बरच हेतह।” \nरंजीत कहलक- “प8चीस हजार टका डूनेशन आ तैपरसँ मिहने-मिहने दू हजार टका दू साल धिर।” \nहम सभटा खच( जोड़लॱ तँ लगधक एक लाख टका बुझाएल। टोटका बेटा अठमामे पढ़ैत रहए। \nरंजीतक किनयकÕ िकछु जेबर रहए। हम रंजीतसँ कहिलऐ- किनयक जेबर बेच कऽ प8चीस हजारक इंजाम \nकऽ लएह। मुदा किनय अपन जेबर नै देलकै। एqहर रंजीत िजÝ कऽ देलक। खेनाइ ितयािग देलक। की \nकिरतॱ हािर कऽ रंजीतक माइक छक आ हॱसुली बेच ओकरा देिलऐ तखन जा कऽ ओ रची Ùेिनंग कौलेजमे \nनाओं िलखौलक। दूध बेच आ भ×सक पैकारीक आमदसँ जखन ओकर खच¨ नै पुगल तँ दू कÓा जमीन बेच \nकऽ ढौआ देिलऐ। भैस सेहो िबका गेल। रंजीत कहने रहए- बाबूजी, पाइ कमाएबए लगब तँ जेहेन मिहॴस \nकहबै तेहेन कीन देब। मुदा आइ लगधक बीस बख(सँ नौकरी करैए, कताक बेर कहिलऐ- हौ एकटा भ×स \nकीन दएह,दूध-दही खाइले जी ऐंठैत रहैए। मुदा तइ गपपर किहयो िधयान नै देलक। अपने दुनू परानी आ \nिधया-पुता उठौना लऽ कऽ दूध खाइए मुदा हमरा एक कप चाहोपर आफत अिछ।” \nई कहैत जुगुत मररकÕ आँिखसँ दहो-बहो नोर जाए लगलैन। \nरघु काका सोचए लगला- सभ बुढ़क तँ यएह हाल छै..! हुनको आँिख डबडबाए गेलैन। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश^साद म_डल  \nपिरपbव िनरलज  \nसूय¨तक समयभऽ गेल रहैमुदा सूय( डुमल निह छल। अपनॱ बाड़ीसँ काज कए िनयकम( िदस जेबाक \nिवचार कइये रहल छेलॱ िक मनसुख आएल आ बाजल- \n“रजनीकात भाय, बुिधयार भाय जहलसँ एला अिछसेचलू कने िज9ासा कऽ िलऐन।” \nबुिधयारक नाओं सुिनते देह जेना िसहैर उठल। सॱसे देहक t इय ठाढ़ भऽ गेल। ओना, अपनो बुझल \nछल जे परसू सझमे बुिधयार जहलसँ आएल, मुदा मनमे तेते घृणा ओकरा ^ित अिछ जे मन िभन-िभना गेल। \nकेकर िज9ासा करए जाएब। ओना, िज9ासा करब अधला िवचार निहयÕ छी मुदा िज9ासोक तँ अपन महत \nछइहे। आइ जँ िकयो जनसेवा वा अपने कोनो एहेन वृिs केला पछाइत जहल गेल रहैत जइसँ अपने वा \nजनमानसेक भलाइक िवचार िनिहत रहैत तँ ओइ िज9ासाक अपन महत होइत, मुदा जे से निह भऽ लुचपdीक \nकारणे जहलसँ आएल अिछ, तेकर जँ िज9ासा करए जाएब तँ तेकर पÐ माने होइए जे अपनो ओहने-ओहने \nलुचपdीक समथ(क छी। जे अपन िवचारक ठीक िवपरीत बात भेल। बजलॱ- \n“मनसुख, तूँ जखन बुिधयारक िज9ासा करए िवदा भेल छह ते जाह, मुदा हम नइ जेबह।” \nमनसुख समाजक ओहन लोक, जेकरा अपन कोनो वैचािरक िदशा निह। की नीक आ की अधला तेकर \nिवचार करैक ने जtरते छै आ ने से बुझबे करैए। समाजक दे खा-देखीक अनुकूल अपनो चलैए आ ओही \nिवचारानुसार हमरो आिब कहलक। अपन तँ िवचारो अिछ आ िवचारक अनुकूल चलैक िदशा सेहो अिछ, तँए \nओहन-ओहन काजकÕ अधला बुिझ परहेज केनिह छी। \nसमाजमे बुिधयारक पिरवार सqपd पिरवार मानलो जाइए आ अिछयो। सqपd ऐ िखयालसँ जे जेकरा \nपचास बीघासँ ऊपर अखनो जमीन छै। चािर भइक भैयारीमे िभनौज भेला पछाितयो सोमनाथक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअमलदारीमे, माने बुिधयारक िपता सोमनाथकÕचािर साए बीघासँ ऊपर जमीन छेलैन। ओना, जमीदारी निह \nछेलैन, जमीदारीक माने भेल रैयतसँ जमीनक मालगुजारी लेब। सोमनाथकÕ से निह रहैन मुदा tपैयोक आ \nधानो-चाउरक महाजनी तँ छेलैहे। अdक डेिढ़या चलै छेलैन। एक मनसँ डेढ़ मन सूिद-सवाइ चलै छेलैन। \nजइसँ केते लोकक जमीन कज¨ तरे सोमनाथकÕ भेल छेलैन। अपना मुइला पछाित सोमनाथक चाt बेटामे \nिभन-िभनौज भऽ गेल। ओना, िकछु जमीन एक-दोसर भैयारीमे बेइमािनयो भेलैन आ अपना भैयारीमे मुकदमावाजी \nसेहो भेलैन। जइसँ बहुत जमीन िबकबो केलैन। खाएर जे भेलैन मुदा पचास-पचास बीघा अखनो भैयारीक \nमाथपर जमीन छैहे। \nबुिधयार चालू-पुरजा लोक। सभ पाट माने राजनीितक पाटसँ सठ-गठ रखनिह अिछ। जखन जेहेन \nहवा बहल तखन तइ पाटक संग भऽ गेलॱ आ अपना उrलू सीधा करैत रहलॱ, यएह चिरo बुिधयारक \nरहल। महाजनी सोãोअना, माने सूिद-सवाइसमात भऽ गेलैन। \nसरकारी योजनानुसार, ब×क राÂÙीयकरण भेला पछाइत माने जखन इिदराजी ^धानमंoी छेली तखन जे \nब×क सभ राÂÙीयकरण भेल, तेकर पछाइत आमजनकÕ सेहो ब×कक सुिवधा ^ात भेल।ओना, शत-^ितशत लोककÕ \nसुिवधा निह भेटलैन। तेकर कारण ब×कक अपन आिथ(क िथित सेहो छेलै मुदा िकछु लोककÕ सुिवधा भेटबे \nकेलैन। ओही सुिवधानुसार बुिधयार पच गोरेकÕ अगुआ माने पचटा साधारण िकसानकÕ अगुआ ब×कसँ लोन \nिदयौलैन। आपचो अनपढ़ लोक जइसँ अपने िलखै-पढ़ैक लूिर निह छेलैन। अँगुठाक िनशानेसँ काज करै \nछला। ब×कक मैनेजरसँ सठ-गठ करैत पचो गोटेकÕ लोन मंजूरी करौलैन। मुदा लोन लोनीकÕ माने कज( \nनेिनहारकÕ ^ात निह भेलैन। ओ tपैआ बुिधयार अपने उठा ल ेलैन। साल भिरक पछाइत जखन ब×कक \nकज(क तगेदा पचोकÕ भेलैन, तखन चािर गोरेकÕजे मुँह दु±बर छला, हुनका उनटा-सीधा बुझा बुिधयार चुप केने \nरहला मुदा िसंहे°र चिकत भेल। \nिसंहे°रक बहनोइ सेहो चालू-पुरजा लोक। हुनका जा कऽ िसंहे°र सभ बात कहलैन जे महॴस पोसैक \nनामपर तीस हजार tपैआ ब×कसँ लोनक लेल दरखात देिलऐ। के ते दौड़-बरहा केला पछाितयो लोन निह \nभेटल। जे साल भिर पिहलुका बात छी। ऐ साल माने एक सालक बाद तीस हजार मूर आ ओकर सूद \nलगा प×तीस हजार tपैआ कज(क तगेदाक नोिटश भेल अिछ। \nिसंहे°रक बात सुिन रघुवीर पुछलिखन- \n“अपने ब×कसँ tपैआ उठेने छेलॱ आिक िकयो दोसराइितक हाथे  कारोबार केने छेलॱ?” \nतैपर िसंहे°र कहलिखन-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“बुिधयारक हथौटी कारोबार केने छेलॱ। आइ-कािã, आइ-कािã करैत जखन तीन मास बीत गेल। \nताबे खेतीक समय सेहो आिब गेलछल,हािर-थािक कऽ छोिड़ देिलऐ।” \nिसंहे°रक बात सुिन रघुवीर बुिझ गेला जे एहेन-एहेन िवचौिलया सभ एहेन-धधा किरते अिछ। रघुवीर \nिसंहे°रकÕ संग केने ब×कपर गेला। ब×कक मैनेजरकÕ नोिटश देखबैत कहलिखन जे िसंहे°र भ×सक लोन लेल \nदरखात जtर केने छला मुदा अतो-अत हुनका लोन ^ात नि ह भेलैन। \nब×कक मैनेजर सभ कागजात िमलबैत कहलिखन- \n“हम िकछु निह कए सकै छी। तहूमे तीिनये मास एना भेल अिछ, नीक जक सभ िकछु बुझलो ने \nअिछ।” \nरघुवीर पुछलिखन- \n“तखन की उपाय हएत?” \nमैनेजर रता बतबैत कहलिखन- \n“िशकायितक एकटा दरखात ब×कोमे दऽ िदयौ। जइसँ हम तकाल तकेदा करब रोिक देब आ अह \nआगू बिढ़ िजलाक जे ब×क अिछ, िजनका अधीन ऐ सभ ब×कक कारोबार अिछ, एकटा दरखात हुनका लग \nिदयौ। जँ कोनो तेहेन जानकार लोक होिथ तँ हुनका संग कऽ लेब।” \nब×कक मैनेजरक िवचारानुसार रघुवीर सएह करैत कहलिखन- \n“ठीक छै सर, हम अपने स7म छी, िकनको जtरत हमरा निह अिछ।” \nकिह रघुवीर घरपर आिब िवचारलैन जे अनेरे तेसर-चािरमक भजमे की पड़ब। अगर ब×कक िजला \nऑिफस जँ निह िकछु करत तँ सोझे यायालयमे केस करब। यएह िवचािर रघुवीर िजलाक ब×क पहुँचला। \nब×कक मैनेजर पंजाबी छला। रघुवीर अपन सभ बात सरदारजीकÕ कहलिखन।सरदारजी, तेसर िदनक समय \nबना :ामीण ब×कक शाखामे पहुँचला। रिजÐर देख बुिझ गेला जे ब×कक मैनेजर आ िवचौिलयाकसठ-गठसँ \nएहेन घटना भेल अिछ। ब×कक मैनेजर तँ अपन कागजी िमलानी एहेन िहसाबसँ केने जे पकड़मे निह आिब \nरहल छला मुदा बुिधयार तँ पकड़मे आिब गेल। ओही कारबाइमे बुिधयार जहल गेल छल। जइमे लोनक \nआधा माने पनरह हजार tपैआ जमा करौलाक पछाइत यायालयसँ,  दस िदन जहलमे रहला पछाइत जमानत \nभेल छल। \nहमर बात सुिन मनसुख बाजल- \n“भाय साहैब, अह निह जाएब तॕ निह जाउ, मुदा समाजक हैिसयतसँ हम जाइ छी।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबजलॱ- \n“तोरा जेबासँ थोड़े मनाही करै िछअ।” \nअदहा घटाक पछाइत मनसुख पुन: आएल। अिबते बाजल- \n“रजनीकात भाय, पहुँचते बुिधयार भाय अहॴक चच( उठौलैन।” \nबजलॱ- \n“पिहने ई कहह जे बुिधयारक मन केहेन बुिझ पड़लह।” \nमनसुख बाजल- \n“िमिसयो भिर मन मिलन निह बुिझ पड़ल।” \nबजलॱ- \n“जखन ओइठाम, बुिधयारक ऐठाम गेलह तखन आरो के सभ छला?” \nमनसुख बाजल- \n“आर िकयो ने छला। जाइते बुिधयारकÕ पुछलयैनजेकोन लफड़ामे पिड़ गेलॱ। कहलैन- हौ, िजनगीमे \nअिहना होइ छै। जखन पु¶ख बिन धरतीपर जनम नेने छी तखन केस-फौदारी आिक जहल-िहरासतक डर \nकरब।जँ से करब तखन एको िदन जीब सकै छी।” \nमनसुख मुँहक बात सुिन मनमे उठल जे किहऐ, ऐ धरतीपर िनरलजोक की कमी अिछ..! मुदा फेर अपने \nमन कहलक जे वेचारा मनसुख मुँह दु±बर लोक अिछ, एकरा किहये कऽ की हएत। आइ जँ बुिधयार सोझामे \nरहैत तँ िकछु कहबो किरितऐ। बजलॱ- “हमरा िवषयमे बुिधयार की सभ कहलखुन?” \nमनसुख बाजल- “ओ बजला जे गामक सभ िज9ासा करए आएल मुदा रजनीकात अखन तक निह \nआएल अिछ।” \nबुिधयारक िवचार सुिन मन तामसे शृंग चिढ़ गेल। एक िदस हुअए जे पिहने दसटा गािर िदऐ, दोसर \nिदस ईहो हुअए जे गािरये पढ़ब मुदा सुनत तँ निह। तँए अनेरे गािरये पिढ़ कऽ की हएत। फेर मनमे भेल \nजे जखन बुिधयार मनसुखक सोझामे हमर चच( केलक से बड़बिढ़य आ हम जँ मनसुखक सोझामे दसटा \nबात कहबै से बड़ अधला। मनमे अिबते पुन: ¹ोधक दोसर तोर मनमे उिठ गेल। जेना-जेना तामस उ: \nहोइत गेल तेना-तेना देहमे थरथरी सेहो तेज हुअ लगल। बजलॱ- \n“मनसुख, बुिधयार हमर के, तीन मे िक तेरह मे। धनीक बापक बेटा छी तँ रहह, तइसँ हमरा कोन \nमतलब अिछ। आइ तक किहयो एक सेर िक एक टका मhगए गेिलऐ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिब8चेमे मनसुख बाजल- \n“भाय साहैब, एना जे उbटा-प×ची करब तँ अनेरे झंझट हएत। जइ झंझटसँ लाभ िकछु ने आ नोकसान \nढेरी हएत।” \nमनसुखक बात सुिन िमयाद आरो गरमा गेल। बजलॱ- \n“झगड़ा-झंझटक डर करब तखन मुँह उठौल हएत। मुँह उठबैले सभ िकछु करए पड़ै छै। तोरा बुझल \nहेतह िक नइ बुझल हेतह। भऽ सकैए जे सुननो हेबह तँ िबसैर गेल हेबह।” \nिब8चेमे मनसुख बाजल- \n“कनी मन पािड़ िदअ। जखने मन पािड़ देब तखने मन पिड़ जाएत।” \nबजलॱ- “पच साल पिहलुका घटना मन पाड़ह। सुनने रहक ने जे माइनर एरीगेशनमे नोकरीक बहाली \nले दस-बाहर गोरेसँ बीस-बीस हजार tपैआ बुिधयार नेने रह इ।ने केकरो नोकरी भेलै आ ने केकरो tपैये \nघुमबैले तैयार भेल।” \nमनसुख बाजल- \n“हँ, अदहा-िछदहा तँ मनो अिछ मुदा अदहा-िछदहा िबसिरयो गेलॱ। ओही tपैआ ले ने tपलाल आ \nगौरीशंकर बुिधयारकÕ चौराहापर पकैड़ कऽ कहने रहै जे जँ तोरा बुते नोकरी नइ िदयौल भेलह तँ हमर \ntपैआ सूिद लगा कऽ लाबह। निह तँ एको डेग आगू ससरऽ निह दे बह।” \nबजलॱ- \n“हँ!” \nमनसुख बाजल- \n“हँ!हँ!आब मन पड़ल। सॱसे गामक लोक जे बैस कऽ पनचैती केने रहैथ।” \nबजलॱ- \n“हँ। देखने रहक ने जे गाममे िकयो बुिधयारक जमानतदार होइले तैयार निह भेला। तेहने िनरलज-\nपतीत बुिधयरबा अिछ। ई तँ र8छ रहल जे दीनानाथ काका अपना िसर सभ दोख उठबैत जान बँचौलिखन। \nनिह तँ ओही िदन तेहेन मरqमत दुनू गोरे कऽ दइतैन जे पुत-पुताइन धिर बुिधयारकÕनीक जकमोन \nरिहतैन।” \nदुनू गोरेक माने हमरा आ मनसुखक बीच गप-सप होइते छल िक िगिरधारी लाल पहुँचल। \nिगिरधारीलालकÕ पहुँचते बजलॱ-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“की हाल-चाल िगिरधारी?” \nिगिरधारी लाल बाजल- \n“भायसाहैब, अहॴसँ एकटा िवचार पुछए एलॱ हेन।” \nबजलॱ- “केहेन िवचार?” \nिगिरधारीलाल बाजल- “भाय साहैब, कािãसँ केते गोरे कहलैन हेन जे बुिधयार जहलसँ एलाहेन तँए \nिज9ासा कऽ लहुन।” \nबजलॱ- \n“ऐ मे हम िक िवचार देबह। अपन जे मन हुअ से करह।” \nिगिरधारीलाल बाजल- \n“भाय साहैब, अपना सभ एक िवचारक लोक छी, जखन कोनो िवचार करैक होइए तखन अहॴसँ ने \nपुिछ लइ छी। जँ अपना मने करैक रहैत तँ केने रिहतॱ िकने।” \nिगिरधारीलालक िवचार सुिन मने-मन िवचार केलॱ जे पिहने िगिरधारीएलालक मनक िवचार िकए ने बुिझ \nली। बजलॱ- \n“अपन की िवचार होइ छह?” \nिगिरधारीलाल बाजल- \n“भाय साहैब, जँ अपना संग नीक बेवहार बुिधयारक रहैत तँ कनी सोचबो-िवचारबो किरतॱ मुदा मन \nअिछ िक निह जे कूल लगहक जे पँचकठबा खेत अिछ, ओइ खेतक बेचनामा दाम-दीगर हमरासँ केने रहए। \nअदहा tपैआ सेहो दऽ देिलऐ आ पछाइत डाकपर चढ़ा ओइ खेतकÕ द ोबर दाममे जागेसरक हाथे बेच लेलक। \nअपने जे tपैआ देने रिहऐ ओ छह मास तक िघिसयौर कटा कऽदेल क।” \nओना, ई बात अपनो बुझलो छल आ मनो छल, मुदा दुनूक बीच बीचक सqबध दुआरे बजलॱ- \n“कनी-कनी मनो अिछ मुदा नीक जक मोन निह पिड़ रहल अिछ।” \nिगिरधारीलाल बाजल- “आठ-दस बरख तँ भइये गेल अिछ, भिरसक तÕ िबसैर रहल छी।” \nबातकÕ आरो मिटयबैत बजलॱ- “हौिगिरधारीभाय, देखते छहक जे केते धनचÜरमे सिदकाल पड़ल रहै \nछी, तँए भिरसक मनसँ उतैर गेल।” \nिगिरधारीलाल बाजल-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“भाय साहैब, बुिधयारक बेटीक दुरागमन रहइ। हाथमे पाइ-कौड़ी नइ रहै जे काज सqहारैत। हमरा \nकहलक जे िगिरधर भाय, कूल लगहक खेत बेचब। तोरा खेतक आिड़येमे अिछ, लऽ लएह। आठ हजार \ntपैये कÓाक िहसाबसँ चालीस हजार दाम भेल।कहिलऐ जे कािã ये रिजÂÙी ऑिफस चलह, ओतइ सभ \ntपैओ दऽ देबह आ तोहूँ रिजÂÙी कऽ िदहह।” \nबजलॱ- \n“आब कनी-कनी बात मन पड़ल जाइए।” \nिगिरधारीलाल बाजल- \n“तइ पर ओ कहलक जे पचमे िदन बेटीक दुरागमन छी। बुिझते छहक जे बेटीक दुरागमनमे केतेक \nजोगार करए पड़ै छै।तँए अखन रिजÂÙी ऑिफस जेबाक पलखैत निह अिछ। तहूमे बीचक दू िदन ऑिफस \nबdो रहइ। अपनो मनमे भेल जे बेटी-जाित तँ समाजक होइए, तँए बीस हजार tपैआ लगले दऽ देिलऐ। \nबेटीक दुरागमन भेला पछाइत जखन रिजÂÙी करैले बुिधयारकÕ कहिलऐ तखन तीन-तेरह देखबए लगल। \nजमीनकÕ डाकपर चढ़ा देलक। सहए छी ओ बुिधयरबा।” \nबजलॱ- \n“जमीनक की भेल?” \nिगिरधारीलाल बाजल- \n“की हएत। डाकक भीर निह गेलॱ। जमीनक डाकक माने जमीनेमाoक डाक नइ ने होइए। समाजमे \nदु¼मिनयो बढ़ै छै िकने।” \nजेते बात िगिरधारीलाल बाजल ओ तँ अपनो बुझले रहए, मुदा सात-आठ बरख पिहलुका बात रहै तँए \nअनठा कऽ बाजल छेलॱ। बजलॱ- \n“खाएर, जे जिहया भेल से तिहया भेल। औझुका की िवचार छह से बाजह?” \nजिहना बरखा भेलापर कोनो सुखल धारमे खेत-पथारक पािन एने धारा बिन बहए लगैए आ पाछूसँ \nपहाड़क पािनक संग गाम-घरक खेत-पथारक पािन िमिल पाछूसँ आिब धारक धाराकÕ ^वल बना दइए जइसँ \nधारक पेट उफानपर उिठ जाइए तिहना िगिरधारीलालक िवचारमे उफान उिठ गेल। बाजल- \n“भाय साहैब, अपना समाजमे यएह सभसँ पैघ कमजोरी अिछ जे लगले लोक कोनो बातकÕ िबसैर \nजाइए। जइसँ समाजक गित-िविध कमजोर होइत-होइत एते कमजोर बिन गेल अिछ जे अपन कोनो चीिह-\nपहिचह रिहये निह गेल छइ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिगिरधारीलालक िवचारमे सह दैत बजलॱ- \n“तखन की करैक िवचार छह?” \nिगिरधारीलाल बाजल- \n“अपन िवचार अिछ जे िज9ासा करए निह जाएब।” \nअपन जान बँचबैत बजलॱ- \n“जखन अपन िवचार नइ जेबाक छह तखन नइ जाह। गाममे केकरो कोइ मािलक छी जे नइ जेबह \nते िकयो गामसँ उजािर देतह।” \nिगिरधारीलालकÕ जेना सह भेटलै तिहना बाजल- \n“भाय साहैब, जइ मनुखकÕ आइन निह आ जइ बरदकÕ पाइन निह ओहो कोनो मनुखे भेल आिक बरदे \nभेल।” \nिगिरधारीलालक िवचार सुिन हँसी लिग गेल। मुदा हँसीकÕ दािब बजलॱ- \n“िगिरधारी भाय, अपना समाजक सभसँ पैघ दुब(लता यएह छी जे जइ समाजक पेटमे एते ^वल शिbत \nअिछ जइसँ िकछु कए सकैए, ओ समाज ओहन मरल पड़ल अिछ जे जेकरा कोनो गित गुÝा निह छइ।” \nओना, िगिरधारीलालक मनमे बुिधयारक ^ित आिग धधैक रहल छेलै, मुदा ऐठाम तँ ओ छल निह जे ओइ \nआिगकÕ आरो धधकबैत। तैयो अपन मनक आ¹ोशकÕ आ¹ोिशत करैत िगिरधारीलाल बाजल- \n“भाय साहैब, जँ समाजमे एकtपता रहैत तँ ओहन-ओहन िनरलज-पतीतकÕ बीच च ौराहापर ठाढ़ कए \nसमाज मुँहपर थुकैत। मुदा समाजो तँ तेहेन बिन गेल अिछ जे के केकरा थुकत।” \nबजलॱ- \n“िगिरधर भाय, देखते छहक जे समाजो िबनु डोराडोिरक मनुख जक बिन गेल अिछ। तखन तँ अपन \nइ¯जत-आबt बँचबैत मनुख बिन जीब ली यएह सभसँ पैघ उपलि±ध  भेल।” \nहमर बात जेना िगिरधारीलालकÕ जँचल तिहना बाजल- \n“ठीके कहलॱ,भाय सहाएब।” \nबजलॱ- \n“आब की करबह?” \nिगिरधारी लाल बाजल-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“िकयो अपन जीवनक अपने मािलक छी।ओना, समाजमे रंग-िबरंगक दुÐ सेहो अिछ, मुदा ओइ दुÐक \nबीच अपन िवचार आ बेवहारकÕ जह धिर सqभव हुए तह धिर र7ा करैत जीवन जीब ली, यएह ने भेल \nमनुbखक सभसँ पैघ मनुखपना।” \nबजलॱ- \n“हँ, से तँ भेबे कएल।” \nिगिरधारीलाल बाजल- \n“ऐ भागक सुज( ओइ भाग िकए ने उगै, मुदा अपन िवचारकÕ कोनो हालतमे बदैल निह सकै छी। नइ \nजाएब बुिधयरबाक िज9ासा करए, जाइ छी अपन घर।” \nबजलॱ- \n“जाह।” \n  \nअपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n मुdाजी \nबीहिन कथा \nपछतावा \n-- नै रौ बौआ,सगरो समय िबगड़ल छै,एखन गाम सं नै जए देबौ। \n-- आंइ यौ  बाबू -पिहल बेर गाम सं जाइ सं पिहने त' माय के िफिरसान केने रिहयै।पिढ़- िलिख गाम पर \nबैसल हमर माथ खएत की मािट हबकत ?\" \n--अहू बेर अहॴक िजÝ गाम अनलक,नै त' ओतौ कोनो… \n  \nअपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n9ानवf(न कंठ  \nडॉलीक नामhकन  \n      िबयाहक चौदह बरीसक बाद जीबछकÕ बेटी भेलिन।घर आनंदसँ भिर गेलिन।नाम रखलिन- \nडॉली।बड़का भोज केलिन।डॉली बड़का खेलौने भ' गेलिन।सिदखन ओकरेमे ओझरायल रहैत छलाह।सुतलोमे \nओकरे मुँह िनहारैत रहिथ।एक रsी कािन उठैन,त' चेहा उठिथ।अपना गरमी  लागिन त' ओकरा पंखा हुँकय \nलागिथ।डॉली बØड सहलोला।बØड ठोला।माय कहिथन- \"रौ जीबछ! ओना बु8चीक मुँह िकएक िनहारैत रहैत \nछही?मायो-बापक नजिर लािग जाइत छैक!\" मुदा जीबछकÕ डॉली परसँ धेयान कखनो जेना हटबे निह करिन! \nसुतली राित कोनो ब8चाक कानब सुिन जीबछ ओछान पर हथोिड़या मािर डॉलीक मुँह-कान छूिब आ°त \nहोिथ जे ओ िनकÕ अिछ।बाजार जािथ त' एतबी ताकिथ जे कोन चीज डॉलीक लेल लेब त' ठीक \nरहत।ऑिफसोमे टाफ सभक बीच हरदम चच( करिथ- 'हमर डॉली एना केलकैक, त' हमर डॉली ओना \nकेलकैक!' एक िदन सहायजी हुनकर परो7मे कहलिथन- \" जीबछ बाबूक ^ाण डॉलीएमे बसै छिन।संतान की \nचीज िथकैक, ई संतान भेले पर बुझाइत छैक।निह यौ?\" महतोजी कहलिथन- \"मुदा बुढ़ारीक संतान बØड \nिपयरगर!आब जावत ओ पिढ़-िलिख िबयाह-जोग हेतिन, तावत जीबछ बाबू झुनकुट बूढ़ निह भ' हेताह?एखने \nगाल झुिर(या गेलिन अिछ!\" भवनाथजी बजलाह- \"यौ, मनुbखक हाथ िकछु छैक?जे जनम दै छिथन, वैह पार-\nघाट लगबै छिथन।बु8ची जुग-जुग जीबथु!\" \n      समयक पिख होइत छैक।चािर साल पूिर डॉलीक पचम चहिर गेलैक।जीबछ टाफ सभक बीच \nसमया रखलिन- \"यौ, अह लोकिनकÕ िकछु धेयान- बात अिछ?हमर डॉलीक पचम शुt भ' गेलैक \nअिछ।ओना तँ हमर माय ओकरा बहुत-रास भजन, ¼लोक आ गीत-नाद िसखा देने छिन आ हमहूँ कतेक \nचीज सभ पढ़ा देने िछयैक, मुदा आब कोनो कूलमे ओकर नामhकन करा देनाइ आव¼यक बुझा रहल \nअिछ।अह लोकिनक की िवचार?\" एिह पर रंग-िबरंगक सुझाव आबय लगलिन।सहायजी कहलिथन- \"यौ, एिह \n^  पर त' एक समय हमहूँ बØड असहाय भ' गेल रही।हमर बौअनकÕ सरकारीमे नाम िलखा देिलयिन।तिहये \nसँ अं:ेजी कमजोर भ' गेलिन।अपना देशमे लोक मातृभाषा-राÂÙभाषा अनघोल केने रहत, मुदा अं:ेजी िबना \nउथान निह।जँ बौअनकÕ 'इंि©लश पीिकंग कोस(' निह करेिबितयिन,तँ आइ गाम पर बैसल झाम गुड़ैत \nरिहतिथ। हम तँ कहब जे 'जोसटेफ कॉव¾ट'मे नाम िलखा िदयौक बु8चीकÕ!\" महतोजी कहलिथन- \"एह,नाम  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nऊँच आ कान बूच! हमरो भतीजा पढ़ैत रहय ओतय।एक बेिर दरमाहा निह भेटल रहय।फीस दैमे िवलqब भ' \nगेल।रौ बाप!ओकरा माथा पर हाथ रखबा रौदमे घंटा भिर ठाढ़ करा देलकैक।जखन हमर रौ2 tप देखलक \nत' ओकर ि^ंिसपल लागल गॲिगयाय।कहिलयैक जे एखने थाना-पुिलस करबा देब पoकार बजबा क'।दू \nमासक फीस माफ केलक,तखन हम माफ केिलयैक।की बाजत ओ सभ?कथी िश7ा देत?\" गुताजी \nकहलिथन- \"हम तँ कहब जे हमरे ब8चा सभक संग देहरादूनमे होटलमे रखबा िदयौक आ िनिÆंत भ' \nजाउ।कोनो फीसो बहुत निह छैक।तखन िवचार क' िलय'।\" पाठकजी कहलिथन- \"यौ, सभसँ नीक त' हम \nकहब जे एतय टावर लग एकटा बØड नीक कूल खोललक अिछ- मौय¨ ि^परेटरी।दू ^ाणी अिछ।ब8चा \nसभक खूब ;यान रखैत अिछ।दुइए सालमे छ±बीस टा ब8चाकÕ रामकृÂणबलामे देवघर,पु¶िलया आ सैिनक \nकूल सभमे कंपीट करौलकैक अिछ।ऊहो ठीक रहत।\" ^भावतीजी कहलिथन- \"यौ, ओहू सभक ब8चा सभ \nएलेव¾थमे अबैत-अबैत कोटाक बाट ध' लैत छैक। तÕ शु¶हेसँ कोटेमे िकएक निह रािख देबैक?ओतय ^ी-\nनच(रसँ पढ़त त' 'नीट' वा 'जी'क टॉपर भ' क' बहरायत। ओsिह डेरा ल' क' घरनीक संगे रािख \nिदयौक।घरक खान-पान रहतैक,देख-रेख रहतैक।अहूँ छु®ी- छपाटीमे जाइत-अबैत रहब।एकटा बेटी \nअिछ।नीकसँ ²यवथा कt।\" आिद-आिद। \n       जीबछकÕ माथा काज निह करिन।डॉलीकÕ अपनासँ दूर पठायब बद¨¼त निह रहिन।घरनी कहलिथन- \n\"एतय नीक घरक ब8चा सभ 'जोसटेफ कॉव¾ट'मे पढ़ैत छैक।अपनो बु8ची ओहीमे पढ़तैक, चाहे जे हो।पता \nकt ग'!\" जीबछ फॉम( भिर अयलाह।इंटर²यू िदन डॉलीकÕ ल' क'  दूनू ^ाणी कूल गेलाह।ि^ंिसपल \nकहलकिथन- \" टूड¾ट की मदर को होिशयार रहना होता है।होम- वक( करवाना होता है।इसिलये tम नंबर \nåी के बगल म¾ हॉल म¾ सभी मदर को जाना है।'िवंटर सीजन' पर एक पैसेज िलख कर टेबुल पर जमा \nकरना है।एबुल मदर के चाइrड को एबुल मानकर एडिमशन ले िलया जाएगा।चिलए,दूसरे को बैठने दीिजये!\" \n       जीबछ बाबू सरकारीमे डॉलीक नामhकन करा एकटा युशिनय माटर रािख दूनू माय-धीकÕ तैयारी \nकरबा रहल छिथन।एिह बेिर नस(रीमे त' ^ाइवेटमे नामhकन निह भेलिन,अिगला सoमे 'एल के जी'मे ^यास \nकरिथन। \n  \nअपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलालदेव कामत  \nभूगोलमे िमिथलाराज किहयाधिर  \nजगत जननी जगदंबा जानकी महामाया थीिकह। जातेक रामायण सं¥यमे य रामायणक अवलोकन-मनन करैत \nधारावािहक टी० वी० पर [ीमान् रामानंद सागर जीक आयल। आ अहू कोरोना महामारीक लॉक डाउनमे \nरामायण सीिरयल सव( सुलभ भेल। तािह लेल हुनकर धयवाद अव¼य करैत छी, परंच एकटा कचोट मनमे \nसदा सव(दा रहैत अिछ: जौ [ी सागर जी एतुका भाषाक ( मैिथली) उपे7ा निहंकए तकालीन जनकपुर िमिथला \nक जनभाषाक कनेक चच¨ किरतिथ तँ मैिथली अनुरागीमे उसाह बिढ़तैक।  आओर हमसब जे जानकी नवमी \nमनाबैत छी, से आरो पिरÂकार होइत। सामािजक दूरीके नीमाहैत कतौह पैघ जमाबड़ा जुिनकरी, माoे नैितक \nसमथ(न करैत अपन पुरान मhग पर अड़ल रही \" िमिथलाराज बनाके रहब \" एिह संकrपके फेरसँ दोहराबैत \nजनक सुता जानकी आ हुनक मातृभाषा मैिथली पर संि7त चच¨ करबा सँ अपनाके एिह अवसर पर रोिक \nनिहँ सकब। \nमहिष( महामुिन वेद²यासक अ;याम रामायण जे ÀÁhड पुराणक उsर खंडक आ¥यान अिछ आ   संत \nबािrमिकक ^ितÃा भारतवष(मे आिद किवक ¶पमे छैक जे संकृतमे रामायण लवकुश जमसँ पूव(िह रचने \nरहिथ। बहुतो इितहासकार पौलिथ जे सबहक रामायणमे रामेक गुणन बादन बेशी भेल छैक, जखनिक  पंिडत \nलाल दासक  मैिथली रामायणमे सीताक गुणगान बेसी भेलैक। सीता िबनु रामक मय¨दा पु¶षोsम होयब किठण  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरहैक। भगवती¶पे जखन रा7सके लितयबैत दि_डत करैत छिथन, तािह ^संगके दोसर रिचयता सब \nलालदाससँ फुट िवचार केने छैक आ हुनका अपना छाती ( थन)  सँ असुरक संहार करबाक कहने छिथ: जे \nिकयो पितया निहँ सकैत छैक। हमरौ ई तÑय किनयॲ निहँ अरघैत अिछ। एिहठाम सीताक ^ित लेखकीय \nउदणडताक लगाम निहँ लागने समी7क मंथन करिथ। हमरा मैिÙक मे लंका दहन आ आई0ए0  मे वष¨गीत \nपढ़बाक बाद  ड0 ब8चे°र झाक  रेिडयो वात¨ सेहो महाकिव लालदास पर सुनवाक सौभा©य भेटल रहय। \nहुनकर जमभूिम खड़ौआ गाम बहुतोबेर सन् 1980  सँ हालधिर जाकए ओतुका मिटक चदन लगेबाक अवसर \nभेटल अिछ। हुनकर िकछु पhित एिह तरहÕ अिछ- \nिनज भाषा जननी िनज देश! \n वग(हु सँ जानिथ जीवेश!! \nतÕ हम कथा कहब तेिहरीित! \nनिह िवWा किवता गुणगीित!! \nिमिथला भाषा मधु माधुय(! \n शेष शारदा कह ^ाचुर(!! \nदेश िवदेश क कयल िवचार! \nलæमी जतय लेल अवतार!! \nनाम जानकी पड़ल जनीिक! \nबजली िमिथला भाषा नीिक!! \nकोमल वाणी अमृत समान! \n तकर भाव रस bयो-bयो जान!! \nपु_य देशमे भाषा नीिक! \nिमिथला सभक िशरोमिण थीिक!!  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतािह भाषामे करब सुवध! \nसीतारामक चिरत ^बंध!! \n  \nमैिथलीमे राज आि[त दू महाकिवमे चंदा झाक िमिथला भाषा रामायण आ लाल दासक रमे°र चिरत िमिथला \nरामायण   चिच(त भेल। लाल दास सबसँ बिढ़के सीता पर िवतार देलिन एकटा पृथक पुÂकर का_ड \nरचलिन, जकर पित देखू-: \n  \nिमिथला देश परम अिभराम! \nसकल तीथ(मय धम(क धाम!! \nआबिथ ततय मुनीश अनेक! \nिमिथला वास करिथ सुिववेक!! \nदुÂकर तप कर मुिन समुदाय! \nजनक सु[ूषा करिथ सदाय!! \n  \nऋिष आ घुमतु ^ाचीन परqपराक बाद मानव समाज मे जे मैिथली भाषा आ तकर पिहचान िदयेबा लेल िव° \n^िसf हमरा सभक आदश( सीता दाई लेल आधुिनक उदगार ²यbत क रयमे िकछु ^मुख तÑय सोझासोझी \nअिछ -: \n ^ो0 राम ^मोद चौधरी अपन एकटा आलेख मे कहने छिथ- जनक देश बाइस योजन धिर ²यात अिछ। \nएतय हजारॲ गाम अिछ। एिह देश मे नीच जाितमे उपd मनुÂयो ^ायः उदार होइत अिछ। जनकरपुरक \nदि7णमे सात योजन दुर हटा कए डीजगल नामक महा:ाम   अिछ जतय जनक महाराजाक राज^साद \nअिछ, :ामक सटले सिरता सभमे [ेÃ यमुना अयंत वेग सँ बहैत अिछ। डीजगलक दि7ण भाग मे आध \nयोजन दूरी पर िगरजा नामक :ाम देशवासी सभ मे िव¥यात अिछ। एिहठाम   दुई नदीक म;य मे एकटा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n^ाचीन मंिदर अिछ। तपÆात भैरव थान अिछ जािहठाम मुिनक... भैरव पूजन कए ओ सीताम_डप \nगेलाह, जािहठाम ^ाचीनकालमे :ंिथ बंधनक ¶पे सीताक िववाह भेल छल। \nपhचम शता±दीक वृहत पुराणक िमिथला महाqय खंड मे जे विण(त छैक तकर अनुवाद किववर चंदा झा ई \nपित सृिजत केलाह- \n  \nगंगा बहिथ जिनक दि7ण िदशी पूव( कौिशकी धारा । \nपिÆम बहिथ ग_डकी उsर िहमवत बल िवतारा।। \n  \nमैिथली सािहय मे िसfहत हता7र िकछु किवक पित देखल जाए, 'वत(मान िमिथला' किवता मे राजीव \nकुमार क_ठ  गाबै छिथ - \nम मैिथली हटावल गेली, हम चुप रही \nबीपीएससी सॱ धिकयावल गेली, हम चुप रही \nहम मैिथल िकयो नै! कायथ, ÀाÁण,यादव बनल चुप रही \nजाित-पाित मे बटल समाज, तखन की हैत?... \n  \nड0 बुचt पासवान  '[ी जानकी' किवता शुt करैत गाबै छिथ - \nिमिथला मे बहु :ह नाना   जानकी नवमीक बनल संगोर \nबहु सं¥यकमे जनमनके जेना   पूजा अच(ना मे जन िवभोर... \n  \nसुभाष कुमार कामत केर पित मैिथल मंच सँ ^कािशत -  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n.... \nठाकुरजी, चौधरीजी झाजी िम[जीक दलान सँ बहरा िदयौक \nजाय िदयौक यादवजी... पासवानजी भंडारीजी आ बारहॱ वण(क दलान पर \nिमिथला रा¯यक नारा क¾ जाए िदयौक \nघसिछलनी क िछ®ा मे  , हरबाहक लागैन पर...... \nतेरहम शता±दी मे ¯योितरी°र केर वण(रßाकर मैिथली गW पोथी सँ ल के अWतन बहुतो रचनाकर् मैिथली \nसािहयक कतेको िवधामे अपन कलम चलेबामे समथ( भेलाह/भेलीह। तािह सद् ^यास लेल मैिथली पाठक \n[ोता अिभभूत रहैत आयल अिछ। सन् 1971  मÕ जननायक कपू(री ठाकुर   सरकार िबहार िवधान सभा सँ एक \n^ताव पािरत कए भारत सरकार कÕ पठौनै छलाह। मैिथली िवरोध मे [ी धिनक लाल मंडल सन के नाम \nअबैत रहलैक । मधेपुरक पिहल िवधायक व0 जानकी नंदन िसंह जी िमिथला रा¯य लेल मhग केर बहस के \nआगू बढैनै रहिथ।ओना 1918  सँ कोलकाता िव°िवWालयमे मैिथली िवषयक एम0 ए0  धिर पढाई होइत \nरहल।  1939  सँ पटना िव°िवWालय मे ¹मशः इ_टर, नातक आ नातकोsर मÕ मैिथलीक पढौनी होइत \nरहल। िमिथलhचलक बहुतरास राजनेता मैिथलीक ^ित उदार छिथ आ मातृभाषामे सदन मÕ शपथ लैत \nदेखेलाह अिछ। एखनो हÜन कनैत मैिथलीक लेल नेतागण ^यासरत रहौथु। मैिथली भाषा संिवधानक अÐम \nअनुसूची मे शािमल होअय, तािह लेल एिह पितक लेखक  1985  मे झंझारपुरक िव¤ान सासंद  ड0 जी एस \nराजहंस  सँ पoाचार करैत सरकार सँ सब एम0पी0 िमलकए भ¾ट करिथ से आ:ह कैने रहैक। एिह िदशा मे \nसंघष(शील  वैWनाथ चौधरी ‘बैजूक ’ भाषण एकबेर सरौती (घोघरडीहा) अतर नातक महािवWालयक थापना \nलेल ^थम बैसक अिधवbता सूय( नारायण कामत  केर संग सुनने रही, ताहम अंडर मैिÙक छाo सरौती हाई \nकूल सँ रहल होयब। िमिथलाक गौरव गाथाक वण(न बहुतो पोथीमे मुदज( छैक। एिह पोथीक नीक \nकागतक अभावे दीमक कÕ शीÎे भ¾ट चिढ जाईछ आ :थालयमे धुरा गरदा तरमे स×तायल रहल। िकछु दुल(भ \nपा_डुिलिप ^काशन एखनो धिर निहँ भेल छैक। िमिथला मे कोनो पोथीक :ाहक सदा अभावै रहैत छैक,तैँ \nबेसी चलैन आब इलैbÙािनक मीिडया आ ई-पिoका क भलैक अिछ। एिहक लुफ नवपीिढ उठवयमे लागले \nअिछ। पोथीिदस तैयो उमुख समय पर हेबाक चाही। िबनु कोनो नारा आ िबना फ़ैशन कÕ मैिथली आगू बैढ़ \nसकैत छलीह आ िमिथलhचल (भारत - नेपाल) सँ बाहर रहिनहार समत ^वासी िमिथला लोक कÕ िसनेमाक \nमा;यम मातृभाषा िदश आकिष(त करक उÝे¼य सँ मैिथलीक ^चार-^सार चलिचo मा;यमे हुअय,  तािहलेल \nधािम(क बदला सामािजक समया पर एकटा ममता गायब गीत िफrम बनेबाक धुनिकमे लागल रहिथ सव( [ी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकेदार नाथ चौधरी (मधुबनी) आ हुनक परम िमo आिथ(क मददगा र व0 मदन मोहनदास,  उदय भानु िसंह जे \nराजनगर आ दरभंगा क िवराट मठ मे रहल छलाह ओ ितरहुताक (म ुजéफरपुरक) छलाह। आब तँ बहुत \nटेलीिफrम आ िसनेमाक िफrम िचoालय सँ देखाईल गेल छैक। नव अिभनेता आ अिभनेoी िजनक सद् \n^यास सँ मैिथली आरो आगू बढत से आशा जनमानस म¾◌ँ बनल छैक। एिह लेल सरकारी  मदद चािहयेक।आ \nसुिवधा बंिचत समाजक नाियका गंभीरा देवीक' ^ोसाहन भेटक चाही। \nदेहाती कोशी 7ेoक एकटा गाम सँ िमिथलhचल कोशी िवकास सिमित हटनी आ एिहक  'कोशी संदेश  ' िoमािसक \nमैिथली पिoकाक मा;यमे मैिथली लेल कितपय काज भैलैक अिछ। सव(हारा मंचक ¶पे सगर राित दीप \nजरय  कथा गोÃी क मा;यमसँ नव लेखकीय समाज तैयार भ रहल छैक।  सु8चा मैिथलक  काय(¹मक चच¨ \nचहुँओर पसरल हन।  िमिथला मैिथली सँ जुड़ल लोग कÕ एक साथ समेटैय म  मैिथल मंच  क योगदान \n^ंशसनीय अिछ। \nमातृभाषा मैिथली मÕ गीत संगीत   आ नाटक मा;यम आ िमिथलाक िब¶दावली बखानमे लागल महराय,गायकक \nिदश सँ मैिथली अगूएिलह अिछ। मातृभाषा मे ब8चे सँ पढाई िलखाई केर ²यवथा रा¯य सरकार \nकरय,  तकर पाêय पुतक अकादमी तैयार करय, से काज आजुकौ तारीख म फछुआयल छैक। भुrली मिहष \nवाला कथा आ मीरा कलम िदनेश सँ बाल वग(क िवWाथक मनोिव9ािनक तरहÕ िवकास होइत रहैक से \nठमकल छैक तÕ आगू बढवामे िपछैड़ अिधगम तरधिर देरी सँ पहूँचैत छैक। जखन िक िवदेशोक खानगी \nकूलॲ म नस(री सँ मातृभाषामे िधयापुताक पढाई हुअय लागल अिछ। िमिथला7र कÕ आजादी पूव( दरभंगा \nमहाराजािधराज शासन कालेमे पाछु छोड़लक आ कैथी िलिपमे दतावेज लेखन काय( अपन थान बनेलक से \nअWतन देवनागरीक ईजोत सँ नेपÑय चिलगेल सन छैक। नैका पीढी अपन भाषा आ अ7र पकड़ब केर \nबनस±त इंगिलश िदश झूकल छैक। मधुबनी प¾िटंग केर पिहचान िव° भिर मÕ छैक। एिह सभक संवघ(न \nहोयब परमाव¼यक छैक। िमिथला मैिथली लेल बाबा याoी जी ¤ारा थािपत चेतना सिमित पटना आओर छोट \nपैघ संथा संगठन लि7त लाभ लेल काज करैत रहलैक, किरतौ अिछ जाधिर पूण( सफल निहँ होयत ताधिर \nई बैनर \"हमरा िमिथला रा¯य चाही \" िजंदाबाद रहत से िव°ास जिम गेल अिछ। एिह छोट सन िरपोताय( मÕ \nबहुत रास पैघ िव¤ान क आ रचनामक काय(कत¨ गणक चच¨ करब संभव निहँ भ सकल जे अहिन(श म \nमैिथली जानकी नवमी आ िमिथला राज बनेबा ले अपन सव(व िनछावर केने होिथ। हम एिह अवदान लेल \nहुनको सबहक ^ित आभार ^कट करैत छी। ^9ान रामायणक मा;यम  सीताराम िम[क  कहब- \n  \nयिद राम छोिड़ दोसर पु¶ष नै कएलॱ िचंतन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतखन सÕ पृÑवी देवी हमरो िदअ शरण अपन \n  \nसीता जीक [धािवत एिह पित सँ समात करब जे रामायणमे बहुत बेर पढ़ने होयव \n  \nयुग- युग जीवथु बसथु लखकोस \nहमर अभाग हुनक निहँ दोष \n  \nजानकी जीक महायाग कÕ शत् शत् नमन्। \n  \nलालदेव कामत  \nलेखक एवं वतंo पoकार  \nनौआबाखर  , घोघरडीहा \n7631390761      \n  \nअपन मंत²य  editorial।staff।videha@gmail।com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुभाष कुमार कामत  \n2 टा बीहिन कथा  \n1.भूख \nबीच राित मे मुdाक अपन माई सँ। म.. म.. उठ हमरा िबकुट दे। िबकुट दे आओर कानइ लगल।   \n- बउआ रौ ! इतेक राितक लोग िबकुट नै खाइयै छै।   \n- नै हमरा चाही, हम खाएब आओर बोम फािड़ काइनै लगल \n- राित मे खाए सँ पेट मे दद( होएत छै। भोर मे खाएब ! अखन सुित रहूँ \n- म.. पेटक कोना पता की 'अखन िदन छै िक राित' \n2. बुढवा प¾शन \n- हे रौ ! मुdा तोरा कहिलयौ न लाल कऽ उधार नै दिय लऽ \n-  मािलक...   \n- तखनौ नै 'तू हमर बात बूझै छी' \n- मािलक ओ तऽ सब िदन सँ अपने दुकान सँ बेसािह गुजर बसर करै लैिथ। ए लाकडाउन मे कतह \nजेताह ? \n- हे रौ ! से समय िकछु आओर छल। अखन समय साल खराब छै , उपर सँ हुनकर अवथा नै देखै छी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n- मािलक िवपैत मे तऽ लोग ओनािहयो एक दोसर के मदद करैत छै। अह क×चाक िचंता जुिन कtँ , \nहुनका बुढवा प¾शन भेटते छै। \n-सुभाष कुमार कामत \nघोघरडीहा, मधुबनी  \n8271282752 \n \n  \nअपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश च2 ठाकुर ‘अिनल ’ \nआँिखमे िचo हो मैिथलीकेर ( आम -कथा ) \n                     एकटा नाटकक अत : एक टा कथाक जम  \n  \nिदन भिर हम सभ bलासक पाछ ²यत रहैत छलहुँ | सझमे पच बजेसं सात बजे धिर समय रहैत छल \nघुमै लेल अथवा मनोरंजनक लेल | \nघुमैले’ हम सभ बाह पर जाइत छलहुँ | अिधक काल चाt गोट े संगे रहैत छलहुँ | \nगप कतहु सं शुt होइ मुदा आिबक’ सभ िदन ओही ठाम पहुंिच ज ाइ छलै | एकटा झूठ सयक थान ^ात \nक’ नेने छल | िम[ जी गीताक कोनो ¼लोक ¤ारा हमर िथितक िववेचन करैत छलाह आ समाधानक सूo \nकहैत छलाह | झाजी और ठाकुरजी सेहो अपन-अपन िवचार दैत छलाह | सभ गोटे हमर तथाकिथत \nसमयाक¾ सोझराबय चाहैत छलाह | \nिनण(य भेल जे प2ह िदन बाद दू िदनक जे छु®ी छै तकर उपयोग करैत हम शिन िदन bलासक बाद बस \nपकडब | एिह सं पिहने हम एकटा िचÓी लीिख पठा िदऐ | \nिम[ जी हमरा रजोगुण आ तमोगुणक यागक   लाभ बुझबैत रहलाह |एकटा िचÓी हमरासं िलखबाओल गेल |  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिनध¨िरत िदन, जेबाक लेल हमर यथोिचत तैयारी  निह देिख, हम नीक जक जाइ तकर तकाल  ^बध भेल \n| झाजी अपन बला आयरन कएल सुदर प×ट-शट( पहीिरक’ जाए लेल देलिन, जे हमरा िफट सेहो भ’ गेल | \nठाकुर जी अपन बला  नबका बैग देलिन | एक बेर फेर हम अपन िथित पÐ करबाक कोिशश केलहुँ, \nमुदा झूठ ततेक आकष(क भ’ गेल छलैक जे सय ^भावहीन भ’ गेल छल |  bलासक बाद, भोजनक बाद \n बस ट×ड आिब हमरा दरभंगा बला बस पकड़ा देल  गेल  | \nबसमे सीट भेिट गेल | बैगसं ‘िमिथला िमिहर’ िनकाललहुँ | पढ़’ लगलहुँ | कोनो कथा पढ़ैत-पढैत एकाएक \n;यानमे आएल, हम जािह िथितक अिभनयमे बाझल छी, ईहो त’ एकटा कथा भ’ सकैत छै | हम कrपनामे \nडूिब गेलहुँ | एकटा नव िववािहत युवक- पßीक कोनो ²यवहारसं दुखी भेल अिछ – कतेक नीक-अधलाह \nकrपना करैत अिछ –बहुत िदनसं एकटा िचÓीक बाट तकैत अिछ –िचÓीक िबना डेग निह उठब’ चाहैत \nअिछ- परी7ाक अंितम िदन छै-कॉलेज सं घुरैत अिछ –चाहैत अिछ कोनो िचÓी आएल रिहतै त’ आइ अव¼य \nिवदा होइत सासुर....... | \nअपने संग संवाद चिल रहल छल | \nधुर, एहेन झूठ कतहु कथा भेलैए | \nत’ की कथा सय हेबाक चाही ? कथा कोनो अखबारक समाचार थोड़े होइछै ? \nत की सभटा जे कथा पढैत छी, झूठ छै ? \nसे निह त की ? कनी सय आ बेशी झूठ | \nमगर झूठ िकए ? िबना झूठ के कथा नै भ’ सकै छै ? \nिबना झूठक कथा माने कोनो अखबारक समाचार | \nनै, अखबार ओ कहै छै जे भेलैए, जे हेबाक चाही से कथा कहतै | कथा लोकक सqवेदनाक¾ जगबैत छै | \nअखबारमे एकटा तÑय रहैत छै,कथा एकटा सय िदस लोकक ;यान आकृÐ करैत अिछ | कथासं एकटा \nसदेश िनकलैत छै, जकर उÝे¼य कrयाण होइ छै, सुख आ शाित होइ छै | \nकÑय, तÑय आ सय मे की अंतर ? \nकी तीनू एके नै भ’ सकैत अिछ ?  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिकछु कथा सुखात होइत अिछ, िकएक त जीवनक लæय होइत अिछ सुख-शाित, अत नीक त सभटा \nनीक | िकछु कथाक अत दुखमे होइत अिछ...एकटा ^  छोिड जाइत अिछ...एिह दुखसं उबरबाक ^  | \nहमरा नीक लगैत अिछ सुखात कथा | हमर कथा सेहो एहने हेबाक चाही | िलखलाक बाद मोन   हrलुक \nलागय | \nहम अपन कथाक अत तकैत छी .....हम िसनेहसं िकरण िदस तकैत छी.....तिकते रहैत छी .....बड़ी काल \nधिर....नीक लगैत अिछ एना ताकब ....बहुत िदनक बाद | \nबस ¶कल | हमर कrपनाक उड़ान बद भेल | आिब गेल छलहुँ लहेिरयासराय | \nलहेिरयासराय सं दरभंगा, दरभंगासं सकरी –पंडौल होइत कैटोला चौक धिर पहुँचैत-पहुँचैत कथा मोनमे जम \nल’ नेने छल आ कागत पर उतरबा लेल लालटेमक इजोत, कागत आ पेनक ^ती7ा करय लागल | \nसबेरे नान क’ क’ सायिकल लेलहुँ, िवदा भेलहुँ भवानीपुर  | संगे छलाह आशा भाइ आ भगवान बाबू | \n ईहो थान एकटा कथाक कारण¾ आकिष(त केने अिछ | उगना नाटकमे एकर वण(न अिछ | महाकिव \nिवWापित राजा िशव िसंह ओत’ जा रहल छलाह, संगमे छलिन खबास उगना | एतिह एलाक बाद बØड जोर \nिपयास लगलिन | उगना किनए कालमे जल आिनक’ देलकिन पीबाक लेल | पीलिन त गंगाजलक आभास \nभेलिन | पुछलिखन कत’  सं जल अनल¾ त जे जबाब भेटिन, तािहसं संतुÐ निह होइत छलाह | लगमे \nकतहु जलाशय हेबाक सqभावना निह बुझाइत छलिन | कोनो अलौिकक शिbतक आभास भेलिन | ;यान \nकेलिन त’ महादेव सोझh आिब गेलिखन | उगनामे महादेवक दश(न भेलिन |पएर  पकिड़ लेलिखन | महादेव \nिकछु पल लेल दश(न दैत कहलिखन जे ई रहय जिहए ककरो लग ^कट करब, हम अलोिपत भ’ जाएब | \nकथा कहैत अिछ जे महादेव िवWापितक गीतसं एतेक ^भािवत भेलाह जे हुनका संग रहबाक लेल धरतीपर \nएलाह आ हुनकर खबास बिनक’ बहुत िदन धिर रहलाह | \nका²य-कम(क¾ ^ितÃा देब’ बला ई अदभुत कथा अिछ | \nएिह कथाक कारण ई थान िमिथलाक ^मुख धािम(क थलक tपमे लोकक आथाक के2मे रहल अिछ | \nभ²य मिदर आ जलाशय लोकक¾ आकृÐ करैत अिछ | िशव रािoमे एिह ठामक दृ¼य मनोहर रहैत अिछ, \nओना रिव िदनक’ सेहो सालो  भिर दश(क आ िशव-भbत लोकिन अबैत रहैत छिथ | हमहूँ सभ कतेक रिवक’ \nएत’ आएल छलहुँ | ढोली जेबासं पिहने िनयिमत tपसं रिव िदन क’ अबैत छलहुँ |     िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपूजाक बाद मुरही-कचरी कीिन कतहु बैिसक’ गप-शप करैत खेबाक आ फेर साइिकलसं घर घुरैत आनदक \nअनुभव करैत छलहुँ | से बहुत िदनक बाद  आइयो भेल | \nआइयो िवWापित आ उगनाक कथापर िवचार करैत आनद अबैत अिछ | पुराण सभमे भगवानक िविभd \nअवतारक कथाक वण(न अिछ | कहल गेल अिछ जे धरतीपर जखन-जखन अयाय-आतंक-अयाचार बहुत \nबिढ़ जाइत अिछ त धम(क थापनाक लेल भगवान िविभd tपमे ^क ट होइत छिथ | \nकोनो महाकिव अपन िविशÐ रचना ¤ारा सामूिहक चेतनाक आिवÂकार करैत छिथ | यैह चेतना जन-मनमे नव \nसंकrप-शिbत आ संकार भरैत अिछ जे अपेि7त सामािजक, आिथ(क आ राजनीितक आदोलनक सूoपात \nकरैत अिछ जे अयाय-आतंक आ अयाचारक अत करैत अिछ | एिह चेतनाक¾ भगवानक tपमे देखल   जा \nसकैत अिछ | महाकिव िवWापितक समयमे समाजमे जे असमानता अथवा िव2ूपता छलै, तकरा मधुर गीतक \nमा;यमसं लोकक सम7 आिन लोकक¾ जागृत कएल गेल जे एकटा सhकृितक आंदोलनक tपमे देश-िवदेश \nसभ ठाम ^ितिÃत भेल अिछ | \nिवWापित आ उगनाक कथाक¾ जखन एिह दृिÐसं  देखैत छी त कथाकारक ^ित असीम [fा होइत अिछ | \nई शोधक िवषय भ’ सकैत अिछ जे टेिलफ़ोन-मोबाइलक आिवÂकारमे ‘के पितया लय जायत रे मोरा ि^यतम \nपास....’ अथवा एहने कोनो रचनाक की आ कतेक योगदान अिछ, अनमेल िववाहक¾ रोकबामे ‘िपया मोर \nबालक......’ गीतक हत7ेपक की ^भाव पडल | \n  \nसझमे बैगसं कापी आ पेन िनकािल लालटेम ल’ क’ बैिस गेलहुँ |  \nसबेरमे मोन ^सd लगैत छल | कागतपर कथाक जम भ’ चुकल छलै | आनंदक अनुभव करैत गामसँ \n^थान केलहुँ ढोलीक लेल | \nहमर मोन ^सd छल, से देिख हमर शुभे8छु संगी सभ सेहो ^सd भेलाह | \nहमर कथा पिढ़क’ िम[जीक¾ नीक लगलिन आ आगू िकछु पुछबाक आव¼यकता निह रिह गेलिन | कëिन \nकथा आकाशवाणीक¾ पठा िदयौ | तीनू गोटेक यैह   सुझाव छलिन | \nफेयर क’ क’ कथाक¾ आकाशवाणी,पटना क¾ मैिथली काय(¹म ‘भारती’ ले पठा देलहुँ  |  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएक मासक भीतरे आकाशवाणीसं सूचना भेटल जे कथा ‘भारती’मे ^सारण हेतु वीकृत कएल गेल अिछ, \nअितिरbत सूचना बादमे भेटत | नीक लागल | फेर िकछु िदनक बाद ^सारणक ितिथ, समय आ पािर[िमक-\nरािशक सूचना भेटल | आनंिदत भेलहुँ | संगी सबहक सुझाव जे हम अपनिह जा क’ कथाक पाठ करी, \nकrपना ई जे कथाक नाियका सेहो सुनतीह त आनिदत हेतीह | \n^सारणक समय   5.30   छलै | हम करीब  11   बजे आकाशवाणी पहुँचलहुँ |  गुंजनजीक आवाज त सुनने छलहुँ, \nभ¾ट आइ पिहल बेर भेल छल, से नीक लागल | अपन एबाक उÝे¼य कहिलयिन |सqपािदत  कथा देख’ देलिन \n| देखिलऐ, िकछु ठाम अंगरेजीक श±द छलै, तकरा बदला मैिथली श±द राखल गेल छलै, िकछु और सुधार \nकयल गेल  छलै | हम आग  ;यानमे रखबाक संकrप केलहुँ | \nकथा-पाठ   लेल  10  िमनट िनध¨िरत छलै | हमरा पढ़’ कहलिन | \nकहलिन, हडबडी करबाक काज नै छै, एक-आध िमनट बेशीयो  लािग जाइ त कोनो बात नै | काय(¹म साढ़े \nपच सं शुt होइत छलै, हमरा पच बजे आिब जाय कहलिन | \nहम पच बजे गेलहुँ, त कथा ^ेमलता िम[ ‘^ेम’क हाथमे देखिलयिन | ^ेमलता जी सेहो ‘भारती’ मे रहैत \nछलीह | गुंजन जी आ ^ेमलताजीक  वर सुनने रही,मुदा सोझh देखबाक-सुनबाक ई पिहल अवसर छल, से \nआनंिदत भेलहुँ | कथा पर दुनू गोटेक   िटपणी नीक लागल | एकटा नव िववािहत नवयुवकक मनःिथितक \nिचoण छलै कथामे | \nिम[ जी कहैत छलाह जे ई िजनगी दू टा िजनगीक बीच ओिहना अिछ जेना िसनेमाक बीचमे इटरवल होइ \nछै | हम कथाक नाम ‘इटरवल’ रखने रही, तकरा थान पर ‘धारक ओइ पार’ कयल गेल रहै, से हमरा \nकथाक अनुtप ठीक लागल आ एिहसं शीष(क चुनबाक लेल नव दृिÐ  भेटल | नीक अनुभवक संग घुरल \nरही पटनासं | \nपटनासं घुरैत काल सोचैत रही जे कथामे की रहै -सदेहक एकटा धार छलै, जकरा ओइ पार तÑय छलै, \nसे सुदर छलै, कrयाणकारी छलै | मुदा छलै त एकटा कrपना आ कrपना माo | हमर त िववाहो नै भेल \nअिछ  | अपनिह मोन उतारा देलक, रोगीक दुःख दूर करबाक लेल कोनो ज¶री छै जे डॉbटर क¾ िबमारीक \nअनुभव होइ ? \nत की जतेक कथा पढैत छी, से कrपनाक कमाल माo िथक ? सीता आ रामक कथा – रामक चरण \nरजसं अिहrयाक उfारक कथा, आइ रामक राजितलकक िनण(य आ काि ã चौदह बरखक लेल वनबासक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकथा, सीता-हरण आ रावणक मृयुक प¼तात रामक   अयो;या आगमन आ रा¯यािभषेक –एिहमे कतेक सय आ \nकतेक कrपनाक उड़ान से के किह सकत | मुदा कथा िविभd पिरिथितमे वथ जीवन जीवाक लेल माग(-\nदश(नक tपमे एकटा उपकरण बिनक सोझh अबैत अिछ | \nहमरा ‘कयादान’क बु8ची दाइक कथा मोन पडैत  अिछ | बु8ची दाइक िवयाहक कथा –सी सी िम[क कथा \n– अनमेल िववाहक पिरणाम –एकटा सामािजक समया –समयाक िनदान देखबैत ‘ि¤रागमन’ –की एना सqभव \nछै.......मुदा, हम ई सभ िकएक सोच’ लगलहुँ - हमरा जीवनमे बु8ची दाइ निह आिब सकैत छिथ- हमरा \nसावधान रहबाक  अिछ ...एकदम सावधान .... हमरा लगैत अिछ जे जीवनक आनद लेल जीिवकोपाज(नक \n²यवथा आ सािहयसं ^ेम दूनू जtरी अिछ आ सािहयसं ^ेमक ल ेल आव¼यक अिछ जे पßी सेहो पढ़िल-\nिलखिल होिथ .... आ से िकएक ने भ’ सकैत अिछ ...एकटा कrपनामे िवचरण करैत ढोली पहुँचलहुँ | \nहोटल पहुंिच आनिदत भेलहुँ | हमर ि^य संगी सभ सुनने छलाह काय(¹म | सबहक कrपना ई जे किनय \nसेहो सुनने हेतीह त कते आनिदत भेल   हेतीह | \nआब चच¨क के2 ई कथा बन’ लागल | हम कागज़ पर दू टा टुकड़ीमे िलखलहुँ  जे एिह नाटकक¾ एतिह \nसमात कर’ चाहैत छी आ ठाकुरजी आ झाजीक कोठलीमे एक-एक टा टुकड़ी  नीच द’ क’ राितमे खसा \nदेलहुँ | िम[जीक¾ मौिखक tप सं किह देिलयिन, मुदा िकयो मान’ लेल तैयार निह भेलाह | हमरा कखनो \nक’ हुअ’ लागल की पता इहो सभ बुिझयोक’ निह बुझबाक नाटक क’ रहल छिथ | \nितला सं¹ाितक बाद हमर िपता गामसं िकछु सनेश नेने एलाह त कोनो तरह¾ िम[जी पूिछ क’ सयक¾ \nवीकार करबाक िथितमे अबैत एक िदन कहलिन, हम सभ गोटे एिह सृिÐमे कोनो-ने-कोनो भूिमकामे रहैत \nजीवन भिर अिभनय करैत रहैत छी, कखनो बालक-बािलकाक tपमे , कखनो माता-िपताक tपमे अथवा छाo-\nगु¶,पोता-दादा, िमo-शoु अथवा आन कोनो संबधमे, ई संसार एकटा रंगमंच अिछ   आ हम सभ अिभनेता, \nअिभनेता मंचसं दूर भ’ जाइत अिछ,मुदा अिभनयक मृित शेष रिह जाइत अिछ ; अिभनेता बदिल जाइत \nअिछ, रंगमंचपर अिभनय चलैत रहैत अिछ.......... \n                                                    ( ¹मशः ) \n सqपक( -8789616115 \n \nऐ रचनापर अपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n३. पW  \n३.१.आशीष अनिचहार-दू टा गजल  \n३.२.अमरेश कुमार लाभ- दुइ टा किवता आ एक टा गजल \n३.३. बाबा बैWनाथ - गज ल \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआशीष अनिचहार ( सqपक( 8876162759)  \nदू टा गजल  \n1 \nअपना सन नै लागल अनिचहार \nअनका लग ई बाजल अनिचहार \n  \nरचनामे किनयॲ नै रहलै धाह  \nसुिवधा रसमे डूबल अनिचहार \n  \nबहुते बाजल लेिकन काजक बेर \nनगिर सुटका भागल अनिचहार \n  \nबदलत सभ किहयो बाजल ई बात \nअलमीरामे राखल अनिचहार \n  \nपÜा हेतै ई िचहारक काज \nसोझा सोझी बाजल अनिचहार \nसभ पितमे 222-222-222-1 माoा¹म अिछ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n2 \nहुनका आगू कोनो मुÝा नै बँचलै \nकुस टेबुल चपल जुsा नै बँचलै \n \nिजनका आगू राखल छै खाली आँठी \nितनका आगू रसगर गुÝा नै बँचलै \n \nसभ भऽ गेलै अपना मोने साधू संत \nअइ संसारमे िकयो लु8चा नै बँचलै \n \nहेहर किहयौ थेथर किहयौ या िक8छो \nई सच सभ िदन बँचलै सsा नै बँचलै \n \nभूखसँ जो़ड़ल समान एलै बजारमे \nमहँगा नै बँचलै आ सता नै बँचलै \n \nसभ पितमे माoा¹म 222-222-222-22 अिछ। दू टा अलग-अलग लघुकÕ दीघ( मानबाक छूट लेल गेल \nअिछ। ई बहरे मीर अिछ। \n \nऐ रचनापर अपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअमरेश कुमार लाभ  \nदुइ टा किवता आ एक टा गजल  \n1. सबकेबापु \n*************  \nदिलत वंिचत हिरजन सँ भरपूर यार छलैह \nसमरस समाज होमयिजनकर िवचार छलैह l \n  \nओिहनान×कहलेल’िथ ओ सबकेबापु \nसभके कrयाण होमय हुनका िधयानछलैह l  \n  \nिजनगीगुजािरदेलैहबिनक¾ फकीर \nसादा सरल िजनगीउ8चतम् िवचार छलैह l \n  \nकाज कोई नीच न×सभक¾ महव \nजिहने संदेश देलैहओिहने ²यवहार छलैह l \n  \nदासताक बेड़ी म¾ जकड़लछलैक देश \nतोड़ै म¾ हुनक’रे^बलतम ^हार छलैह l \n  \nऋणी हुनक हम सभजाधिरईिजनगी \nमनुखरिहतॲिजनकर देवतुrय संकार छलैह l \n  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n2. िमझलआिगकÕखोड़ने की \n**********************  \nिमझलआिगकÕखोड़ने की \nिततलसीरक ओढ़ने की \n^ेम-दया कÕ भाव ने िजनका \nहुनका कÕ कर जोड़ने की \n  \nअहराकÕआँिखखुजने की \nबिहरासोझा ढोल िपटने की \nअनठाकÕगबदीलधनेजे \nहुनका कÕ झकझोरने की \n  \nबीतल के यािद करने की \nखॴझल के पाइर धरने की \nजीबैत म¾ िकछमोजरेनिह त \nगरल मुद¨ उखड़ने की  \n  \nभुbखेपेटे सजने की \nअखरा बासनमजने की \nएक कनमािसदहानिह घ’र म¾ \nचुãा फेन पजारने की \n  \nलæयहीन के िजबने की \nनोरक घॲट के िपबने की \nअपने बल ¯यॲ निह हािसल भेल \nबाप-िपsी पर कुदने की \n  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n3.गजल  \n*******  \nबडिप8छड़छैिपछड़बन×यौ \nठामिहखिसकÕिछतरबन×यौ \n  \nउतरा-चौरीबडहोइतअिछ \nआनकसूनलिपनकबन×यौ \n  \nलागलछिथिकछउसगाबै म¾ \nजारिनबिनकÕपजरबन×यौ \n  \nउिघिलअ’ जा धिरछीअिहठh \nगेला पर जेउगहबन×यौ \n  \nडगरा कÕबैगन सन रहलॱ \nलुिढ़कित-लुिढ़कितससरबन×यौ \n  \nजिह घर सोहरसुनलॱकिहयो \nसमदाउनसुिनकÕिसहरबन×यौ \n  \nजे वािजब अिछकिहिदअ’सॲझा \nपाछ जा कÕउकटबन×यौ \n  \n-अमरेश कुमार लाभ, हरनीचक, अनीसाबाद, पटना – 800002 \nMob : 8873201735 \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n बाबा बैWनाथ \n गज ल \n आब निह ई काज कर \n िकछु सुधिर जो लाज कर \n \n लूिर िकछुओ सीख ले \n निह सदित अंदाज कर \n \n बाप के अरजल जमा \n खूब खो आ राज कर \n \n भास सीखै  गीत के \n सुर िमला ले साज कर \n \n नाम बढ़तौ देसमे \n फेर तिहपर नाज कर \n \n सभ पितमे 2122-212 माoा¹म अिछ।   \nऐ रचनापर अपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n४.oी कोना ( सqपादक - इरा मिrलक ) \n४.१.अिqबका मिrलक-हंसी \n४.२.तनुजा दsा- नारी क अंनत tप  \n४.३.चंदना दs- फागु \n४.४.शिश ^भा-oी \n४.५.बबली मीरा- हम िमिथला के नारी छी \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिqबका मिrलक  \n1 \n *हंसी* \nसमय हमर हंसी नै िछन सकैत अिछ, \nहमर मुकान गुलाम नै भ सकैत अिछ । \nसमय ओकर राह बदैल  सकैत अिछ, \nलेिकन ओकर मंिजल नै बदैल सकैत अिछ। \n हमहॴ त सब के हंसी िसखेलॱ , \nवामी म¾, बृf और बाल म¾ । \nघर   के बिगया और गुलाब म¾, \nहमरे हंसी त िबराजमान अिछ । \nअपन हंसी के हमहॴ सृजन कत¨ छी, \nहमर हंसी म¾ सqपुण( कायनात अित । \nिछन नै सकैत अिछ कोई हमर हंसी, \nिकयाकी हंसी हमर पहचान अिछ । \nरचनाकार:-अिqबका मिrलक, गीतhजिल कॉलोनी, मोबाइल टॉवर के नजदीक, बरहेsा रोड, लहेिरयासराय, \n दरभंगा \nिपन:-846001, फोन नं:-8178385814 \nअपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतनुजा दsा \nनारी क अंनत tप  \nनारी अह जीवनदाoी , वंश वृ7 के रोपण छी ! \nसृिÐ के आधार अह ,मातृ शिbत के पोषण छी ! \nसंयम,क¶णा,दया भाव, वृहत गुण के खान छी ! \nकोमल हदय,सरल जीवन, ईहै अह के शान छी ! \nिवपदा होय सम7 त बनलॱ म दुग¨ अवतार! \nसहनशीलता,मान मय¨दा,शिbत के भरमार ! \nबिन वtप लæमी बाई करैत छी शoु   संहार ! \nयाग भावना रािख, बनबय छी सुंदर घर संसार ! \nआँिख म¾ दद( क सागर, मुख पर रहल मुकान! \nदु:ख नुका लेलॱ आँचर म¾,अह के अिछ   पहचान! \n^गित होयत समाज देश के,रहिथ वृहत योगदान ! \nसभ 7ेo म¾ भेट रहल, पुtष संग नारी के सqमान ! \nसाहस अ¶ ^ेम के मूरत,केने छिथ हर मुकाम हािसल ! \nम,बहन,बेटी नारी म¾ हर रंग अिछ शािमल ! \nअपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचंदना दs  \nफागु \nआय खेलब हम फागु सखी \nहे आय खेलब हम फागु. \nभिर िमिथलामे अनघौल मचल अिछ \nरंग अबीर गुलाल घोरल अिछ \nएकिदस खेलिथ रामजी पहुनमा \nसंग सखीके िसया लली छिथ \nघोरल इनारमे भंग सखी \nहे आय खेलब हम फागु \n  \nमातु सुनयना रानी पुआ पकाबिथ \nजीमय छिथ   राम चा¶   भैया \nजुडा़ बिथ िमिथलािन नयनमा \nउड़े चहुंओर केसरगुलाल सखी. \nहे आय खेलब हम फागु. \n  \nगमगम गमके आमक म¯जिर \nमहमह महके अड़हुल बेली  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचहुंिदस पसरल मादक सुरिभ \nरिम गेला पहुनमा िमिथला क गली \nसिख हे आय खेलब हम फागु \n  \nअपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nशिश ^भा \n \noी \n \nएक oी जे निहं िसफ( oी होयत अिछ \nजेकरा म¾ होयत अिछ ^कृित के सब गुण \nएक oी, पहाड़ जेना अटल \nजेकर दृढ़िनÆय निहं डगमगायत \nएक oी, फूल जेना कोमल \nयार सं सqहाt,निहं तऽ मुरझायत \nएक oी म¾, िचिड़या जेना हौसला \nितनका ितनका जोिड़ नया घर बसायत \nएक oी, नदी जेना चंचल \nसमय के धार संग बहैत जायत \nएक oी, गाछ जेना सृजनशील \nसृिÐ सृिजत करैत जायत \nएक oी, चान जेना शीतल \nचदनी राित जेना शीतलता बरसायत \nएक oी जे निहं िसफ( oी होयत अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजे होयत अिछ ^कृित के हर गुण सं भरल \nजे होयत अिछ ^कृित के हर गुण सं भरल|||||||| \n  \nअपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबबली मीरा \nहम िमिथला के नारी छी \nहम िमिथला के नारी छी \ntकब नै \nझुकब नै \nचिलते रहब \nबढ़ीते रहब \nहम िमिथला के नारी छी... \nमh के ^ाण छी \nबाबूजी के अिभमान छी \nभाई के भरदुितया छी \nबिहन के संगी छी \nहम िमिथला के नारी छी... \nनारी छी,जननी छी \nपित के अ;दािगंनी छी \nब8चा के अ;यािपका छी \nपुतोहू के धरोहर छी \nहम िमिथला के नारी छी... \nिमिथला के संकार छी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतीज और योहार छी \nवटसािवoी और मधू[ावणी छी \nगीत और नाद छी \nहम िमिथला के नारी छी... \nभनसा घर और कोबर घर छी \nचूãा और िचनवार छी \nकोठी और ढ़ेकी छी \nपुरहर और पाितल छी \nहम िमिथला के नारी छी... \nमाछ और दही बला भोजन छी \nपान और मखान छी \nभाई के ओठगन छी \nहम िमिथला के नारी छी... \nकमला और बलान छी \nजीबछ धार छी \nगाम के पोखैर और गाछी छी \nिकचर नैकमल छी \nहम िमिथला के नारी छी... \nजानकी और ¼यामा छी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nउ8चैठ के भगवती छी \nडोकहर के गौड़ी छी \nदूग¨ और सरवती छी \nराधा और मीरा छी \nहम िमिथला के नारी छी... \nदुब(ल नै शिbत छी \nसभ नारी के आवाज छी \nपुरे समूह के के नाज छी \nकिवता म¾ देखाई छी \nकहानी और गीत िलखय छी \nहं हम बबली मीरा छी \nहं हम बबली मीरा छी \n  \nरचनाकार:- \nबबली मीरा \nजमशेदपुर (झाड़ख_ड), नैहर-हनुमान नगर \nसासुर-ईजोत \nअपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n........................................................................................................................  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी7ा लेल  मैिथली ( अिनवाय( आ ऐि8छक ) आ आन \nऐि8छक िवषय आ सामाय 9ान ( अं:ेजी मा;यम ) हेतु सािम:ी \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS  AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n  \nVideha e -Learning  \n \nपेटार ( िरसोस( सेटर )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nश±द -²याकरण -इितहास  \nMAITHILI IDIOMS & PHRASES  मैिथली मुहावरा एवम् लोकोिbत ^काश - रमाकात िम[ \nिमिहर  (खटी ^वाहयुbत मैिथली िलखबामे सहायक) \nडॉ. लिलता झा- मैिथलीक भोजन सqबधी श±दावल ◌ी (खटी ^वाहयुbत मैिथली िलखबामे सहायक) \nमैिथली श±द संचय  MAITHILI DICTIONARY - RAMDEO JHA  (खटी ^वाहयुbत मैिथली िलखबामे \nसहायक) \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY  \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY  \nअिणमा िसंह -Shishu_Geet_Khel_Anima_Singh  \nडॉ. रमण झा \nमैिथली का²यमे अलðार     अलðार -भाकर  \nआनद िम[ ( सौजय [ी रमानद झा \"रमण\") - िमिथला भाषाक सुबोध ²याकरण  \nBHOLALAL DAS  मैिथली सुबोध ²याकरण - भोला लाल दास  \nराधाकृÂण चौधरी- A Survey of Maithili Literature  \n.................................................................................................... ....................  \nमूलपाठ  \nितरहुता िलिपक उ­व ओ िवकास (यू.पी.एस.सी. िसलेबस) \nराजे°र झा- िमिथला7रक उ­व ओ िवकास  ( मैिथली सािहय संथान आक¨इव ) \nSurendra Jha Suman  दs -वती ( मूल )- [ी सुरे2 झा सुमन ( यू.पी.एस .सी. िसलेबस ) \n^बध सं:ह - रमानाथ झा ( बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) CIIL SITE   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n........................................................................................................................  \nसमी7ा \nसुभाष च2 यादव -राजकमल चौधरी: मोनो:ाफ  \nिशव कुमार झा \"िटrलू\" अंशु-समालोचना \nडॉ बचे°र झा- B_JHA_Nibhand_Nikunj.pdf  \nडॉ. देवशंकर नवीन - Adhunik_Sahityak_Paridrishya  \nडॉ. रमण झा- िभd -अिभd  \n^ेमशंकर िसंह - मैिथली भाषा सािहय :बीसम शता±दी ( आलोचना) \nडॉ. रमानद झा 'रमण' \nिहआओल  \nअिखयासल      CIIL SITE  \nदुग¨नद म_डल -च7ु \nRAMDEO JHA  दs -वतीक वतु कौशल - डॊ. [ीरामदेवझा \nSHAILENDRA MOHAN JHA  पिरचय िनचय - डॊ शैले2 मोहन झा \n... .....................................................................................................................  \n अितिरbत पाठ  \n पिहने िमिथला मैिथलीक सामाय जानकारी लेल एिह पोथी कÕ पढ़ू:- \nराधाकृÂण चौधरी- िमिथलाक इितहास  \nफेर एिह मनल©गू फाइल सभकÕ सेहो पढ़ू:-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकेदारनाथ चौधरी \nचमेलीरानी                         माहुर                           करार    \nकुमार पवन \nपइठ ( मैिथलीक सव([ेÃ कथा) ( साभार अंितका)       डायरीक खाली पdा ( साभार अंितका) \nया◌ेगे2 पाठक िवया◌ेगी- िव9ानक बतकही \nरामलोचन ठाकुर - मैिथली लोककथा \nSAHITYA AKADEMI  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/publications/e -books.jsp  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/general/Digitalbooks.jsp  \nCIIL  \nhttp://corpora.ciil.org/maisam.htm  \nअिखयासल ( रमानद झा रमण ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MA I1.pdf  \nजुआयल कनकनी- महे2  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI2.pdf  \n^बध सं:ह - रमानाथ झा ( बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI3.pdf  \nसृजन केर दीप पव(- सं केदार कानन आ अरिवद ठाकुर  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI4.pdf   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमैिथली गW सं:ह - सं शैले2 मोहन झा \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI5.pdf  \nJNU  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/maithili/index.jsp  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/student_projects/lexicon.jsp?lexicon=maithili \nARCHIVE.ORG  \nhttps://archive.org/details/%40vija y_deo_jha?&sort= -publicdate&page=2  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS/ PICTURE-AUDIO-VIDEO ARCHIVE  \nhttp://videha.co.in/new_page_15.htm  \nhttps://sites. google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nALL INDIA RADIO DOORDARSHAN आकाशवाणी दूरदश(न  \nhttp://prasarbharati.gov.in/    \nhttp://newsonair.com/   \nhttps://doordarshan.gov.in/  \nआकाशवाणी मैिथली \nपोडकाट  http://prasarbharati.gov.in/podcast.php?filterlang=Maithili&from=1947 -08 -\n15&fromwp=2020 -08 -29&to=2050 -12 -31&search=GO  \nआकाशवाणी पटना/ दरभंगा मैिथली रेजनल यूज टेbट डाउनलोड -1 http://newsonair.com/RNU -\nNSD -Audio -Archive -Search.aspx   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआकाशवाणी पटना/ दरभंगा मैिथली रेजनल यूज टेbट डाउनलोड -2 http://newsonair.com/Regional-\nText.aspx  \nआकाशवाणी दरभंगा http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=282  \nआकाशवाणी दरभंगा यू यूब \nचैनल  https://www.youtube.com/channel/UCGdNveEFmv4pPolWiTEMxVA  \nआकाशवाणी भागलपुर  http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=359  \nआकाशवाणी पूिण(य http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=256   \nआकाशवाणी पटना http://prasarbharati.g ov.in/playersource.php?channel=122  \nIGNCA  \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/mithila.htm  \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/kalyani.htm  ( MAITHILI ENGLISH DICT IONARY)  \nhttp://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/mithila.htm  \nMITHILA DARSHAN  \nhttps://mithiladarshan.com/  (online pdf of Maithili journal)  \nI LOVE MITHILA \nhttps://www.ilovemithila.com/   (online maithili journal)  \nमैिथली सािहय संथान  \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/resources  (online pdf of Reasearch Papers/ \nbooks)  \n........................................................................................................................  \nVIDEHA e -LEARNING YOUTUBE CHANNEL  \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXiOHp7A  \n(अनुवत(ते)  \n-गजे2 ठाकुर  \nिवदेहक िकछु िवशेषhक :- \n१) हाइकू िवशेषhक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषhक २१ म अंक ,  १ नवqबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषhक ६७ म अंक , १ अbटूबर २०१०  \nVideha_ 01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेषhक ७० म अंक , १५ नवqबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषhक ७२ म अंक १५ िदस qबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषhक ७७ म अंक ०१ माच( २०११   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) अनुवाद िवशेषhक ( गW -पW भारती) ९७ म अंक  \nVideha_01_01_2012  Videha_01_01_2012_Tirhuta            97  \n८) बाल गजल िवशेषhक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n९) भिbत गजल िवशेषhक १२६ म अंक , १५ माच( २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n१० ) गजल  आलोचना-समालोचना-समी7ा िवशेषhक १४२ म, अंक १५ नवqबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n११ ) काशीकhत िम [ मधुप िवशेषhक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n१२) अरिवद ठाकुर िवशेषhक १८९ म अंक १ नवqबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१३) जगदीश च2 ठाकुर अिनल िवशेषhक १९१ म अंक १ िदसqबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१४ ) िवदेह सqमान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अ^ैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n Videha_01_07_2016   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१५ ) मैिथली सी.डी./ अrबम गीत संगीत िवशेषhक - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017  \n१६ ) मैिथली वेब पoकािरता िवशेषhक  \nVIDEHA 313  \nलेखकसं आमंिoत रचनापर आम ंिoत आलोचकक िटपणीक शृंखला \n१. कािमनीक पhच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nिवदेहक दू सए नौम  अंक  Videha_01_09_2016  \nएिडटस( चोइस सीरीज  \nएिडटस( चोइस सीरीज -१ \nिवदेहक १२३ म (०१ फरबरी २०१३) अंकमे बलाकारपर मैिथलीम े पिहल किवता ^कािशत भेल छल। ई \nिदसqबर २०१२ क िदrलीक िनभ(या बलाकार का_डक बादक समय छल। ओना ई अनूिदत रचना छल, \nतेलुगुमे पसुपुलेटी गीताक एिह किवताक िहदी अनुवाद केने छलीह आर. शhता सुदरी आ िहदीसँ मैिथली \nअनुवाद केने छलाह िवनीत उपल। हमर जानकारीमे एिहसँ बेशी िसहराबैबला किवता कोनो भाषामे निह रचल \nगेल अिछ। सात सालक बादो ई समया ओहने अिछ। ई किवता सभकÕ पढ़बाक चाही, खास कऽ सभ \nबेटीक बापकÕ, सभ बिहनक भाएकÕ आ सभ पßीक पितकÕ। आ िवचारबाक चाही जे हम सभ अपना ब8चा \nसभ लेल केहन समाज बनेने छी। \nएिडटस( चोइस सीरीज -१ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -२ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच Àेट कैसरक समयापर िवदेह मे मीना झा केर एकटा लघु कथा \n^कािशत भेल। ई मैिथलीक पिहल कथा छल जे Àेट कैसर पर िलखल गेल। िहदीमे सेहो ताधिर एिह \nिवषयपर कथा निह िलखल गेल छल, कारण एिह कथाक ई-^कािशत भेलाक १-२ सालक बाद िहदीमे दू  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगोटेमे घॲघाउज भऽ रहल छल िक पिहल हम आिक हम, मुदा दुनूक ितिथ मैिथलीक कथाक परवत छल। \nबादमे ई िवदेह लघु कथामे सेहो संकिलत भेल। \nएिडटस( चोइस सीरीज -२ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -३ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदीश च2 ठाकुर अिनलक िकछु बाल किवता ^कािशत भेल। बादमे \nहुनकर ३ टा बाल किवता िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल जािहमे २ टा किवता बेबी चाइrडपर छल। \nपढ़ू ई तीनू किवता, बादक दुनू बेबी चाइrडपर िलखल किवता पढ़बे टा कt से आ:ह। \nएिडटस( चोइस सीरीज -३ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -४ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदानद झा मनुक एकटा दीघ( बाल कथा किह िलअ बा उपयास \n^कािशत भेल, नाम छल चोनहा। बादमे ई रचना िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल, ई रचना बाल \nमनोिव9ानपर आधािरत मैिथलीक पिहल रचना छी, मैिथली बाल सािहय कोना िलखी तकर Ùेिनंग कोस(मे एिह \nउपयासकÕ राखल जेबाक चाही। कोना मॊडन( उपयास आग बढ़ै छै, टेप बाइ टेप आ सेहो बाल \nउपयास। पढ़बे टा कt से आ:ह। \nएिडटस( चोइस सीरीज -४ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -५ \nएिडटस( चोइस ५ मे मैिथलीक \"उसने कहा था\" माने कुमार पवनक दीघ(कथा \"पइठ\" (साभार अंितका) । \nिहदीक पाठक, जे \"उसने कहा था\" पढ़ने हेता, कÕ बुझल छिह जे कोना अिह कथाकÕ रिच च2धर शम¨ \n’गुलेरी’ अमर भऽ गेलाह। हम चच¨ कऽ रहल छी, कुमार पवनक \"पइठ\" दीघ(कथाक। एकरा पढ़लाक बाद \nअहकÕ एकटा िविचo, सुखद आ मोन हौल करैबला अनुभव भेटत, जे सेbसपीिरअन Ùेजेडी सँ िमिलतो लागत \nआ फराको। मुदा एिह रचनाकÕ पढ़लाक बाद तामस, घृणा सभपर िनयंoणकÕ आ सामािजक/ पािरवािरक \nदाियवकÕ सेहो अह आर गंभीरतासँ लेबै, से धिर पÜा अिछ। मुदा एकर एकटा शत( अिछ जे एकरा समै \nिनकािल कऽ एÜे उखड़ाहामे पिढ़ जाइ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिडटस( चोइस सीरीज -५ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -६ \nजगदीश ^साद म_डलक लघुकथा \"िबसढ़\": १९४२-४३ क अकालमे बंगालमे १५ लाख लोक मुइला, मुदा \nअमय( सेन िलखैत छिथ जे हुनकर कोनो सर-सqबधी एिह अकालमे निह मरलिह। िमिथलोमे अकाल आएल \n१९६७ ई. मे आ इिदरा गधी जखन एिह 7ेo अएली तँ हुनका देखाओल गेल जे कोना मुसहर जाितक \nलोक िबसढ़ खा कऽ एिह अकालकÕ जीित लेलिह। मैिथलीमे लेखनक एकभगाह िथित िवदेहक आगमनसँ \nपिहने छल। मैिथलीक लेखक लोकिन सेहो अमय( सेन जेक ओिह महािवभीिषकासँ ^भािवत निह छला आ तÕ \nिबसढ़पर कथा निह िलिख सकला। जगदीश ^साद म_डल एिहपर कथा िलखलिह जे ^कािशत भेल चेतना \nसिमितक पिoकामे, मुदा काय(कारी सqपादक ¤ारा वत(नी पिरवत(नक कारण ओ मैिथलीमे निह वरण् अवहÓमे \nिलखल बुझा पड़ल, आ ओतेक ^भावी निह भऽ सकल कारण िवषय रहै खटी आ वत(नी कृिoम। से एकर \nपुनः ई-^काशन अपन असली tपमे भेल िवदेहमे आ ई संकिलत भे ल \"गामक िजनगी\" लघुकथा सं:हमे। एिह \nपोथीपर जगदीश ^साद म_डलकÕ टैगोर िलटरेचर अवाड( भेटलिन। जगदीश ^साद म_डलक लेखनी मैिथली \nकथाधाराकÕ एकभगाह हेबासँ बचा लेलक, आ मैिथलीक समानातर इितहासमे मैिथली सािहयकÕ दू कालख_डमे \nबिट कऽ पढ़ए जाए लागल- जगदीश ^साद म_डलसँ पूव( आ जगदीश ^साद म_डल आगमनक बाद। तँ \n^तुत अिछ लघुकथा िबसढ़- अपन सु8चा वtपमे। \nएिडटस( चोइस सीरीज -६ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -७ \nमैिथलीक पिहल आ एकमाo दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफी। सदीप कुमार साफीक दिलत \nआमकथा जे अहकÕ अपन लघु आकाराक अछैत िहलोिड़ देत आ अहक ई िथित कऽ देत जे समानातर \nमैिथली सािहय कतबो पढ़ू अहकÕ अछॱ निह होयत। ई आमकथा िवदेहमे ई-^कािशत भेलाक बाद लेखकक \nपोथी \"बैशाखमे दलानपर\"मे संकिलत भेल आ ई मैिथलीक अखन धिरक एकमाo दिलत आमकथा िथक। तँ \n^तुत अिछ मैिथलीक पिहल दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफीक कलमसँ। \nएिडटस( चोइस सीरीज -७  (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -८  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनेना भुटकाकÕ राितमे सुनेबा लेल िकछु लोककथा (िवदेह प ेटारसँ)। \nएिडटस( चोइस सीरीज -८ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस( चोइस सीरीज -९ \nमैिथली गजलपर पिरचच¨ (िवदेह पेटारसँ)। \nएिडटस( चोइस सीरीज -९ (डाउनलोड िलंक) \nजगदीश ^साद म_डल जीक ६५ टा पोथीक नव संकरण िवदेहक २३३ सँ २५० धिरक अंकमे धारावािहक \n^काशन   नीचक िलंकपर पढ़ू:- \nVideha_15_05_2018  \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2018  \nVideha_01_04_2018  \nVideha_15_03_2018  \nVideha_01_03_2018  \nVideha_15_02_201 8 \nVideha_01_02_2018  \nVideha_15_01_2 018  \nVideha_01_01_2018  \nVideha_15_12 _2017  \nVideha_01_12_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_ 11_2017  \nVideha_01_11_2017  \nVideha_1 5_10_2017  \nVideha_01_10_2017  \nVideha _15_09_2017  \nVideha_01_09_2017  \nिवदेह ई -पिoकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव([ेÃ  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन : \nिव देह : सदेह : १ ( २००८ -०९ ) देवनागरी \nिव देह : सदेह : १ ( २००८ -०९ ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :२ ( मैिथली ^बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) देवनागरी \nिवदेह :सदेह :२ ( मैिथली ^बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :३ ( मैिथली पW २००९ -१० )देवनागरी \nिवदेह :सदेह :३ ( मैिथली पW २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :४ ( मैिथली कथा २००९ -१० )देवनागरी \nिवदेह :सदेह :४ ( मैिथली कथा २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]  ितरहुता \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]- दोसर संकरण देवनागरी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ] ित रहुता \nिवदेह मैिथली पW  [ िवदेह स देह ७ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली पW  [ िवदेह सदेह ७ ]  ितरहुता \nिवदेह मैिथली नाय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली नाय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली ^बध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली ^बध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] ितरहुता \nिवदेह :सदेह ११  \nिवदेह :सदेह १२  \nिवदेह :सदेह १३  \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of  the  original works.-Editor   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nिवदेह सqमान : सqमान -सूची (समानातर सािहय अकादेमी पुरकार सिहत) \nअपन मंत²य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \nसूचना/ घोष णा \n१ \n\"िवदेह सqमान\" समानातर सािहय अकदेमी पुरकारक नामसँ ^चिलत अिछ। \"समानातर सािहय अकादेमी \nपुरकार\" (मैिथली), जे सािहय अकादेमीक मैिथली िवभागक  गएर सhवैधािनक काजक िवरोधमे शु¶ कएल \nछल, लेल अनुशंसा आमिoत अिछ। \nअनुशंसा २०१९ आ २०२० बख( लेल िन÷ कोिट सभमे आमिoत अिछ: \n१) फेलो \n२)मूल पुरकार \n३)बाल-सािहय \n४)युवा पुरकार आ \n५) अनुवाद पुरकार। \nअपन अनुशंसा ३१ िदसqबर २०२० धिर २०१९ पुरकारक लेल आ ३१ माच( २०२१ धिर २०२०क \nपुरकारक लेल पठाबी। \nपुरकारक सभ ¹ाइटेिरया सािहय अकादेमी, िदrलीक समानातर पुरकारक सम7 रहत, जे एिह \nिलंक  sahitya-akademi.gov.in  पर उपल±ध अिछ। अपन अनुशंसा \neditorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२ \n“िमिथला मखान” िफrम देखू माo १०१ टाकामे। Android App “BEJOD” download कt वा \nजाउ www.bejod.in  पर, signup कt, एकटा ईमेल जायत, अपन ईमेल खोलू आ ओकर ा िbलक कt \nअहक अकाउंट एbटीवेट भय जायत। आब िमिथला मखान रे_ट पर िलअ, डेिबट काड(सँ १०१ टाका \nअ◌ॉनलाइन पेम¾ट कt आ िफrम देखू। \n \n३ \nिवदेह अपन आगामी अंक (२०२१ क ^ारqभमे) [ी रामलोचन ठाकुर पर िवशेषhक िनकालबाक नेयार केने \nअिछ। हुनका सqबधी रचना आमंिoत अिछ (संमरण, सा7ाकार, समी7ा आिद) जे ३१ िदसqबर २०२० \nधिर editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाओल जा सकैत अिछ। िवदेह पेटारक अतग(त (पोथी \nडाउनलोड साइट) मे http://www.videha.co.in/new_page_15.htm   हुनकर मौिलक, अनूिदत आ \nसqपािदत रचना øी पी.डी.एफ. डाउनलोड लेल उपल±ध अिछ। \n \nिवदेह :मैिथली सािहय  आदोलन : मानुषीिमह  संकृताम्: VIDEHA: AN IDEA FACTORY  \n(c)२००४-२०२१. सव¨िधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n^थम मैिथली पाि7क ई-पिoका ISSN 2229-547X VIDEHAसqपादक: गजे2 ठाकुर।  सह-सqपादक: \nउमेश मंडल।  सहायक सqपादक: राम िवलास साहु, नद िवलास राय, सदीप कुमार साफी आ मुdाजी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n(मनोज कुमार कण()।  सqपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचo- बेचन ठाकुर। सqपादक- सूचना-सqपक(-समाद- पूनम \nमंडल। सqपादक -oी कोना- इरा मिrलक। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ^कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण ( उsरदाियव लेखक गणक म;य \nछिह)editorial.staff.videha@gmail.com  कÕ मेल अटैचमे_टक tपमÕ .doc, .docx, .rtf वा .txt \nफॉम½टमे पठा सकै छिथ। एतऽ ^कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं:हकs¨ लोकिनक लगमे \nरहतिह, माo एकर ^थम ^काशनक/ ि^ंट-वेब आक¨इवक/ आक¨इवक अनुवादक आ आक¨इवक ई-^काशन/ \nि^ंट-^काशनक अिधकार ऐ ई-पिoकाकÕ छै, आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयrटीक/ पािर[िमकक ^ावधान नै छै। तÕ रॉयrटीक/ पािर[िमकक इ8छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ:ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि7त पिरचय आ अपन कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल ^काशनक हेतु िवदेह (पाि7क) \nई पिoकाकÕ देल जा रहल अिछ। मेल ^ात होयबाक बाद यथासंभव शीÎ ( सात िदनक भीतर) एकर \n^काशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिoकाकÕ [ीमित लæमी ठाकुर ¤ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकÕ ई ^कािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004-2021 सव¨िधकार सुरि7त। िवदेहमे ^कािशत सभटा रचना आ आक¨इवक सव¨िधकार \nरचनाकार आ सं:हकs¨क लगमे छिह। ५ जुलाई २००४ कÕ \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html  “भालसिरक गाछ”- \nमैिथली जालवृsसँ ^ारqभ इंटरनेटपर मैिथलीक ^थम उपिथितक याoा िवदेह- ^थम मैिथली पाि7क ई \nपिoका धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर ई ^कािशत होइत अिछ। आब “भालसिरक \nगाछ” जालवृs 'िवदेह' ई-पिoकाक ^वbताक संग मैिथली भाषाक जालवृsक ए:ीगेटरक tपमे ^युbत भऽ \nरहल अिछ। िवदेह ई-पिoका ISSN 2229-547X VIDEHA \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१५  म अंक  ०१  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१५ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  ","size_mb":1.05,"has_text":true},"Videha 316.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 316.pdf","name":"Videha 316.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी २०२१  (वष) १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे3 ठाकुर- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परी8ा लेल  मैिथली (अिनवाय) आ \nऐि9छक) आ आन ऐि9छक िवषय आ सामाय :ान (अं;ेजी मा<यम) हेतु सािम;ी [एन.टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट-\nमैिथली लेल सेहो] [STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND \nGENERAL STUDIES (ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO]  \n२. गX  \n२.१ .योगे3 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- ९ म खेप) \n२. २.  रबी3 नारायण िम]- धारावािहक उपयास-लजकोटर  (१६ म खेप) \n२.३.जगदीश `साद मaडल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (९ म खेप) \n२.४ .नद िवलास राय-सरवती पूजाक परसाद  \n२.५. जगदीश च3 ठाकुर ‘अिनल’- आँिखमे िचg हो मैिथलीकेर (आम-कथा) \n२.६. मुhाजी-बीहिन कथा-र8ा \n२.७.:ानवj)न कंठ-खेत  \n२.८.सुभाष कुमार कामत - १ टा बीहिन कथा \n  \n३. पX  \n३.१.आशीष अनिचहार-दू टा गजल  \n  \n४.gी कोना (सlपादक - इरा मिnलक )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n४.१. रािगनी `ीत- गीत  \n४.२.पnलवी िसहा- तीसी गुणक खान अिछ  \n४.३.िनम)ला कण)- सशoत नारी सशoत समाज  \n४.४. िवXा रिpम- गलतीक बोध( संमरण) \n४.५.अिlबका मिnलक- िवरqगना \n४.६. `ीित `भा-  पंखुड़ी \n४.७.डॉ मालती मधु- तन कtसरक शुuआती ल8ण आ रोकथाम  \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान \nअंक आ ऑिडयो/ वीिडयो/ पोथी/ िचgकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचक िलंक \nपर जाउ। \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह पेटार  \n \n View Videha googlegroups (since July 200 8)   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n view Videha Facebook Official Group (since January 2008) - \nfor announcements  \n१. गजे3 ठाकुर  \n........................................................................................................................  \n..................................................................................................................... ...  \n[संघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी8ा लेल   मैिथली (अिनवाय) आ ऐि9छक ) आ आन \nऐि9छक िवषय आ सामाय :ान (अं;ेजी मा<यम ) हेतु सािम;ी] \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल सेहो] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n[FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI ALSO]  \nयू. पी. एस . सी. ( मेस ) २०२० ऑशनल : मैिथली सािहय िवषयक टेट सीरीज  \n  \nयू.पी.एस.सी. क ि`िलिमनरी परी8ा २०२० सlपh भऽ गेल अिछ।  जे परी8ाथ एिह परी8ामे उीण) करताह \nआ जँ मेसमे हुनकर ऑशनल िवषय मैिथली सािहय हेतिह तँ ओ एिह टेट-सीरीजमे सिlमिलत भऽ सकैत \nछिथ। टेट सीरीजक `ारlभ ि`िलlसक िरजnटक तकाल बाद होय त। टेट-सीरीजक उर िवXाथ कैन  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकऽ editorial.staff.videha@gmail.com पर पठा सकैत छिथ, जँ मेलसँ पठेबामे असोकज) होइिह तँ \nओ हमर ासएप नlबर 9560960721 पर सेहो `¢ोर पठा सकैत  छिथ। संगमे ओ अपन ि`िलlसक \nएडिमट काड)क कैन कएल कॉपी सेहो वेरीिफकेशन लेल पठाबिथ। परी8ामे सभ `¢क उर निह देमय \nपड़ैत छैक मुदा जँ टेट सीरीजमे िवXाथ सभ `¢क उर देत ाह तँ हुनका लेल ]ेयकर रहतिह। \nिवदेहक सभ कीम जेक ईहो पूण)तः िनःशुnक अिछ। - गजे3 ठाकुर  \nसंघ लोक सेवा आयोग ¥ारा आयोिजत िसिवल सिव)सेज (मु¦य ) परी8ा, २०२० मैिथली (ऐि9छक ) लेल टेट \nसीरीज / `¢ -पg - १ आ २  \nTEST SERIES -1 \nTEST SERIES -2 \n[एन .टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट -मैिथली लेल / FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI]  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03  (]ी शlभु कुमार िसंह ¥ारा संकिलत ) \n  \nVide ha e -Learning  \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL)  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली `¢पg - यू.पी.एस .सी. (ऐि9छक ) \nमैिथली `¢पg - यू.पी.एस .सी. ( अिनवाय)) \nमैिथली `¢पg - बी.पी.एस .सी.(ऐि9छक ) \n  \nमैिथलीक वत)नी \n१ \nभाषापाक  \n२ \nमैिथलीक वत)नीमे पय©त िविवधता अिछ। मुदा `¢पg देखला उर एकर वत)नी इªनू BMAF001 सँ `ेिरत \nबुझाइत अिछ, से एकर एकरा एक उखड़ाहामे उनटा-पुनटा िदयौ, ततबे धिर पय©त अिछ। यू.पी.एस.सी. \nक मैिथली (कlपलसरी) पेपर लेल सेहो ई पय©त अिछ , से जे िवXाथ मैिथली (कlपलसरी) पेपर लेने छिथ \nसे एकर एकटा आर फाट-रीिडंग दोसर-उखड़ाहामे करिथ| \nIGNOU   इªनू       BMAF -001  \n................................. .......................................................................................  \nMAITHILI (OPTIONAL)  \nTOPIC 1     [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit, Avhatt, Maithili) भारोपीय भाषा \nपिरवार म<य मैिथलीक थान/ मैिथली भाषाक उ®व ओ िवकास (संकृत, `ाकृत, अवह¯, मैिथली)]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC 2     (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates) \nTOPIC 3     (°योितरी±र, िवXापित आ गोिवददास िसलेबसमे छिथ आ रसमय किव चतुर चतुरभुज \nिवXापित कालीन किव छिथ। एतय समी8ा शृंखलाक `ारlभ करबासँ पूव) चाu गोटेक श²दावली नव श²दक \nपय©य संग  देल जा रहल अिछ। नव आ पुरान श²दावलीक  :ानसँ °योितरी±र, िवXापित आ \nगोिवददासक `¢ोरमे धार आओत, संगिह श²दकोष बढ़लासँ  खटी मैिथलीमे `¢ोर  िलखबामे धाख आते-\nआते खतम होयत, लेखनीमे `वाह आयत  आ सु9चा भावक अिभ´यिoत भय सकत।)   \nTOPIC 4                 (ब3ीनाथ झा श²दावली आ िमिथलाक कृिष -मय श²दावली) \nTOPIC  5                (वैnयू एडीशन - `थम पg - लोिरक गाथामे समाज ओ संकृित ) \nTOPIC  6                (वैnयू एडीशन - ि¥तीय पg - िवXापित ) \nTOPIC  7                (वैnयू एडीशन - ि¥तीय पg - पX समी8ा- बानगी) \nTOPIC  8                (वैnयू एडीशन - `थम पg - लोक गाथा नृय नाटक संगीत ) \nTOPIC  9                (वैnयू एडीशन - ि¥तीय पg - याgी) \nTOPIC  10                (वैnयू एडीशन - ि¥तीय पg - मैिथली रामायण ) \nTOPIC  11                (वैnयू एडीशन - ि¥तीय पg - मैिथ ली उपयास ) \nTOPIC 12                (वैnयू एडीशन - `थम पg - श²द िवचार ) \nTOPIC 13                (ितरहुता िलिपक उ® व ओ िवकास ) \nTOPIC 14                  (आधुिनक नाटकमे िचिgत  िनध)नताक समया- शlभु कुमार िसंह )◌्  \nTOPIC 15                  (वातं·योर मैिथली कथामे सामािजक समरसता- अ¸ण कुमार िसंह )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC 16                  (यू. पी.एस .सी. मैिथली `थम पgक परी8ाथ हेतु उपयोगी संकलन , \nमैिथलीक `मुख उपभाषाक 8ेg आ ओकर `मुख िवशेषता , मैिथली सािहयक आिदकाल , मैिथली सािहयक \nकाल -िनध©रण - शlभु कुमार िसंह )                            \nTOPIC 17                 (मैिथली आ दोसर पुबिरया भाषाक बीचमे सlबध (बqªला, असिमया आ \nओिड़या) [ यू.पी.एस .सी. िसलेबस , पg -१, भाग -“ए”, »म -५])  \nTOPIC 18                  [मैिथली आ िहदी/ बqªला/ भोजपुरी/ मगही/ संथाली- िबहार लोक सेवा \nआयोग (बी.पी.एस .सी.) केर िसिवल सेवा परी8ाक मैिथली (ऐि9छक ) िवषय लेल ] \n..................................... ...................................................................................  \n  \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS)  \nGS (Pre)  \nTOPIC 1   \nGS (Mains)  \nNCERT -ENVIRONMENT CLASS XI -XII  \nNCERT PDF I -XII  \nTN BOARD PDF I -XII  \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS  \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIV E \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS  \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n...................................... ..................................................................................  \nOTHER OPTIONALS  \n........................................................................................................................  \nIGNOU eGYANKOSH  \n (अनुवत)ते) \n-गजे3 ठाकुर  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n२. गX  \n२.१ .योगे3 पाठक िवयोगी- नरक िवजय (धारावािहक नाटक- ९ म खेप) \n२. २. रबी3 नारायण िम]- धारावािहक उपयास-लजकोटर (१६ म खेप) \n२.३.जगदीश `साद मaडल- आमक गाछी- धारावािहक उपयास (९ म खेप) \n२.४ .नद िवलास राय-सरवती पूजाक परसाद  \n२.५. जगदीश च3 ठाकुर ‘अिनल’- आँिखमे िचg हो मैिथलीकेर (आम-कथा) \n२.६. मुhाजी-बीहिन कथा-र8ा \n२.७.:ानवj)न कंठ-खेत  \n२.८.सुभाष कुमार कामत - १ टा बीहिन कथा \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nयोगे3 पाठक िवयोगी (सlपक)- 9831037532)  \nनरक िवजय  \n(एिह नाटकक एक संकरण हमर पोथी ‘िgनाटकम्’ मे छिप गेल अिछ। ओिह मे दृpयक सं¦या बहुत बेसी \nरहला सँ िकछु िनद¾शक लोकिन एकर मंचन पर `¢ िचह लगौलिन । ओिह आलोचना क¿ <यान मे रखैत \nएकरा पिरविध)त कएल गेल। एकर बंगला अनुवाद ]ी नवीन चौधरी केलिन अिछ।- नाटककार) \n  \nपाg  पिरचय  \n           मानव पाg — रमेश, सुरेश, अनुपम अिमत (वै:ािनक) \n           पौरािणक पाg — ÁÂा, िवÃणु, महेश, नारद, यमराज, िचgगुत, दू यमदूत \nअंक  2 \nदृpय  4 \nमंच स°जा मे कोनो पिरवत)न निह , िडिजटल िडले बोड) पर आब ‘यमलोक ’ लीखल छैक। \nयमराज  आ िचgगुत  कुस पर बैसल छिथ। मंच आलोिकत होइत अिछ।  \nयमराज        कािल  दरबार  मे भेल  िनण)य  यमलोक  आ देवलोकक  इितहास  मे अभूतपूव) रहल  महालेखाकार।  हमर  िव \nचार  अिछ  जे अपन  िवशेषािधकारक  `योग  करैत  सबटा मृतामाक  नरक  भोग  शेष  कऽ  दी आ हुनका लो िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकिन  क¿ आगूक  योिन  मे पठेबाक  आदेश  दऽ  दी।  आब  एक  साल  तक  कोनो नव  मृतामा क¿ यमलोक  अबै\nक काजे निह, सोझे अिगला जम  मे चिल  जेताह।  यमलोक  खाली भऽ  जाएत। \nिचg गुत       अित  सुदर  िवचार, हमरो काज  िकछु हnलुक  होएत  धम)राज।  ओना हमरा फेर  नव  िवधान  बनेबा लेल  ´यत  \nरहिहं पड़त  मुदा ओ नव  अनुभव  होएत  त¿ ओिह  काय)क  `ित  हम  बहुत  उसुक  छी। \nयमराज        हम  अपनेक  सफलताक  कामना करैत  छी देव। \n(रमेश  आ सुरेशक  `य8  uप  मे `वेश , दूनू यमराज  आ िचgगुत  क¿ `णाम करैत  छिथ ) \nिचgगुत       (दूनू क¿ देिख  आÄय)चिकत  होइत ) िहनका दूनू क¿ तऽ  अिªनकुaड  पठा देल  गेल  छल, फेर  एतए  कोना ? की \nिहनका सब  क¿ छु¯ी भेिट  गेलिन  धम)राज  ? \nयमराज        छु¯ी हम  तऽ  निह  देिलएिन, एखन  घोषणा भेलैक कह ? ई तऽ  कोनो माया लगैत  अिछ। \nसुरेश         माया तऽ  रा8स  करैत  अिछ  देव।  मय)लोकक  मानव  माg  वै:ािनक  अनुसंधान  करैत  अिछ।  समय  आिब  गेलै\nक जे सबटा रहयोÆाटन  कऽ  दी। \nरमेश         नव  आिवÃकारक  लूिर  सँ हम  दूनू अपन  साइबोग) `ितuप  तैयार  कएल।  नानघर  मे गेलाक  बहhे हम  सब  ओिह  \n`ितuप  क¿ बहार  कऽ  देल  जे एखनहुँ अिªनकुaड  मे पड़ल  अिछ  देव।  तकरा बाद  एकटा अदृpय  पोशाक  \nपिहिर  हम  दूनू बहरेलहुँ आ सबतिर घुमैत  रहलहुँ। \nसुरेश         बेर  कुबेर  जे अपने अदृpय  आवाज  सुनिलयै देव  से हमरे दूनूक  छल।  अदृpय  पोशाक  सेहो मय)लोकक वै:ािन \nक आिवÃकारे छैक  देव। \nयमराज        अ9छा तऽ  एही लेल  ओ पेटी संग  लेने एिलयै अह सब  ? \nरमेश         ठीके बुझिलयै धम)राज।  आब  सब  बात  पÇ  भऽ  गेल  ने देव  ? \nयमराज        हँ, बहुत  नीक।  खुशीक  बात  जे अत  मे एिह  नाटक  सँ यमलोक  मे सुधार  करबाक  काज  शुu  भऽ  सकल। \nिचgगुत       उिचत  समय  पर  रहयक  सब  बात  फिरछा गेल  से बहुत  नीक  बात। \nरमेश         महाराज  वैववत, हमर  िनवेदन  जे अपन  िवशेषािधकारक  `योग  करैत  हमरा दूनू क¿ मय)लोक  आपस  पठा देल  \nजाए  आ हमर  जे `ितuप  अिछ  तकरा एतिह  अपना सेवा मे लगा देल  जाओ।  हमरा सब  क¿ यमलोकक  न\nविनम©ण  करबाक  अिछ  धम)राज।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुरेश         एकदम  मॉडन) oसÈoसन  महाराज  औदुlबर, जािह  लेल  मय)लोक  सँ नवका मसीन  सब  आनए  पड़त, िवशेष  व\nतु सब  आनऽ  पड़त, रोबोट मजदूर पठबए \nपड़त।  एतए  हमर  `ितuप  सबटा काय)संचालन  देखत  आ मय)लोक  सँ \nसामान  सलाइक  ´यवथा हम  दूनू देखबैक। \nयमराज        एवमतु। \nरमेश         एकटा आर सुझावक धृÇता करैत छी देव, यिद अनुमित हो तऽ कही। \nयमराज        जuर कहू। \nसुरेश         नव संिवधान बनेबा सँ पिहने िचgगुत महराज कlयूटर सीिख लेिथ तऽ उम होइत। कlयुटर \nहम पठा देब, हमर `ितuप हुनका एतिह सब िकछु िसखा देतिन । आधुिनक युग मे िबना \nकlयूटर के लेखाकृितक कnपनो निह कएह जा सकैत छैक देव। \nरमेश         हमरा सबिहक अिभलाषा अिछ जे नवका यमलोक अयाधुिनक तकनीकक `दश)नी थल बनए। \nिचgगुत       अिभलाषा जuर पूर होएत। \nयमराज        कतए सँ कतए हम सब पहुँिच गेलहुँ। धय कही मानव जाितक वै:ािनक िवकास क¿। \nिचgगुत       चली हम सब देवलोक मे सब बातक रहयोÆाटन कऽ िदएिन। \nयमराज        संगिह ईहो बुझा िदएिन जे एिह सब घटना मे मानव जाितक कोनो ¥ेषभाव निह छलैक। ओ तऽ \nयमलोक मे सुधार करबा लेल ई ´यूह रचल गेल छल। \nरमेश आ सुरेश दूनू देव क¿ `णाम करैत छिथ , दूनू देवक `थान। रमेश  आ सुरेश िवजय \nमु3ा मे, अित `सh भेल हाथ सँ  V  िचहक `दश)न करैत दश)क िदस मंच पर आगू आिब \nजाइत छिथ।  \nरमेश         (दश)क िदस \nघुिर ) अपने सब  बुिझए  गेिलयै जे हमरा दूनूक  एिह  िवशेष  अिभयानक  उXेpय  छल  नरक  िवजय।  अिभया\nन सफल  भेल।  आब  नरक  मे कोनो मृतामा निह  रहताह  आ ने एखन  िकयो ओतए  जेताह।  हम  दूनू गोटे \nधरती पर  घुिर  रहल  छी।  ई िव:ानक  चमकारे छल  जािह  सँ हम  सब  यमलोक  मे सुधार  करबा सकलहुँ\n।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुरेश         वै:ािनक  अनुपम  अिमतक  सहयोग  सँ हम  दूनू साइबोग) `ितuप  बनौनाइ  आ रोबोट  एसेl²ली सीखल।  हुनके `\nयास¿ अदृpय  होइबला कपड़ा लेल।  यमराज आ िचgगुत  क¿ जे उपहार \nदेिलएिन  से रोबोट  असरा छल।  बकी बात  तऽ  अपने सब  सुिनये लेिलयै। \n(तखनिह वै:ािनक अनुपम अिमतक `वेश ) \nवै:ािनक       (दश)क िदस देिख ) चमकार देखू जे आब हम अपन िवशेष यान सँ दूनू िशÃय रमेश आ सुरेश क¿ \nअिभयानक सफलता पर बधाइ देबा लेल सशरीर यमलोक पहुँिच गेलहुँ।  (रमेश , सुरेश हुनका \nपएर छूिब `णाम करैत छिन , ओ दूनू क¿ छाती सँ लगा पीठ थपथपबैत छिथ ) हमरा आशा \nनिह छल जे अह दूनू गोटे एतेक नीक तरह¿ अिभयान क¿ सफल बनाएब। \nरमेश         सब अपनेक सहयोग सँ सlभव भेलैक सर। \nसुरेश         अिभयानक सफलताक पूरा ]ेय अहॴ के अिछ सर। \nरमेश         अपने हमरा सब क¿ बीस सालक पापक `ायिÄक गप कहने रिहयैक से मरण होएत सर। \nसुरेश         आब ओ अिभनव योजना बताइये दी। \nरमेश         देवलोक  सँ कािट  छिट  कए  यमलोक  क¿ बहुत  रास  नवका जमीन  भेटलैक  अिछ।  सबटा पुरना यातनाकुaड  स\nब नÇ  कऽ  कए  रोबोट मजदूर  ¥ारा पूरा यमलोकक  नविनम©ण  हेतैक। \nसुरेश         बुझले अिछ `ाकृितक सौदय)क िहसाब¿ यमलोक आ वग)लोक समाने छैक। यमलोकक कलंक \nछैक इएह नरक कुaड सब। एकरा नÇ कऽ कए मानव ¥ारा िडजाइन कएल तरीका सँ \nपुनिन)म©ण केला पर यमलोक वग)लोक सँ बेसी सुदर भऽ जेतैक। \nरमेश         एिह िनम©ण लेल मय)लोक  सँ मसीन  आ सामान  सलाइ  कएल  जेतैक। \nओकरे िनय©त  कlपनी हम  सब  खोलबैक।   \nसुरेश         संगिह यमलोक आब अपना ÁÂाaडक नवका टूिरट थल बनतैक, तािह लेल हम सब एकटा \nÈैवेल कlपनी सेहो खोलबैक। ई दूनू कlपनी पृËवी पर चलैत एखनुक कlपनी सँ अलग \nहेतैक। \nआब  एिह  मे कोनो बेइमानीक  काज  निह  हेतैक  ने कोनो राजनेता क¿ िहसा देल  जेतिन।  हम  सब  आब \nकोनो नवका पापक  भागी निह  बनब। हमरा दूनूक पुनज)म भेल अिछ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरमेश         बेस  पैघ  ´यवसाय  छैक, बहुत  लोक  क¿ नोकरी भेटतैक।  एिह मे `ाथिमकता भेटतिन ओिह ´यिoत क¿ \nिजनकर पिरवार क¿ हमरा दूनूक हाथ¿ कोनो तरहक 8ित भेल छलिन। इएह होएत हमरा \nसबिहक `ायिÄ। \nवै:ािनक       नीक िवचार। सरकारो एिह सँ बेसी निहए किरतैक। \nसुरेश         आर एकटा नव बात सर। \nपाप  पुaयक  नव  ´या¦या हेतु एकटा संिवधान  सभा बनाओल  गेलैक  अिछ  जािह  मे िचgगुत  सिचव \nरहताह  आ वग)लोक  मे बैसल  एतुका भूतपूव) िविधवेा आ वै:ािनक  सबके सेवा सेहो लेल जाएत।  नव \nका िवधान  बनबाक  अविध  मे यमलोक  मे ताला लगा देल  गेलैक  अिछ।  कोनो समय सीमा निह। \nरमेश         देवता लोकिनक आदेश सँ पृËवी पर सेहो वत)मान शाg–पुराणक चच© बद करबा देल जाएत। \nनवका िवधान  बनलाक  बाद  मय)लोक  मे पंिडतगण  सबटा शाg  पुराण  फेर  सँ िलखताह। एिह  म<य  एख \nनुक  पोथा सब  क¿ कोन-कान  दोग-दाग  सँ तािक  कए  जमा करथु आ जरबैक  ´यवथा करैत  जाथु। \nवै:ािनक       ई तऽ सबसँ नीक काज होएत। \n            (तखने नारदजीक संग ÁÂा, िवÃणु, महेश , यमराज , िचgगुत आ दूनू यमदूतक `वेश। सुरेश , रमेश देव \nलोकिन क¿ `णाम करैत छिथ। ) \nवै:ािनक       देिखयौ, हम एखनिह देवलोक जेबा लेल तैयार छलहुँ आ एतए देवलोके पहुँिच गेल। \nनारद         (वै:ािनक क¿ सlबोिधत करैत ) वै:ािनक अनुपम, जuर अह ÁÂाaड मे कतहु जा सकैत छी। \nहमरा आब पूण) िव±ास अिछ। मय)लोकक वै:ािनक चमकारक कतबो `शंसा कएल \nजाए, कम होएत। हम जuर पिहल बेर अपनेक क8 मे िकछु जासूसी करए गेल छलहुँ मुदा \nधय अिछ अहक तg जे हमर सब चेÇाक काट तािक लेलक।  (रमेश , सुरेश िदश घुिर , \nपीठ थपथपबैत ) अह दूनू बहुत साहिसक काज केलहुँ। अिगला चरण लेल हमर आशीव©द। \nिवÃणु         (वै:ािनक सँ हाथ िमलबैत ) हम पिहल बेर एहन गुणी सँ भ¿ट कs रहल छी। समत देवलोक \nअपने सबिहक काय) पर गौरवािवत अिछ। \nÁÂा        आइ हम अपन अ`ितम कृित मानव पर गौरवािवत छी। हमर कामना जे वग) नरकक Íमजाल सँ \nमुoत मानव एिहना वै:ािनक िवकास करैत रहए आ समत ÁÂाaड पर राज करए।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमहेश         मय)लोकक िव:ान िवकिसत होइत रहए आ हमहूँ सब ओिह सँ लाभािवत होइत रही सएह हमरा \nसबहक कामना। जय िव:ान। \nमहेश जोर सँ डमu बजबैत छिथ। सब देवगण वै:ािनक सँ हाथ िमलबैत छिथ। वै:ािनक \nबीच मे, हुनक दूनू कात सुरेश आ रमेश , बामा कात नारद , यमराज आ  िचgगुत , दिहना कात \nÁÂा िवÃणु महेश ठाढ़ होइत छिथ। आगू मे दूनू यमदूत नचैत छिथ आ गबैत छिथ - \nयमलोकक काज सँ छु¯ी भेटल \nिदन राित दौड़ए निह पड़त \nमय) लोक आब िबसर रहल छी, िबसिर रहल छी। \n  \n`काश धीरे धीरे कम होइत अिछ , पटा8ेप  \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरबी3 नारायण िम] - सlपक) -9968502767  \nधारावािहक उपयास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(`वासीक जीवनपर आधािरत)   \n-16- \n  \nलतासँ भ¿टक बाद हम डेरा पहुँचलहुँ ।असगरमे तरह-तरहक बातसभ मोनमे अबैत रहल। लताक \nबारेमे ,ओकर िपताक बारेमे आ ओकरसभक हमरा`ित सहानुभूितक बारेमे सोचैत रिह गेलहुँ ।हमरा लताक \nओिहठाम रहब आ ओकर काज करब ठीक निह बुझाएल।भेल जे बादमे कोनो लफड़ा ने भए जाइक । फेर \nओतेकटा कारबार हमरा वशक लिगतो निह छल । हम अपन िनण)य लताकÎ बता देबाक हेतु फोन केलहुँ \n।मुदा ओ फोन निह उठओलक ।`ायः ओ तमसा गेिल । जे भेल,से  भेल मुदा हम ओिह घनचÏरमे निह \nपड़बाक पÏा िनण)य कए लेने रही ।राित बेसी भए गेल रहैक । बहुत थािक गेल रही । मुदा भोजनक \nजोगार तँ करबेक छल। अपनेसँ िकछु-िकछु बनओलहुँ । भोजन कए सुित रहलहुँ । \nभोरे उिठ नहा सोना कए िबदा भेलहुँ । हम सोिच लेने रही जे आइ कोनो-ने-कोनो काज पकिड़ \nकए रहब   आ एिह बातक `यास करब जे ककरो आि]त निह रही । एतेक पैघ महानगरमे जतए िकओ \nककरो निह अिछ  ,हमरा कोना काज भेटत ई समयासँ मोन आतुर छल मुदा कहबी छैक जे अहेर गायक \nभगवान रखवार। अिहना चिलते-चिलते एकठाम लोकसभक भीड़ देखिलऐक ।िव±कम©पूजाक बाद `साद \nिवतरण भएरहल छल । कार मरlमतक कारबार ओतए होइत छल । हमहु `साद लेलहुँ । थािक गेल रही \n। ओतिहब¿चपर बैिस गेलहुँ ।»मशः लोकसभ चिल गेल । ओकर मािलक   आ दू-तीनटा कम)चारी रिह गेल \nरहए । ओकर मािलक बेस रमनगर लोक बुझेलाह ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसट)-पtट पिहरने,मोछ-केस रंगनेहुनकरबएसचालीस -पtतािलससँ बेसी निह   बुझाइिन। हम हुनका \n`णामकेिलअिन ।हम िकछु पुिछितअिन तािहसँ पिहने  ओएह कहए लगलाह-\"केमहर घुिमरहल छी ?\" \n\"काज तािक रहल छी ।\" \n\"केहन काज?\" \n\"जएह भेिट जाए?\" \n\"कतेक पढ़ल छी \" \n\"ओना तँ हम मैिÈक पास छी मुदा आब तँ पास केलाबहुत िदन भए गेल ।सभ िबसिर गेिलऐक ।\" \n\"ई तँ बहुत नीक भेल कारण लोककÎ अबैत रहैत छैक िकछु निह आ दाबी रहैत छैक बहुत। तेहन \nलोककÎ काज भेटबामे बहुत परेसानी छैक ।\" \n\"हम कोनो काज करए लेल तैयार छी?\" \n\"ठीक छैक, अह कािÑसँ एतए आउ, देखैत छी, अह की कए सकैत छी । \n`ातभेने हम िमिथलाआटोस¿टर   पहुँचलहुँ । ई एकटा सुखद आÄय)छल जे िदnलीमे रिहतहुँ ओकर \nमािलकमदन झुरजार मैिथलीमे बजैत छलाह । ततबे निह हुनका मैिथलीक पोथीसभ आnमीरामे धेने सेहो \nदेखिलअिन। हमरा आएलदेिख कए ओ बहुत खुश भेलाह । \n\" हम अहक बाटे तािक रहल छलहुँ ।\"-ओ बजलाह । \n\"रतामे बस खराप भए गेलैक निह तँ पिहने आएल रिहतहुँ ।\" \n\"कोनो बात निह । अह ई फाम)भिर िलअ।एकटा फोटो अनने छी िक निह?\" \n\"फोटो तँ निह अिछ?\" \n\"आओर कोनो पिहचान पg अिछ तँ ओकर एकटा फोटोकपी दए देबैक ।\" \n\"हमरा लगमे तँ िकछु निह अिछ।\"-से कहैत हम िकछु परेसान भए गेल रही ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"कोनो बात निह । अह काज शु¸ कu,  फेर देखल जेतैक।\" -से किह ओ हमरा ओिहठाम काज \nकरैत एकटा कम)चारीक संग कए देलिथ। भु¯, चाकर भिरगर देह होइतहुँओ बेस फुित)गर लोक बुझाएल । \n\" िहनका अपना संगे राखह आ काजसभ सीखा दहुन । ई एतिह काज करताह।\" \n\"ठीक छैक\"- से किह ओ हमरा िदस ताकए लागल । फेर हमरा कहलक-\"की नाम भेल? \n\"गोिवंद\" \n\"आ रहैत कतए छी?\" \n\"ल8मीनगरमे डेरा लेने छी।\" \n\" ओ तँ एिहठामसँ बहुत दूर अिछ ।\" \n\"बदिल लेबै । कोनो आस-पास डेरा होइक तँ कहब ।\" \n\"ठीक छैक।\" \nअहक की नाम भेल  ?\" \n\"बटुक ।\" \nबटुक हमरा ओतए काज केिनहार नेपाली कम)चारी बहादुरसँ भ¿ट करओलक । \n\" ई ऐिहठाम आइसँ काज पकड़लिथ अिछ । मदन मािलक िहनका काज िसखाबक हेतु कहलिखन \nअिछ । \" \n\" ई काज िसखएमे की राखल छैक?  चÏामे हवा भिर देऔ  ,प¿चर सािट िदऔ  ,कोनो प¿च ढ़ील होइ \nतँ किस िदऔक,भए गेल दसटाका ।\"-से किह बहादुर भभाकए हँिस पड़ल । \n  िदनभिर हमसभ गप-सप करैत रहलहुँ । कै बेर चाह-पान भेलैक । बटुककÎ पान खेबाक \nआदित रहैक । बहादुर चीलम पीबैत छल । मािलककÎ एिहसभसँ कोनो मतलबनिह,काज हेबाक चाही । \nिदन-भिर हँसी-ठÒा होइत रहल ।सझ भए गेल। बहादुर आ बटुक एकिहठाम रहैत छल । दुनूगोटे एक- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएकटा कोठरी लेने छल । दुनूक पिरवार संगे रहैत छल।जाइत-जाइत बटुक कहलक -\"अहूँ हमरेसभक संगे \nडेरा लए िलअ । एकठाम रहब तँ मोनो लागत आ सुिवधो रहत ।\" \n' से तँ ठीके कहैत छी। कोनो कोठरी खाली छैक की?\" \n\"हमरासभक बगलेमे एकटा कोठरी खाली भेलैक अिछ। कही तँ मकान मािलकसँ गप करी।\" \n\"अवpय गप करब । एकिहठाम डेरा भए जाएत तँ संगे आएब-जाएब । गप-सप करैत सभगोटे \nसंगे अपन-अपन डेरा िदस िबदा भेल । \nएिह तरहÎ  हमरा फेर एकटा काज भेिट गेल । दरमाहा की भेटत,काज की करए पड़त,िकछु तय \nनिह छल। हमरािकछु पुछबाक साहस निह भेल ने ओ अपनामोने िकछु कहलिथ । काज भेिट गेल सएह \nकोन कम? महानगरमे  ककराके पुछैतछैक,तािहठाम िबना कोनो पूव)पिरचयकÎ ओ हमरा अपना ओिहठाम काज \nदेलाह ई कहकथोड़ छल  ? बड़का बात छल। तहन तँ मनुoखक वभावछैक जे ओ नव-नव समया ठाढ़ \nकए लैत अिछ । मुदा हम एिह हालतमे निह रही जे िकछु मोलइ करी। जे भेिट गेल सएह बहुत । \nडेरा पहुँचलहुँ तँ मोन हnलुक लागए । मकान मािलककÎ किह देिलऐक जे हमरा काज भेिट गेल \nआ ओ एिहठामसँ बहुत   दूर अिछ तÎ हमरा डेरा बदलए पड़त । \n\"आ बकी िकरायाक की हेतैक?\"-मकान मािलक बाजल। \n\" हमरा लगमे अखन पाइ निह अिछ । एकमासक दरमाहा भेटत तँ सभ सँ पिहने अहीँकÎ िहसाब \nचुकता करब ।\" \n\"एहनो कहॴ भेलैक अिछ? गेलाक बाद के- ककरा तकैत रहत? िहसाब कइए कए एिहठामसँ गेनाइ \nठीक होएत। -मकान मािलक बजलाह । मकान मािलक होिमओपैथीक डाoटर छलाह। पहाड़क रहएबला \nछलाह । जे िकछु कमािथ से िपनाइएमे चिल जािन । तÎ िदन-राित घरबालीसँ खटपट होइत रहिन ।`ेम \nिववाह केने रहिथ । घरबाली सेहो िकछु काज करैक,की करैक से हमरा निह बूझल रहए । ने ओसभ से \nकिहओ कहलक,ने हम किहओ पुछिलऐक । मकान मािलक अपनपिरवारक संग भूतलपर बनल Óलैटमे रहैत \nछल । ऊपरका Óलैटमे हम आ हमरा सन-सन कैगोटे रहैत छलहुँ । \nहम मकान मािलककÎ िबना िकछु जबाब देनिह ओिहठामसँ उिठकए अपन कोठरीमे आिब गेलहुँ ।हम ओिहठाम \nपहुँचले छलहुँ िक मकान मािलकक घरसँ जोर-जोरसँ हnला होइत सुनाएल । दुनूगोटे आपसेमे  लड़ैत छल  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n। बुिझ निह सकिलऐक जे कथीलेल झंझट भए रहल छैक ।ओकरा सभकÎ आपसी गपमे हमर नाम लैत \nसुिन आÄयÕ भेल । फेर की भेलैक जे ओ सभ एकदम गुlम भए गेल । हम थाकल रहबे करी पता \nनिह,कखन िनh पिड़ गेल । \n  \nरबी3 नारायण िम], िपताक नाम : वगय सूय) नारायण िम], माताक नाम : वगया दयाकाशी देवी, बएस \n: ६६  बख), पैतृक ;ाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसिघआ Öयोढ़ी, वृित : भारत सरकारक उप सिचव (सेवा \nिनवृ)/  पेशल मेÈोपोिलटन मिजÈेट, िदnली(सेवा िनवृ),  िश8ा : च3धारी िमिथला महािवXालयसँ बी.एस-सी. \nभौितक िव:ानमे `ित×ा : िदnली िव±िवXालयसँ िविध नातक \n`कािशत कृित : मैिथलीमे:- \n१. ‘भोरसँ सझ धिर’ (आम कथा), २. ‘`संगवश’ (िनवंध),  ३. ‘वग) एतिह अिछ’ (याgा `संग), ४. ‘फसाद’ \n(कथा सं;ह) ५.  `नमतयै’ (उपयास) ६. िविवध `संग  (िनवंध ) ७.महराज(उपयास) \n८.लजकोटर(उपयास)९.सीमाक ओिह पार(उपयास)१०.समाधान(िनवंध सं;ह) \n११.मातृभूिम(उपयास)१२.वÙलोक(उपयास)१३.शंखनाद(उपयास)१४.इएह िथक जीवन(संमरण) \nIn English:- \n1.The Lost House (Collection of short stories), 2.Life is an art \nिहदी म¿ – \n१.याय की गुहार(उपयास) \n(उपरोoत पोथीसभ  pothi.com, amazon.com  आओर  www.flipkart.com  पर सँ कीनल जा सकैत \nअिछ) \nइमेल : mishrarn@gmail.com  ²लोग : mishrarn.blogspot.com   \nएमजोनक लेखक पृ× : amazon.com/author/rnmishra  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \nजगदीश`साद मaडल  \n आमक गाछी (धारावािहक उपयास ) \n9. \nकौलेजक छु¯ी कािÑ सlपh भऽ जाएत। रौतुका गाड़ी पकैड़ सभ पिरवार सुवािसिनयो आ धीरे3ो \nपटना जाएत। \nबे¸का समय, सुवािसनी चाu माइ-धी जीबे3क ऐठाम पहुँचली। तइसँ पिहनिहसँ pयाम पहुँच दरब°जापर \nबैस जीबे3क संग गप-सप कऽ रहल छला। दरब°जापर निह uिक सुवािसनी सभ िकयो अँगने गेली। \nसुवािसनीकÎ देखते सुभावी ओसारपर ओछाइन ओछा सभकÎ बैइसैले कहलैन। \nजीबे3 आ pयाम, आजुक पिरवेशमे ‘कयादान’ पिरवारक केहेन जिटल समया भऽ गेल अिछ तही \nसlबधमे गप-सप कऽ रहल छला। जीबे3 pयामकÎ कहलिखन- \n“बौआ pयाम, तोहर उमेर चािलसक नीचॉं छह मुदा हम तँ सािठसँ ऊपर टिप गेल छी। तँए, केना-केना \nबेटी िबआहक जिटलता आएल से तँ देखैत आिब रहल छी।” \nवीकार करैत pयाम बाजल- \n“दुिनयॉंक जेते दुखो-सुख आ चढ़ो-उतरी अहॉं देखिलऐ तेते हम थोड़े देखिलये हेन। भलÎ आजुक नव \nपिरवेशमे जे िभh-िभh सlप3ायक िभh-िभh िवXालयमे िभh-िभh uपक बेवहार पेब अलग बेवहार भऽ जाए \nमुदा िमिथलोक तँ अपन जीवनो आ दश)नो रहबे कएल अिछ। तैसंग िजनगी अँकैक कसौटी सेहो ऐठामक \nअपन रहले अिछ।” \nओना, pयामक जे िवचार छेलैन तेकरा आगू निह बढ़ा जीबे3 अपन िवचारकÎऐ दुआरे मोड़ैत बजला जे \nसुवािसनी चाu माइ-धीकÎ ऑंगनमे `वेश करैत देख नेने छला । अँगनेक मुँह ने दरब°जो छी। बजला- \n“जगमोहीक िबआहक गप-सप चलबै छह िकने?”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \npयाम- \n“सुवािसनीक पिरवारक िवचार छैन जे बी.ए. केला पछाइत िबआहक गप-सप चलाएब।” \nजीबे3- \n“बिढ़यॉं िवचार छह। आगू साल तक धीरे3ोक िबआह कइये लेब।” \nओना, जीबे3 पिÚयो आ धीरे3ोक सह पेब चुकल छला तँए अपनो सहैट कऽ आगू सपिटया सेहो गेले \nछला। \n‘बिढ़या िवचार’ जे जीबे3क मुहसँ िनकललैन से तँ अपन मनोनूकल िनकललैन मुदा pयामकÎ थोड़ेक \nकठाइन लगल। िकएक तँ आजुक समाजक पिरवेश एहेन बिन रहल अिछ जे आिदम जुगमे–जिहया मनुख \nशुuक अवथामे छल–जिहना मनुखकÎ िचह-पहिचह नइ रहने जे िजनगीक गित छल ओहने गितक पिरवेश \nआइयो बनल जा रहल अिछ। बाप-माए बेटाक सेवा लेल कोट-कचहरी जाए, एकरा की कहबै..? \npयाम बाजल- \n“चाचाजी, जखन कािÑ सभ जेबे करत तँ संगे-संग सभ चिल जाएत।” \nजीबे3- \n“यएह सभ ने िजनगीक परी8ाक घड़ी छी जे अपन पिरवार आ दोसरक पिरवारक बीच केहेन सlबध \nअिछ।” \nऑंगनमे ओसारपर बैसते सुवािसनी जगमोहीकÎ कहलिखन- \n“बु9ची, चाचीकÎ चाह बनबैमे संग दहुन।” \nसुभावी िकछु ने बजली। ओना, चाह बनबैक सभ सरंजाम घरसँ िनकािल चुिÑ लग रिख चुकल छली। \nचाह बनल। जगमोहीक मािझल बिहन फुलकुमारी दू कप चाह नेने दरब°जापर पहुँचल। \nओना, फुलकुमारीकÎ देखते pयाम अपन नजैर िन9चॉं खसा लेलैन मुदा जीबे3 नजैर उठा िनहारए लगला। हाइ \nकूलक छाgा फुलकुमारी। जगमोहीसँ चािर साल उमेरमे छोट। िकशोरावथाक देहलीपर पहुँच चुकल \nअिछ। फुलकुमारीकÎ देख मने-मन जीबे3 िहयासए लगल छला जे ऐ जुगमे  ‘बेटीक िबआह’ तेहेन समया बिन \nगेल जे सुवािसनीकÎ एकलखाइत दस-पनरह बख) तक किठन समयासँ जुझए पड़त। चाहक चुकी लैत \nजीबे3 बजला- \n“सुवािसनीक ईहो बेटी जगमोिहये जकॉं हड़गर-कटगर अिछ।” \nजीबे3क बात सुिन pयाम बाजल-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“तीनू बिहनक देह-दशा एकरंगाहे छइ।” \nजीबे3 बजला- \n“जेकरा गरदैनमे ढोल पड़ै छै ओकरा तँ बजबइ पड़ै छइ। मुदा...।” \nिज:ासा करैत pयाम बाजल- \n“मुदा की?” \nिचतक जकॉं जीबे3 बजला- \n“ओना, पिरवारो आ समाजोमे एहेन िवकिरतता आिबये रहल अिछ जे जिहना पिरवारमे भैयारीक बीच \nतिहना समाजमे जाित-बेरादरसँ लऽ कऽ िहत-अपेिछतक बीच एहेन िवचारक संग बेवहारो बिनयÎ रहल अिछ जे \nकेकरो बेथा कथा िकयो ने सुनए चाहैए आ ने ओइमे अपन कत)´यक भागीदारीए सिlमिलत करए चाहैए।” \nओना, जीबे3 अपना जनैत सोझराएले श²दमे अपन िवचार रखलैन मुदा pयामकÎ नीक जकॉं बुझैमे नइ \nआएल। तँए बाजल- \n“से की?” \nपिरवारसँ समाज धिरक रताकÎ सोझरबैत जीबे3 बजला- \n“यएह जे पिरवारोमे\n[i] देखै छी जे भैयारीक बीच बाल-ब9चाकÎ पढ़बै-िलखबैक हुअए आिक िबआह-दान ओ \nपिरवारक दाियवसँ उतैर बेकतीगत भऽ जाइए। तिहना समाजोमे अिछ जे भोज-काजमे आनो-आन पिरवारक \nसहयोग अपना जकॉं रहैए मुदा पढ़ाइ-िलखाइक सlबध पतराइते जा रहल अिछ। आ िबआहो-दानमे सहयोग \nकेतौ-केतौ पतराइत-पतराइत मेटाइयो गेल अिछ।” \nअपना जनैत जीबे3 सोझ-साझ uपमे बजै छला मुदा pयामकÎ बातक िवचार ओझराएल-ओझराएल सन \nबुिझ पड़ल। िज:ासा करैत pयाम बाजल- \n“चाचा, नीक जकॉं मनमे पÇ नइ भेल।” \npयामकÎ दोहरा कऽ पुछलासँ जीबे3कÎ अनका जकॉं मनमे िमिसयो भिर तामस निह लहरलैन, अपन \nिवचारकÎ सोझरबैत बजला- \n“पिरवारक भैयािरयोमे आ समाजक िभh-िभh जे uप अिछ तहूमे  एहेन िवचार पनैप रहल अिछ जे सभ \nसभकÎ नीच-सँ-नीच नजैरसँ देखए चाहैए। जखन एहेन िवचार मनमे घर बना लेत तखन समाजो आ \nपिरवारोक बीचक एकuपता सेहता बनबे करत िकने।” \nजीबे3क िवचार pयामकÎ सोहतगर बुिझ पड़लै। बाजल-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“से तँ सेहता लगबे करत िकने। मुदा उपाइयो तँ दोसर निहयÎ छइ।” \npयामक बातसँ pयामक िवचारक थाह जीबे3 पािब गेला। अथाहमे थाह लेब जमीनछुअब होइए। जाबे \nतक धरतीपर पएर नइ रोपल जाइए ताबे तक डुमै-भँसैक संकट रिहते अिछ मुदा जखन धरती पएर छुबैए वा \nपएर धरती छुबैए तखन ठाढ़ होइक सlभावना तँ बिनते अिछ...। \nजीबे3 बजला- “बाउ pयाम, दुिनयॉंक तिड़यो-घटी आ तिड़यो-फड़ीकÎ दुिनयाक सभकÎ िचहक चाही मुदा \nसे नइ अिछ।” \nजीबे3क िवचार सुिन pयाम अकबका गेल। बाजल- \n“से की?” \nजीबे3- \n“पिरवारोमे आ समाजोमे समया;त आदमीकÎ िचिहत करैत ओकर दुख-दद)कÎ बॉंिट-बॉंिट छोट करैत \nओकरा िनमू)ल बनाएब अिछ। से नइ भऽ पािब रहल अिछ।” \npयामक मन जेना थकथका गेल। बाजल िकछु नेमुदा िचतकक िचतन मनमे जuर उठलै। बेथासँ \nबेिथत नजैर जीबे3पर फेकलक। \npयामक कुlहराएल चेहरा देख जीबे3 बजला- \n“बौआ, मनुख बानरसँ ने भेल अिछतँए अनुकरण करब एकरा संकारमे अिछए। अपना ऐठाम जे बेटीक \nिबआहमे दान-दहेजक एहेन िवकराएल uप बिन गेल अिछ तेकर जिड़ केतए अिछ से बुझै छहक?” \nमुड़ी डोलबैत pयाम कहलकैन- \n“नइ!” \n‘नइ’ सुिनते जीबे3 बजला- “रामायिणक अनुसार रामकÎ सेहो जनकपुरमे गाड़ीक-गाड़ी िवदाइ देने रहैन। \nई तँ भेल पुराणक बात, मुदा इितहासक कड़ीमे देखबहक जे राजा-रजबार गामक-गाम अपना बेटीकÎ खॲइछ \nकहक आिक जमाएकÎ देब बुझहक, दइ छला। ओकरे देखा-देखी ओइसँ िन9चउतरल। जे उतरैत-उतरैत \nसमाजक अितक सीमा धिर मुँह बना लेलक अिछ। ओइ रा8सी वा दानवी मुँहमे समाजक एका-एकी सभ \nिगरैत जा रहल अिछ जे आइ समाजक कोढ़ बिन कोढ़कÎखोखैर-खोखैर लोिहयामे दूधक जरल डारही जकॉंखा \nरहल अिछ आ सभ िकयो एक-दोसरक तमाशा देख रहल अिछ।” \nआइ तीसम िदन पुिर जाएत परसूसँ पढ़ाइ शुu भऽ जाएत। ओना,  तीन-चािर िदनसँ धीरे3 पटना \nजाइक तैयारीमे जुिट गेल छल, मुदा सुवािसनीक पिरवार माg शेष िदन गिन रहल छल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभोरे-भोर, ओछाइनपर सँ उठैसँ पिहने आ नीन टुटला पछाइत धीरे3 आजुक िदनक संग कािÑकÎ जुटैत \nसीमापर ठाढ़ भऽ हिष)त मने अपन िहसाब जोड़ए लगल- आठ मासक पछाइत पटना छुिट जाएत। नोकरी \nकरब निह, तँए फेर गामे आएब। ओना, माg पटने छुटत तेतबे नइ अिछ, पटनाक संग कौलेजक िश8ा सेहो \nसlपh हएत। कौलेजेटा िकए, बाहरी िश8कक िश8ा सेहो छुटत। अखन धिर जे सीखपन [ii] भेटल अिछ वएह \nअपन मूल सlपैत भेल, अही बले ने िजनगीक धारमे कुिद-हेिल चलैक अिछ। जँ :ानक बले चलब तँ हेलैत \nरहब, निह तँडुिम मरब। भेल तँ आठ मास `वासी जीवन िबताएब अिछ। फेर यएह रामा आ यएह कठोला \nरहबे करत। ओना, यएह आठ मासक भीतर िवXाथ जीवनक अितम परी8ा सेहो देब अिछ...। \nजिहना `कृित समयानुसार अपन वसतसँ िशिशर धिरक गुण-गाण बारहो मास छीसो िदन करैत चलैए \nतिहना धीरे3ोअपन वसतसँ िशिशर धिर देख रहल छल। \nजीबे3 सेहो बेटाकÎ िश8णभूिममे पठबैक तैयारी कइये नेने छला। तँए मनमे कोनो तरहक oलेश-बात \nिशिशर जकॉं निहयÎ छैन, मुदा वसतक बहार निह नािच रहल छैन, सेहो केना नइ कहल जाएत। बेटाक `ित \nदाियव, जे िजनगीक एक चौथाइक काज (कम)) भेल माने करीब बीस बख), तइमे ÁÂ-चच) जीवनक \nदाियविनमािह सालोसँ कम आठ मासपर पहुँच गेल अिछ, तँए तरे-तर िवचारक िनमहैत भारक खुशीसँ मन \nखुिशयाएल छैहे। भोरे उिठ टहलबोक िखयालसँ आ ओगरवािहयोक िखयालसँ जीबे3 आमक गाछी गेला। \nरता कातेमे, अपन आमक गाछीसँ पिहने सुवािसनीकÎ pयामक गाछीमे उदास मन देख अपनो मन माने \nजीबे3क मन महुआए लगलैन। मुदा लगले अपन िवचारकÎ समेट सुवािसनीक िजनगी िदस नजैर टहलौलैन। \nबेचारीक उदास मन िकए ने रहत?तेहेन जुग-जमाना भऽ गेल अिछ जे अपन िजनगी भिरक कमाइसँ जैठाम \nबेटीक िबआह सlहारब भारी भऽ गेल अिछतैठाम तीन-तीनटा बेटीक भार सlहारब खेल थोड़े छी, बेचारी \nिचितत िकए ने हएत...। मुदा कनैत मुँहक uप तखन बदलैए जखन हँसैत मुँहक िवचारक uप ओकरा भेटै \nछइ। जँ कनैतकÎ आरो बेसी कनैत मुँह भेटत तखन तँ ओ िहचैक-िहचैक आरो बेसी कनबे करत िकने..! \nअपन uप लावaय थािपत करैत जीबे3 सुवािसनीकÎ देख बजला- \n“बु9ची, आब केते कालक दाना-पानी `ेमनगरक छह?” \nओना, बजैक »ममे सुवािसनीक मनमे उिठ गेल छेलैन जे जेते आमपर हमर नाम िलखल अिछ तेते \nसठला पछाइत ने जाएब, मुदा बजैसँ पिहने अपनाकÎ चेतैत बाजल- \n“अपन तँ नैहर छी, आइ जँ माए-बाप रिहतैथ तँ दोसर िजनगीक गाम रहैत मुदा अखन भाए-भौजाइक \nबीचक ने अिछ। मुदा तैयो गाम तँ गामे भेल। आइ छु¯ीक अितम िदन छी, भिर िदन तँ रहबे करब। \nसॱझुका बससँ चिल जाएब।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजीबे3- \n“धीरे3ोकÎ जाएब छइहे, नीक हेतह जे सभ संगे चिल जइहह। जिहना हँसी-खुशीसँ आम खाइले आएल \nछेलह तिहना हँसी-खुशीसँ जेबो किरहह। समय-साल नीक रहत ते ऐगलो साल अिबहह। अपन नैहर \nिछअ, तोरा कोनो केकरोसँ परमीशन लइक काज छह।” \nतैबीच जगमोही सेहो पहुँचल। जिहना कोनो य:-जपमे कम) जखन अितम छोर पकड़ैए तखन \nउदासीक आगमन होइते छै जे ‘उदासी’ किहयौ िक  ‘समदाउन’ किहयौ तइसँ जे समापन करैकाल जेहेन `कृतक \nuप सजै छै तेहने uप जगमोहीक छल। भोरे ओछाइनपर सँ उिठत े पिहल िवचार मनमे यएह उठलै जे आइ \nचिल जाएब। मुदा जीबे3क िवचारक अितम बात सुिन नेने छल। मनमे उठलै- माइयक नैहर तँ हमरो ने \nमािgके भेल। ठीके ने बाजल छला जे तोरा परमीशनक खगता थोडे छह।मािgके ने मातृभूमीए जकॉं अिछ। \nतैठामसँ जाइ-अबैक `¢ की भेल...। \nजीबे3कÎ पएर छुिब `णाम करैत जगमोही बाजल- \n“नाना, आइ चिल जाएब।” \nअसीरवाद दैत जीबे3 बजला- “मनसँ पिढ़हह। जखन धीरे3ो संगे छह तखन दुनू गोरे मेल-िमलानसँ \nरहबो किरहह आ एक-दोसरकÎ मदितयो किरहह।” \nऊपरक मने आिक भीतरक मने जगमोही सुनलक आिक की, से तँ ओ जानए मुदा रौदाएल-िपयासलकÎ \nजिहना एक िगलास पािन पीने सात िगलास पािनक संतुिÇ होइ छै तिहना जगमोहीकÎ सेहो भेल। एकाएक मन \nकलैश गेलइ। जिहना कोनो गाछक मुड़ी कलैशते नव िसरासँ नव िजनगीक uप-गुण पबैए तिहना]े×जनक \nअसीरवादसँ नवजीवन पौिनहारकÎ सेहो जीवनधारक धारा `वािह त होइत भेटबे करैए। नव िजनगीक धारमे, माने \nपढ़ल-िलखलक बीच जगमोही उग-डुम करए लगल। ओना, समाजमे पसरल दहेजक `वाह सेहो देख-सुिन \nरहल छल मुदा िवचारक दौड़मे अखन तक िधयान नइ गेल छेलइ। कलशैत कलशमे जिहना फूलक कोढ़ी \nऑंिख खोलैए तिहना जगमोहीक ऑंिख खुलए लगल। बाजल- \n“नाना!अहॉं सबहक जँ दया-दृिÇ रहल तँ एक-दोसराक मदैत `े मसँ करैत `ेमसागरमे पहुँच वत: \nकnयाणक बाट पकैड़ लेब।” \nजगमोहीक िवचार सुिन जीबे3क महुआएल मन, सुवािसनीक िवचार सुिन जे महुआएल छेलैन ओ \nएकाएक कलैश कऽ फुिल-फिल कऽ मुँह बिन मोतीक धारमे वत: बाहर िनकलए लगलैन। बजला- \n“हम तँ आब िजनगीक ओइ पारक घाट लग पहुँच गेल छी। आब तँ तोहॴ सभ ने आइसँ कािÑ \nपहुँचैक बीचक ऐपारक घाट छह। जेना पार करए चाहबह ओ तँ तोरे सबहक ने हाथमे अिछ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजिहना एक िदस जीबे3 जगमोहीक िवचार सुिन ठमकला तिहना दोसर िदस जगमोही सेहो जीबे3क \nिवचार सुिन ठमकल। आगू ने िकछु जीबे3 बजला आ जगमोही बाजल। तइ बीचमे सुवािसनी ठाढ़ एक िदस \nजगमोहीकÎ देखैत तँ दोसर िदस जीबे3कÎ। बीच सीमापर ठाढ़ सुवािसनी हष)-िवसमयक बीचक भार तर \nअपनाकÎ दबल देख बकर-बकर दुनू िदस खाली तािक रहल छेली। \nपटना पहुँचैत-पहुँचैत भोर भऽ गेल। गंगाक पुल पार होइते सभ सभपर नजैर दौड़ौलक। सबहक \nचेहराक uप उतरल मुदा जिहना एक िदस राितक याgाक झमारसँ सबहक चेहराक रंग उखड़ल-उखड़ल \nबुिझ पड़ैत तिहना दोसर िदस सबहक मनमे ईहो जगैत जे दुिनयॉंक हेराएल लोक सेहो भेटला। \nसमय बीतैत गेल। नव िजनगी जिहना नवयौवनसँ शुu होइए तिहना नवयौवनक आभास सेहो सबहक \nमनमे भइये गेल छल, जइसँ नव भारक दाबसँसबहक मन दबाइये लगल। सभ अपन-अपन uप-रंग सजबए \nलगल,सबहक मनमे उठए लगल- केहेन बेवहारमे अबैक अिछ। \nआठ मास केना बीत गेल से ने धीरे3े बुिझ सकल आ ने जगमोहीए। हेराएल-हेराएल लोक जिहना \nकम)मे हेरा अपन सुिध-बुिध िबसैर काजक सुिध-बुिधमे रिम जाइए तिहना आठ मास रमता जोगीक झोरामे \nदुनूक समय चिल गेल। \nबीचमे परी8ा भेल, िरजnट पछुआएल अिछ। धीरे3 गाम आिब गेल। जगमोही पटनेमे रहल। िरजnटक \nबैसारीमे दुनूक मनमे यएह नचैत जे समाजशाgक िवXाथ बिन िवXा<ययन केलॱ आ समाजेमे रहैक अिछ \nतैठाम समािजक जीवन केहेन बनाएब, यएह ने अपन दाियव भेल। \n \n  \n \n[i] सिlमिलत पिरवारमे \n[ii] िश8ण \n  \n  \nऐ रचनापर अपन म ◌ंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनद िवलास राय  \nसरवती पूजाक परसाद  \nमाघक इजोिरया पखक पंचमी ितिथ। आइये वसत पंचमी छी। वसत पंचमीकÎ ]ी पंचमी सेहो कहल \nजाइत अिछ। िमिथलqचलक िकसानक ]ी पंचमी एकटा `मुख पाबैन छी। जे िकसान हर-बरद रखै छैथ ओ \n]ी पंचमीक भोरमे हर ठाढ़ करै छैथ। हर ठाढ़ करैसँ पिहने हरक फारकÎ बरही ओइठाम लऽ जा कऽ िपटा \nअनै छैथ। जे िकसान जइ बरहीसँ फार िपटौलक ओ िकसान ओइ बरहीक िगरहत भेल। िकसान भिर साल \nअपना बरहीसँ हर सlबधी काज करौत तइ एबजमे िकसान बरहीकÎ ऐगला अगहनमे एक मन आिक एक बोरा \nमाने असी िकलो धान देत। \nिकसान बरही ओइठामसँ फार िपटा कऽ आिन काठक जे हर बनल रहैत अिछ जे हरीस आ लागैनमे \nठोकल रहैत अिछ ओइ काठक हरमे फार िफट करैत अिछ। फेर हर लािध जोड़ा बरदक संग जा कऽ \nकोनो खेत आिक परतीमे अढ़ाइ मोड़ हर जोतैत अिछ, फेर बरदकÎ खोिल दैत छिथन आ आ लधलाहा हर \nनेने आँगनमे जे पीठारसँ हरक आकृित बनल रहैत अिछ तैपर हरक नास रािख लागैन पकैड़ ठ:ढ़ रहैत \nछिथन। घरक मिलकाइनओइ हरक नासकÎ धानसँ झँपै छिथन। जेकरा जेते मन भेल, दू पसेरी (१० \nिकलो), वा आध मन (२०िकलो) धानसँ हरक नासकÎ झपल जाइत अिछ। ओ धान हर ठाढ़ केिनहारक होइत \nअिछ। जँ हर हरबाह ठाढ़ केने रहल तँ ओ धान उठा कऽ अपना घर लऽ गेल। \nआइसँ पनरह-बीस बख) पिहने िमिथलqचलक िकसानक ]ी पंचमी `मुख पाबैन छल। मुदा कृिष यंgक \nिवकास भेने लोक बरद पोसनाइ छोिड़ देलक आ खेती Èेoटरसँ होमए लगल। दोसर कारण िदnली पंजाबमे \nरोजगार खुजलासँ िमिथलqचलक बेसी लोक िदnली पंजाब जाए लगल जेकर फल भेल जे िकसानकÎ हरबाह \nभेटबे मोशिकल भऽ गेल। अहू कारणसँ िकसान बरद पोसनाइ छोिड़ देलक। दोसर कारण लोकक आिथ)क \nहालतमे सुधार भेलाक कारण, लोक हरबािह केनाइकÎ गुलामीबला काज बुिझ हर जोतब छोिड़ देलक। जे \nहरबाह जइ िगरहतक हर ठाढ़ केलक ओइ हरबाहकÎ भिर साल ओइ िगरहतक हर जोतए पड़ै छल। \nहरबािहक एबजमे िगरहत हरबाहकÎ पच वा दस कßा खेत किलयौती दइ छल। जे खेत हरबाहकÎ किलयौती \nभेटै छल। ओ खेत उपजा कऽ हरबाह दुनू कूर उपज अपना घर लऽ जाइ छल। जे िगरहत हरबाहकÎ \nकिलयौती खेत नै दइ छल ओ दस कßा वा पनरह कßा खेत हरवाहकÎ बँटाइपर दइ छल।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअेना, आब तँ खेती केनाइ घाटाक सौदा भऽ गेल आ खेत सहजे भारी भऽ गेल हेन। तँए बेसी िगरहत \nअपन खेत बटाइ अथबा मनकूतपर लगबैत अिछ। खाएर जे से...। \nआइ सरवती पूजा सेहो छी। केतेको पि²लक कूलसँ सरवती पूजाक नौत-हकारक काड) आएल \nअिछ। हमरो पोती नदनी डी.पी.एस. पि²लक कूलमे यू.के.जी oलासमे पढ़ैत अिछ। तीन साए टका \nसरवती पूजाक चदा नदनीक लागल। डी.पी.एस. पि²लक कूलसँ सेहो िनमंgण काड) आएल अिछ। \n]ी पंचमी िदन आब हर तँ ठाढ़ नै होइए िकए तँ ने बरद रखने छी आ ने हरबाहे अिछ आ ने अपना \nहर जोतैक लूिर अिछ। तखन बरद रखबे िकए करब। मुदा ]ी पंचमी िदन घरक गोसइकÎ जे गुड़-चाउर \nआ दुधक िखचड़ी चढ़ै छल से आइयो चिढ़ते अिछ। आइयो दस बजे िदनसँ पिहने पाबैन भेल जइमे घरक \nगोसइकÎ गुड़िखचड़ी, लड़ू, पान, सुपारी आ केरा चढ़ल। अपनो सबहक खेनाइमे गुड़िखचड़ी आ अnलू-कोबीक \nतरकारी बनल। \nपÚी हमरासँ पुछली- \n“सरवती पूजाक नोतो-हकार पूरए जेबइ?” \nहम कहलयैन- \n“एहनो कहॴ नै जाइऐ। केतेको ठामसँ हकारक काड) आएल अिछ।” \nतैपर पÚी बजली- \n“तँ खेनाइ खा िलअ आ चल जाउ, सरवती माताक दश)नो करब आ परसादो खाएब। भऽ सकए तँ \nिकछु परसाद हमरो-ले नेने आएब। आन कूलमे जेहेन परसाद िदअए मुदा जइ कूलमे नदनी पढ़ैत अिछ \nओइमे तँ बिढ़य परसाद देबे करत। िकए तँ तीन साए टाका नदनी पूजाक चदा वाते लऽ गेल हेन।” \nहम कहलयैन- \n“के कहलक, केहेन परसाद देत?” \nहम खेनाइ खा कपड़ा पिहर साइिकल लऽ सरवती पूजाक हकार पूरए िवदा भऽ गेलॱ। \nसभसँ पिहने िमिथला पि²लक कूल पड़ैत अिछ। ओइ कूलमे `वेश केलॱ। पूजाक आरती भऽ रहल \nछेलइ। एक मन कहलक जे आग बिढ़ जाइ आ घुरती कालमे एतए परसाद ;हण करी। दोसर मन कहलक \nसरवती माताक आरती होइ छै, िबना आरती नेने चल गेलाइ नीक निह हएत। हमरा सय नारायण भगवानक \nपूजाक कथा मोन पिड़ गेल। हम ओै अँटैक गेलॱ। आरतीक बाद सरवती बदना भेल। हमहूँ सरवती \nबदना गउलॱ। फेर आरती आएल। जेबी टटोललॱ तँ एकटा दूटाबला िसÏा भेटल। ओ िसका आरतीबला \nलेटमे रिख आरती लेलॱ। तपÄात एकटा कुसपर बैस गेलॱ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपूजा समात भेलाक अदहा घटा बाद कूलक िवXाथ सभमे परसाद बटल गेल। जखन िवXाथ सभ \nपरसाद लऽ-लऽ गेटसँ िनकैल गेल तखन आगतुक अितिथ लोकैनकÎ परसाद बटल गेल। कागतक छोटका \nलेटमे लगभग प9चीस ;ाम बुिनय आ गहुमक िचÏसक परसाद िमललहा, दू-तीटा टुकड़ी गार, दूटा टुकड़ी \nकेशौर, एक खaडी बैरक आ एकटा फड़ा समतोलाक रहए। परसाद खा डी.पी.एस. पि²लक कूल, जेतए \nहमर नाितन पढ़ैत अिछ, िवदा भेलॱ। गेटेपर हमर नाितन नदनी भेट गेल। हमरा देखते नदनी बाजल- \n“नाना, पचटा टका िदअ।” \nहम पुछिलऐ- \n“पचटा टका की करबीही?” \nतैपर नदनी बाजल- \n“िàम लाइट िबकुट कीनब। भूख लागल अिछ।” \nहम फेर पुछिलऐ- \n“आ कूलमे जलखै खाइले नै देलकौ?” \nनदनी बाजल- \n“देलक। कनी मुरही आ कनी बदामक घुघनी। भूख लगले अिछ।” \nहम पुछिलऐ- \n“आ परसादमे की देलकौ?” \nनदनी कहलक- \n“एकटा लािटक कपमे कनीके बुिनय, दूटा टुकड़ी केशौर, दूटा टुकड़ी गाजर, एकटा फड़ा समतोला \nआ एकटा बैरक खaडी।” \nतामसे हमर टीक ठाढ़ भऽ गेल। हम एकटा दसटकही जेबीसँ िनकािल नदनीकÎ देिलऐ आ गेटक \nभीतर गेलॱ। \nपूजाक भ´य पaडाल बनल छल। म सरवतीक `ितमो भ´य छल। दस-बारहटा हौरन सेहो कूलक \nछतपर िफट केने रहए आ िन9चमे चािरटा साउaड बॉoस। हम जा कऽ `ितमोकÎ `णाम केलॱ। `ितमाक \nदश)न कऽ अिबते रही िक कूलक िनदेशक हमरा देखलैथ आ बड़ आदरसँ एकटा कोठरीमे लऽ जा कऽ \nबैसौलैथ। ओइ कोठरीमे पिहनेसँ िकछु लोक सभ बैस कऽ परसाद खा रहल छला। हम बैसबे केलॱ िक \nएकटा लड़ा एकटा Èेमे परसादक लेट लऽ कऽ आएल। कूलक िदनेशक एकटा लेट लऽ हमरा िदस  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबढ़ौलक। हम िनदेशकक हाथसँ लेट लऽ परसाद खाए लगलॱ। लेटमे करीब प9चीस ;ाम बुिनय आ वएह \nसभ छल जेना नदनी कहलक। परसाद खा हम दोसर कूलक लेल िवदा भऽ गेलॱ। \n:ानगंगा कोिचंग सेटरमे गेलॱ। ओतए <विन िवताकर यंgमे ई छौड़ी, ई छौड़ीबला गीत बजैत रहए। \nहम सोचए लगलॱ आइ सरवती पूजा छी। िवXाक देवीक पूजा। आ ऐ पूजामे एहेन गीत बजबैए। जखन \nिक कोनो धािम)क गीत बजैबतए। म शारदेक `ितमाकÎ `णाम कऽ एकटा Áेचपर बैसलॱ। एक िवXाथ \nपरसाद नेने आएल। हम ओइ िवXाथकÎ कहिलऐ- \n“ऐ कोिचंग संथाक िनदेशक के छैथ, कनेक हुनकासँ भÎट कराउ।” \nदूइए िमनटक बाद एक आदमी जे शूट-बूटपर टाइ लगौने रहए, हमरा लग एला। हम पुछलयैन- \n“अपने ऐ संथाक िनदेशक छी?” \nओ बजला- \n“जी सर, हमहॴ ऐ कोिचंग संथाक डारेoटर छी।” \nतैपर हम कहलयैन- \n“िवXाक देवी म सरवतीक पूजाक अवसरपर अपने कोन गीत बजा रहल िछऐतहूपर िधयान देिलऐ \nहेन।” \nआब िनदेशकक िधयान गीतपर गेलैन। ओ तुरते जा कऽ गीत बद करौलैथ आ हमरा लग आिब \nअपन गलती कबूल करैत हमरासँ माफी मंगलैथ। ओ परसादक एकटा लेट अनलैथ आ हमरा हाथमे \nदेलैथ। परसाद खा हम गधी िवXापीठक लेल िवदा भेलॱ। \nगधी िवXापीठ क गेटपर साइिकल खड़ा कऽ साइिकलमे ताला लगबैत रही तखने दूटा स°जन गप-\nसप करैत िनकलला। एक गोरे पैट-कोट) आ दोसर बेकती पायजामा कुरतापर बडी पिहरने छला। हम \nहुनका सबहक गप सुनए लगलॱ। \nपायजामा कुरताबला बजला- \n“कहू तँ चदा लेत पँच-पँच साए टाका आ परसादीमे केशौर, गाजर आ बैरक टुकड़ी। िमठाइक \nनाओंपर प9चीस-तीस ;ाम बुिनय।” \nतैपर कोट-पैटबला बजला- \n“यौ नेताजी, एकरा सबहक ई धधा भऽ गेल हेन। सरवती पूजाक नाओंपर, वतंgता िदवस आ \nगणतंg िदवसक नओंपर िवXाथ सभसँ चदा उगाही करत आ चदाक पाइ अपना सभमे बदरबट करत।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपायजामा-कुरताबला बजला- \n“यौ कूलो फीस जइ िहसाबे लइ छै तइ िहसाबे पाढ़ाइ कह छै। जँ िवXाथकÎ यूशन नै पढ़ेबै तँ \nिवXाथक िवकासे नै हएत।” \nकोट-पैटबला बजला- \n“लोके की करत, सरकारी िवXालय सभमे पढ़ाइ होइते ने छै तँए लोक `ाइवेट कूलमे अपन िधया-\nपुताकÎ पढ़बैत अिछ। मुदा एतुÏो सएह हालत छै।” \nपायजामा-कुरताबला बजला- \n“सरकारी िवXालयमे जे पढ़ाइ हएत, से की कोनो िश8ककÎ िकछु अबै छै जे िवXाËá:ीकÎ बतौत।” \nकोट-पैटबला बजला- \n“निह से बात नइ छै। सरकािरयो िवXालयमे जे िश8क लालूजीक समयमे कlपीटीशन दऽ कऽ बहाल \nभेल रहैथ ओ सभ योªय िश8क छैथ। मुदा छैथ सीिमत सं¦यामे। एlहर जे परी8ाक अंकक आधारपर \nबहाली भेल, चाहे िश8ा िमgबला िश8क होिथ वा पंचायत िश8क,  तइमे प9चास `ितशत अयोªय छैथ। \nहँ, टी.ई.टी. पास केलहा िश8क सभ योªय जuर छैथ।” \nपायजामा कुरताबला बजला- \n“ई जे अंकक आधारपर िश8क सबहक िनयुिoत भेल तइमे फज `माण-पg किहयौ आिक कीनुआ \n`माण-पg किहयौ तइ `माण-पgपर जे बहाली भेल से सभ एकदम बोगस िश8क सभ छैथ। हुनका सभकÎ \nजखन िनयुिoत पg `ात करौलक तँ केतेक गोरे िलखलक एक पित पाया।” \nकोट-पैटबला बजला- \n“हँ से तँ ठीÏे। यौ, एकटा बात आर छै। जइ िश8ककÎ मैिरटो छै, ओकरो मानिसकता िवXालयमे \nब9चा सभकÎ पढ़ाबी, से निह छैन।” \nपायजामा-कुरताबला बजला- \n“की करबै। जेकरा सरकारी नौकरी भऽ जाइ छै ने ओकर नैितकतामे âास हुअ लगै छै। अ9छाछोड़ू \nऐ गप-सपकÎ। गाड़ी टाट) कu। चलू आर.एस. पि²लक कूल नवटोली। ओइ कूलक डायरेoटर अपनेसँ \nहकारक काड) दऽ गेल छला।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदुनू गोरे फटफिटयापर चिढ़ िवदा भऽ गेला। हमरो आर.एस. पि²लक कूल नवटोलीसँ हकार भेटल \nछल, हम िबसैर गेल छेलॱ, हमरो मोन पिड़ गेल। हम गधी िवXापीठ कूलक भीतर जा `ित माक दश)न किर \nपरसाद लेलॱ आ नवटोलीक लेल िवदा भऽ गेलॱ। \nप9चासे लªगा आएल हएब िक एकटा गीतक अवाज कानमे गुँजल। गीत रहए- डी.जे.बला छौड़ा \nअनहिरयामे पीच देतौ।’ देखलॱ तँ ई गीत :ान गंगा िश8ा िनकेतनक पूजामे लगौल <विन िवतारक यंgमे \nबिज रहल छल। मनमे भेल साइिकल रोिक :ान गंगा िश8ा िनकेतनक िनदेशककÎ डटी  मुदा फेर सोचलॱ \nसभटा ठीकेदारी की हमहॴ नेने छी। जँ :ानगंगा िश8 िनकेतनक िनदेशक हमरा कहए- जे हम अपना भtसकÎ \nकुरहैरेसँ नाथब तइसँ अहकÎ की, तब तँ भऽ गेल झगड़ा। दोसर गप जे ओइ िनकेतनक िनदेशक हमर िमgे \nछैथ मुदा हकार नै देने छैथ तँए जाएब उिचत निह। \nहम आग बिढ़ गेलॱ। नरिहयासँ पूब बहुल नदी बहैत अिछ। बहुल नदीक पुल टपलॱ। पुलसँ साए \nमीटरक दूरीपर एन.एच.- ५७ सँ बाइ पासे सड़क िनकलल अिछ जे धनजैया टोल होइत आग फयूल सेटर \nलग जा कऽ एन.एच. ५७ मे िमलैए। जेतएसँ बाइ पास सड़क शुu होइत अिछ, तहीठाम बाइ पास सड़कसँ \nउर एकटा भ´य पaडाल छल। वोड)पर िलखल रहए- शाित िनकेतन कोिचंग संथान। ओइ संथानक \nिनदेशक हमर कौलेजक संगी। ओहो हकारक काड) भेजने छला। िनदेशक महोदय सड़केपर ठाढ़ छला। हम \nचाहलॱ जे आग बिढ़ जाइ, िकए तँ अबेर भऽ गेल छल आ नवटोली पहुँचब जuरी छल। एतए सँ आर.एस. \nपि²लक कूल नवटोली लगधक दू-अढ़ाइ िकलोमीटरसँ कम नै हएत। मुदा से निह भेल। शाित िनकेतन \nकोिचंग संथानक िनदेशक हमरा देख गेला आ बजला- \n“आउ, नद भाय। केतए पड़ाएल जाइ छी।” \nहम साइिकलकÎएन.एच. ५७ सँ बाइ पास सड़कपर उतारलॱ। एतए `ितमाक दश)न कऽ परसाद ;हण \nकेलॱ आ बाइ पासे सड़कसँ आर.एस. पि²लक कूल नवटोली िवदा भऽ गेलॱ। \nधनजैया टोलपर बाइ पास सड़कक कातेमे एकठाम पूजाक आयोजन छल। कोनो ताम-झाम निह। \nएकटा लािटकबला ितरपाल टिग, तही िन9चॉंमे नानी चौकीपर मaडप बला म शादेक `ितमा बैसा पूजा \nभेल छल। सड़के कातमे दूटा Á¿च आ पान-सातटा लािटकबला कुस राखल छल। जखन हम ओतए \nपहुँचलॱ तँ साइिकलसँ उतैर म शादाकÎ `णाम केलॱ। सोचलॱ  एहेन पैघ-पैघ संथा सभमे तँ केशोर, गाजर \nआ बैर िमि]त परसाद भेटल, अतए तँ साधारण ढगे पूजाक आयोजन अिछ। बड़ हएत तँ गहुमक िचÏसक \nपरसाद हएत। `ितमाक दश)नक बाद जखन साइिकलपर चढ़ए लगलॱ िक एकटा युवक बजला- \n“सर, परसाद लऽ लेल जाउ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहम साइिकल खड़ा किर Á¿चपर बैस गेलॱ। ओ युवक एकटा लािटकक कापमे भिर कप बुिनय \nदेलैथ। एखन धिर जेतेक ठाम परसाद भेटल छल तइ सभसँ नीक। परसाद देख मन `सh भऽ गेल। हम \nबजलॱ- \n“अहक परसाद सभसँ नीक अिछ। ऐ लेल अहकÎ धयवाद।” \nओ युवक हाथ जोड़ैत बजला- \n“सर ई अपने सबहक आिसरवाद िछऐ।” \nयुवक िवनीत भावे बाजल रहैथ, मन गदगद भऽ गेल। हम युवकसँ पुछलयैन- \n“अपने..?” \nओ युवक िब9चेमे बजला- \n“जी हम पहलासँ पचमा तक चिटया सभकÎ यूशन पढ़बै छी।” \nहम बजलॱ- \n“बड़ नीक काज करै छी।” \nई कहैत एकबेर पुन: हुनका हृदयसँ धयवाद दैत आर.एस. पि²लक कूल नवटोलीक लेल िवदा भऽ गेलॱ। \n  \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश च3 ठाकुर ‘अिनल ’ सlपक) -8789616115 \nआँिखमे िचg हो मैिथलीकेर ( आम -कथा ) \n                      \nआँिखमे िचg हो मैिथलीकेर ( आम कथा ) \n                            6.  मृगतृÃणा आ िक पशुपितनाथक दश)न \nउहिरमे `थम वष)मे पचास गोटेक नामqकन भेल रहिन | \nओिहमे सं दुलार च3  िमgीक¿ मेिडकलमे भ’ गेलिन, त ओ चल गेलाह | \nशेष उनचास गोटे उर िबहारक िविभh िजलाक, िभh-िभh सामािजक, आिथ)क आ शै8िणक पृ×भूिमक \nछलाह | िविभh वभाव आ संकारसं युoत सभ गोटेक एक अनुशासनमे एकिह छत तर-छाgावासमे  रहब, \nएक संग भोजन-जलखै करब, एक संग क8ामे जाएब सभ िदन उसव जक लगैत छलै | \n मोन पडैत छिथ नारायण िम],अशोक कुमार ठाकुर, नद कुनार झा, रामाधीन ठाकुर, अवधेश `साद, राम \nनरेश `साद,कंचन साह, कृÃण मुरारी, कृÃण कुमार, बृज िकश ोर िसंह, समरे3 नारायण िसंह, सये3 `साद \nिसंह, Áज भूषण शम©, `ेमचद केसरी आ और बहुत गोटे िजनकर नाम एखन  निह मोन अिछ | अपनामे \nमैिथलीएमे गप करबाक कारणे  नारायण िम]जी  आशोक कुमार ठाकुरजी  नद कुमार झाजी  आ रामाधीन \nठाकुरजीक संग हम बेशी सहज अनुभव करैत छलहुँ | नारायण िम] जी बनगाम (सहरसा)क छलाह, अशोक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकुमार ठाकुर जी डुमिरया (पूिण)यq) आ नद कुमार झा जी मोहना, झंझारपुर ( मधुबनी)क छलाह | िहनका \nसभसं सlपक) बादहुमे रहल | \nमोन पडैत छिथ आदरणीय ]ी अयो<या `साद िम], `ाचाय) आ `ा <यापकगणमे ]ी एन.के.िसहा, ]ी \nके.पी.िसंह, ]ी एस. ]ीवातव, ]ी टी. डी. िसंह, ]ी एस.एन. ओझा, ]ी एन.के. िसंह, ]ी बी.डी. िसंह | \nकॉलेजमे पढ़ाइ नीक होइत छलै | एकोटा oलास खाली नै जाइ छलै | \nसमय-समयपर नाटक आ अय सqकृितक काय)»म सेहो होइ छलै | \nकॉलेज आ छाgावास सभ ठाम हम सभ नीक अनुभव क’ रहल छलहु | तैयारी नीक चिल रहल छल | \nवािष)क परी8ाक समय सेहो िनकट अबैत जा रहल छल | एकटा अहड़ एलै | \n  \nकॉलेजमे कृिष रा°य मgी एलाह | हॉलमे हुनकर भाषण भेलिन | \nओ कहलिखन जे सरकार िनण)य ल’ रहल अिछ जे कृिष  नातक लोकिनक¿ आब नोकरीक बदलामे १० \nएकड़ खेत देल जेतिन, बtकसं ज¸रितक अनुसार कज) देल जेतिन | बै:ािनक ढंगसं खेती करताह, आनदसं \nजीवन-यापन करताह | \nभाषण सूिन बहुत गोटे िनराश भेलाह | हमहूँ िनराश भेलहुँ | हम सभ चाहैत छलहुँ नोकरी जािहमे रौदी-दाहीक \n`भाव निह पडैत छलै | \nबाबा गृहथ छलाह | िपता गृहथ छलाह | खेतीक अनुभव नीक निह छलिन |चािर-पqच बीघा खेतक उपजसं \nघरक आवpयकतानुसार अh निह `ात होइत छलैक | कज) लेब’ पडैत छलै | खेत भरना धर’ पडैत छलै \n|लोक िवपhतामे जीवन-यापन करैत छल | िकयो निह चाहैत छल जे ओकर िधया-पूता सभ सेहो अिहना \nअभावमे जीबए | \nराितमे िनh निह भेल | आब की करब | इंजीिनयिरंग पिढ़क’ लोक बैसल रहैत छल से जािन ओlहर निह \nगेलहुँ | मेिडकलमे नामqकन भेल नै | ई पिढ़क’ नोकरी भेटत नै | त’ आब की करब ? \nपढ़ाईसं मोन उचिट गेल | \nअिगला शिन िदन सqझमे गाम पहुँचलहुँ  |  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतेसर  िदन एकटा कयागत पहुँचलाह | हुनका नेपालक नागिरकता छलिन |  बायोलॉजी िवषयक संग हमर \n`ातqकक आधारपर कहलिन जे नेपाल सरकार ¥ारा अहqक नामqकन मेिडकलमे  कराओल जा सकैत अिछ, \nएिह लेल हमरा हुनक कयासं िववाह करबाक वीकृित देब’ पडत | हुनक कया दस बरखक छलिथन, \nपाचमामे पढैत छलिखन | \nई `ताव हमरा सभ गोटेक¿ िचतामे   ध’ देलक | \nिनण)य लेब किठन लगैत छल | कयागत एकटा िवचार देलिन | िवचार भेल जे हुनका संगे काठमqडू जाइ | \nदेखी जे ऐ साल की भ’ सकै छै | तखन जे िवचार हो से करी | अपन कयाक¿ ओ देखा देलिन | \nचािर िदनक बाद हम सभ काठमqडूमे रही | \nहमर माoस) शीट ल’ क’ ओ गेलीह | हुनकर िनकटक कोनो सlबधी छलिखन नेपाल सरकारमे | हुनकासं \nभ¿ट क’ क’ एलीह | दू िदनक बाद पिरणाम सुनौलिन जे ऐ साल मेिडकलक कोटा समात भ’ गेल छै, \nइंजीिनयिरंगमे जाए चाही त भ’ सकैए, करqची आ अãीकाक लेल सीट खाली छै | मेिडकलमे जेबाक लेल \nएक साल `ती8ा कर’ पडत | \nहमरा िनण)य लेबामे सुिवधा भेल | हम िनण)य लेलहुँ | मेिडकल लेल एक साल `ती8ा निह करब | \nइंजीिनयिरंग पढ़बा लेल करqची आ िक अãीका  निह जाएब | \n बाबा पशुपितनाथक दश)न क’ क’ गाम घुिर एलहुँ | बाबूक¿-माएक¿  सभ बात किह देिलयिन | दू-तीन िदनक \nबाद  ढोलीक लेल `थान   केलहुँ | ढोली अबैत काल अपन अिभभावक वयं बनल एलहु : की हेतै, एकठाम \nपच-दस एकड़ खेत रहै आ वै:ािनक िविधसं खेती कएल जाइ त िकए ने लोक नीक जक जीवन-यापन क’ \nसकैए ? गामक िथित नीक एिह लेल नै छै जे ओत’ िसचाईक उपयुoत साधनक अभाव छै आ वै:ािनक \nढंगसं खेती नै भ’ रहल छै | नोकरीमे Èासफरक झंझट लागल रहै छै, तैसं त बqचल रहब | \nढोली पहुँचलाक बाद ई अनुभव भेल जे प3ह िदन कॉलेजसं अनुपिथत रिहक’ हम बहुत पैघ गलती क’ \nचुकल छी | आब एिह गलतीक पिरणाम सेहो एतैक | मुदा आब हमरा हाथमे की छल, जे संभव भ’ सकैत \nछैक से करब ठनलहुँ | \nपरी8ाक ितिथक घोषणा भ’ चुकल छलै |  प9चीस िदन शेष छलैक आ पढाई समात भ’ गेल छलैक |एतबे \nिदनमे जतेक पढाई भ’ गेल छै, तकर तैयारी कोना करब, से समया छल | हमर जे िनकटतम संगी सभ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछलाह हुनका सबहक नोट बुक देिखक’, िहनका सभसं पूिछ-पािछक’ जे पढाई भ’गेल   छलै, तकर तैयारीमे \nलािग गेलहुँ | \nठाकुर जीक तैयारी नीक छलिन, मदित केलिन, 8ितक¿ कम-सं-कम करबाक `यासमे   लािग गेलहुँ | \n`ैिoटकल oलासमे अनुपिथत रहबासं भेल 8ितक¿ कम करब बहुत किठन छल | ईहो बूझल छल जे ऐ \nसालक परी8ा-पिरणामक `भाव तीनू सालक औसत पिरणामपर पडत | ऐ साल जॱ `थम ]ेणीमे नै एलहुँ, त \nअंितम पिरणाम `थम ]ेणी नै भ’ सकत | मोनक¿ मजबूत बनाक’ जे क’ सकैत छलहु, तािहमे लािग गेलहुँ | \nए;ोनोमीक `ोफेसर एस.एन.ओझाजी कहलिन,’तुlहारे भाªय म¿ यही िलखा हुआ है,कह भाग-भाग कर जा रहे \nहो ?’ \nएक-दू िदन वयंसं लडैत रहलहुँ | \nएके िथित छलै सबहक लेल, मुदा हम िकए एतेक `भािवत भ’ गेलहुँ ? \nठाकुर जी एम.एस.सी.(एजी ) करबाक िनण)य केने छलाह | झाजी सेहो िवचिलत निह भेलाह | िम]जी सेहो \nिथर छलाह | िकछु गोटे सोिच नेने छल ‘जे हेतै देखल जेतै |’ हमहॴ िकए एते िचितत भ’ गेलहुँ ? \nएक गलती पिहने केलहुँ जे एडिमशन ल’क’ फेर नाम कटाक’ बायोलॉजी पढ़’ चल गेलहुँ  | दोसर ई जे \nमेिडकल पढबाक लोभमे एकटा अि`य समझौता करबाक लेल तैयार  भ’ गेलहुँ  आ सलमपुरसं काठमqडू पहुंिच \nगेलहुँ  | एिह िनण)यक लेल हमरापर कोनो दबाब त निह छल | एिहमे हमर िपता-माताक त कोनो दोख निह \nछलिन | \nओझाजीक िटपणी सोझा आिब जाइत छल ‘ तुlहारे भाªय म¿ .......’ \nत की नेपाल जेबाक िनण)य लेब आ फेर वापस एबाक िनण)य - इहो सभ भाªयमे िलखल छल हेतै ? \nभाªयक बात सही होइ िक नै होइ मुदा हतोसािहत हेबासं बचबाक लेल ई पैघ मg जक काज करैत अिछ \n| अह अपन बुिj आ िववेकक   उपयोग करैत सभ काज करैत चलू  आ पिरणाम जे आबय तकरा यैह \nसोिचक’ मोनक¿ मजबूत बना िलय’ जे यैह हेबाक छलै त¿ िचतामे डूबल रहबाक काज नै छै | एिहमे संगी-\nसाथी सभक सहयोग सेहो महवपूण) होइत अिछ | हमरा संगी-िमg सबहक सहयोग भेटल जािहसं जे समय \nबqचल छलै परी8ाक लेल, तािहमे संभािवत 8ितक¿ कम-सं-कम  करबामे िदन-राित लािग गेलहुँ |  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपना मोनक¿ मजबूत बनाक’ राखब  सेहो हnलुक काज नै छै, मुदा जीवनमे कतेक बेर एकर आवpयकता \nपडैत छैक | सुनने रही कतेक गोटेक मूँह¿ ‘नेपाल जाएब, कपार संगे जाएत |’ एिह उिoतक सकारामक \nप8पर िवचार केलहुँ | \nहमर मोन आब मािन गेल रहय जे बाबा पशुपितनाथ अपन दश)नसं लाभािवत करबाक लेल हमरा कोनो लाथे \nबजा लेलिन आ मोन िथर करबाक लेल उिचत सलाह दैत घुरा देलिन | \nओिह समयमे हम सभ एिह तËयसं  एकदम अनिभ: रही जे चौदह टा बtकक  राÃÈीयकरण भ’ गेल छै आ \nिनकट भिवÃयमे कृिष नातक सबहक लेल एिह  बtक सभमे भत-अिभयान शुu होइ बला छै |             \n ( »मशः ) \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमुhाजी \nबीहिन कथा \nर8ा    \n--एक टा पोसुआ कुकुर अपन मीत सँ-- \nरौ, घर मे िकए घोिसएल छ¿, िनकल.देखही अनेuआ कुकुर अपन ह¿ज मे घोिसए चाहैए ! \n-- ऐं...! एना नै होम' देबै, चल- चल तूँ बढ...! \n-- आ तä   ? \n-- हम िचलका नुकेने अबै छी, अपना सब त' लिड़ खिप लेब, मुदा ओकर की हेतै ? \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n:ानवj)न कंठ  \nखेत  \n     ि`ंिसपल सेहैब बेलॱचाबला मासैबकÎ कहलिथन- \"आठमा िकलास  खाली छैक।कनी अहॴ चिल ने \nजैयौक!\" अछता-पछता क' मासैब िकलास गेलाह।एकटा िवXाथ पूिछ देलकिन- \"मासैब,'खेत' त' हमरा \nसभ बुझैत िछयैक,मुदा 'खेत' कहबैक ककरा?कनी बुझा िदतहुँ।\" मासेब िभतरे-भीतर बोमछल रहबे \nकरिथन।बमिक क' बाजय लगलिथन-\"बूिड़ निहतन!तखन की बुझैत छह, कपार?हौ,खेत खाली वैह भूिम निह \nहोइ छैक, जािहमे खाX उपजैत छैक!खेतकÎ जोित-कोिड़ आ िसंिचत क' कृषक नाना `कारक फिसल \nउपजाबैत छिथ,से त' जिनते हेबह।ई खेत समतल भूिमसँ ल' क' ऊँच-ऊँच पहाड़ धिर भेटतह।वै:ािनक \nलोकिन तँ åुवीय िहम8ेgसँ ल' क' अंतिर8 धिर उपजा-बारीक िविध-िवकासक जोगारमे लागल रहैत \nछिथ।कतेक गोटे अपन घरेक छतकÎ खेत बना िकसानी क' रहल छिथ।तÎ बूझह तँ जेमहर देखबह,तेमहर \nखेते- िकसान नजिर पड़थुन।नेता लोकिनक लेखे सॱसे देशे खेत िथकिन जािहमे ओ लोकिन भोटक फिसल \nउगेबाक घ¿टकाट पj©मे लागल रहैत छिथ।नवका- नवका खेत ब नबैक जोगारमे लागल रहैत छिथ।बेसी \nउपज लेल नाना `कारक खाद- उव)रकक `योग करैत रहैत छिथ।यथा-जाित-वग)-धम)क भेद, खरत-अनुदान, \nिविवध वाद-दश)नािदक सुिवधाजनक ´या¦या।िहंसा,आंदोलन, अराजकता आिद िहनका लोकिनक `मुख कृिष-\nिविध आ औजार िथकिन।राÃÈवाद,राÃÈ3ोह, आतंक,उप3व आिद बीयाक िविभh उhत िकिसम \nिथकिन।गरीबी,बेरोजगारी,दीनता, अिश8ाक मािटमे िहनक खेती खूब लहलहा उठैत छिन।पिरणाम ई भ' रहल \nछैक जे सॱसे देश उव)र खेतक uपमे िवकिसत भ' उठल अिछ।िकसान जतिह बैिस जाइत छिथ,वैह खेत \nबिन जाइत अिछ।ओिह Èेoटर दौड़य लगैत अिछ।दाउन हुअ' लगैत अिछ।ओतय िविवध भो°य आ अय \nआवpयक चीज-वतु जुमय लगैत छैक।एिहसँ उnलिसत भ' देशक मूध)य किव भावुक भ' सुझाव देबय लगैत \nछिथ जे संसद-भवनकÎ खसा खेत बना देल जाय।बुिjजीवी लोकि न प8-िवप8क तािक)क-अतािक)क खेत \nजोतयमे लािग जाइत छिथ।नामी-िगरामी िफिलमकार लोकिन धम)-संकृित पर फूहड़ िवतंडा ठाढ़ क' िफिलमक \n`चार क' बेसी-सँ-बेसी अथ) उगेबाक खेतीमे लागल छिथ ।राजनीितक प8-िवप8 अपन-अपन खेत तैयार \nकरयमे मनोयोगसँ लागल छिथ।जे जतय अिछ,ततय खेत कोड़यमे लागल अिछ आ ओमहर सीमा पर जवान  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलोकिन खेत होइत रहैत छिथ।एतय अपना इकूलमे ि`ंिसपल सेह ैबक लेखे हमहूँ एकटा खेते िछयह।ओ \nकखनो खेत परता निह रखताह।कोनो िकलास खाली रहल,बस बेलॱचाबलाकÎ जोित दैत छिथ।बस \nएतबी।घंटी बािज गेलह।\" \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुभाष कुमार कामत  \n१ टा बीहिन कथा  \nतनखाह \nसरकारी इकूल मे माटर क8ा क सब ब9चा सँ बेरा बेरी पिरचय के संग संग पूछ रिहल छैिथ - पिढ \nिलख अह नमहर भऽ के िक बनै चाही छी। सभ ब9चा अलग जबाब देिलक। केइयॲ डागदर तऽ केइयॲ \nइंजीिनयर आिद आिद।   अंितम ब¿च पर बैठल छाg खड़ा भेल आओर कहलक - सर! हमर नाम मुhा भेल। \nआओर हम नेता बनब। पूरा क8ा िखल िखला कÎ हँस परल।   \n- मुhा 'तू नेता िकया बनै चाही छी'।   \n- सर ! तािक हम अह सभ ले आवाज उठै सedकी। अह सभकÎ उिचत तनखाह समय पर भेिट। हम नै \nचाही छी तनखाह कऽ अभाव मे कालिह फेरो कोनो 3ोणाचाय) कोनो एकnवय के अँगूठा नै कािट ली। \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३. पX  \n३.१.आशीष अनिचहार-दू टा गजल  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआशीष अनिचहार (सlपक) 8876162759)  \nदू टा गजल  \n1 \n  \nचास नै छै बास नै छै गाम नै छै \nवतु नै छै वातु नै छै दाम नै छै \n  \nआिब बैसल मोनमे अपने िहसाब¿ \nनेह नै छै सोह नै छै काम नै छै \n  \nबस खुशीमे अंग बूझू संग बूझू  \nआ दुखीमे काज नै छै नाम नै छै \n  \nदेशमे रावण कुlभकणÕ मेघनादो  \nकेसरी नै लाल लæमण राम नै छै   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nसद) इ9छा भाव सद¾ सद) भेटल \nचाह नै छै धाह नै छै घाम नै छै \n  \nसभ पितमे 2122-2122-2122 माgा»म अिछ (बहरे रमल मोसçस सािलम)। \n  \n2 \n \n  \nहमरो भेटल सुhे सुhा \nहुनको देलक तकरे दुhा \n \n  \nबेरोजगारीक तीन यार \nधम) शम) भाषण झुनझुhा \n \n  \nिछिड़आ गेल छलहुँ हम बहुते \nहमरा बाहल भूखक जुhा \n \n  \nसंसदमे के सभ पहुँचल छिथ \nसीसी बोतल ठेपी मुhा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n  \nओ सभ मरलै िजनका कारण \nसे गाबै छिथ ता ता तुhा \n \n  \nसभ पितमे 22-22-22-22 माgा»म अिछ। दू अलग-अलग लघुकÎ दीघ) मानबाक छूट लेल गेल अिछ। ई \nबहरे मीर अिछ।  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n४.gी कोना (सlपादक - इरा मिnलक ) \n४.१. रािगनी `ीत- गीत  \n४.२.पnलवी िसहा- तीसी गुणक खान अिछ  \n४.३.िनम)ला कण)- सशoत नारी सशoत समाज  \n४.४. िवXा रिpम- गलतीक बोध( संमरण) \n४.५.अिlबका मिnलक- िवरqगना \n४.६. `ीित `भा-  पंखुड़ी \n४.७.डॉ मालती मधु- तन कtसरक शुuआती ल8ण आ रोकथाम  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nरािगनी `ीत  \nगीत  \n==== \nसखी बरखा के िरमिझम फुहार के सनू, \nजखैन पुरवा बहैया बयार के सुनू। \nगीत गावैया कण-कण मगन भs कोना, \n`ीत के गीत सभ टा <यान सँ सुनू। \n  \nसन् सनन सन चलैया हवा बावरी, \nखूब कुहकैया कोयल महके मंजरी। \nतान झरना के कल-कल मोिहत मन करै, \nराग अ®ुत अिछ जीवन के गान के सुनू। \n  \nभोरे सूरज के कम) गीत `ेिरत करै, \nतान मेहनत के सािध िदन सफल हम करी। \nसqझ शीतल आ राित चैन बंसी बजे, \nपहर के रािगनी सब सlमान सँ सुनू। \n  \nसूनु कंगन के खन-खन म¿ गीत अनुराग,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसुिन पायल के छन-छन म¿ अनुपम बहार। \nगीत गावैया अंचरा मगन मोिहनी, \nसस के लय म¿ मोहन के तान सुनू। \n  \n-रािगनी `ीत, जयपुर \nमो. 7206695866 \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपnलवी िसहा \nतीसी गुणक खान अिछ  \nमनुÃयक `वृित त यैह अइछ जे ,कोनो वतु आसानी सँ उपल²ध  होइए तकर महव कम भ जाइत अइछ। \nहम सब ई त जानवे करइ छी जे तीसी गव घर मे बहुतायत म¿ उपल²ध होइत अइछ आ ओकरा साधारण \nबुिझ कै हमसब,या कही सकइ िछ जे जानकारी के अभाव म¿ लोग एकर सेवन पय©त माgा म¿ नई क पाबय \nछिथन। \nत आउ आई हम एकर गुण स अह सबके अवगत करबै छी। \nतीसी के अलसी सेहो कहल जाइत अइछ। \nतीसी के तासीर गरम होइत छइ।अई म¿ मौजूद तव मिहला सब मे मेनोपॉज के समया म¿ मन आ ´यवहार \nम¿ जे बदलाव अबैत अइछ ओई म¿ बहुत लाभ िमलई छइ। \n  \nपोषक तव-तीसी म¿ एंटीऑoसीड¿ट गुण होइत अइछ। एई म¿ `ोटीन,ओमेगा-3 ,फैटी एिसड,फाइबर,िवटािमन बी \n,पोटैिशयम आ मैªनीिशयम सेहो िमलैत अइछ। \n  \nलाभ -- तीसी के `योग स वजन िनयंिgत, पाचन तंद¸त,कtसर, मधुमेह ,क²ज़ आिद समया म¿ लाभ होइत \nअइछ। \nतीसी के सउँसे खाय स देह के िवषाoत तव िनकइल जाइत अइछ। \n  \n`योग -- रोज एक चlमच भूजल तीसी खाय सँ सुखल केश,बेजान  वचा,एलज आ मुँहासा स बचल जा \nसकई यै। \nगभ)वती मिहला आ तनपान करबै वाली मिहला िचिकसक के परामश) स एकर सेवन कै सकइ छिथन।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n त आउ तीसी खाक अपन इlयुिनटी मजबूत करई जाई जाऊ।तीसी ` ितिदन के भोजन म¿ शािमल कu आ \nवथ रहू। \n-पnलवी िसहा \nमुज़फ़्फ़रपुर, िबहार \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिनम)ला कण) \nसशoत नारी सशoत समाज  \n  \nसशoत नारी, सशoत समाज | \n  ई माg एकटा लोगन अिछ, \n  अथवा समाजक चाहत | \n  यिद लोगन अिछ त, \n  बहुत नीक, बÖड सोहनगर | \n चलु िकछु आर अिहना , \n सुदर सुदर लोगन रचु | \n  एिह के झुनझुना बना, \n   जोर स बजायल जाऊ | \n  कतेक नीक कण)-सुखद, \n  वर   गूंिज उठल | \n सुनु मनोरम <विन, \n  सँगिह दश)न कu | \n  एिह सशoत नारी के, \n की ओ सशoत भेली | \n  सुनु एिह सशoत नारीक »दन,  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n ई गृहलæमी छिथ लæमी िवहीन | \n निह िहनक अपन \n पसदक भोजन, निह पिरधान | \n  िहनका पर थोपल जाइछ, \n  पिरवार-समाजक िवधान | \n  िहनक कलेवर आधुिनक, \n  छिन िवचार वैह पुरान | \n ई सरवती छिथ, \n   वाणी िवहीन | \n निह अपन अलग सोच, \n निह अपन पृथक िवचार | \n ई पाव)ती दुग© काली छिथ, \n पूण)तः शिoत िवहीन | \n   पराधीन, पराि]त, \n   ¸ªण-कलेवर, शg-िवहीन,| \n   जागू gीगण जागु, \n    अह रचू नव-िवधान | \n   महामाया, अhपूण©, लæमी अिहं, \n  अह िथकहुँ म सरवती |  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  निह कोनो संशय राखू  मन म¿, \n    अिहं िथकहुँ म पाव)ती | \n   अह `ेम के क¸ वीकार, \n सँगिह शोषण के क¸ `ितकार | \n तखिन होयब अह सशoत नारी, \n  अिहं स बनत सशoत समाज | \n अपन कलेवर माg निह, \n  पिरवित)त कu अपन िवचार | \n  आधुिनक सëयता सँग, \n  आधुिनक सोच के क¸ अìीकार | \n  शोिषत होउ निह, \n     शोषण क¸ बद | \n  सृजन कu नव समाजक, \n   रचू जीवनक नव छद | \n    अिहं छी सशoत नारी, \n  अिहं स बनत सशoत समाज l \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवXा रिpम  \nगलतीक बोध( संमरण ) \n  \nबात ओिह समय के िछयै जखैन हम आठवq म¿ छलौ आ गरमी छु¯ी म¿ हाटल स गाम आयल रहौ।सqझ क \nखेला क आयले रही िक ÁाÂण टोला स दामोदर कका ऐलिखन आ लालपीसी के कहलिखन जे लालबिहन \nआई राइत म¿ आयब हमरा अंगना आई हमर बड़की बेटी लालदाई के िबयाह िछयै राइत म¿।लालदाई हमरे \nउमर के रहै आ छोट म¿ जखैन गाम म¿ पढ़ै छलौ त एके oलास म¿ रहौ। लालपीसी आÄय) स पुछलकै जे \nअखन दूपहिरये म¿ त लालदाई के आम क गाछी म¿ देखने रिहयै आ अहुं के त खेत िदस जाईत देखने रहॱ \nत कत चािर घंटा म¿ वर भेट गेल? कहलिखन जे नै राजे कथा लगेने रिहयै  लड़का बर सlपh छलै  घर \nदुआर सेहो नीक छलै लेिकन बर के माय बहुत पाई मंगै छैलै तै छोिड़ए देने छिलयै ई कथा लेिकन ओिह \nलड़का के आई राित म¿ हमर छोटका भाय रामबाबू पकैड़ के आनतै आ चोरौका िबयाह हेतै । लालपीसी \nआÄय) भ कहलकै अखने िकया करै िछयै िबयाह अखैन त अठम¿ म¿ अिछ आ चोरौका िबयाह िकया करै \nिछयै। दामोदर कका ज़बाब देलिखन जे चोरौका िबयाह नै करबै त पाई कत स िगनेबै दहेज के आ अखैन \nनीक लड़का फंसेने छै रमबबूआ ई किह हरबरैलै चिल गेलिखन ओत स।हम आÄय) स लालपीसी के \nपुछिलयै जे चोरौका िबयाह की होई छै त लालपीसी दुखी भ कहलकै जे राित म¿ चिलह¿ िबयाह देखै लै त \nदेिखहै।बqिक के चािर घंटा तक हमरा लै बहुत मुिpकल भ गेल िबतेनाई िकयिक लालदाई संगी जकq छलै \nहमर आ एÏा अगले तरह के िबयाह। लेिकन जखैन राित म¿ मq आ लालपीसी संगे दामोदर कका के अंगना \nगेलौ िबयाह देखै लै त ओत के दृpय देख क अचंिभत रैह गेलौ। िबयाह बला के वर जबरदती एते शराब \nिपया देने रहिथन ई सब जे उ नीचा भूíया म¿ उंघरायल आ धोती खाली डqर म¿ लपटायल रहैह और नशा \nके हालत म¿ भिर अंगना के लोक के  गािर पढ़ै छलैथ।आ लालदाइ िबयौहतिल सािर पिहरने कोबर घर के \nकोना म¿ डरे डबडबायल आंिख ठार।आ भिर अंगना के लोक जnदी जnदी िबयाह के ओिरयान करै म¿ लागल \nरहै िकया िक अगर बर के होश आइब जैतै त भाइग जेतै।हम ओते पैघ त रहॱ नै लेिकन तैयो बहुत डर \nभ गेल पता नै ई केहन िबयाह   होई छै।हम लालपीसी के अÏछ कर लगलीयै जे अंगना चल हमरा नै नीक \nलागैया तखन कनीये काल बाद हम सब अंगना चिल एलॱ।भिर रािg ठीक स नॴद निह भेल   जहq आंिख \nलागय िक सपना म¿ िबयाह बला अंगना के दृpय देखाय लागै आ हड़बड़ा कर उिठ जाई छलौ।भोरे कमिनहिर \nकहलक जे राित म¿ जे िबयाह भेलै ओिह म¿ त बाद म¿ वर के किन होश एलै त भाग लगलै तखैन सब डरा \nधमका क कहुना िबयाह करेलकै।भोर म¿ दामोदर कका ऐलिखन तो बड खुश भ क कहै छिथन जे  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nलालबहीन लालदाई के िबयाह सlपh भ गेल।आब हमर आधा मन हnका भ गेल तीन चािर बरख के बाद \nअपन छोटकी बेटी फूलदाई के सेहो अिहना क क लेबै  िबयाह।हमरा बहुत आÄय) लागल जे िहनका अपने \nबेटी के ओ तकलीफ भरल  चेहरा पर नजैिर नै गेलैन जे ई अखनो एते खुश छिथन। लेिकन बाद म¿ कका \nबुझलिखन जे हुनका स  केहन बड़का गलती भ गेलैन जेकरा सुधारनाई   बहुत मुिpकल छै।जखैन चतुथ \nतक तो कहुंना पकिर धकिर के रहलैन बर   लेिकन ओकर   पराते चुपे चापे भािग गेलैह आधा रािg म¿। बर \nअपन गाम स कतौ और जा के नुका गेलैन। आ लालदाई त गुlमी लाईद लेलकै। नै िकछ बाजै ने भूकै \nकतौ चुपचाप बैसल रहय। पढ़ाई सेहो छोिड़ए देलकै। एकदम मुरझा गेलै।आब त दामोदर कका के बेटी के \nहालत देखल नै जािन।कतेको बेर बर के माय स भ¿ट करिथह जे कहुना बर के खबर पता चलिन लेिकन \nिक9छ नै पता चलैिन। बहुतॲ बेर भ¿ट केला पर बर के माय   हुनकर हैिसयत से बहुत बेसी दहेज ल क ई \nिबयाह के मानलिखन आ अपन बेटा के सासुर जाय देलिखह आ फेर   दुरागमन भेलै। ई सब खबिर जखैन \nगाम अिबयै छु¯ी म¿ त लोक सब दैत रहै छलै। पqच छःसाल बीत गेलै अिह बात के । फेर एक बेर गाम \nगेल छलौ  छु¯ीये म¿ त एक िदन भोरे दामोदर कका हरबरायले एलैथ आ लालपीसी के कहलिखन जे \nउतरबायर गाम जाई छी फूलदाई के कथा ठीक करै लै।हम त   आÄय) स तकिलयैन  कका  िदश िकया की \nआब हमहु पैग भ गेल रहौ आ लालदाई के चोरौका िबयाह के मतलब बुिj गेल रहॱ। लेिकन ओिह िदन \nकका के चेहरा म¿ तकलीफ देखाई दैत   छलैन कह लगला नै बु9ची ऐ बेर फेर स उ गलती नै करबै ए बेर \nदेख सुिन क करबै। ई लड़का बला कहलकै या जे सोनदाई के पढ़ देतै आगू। गरीब पिरवार छै लेिकन \nकी किरयै  ितलक नै द सकै िछयै िकया की लालदाई के सासु के पाई दै लै  सबटा बेच देिलयै आ िबना \nटाका के संभव नै छै सव)गुणसंपh लड़का आ ई लड़का बला िबना ितलके(टाका) के िबयाह करै लेल तैयार \nछै। कका त चिल गेलैथ लेिकन हम बहुत िकछ सोचै पर मजबूर भ गेलौ। जेना  दामोदर कका बड़की \nबेटी के धनवान आ सlपh   लेिकन लालची, संवेदनहीन लोक के घर म¿ िबयाह क क खुश छैथ वा छोटकी \nबेटी के गरीब आ बुझनुक लोक बला घर म¿ िबयाह क क।   िक सबटा गलती दामोदर कका के छैह या  \nई गलती करै पर मजबूर कर बला त बेटा के बाप के , जे ई नै बुझै छै जे आदमी बेचै के वतु नै होई \nछै? दामोदर कका सन लोक त मािन गेलैथ अपन गलती आ सुधारै के कोिशश केलिखन,लेिकन पाई लै \nबला बेटा के बाप अपन गलती किहया मानता निह जािन। \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिlबका मिnलक  \nिवरqगना \nअjîिगनी छी हम िवरqगना छी \nआधा अंग के संग संग हम सब \nआधा आबादी पर राज अपन बनेने छी \nदेशक डोर होय या गृहथी के \nसब पर अपन  कमान बनेने छी \nकम) भूिम होय या रण भूिम \n पहचान अपन बनेने छी \n´योम होय या िशखर आरोही म¿ \n<वज अपन फहरेने छी \nफायटर होय या पायलट होय \nहौसला अपन बुलंद बनेने छी \nअिभनेgी होय या किवयgी \nलोहा अपन मनवेने छी \nआईएस अफसर होय या ि»»ेटर होय \n¸तबा अपन बनेने छी \nगायकी होय या तैराकी होय \nसबहक मन हम मोहने छी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसा<वी होय या अभयंgी होय \nसब पर अपन पकड़ बनेने छी \nगणतंg िदवस के जय घोष म¿ \nपहचान िवरqगना के बनेने छी \n  \n-अिlबका मिnलक, लहेिरयासराय दरभंगा \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n`ीित `भा  \nपंखुड़ी \nके छी हम,आ िक छी हम, \nअंगनाक रौनक,सqझक दीया \nuनझून पtजनी चंचलाअबैत \nकरैत िबन शोर, \nमायक छाया िपता के काया \nबनी अएलहूं अहqक ¥ार \nकअ िलय हमरा सहज वीकार। \nधानक बाली सन खनकब हर 8ण \nचहकब सदा घर आ आंगन \nसजल रहत मड़बा अहqक \nचढ़ी बैसत दुलरी धीया अहक \nराखत पागक मान-सlमान \nदेहरी पर नहॴ आबत आँच। \nहम छी जूही,  हम छी चlपा \nगुलाबक सुवािसत पंखुड़ी हम। \nदमकैत रहै माय के आँचर \nएहन uप िवभूित सचार छी हम।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअंगनाक रौनक िवसहथ गामक धीया छी हम।   \n-`ीित `भा, जमशेदपुर \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडॉ मालती मधु \nतन कtसरक शुuआती ल8ण आ रोकथाम  \nÁेट कैसर या तन कैसर आब बहुत कॉमन भ रहल अिछ. पिहले िवदेश टा मे बेसी देखल जाई छले \nलेिकन िपछला िकछ साल मे अपनादेश मे एकर केस बढल जा DX रहल अिछ. धीरे धीरे तन कैसर \nमिहला मे होई वला सबस कामन कैसर भेल जा रहल छै.अगर शु¸ के टेज मे बीमारी के पता लगा लेल \nजाय त बहुत हद तक इलाज सlभव अएछ. पुरा दुिनया मे तन कैसर के रोके के लेल उपाय चैल रहल \nछै और ऑoटोबर मिहना के जाग¸कता मिहना के uप मे जानल ज़ाई छै. अिह लेख मे तन कैसर के \nशु¸आती ल8ण के बारे मे जानकारी देल जायत.         तन कैसर के शु¸आती ल8ण    तन के कोनो \nऐहेन गठ जई मे दद) निह हुए ओई पर <यान दई के चािह. िनपल स कोनो तरह के िडचाज) िवशेष uप \nस लाल रंग के िडचाज) आबे त डॉoटर लग जा क जच करबी. तन के िकन मे कोनो फ़रक ( संतरा \nके िछलका जेका छेद   भेला पर ) भेला पर सहो <यान देबाक चाही.बगल मे या गद)न मे भेल िगnटी \nशु¸आती ल8ण भ सकेत अिछ.         िनपल के आस पास बहुत जाड़ा खुजली या तन मे वेिलंग    सहो \nमहवपूण) ल8ण भ सकेत अिछ.   तन कैसर स केना बचल जाइय                        तन कैसर के लेल \nबहुत िरक फ़ैoटर होइत अिछ जेना वजन बेसी भेनाए ( िवशेष uप स रजोिनवृित के बाद ),डेली िदनचय© \nमे ´यायाम के कमी या िबवाहक बाद लेट स बाल ब9चा भ¿नाई. संतुिलत खानपान आ `ितिदन ´ययाम स \nबहुत बीमारी स बचाव सlभव अिछ. खान पान मे बेसी स²ज़ी और फल के शािमल करवाके चािह. वसायुoत \nभोजन , धूïपान वग़ैरह स परहेज़ कर चािह.                       तन कैसर के केस मे अपना आप स Áेट \nके सेnफ इªज़ैिमनेशन   ( अपना आप स जच) काफ़ी कारगर सािबत भेल अिछ. दुिनया भिर मे अलग अलग \nदेश मे gी सब अपना आप स अपन जच करे छैथ और कोनो समया भेला पर डाoटर स सlपक) करे \nछैथ. सेnफ इªज़ैिमनेशन मे मािसक के बाद के कोनो िदन िफ़oस क क हाथेली स हnका दबा क देखल \nजाये छै जे कोनो गठ या िनपल स कोनो मवाद आबी रहल अिछ. अगर कोनो िदक़्क़त महसूस हुए त \nडॉoटर स भ¿ट किर.                               मैमो;फ़ी एकटा खास तरह के एoसरे जच होइत अिछ जई स \nबहुत शु¸आती टेज मे तन कैसर के पकरल जा सके छै. मैमॉ;फ़ी चालीस स पचास वष) के बीच हर \nदु साल मे एक बेर कराएबाक ज़uरत छै या कम स कम चालीस स पचास साल के बीच एक बेर त \nज़uर कराएबाक चाही.चालीस साल स पिहले तन के अnÈसाउंड बेसी बिढ़या रहै छै. अगर कोनो गठ हुए \nत डॉoटर स परामश) ली. उपचार                                                             तन कैसर मे जे शु¸आत मे \nपता चलई छै , मरीज़ लेल ओतबै बिढ़या रहे छै.शु¸ के टेज मे सज)री मे पूरा Áेट निह हटा क खाली  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगठ के हटाब स काज चिल जायत अिछ. कखनो कखनो कीमोथेरपी के सहो ज¸रत होइत \nअिछ.                 ई बीमारी के भयावह uप स डराई के बदला मे अपन जच क   सही समय पर डॉoटर स \nपरामश) ल क एकर उपचार सlभव अिछ.मिहला सब अपना आस पास दोत, सखी या िरpतेदार मे सेnफ़ \nइªज़ैिमनेशन के बारे मे जाग¸कता फैला क एक दोसर के मदत क सकैत छिथन. \n-Dr. Malti Madhu- Gyanaecologist obstraction and IVF specialist \nApollo fertility,Noida, madhutmh17@gmail.com \n  \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n........................................................................................................................  \nसंघ लोक सेवा आयोग / िबहार लोक सेवा आयोगक परी8ा लेल   मैिथली (अिनवाय) आ ऐि9छक ) आ आन \nऐि9छक िवषय आ सामाय :ान (अं;ेजी मा<यम ) हेतु सािम;ी \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPT IONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)]  \n  \nVideha e -Learning  \n \nपेटार (िरसोस) सेटर ) \nश²द -´याकरण -इितहास   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nMAITHILI IDIOMS & PHRASES  मैिथली मुहावरा एवम् लोकोिoत `काश - रमाकात िम] \nिमिहर  (खटी `वाहयुoत मैिथली िलखबामे सहायक) \nडॉ. लिलता झा- मैिथलीक भोजन सlबधी श²दावल ◌ी (खटी `वाहयुoत मैिथली िलखबामे सहायक) \nमैिथली श²द संचय  MAITHILI DICTIONARY - RAMDEO JHA  (खटी `वाहयुoत मैिथली िलखबामे \nसहायक) \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY  \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY  \nअिणमा िसंह -Shishu_Geet_Khel_Anima_Singh  \nडॉ. रमण झा \nमैिथली का´यमे अलòार     अलòार -भाकर  \nआनद िम] (सौजय ]ी रमानद झा \"रमण\") - िमिथला भाषाक सुबोध ´याकरण  \nBHOLALAL DAS  मैिथली सुबोध ´याकरण - भोला लाल दास  \nराधाकृÃण चौधरी- A Survey of Maithili Literature  \n.............................................................................................. ..........................  \nमूलपाठ  \nितरहुता िलिपक उ®व ओ िवकास (यू.पी.एस.सी. िसलेबस) \nराजे±र झा- िमिथला8रक उ®व ओ िवकास  (मैिथली सािहय संथान आक©इव ) \nSurendra Jha Suman  द -वती (मूल )- ]ी सुरे3 झा सुमन (यू.पी.एस .सी. िसलेबस ) \n`बध सं;ह - रमानाथ झा (बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) CIIL SITE  \n........................................................................................................................   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसमी8ा \nसुभाष च3  यादव -राजकमल चौधरी: मोनो;ाफ  \nिशव कुमार झा \"िट nलू\" अंशु-समालोचना \nडॉ बचे±र झा- B_JHA_Nibhand_Nikunj.pdf  \nडॉ. देवशंकर नवीन - Adhunik_Sahityak_Paridrishya  \nडॉ. रमण झा- िभh -अिभh  \n`ेमशंकर िसंह - मैिथली भाषा सािहय :बीसम शता²दी (आलोचना) \nडॉ. रमानद झा 'रमण' \nिहआओल  \nअिखयासल      CIIL SITE  \nदुग©नद मaडल -च8ु \nRAMDEO JHA  द -वतीक वतु कौशल - डॊ. ]ीरामदेवझा \nSHAILENDRA MOHAN JHA  पिरचय िनचय - डॊ शैले3 मोहन झा \n........................................................................................................................  \n अितिरoत पाठ  \n पिहने िमिथला मैिथलीक सामाय जानकारी लेल एिह पोथी कÎ पढ़ू:- \nराधाकृÃण चौधरी- िमिथलाक इितहास  \nफेर एिह मनलªगू फाइल सभकÎ सेहो पढ़ू:- \nकेदारनाथ चौधरी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nचमेलीरानी                         माहुर                           करार    \nकुमार पवन \nपइठ (मैिथलीक सव)]े× कथा) (साभार अंितका)       डायरीक खाली पhा (साभार अंितका) \nया◌ेगे3 पाठक िवया◌ेगी- िव:ानक बतकही \nरामलोचन ठाकुर - मैिथली लोककथा \nSAHITYA AKADEMI  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/publications/e -books.jsp  \nhttp://sahitya -akademi.gov.in/general/Digitalbooks.jsp  \nCIIL  \nhttp://corpora.ciil.org/maisam.htm  \nअिखयासल (रमानद झा रमण ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI1.pdf  \nजुआयल कनकनी- महे3  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI2.pdf  \n`बध सं;ह - रमानाथ झा (बी.पी.एस .सी. िसलेबस ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI3.pdf  \nसृजन केर दीप पव)- सं केदार कानन आ अरिवद ठाकुर  \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI4.pdf  \nमैिथली गX सं;ह - सं शैले3 मोहन  झा  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI5.pdf  \nJNU  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/maithili/index.jsp  \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/student_projects/lexicon.jsp?lexicon=maithili \nARCHIVE.ORG  \nhttps://archive.org/details/% 40vijay_deo_jha?&sort= -publicdate&page=2  \nVIDEHA MAITHILI BOOKS/ PICTURE-AUDIO-VIDEO ARCHIVE  \nhttp://videha.co.in/new_page_15.htm  \nhttps:// sites.google.com/a/videha.com/videha -pothi/  \nALL INDIA RADIO DOORDARSHAN आकाशवाणी दूरदश)न  \nhttp://prasarbharati.gov.in/    \nhttp://newsonair.com/   \nhttps://doordarshan.gov.in/  \nआकाशवाणी मैिथली \nपोडकाट  http://prasarbharati.gov.in/podcast.php?filterlang=Maithili&from=1947 -08 -\n15&fromwp=2020 -08 -29&to=2050 -12 -31&search=GO  \nआकाशवाणी पटना/ दरभंगा मैिथली रेजनल यूज टेoट डाउनलोड -1 http://newsonair.com/RNU -\nNSD -Audio -Archive -Search.aspx  \nआकाशवाणी पटना/ दरभंगा मैिथली रेजनल यूज टेoट डाउनलोड -2 http://newsonair.com/Regional-\nText.aspx   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआकाशवाणी दरभंगा http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=282  \nआकाशवाणी दर भंगा यू यूब \nचैनल  https://www.youtube.com/channel/UCGdNveEFmv4pPolWiTEMxVA  \nआकाशवाणी भागलपुर  http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=359  \nआकाशवाणी पूिण)य http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=256   \nआकाशवाणी पटना http://prasarbha rati.gov.in/playersource.php?channel=122  \nIGNCA  \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/mithila.htm  \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/kalyani.htm  (MAITHILI ENGLIS H DICTIONARY)  \nhttp://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/mithila.htm  \nMITHILA DARSHAN  \nhttps://mithiladarshan.com/  (online pdf of Maithili journal)  \nI LOVE MITHILA  \nhttps://www.ilovemithila.com/   (online maithili journal)  \nमैिथली सािहय संथान  \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/  \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/resources  (online pdf of Reasearch Papers/ \nbooks)  \n........................................................................................................................   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVID EHA e -LEARNING YOUTUBE CHANNEL  \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXiOHp7A  \n(अनुवत)ते) \n-गजे3 ठाकुर  \nिवदेहक िकछु िवशेषqक :- \n१) हाइकू िवशेषqक १२ म अंक , १५ जून २००८   \nVideha_15_06_2008.pdf           Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf        12.pdf  \n२) गजल िवशेषqक २१ म अंक ,  १ नवlबर २००८   \nVideha_01_11_2008.pdf        Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf          21.pdf  \n३) िवहिन कथा िवशेषqक ६७ म अंक , १ अoटूबर २०१०  \nVideha_01_10_2010         Videha_01_10_2010_Tirhuta              67  \n४) बाल सािहय िवशेषqक ७० म अंक , १५ नवlबर २०१०  \nVideha_15_11_2010         Videha_15_11_2010_Tirhuta              70  \n५) नाटक िवशेषqक ७२ म अंक १५ िदसlबर २०१०  \nVideha_15_12_2010         Videha_15_12_2010_Tirhuta            72  \n६) नारी िवशेषqक ७७ म अंक ०१ माच) २०११  \nVideha_01_03_2011         Videha_01_03_2011_Tirhuta            77  \n७) अनुवाद िवशेषqक (गX -पX भारती) ९७ म अंक   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_01_01_2012  Videha_01_01_2012_Tirhuta            97  \n८) बाल गजल िवशेषqक िवदेहक अंक १११ म अंक , १ अगत २०१२  \nVideha_01_08_2012         Videha_01_08_2012_Tirhuta            11 1 \n९) भिoत गजल िवशेषqक १२६ म अंक , १५ माच) २०१३   \nVideha_15_03_2013         Videha_15_03_2013_Tirhuta            126  \n१०) गजल आलोचना-समालोचना-समी8ा िवशेषqक १४२ म, अंक १५ नवlबर २०१३  \nVideha_15_11_2013         Videha_15_11_2013_Tirhuta            142  \n११ ) काशीकqत िम] मधुप िवशेषqक १६९ म अंक १ जनवरी २०१५  \nVideha_01_01_2015  \n१२) अरिवद ठाकुर िवशेषqक १८९ म अंक १ नवlबर २०१५  \nVideha_01_11_2015  \n१३) जगदीश च3 ठाकुर अिनल िवशेषqक १९१ म अंक १ िदसlबर २०१५  \nVideha_01_12_2015  \n१४ ) िवदेह सlमान िवशेषा क- २०० म अ क  १५ अ`ैल २०१६ / २०५ म अ क  १ जुलाई २०१६  \nVideha_15_04_2016  \n Videha_01_07_2016  \n१५ ) मैिथली सी.डी./ अnबम गीत संगीत िवशेषqक - २१७ म अंक ०१ जनवरी २०१७  \nVideha_01_01_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१६ ) मैिथली वेब पgकािरता िवशेषqक  \nVIDEHA 313  \nलेखकसं आमंिgत रचनापर आम ंिgत आलोचकक िटपणीक शृंखला \n१. कािमनीक पqच टा किवता आ ओइपर मधुकात झाक िटपणी \nिवदेहक दू सए नौम  अंक  Videha_01_09_2016  \nएिडटस) चोइस सीरीज  \nएिडटस) चोइस सीरीज -१ \nिवदेहक १२३ म (०१ फरबरी २०१३) अंकमे बलाकारपर मैिथलीमे पिहल किवता `कािशत भेल छल। ई \nिदसlबर २०१२ क िदnलीक िनभ)या बलाकार काaडक बादक समय छल। ओना ई अनूिदत रचना छल, \nतेलुगुमे पसुपुलेटी गीताक एिह किवताक िहदी अनुवाद केने छलीह आर. शqता सुदरी आ िहदीसँ मैिथली \nअनुवाद केने छलाह िवनीत उपल। हमर जानकारीमे एिहसँ बेशी िसहराबैबला किवता कोनो भाषामे निह रचल \nगेल अिछ। सात सालक बादो ई समया ओहने अिछ। ई किवता सभकÎ पढ़बाक चाही, खास कऽ सभ \nबेटीक बापकÎ, सभ बिहनक भाएकÎ आ सभ पÚीक पितकÎ। आ िवचारबाक चाही जे हम सभ अपना ब9चा \nसभ लेल केहन समाज बनेने छी। \nएिडटस) चोइस सीरीज -१ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस) चोइस सीरीज -२ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच Áेट कैसरक समयापर िवदेह मे मीना झा केर एकटा लघु कथा \n`कािशत भेल। ई मैिथलीक पिहल कथा छल जे Áेट कैसर पर िलखल गेल। िहदीमे सेहो ताधिर एिह \nिवषयपर कथा निह िलखल गेल छल, कारण एिह कथाक ई-`कािशत भेलाक १-२ सालक बाद िहदीमे दू \nगोटेमे घॲघाउज भऽ रहल छल िक पिहल हम आिक हम, मुदा दुनूक ितिथ मैिथलीक कथाक परवत छल। \nबादमे ई िवदेह लघु कथामे सेहो संकिलत भेल। \nएिडटस) चोइस सीरीज -२ (डाउनलोड िलंक)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिडटस) चोइस सीरीज -३ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदीश च3 ठाकुर अिनलक िकछु बाल किवता `कािशत भेल। बादमे \nहुनकर ३ टा बाल किवता िवदेह िशशु उसवमे संकिलत भेल जािहमे २ टा किवता बेबी चाइnडपर छल। \nपढ़ू ई तीनू किवता, बादक दुनू बेबी चाइnडपर िलखल किवता पढ़बे टा कu से आ;ह। \nएिडटस) चोइस सीरीज -३ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस) चोइस सीरीज -४ \nिवदेहक ५०-१०० म अंकक बीच जगदानद झा मनुक एकटा दीघ) बाल कथा किह िलअ बा उपयास \n`कािशत भेल, नाम छल चोनहा। बादमे ई रचना िवदेह िशशु उ सवमे संकिलत भेल, ई रचना बाल \nमनोिव:ानपर आधािरत मैिथलीक पिहल रचना छी, मैिथली बाल सािहय कोना िलखी तकर Èेिनंग कोस)मे एिह \nउपयासकÎ राखल जेबाक चाही। कोना मॊडन) उपयास आग बढ़ै छै, टेप बाइ टेप आ सेहो बाल \nउपयास। पढ़बे टा कu से आ;ह। \nएिडटस) चोइस सीरीज -४ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस) चोइस सीरीज -५ \nएिडटस) चोइस ५ मे मैिथलीक \"उसने कहा था\" माने कुमार पवनक दीघ)कथा \"पइठ\" (साभार अंितका) । \nिहदीक पाठक, जे \"उसने कहा था\" पढ़ने हेता, कÎ बुझल छिह जे कोना अिह कथाकÎ रिच च3धर शम© \n’गुलेरी’ अमर भऽ गेलाह। हम चच© कऽ रहल छी, कुमार पवनक \"पइठ\" दीघ)कथाक। एकरा पढ़लाक बाद \nअहकÎ एकटा िविचg, सुखद आ मोन हौल करैबला अनुभव भेटत, जे सेoसपीिरअन Èेजेडी सँ िमिलतो लागत \nआ फराको। मुदा एिह रचनाकÎ पढ़लाक बाद तामस, घृणा सभपर िनयंgणकÎ आ सामािजक/ पािरवािरक \nदाियवकÎ सेहो अह आर गंभीरतासँ लेबै, से धिर पÏा अिछ। मुदा एकर एकटा शत) अिछ जे एकरा समै \nिनकािल कऽ एÏे उखड़ाहामे पिढ़ जाइ। \nएिडटस) चोइस सीरीज -५ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस) चोइस सीरीज -६  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदीश `साद मaडलक लघुकथा \"िबसढ़\": १९४२-४३ क अकालमे बंगालमे १५ लाख लोक मुइला, मुदा \nअमय) सेन िलखैत छिथ जे हुनकर कोनो सर-सlबधी एिह अकालमे निह मरलिह। िमिथलोमे अकाल आएल \n१९६७ ई. मे आ इिदरा गधी जखन एिह 8ेg अएली तँ हुनका देखाओल गेल जे कोना मुसहर जाितक \nलोक िबसढ़ खा कऽ एिह अकालकÎ जीित लेलिह। मैिथलीमे लेखनक एकभगाह िथित िवदेहक आगमनसँ \nपिहने छल। मैिथलीक लेखक लोकिन सेहो अमय) सेन जेक ओिह महािवभीिषकासँ `भािवत निह छला आ तÎ \nिबसढ़पर कथा निह िलिख सकला। जगदीश `साद मaडल एिहपर कथा िलखलिह जे `कािशत भेल चेतना \nसिमितक पिgकामे, मुदा काय)कारी सlपादक ¥ारा वत)नी पिरवत)नक कारण ओ मैिथलीमे निह वरण् अवहßमे \nिलखल बुझा पड़ल, आ ओतेक `भावी निह भऽ सकल कारण िवषय रहै खटी आ वत)नी कृिgम। से एकर \nपुनः ई-`काशन अपन असली uपमे भेल िवदेहमे आ ई संकिलत भे ल \"गामक िजनगी\" लघुकथा सं;हमे। एिह \nपोथीपर जगदीश `साद मaडलकÎ टैगोर िलटरेचर अवाड) भेटलिन। जगदीश `साद मaडलक लेखनी मैिथली \nकथाधाराकÎ एकभगाह हेबासँ बचा लेलक, आ मैिथलीक समानातर इितहासमे मैिथली सािहयकÎ दू कालखaडमे \nबिट कऽ पढ़ए जाए लागल- जगदीश `साद मaडलसँ पूव) आ जगदीश `साद मaडल आगमनक बाद। तँ \n`तुत अिछ लघुकथा िबसढ़- अपन सु9चा वuपमे। \nएिडटस) चोइस सीरीज -६ (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस) चोइस सीरीज -७ \nमैिथलीक पिहल आ एकमाg दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफी। सदीप कुमार साफीक दिलत \nआमकथा जे अहकÎ अपन लघु आकाराक अछैत िहलोिड़ देत आ अहक ई िथित कऽ देत जे समानातर \nमैिथली सािहय कतबो पढ़ू अहकÎ अछॱ निह होयत। ई आमकथा िवदेहमे ई-`कािशत भेलाक बाद लेखकक \nपोथी \"बैशाखमे दलानपर\"मे संकिलत भेल आ ई मैिथलीक अखन धिरक एकमाg दिलत आमकथा िथक। तँ \n`तुत अिछ मैिथलीक पिहल दिलत आमकथा: सदीप कुमार साफीक कलमसँ। \nएिडटस) चोइस सीरीज -७  (डाउनलोड िलंक) \nएिडटस) चोइस सीरीज -८ \nनेना भुटकाकÎ राितमे सुनेबा लेल िकछु लोककथा (िवदेह पेटारसँ)। \nएिडटस) चोइस सीरीज -८ (डाउनलोड िलंक)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएिडटस) चोइस सीरीज -९ \nमैिथली गजलपर पिरचच© (िवदेह पेटारसँ)। \nएिडटस) चोइस सीरीज -९ (डाउनलोड िलंक) \nजगदीश `साद मaडल जीक ६५ टा पोथीक नव संकरण िवदेहक २३३ सँ २५० धिरक अंकमे धारावािहक \n`काशन   नीचक िलंकपर पढ़ू:- \nVideha_15_05_201 8 \nVideha_01_05_2018  \nVideha_15_04_2 018  \nVideha_01_04_2018  \nVideha_15_03 _2018  \nVideha_01_03_2018  \nVideha_15_ 02_2018  \nVideha_01_02_2018  \nVideha_1 5_01_2018  \nVideha_01_01_2018  \nVideha _15_12_2017  \nVideha_01_12_2017  \nVide ha_15_11_2017  \nVideha_01_11_2017   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nVideha_15_10_2017  \nVideha_01_10_2017  \nVideha_15_09_2017  \nVideha_01_09_2017  \nिवदेह ई -पिgकाक   बीछल रचनाक संग - मैिथलीक  सव)]े×  रचनाक  एकटा समानातर  संकलन : \nिव देह : सदेह : १ (२००८ -०९ ) देवनागरी \nिव देह : सदेह : १ (२००८ -०९ ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली `बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) देवनागरी \nिवदेह :सदेह :२ (मैिथली `बध -िनबध -समालोचना २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पX २००९ -१० )देवनागरी \nिवदेह :सदेह :३ (मैिथली पX २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० )देवनागरी \nिवदेह :सदेह :४ (मैिथली कथा २००९ -१० ) ितरहुता \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]  ितरहुता \nिवदेह मैिथली िवहिन कथा [ िवदेह सदेह ५ ]- दोसर संकरण देवनागरी \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह ६ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली लघुकथा [ िवदेह सदेह  ६ ] ितरहुता  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवदेह मैिथली पX  [ िव देह सदेह ७ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली पX  [ िवदेह सदेह ७ ]  ितरहुता \nिवदेह मैिथली नाय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली नाय उसव  [ िवदेह सदेह ८ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली िशशु उसव  [ िवदेह सदेह ९ ] ितरहुता \nिवदेह मैिथली `बध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ]देवनागरी \nिवदेह मैिथली `बध -िनबध -समालोचना [ िवदेह सदेह १० ] ितरहुता \nिवदेह :सदेह ११  \nिवदेह :सदेह १२  \nिवदेह :सदेह १३  \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of  the  original works.-Editor  \nMaithili Books can be downloaded from:  \nhttps://sites.google.com/a/videha. com/videha -pothi/  \nिवदेह सlमान : सlमान -सूची (समानातर सािहय अकादेमी पुरकार सिहत)  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअपन मंत´य  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \nसूचना/ घोषणा \n१ \n\"िवदेह सlमान\" समानातर सािहय अकदेमी पुरकारक नामसँ `चिलत अिछ। \"समानातर सािहय अकादेमी \nपुरकार\" (मैिथली), जे सािहय अकादेमीक मैिथली िवभागक गएर सqवैधािनक काजक िवरोधमे शु¸ कएल \nछल, लेल अनुशंसा आमिgत अिछ। \nअनुशंसा २०१९ आ २०२० बख) लेल िनø कोिट सभमे आमिgत अिछ: \n१) फेलो \n२)मूल पुरकार \n३)बाल-सािहय \n४)युवा पुरकार आ \n५) अनुवाद पुरकार। \nअपन अनुशंसा ३१ िदसlबर २०२० धिर २०१९ पुरकारक लेल आ ३१ माच) २०२१ धिर २०२०क \nपुरकारक लेल पठाबी। \nपुरकारक सभ »ाइटेिरया सािहय अकादेमी, िदnलीक समानातर पुरकारक सम8 रहत, जे एिह \nिलंक  sahitya-akademi.gov.in  पर उपल²ध अिछ। अपन अनुशंसा \neditorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n२ \n“िमिथला मखान” िफnम देखू माg १०१ टाकामे। Android App “BEJOD” download कu वा \nजाउ www.bejod.in  पर, signup कu, एकटा ईमेल जायत, अपन ईमेल खोलू आ ओकरा िoलक कu  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअहक अकाउंट एoटीवेट भय जायत। आब िमिथला मखान रेaट पर िलअ, डेिबट काड)सँ १०१ टाका \nअ◌ॉनलाइन पेम¿ट कu आ िफnम देखू। \n \n३ \nिवदेह अपन आगामी अंक (२०२१ क `ारlभमे) ]ी रामलोचन ठाकु र पर िवशेषqक िनकालबाक नेयार केने \nअिछ। हुनका सlबधी रचना आमंिgत अिछ (संमरण, सा8ाकार, समी8ा आिद) जे ३१ िदसlबर २०२० \nधिर editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाओल जा सकैत अिछ। िवदेह पेटारक अतग)त (पोथी \nडाउनलोड साइट) मे http://www.videha.co.in/new_page_15.htm   हुनकर मौिलक, अनूिदत आ \nसlपािदत रचना ãी पी.डी.एफ. डाउनलोड लेल उपल²ध अिछ। \n \nिवदेह :मैिथली सािहय  आदोलन : मानुषीिमह  संकृताम्: VIDEHA: AN IDEA FACTORY  \n(c)२००४-२०२१. सव©िधकार लेखकाधीन आ जतऽ लेखकक नाम नै अिछ ततऽ संपादकाधीन। िवदेह- \n`थम मैिथली पाि8क ई-पिgका ISSN 2229-547X VIDEHAसlपाद क: गजे3 ठाकुर।  सह-सlपादक: \nडॉ उमेश मंडल।  सहायक सlपादक: राम िवलास साहु, नद िवलास राय, सदीप कुमार साफी आ मुhाजी \n(मनोज कुमार कण))। सlपादक- नाटक-रंगमंच-चलिचg- बेचन ठाकुर। सlपादक- सूचना-सlपक)-समाद- पूनम \nमंडल। सlपादक -gी कोना- इरा मिnलक। \nरचनाकार अपन मौिलक आ अ`कािशत रचना (जकर मौिलकताक संपूण) उरदाियव लेखक गणक म<य \nछिह)editorial.staff.videha@gmail.com  कÎ मेल अटैचमेaटक uपमÎ .doc, .docx, .rtf वा .txt  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nफॉम¾टमे पठा सकै छिथ। एतऽ `कािशत रचना सभक कॉपीराइट लेखक/सं;हक© लोकिनक लगमे \nरहतिह, माg एकर `थम `काशनक/ ि`ंट-वेब आक©इवक/ आक©इवक अनुवादक आ आक©इवक ई-`काशन/ \nि`ंट-`काशनक अिधकार ऐ ई-पिgकाकÎ छै, आ से हािन-लाभ रिह त आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयnटीक/ पािर]िमकक `ावधान नै छै। तÎ रॉयnटीक/ पािर]िमकक इ9छुक िवदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआ;ह।  रचनाक संग रचनाकार अपन संि8त पिरचय आ अपन कैन कएल गेल फोटो पठेताह, से आशा \nकरैत छी। रचनाक अंतमे टाइप रहय, जे ई रचना मौिलक अिछ, आ पिहल `काशनक हेतु िवदेह (पाि8क) \nई पिgकाकÎ देल जा रहल अिछ। मेल `ात होयबाक बाद यथासंभ व शीù ( सात िदनक भीतर) एकर \n`काशनक अंकक सूचना देल जायत।   एिह ई पिgकाकÎ ]ीमित लæमी ठाकुर ¥ारा मासक ०१ आ १५ \nितिथकÎ ई `कािशत कएल जाइत अिछ।   \n(c) 2004-2021 सव©िधकार सुरि8त। िवदेहमे `कािशत सभटा रचना आ आक©इवक सव©िधकार \nरचनाकार आ सं;हक©क लगमे छिह। ५ जुलाई २००४ कÎ \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html  “भालसिरक गाछ”- \nमैिथली जालवृसँ `ारlभ इंटरनेटपर मैिथलीक `थम उपिथित क याgा िवदेह- `थम मैिथली पाि8क ई \nपिgका धिर पहुँचल अिछ,जे http://www.videha.co.in/ पर ई `कािशत होइत अिछ। आब “भालसिरक \nगाछ” जालवृ 'िवदेह' ई-पिgकाक `वoताक संग मैिथली भाषाक जालवृक ए;ीगेटरक uपमे `युoत भऽ \nरहल अिछ। िवदेह ई-पिgका ISSN 2229-547X VIDEHA \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r िवदेह:मैिथली सािहय आदोलन: मानुषीिमह संकृताम् 'िवदेह ' ३१६  म अंक  १५  फरबरी  २०२१  (वषᭅ १४  मास  १५८  अंक  ३१६ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  ","size_mb":0.92,"has_text":true},"Videha 317.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 317.pdf","name":"Videha 317.pdf","text":"िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nऐ अंकमे अिछ:- \n१. गजे᭠ᮤ ठाक ु र- संघ लोक सेवा आयोग/ िबहार लोक सेवा आयोगक परीᭃा लेल  मैिथली (अिनवायᭅ आ \nऐि᭒छक) आ आन ऐि᭒छक िवषय आ सामा᭠य ᭄ान (अंᮕेजी मा᭟यम) हेतु सािमᮕी [एन.टी.ए.- यू.जी.सी.-नेट-\nमैिथली लेल सेहो] [STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL STUDIES \n(ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO]  \n२. ग᳒ - प᳒  \n२.१.जगदीश च᭠ᮤ ठाक ु र ‘अिनल ’-आँिखमे िच ᮢ हो मैिथलीक े र (आ᭜म -कथा )-आगाँ \n२.२. रबी᭠ᮤ नारायण िम᮰- धारावािहक उप᭠यास-लजकोटर (१७ म खेप) \n२.३.न᭠द िवलास राय-फोचाइ कᲥाक बेमार ◌ी \n२. ४.सुभाष क ु मार कामत -हरायल गाम  \n \nबीहिन कथा िवशेषांक  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.१.आभा  झा - बीहिन कथाक आजुक पᳯरᮧे᭯यमे उपादेयता  \n३.२.आभा  झा - बीछक डंक  \n३.३.अᱧण लाल दास - दू टा बीहिन कथा  \n३.४.क᭨पना झा -बीहिन कथा  \n३.५.सुभाष क ु मार कामत - ३ टा बीहिन कथा  \n३.६.पूनम झा - २ टा  बीहिन  कथा  \n३.७.िᮧयंवदा -४ टा बीहिन कथा  \n३.८.रिव भूषण पाठक - घर  \n३.९.अमरेश  क ु मार  चौधरी - २ टा बीहिन कथा  \n३.१० .आशीष अनिच᭠हार -४ टा बी हिन कथा  \n३.११ .आशीष अनिच᭠हार - बीहिनकथा कᳱ छै? \n३.१२ .सां᭜वना िम᮰ा - बीहिन कथा -बड़दक घंटी  \n३.१३ .ᱨ िच ᭭मृित -२ टा बीहिन कथा  \n३.१४ .देवे᭠ᮤ िम᮰ -एकता  \n३.१५ .िम᳖ी िम᮰ -क े  समाहरत इ गृह᭭थीक भार ! \n३.१६ .गौरी शंकर साह - भाव  \n३.१७ .स᭜यनारायण  झा -लखन बाबू।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.१८ .घन᭫याम घनेरो -लैह -लैहे गुलिबया  \n३.१९ .अिभलाष ठाक ु र -टक᭟यान  \n३.२० .अिखला न᭠द झा  'रमण '-च᭫मा  \n३.२१ .सिबता झा  'सोनी '-सेहे᭠ता / बेगरता  \n३.२२ .पूनम झा \"सुधा \"-से᭨फᳱ  \n३.२३ .मनोज मंडल -मां \n३.२४ .चंदना दᱫ -ᮧेम ᳰदवस  \n३.२५ .िव᭠दे᳡ र ठाक ु र -घु᭭सा -घु᭭सी  \n३.२६ .क ु ᭠दन कणᭅ-\"आओर िछिछयाउ \" \n३.२७ .सोनी नीलू झा -।।अदनाबालीक आंगन।।  \n३.२८ .िवनीता ठाक ु र -ᳰकसान  \n३.२९ .डॉ ᮧमोद क ु मार -ढ़हलेल छी  \n३.३० .इरा मि᭨लक -बेटीक मिहम ◌ा \n३.३१ .स᭜ये᭠ᮤ कणᭅ- बिनया बाबा  \n३.३२ .जवाहर लाल क᭫यप -पिहल ᮧेम  \n३.३३ .जयंती क ु मारी -दू टा बीहिन कथा  \n३.३४ .डा . िशव क ु मार ᮧसाद -४ टा बीहिन कथा   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.३५ .वी .सी .झा \"बमबम \"-अधलाह ब᭭तु \n३.३६ .भावना िम᮰ ा -गरीब लोक  \n३.३७ .अमर का᭠त लाल -उघार  \n३.३८ .अमल क ु मार झा -िहर ◌ो \n३.३९ .ᮧभात क ु मार कणᭅ-ᮧक ृ ितक तांडव  \n३.४० .डा◌ॅ.ᮧमोद झा \"गोक ु ल \"-२ टा बीहिन कथा  \n३.४१ .िनवेᳰदता  झा -दू टा बीहिन कथा  \n३.४२ .ओम चौधरी -सुरज माᳯट -कादो िग जैत छल  \n३.४३ .क᭨पना झा -२ टा बीहिन कथ ◌ा \n३.४४ .भुवने᳡ र चौरिसया  'भुनेश '-संजय क े र अॅ  इख  \n३.४५ .जगतरंजन झा -बीहिन कथा  \n३.४६ .शेफािलका वमाᭅ-हँ एहनो होयत छैक  \n३.४७ .ᮧभाष  अ᳴कचन -भरोस  \n३.४८ .मु᳖ी कामत -दू टा बीहिन कथा  \n३.४९ .िमिसदा -ᮝाय एगेन लैटर  \n३.५० .मृणाल आशुतोष -आंदोलन  \n३.५१ .᭄ानव᳍ ᭅन क ं ठ -दूटा बीहिन कथा   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.५२ .राजीव कणᭅ-झुठक मह᭜व  \n३.५३ .जगदान᭠द झा  'मनु'-४ टा बीहिन कथा  \n३.५४ .िवरे᭠ᮤ क ु मार   झा -कोना बुझब  \n३.५५ .िव᳒ ा च᭠ᮤ झा \"बमबम \"-सािह᭜य मंथन आ बीहिन कथा  \n३.५६ .घन᭫याम घनेरो -बीहिनकथा आ   'घनेरो 'क अवधारणा  \n३.५७ .मु᳖ा  जी -बीहिन कथा --  मानकᳱकरण ओ तुलना᭜मक पᭃ  \n३.५८ .िवदेह िवहिन कथा िवशेषांक -१ \n३.५९. अनीता िम\r -२टा बीहिन क था \nअनुवाद ख᭛ड (बीहिन कथा िवशेषांक ) \n \n४.१.अंजू खरबंदा -मुिखया   \n४.२.रिव ᮧभाकर -अदकल जीह  \n४.३.सतीश खनगवाल -घुरपᱶच  \n४.४.िवजय  'िवभोर '-अ᳖ दाता    िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n४.५.योगराज ᮧभाकर -थाल आ कमल  \n४.६.डा पु᭬करराज भᲵ -बिह᭬करण  \n४.७.ᮧा . डा . किपल लािमछाने-सौ᭠दयᭅ आ समानता  \n४.८.हᳯरᮧसाद भ᭛डारी  क दू टा बीहिन कथा  \n४.९.तारा क े सी -अपन पᳯरचय  \n४.१० .डॉ . ᮧदीप कौड़ा -ᮓांित  \n४.११ .िनरंजन बोहा -कᱨ गर स᭜य  \n४.१२ .जगदीश अरमानी -कथानक  \n४.१३ .जंगबहादुर ᳲसह घु᭥मण -आचरण  \n४.१४ .दीपक बुदकᳱ -ज᳖त  \n४.१५ .मुबि᭫शर अली ज़ैदी -ईनाम  \n४.१६ .इ᳛ आसी -फ े र मनु᭍खक कᳱ भेलै? \n४.१७ .रतन ᳲसह -िबना शीषᭅकक  \n४.१८ .सिᲬदान᭠द कर -िततली आ ᮧेम  \n४.१९ .ᮧ᭄ा महाि᭠त -मेमोरीिच᭡स  \n४.२० .िवनय क ु मार दास - कमᭅफल  \n४.२१ .गायᮢी दास -बुझौअिल  \n४.२२ .िमनती ᮧधान -संगी   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine in .pdf \nformat and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files. िवदेहक पुरान अंक आ ऑिडयो/ \nवीिडयो/ पोथी/ िचᮢकला/ फोटो सभक फाइल सभ डाउनलोड करबाक हेतु नीचाँक ᳲलक पर जाउ। \nVIDEHA ARCHIVE  िवदेह  पेटार  \n \n View V ideha googlegroups (since July 2008)  \n \n view Videha Facebook Official Group (since January 2008) - for \nannouncements  \n१. गजे᭠ᮤ  ठाक ु र  \n........................................................................................................................  \n..................................................................................................................... ...  \n[संघ  लोक  सेवा  आयोग / िबहार  लोक  सेवा  आयोगक  परीᭃ ा  लेल   मैिथली  (अिनवायᭅ आ ऐि᭒छक ) आ आन  \nऐि᭒छक  िवषय  आ सामा᭠य  ᭄ान  (अंᮕेजी  मा᭟यम ) हेतु सािमᮕी ] \n[एन .टी .ए.- यू.जी .सी .-नेट -मैिथली  लेल  सेहो ]  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & B PSC \n(BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS - MAITHILI (COMPULSORY & \nOPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL STUDIES (ENGLISH \nMEDIUM)]  \n[FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI ALSO]  \nयू. पी . एस . सी . ( मे᭠स ) २०२०  ऑ᭡शनल : मैिथली  सािह᭜य  िवषयक  टे᭭ट  सीरीज  \n  \nयू.पी.एस.सी. क िᮧिलिमनरी परीᭃा २०२० स᭥प᳖ भऽ गेल अिछ। जे परीᭃाथᱮ एिह परीᭃामे उᱫीणᭅ करताह \nआ जँ मे᭠समे ᱟनकर ऑ᭡शनल िवषय मैिथली सािह᭜य हेति᭠ह तँ ओ एिह टे᭭ट-सीरीजमे सि᭥मिलत भऽ सक ै त \nछिथ। टे᭭ट सीरीजक ᮧार᭥भ िᮧिल᭥सक ᳯरज᭨टक त᭜काल बाद होयत। टे᭭ट-सीरीजक उᱫर िव᳒ाथᱮ ᭭क ै न कऽ \neditorial.staff.videha@gmail.com पर पठा सक ै त छिथ, जँ मेलसँ पठेबामे असोकजᭅ होइि᭠ह तँ ओ हमर \n᭮वा᭗सएप न᭥बर 9560960721 पर सेहो ᮧ᳤ोᱫर पठा सक ै त छिथ। संगमे ओ अपन िᮧिल᭥सक एडिमट \nकाडᭅक ᭭क ै न कएल कॉपी सेहो वेरीᳰफक ेशन लेल पठाबिथ। परीᭃामे सभ ᮧ᳤क उᱫर निह देमय पड़ैत छैक मुदा \nजँ टे᭭ट सीरीजमे िव᳒ाथᱮ सभ ᮧ᳤क उᱫर देताह तँ ᱟनका लेल ᮰ेय ᭭कर रहति᭠ह। िवदेहक सभ ᭭कᳱम जेकाँ \nईहो पूणᭅतः िनःशु᭨क अिछ। \n- गजे᭠ᮤ  ठाक ु र  \nसंघ  लोक  सेवा  आयोग  ᳇ारा  आयोिजत  िसिवल  सᳶवसेज  (मु᭎य ) परीᭃ ा , २०२०  मैिथली  (ऐि᭒छक ) लेल  टे᭭ट  \nसीरीज / ᮧ᳤ -पᮢ - १ आ २ \nTEST SERIES -1 \nTEST SERIES -2 \n[एन .टी .ए.- यू.जी .सी .-नेट -मैिथली  लेल / FOR NTA -UGC -NET -MAITHILI]  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02  \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03  (᮰ी  श᭥भु क ु मार  ᳲसह  ᳇ारा  संकिलत ) \n  \nVide ha e -Learning  \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL)  \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS  \nमैिथली  ᮧ᳤पᮢ - यू.पी .एस .सी . (ऐि᭒छक ) \nमैिथली  ᮧ᳤पᮢ - यू.पी .एस .सी . ( अिनवायᭅ) \nमैिथली  ᮧ᳤पᮢ - बी .पी .एस .सी .(ऐि᭒छक ) \n  \nमैिथलीक  वतᭅनी  \n१ \nभाषापाक   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२ \nमैिथलीक वतᭅनीमे पयाᭅ᳙ िविवधता अिछ। मुदा ᮧ᳤पᮢ देखला उᱫर एकर वतᭅनी इᲨू BMAF001 सँ ᮧेᳯरत \nबुझाइत अिछ, से एकर एकरा एक उखड़ाहामे उनटा-पुनटा ᳰदयौ, ततबे धᳯर पयाᭅ᳙ अिछ। यू.पी.एस.सी. \nक मैिथली  (क᭥पलसरी ) पेपर  लेल सेहो  ई पयाᭅ᳙  अिछ , से जे िव᳒ाथᱮ मैिथली (क᭥पलसरी) पेपर लेने छिथ से \nएकर एकटा आर फा᭭ट-रीᳲडग दोसर-उखड़ाहामे करिथ| \nIGNOU   इᲨू       BMAF -001  \n................................. .......................................................................................  \nMAITHILI (OPTIONAL)  \nTOPIC 1     [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit, Avhatt, Maithili) भारोपीय भाषा पᳯरवार \nम᭟य मैिथलीक ᭭थान/ मैिथली भाषाक उ᳊व ओ िवकास (सं᭭क ृ त, ᮧाक ृ त, अवहᲵ, मैिथली)] \nTOPIC 2     (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical ability of the \ncandidates) \nTOPIC 3     (᭔योितरी᳡र, िव᳒ापित आ गोिव᭠ददास िसलेबसमे छिथ आ रसमय किव चतुर चतुरभुज \nिव᳒ापित कालीन किव छिथ। एतय समीᭃा शृंखलाक ᮧार᭥भ करबासँ पूवᭅ चाᱨ गोटेक श᭣दावली नव श᭣दक \nपयाᭅय संग देल जा रहल अिछ। नव आ पुरान श᭣दावलीक ᭄ानसँ ᭔योितरी᳡र, िव᳒ापित आ \nगोिव᭠ददासक ᮧ᳤ोᱫरमे धार आओत, संगिह श᭣दकोष बढ़लासँ खाँटी मैिथलीमे ᮧ᳤ोᱫर िलखबामे धाख आ᭭ते-\nआ᭭ते खतम होयत, लेखनीमे ᮧवाह आयत आ सुᲬा भावक अिभ᳞िᲦ भय सकत।)   \nTOPIC 4                 (बᮤीनाथ  झा  श᭣दावली  आ िमिथलाक  क ृ िष -म᭜᭭य  श᭣दावली ) \nTOPIC  5                (वै᭨यू एडीशन - ᮧथम  पᮢ - लोᳯरक  गाथामे समाज  ओ सं᭭क ृ ित ) \nTOPIC  6                (वै᭨यू एडीशन - ि᳇तीय  पᮢ - िव᳒ ापित )  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC  7                (वै᭨यू एडीशन - ि᳇तीय  पᮢ - प᳒  समीᭃ ा - बानगी ) \nTOPIC  8                (वै᭨यू एडीशन - ᮧथम  पᮢ - लोक  गाथा  नृ᭜य  नाटक  संगीत ) \nTOPIC  9                (वै᭨यू एडीशन - ि᳇तीय  पᮢ - याᮢी ) \nTOPIC  10                (वै᭨यू एडीशन - ि᳇तीय  पᮢ - मैिथली  रामायण ) \nTOPIC  11                (वै᭨यू एडीशन - ि᳇तीय  पᮢ - मैिथ ली  उप᭠यास ) \nTOPIC 12                (वै᭨यू एडीशन - ᮧथम  पत्र- श᭣द  िवचार ) \nTOPIC 13                (ितरᱟता  िलिपक  उ᳊ व ओ िवकास ) \nTOPIC 14                  (आधुिनक  नाटकमे िचिᮢत  िनधᭅनताक  सम᭭या - श᭥भु क ु मार  ᳲसह )◌्  \nTOPIC 15                  (᭭वातं᯦योᱫर  मैिथली  कथामे सामािजक  समरसता - अᱧण  क ु मार  ᳲसह ) \nTOPIC 16                  (यू. पी .एस .सी . मैिथली  ᮧथम  पᮢक  परीᭃ ाथᱮ  हेतु उपयोगी  संकलन , मैिथलीक  ᮧमुख  \nउपभाषाक  ᭃ ेᮢ  आ ओकर  ᮧमुख  िवशेषता , मैिथली  सािह᭜यक  आᳰदकाल , मैिथली  सािह᭜यक  काल -िनधाᭅरण - \nश᭥भु क ु मार  ᳲसह )                            \nTOPIC 17                 (मैिथली  आ दोसर  पुबᳯरया  भाषाक  बीचमे स᭥ब᭠ध  (बां᭏ला , असिमया  आ ओिड़या ) \n[यू.पी .एस .सी . िसलेबस , पᮢ -१, भाग -“ए”, ᮓम -५])  \nTOPIC 18                  [मैिथली  आ िह᭠दी / बां᭏ला / भोजपुरी / मगही / संथाली - िबहार  लोक  सेवा  आयोग  \n(बी .पी .एस .सी .) क े र  िसिवल  सेवा  परीᭃ ाक  मैिथली  (ऐि᭒छक ) िवषय  लेल ] \n..................................... ...................................................................................  \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS)  \nGS (Pre)   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nTOPIC 1   \nGS (Mains)  \nNCERT -ENVIRONMENT CLASS XI -XII  \nNCERT PDF I -XII  \nTN BOARD PDF I -XI I \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS  \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIVE  \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS  \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS  \n........................................ ................................................................................  \nOTHER OPTIONALS  \n........................................................................................................................  \nIGNOU eGYANKOSH  \n (अनुवतᭅते) \n-गजे᭠ᮤ  ठाक ु र  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n२. ग᳒ - प᳒  \n२.१.जगदीश च᭠ᮤ ठाक ु र ‘अिनल ’-आँिखमे िचᮢ हो मैिथलीक े र (आ᭜म -कथा )-आगाँ \n२.२. रबी᭠ᮤ नारायण िम᮰- धारावािहक उप᭠यास-लजकोटर (१७ म खेप) \n२.३.न᭠द िवलास राय-फो चाइ कᲥाक बेमार ◌ी \n२. ४.सुभाष क ु मार कामत -हरायल गाम  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nजगदीश च ᭠ᮤ ठाक ु र ‘अिनल ’ स᭥पक ᭅ  -8789616115 \nआँिखमे िचᮢ हो मैिथलीक े र ( आ᭜म -कथा ) \n                    आँिखमे िचᮢ हो मैिथली क े र \n                     ( आ᭜म-कथा ) \n                        7.  गुᱧᳶव᭬णुः \nपरीᭃा शुᱨ भेलै | हॉलमे भ’ रहल छलै | बडकᳱ टा हॉल, उनचास टा परीᭃाथᱮ, सभक ᱶ  एक-एक टा क ु सᱮ-टेबुल, \nसबहक बीच पयाᭅ᳙ दूरी | मंचपर ᳲसह साहेब, ᱟनका सोझां एक-एक छाᮢक गितिविध एकदम साफ़,कतᱟ कोनो \nगड़बड़ीक आशंका निह, परीᭃा-हॉलमे एकदम शाि᭠त | \nᳲसह साहेब सुिनि᳟त क े लिन जे सभटा ठीक चिल रहल अिछ,अखबार पढ़’ लगलाह | \nᳰकछु काल बीतल हेतै ᳰक शाि᭠त भंग भेलै | \n‘᭍या बात है ?’ \n‘हम बाहर जाना चाहते हᱹ |’  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘कहाँ ?’ \n‘हॉ᭭टल’ \n“᭍यᲂ?’ \n‘ᳰकताब लाने क े  िलए’ \n‘᭍यᲂ?’ \n‘देखकर िलखने क े  िलए’ \n‘᭍या बकते हो ?’ \n‘सही कह रहा ᱠँ |’  \n‘गेट आउट .......’ \n‘हम वृᭃ क े  सूखे पᱫे नहᱭ हᱹ ᳰक हवा क े  एक झᲂक े  मᱶ िगर जाएंगे...’ \nहॉल गनगना गेलै | \nᮧाचायᭅ महोदय दौगल एलाह, ᱟनका संग ᳰकछु और ᮧोफ े सर ह᭨ला सुिनक’ दौगल एलाह | \nमंच पर ठाढ़ छलाह ᳲसह साहेब, नीचांमे ठाढ़ छलाह िम᮰ जी, हमर ᱨम-मेट िम᮰ जी | \n‘᭍या नाम है तु᭥हारा ?’ \n‘मुझे नारायण कहते हᱹ,सर |’ \n‘᭍या बात ᱟई है नारायण ?’ \n‘सर,मᱹ तो यही चाहता ᱠँ ᳰक सभी को समान सुिवधा िमलनी चािहए |’  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘थोडा और ᭭प᳥ करो |’ \n‘सर,इससे ᭔यादा मै कह भी नहᱭ सकता ᱠँ |’ \nᮧाचायᭅ महोदय ᮰ीवा᭭तवजी ᳰदस ताᳰक ᳰकछु कहलिखन, खोज शुᱨ भेल | एक-एक क’ सभ छाᮢक शटᭅ, पᱹट, \nमौजा, जूता सबहक तलाशी भेल, एक ठाम जा क’ सभ ᱧᳰक गेलाह | ओ छाᮢ लजा गेल  छल |एकटा  प᳖ा \nओकर मौजामे भेटलै | जािह ᮧ᳤क उᱫर ओिहमे छलै, तकर िमलान भेलै , ओकरा समझा-बुझाक’ ओ उᱫर \nकटबा देल गेलै,दोसर कॉपी देल गेलै आ फ े र एहेन गलती नै करबाक चेतौनी  देल गेलै | िम᮰जीसं पूछल गेलिन \nजे ᱟनका िहसाबसं और कᳱ दंड देल जाइ | \nिम᮰जी कहलिखन ‘मुझे ᳰकसी को दंड देने या ᳰदलाने मᱶ कोई ᳰदलच᭭पी नहᱭ है,मᱹ अपने साथी को दंड ᭍यᲂ \nᳰदलाना चाᱠँगा,मᱹ तो िसफ ᭅ  यह चाहता था ᳰक सबको समान सुिवधा िमले | \nसभ छाᮢ चुपचाप ई दृ᭫य देिख रहल छल | सबहक कलम ᱧᳰक गेल छलै | सभ ᮧा᭟यापक चुप छलाह | एकटा \nअ᭄ात भय ᳞ा᳙ छलै | वातावरणमे | \n‘सभी को प᭠ᮤह िमनट अितᳯरᲦ समय ᳰदया जाएगा |’ ᮧाचायᭅ महोदय बजलाह | ओ िम᮰जी लग एलाह | \n‘ठीक है नारायण अब िलखना शुᱨ करो |’ \n‘हम अब ᭍या परीᭃा दᱶगे सर, हम नहᱭ िलख पाएंगे |’ \n‘तुमको अितᳯरᲦ आधा घंटा समय िमलेगा |’ \n‘नहᱭ सर, मᱹ िब᭨क ु ल असंतुिलत हो गया ᱠँ, मᱹ ᭍या परीᭃा दूंगा |’ \n‘ऐसा नहᱭ कहते, साल बबाᭅद नहᱭ करना है, चलो तुम िजतनी देर चाहो िलखो, मगर परीᭃा मत छोडो |’ \nिम᮰जीक पीठ थपथपबैत ᮧाचायᭅ महोदय िनकिल गेलाह | फ े र िम᮰जी सेहो बैसलाह, सभ शुᱨ क े लक िलखनाइ \n|  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपरीᭃा हॉल सं िनकलैत काल  सभ छᮢक  ठोरपर िम᮰जीक नाम छल | \n‘िम᮰जी को ऐसे नहᱭ बोलना चािहए |’ \n‘अब इनका िनकलना तो मुि᭫कल है |’ \n‘ᮧोफ े सर से ऐसे बात करना बᱟत मंहगा पड़ेगा |’ \n‘हाँ भाई, ᮧैि᭍टकल तो इ᭠हᱭ लोगᲂ क े हाथ मᱶ रहता है, ये लोग पास होने दᱶगे ?’ \nहम व᭭तुि᭭तितक ᱶ   बुझबाक ᮧयास करैत रहलᱟँ | िम᮰जी जखन एलाह तखन बुझिलयै जे एकटा ᭭टाफ-सद᭭य \n आिबक’ चुपचाप ओकरा एकटा कागज़ द’क’ चिल गेलै,ᳲसह साहेब नै देखलिखन, िम᮰ जी देिख लेलिखन आ \nअपना ढंगसं एकर िवरोध क े लिखन |एकटा अनुभवी ᮧा᭟यापकक समᭃ फ᭭टᭅ इयरक एकटा छाᮢक  एना िवरोध \nᮧगट करब ककरो पिच नै रहल छलै | ककरोमे एतेक साहस नै छलै, जतेक िम᮰ जी देखौने छलाह | हमᱠँ देखने \nरिहतᲅ त एना िवरोध ᮧगट नै क’ सक ै त छलᱟँ |ᳰकयो नै क’ सक ैत छल |हम सोिच नै पबैत छलᱟँ जे िम᮰जीक ᱶ  \nकᳱ किहयिन | िम᮰ जी सेहो कॉलेज सं एलाक बाद मौन भ’ गेल छलाह | \nसाँझमे हॉ᭭टलमे ओझाजी एलाह | ᱧमक सोझां आिब ठाढ़ भेलाह | \n‘कौन है नारायण ?’ \n‘ᮧणाम सर |’ िम᮰ जी सोझां एलाह |ओझाजी तेना देखलिखन जेना  पिहल बेर देिख रहल होिथन | \n‘जो क ु छ सुना है, ᭍या यह स᭜य है ?’ \nहम चु᭡प छलᱟँ | िम᮰ जी सेहो चु᭡प छलाह | \n‘मै नहᱭ था, अगर मᱹ रहता, तो आज या तो तुम रहते इस सं᭭था मᱶ या मᱹ रहता, मᱹ तो वदाᭅ᭫त नहᱭ कर पाता |’ \nᳰकयो ᳰकछु नै बाजल | \nओझाजी िवदा भेलाह, पाछाँ बᱟत छाᮢ सेहो चलल | हम सेहो ओिह म᭟य रही | िम᮰ जी ᱨमेमे रिह गेलाह |  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nछाᮢ सभ उ᭜सुक छल जान’ लेल जे कोन द᭛ड िम᮰ जीक ᱶ  देल जेतिन |ᳰकछु गोटे ᳲसह साहेबक ᮧित अपन आदर \nᮧदᳶशत क’ रहल छल : सर बᱟत बुरा ᱟआ, ᳲसह साहेब क े  साथ िम᮰ जी को ऐसा ᳞वहार नहᱭ करना चािहए | \nᳰकछु गोटे चु᭡प छल | हमᱠँ चुप छलᱟँ | हम ᳰकछु दूर संगे जाक’ घुᳯर एलᱟँ | िम᮰ जी गु᭥म छलाह | \nᳰकछु कालक बाद हॉ᭭टल मे ह᭨ला भ’ गेलै जे महािव᳒ालयक सम᭭त ᭭टाफक  मीᳳटग भेलैए जािहमे िम᮰जी \nपर अनुशासिनक कारबाᭅई करबाक िनणᭅय लेल गेलैए | ईहो ह᭨ला भेलै जे ओझाजी ᭭वयं ई बात कहलिखनहᱶ | \nᳰकछु गोटे हमरा ᱨम मे आिबक’ ई बात किह गेल | ᳰकछु गोटे िम᮰जीक ᱶ  सेहो सलाह देब’ एलिन : अब आपक े \nिलए यहाँ रहना अ᭒छा नहᱭ होगा | \nएक गोटे एलिन : िम᮰ जी, आप तो जा रहे हᱹ, अपना बॉटनी कᳱ ᳰकताब मुझे दे दीिजए, इसकᳱ ᭍या जᱨरत \nहोगी आपको | \n‘चलू, भोजन क’क’ अबै छी |’ हमरा मुंह सं िनकलल | जेना-तेना हम सभ भोजनमे सि᭥मिलत भेलᱟँ | ओतᱟ \nᳰकछु गोटे यैह सुझाव देलकिन | \nिम᮰ जी मौन छलाह | हमᱠँ मौन छलᱟँ | ᳰकछु फ ु रा नै रहल छल जे हम कᳱ सलाह दीयिन आ हमर सलाह \nᱟनका लेल कतेक उपयोगी हेतिन सेहो ᭭प᳥ निह छल | \nथोड़े काल पडल रहलाक बाद एकाएक िम᮰ जी उठलाह, अपन ᳰकताब आ कपडा आᳰद सभ सामान समेटलिन \nआ हमरा कहलिन ‘ कहल-सुनल माफ़ करब ठाक ु रजी, हम जा रहल छी |’ \n‘कत ?’ हमरा लागल आब हमरा ᳰकछु बाज’ पडत, ᳰकछु करब अिनवायᭅ लागल | \n‘कोनो दोसर बाट पकड’ पडत |’ \n‘से ᳰकए ?’ \n‘सुनै नै िछऐ ? आब हमरा या त’ िनकािल देत या पास नै कर’ देत, तैसं नीक हमहᱭ छोिड दी |’  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘त एखन राितमे ᳰकए ? सोिच-िबचाᳯरक’ काि᭨ह िनणᭅय लेब, दोसर िवषयक परीᭃा त एक स᳙ाहक बाद छै ने \n?’ \n‘नै,हम सोिच लेलᱟँ, हमरा जाए ᳰदय’ |’ \n‘कᳱ अहाँ सोचैत छी जे अहाँसं  कोनो अपराध भेल अिछ ? हमरा त नै \nलगैए जे अहाँ अपराधी छी | आ अहाँ अपराधी नै छी त द᭛ड अहाँ ᳰकए भोगब ?’ \n‘मुदा, सुनिलऐ नै ओझाजी कᳱ कहैत छलाह, सभ ᮧित᳧ाक ᮧ᳤ बना लेलक ै ए, हमरा पास नै कर’ देत |’ \n‘त हमर एकटा बात मािन िलय’, एखन जाएब त’सभ कहत डरसं भािग गेलाह, जेबे करब त काि᭨ह ओझाजी सं \nभᱶट क’क’ जाउ ?’ \n‘कᳱ हमरा माफ़ᳱ मांग’ कहै छी ?से हम नै कए सक ै  छी’ \n‘नै, माफ़ᳱ कथीक ? अहांक गलती एतबे ने जे तेज आवाजमे ᳲसह साहेबसं गप क े लᱟँ, मुदा एिह लेल जं ओझाजी \nएतेक नाराज छिथ त ᱟनका कहबिन जे राखू अपन कॉलेज, अहᱭ सभ रᱠ, हमहᱭ जा रहल छी |’ \nहमर ई ᮧ᭭ताव िम᮰जी मािन लेलिन | \nबा᭠हल बेᳲडग खोिल आरामसं पड़लाह िम᮰ जी, हमरा लागल जेना हमरा  बूते अनायास एकटा नीक काज भ’ \nगेल अिछ | \nसबेरे ᳩान-जलखै क’ क’ दुनू गोटे िवदा भेलᱟँ ओझाजी ओत’| बᱟ त गोटे क ᱶ  भेलै जे िम᮰ जी आइ कॉलेज छोिड \nदेताह | \nहम सभ ओझाजीक डेरा पᱟँचलᱟँ त पता लागल जे ओ कतᱟ कोनो काजे िनकलल छिथ | \nपता लागल जे किनएँ दूर पर छिन ᳲसह साहेबक डेरा | \n‘चलू, ᳲसह साहेब ओत’ चलै छी |’ हमरा मुंहसं िनकलल |  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘नै, हम ओत’ नै जाएब, हम माफ़ᳱ सेहो नै मांिग सक ै  छी |’ \n‘अहाँ ᳰकछ ु  नै कहबिन, हमहᱭ कहबिन जे ओझाजी ई बजलिखनहᱶ, तᱶ अहाँ कॉलेजसं जा रहल छी |’ \nहम सभ पᱟँचलᱟँ त ᳲसह साहेब ᳩान कर’ जाइ छलाह | हमरा सभक ᱶ  बैस’ कहलिन आ पाँच िमनट बाद ᳩान \nक’क’ लग मे एलाह | मैडम तीन ठाम ᭡लेटमे कचौड़ी,तरकारी आ िजलेबी रािख गेलीह | \nᳲसह साहेब हमरा ᳰदस तकलिन | \n‘सर, िम᮰जी रात ही कॉलेज छोडकर जा रहे थे, मᱹने कहा ᳰक कल सर से भᱶट करक े  ᮧ᭭थान करना ठीक होगा, \nहमलोग एक ही ᱨम मᱶ रहते हᱹ |’ हमरा मुंह सं िनकलल | \n‘इसमᱶ कॉलेज से जाने कᳱ बात कहाँ से आ गयी ?’ \n‘सर, कल शाम मᱶ ओझा जी हॉ᭭टल पᱟंचे थे, क ु छ लड़क े  बता रहे थे ᳰक ओझा जी कह रहे थे, पास नहᱭ करने \nदᱶगे |’ \n‘और मᱹ तु᭥हᱶ कहता ᱠँ ᳰक कोई तु᭥हᱶ फ े ल नहᱭ करा सकता है, नारायण, मेरी ओर देखो,मᱹ देखने मᱶ काला ᱠँ, \nᳰदल का काला नहᱭ ᱠँ |’ \nिम᮰ जी मोम भ’ गेलाह : सर मᱹने आपक े  साथ अ᭒छा ᳞वहार नहᱭ ᳰकया, आपका तो कसूर था नहᱭ | \n‘तु᭥हारा भी कसूर नहᱭ था, मᱹ तु᭥हारी पीड़ा समझ सकता ᱠँ |तुम अगर कॉलेज से चले गए तो िज᭠दगी भर मेरी \nआ᭜मा मुझे कोसती रहेगी ᳰक मेरे  चलते एक लड़क े  कᳱ िज᭠दगी खराब ᱟई |मᱹ ऐसा होने नहᱭ दूंगा |’ \nिम᮰ जीक आँिखमे नोर, ᳲसह साहेबक आँिखमे नोर | ई दृ᭫य देिख हमरो कना गेल | \n‘लो खाओ और मुझे वचन दो ᳰक जाने कᳱ बात कभी नहᱭ करोगे |’ \nᳲसह साहेब अपने हाथसं ᭡लेट िम᮰जीक आगाँ बढ़ा देलिखन | \nआइ ओ दृ᭫य मोन पड़ल त बशीर बᮤ साहेबक एकटा शेर मोन पिड़ आएल :  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n‘प᭜थर मुझे कहते हᱹ मेरे चाहने वाले \nमᱹ मोम ᱠँ उसने मुझे छूकर नहᱭ देखा’ \nखाइत-खाइत ᳲसह साहेब गीताक एकटा ᳣ोक िम᮰जीक ᱶ  ल᭯य क’क’ कहलिखन | गीताक बᱟत ᳣ोक िम᮰ जी क ᱶ  \nयाद छलिन | ᳲसह साहेब क ᱶ  ई जािन क’ अितᳯरᲦ ख़ᰛशी भेलिन | फ े र ᳰकछ ु  काल धᳯर गीताक रसधार बहल | \nहम िम᮰ जी क ᱶ  ᱟनका लग नेने गेिलयिन, एिह लेल ᳲसह साहेब हमरा आशीवाᭅद देलिन आ कहलिन दू-तीन ᳰदन \nिम᮰जीक संग  ᱟनका ओत’ \nआबक लेल | \nहम सभ ᳲसह साहेबक चरण ᭭पशᭅ क’क’ ᱟनका ओत’सं िवदा भेलᱟँ | \nहॉ᭭टल पᱟंिचते एकटा छाᮢ पुछलकिन ‘कब जा रहे हᱹ िम᮰ जी ?’ \nिम᮰ जी मु᭭क ु राइत पुछलिखन ‘और तुम कब जा रहे हो ?’ \nआरामसं क ु सᱮपर बैसैत िम᮰ जी बजलाह, ‘मुझे तो अभी आराम करना है, िजसको जहां जाना हो, जाए |’ \nबᱟत गोटे क ᱶ  िम᮰ जी क ᱶ  ᮧफ ु ि᭨लत देिख आ᳟यᭅ भ’ रहल छलै | \nहम ठाक ु र जी आ झा जी क ᱶ  ई बात कहिलयिन त िहनको  सभक ᱶ  नीक लगलिन | \nएिह घटनामे हमर भूिमका बᱟत थोड़ छल, मुदा हमरा जे अनुभव भेल से हमरा लेल मह᭜वपूणᭅ िस᳍ भेल | \nहमरा सम᭭याक समाधानक एकटा नीक आ सरल सूᮢ हाथ लािग गेल छल जकर उपयोग हम जीवनमे कय बेर \nक े लᱟँ आ सभ बेर पᳯरणाम शुभ रहल | \n(ᮓमशः) \n स᭥पक ᭅ  :  8789616115,   \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nरबी᭠ᮤ नारायण िम᮰ - स᭥पक ᭅ  -9968502767  \nधारावािहक उप᭠यास -लजकोटर  \nलजकोटर  \n(ᮧवासीक जीवनपर आधाᳯरत) \n-17- \nᮧातभेने  मकान मािलक बजओलक । ओकर  घरबाली सेहो ओतिह रहैक।हम चक ु आएल ओतए \nपᱟँचलᱟँ । ᳰकओ ᳰकछु कहैत तािहसँ पिहने मकान मािलकक घरनी बाजिल-\" अहाँक ेँ  जखन जोगार होएत \nबाँकᳱ ᳰकराया देब । ओिहलेल अपन काज हरमाद निह करब। ओना अहाँ चाही तँ एतिह रही,हमरा ᳰदस सँ \nकोनो हजाᭅ निह ।\" \n\" हमरो कोनो हजाᭅ निह होइत मुदा हमरा नव काज एिहठामसँ बᱟत दूर छैक । कोनो सोझ बस निह \nछैक । क ै टा बस बदिल कए हम ओतए जाएब-आएब तँ बᱟत परेसानी होएत आ खचाᭅ तँ हेबे करत ।\" \n\"बात तँ ठीक े  कहैत छिथ \"-मकान मािलक बाजल । \n\"हम आइ काजपर जाइत छी, देखैत छी जे नव डेरा भेटैत अिछ ᳰक निह, तकरबादे कोनो बात । ताबे \nतँ छीहे ।\" \nसे सभ ग᭡प भेलाक बाद हमर मोन आ᳡᭭त भेल । ओिहठामसँ काजपर जाइत रही तँ देखलᱟँ जे \nमकान मािलकक घरनी कोनटा लागल ठाᳰढ़ छिथ। देखबा-सुनबामे पिवᮢ रहिथ। हम बाहरजाइत रही \nआओरओ एकटक हमरा घुरैत रहलीह। हम ई बात साइत बुझबो निह कᳯरितऐक मुदा ताबते ᱟनकाबड़ी जोरसँ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिछᲥा भेलिनआ अक᭭मात हमर ᭟यान ओमहर चिल गेल। िवलंब भए रहल छल ,तेँ\n हम झटᳰक कए आगा बᳰढ़ गेलᱟँ । \nबससँ उतᳯर ठामिह िमिथला आटो सᱶटर छैक । हम ओतए पिहलᳰदन काज करए पᱟँचल रही । बटुक \nआ बहादुर पिहनेसँ ओतए हािजर छल । मदन ᳰकछु काज करैत ओतए अओताह से फोन आिब गेल रहैक । \nहमरा जान-मे-जान आएल जे पिहलेᳰदन िवलंबसँ पᱟँचबाक अयशसँ बँिच गेलᱟँ । \n\"कᳱ भाइ, कᳱ हाल?\"-बटुक बाजल । बहादुर सेहो ओतिह रहैक । \n\"पिहने चाह, तखन काज”-बहादुर कहलक ै क । \n\"हम तँ मकना मािलकसँ मकान खाली करक हेतु किह देिलऐक । ओकरा ᳰदससँ हजाᭅ निह अिछ ।बाँकᳱ \nᳰकरया बादमे दए देबैक सेहो ओ मािन गेल अिछ ।\" \n\"तखन देरी किथक छैक?हमरा बगलबला कोठरीखािलए छैक ।ओतिह आिब जाउ।\" \n\"ᳰकराया कतेक कᳱ हेतैक?\" \n\"हम मकान मािलकसँ ग᭡प क े ने रिहऐक । जतेक हमसभ दैत िछऐक ततबे अᱠँ दए देबैक ।\" \n\"कतेक दैत िछऐक से तँ बुिझऐक?\" \n\" सातसए मिहना, िबजली, पािनक पचास टाका अलगसँ।\" \n\"कोनो हजᭅ निह, एिहसँ बेिसए ᳰकराया अखन दए रहल िछऐक ।\" \n\"साँझमे पिहने जा कए मकान मािलकसँ भᱶट कए ली आ काि᭨ह डेरा बदिल लेब ।\" \n\"हम सभ टा ग᭡प कए लेने छी । अहाँ समानसँ लए कए सोझे चल अबैत रᱠ ।\" \n\"ठीक छैक।\" \nसाँझमे समानसभ लए कए  जेबाक हेतु तैयार भेलᱟँ । मकान मािलकक घरनी आगू आिब कए ठाᳰढ़ \nभए गेिल ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n\"अबैत- जाइत रहब ।\" \n\" एकबेर तँ ᳰकरायाक बᳰकऔता चुकाबक हेतु आबैक अिछ ।\" \n\" ई कोनो बात भेलैक? ᳰकराया कतᱟ भागल जाइत छैक जे अहाँ एतेक ᳲचितत छी \"-से किह ओ हँिस \nदेलिथ। हम ᱟनका ᳰदस तᳰकते रिह गेलᱟँ । कतेको ᳰदन जखन हम भानस निह करी तँ ओ अपने िबना ᳰकछु \nकहने हमर भोजनक ओᳯरआन करैत छलीह,जखन हम कखनᱟँ परेसान होइ तँ ओ हमरा मदित हेतु आगाआिब \nजाइत छलीह मुदा ततबे । हम ओिहसँ बेसी ᳰकछु बुझबाक ि᭭थितओमे निह रही आ ने ओ किहओ ᳰकछु ᭭प᳥ \nकहलिथ । हमरा इएह होइत छल जे ᱟनका हमर हालपर दया आिब जाइत हेतिन ।जाबे हमर माए ओतए \nछिल,ᳰदनभᳯर िहनक े  संगे ग᭡प-स᭡प कए समय िबताबैत छिल । तैओ ओकरा मोन निह लगलैक आ एिह \nदुिनयेसँ चिल गेल । संभवतः ओ एकतरफा सभᳰकछु करैत रहलीह । हाल ई अिछ जे अखन धᳯर ने हमरा \nᱟनकर नाम बूझल अिछ आ ने ᱟनकर फोन नंबर अिछ । आब जाइए रहल छी । आगा संपक ᭅ  कोना रहत? सेहो \nᳲचता ओएह क े लीह आ अपनेसँ अपन मोबाइल नंबर िलखादेलीह।आ बजलीह-\" हमरनामक ु सुमअिछ।” \n\"ओ! क े हन सुंदर नाम अिछ ।\" हमरा बजा गेल । \nहम समान सभ मुड़ीपर धेने िबदा भए गेलᱟँ।आब जखन हम ओिहठामसँ जा रहल छलᱟँ तँ तरह-\nतरहक बातसभ मोन पिड़ रहल छल ।क ै टा बीतल बातसभकᳰकछु-ᳰकछु अथᭅ लािग रहल छल । भने हम निह \nबुझलᱟँ ,निह तँ अनथᭅ भए सक ै त छल। एक राित हम पड़ल छलᱟँमुदा रही जगले । अचानक ᱟनका देखिलअिन \n। हम आओर घत काᳰढ़ लेलᱟँ जेना कतेक िन᳖मे होइ। ओ क ै  बेर हमर खाटक लगीचधᳯर अएलीह । एमहर-\nओमहर तक ै त रहलीह । मुदा हम सभ ᳰकछु देिखतᱟँ िनःश᭣द रिह गेलᱟँ । ताबतेमे नीचाक घरᳰदस इजोत \nबड़लैक आओर ओ दबले पैरे घसᳰक गेल रहिथ। हम तैओ एनासन रिह गेल रही जेना ᳰकछु भेले निह रहैक । \nभोरे दुनू᳞िᲦमे  झगड़ा होइत सुनने रहऐक ।मुदा ᳰकछु बुिझ निह  सकिलऐक,जे एना ᳰकएक भए रहल छलैक। \nअपनेओिहठामकरहिथमुदापालन-\nपोषणᱟनकरबंगालमेभेलरहिन।ओिहठामᱟनकरिपतानौकरीकरैतछलाह।गामआबाजाहीकमेहोिन।मुदाघरमेअप \nनेभाखामे ग᭡पकरिथ।तेँ\nक ु सुमक ेँमैिथलीनीकसँबुझाजाइक।लटपटाकएबािजओलेिथ। \nᳰदि᭨लएमे पढ़ाइ करैत काल दुनूगोटेमे  ᮧेम भए गेल रहैक । पᳯरवारक लोक एकर सभहक िबआहक \nहेतु तैयार निह भेलैक । मुदा ई दुनू आिड़ गेल ।आयᭅसमाज मंᳰदरमे जा कए िबआहकए लेलक । ई बात अपने \nक ु सुम हमर माएक ेँ कहने रहैक।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nएकᳰदन दूपहᳯरआमे हम अपन कोठरी असगरे रही तँ कोनो बहाना बना कए ओ हमरा बजओलिथ । \nबाहर मुसराधार बरखा होइत रहए । सड़कपर कतᱟ ᳰकओ निह । ताबतेमे ᳰकओ बाहरसँ खट-खट क े लक ै । हम \nमोसᳰकलमे पिड़ गेल रही । \nएकबेर क ु सुम हमरा नोत देने रहिथ । ᳰकछु रहल हेतैक। हम साँझमे समयसँ पिहने डेरा लौᳯट आिब \nगेल रही । नीचासँ ओ आबाज देलीह- \n“िबझो भए गेल, आिब जाउ\" । \n हम नीचा उतरलᱟँ । \n“असगरे हमहीटा?” -मोनमे ई ᮧ᳤ उठल ।भेल जे हेतैक कोनो बात  । हमरा परेसान देिख ओ कहैत \nछिथ-\"बैसू ने ।” हम बैिस गेलᱟँ ।आओर कᳱ कᱠ, कᳱ-कᳱ भेल? । ओ कतेक ᮧश᳖ छलीह । मुदा हम अपिसआँत \nभए गेल रही ।जेना चाᱨकात सभ हमरे देिख रहल हो । हमर मनोद शा देिखक ु सुमक े  निह रहल गेलिन । बािज \nउठलीह- \n\"  एनापरेसाननिहहोउ  ।\" \nहम मुड़ी गाड़नेऊपर चिल अएलᱟँ । कᳱ खेलᱟँ,निह खेलᱟँ ᳰकछु ᭟यान निह रहल । कतेक तरहक बात \nसभ होइत रहल। \nई याᮢा जेना एकटा बीताल बातसभ क ेँ ओदाᳯरकए रािख देलक । जकरे देखू सएह किह रहल अिछ-\n“ ई महानगर छैक ।” तकर माने कᳱ? एिहठामक मनु᭍खक कोनो चाᳯरटा टांग होइत छैक कᳱ?मोने-मोन  \nसोचाइत रहल । बसमे बैसल इएहसभ सोचैत- सोचैत हमर बस᭭टाप आिब गेल। बस चालक िचकरल -\nमुिनरका,मुिनरका । हम साक ं छ भेलᱟँ । कᱟना कए समानसभ उताᳯर अपनो बाहर भेलᱟँ । \nरबी᭠ᮤ नारायण िम᮰, िपताक नाम : ᭭वगᱮय सूयᭅ नारायण िम᮰, माताक नाम : ᭭वगᱮया दयाकाशी देवी, बएस \n: ६६ बखᭅ, पैतृक ᮕाम : अड़ेर डीह, मातृक : िसि᭠घआ Ჽोढ़ी, वृित : भारत सरकारक उप सिचव (सेवा \nिनवृᱫ)/ ᭭पेशल मेᮝोपोिलटन मिज᭭ᮝेट, ᳰद᭨ली(सेवा िनवृᱫ), िशᭃा : च᭠ᮤधारी िमिथला महािव᳒ालयसँ \nबी.एस-सी. भौितक िव᭄ानमे ᮧित᳧ा : ᳰद᭨ली िव᳡िव᳒ालयसँ िवि ध ᳩातक \nᮧकािशत क ृ ित : मैिथलीमे:-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n१. ‘भोरसँ साँझ धᳯर’ (आ᭜म कथा), २. ‘ᮧसंगवश’ (िनवंध), ३. ‘᭭वगᭅ एतिह अिछ’ (याᮢा ᮧसंग), ४. ‘फसाद’ \n(कथा संᮕह) ५. `नम᭭त᭭यै’ (उप᭠यास) ६. िविवध ᮧसंग (िनवंध ) ७.महराज(उप᭠यास) \n८.लजकोटर(उप᭠यास)९.सीमाक ओिह पार(उप᭠यास)१०.समाधान(िनवंध संᮕह) \n११.मातृभूिम(उप᭠यास)१२.᭭व᳘लोक(उप᭠यास)१३.शंखनाद(उप᭠यास)१४.इएह िथक जीवन(सं᭭मरण) \nIn English:- \n1.The Lost House (Collection of short stories), 2.Life is an art \nिह᭠दी मᱶ – \n१.᭠याय कᳱ गुहार(उप᭠यास) \n(उपरोᲦ पोथीसभ pothi.com, amazon.com आओर www.flipkar t.com पर सँ कᳱनल जा सक ै त अिछ) \nइमेल : mishrarn@gmail.com  ᭣लोग : mishrarn.blogspot.com  \nएमजोनक लेखक पृ᳧ : amazon.com/author/rnmishra  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nन᭠द िवलास राय  \nफोचाइ कᲥाक बेमारी  \nतेहेन ने करोना वायरस पसैर रहल अिछ जे काज-उदेमक े तौ जाएब-आएब सभ ब᳖ भऽ गेल। ᮧधानमंᮢीक \nएᲥᳱस ᳰदनक लॉक-डाउन। जे जेतए छैथ ओ ओᱫै फ ँ सल छैथ। अपनो के तौ निह जाइ-अबै छी। चाᳯरमे ᳰदन \n᭣लड-ᮧेशरक दबाइ सᳯठ गेल। तँए परसू दबाइ कᳱनए वा᭭ते िनमᭅली जाए पड़ल। साइᳰकलसँ जाइत रही। यौ \nभाय, अपना ने मोटर साइᳰकले अिछ आ ने चलाएले होइत अिछ। आब तँ सहजे साᳯठ बखᭅसँ बेसी उमेर भऽ गेल \nतँए ᮟाइवरी लाइशे᭠स बनबे ने करत। तँए आब ऐ जनममे अपन मोटर साइᳰकल निहयेँ\n हएत। ई तँ भेल िनयम-\nकानूनक बात मुदाअहाँसँ छाम कᳱ, अपना ओकाइतो निहयेँ\n अिछ जे मोटर साइᳰकल कᳱनब। जँ सेह᭠तासँ एक-\nडेढ़ कᲶा जमीनᲂ बेच गाड़ी कᳱन लेब मुदा गाड़ीमे पेᮝोल क े तएसँ आउत। खाएर जे से...। \nहँ तँ कहैत रही परसू दवाइ कᳱनए साइᳰकलसँ िनमᭅली जाइत रही। बेᳯरयर चौकपर गेलᲅ तँ तीन-चाᳯरटा \nपुिलसक ेँ बैसल देखिलऐ। बाँसक ढढी सेहो लागल रहइ। साइᳰकलसँ उतैर गेलᲅ। पुिलसक ेँ कहिलऐ- \n“दबाइ कᳱनए बजार जाएब।” \nएकटा पुिलस हाथक इशारासँ जाइ ले कहलक। थोड़ेक दूर साइᳰकल गुरकौने गेलᲅ। बेᳯरयर चौकसँ दस \nल᭏गा दि᭒छन जा साइᳰकलपर चढ़लᲅ। बजार गेलᲅ। पूरा बजार भकोभन। इᲥा-दुᲥा लोक बजारमे। दबाइ \nदोकान आ ᳰकराना दोकान खुजल। आपका दवाखानामे जा दवाइ कᳱनलᲅ। प᳀ी चाह पᱫी आ चीनीक आढ़ैत \nदेने छेली। एकटा ᳰकराना दोकानपर गेलᲅ तँ दोकानदारक ेँ  दोकान समटैत देखिलऐ। हमरा देखते दोकानदार \nपुछलक- \n“कᳱ लेब ज᭨दी बाजू। पोने छह बािज गेल। छह बजे दोकान ब᳖ करए पड़त।” \nहम कहिलऐ- \n“अदहा ᳰकलो चीनी, साए ᮕाम िनिध चाह प᳀ी आ आधा ᳰकलो बदामक दािल।” \nदोकानदार ज᭨दी-ज᭨दी समान तौलकऽ दऽ देलक। हम पुछिलऐ- \n“पाइ क े ते भेल?” \nदोकानदार कहलक- \n“बीस ᱨपैआ चीनी, छᱫीस ᱨपैआ चाह प᳀ी आ तᱹतीस ᱨपैआ बदामक दा िलक, सभ िमला कऽ न᭣बासी \nᱨपैआ भेल।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहम एकटा नमरी दैत कहिलऐ- \n“चाहपᱫी आ बदामक दािलक बेसी पाइ लइ िछऐ।” \nतैपर दोकानदार बाजल- \n“खैर मनाऊ जे भेट रहल अिछ।” \nहम समान झोरामे रिख वापसी पाइ लऽ साइᳰकलपर चᳰढ़ िवदा भेलᲅ। मन भेल एक राउ᭠ड पूरा बजार \nघुिम ली। साएह क े लᲅ। ताबेत छह बािज गेल। बजारमे दवाइ दोकानक अलावे सभ दोकान ब᳖। गमछासँ मुँह-\nनाक झपने रही। पुिलस ड᭠टा लऽ कऽ घुमैत रहए। मुदा एकोटा चाहक वा पानक दोकान खुजल नै रहए।  \nसाइᳰकलपर चᳰढ़ घरमुहाँ भेलᲅ। बेᳯरयल चौपर साइᳰकलपर चढ़ले अबैत रही ᳰक पुिलस बजौलक। \nपुिलस डाँटैत कहलक- \n“साइᳰकल से उतरा ᭍यᲂ नहᱭ..!” \nहमअकबकाए गेलᲅ। मनमे भेल जे किहऐ ‘साइᳰकलसँ नहᱭ उतरने से करोना वायरस लग जाता है \n᭍या?’ मुदा बजलᲅ ᳰकछ ने। सोचलᲅ क े  कहलक एक डंटा माᳯरये ᳰदअए। हम बकर-बकर ओकरा सबहक माने \nपुिलस सबहक मुँह तक ै त रही। एकटा पुिलस बाजल- \n“जाइये।” \nहम साइᳰकल गुड़कौने िवदा भेलᲅ। बीस-पᲬीस ल᭏गा गुड़कौने आगू बढ़लᲅ पछाइत साइᳰकलपर चढ़लᲅ।  \nगाम पᱟँच कऽ समानक झोरा प᳀ीक ेँ सुमझा चाह बनबैक आढ़ैत देिलऐ। प᳀ी पुछली- \n“बजारमे चाह निह पीलᲅ कᳱ?” \nबजलᲅ- \n“बजारमे दवाइ दोकान आ ᳰकराना दोकानक अलाबे सभ दोकान ब᳖ छैलै। तᱠमे ᳰकराना दोकान छह \nबजे साँझमे ब᳖ भऽ जाइत अिछ।” \nप᳀ी बजली- \n“ठीक छै, अहाँ हाथ-पएर धोऊ ताबे हम चाह बनबै छी।” \nजाबे हम कलपर सँ हाथ-पएर धो कऽ एलᲅ ताबे पि᳀योँ\n चाह बना नेने छेली। हमरा बैसते प᳀ी दू कम \nचाह नेने एली। दिहना हाथक कप हमरा देली आ ब᭥मा हाथक कप अपने रखली। दुनू गोरे चाह पीबए लगलᲅ। \nहम कहलयैन-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“पूरा बजार भको-भ᳖ छल। इᲥा-दुᲥा आदमी बजारमे छल। पुिलस स भ मोटरो साइᳰकलसँ आ पएरो \nहाथमे ड᭠टा लऽ कऽ घुमैत रहै।” \nप᳀ी बजली- \n“बाध ᳰदस गेल रही। मीता काकᳱ भेटल छेली। कहै छेली मीता काका ओछाइन पकड़ने छैथ।” \n‘मीता काका ओछाइन पकड़ने छैथ’सुिन िचि᭠तत भऽ गेलᲅ। कहᱭ करोना वायरससँ तँ ने संᮓिमत भऽ \nगेला। हम प᳀ीसँ पुछलयैन- \n“मीता काका ᳰकएक ओछाइन पकड़ने छैथ?” \nतैपर प᳀ी बजली- \n“मीता काकᳱ कहली जे बेमार-तेमार नै छैथ। कोनो बातक आᳰक कोनो काजक िच᭠ता भऽ गेल छैन तँए \nओछाइन पक ै ड़ नेने छैथ।” \nप᳀ीक बात सुिन मनमे सबुर भेल। ᳰकए तँ मोबाइलपर जे मैसेज अबैत अिछ ओइमे खाँसी, बुखार आ \nसाँस लइमे ᳰदᲥतक ेँ करोना वायरससँ संᮓमणक लᭃण बतौल गेल अिछ। से सभ तँ मीता का काक ेँ  नै छैन। \nसोचलᲅ भोरमे िज᭄ासा करए जेबैन। पिहने अगले-बगलसँ भाँज-भूँज लगा लेब तखन लगमे जाएब। मुँहमे \nगमछा लपेट लेब। \nराितमे खेनाइयो नै सोहाएल। जेतए पाँचटा-छहटा गᱟमक सोहारी खाइ छेलᲅ तेतए माᮢ तीनटा सोहारी \nखेलᲅ। सुतैले ओछाइनपर गेलᲅ। मुदा नीने ने आबए। सोची मीता काकाक ेँ  कᳱ भऽ गेलैन। ᳰकए ओछाइन पक ै ड़ \nलेला। रिह-रिह कऽ करोना वायरसक डर ᱟअए। फ े र सोची मीता काका तँ चौको-चौराहापर नै जाइ छैथ। \nगामपर सँ खेत आ खेतसँ गामपर। खेतेमे परमाने᭠ट खोपड़ी आ मचान बनौने छैथ। क े तेक ᳰदन तँ बाधेमे \nजलखैयो आ क᭨लौओ खाइ छैथ। खोपड़ीमे चाहक सरमजान रखने रहै छैथ। जखन मन भेलैन अपनिहसँ तुलसी \nपात दऽ कऽ लाले चह बनौलैथ आ पीलैथ। तखन करोना वायरस क े तए लगतैन। फ े र शंका भेल जे बेपारी सभ \nअबैत रहै छै, तरकारी कᳱनए लेल। िभनसरबामे नीन भेल। तँए अबेर धᳯर सुतल रहलᲅ। प᳀ी आिब कऽ जगेली। \nपि᳀येँ\n भᱹसक ेँ बाहर िनकािल नाᳰदपर बाि᭠ह सानी लगा देने छेली। हम उᳯठ कऽ िवदा होइत प᳀ीसँ कहलयैन- \n“हम मीता काकासँ भेँ\nट क े ने अबै छी।” \nप᳀ी पुछली- \n“चाह नै पीब?” \nहम कहलयैन- \n“चाह-ताह ओ᭥हरे पीब लेब।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहमर िपताजी दू भैयारी। जेठ हमर िपताजी आ छोट काका, िजनकर नाओ रामवरण राय। मीता कᲥाक \nनाᲐ सेहो रामवरण म᭛डल। मीता काका हमर काकासँ एक मासक छो ट। हमर घर पछबᳯरया टोलमे जखन ᳰक \nमीता कᲥाक घर पुबᳯरया टोलमे। पुबᳯरया टोल आ पछबᳯरया टोलक दूरी लगधक एक-डेढ़ ᳰकलोमीटर। दुनू \nटोलक बीचमे एकटा कनेटा चौक। जेतए दूटा चाहक दोकान, एकटा ना᭭ताक दोकान, दूटा पानक दोकान, एकटा \nमोबाइल ᳯरपेयᳳरगक दोकान सेहो अिछ। \nहमर काका आ मीता काका बेदरेसँ संगी। दुनूक एᲥ े  नाᲐ तँए बाले-बोधसँ एक-दोसरक ेँ  मीत कहैत। संगे-\nसंग नरिहया हाइ ᭭क ू लसँ दुनू गोरे मैᳯᮝक पास क े लैथ। मैᳯᮝक क ेला-पछाइत दुनू मीता िनमᭅली कौलेजमे आई.ए. \nमे नाᲐ िलखेलैथ। हमर काका आइ.ए. पासो क े लैथ मुदा मीता काका िबᲬेमे पढ़ाइ छोिड़ देलिखन। तेकर कारण \nभेलै जे मीता कᲥाक िपताजीक असमय मृ᭜यु। हमर काका आई.ए. पास कऽ ᳰद᭨ली चल गेला। ᳰद᭨लीमे दािल \nमीलमे मुंशीक काज भेटलैन। ᳰद᭨लीएमे बिस गेलाह। साल-उेढ़ सालपर गाम अबै छैथ। काकाक ेँ ᳰद᭨ली गेलाक \nबादो मीता काकासँ स᭥ब᭠ध ओिहना रहल जिहना काकाक ेँ  गाममे रहने छल। सत पुछी तँ मीता काकासँ \nदोि᭭तयारे आर ᮧगाढ़ भऽ गेलै। पैछला साल हमर िपताजी ᳰदवंगत भऽ गेला, मीता काका कहलैथ- \n“बौआन᭠दु, एᲥो पाइ िच᭠ता नइ करह। जाबे धᳯर हम जीबै छी ताबे धᳯर कोनो बर-बेगरतामे कोनो \nिचजक िबथुत नै होमए देबह।” \nमीता काका ई बात बजबेटा नै क े लैथ बि᭨क िनमािहयो रहला हेन। पैछला साल बाᳰढ़मे अपने खेतक \nधानक सभ बीरार रांग जकाँ गिल गेल रहए, तखन मीता काका एक कᲶा बीरार दऽ खेत रोपबा देलैन जखनᳰक \nपैछला साल एक कᲶा धानक बीरार बारह हजार ᱨपैआमे िबकाइत छेलइ। \nमीता काका जीवनी ᳰकसान छैथ। तᱠमे तरकारी खेतीक जीवनी ᳰकसान। ई बुझू जे भᳯर ᳰदनक बारह \nघ᭠टामे छह घ᭠टा हाथमे खुरपी रहबे करै छैन। मीता काकाक ेँ  दुइेय िबगहा खेत छैन मुदा अपन ᳰकसानी िजनगी \nतेना कऽ ठाढ़ क े ने छैथ जे जेठका बेटाक ेँ बी.एड. करा रहला हेन आ छोटका बेटा इ᭠टर पास कऽ डी.एल.एड. कऽ \nरहल छैन। \nहम चौकसँ पिहने एकटा पोखैरपर िन᭜यᳰᮓयासँ िनवृᱫ भऽ गेलᲅ। चौकपर जा कलपर मुँह-कान धोलᲅ आ \nभᳯर छाँक पािनयोँ\n पीलᲅ। चौक े पर मीता कᲥाक जेठका बेटा ᳰदनेशसँ भेँ\nट भऽ गेल। हमरा देखते ᳰदनेश बाजल- \n“भाय, समाचार सभ नीक छह ᳰकने?” \nहम बजलᲅ- \n“हमरा ᳰदसक समाचार तँ ठीक े  अिछ। तᲂ कहह कᳱ हाल-चाल छह, मीता कᲥाक कᳱ हाल-चाल \nछैन?सुनलᲅ जे मीता काका ओछाइन पक ै ᬢ नेने छैथ?” \nᳰदनेश बाजल- \n“बाबूक ेँ कोनो बातक िच᭠ता भऽ गेलैन हेन तँए ओछाइन पकड़ने छैथ।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nतैपर हम बजलᲅ- \n“हौ भाय, हमरा तँ डर भऽ गेल जे मीता काकाक ेँ कोनो बेमारी नै तँ भऽ गेलैन।” \nᳰदनेश बाजल- \n“तइ सभक िच᭠ता नै करह। तोरा होइ छह जे बाबू करोना वायरससँ संᮓिमत भऽ गेला हेन।” \nहम कहिलऐ- \n“हौ भाय, हवा तँ अखन सहए छै। जखनसँ प᳀ी कहलैन तखनेसँ िचि᭠तत छी। भᳯर राित नीन नै भेल। \nसुित उᳯठ कऽ ए᭥हरे िवदा भेलᲅ हेन।” \nᳰदनेश बाजल- \n“तइ सभक ेँ  िमिसयो भᳯर िच᭠ता नै करह।” \nफ े र ᳰदनेश बाजल- \n“चाहो जे दुनू भाँइ पीतᲅ से तँ दोकाने सभ ब᳖ छै, जे ने करए करोना बेमारी। चलह गामेपर चाहो पीब। \nआ गपो-स᭡प करब।” \nगप-स᭡प करैत मीता कᲥाक घर लग पᱟँचलᲅ। मीता काका चौकᳱपर बैस कऽ चाह पीबैत रहैथ। हम \nसड़क े  परसँ कहलयैन- \n“काका गोड़ लगै छी..!” \nमीता काका बजला- \n“न᭠दु, आबह! आबह!! भने गमछासँ मुँह-नाक झँपने छह।” \nहम कहलयैन- \n“हँ, काका, कᳱ करबै, तेहेन ने करोना वायरस बला बेमारी चलल हेन जे सभ आतंᳰकत भऽ गेल अिछ।” \nमीता काका बजला- \n“से तँ ठीक े । हम तँ बुझह बेरबाद भऽ गेलᲅ। तीन-चाᳯर मासक मेहनत पािनमे चिल गेल।” \nमीता काका कᳱ कहलैन से तँ बुझबे ने क े लᲅ। बजलᲅ- \n“से कᳱ काका?” \nताबेत ᳰदनेश एकटा ᭡लेटमे चाᳯरटा ᮟीमलाइट िब᭭क ु ट, एक िगलास पािन आ चाह नेने आएल। \nतैबीच मीता काका बजला-  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“ᱟअ पिहने चाह पीबह नै तँ सेरा जेतह। पछाइत गप-स᭡प हेतइ।” \nहम िब᭭क ु ट खा पािन पीब चाह पीबैत रही ᳰक ᳰदनेश पान नेने आएल। पान खा मीता काका ᳰदस तकलᲅ। \nमीता काका पुछलैन- \n“कोनो औगुताइ नइ ने छह?” \nहम कहलयैन- \n“निह, कोनो खास तेहेन काज नै अिछ।” \nमीता काका बजला- \n“तखन हमरा संगे चलह।” \nई कहैत मीता काका िवदा भेला। हमᱠँ मीता कᲥाक पाछाँ-पाछाँ िवदा भेलᲅ। दुनू गोरे तरकारी खेत \nपᱟँचलᲅ। कᲶा पाँचेमे पᱫाकोबीक खेती देखिलऐ। एक ᳰकलोसँ दू ᳰकलो धᳯरक गाँठ ब᭠हने। काका बजला- \n“ई पात कोबी देखै छहक, जी-तोड़ मेहनत क े लᲅ हेन। पनरह हजार टका खचᭅ अिछ। कपारो बुिड़ जाइत \nतैयो एक लाख टाकासँ बेसी होइतए। एक ᳰदन सात साए ᱨपैये  ᳰᲤटल दू ᳴Ფटल बेपारी लऽ गेल। तेकर बाद \nबेपारी एबे ने कएल। अपना ऐठाम तँ अखबार नै अबै छै आ ने अपना नेटबला मोबाइले अिछ। सुनलᲅ हेन जे \nकरोना वायरस ब᭠धा कोबीमे अड़तालीस घ᭠टा जीिवत रहै छै। तँए बजारमे ब᭠धा कोबी बेचनाइ ब᳖ कऽ देलक \nअिछ। अ᳖-पािन ᳰकछु ने सेाहाइए। भᳯर-भᳯर राित नीन निह होइए, जगले रहै छी।” \nहमरा मीता कᲥाक बेमारीक थाह चिल गेल। हम बजलᲅ- \n“काका कᳱ करबै, एहेन घाटा कᳱ कोनो अहᱭक ेँ  भेल हेन। बड़का-बड़का कारखाना सभ ब᳖ अिछ। सुनै \nिछऐ िबना काजे क े ने लेबर सभक ेँ क᭥पनीक ेँ  दरमाहा देमए पड़तैक।” \nमीता काका बजला- \n“हँ, सेहो सुनलᲅ हेन।” \nहम बजलᲅ- \n“काका, सबुर कᱨ। जे होइ-क े  छेलै से भेल, आब कᳱ करबै।” \nमीता काका ᳰकछु ने बजला। खाली हमरा ᳰदस तक ै त रहला। बुिझ पड़ल जेना ᳰकछु बाजए चाहै छैथ मुदा मुहक \nबोली गु᭥म भऽ गेल छैन। \nऐ \nरचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nसुभाष क ु मार कामत  \n  \nहरायल गाम  \n  \nपोखरमे नै अिछ जाइठ \nबूढ़ा पीपर मे रहल नै कोनो ठायर \nकासक छारल \nभीतक घर \nखरही क े  लागल टाट \nखरौआ डोरीक े  बनहन \nमोथी पटेरक पᳯटया  \nआंगन िचनवार \nसभ हारा गेिल \nभानस घर मे नै अिछ \nिचपरी गोइठा \nआंगन मे नै अिछ  \nउखैर- समाठ, ढᱶकᳱ जᱫा \nसभ भ गेिल िनपᱫा \nअसगरे िसलवटा गवाह अिछ \nमंᳰदर-मि᭭जदक े  \nभेल खूब तरᲥᳱ   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nगामक सरकार जमीन पर \nदबंग क े ने अिछ अवैध क᭣जा  \nभोथे गेिल सबटा इनार \nभोर सांझ दोपिहया  \nतीनो पहर देश दुिनया क \nखबर देनहार रेिडयो  \nिगन रहल अिछ  \nअपन बचल खुचल ᳰदन  \nिहनकर डागदर  \nसमय सँ करलक नै  \nअपनेक नवीनीकरण  \nआिब खुद अिछ बीमार लाजार \nआिब किहयौ एक संग  \nभेट नै होएत अिछ  \nबचपन क सबटा संगी तुᳯरया  \nᳲजदगी भ गेिल अिछ \nछुटछुटा पᱶच लागल  \nभोथहा टᱶगारी सँन \nबढ़ हरास भेिल \nजखन देखलो \nटेलीिवज़न ᭭कᳱन पर \nगुमशुदा क सूिचमे \nहरायल अपन गाम।  \n  \n©सुभाष क ुमार कामत, नौआबाखर, घोघरडीहा \n \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nबीहिन कथा िवशेषांक  \n िचᮢ : ᳡ेता झा  चौधरी  \n३.१.आभा  झा - बीहिन कथाक आजुक पᳯरᮧे᭯यमे उपादेयता  \n३.२.आभा  झा - बीछक डंक  \n३.३.अᱧण लाल दास - दू टा बीहिन कथा  \n३.४.क᭨पना झा -बीहिन कथा  \n३.५.सुभाष क ु मार कामत - ३ टा बीहिन  कथा  \n३.६.पूनम झा - २ टा  बीहिन  कथा  \n३.७.िᮧयंवदा -४ टा बीहिन कथा  \n३.८.रिव भूषण पाठक - घर   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.९.अमरेश  क ु मार  चौधरी - २ टा बीहिन कथा  \n३.१० .आशीष अनिच᭠हार -४ टा बीहिन कथा  \n३.११ .आशीष अनिच᭠हार - बीहिनकथा कᳱ छै? \n३.१२ .सां᭜वना िम᮰ा - बीहिन कथा -बड़दक घंटी  \n३.१३ .ᱨ िच ᭭मृित -२ टा बीहिन कथा  \n३.१४ .देवे᭠ᮤ िम᮰ -एकता  \n३.१५ .िम᳖ी िम᮰ -क े  समाहरत इ गृह᭭थीक भार ! \n३.१६ .गौरी शंकर साह - भाव  \n३.१७ .स᭜यनारायण  झा -लखन बाबू।  \n३.१८ .घन᭫याम घनेरो -लैह -लैहे गुलिबया  \n३.१९ .अिभलाष ठाक ु र -टक᭟यान  \n३.२० .अिखला न᭠द झा  'रमण '-च᭫मा  \n३.२१ .सिबता झा  'सोनी '-सेहे᭠ता / बेगरता  \n३.२२ .पूनम  झा \"सुधा \"-से᭨फᳱ  \n३.२३ .मनोज मंडल -मां \n३.२४ .चंदना दᱫ -ᮧेम ᳰदवस  \n३.२५ .िव᭠दे᳡ र ठाक ु र -घु᭭सा -घु᭭सी   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.२६ .क ु ᭠दन कणᭅ-\"आओर िछिछयाउ \" \n३.२७ .सोनी नीलू झा -।।अदनाबालीक आंगन।।  \n३.२८ .िवनीता ठाक ु र -ᳰकसान  \n३.२९ .डॉ ᮧमोद क ु मार -ढ़हलेल छी  \n३.३० .इरा मि᭨लक -बेटीक मिहम ◌ा \n३.३१ .स᭜ये᭠ᮤ कणᭅ- बिनया बाबा  \n३.३२ .जवाहर लाल क᭫यप -पिहल ᮧेम  \n३.३३ .जयंती क ु मारी -दू टा बीहिन कथा  \n३.३४ .डा . िशव क ु मार ᮧसाद -४ टा बीहिन कथा  \n३.३५ .वी .सी .झा \"बमबम \"-अधलाह ब᭭तु \n३.३६ .भावना िम᮰ ा -गरीब लोक  \n३.३७ .अमर का᭠त लाल -उघार  \n३.३८ .अमल क ु मार झा -िहर ◌ो \n३.३९ .ᮧभात क ु मार कणᭅ-ᮧक ृ ितक तांडव  \n३.४० .डा◌ॅ.ᮧमोद झा \"गोक ु ल \"-२ टा बीहिन कथा  \n३.४१ .िनवेᳰद ता  झा -दू टा बीहिन कथा  \n३.४२ .ओम चौधरी -सुरज माᳯट -कादो िगजैत छल   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n३.४३ .क᭨प ना झा -२ टा बीहिन कथ ◌ा \n३.४४ .भुवने᳡ र चौरिसया  'भुनेश '-संजय क े र अॅ  इख  \n३.४५ .जगतरंजन झा -बीहिन कथा  \n३.४६ .शेफािलका वमाᭅ-हँ एहनो होयत छैक  \n३.४७ .ᮧभाष  अ᳴कचन -भरोस  \n३.४८ .मु᳖ी कामत -दू टा बीहिन कथा  \n३.४९ .िमिसदा -ᮝाय एगेन लैटर  \n३.५० .मृणाल आशुतोष -आंदोलन  \n३.५१ .᭄ानव᳍ ᭅन क ं ठ -दूटा बीहिन कथा  \n३.५२ .राजीव कणᭅ-झुठक मह᭜व  \n३.५३ .जगदान᭠द झा  'मनु'-४ टा बीहिन कथा  \n३.५४ .िवरे᭠ᮤ क ु मार   झा -कोना बुझब  \n३.५५ .िव᳒ ा च᭠ᮤ झा \"बमबम \"-सािह᭜य मंथन आ बीहिन कथा  \n३.५६ .घन᭫याम घनेरो -बीहिनकथा आ   'घनेरो 'क अवधारणा  \n३.५७ .मु᳖ा जी -बीहिन कथा --  मानकᳱकरण ओ तुलना᭜मक पᭃ  \n३.५८ .िवदेह िवहिन कथा िवशेषांक -१ \n३.५९. अनीता िम\r -२टा बीहिन क था   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \n \n \n \n \nिचᮢ : ᳡ेता झा  चौधरी  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nआभा  झा  \nबीहिन कथाक आजुक पᳯरᮧे᭯यमे उपादेयता  \nपᳯरवतᭅन संसारक िनयम छैक। बदलैत समयक संग लोकक आव᭫यकताक ᭭वᱨप बदलैत छैक आ तदनुसार \nओकर ᮧाि᳙क साधन सेहो। ई आव᭫यकता माᮢ भौितक े टा निञ, मानिसक, बौि᳍क आ भावना᭜मक सेहो होइत \nछैक आ ओकर पूᳶतक साधन मनु᭬य पोथी सभहक म᭟य तक ै त अिछ। िव᭄ानक िज᭄ासा वै᭄ािनक ᮕ᭠थ आ \nᮧयोग आᳰदसᱰ शिमत होइत छैक, राजनीितक िवचारक पᳯरपुि᳥ राजनीितक पु᭭तकाᳰदसᱰ। अथाᭅत् कोनो तरहक \nᱧिच आ िज᭄ासाक शमन ओिह िवषयक पु᭭तकाᳰदक अ᭟ययन-मननसᱰ होइत छैक। मुदा ᭄ानक धाहसᱰ त᳙ \nिवकल मनक, भौितक –समृि᳍क ᮧाि᳙ लेल अिवराम पड़ाइत लोकक थᳰकत-तृिषत ᱡदयक, संसारक ताप-\n शापसᱰ आहत- ᳞िथत अ᭠तमᭅनक लेल शाि᭠तक शीतल- िᳩ᭏ध लेप सािह᭜ये द' सक ै त अिछ। \nसािह᭜य श᭣द आ अिभᮧेत अथᭅक समभाव मानल जाइ छैक। ई सािह᭜य मूलतः ग᳒ , प᳒ आ नाटक तीन ᱨपमे \nपाओल जाइत अिछ। सािह᭜यकारक सू᭯म दृि᳥, गहन अनुभूित आ िवचारक आलोड़न जखन क᭨पनाक संग \nझंक ृ त होइत छैक, कोनो बंधनक िबना सहज ᱨपᱶ अिभ᳞Ღ होइत छैक, तखन ग᳒- सािह᭜यक सृजन होइत \nछैक। छंद, गित- यित- लयाᳰदक आᮕहसᱰ मुᲦ हयबाक कारण ग᳒- सािह᭜यक अिभ᳞िᲦ अिधक ᭭फ ु ट आ \nअिधक ᮕा᳭ होइत छैक। \nग᳒ सािह᭜यक अनेक भेदमे कथाक िविश᳥ ᭭थान छैक। बदलैत समयक संग सािह᭜यक ᱨपमे पᳯरवतᭅन सेहो \nहोइत रहलै अिछ, हयबाको चाही। बहैत पािन सदैव िनमᭅल होइत छैक, यᳰद ओकरा बाि᭠ह देल जाइ त'  ओ \nगंदा भ'  जाइत छैक। पाठकक सािह᭜यसᱰ कᳱ अपेᭃा छै, ओ सािह᭜यकारक ᮧ᭭तो᳞ िवषय बनैत छैक। आजुक \nसमयमे उपदेशा᭜मकताक अपेᭃा यथाथᭅपर आधाᳯरत कथा बेशी पिस᳖ कयल जाइत छैक। िविवध सामािजक- िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n पᳯरि᭭थित , सम᭭याक समाधान तथा जीवन मू᭨यक उ᳃ाटन कथाक उ᳎े᭫य मानल जाइत छैक। अपन आकारक \nआधारपर कथा, लघुकथा आ बीहिन कथा आᳰद एकर भेद मानल जाइ छै। \nआइ हमर िववे᭒य िवषय अिछ-  \"बीहिन कथाक आजुक पᳯरᮧे᭯यमे उपादेयता\"। \nसािह᭜यक सभ रससᱰ भरल वृह᭜कलेवर उप᭠यासक जᱰ खगता निञ हो, यथाथᭅ, क᭨पना आ रोचकतासᱰ संि᳣᳥ \nकथाक चᱰिखगर उपि᭭थित हो, तखन ई छोट सनक  कथाक आव᭫यकता ᳰकयैक? खेतमे लहलहाइत धानक \nफसिल छािड़ ओकर बीहिनक अ᭠वेषण ᳰकयैक कयल जाय? भरल बखारी छािड़ छोट सनक ᭭टीलक िड᭣बा \nचुनब कोनो बुि᳍मानी  त'  निञ? \nएिह सभ तरहक ᮧ᳤क उᱫरमे हम एतबिह कह' चाहब ᳰक सभ िवधाक, सािह᭜यक सभ उपादानक अपन- अपन \nमहᱬव छैक। कोनो िवधा दोसर िवधाक िवक᭨प निञ भ'  सक ै छ। हᱰ, आव᭫यकतानुसार आ ᱧिचक अनुᱨप ओकर \nचयन कयल जा सक ै त छैक। कोनो समयमे महाका᳞ रचबाक परंपरा छलै, आइ छोट-छोट मुᲦक, ᭃिणका आᳰद \nअनवरोध लीखल आ पढ़ल जा रहल छैक। तै◌ॅ◌ंकᳱ महाका᳞ अथᭅहीन भ'  गेलै? \nजᱰ लोकक समᭃ सािह᭜य पढ़बाक अवसर निञ हो, पेटक आ िगिमझयबा लेल को᭨ᱟक बड़दबला ि᭭थित \nहो, अथवा उᲬ मह᭜वाकांᭃाक ᮧाि᳙ लेल य᭠ᮢवत जीबाक ि᭭थित हो, गᱠमक उपजाक िललसामे गुलाबक \nकलीक िबनु फ ु टने मुरझयबाक ि᭭थित हो, एहन ि᭭थितमे िज᭥मेदार लोकक कᱫᭅ᳞ –ᭃेᮢ बᳰढ़ जाइत छैक। ᳰकयै \nनिञ ᳞᭭तसᱰ ᳞᭭त लोकक सोझᱼ ओकर सािहि᭜यक िपपासा शा᭠त करबा लेल एक घᲂट ठंढा पािन रािख देल \nजाइ?  ओकर तृिषत-बुभुिᭃत मन पूणᭅतः आ᳡᭭त हो वा निञ, ᳰक᭠तु ᳰकछु  सीमा तक ᮧफ ु ि᭨लत अव᭫य हेतै। \nएहन ि᭭थितमे बीहिन- कथा अपन अ᭜य᭨प संिᭃ᳙ कलेवरक कारण युवा वगᭅक लेल उपयोगी आ ᮕा᳭ अिछ। \nयुग –पᳯरवतᭅनक संग पाठकक मनोदशामे पᳯरवतᭅन भेलै अिछ। आब कथाक फ ᱹ टैसीसᱰ बेशी यथाथाᭅधाᳯरत कथा \nपिस᳖ कयल जाइत छैक। बीहिन- कथा अᱠ मानदंडपर अपनाक े ◌ॅ ᭭थािपत करबाक कारण लोकक मोन छुबै \nछै, ᳰकछु ᳲचतन करबा लेल ᮧेᳯरत करैत छैक, ᳲचतनक संग ᳰकछु ᮧितकारक लेल स᳖᳍ करैत छैक। हᱰ, ई गप \nअव᭫य जे कथा- लेखक कथाव᭭तुक चयन, अपन अिभ᳞िᲦक बेधकता आ िव षयोप᭭थापनक अिभनव शैलीसᱰ \nपाठक वगᭅक अपेᭃा पूरा करबाक साम᭝यᭅ िनर᭠तर िवकिसत करैत रहथु। कारण, माᮢ छोट हयबाक कारण \nकोनो चीज ᮕा᳭ वा माᮢ पैघ हयबाक कारण कोनो िवधा ᭜या᭔य निञ होइत छैक। अखनᱟ◌ॅ◌ं सािह᭜यानुरागी  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपैघ-पैघ उप᭠यासक े ◌ॅ◌ं खूब ᱧिचसᱰ पढ़ैत छिथ। हᱰ, ᱟनका छोटसᱰ कोनो िवरोध निञ,  मुदा शतᭅ एतबिह जे ओ \nपाठकक सािहि᭜यक- ᭃुधा शा᭠त करबाक ᭃमतासᱰ स᭥प᳖ हो। \nसािह᭜यमे संᭃेपणक अपन चम᭜काᳯरक महᱬव छैक। कमसᱰ कम श᭣दमे बᱟत ᳰकछ ु  किह सकबाक ᭃमताक पाठक \nसमुदायमे अ᭜यिधक आदर होइत छैक। ᮧाचीन कालकक िवगण एक माᮢाक लाघवमे पुᮢ ज᭠मक \nआन᭠दो᭨लाससᱰ भᳯर उठैत छलाह। एिह िविश᳥गुणसᱰ युᲦ बीहिन कथा आइ अव᭫य उपादेय अिछ। \nबीहिन कथा लेखक पाठकवगᭅक े ◌ॅ◌ं एकटा ᭡लाट उपल᭣ध करयबाक उ᳎े᭫यसᱰ सेहो उपादेय। अहा◌ॅ◌ंक सोझा◌ॅ◌ं \nिविवध भावभूिमपर आधाᳯरत ᭡लाट अिछ , ᱧ᭒यनुसार चयन कᱨ आ ओिहपर बनाउ दीघᭅकथा वा उप᭠यासक \nभवन! \nबीहिन-कथाक सवᭅ- ᭭वीकायᭅता औखन ᮧ᳤ांᳰकत अिछ। हमर कहब एतबिह जे कोनो िवधामे सािह᭜यक रस \nᮧवािहत होमय, सᱡदय पाठकक े ◌ॅ◌ं मानस- तोषदैमे सफल हो, त'  ओकरा उदार भय ᭭वीकार करबाक चाही। \nअ᭠हार भगबैमे कखनो –काल भगजोगनीक इजोत सेहो कारण बनै छै। बरगदक अ᭜य᭠त लघु बीआ शाखा-\n ᮧशाखासᱰ युᲦ बटवृᭃक कारण होइत छैक। मा◌ॅ◌ं मैिथलीक उपासकके ◌ॅ◌ं सभ अहंभावतिजᱟनक सभ \nस᭠तानक े ◌ॅ◌ं समुिचत समादर देबाक चाही। ᮧाचीन ऋिष-मनीषी अह᭥सᱰ मुᲦ मन: ि᭭थितमे एिह त᭝यक \nसाᭃा᭜कार क े लिन अिछ- \"\nना᭨पेसुखमि᭭त , भूमावैसुखम्\"। \n  \nऐ रचनापर  अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nआभा  झा  \n  \nबीछक डंक  \n\"िवकास, किनयां क ᱶ  सोर पाड़ᱟन त', सुनैना माय क ु ᭥हरौड़ी पाड़य छै,कने ओकरा संग देिथन।\" \n\"मां,... \n\"कᳱ भेल', किनयां कᳱ करैत छथुन?\" \n\"किवता िलखै छिथन,बीच मे टोकारा देबिन त' ᮧवाह टूᳯट जैतिन।\" \nकिवता...चाᳯर सौ चालीस वाटक करᱶट लगलिन सासु क ᱶ  आ तुरिछ क' बजलीह-\" जं ई बूझल रिहतय त' संमंधे \nनिञ कᳯरतᱟं।\" \nराित मे-\"हे यौ, किनयां पढ़िल िलखिल छिथ, नोकरी करै छिथ,से त' बूझल छल,मुदा किवता िलखै छिथ,से \nसमिध कहने छलाह अहांक ᱶ ?\" \n᲍….जेना बीछक डंक लागलिन ससुर क ᱶ ।- \n\"हमरा त' ई कथा पिस᳖े निञ छल,कनी- मनी पढ़नाइ- िलखनाइ त ' ठीक,परंच पी एच डी,कओलेजक \nनोकरी,तािह पर सं किवता! मुदा िवकासक िजद! \nबिस गेलिन िवकासक घर!\" \nमाथ पर हाथ देलिन गृहपित! \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअᱧण लाल दास  \nदू टा बीहिन कथा  \n१ \n  \nबीᮧेक \n  \n...धुर जाउ ,क े हन हती । \n...क े हन । \n...रसफ᭗टू आम जाँᳰकत । \n...से कᳱ । \n...सैह कहली य ।ᳯटक ु ले से अहाँ नजᳯर िखरबैत रहली । देख देख जाइत रहली य । हम आसा मे िधआन से रहली \n।  अब तं आम पाᳰक क े  िसनुᳯरया गेल हय । अहाँ तं खेले िबगाड़ देली । \nमौसमी पैर क े  नह खोटैत मूरी झुकौने नᱠ नᱠ सोहन स बितआइत अपन मनक भड़ास िनकािल रहल छलै । \nदरअसल ओकर ᮧेम मे दरᲥा लािग गेल रहैक । \n...से त ठीक े  । हमरा सँ ओतेक रोकल नै गेलै ,मतलब ᮧतीᭃा कै ल नै भेलै ।आबे कᳱ भेलैए ।हम अखनो तैयार \nिछᳰकयै ।ई पिसन छै हमरा एिख᭠तो। \n...हमर िहरदय काठ क े  हांरी जैसन हय ,जे आिग पर दू बेर नै चᳰढ सकय हय ,बुझली । \nई दोसर ताᳰक सक ै  हय ...त हम नै । \nसूᱧज भगमान डुिम गेल छलाह।साँझ िशता गेल रहैक आ मौसमी अपन डेग झटᳰक देने छलै । \n२ \nपरबितया  \nपरबितया क े  हाक दैत झुंझुआइत ओकर माय बजलै ,\"आइ तोहर बपिहया घरसूरक मइल छोड़ा देतौ ।भᳯर ᳰदन \nई ससुरी  \nमोबाइलक खेल मे घरक एक टा काज नै करैए ,जाने कोन माहटर सँ बितयाइत रहैए ।कᳱ पढैए भगमाने जानय \n। \nहम क े महर क े महर कᳱ कᳱ कᱧ , थारी बाटी ,गाय गोᱧ ,गोबर करसी ,कलउ  बेरहट आᳰक दुधपीबा बᲬा क े  \nस᭥हाᱧ । सामने फांइट पर परल परबितया क े  देिखते ओ धुमधुमा देलक ै  । \n  \nइ᭭क ु ल क े  टैम भ गेल रहैक ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकनैत ,आँिख पोछैत तामसे िपᱫे घोर परबितया साइᳰकल उठा िबन खेने इ᭭क ु ल चिल देने रहैक । \n  \nवाᳶषक समारोह मे आइ सब अिभभावक क ेँ  बजाओल गेल छलैक । \n डी.एम सैहेब ᳇ारा  400 मीटर ,100 मीटर एवं 90%उपि᭭थित पर पावᭅती क ु मारी क े  नाम ᮧथम \nपुर᭭कार  उ᳃ोिषत होइत देिख क' परबितया माय क े र आँिख नोरा गेल रहैक । \n  \nसंपक ᭅ  9973937303 \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nक᭨पना झा  \nबीहिन कथा  \n  \n-----यदु कका क े  कते वषᭅ क बाद तीन टा पुᮢ भेलैन।समय स सब सयान भेला।समय रिहते सबक े  अपन जजात \nबखरा क ै नाय उिचत बुझी,गाछी गेला।हाथ मᱶ कागज देख रखबार पुछलक ै न! \n---ᳰक भेल मािलक?िबना बाजयत आंिखक इशारा सं ओकरा बजौलैन।इ बरका क, ओ मांिझल क े  आ ओ छोटका \nक े ! \n---रखबार बाजल मािलक अते तर᭞दुत सं एकरा बचोलᲅ आ एखने कोन खगता परी गेल बखरा क े ! \n---रे तᲂ नय बुझिबही हमर बखरा लागय सं पिहले इ हम काज क दी। लग मᱶ ठाढ़ पोता बािज उठल! \n---बाबा ओ बड़का आमक गाछ हमर बाबू क े  नाम कय देब। बाऊ रे ओिह मᱶ फल निह होय छय। \n---चट ओ बािज उठल त ।हमर  बाबू सं कोनो फलक उ᭥मीद नय कᱧ ! \n  \n-क᭨पना झा \nबोकारो \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nसुभाष क ुमार कामत  \n३ टा बीहिन कथा   \n१ \nचॉकलेट   \n  \n- आई दू कप मीठगर चाह बनाऊ \n- अहाँक े  तऽ डागदर मीठ से परहेज़ करै लेल कहनै छिथ  \n- तᱶ न आई टा किह छी \n- ᳰकया आई ᳰकछ िवशेष अिछ कᳱ?  \n- रेिडयो पर नै सुनिलए जे \"आई चॉकलेट डे िछयै\" ।आब दाँत त अिछ नै ।कम सँ कम संग बैठ मीठगर चाहो तऽ \nपीबी।  \n२ \nनून  \n- हे यै ! काि᭨ह सँ ितमन मे नून किन कमे डालब \n- ᳰकया \"ितमन बेसी नूनगर भऽ गेल कᳱ' \n- ितमन तँ िनम᳖ अिछ  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n- तखन 'डागदर कहलैथ ᳰक नून कम खाई लऽ' \n- नै यै \n- तखन ᳰकया कहै िछए \"नून\" कम \n- हम अहाँ तऽ ᳰकसान छी। अपना सभक ेँ  ददᭅक क े य बूझत। \"अखन बाजार मे हमर अहाँक फसल सँ बेसी महंग \nनून िबक रहल छै\" ।  \n३ \nऑनलाईन   \n  \n- हे ये! किनया  \n- हँ माँ, ᳰक कहै छिथन  \n- हमर पोती 'नव किनया बैिन दोसर घर जा रहल अिछ' ओतह क ेना रहत, कखैन खैित कखैन न?  \n- से तऽ माँ ठीक े  कहै छिथन  \n- एकटा काज कᱨ ँ  न, मकई क े  लावा, मुरही, सतूआ बुᲬीक अलग सँ द ᳰदयो  \n- मैया अᱠँ न। आब ओ समय नै रहल जे आहाँ सोचे िछए। जे मोन कᳯर से खाऊ, आब सब ᳰकछ ु बनल - बनैल \nआ◌ॅनलाईन भेटᱹत अिछ। \n -सुभाष क ु मार कामत, घोघरडीहा, मधुबनी , 8271282752 \n  \nअपन मंत᳞  editorial।staff।videha@gmail।com  पर पठाउ।  \n  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nपूनम झा \n  \n२ टा बीहिन कथा \n१ \n  \n\"काकᳱ बजलीह \" \n-- \n\"काकᳱ गोर लगै छी ।\" अंगना अबैत िव᭬णु ( ᳰदयोर क बेटा ) बाजल । \n\"नीक े  रह बौआ । किहया एलां ?\"भनसा घर सं काकᳱ बजलीह  । \n\"काि᭨ह एलᲅ काकᳱ । कᲥा कत छथीन ?\" \n\"अिहठाम छथीन।  अिहठाम आबै आ बैस ।\" \n\"काकᳱ ! कᲥा सं आब भानस करबै िछयै᭠ह ?\" \n\"बौआ! जखन बाल-बᲬा अपना मᱶ ᳞᭭त रहतै त माय-बाप सेहो एक दोसर क े  नै देखतै ?\" \n२  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n'परवाह ' \n\"आई अहां सेब काᳯट क हमरा नै देलᲅ न ?\" घरवाली दूध क बरतन चु᭨हा पर चढाबैत बजलीह। \n\"हैया िलय पिहने सेब खा िलय ।\" घरबला सेब काᳯट क दैत बजलाह । \n\"ᱠंउउ..  हैया खाय छी ।\" \n\"पूरा द ᳰदय कᳱ ?\" \n\"नै नै आधा सं बेसी हम निह खा पबै िछयै, से अहां क े  बूझल अिछ न ?\" \n\"हमरा सेब नीक नै लगै अिछ मुदा अहां क े  दुआरे ई आधा सेब हमरा खाय पड़ैत अिछ ।\" घरबला सेब क टुकड़ा \nचबाबैत बजलाह। \nघरबाली मोनेमोन बुदबुदेली 'हमरे कोन नीक लगैत अिछ, मुदा अहांक े  सेब खुएबाक कोनो दोसर तरीका हमरा \nनै अबैत अिछ।' \n--पूनम झा \nकोटा,राज᭭थान   \nMob-Wats  - 9414875654 \n \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिᮧयंवदा  \n४ टा बीहिन कथा  \n१ \nअ᳖दाता  \n महेश अ᭡पन खेतमे त᭠मयता सऽ खुरपी चलबैत  चलबैत िवचारक गहन समुᮤमे सेहो डुबकᳱ लगौने छल। \nकोबी  , टमाटर, सेम, भाटा , कᳱनै  छलै ओइ छोट छीन खेतमे। \nखूब नीक तरकारी सब भेल छैक , मोन कनी ᮧस᳖ भऽ गेलै। मुदा म ोन जोग पाइ कहां भेᳯट पबै छै ? साᱠकारक े  \nपाइ लेने िछयै , ओतऽ सब टा तरकारी पािनक े  भाव  लेत आ अपने खूब फ ै दा कमैत । एिह बेर अगहनी फसिल \nसेहो बड़बᳰढ़यां भेलै , मुदा सूद चुकबैत , चुकबैत ᳰकछु खास बिच नᳲह सकलै।कतेक ᳰदनसऽ बुिचयाक े  \nफोन  गछने  िछयै , मुदा अᱠ फसिलपर निहयै भऽ सकलै। \n      महेश अही सब गुनधुनमे लागल छल ᳰक भाितज दौड़ल एलै , कᲥा , सुनै छहक , आब अपना सबक े  ᳰदन \nबदिल जेतै। से कᳱ ? कोनो लाटरी िनकलल छौ कᳱ ॽ धुर, तᲂ नै बुझै छहक, सरकार हमरा सब लेल नबका \nकानून बनौने छै , आब छोटका, बड़का सब ᳰकसानक े  बािजब दाम भेटतै , आब अ᳖दाताक े  िधयापुताक े  सब \nमनोरथ पुरबे करतै। सरकार अ᭡पन सबहक िजनगी बदिल देतै। ई कोन नऽब मायाजाल रचने अिछ \nसरकार? अ᳖दाताक े  संबोधनमे भरिम कऽ रिह जाह। ई सब नेता सबहक ग᭡प छै बौआ। मोन माᳯर कऽ \nिजनगी िबतैबा लेल एकटा श᭣दक छलावा। एतबा बजैत अ᳖दाता  लािग गेलाह पुनः अ᭡पन कमᭅᭃेᮢमे। \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२ \nउपराग  \n वसुधा भगवतीक े  सांझ देबाक ओᳯरयानमे लागल रहिथ। मोने-मोन रतुका काजक फ े हᳯर᭭त सेहो बिन रहल \nछलै᭠ह, ज᭨दी-ज᭨दी भानसक सरंजाम कऽ बᲬा सबक े  पढेबाक अिछ। \nए᭥हर सासुक े  मोन खराब रहबाक कारणे ओकरा सबपर समय निह दऽ पािब रहल िछयैक, परीᭃा लिगचायल \nछैक, िपछिड़ निह जाइ दु᳖ू। ओतऽ भगवती सहाय भेलिख᭠ह, मोन ठीक छै᭠ह आब कनी। \nसबटा काज समेᳯट घऽरमे अयलीह तऽ ओछाओनपर पैक े ट पड़ल देिख मोन घोर भऽ गेलै᭠ह, एᲥᱟटा चीज \nजगहपर ᳰकयो नᳲह रािख सक ै त अिछ। खोिल कऽ देखै छिथ, तऽ गमक ै त गुलाबक बुक े, संगिह सु᭠दर काडᭅ। \nई कथी लेल आब, अिहना अनेरे पाइ नाश करैत रᱠ, उपराग दैत बजलीह वसुधा। \nमोनेमोन मुसकाइत बजलाह वᱧण, हम खूब बुझैत छी अहांक उपरागक भाषा। \n३ \nगणतंᮢ  \nदलानपर छ᭣बीस जनवरीक चचाᭅ बेश उ᭜साहसऽ भऽ रहल छल। िबरजू बाबू संिवधानक मूलभूत त᭜वक े  \n᳞ा᭎यामे लागल छलाह। ᮧबु᳍ ᮰ोता लोकिनक खनᱟं सहमत होिथ, कौखन िवरोधोक ᭭वर आइब जाइत छल। \nबुधना जे दलान बहारैत छल, ई सब ग᭡प सुनैत अकबक ैल ठाढ़ भेल छल। ओकर ई मुᮤा देिख िबरजू बाबू टोक ै त \nकहलिख᭠ह, ज᭨दी-ज᭨दी हाथ चलाबह, मुंह खोलने कᳱ ठाढ़ छह? तᲂ कᳱ बुझबहक गणतंᮢ? \nजी सरकार, सैह तऽ। जखन सब एᲥ े  रंग छै, समानताक अिधकार छैक, तखन फ े र ? \n४ \nितलबाक ममᭅ \nकनी ए᭥हर सुनू।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nहं अबै छी। \nफ े र किनये कालमे, सुनै नै छी कᳱ? एतेक काल सऽ आवाज दऽ रहल छी , आिब कऽ  क ु रता, बंडी िनकािल कऽ \nदेब ,से नᳲह। \nओᱫिह अलमारीमे टांगल अिछ , अपने सऽ बाहर कऽ िलयऽ नऽ कनी , ओᳯरया कऽ बजलीह  लाल काकᳱ। \nएहन कोन बड़का काजमे लागल छी अहां , तुरछैत पुछलिख᭠ह लाल कᲥा। \nकनी ितलबा बनबै िछयै , हाथ लागल अिछ , बुिझते नᳲह िछयै दोसरा क े  काज अहां सब। \nई कोन बड़का काज छै। मौगी सबहक आदित होइछै , राइक े  पहाड़ बनबैक े , एतनी टा काज लऽ कऽ भᳯर ᳰदन \nबैसल रहब आ झुᲶे ह᭨ला , एᱫे काज , एᱫे काज। देखू , हम क े हन झटपट बना दै छी। ई किह , लाल कᲥा \nितलबा बनैबाक उपᮓम शुᱨ कऽ दैलि᭠ह , लाल काकᳱ मना कᳯरते रहलीह, मुदा ओ ᳰक सुनिनहार। \nजिहना पिहल ल᭙डू बा᭠है लेल िम᮰ण हाथमे लेलि᭠ह , हाथ पाᳰक गेलै᭠ह, ज᭨दीसऽ हाथसऽ फ े कबाक कोिशश \nक ै लि᭠ह , मुदा गुड़क पाक , कᳱ हाथ सऽ ज᭨दीसऽ छूटै भला ?  लाल काकᳱ ितलबा बा᭠हब छोिड़ , लालᲥाक े  \nदवाई लगा रहल छिथ᭠ह आ जेना िबन बाजने पुछै छिथ᭠ह , बुझिलयै ितलबाक ममᭅ। \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \n \nरिव भूषण पाठक  \n  \nघर  (एक) \n  \nडेली शुᱨ होय 'हमर बाबू एहन ,हमर भैया एहन ' । \nदुपहर तक  बात पᱟंच जाय ' हमर गाम मे एना ' । मुदा उपसंहार होय सांझ तक ' छोटका चौधरी एहन आ \nमᱹझला चौधरी एहन ' । \n  \nघर (दू) \n  \nजे थारी आइंठक ू ᳯठ रहै ,से कतौ गᱶटल ,कतौ ओिहना राखल । खाए काल मे एगो दुगो मंजा जाए । बजार सं \nआनल तरकारी ओिहना झोरा मे नूᳯरयैल । भनसाघर मे कतौ िपयाज कऽ िछलका ,कतौ उसनल आलू कऽ \nिछलका । रौतुका म᭒छरदानी क े ओ खोलनाहर नै । साफ़ आ पिहरल कपड़ालᱫा एक े  संग अराम करैत । दलान \nया अिगला ᱧमक क ु नो क ं से᭡ट नै ।एना मे जे क े ओ गेट ठकठकबै , तऽ पिहले ई िवचारल जाय ᳰक शायत दोसरक \nगेट बाजै छै ! दोसर तेसर बेर गेट बाजै ,तखन बाले बᲬे िमिल क े अिगला घर कऽ सफाई शुᱨ भऽ जाइ । सफाई \nमने अिगला ᱧमक समान क ᱶ जेनातेना पाछू लऽ आननै रहै । ई काज बᲬोऽ सब आटोमेᳯटक शुᱨ कऽ दै । \nकहबासुनबा क े  जᱧरी नै । मुदा सबसं आनंददायक चीज़ रहै ᳰक क ेओ नै आबै ऐ ठाम ! ने कतौ जेनए ने ककरो \nएनए । िथर पृ᭝वी ! अितिथ हीन ᮩᳬा᭛ड !   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nघर (तीन) \nआनंद जी िल᭭ट बनेने छिथन । किनया किहया किहया भानस बनबै छिथन , किहया किहया आनंद जी । किहया \nकिहया होटल सं आबै छै आ किहया किहया मंᮢे सं काज चलै छै । ि᭭थित जेहन होय , मां क े  कहल याᳰद आबै \nछैन ।नेनपन मे मां कहैत रहिथन 'खा ले वौआ , एको टा दाना नै छोड़ ।जᱫे दाना धोिनधािन बनतौ ,ओᱫे ᳰदन \nभु᭍खे रहबहᱭ ' । \n  \n  \nरिव भूषण पाठक  \n6391710063 \n  \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nअमरेश  क ु मार  चौधरी  \n२ टा बीहिन कथा  \n१ \n᳞ था  \n- कत  गेलᱟं \n- आबैत  छी  \n- सभटा  समान  ,रािख  देिलयै \n- हं दस  जोड़ी  मौजा  , पांचटा  द᭭ताना  , दु दजᭅन  ᱨ माल  आ बीसटा  छोटकᳱ  गमछी  बड़का  झोड़ामे रािख  देलᱟं- \nकने सबेरे एबै ने , बौआक े ज᭠म  ᳰदन  छै \n- हमरा  पता  अिछ।  \n- कहैत छल  प᭡पाक े किहए  क े क  आिनद  लेल .पड़ोसमे छसातटा  दो᭭तक े भोरेभोरे किह  एलैया  .कपड़ा  लऽ  लेबै \n- हं हं।  सभटा  लऽ  लेबै।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n------- ---- -- \n- \nलेट  भऽ  गेल  \n-.हां \n- एना  मोन  ᳰकया  मसुआएल  अिछ  . \n- बौआ  कतऽ  गेल  \n- बाहᳯर  बᲬ ा  सभ  संगे खेलैत  अिछ  \n- ᳰकछु पाई  अहां लग  अिछ  ᳰक  \n- निह  , ᳰकछो  निह  िबकल . \n-- \n \nएक  स᳙ाहसं लोककतेहन  आ᭠दोलन  चिल  रहल  छै जे पुिलस  चाᳯरयो  घनटा  िनक  सं बैसए  निह  दैत  छै .   ३००  \nटकाक े िबकलै. क े क े २५०  टकाक े भेलै ५० टकाक े िजलेबी  लऽ  लेिलयै. \n- पैरे एिलए  एतेक  दुरसं \n- हां. तै देर  भऽ  गेलै. \n- कपड़ा  नै हेतै एिह  बेर  बौआक े-- \nआंिख  पोछ ित  साड़ीसं बाजए  लगली  – लोकक े ᳰक  फरक  पड़ैत  छै- करैत  रहौ  आ᭠दोलन  पाईबला  सभ  –\nहमरे सभ  लेल  एहने ᳰदन  भगवान  देने छिथन।  \n  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n२ \nअबोध  \n- सुखेसर  \n- जी  मािलक  \n-\nए᭥हर  आबह।  बौआक े अंगनामे मोनेने लगैत  छै, कने दलान  ᳰदश  लऽ  जाह।  दलानपर  बᲬ ा  सबक े देिख  मोन  लगतै\n। \n-हं मािलक  \n-कने ᱨ क ु। बड  ठंड  छै, ᭭वेटर  पिहरा  दैत  िछयै। ---- \n-- ल जइयौ  \n-- सोगरथा  ,रे सोगरथा  \n- ᳰक  बाबू \n- Ჷ ुसन  गेल  रही  \n- हं हौ  \n- एकरा  सने खेलीहने।  \n-बडहावा  उᳯठ  गेलै, पिहने अंगना  जो  मलकाइनसं एकर  टोपी  नेने आिबह  \n------------------------ \n- \nलऽ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n- कने हम  पिहर  कऽ  देिखयै \n- मारबौ  ᳰक  सा र।  दुटा  बुसट  पिहरने छी  ने रे।  \n- हमरा  तऽ  ने टोपी  दैत  छह  आ ने ᭭वेटर।  खाली  बड़क े लोकक े  जार  लागैत  छै ᳰक  –\n कहैत  आंिख  क े नीᲬा  कऽ  लेलक ै ।  \nस᭥पक ᭅ -9623223156  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआशीष अनिच᭠हार  \n  \n४ टा बीहिन कथा  \n1 \nबूझब  \n\"बीते-बीत धूर होइ छै आ धूरे-धूर कᲶा फ े र कᲶे-कᲶा िब᭏घा...\" \n\"बुझिलयै ᳰक नै.........\" \n\"कᳱ यौ बुझिलयै ᳰक नै...\" \n\"नै बुझिलयै.....\" \n\"जाह सीधे छै बुझनाइ\" \n\"मुदा हमरा जेबीमे पाइ नै अिछ।\" \n 2 \n मजबूरी  \n\"ई फ े सबुकपर बूढ़ लोक सभ अपन बेटा-पुतᱟअक ज᭠मᳰदनक बधाइ ᳰकए दैत छै\" \n\"ᳰकए देबाक नै चाही से। एिहमे कोन खरापी छै?\" \n\"खरापी होइक वा ᳰक नै होइक मुदा.....\" \n\"मुदा कᳱ?.....\" \n\"लागै छै जेना ओ सभ सावᭅजिनक बधाइ नै देिथन तँ बेटा-पुतᱟ घरमे रहहो नै देतिन\"........ \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n3 \n ि᭭थित  \n\"सासुरमे नौकरानी िछयै\" \n\"तखन नैहरमे तँ मिलकᳱनी रहल हेबै\" \n\"नै ओᱫौ नौकरािनए छिलयै\" \n\"से कोना\" \n\"नैहरमे ᳰकछु सुिवधा-᭭वतंᮢता संग नौकरानी छिलयै तँ सासुरमे ᳰकछु बंधनक संग\" \n  \n4 \nभूत  \nअ᭨ᱟआ झा आ सुथनी िम᮰ एक ै  संगे बैसल छलाह ᳰक उ᭥हरसँ कटहर ठाक ु र सेहो पᱟँिच गेलाह। अ᭨ᱟआ \nकटहरक ेँ देिखते पुछलखिन \"बᱟत ᳰदन गाएब छलह से ᳰक बात\" \nकटहर झा उᱫर देलिखन \"᭫मसान साधनामे छलᱟँ भूत देखबाक लेल\" \nसुथनी िम᮰ पुछलखिन-- \"देखलहक\" जबाब भेटलिन \"नै देखबे नै कएल\"  \nअ᭨ᱟआ झा कहलिखन-\"एिह लेल साधना-फाधनाक कोन जᱨरित बस सरकारी िवकासक नाम सुिन लएह ओहो \nएक तरहक भूते छै। खाली सुहबहक मुदा देखेतह नै\" \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nआशीष अनिच᭠हार  \nबीहिनकथा कᳱ छै? \nबीहिन कथापर ᳰकछु  िलखबासँ पिहने ई ᭭प᳥ कऽ दी जे जिहयासँ हम बीहिनकथा नामक िवधाक ᮧित काज \nदेखलᱟँ तिहयेसँ लागए लागल जे ई माᮢ नामक घᲂघाउज अिछ आ से संभवतः ओिह दुआरे भेल जे एखन धᳯर \nबीहिन कथा उपर कोनो तेहन सै᳍ांितक बहस वा आलोचना नै भेल अ िछ। ओना ईहो मानबामे कोनो ᳰदᲥत नै \nजे ᳰकछु बीहिन कथाकार माᮢ नामे बदलबाक लेल लीखै छिथ। एहन कथाकार क े -क े  सभ छिथ से गनाएब एखन \nअभी᳥ नै। हमर अभी᳥ अिछ एहन त᭝य जािहसँ बीहिन कथापर ᳰकछु ᮧकाश पड़ै। बीहिन कथापर आन बात \nकहबासँ पिहने हम किह दी जे ᳞िᲦगत तौरपर हम मैिथलीमे ओहने लघ ुकथाक अि᭭त᭜व मानै िछयै जकरा \nᳲहदीसँ आनल गेलै। मुदा संगे ईहो जोड़ब जे बीहिनकथा लघुकथाक एडभांस ᱨप छै। जेना शाइरीमे गजलोसँ \nबेसी कᳯठन ᱧबाइक ेँ  मानल जाइत छै तेनािहते हम बीहिनकथाक ेँ लघुकथासँ बेसी कᳯठन मानै िछयै। जे हजारक-\nहजार लघुकथा लीिख अ᭤यास करता से कदािचत् किहयो बीहिनकथा लीिख सक ै  छिथ। एकर माने ई भेल जे \nहरेक बीहिनकथाकार लघुकथा लीिख सक ै ए मुदा हरेक लघुकथाकार बीहिनकथा नै लीिख सकत आ तकर कारण \nअ᭤यास छै। \nबीहिनकथा क े करा कही आ कोना िलखल जाए तािह लेल बᱟत चचाᭅ भेल आ बᱟत मंथन भेल। मुदा हमरा जनैत \nवतᭅमानमे जे ᳰकयो बीहिनकथा लीिख रहल छिथ से बीहिनकथा नै लघुएकथा लीिख रहल छिथ भने ओकर \nशीषᭅक बीहिनकथा ᳰकए ने हो। आब एिहठाम ई ᮧ᳤ उठै छै जे आिखर बीहिनकथाक कोन एहन मापदंड छै \nजािह आधारपर हम बीहिनकथाक ेँ लघुकथासँ अलग कऽ रहल िछयै तँ हमर उᱫर हएत जे \"जँ कोनो कथान क \nअहाँ संपूणᭅ ᱨपसँ माᮢ 60-70 (बेसीसँ बेसी 80-90)मे किह सकᳱ तँ ओ बीहिनकथा हएत। श᭣दक सं᭎या जतेक \nकम होइत चलत मुदा कथानक संपूणᭅ रहत ओ बीहिनकथा ओतबे उ᭜क ृ ᳥ हएत।  \nवतᭅमानमे दू छोड़ अिछ एकटा अनमोल झा जे ᳰक लघुकथापर अनघोल क े ने छिथ तँ दोसर छोड़ मु᳖ाजी जे \nबीहिनकथाक डोर रखने छिथ। मुदा अफसोच जे ई दूनू गोटे िवधाक ममᭅ बुझबामे असफल रिह गेलाह। अतेक \nहम िनि᳟त ᱨपसँ किह सक ैत छी जे अनमोल झाक ᳰकछु रचना जे ᳰक लघुकथा शीषᭅकसँ अिछ से व᭭तुतः \nबीहिनकथा अिछ उदाहरण लेल िहनक पोथी \"समयसाᭃी िथक\" क े र 'नेत (एक)', 'नेत (तीन)' तेनािहते  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमु᳖ाजीक बᱟत रास रचना जे ᳰक बीहिनकथाक शीषᭅकसँ अिछ से व᭭तुतः लघुकथा अिछ उदाहरण लेल िहनक \nपोथीᳰक \"ᮧतीक\" क े र रचना सभ देखल जा सक ै ए। \nहमर कथन- वतᭅमान मैिथलीमे बीहिनकथा बᱟत क᭥म अिछ आ ई अ᭤यासक चीज छै। जतेक अ᭤यास करब \nततबे कमांड हएत जे कम श᭣दमे पूरा कथानक रिच दी। \nअनमोल झा लघुकथा िलखैत-िलखैत एक-दू बीहिनकथा लीिख लेने छिथ मुदा मु᳖ाजीक लघुकथा बीहिनकथा \nहोइत-होइत रिह गेल अिछ। उ᭥मेद अिछ जे आबए बला कालखंडमे ई दूनू गोटे आ िहनका संग अनेको नव \nलेखक नीक बीहिनकथाकार कहेता। \nएक बात जे ᮪म तँ नै छै मुदा मैिथल सभ एकरा ᮪म बना कऽ ᮧ᭭तुत क े लिथ-- \nSeed story आ बीहिनकथा। Seed story अंᮕेजीमे होइक वा ᳰक नै होइक मुदा ई िनि᳟त तौरपर \nबीहिनकथा क े र अंᮕेजीकरण िथक। मैिथल सभ जँ बीहिनकथाक ेँ  Seed story कहै छिथ तािहसँ ई सािबत नै \nहोइ छै जे ई Seed story अंᮕेिजयोमे हेतै। तँइ हम अंᮕजीक िव᳇ान सभसँ आᮕह करबिन जे ओ अपन उजाᭅ \nएिह बातमे नै लगाबिथ जे अंᮕेजीमे Seed story नै होइ छै तखन ई गजे᭠ᮤ ठाक ु र वा ᳰक मु᳖ाजी Seed \nstory ᳰकए ᮧचिलत करै छिथन। ओना देखल जाए तँ अंᮕजीमे Watermelon story नामक श᭣दयु᭏म छै तँ \nबᱟत संभव जे Seed story नामधारी सेहो होइक। हरेक भाषामे ᳰकछु लोक एहन होइते छै जे ओ अपन  ᭭क ू ल-\nकालेजक िसलेबसमे जे पढ़ने रहै छै तािहसँ आगू जाए नै चाहै छै। एखनो ई कहए बला बᱟत लोक भेटताह जे \nमैिथलीमे हᳯरमोहन झासँ आगू ᳰकछु नै भेलै, ᳲहदीमे ᮧेमचंदसँ आगू ᳰकछु नै भेलै......तेनािहते अंᮕिजयोमे हेतै। \nखएर जे ᳰकछु......... \nमैिथल जखन क े करो पसंद नै करै छै तँ ओकरा हरेबाक लेल पिहल काज नाम िबगाड़ब कऽ दैत छै। जँ कतᱟँ \nअहाँक ेँ  'िबहनीकथा', िबढ़नीकथा', मधुमाछीकथा' आᳰद देखएमे आबए तँ तुरंत बूिझ लेब जे ई सभ बीहिनकथासँ \nडेराएल लोक छिथ। आ ई सभ जीवन भᳯर माᮢ नामे िबगािड़ अपन अहम् संतु᳥ करैत रहता। संगे-संग हम ईहो \nजोड़ए चाहब जे एहन लोक सभ सािहि᭜यक ᱨपसँ अयो᭏य होइत छिथ।  \n \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसां᭜वना िम᮰ा  \n  \n*** बीहिन कथा ..  \nबड़दक घंटी ***  \nभोिगया पुआरक बोझ पर हाथमे एकटा सटका लेने चैनसँ सुतल छल। \nअ◌ो᭥हर बड़द धान दाउन कऽ रहल छल .  \nताबत गोपाल जी जे पेशासँ वकᳱल छला ,जा रहल छला। \nपुआरक बोझ पर भोिगया क े  बेसुिध पड़ल अ◌ा बड़द क े  अपने मᲂने दाउन करैत देिख ठमᳰक गेला । \nफ े र ᳰकछ भांज नए लगलैन तऽ भोिगयाक ेँ उठेला आ कहला आिहरो बा... ई कᳱ छै?? \nतूँ तऽ सुतल छह आ इ बड़द अपने मᲂने दाउन करएमे लागल छै से कोना?? \nभोिगया कहलक -हे यौ िगरहत बड़द क े  गरामे बड़का घंटी लागल छैक,जखने घंटीक ᭭वर निह सुनाइत अिछ \nतऽ  \nउᳯठक एक सटका दए छी ,फ े र चलए लगए छैक, बुझलᲅ! \nगोपाल जी सहमत निह भेला,आ मुँह बना कऽ बजला...। \nनए हौ.... जᲅ एᲥ े  ठाम ठाढ़ भ गदᭅिन िहलाबए लगए तऽ??भोिगया बाजल... हे यौ िगरहत अहां◌ँ वकᳱल \nछी,बड़द निह!!अहाँ क ेँ तऽ पेशा अिछ संका क े नाइ । \nगोपाल जी भोिगयाक ेँ देिखते रहला।भोिगया फ े रसँ पुआरक़ बोझ पर सुतल! \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nᱨ िच ᭭मृित  \n२ टा बीहिन कथा  \n१ \n  \nखोज  \n\"\"\"\"\"\" \nउहापोह मे रहिथन ओ.. \nकᳱ अिछ िजनगी? इ ᮧ᳤ अनेकानेक बेर ᱟनक मोन मे ऐलै। \n  \nवयस भ गेला क े  बाद क े वल िववाह करब? सेहो समय भ गेलै त ककरो सँ  भ' जएत!  आᳰक जे ज᭨दी भेट जाए \nबला छए!  \nतकर बाद कᳱ? \nमन माएर क े  आपन िजनगी मे लोगक भीड़ मे आपन लोग खोजब, शेष लोक त'अपन ᭭वाथᭅ  \nपूᳶत धᳯर तक माᮢ संबंधी अिछ। \n२ \nआ᭜मिनभᭅर  \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\" \n ᱟनकर नाम रहै बिबता।  \nबिबता खेत-पथार मे काज करिथन ।  \nखेतक काज ᱟनका ब᲻ सोहाबैत रहै। \n\"िबयाक जोगार भ' गेलै यै माय,  िबहाने हम खेत मे बाउग करबै\"  \n  \n\"बिबितया तौँ घर अंगना क े  काज देख ,खेती-पथार बाउ देख लेथुन.रौद मे काज करैत कतेक कारी भेलही \nयै  मुंह देखैत छी.कखनो.. ᳰकयो िबआहो नै करतो\" माय तामसे कहलक ै । \n  \nबबीता आपन उजरल क े स क े हाथ से समेटैत कहलक ै \"हमरा िबआह करबाको नै छए!   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nखूब नीक खेती करै लागल रहै बबीता।  \n  \nएक ᳰदन गामक मुिखया ओकर देहᳯर पर एलै\"बबीता गै बबीता... सुनै...\"  \n ᳰकसान स᭥मान क े  लेल सरकार तोहर  नामक घोषणा क े लक।  \nआब बबीता खेती संगे, सामािजक कायᭅ सेहो करैत रहै, पित ᳇ारा ᭜यागल औरत सबक े  ओ अपन खेत दैत रहै \nखेती करबाक लेल, छोट लड़कᳱ सबक े  पढ़ाई क े  संगे खेती करैक गुण सेहो िसखाबै।  \n  \nदुआर पर सांझ दै क े  बाद बबीता क े  माय बबीता क े  बाप सँ कहलक ै  - \n\"जं िववाह क' लैत त ऐतेक काज क' आइ स᭥मानक हकदार बिन पबैत?  \n  \n अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदेवे᭠ᮤ िम᮰  \nएकता  \n  \nनहर कातक एकटा चभᲬामे तीनटा ᳲसहेसरा पाड़ा, तीनूक नाङिड़ तीन ᳰदस, मुह एᲥ े  ᳰदस । एकटाक ᳲसघ \nबड़का-बड़का, दा◌ेसरक े  मझेलबा आ तेसर िबनु ᳲसघेक े  ।  \n-अपनासभक जीवन बेकार भ' गेल । ला◌ेकसभ अपना ᭭वाथᱷ ᳲसहेसरा बना दैए आ अपनासभक ेँ अपना-अपना \nभागपर छा◌ेिड़ दैए । \n- हँ, देख ने ! ला◌ेकक े  खेतमे जाइते देरी ह᭨ला जे करए लागैए ! ᭭वाथᱮसभ ! \n-ओतबे कहाँ ! बड़का बरछी ल'  दा◌ैगैए आ कचबाबध क' दैए ।  \nसवᭅस᭥मत िनणᭅय हा◌ेइत अिछ आपसी एकताक आ अपनासबक ेँ  खेहारिनहारपर आᮓमण करबाक । \nतखनᳲह दिछनबᳯरया टा◌ेल ᳰदससँ आवाज सुनाइत अिछ  - \n एहैऽऽऽत, एहैऽऽऽऽऽऽत .............!! तीनूक कान ठाढ़ हा◌ेइत अिछ । िबनु ᳲसघबला ठाढ़ हा◌ेइत आवाजक ेँ  \nअकानैत अिछ ।  मिझलबा ᳲसघबला ठाढ़ हा◌ेइत ओकरा धᳰकअ◌ाबैत अिछ आ दरबर मारैत अिछ ।  \nएहैत, एहैऽऽऽत ...... जा◌ेरक आवाज ।  \nबड़का ᳲसघबला दा◌ैिड़क'  मिझलबा ᳲसघबलाक ेँ मारैत अिछ जा◌ेरसँ पाँजरेमे । थु᭭स द' बैिस गेल ओ ।  \nिबनु ᳲसहबला त' पिहनिह हाᳯर मािन लेने अिछ । बैसलाहा सेहा◌े अपन एकताक असफल या◌ेजनापर ना◌ेर \nचुबा रहल अिछ । \n# देवे᭠ᮤ िम᮰,राजिवराज,नेपाल# \n  \n \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिम᳖ ी िम᮰  \n  \nक े  समाहरत इ गृह᭭थीक भार ! \n  \nअपन नव िववािहता, मा᭭टरनी किनया संग,नवका मकान मᱶ घुिसते िव᳇ान ᮧोफ े सर पित, गवᭅ सं बजलिथ, \n\" सुनु , िᮧय, एिह महल मᱶ अहांक सुख भोगक सबटा समान --कपड़ा, गहना , ᮨᳱज़, एसी .. \nआᳰद -आᳰद, हम कᳱिन क भᳯर देने छी । आब अहां अपन इ गृह᭭थी क े  स᭥हाᳯर क राखू । \n  \nमुदा, एिह गृह᭭थीक भार सं हमरा ᮨᳱ क देब ... बᱟत रास ᳯरसचᭅ वक ᭅ क काज अधुरे पड़ल अिछ । सभक े  \nᮧकाशन हेतु , हमरा... यथाशीᮖ ᮧेस पठेबाक अिछ ।\" \n  \nनवकᳱ किनया, मु᭭क ु राइत बजिलह, \" बुझलᲅ, हमरो वहए मोन होइए जे अहांक े  होइत अिछ ।\" \n  \nकोयल सन मीठी आवाज क े  सुिन ᮧोफ े सर साहब , लजाइत, सक ु चाइत बजलाह,\" कने बता ने ᳰदय, जे ᳰक मोन \nहोइत अिछ?\" \n  \n\" त, सुिनए िलय, इहे होइए जे भᳯरᳰदन हम अहᱭ जेना खाली पᳰढते टा रही ।\"  \n  \nकिनया क े  मनसा सुिनते देरी , पित देव कपार ठोक ै त बुदबुदेला, \" सब कोई सुनै जाउ, ᮧोफ े सर फ े ल भऽ गेल आ \nमा᭭टरनी पास।\" \n  \nिम᳖ी िम᮰ / पटना \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n  \nगौरी शंकर साह   \nभाव  \n  \nपरीᭃा ᳰदयाबय लेल स᳙ा आयल  छलिथ मा᭭टर साहेब। संगमे ᮟाइवर सेहो छलिन। जखन दोसर िसᳳटग एक \nबजे शुᱨ भेलिन तऽ ᳰकछ ु समय पछाित खेबाक लेल आरक े  का◌ॅलेज ᳰदस िबदा भेलाह। गाड़ीक े र अपन ᭭थान \nधरा एकटा घरदोकिनया पर पᱟँचलिथ। सात -आठ आदमी एकसंगे खा सक ै त ततेक जगह छलिन। एक आदमी \nपिहने सँ पािब रहल छलाह। मा᭭टर साहेब दू जगह खेनाइक आ◌ॅडᭅर दऽ सीट धऽ लेलिन।  \nखेनाइमे भात -दािल, अ᭨लू-कोभीक तरकारी,अ᭨लूक भुिजया आ पापड़ रहिन।  दोकानदार ᮧेमपूवᭅक \nसभगोटेक े र िखया रहल छलाह। ᱟनक उमैर पैसठसँ कम निह हेतिन।  \nतखनिह पिहने सँ खायबला आदमी ᱟनका आवाज देलकिन ᳰक कनेक भुिजया देब यो। मा᭭टर साहेब बािज \nउठलाह-अतेक उमᳯर भेलाक बावजूद  अहां लोक सब क े  िखया रहल छी, एक तरहे तऽ देश सेबा कऽ रहल छी। \n  \n तखनिह ओ दोकानदार मा᭭टर साहेबक पलेटमे पापड़ द' देलकिन।पिहनुक खेिनहार बाजल आंय यो मांगने रही \nहम आओर देलयिन ᱟनका।  \n मा᭭टर साहेब सोिच रहल छलाह नीक भाव रहने फल सेहो ओहने कᳱने ?  \n  \nनाम -गौरी शंकर साह  \nᮕाम+पो०-तुलापत गंज \nथाना-झंझारपुर  \nिजला-मधुबनी  \nिबहार 847109 \n8521197323 \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nस᭜यनारायण  झा  \nलखन बाबू।    \n  \n  \nलखन बाबू आइ जॅ िजबैत रिहतिथ त कतेक ᮧस᳖ रिहतिथ।लखन बाबू ज खन प᭠ᮤह बखᭅक रहिथ त िपताक \n᭭वगᭅवास भए गेलिन।जे ᳰकछु जमीन जाल रहिन ,ᳰदयादवाद हरिप लेलकिन आ भाई बिहन संग अनाथ भए \nगेलाह,कोनो उपाय निह बचलिन ,भूखे पᳯरवार िवलᳯट गेलिन आ तखन लखन बाबू एक ᮕामीण संग कलकᱫा \nगेलाह मुदा हावड़ा िᮩज पर ओ िहनका छोिड़ भािग गेलिन ,पंᮤह बखᭅक लखन बाबू खूब कनला जे आब कᳱ \nकरब ,मुदा अपना मᱶ धैयᭅ आ साहश रािख सघषᭅ करय लगलाह जे कालांतर मᱶ भा᭏य पलᳯट गेलिन आ अपन \nलᲨ , स᭜यिन᳧ा क े  बदौलत एकटा खुशहाल पᳯरवार ठाढ़ क े लिन।घरक सभ बाल बᲬा ,बेटा भाितज सभ क े  \nपढ़ेबे निह क े लिन वि᭨क उᲬ िशᭃा तक देलखीन जािह बदौलत ᱟनकर पᳯरवार देश िवदेश मᱶ झंडा गाᳯर \nदेलक ै ।ओकर एक े टा कारण छै ओ स᭜यिन᳧ छलाह,झुठ निह ,बैइमानी ,घुसखोरी निह क े लिन।ओ सभ बाल बᲬा \nक े  कहने गेलखीन जे स᭜यिन᳧ा पर रहै जायब।आइ ओ रिहतिथ त कतेक ᮧस᳖ रिहतिथ मुदा ᭭वगᲃ सॅ अपन \nसफलता पर मु᭭कराइत जᱧर हेता। \n  \n# स᭜यनारायण झा # \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठा उ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nघन᭫याम घनेरो  \nलैह -लैहे गुलिबया  \n  \n-हे यै माँ! हम कोन साड़ी पिहᳯर उपनायनक हँकार पूर' जेबै? \n-इंजीिनयरक बौह आ साड़ीए लेल बेल᭨ल! पिहᱧ ने, जे अनुरिधयाक िबयाह राित छमकौने रही। ललहोन,  \n िछछलौआ। क े हन तँ लिलतगर लगैत छल। \n-ᱠँ, कहकलक ै  जे! ओइ ᳰदन तँ लोक सभ यैह साड़ीमे देखने छल, फ ेर वैह पिहᱧ? लोक लेल तँ ई पुरान भ'  \n गेलै। जाथु ई अपने हँकार पूᳯर आबौथ। \n-अ᭒छे! आब' ᳰदयौ लाल बᲬा क ेँ, निह एक गांठ साड़ी कᳱना क' रखबा देलᱟँ तँ फ े र... \n-ᳯठᲥ े  यै माँ? \n-ᳯठᲥ े  निह तँ कᳱ? अहᱭक सं᭭कार सन ओकरो  िवचार होइक तखन ने? \n-से कᳱ यै माँ? \n-हमरा तँ हाथ-पैर हेरायल अिछ जे लाल बᲬा ई निह किह दीए जे पुतौह तोहर पुरान भ' गेलौ, आब संगे रखबै \nतँ लोक कᳱ कहत! \n  \n     # घन᭫याम घनेरो # \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nअिभलाष ठाक ु र  \nटक᭟यान  \n  \n-- माँ आइ हमरा ᭭क ु ल जाइ क े  इ᭍᭒छा नᳲह अिछ। \n  \n-- बाबू तमसौता! ज᭨दी नहा सोना िलअ आ आइ दस टा टको देब ᭭क ु ल जाउ नेना! \n  \n-- मा᭭टर सहैब जे पढ़बै छिथ से हम बुझबे नै करइ िछयै त' जाकऽ कᳱ लाभ॥ \n  \n--- अ᭡पन पोखᳯर म'न अिछ ? \n  \n--- हाँ त से कᳱ ? \n  \n--- बगुला टक᭟यान लगेने रहैत छैक तखने ओकर पेटक अिभलाषा पूर होइ छै। तिहना अᱠँ मा᭭टर सहैबक बात \nपर टक᭟यान लगेबै त हमर अिभलाषा पूर हएत॥ \n  \n-अिभलाष ठाक ु र,  \nलोहना पठशाला, झंझारपुर \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअिखला न᭠द झा  'रमण ' \n  \nच᭫मा  \n  \n    अ᭠हरोन साँझेमे जे सुलोचना लोटा लय बारी गेली,से घुᳯर आङन पायर निञ देली।  राितसँ ᮧेम का᭠त बाबू \nएिह खढ़होᳯरमे बेटी लेल ᳰकलहोᳯर काᳯट रहलाहै।यै सुलोचना छी यै......, बेटी......, यै सु᭨लो.....। फलेᳯरयासं \nअसक पितक ेँ स᭜यसँ सोझाँ होमय लेल प᳀ी शनैः शनैः तैयार कय रहल छलीह। \n-- \"आब एिहमे हमर बेटीक कोन दोष।एिह बोन झाँक ु रमे दू चाᳯर अधमलोक बलजोरी कय दौक तऽ असगर \nअबला अपनाक ेँ  कतेक बचाओत।\" \n-- \"एहन अरᭅदरᭅ जुिन बाजू।᭍यो नै ᳰकछु कयने हेतैक हमर बेटीसँ।\" बाजय लेल ᮧेमका᭠त बाबू ᳰकछु  बािज \nदौथ,ᳰक᭠तु ᱟनको अ᭠देसा ओहने अिन᳥ टा पर छै᭠ह।क ुन मुँह लय लोकक सोझाँ हेता।होइ᭠ह पृ᭝वी फाᳯट जाय \nआ ओ ओिहमे समािध लऽ लैथ।कोनो िबषधर पायरक ेँ हबैᳰक लै᭠ह।एᲥो ᭃण एहन अपजस जीवन जीअब मृ᭜युसं \nभारी छलै᭠ह।ताबैत खढ़ोᳯर  लग ᳰकछु बात सुगबुगेलै।लोक लपकल।जे देखलक सैह स᳖।ᮧेम का᭠तो बाबू दुᱟ \nबेकती ओतय एला। कोनो ᳲहसक ज᭠तु ᱟनक बेटीक लहासक ᱶ  िचथड़ी कय देने छलै᭠ह।से देिख ᱟनका जानमे जान \nएलै᭠ह।ओᱫै कने ह᭨लुक भय, बेटीक िवयोगमे कानय लगला। \n  \n       अिखला न᭠द झा 'रमण' \n  \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसिबता झा  'सोनी ' \nसेहे᭠ता / बेगरता  \n*************** \nफ ु लेसᳯर क े  दुितव'र सँ िववाह भेलैक छल। जोगेसरा क े  पिहलुक किनयाँ िववाहक ᳰकछुए साल भेलैक बीमारी सँ \n᭭वगᭅिसधाᳯर गेलैक..! \nफ ु लेसरीक टोलक नविववािहत ननैद \"मुनीितया\" बेसी काल भᱶटघांट करय अबैत छलैक..हँसी ठहᲥा..चौल दुनु \nमे होईतरहैत छलैक।एकᳰदन बेᱨपहर मुनीितया फ ु लेसरी लग एलैक ओकरा उदास देिख पुछलक ै .. \n  \n~~भौजी भैया खूब मानै छिथ ने'.. इ᭠ᮤपुजा मेला खूब घुमौलिन ᳰफरौलिन..ने' हँ ओ नबका िसनेमा सेहो \nदेखौलिन  \nने..कᳱ' सभ खुऔलिन कने कᱠ ने...! \n  \n~~ बौआ छोड़ू ने ... \n  \n~~\"यै भौजी' भैया त खूब शौखीनदार छिथन..पिहलुक भौजी क े  ल' क' ब᲻... \n  \n~~ फ ु लेसरी आँिखक कोर सँ टघरैत नोर पोछैत बाजिल.... \n  \n\"यै बौआ अहाँक पिहलुक भौजी छल \"सेहे᭠ता\" \nआ हम..छी \"बेगरता\"...! \n  \nसिबता झा 'सोनी' \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपूनम झा \"सुधा \" \nसे᭨फᳱ  \nओमहर सँ.. हेलो - हेलो ...... \nएमहर सँ .. हेलो  क े  ? \nहेलो ! मामी हम खुशी,  \nहँ बौआ कᱟ? नानी आब अपना सबहक िबच नै रहिल।  \nमामी यै मामी , नानी कोना हमरा सभक ेँ  छोिड़ कs चैिल गेलैय यै ।आब हम ककरा नानी कहबैक यैय, मामी । \nहमरा ब᲻ कनाय यै मामी...... \nबौआ नै कानू आहाँ, \nनानी बीमार तs छलैथ ने। आ बुढापा सेहो आिब गेल छलि᭠ह।चुप रᱠ ........। \nओमहर सँ खुशी ...कहलᲅ हं मामी हमरा एकटा नानी क ᱶ  \nफोटो पठा ᳰदतौउ। तs हम कनी फ े सबुक पर दैितयई। \n लेᳰकन बौआ यै नानी हमरा कहलैथ  \nयै किनयाँ.. खुशी जे आयल छल  से अपन मोबाइल सँ धाँयं-धाँयं अपन फोटो िखचै छल आ  \nहम ओकरा लग ठाढ़ भs गेिलयै त'कहलक, किन कातs  भs जाऊ ने हम से᭨फᳱ लै छी । हमरा ब᲻ दुख भेल !  \n  \n बौआ नानी किह गेिल हं \nजे हम मरब तs ओकरा ने एकोटा फोटो पठायब आ ने हमर काज मᱶ बजायब .। \n बौआ आहाँ नानी क ᱶ  भोजभात मᱶ जᱨर आयब । \nतखने सभगोटे से᭨फᳱ लेब । \n  \n-पूनम झा \"सुधा\",  फरीदाबाद \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nमनोज मंडल  \n  \nमां \n  \nनारी जीवन मातृ᭜व ᮧा᳙ क ेला पछाित पूणᭅ भ' जाएत अिछ और कोनो नारीक लेल माँ बनव कोनो वरदानसँ \nकम निह । अपार वेदनाक सहलावादो मातृ᭜व ᮧा᳙ क े ला पछाित जे हषᭅ नारी जाित अनुभव करैत छिथ ई \nलीखब संभव निह। ममता बिहनक े  ई सौभा᭏य िवआहक पंᮤहम बरख िबतला पछाओ निह भेटल रहैन जे \nᮧसवक वेदनासँ बेसी क᳥दायक रहै। ओना मन िहया हाᳯर रहल रहैन मुदा आँिखक कोनो कोणमे मातृ᭜व मम᭜व \nअखनो दुबकल रहबे करै । िव᳒ालय जेबा ᮓममे अपन ᭭क ूᳯट रोकने छली तखने एकटा बᲬा मैल झोल कपड़ा \nपिहरने ममता बिहन लग आिब माँ कहने रहै। ममता बिहन पिहल बेर अबोध बᲬाक मूँहे माँ श᭣द सुिन िसहैर \nउठल छली । ममता बिहन ओिह बᲬाक े  ᱡदयसँ लगा लेने रही और आँिखसँ एना नोर िगरैत रहैन जे ज᭠म-\nज᭠मा᭠तरसँ ई सुनबा लेल ᳞ाक ु ल रहैथ। अखन ममता बिहनक ओ बेटा दीपक अपन कमायक अिधकांश िह᭭सा \nगरीब बᲬाक पढाई िलखाई पर खचᭅ करैत अिछ। \nममता बिहन तृ᳙ लगै छिथ। \n  \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nचंदना दᱫ  \nᮧेम ᳰदवस  \n  \nआयं यै ᮧेमसु᳖ᳯर, आय कथीक े  ᱟिलमािल छैक, िधयापुता संग हमर पुतोᱟओ बेहाल छिथ  \nघरवलासंगै फोटो परफोटो  \nमबाईल पर लगबय लै?  \nसे निह बुझलिख᭠ह बहीन,  \nओ आब त नवका नवका जुगज᭥मनाक े  नवका ग᭡प,  \nओ कᳱदुन कहय छै आई ᮧेमᳰदवस छै, से जे जतेक ᮧेम करय ककरो संगै तकर फोटो \nलगबय छै, नीक नीक समान दै छै,  \nयै बहीन हमᱟँ त िहनक े  ज᭥मनाक े  छी, तखन किन िधयापुता संगै टीवी मबाईल सं सीिख लैत छी,  \nरामनगर वाली बजलीह. \nधौर जाऊ, ई फोटो िखचौने आ डार घुमा मोटरसाइᳰकल पर बैिस  \nघुमने बेसी ᮧेम भ जैत,  \nब᲻ परेम तᱶ एकटा सं दूटा बाल बᲬा होई छै᭠ह  \nपरेम त हमरा सभक े  करैत छलाह  \nभᳯर घर िधयापुतासं भरल.  \n  \nचंदना दᱫ, रांटी मधुबनी \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिव᭠दे᳡ र ठाक ु र  \nघु᭭सा -घु᭭सी  \n  \n-जा! जा ई ᳰक भेलै? कायᭅᮓम ब᭠द भऽ गेलै! \n  \n-हां भाइ! देखलहोग नइँ◌ं छौडासब दाᱧ पी क' क े ना रंगदारी करै छलै? त ब᭠द नइँ भऽ जाउक...? \n  \n- सएह त! ईसब क े ना करैछै सर᭭वतीयो पूजा ᳰदन क? \n  \n-धु! नामक े  लेल करैछै िव᳒ाक देवी शारदेक े  पूजा आ खाइछै सब दाᱧ-तारी..लगबैछै अ᳣ील ᮟेस आ सुनैछै \nअ᳣ील गीत... \n  \n-सच बात भाइ! ई बात एकोरिᱫ नीक नइँ भेलै \n- नइँ त क े ना नीक भेलै! अ᭒छा! त दाᱧए पी' क लडाइ भेलैए हौ? \n  \n- नइ हौ भाइ! दाᱧ त एकटा बह᳖ा छलै।असली झगडाक जᳯर छलै फु लेसरी.. मोहना कहै छलै हमरासंगे नाँच \nआ सोहना कहैछलै हमर छे.. हमरासंगे नाँच... तहीमे भऽ गेलैए खूबक' घु᭭टा-घु᭭टी... \n  \nिव᭠दे᳡र ठाक ु र, धनुषा: नेपाल, ᮧवास:दोहा/कतार  \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nक ु ᭠दन कणᭅ \n  \n\"आओर िछिछयाउ \" \n  \nआइ लॉक डाउन क े  अठारहम ᳰदन छै।  \nसोहन बाबू क े  घरक लोक बड़ बुझबैत छलै᭠ह जे सरकार जखन मना कय रहल अिछ त' घरे मᱶ ᳰकयएक नइ रहैत \nछी..  \nमुदा सोहन बाबू सभᳰदन सँ अपने जुइते चलैत छलाह.. \n  ᱟनका होइत छलै᭠ह जे ककरो बात मािन लेबाक मतलब ओकरा सँ हाᳯर गेलᱟँ!! तेहन अहंकारी। \n  \n ᳰकयो टोक ै त छलै᭠ह त' जवाब दैत छलिखन तोरा सबक े  अिहना रहैत छौ डरपोकहा सब!! \n  \n घर पर बैस टीवी पर रामायण आ महाभारत िसᳯरयल देखय मᱶ ᱟनका बुझाइत छलै᭠ह जे ओ िबमारी सँ डरा \nगेलाह \n  \nतᱹ भᳯर ᳰदन बाहर िछिछयाइत रहैत छलाह। \nअपने त' रामायण महाभारत नइ देखलाह मुदा आइ ᱟनका आंगन मᱶ \"गᱧड़ पुराण\" क े  पाठ भय रहल छि᭠ह! \n  \nक ु ᭠दन कणᭅ  \nᳰद᭨ली ( तारालाही) \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nसोनी नीलू झा  \n।।अदनाबालीक आंगन।।  \n  \nझलफलाइत साँझ छलैक। िडिबया मे बेसी तेल निह होबाक कारणे िडिबया सेहो लुकझुक करैत छलैक।  \n  \n अदनाबाली ᳰदने सोहारी पका लैत अिछ। बीजली िबल जमा निह करबाक कारणे काᳯट देने छैक \nिबजली, क ं पिन बला। \nचूि᭨ह लग कात मे सीलौट सेहो राखल छैक। अदनाबाली बेसी क' नोन मरचाइ आ अहगर क' आमक आचार \nध' क' चटनी पीस रहल छैक। \n बौका बेटा घᱶट पकᳯर झूिल रहल छैक अदनाबालीक पीठ पर।   \n  \nमुि᳖या दौड़ल एलैक दलान ᳰदस सँ आ मायक ेँ कहलक ै , गै बुᳰढ़या तोँ तँ हमरा सभक ेँ कहैत छेँ जे खेड़हीक \nदािल,भात आ तीमन-तᱧआ पाबिन ᳰदन क' बनैत छैक, तँ लाल कᲥा आंगन रोᲯे रोᲯे पबनी रहए छैक..? \n  \nआ अपना आंगन....?  \n  \n  \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nिवनीता ठाक ु र  \nᳰकसान  \n  \nरौ फ े क ु आ आई ई बुशटᭅ पᱹट आ बाबरी िसट क े य फ े र कतय क े  जतरा छै रौ ? बाबू बजलै।  \nफ े क ु आ-हौ बाबू कते ᳰदन रहबै गाम मे हमरा आउर क े  गुजर हेतै अिह खेती बाड़ी पर  \nबाबू- एं रौ िबसैर गेिलह ओ ᳰदन जखैन बँबई िड᭨ली मे ᳰक दन कहै छै कोरोना एलै त भूखले पेटे सभक े  ओहे \nहाᳰकम सभ भगेलकौ आउर लᱫे पᱫे पैरे भगलᱹ । तखन त शपथ खेलही आब घुᳯर कअ निह एबै परदेश अपने \nगाम मे खेती करबै ᳰकसान कहेबई । एतबे ᳰदन मे सभ िबसरा गेलौ एकरे कहै छै हेहर।  \nफ े क ु आ - हौ बाबू तुहᱭ कहअ एते ᳰदन सँ खेती करै छहअ तुं बदला मे ᳰक भेटै छअ सभटा िनमन धान चाउर \nबाहर जाईत छैक िबचौिलया सभटा नफा लैत छ आ तोरा सभक े  लागतो निह भेटैत छ । \nरौ बौआ से त तᲂ ठीक े  कहैत छᱹ सरकार त हमरा आउर क े  सुिधइयो निह लैत छैक । जाय दही तिहयो ओिह \nपरदेश सं नीक छी । जेह नुन सोहारी भेटैये इᲯत क े  सँग खाई छी आ रहैत छी । िवपिᱫ मे त फ े न अपने गाम \nकाज देलकौ  \nनिह जािन तोरा आउर क े  ई कोन परदेशक हवा लािग गेलऊ । \n  \nिवनीता ठाक ु र  सोनीपत हᳯरयाणा \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर प ठाउ।  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडॉ ᮧमोद क ु मार  \nढ़हलेल छी  \n  \nक े हन ढ़हलेल छी ! ᳩो पाउडर त’ जाय ᳰदयौ, साड़ी तक ने ढंग स पिहरय अबैत अिछ अहां क े  ! \n  \nकहां सऽ हमर कपार मे बथा गेलᱟं अहां। िन᭓छ छी ! \n  \nजाउ बाबू क े र सेवा टहल कᳯरयौन । बाबू क े पाइये चिहयिन ने ! ठीक छै । हम ᱟनका ᱧपैयाक ढ़ेर पर बैसा \nदेबिन ! एतवा किह मुनी जी घर सऽ िनकिल गेलिखन। \n  \n दरबᲯे पर सुतै छिथन आब। \n  \nफ ू लमती क े  चौदहम चढ़ले रहिन ᳰक सासुर बसऽ लगली। कचहा उमेर! पित-पि᳀क ᭣यवहार सं अनिभ᭄! \nचौिबसो घंटा सब सं पुिछ पुिछ साड़ी पिहरवाक अ᭤यास करय लगली। मास दर मास, बरख दर बरख िबतलै। \nगाछी, िबरछी, खेत खᳯरहान सबठाम ओ साड़ी पिहरैत रहै छिथन आ पुछै छिथन, \n  \n “ कᱠ त’! िनक भेलै ने?” लाजो धाखक लेख नᳲह छिन। जकरा नᳲह बुझल छै ओ हंिस दैत छैक आ जकरा बुझल \nछै ओ मूरी गᲂइत लैत  छैक। \n  \nपगला गेलिखन फ ू ल सन फ ू लमती! \n  \n-डॉ ᮧमोद क ु मार, पांिडचेरी \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nइरा मि᭨लक  \n  \nबेटीक मिहमा  \n  \nगै चनचनही! आब चुपो रहबᱶ आ ᳰक बिजते रहबᱶ। बिजते बिजते एकरा बकासी नᳲह लगै छै हे भगवान! बाजैत \nथाकबे नᳲह करत ।ᳰकयो एक रती ᳰकछ िचढका दैत छैक ᳰक बस!!! भ जायत छै ई िबढ़नी।किहया बुइध देिथन \nभगवान एकरा!बजैत,बड़बड़ाइत सोचैत नीरा परेशान छलैथ।ᱟनकर दूटा संतान मᱶ से बड़कᳱ इयैह बेटी नीतू \nछलीह।नीतू संओ एकटा छोट भाई छलिखन जे नीतू क े  खᲅझा दैत छलिखन।नीरा अपने माथ झंटैत ,कोसैत घर \nमᱶ जा क बैसल एखनो भुनभुनाइत छली।सबटा तमाशा नीतू क े  दाय(दादी) देख रहल छलीह।दाय क े  अपन पुतᱟ \nनीरा क े  परेशानी बुझाइत छलैन।मुदा पोता- पोती क े  बाललीला सेहो ब᲻ आनंᳰदत करैन।आइ जखन नीरा क े  \nबेसी परेशान होएत देखलिखन तखन ᱟनकर सासु नीरा क े  कोठली मᱶ गेली।पुतᱟ क े  बड़ दुलार संओ माथ \nसहलाबैत कहलखीन ; नीरा एतेक परेशान नᳲह होई।ई बᲬा सबक े  सहज ᮧᳰᮓया छै।हम सब देखू आ ओिह मᱶ \nनीक बेजाए क े  ᭄ान करिबयनु।बेटी क े इयैह चनचनाहट,कलरव संओ घर मᱶ हषᭅ,उ᭨लास ,उमंग क े  वातावरण \nरहैत छैक।ई बेᳯटये क े  मिहमा अिछ।जे एक संग दू -दू टा गृह मᱶ खुशी बरसाबैत अिछ। \nआँिख संओ टप टप नोरक धार बहय लगलैन सासु पुतᱟ दुनु क े ! \n  \n-इरा मि᭨लक, ᳯरलायंस ᮕी᭠स टाउनिशप जामनगर,गुजरात! \n  \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nस᭜ये᭠ᮤ कणᭅ \nबिनया बाबा  \n  \nगोर- नार , पतरे- िछतरे, ल᭥बा आ छुड़ी सन नाक देखय मᱶ ब᲻ सु᳖र बिनया बाबा छलाह . एकटा पैघ \nजमᱭदार सुखदेव बाबूक कामित छलाह.सलाना तन᭎वाह बारह मन धान भेटैत छलिन. एिह एबज मᱶ ᱟनक सब \nजमीन- जाल, बांस- काठ आ कलम- गाछी देखैत छलाह. \n  \nटोल मᱶ िजनका ओिहठाम स᭜यनारायण भगवान पूजा वा अ᳥याम होइत छल, ओतय आरती, चरणामृत आ \nचौरठ क े यो \nदेखा आ परैस लैत छलाह मुदा परसादी परसैक भार बिनया बाबा क ᱶ  भेटैत छलिन. \n  \nकारण एकटा पैघ छल जे बिनया बाबा परसादी चुटकᳱ सं  परसैत छलाह.परसादी सवा सेर हो वा अढ़ाइ सेर \nओिहमे \nसभ क ᱶ  बाटैत,उगारी तक दैत छलाह.इ िविश᳥ता छल.  \n  \nबाबा क ु मारे छलाह परᲱ स᭥पूणᭅ पᳯरवाᳯरक िवकास हेतु सतत् ᮧय᳀शील रहलाह.जवानी मᱶ किहयो ᳰकराना \nदोकान \nक े ने छलाह तᱹ बिनया नाम सं ᮧिस᳍ भेलाह. \n  \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजवाहर लाल क᭫यप  \nपिहल ᮧेम  \n  \n: हम अहा सं ᮧेम करै छी | \n: कािहया स ....? \n: जिहया रामलीला मᱶ रामक अिभनय करैत देखलᱠ ... \n: अहा हमरा स निह राम स' ᮧेम करै छी....आ राम त ककरो मन मोिह लेिथ᭠ह..... \n: हम अहा स ' ᮧेम करै छी । \n: अगर ᮧेम हमरा स होइत त ओिह ᳰदन भ जाईत जहीया पािहल बेर मंडली क े  खाना लेल समान मांगय गेल \nरही । बᱟत अंतर अछी हमरा आ अहाक े  बीच , ᳰकयो राजक ु मार होयत अहा लेल...... \nआई बीस बरख बादो हम िन᳟य निह क सकलᱠ ह᭥मर पिहल ᮧेम ओ कलाकार छल आ कᳱ राम ...... \n  \n# जवाहर लाल क᭫यप # \n  \n  \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nजयंती क ु मारी  \nदू टा बीहिन कथा  \n१ \nहीरा  \n  \nएं यौ नुनू बाबू.. बिहन त' फोटो सनक नै देखा परली..! देखासुनी क े  बाद राम बाबू कहला। \nबाबुजी...फोटो और सोझा मे ᳰकछु त' अ᭠तर हेबे करै छै। ओना ...बिहन हमर हीरा अिछ..हीरा.. \nबुझलऊ ँ ..पर हम त'आब सोच मᱶ ने पᳯर गेलौ! बेटा क े  नाि᭠हये टा स गछने छी जे किनयाँ उᲯर गोर क देब \n!कोना क' ᱟनका मनेबिन ? \nओह ! बाबूजी एना नै किहयौ!  आब त ' काडᲃ  बँटा गेल छै ,  \nहलुआइया सभ क ेँ , बैना  द' देने िछये! हमर बिहन बᱟत गुनी अिछ! नुनु बाबू परेशान भ' कह' लगला! \n अरे बाऊ.. परेशान जुिन होइ ! हम त' बस ई कह' चाहैत रही जे बिहन लय दुपिहया नै चाᳯरपिहयाक इंतजाम \nक' लेब! ब᭭स..... \nबात ई जे रौद बसात नै लागत त' हीराक रङ मंद नै परत।  \n२  \nनीक लड़कᳱ   \nचलू ! कतौ एकांत मे बैसी।  राघव  नेहा क ेँ  कहलक ..। \n दूनू  एᲥᳲह  ऑᳰफस मᱶ कायᭅ करैत रहय, पाᳯरवाᳯरक सहमित सँ िबयाह सेहो  तय रहै ,अिगला लगन मे भ \nजेतै।  \nचलू.... हमᱠ.देखै छी, अहाँ कᱫ ल' जाय चाहै छी... कहलक नेहा  \n.... ई हमर िमᮢक डेरा अिछ.. अपने सब लय खाली अिछ। नेहा.... आइ हम अहाँक स᭥पूणᭅ ᮧेम कर चाहै \nछी, अहाँक आपिᱫ त नै? \nनेहा.. ....मुदा आइ हमरा घर ज᭨दी जेबाक अिछ और हे.. किन ᳰदनक बाद अहाँ करैत रहब स᭥पूणᭅ ᭡यार। क े  \nरोकत ... हा हा ... \n  \nराघव .. ओ हो..नेहा!  अहाँ साँचᱠँ \" नीक लड़कᳱ \"छी... हम त' अहाँ क जाँच' लय ई सब कहलौ !  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनेहा  एक िमनट सोिच क' कहलक......अगर हम अहाँक ᮧ᭭ताव मािन िलतᲅ त' खराब ? हम त अहाँ क ेँ  अपन \nमोने द' देने छी.. तनक समपᭅण त' हमरा लय ᭡यारक ᮧितदान माᮢ छै। \n.. राघव...हम नीक रही ᳰक नै..अहाँ कथमिप नीक  नै छी! आगा सँ स᭥पक ᭅ  करै क े र कोिशश नै करब! गुड बाय!! \n-जयंती क ु मारी \nऐ रचनापर अपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडा . िशव क ु मार ᮧसाद  \n४ टा बीहिन कथा  \n१ \nछᲅक  \n  \nहे रौ हᳯरया, \nबड़ देखै िछयौ \nदौड़ा- दौड़ी करैत! \nकᳱ बात छै रौ? \nयौ सरकार,िबन बाते तऽ \nआब क ुक ू रो ने भुक ै  छै,हम तऽ \nमनुखे छी। \nकोइ सखे दौड़ैत छैक,छᲅक लगे छै तखने दौड़ैत छै! \n  \n२ \nजनम  \nरौ कोᳰढया जीबऽ देमे ᳰक निह? \nआब जी तैयो आ ᳰक मर तैयो, हमरा कोनो फ े रसँ जनमबाक अिह! \n  \n३ \nफमᭅिलटी  \nकिनया ,काकᳱ कᳱ भेलैन? \nकिनया ᳰदनक दोष! \nकनेक चोट लािग गेल। \nबड़ ᳰदᲥत भऽ गेलैन। अ᭒छा कᳱ करिथन,ठीक भऽ जेतैन। \nबेटो देखऽ अिबतैन,मुदा िभनसरो \nगेट ब᭠दे रहैत छिन आ राितओक ᱶ  \nजखैन अबैत छैन ताबत ई सभ सुित रहैत छिथन। \nहँ यै किनया, से तऽ ठीक े   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकहैत छी।एिह जाड़-ठाढ़मे भोरे  \nभोर एिह हालैतमे हमरा सँ एतेक  \nिसरही चैढ़-उतैर कोना गेट खोलल हएत। \nबौआ सभक ᱶ  पलखैत निह छैन तऽ कᳱ करबै!काम मे बाँझल रहैत छिथ।कतᱟ रहैथ,आन᭠द रहैथ। \nअ᭒छा काकᳱ आब जाय िछयैन। \nजाउ,चाहो िपयैतᲅ ᳰक िपबतᲅ सेहो क े  बनौत?अबैत रहब। \nआब बड़ अबेर भऽ गेलै।अखन जाय िछयैन। गोर लगै िछयैन। \nसोहागवती रᱠ!  \n  \n४ \nबहीर  \nबाबा,बाबा यौ? \nकᳱ यौ,कᱠ ने! \nहमर नानी साफ बहीर छै! \nक ै ᭨ह अहाँ फौन कᳯरयै,फ े र कᳯरयै,नानी लग फौन राखल आ ओ उठेबे ने करिथन तऽ अ᭠त मे \nहम उठेलयै तऽ अहᱭ फौन करैत रिहयै। \nपुछलयै नानी,तᲂ फोन ᳰकएकने \nउठबै छलही? बहीर छही? \nकहलक ै  हँ रौ जेहने तोहर बाबा बतपदौन तेहने तᲂ! हम तऽ साफ बहीर छी। \nनानी बहीर छै ने? \n  \nडा. िशव क ुमार ᮧसाद \nिसमरा, झंझारपुर, मधुबनी \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nवी .सी .झा \"बमबम \" \nअधलाह ब᭭तु \n  \n~ ह᭨लो ! क े  ओझहा ? \n~ हं हं कहौथ । \n~ कᳱ कहबिन ? डागदर - - - । \n~ कᳱ कहलक ै  डा◌ॅ᭍टर - - ? िᮧया ठीक त' छिन ने ? \n~ हं ओ ठीक े  छै मुदा , अᱟ बेर अधलाहे बौ᭭त छै अ᭨टासन मेँ, से हम त कहबिन जे सफइया - - - - \n~ जे बजलिथ से बजलिथ फ े र एहन गप बजबो निह कᳯरयिथ , इ हमर साउस छिथ ततबी टा लेल नै त' - - - - \n~ हले गै िपरीया बुझबᱟन तूं अपने कने ( बेटी क ेँ  हाथ मे फोन दैत ) । माँ ठीक े  त' कहैत अिछ । इ अंितमे बेर \nअिछ - - - \n~ एकर मने कᳱ हम अपने सँ अपन संतान क ेँ  - - - नै नै ᳰक᳖ᱟ नै । कᳱ हम सभ जानवरो सँ  खतम छी ? ओहो \nअपन बᲬा क ेँ - - - \n~ लेᳰकन हम अबा◌ॅशᭅन करबै क े  सोिच लेने छी । \n~ तखन अᱠं हमरा लेल अधलाहे ब᭭तु बुझू अपनाक ᱶ  । \n  \n  \n-वी.सी.झा \"बमबम\" क ै िथिनयाँ  \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभावना िम᮰ा  \nगरीब लोक  \n  \nडेकची 1 घंटा सं चु᭨ही पर चढल अिछ,मुदा एखन धᳯर भात निह  बनल अिछ।  \nबौआ बजलाह -- \" माँ ,माँ  खाएक दे ना, 1 बजैत अिछ बड़ भूख लागल अिछ।कतेक देर से भात बिन रहल \nअिछ,आिब बिन गेल हेतो।\" \nरीितया बजलीह -- \"किन देर थम ... \nकिन आर समय लागतै भात बनै मे।\"   \nएतबा मे बौआ भूख सँ हाक माᳯर क े  कानय लागल,माँ क े आँिख सं नोर झड़य लागल।  \nसोचय लगलीह --  ई बेᳯर  कोराना क े  कारण सब ᳰकछ बंद छल आ समय पर खेत बाउग निह भेल।  बाᳰढ़ क े  \nकारण जेँ\n भी फसल भेल,सब तहस- नहस भए गेल।कोरोना क े  ᳇ारा रीितया  क े  बाप क े घर बैठे पड़ल आ मजदूरी भी निह िमलल । \nक ु नू िविध से 10% ᭣याज पर  उधार लौ क े  खेत बाउग करलक रीितया क े  बाप,आब करजा क ै ना चुकाएत? \nदोकान बला से हो बेहाल ब᳖ क' देलक.एतबा मे बौआ तामस सं चु᭨ही पर चढल डेकची क े  लात लगा देलक.... \n  \nडेकची िनचा खिस पड़ल.. आ ई ᳰक ? भात तेँ\n अिछ निह ई मे तेँ\n छुछे पािन अिछ .... पेटक ुिनयां द' देलक!  \n                   भावना िम᮰ा \n                    नई- ᳰद᭨ली। \n  \nअपन  मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअमर का᭠त लाल  \nउघार ( बीहिनकथा ) \n********************** \n-अजय , किनयाँ क े  कᱟन माथ पर नुआ ल लेथुन, \n-कतेक गमᱮ छै माँ रहs दही ने। \n- गमᱮ छै तऽ कᳱ भऽ गेले ? लोक न᭑गटे  रहते ! \n- न᭑गटे कहां छै माँ,कपड़ा तऽ पिहरनिह छै ! \n- माँ,कᳱ भेलेि᭠ह? किनयाँ माथ पर नुआ ल' घोघ काढैत                 बजलीह \n- कᳱ कᱠ किनयाँ ? अहाँ तऽ  बᱟत बात बुिझयो जाय िछएक, \n  ई अजैया ᳰकछु बूझैये नै चाहै छै , लोको लाज ᳰकछु छै कᳱ निह ? \nदेिखयौ तऽ रामदीरी वाली पुतौᱟ क े  ! कखनᱟँ, \"मुँह उघार भेटत\"? \nतावत क े ओ घौल क े लक जे रामदीरी वाली क े  पुतौᱟ \"चौकᳱदरवा\" संगे फ़रार भऽ गेले । \nउघार माथ उघार चᳯरᮢ पर मु᭭कᳱ मारलक| \n \n      अमर का᭠त लाल \n      रघुन᭠दनपुर/खड़ौआ \n      मधुबनी/ \n      िबहार   7091529 \n \n \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nअमल क ु मार झा   \nिहरो  \n  \nबाबू ई देखू। \nअरे वाह! ई तऽ बड सु᭠दर िचᮢ अंᳰकत कएलᱟ अिछ! क ेकर िचᮢ बनेलᱟ अिछ? \nअपन िहरो क े !! \nअहाँ क े  िहरो क े  अिछ? \nअहाँ ह᳎ करैत छी!! बेटी क े  िहरो ओकर िपता होइत अिछ से अहाँ क े  निह बुझल अिछ? \nनिह।हमरा निह बुझल अिछ ।हम तऽ बड साधारण लोक छी।  \nसे अहाँ बुझैत छी। अहाँ क े  बेटी अहाँ क े  िहरो बुझैत अिछ। ओ अहाँ सन बनए चाहैत अिछ । \nढुनढून! कᳱ ई हमर िचᮢ छी?  \nहँ! बाबू! अहाँ हमर िहरो छी! हमरा अहाँ जकाँ सभक आशीवाᭅद चाही।हमरा अहाँ जकाँ खूब पढबाक अिछ।  \nअरे वाह!ढुनढून अहाँ मोन गद गद कऽ देलᱟ। गुᱧजन क े  आशीवाᭅद से अहाँ अव᭫य िवदुषी बनब।  \n  \n  \nअमल क ुमार झा  \nपाही  \nसᳯरसब - पाही \nमधुबनी  \nिबहार  \nिपन - ८४७४२४ \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nᮧभात क ु मार कणᭅ \n \nᮧक ृ ितक तांडव ।  \n  \nहैलो ---! हैलो -----!!  आ᭭था छᱹ---हेलो ---!आ᭭था फोन उठवैत कहैय छथीह ---\"गोर लागैय िछयौ  ᮰ृि᳥ दीदी\" \n---! \n᮰ृि᳥ -खुश रह --! देख तोहर पाᱠन ᮧक ृ ित आई फ े र धर मे तांडव कय रहल छथुन ---! \nआ᭭था--गे --तोरो िधया पुता सब तs उड᭛डे छोउक , मंᳰदर किहयो-कदाल आवैय छौक मुदा अ᭡पन \nसे᭨फᳱ  लs  भािग जेतौ तय एको बेर  उपरको मन सँ ᮧणाम निह करैय छोक । \n᮰ृि᳥--सांचे  किह रहल छै--मुदा  , अखन ई सब ग़᭡प छोड़ , पिहने अ᭡पन  \nपाᱠन ᮧक ृ ित क ेँ  तांडव शांत करs ! \nआ᭭था---ᱟनका फोन ᳰदिहन -- ,हेलो --!  हेलो-- ! पाᱠना गोर लागैय छी ! \nᮧक ृ ित --खुश रᱠँ , कᱟ सब नीक े  ! \nआ᭭था- हअ ---, एकटा ग़᭡प पुछैय छी--,अहाँ अपने घर मे अपने िधयापुता संग ᳰकआक तांडव कय रहल छी ? \nᮧक ृ ित -इयै , साँस,इजोत, अ᳖,पािन सब क े  सब हमर खून जेना चूिस रहल अिछ आ हमरे ढाहैय अिछ ,तोड़ैय \nअिछ , अंग -अंग कटैय अिछ । अहाँ ᭭वयं कᱠँ जे हमर जड़ल आ᭜माक क ु हेश ᳰकआक नइ आफ ै द बिन झहरतै ! \n  \nᮧभात क ु मार कणᭅ \n  \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nडा◌ॅ.ᮧमोद झा \"गोक ु ल \" \n२ टा बीहिन कथा  \n१ \nसुपक गोपी   \n-------------- \nकागत क े र खेतक आिड़ पर कलमक लागैन पकरने ठाढ़ रही ।समय अपन वेग सं ससरल जा रहल छल ,आ \nहम  बीहैन तथा गाछक बीच मे बेवस भेल जा रहल छलᱟं । \n    एकाएक िवपुल फलक भार सं अवनत आमक  गाछ ᳰदस दृि᳥ गेल, ते जेना ओᱫै ठमᳰक क े  रिह गेल । चकमक \nगोटगर बोनैल आम ऊपर ,आ आवरण पात भीतर ।ᮧक ृ ितक सुंदर पᳯरहास मोन क े  गुद गुदा क े  रािख देलक । \nतखने ध᭣ब क े र श᭣द सं मोन चᲅᳰक उठल ।देखै छी ठनक जमीनक चोट सं सुपक गोपी आम छहोिछत भेल \nिबᱟंिस रहल अिछ  ।  \n     जेना ओ किह रहल हो -आउ !हमर छाती सं बलबलैत   माधुयᭅ रस  चूिस क े हमरा सनाथ कय ᳰदय, आ \nअपनो सुखद अनुभूितक संग तृ᳙ भय जाउ !! \n   मोन ᱟलिस उठल आ नयन िहलिस गेल ,परोपकारी फलक िन᭭वाथᭅ ᮧेम देिख । \n  \n२  \nअनुराग   \n----------- \nअधरितया मे मेघ घटाटोप क' क े  एलै आ झमाझम वषᭅ' लगलै ।रिह रिह क े  िबजलोकाक चमक पर जोर जोर से \nतड़कन एसगᳯर सूतिल सुखेत वालीक ᱡदय मे कपकपी भैर देलक ै  ।ओ जोर से िघिघयैत बाजिल --- \nकत' गेलै ?अबौ ने ! हमरा एसगर आइ ब᲻ डर होइये !! \nओसरा पर मशहरी तर मे सूतल पंचम करोट बदलैत बाजल - \nबलौ क े डर करै छै !हौलमानजी क े  नाम ल' ब᭥मा करोटे सूित रहौ !!! \n- नै••• ई घरे अबौ ! एकरा िबना िन᳖ आइ नै हेतै !! \n- एते औनराग आइ कत' से चैल एलैये ? \n-से ई जे क ै ह लौ ! हैया हम िबलैया खोइल देिलयै !!!  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nक े वार खुजैक चरमराहट भरल आवाज सुिन पंचम मुि᭭कयैत घर गेल आ पुन: िबलैया लगबैक खट सन आवाजक \nसंग िन:श᭣द भय गेल आ बाहर ओिहना वषाᭅक संग मेघ तड़ैकते रहलै । \n                 ---------------_--------- \n +91 98717 79851: हमर पᳯरचय- \nडा◌ॅ. ᮧमोद झा \"गोक ु ल\" \nᮕाम पो᭭ट दीप (पि᳟म) \nभाया-झंझारपुर (R.S) \nिजला-मधुनी िवहार(िमिथला) \nफोन नं. 9871779851 \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिनवेᳰदता  झा  \nदू टा बीहिन कथा  \n१ \nमुंहबजना  \n  \nिववाह चाᳯर ᳰदन पिहनᱶ भेल छलैन ,गीता मोन मᱶ सोचैत रहिथ िमला जुलाक े  नीक े  ᭭वभाव छिन िहनक ,बेकारे \nडरायत रिह ᳰक क े हेन भेटता ,सोचैत लाल भ गेलैन गीताक मुखारᳲवद , \nकाि᭨ह चतुथᱮ मᱶ ᳰकछ उपहार सेहो भेटत ,सखी सब हँसैत रहिथ िमली जुलीक े \n कतऽ छी गीता \nधडफडा गेली  ,आँचर माथ पर रखैत \nई ᳰक छैक अहाँ हमर एको टा कपड़ा निह धोलᱟँ ,अटैची उ᭨टा देलिखन नवका ओझा ,ई सब निह चलत हमरा \nघर मᱶ \nअहाँ चाᳯर ᳰदनसँ एक े  कपडा पिहरने छी ,फ े र हम अटैची क े  कोना खोिलतᲅ ....ई श᭣द कतौ क ँ पैत रिह गेल.... \nचतुथᱮ क े  मुँह बजना भेट गेल छलैन \n  \n  \n२ \n᭭टे᭛डडᭅ \n  \nिववाहक साँठ खुलल ,बᱟत रास साड़ी , \nदेखय वला सब बᱟत ᮧस᳖ भेलिखन मुदा घरक लोकक मोन झामᳯर पिड गेलैन ᳰकया त ओ सब साडी वर ᬹᭃ \nलौटा देने रहिथ जे सब क᭠यापᭃ खानपीन मᱶ पठौने रहिथ \nएतेक पाई कोडी लेलाक अहेन क ृ ᭜य \nमाँ अहाँ मोन छोट निह कᱨ िनमᭅला बजलीह \nिपताक माथक कजᭅ ᱟनका ᭄ात छलैन \nचाᳯरम ᳰदने  ि᳇रागमन भ गेलैन \nसांठक े  दुसैत सब ननᳰद मुँह बनब लगिल  \nभोरे भोर ननᳰद ऐली ,भौजी िचकन नुआ पिहरब बᱟत लोग देखैय लेल आओत नवकᳱ किनया क े   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nदाय अिह कᱠ हम ᳰक पिहᳯर ? \n ई ‘ नुआ ‘ \nजा दाय अिह नुआ क े  त अहाँ सब लौटेने रिहए ᳰक अहाँ सभक ᭭टᱹडर क े  निह अिछ \n  \nिनवेᳰदता झा \nᳰद᭨ली \n  \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nओम चौधरी  \nसुरज माᳯट -कादो िगजैत छल .  \nमाँ सोरपारलिखन बउआ बरखा मे ᳰक कादो िगजै िछ। आबी जाउ नए त मोन खराब भ जैत।  \nसुरज - माँ बरखा स माᳯट िगल भ कादो बिन गेल हम आमक गाछ रोिप रहल िछ जे पैघ भेला पर  माᳯटक ᱶ  सब \nᳰदन रखबारी करैत रहै ।  \nहाँ िᳫगणो त माँ होइत छिथ मुदा सब पुत कहाँ गाछ बिन ठाढ़ रह ैत अिछ जीवनक ᱶ  स᭥मािनत रखबा हेतु. \n  \nओम चौधरी \nᳰद᭨ली \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nक᭨पना झा  \n  \n२ टा बीहिन कथा  \n१ \nनबका धोती       \n  \nआइ  Აकारनाथ ठाक ु र ततेक उ᭜सािहतछलिथ जे पहर राितये िन᳖ टूᳯट गेलि᭠ह,बेटा आलोक सूित कऽ \nउᳯठतिथन तािह सँ पिहनिह ᳩान ᭟यान कऽ क ु ताᭅ धोती पिहᳯर तैयार भऽ गेल छलिथ।जािह ᳰदन सँ  प᳑ ᮰ीक \nलेल नामक घोषणा भेलैक तिहये सँ एिह ᳰदनक ᮧतीᭃा छलि᭠ह।परसूए पटना सँ ᳰद᭨ली आिब गेल छलिथ बेटा \nल'ग ।                    -------हौ आलोक ज᭨दी करऽ हम तैयार छी , रा᳦पित भवन पᱟँचᱟ मे तऽ दू घंटा लािग \nजेतऽ ?    --------कतेक हड़बड़ाइत छी बाबूजी ,दू घंटा निह लागत एक डेढ़ घंटा मे पᱟँच  जाएब ,अहाँ  तैयार \nिछयै ? एिहना जेबै ? धोती तऽ बड़ पुरान लागैत अिछ ,थ᭥ᱠ हम अपन बला नबका धोती आनैत छी।              \n                                               --------धुरᭅ रहऽ ने दहक ,कोनो हमरा धोती पर पुर᭭कार भेᳯट रहल \nअिछ,धोतीए पर भेᳯटतइ  तखन तऽ तोरे ने भेᳯटतऽ ..........आलोक क े   एिह बातक कोनो जवाब निह \nफ ु रएलि᭠ह ।     \n              \n२ \nहेराइत बोली   \n  \n\"हैलो.... हँ..काकᳱ गोड़ लागैत छी...... \nकोना मोन पड़लᱟँ आइ  हम ? \" \n  \n\"निह,बस ओिहना मोन पड़ल  जे अहाँ छᳯठ करैत छी , त' सोचल हाल चाल पूिछ लैत छी, कोना कᳱ \nओᳯरआओन  भ' रहल अिछ, आइ त' \" नहाय खाय \"  होएत ने ? \" \n   िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \"कᳱ काकᳱ.....अहाँ सभ ᳰदन पटनामे रहैत रहैत ई कोन  बोली बाजए लगलᱟँ ,अपना िमिथला मे \"नहाय खाय\" \nकिहयासँ होमए लागल \"नहाय खाय\" निह अरबा अरबाइन किहयौ , हँ....आइ अरबा अरबाइन अिछ । \nअपना िमिथलाक लोक त' बारहो  मास छᱫीसो ᳰदन नहाइए क' खाइत छिथ ।\" \n  \nक᭨पना झा \nपटना \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nभुवने᳡ र चौरिसया  'भुनेश ' \n  \nसंजय क े र अॅ  इख  \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"'\" \n-धृतरा᳦ िबयाक ु ल छिथ यु᳍ भूिम क े र हाल जानैक लेल। \n-तखन संजय पान िबिड़ क े र लेल पानक गुमटी पर चिल गेल। \n-अएल त' धृतरा᳦ िखिसयाइत कनअ चैल जाय छी अहां पता नै आय कोन बेटाक न᭥बर अिछ। \n- किन लगाबू तऽ ᳰद᳞ दृि᳥ आ सुनाबू अहां यु᳍ भूिम क े र हाल! \n-संजय एखन महाबली भीम क े र रथ दुशासन क े र ओर बᳰढ रहल अिछ। \n-उ᭜सुकता मे आर ᳰकछ नया ताजा आय कᱫे सैिनक मरल। \n- संजय महाराज आय तऽ यु᳍ भूिम मे उिड़ रहल धूल मे ᳰकछ नै ᳰदखाय य' आ भनभनायल चौसर खेलैत घड़ी \nआ ᮤोपदी क े र इᲯत दाव पर छल तऽ क ं ठ नै फ ू टल तै ऊपर से भी᭬म िपतामह सेहो अॅ  इख मुनले छल। \n- धृतरा᳦ संजय जी ᳰकछ नै बूझलᲅ किन ठीक सं देख क े र बाजू। \n-संजय महाराज हमरा एखन संख क े र ᭟विन सुनाय देलक सुयᭅ आ᭭त भ' गेल मुंह बला पान थुइक देलक। \n- अ᭠हरा तिहनअ िनरवंश भ' जैबᱹ। \n-भुवने᳡र चौरिसया 'भुनेश' \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nजगतरंजन झा  \n  \nबीहिन कथा   \n  \n~मािलक यौ एगो बात बुझिलऐ अमेᳯरका मᱶ जो बाइडेन नवका रा᳦पित बनलै !  \n  \n~ ᲍ रौउ ढेनमा तोरा किहयो गांव सँ दᳯरभ᭑गो जाय क ेँ जᱨरी नय परलौ तँ अमेᳯरका क े  रा᳦पित ᳰकयो बनले \nसे बुिझ कऽ तᲅ कᳱ करबही ?  \n  \n~ यौ मािलक आिखर छी तँ हमᱠँ मैिथल नᱹ? आ सबᳰदन ᮩाᳬणे लग रहलᱟं, भᳯर ᳰदन टीवी देखू समाचार बुझू \nआ चौक पर चोपैत कऽ ग᭡प ᳰदयौ, लोक बुझत ब᲻ कािवल छय!  \n  \n~ ढेनमा चौक पर ग᭡प देनहार सबहक बपौती कोठी खाली होय दिह तहन पमौजी घोसरतै \nतᲅ एही सभमᱶ नय पर अपन हाल रोजगार मᱶ लागल रह !  \n  \n~ हां हां मािलक से हम बुझय छी तहन ने जीवन भᳯर अहाँक े  चाकरी क े लᱟँ !!  \n  \n-जगतरंजन झा \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nशेफािलका वमाᭅ \nहँ एहनो होयत छैक   \n  \n  \nसासु पुतᱟक ताना तानी सं परेश हरदम तनाव मᱶ रहैत छल।  . घर मे कोनो काज मे गड़बड़ तँ मायक \nमाथे ,  नीक काजक ᮰ेय रीना अपना पर।  माय दुखी त' रिहत े छलीह परᲱ मौन मूक बेसी रह लगलीह।  \n रीना अपन नैहर मᱶ अपन माय क े  जे देखने छलीह  से  ᱟनको बाल मन मᱶ सासुरक ᱨप एहने बसल छल।  \n  \n  \nएकटा बात सुनैत छी  ?----पितक ᮧेमपूणᭅ ᭭वर सुिन  \n--बाजू ने कᳱ कहैत छी!  \nचाह बना रहल छी!  \nमाय मंᳰदर गेल छलीह --चाहक दुनू कप ल' रीना डाइᳲनग टेबुल पर बैसैत कᱠ कᳱ कहै छी!  \nअपना सभ ᭣याह मे अिᲨक सोझा ᳰकᳯरया खेने छलᲅ -- अपना सब एक दोसराक सुख दुःख मᱶ संग रहब , एक \nदोसराक सहगािमनी रहब !  \n---हं हं हमरा मन अिछ --से अचᲥ े  अहाँक ᳰकएक मन पड़ल ?  \nहम सोचैत छी जे हम कतेको ठाम चुᳰक जायत छी --अहाँ जािह ढंग सं हमर माय सं ग᭡प करैत छी , ओिहना \nत' हमरो अहाँक माय सं ग᭡प करवाक चाही --  \n--कᳱ एहनो होयत छैक --परेश ओकर का᭠ह  दबवैत बाजल ---हं रीना एहनो होयत छैक ,,,,, \n  \nA 103, िसᲨेचर ᳞ू अपाटᭅमᱶ᭗स  \nडॉ मुखजᱮ नगर , ᳰद᭨ली 110009, M, 9311661847 \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n \nᮧभाष  अ᳴कचन  \nभरोस  \n******** \nएकटा  झुनक ू ट  वृ᳍  बाप  धड़फराएल  ᱟलिस क' \nएटीएम  मᱶ  घुसलाह.  एटीएम काडᭅ  बेर-बेर  मशीन  मᱶ  घुसबैत आ  िनकालैत  बड़बड़ाईत  बजलाह....  \nऐहन  भइये  नᳲह  सक ै त  छै....  \n... कहᱭ एटीएम काडᭅ  त' नᳲह  खराप  भ' गेलै...  \nफ े र  काडᭅ  क े   बेर-बेर  पोछैत  आ  मशीन मᱶ  लगाबैत.....  \nवृ᳍  पसीने पसीने  त'र-बतर  आ  परेशान  होइत फ ु सफ ु साइत... ऐहन  त'  भइये  नᳲह  सक ै त  छै....  \nबगल  मᱶ  बैसल  गाडᭅ  पुिछ  उठल... कᳱ भेल  बाबा...  \nवृ᳍  बजलाह... हो  बेटा  कहने  रहय  दवाई  लेल पैसा  पठा  देब...एक  ह᭢ता  स'  रोज  एटीएम  मᱶ \nअबै  छी... आई  पूछिलयै  त'  कहलक  आई  िनि᳟त  पठा देब.. . हमर  बेटा ऐहन  नᳲह  अिछ..  \nकहलक  त' जᱨर  पठौने  होयत...  \nगाडᭅ  बाजल... पाई  नᳲह  पठौने  होयत... मशीन  ठीक  छै... खाता  मᱶ  पाई  रहत  तखने  न  िनकलत \n... जाऊ  बाबा  घर  जाऊ...  \nवृ᳍  क᭨पैत  बाहर  िनकललाह... पता  नᳲह  कᳱ  भेलै... आब  कᳱ  हेतई... \nएक  ह᭢ता  स'  दवाई  छुटल  अिछ... बजैत  बजैत  द᭥म  फ ु लय  लगलि᭠ह....  \n#ᮧभाष_अ᳴कचन \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ । \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमु᳖ी कामत  \nदू टा बीहिन कथा  \n१ \nिसया \n -माय गे  एक ᳰदन तोरा हम चान पँ ल' जेबौ...  \n- हँ.. हँ... आय बड़ ᳩेह झड़ै  छै बाज कᳱ चाही.....?  \n- माय गे हम सेना मे भतᱮ लेल एनडीए क े  फामᭅ भरए चािहए िचयैय  तू बाबू क े  कहᱭ न.....  \n( िसया क े  बात ᳲबदेसर सुनैत  गदगद मन सँ बाजल)  \n- िसया तू अपन  पढ़ाई सँ  समाज मᱶ हमर ᮧित᳧ा ऊ ँ च क े लअं ....  \nहम अहाँक अᳲह सपना क े पᱹख देव... \n  \n२ \nदरेग \n  \n- कᲥा ई ककरा िबयैह आनलहक.... न पैर सँ चᲵी उतरᱹ छै आ न कोड़ा स' बेटी.... ᱠं.... अकरो पोसअ आ \nअकर  बेᳯटयᲂ क'... ( िसिलया  दोती  िबयाहल जोड़ी क े  देख तनतनैत  बाजल)  \n- गे िसिलया ऐना ᳰकया जहर बोकरै छ', बेचारी क े  घाव अखन ताजा छै ᳰकया खोरचै  छ'....?  \nतोहर चाची क े  मुईला ᳰक हम बउआ क े  छोइर  दोसर िबयाह करी.... नै न...!  \nत' फ े र ई कोना अपन बेटी क े छोड़िथन.... अपन मनक भाप ठंडा कर आ  िह᭠द चाचीये जेका आदर- स᭥मान \nकर।  \nशंकर क े  बात सुईन फ ु िलया क े  दुनू आँईख सँ लोड़ टघैर गेल.... \n  \nमु᳖ी कामत \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिमिसदा . \nᮝाय एगेन लैटर  \n  \nगयाराम भाईजी हेडमा᭭टर छलैथ. पौरकां सोनगढ़ इ᭭क ू ल सँ ᳯरटायर भेल छलाह. कहवी छै बूढ़ बरद आओर \nबूढ़ मनुख क े र कोन स᭥मान ? ओ भौजी लेल,एगो नवका एंᮟॉयड मोबाइल कᳱन देलैन.  \nएकबेर गयाराम भाईजी क ेँ  मेरठ जाय पड़लै᭠ह. इएह बीच कोरोना कारण लाकडाऊन भ' गेलै, ᱟनका मेरठ मे \nरह' पिड़ गेलै᭠ह. भौजी, भाईजी क ेँ  फोन क े लिखन. गयाराम भाईजी, मोबाइल पर बात करैत बजलाह, \n\"....बांकᳱ सब त' ठीक अिछ, लाकडाऊन छै, घ'रे मे रहब....हाँ, मोबाइल नीक जकाँ राखब....\" \n\"᲍ह, वैह त' हमर सहारा अिछ, फ े सबुक पर हमर साढ़े चाᳯर सै सँ उपर दोस बिन गेलै.... जनै िछयै, यू-Ჷूब पर \nनीक-नीक चीज बनौनाय सीख रहल छी....?\" भौजी जबाव देलिख᭠ह. \n\"सैह कहैत छी, खिस पड़त तखन.... फ े सबुक पर जँ क े ओ आनलाईन निह देखत त' बूिझ जेतै जे एिह कोरोना मे \nअहाँ.....\" तखनिह झनाक सँ ᳰकछु पटक' क े र आवाज एलै᭠ह मोबाइल बाज' लागल, \"मोबाइल स᭣सᮓाइबर इज \nआउट आफ कवरेज एᳯरया ᮝाय एगेन लैटर.....\" \n                              \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमृणाल आशुतोष  \nआंदोलन  \n  \n'यौ कᲥा, खा िलअ न!\" \nआवाज सुिन क े  खेतमे हर चलबैत गनेशी हड़बड़ा गेल। ई त मनीषबा के  आवाज़ लगैत छै। मुदा ओ एत किथ \nलेल एतय। मुड़ी क े  देखलक त सच मे मिनषे छल। \n\"रौ, तᲅ एत किथ लेल आिब गेलᱶ। पेट काᳯटक े  इहे लेल टोन भेजने छलखुन बड़का भइया।\" \n\"नय यौ कᲥा। मन भेल ᳰक इहे बहाने अपन खेत देख लेब।\" \n\"आिब ई अ᭡पन खेत रखल कहाँ?\" \n\"ई कौन बात कहिलये यौ?\" \n\"िपछला साल रानीक े  िबयाह मे एकरा बेचअ पड़ल। मािलक नीक आदमी छित᭠ह। बटैया करबाक लेल हमरे द \nदेलाह।\" \n\"ओ᭮ह।सरकार अहाँ सभक कᳱछ मदद नय करैत छी कᳱ?\" \n\"हाँ, कᳱछ मदद त अवैत छै। ओत सँ एक टका अवैत छै तो हाथ मे चाᳯरओ आना नय िमलल।\" \n\"अहाँ ᳰकसान सब िमिलक े  आंदोलन ᳰकया न करैत अछी?\" \n\"आ᭠दोलन करबाक लेल पेट भरल भेनाय जᱨरी छै न। अᳲह बताऊ। आब हम आंदोलन करी ᳰक घर-पᳯरवार क े  \nपेट भᳯर। \n*** \nमृणाल आशुतोष \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n᭄ानव᳍ ᭅन क ं ठ  \nदूटा बीहिन कथा  \n१ \nदाबा  \n  \nलखनकाका ब᲻ िखिसयायल रहिथन।कहलिथन- \"आँय यौ बुचक ु न?हमर दाबा पर अहाँक कोन दाबा?कोदाᳯरक \nछौ सँ हमर दाबा ढािहक' अहाँ अपन डाबा टाँिग देिलयैक,तँ अहᱭक दाबी भ' गेल? एᲥ े  दािब अपन दिबया \nल' क' अहाँ अनकर हक कपिच लेबैक,से निह हैत!कथी पर एतेक दाबा अिछ यौ?जोरगर छी,तँ कमजोरक ेँ  दािब \nदेबैक?चलू,पंचायतमे! दबाड़ पड़त, त' सभटा दाबी घोसᳯर जायत।चलू,अहाँक दबाइ करबै छी हम!\"पंचायतमे \nदबदबाबला दबंग सभ अयलाह।िहनक े  पर दबाव पिड़ गेलिन,दाबी छोड़बाक लेल।दाब सँ दिब ओतय सँ िवदा \nभेलाह।साँझमे देखलिन- पंच लोकिन बुचक ुनक दोकान पर मधुर दबाक' दािब रहल छलाह। \n२ \nपराि᮰त  \n  \n-\"आँय यै, आइ अपन बुᲬी क ंपनीमे काजो करय लागिल।कोना ᳰदन बीित गेलैक, से पते निह चलल।आब तँ नीक \nबर-घर ताᳰक.....\" \n-\"से त' छैक े !\" \n-\"अपन घर चिल जायत बुᲬी।नञ यै?अपना सभक लेल त' ओ पाᱟने भ ' जायत!आब अहᱭ अपने सँ िमलान \nक' क' देखू।अहाँ कतेक ᳰदन अपन माय-बाप लग रिह सेवा करैत िछयिन?ᱟनका लोकिनक ेँ  कतेक आᳶथक मदित \nक' पबैत िछयिन?तिहना त' अपनो बुᲬी ᳰकने?\" \n-\"ᳰकएक?ओ कोनो हमरे जकाँ पराि᮰त छैक?\" \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nराजीव कणᭅ \nझुठक मह᭜व  \n  \n...माँ हम जाय छी इंटर᳞ू दै ले। \n... जाऊ, भगवती अहाँ क े  सफल करैथ। \n... हम अंदर आिब सक ै  छी सर? \n....हाँ, आऊ। \n.... कते पढल छी अहाँ \n....सर बी. कॉम. क े ने छी। \n....कतौ काज क े ने छी। \n....जी, ᳰकछु ᳰदन अकाउंटक काज क ेने छी एकटा  \n    क ं पनी मᱶ। \n     (आधा घंटा बातचीत क े  बाद) \n.....अहाँ जाऊ, पिहले झूठ बजनाइ सीखू। ᳰकयेक त \n    बाजार मᱶ झूठ फरेब चलै छै। सच क े  कोनो भाव \n    नै छै। अहाँ िन᭫छल आदमी छी तैँ बता देलᲅ। जाबैत \n   तक झूठ फरेब नै सीखब बौआइते रहब। \n   ( िन᭫छल आदमी क े  झूठ फरेब सँ कोन मतलब, उमर \n    बीत गेलै᭠ह अखन धᳯर बौआइते छैथ कᱟना गुजर  \n   चलै छै᭠ह।) \n  \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nजगदान᭠द झा  'मनु'    \n४ टा बीहिन कथा             \n१ \nउिचतवᲦ ा   \n  \nर᭭ता कात एकटा िसलाई मसीन लअ क बैसल दजᱮ। छोट कपड़ाक े  पैघ आ पैघ कपड़ाक े  छोट करैक काजमे \nलागल। औकर लऽगमे पिहनेसँ एकटा करीब पᲬपन वᳶषय नीक लोक  ठार भय ᳰकछु काज कराबैत। दीनानाथ \nभाई एकटा झोरामे ᳰकछु कपड़ा लेने, ओिह दजᱮक दोसर कातमे चुपचाप ठार भ गेला। \nदजᱮ - (मसीन पर हाथ चलिबते दीनानाथ भाई  क े  ᳰदस देखैत) \"हँ भाई।\" \nदीनानाथ भाई हाँक े  इसारा मे माᮢ अ᭡पन माथ िहला देलᳰक᭠ह, जेना ᳰक ओ कहैत चाहैत हेिथन, पिहने ओई \nᮕाहक क े  जेए ᳰदयौन। ᱟनक मोनक ई ग᭡प बुिझ पिहनेसँ ठार दोसर ᮕाहक बजला - \"कोनो ने अहाँ किहयौन, ई \nन᭥हर काज छै चिलते रहतै।\" \nदीनानाथ भाई एक डेग आगू आिब, अ᭡पन झोरासँ दूटा फ ु ल पᱶट िनकिल, िसलाई मसीनक टेबल पर रखैत - \"ई \nएकटा क े  िनᲬासँ तीन ᲊच छोट क देबै आ ई दोसर क े  िनᲬासँ तीन ᲊच छोट करब संगे डाँड़मे सेहो दू ᲊच कम क \nदेबै।\" \nदजᱮ- \"ठीक छै दू घंटा बाद लय जाएब।\" \n\"ठीक\" - कहैत दीनानाथ जी ओई ठामसँ िबदा होबाक हेतु जहाँ ने अ᭡पन डेग, पाछु घूमेलिन ᳰक ठार दोसर नीक \nलोक बािज परला- \"एिहमे संकोचक कोन ग᭡प, जखन िधया पुता बापसँ पैघ भ जाई छैक तँ छोट कपड़ा ठीक \nकय क बापे क े  ने पिहरअ परै छै।\" \nदीनानाथ जी सुनैत चुपचाप ओिह ठामसँ चिल देला। \n  \n २ \nमनु᭍खक जीवन    \n“बौआ पैघ भए कऽ अहाँ कᳱ बनब ?” \n“मनु᭍ख।”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nनेनाक एिह उᱫरपर चाᱨकात ठहाका पसᳯर गेल। मनु᭍ख ! मनु᭍ख तँ हम सभ छीहे, मनु᭍ख बनक बेगरता \nकᳱ ? मुदा नेनाक आखर ‘मनु᭍ख’ हमर ᱡदयमे तऽर धᳯर धिस गेल। कᳱ आइ काि᭨ह हम मनु᭍ख, मनु᭍ख रिह \nगेलᱟँ ?  \nहमर सभक भीतर मनुखताक कोनो अवशेष एखनो बचल अिछ ?  \nमनु᭍ख कᳱ ? खाली मनु᭍खक कोिखसँ ज᭠म लेने भऽ गेलᱟँ ?  \nज᭠म लेलᱟँ, न᭥हर भेलᱟँ, ᭣याहदान भेल, दू चाᳯरटा बᲬा जनमेलᱟँ, ओकर लालन-पालन क े लᱟँ, बुढ़ \nभेलᱟँ, मᳯर गेलᱟँ, इहो जीवन कोनो मनु᭍खक जीवन भेलै। आइ मरलᱟँ काि᭨ह दुिनयाँ तँ दुिनयाँ १३ ᳰदन बाद \nअ᭡पनो िबसᳯर गेल। मनु᭍ख जीवन तँ ओ भेल जेकर मृ᭜यु निह ᱟए। मृ᭜यु देहक होइ छैक, कमसँ कम नामक मृ᭜यु \nतँ निह होइ, नाम जीबैत रहै, ओ भेल मनु᭍खक जीवन।  \n***** \n  \n३        \nअरबाचाउर  \n“गे बौआ कनी काकᳱसँ अरबाचाउर माँिग कए नेने आ।” \n“निह, हम निह जेबौ, हमरा माँगैमे लाज लगैए।” \n“दैया ने, कᳱ करबै देखी कतेक ᳰदनपर मामा एलैए, कᳱ कहतै एकरा घरमे अरबोचाउर निह रहै जे \nउसनाचाउरक भात खुएलक।” \n“मामक ई सोचनाइ बᳰढ़याँ, कᳱ काकᳱक ई सुननाइ–आइब गेलᱟँ ढकनी लए कऽ माँगै लेल।”   \n****** \n  \n४ \nछबी   \n  \n᭣याहक प᭠ᮤह बखᭅ बाद सा० हमर पसᭅ क े र तलाशी लैत, “सभ ᳰकयो अ᭡पन अ᭡पन पसᭅमे अपन किनयाँक फोटो \nरखने रहैए मुदा अहाँ.....!”  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n“पसᭅमे फोटो रखैक बेगरता ओकरा परै छैक जकरा अपन किनयाँक छबी इआद निह भेल होए, हमरा तँ अहाँक \nछबी हमर आँिखक र᭭ता होइत हमर करेजामे जा बसल अिछ। एहनठाम ई कागजक फोटो राखैक कᳱ बेगरता।”  \n***** \nजगदान᭠द झा मनु- \nमोबाइल न०  9212461006 \n                          \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवरे᭠ᮤ क ु मार   झा  \nकोना बुझब        \n  \n    मयंक क े पापा महानगर मे नौकरी करैत छिथ । सपᳯरवार संग रहैत छिथ । मयंक एकटा नीक ᭭क ू ल \nमᱶ  पढ़ैत  अिछ । ओिह  ᭭क ू ल मᱶ  एकटा  मैिथल  िशᭃक  सेहो  िशᭃण कायᭅ  करैत  छिथ ।  \n     एक ᳰदन ᭭क ू ल मे  कोनो  काज सं  मैिथल िशᭃक लग गेलाह  आ बजलिथ ,\" सर  हमᱟं  िमिथलांचल \nक े   रहय वला छी , हमरा पोथी लेबाक अिछ से  कतेक टाका  लागत ? िशᭃक  तमसाय गेलाह आ कने  जोर \nसं  बजलाह,\"  अरे तुम यहाँ ᭍यो हो, जावो  मैडम क े  पास , वही  बतायᱶगे ? मयंक सोचय  लगलाह  ,\"  हमर \nपापा त कहने  रहैत जे  ओ  मैिथल िशᭃक से  मातृभाषा मे गप करैक लेल , मुदा  ई  िह᭠दी मे  हमरा सं गप \nक े लिथ । मयंक मैडम लग पᱟँचलाह , \" मैडम बजलीह,\" सबटा गप हम एिहठाम सं  सुनल , ओना हमर \nघर  क े रल छी मुदा  हम िमिथलांचल मे  दुई  साल रहल छी , मैिथली हमरा बाजय अबैत अिछ, बाजू  कोन \nकाज अिछ । मयंक िहनका से  मैिथली मे  बात  क े लिथ , ब᳎  खुशी  भेलैन । \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिव᳒ ा च᭠ᮤ झा \"बमबम \", \nसािह᭜य मंथन आ बीहिन कथा    \n  \nबीहिन कथा'क मादे जखन कखनᱟ हम सोचैत रही तखन एकटा िभ᳖े ᮧकारक सूगबुगाहट जकाँ हमरा मोन मे \nहोइत रहैत छल । िभ᳖ -िभ᳖ कथाकार लोकिनक बीहिन कथा पिह ने पᮢ-पिᮢका सभ मे पछाित सोशल \nमीिडया पर सहो अभर' लागल जकरा हम ओिह समय मेँ एकटा पाठकक ᱧपे पढ़ैत रही । से हमरा बीहिन कथा \nखूब ᱨचैत छल परंच पचैत नै छल । अपना सभ ओतए कहबी छै \"जूरब ,ᱨचब आ पचब इ तीनू ब᲻ भागे \nबला'क होए छै\" । से जूरै आ ᱨचै त' छल परंच पचैत नै छल ,  त ेँ\n इ कहब जे ओकर कथानक खराब रहैत छलै तांय आᳰक िविधपूवᭅक तैयार नै कएल गेल छलै अथवा अधिख᭒चू रहैत छलै तांय नै पचैत छल सेहो बात नै छलै \n। एिहमे बात इ छलै जे जखन कखनᱟ हम बीहिन कथा पढ़ैत रही तखन हमर मोन - मि᭭त᭬क मे एकटा ᮧ᳤ ठाड़ \nभ' जाइत छल जे इ कथा सािह᭜य मे इ बीहिन कत' सँ आिब गेलै ? बीहिन त' ᳰकसानक घर आ माᳯटक तर रहैत \nछलै परंच इ सािह᭜यक नगर क ेँ कोना धᳰकया लेलक ै  ? फ े र किहएक जे छोर ने हमरा कोन मतलब अिछ, कोनो \nकथा रहै त' हमरा एकर रसा᭭वादन सँ मतलब अिछ । परंच बीहिन क ेँ  जनबाक उ᭜क ं ठा आ िज᭄ासा िहए बीच \nऔँड़ मारए लगए । हम अपन िज᭄ासाक शांित हेतु बीहिनक अ᭠वेषण ᮧारंभ क े लᱟं,  काल ᮓमे जखन िविभ᳖ \nᮧकारक बीहिन क ेँ अबलोकन कएलौ आ तकर उᱫर पौलᲅ जे इ सािह᭜यकारक घरक आ पोथी परक बीहिन िथक \n।  \nजिहना सािह᭜य मे आन-आन िवधा सभक उतपिᱫ समयक ᮧभाव मे आिव क ेँ  भेल ठीक ओिहना मैिथली मे \nबीहिन कथा क ेँ  सेहो भेल । हँ एिह मे त᭜कालीन बीहिन कथाकार लोकिन कनेक सतक ᭅ ता अव᭭य देखौलिन \nसमयक पᳯरदृ᭫य बदलै सँ पिहने यानी अ᭠हार होइ सँ पिहने सूयᭅक ᱨख देिख पिहल साँझक पूवᭅ  समूिचत \nᮧकाशक बेब᭭था क' लेलिन,  पाठक मूड बदलै सँ पिहनिह बीहिन कथा क ेँ ᭭थािपत कए देलिन । ओ सभ युगᮤ᳥ा \nयुगपुᱧष छलाहल जे समयक मूव'क भान क े लाह , जे अबै बला समय भाग-दौड़ सँ भरल होइ बला छैक जािह मे \nलोक लग समयक घोर अभाव रहतैक परंच एहनो ि᭭थित मे ओकरा सािह᭜यक बु᭭टर भेटैत रहौक तािह हेतु \nबीहिन बनौलिन । लोक सभ ( सािह᭜य पाठक वगᭅ ) अपन मनोरंजक/᭄ान/आ᭜मतृ᳙ाक हेतु भिव᭬य मे महाका᳞ \nओ उप᭠यासे सदृ᭫य कथा क ेँ सेहो अपेᭃाक ृ त कम पिसन करत । किवता ᳰदस पुिन पाठक क ेँ मोरब आर कᳯठनाह \nअिछ , ᳰकआक त' किवता सँ ओही ᳰदन लोकक मोह भंग भ' गेलै जािह ᳰदन का᳞ सँ रस ,अलंकार आ छंदक \nअंितम सं᭭कार भए गेलैक । माᮢ एकोᳰद᳥ साले-साले होइत छै सेहो बेसी ᳰदन धᳯर निहए हेतैक जे - - - -। \nतखन त' एहन ि᭭थित मे माᮢ एकिह टा ठोस िव᭍लप सᲂझा एलै बीहिन कथा जे अमृत᭭यपुᮢ  सािबत भेल । \nजिहना सागरक मंथनक उपरांत अमृत-कलश बहराएल तिहना सािह᭜य मंथनक प᳟ात बीहिन कथा बहराएल ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nअमृतकलश देवता लोकिन क ेँ राᭃस सँ रᭃाथᭅ  हेतु आ बीहिन कथा सािह᭜यक भ᭭मासुर सँ सािह᭜यक रᭃाथᭅ हेतु \nसािह᭜यकार क े  ह᭭त गत भेल । \nबीहिन कथा आिखरकार बीहिन कथा ᳰकआक ? एकर पाछू िविभ᳖ सािहि᭜यक लोकक िभ᳖ िवचार भए सक ै त \nअिछ । परंच हमरा अ᭠वेषण मेँ\n जे भेटल ओ एना अिछ :- मैिथलीक लोक भाषा पर᭥परा मे 'बीहिन' श᭣दक ᮧयोग 'बीया' िह᭠दीक 'बीज' आ अंᮕेजीक 'सीड'क लेल होइत रहल अिछ । जिहना एकटा बीया सँ पᳯरपूणᭅ \nफलदार वृᭃक िनमाᭅण समय काल पᳯरि᭭थितक अनुसार संभव होइत अिछ, ठीक ओिहना सािह᭜य मे 'बीहिन \nकथा' भेल जािह सँ पाठकक ᱡदय मे पाठकक भावानुक ू ल भावोᱫेजनाक उ᭜पिᱫ होइत अिछ आ पाठक क ेँ ᱡदय \nमे बीहिन अंक ु ᳯरत भए कला'क ᭭विनᳶमत िवधानक अनुसार िनᳶमत होइत अिछ, परंच इ िनमाᭅण पर᭥परा ᳇ारा \n᭭वीक ृ त िवधान आ अिभᮧायक अनुसारे होइत अिछ । जे अिव᳡सनीय रिहतो िव᳡सनीय होइत अिछ । पाठक \nᭃण भᳯर मे स᭥पूणᭅ घटना क ेँ  जीव लैत अिछ । जािह मे ने समय क ेँ  वबाᭅदी होइत छैक आ ने िवचार-िवनमयक ।  \n  \nिव᳒ा च᭠ᮤ झा \"बमबम\", शोधाथᱮ ( पटना िव᳡िव᳒ालय ) \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nघन᭫या म घनेरो  \nबीहिनकथा आ   'घनेरो 'क अवधारणा  \n बीहिनकथा कᳱ छैक? एकर संबंध ककरा सँ छैक? एकर ᮧाᱨप क े हन होइछ? ब᭭स! एतबा जािन जाइ, एकटा \nनव िवधाक जानकारी पूणᭅ भ' जाइछ। \n'बीहिन' श᭣द सँ 51% लोक अनिभ᭄ छिथ आ 'बीहैन' श᭣द सँ 11%। अथाᭅत श᭣द उᲬारणक असᳯर मि᭬त᭬क \nकोना करैत छैक तकर आकलन कयल जा सक ै छ। मैिथलीमे श᭣दक िलिपब᳍ आ उᲬारण सामा᭠यतः आम लोक \nक ेँ दुिवधामे रखै छैक। जखन आम लोक एकरा पढबा लेल उ᭜सुकता देखबैछ, अपने मातृभाषा  अपनिह ि᭍ल᳥क \nअवधारणा सँ ᮧतािड़त भ' जाइत छैक। तकर कारण अ᭨प पढ़ब आ मातृभाषा अिछ तँ बािज लैत छी वा मुंह सँ \nखिस पड़ैत अिछ वा भुलचुकमे मैिथली श᭣दक उᲬारण भ' जाइए, छैक। \n 'बीया वा बीज (seed)' क ेँ अध᭦यन एकटा गूढ़ िवषय थीक। एकर संबंध मातृ᭜व सँ सेहो छैक। खाहे मानव हो \nवा जीव-जंतु आ गाछ िबᳯरछ। जखन बीया क ेँ  अनुक ू ल ᭭थान भेटै छैक तँ ᳰकछु सृजन करबा लेल अᮕसर होइत \nअिछ। तखन होइत छैक ᭭फ ु टन। पᱶपी... दू पितया.. \nतखन एकरा कहैछ -'बीहिन'। \n आब बीहिनकथा पर अवलोकन करी तँ एकर ᭭वᱨप अनमन एहने होबाक चाही। आमक आंठीमे लतामक पᱶपी \nनिह हेतै तिहना जािह कथामे एᲥ े  क᭝यक बानगी जे ᭭वर मुखᳯरत हो वैह बीहिनकथा कहौत। तᱹ आकार छोट \nहेतैक।बानगी मे100 सं 125क लगीच.िन᭬कषᭅत: पौरािणक ᳫोᮢ जनरल कथाक पᳯर᭬क ृ त ᱨप वा कथाक लेटे᭭ट \nवजᭅन!  \n एिह िवधाक ेँ  जे भाषा अपनाओत तकर भिव᭬य दीघᭅजीवी हेतैक। कारण सभमे ई गुण तुरत निह होइछ जे अपन \nउ᭜क ं ठा क ेँ  कागजपर उताᳯर सकय। हँ, तखन अपन उ᭜क ं ठाक मूल िस᳍ांत क ेँ  िलिपब᳍ क' सािह᭜यक भंडारण \nक' सक ैत अिछ। तकर फलाफली देखल जा सक ै छ जे मैिथलीमे नव सािह᭜य सृजनकताᭅक उजािह आएल छैक। \n  \nअपन मंत᳞  editorial.staff.videha@gmail.com  पर पठाउ।  \n \n \n  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nमु᳖ा जी  \nबीहिन कथा --  मानकᳱकरण ओ तुलना᭜मक पᭃ  \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"' \"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"'''''\"\"\"\"\"\"\"  \nमैिथली कथा सािह᭜य मूलत: सं᭭क ृ त भाषा सािह᭜य सं अनुᳰदत भ'अपन पएर पसारने छल।एकर बीजारोपन \nच᭠दा झा ᳇ारा िव᳒ापितक 'पुᱨष परीᭃा' सं भेल छल।काला᭠तर मे मैिथली कथाकार बाङला कथा मा᭟यमे \nपा᳟ा᭜य कथासािह᭜य सं पᳯरिचत भेला।त᭜प᳟ात मैिथली कथा लेखनक क᭝य,िश᭨प आ िवषय पᳯरमाᳶजत \nभ' मैिथली कथा सािह᭜य क े  नव दृि᳥ देलक आ ओ सं᭭क ृतक श᭣द ,कथा/ग᭨प नामे िलखाइत रहल।पछाित ᮧो. \nरमानाथ झा सदृ᭫य \nिव᳇ान/आलोचक ,अंᮕेजीक ᮧभावे एकरा अंᮕेजी मे Short Story आ ओकर अनुवाद ' लघुकथा किह संबोिधत \nक े लिन।तिहया सं इ कथा/ ग᭨प ,रचना त' ओही नामे होइत रहल मुदा िवधागत ' लघुकथा ' (Short \nStory) िवधाक अ᭠तगᭅत मू᭨यांᳰकत होइत रहल।आ तािह पᳯरणामे मैिथलीक सब संᮕह पर अंᮕेजी \nमे Collection of Short Story अिनवायᭅ ᱨपᱶ िलखल भेटत। \n  \nतकर पछाित मैिथली सािह᭜यक इितहासकार लोकिन सेहो कथा/ग᭨प नामक रचना क ᱶ  लघुकथा िवधाक ᮰ेणी मे \nरािख ᳞ा᭎या . करैत रहलाह।\" संᮧित ग᭨प वा लघुकथा,उप᭠यास सं अिधक लोकिᮧय भेल जा रहल ऐछ।तकर \nᮧबल कारण पाठक वगᭅ मे ᮓय शिᲦक ᭃीणता वा पलखितक अभाव, से नै जािन।\" --डॉ. जयका᭠त िम᮰-\nमैिथली सािह᭜यक इितहास(ᮧकाशक- सािह᭜य अकादमी)ऐ फᳯरछओठक पछाित अंᮕेजी सािह᭜यक िवधाक \nपृ᳧भूिम मे ओिह िवधा पᳯरवारक अंग भ'  ᭭थािपत भेल। आगू ओकरा आओर फᳯरछबैत दुगाᭅनाथ झा ᮰ीश िलखै \nछिथ--\" आइ मैिथली सािह᭜यक एक माᮢ उपलि᭣घ िथक लघुकथा(Short Story) पूवᭅक कथाकार लोकिन ग᭨प \nआ उप᭠यासक बीच िश᭨पगत अ᭠तर नै बुझैत छलाह।मुदा आब इ ᭭प᳥ ऐछ।जािह सं लघुकथा(कथा/ग᭨प नामे) \nिवधागत ᭭वतंᮢ पᳯरिचित बना पओलक ऐछ।\"--मैिथली सािह᭜यक इितहास-दुगाᭅनाथ झा ᮰ीश।\" \n  \nहमरा मैिथली ᮧित᳧ा वगᭅक छाᮢ रहने मैिथली सािह᭜यक इितहासक अ᭟ययनक अिनवायᭅता छल। एिह \nअ᭟ययनक ᮓमे मैिथली कथा क े  िवधागत ' लघुकथा( Short Story)बुझबाक अवगित भेल। हम आ᳟यᭅ चᳰकत \nरही अᮕज सबहक िह᭠दी लघुकथा िवधाक मैिथली अवतरणक ᱨपᱶ अंधानुकरण पर, ई कᳱ ?पिहने सं जे िवधा \nिव᳒मान आ ᭭थािपत ऐछ(कथा/ग᭨प नामे) ' लघुकथा(Short Story)।तहन ओइ िवधाक दोहरीकरणक कᳱ \nखगता ?माने िपता आ पुᮢक एकिह नामे पुकार ! जहन कᳱ दुनूक चᳯरᮢ,ᮧक ृ ित आ ᳰᮓयाकलाप एक दोसराक  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nिवपरीत। फ े र नकल वा िम᭕झरक अ᭄ानता ᳰकएक ? ओही अ᭄ानता वा अंधानुकरण सं पार पएबाक आ \nिवधाक शु᭠यता क े  भरवाक लेल अवतᳯरत भेल बीहिन कथा िवधा (1995)। \n  \nसहयाᮢी मंच ,लोहना(मधुबनी)᳇ारा भेल सािहि᭜यक बैसार मे सामूिहक ᱨपᱶ सवᭅस᭥मित सं एिह िवधाक \nअवतरण भेल छल। ऐ िवधाक नाम कᳱ राखल जए तािह पर बहसक पछाित ᮰ी राज ᳇ारा ताकल नाम-\" \nबीहिनकथा\" पर  सवᭅ स᭥मित सं ᭭वीक ृ ित द'आगू बढ़ाओल गेल।आ तिहया सं मैिथली कथा सािह᭜यक दू गोट \nिवधा-पिहल,लघुकथा(Short Story)आ दोसर \" बीहिन कथा(Seed Story)चलन साᳯर मे रिह गेल। \n  \n25 बरख सं कछुआ चािल सं चलैत बीहिन कथा िवधा सािहि᭜यक छ᳑  खरहा सं टिप अपना क े  िवजेता \nकहेबाक पाᮢता आब हािसल क' लेने ऐछ।ज᭠मक पछाित ठेᱟिनया मे कतेको क े  सै᳍ांितक पटकिनया दैत डेगा \nडेगी बढ़' लागल। तकर पछाित एकरा दबेवा/माᳯट मे गोड़बा लेल ᳰकछु तथाकिथत/᭭वघोिषत िव᳇ान सᳰᮓय \nभ' गेला। फलत:एकर चािल बािधत होइत ठमᳰक सन गेल। सोझां मे ' एकला चलो रे'  क े  उघैत करीब एक \nदशकक याᮢा एकरा हेरेबा लेल वेश रहल।2010 मे पुन: इ का᭠ह उठेलक।आ तािह मे पिछला सं जेरगर समूह \nनव आँिख-पाँिखक संग अंगेज पुन: सोझां आिन िथर क े लिन।' िवदेह , इ पािᭃक' बनल राजपथ आ \nसारथी  भेलाह संपादक-.गजे᭠ᮤ ठाक ु र आ सहायक संपादक-उमेश म᭛डल। ऐ एक दशकक भीठ पड़ल सािहि᭜यक \nजमीन पर ᮰ी राजक ' बीहिन कथाक सािह᭜यक बीराड़क बीहिन सं रोपिन भेल।तकरा हᳯरयरी अनलिन गाम-\nघर, पिᮢकाक संपादक - शःरी रामभरोस कापिड़ ᮪मर।आ ऐ तरहᱶ ᮰ी राज भेलाह' वा᭜स᭨य ' बीहिन \nकथा(2003)सं एकर पिहल ᮧकाशनक ᭭वामी। \n  \nबीहिन आ कथा श᭣दक उ᭜पिᱫ \n-------------------- -------------------- \nसं᭭क ृ तक ' ᮩीही ' श᭣दक अथᭅ होइछ बीज आ मैिथली मे बीहिन/बीहन/बीहैन सेहो ओही श᭣दक मूलाथᭅ मे \nिनिहत।--प. भवनाथ झा \nकथा-सं᭭क ृ तक कथ् धातु सं बनल।जकर ता᭜पयᭅ होइछ- कहब   वा वणᭅन करब। \n बीहिन कथाक अथᭅ आ पᳯरभाषा \n---------------------------------------- \nबीज/बीजम सं᭭क ृ त श᭣द िथक।यथा-यज बीजै:सहᳫाᭃ -महाभारत  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nकथा सेहो सं᭭क ृ त श᭣द िथक।यथा-कथासᳯर᭜सागर । \n  \nकथाक मूलत: छ तᱬव संग िनᳶमत होइछ। \n01-कथाव᭭तु-कथाक संरचना᭜मक ᱨप कथानक अथवा कथाव᭭तु कहाइछ।एकरा मे चाᳯर ᮧमुख ि᭭थित होइछ-\nआर᭥भ, आरोह,चरम आओर अवरोह। \n  \n02-चᳯरᮢ िचᮢण-उपपि᭭थत पाᮢक गुण-दोषक वणᭅन।ᳯरजवᭅ िचᮢण कहाइछ। \n  \n03-संवाद-पाᮢक मनोदशाक वणᭅन मᱶ ᮧयुᲦ श᭣द। \n  \n04-देश काल-ि᭭थितक वा᭭तिवक िववेचना लेल तैयार वातावरण। \n  \n05-उ᳎े᭫य-कथा सृजन मᱶ उदघाᳯटत मूल वा साथᭅक पᭃ। \n  \n06-शैली-ᮧ᭭तुितकरणक कला᭜मक िव᳣ेषण। \nअथाᭅत् बीहिन कथा पूणᭅत: सं᭭क ृ त श᭣दक  उ᭜पिᱫ िथक।जेना- लघुकथा \nमुदा सािहि᭜यक िवधाक ᱨपᱶ जाँची त' इ िवधा मूलत:᭭वतंᮢ आ पूणᭅ ᱨपे मैिथली सािह᭜य माᮢक िवधा \nिथक।आयाितत/ नकल नै। \n  \nबीहिन माने बीज/बीया।जािह मे िवकास करबाक गुण िनिहत होइछ।मुदा ओ अिवकिसत रहैत ऐछ।समय \nअएला पर िवकिसत होइत ऐछ।ओकरा मे एक सं अनेक होएबाक गुण रहबाक चाही।बीहिन कथा-एहेन कथा,जे \nअनेक कथा(कथा/उप᭠यास)क े  ज᭠म देबाक ᭃमता राखए ओ बीहिन कथा भेल/हएत।अ᭠यथा नै। \nतᱶ बीहिन कथा मे िन᭬कषᭅ नै हेबाक चाही।---डॉ. भवनाथ झा \n  \nबीहिन कथा िवधाक नामकरण कताᭅ ᮰ी राजक मतानुसार-- \nबीहिन कथा,ओइ बीयाक समान ऐछ जकरा मे झमटगर/पूणᭅ गाछक संभावना हो।मुदा ओ गाछ पीपर/पाक ै ड़ \nनै,पौध ᱨप मे हो।परᲱ बोनसाइ नै।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \nपौध ᱨप सं ता᭜पयᭅ जे क᭝य/िश᭨पᱶ गसल मुदा श᭣दक सं᭎ये सए सं डेढ़ सए धᳯर ᱟअए।मुदा ब᭠हन मे बा᭠हल नै। \nरचना᭠त िनकसगर(िन᭭तार देने)नै ᱟअए।िन᭬कषᭅ पाठक पर। \n  \nबीहिन कथाक चᳶचत आ लोक िᮧय कथाकार, संपादक आदरणीय घन᭫याम घनेरो ऐ िवधा क े  पᳯरभािषत करैत \nकहै छिथ--- \nकोना बुझबै जे इ रचना बीहिन कथा भेलै:-- \n(क)श᭣दक मानक औसत सव सौ हो \n(ख) िवषय मारक ,आ सोचबा पर िववश करैत हो। \n(ग) क᭝य एहेन,जेना लगैत हो कथा/उप᭠यास वा कोनो ग᳒क सार हो। \n(घ) कथा मे िन᭬कषᭅ नै हो। \n  \nकथा सािह᭜यक सशᲦ ह᭭ताᭃर ᮰ी राजक ु मार िम᮰ जीक िवचारᱶ--- \n(क) आकारगत छोट सं छोट हो \n(ख) क᭝ये फᳯरछएल आ गसल हो \n(ग) संपूणᭅ ग᳒क संभावना िनिहत हो \n(घ) ऐ सं इतर, अ᳞वि᭭थत रचना फᲂक हएत।ओ बीहिन कथा नै। \nबीहिन कथा िवधाक मानकᳱकरणक आधारभूत इकाइ \n\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"\"'\"'''''\"'\"'''''''''\"''\"\"'\"\"\"\"\"\"\"\" \nग᳒ सािह᭜य, मूलत: कथा िवधाक मानकता तयकरणक आधार अंᮕेजी सािह᭜य ऐछ।अंᮕेजी सािह᭜यक अनुसार \nिव᳡ भᳯरक कथा ,अंᮕेजीक Flash fictionक अ᭠तगᭅत िनिहत ऐछ।इ ᭢लैश ᳰफ᭍सन छ: ख᭛ड मे िवभािजत ऐछ \nजकर तेसर ख᭛ड टेलᮩा(Tellbra )क अ᭠तगᭅत मैिथलीक बीहिन कथा िवधाक िनयामकता सि᳖िहत ऐछ। \n  \n᭢लैश ᳰफ᭍सन(टेलᮩा)पर आधाᳯरत बीहिन कथा मापनक मह᭜वपूणᭅ िब᭠दू :- \n  \n01-क᭝य/िश᭨पᱶ पु᳥ जािह कथाक ᭠यूनतम श᭣द स. 20 आ अिधकतम 150 हो। \n02-कथा सािहि᭜यक मानकताट पᳯरपालक  हो।यथा कोनो सं᭭मरण वा श᭣द संᮕह माᮢ बीहिन कथाक ᮰ेणी मे \nनै रािख सक ै छ।  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n03-कथा,एकटा बीजक कथाक ᮧितदशᭅ हो।अथाᭅत एहेन कथा जािह सं कथा/उप᭠यास आᳰदक सजᭅनाक संभावना \nᮧबल हो। \n  \n04कथा, िनकस पर जा ि᭭थर नै हो। अ᭠त खूजल मुदा भावपूणᭅ हो। \n05-संपूणᭅ कथा कोनो संदेशᮧद वा सकारा᭜᭥क उ᳎े᭫यक हो।श᭣दक ᭭थूलकाय माᮢ नै। \n  \nउपरोᲦ मानकता पर ठाढ़ रचना बीहिन कथा िवधाक रचनाक ᱨपᱶ अपन ज᭏गह पेबा मे सᭃम भ' पाओत।तकर \nपिहल मू᭨यांकन लेखकक,पछाित संपादक ओ आलोचकक हाथ ऐछ। \n\"कोनो नव सफलता हािसल करवा लेल पुरान मे पैस' पड़त।,खंघार'पड़त।तहन पᳯरमाᳶजत फल सोझां \nआओत।जे भिव᭬यक नव बात गᳰढ़ मोकाम धᳯर ल' जएबा मे सᭃम बना पाओत।'  \nएिह तरहᱶ मैिथलीक लघुकथा िवधा(कथा/ग᭨प)नामे िलखाइतक पछाइत बीहिन कथा िवधा वैि᳡क कथा \nमापद᭛डᱶ एकटा नव ᮧितमान गᳰढ़,मैिथली सािह᭜य मे मैिथलीक अपन एक माᮢ िवधाक ᱨप मे ᭭थािपत भेल।इ \nकोनो आन आयाितत/नकल,िवधाक िवधा᭠तरण वा नामा᭠तरण नै।᭭वयं मे मानक ᭭वतंᮢ िवधा हेबाक पᳯरिचित \nकायम क े लक। \n  \nएिह ᮧकारᱶ मैिथली कथा सािह᭜यक दू टा ᭭वतंᮢ िवधा अपन अि᭭त᭜व कायम क' रखने ऐछ।पिहल-लघुकथा \n(Short story)जे कथा/ग᭨प नामे िलखाइछ।ठीक ओिहना जेना ᳰक अंᮕेजीक Poetry,मैिथली मे 'का᳞' नामक \nिवधा᭠तगᭅत-गीत,गजल,,किवता, हाइक ु ,ᭃिणका आᳰद ᭭वतंᮢ नामे/ᳰᮓयाकलापᱶ/चाᳯरिᮢक गुणे अपन- अपन \nपᳯरिचित बनौने ऐछ।मुदा िवधागत सबटा का᳞ पᳯरवारक अंश वा अंग िथक। \n  \nदोसर-बीहिन कथा(Seed Story) \n  \nउपरोᲦ दुनू िवधा म᭟यआओर कोनो वैध/अवैध िवधाक लेल ज᭏गह वाँचल नै ऐछ। मुदा लघुकथा नामे \nबलधक े ली मे िह᭠दी लघुकथा िवधाक नकल मैिथली अवतरण क े  घोिसयेबाक असफल ᮧयास ठाम ठीम \nक' मैिथली सािह᭜य क े  उकᱨ बनेबाक षडयंᮢ जारी ऐछ।इ ᮪म वा ᳇᭠द ऐ ᳇ारे भेल जे ᳰकछु मैिथली रचनाकार \nलघु कथा माने आकारे छोट कथा बूिझ नकल करैत रहलाह।᭟यात᳞ म ह᭜वपूणᭅ बात जे लघुकथा एकटा श᭣द \nमाᮢ नै,ओिह नामक एकटा ᭭वतंᮢ िवधा िथख।जे मैिथली मे अदौ काल सं कथा/ग᭨प नामे लीखाइत पिहने सं  िव   दे  ह िवदेह  Videha িবেদহ  http://www.videha.co.in   िवदेह  थम  मैिथली  पािक  ई पिका  Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal    \n\t\n \r  \r :\t\n \r \n: \r \r 'िवदेह ' ३१७ म अंक ०१ माचᭅ २०२१ (वषᭅ १४ मास १५९ अंक ३१७ ) \nिवदेह:मैिथली सािह᭜य आ᭠दोलन  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA  \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nमानुषीिमह  सं ृ ताम् \n᭭थािपत ऐछ।आब तहन िवचार करी मैिथली सं इतर िह᭠दी भाषा सािह᭜यक अपन िवधा \" लघुकथा \"क मैिथली \nअंधानुकरण पर। \n  \nकोनो ᳞िᲦ,िवषय,बौ᭭तक गुणक अनुसरण/अनुकरण बेजए नै।मुदा अंधानुक रण कतेक उिचत ? \nमैिथली सािह᭜य मे िव᳒मान \" बीहिन कथा \" िवधा सं इतर सब िवधा कोनो ने कोनो अ᭠य भाषाक िवधा सं \nआयाितत ऐछ।मुदा जत' सं आयाितत भेल,ओइ मे आ मैिथली मे अपन मानकता वा ᮧामािणकता िस᳍ क े ने \nऐछ। िह᭠दीक लघुकथा िवधा जे ᭭वयं मे आइयो मानक वा ᮧामािणक िस᳍ नै भ' पािव घड़ीक पे᭛डूलम जकां \nडोिल रहल ऐछ।ओइ मे आइयो कते श᭣दक वा कोन रचना ओइ िवधाट रचना ऐछ कᳱ नै,तै पर मंथन चिलये \nरहल ऐछ।एते दशकक लेखनक पछाितयो मू᭨यांकन मे लघुकथाक ज᭏गह लघुकहानी सं जोइर ᳞ा᭎या \nहोइछ।जतेक मुड़ी ततेक पीरी बला ग᭡प।एहेन अ᳞वि᭭थत िवषय/बौ᭭तक अंधानुकरण ,हा᭭या᭭पद आ ᳰक \nउठ᭨लूपन ? \"अपने आँिखगर रहैत, अ᭠हरा क े  सहारे बाट ताकब कतेक उ᭜कᳱणाᭅ बला बात।\" \n  \nिह᭠दी लघुकथा िवधाक अंधानुकरणक ᮧबल पᭃ रहल हएत,हमर सबहक सामा᭠य िशᭃाक िह᭠दी मा᭟यम।हम \nसब एक े डिमक िशᭃा ᮕहण सामा᭠यतया िह᭠दी भाषा मा᭟यमे क े लᱟँ।ᳰकताब,पᮢ/पिᮢका क पाठनक भाषा \nिह᭠दी रहलाक कारणे िह᭠दी सािह᭜यक िवषय-व᭭तु पर िनभᭅर ᭭वाभािवक छल।तᱶ िह᭠दी सािह᭜यक \nसंतान(िवधा)क ᱶ  पोसपूतक ᱨप मेअवैध ᱨपᱶ अंगेज लेब अ᭭वाभािवक नै।ओही देखाँउसे वा नकल क'मैिथली मे \nलघुकथा संᮕह नामे 1972  मे आयल पिहल पोथी-\" जे कᳱ ने से \"--डॉ. हँसराजक।आ ,1975 मे त᭜कालीन \nनवतुᳯरया कथाकार डॉ. अमरनाथक \" ᭃिणका \"।दुनू पोथीक रचनाकार(आमुख मे)ऐ संᮕहक एको टा \nरचना ,कोनो पᮢ/पिᮢका मे ᮧकािशत नै हेबाट बात ᭭वीकारने छिथ।ऐ सं इ ᭭᭡᳥ ऐछ जे मैिथली मे एकर कोनो \nअि᭭त᭜व नै रहै।इ तिहया क े  घटना/बात छैक जिहया मैिथली सं इतर अ᭠य भाषा मे क᭝य/िश᭨पᱶ ","size_mb":6.49,"has_text":true},"Videha 318.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 318.pdf","name":"Videha 318.pdf","text":"        ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n'ििदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \nऐ          :- \n१.            -                  /                                        (          \nऐ    )      ऐ                       (            )             [ए .  .ए.-   .  .  .-   -\n               ] [STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND \nGENERAL STUDIES (ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO] \n२. गद्य \n२.१.जगदीश र्न्द्र ठाकुर ‘अिनल’-आँिखमे िर्त्र हो मैिथलीकेर (आत्म-कथा)-आगाँ \n२.२. रबीन्द्र नारायण िमश्र- धारािािहक उपन्द्यास-लजकोटर  (१८ म खेप) \n२.३.नन्द्द ििलास राय-संस्कारी कन्द्या \n२.४.मुन्नाजी- ििर्रण ! \n२.५.िबटू िमश्र ित्स \n२.६.मुन्नाजी-बीहिन कथाक  दशा- िदशा \n२.७.मूल नेपाली कथाकार:रर्ना शमाः-अनुिाद: ििन्द्देश्वर ठाकुर-र्िरत्र \n२.८.उमेश मण्डल-१०५ म् ‘सगर राित दीप जरय’ कथा र्ेतना रैली \n३. पद्य \n३.१.सुभार् कुमार कामत-जनगणनामेे \n३.२.आशीर् अनिर्न्द्हार- गजल  \n४.स्त्री कोना (स्पादक- इरा मिललक)          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n४.१.आकांक्षा कणच- बेटी हमर अिभमान \n४.२.सोनी कणच-बेटी \n४.३.रािगनी प्रीत-पोथी \n४.४.ममता कणच- िकताब \n४.५.र्ंदना दत्त-मोह \n४.६.सििता 'सुमन'-माँ \n \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files.              \n      ऑ    /       /     /       /       भ        भ                               \n        \nVIDEHA ARCHIVE             \n \n View Videha googlegroups (since July 2008) \n \n view Videha Facebook Official Group (since January 2008)- for \nannouncements          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n१.             \n........................................................................................................................ \n........................................................................................................................ \n[                 /                                        (          ऐ    )      \nऐ                       (            )            ] \n[ए .  .ए.-   .  .  .-   -               ] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)] \n[FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO] \n  .   . ए .   . (    ) २०२० ऑ    :                                \n  \n  .  .ए .  .                   २०२०      भऽ                     ए                       \n                  ऑ                                  ओ ए       -                भऽ      \n                     भ                                    -                       \n ऽ editorial.staff.videha@gmail.com                ,                                   \nओ         ए       9560960721                                   ओ             \nए                 ए                                            भ                  \n                                      भ                                           \n        भ                                  -             \n                                            (    )      , २०२०        (ऐ    )          \n     /   -  - १   २          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nTEST SERIES-1 \nTEST SERIES-2 \n[ए .  .ए.-   .  .  .-   -          / FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI] \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01 \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02 \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03 (     भ                        ) \n  \nVideha e-Learning \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS \n           -   .  .ए .  . (ऐ    ) \n           -   .  .ए .  . (       ) \n           -   .  .ए .  .(ऐ    ) \n           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n              \n१ \nभ       \n२ \n                                                       ए              BMAF001          \n          ,    ए   ए    ए               -          ,                       .  .ए .  . \n         (       )                          ,                     (       )               \n   ए   ए           -           -             | \nIGNOU             BMAF-001 \n........................................................................................................................ \nMAITHILI (OPTIONAL) \nTOPIC 1    [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit, Avhatt, Maithili) भ       भ    \n                       /        भ         ओ       (      ,      ,     ,       )] \nTOPIC 2    (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates) \nTOPIC 3    (         ,                                    रसमय किि र्तुर र्तुरभुज ििद्यापित \nकालीन किि छिथ। एत  समीक्षा शृंखलाक प्रार्भ करबासँ पूिच र्ारू गोटेक शब्दािली              \n    देल जा रहल अिछ। नि आ पुरान शब्दािलीक    सँ          ,                           मे \nधार आओत, संगिह                    मैिथली         िलखबामे धाख     -     खतम हो त,         \n         आ सुच्र्ा भािक अिभव्यितत भ  सकत।)   \nTOPIC 4                (                                -            )          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nTOPIC 5                (      ए    -       -                   ओ        ) \nTOPIC 6                (      ए    -         -        ) \nTOPIC 7                (      ए    -         -         -      ) \nTOPIC 8                (      ए    -       -                         ) \nTOPIC 9                (      ए    -         -     ) \nTOPIC 10               (      ए    -         -              ) \nTOPIC 11               (      ए    -         -              ) \nTOPIC 12               (      ए    -         -          ) \nTOPIC 13               (                  ओ      ) \nTOPIC 14                 (                                  -   भ            )    \nTOPIC 15                 (                                      -               ) \nTOPIC 16                 (  .   .ए .  .                                         ,         \n       भ           ओ               ,                      ,                   -\n      -   भ            )                            \nTOPIC 17                (                      भ                 (     ,          ओ    ) \n[  .  .ए .  .       ,   -१, भ  -“ए”,   -५]) \nTOPIC 18                 [              /      / भ      /     /       -                     \n(  .  .ए .  .)                              (ऐ    )         ] \n........................................................................................................................ \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS)          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nGS (Pre) \nTOPIC 1  \nGS (Mains) \nNCERT-ENVIRONMENT CLASS XI-XII \nNCERT PDF I-XII \nTN BOARD PDF I-XII \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIVE \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS \n........................................................................................................................ \nOTHER OPTIONALS \n........................................................................................................................ \nIGNOU eGYANKOSH \n (        ) \n-            \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n२. गद्य \n२.१.जगदीश र्न्द्र ठाकुर ‘अिनल’-आँिखमे िर्त्र हो मैिथलीकेर (आत्म-कथा)-आगाँ \n२.२. रबीन्द्र नारायण िमश्र- धारािािहक उपन्द्यास-लजकोटर  (१८ म खेप) \n२.३.नन्द्द ििलास राय-संस्कारी कन्द्या \n२.४.मुन्नाजी- ििर्रण ! \n२.५.िबटू िमश्र ित्स \n२.६.मुन्नाजी-बीहिन कथाक  दशा- िदशा \n२.७.मूल नेपाली कथाकार:रर्ना शमाः-अनुिाद: ििन्द्देश्वर ठाकुर-र्िरत्र \n२.८.उमेश मण्डल-१०५ म् ‘सगर राित दीप जरय’ कथा र्ेतना रैली \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nजगदीश र्न्द्र ठाकुर ‘अिनल’ स्पकच -8789616115 \nआँिखमे िर्त्र हो मैिथलीकेर ( आत्म-कथा ) \n                    आँिखमे िर्त्र हो मैिथली केर \n                     ( आत्म-कथा ) \n                        \n8.स्ियंसं साक्षात्कार \nिसंह साहेबक बात सत्य िसद्ध भेल | िमश्र जी कें कोनो क्षित नै भेलिन | एक मासक बाद िरजलट िनकललै \n| सभकें अपन-अपन तपक अनुसार परीक्षा-फल प्राप्त    भेलिन |ठाकुर जी (अशोक कुमार ठाकुर) प्रथम श्रेणी \nमे प्रथम स्थान पौलिन | झाजी आ िमश्र जीक संग हमहूँ िितीय श्रेणीमे उतीणच भेलहुँ | हमरा लगभग छप्पन \n प्रितशत अंक प्राप्त भेल | अंितम िर्चक पिरणाम एिहसं अधलाह निह हो, से ध्यानमे रािख दोसर िर्चमे पढ़ाइ-\nिलखाइ प्रारंभ भेल | \nआब मात्र एकटा लक्ष्यपर ध्यान केिन्द्रत केलहुं |आब गामो जाएब कम क’ देलहुं |गामसं मासे-मासे \nआिश्यकतानुसार पाइ मनीआडचर िारा प्राप्त भ’ जाइ छल |िकछु मास पिछला सालक छात्रिृितक पाइ सेहो          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसंग देलक | मुदा ओ पयाःप्त निह छल, तें गामसं सेहो मनीआडचरक प्रतीक्षा रहैत छल | गाममे पाइक \nव्यिस्था कोना होइत छल,से हम निह बुिझ पबैत छलहुँ |िपता नै र्ाहैत छलाह जे घरक समस्यासं हम \nअिगत होइ | गाममे छलहुँ त देखने छलहुँ जे समय -समयपर भार-र्ंगेरा, ब्राह्मण-भोजन र्लैत रहैत छलै | \nमुदा, ओकर व्यिस्था कोना होइत छलै, तािह तथ्यसं अनिभग्य छलहुँ | \nएक बेर गामसं मनीआडचर एबामे बहुत देरी भ’ गेल | िमश्रजीसं तत्काल िकछु पैंर् ल’ क’ काज र्ला लेलहुं \nआ फेर गाम िर्ट्ठी िलखलहुँ | तकर बादो बहुत देरी भेलै , तखन िर्न्द्ता भेल, पैंर् सधाबक छल आ दोसर \nमासक खर्च लेल सेहो आिश्यकता छल | गाम पहुँर्लहुँ | पता र्लल जे दू कट्ठा खेत भरना ध’ क’ पाइक \nव्यिस्थामे लागल छलाह, मुदा नै भ’ रहल छलिन | एिह बेर बाबूकें बहुत असहाय देखिलयिन | एक ठाम \nपाँर् कट्ठामे गहुम लागल छलिन | गहूम दू मासमे किटतै, अहीपर साल भिरक खर्च िनभचर करतैक | ई \nकोना भरना लगा देल जाए | एकरा भरना राख’ र्ाहिथ, त तुरत पाइक व्यिस्था भ’ सकै छिन, मुदा दू \nमासक बाद फेर सात आदमीक लेल भोजनक व्यिस्थाक प्रश्न छै | पता लागल जे लगभग  अिधक खेत \nभरना लागल  छिन, िकछु टाका पाँर् प्रितशत मािसक सूिदपर नेने छिथन माने सािठ प्रितशत सालाना ब्याजपर \n| िहत-अपेिक्षतक दू टा गहना सेहो बंधक रािख क’ काज कएल गेल छै | \nबाबू साँझमे लगमे बैसाक’ कहलिन : हम आब िह्मत हािर र्ुकल छी, हमर ििर्ार जे आब िबयाह क’ लैह, \nदोसर कोनो रस्ता नै देखाइए | \nहम िर्िन्द्तत भ’ गेलहुँ | हमरा की करबाक र्ाही ? बाबू त पिहने बजैत  छलाह जे पिढ़-िलिखक’ अपना मोने \nिियाह करता, मुदा हुनका सोझां सात आदमीक पिरिार छलिन, हमर पढ़ाइक खर्च छलिन | \nमूडन,उपनयन,श्राद्ध आ बरखीक भोज देिखक’ ई निह पता र्लैत छलै जे घरमे कोनो आिथचक समस्या छै, \nआिथचक िस्थितक पता पढाइक खर्च जुटयबाकाल   र्लैत छलै | भोजक समय सर -कुटु्ब सभक सेहो सहयोग \nप्राप्त हेबाक पर्परा छलै, मुदा समुिर्त िशक्षाक लेल ई पर्परा नै छलै | समुिर्त िशक्षा अिनिायच निह मानल \nजाइत छल | \nटोलमे दू -र्ािर पिरिार छोिडक’ सभ पिरिारक मोटा-मोटी यैह िस्थित छलै,तें हमरा बयसक कय गोटे पढाइ \n छोिड र्ुकल छलाह आ  गृहस्थ बिन र्ुकल छलाह, रोजी -रोटीक जोगारमे लािग गेल छलाह |          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nभिरसक एहने िस्थितमे हमर िपता सेहो हाई स्कूलमे पढाइ  छोिडक’ नोकरीक लेल कलकत्ताक बाट पकड़ने \nछल हेताह | मुदा ओ अपनासं नीक जीिनक सपना देिख रहल छलाह आ तािह लेल हमर पढाई निह छोडब’ \nर्ाहैत छलाह | तखन यैह एकमात्र समाधान देखाइत छलिन जे हमर िििाह करा देिथ | \nओिह समय बैंक िारा िशक्षा ऋण निह देल जाइत छलै, तें गरीब पिरिारक ििद्याथीक पढाईक  खर्चक लेल  \nिििाह कराएब एकमात्र लोकिप्रय समाधान छलै | बहुत कन्द्यागत ई सोिर्क’ एहेन कन्द्यादान करैत छलाह जे \nलड़का पिढ़-िलिखक’ नीक नोकरी कर’ लगतै त ’ कन्द्याक जीिन सुखमय भ’ जेतिन | अिधक कन्द्यागतक \nमनोकामना पूणच होइत छलिन | िजनकर मनोकामना पूणच निह होइत छलिन, हुनका देिखक’ दोसर  कन्द्यागत \nसभ एहेन िनणचय लेबासं डेराइत छलाह | \nहमरा िपताक सलाह मानबाक अितिरतत कोनो दोसर उपाय निह सूझल | \nतय भ’ गेलै जे हमर िििाह हैत | \nतत्काल बहुत अिधक ब्याजपर िकछु पाइ  ल’क’ हम ढोली ििदा भ’ गेलहुँ | रस्तामे िर्न्द्तन र्िल रहल छल \n| ओिह समय कोनो लड़का अपन िििाहक स्बन्द्धमे अपने निह िकछु बजैत छल | बाबू-बाबा,कक्का-मामा यैह \nसभ बजैत छलाह | लड़का ओकर पालन करै त छल | हमरा ई सुििधा छल जे हम अपन ििर्ार प्रगट क’ \nसकैत छी | हम सोर्लहुँ, जखन िििाह करब आब िनिित भ’ गेल अिछ त िकएक ने एकर प्रयास करी जे \nएहेन ठाम हो जतय लड़कीक ििर्यमे हमरो बूझल हो | \nहम मोन पाड़’ लगलहुँ एहेन लड़की जकरा देखने होइऐक | समय-समय पर कतहु कोनो गाम जाइत  छलहुँ \n|एक ठाम देखने रही एकटा लड़की, नौमामे  पिढ़ रहल छलीह, देखबामे नीक छलीह | मुदा किहयो ने \nहुनकासं गप भेल छल ने हुनका घरक कोनो आन लोकसं स्पकच छल |तकर कोनो आिश्यकता सेहो निह \nबुझाएल छल मुदा , हमरा ििर्यमे हुनका बूझल हेतिन,से सोर्ैत रही | \nओिह समय यैह अिस्था लड़कीक िििाहक लेल उपयुतत मानल जाइत छलै | तें हम सोर्लहुँ, यिद हुनका \nसभकें पता र्लिन जे हमर िििाह  होम’ जा रहल अिछ, त अिश्य ओ सभ हमरा ओत’ प्रस्ताि ल’ क’ जा \nसकैत छिथ |          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n बेटाबलाक  िदससं पहल करबाक र्लन नै छलै | बेटाबला ग्भीर रहैत छलाह , एिहसं बेशी लाभ हेबाक \nआशा रहैत छलिन | हमरा होइत छल जे लड़का िदससं सेहो पहल करबाकें   कोनो अनुिर्त नै मानल जेबाक \nर्ाही | \nबेटीबलाकें लड़का आ ओकर पिरिारक ििर्यमे जे िकछु पता लगाबक रहै छै से सभटा स्पष्ट सुिर्त करबैत \nलड़कीक िपताक नामसं एकटा पत्र िलिख हम पठा देिलयिन | \nहुनका िलखिलयिन जे जौं अपने हमरा पिरिारमे अपन कन्द्याक िििाह करेबाक हेतु उत्सुक होइ, त एक \nमासक भीतर हमरा अथिा हमर िपताजीसं स्पकच करी | ईहो िलिख देिलयिन जे एक मास धिर जौं  अपनेक \nकोनो सूर्ना निह प्राप्त हैत त हम मािन लेब जे अपनेकें ई कथा पसन्द्द निह अिछ | \nएक मासक बाद एिह कथाक ििर्यमे हमर सोर्ब बन्द्द भेल | \nबादमे हम गाम गेलहुँ त पता लागल जे ओतहु दू टा कन्द्यागत आएल छलाह | एकटा प्रस्ताि आकिर्चत \nकेलक | लडकी दसमामे पढैत छलीह | ओिह प्रस्तािक जे अगुआ छलाह, से हमर गामक  हमर एकटा \nसंगीक िमत्र छलिथन | ओ हमरा मधुबनीमे भेटलाह |ओ हमर िपताक िनणचयमे िकछु संशोधन आ हमरासं \nअपन  प्रस्ताि आ सलाहपर स्िीकृित मंगलिन | हम स्िीकार क’ लेिलयिन | गामपर एलहुँ त बाबूक सोझां \nहम कन्द्यागतक आजुक प्रस्तािपर अपन सहमितक सूर्ना देिलयिन | संयोग सं मामा सेहो ओिह िदन आएल \nछलाह | बाबू हमर स्िीकृितक समथचन क’ देलिन | हमरा नीक लागल | मामा सेहो प्रसन्न भेलाह | \nदोसर िदन हमरा ढोली घुरबाक रहय | प्रस्तािक अनुसार हमर गामक संगी आ हुनक िमत्र सेहो हमरा संगे \nलहेिरयासराय तक एलाह | लडकीिलाक डेरापर हमरा नेने गेलाह | ओत’ लडकीक मा -बाबूजी नै छलिखन | \nहमरा कहल गेल जे साँझ धिर आिब जेिथन | लड़की हमरा सोझां एलीह | पढाई-िलखाई द’ िकछु पुछिलयिन \n| नीक लागल | हम किह देिलयिन जे हम प्रसन्न छी | \nसाँझ धिर घरक अिभभािक निह एलिखन | हमरा िर्न्द्ता भेल | हमरा राितमे रहबाक अनुरोध केलिन हमर \nसंगीक िमत्र | राितमे ओत’ रहब हमरा अनुिर्त लागल | \nओिह समयमे लड़कीकें लड़का िारा देखल जाएब सेहो र्लनमे निह छलै, िििाहसं पिहने लड़की ओत’ \nरहबाक लेल त िकयो सोिर्यो निह सकैत छल,हमरहु िििेक हमरा अनुमित निह द’ रहल छल | मुदा, ओ \nरुकबाक लेल िजद्द कर’ लगलाह | हम कोनो लाथे घरक बाहर सड़कपर आिब िरतशापर बैिस गेलहुँ, हमर          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nएकटा स्बन्द्धीक आिास  छलिन बहुत  दूर, ओतिह र्ल गेलहुँ | राित भिर ओतिह रिह भोरे हुनका डेरा पर \nगेलहुँ | अपन बैग लेलहुँ जे  राित ओतिह रिह गेल रहय | \nहमरा कहल गेल जे घरक अिभभािक लोकिन बेशी राितक’ एलाह | हम कहिलयिन जे हमर स्िीकृित अिछ, \nहम एखन र्लैत छी, िर्ट्ठीसं अथिा व्यिततगत रुपें हमरासं अथिा हमर िपताजी सं स्पकच कएल जा सकैत \nअिछ | \nरस्ता भिर हम काििक अपन आ हुनका सबहक कमचक समीक्षा करैत गेलहुं | स्ियंसं सेहो लडैत गेलहुं | \nहम एना िकए केिलऐ ? \nओ हमरा रहबाक लेल िजद्द िकए करैत छलाह ? \nहम राित रिहए जैितऐ त की भ’ जैतै ? \nहमरा कथीक डर भेल ? \nहम लघुशंकाक लाथे सड़क पर आिब िरतसासं िनकिल गेलहुँ, हम स्पष्ट हुनका िकए निह कहिलयिन जे हम \nराितमे नै रहब ? \nहमरा ििर्यमे ओ सभ की सोर्ने हेताह ? \nहम हुनका सभकें नीक लगिलयिन की निह, से िकए ने पुछिलयिन ? \nहम एिह िनष्कर्चपर पहुँर्लहुँ जे ईहो हमरा लेल एकटा परीक्षा छल जािहमे हमर असफलता सुिनिित भ’ गेल \nअिछ | \nिकछुए  िदनक बाद पता र्लल , हमरा जे लड़की देखब ’ अनने छलाह, हुनके सौभाग्य भेलिन ओिहठाम ललका \nधोती आ पाग पिहरबाक | \n( क्रमशः ) \nपाठकीय:          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nअशोक कुमार ठाकुर- \nश्री जगदीश र्न्द्र ठाकुर 'अिनल' जी केर आत्मकथा केर ई अंश पढ़लहुँ, ई प्रसंग पिढ़ हमहुँ किन भािुक भ \nगेलहुँ।िकएक िक, ई घटना क समय हमहुँ कक्षा म उपिस्थत छलौ।जगदीश जी केर सूझबूझ स िमश्रजी \nगलत कदम उठाबय स बिर् गेलाह।हमरा सभक र्ािर गोटा क ग्रुप में जगदीश जी केर सौ्य स्िभाि \ncrisis म बड्ड कारगर सािबत होइत छल। धन्द्यिाद। \nअपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nरबीन्द्र नारायण िमश्र- स्पकच -9968502767 \nधारािािहक उपन्द्यास-लजकोटर  \nलजकोटर  \n(प्रिासीक जीिनपर आधािरत) \nरबीन्द्र नारायण िमश्र, िपताक नाम : स्िगीय सूयच नारायण िमश्र, माताक नाम : स्िगीया दयाकाशी देिी, बएस \n: ६६ बखच, पैतृक ग्राम : अड़ेर डीह, मातृक : िसिन्द्घआ ड्योढ़ी, िृित : भारत सरकारक उप सिर्ि (सेिा \nिनिृत्त)/ स्पेशल मेट्रोपोिलटन मिजस्ट्रेट, िदलली(सेिा िनिृत्त), िशक्षा : र्न्द्रधारी िमिथला महाििद्यालयसँ बी.एस-सी. \nभौितक ििज्ञानमे प्रितष्ठा : िदलली ििश्वििद्यालयसँ िििध स्नातक \nप्रकािशत कृित : मैिथलीमे:- \n१. ‘भोरसँ साँझ धिर’ (आत्म कथा), २. ‘प्रसंगिश’ (िनिंध), ३. ‘स्िगच एतिह अिछ’ (यात्रा प्रसंग), ४. ‘फसाद’ \n(कथा संग्रह) ५. `नमस्तस्यै’ (उपन्द्यास) ६. ििििध प्रसंग (िनिंध ) ७.महराज(उपन्द्यास) \n८.लजकोटर(उपन्द्यास)९.सीमाक ओिह पार(उपन्द्यास)१०.समाधान(िनिंध संग्रह) \n११.मातृभूिम(उपन्द्यास)१२.स्िप्नलोक(उपन्द्यास)१३.शंखनाद(उपन्द्यास)१४.इएह िथक जीिन(संस्मरण) \nIn English:- \n-18- \n  \nसमानसभक संगे जखन हम ओतए पहुँर्लहुँ तँ बटुक आ बहादुर बाहरे  भेिटगेल । ओ सभ घरक \nसमानसभ िकनने जा रहल छल । हमरा देिखतिह बाजल॒- \n\"एतबे समान?\"-          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n\"ओहो तँ आब भेल अिछ ।\" \n\"कोनो बात निह । हमसभ छी ने, जे िकछु काज होइक से िनःसंकोर् कहब ।\" \n\" अहाँ सभकेँ निह कहब तँ कहबै ककरा?\" \nहमसभ ऊपर अबैत छी । बटुक हमरा कोठरीक कुंजी दैत अिछ । हम समानसभ रखैत छी । \nखाट टुिट गेल रहए,तैँ ओकरा ओतिह छोिड़ देने रिहऐक । ताबे पिटआ ओछा देिलऐक। बटुक,बहादुर आ \nओकरसभक घरबाली बड़ीकालधिर बैसल रहल। गप्प-सप्पमे बहुत समय िनकिल गेलैक । बटुक बाजल - \n\" भाइ! अहाँक भोजन हमरे ओतए हेतैक ।\"  \n\" ठीक छैक ।\"-हमरा बहुत उसास लागल ।  \nहम सोर्ने रही जे मकान मािलकसँ भेंट होएत । पुछबो केिलऐक -\"मकान मािलक कतए छिथ?\" \n\" ओ तँ बड़का आदमी छिथ । हुनका समय निह रहैत छिन । हमहीसभ जा कए िकराया पहुँर्ा \nदैत िछअिन । कोनो बात भेल तँ मोबाइलपर गप्प कए लेलहुँ ।\" \nताबतेमे बटुक फोन लगा देलक । ओमहरसँ कोनो पिरिर्त मिहलाक स्िर बुझाएल । \n\" हम छी गोििंद।\" \n\"ओ! अहाँ एतए कोना आिब गेलहुँ?\" \n\"लता छी की ?\" \n\"सएह कहू अहाँ हमरा िर्िन्द्हओ निह रहल छी?\" \n\"िर्िन्द्ह रहल छी तैँ ने । हम अिहठाम काज धेलहुँ अिछ। हमर संगीसभ एतिह रहैत छिथ आ ई \nडेरा बहुत लगीर्मे अिछ, तैँ एतिह आिब गेलहुँ ।\" \n\"बहुत नीक बात । कोनो िदक्कत होइक तँ िनःसंकोर् कहब ।\"          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसे किह ओ फोन रािख देलिथ । हम बहुत असमंजसमे पिड़ गेलहुँ । पता निह लता की \nसोर्तीह? हुनका ओिहठाम एतेक सुििधा भेिट रहल छल से सभ  छोिड़ कए हम एतए आिब गेल छी । मुदा \nओ तािह तरहक िकछु आभास निह होबए देलीह। \nफोन रिखतिह  बटुक आ बहादुर हमरा िदस छगुन्द्तासँ देिख रहल छलाह । \n\" अहाँ िहनका पिहनिहसँ िर्न्द्हैत िछअिन की?\"-बटुक बजलाह ।  \n\"िर्न्द्हैत निह छिथनतँ एतेक गप्प ओिहना केलिथ।आब अपनोसभकेँ फएदे रहत।\"-से किह बहादुर \nकनखी मारलक आ अपन कोठरीमे र्िल गेल ।बटुक ओतिह बैिस गेलाह । \n\" हे! ई महानगर छैक । ओ सभ बड़का आदमी छैक । बँिर् कए रहब । एहनने होअए जे \nहमरोसभक डेरा र्िल जाइत रहए ।\" \n\" की बात करैत छी?\" \n\" िािजब बात किह रहल छी । पिहने एहन भए र्ुकल अिछ ।\" \n“से की?\" \n“अखन सुस्ता िलअ । र्ैनसँ कहब ।” \nसे किह बटुक सेहो अपन कोठरीमे र्िल गेलाह । हम एसगर गुनधुनमे पिड़ गेलहुँ । एिह तरहेँ  \nलतासँ गप्प कए हमरो कोनो प्रशन्नता निह भेल । कारण  हम जािह स्ितंत्रताक अपेक्षा करैत छलहुँ से \nिािधत हेबाक संभािना तँ बिनए रहल छल । तथािप तत्काल िकछु निह कएल जा सकैत छल आ ने तकर \nप्रयोजने छल । मात्र आशंकासँ भििष्यक िनणचय निह लेल जा सकैत छल,निह लेबाक र्ाहैक छल  से बात \nमोनमे अबैत छल। भेल जे जखन आिबए गेल छी तँ िकछुिदन रिहए कए देिख ली,निह तँ दुिनयाँ बड़ीटा \nछैक । \nछगुन्द्ता एिह बात सँ सेहो लगैत छल जे जकरे देखू सएहबुझबए लागत जे ई महानगर छैक । \nजेना कोनो भूत होइक महानगर ।एतबा तँ बुझाइत छल जे एतए सभ मतलबपरस्त अिछ । जेना सभ \nकथुक पाछा तीिर गितसँभािग रहल अिछ , जेना मनुतख एकटा यंत्र होअए । मुदा तकर की कएल जा          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसकैत अिछ? तुलसीबाबा ठीके कहने छिथन -\" जहिहं बसहु तिह सुंदर देसू ।\" गाममे जखन गुजर निह \nभेल तखने िदलली अएलहुँ । एतए कोहुना -ने-कहुना पेट तँ भिर जाइत अिछ । रहल नीक बेजाए, से कतए \nनिह छैक? जे जेहन रहैत अिछ तेहने ओकरा सभ लागए लगैत अिछ ।इएह सभ सोर्ैत- सोर्ैत अखरे \nपिटआपर िनन्न पिड़ गेल ।हमरा फोंफ कटैत देिख बटुक कै बेर घुिर गेलाह। भोजन बिनकए सेरा रहल \nछल । अंततोगत्िा कोठरीक िजिजजर खटखटओलिथ । हम अकर्काकए उिठ बैसलहुँ । \n\"भोजन सेरा रहल अिछ ।\" \n\"ओ! हमरा तँ सुता गेल ।\"  \n\"कोनो बात निह । थाकल छी । भोजन कए र्ैनसँ सुित रहब ।” \nहम ,बटुक आ बहादुर संगे बैिस जाइत छी । बहादुरक घरबाली भोजन परसैत अिछ आ बटुकक \nघरबाली र्ुिापर गरम-गरम सोहारी बना रहल अिछ । एहन समन्द्िय तँ मोसिकलसँ देखल जाइत अिछ । \nभोजनक स्िादक की कहू? एक युगक बाद एहन स्िािदष्ट भोजन पािब रहल छलहुँ । \n\" की भाइ! खाए जोगर अिछ िक निह ?\"- बटुक बजलाह।  \n\" अितस्िािदष्ट । एहन भोजन तँ कतेकोिदनक बाद कए रहल छी ।\" \n\"आब रोज एहने भोजन हेतैक ।\"  \nहम छगुन्द्तासँ बकर-बकर तकैत रिह जाइत छी । हमरा ओना तकैत देिख बहादुरक घरबाली हँिस \nदैत अिछ । ओकर हँसीक माधुयच देखैत बनैत छल ।गोरनार,भुट्ट मुदा कसगर देह बहुत आकर्चक लगैत \nछलैक । \n\"अहाँक घर कतए भेल ?। \n\"जनकपुर।\" \n\"ओ तखन तँ हमरासभक लगीर्े अिछ ।\"          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nगप्प-सप्पमे भोजनक समय आनन्द्दसँ बीित गेल ।सभगोटे अपन-अपन कोठरीमे आपस  अएलहुँ \n।भोजन कए जे सुतलहुँ से एकिह िनन्ने भोर भए गेल । बटुक आ बहादुर काजपर जेबाक हेतु तैयार भए \nगेल छलाह । हमरा आगू र्ाह रखैत कहलिथ - \n\" जेबाक समय भए रहल अिछ । तैयार भए जाउ तँ संगे िनकिल जाएब । \n\"ठीक छैक ।\" \n \n1.The Lost House (Collection of short stories), 2.Life is an art \nिहन्द्दी में – \n१.न्द्याय की गुहार(उपन्द्यास) \n(उपरोतत पोथीसभ pothi.com, amazon.com आओर www.flipkart.com पर सँ कीनल जा सकैत \nअिछ) \nइमेल :  mishrarn@gmail.com ब्लोग : mishrarn.blogspot.com  \nएमजोनक लेखक पृष्ठ : amazon.com/author/rnmishra \n  \nऐ रर्नापर अपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nनन्द्द ििलास राय \nसंस्कारी कन्द्या \nसाँझुपहर बाध िदससँ गामपर एलौं। बाध िदससँ की आएब, गहुम खेतक ओगरिाही कए कऽ एलौं। यौ \nिकसान छी। दू िबगहा खेतमे गहुमक खेती केने छी। सभ गहुम िनछार भऽ कऽ फुिट गेल अिछ। मुदा \nगहुम खेत सभमे अड़कर्-बथुआ तेतेक अिछ जे घसिाहनी सभकेँ रहले ने जाइ छै। जँ िगरहत निह रहल \nतँ घासक लाटमे गहुमो उखािर कऽ बोरामे किस लेत। निहयोँ गहुम उखारत तैयो घास उखारैतकाल गहुमक \nगाछकेँ थौआ कइये देत। तँए सभकेँ घास उखारैसँ मनाही कऽ देने िछऐ। मुदा िगरहत नइ रहत तँ \nघसिाहनी सभ मानबे ने करत। तँए गहुम खेतक ओगरिाही करए पड़ैए। अहाँ कहबै गहुम फसलमे खढ़ \nमारैबला दबाइ िकए ने दऽ देिलऐ। की कहू सभ गहुममे पच्र्ीस ग्राम कट्ठा तोरक नीमनका बीआ छीटने \nिछऐ। तोरो बड़ नीक अिछ। जँ खढ़ मारैबला दबाइ दइितऐ तँ खढ़े संगे तोरोक गाछ मिर जाइतए। तँए \nगहुमक खेतमे खढ़ मारैक दबाइ नइ देिलऐ। \nबाध िदससँ आिब कलपर जा पएर-हाथ धो कऽ कुराः-आर्मन केलौं। र्ाहक तलक रहए। आँगन गेलौं \nतँ माएकेँ गोसाँइ-पीतरकेँ दीप ल ऽ साँझ देखबैत देखिलऐ। हमर पत्नी अपना कोठरीमे टी.िी. देखैमे मगन \nरहैथ। हम अँगनेसँ पत्नीकेँ हाक दैत कहिलऐ- \n“यै सुनै िछऐ?” \nमुदा पत्नी िकछु उतारा निह देली। हम फेरो हाक देिलऐ- \n“यै रूपौलीिाली सुनै िछऐ ने, अहींकेँ कहै छी।” \nमुदा तैयो ने िकछु बजलीआ ने कोठरीसँ बाहरे एली। तैबीर् हमर माए कहली - \n“हौ टी.िी. र्लै छै, ओसारापर जा कऽ हाक देबहक तखन सुनतह। ” \nहम ओसारापर जा कऽ कहिलऐ- \n“यै मेम सािहबा, हम िकछु कहबो करै छी?”          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nतैपर पत्नी कोठरीसँ बाहर िनकलैत बजली- \n“की कहै िछऐ। घरिाली बाहरिाली िफिलम र्िल रहल छै। बड़ र्हटगर िफिलम छइ।” \nहम कहिलऐ- \n“अच्छा िफिलम देखैत रहब। पिहने एक कप र्ाह बना कऽ िपयाउ।” \nतैपर हमर पत्नी बजली- \n“माँसँ किहयौ ने बना देती।” \nहमर मन तँ बुझू घोर-घोर भऽ गेल मुदा पिहनुक साँझमे पत्नीसँ बहस करनाइ नीक निह बुझलूँ। हम \nकहिलऐ- \n“नइ हम माएसँ नै कहबै।” \nपत्नी बजली- \n“अच्छा हमहीं माँसँ कहै िछऐन।” \nओ माए लग गेली आ माएसँ कहली - \n“माँ एक कप र्ाह बना देथुन ने। टी.िी. मे बड़ र्हटगर िसनेमा र्िल रहल छै। अदहा िसनेमा देख \nनेने छी।” \nई कहैत ओ कोठरीमे जा टी.भी. देखए लगली। माए र्ाह बनबए ििदा भेली। तामसे  हमर टीक ठाढ़ \nभेल गेल। माए र्ाह बना कऽ कप हमरा हाथमे दैत बजली - \n“लएह र्ाह पीबह।” \nमाए पुन: आगू बजली - \n“जे ने करए ई टी.िी., साँझो-बाती हमरे देखबए पड़ैए।” \nहम कहिलऐ- \n“माए तों पुतोहुकेँ माथपर र्ढ़ा रहल छीही।” \nमाए बजली - \n“छोड़ह र्ाह पीबह।” \nहम बजलौं - \n“की र्ाह पीब, मूड ऑफ भऽ गेल।”          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nहमरा मोन पिड़ गेल। जखन हमर ससुर महराज िबआहक बात करए हमरा ऐठाम आएल रहैथ तँ \nहमरा िपताजीसँ कहने रहैथ जे यौ गोपी बाबू हम अपनेकेँ एकटा संस्कारी कन्द्या देब जेकरामे िमिथलाक सभ \nसंस्कार भरल अिछ। \nओ बात मोन पिड़ते हमरा मनमे उठल- यएह छी िमिथलाक संस्कारी कन्द्या? जे कन्द्यागोसाँइ-पीतरकेँ \nसाँझो-बाती ने देखौत। अपना भिर-भिर िदन टी.िी. देखत आ 70 बखचक बुढ़ सासुसँ र्ाह, जलखै , खेनाइ \nबनबाऊत। ई सभ सोर्ैत हम र्ाह पीबैत रही, तखने हमर छोटकी काकी एकटा अनार माएकेँ दऽ गेली। \nमाए हमरा अनार दैत बजली - \n“लएह ई अनार तों खा लएह। ” \nतैपर हम माएसँ कहलयैन - \n“गै माए, तों बुढ़ भेलेँ तँए ई अनार तोहीं खा ले। ” \nमाए बजली - \n“नै तों खा लएह। अखन नइ खेबह तँ रिख लएह भोरमे खा लीहह।” \nहम कहलयैन - \n“हमरा की अिछ, शहर-बजार जाइ छी तँ रंग -िबरंग िर्ज सभ खाइत रहै छी। तों तँ घरेमे रहै छेँ। \nतोहर उमेरो सत्तर टिप गेलौ। तँए ई अनार तोहीं खा ले।” \nमाए बजली - \n“हम तँ आब र्ल -र्लाउ भेिलऐ। हमरा खा कऽ की हएत। तों तँ जबान -जुआन छह। तोरा अखन \nबहुत िदन जीिाक छह। तँए ई अनार तोहीं खा लएह।” \nमाएसँ ई गप्प-सप्प होइते रहए तखने िबजलीक लाइन किट गेल आ टी.िी. बन्न भऽ गेल। पत्नी बाहर \nिनकलली। आ पुछली - \n“कथीक घंघौज भऽ रहल अिछ?” \nहम कहिलऐ- \n“छोटकी काकी एकटा अनार दऽ गेली हेन। माए हमरा कहैत अिछ ई अनार तों खा लएह आ हम \nकहै िछऐ जे माए तों बुढ़ भेलेँ तँए ई अनार तों खा ले। ” \nतैपर हमर पत्नी पुछली- \n“कहाँ अिछ अनार।”          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nमाए हमरा पत्नीक हाथमे अनार दैत बजली- \n“यएह अिछ अनार। बड़ नीक अनार अिछ।” \nहमर पत्नी अनार देखैत बजली- \n“ठीके बड़ नीक अनार अिछ। एकरे बेदाना कहल जाइ अिछ। ठीक छै अहाँ दुनू गोरे नै खाए र्ाहै \nछी तँ कोनो बात निह, रहए िदयौ हम खा लेब।” \nई कहैत पत्नी अनार नेने कोठरीक भीतर र्िल गेली। तखने िबजलीक लाइन आिब गेल आ टी.िी. \nर्लए लगल।  \nहमरा मुहसँ िनकलल- \n“हाय रे िमिथलाक संस्कारी कन्द्या..!” \n  \nऐ रर्नापर अपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nमुन्नाजी \nििर्रण !          \n-- अहा....हा ! यै,समुरक िकछेर मे बैिस केहेन आनन्द्दक अनुभि होइए ! समुर मे रिह रिह उठैत लहिर आ \nसमुरक िकछेर मे स्ितंत्र भ' लोकक ििर्रण  ! \n-- यौ, जेबै नै.....र्लू ने !  \n--अहाँ बढू ने हम पाछाँ सँ अबै छी. \n\" लोक सब ििदेश सँ आिब एत' मनोरंजन करैए, स्िीिमंग शुट मे स्ितंत्र ििर्रण ! अहा की आनन्द्दक क्षण \nछै. \" \n--ओ.....त' अहाँ समुरक नै, ओइ स्िीमशुट बाली सब के िनहािर िनहािर आनन्द्द उठबै छी, नै ? \n-- नै, नै, मोन मे उठल लहिरक िणचन करै छलहुँ. \n-- समुर मे जा देहक लहिर सेरा ने िलयय, नैत' घुरमा उठत. \n-- ओहू मे त' लहिरये छै ! \n-- यौ, समुरक लहिर िनश्छल छैक, मुदा अहाँक......कामुक. ! \n  \nऐ रर्नापर अपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिबटू िमश्र ित्स \n(बाट पर दू गोट बटोहीक गप, जबान छौंरा मोटरसाइिकल पर आ बृद्ध बाबा साइिकल पर l) \nछौंरा: अिह यौ बाबा, इ गोनरबा गाम कत्ते दूर छै यौ ? \nबृद्ध बाबा : रौ, तूं मोटरसाइिकल पर िछ तोरालखे कोन दूर रौ ? दूर त हमरा लखे छै l \nछौंरा: नै... नै... हमरा कहेके भािाथच इ छल जे, गोनरबा कत्ते छै ? \nबृद्ध बाबा : अिहंरो बा... हेरौ, गाम के कउनु र्ले आबई छै जे कतहु आनठाम र्िलजेतई ? जत्तइ छई \nओत्तई हेतई ने l \n(छौंरा र्ुप्पे बढ़ीगेल आगाँ ......) \n-िबटू िमश्र ित्स, ितलाठी नेपाल \n(घटना; महोत्तरी िजला िस्थत हमरे संगे घटल छैिठके प्रातःl) \n  \nऐ रर्नापर अपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nमुन्नाजी \nबीहिन कथाक  दशा- िदशा \n----------------------------------- \nपौरािणक उत्सें( स्रोतें) बहरएल कथाक ,संशोिधत ,संबिद्धचत ओ पिरष्कृत आधुिनक संस्करण िथक \" बीहिन \nकथा\"! जकरा स्पष्ट कथ्य आ गसल िशलपें न्द्यूनतम बीस आ अिधकतम डेढ़ सए शब्द धिर िलखबाक \nप्रािधान ऐछ! इ आन कोनो ििधाक ििधान्द्तरण, नामान्द्तरण िा कायान्द्तरण नै, संपुष्ट कथाक एकटा स्ितंत्र \nििधा िथक! \n \nितचमान िस्थित:- \nगद्य लेखन उपन्द्यास( नोिेल) सं शुरू भ'  लघुकथा (शॉटच स्टोरी) होइत बीहिन कथा ( सीड स्टोरी) धिर \nपहुंर्ल. ितचमान मैिथली कथा सािहत्य मध्य पूणच प्रासंिगक , सिच पिरिर्त  आ लोकिप्रय ििधा भ' स्थािपत \nभेल. \n \nलघुकथा छल त ' बीहिन कथाक खगता  ? :- \n समयान्द्तरे ,ििकासक क्रमे खगताक जन्द्म होइछ. से समयाििधक अनुसारे प्रासंिगक होइछ आ तखने ओकर \nपूितच सेहो आिश्यक. जेना जहन र्लनसािर मे समाद लेल िर्ट्ठी छल त' तार ( टेिलग्राम)िकए आयल? िर्ट्ठी \nमे लोक अपन मोनक बात खुिल के िलखै छल, कोनो बन्द्हन आ िनयम/ प्रािधान सं मुतत! मुदा तार? तार( \nटेिलग्राम) मे अपन बातक िनर्ोड़ िकछु िसिमत शब्दें किह पाठक/ पािककें पूणचत: िक्रयाशील बना दै छल. त' \n' लघुकथा' िर्ट्ठी भेल जकरा िलखबाक कोनो िसमाना/ ििधान नै, आ बीहिन कथाकें तार बुझू जे अलप \nशब्दक स्पष्ट कथ्य आ गसल िशलपें संपुष्ट कथाक खगतापूितचक िनश्शन माध्यम भेल. \nअन्द्य पक्ष देखू :-          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nभार्ण- कोनो बात बजैत र्लू... कोनो लगाम नै!  \nमुदा कोनो िनिित ििर्य- बस्तु पर ििितापूणच ििर्ार कहाइछ- बीज भार्ण! \nएिहना संस्कृत मे शुिद्धकरण िा सशिततकरण लेल रर्ल गेल मन्द्त्र( श्लोक नै) आ तकरो सक्षम िा प्रभािी \nबनेबाक खगतापूितचक लेल आयल बीज मन्द्त्र! जेना बीहिन कथाक कथ्यकें ( शब्द नै) ििस्तार दैत शाेॉटच \nस्टोरी सं नॉिेल धिर रिर् सकै छी तिहना एकटा बीजमंत्र ( ऊं.. हीं.. तलीं...) सं अनेको मंत्र जन्द्म लेने \nऐछ! ओिहना बहुत रास कथा रिहतो ओकर सशतत िा पिरष्कृत रूपमें उपिस्थत ऐछ बीहिन कथा! \n \nिैिश्वक िस्थित :- \nजहन हम सब ििश्व ििधाकें अंिगकार क' अंगेजने छी तहन अपन एकमात्र ििधा \" बीहिन कथा \"कें ििश्व \nभिरमें िकए नै पसािर सकै छी? मुदा तािह लेल पिहने बराबरी त' क' ली! \nििश्व कथा सािहत्य उपन्द्यास सं र्िल- िॉन्द्डर स्टोरीज, हण्रेड िडच स्टोरीज, िफफ्टी फाइि िडच स्टोरीज, िन \nलाइनर होइत िसतस िडच स्टोरीज पर अंटिक प्रकाशन आ ििमशच मे लागल ऐछ आ हम सब एकैसम सदीमे \nआइयो छी बीहिन कथाकें बढ़बाक- रोकबाक घोंघाउज मे फंसल!  \n \nबीहिन कथा मैिथली कथा सािहत्यक र्िर्चत, पिरिर्त आ लोकिप्रय ििधाक रूपें भलिहं ख्यात भेल हुअए मुदा \nिैिश्वक परतर मे पांित सं बाहर.से अदौ काल सं!  ििश्व सािहत्यक  मुकाबले भारतीय सािहत्य बड्ड पछुएल, \nआ भारतीय सािहत्य मध्य मैिथली सािहत्य मात्र पछुएलटा नै िरन् ििकासक क्रम में क्रम सं बाहर हेरएल- \nभुितएल!हं मौिखक आ फेसबुक पर िैिश्वक सं उपर. \n बीहिन कथा भलिहं मैिथली कथा सािहत्यक संशोिधत, पिरमािजचत आ पिरष्कृत आधुिनक संस्करण भ' उभरल \nमुदा आन भार्ाक समकक्ष ििधा सं बड्ड पछुएल सन! जेना बीस सं एकसए पर्ास शब्दमे अनबाक कारण \nलेखककें लघुकथाक मानिसकता सं उबािर मानस पटल पर बीहिन कथाकें समािहत करबाक उद्देश्य छल. \nएकरामे एखनहु कतेको दोर् ऐछ जकरा आओर पिरष्करणक खगता ऐछ ििश्व सािहत्यक धारा मे अनबाक \nलेल. समिेत प्रयास र्िल रहल... सबहक सहयोग सादर अपेिक्षतअपेिक्षत! \n(5 मार्च  \" बीहिन कथा \" िदिसक शुभकामना क संग -मुन्नाजी) \n  \nअपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nमूल नेपाली कथाकार:रर्ना शमाः  \nअनुिाद: ििन्द्देश्वर ठाकुर \nर्िरत्र (बीहिन कथा)(नेपाली)  \n‘र्िरत्रबहादुर अष्टबक्र’नामक बेस र्िरत्रिान् िशक्षक । हमरिह घर लिगर्कें क्षेत्रकुमारी मा.िि. कें \nप्रध्यापक।भारतक प्रिसद्ध उच्र् महाििद्यालयसँ ििज्ञान आ गिणत ििर्यमे िडग्री हािसल केिनहार।हमर बौिाबुर्ी \nसेहो ओएह ििद्यालयमे अध्यनरत। \nएकिदन हम ििद्यालयकें अितिरतत िमिटङ्गमे पुछिलयै-“अष्टबक्र सर Û हमर बेटा ििज्ञानमे बहुत बेसी कमजोर \nछै।कोना पास हेतै? अपने जऽ ट्युसन पढबैत िछयै त काििसँ बौिोकें पठादेबै, नइँ हेतै?<”हमर बात \nसुिनक' ओ स्झबैत हमरा कहलिन- “तेहन बात नइँ छै मैडम, बौिाकें पढाइ ततेक नइँ िनमन कहाँ अिछ से \n<नेनामे सबिकयो एहने होइत छै,पैघ होइते सबिकयो  अपने लाइनपर आिब जाइत छै।ह्हूं कक्षा ७ मे फेल \nभेल ििद्याथी छी। एखन हमरे उदाहरण लैत कतेको ििद्याथी आगु बिढ रहल छैक।ट्युसन नइँ पढाउ \nबौिाकें।बरु अपनेसँ पढबाक व्यिहारके ििकास कराउ। आिश्यकता बुझाएत त मेसेन्द्जरपर सोधपुछ कएल \nकरब।\" \nिाह!Û सर जीक एतेक नीक सुझाब पािब त हम प्रसन्न भऽ भेलहुँ।घरमे अिबते फेसबूक खोिलक' \n‘र्िरत्रबहादुर अष्टबक्र’नाम सर्च केलहुँ। फ्रेन्द्ड िरतिेस्ट पठेलहुँ। ४ घन्द्टा बाद नोिटिफकेशनमे ‘र्िरत्रबहादुर \nअष्टबक्र’ एसेप्ट योर फ्रेन्द्ड िरतिेस्ट किहक' सुर्ना आएल। \nसरकें प्रोफाईल िपतर्र देखलहुँ। बेस सुन्द्दर रहैक।िमलल दाँत देखबैत मनमोहक मुस्की! िपतर्र सँगसँग \nस्टाटस् सेहो। िाउ! Û िशक्षाक अिन्द्तम लक्ष्य र्िरत्र िनमाःण होइत छैक। जतबे नीक व्यितत, ओतबे नीक \nस्टाटस । फोटो आ स्टाटस देिखक' मोन थाि्ह नइँ सकलहुँ आ ठोिक देलहुँ लभ िरयातट।साथमे कमेन्द्ट \nसेहो १०० प्रितशत राईट सर,किहक'। \nकाििखन बौिा स्कूलसँ िबधुिाएल मुंह ल' घर आएल।   \n“म्मी < एकटा स्याड न्द्युज छै ।  कहू?”  \n‘क'ह न बेटा की भेलह? <” हम पुछिलयै।          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n“दूर की कहूं, आब हमरासबके साईन्द्स सब्जेतट र्िरत्र सर नइँ पढबै छिथन्।आइसँ िििर्त्रप्रसाद अिधकारी \nसर पढाएब शुरु केिलखन् ग । \n“ओहो की भेलै र्िरत्र सरकें से? < नीक लोक आ र्िरत्रिान व्यिततत्ि त िटकबे नइँ करैछै। कतौ सरुिा \nभऽ गेलै हुनकर की?<”  \n  “नइँ म्मी < ओ सर अपने स्कूलमे नौ कलासमे पिढरहल िददीकें होम ट्युसन पढबैत छलै < पता नै \nकाििखन की केलकै ओइ िददीकें।बहुते प्यारेन्द्टस् आिबक' स्कुलमे िमिटङ्ग केलकै ।आ तकराबाद हेडसर \nमाईकमे,आइसँ र्िरत्र सर अपन स्कूलसँ रेिस्टगेट भेल सुर्ना देिलखन् ।” \n  \nअपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nउमेश मण्डल \n१०५ म् ‘सगर राित दीप जरय’ कथा र्ेतना रैली  \nउद्धघाटनकत्ताः : प्रो. डॉ. शिशनाथ झा (कुलपित, कामेश्वर िसंह दरभंगा संस्कृत ििश्वििद्यालय-दरभंगा)  \nउद्धघाटन समय : संध्या 6 : 30 बजे  \nितिथ : 13 फरिरी 2021 \nकायचक्रमक अन्द्तराल- संध्या 6 : 30 बजे से सॉंझसँ 6 : 00 बजे िभनसर धिर \nस्थान : सीतायन सभागार, 3 जी.एम. रोड, दरभंगा  \nसंयोजक : श्री कमलेश झा \nअध्यक्ष- डॉ. भीमनाथ झा (उद्घाटन एिं पोथी लोकापचण सत्र), डॉ. िशि कुमार प्रसाद एिं श्री जगदीश प्रसाद \nमण्डल (कथा सत्र)  \nमंर् संर्ालन- श्री कमलेश झा (उद्घाटन सत्र), श्री उमेश मण्डल (पोथी लोकापचण सत्र), श्री नन्द्द ििलास राय \nएिं श्री राधाकान्द्त मण्डल (कथा सत्र)  \nस्िागत भार्ण- प्रो. डॉ. ििद्यानाथ झा  \nदू शब्द- डॉ. योगानन्द्द झा, श्री शैलैन्द्र आनन्द्द, डॉ. िशि कुमार प्रसाद  \nिमिडया प्रभारी : श्री गौतम झा \nऐ कथा गोष्ठीमे लगभग देढ़ दजचन नूतन कथा (कहानी)क पाठ (िार्न) एिम् समालोर्क िारा समालोर्ना \nकथा पाठ-           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n1. अनाथ : श्रीमती लक्ष्मी िसंह ठाकुर (दरभंगा) \n2. दरभंगासँ िदललीक यात्रा : श्रीमती स्ििणचम िकरण (दरभंगा) \n3. धनेसरी : श्री श्याम भास्कर (दरभंगा)  \n4. भोंटक बिधया : प्रो. प्रीतम िनर्ाद (मुरहद्दी, बाबूबरही) \n5. जन आन्द्दोलन : श्री किपलेश्वर राउत (बेरमा, झंझारपुर)  \n6. फकड़ािाली बुिढ़या : श्री अिमत िमश्र (किरयन, समस्तीपुर) \n7. सभ केलहा फुिस : श्री राम ििलास साहु (लक्ष्मीिनया, मधुबनी)  \n8. अट्ठाबजजर : श्री राम ििलास साहु (लक्ष्मीिनया, मधुबनी) \n9. स्प्रदाियक सद्भाि : श्री नारायण यादि (जयनगर)  \n10. बेर्न काकाकेँ िर्न्द्हब : श्री उमेश मण्डल- (िनमचली, सुपौल)  \n11. कलहक जिड़ : श्री शारदानन्द्द िसंह (बलथरी, दरभंगा)  \n12. दूटा भॉंटा गाछ : श्री शारदानन्द्द िसंह (बलथरी, दरभंगा) \n13. दशाणचिक अंश : श्री उमेश नारायण कणच ‘कलपकिि’- (इसहपुर, सिरसिपाही)  \n14. अनजान दोस : श्री राधाकान्द्त मण्डल- (धबौली, लौकही) \n15. प्रायिित : श्री नन्द्द ििलास राय- भपिटयाही (घोघरडीहा, मधुबनी) \n16. सभसँ पैघ सॉंर् : श्री नन्द्द ििलास राय- भपिटयाही (घोघरडीहा, मधुबनी)  \n17. संकलप : श्री जगदीश प्रसाद मण्डल- (बेरमा, झंझारपुर)  \nसमीक्षा-           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nडॉ. िशिकुमार प्रसाद  \nश्री अरििन्द्द प्रसाद  \nश्री लालदेि कामत  \nश्री प्रदीप पुष्प  \nराधाकान्द्त मण्डल  \nश्री जगदीश प्रसाद मण्डल  \nश्री कमलेश झा  \nप्रो. प्रीतम िनर्ाद  \nश्री राम ििलास साहु  \nश्री किपलेश्वर राउत  \nश्री र्न्द्द आर्ायच  \nपं. बाल गोििन्द्द आयच  \nश्री नारायण यादि  \nपुस्तक_लोकापचण_एिम्_िितरण \n1. कृिर्योग (कथा संग्रह) ले. जगदीश प्रसाद मण्डल, लो. श्री शैलैन्द्र आनन्द्द (िनििष्ट कथाकार, नाटककार \nएिं किि)  \n2. हारल र्ेहरा जीतल रूप (कथा  संग्रह) ले. जगदीश प्रसाद मण्डल, लो. प्रो. उर्ा र्ौधरी (एम.एल.एस.एम. \nकौलेज , दरभंगा)           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n3. रहै जोकर पिरिार (कथा संग्रह) ले. जगदीश प्रसाद मण्डल, लो. प्रो. शिशनाथ झा (कुलपित, कामेश्वर \nिसंह संस्कृत ििश्वििद्यालय, दरभंगा)  \n4. कताःक रंग कमचक संग (कथा संग्रह) ले. जगदीश प्रसाद मण्डल, लो. डॉ. योगानन्द्द झा (मैिथली लोक \nसािहत्यक अध्येता)  \n5. गामक सूरत बदैल गेल (कथा  संग्रह) ले. जगदीश प्रसाद मण्डल, लो. श्री अरििन्द्द प्रसाद (प्रधान सिर्ि, \nमधुबनी ििला प्रगितशील लेखक संघ) \n6. अिन्द्तम परीक्षा (कथा संग्रह) ले. जगदीश प्रसाद मण्डल, लो. डॉ. िशि कुमार प्रसाद (िहन्द्दी सािहत्यक \nिरेण्य िििान एिं मैिथली सािहत्यक िहुआयामी रर्नाकार)  \n7. घरक खर्च (कथा संग्रह) ले. जगदीश प्रसाद मण्डल, लो. प्रो. डॉ. ििद्यानाथ झा (प्रार्ायच, एम.एल.एस.एम. \nकौलेज , दरभंगा)  \n8. सरस्िती पूजाक परसाद (कथा संग्रह) ले. नन्द्द ििलास राय, लो. डॉ. भीमनाथ झा (आधुिनक मैिथली \nसािहत्यक ममचज्ञ िििान)  \n9. िणच प्रकरण भाष्य भूिमका (व्याकरण, भाग- 1) ले. बाल गोििन्द्द आयच उफच बाल गोििन्द्द यादि, लो. प्रो. \nशिशनाथ झा (कुलपित, कामेश्वर िसंह संस्कृत ििश्वििद्यालय दरभंगा) \n10. भाि पुष्पांजिल (काव्य संग्रह) ले. सीताराम िमश्र, लो. प्रो. डॉ. ििद्यानाथ झा (प्रार्ायच एम.एल.एस.एम. \nकौलेज , दरभंगा)  \n11. मोनक देहिरपर (गजल संग्रह) ले. प्रदीप पुष्प, लो. डॉ. उदयर्न्द्द झा ‘ििनोद’ (लब्धप्रितष्ठ किि)  \n12. देिाश्रम- 5 (पा्फलेट संकलन) सं. उमेश मण्डल, लो. डॉ. भीमनाथ झा (आधुिनक मैिथली सािहत्यक \nममचज्ञ िििान)  \n13. देिाश्रम- 6 (पा्फलेट संकलन)  सं. उमेश मण्डल, लो. श्री जगदीश प्रसाद मण्डल (आधुिनक मैिथली \nसािहत्यक अनन्द्य स्त्भ) \nधन्द्यिाद ज्ञापन-           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nश्री कमलेश झा  \n१०६म आयोजन : ग्राम- हटनी, नौआबाखर (मधुबनी), मई 2021 मे होएत  \nभािी संयोजक : श्री लालदेि कामत \n  \nअपन मंतव्य editorial।staff।videha@gmail।com पर पठाउ। \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n३. पद्य \n३.१.सुभार् कुमार कामत-जनगणनामेे \n३.२.आशीर् अनिर्न्द्हार- गजल  \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसुभार् कुमार कामत \n  \nजनगणना मे \nरहूँ देशक कोनो कोण मे \nबस मैिथली याद राखब मोन मे \nमैिथली छी हमर मातृभार्ा  \nसदिखन िधयापुताक संग बाजू \nगिच सँ कैिर र्ाकर सीना  \nकिनयो नै एंठेबै \nिरना बड़का  \nजूलूम भऽ जाएत  \nजनगणना मे   \nएकटा प्रश्न पूछत \nकी थीक अहाँक मातृभार्ा ?           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nझट सँ अहाँ कहब \nमैिथली हमर मातृभार्ा  \nशान सँ बाजू मैिथली  \nजुिन िबसरब मातृभार्ा । \n  \n©सुभार् कुमार कामत \nनौआबाखर, घोघरडीहा \n  \nअपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nआशीर् अनिर्न्द्हार  \nगजल  \nबाजै घंटी सोभै आसन  \nऊधो पापी लगबै र्ानन \nिक्हर िक्हर भागल घूरत \nरामा ताकै देशक शासन \nधन्ना सेठक दुन्ना तागित \nकिबरा जनता ताकै राशन \nगहुमन शोिभत मंर्क आगू \nराधे भार्ण देलक धामन \nदेहक सुििधा मोनक दुििधा \nमाधि बूझू सजनी साजन \nसभ पाँितमे 22-22-22-22 मात्राक्रम अिछ। ई बहरे मीर अिछ। सुझाि सादर आमंित्रत अिछ। \nऐ रर्नापर अपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \n४.स्त्री कोना (स्पादक- इरा मिललक) \n४.१.आकांक्षा कणच- बेटी हमर अिभमान \n४.२.सोनी कणच-बेटी \n४.३.रािगनी प्रीत-पोथी \n४.४.ममता कणच- िकताब \n४.५.र्ंदना दत्त-मोह \n४.६.सििता 'सुमन'-माँ \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nआकांक्षा कणच \nबेटी हमर अिभमान \nअहां बेटी छी ,अिभमान हमर! \nअहींछी लक्ष्मी, अहींछी दुगाः, अहींछी नि युग के सीता \nरािण से नै अहां के डर \nअहां बेटी छी, अिभमान हमर! \n \nआब नै अहां अिग्न परीक्षा देब, आब नै कोनो अत्यार्ार सहब \nउठु अहां, आगू बढू ,र्ढू कामयाबी के िशखर \nअहां बेटी छी, अिभ मान हमर! \nदेखा िदयौ ििश्वके ,अहां नै छी कमजोर उठु, \nपोछू आंिख के नोर \nज्ञान के बनाउ अपन हिथयार, \nिनकलू ज्ञान के गहना संबिन संिर \nअहां बेटी छी, अिभ मान हमर \nघर के अहां रोशनी छी, आंगन के अहां खुशबू छी \nअपन महक से सुगंिध त करू समाज के कोना हर \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nअहां बेटी छी, अिभमान हमर \nअहां बेटी छी, अिभ मान हमर! \nअपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसोनी कणच \nबेटी \nअेाई उ घडी बहुत आस पास छल  \nजखन हम मा के   गभच स् बाहर मा के पज्रा धए टुक टुक िनहारब \nसभ बेर्ैन भ घडी के समय िटक िटक पर निर धय हर एक स् पुछैत बौआ के जन्द्म भेल \nकेहन खुशी हैत हमर अन्द्तः करण मे \nहमर जन्द्म के इंतजार मे \nसभ क आइख रही रही र्मैक रहल \nमन खुसी स् दमैक रहल \nहमर कीलकारी स् गुइन्द्ज गेल पूरा माहौल सब उठल र्हईक \nबेटी आयल बेटी आयल घर क लक्ष्मी बेटी आयल \nअनायास की भेल सभ क आइख क र्मक उिड गेल \nसभ् क मुह उतैर गेल \nखुसी मे उदासी छा गेल \nई की भेल \nस्झैत समझेत बुझ्लौ \nबेटा के छल इन्द्तार \nभ गेल बेटी के कीलकार           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसभ क उमीद के िकरण पर परल अन्द्धकार \nिकया बेटी के जन्द्म के नै छल इन्द्तजार \nबेटा िह हैत और बेटा िह होबाक र्ािहं \nतेकर की छल आधार \nहम बेटी  भ जन्द्म लेंब तेकर नै छल कोनो अिधकार \nआि जन्द्म त भ गेल छल आई \nसब िदल पर पत्थर राइख \nलेलनी हमरा कािख तर दाईब \nऔर प्रिेश केलौ घर क दुआइर \nलालान पोर्ण मे मा केलक नै कोनो कमी कमजोरी  \nबर्पन स् ई सुइन सुइन जीिन के भागा दौरी \nबेटी त होइत अेाई पराया धन \nऔर अिहना िबतल हमर बर्पन \nजन्द्म लेलौह जिहया जखन् नहीं गायल गीत नहीं बाजल बाजा \nआई िबदा भ जायेि त भ रहल \nगीत बाजय बाजा।।  \nअपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nरािगनी प्रीत \nपोथी \nपोथी पढ़ैत उमर बीतल  \nपन्ना-पन्ना सभ टा उधरल \nलेिकन उर ज्ञान िबना सूखल \nसंतोर्क भान कहाँ भेटल? \nआखर रिट रिट सुग्गा भेलौं \nिघस कऽ स्याही िजनगी रंगलौं \nहम आब कहाँ ऊ प्राणी छी \nरट्टा िाला अिभमानी छी। \n \nपिढ़ कृष्ण सूरज कहाँ बनलौं \nमीरा सन प्रीित कहाँ कैलौं \nआड्बर माथा पर बैसल \nज्ञानक दीपक अंतः िसकुड़ल। \n \nभेल दुहिरया देह जरै \nनेहक बरसा के राह तकै          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nपोथी पांती सब घन बिन कऽ \nिर्तिन हर्ाःिे जल बिन कऽ। \nअपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nममता कणच \nिकताब \nकतेक मुिश्कल अिछ िजनगी के \nिकताब पढ़नाइ \nजतेक रटैत िछ कम पैर जाइय \nपन्ना दर पन्ना उलटैत जाइ िछ \nजतेक रटैत िछ उलैझते जाइ  िछ \nमन पड़ैया माय के ओ बात \nिकताब , िडिबया , सलाइ \nिसरमा के लगे रािखक सुितहेयाँ \nभोरुका पहर ब्र्ह मुहूतच में िकताब के रिटहेयाँ \nतखन माँ सरस्िती िबर्रण \nकरै छिथन जे रटबे सब कण्ठस्थ \nभ जेत्तौ \nबात साँर् कहैछी अझक्के नीन \nसुतै छलौं  \nसमय पर उिठ खुब रट्टा लगबै \nछलौं          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nपिरणाम पुणचरुपे पबैत छलौं  \nआइ बुिझ पड़ैत अिछ \nिजनगी शायद उ िकताब नैय \nजकरा रैट अव्िल आइब जाइ \nबड़ उतार र्ढ़ाि \nकत्तो गिहंर खिदया त कत्तो उंर् \nआइर \nकखन ढनमना जाएब भरोस नय \nके डेंग धरत ककरा पर आश \nकरब \nियस अपराह्न के सुरुजक जका \nढैल रहल अिछ \nअन्द्हार पसरल जा रहल अिछ \nिकछ आर पाब के आश लय \nतृष्णा बैढ़ते जा रहल अिछ \nबुइझ नय पाबैत िछ \nकिहया बुइझ पाएब एही गुढ़ रहस्य के \nनय बड़ किठन अकरा पढ़ब          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nएिह तरहे सब शेर् भ जाएत \nएक िदन \nशायद िकयो नय पैढ़ सकला \nएिह िकताब के िकयो नय । \n  \nअपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nर्ंदना दत्त \nमोह \nहमर भाखा मैिथली \nमोिह लैत अिछ \nपरदेिसयो के \nकहैत छिथ बेर बेर \nमधुर मधुर अिछ मैिथली \nमुदा कहाँ मोिह पौलक \nअपन   मुिखया सरपंर्के \nिनकालल गेल \nअपनिह गाम घरसं \nइस्कुल आ बालमनसं \nिट्िंकल िटि्ंकल रटय अिछ \nनेना \nपिढयो क िक करत \nकतहु िक रोजी रोजगार \nभेटतै, \nनाम मे डातटर लगौने          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिक पेट भरत \nपोिथयो के पढत मैिथलीमे \nबाल बच्र्ा नािर् गािब \nरहल पंजाबी मे  \nमोह नेने ठाढ़े छी \nपोखिर पर घैलसं भरैत छी \nजल आसके  \nकिहयो त अऔता राम \nिनिाःिसत मैिथलीकें \nउठौता कोर \n-र्ंदना दत्त, रांटी \n                         \nअपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nसििता 'सुमन' \nमाँ \nसहस्त्र दीपक के आलोक में \nिखलैत अहां के मुस्कान \nजेना अनेकों सूरज के जगमगाहट  \nसौन्द्दयच के अप्रितम गिरमा सौं मिण्डत \nकोमल उद्यान्द्त अहां \nहमर मां अहां कतेऽछी \nहमर हृदय के घाि पर \nशीतल लेप लगबैत  \nहमर मां कतेऽछी \nअहां के स्नेह भरल दृिष्ट \nअहां के स्नैिहल आदेश \nमधुर प्यार सौं भरल िझड़की \nहमर सुतल आत्मा के जगबैत छला  \nअहां के नोर जेना िधपल धरती पर \nबािरशक पिहल बौछार          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nहमर ददच के पीड़ा के सहलाबैत  \nजेना कोनो अदृश्य छुअन \nहमर खुशी िखलिखलाबैत \nहमर दुख में कनैत \nहमर मां अहां कतेऽछी \nआजु दूर अहां हमरा सौं \nआशा आ ििश्वास सौं िरतत \nअन्द्हार आ अनिर्न्द्हार रास्ता में \nहे मां हमर ििश्वास टुिट रहल अिछ \nहमर प्रथचना अिछ अहां सौं \nहमरा राह देखाबू \nहमर डूबैत िमटैत \nििश्वास के लौटाबू \nहे हमर मां अहां कतै छी \n-सििता 'सुमन', सहरसा (िबहार) \n  \nअपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n........................................................................................................................ \n                 /                                        (          ऐ    )      \nऐ                       (            )             \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)] \n Videha e-Learning \n \n \n      (            ) \n   -      -                ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nMAITHILI IDIOMS & PHRASES                ए                -             \n      (                                  ) \n  .         -         भ                    (                                  ) \n                MAITHILI DICTIONARY- RAMDEO JHA (                             \n     ) \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY \n           -Shishu_Geet_Khel_Anima_Singh \n  .        \n                            -भ     \n         (                   \"   \")-        भ                  \nBHOLALAL DAS                    - भ            \n              - A Survey of Maithili Literature \n........................................................................................................................ \n       \n                  ओ       (  .  .ए .  .       ) \n         -               ओ       (                          ) \nSurendra Jha Suman   -    (   )-                   (  .  .ए .  .       ) \n         -           (  .  .ए .  .       ) CIIL SITE \n........................................................................................................................          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n      \n  भ           -            :         \n             \"     \"     -         \n           - B_JHA_Nibhand_Nikunj.pdf \n  .             - Adhunik_Sahityak_Paridrishya \n  .       -  भ -  भ  \n            -        भ          :            (      ) \n  .           '   ' \n   ओ  \n            CIIL SITE \n            -    \nRAMDEO JHA   -              -   .            \nSHAILENDRA MOHAN JHA           -                   \n........................................................................................................................ \n             \n                                         ए              :- \n              -                \n    ए                भ           :- \n                        ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n                                                                        \n          \n    (                  ) (  भ         )                       (  भ         ) \n                      -              \n             -               \nSAHITYA AKADEMI \nhttp://sahitya-akademi.gov.in/publications/e-books.jsp \nhttp://sahitya-akademi.gov.in/general/Digitalbooks.jsp \nCIIL \nhttp://corpora.ciil.org/maisam.htm \n        (             ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI1.pdf \n           -       \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI2.pdf \n         -           (  .  .ए .  .       ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI3.pdf \n                -                              \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI4.pdf \n              -                            ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI5.pdf \nJNU \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/maithili/index.jsp \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/student_projects/lexicon.jsp?lexicon=maithili \nARCHIVE.ORG \nhttps://archive.org/details/%40vijay_deo_jha?&sort=-publicdate&page=2 \nVIDEHA MAITHILI BOOKS/ PICTURE-AUDIO-VIDEO ARCHIVE \nhttp://videha.co.in/new_page_15.htm \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nALL INDIA RADIO DOORDARSHAN                  \nhttp://prasarbharati.gov.in/   \nhttp://newsonair.com/  \nhttps://doordarshan.gov.in/ \n                \n        http://prasarbharati.gov.in/podcast.php?filterlang=Maithili&from=1947-08-\n15&fromwp=2020-08-29&to=2050-12-31&search=GO \n             /   भ                                   -1 http://newsonair.com/RNU-\nNSD-Audio-Archive-Search.aspx \n             /   भ                                   -2 http://newsonair.com/Regional-\nText.aspx          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n           भ    http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=282 \n           भ            \n     https://www.youtube.com/channel/UCGdNveEFmv4pPolWiTEMxVA \n         भ       http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=359 \n                 http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=256  \n               http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=122 \nIGNCA \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/mithila.htm \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/kalyani.htm (MAITHILI ENGLISH DICTIONARY) \nhttp://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/mithila.htm \nMITHILA DARSHAN \nhttps://mithiladarshan.com/ (online pdf of Maithili journal) \nI LOVE MITHILA \nhttps://www.ilovemithila.com/  (online maithili journal) \n                     \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/ \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/resources (online pdf of Reasearch Papers/ \nbooks) \n........................................................................................................................          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nVIDEHA e-LEARNING YOUTUBE CHANNEL \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXiOHp7A \n(        ) \n-            \nििदेहक िकछु ििशेर्ांक:- \n१) हाइकू ििशेर्ांक १२ म अंक, १५ जून २००८  \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२) गजल ििशेर्ांक २१ म अंक,  १ नि्बर २००८  \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf         21.pdf \n३) ििहिन कथा ििशेर्ांक ६७ म अंक, १ अतटूबर २०१० \nVideha_01_10_2010        Videha_01_10_2010_Tirhuta             67 \n४) बाल सािहत्य ििशेर्ांक ७० म अंक, १५ नि्बर २०१० \nVideha_15_11_2010        Videha_15_11_2010_Tirhuta             70 \n५) नाटक ििशेर्ांक ७२ म अंक १५ िदस्बर२०१० \nVideha_15_12_2010        Videha_15_12_2010_Tirhuta           72 \n६)              ७७      ०१      २०११ \nVideha_01_03_2011        Videha_01_03_2011_Tirhuta           77 \n७)                (  -   भ    ) ९७               ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nVideha_01_01_2012 Videha_01_01_2012_Tirhuta           97 \n८) बाल गजल ििशेर्ांक ििदेहक अंक १११ म अंक, १ अगस्त २०१२ \nVideha_01_08_2012        Videha_01_08_2012_Tirhuta           111 \n९) भितत गजल ििशेर्ांक १२६ म अंक, १५ मार्च २०१३  \nVideha_15_03_2013        Videha_15_03_2013_Tirhuta           126 \n१०) गजल आलोर्ना -समालोर्ना-समीक्षा ििशेर्ांक १४२ म, अंक १५ नि्बर २०१३ \nVideha_15_11_2013        Videha_15_11_2013_Tirhuta           142 \n११) काशीकांत िमश्र मधुप ििशेर्ांक १६९ म अंक १ जनिरी २०१५ \nVideha_01_01_2015 \n१२) अरििन्द्द ठाकुर ििशेर्ांक १८९ म अंक १ नि्बर २०१५ \nVideha_01_11_2015 \n१३) जगदीश र्न्द्र ठाकुर अिनल ििशेर्ांक १९१ म अंक १ िदस्बर २०१५ \nVideha_01_12_2015 \n१४)                    - २००     १५      २०१६/ २०५      १       २०१६ \nVideha_15_04_2016 \n Videha_01_07_2016 \n१५)          .  ./                       - २१७       ०१       २०१७ \nVideha_01_01_2017          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n१६)                             \nVIDEHA 313 \n                                                   \n१७)                         -२ \nVIDEHA 317 \n१.                        ओ                       \n           ए         Videha_01_09_2016 \n \nए                 \nए                -१ \n       १२३   (०१       २०१३)                                            भ         \n       २०१२            भ                               ओ                   , \n                         ए                                   .                              \n                                           ए                                भ              \n                               ओ                  भ             ,      ऽ  भ \n           ,  भ       भ ए      भ                                    भ           \n भ                         \nए                -१ (            ) \nए                -२ \n       ५०-१००                                                    ए            \n       भ                                                                       ए            ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n                          ,      ए         -       भ     १-२                     \n              भऽ                         ,                                        \n                                    भ    \nए                -२ (            ) \nए                 -३ \n       ५०-१००                                                        भ          \n      ३                                       भ          २                           \n                ,                                                      \nए                -३ (            ) \nए                -४ \n       ५०-१००                            ए                                   \n       भ  ,                                                     भ  ,            \n                                      ,                                               ए   \n                                                      ,                          \n                           \nए                -४ (            ) \nए                -५ \nए           ५            \"           \"                         \"   \" (  भ         )   \n           ,    \"           \"          ,                                              \n’      ’     भऽ                ऽ       ,            \"   \"           ए              \n      ए         ,                          भ  भ   ,                                     \n              ए                        ,       भ                     /           \n                       भ           ,                      ए   ए               ए        \n        ऽ ए                              ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nए                -५ (            ) \nए                -६ \n                        \"     \": १९४२-४३                  १५              ,      \n                                    -       ए                                     ए  \n१९६७  .                      ए        ए                ओ                          \n              ऽ ए                                      ए भ                        \n                                                 ओ        भ         भ                  \n                                           ए                           भ         \n              ,                                               ओ                          \n             ,   ओ     भ        भऽ                                          ए   \n      -                    भ                      भ   \"          \"                ए   \n                                             भ                                     \n          ए भ                   ,                                                         \n      ऽ   ए   ए     -                                                        \n                      -                   \nए                -६ (            ) \nए                -७ \n               ए                :                                          \n                                                               ऽ                 \n                                                             -       भ               \n     \"              \"          भ                        ए                         \n                                  :                          \nए                -७  (            ) \nए                -८          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n     भ                                     (             )  \nए                -८ (            ) \nए                -९ \n                    (             )  \nए                -९ (            ) \n                    ६५                           २३३    २५०                      \n                       :- \nVideha_15_05_2018 \nVideha_01_05_2018 \nVideha_15_04_2018 \nVideha_01_04_2018 \nVideha_15_03_2018 \nVideha_01_03_2018 \nVideha_15_02_2018 \nVideha_01_02_2018 \nVideha_15_01_2018 \nVideha_01_01_2018 \nVideha_15_12_2017 \nVideha_01_12_2017          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nVideha_15_11_2017 \nVideha_01_11_2017 \nVideha_15_10_2017 \nVideha_01_10_2017 \nVideha_15_09_2017 \nVideha_01_09_2017 \nििदेह ई-पित्रकाक  बीछल रर्नाक संग- मैिथलीक सिचश्रेष्ठ रर्नाक एकटा समानान्द्तर संकलन: \n     :     : १ (२००८-०९)          \n     :     : १ (२००८-०९)         \nििदेह:सदेह:२ (मैिथली प्रबन्द्ध-िनबन्द्ध-समालोर्ना २००९-१०)          \nििदेह:सदेह:२ (मैिथली प्रबन्द्ध-िनबन्द्ध-समालोर्ना २००९-१०)         \nििदेह:सदेह:३ (मैिथली पद्य २००९-१०)         \nििदेह:सदेह:३ (मैिथली पद्य २००९-१०)         \nििदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०)         \nििदेह:सदेह:४ (मैिथली कथा २००९-१०)         \nििदेह मैिथली ििहिन कथा [ ििदेह सदेह ५ ]         \nििदेह मैिथली ििहिन कथा [ ििदेह सदेह ५ ]          \n                       [            ५ ]-                               ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nििदेह मैिथली लघुकथा [ ििदेह सदेह ६ ]         \nििदेह मैिथली लघुकथा [ ििदेह सदेह ६ ]         \nििदेह मैिथली पद्य [ ििदेह सदेह ७ ]         \nििदेह मैिथली पद्य [ ििदेह सदेह ७ ]          \nििदेह मैिथली नाट्य उत्सि [ ििदेह सदेह ८ ]         \nििदेह मैिथली नाट्य उत्सि [ ििदेह सदेह ८ ]         \nििदेह मैिथली िशशु उत्सि [ ििदेह सदेह ९ ]         \nििदेह मैिथली िशशु उत्सि [ ििदेह सदेह ९ ]         \nििदेह मैिथली प्रबन्द्ध-िनबन्द्ध-समालोर्ना [ ििदेह सदेह १० ]         \nििदेह मैिथली प्रबन्द्ध-िनबन्द्ध-समालोर्ना [ ििदेह सदेह १० ]         \n     :     ११ \n     :     १२ \n     :     १३ \nThe readers of English translations of Maithili Novel \"sahasrabadhani\" and verse \ncollection \"sahasrabdik chaupar par\" has intimated that the English translation \nhas not been able to grasp the nuances of original Maithili. Therefore the \nAuthor has started translating his Maithili works in English himself. After these \ntranslations are complete these would be the official translations authorised by \nthe Author of the original works.-Editor          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \n           :      -     (                                    ) \nअपन मंतव्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ। \n \n     /       \n१ \n\"           \"                                                  \"                        \n       \" (      ),                             भ     ए                              ए  \n  ,                         \n        २०१९   २०२०                   भ             : \n१)      \n२)            \n३)   -       \n४)               \n५)                 \n            ३१        २०२०     २०१९                ३१      २०२१     २०२०  \n                    \n          भ                         ,                                 ,    ए   \n     sahitya-akademi.gov.in                           \neditorial.staff.videha@gmail.com                   ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n२ \n“           ”               १०१         Android App “BEJOD” download       \n    www.bejod.in   , signup   , ए             ,                 ओ            \n            ए       भ                                  ,              १०१      \n                               \n \n३ \n                    (२०२१       भ  )                                                 \n                                  (      ,         ,          )    ३१        २०२० \n    editorial.staff.videha@gmail.com       ओ                                   (     \n            )    http://www.videha.co.in/new_page_15.htm             ,          \n                  .  .ए .                        \n \n     :                    :                    : VIDEHA: AN IDEA FACTORY \n(c)२००४-२०२१.                       ऽ                   तऽ                  - \n                  -      ISSN 2229-547X VIDEHA      :              सह-स्पादक: \nडॉ उमेश मंडल।  सहायक स्पादक:               ,              ,                                    ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n(              )        -     -      -     -                   -      -     -    -      \n             -        -            \n                                 (                                           \n    )editorial.staff.videha@gmail.com                       .doc, .docx, .rtf    .txt \n                     ए ऽ              भ               /                    \n      ,     ए             /     -          /                          -     / \n    -              ऐ  -          , आ से हािन-लाभ रिहत आधारपर छै आ तैँ ऐ लेल कोनो \nरॊयलटीक/ पािरश्रिमकक प्रािधान नै छै। तेँ रॉयलटीक/ पािरश्रिमकक इच्छुक ििदेहसँ नै जुड़िथ, से \nआग्रह।                                                ए                 ,        \n                             ,                    ,                          (     ) \n                                                   भ      (          भ   ) ए   \n                             ए                                        ०१   १५ \n                 ए             \n(c) 2004-2021                                  भ                          \n                              ५       २००४    \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html  “भ          ”- \n                    भ                                          -                    \n                    ,   http://www.videha.co.in/                          “भ       \n   ”        '     '  -                         भ             ए                   भऽ \n                -      ISSN 2229-547X VIDEHA \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१८ म अंक १५ मार्च २०२१ (िर्च १४ मास १५९ अंक ३१८) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n  ","size_mb":1.43,"has_text":true},"Videha 319.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 319.pdf","name":"Videha 319.pdf","text":"        ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n'ि िदेह' ३१९ म अ ं क ०१ अप्र ैल  २ ० २ १  (िर् ष १४ मास  १६० अ ं क ३१९) \n१ . गज ेन्द् र ठाकुर- संघ लोक  स ेिा आय ोग / िबह ा र  ल ोक सेिा आय ोग क पर ीक्षा ल ेल   मै िथली (अिनिाय ष आ \nऐिछछक) आ आ न ऐिछछक ििर्य  आ स ामान्द्य  ज्ञान  (अंग्रेजी माध्य म) हेतु स ाि मग्री [एन. ट ी. ए.- य ू .ज ी. सी.-नेट-\nमै िथली ले ल स ेहो] [ STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND \nGENERAL STUDIES (ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO] \nर ामलोचन ठाकुर  ििशेर् ांक \n२ .१.ठाकुर जीक संिक्षप्त पिर चय \n२.२.प्रस्त ुत ििशे र्ांकक संर च नाक स ंदभषम े \n२ .३.एह न जि़ि आय ल स माज मे  मिह ला कोना उत र त ी ह  मैिथल ी र ंगमंचपर : र ामलोचन ठाकुर  प्राििक- डा. िन्द्दना \nकुमार ी (आब डा. िन्द्दना िकशोर ) \n२ .४.र ामलोचन ठाकुर ज ीक अनुिाद - अमर कान्द्त ल ाल \n२ .५.गी त कार  रा मल ोचन ठाकु र - प्रदीप पुष् प \n२ .६.एकटा खाँ टी म ैिथल  : र ामलोचन ठाकुर आ हुनकर  काव्य  स ंसार - शैल े न्द्र िमश्र \n२ .७.बचा िदअ भाइ केँ - भीमनाथ झा  \n२ .८.मािट पर ह क ल ोक - महा कान्द्त ठाकुर \n२ .९.अपू ण षता जखिन  िनयित ह ुअ ए [सन्द्दभष:रामलोचन ठाकु र क काव्य-र चनाक मूल् य ांकन क अपूणष प्रया स]- \nअरि िन्द्द ठाकुर \n२ .१० .सत् य क एकपेिरय ा पर काव्य  िित ा न- आमोद झा  \n२ .११ .प्रितर ोध ी सािह त् य कार  र ामलोचन ठाकुर- चन्द्र ेश          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n२ .१२ .र ामलोचन ठाकुरक 'बेतालकथा'- िशिश ंकर श्रीि निा स \n२ .१३ .एखनो माँिग  रह लए   उ त्त र  -' लाख प्रि अनुत्ति र त'- िदलीप कुम ार  झा  \n२ .१४ .र ामलोचन - ह मर नज िर मे- निचके त ा \n२ .१५ .ह मरा  नजिर मे : श्री  रा म लोचन ठाकुर - नबोनार ाय ण ि मश्र \n२ .१६ .र ाम ल ोचन ठाकुरक किित ा पढ ैत - अश ोक \n२ .१७ .ििर ोध  आ अ नुरो धक किित ा-नार ाय णजी \n२ .१८ .देिस ल बय नाक बहन्न े र ामलोचन ठाकुर प्रस ंग - भ्रमर \n२ .१९ .अपू िाः- जगदी श चन्द्र ठाकुर  ―अिनल‖ \n२ .२० .भार्ा-संस् कृितक आस् था आ नि -िनमाःणक स ंकल्प- संत ोर्ी कुम ार \n२ .२१ .एक स ुछ चा कििः रा म लोचन ठाकुर -केदार  कानन  \n२ .२२ .संि ेदनाक स ीढी पर  ठ ाढ -\" ताल बे त ाल - मु न्न ाज ी \n२ .२३ .म ैिथल ी से िी किि श्री  रा मल ोचन ठाकुर ज ी - सुरेन्द्र ठाकुर \n२ .२४ .र ामलोचन ठाकुरक व्य ित त त् ि : एक दृििकोण- ििय ोग ी \n२ .२५ .म शाल लेने  चल ैत अग्रदूत - िबह ारी \n२ .२६ .श्री रा मल ोचन ठाकुर आ हुनक व्य ापक काव्य  स ंसार : कामेश्वर  झा \"कमल \"  \n२ .२७ .र ामलोचन ठाकुरक मै ि थल ी लोककथा: एक िििेचना - डॉ  कै लाश कुम ार  िमश्र \n२ .२८ .म ैिथल ी किित ाक ििरोह ी स् िर  र ामलोचन ठाकुर- र मण  कु मार  िसंह  \n२ .२९ .कोलकात ा पिर सर क मै िथलीक मिण श्री र ामलोचन ठाकुर:  डॉ  अनमोल झा           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n२ .३० .र ामलोचन ठाकुरक का व्य-य ुद्ध- र मे श \n२ .३१ .पार ंपिर क-प्रगित शील- आश ीर् अनिचन्द्हार \n३. गद्फ- पद्फ \n३ . १ .ज ग दी श  च न्द्र  ठा कु र  ―अ िन ल‖- आँ िख मे  िच त्र  ह ो  मै िथ ली के र  ( आ त् म-क था ) \n३ .२.सुभ ा र् कुमार  कामत - फाटल  िज ंस   \n३ .३.आनन्द्द दास “गौ त म”-फागु \n  \n४.स् त्र ी क ोना (स ्प ादक - इ र ा मिल्लक) \n४ .१.पूज ा   झा-और त \n४ .२.सोनी दास - मौन \n४ .३.सोनी कणष -स् त्र ी ििमश ष के पिर भार्ा आर  अिधा र णा \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files.   द  क     न \n  क आ   ड  /    ड  /   थ /  च क  /   ट  सभक      सभ ड  न  ड क   क   त  न च क    क \n   ज    \nVIDEHA ARCHIVE   द     ट   \n \n View Videha googlegroups (since July 2008)          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \n view Videha Facebook Official Group (since January 2008)- for \nannouncements \n१. गज    ठ क   \n........................................................................................................................ \n........................................................................................................................ \n[स घ   क स    आ  ग/         क स    आ  गक               थ   (  न     आ    छक) आ आन \n   छक      आ स        न (    ज       )   त  स     ] \n[एन.ट .ए.-   .ज .स .-न ट-   थ       स   ] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)] \n[FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO] \n  .   . एस. स . (   स) २०२०    न :    थ   स          क ट  ट स   ज \n  \n  .  .एस.स . क       न         २०२० स    भऽ ग     छ  ज       थ  ए              ण  क त   \nआ ज     स     नक     न          थ   स        त    त  ओ ए   ट  ट-स   ज   स     त भऽ सक त \nछ थ  ट  ट स   जक     भ      सक   ज टक त क     द    त  ट  ट-स   जक         थ   क न \nकऽ editorial.staff.videha@gmail.com     ठ  सक त छ थ, ज     स   ठ       स कज         त  \nओ        सए  न    9560960721    स           ठ  सक त छ थ  स ग   ओ   न      सक          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nएड  ट क ड क  क न कए  क    स          क  न      ठ   थ          सभ   क     न   द    \n   त छ क   द  ज  ट  ट स   ज       थ  सभ   क     द त   त    नक          क    त     \n  द  क सभ  क   ज क        ण त   न    क   छ - गज    ठ क   \nस घ   क स    आ  ग      आ   जत  स    स   स ज (    )      , २०२०    थ   (   छक)     ट स ट \nस   ज/   -  - १ आ २ \nTEST SERIES-1 \nTEST SERIES-2 \n[एन.ट .ए.-   .ज .स .-न ट-   थ      / FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI] \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01 \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02 \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03 (     भ  क      स        स क  त) \n  \nVideha e-Learning \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n   थ       -   .  .एस.स . (   छक) \n   थ       -   .  .एस.स . (  न    ) \n   थ       -   .  .एस.स .(   छक) \n  \n   थ  क  त न  \n१ \nभ     क \n२ \n   थ  क  त न        त     धत    छ    द       द ख       एक   त न    न  BMAF001 स      त \n  झ  त   छ, स  एक  एक   एक  ख        नट -  नट   द  , तत   ध       त   छ    .  .एस.स . \nक    थ   (क   स  )          स          त   छ, स  ज      थ     थ   (क   स  )        न  छ थ \nस  एक  एकट  आ     ट-   ड ग द स - ख       क  थ| \nIGNOU    न        BMAF-001 \n........................................................................................................................ \nMAITHILI (OPTIONAL) \nTOPIC 1    [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit, Avhatt, Maithili) भ       भ    \n              थ  क  थ न/    थ   भ   क     ओ   क स (स  क त,   क त,     ,    थ  )] \nTOPIC 2    (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates)          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nTOPIC 3    (    त    ,       त आ ग    दद स  स   स   छ थ आ र समय किि चतुर  चतुरभु ज  ििद्फ ापि त \nकालीन किि छि थ। एत  स मीक्षा शृंखलाक  प्रार्भ करबासँ पूिष चारू  गो टे क शब्दािल ी न    दक      \nस ग देल  जा  रहल अिछ। नि आ पु र ान शब्दािलीक   नसँ     त    ,       त आ ग    दद सक      मे  \nधार आओत, संगि ह   दक       स  ख ट  मै िथली         िलखबामे धाख आ त -आ त  खतम  हो त,   खन    \n     आ त आ सुछ चा भािक अिभव्य ित त भ  सकत।)   \nTOPIC 4                (   न थ झ    द     आ    थ  क क   -       द    ) \nTOPIC 5                (      एड  न-  थ    -     क ग थ    स  ज ओ स  क  त) \nTOPIC 6                (      एड  न-   त     -       त) \nTOPIC 7                (      एड  न-   त     -    स    -   नग ) \nTOPIC 8                (      एड  न-  थ    -   क ग थ  न    न टक स ग त) \nTOPIC 9                (      एड  न-   त     -     ) \nTOPIC 10               (      एड  न-   त     -    थ        ण) \nTOPIC 11               (      एड  न-   त     -    थ        स) \nTOPIC 12               (      एड  न-  थ   त  -   द   च  ) \nTOPIC 13               ( त   त      क     ओ   क स) \nTOPIC 14                 (आध  नक न टक    च  त  नध नत क स    -   भ  क      स  )    \nTOPIC 15                 (   त          थ   कथ    स    जक स  सत -   ण क      स  ) \nTOPIC 16                 (  .   .एस.स .    थ    थ    क      थ    त      ग  स क न,    थ  क \n   ख   भ   क     आ ओक     ख      त ,    थ   स     क आ दक  ,    थ   स     क क  -\n नध  ण-   भ  क      स  )                                     ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nTOPIC 17                (   थ   आ द स          भ   क   च   स   ध (     ,  स     आ ओ    ) \n[  .  .एस.स .  स   स,   -१, भ ग-“ए”,   -५]) \nTOPIC 18                 [   थ   आ    द /      / भ ज    /  ग  / स थ   -         क स    आ  ग \n(  .  .एस.स .) क    स    स         क    थ   (   छक)         ] \n........................................................................................................................ \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS) \nGS (Pre) \nTOPIC 1  \nGS (Mains) \nNCERT-ENVIRONMENT CLASS XI-XII \nNCERT PDF I-XII \nTN BOARD PDF I-XII \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIVE \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS \nOTHER OPTIONALS \nIGNOU eGYANKOSH \n ( न  त त ) \n-गज    ठ क            ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nर ामलोचन ठाकुर  ििशे र्ांक \n२ .१.ठाकुर जीक संिक्षप्त पिर चय \n२.२.प्रस्त ुत ििशे र्ांकक संर च नाक स ंदभषम े \n२ .३.एह न जि़ि आय ल स माज मे  मिह ला कोना उत र त ी ह  मैिथल ी र ंगमंचपर : र ामलोचन ठाकुर  प्राििक- डा. िन्द्दना \nकुमार ी (आब डा. िन्द्दना िकशोर ) \n२ .४.र ामलोचन ठाकुर ज ीक अनुिाद - अमर कान्द्त ल ाल \n२ .५.गी त कार  रा मल ोचन ठाकु र - प्रदीप पुष् प \n२ .६.एकटा खाँ टी म ैिथल  : र ामलोचन ठाकुर आ हुनकर  काव्य  स ंसार - शैल े न्द्र िमश्र \n२ .७.बचा िदअ भाइ केँ - भीमनाथ झा  \n२ .८.मािट पर ह क ल ोक - महा कान्द्त ठाकुर \n२ .९.अपू ण षता जखिन  िनयित ह ुअ ए [सन्द्दभष:रामलोचन ठाकु र क काव्य-र चनाक मूल् य ांकन क अपूणष प्रया स]- \nअरि िन्द्द ठाकुर \n२ .१० .सत् य क एकपेिरय ा पर काव्य  िित ा न- आमोद झा  \n२ .११ .प्रितर ोध ी सािह त् य कार  र ामलोचन ठाकुर- चन्द्र ेश \n२ .१२ .र ामलोचन ठाकुरक 'बेतालकथा'- िशिश ंकर श्रीि निा स \n२ .१३ .एखनो माँिग  रह लए   उ त्त र  -' लाख प्रि अनुत्ति र त'- िदलीप कुम ार  झा  \n२ .१४ .र ामलोचन - ह मर नज िर मे- निचके त ा \n२ .१५ .ह मरा  नजिर मे : श्री  रा म लोचन ठाकुर - नबोनार ाय ण ि मश्र \n२ .१६ .र ाम ल ोचन ठाकुरक किित ा पढ ैत - अश ोक          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n२ .१७ .ििर ोध  आ अ नुरो धक किित ा-नार ाय णजी \n२ .१८ .देिस ल बय नाक बहन्न े र ामलोचन ठाकुर प्रस ंग - भ्रमर \n२ .१९ .अपू िाः- जगदी श चन्द्र ठाकुर  ―अिनल‖ \n२ .२० .भार्ा-संस् कृित क आस् था आ नि-िनमाःणक स ंकल्प- संत ोर्ी कुम ार \n२ .२१ .एक स ुछ चा कििः रा म लोचन ठाकुर -केदार  कानन  \n२ .२२ .संि ेदनाक स ीढी पर  ठ ाढ -\" ताल बे त ाल - मु न्न ाज ी \n२ .२३ .म ैिथल ी से िी किि श्री  रा मल ोचन ठाकुर ज ी - सुरेन्द्र ठाकुर \n२ .२४ .र ामलोचन ठाकुरक व्य ित त त् ि : एक दृििकोण- ििय ोग ी \n२ .२५ .म शाल लेने  चल ैत अग्रदूत - िबह ारी \n२ .२६ .श्री रा मल ोचन ठाकुर आ हुनक व्य ापक काव्य  स ंसार : कामेश्वर  झा \"कमल \"  \n२ .२७ .र ामलोचन ठाकुरक मै ि थल ी लोककथा: एक िििेचना - डॉ  कै लाश कुम ा र  िमश्र \n२ .२८ .म ैिथल ी किित ाक ििरोह ी स् िर  र ामलोचन ठाकुर- र मण  कु मार  िसंह  \n२ .२९ .कोलकात ा पिरसर क मै िथलीक मिण श्री र ामलोचन ठाकुर:  डॉ  अनमोल झा  \n२ .३० .र ामलोचन ठाकुरक का व्य-य ुद्ध- र मे श \n२.३१. पार ंपिर क-प्रगित शील- आश ीर् अनिचन्द्हार \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nठाकु र जीक स ं िक्षप् त  पिर च य                        \n सत    2020क    द   '     चन ठ क         क‖  क   त क   क स   ज नक घ  ण  क  क आ   त त \n  छ         क  ए   घ  ण क  ए      क   द  ख सक त छ -घ  ण  ए  ठ     त त   छ ठ क  ज क \nस    त    च    न च    नक  न        क क    त    नक    क    ड       ख  ज ज एत  \n \nन   :      चन ठ क   \n    स      क न   :   द त, क       क    ,   जत        \n  त -  .    द  द     \n  त -  . स   त ठ क   (स   त ठ क   न     क ड      छ   ए  न   न      ण    ज क       चनज क \n   क      क   खन  त         णक   छ ) \nजन   18   च  1949, ज   भ    :   .+   . -          (        न), खज   ,  ध  न ,    थ  ,   नक \n     भक      स  क त ट     ठ       भ   न  1963    क  आ       क  स      क   स क   क   द \nओ न क  क ख ज   क क   च   ए     तखन ओ        ख क छ     कत   -कत      नक ज    ख  \n1948   ख  ज  त   छ    द  न      ण    ज क       चनज क    क  ख  1949      क   खन \n त         णक   छ  स     स     न       चनज क   ग  च आ   ग  चस     न     थ   आ द  नस  ज    \nछ     आ एक     त त चच  सभ  क   त   छ  \n            क सद  -          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n   -   त  स त  द    \nस त न-त न     ओ द       (   -  .  गन ठ क  ,      ण ठ क   ए        न ठ क  ), (    -  . क  त  \nठ क   ए      त  स  त  ठ क  ) \n त   न  त - 2M,  च  ग    ट   टस , 4,  ट  ग छ    ड, क  क त -700028 \n  खन / क  न (ए    स     त   स   थ    द     थ  ड  न  ड     ख  ग     छ आ तक     क ज  \n  थ  छ  त      छ  ओक      क क    त    थ  ख  ज ज एत) \n1)   त  स  त  (    क, क  त  ,1977)  \n2)   त   कथ  (    क,      , 1981)  \n3)   त   न ( न   द, क   , 1982)  \n4) ज द ग  ( न   द, न टक, 1982) \n5)    थ     ककथ  (स क न-स   दन ,1983)   ण    ण-2006 \n6) आज क क  त  (स    दत, क  त ,1984) \n7)    ट-   नक ग त (    क, क  त  ,1985)  \n8) द  क न   छ   स न  च     (    क, क  त  ,1986) \n9)       (    क, क  त  ,1996) \n10)   स ( न   द , न टक, 1997)  \n11) ज  सक  छ   क त   क   ज   ( न   द , क  त , 1999, भ   -भ  त  स   नस  स    नत) \n12) क    त       त   त  न (स ग-स   दन , आ  ख , 2000)   \n13)   ख     न    त (    क, क  त  , 2003)          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n14)     तक ध ख     ग (    क, आ  ख, 2004) \n15)    स   ( न   द , न टक, 2004) \n16) आ  ख   नन  आ  ख ख  न  (    क, आ  ख, 2005) \n17)   ग  त क क     च द  झ   (स    दत, आ  ख, 2007) \n18)     नद क   झ  ( न   द ,      स , 2009)  \n19) न  दतन क  ( न   द ,      स,     तक    2009,   थ -2011,   थ    ) न  दतन क  (   -\n2009,  थ  2010-   द   ),  \n20) ज क त     स    (स ग-स   दन , आ  ख , 2016)  \n21) कठ  त   न चक   तकथ   ( न   द,      स , 2016) \n22) स ग       स  न  (आ  कथ -आ  स    ण, 2017)  \n23)    च  स ध न ( न   द ,      स,       भ  त भ  ण   ख       ,  क  क  कस न स क     क, \n2018),  \n24)   न  ग   द     ( न   द ,      स ,     जगद       ,  क  क न  न    क   ट- 2020)  \n25) च        ( न   द ,न टक,    चत,   क   त)  \n26)  क  न ज      न ज  ( न   द, न टक,    चत,   क   त)  \n27)          च      ( न   द, न टक,    चत,   क   त) \nएक    त   त    त   स  चन  ओ    भ     क क स   दक   छ न जक     थ       आन    क  छ   \nस   दन- \n1)    न   (1973, ड              क आ स क  त स   स ग)          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n2)    थ     ग  चक   ख   \"  ग  च\" (1974) \n3) \"स    \" न  स    त   खत    क  (1975) \n4) \"   थ   द  न\" (  न   क  न जन    2005स    च  2006 ध  )  \n5)    थ   द  न (  -ज न 2009 स   ऽ कऽ जन    2020 ध  ) \nएक    त   त \"द सक स\" (1981) जक  स   दक   न   छ    न द क     झ क   द  स   दन क   \n  धक   क ज      चन ठक  ज       स    दत    त छ   ए न  एकट  आ     क  छ   \"द  स    न \" \n(Oct-1981) जक  स   दक   न   छ     जन द न झ क   द  क ज      चन  ज  क  त छ  खन  \nस   न- \n1) CIIL        न   द      “भ   -भ  त  स   न” (2003-4) \n2)   द      क       स च   त 2011-2012 क   “  द   स   न (स  न  त  स       क द    \n    क  )”क  न   द     क    \n3)    ध स      स   न (2012,च  भ न   स  ज क         ), \n4)  क ण    थ   स        ध स  थ न,  ज न      “ क ण स      स   न” 2015 \n5) च तन  स   त,  टन        “    -च तन      क  ”-2017 आ दस  स    नत    \n6)       स   न-  सत    2020     नक न  क        थ   गज    आए  एकट  न     क न   \"     \n  चन\"  ख  क घ  ण  भ      घ  ण  द ख  क        क क  '       चन'          चन क  छ  \nएक       ज नक           क क  \"       चन\" \nएक    त   त क क  क  कछ  स  थ         भन दन स    भ   छ न ज न     थ   स  क  तक     द  ओ \n     \n गभग 2019 स       चन ठ क     ज           क च  ट   छ थ, ए       क   स ए   ग त छ  आ स  \nसभ च ज ज न    न    च ,  त -ठ क न  सभ  12       2021,   क    दन  भनस  9.30  ज  \n     चन ठ क  ज    न घ स  कत     नक   ग     आ तक    द ए न ध     नक  क न   त  न  च            ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n      छ  ठ क ए न  द  द न          क न         क  क   त कऽ     छ      त आ  ख ए   \nघटन स     न  आ   ग   छ  त   कछ  आ  ख ए   घटन क   द आए    छ  \n     चनज क   ट  (        क स  त) आ    त   स ज नक    न  न    ण    ज स     त भ     छ)  \n \n  न  -     क   न स   1      2021 क    क   त भ     द  6      2021 क  क क       स \n          चनज क       क  स चन  द   ग    ज  न   तन स क      त     एकट     छ         क \n  क ओ  ठ       च    आ ओ     क       चन ठ क  ज क      च     ग       त  क   क ड  \n  त   क   नक       25   च , 2021 क  भ   न आ          ण      ए  25   च    ख  छ न   6 \n     2021 क      त     नक स  क   क क  क  न त    घ ट (भ तन थ    द )   भ   न  \n     त स चन    द        14      2021क  ज    ग     छ  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n     चनज क  कछ          क  च   \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n         ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n         ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n  क  क  न क   घ  ण  \n \n \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nप्रस् त ुत ििशे र्ांकक स ं र चनाक स ं दभषम े \nएिह  ििशेर् ांक केर शुरूआत  एह न साक्षात् कार सँ कऽ र ह ल छी ज े िक लेल  गेल ै बह ुत पिह ने म ुदा एखन धिर  \nअप्र कािशत  छल, त कर बाद त ीन एह न न ि स मीक्षकस ँ आ लेख खंड केर श ुरुआत कऽ रह ल छी ज े िक \nमूलतः मै िथली समीक्षा-आल ोचना  क्षे त्र मे  नै छिथ।  ता ह ू मे  अमरकांत  ल ाल तँ एह न र चनाकार  छिथ ज े मै िथलीक \nकोनो  पिह ल पोथी पढलिथ सेहो रा मचल ोनजीक पोथी आ रा मल ोचनज ीक अनुिाद अमर कांत जीकेँ केह न \nलगलिन त ाि ह पर ह ुनक ििचा र  छिन ।  दोसर लेख प्रदीप पुष् पजीक छिन आ ई मूलतः गी त कार -गज लकार  \nछि थ।  तेसर  श ैल ैन्द् र िमश्र छ िथ।  उ्मे द जे भ ििष्य मे  ई त ीनू  स मीक्षा क्षेत्र मे  स ििय  रह त ा ह ।  तक र  बाद नि-\nपु र ानक फेंिट कऽ िम बनाएल गेल  अिछ ।  स ंगे -संग ई  िम ने तँ उम्र क ििर ष्ठता के र  पालन कर ैए आ ने \nर चनाक गुणित्त ाक।  ह ँ, एत े क धेआन जरूर  रा खल  गेल  छै जे पाठकक रसभंग नि ह  होइ न आ स े ििश्वा स \nअिछ ज े र सभंग नै हेतिन।  \nपाठक जखन एिह  ििशेर् ांककेँ पढत ाह  तँ हुनका ित षनी ओ  मानकत ाक अभ ाि लगत िन ।  ितषनीक गलत ी जे \nिथक स े सोझे -सोझ हमर सभहक गलती िथक जे ह म सभ सं शोध न नै कऽ सकल ह ुँ  मुदा ई धेआन र खबाक \nबात  जे ििदेह  श ुरुएसँ  हर ेक ितषनी बल ा ले खककेँ स् िीक ार  करैत एलैए। तँइ  मानक त ा अभाि स् िाभाििक।  \nएकर  बादो बहुत ि त षनीक ग लत ी र ह ल गेल  अिछ  जे िक हम र े सभहक गलती अिछ ।   मै िथलीमे िकछुए एह न \nपित्र का अिछ ज कर ि त षनी ए करंगक र ह ैत अिछ आ ई  हु नक खूबी  छिन  मुदा जखन ओहो  स भ कोनो  ििशेर् ांक \nिनकालै  छिथ त खन ितषनी तँ  ठीक रह ैत छि न मु दा सामग्री अिध कांशतः बिसये रह ैत छि न।  ऐि त ह ाि सकत ाक \nदृििस ँ कोनो  पुरान सामग्रीक  उपयो ग ििजषत नै छै मुदा स ोि चय ौ ज े 72-80 पन्ना क कोनो िप्रंट  पित्र काक \nह ोइ त  छै ता िह मे  ल गभग आध ा सामग्री स ाभार  रह ैत छि न , त ेस र  भाग मे  ल ेखक क ेर िकछु रचना  रह ैत छ िन आ \nचािर म भागमे िकछु नि स ाम ग्री रह ैत छि न।  मुदा हमर ा लोकिन नि सामग्रीपर  बेसी जोर  दैत  िछ य ै। एकर  \nमतलब ई निह  जे ितषनीमे  ग लत ी ह ोइत  रह ै ।  हमर कह ब ाक मतलब ई जे संपादक -संय ोज ककेँ  कोनो ने कोनो \nस् त र पर समझौत ा कर ह े प़िैत  छै से चाह े ित षनीक हो  िक , मु राक हो  िक ििचार धा र क हो  िक स ामग्रीक ह ो।  \nह मरा  ल ोकिन ित षनीक स् त र प र  स मझौत ा कऽ र ह ल छी मु दा कार ण स िह त ।  िप्रंट पित्र का एक बेर  प्रकािशत  \nभऽ गेल ा क बाद दोबार ा नै भ ऽ सकैए (भ ऽ त ँ सक ैए मु दा  फे र  पाइ  ल ाि ग ज ेतै) तँइ  ओकर ित षनी य थाशित त  \nसह ी र ह ैत छै।  इ ंटरनेट पर सुििधा छ ै जे बीचमे (इ ंटरने टस ँ िप्रंट हेबाक अििध) ओ करा सही कऽ स कैत  छी \nमु दा समािग्रए नीक नै रह त  िा बिसय ा र ह त  तँ स ह ी ित ष नी रि ह त ो नि अध्या य  नै खु िज  स कत  त ँइ ह मरा  \nलोकिन ित षनी बल ा मुद्दापर  स मझौत ा केलह ुँ ।   ह मरा  ल ोकिन कएलिन, कय लिन ओ के लिन ती नू  श ुद्ध मानैत \nछी, एत ेक श ुद्ध मानैत छी एकै र चनामे त ीनू  रूप भेिट जाएत ।  आन श ब्दक ल ेल  ए ह ने बूझू ।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nजेना िक उपर पिर चय  बल ा पन्ना पर सू िचत  के लह ुँ  जे फर िर ीमे र ामलोचनज ी अपन घरसँ  जे िनकल लाह  स े  \nफेर  घू िम कऽ एखन धिर  नै एलाह  अिछ ।  एिह  ििशे र्ांक केर िकछु ल ेखपर एकर  अ सिर  भेिट स कैए।  \n  \nऐ र चनाप र  अपन म ं त व् य  editorial.staff.videha@gmail.com प र  पठाउ ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nि ं दन ा िकश ो र \nस्प कष : ििभागाध्य क्ष , मै िथ ली ििभाग, ए.एन.  कॉलेज , पटना मो. : 8789819363 / ह्वाट्स एप : \n9430082208 \nए ह न ज ि़ि आ य ल स माजमे  मिह ल ा कोना उत र त ीह  मैिथल ी र ंगम ं चपर : र ामलोचन ठ ाकुर  \nप्राि िक- डा. िन्द्द ना कु मार ी (आब ड ा.  िन्द्दन ा िकश ोर ) \nिमिथलांचलसँ बाहर  कल कत्ता (कोलकात ा) ओ पिह ल स्थान अिछ , जत ए आधुिनक भा ि -बोध क स मस ामिय क \nमै िथली ना टकक मंचन प्रार ंभ  भेल ।  स्ित ंत्र  नाट्य  स ंस् था  स ब अिस् त त् िमे  आयल।  िन र न्द्तर  नाट् य-गि त ि ििध  \nचल ल, जे आइय ो चिल र ह ल अिछ ।  मू लत ः प्रिासी मैिथ ल ल ोकिनकेँ एकजुट करब त था मै िथली आन्द्दोलनकेँ \nआगू  बढ ा य ब तिहय ा एकर  ल क्ष्य छल।  कल कत्ताक मै िथली ना ट्य आन्द्दोलनक आब स ुदीघष  इि त ह ास अ िछ ।  \nकतोक स् ििणषम उपल िब्धक गिा ह  अिछ  कल कत्ता।  बादक  स मयमे  एकरे देखा -देखी दे शक आन शह र  आ गाम \nसबमे  स ेहो मैिथल ी ना टकक संस् था सब बनल तथा  रंग मंचीय  गित ििि ध सििय  भेल ।  कल कत्तामे मै िथली \nर ंगमंचक न्द्य ों र खिन ह ार  त था  िनर न्द्तर  स िि य  रखि न ह ार मे  जा िह  िकछु नामक उल्लेख अिनिाय ष भऽ जाइ छ, \nत ाि ह मे  एकटा प्रमुख नाम अिछ - र ामलोचन ठाकुरक , जे बादमे नाटक छोि ़ि कथा -किित ा आ स ाि ह त् य मे  रि म \nगेल ाह ।  पर ंच पर ोक्ष रूप ओ एखनो कल कत्ताक मै िथली र ंगमंचस ँ स्प ृतत  छिथ।  रा म लोचन ठाकुर  अिभनय  तँ \nकरबे करिथ, कतोक नाटक क अनुिाद आ िनदेशन स ेहो कयलिन।  मुदा हुनक यो ग दान के  एत बे धि र  स ीि मत \nनिह  कयल जा य  स कैत  अिछ ।  ओ एकटा महत् िपूणष स ंगठनकत ाः आ स मन्द्िय क स ेहो रह िथ जकर य ोग दा न \nगि त ििि धक सिि य त ा आ त कर िनर ंत र त ा ब नौने रखबाक लेल  जरूर ी अिछ।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n८ माचष २ ० ० ५  केँ र ाम लोचन ठाकुर पटनामे  रह िथ।  ओ  प्रबोध  स ाि ह त् य  स ्म ान २००४ क िनणाःय क मंडलक \nबैस ार मे  आएल  रह िथ।  अंत र र ाष्र ी य  मिह ला िदिस आ म ह ाि शिर ाि त्र  पाबि नक ह ू िल-मािलक बीच संध्य ा ८ बजे \nफ्रेजर  रो ड ि स् थत प्रेस ीडेंट  होटलक कमरा  न. ४०५ मे  हु नकासँ  ध्िन्द्य ांि कत स ाक्षात् कार  कएल  गेल ।  ई \nसाक्षात् कार  िस् त ुतः \"नाटक आ नार ी\" ििर्यक िृ ह द श ोध क िममे  कएल  गे ल छल।  शोध  काय ष पूर ा भऽ \nअपन िनष्पित्त  प्राप्त  कऽ चु कल  अिछ ।  मुदा ई साक्षात् कार  आद्फािि ध अप्रकािशत  छ ल।  आब पंरह  िर्ष बाद \nएिह  ििशेर् ांक लेल  ई उपल ब् ध कर ाओल गेल  अिछ ।  कृ प् य ा पाठक गण एिह  स ाक्षात् का र मे  आएल तथ् य  आ \nििचार  आिदकेँ स ाक्षात् कार क समय-ित िथ दपष णमे  देखबाक प्रया स करि थ।  प्रस् त ुत अिछ  ४० िमनटक एिह  \nध्िन्द्य ांि कत स ाक्षात् का र क प्र मु ख अंश-- \nअपने कलकत्ताक मै िथ ली र ंगमंचमे  खूब सििय  रह लह ुँ  अिछ ।  ल गसँ  एकर ग ित ििि ध  देखैत  रह लह ुँ  अिछ ।  \nकहू  जे कलकत्ताक मै िथली र ंगमंच मे  मिह ला कलाकार क केहन भूि मका र ह ल अिछ ? सुनल  अिछ  जे बंगला \nभार्ी स् त्र ीग ण ल ोकिन मै िथली ना टकम े अिभनय  करैत रहल छिथ ? \nकल कत्ताक मै िथली र ंगमंचकेँ  दू भाग मे  बांटू -1953 सँ 1976 धि र  आ फेर 1983 सँ अद्फा ििध ।  1976 मे  हम \nसब नाटक करब छो ि़ि  देलौं।  ति ह य ा धि र  हमर ा सबकेँ जत ेक मिह ला  कल ाकार  भेट लीह , सब बंगला \nर ंगमंचक कलाकार  छलीह , एिह मे  कोनो श क नै।  मैिथल ा नी मंचपर  नै उत र ै छलीह , आइय ो नै उत र ै छि थ।  \nएकर ा एना बुिझयौ ज े सय  िर्ष पिह ने जखन िगर ीश घ ोर् बंगालमे नाटक शुरू क ेने  रह िथ , त खन पुरूर् े \nमिह लाक र ोल कर ैत छल। बादमे एकटा िेश्य ा के प्रथम  बेर  ओ मंचप र  उत ार लिन, नाम र ह ैक नटी \nििनोि दनी ।  य ह  िस् थि त  कम की बेसी मैिथली ना टकक आइय ो अिछ ।  1976 क बाद बंगालमे  मैिथल ी ना टकम े \nब्रेक ल ाि ग गेल ै। 1983 सँ फेर  दोसर चरण श ुरू भे लै।  एिह  खे प िकछु मै िथलानी मं चपर  अय लीह ।  दू -एक \nटाक नाम कह ब , नीक अिभनेत्री छिथ (नाम मोन पाडैत , परंच मोन न िह  पडै छिन), महेश  झाक ननि करबी \nर ह ै। िििा ह  भेल ै त ँ नाटक छू िट गेल ै। सामाि जक बंधन छलै ।  पित देि नाटकम े नै उत र य  देलिथन।  द ोसर \nश्रीमती  िन्द्दना झा, ब़ि नी क  अिभनेत्री, एखनो करैत छि थ।  मुदा हुनका र ंगमंचस ँ कम प्रेम  छिन -ग्रुप \n(स ंस् था)स ँ बे सी।  जा िह  ग्रुप सँ ओ जु़िल छिथ-त करे  टाक स ंग ना टक करैत छि थ - दोसर ठाम नै करैत \nछि थ।  एकटा आर  घटना क ह ब।  भिर सक 1983क बात  थीक।  हम सब मु ंशी र घु न न्द्दन दासक नाटक \n'िमिथला ना टक' कल कत्तामे खेलाय ल रह ी।  एि ह मे  स ात  टा मिह ला र ह ै , प्रस्त ुतकत ाः र ह ै-कणष गो ष्ठी -काय स् थक \nसंस् था िछ य ै, बुिझत े िछ य ै। सात  टा मिह ला आय ल  र ह ि थ, नाटक कय लिन।  तक र ा  बाद दोसर ना टक लेल  \nउपल ब्ध नै भे लीह ।  ई त ँ िि ड्बने ने भे ल।  \n           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nबंगला भार्ी अिभनेत्र ी र ह ला सँ मंचनमे  िदक्कत  नै होइ त  र ह ए ?, प्रस्त ुितक गुणित्त ा नै  प्रभािित  होइ  ? \nखूब बाधा ह ोइ।  ह ालमे 6 माचष के  कल कत्तामे एक टा नाटक भ ेल -'भफाइ त  चाह क िज नगी '(लेखक-सुधांशु  \n'शेखर' चौधर ी)।  ए िह मे  बंग ला भार्ी अिभनेत्री छलीह ।  ठीकसँ उछचार ण तक नै कऽ  स कल ीह ।  आब अहाँ \nनाटकम े ठीकसँ बजबे नै  क र बै त ँ..... . ? \nअपन व्य िह ाि र क अनुभ ि कहू  ? अहाँ लोकिन कोना  तैय ार  किर य ै बंगला भार्ी अिभनेत्र ी के ? \nओना त ँ सब गोटे  मुदा ििशे र् रूपस ँ - ह मरा  स बह क बीच  लक्ष्म ीनार ाय ण िमश्र नामक एक व्य ित त  र ह िथ, जे \nआिफससँ छुद्भ ी लऽ ल ऽ भिर  िदन अिभनेत्र ीक डेरा  जा  हु नका मैिथली बाज ब िसखाबि थ , पाटष  घोखबिथन।  \nमै िथली संिाद के  बंगला ि लिपमे  ल ीि ख कऽ देिथन।  तखन हुनकामे कोनो  बात क पत ा  नै चल ै। ह मरा  स बह क \nसंग ज े -जे बंगला भार्ी अिभ नेत्री  का ज कयलिन स े एिह न ा।  दू टाक नाम लेब - श्रीमती  िीणा राय  आ \nचन्द्र कल ा िकरण।  ओकरा ह म सब िचन्द्है छिलयै जे ओ मै िथली भार्ी निह  अिछ, अहाँ नै िचिन्द्हि त य ै। \nिसखबाक िममे दुनू क े मै िथ लीपर  तत ेक कमांड भऽ गेल  रह ै। ओ दु नू  हमरा  स बसँ मै िथलीय ेम े गप्प -सप्प \nकरैत छलीह ।  आब एखन ओतेक म े ह नित  होइत े नै छै।  हमरा  स बमे  प्रित बद्धता छल।  िसखबाक प्रय ास कर ै \nछि लय े। साँझ कऽ अड्डा िदय ै। एक टकाक िटकट कीिन -कीिन बंगला नाटक जा -जा कऽ देिखय ै , बंगलामे  \nकी नब भऽ रह लैए। मह ेन्द् र मल ंिग य ा के पुछबिन , ओ कहत ा ह ।  कल कत्तामे ह ुनका पकि़ि-पकि़ि  हम सब \nनाटक देखाबी -चल ू  फल्लां ना टक देखा।  एखनुका कल ाक ार मे  ओ प्रित बद्धता नै छिन। करऽ के अिछ , कऽ \nिलयऽ एकटा नाटक।  नै िक छु अिछ  तँ एकटा नाटके  क ऽ िलअ।  \nमै िथलानी ना टक करए मंचप र  नै अबैत छि थ तकर  की कार ण अह ाँ के  ल गैए ? \nसामाि जक ििड्बना छै।  हम र  स बह क जे संस् कार  अिछ , गी त नाद-नृत्य-नाटककेँ ह म सब हेयदृ ििसँ  देख ैत \nर ह िलयै। आब य द्फ िप नृत् य मे  मैिथल ानी आिब र ह ल छिथ।  हम नाम नै कह ब , कल कत्ताक एकटा ब़ि पैघ \nश्रेष्ठ  आन्द्दोलनी-साि ह त् य कार  छि थ, ित नक र  ननिकरबी के  एक बे र  इछछा  भेल  छलै न ाटक करबाक -मु दा ओ \nअपन बिचय ा के नाटक नै करय  देलिथन।  अपने ओ भ ार्ण दैत  छिथन मंचपर  मिह ला के अयबाक लेल ।  \nआइय ो ह म -अहाँ भार्ण दैत  ि छय ै , लेिकन अपन बे टी -स् त्र ी केँ मंचपर  उत ार ब स े साह स  हम सब नै करै छी ।  \nह मरा  ल ोकिनक स माज एखन ो पुरुर् शाि सत  अिछ ।  जँ पु रुर् Alow नै कर िथन त ँ मिह ला कोना मंचपर  \nअओत ीह? एिह  िस् थि त मे  एखनो पिर ित षन नै  अय लैए- ह म सब भार्ण जत ेक झा़ि ी।  \n           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nअहाँ  स् िय ं नाटक करैत र ह ी , प्रगित शील ििचार धा र ाक लोक र ह ी, अहाँ अपन पत्नीकेँ ि कएक नै मंचपर  अनलहुँ  \n? \nह म एिह  प्रिक अपे क्षा करैत र ह ी अहाँस ँ। देिखय ौ , ह मरा  पत्नी  के  पढह ो नै अबैत र ह िन।  बाज ह ो -भु कहो नै \nअबै त  रह िन ।  िकए त ँ पढ ल -िलखन नै  रह िथ।  िब य ाह  भे ल तँ कहि लय िन-िचद्म ी-पु जी लीखू।  तँ मात्र ा छोि ़ि \nअक्षर  ल ीखब सीि ख ल ेल िन।  ओ जे एकटा कह बी छ ज े एकटा पत्नी  अपन स्िा मी के  िचद्म ी िलखल िथन -ट क \nप ठ ब त  प ठ ब न त स  ब म र ब (टाका पठाय ब तँ पठाउ नै त ँ सब मरब)।  तेह ने िल खब िसखल िन \nह मर पत्नी-मात्र ा ज्ञान नै भ ेल ि न, ह ुनकर िस् थ ित  आ स् त र क अनुमान कऽ िलयौ।  दो सर  अपने कमजोर ी िकए ने \nकिह  दी।  अपने हम मै िर क  पास कऽ कऽ गामसँ कल कत्ता गेल  रह ी।  न ोकर ी ला गल। मुदा कॉ लेजोमे नाम \nिलखौल ौ।  हमरा  माय  के  ब ़ि इ छछा पढ ऽ -िलखऽ के ।  पत्नी  जे स ुनल िन कॉलेज जा य  िल ा बात  तँ कहलिन -\n'एह  आब िध य ापुता पढत ै , त ँ  अपने कॉलेजमे  नाम ि लखौत ा ह।' त ँ ओिह  पत्नी  के  हम कतेक दूर  धिर  आिन \nसकैत  छलह ुँ  ? नै आिन स कल ह ुँ , ह मरो  कमजोर ी अिछ ।  एकटा बात  आर क ह ब।  कोनो  प्रोग्राम होइ  छै , \nनाटक ह ोइ  छै त ँ ओिह मे  कै क टा दशषक स्त्र ीग ण रह ैत छैक ? ह म सब ,सब, गो टे  पिर िार क स ंगे रह ै छी , \nमु दा पिर िार  ल ऽ कऽ प्रोग्राममे िकए नै जाइ  छी ? \nकल कत्ताक मै िथली र ंगमंचक  इि त ह ास ल गभग पचास िर् ष क भ ऽ गेल ।  तथा िप िस् थित  नै बदल ल ? \nजि़ि आय ल स ामाि जक स ंस् का र  जा धि र  नै बदल त, त ाध िर . .. .।  आब देिखयौ जे ह मरा  घरमे कोनो मिह ला \nआई.ए.एस. छिथ त ैय ो भानसक दािय त् ि ह ुनके  रह त ि न।  नोकरी ओहो कर ै त  छिथ - स् िाि मयो कर ैत छि थ न, मु दा \nभानस स्त्र ीय े कर त ीह, पित केँ चाह  बना कऽ िैह देिथन।  स्िामी िकएक ने कर िथन ? एकटा स्त्र ी मृदुल ा \nगग षक 'रुकोगी न ह ीं र ा िध का ' सन उपन्द्य ास प ढत ीह, मु दा मंचपर  नै उत र त ीह।  हम सब (प ुरूर्  िगष ) Allow \nनै कर ै िछ य िन।  पटनामे हम  कहब ज े ह मरा  ल ोकिनक सौभाग् य  अिछ  जे प्र ेम लत ाज ी ( प्रे म लत ा िमश्र 'प्रेम') सन \nिर ेण्य आ स्म ाि नत  अिभनेत्री  एखनो सििय  छिथ।  ओ साह स कऽ कऽ मंचपर अय लीह ।  \n  \nमै िथलीक नाटक सबम े संख्य ाक दृििसँ  स्त्र ी चिर त्र  कम  रह ैए। एकर की का र ण ? की मिह ला कलाकार क \nअभ ाि मात्र  एिह  ल ेल  जिा बदेह अिछ ? \n           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nत ँ आर की ? मिह ला कलाकार  छैके नै त ँ नाटककार  िलिखये कऽ की करत ाह ? मं चने नै होय त िन ।  हम \nकिह  स कैत  छी ज े कमसँ कम कल कत्ताक नाटककार  जे नाटक िल खल िन स े ओही  िह साबे।  हम एकटा \nनाटक खेलाय ल रह ी - जादू ग र  आ िरह सषल ।  अनुिाद ना टक छल। तँ हम त कैत -त कैत  ओह न नाटक त कल ह ुँ  \nआ अनुिाद कयलह ुँ , जाि ह मे  मिह ला कलाकार  छलैके न िह ।  निचकेत ाक न ाटक ' एक छल रा जा 'मे  ती न टा \nमिह ला र ह ै। मुदा ह मरा  स ब  ल ग र ह िथ दू  टा मिह ला कल ाकार ।  एक गोटेकेँ डबल रो ल देिलयै। त ँ लोक \nचेह र ा नै दे िख सकै त एकट ा र ोलमे ओकरा चेहर ा घुमा पाछ ू  मुंह बैसा देिलय ै -अपन गी त  गाउ आ चिल \nजाउ।  ई त ँ िस् थि त  अिछ ।  कोना  नीक नाटक िलखाय त  आ कोना त कर नीक मंचन  होय त  ? ह मर स् पि \nमत अिछ जे मिह ला कलाकार क अभाि अिछ  तें नाटककार  कम मिह ला चिर त्र  रख लिन , नै रखलिन।  िबनु \nमिह ला पात्र क नाटक हो त ँ उत्त म। आइयो ज े नाटक ि लखाइ ए -त ाह ू मे  दू -त ीनटासँ फािजल नार ी चि र त्र  कहाँ \nर ह ैए ? ई  स ंकट स ब ठामक  छैक।  \nआब गोटपगर े सह ी , मै िथलाि नय ो घरसँ बह र ा र ह ल छिथ ।  नोकर ी , व्य ापार, फैशन, खेल-पु िलस  सब क्षे त्र मे ।  \nगबै छिथ-नृत्य  करैत छिथ ।  तखन नाटक निह  करब ाक  पाछ ू  की कार ण ल गैए रंगमंचक स्िय ं के र  िस् थि त  \nएिह  ल ेल  कतेक दोर्ी ल गैए ? \n  \nह म फेर  कहब सामाि जक अिस् था दोर्ी अिछ।  त ाह ू मे  पुरूर्  िगष दोर्ी अिछ।  स्त्र ी क  इछछा  रि ह त ो छैक तँ \nपु रूर् ओकरा Allow नै कर ै  छ।  तँ ओ नै अगुआइ छि थ।  ओह ुना बंगालमे  िक दिक्षण भार त ीय  भार्ा सबम े \nकल ाक प्रित  जत ेक आकर्ष ण  छै त त ेक हमरा  स बमे  नै अिछ ।  एकद्मे  नै अिछ ।  िमिथला पेंिटंग बंगाली स ब \nबना-बना बेिच र ह ल अिछ  ह म सब नै। मैिथलानी घर -घरमे पेंिटंग बनौत ीह-मु दा प्रद शष नीमे  नै जेतीह , िकए त ँ \nपिर िार  Allow नै कर ै छि न।  नाटको लेल  स ैह बात  अिछ ।  एखनो ह मरा  स बह क मानिसकतामे कहाँ पिर ित षन \nभे लए जे नाटक एकटा क ला िछय ै। साि ह त् य क स बसँ सशतत  ििधा  छै नाटक , नाटक मात्र  पोथी नै।  एकटा \nसमिन्द्ित कला छै। एकर  जे प्र भाि दश षक-श्रोत ापर  पडै छै - से कथा -किित ाक किह य ो भइय े नै स कै छै। \nमु दा ह मरा  स बमे  तकर  इमान दार ी आ ििचार क अभाि अि छ।  आब मल्ल कालक िस् थित  तँ हम नै कहब।  \nमु दा ओहू  कालक नाटक सबमे  नटी -सू त्र धा र क पिर कल्प ना छै, त ँ मिह ला कलाकार  र ह ल हेतै -से ह मरा  ल गैए।  \nई  बीचमे  आिब कऽ मु सल मानी आिामण क बा द पदाः प्रथा आय ल।  हमरा  ल ोकिनपर्प र ािा दी सोचक ल ोक , \nओकर रूिढ बना देिलयै।  \n           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nजत ेक नाटक अह ाँ पढलह ुँ , कय लह ुँ  अथिा देखल ह ुँ -त ाि ह  आधार पर कह ू  जे मैिथल  नार ीक केह न छि ि नाटक \nसबमे  आयलह  अिछ  ? \nपु रुर् आिश्रत  नार ीक छि ि ।  िनय मस ँ बाह ल, भनस ाघर मे  घोंिसयाय ल, घरक काज  करैत , पु रुर्क स ेिा कर ैत \nनार ीक छि ि ।  बहुत -बह ुत पछुआय ल नार ीक छि ि।  पुरुर् क स मकक्षोक छिि नै बनल  अिछ ।  स्त्र ीक स् ित ं त्र  \nअिस् त त् ि क ह ाँ कोनो नाटकमे  आयलए ? अगुआय ल चिर त्र  कहाँ आय लए? स् िािलंबनक भािना िला नार ी कह ाँ \nअनल िनह ें नाटककार  ल ोकिन  नाटकमे  ? हँ, गुणनाथ जी 'पाथेय' नाटकम े नार ीक कनेक नीक छिि \nदेखौलिथन। \nकी य ह  अिछ  मैिथल  नार ीक  स ्प ू ण ष छि ि ? \nस्प ू णष  छिि माने की ? िमिथलाक नार ीक दू  िगष अ िछ  ग्रामीण स्त्र ी आ श ह र ी स् त्र ी ।  ििड्बना अिछ ज े \nिमिथलामे कल कत्ता िक पटन ा सन शह र  नै छै। ि शिक्षत -बुिद्धजीिी गाम छोि़ि  श ह र  आिब गेल ।  मुदा गामक \nस् त्र ी एखनो गो बर  पथैए।  श ह र मे  स े त ँ नै कर ैए , मु दा ग्रा मीण संस् कार सँ एखनो मुतत  नै भेलैए। आब देखू , \nह मरा  ल ोकिनक अिध कांश ना टककार  श ह र ी छिथ।  ग्र ामी ण पृष्ठ भूिम पर मल ंिग य ाज ी टा  नाटक िलखै छिथ।  \nआब श ह र मे  रि ह  कऽ गामक  नाटक िलखबै तँ स े क ेहन ह ेतै ? शह िर य ाक मात्र  स्मृ ि त मे  गाम छैक। कै क \nिदन गाम जाइ  छ ी ह मरा  ल ो किन ? त ें गा मक बार ेम े िचं त न सत ह ी ह ोयत -त ँ से स् िा भाििके।  तें नार ीक जे \nय थाथष छिि अय बाक चाह ी ना टकम े - से नै अ बैए। म लंिग य ाक नाटक 'ओकरा आंगनक बार ह मासा , नसबंदी, \nजुआय ल कनकनी ' मे  य द्फ िप अय लैए। \nस् त्र ीक दुदषश ा ले ल स्िय ं स्त्र ी  कतेक दोर्ी छिथ ? \nस् िय ं स् त्र ी के स िाऄशतः दोर्ी नै मानल जा  स कैए।  हमरा  ल ोकिनक स माज पुरुर् श ाि सत  रह लए।  हमरप र ्प र ा \nबह ुत जि़ि आ य लपर्पर ा अिछ ।  एत य  बुझबाक अिछ जेप र ्प र ा नी क िस्त ु अिछ ,पर्पर ा बनै छै मनुतखे ल ेल -\nसमाजक उन्नि त  ल ेल ।  ल ेिकन हमर ा सबहक स ाि ह त् य मे पर ्प र ाक गलत व्य ाख् य ा कय ल  गेल ए।  जे रूिढ छै \nत करा ह म सबपर्पर ा मािन लेिल य ैए। एिह  रूिढसँ जाबे हमर ा सब के मुितत  नै भेट त -त ाबे नार ीक ि स् थित  , \nनै स ुधरत िन।  नाि र य ो सम ाज मे  जा बे बटस ाि ित्र ीक पूज ा ह ोइ त  र ह त ै आ मधुश्रािणीमे ठे ह ुन दगाइ त  र ह त ै -त ाबे \nत क भ िर सक नार ी आगू  नै आिब सकतीह ।  नाटकोमे य ह  िस् थि त  अिछ।  आिखर ल े खको तँ ओही  िगष आ \nसमाजसँ अबै त  छिथ - प्राय ः ओह ो ना र ी के स ामने नै आनय  चाह ैत छि थन ।  हमर ा ज नै त  मलंिग य ाज ी ििि शि \nिगषक नाटके  िलखैत र ह लाह ।  ओिह  िििशि िपछ़ि ा िगष मे  नार ी के ििशेर्  स्िाध ीनत ा  छै। ज करा फार िडष          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nकहैत िछ य ै, त ाि ह  ि गषक नार ीमे ब़ि कम स्िा धी नत ा छै ।  जखन िक फार िडषमे नार ी कम िक बेसी प ढबो -\nिलखबो कयलिन।  पर ंच स ंस् कार  स मकालीन नै भे लिन।  सोच आधुिनक नै भे लिन।  आधुिनकताक प्रभािस ँ \nपाछू  रह लीह।  \nकी अहाँ के ल गैए जे मिह ला  नाटककार क अभाि रह लासँ  नाटकमे  मिह लाक उिचत प्रित िब्ब....  \n(िबछचे मे  बात  ल ोकैत) नै -नै, ई  कार ण  नै छै , बिल् क ई ग लत  धार णा छै। कोनो  भार्ा मे  एना नै छै जे म िह ला \nलेिखके मिह लाक ििर्य मे  बि ढय ा लीिख स कैत  छिथ।  ना टककार  तँ स ब भार्ामे प ुरुर्े  बेसी छिथ।  मिह ला \nिलखतीह  तँ मिह ला कलाकार  भेट त  अथिा मिह लाक स्प ू णष समस्य ा आओत ई  हम नै म ानै छी ।  जेना , \nसाि ह त् य मे  आएल  दिलत साि ह त् य एकदम बकबास छै। साि ह त् य  क त ौ दिलत होइ  आ स ाि ह त् य कार  क त ौ दिलत \nह ुअ य ।  स ाि ह त् य का र  मात्र  स्र िा ह ोइ  छै बस।  देखू , दर अस ल हमर ना ट्य ििधे कमजोर  अिछ ।  नाटक \nिलखाय त  मंचन ल ेल  स े कते  मंच (नाट्य स ंस् था) अिछ  अपना सब ल ग ? नाटक खे लाइ  िल ा लोक नै अ िछ ।  \nमंचक (नाट्य स ंस् था) अभािक चल त े नाटक कमजोर ।  कम ल ेखन।  स य  िर्षक आ धुिनक मै िथली ना टकक \nइ ित ह ास अ िछ-संख्य ामे कतेक नाटक अिछ  ? 1953मे  कल कत्तामे ह म सब मै िथ ली नाटक करब श ुरू \nकय लह ुँ ।  तँ 51-52 सालमे  कल कत्तामे एखन त क मात्र  51 टा मौिलक मैिथल ी ना टक आिब सकल -बाकी \nअनुिाद अिछ।  जखन िक कल कत्तासँ  हम सब एखन  धि र  250सँ 300 पोथी छप लह ुँ , त ाि ह मे  मात्र  51 टा \nमौिलक नाटक। ह मरा  स ब ल ग ना टककार ोक अभ ाि र ह ल अिछ ।  नाटक ल ीखब पिर श्रमक काज  अिछ ।  \nओकरा मंचक ज्ञा न ह ोइ।  ना टक एक बेर  िलखाय ल , पाठ हो य त , फेर  काँ ट -छाँट।  फे र  ल ीखू ।  तखन \nिर ह सषल ।  िर ह सषल मे  फे र  चें ज  होय त ।  तखन मंचन ।  फे र  काटपीट , त खन प्रकाशन। एत ेक पिर श्रम करबाक \nलेल  ल ोक त ैया र े नै छिथ।  डैर ाइ  छिथ।  उपन्द्या सोमेहनत मंगैत छै त ें मै िथलीमे उ पन्द्य ासो कम छै। सबस ँ \nबेस ी किित ा िलखा र ह लए सेहो हम कहब छंदक बंधन  टू िट गेल ै त ें। ह मरा  स ब ल ग प्रित बद्ध आ पिर श्रमी \nलेखकक अभ ाि अिछ।  फे र  ल ेखनसँ  पाइ  तँ भेट ै नै  छ ै ।  तें ई 'पाटष  टाइ म ' जॉ ब जकाँ  ल ोक करैए ? थो़ि े \nनाटक निचके त ा िलखल िन।  आब एखन त ँ मल ंिग य ा छोि ़ि ि कय ो नै।  बाबू  स ा ह ेब चौधर ीक एके टा ना टक \nअिछ-'कुह ेस'।  हमरा  बुझने दह ेज प्रथापर मैिथल ीमे सब सँ  नीक नाटक अिछ ।  िकएक  तँ ओ 15-20 टा \nनाटकम े स् िय ं अिभनय ो कय ने रह िथ आ िनय िम त  बंगला  नाटक दे िखत ो छलाह ।  \n  \nऐ र चनापर  अपन म ंत व् य editorial.staff.videha@gmail.com प र  पठाउ ।  \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \n   क त    -स  क -7091529835 \n \n     चन ठ क   ज क  न   द \n \n     चन ठ क   ज क   थ    त   न     क    स कऽ     छ  ,   ढ न            छ  क  ण , ढ   \nक     न सद त       स  भ      छ,      चन ठ क   ज क   ढ        ग छ ज        न   द , न    \n     क च      न   द    न     न  छ    द  ए न  न   द क    भ ट  ज            न आ    जनक आ \nज नक    स    त कऽ द न     थ , ठ क   ज  क   ढ     न  स          थ क स  क     ड  क   ग   ,ज  \nद ख तक    स    आ      आ द  नक स      स    त   छ  धनक टन   ढ  क   \"ढ क    ध न कत क \nक     छ\" ..........      क क  ख न स     भऽ         छ   ए      त     द      ण , स   सभट  \nए    स ग  ग , ग  ठ   भ     छ, ठ क  ज क             छ क ओ     ग    ,      जनत   ओ \n   थ   छ    क    न      सक  छ थ      नक  चन  सद त ख त ख    न ,   चतक आ गन घ  सॱस  ठ   \nभ टत ओ  न   द   कएक न     ए   द   न     द       न   द क   स   न   द न      थ  क स  च     ट-\n   न स ग ओ      द   ठ   \" स ध   क ट   क \" सन  स ध   क  एकद   क स चन  द त ज ग त   छ  \n \n  स  क    चन     द  आ  चन क   एक क   न   भऽ    छ ,   च      चन ठ क  ज क  चन  कखन    \n  नक स     क द   ग च  न      छ    नक  चन     त स ग ठत   क   तक  द  आ―    त  क ओ   \nस भ  न स     च  क    क    स क  त   छ ज   ठ     त     क सक   टक    त क त    क सस  \nस ख स     आ     त   ख  ड     स ख  झ   क क ज  चन    द  क   ज  सक  छ  एक      स \n  नक  चन  क एक      दए     स       तखन     क   ज  ओ   त  स   स   ग   छ    स  न   \nत     नक   चन        तक ओ घ        छ क ज       भ ट  क  स भ         क   सक त  छ  क ज           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n चन क     स  क   ज   स      ज क  ए छ थ  \"आ  ज  न  ठ    थ           न   तऽ   खन \n क      त आ  \" ज      स   ण      थ क  क  तक       ठ        क    स ज       ग        न   \nसभक      त   नस  स घ  क घ   छ क ,    थ  ए न      द      झट दऽ भ ट   स भ      झ    स    क \n    आए  द ख        छ   द  भ        भ    स    क   ख  क     भ ट छ      स  स त  क     त  क \n   त  क आ    द   थ       त            च     ज ग ण, स गठन, स    जक द       ध आ‖ स    त \n       द   क   क सक     ध   ट आ ओ     ट      ख   छ,    ण    त तक   द नक    च       \n  कक        त क       थ  क स  क  तक   त  स      क ग    ग थ स       ण    छ    द  ठ क   \nज  ओ   ग   ग थ स     क भऽ एकट  न  द   क ण ठ   क        ग  छ थ ज  न   तऽ   जन  त     त \n  छ आ न   क न        ध         च  स    नक   त     त  भ   ज   कनक  क    न ट         थ  \n ग       च ओ सद त    थ   आ    थ    थ   थक   ज           जन  क  न क   त   छ  ओ   त \nसभ    खत आ‖     खत द न    छ  ज     खत   छ    -  ख    क तक           स    जक \n  धस    भभ त    त         छ आ ज    ख  न   ज  सक , स    क क ठ  क        आ  ध   \nस    त        ण क  ज    त      त क  त आ         छ  क न      त जखन क   आ द      क  \nच      द  तक     च  क    स क   छ थ त  द ख       छ थ  त  न  ठ क  ज क  चन  स    स  जक \nसभ  ग क   ध  स   त सभक     च त न क क ज स    क  ए छ थ आ   न   दसस  स घ  घ   स     \nऐ र चनाप र  अपन म ं त व् य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठ ाउ।  \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \n द       - स  क -7903496553 \nग तक        चन ठ क    \n   थ  क आन    ध क  न       थ  क ग तक     आ  चक   क न क      न द   न   छ  क  त क  \n           द'    थ   ग तक       क   ग     छ          थ   ग तक             क         त \nजक  ग  त-क   क     ध  न क जक    ख  छ थ आ   नक    द स       त न क ग तक  क    ख       \n  छ, तथ      क      क न     क   न    ज     थ   ग त-  ध क  ओत क      न   भ  ट सक  ज  \nओक   भ ट  क च           भ -  भ  क     ग तक  - क         च  स  ध   ग त    थ  जन  नसक \nक ठ     न   ध    स ग   क       त       द  ग तक आ  चन     आ       त   क द  क स   गक \nद   क णस  ग त   ध  क  त  जक  जग  न   न  सक    \n   थ  क   स  क  ,   गक  , आ द  न ,   -   क क           थ  क जन- ज ग ण कए न       \n     चन ठ क   ज क स      क   द न   स     क   छ  एकट  स थ  क  ,   त भ     न   ग , \nआ द  न क  ,   क        द    भ  भ   क क न क जक   न   न क  त  ठ क   ज     त     थ  क \nस  द  भ        ,    थ  क   थ न      च  तत        छ थ   \n     चन ज क ग त    त     थ  क छ    च    छ      क       स   च  ग   ग तक क न  स न    \n  छ आ आन  ग तक   जक    त  न  ठ आ स    न  भ'    त   छ  ग तक   ठ क  ज   न  त    ण \n ग त   त    त न ध छ थ    नक ग त  थ थ क भ       ठ ढ भ    जग त घ  जक    छ    न  \nस  क स  ज आ द  क स   चत  च      थत क   क स      स ठ क   ज  क न  छ थ    नक ग त \nस  जक  ग - स घ   क ,  स  नत क    त   न  थक      न ग त       तक आ  न क  त छ थ  \n  नक    स त    क स  जक     भ  न  द ख  त   छ    नक ग त क न  न    त क   त  च  ग   \n    -       आ    ग  क  ण      न ,    त    नक ग त भ ख,     ध,   क   ,    ण आ   न भ   -          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nस  क  तक   त   नक  ग ध  न   गक ग न  थक     क-  जद     ग क  आ   ,     न, भ ख   , \nक  कक   ध ग त   नक    -          न   छ   \n     क भ   क       न  न च ध     ख त छ थ-\"     चन ठ क   ज क        ग तक  क   त  न    द ख  \nक न  आ  चकक  न   घ त न  ए     थ क ग ट क दज न ग त   ओ स      छ  \"    आद ण   च ध   \nज क ए   कथनस  स   त न   ख त छ    थ थ क त   न     ठ क   ज क ग त      खत  स      थत \nछ    ज   न  त    ण   नक    ण  ग तक  क       थ   त क  त   छ  ठ क   ज क ग त       गत \nग तस    थक   छ    नक ग तक क   आ      द न         स    ग   छ   द   ण    -   नक ग त \n\"  ठ -  ठ  ओ   आ\"   ठ क   ज  क  त छ थ-\" क    जनगणन   थक ग          , ठ क - ठ क \n  ख ए   कन  ज न  - ज न  क  ,    क ज  भ    स     थ     ख ए , द ख     द  न    खए   झ स -\" \nएकट  द स  ग त     क ग तक        ख         स च टग    छ_ \" क     झ      ख    छ , ढ   \n ट  ट      छ ,   ख  ट  ट      छ ,    णत      ज   न खक , तक         - ज     छ ,\" \n  नक एकट    स  ग त   छ-'  ढन  कट क ,त          क ,     क   आ  छ  त      '    ग त   च \n  ख    न त   क न      च न ओ ज त क' जन- स  द  क    ण      स ध ग          छ  स ग  , \nग तक      ग त    तद न क       स  द  क  च त न   द'     छ थ   \n    क  द   स  ग त     आ   क छ क ओक  ग  त  त        आ   क छ क ज  ओक    त  क \n  ट    त  त       ज   स  ओ  भ        ग ओ  ज  सक    द  त    द   क णस    नक ग त   स  ठ   \n     त न   ग ए  द   ण    - \n\"स ख       क  ग    ग त\"     क    क न    त   त न   त क   छ त' क न     च    -  च   त क  \nत  न  -\"   त  स   ग न  न क \" आ \"    तक आ  न \"    स    स   त क  भ      नक   स  ग तक \n     नज  ए ओत क  भ    न     थ  '     'क     भ    आद ण   स न   च ध     न ज क   कथन -\" \n     चन ठ क    ग कत क   त क   भ   छ न  आ  चन क  न    कस ट        ख क' द ख  ज ए \nत'  कछ  द        भ टत  ठ   - ठ     नक      त स  स   त   ए  क ठन      झ   त......  \"स  \n      स   त  ख त छ    ग त   त  आ  थ थ   द क  स  ट त,      गत ग त-     क   नठ  त ज      \n  नक ग तक       आ     -  त क   स  गकत      ध      न   ख  त'   नक ग तक    न क छ न आ \n   थ  -    थ       भ      दक छ न    द , ओ    आन  आ   क ग णक  भ         चन ज     त  \n  ध       न क   च    न एकट  ग तक  क स भ  न क      ज    च   क   त' ओ      - च न आ          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nत क   न        (  खन       : ओ  न ) क   च      थत क       स   छ थ   द  ग तक आन त  क  \n भ   क  ण  ओ   स  क   ध   ग तक  क       आक  क न   ग   छ थ  \nऐ र चनाप र  अपन म ं त व् य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठ ाउ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \n         -स  क -7600744801 \n \nएकट  ख ट     थ :     चन ठ क   आ   नक  क   स स    \n \nआद ण        चन ठ क      थ      थ       एकट     त      न च  क     छ थ   क           \n स कज  न  भऽ       छ  कएक त  भ   क   त स   णत  ओ    ग           त   भ टत    क क     \n   थ  -   थ  क        न एकट  ख   क           न छ थ आ   न स  क न      क कत क  \nस     क  क  स     -स च    ग   थ    न   त–  च         स   ख त         छ  एकट       \n   थ   आ द  नकत , क  , ग    खक, स    चक, क    स   दक, न टकक  ,  नद  क ,  गक   ओ \nस    न   दकक          त छ थ    नक   चन  स स   तत क       छ न ज  स   ण  क  त  क  एकट  \n  ख   स  टन   क ठन   छ       ख        नक      क           क   त क      नक    जन  तक \n  च      स   द  –     थ      न आ   नक  क  त  सभ   स       स   दक स  द  -    क  द   ण \nभ ट त   छ     कन  स   कक     जन  तक   च  ध   क  क  भ         ख कऽ      कन क न    न  त \n  स     ट  ण  स   त  एत  कएक त       त   स    स   त छ  ज  क न   चन क   तखन    घ  न त \nछ थ जखन ओ   न   च  ध   क    त  ण क  त   छ    द  स        भ  तक  क एक   द   ण   छ \nज  स  त  आध  नक क         त  ध  स     त  दक   त  ण क ए कऽ ज  स      त सन     \n चन    ख सक    त      त  ध    स   द    च  ध   क   त  ण कऽ स   भ      आ  चन    एकट  \n               ए ज   चन क  क      तगत   जन  तक   च  ध   क आध          कन क न      कन     \nक       छ ज       चन ज क   चन क  क        ख   न   च     त त कऽ सक   तखन       त \nस     छ ज    नक  क  त -स   क     न क   क   द एकट  ग त   त    न     ग   –―द ख   जन  \nभ  , द ख   ग  ओ ‖  न     ,क  ओ स घ   आद ण        चन ठ क   क  क  त क क      भ   छ   \nज न  भग  न     क न  छ थन –―स स     द  ख छ ‖    कन ओ द  खक स  ध न स    द न  छ थन           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nठ क  ज क क  त    द  ख त  छ     कन स  ध न न  छ      च क सक जक  स  जक   गक   ज ग  क  त \nछ थन,    ग   स   ज  क   स  ध न द    क  थ स  आ   क न    \n     चन ठ क   ज क  चन  स स     स  त        न   छ क   क स   स भ ट त   छ , स  ग ण स    \n  नक     त  ओ ग     क  स ध  ण च   स   क    न  द ख  ज  सक त छ     नक  क   -      \nएकट    न  ज  न सन  भ  –ख भ  ओ     धत   ण  छ न    न क  त  स    स    त    छ कऽ कऽ \n खन  छ थ  आद ण   ठ क  ज क     त   ओ क  त       स    त  न  छ   जए    नक  ज  न सए  \n  नक   चन  स स      नक  त       न      क  क  त स    ―  त  स  त ‖   द ख  ज  सक त   छ जतऽ \nओ    थ      थ   क      त क न     च       ख   क      क   कऽ द त छ थ    त   स     क \n     स     न ग   खन  छ थ  जखन ओ   न      क  क  त  ―   थ  ‖   क  त छ थ “   थ   क   नस  \nन  /न    स  /  ज     घ स   त /  ग   छ      स-  ज /आ औखन  खन  छ न /   क    टक  \n  /  क क      थ   जत  /क     –क     /  न ज  नक    त   णक / त    क     छ थ /क  क त  \n  च    /  द          न    द       ग च क  छ थन /    छ थन न    क /आ /  नक स  जन   /   आ क   \nक              थन”    ढ  क   द क  क   त आ       भ   क छ   कएक त      भ  त   \nस  क  तक एकट    क      ख भ   छ  थ आ   नक  ―न   सक‖ क न      त ख दक ग   भ       कन \n     त क  त क  कएक ट  त  छ  सत    त    जत  एकट  स ध  ण    थ क      ओ आ    नज   \n      त     छ   कएक त  स त  स ग भ   द        क क  ण     क    क कथ  क न   ,ग      न   \nएकट     भ   क   त     छ      थ  स  क  त   ज  ए ओ ओक  स स  क   कक      -     स क न   \nक न  न  ग   न   त   क   ज  सक ए ज  ओ आ      आ   एकट  स   क  त    आग      ग   छ थ \n,   च ओ न       ओ    थ  क   क क  स    न  छ    खन     कन   द द स  त क  द ख  ज ए त  \nओ    थ   भ   क   द  स       त  कछ  क   द न  छ थ ज  एखन    स  गक   छ  गभग 40          ज  \n   थ   भ   क द द    छ   ए  एखन    छ     स च          भ   क   द  कत क           क \n               भ   क   द  ख      च ,  ग द  ट  ओ       त    -स     क भ      न कऽ     ग   \n  छ  कत क                 थ क  भ        थ     भ ग   द भऽ ग   त  कत क  ठ     द    ए क  \nकग       छ  ―न   ‖ क   त   एत          ख द   ज  त       त  कछ    छ भऽ ज   छ  ,       \n   थ   क  क न  स   न न  ,ओ स    स  त द स       ज न  झ  ख ड / द        स  छ    \n  नक  सन   त भ         ओ   ग        थ   भ    स        क    भ टत  कएक त  ओ    थ  क  \nभ ग  ,स  क  तक    द   , आ थ क-स    जक    द   स    ण          चत छ थ  ओ ग    त     थ क \n  त  द क  त छ थ  ―न टक , नद  क आ एक ग ट क  त ‖     क क  त         स  कट  सत क           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nजग ज    क  त छ थ –―जखन   च स   त  ए /क न  एक क  क   /द  क द घ  स    ज  ए /एग     त  क  \n/  त  द  भ  क     क    त /  च    कए  ज  ए ओक  स ग /स     क     क   /  भन  क  न      \n/त      त –एकद  च     आ /आ द  न   भ     भन त  स  /क    ए ग   थ   न च‖     क  त क \n     स       चन ठ क      त  कछ    त क   द त छ थ ,  क न     थ   स  ज न     त    भन क \nन          त    क    ण,     त  ओ   कक  स   दन   त क   कट क न  छ थ  आ    द   -   द    \n ए  छ       क न   द   क क  न  क न   स भ  न  छ    \n  जक न       क क  त  –क  न   गत    क  /ज  भनस घ  क न  /कस   ख न -क   कच न –क  \n   ट   ट /  न ग      ,आ /   क  न जक सस   क ट  ख    ओद    /द   झ   त     छ   त   /ओक  \nटटक    सक क   , आ /टटक    तक        च  ज  त     ओ एकट  जन  द - ग त  द  क   क  \n     आ जनक   थ –कथ क   न    आ   न  क न     –  ट   क     ख द त छ थ  ओ    स   दक \n भ     छ  थ आ ―  त  स  त ‖   स ट  ए न  –ए न     तक    क  त  स  क  स क न छ      कन   नक  \n    एक ग ट क  त -स   क      क न  ट ग न   ग    ज  सक ए,  गभग 45   खक क    स धन    \n   त  स ओ   गक  चन  क   थ  ओ स  त  क  चन  च    त क त        त क त ,स  त  क  चन  \nक   थ    नक    दक क  त  सभक        त  स     भ      न     च     त स    स   ज    नक  \n            थ   ,   थ   ओ    थ       न    न द स  क  त  –स    ―द  क न   छ   स न  च    ‖ \n(  ण द   क  न,क क   1986  )   ―स  च     थ ‖     क न  क क  त       थ क द द   क  ण न क न  \nछ थ – आ  भ  त  /ग द  स  झ न    ग /द        च     थ त छ थ /      न स  ग  /           च क  \n   /आ /त न  दनस        /त न स     न    न   ट /  स  छ थ /एकज न   एकच      /      डत   डन \n    /  त   ण   /  त   ण     ट त /ज  न न  /क न   क  च   क / त    छ न‖    त त     थ   /   थ  \nभ तक     ज  ए     छ  , त त कत   स  नग   कएक न        ,  त   नस    स  स    न  भऽ सक ए  \n    तन स  क   तखन    च सकत जखन    स  स क छ भऽ   न  क  आ थ क ,स    जक ओ   जन  तक \nद   स   जग त         क  क  त       त   स     क      स  ओ स त    कक      स  जग   क \n   स कऽ     छ थ       चन ठ क      थ   –   थ     एकट    नज ग ण च   त छ थ   \n   थ  क       ओ   जन  तक –आ थ क     ज  न    झ कऽ   छ   खन   क  ख   सद तस  च   आ   \n      छ जक  क  ण    थ       छ थ     थ        आ द  नक न      स       त  कछ भ     द   \nज  कऽ भ  तक स   ध नक     स च          त  भ      कन ओ   त त     त  दनक स घ  क    ण   \nछ        चन ठ क     न क  त क   द  च त न  स    द न  छ  खन ज     थ   क  ज द   न    स क \n  चत स   न न  द   ज  त त    आ द  न भ  ण     ऽ सक ए  भ   क     त  आ द  न क  न –क  न          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nद  क  त    द  क  आ      चन ठ क        तक     ख कऽ    थ   /   थ  क न      द क न \nच  न    न त  ओ द    स क  सतक  क  त छ थ   \nआ     तॲ च त/     टन  क    ड  /    ड   क द    /   द क    स  क क   –  त न /ज  न क    /  त  सक \n  न       /स   ख        ख  /    ज  न ड ग /स  ध न /न   त     थ   द   / नत     क  /द स  \n     द   /द स     तन     \n   न     क क      ए क  ण  ज     ओ क न द   च   ज   छ थ      द   ओ    तन  क      एकट  \nस क तक          क च     कएक त    नक  द  भ  त ओ    थ   भ  त द न  एक द स  क     क छ  \n  नक     क   त            थ  क          ण क  क     त  द   त छ     नक    क नक     क   न  \nछ न ज  कक      सक आ  सन     नभ       ओ   न   धक   क    ग     न     क ज  त         \n छन     स        स  ख त छ थ   \n     चन ठ क   स  त  क    ग स    क   थ   न क  त    कत क  त  क      त   आक  त   क  त  \nस    खन  छ थ  एकट  औ    त   नक   चन  स           ग  जक      त क   क      एकट  \n    ज    दक स         ―bravity‖  थ त स    तत   ओ   दक खच क   त   ड स क       थ \nजत     दक खगत  ओत     द खच  क   थ    नक  क  त –स    सभ स ट    त  –  त  भ टत, \nक  त  स  छ ट ओ    झ  आक  क    कन    ख  ॱ ग      च   सन  क न  क  त   स  ज  एकट  \n  द  नक    द   ज ए त  ओ स  थ     ण    गत त  न    नक  क  त –स    स  क न  क  त  क    द \nछ ट  त  स    झ झ आन    झ   त    द   नक    त  कछ    द   स     त भऽ ज   छ  त    न    ओक   \nद घ  न   न   छ थ   कछ    त      क    स    क न  छ थ जक     क –  त   क    क  न  छ   \n द   ण :-      ख  /ओ  न     त ग  /      थ   स    / स ग   जक / छ आ    ड    ग   ए          स \n/क   ग    ध'स /  ज     स ( ख  त,   ख     न    त, 2003)  \n      ज  1996        छ   क  त  –स      छ ओ    स ट  क  त  स         चन ठ क   ज क   ग \n   द ख        ए         झन      क    थ  –   थ  स     जन  ख      त स क    स        क च    \n  द न      सक  त  क स  क     आत    च ट  क  त        ढ त      क  त  सभक      \n     त    छ  ज  क  त  स  त क त छ  आ      चन ठ क  क       थ  च   स  द खन      क स  क  \n     न    क त न       चन ठ क  क     ट     त  क द  न    त छ   ओ    थ  –   थ  क  न ध ए   \n  नक  क  त   स क    त क त त      त क  त भ   क क  त छ थ स ग  स क   न ओ क न      क     \n   स क   द  ख त छ थ   कछ      त सभ न च  द   ग     छ :-  \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nध      ध        न ध   जनक    ध    ठ   क   थ  क    भन  ओ न   घ  त  ग      \n         न द क    थ   न        ग  ज ग त ग त   न  भ गक   ट         \n  थ  ज    सझ त   छ द ख  क       ज       द   क  ए  छ थ  जग त क   न ज ए    \nग  जन न    ग ग   ओ आ  भ   क  आ   न     चत  त    नक   क स न  न भ स    \n    न थ    क सक   चन   थ   ध न     द    त  ग   छ थ स    आ स द  न    \n \n \n     चन ठ क    त   न   जन  त –    थ  ,  जन त क    थ स  न क ज न      चत छ थ,ओ      तस  \nएकद     थत भऽ ज  त छ थ ज    जन  त ज  एक स     द  क ग    –ग    , द  त-    तक   थ नक \n    एकट    न त कत    छ  आ  ओ   ज   ट-खस ट ओ    ज   त – ग क स   णक एकट  स धन   न \nग     छ      थ  स   ग     छ :-  \n \n \n द    आक     छ  ग    न  त  ए \nग  क  च त  द न  स झ   त त  ए \nन त    क नक नज     द    न ट    \nस   द    च त  स   त      च ध   \n   त    सभ    छ   न गत त    (न त  ओ जनत ,      , 1996) \nएत क  ख    त  क   द    जन  तक   ग-   न   द     छ    थ त  दन   दन ख     भ   ज      छ , \nत        चन ज क   त एखन  ओत     स  गक   छ जत        छ    \n     एकट  ग   छ  ―  ख          द  ख /ग       ज क स ग   /ज ट-ज टन ख          त/      स  ज \n/त ज  कस ग /झ ण     झ   त  क    ,त ण द  / ग आक      / आ ज  -  त क क द -   टकस ग \n/    ग   ज   त छ  ..    त  क     छ  सए  ग   /  न ग   ― \n   क  क  त क       णस   ग त   छ ज       चन ठ क   एक त      थ  क  स    द ख‖ च   त छ थन \nतखन जखन   क  द   ग   द ख क ओ  कएक न     खत छ थ? जखन     क ण/भ   ड  क ण स  \n    थ        त न  न क  तखन ग   क न        त त     ज त      थ  क द भ    ज    क   ज -  ट  \nओ      क          न कऽ ग    ग          क   च     क भ टत ग  क–ग   स        स  भ   \n        छ   ग   त  ठ क       ग   छ  ,   च  द   ग  क  स       क   क ऽ   त  ग     एखन              ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n कछ    च  छ , ग  क        क नक    ट क       न  द ख  क च   , ओत      कक ज  न  त  \n द   ए, स क  ज  न  त      ए न क क    ओ न क घ  स क  छ    \n     चन ठ क   एकट     त-ध   क      त  एकट  ख स द   क णस  आग  न    ढ सक    स घ   क    द \nआ   स ख क   ण न न  क  त छ थ      त स   ज    नक  क  त  स  ओ  स  क  ण न क  त   छ \nज    स       न-    न, धन ओ    त  कछ  ख स   क तक स   त     आ  स    द   ए आ  ओ \n  त न  छ  स   ढ -  ख  छ   ज  त-स घ   न       ग -स घ   छ  –―  स   त  द क    क / स   स     त \n न  ख /  द क   न    न  छ      /      भ जनक /       णक /    स    क/ आ    द  न   न   \n/घ ण क क  त   छ स   -स स  ------   द आ      छ/     तक   त  कछ छ  त /आक  -   क       क \n   /   न         थ / तक त   छ   ट/ क न        क,      त, क  त  सक/   द आ     थक   ‖ \n(  द –  ख     न    त 2003)    क  त    द  त  क           ध    त छ ,   न   क   ग  क  \n  न  स  कट त क        चन ठ क     त क        द  छ थन एक ठ     दक     णक       न न  छ थ \nत द स  ठ     दक         त    ओ   न   नक भ  क  ख    कऽ    ख द  छ थन ,‖     टक   \nक   ट‖     क च    कखन   न  क  त छ थ  कएक त    नक      क  ,   च     क क न   न  थ न  \n ख  थ  ओ क त            क   ख  ग    स  त  न    झ    छ  कएक त     थ   स     क     ड \nन      थ  ओ   ठक छ    द  एत क   त त  क   सक त छ  ज       चन ठ क     न   च   ओ \n   तध   त क ग ण  क    न  छ    सक      द स ,  न  चतक   त  द   नक   थ    भ     न     \nग   न   \n     चन ठ क       क   जन  तक घटन क   त स    स क       छ थ  ―न  सन   ड   ‖ न  क     क \nक  त    ओ      ट      न  क        खन  छ थ ज    स     ओ ज     छ  थ –क न  /  त  ज  \n  जक /च ग  स  चॲचध    क क   त /  गत छ   स  ख स  छट ट  त /एकट    त क  त - न  सन   ड     \nएत   ट  न   ओ भ  तक    स  द     ग  न त नक   ग  त      थ त   नक  क     न क  झकझ    \nद न        जक      ख ओ ―ओ   दन  ग  न  छ  स   ‖   क न  छ थ –― ओ द ख क / च   ट  क \n  ज   क ख    स  झ   त/ एग      / त-    त, स  णत - स  णत न /  न   त  क  क       ठ  त \n/  स  स       त -/”न ज   !स    त     स घक स       त         ण त !/      द,      द त     न/ \nज  ग त   नक  भ   न/ स   ग त त      क नक    “  \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n  त   एतन  क   सक त छ  ज       चन ठ क  क    थ  ,    थ   ओ    थ क   त  न  , स   ण ओ \nकत      ध       ण   छ न  आद ण   ठ क  ज  एकट     तध  , आ द  न  ओ    थ  क स  क  तक \nध     क      क  न    ए    नड      त        जए    नक  ज  न सए    नक   चन   ज    छ  ज  \n  नक  स      क   द नक औ     त      चच         नक  छ   क  त  सभक स   क  एकट  स   \n  थ  क  आक   द   ज ए  कएक त    नक     त   स  चन  स    -क    स   छ     नक    चन स  \n      आ  ख क  स    क ‖ च    ज    नक  ज  न    एकद  सट क छ  :-  \nकत         क   क    क क  न  \nखगत         क   त ज  भ   भ  न  \n   न        त  ज  घ    न      त कत (  ट    क त कत –       1996) \n-------------  \nस दभ  :  \n1.  त  स  त ,     चन ठ क  ,   ख   क  न, क क  , 1978 \n2. द  क न   छ   स न  च    ,     चन ठ क  ,   ण द   क  न, क क   , 1986  \n3. आज क क  त ,स   दक –     चन ठ क  ,   ण द   क  न, क क  ,1984  \n4.      ,     चन ठ क  ,   थ   स  द, क क  ,1996 \n5.   ख     न    त,     चन ठ क  ,   ण द   क  न, क क  /          ,2003  \n6. आ  ख   नन : आ  ख ख  न ,      चन ठ क  ,   ण द   क  न, क क  /          ,2005  \n7. Contemporary Marxist Literary Criticism, Fancis Mulhem, Routledge, London, \n1992 \n8. http://videha.co.in/ \n \nऐ र चनापर  अपन म ंत व् य editorial.staff.videha@gmail.com प र  पठाउ ।  \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nभीमनाथ झा -संपकष-7482066855 \n  \nबचा िदअ भाइ क ेेेँ \n \nजि़ि  तँ रामलोचनज ी आ हम र  एकै नसषरीक गाछ क अिछ ।  मुदा हुनक थल्ल ा र ोपा गेल िन कल कत्ता आ हमर  \nर िह  गेल  गामे क कोनो छोट ह त्त ामे। मा िट-पािनक भ ेद फ लक स्िा दमे  जत बा अंतर  आिन दैत छै से त ँ छैके , \nत ाि ह सँ बेस ी ई  भेल ै जे ओक र  ता कुत  के िनह ा र  नीक भे टल ै आ ए्ह र  ई एक िह साबें अनेरुआ भऽ गेल ै।  \nर ामलचोनज ीकेँ साि ह ित्य क प्र ि शक्षण नीक भे ट लिन आ हमर स ोच ििशृ खंल  भऽ गे ल।  ओ ओत ए गो ़िी  रो िप \nलेल िन आ हम बौआइत  रह ल ह ुँ  बेगूसर ाय, बखरी, कुशेश्वर स् थान, र ाँची, पटना, दर भंगा मे ।  ने हम कल कत्ता \nबेस ी गेल  छी आ ने िएह  इ् ह र  अिध क अबैत र ह िथ।  किि स्म े लनोक मंचपर  दूनू  स ंग -संग कदाि चते \nअभ र ी।  कार ण िएह  दूर ी।  कल कत्ताक साि ह ित् य क स मार ोह मे  हम चािर -पाँ च ख ेप  गेल  हएब।  ओह ो इ ्हर  \nत िह ना आएल  हेत ाह  ज त ए ह महू ँ पहुँचल  होइ ।  तँइ  भेंट -घाँ ट स ेहो िह साबेंस ँ ह ोइ त  र ह ए।  पत्र ाचा र  एिह सँ कने \nबेस ी।  पत्र िलकतख़ि ह म छी  निह ।, ई ह ो नै छिथ ।  हँ प त्र  उत्त र  अिश् य  देबाक इ छछ ा र खैत  छी।  स े इ छछा \nिह नको र ह ैत छलिन।  पछा ित फोन एलापर  ओ तँ बंदे जकाँ ई कने ता िह सँ बेस ी चा लू  भऽ गेल  छल - किनय ें \nबेस ी ई  जखन 'िमिथला दशषन' क स ंपादक ( काय षकार ी) भऽ गेल ा आ हम िह नक ल ेखक , त खन बेसी काल \nफोनक घंटी ह मरे बाजए।  द शषनोक अिसर , िह नक गाम अबरज ाि त क िममे , कने बेस ी पाबए लगलहुँ। जत ेक \nसुििधासँ ई अपन ििचार क प्र ित कूलो व्य ित त सँ आत् मीय त ा  स्थािपत  कऽ ल ै छि थ, से िह नक व्य ि ततत् िकेँ उदाह र  \nआ भ ास् िर  बनबै छि न।  स ाि ह त् य क प्र ि त  िह नक की ििच ा र  छिन  ई सिष ििि दत  अिछ ।  जकर ा परंपरा िाद ी सोच \nकहल जा इ छ , त कर ििरु द्ध य ुद्ध के िनह ार  दल क एक टु क़िी क नाय क ई ह ो मानल जाइ त  छ िथ।  स्ि य ं \n'इ ितह ासहं त ा'क रूपमे  अपना केँ ठाढ करै छिथ।  अपन रचना  ल क्ष्यक उद्घोर् करै छि थ ई- \"सिर पहुँ उिग लत  \nआिग कल म/ हो िचनगी य े/ र खने अपना अन्द्त र क मध्य / क्षमता  अजस्र/कर बाक सृिि  दािानलकेँ/ जे जर ा \nकरत  स ुड्डाह / मात्र  कू ़िे-ककष ट नै/ घास -पात / बँस िबद्भ ी-बेल-बबू र-बर-पीपरक गा छ\"           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nआ स िर पहुँ िह नक ल ेखनी आिग उि गलल लकिन, िचनग ी उ ि़ि  कऽ अग्रज क आंगपर  प़ि लै आ स ट  दऽ दाि ग \nदेल कै- \n \n\"मु दा / अह ां नि ञ / अहां सन निञ / अहां /ह मरा  स ो झा स ं फरा क भ  जा उ/ हम निञ देख ' 'चाह ै छी /  \nअहां क मुंह/ निञ स ुन ' चाह ै छी / अहांक मु ंह े कुनू  इि त ह ा स/ ई  एक -एक घट ना/ एक -एक नाम/ की त ाइ  स ं \nकम मह त् िपूणष अइ / कत्त े नीक हो इ त / ज े आइ/ अहू ं बिन  गेल  रि ह त ौं / कुनू  एगो  घटन ा/  \nएगो ना म/ एगो  इ ितह ास/ आ हमर छाती/  स ू प सन भ गेल  रह ैत/ िकन्द्तु अह ां से  निञ  भेल ौं/ अहां  स े भइय ो ने \nसकैत  छी/  आ हम/ एखन न िञ िलिख सकब/ किर य ा मोि स स ं/ उज र ा काग त  पर / कु नू  किित ा/  कथा/ \nइ ित ह ास /अप्र य ोज नी य / अस्थ ाय ी / देखैत  निञ छी /  ह मरा  हाथमे / चमकैत  पं चकमिनय ां भाला/  चिल पदल \nछी  हम/ ल ाल ट ुह -टु ह  रत त  स ं / िपर थीक ििशाल िक्ष पर / िलखबा लेल  एगो  किित ा / एगो  कथा / ए गो  \nइ ित ह ास\" \nिह नक मनोनुकूल िह नक अपन स माज , अपन लोक , अप न संस् कृित, अपन साि ह त् य  \" एगो घटना/ एग ो ना म/ \nएगो इ ितह ास\" नै बिन स कल िन तकर  ब़ि आिोश छि न िह नका , आ त ें उत ाह ुल  छिथ  \" स्िय ं बिन ज ेबाक \nलेल  एगो  घटना/ एगो  नाम/ एग ो इ ितह ास\" आ तें िह नक ह ाथमे जे कलम देख ै िछ य िन  स े अस लमे  िथकिन \n\"चमकैत  पंचकमिनय ां भाला\"।  \nिह नका के उत्त ेिजत  क र ै छि न, आदश ष की छि न , त करो खुलासा कऽ देने छिथ - \"फ्रांस रूस  चीनक/ िािन्द्त क \nकथा/ ििय त न ाम ल ाओस क ् बोि दय ा/  चीली आ त य ू बाक/ संग्रामक कथा/ रूसो मात सष एिन्द्जल्स/ लेिनन स् टािलन \nमाओ/ चू -त े ह ोि चिमन्द्ह मार कु स/ नेरुदा  स ात्र ष चे-गुएिार ाक  नाम/ र ाज कमल स ुकान्द्त  गोकी/ ल ू -सुन लुम ु् बाक \nमृ त् य ु स्बाद/ ह ेिमंग् िेक आत्महत् य ा/  आर कत े र ास की. .. . \"  \nमानल बात  िथक , जकरा ई  स भ उत्त ेिजत  करत ै ओ त य ो र ह य , ओकरा ध मष -कमष, िनय म-िनष्ठा, अपन परंपर ा , \nअपन संस् कार-व्य िह ा र-लोकाचार  बल ाय  ल ाग ऽ लगत ै , त ाि ह सँ ओ मु तत  होबऽ  चाह त ै , अपन सह गा मी -अनुगा मीसँ \nएह ने अ पे क्षा र खतै , ओकरा सभ केँ ता िह  ल ेल  प्र ेिरत ो कर त ै। अदौसँ चल  अबैत िसल िसल ाक िखधांस कर त ै , \nओकर दो र् गनौत ै।  \nत ँ की से र ामलोचन ठाकुर कय लिन ? कहबा लेल  जे क िह  ल ेथु , मु दा िह नक पुष् कल  रचना , एकाि धक पोथी \nएकर  स ाक्षी अिछ  जे ई िमि थल ाक लोकसंस्कृित केँ िनकृ ि निह  मानैत छि थ अिपत ु अपन परंपर ा िह नका \nउत् कृि ल गै छिन, आकृ ि करै छि न।  मैिथल ी काव्य क छंद , य ित, लय, त ुकपर ई  हँ सैत त ँ निह एँ छिथ \nउनटे ओकरा स् िाय त्त  क य ने  छिथ।  जा ि ह  कोिटक रचना केँ िह नक दल ीय  िमत्र ल ोकि न परंपर ािा दी किह  \nित र स् क ार  कहै छिथन, त ाह ू  त ू र क िह नक र चना थो़ि  न ि ह  छिन ।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिह नक एक पोथी अिछ  'मािट-पािनक गीत'।  ओिह  मह क िकछु पाँ ित  देखल  जा  स कैछ - \n \n \n  \n\"त ीर  पर  अििस् थ त  पुिन य ज्ञ  तीर-त ीर \nपािन एिह  धर त ीक त ीथष गाम -गाम \nस्रि जन पूजक आ पू िज त  ह ो सृ िि  \nमािटक िशि बना पुिन प्रित ष्ठाक प्राण \nमिह मा गबैछ जकर  उपिनर्द्  पुराण  \nिमिथले मम मात ृभ ू िम  ित र ह ुत  ल लाम \nएक अन्द् य  गीत क ई अंश  स ेहो रिव्य -- \n \n \n  \nकुिटय ा पीिसय ा कर ैक माय  नाम दुगाःदत्त  \nबेट ाक कहू  कथा ई  न के  जनैत छी ? \nएक चु रू पाि न बरू डू िब मरू नीक िथक  \nिमिथलाक नामपर  कल ंक की  मढैत छी  \n \n \n  \nएक अंश  ईह ो - \n \n \n  \nजाि ह  माि टस ं जन्द्मिल स ीत ा \nसएह  हमर ई  धर त ी  \nय ज्ञिल् त य  गौ त म किपल  के \nभूिम र ह त  निञ पर त ी  \nसुग्गा शास्त्र क गप्प करै छल          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nत करे गी त  स ुनाबै छी  \nएत बे निह, त ाि ह सँ आर आगाँ  छिथ  ई ।  िमिथलामे प्रचिलत ज े र ंग िबर ं गक लोककथा अिछ -सुछ चा म ैिथल ीक \nलोककथा, त कर ई ि िलक्षण स ंग्रह  कयने छिथ।  ई सभ  कथा जे ल ुप् त  भे ल जा  रहल छल , शह र ी संस्कृितमे  \nपािलत नेना-भु टका ल े ल जे अनिचन्द्हा र  भऽ गेल  छल , मु दा ज िह मे  िमिथला बज ैत अि छ , जाि ह मे  अपन पू िषज \nबजैत छि थ , जाि ह मे अपना ल ोकिनक स मािज क स ांसकृ ि त क आिथषक आ मानित ािा दी  आस्था संिचत अिछ , \nत कर ितषम ान आ भ ििष्य  ल ेल  जो गा  कऽ राि ख दे लिन अिछ र ामलोचन ठाकुर।  िए ह  रा मरो चन ठाकुर  जे कहै \nछि थ हुनक हा थमे कल म निह  \"पंचकमिनय ां भाला\" छिन ।  \nमु दा ह मरा  तँ बुिझ प़िै अिछ , ह ुनक ह ाथमे कल म निह , चंपा-चमे ली, बेल ी-गेना, िसंगर ह ार क पंचस ुगंिधत  माला \nछि न।  त त बे निह, ित षम ानन कालक ल गभग समस्त  प्रिस द्ध स ाि ह ित्त क व्य ि ततत् िक पर ्प िर त  कु ंडिलय ा छंदमे  \nत था िसद्ध-अिसद्ध श त ािि ध ले खकक पर ्प िर त  दोह ामे जे ई  पिर चय  प्रस् त ु त  कयने छि थ , सेहो िह नका \nिमिथलाक मािट-पािन आ प र ंपरा सँ जो ़िै छिन ।  एकरा  त ँ  हम कहब , िह नक हाथमे मैिथल ी किि-पूज न लेल  \nप्रस्त ुत दह ी-धान-पान-मखान-िमठाइ  पू िर त  चु मानक डाला छि न।  रा मल ोचनज ीक सोझाँ जखन ह ुनक एिह  \nअंति िषरोधकेँ रखै छि लय िन, त खन ओ त ेना मु िस् कय ा उठि थ जेना किह  रह ल ह ोि थ - एत्त े सोझ नै छै बू झब।  \nडू बऽ प़िैत छ ै। \nह महू ँ मु िस् कय ा िद य िन-डू मू अ ह ाँ।  डू मल  तँ छीह े। ज ि नके रूचय ति नके गी त  \nगा उ। .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. . .. .. . .. .. .. .. .. . .. .. . \nमु दा नि ह  भाइ , अहाँ डू मू नि ह ।  फे र सँ उिग आउ।  अह ाँ  भने निह  माि नय नु , ह मरा पर  तमसाउ भने , मु दा ह म \nत ँ भगिानकेँ गो़ि  ल ाि ग कऽ  किह त े र ह ब िन- बचा िदअ भाइकेँ।  \n  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \n   क त ठ क  -स  क  \n   ट    क   क  \n            न ग  , ए    थ      छतग    छ ज   च स ट  ज  त     -     कऽ         छ थ  \nग  क   न   त  स     छ     द   कछ  स क   क   कछ  क क     त   सक भऽ ज  त छ थ     ग क  \nकत  स  द    क   त   क   ग     छ- स क     न    क क      न            क    नक न   छ थ  \nक     ख  च        त     ठ क  क ग     नक  न   जन छ      त     च क     , न   जन छ   क   \n        न, स    न      क जन ए:   न  च क,            ज  ड क घ   क क न  स क    क गत   न   \n  छ      च कस     , च    -    च  घ       स   त ठ क      थ   नस त न    घ     न      , एकट  \nख  क क त    कछ  ध   ख    ज  न      स झ   आ गन   भ त ठ क  , घ क ठ क  , स क ठ क   आ द \n     न,      ध ठ क   सभ स त न  न स   त ठ क  क  आ गनस       द  क न    क   ज  क न ठ क \n  त    न ज   ,जग   द न      थ        स  द  च न       गन  न    ख     क क न  त  न  सन, \n   आ   न   त  न न  ज द  न ञ   त     स   दन ज त    स   त ठ क   ज न  त न    क   ॲत क   न \nएत       चन क जन  एत   भ      ,     द द  क  क    चन क    चन ,   कन क     कन  द    क \nन     न  ज    स   तक  स  त , ज  छक   ज छ ,   ग   क  ज ग   आ द भ ट त   छ      ग       च -दस \nग ट  स   , सभ ट     एक ट  कऽ  ख    ज            -  न  ग        ,   न  ग  स   नक क \n  ट      कट, थ  -   न      त   नक    ओन  कट   ग    आ   ज   ज ग  एक  ख  स क \nच   द   थ न  खज   ,  ज   द भ ग ........  ज  द  क    ढ क ग     त     भनक ग        -\n   ज      त          न आ     त  क   ट             न  क ख        क....एत        चन ठ क  क  \n   न-   न   त न/भ   न           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nस   त ठ क     न  क न     -   ज तक  स         ग   ए    तनक न   घ                 स  ज    \nस त न  नक  कत  स   न    द  न  ,  कछ ए   खक  छ  त ओ   त क ग         द     त  त भ     \n     स  ज     त      क कण     क ख   क ठ क न न   क कण      (न    न     द  द       न) क   \nस खक   द  न कस  भ    न     न  क   त          न  स   त ठ क     ग   स  भऽ ग     च  क त \nकन  सक      भ           न   च क    ख क  भ       ट  ग  न   क   त   कक भ     झ  ज  \nसक छ  \n \nक कण        क  दआद-  द   न        धन   त आ     कस  स     त  ज न -त न        न  आ \nन न क   ट भ   ज        क द  स  स क  त         ट  ग     क  ट क भ      ग क  दआद स खद   \nठ क  क   त       ठ क      ढ क ग    त     थन    चग  द  न आ       क   न  स   न स ग  कछ  \nग ट     ख स      न    ट थ    नक  द  न   दस-  स ग ट क   स   सद त    त  छ  न  ओ क  ओ \nक   ट  क न न  सभक  भ    क    सख   थ  क      ग                  च   ध      द      क \nड   क      च  न     ख  त छ    ढ -  ख      त: स ख   क     न  ज  त         -     क  \nस  जक क न  आ   न ञ          क  ण   क      गत    झ   न  कक    खनद न  क        स ग \n     न    स           क     क   ट    सन ग      न  ण    क    स क  त छ  त    न  क न    \n            द न     स  ए      कक       ठ क  क द  न ट      ग-    गक ग   टक    त छ    \nए न             -  खक    ण  भ टक क  ण क  ण    त   तथ         ट क      आ  भ क   न आ \n     न     ग , त    ड  ,   न ख    क    क    स     छ    न   क  थ    \n  क ज   त क न    त ,   ट भ क क न      क     त, तक   च त    स     ज      क        \nत न-त न   ख   द ,        , च चक,   ज , ट    सन        क  क    त     स   तक   ट   ढत   \nकथ  क त      कऽ     ........ \n  ख न क     आनक ढ क  स  भ  तभ  गए ट  न        स  ज ड    त छ     न   भ जन   क  सभ \nछ  ए?   त द        क स      न    ण          कन  स न      स   तक    क भ त द      \n    क स   भ जन क  क   छ  भग  न स  क न  छथ न      ट  न   न  छ .....   ट    क   क \n    ख  -            भ आ,    आ, ख स   ,      ,   ख  क    न   तखन एक ट   न      त  \n   , सभक   द        ठ        क , च न-त  क क  न       टक  न ख सभ  ग  तद   कन त न   छ           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nएन    क  स ग भ त  न     स   त   न    ट क     सक च     क  घस     नएस   च  कऽ  ख  न \n   ख स -    न ,   खन  आ क ज  द      न  ण क कण     क         क   स क  क न   \n(    क ध  क  ख स  ए   स    ण     छ आ तक    द स भ त       चन ठ क   क क   च   ए    \nआ ओक    दक        खन त  न  भ     छ   द   त क त  ज   छ  ज   स       चनज क क क  क \nक  ख डक  न क जक  द ख  ज  सक ए  ए      आए  न   सभ ओ  न    ख  ग     छ-स   दक) \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nअर ििन्द्द ठाकुर-संपकष-9955155156 \nअप ू णषता जखिन िनय ित  ह ुअ ए [सन्द्दभष:र ामलोचन ठाकु र क काव् य- र च नाक म ू ल् य ांकनक अप ू णष प्रया स] \n  \nअहा  कल कत्ता! \nकल कत्ता!  कोलकात ा!  पिि म  बंगालक रा जधा नी !  \nित र ह ु त  जनपदक बेर ोज ग ार  सभक ल ेल  मोर ंगक बा द आ िदल् ली-पंजाब स ं पिह नेक दाि ल -र ोटीक िठकाना। \nजेकर  नाम स ं बहुत िदन त क कोनो र ेल िे स् टे शन निह  रह ए आ जेकर काम हा बड ा आ िसय ालदह सं चल ैत \nर ह ए। \nजेतय  हाल -ह ाल तक हाथ ि र तशा चल ैत र ह ए ,प्रितबंिध त  भे लाक बादह ु चल ए छै आ जेकर ा चलाबैक लेल  \nपश ुक निह,मनुष्यक उपय ोग ( ?) ह ोइत  रह ए , ह ोइ  छै ।  \nजेकर  भुइय ां िदआ कह ल जा इ  छै जे ई  भीत र  स ं फोंक   छै। \nएह न अमानिीय  न गर ,जेतय  लोकक भी़ि क बीच स ़िकक  पटरी  पर  कोय  मिर  जा इ ,त खिनअह ु र फ़्त ार क \nबबन्द्डर मे उि़िआइ त  ल ोकसभ  पर  कोनो असर  निह,ओक र ा भीत र  कोन ो उत् सुकत ा ,कोनो  स ंिेदना,कोनो टा \nभािना नि ह  जा गए।  \nजेकर  स्थापना 1690 मे  म ु द्म ी-भिर िफर ंग ी ित ज ार त ीसभ  कएने रह ए ,जे1772 मे  अंग्रे जसभ द्बार ा ―भारत  दैट \nइ ज इंि ड य ा‖क रा जधा नी बन ा एल गेल  रह ए आ 15 अगस् त,1947 कें अंित म अंग्रेज गिनषर जनर लक ििदा भए \nजएबा तक ज े नग र /शहर  भू मंडल  पर  रा ज करैक अ ंग्रेजी स पनाक प्रत ीक र ह ए।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nजे नगर  िह ंसा आ अर ा जकत ाक घर छै  आ जेतह ुका ना ग िर कगण आइय ो ए िह  िमथकक  भर ोस कर ैत अिछ ज े \nसा्य िाद ओकर संर क्षण करत  आ स भट ा ििघ्न -बाध ा सं पार  ल गा ए देत ।  \nजाि ह  नग र  पर  डोि मनीक ल ाि पएर ―द िसट ी आफ जोय ‖ नाम सं उपन्द्य ास िल िख एकर  िघनाएल बस्त ीसभ  कें  \nअन्द्त र ाःष्र ी य  स्त र  पर  कल ंिकत  कए स ाि ह ित्य क व्य ा िसायक कीित षमान बनएलिन आ ई साइ  धमषक कृप ाल ुता कें  \nमिह मामंिडत  कएल िन। \nसे, एिह  कल कत्ता मे मधुबनी क बाबू पाली गाम स ं आिब अपन जीिन क चािर  दश क स ं बेसीक अििध िबत ैिनह ार  \nकिि छि थ – र ामलोचन ठाकुर।  आ स े सामान्द्य  किि निह, घोिर्त  रुप स ं दुघष र्ष  (िकत ाब पर ―दुघ षर् ष‖ िलखल  \nदेखाइ त  अिछ,शुद्ध प्राय : ―दुद्धषर् ष‖ ह ेतए) अिग् नह स् त ाक्षर  छिथ  आ किित ा नि ह  कर ए छि थ,अिग् नले खन करए \nछि थ। इ ि त ह ास कें पछा़ि ैत,िमिथह ास कें धि कय ाबैत िमथक क घटाटोप म े धा िा मार ए छि थ आ श ाि ब्दक ताप \nएह न जे अपन पिह ल काव्य -संग्रह क नामकरण “इ ित ह ासहं त ा” करए छि थ। \nइ ित ह ासहंत ा बन ाम िमथकजीि ी \nर ामलोचन ठाकुर  स्िय ं कें  ―त ामसक किि‖क रूप मे प्रस्त ुत करबाक आग्रह ी छि थ आ एिह  ििशेर् ण कें  प्र मािणत \nकरबाक िम म े अपन किि त ा मे आिग भरैक पु र जोर  प्रय ास त किर त िह  छिथ , एिह  बात क पैरोकार ी कर ब ाक \nलेल  अ पन अिध ितत ा से ह ो ि नय ुतत  कएने छिथ । एिह  प्रय ा सक िम मे ह ुनक बह ुर र ास किित ा सभ \nकृित्र म,सू त्र बद्ध िकंिा ―लाउड‖ भए गेल  अिछ ।  िकन्द्तु हुनक किित ासभ क रचना काल कें देखैत  एिह  बात क \nप्रश ंसा आ स्िा गत  कएल  जएबाक चाह ी। मै िथलीक मस ुआएल ,िमझाएल पर ्प र ािा दी किित ा-साि ह त् य क जे पथार  \nओिह  काल-ििशे र् त क प्र का श मे आए ल छल ,त ेकर  पिर पे क्ष्य मे ई त ेिर एकदम अिभनि आ  िांि त कार ी बुझाइ त  \nअिछ। \n ―इ ित ह ास ह ंत ा‖ काव्य-संग्रह क प्र ाकट्य-काल अिछ उन्न ैस म इ स् िीक सात म दशक आ एिह  मे 1972 सं \n1977 क बीच िलखल  ―मै िथ ली‖ सं ―जेठुआ मेघ ‖ त क ए क स ोर य ( 16 टा) किित ा कुल 37 पृ ष्ठ मे  स मे टल  \nअिछ। प्रथम किित ा ―मै िथिल‖ मे  कििक श ब्दस भ फुफ कार  छो़ि ैत अिछ । त ामस उध्िषग ामी भे ल अिछ  – ―मै िथली \nकें िन स ं निह /नैहर े सं बल जोर ी िघिसअबै त  ल  गेल  छल रा क्षस र ाज ‖ िा ―ििदेह बा प पिह निह  देह  त् य ाि ग चुकल \nछि थन‖ िा ―र ाम छिथन नपु ंसक ‖ िा ―ह ुनके  जनमल  ल ि -कुश की िीर  पुरुर् हेिथन ‖ िा ―दशर थक बर खी मे  \nमै िथलीक आपसीक ि सपािर स क भ ीख मांगैत ती नू  बाप ते‖ – परा काष्ठा िदस जा इ त । िक न्द्तु ता मस क ई \nपरा काष्ठा, ई  उध्िषगा िमत ा अपन िेध-आकांक्षा लेल  की को नो ल क्ष्य सेहो िनध ाःि र त  कए ने अ िछ ?से िनधाः िर त  अिछ           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nत  देखाइ  िकऐ निह  प़िै त  अिछ? आिोश किि-किित ाक आन्द्त िर क श ित त  ह ोइ  छै,िकन्द्तु त खिन,जखिन ई  स ह ी \nिमकरात  मे ह ुअ ए ,संत ुिल त  हुअ ए । संत ुल न आ िमकर ात क(मात्र ाक) एक रत्त ी फ़कष एिह आिोर्क अिभव्य ित त  कें  \nगा िर  मे बदिल दैत अिछ , अिभजात् य क भ ार्ा मे जेकरा  श ाि ब्दक िह ंसा कह ल जा इ  छै । त ामसक स्िर  ―ििध्िंस \nमात्र‖ मे  स ेहो छै ,िकन्द्तु ह ाहा कार ी शीर्ष कक बादह ु एिह  किित ा मे ―नििनमाःणक माग ष प्रश स् त‖ ह ेबाक कामना  सेहो \nछै। बिढयां! \nसंग्रह क प्र ाय : प्रत्य ेक किित ा  कोनो ने कोनो स न्द्दभ ष सं जु़िल बुझाइ  छै,िकन्द्तु जेंिक ई  स न्द्दभ षसभ व्य िि-अंश  \nअिछ,समिि-अंश  निह,त ें पाठक लेल  सन्द्दभ ष क अज्ञा न किित ा कें बुझबा मे बाधक हो इ त  अिछ । प्रा य : इ ए ह  \nकार ण स ं ―नाटक,िनदेश क आ एक गोट किित ा ‖ िकए ने िकए  ह मरा  जी िकां त क ―ध ार  निह  ह ोइ छ मुत त ‖ \nसंग्रह क स्मृित  िदआए देलक,जे छपल त र ह ए सामान्द्य  रु प मे ,िकन्द्तु पु र स् कार क प्र त् य ा शा मे ओकरा ह ाडष \nबाउन्द्ड आ निका कभर  स ं स ुस िजजत  कएल  गेल  रह ए। ―सिषहार ा टी स् टाल‖ मे  पिह ल बेर  िकछु कलकित य ा \nदृश्य सभ आएल छै ,िकन्द्तु ओ किित ाक भाि-मूल म े निह  छै।ए िह  किि त ाक अंत किि क स्िग त  प्रि स ं होइत  \nअिछ – ―त  िक/ह मरो  ल ेल  किित ा िलखब/कुनू फैशन िथक िा आदित ‖। कििक अिग्नले खन एह न अति स् त त ह  \nमे  िकए पि़ि ज ाइ त  अिछ? स िषहार ाक किित ा बनैत-बनैत एकर  पिर णित  आत्मर ोदन मे िकए ह ोइ  छै ?एह ने \nअति स् त त ह क पुनरा िृि त  ―अन्द्त र क ज िाला ह मर ‖ मे  देखाइ  प़िैत  अिछ  जखिन  किित ाक प्रार ्भ  मे किि कहए \nछि थ – ―जनै छी ह म/शब्द मे  निह  छैक ओ स ामथ् य ष/क सकै जे स ह ी व्य ाख् य ा भािना कें आइ/ त द्फ िप बन्द्धु! ‖। ई  \nकिित ा बाद मे जा ए कए स ्हर ए छै ,िकन्द्तु ह ार ल मन सं की कोनो ज ीत क आशा क एल जा ए सकैछ ?प्रथमे  \nग्रासे मिक्षका पात :। जखिन शुरुए मे  शब्द कें स ामथ् य षहीन सकािर  ल ेल  गेल ,त खिन िब गुल  फूकए सं पिह ने \n―त द्फ िप‖ त  ल गा बिह  प़ि त  आ  ई ―त द्फ िप‖ त माम ह र बै -ह िथ य ार  कें  भोथ कएअिह  देत ,त ाि ह  मे कोनो  स ंशय  \nनिह ।  ―अग्रजक नाम/प्रजात ंत्र‖ िंशिादी  रा जनीि त क ििरुद्ध अिछ। एिह  मे िंशिादक ििरु द्ध कििक प्रित िाद बह ुत \nमु खर अिछ । िकन्द्तु जेंिक किि मात्र  अपन किित ा मे निह,अपन अिस् त त् िक आन-आन उपिस् थित  स ेहो रा खैत  \nअिछ – अपन िाि चकता  मे,अपन गि त ििि ध मे; त ें किि सं  ई अपे क्षा स् िाभाििक जे ओ कर िलिखत र चना आ \nओकर दैनिन्द्दनी अभ्य ास म े एकरुपता  रह ए, ििर ोध ाभास नि ह  हुअ ए। भार त ीय  स ाि ह त् यक ल ेखकस भक हमरा  स भ \nलग ज े मूल् य िान ििर ासत अि छ,ओिह  मे शब्द आ कम ष ए किह  िसक्काक दू  पह लू  मानल गेल  अिछ । साि ह त् य क \nलोक(पाठक स माज) अिधकां शत : भार त ी य  ल ोकमतक प्र ित िनिध त् ि करैत अिछ  आ ओ  ल ेखक आ ओकर रचना \nमे  फकष कए कए निह  देखैत  अिछ । एह न ि स् थित  मे ई  बा त  बहुत अनस ोह ां त  बुझाइ  छै  जे िंश िाद पर एह न \nत ीिर  प्रह ार  कर िनह ा र  किि कें  िंश िादी  िमिथला र ाज क पुनरा िृितक िललसा िकए छिन?एिह  र ाज पर्पर ा मे मात्र  \nसीत ाक बाप जनक नि ह , कराल जनक स न अत्य ाचार ी -व्य ि भचार ी र ाज ा से ह ो भे ल अिछ । एिह  किि त ा मे एक \nठाम किि कहए छिथ —―ओना/य ज्ञ आइ य ो ह ो इ  छै/छो ट सं ल  अश्वमे ध  पयषन्द् त /मुदा प ुरोिहत क बदल ा/ ह ोइत  छै          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nप्राइिेट  स ेिे टरी‖। उपरका प्रिक उत्तर  की एिह  पंि तत सभ मे  उपिस् थत छै ?ई  क्षोभ पुरोिह त सभक भाग (िह स् सा) \nिछ नैबाक आधुिनक युगक उपिम सं उपजल त निह  छै ?एिह  किित ा कें ―किि सोमदे िक ल ेल‖ समिपष त  \nकरबाक प्रत् य क्षत : कोनो त ारत ्य नि ह  बुझा इ त  अिछ । सो मदे िक स ंग मैिथ लीक प्रजात ंत्र कालीन िंश िादी  तत् ि \nद्बार ा कएल गेल  अनदेखी िा  ित र स् का र  िा अन्द्य ा य क आकल नक स मय आइ छै , त िह य ा नि ह  र ह ए जि ह य ा ई  \nकिित ा िलखल  गेल  रह ए।―अग्रजक नाम/केह न लाग त  अहां  कें ‖ मे  जेहन  िीभत्स िचत्र ण अिछ,से केकरह ु \nर ोइ य ां भु लकाए दए सकैत  अिछ।  अिस र िादी-परा श्रय ी लोकिनक एकटा ििशेर्  स ुििधालोलू प िगष हो इ त  अिछ,जे \nअिस र  ता ़िैत  र ह ैत अिछ,अिस र  पाि बत िह  अमरबेल क ल त्त ी ज कां कोनो  श ित त शाली अिस् त त् ि पर  पसिर/लति र  \nओिह  अिस् त त् िक रत त  स ं अपन पोर्ण-संिद्धषन करए लाग ै त  अिछ । ए ह न िगष पिह नह ु र ह ए ,आइय ो छै आ भ ििष्य ह ु \nमे  रह त ए । ए ह न सिषज्ञात  य था थष कें  नि कल ेिर मे  िचित्र त  कए िकछु प्रि ठाढ कए दे ब — कििक की एत बे टा \nकाज  छै ? एह न परज ीिी  त त् ि क ठोस आ स्पि पह चान कर ए मे  किित ा िकए चु िक र ह ल छै ? एत य  ल ेखनक \nअिग् न मस ुआएल िकए छै? उ नटे ई एिह  कथन कें प्रम ाि णत  कए रह ल छै जे ―किित ा  मानिसक व्य िभचार क \nलेल  शब्दक य ू टोिपय ा अइ ‖।―अग्रजक नाम‖ शीर्षकबला त े सर  किित ा ―ह म िबसिर  गेल  छी ‖ उपश ीर्षक सं ―किि \nजीिकांत क ल ेल ‖ अिछ। (अकस्मात  मन प़िल जे फेस बु क ,िट्िटर आिद सोशल  स ाइ टस भ पर ज ेकर ा कम \nिमत्र  ि फालोिर  रह ए छै ,ओ बेस ी िमत्र िा फालोिर बला कोनो व्य ित त  कें  टैग करैत अिछ ,जाि ह  स ं  ओकर बात  \nबेस ी लोग त क पह ुंचए) स ाि ह त् य क िििभन्न िि धा क अित ि र त त  जी िकांत क धु र झािरत ा प त्र-लेखन मे  स ेहो रह ल \nअिछ। त ें पत्र-लेखन सं सन्द्दि भष त  किित ा कें हुनक नाम सं जो ़िब प्रथमदृिय ा उि चति ह  बुझाइ त  अिछ । ई  \nअल ग बात  जे जीिकां त क लेखन(पत्र सिह त ) के के न्द्र  मे  औ र  जे िकछु ह ु अए,िसंगर ह ार,ह ीना,र जनी गंध ा,कमल \nआ ओढू लक फ़ू ल िा खजन िच़िैया  स ं मह मह -चहचह करैत िात ाि र णबला ना स् टे िल् जय ा नि ह  रहिन। ए िह सभ \nप्रतीकक माध्य म सं किि जं कोनो आन बात (आप कता ,र सगर  गपबाज ी ,ग्रामीण सौन्द्दय ष आिद-इ त् य ा िद) कहए \nचाह ए छि थ त बा त  अलग। ―एिह  ज्बूद्बीपक भार त  खण्ड मे‖ प्राचीन प्रती कस भक माध्य म सं स्ित ंत्र त ा \nआन्द्दोलन, स् ित ंत्र त ा प्रािप्त,केन्द्रीय  स त्त ा-प्रितष्ठानक िनर न्द्त र  स बल आ आमल ोकक िनब ल होइ त  जा एब,लोकत ंत्र ी \nसंसद आ चुनािी प्रििय ा पर प्रह ार  कएल  गेल  अिछ । किित ाक नकार -भाि त पचै त  अिछ ,िकन्द्तु एकर  नैर ाश् य-\nभाि व्य िथत-िचिन्द्तत  करैत अिछ। स् ि त ंत्र त ा भे टब अ पना-आप मे अनमोल  िस्त ु छै। स् ित ंत्र त ा प्रािप्त क बाद स भ \nबेजाय िह-बेजाय  भेल ए की ?आ जं छुछछे बे जाय िह -बेजाय  भेल ए त  की भििष्य क बे ह त र ी क कोनो छोट -क्षीण \nिकर णह ु बांचल निह  छै ? जं ―अिह ना िबत ल जा इ छ/ िदन पर िदन /मास पर मास/बखष पर बखष ‖,त  की ई मिन ल ी \nजे ई  ज्बूद्बीप भ ार त  खण्ड क भ ुइय ां िीर -ििह ीन भए गेल ए? जं एना छ ै त  दुद्धषर्ष  अिग् नह स् त ाक्षर  ल ोकिन, ह ुनक \nसखा-समु दाय  कोन बील मे  नुकाएल छिथ ?जे शंखनाद ―समानधमाःक नाम‖ मे  कएल  गेल  अिछ ;कणष,एकलव्य, \nशंबू क, िशि आिद िमथकीय  पात्र क माध्य म सं इि त ह ास-पु र ाणक होिलका-दाह  करबा क ,रामरा जय पर थु कबाक ,          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nपांडुक नपु ंसकताक संग -संग ओकर ज न्द्मक कथा ,परी िक्षत क दु र ाचािरत ा,र ामक स्िेछछा चािर त ा, आचाय षक \nकुकमषक पदाःफा श करबा क आह्वान कएल गेल  अिछ , िगष-संघर्ष आ संगि ठत शितत क चचाः कएल गेल  अिछ ,से \n―एिह  ज्बूद्बीप… ‖ मे  नदार द िकए अिछ ? ई  कििक द्बैध,कििक िैचािर क द्बैध त नि ह  अिछ? अपन सम कालीन \nपिर दृश्य क अत् य ाचार-अनाचार  पर  नैर ाश् य -भाि स ं गबदी माि र  थस  ल ए लेब आ िबत ला ह ा कोनो िमथकीय  य ुग \nपर फां़ि ा बाि न्द्ह कए चिढ द ौ़ि ब दुद्धषर्ष क श्रेणीक िि शेर् त ा  भए सकैत  अिछ  की? आ की ई  स ्म ुख -संघर्ष सं \nसुििधाज नक दूर ी बना ए कए  स्िय ं कें  स ुरिक्ष त  रा खबाक  मनोिृितक पिर चाय क अिछ?द्बै ध एत बे निह  छै।का व् य  \nजीिन मे ―िमिथलाक पाह ुन‖क  रा मरा जय पर थु कबाक आह्व ान आ व्यित त गत  जीिन मे पाह ुनक ससुरािर बला \nर ाज क मांग  करब — द्बै धक परा काष्ठा छै आ एहन भय ंकर ि िर ोध ाभास कििक व्य ित त त् िद्ब य क खिण्डत  छिि \nबनबैत अिछ।―ओना ह ोइ त  त  इ एह  आएल  अिछ ‖ िात य-खण्ड कें बेर -बेर दोह र ाएब आ अन्द्त  मे िबग ुल  बजा ए \nदेब—त ाि ह  स ं अमृ त -पानक स मय आिब जेतए ,ई  आन त आन ,कििक कोनो समानधमाः-समानकमाः कें  स ेहो एह न \nििश्वा स हेतए—त ाि ह  मे सन्द्दे ह । िकन्द्तु किि सेहो िज िद य ाह छिथ आ एिह  दुनू  किित ाक  स भट ा कोर-कस र  \n―अग्रजक नाम/इ ितह ासह ंत ा‖ मे  िनकालबाक प्रय ास कर ए छि थ।―इ ितह ासहं त ा‖ किित ा मे लाल भ ोर  स ं जु़िल \nप्राय : प्रत्य ेक िाम श ब्दािलीक प्रय ोग  भेल  अिछ । एिह  मे फ्रांस-रूस-चीनक िाि न्द्तक कथा,ििय त नाम-लाओस- \nक्बोि डय ा-चीली-तय ू बाक संग्रा म कथा,रूसो-मातसष-एिन्द्जल्स-लेिनन-स् टािलन-माओ-चू ते -ह ोि चिमन्द्ह-मार कुस-नेरुदा-\nसात्र ष-कैस् त्र ो-चेगुएिार ा आिदक  नाम,र ाज कमल-सुकान्द्त-गो की-लू  स ू न -लुम ु ्बाक मृ त् य ु स्िा द आिद-आिदक चचाः \nभे ल अिछ । किित ाक अंत  ―देखैत निह  छी/ ह म र ा ह ाथ मे / चमकैत पंचकिमय ां भाला/ चिल प़िल छी ह म/लाल \nटु ह टु ह  रत त  स ं/ि परथीक ििश ाल िक्ष पर /ि लखबा लेल  एगो  किित ा/ एगो कथा /एगो  इ ितह ास/आ स्िय ं बिन ज ेबा \nलेल /एगो  घटना/एगो ना म/एगो  इि त ह ास। ― सं होइ त  अि छ । ििलक्षण ििर ोध ाभास! ल ाख  मगज मार ीक बादह ु एि ह  \nअंत कें ―ििोि तत‖ िकंिा ―व्य ाज  स्त ुि त‖क रूप मानए मे  भीर्ण स ं भीर् ण स ाि ह त् य ाचाय ष -संिह त ाचाय ष कें स ंकोच \nह ेतिन।―इ ितह ासहंता‖ द्बार ा ―इ ित ह ासजीिी‖ ह ोएबाक कामना कल्पनात ीत  अिछ , अििश्वसनीय  अिछ ।  ―अनुजक \nनाम/काज  अह ींक िथक ‖, ‖व्य िस् थाक नाम/चेतौ नी‖ आ ―जेठुआ मेघ ‖ छोट-छो ट आ नी क किित ा अिछ।  \n―कंकाित ीक कैबर े‖ मे  ने कि ित ा अिछ ,ने व्यंग् य,स् त र ह ीन ि टप्पण ी अिछ।  ―सांझ हमरा  आंगन मे ‖ किित ा कोन ो \nभांज सं अिग् न लेखनक चौह द्दी मे निह  अंटै त  अिछ ,िकन्द्तु ह म अिधकार पूिषक एिह  किि त ा कें स ंग्रह क स िषश्रे ि \nर चना मानए छ ी ,घोिर्त  करए  छी।  \nअिग् नक पोस् टर आ मातसष िाद क प्र ह सन \nसमालोचना क ल े ल कु छ सि ष स् िीकृत मान्द्य त ासभ  अिछ ।  स मालोचना  दुर ाग्रह  स ं रि ह त ,भािुकता सं बचल  आ \nदलबन्द्दी स ं उपर उठ ल हएब ाक चाह ी। आचा य षल ोकिन एक स्िर  स ं एिह  काज ल ेल  ―सह ृदय ह ृदय ‖ कें प्रामाण्य           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nमानलिन। ई  ―सह ृदय ह ृदय ‖ की िछ ए? अिभनिगुप् त क मत  स ं िज नकर  मन -रूपी मुकुर — मनोमुकुर,जे काव्य शीलनक \nअभ्य ास स ं स्िछछ भए गेल अिछ — मे  िणषनीय  ििर्य  मे त न्द्मय  भए जएबाक योग्य त ा अ िछ , िएह  हृदय-संिादक \nभाजन र िसकजन सह ृदय क ह ाए स कए छिथ।  \nई  स ंग्रह  (इ ितह ासहंता) अपन अिलोकन -मनन ल ेल  पाठक  कें  ई छ ू ट निह  दैत  अिछ  जे ओ अपन िह साबें एिह  \nमे  डुबकी मार ए ,काव्य-साग र  मे  हेल बाक आनन्द्द िलअए,मन हुअए त  एकाध घोंट पीि बअहु िलअए आ एकर \nपािनक ता सीर क अपन ढ ंग सं आकल न करए। पाठकक एिह  ल ोकत ंत्र ी  अि धकार क स् ित ंत्र  उपयो ग मे एिह  \nपोथीक ब्लबष पर अंिकत  िटप् पण ी कोनो िर ंगमास् टर जकां बाध किह  टा नि ह  हो इ  छै , ओ  को़िा फटकारैत ई  \nिनदेश (आदे श ) सेहो दए छै जे एकर ा को़ि ाक लह र ा नक  अनुपात िह  मे पढ ल आ अ थषग्रह ण कएल  जा य । ठीक \nओिह ना,जेना िैिदक मंत्र कें बुझबाक ,अथष-ग्रह ण करबाक लेल  उदात्त ,अनुदात्त  आ त्िि र त क स ंकेत  अंगुरीक \nमाध्य म सं कएल  जा इ त  छै। एना  मे पाठकक स ंकट अपा र त ाक पार  चिल जा इ  छै।पि ह ने त ओकरा खु लल \nआंिख स ं देखबा पर प्रित बन्द्ध ल ाग लए,फेर  ओकरा एकटा ििि शि उपकरणक माध्य म सं ,ििि शि कोण \nसं,ििि शि िस् थित  मे देखबा लेल  बाध्य  कएल \nगेल ए।  पिर णाम ई जे पाठक मूल -िस् त ुक मौि लकता सं छत्त ीस ल ग् गा  दूर  भए गेल ए आ ओकर दृिि(ििज न) \nकें       \nकेिलडोस् कोिपक भ्रम गछ ाि र  लेल कए। (बहुत स ंभि जे ह म ह ुं एिह  पर  िलखैत काल एकर मौि लक तत् ि स ं \nकतेको लग्गा ह िट भ्रिमत  भए  गेल  होइ  आ हमर ―सह ृदय ह ृदय ‖ कतह ु लंक ल ए लेने  होइ । )  \nब्लबषक िटप्पण ी मे  एक ठाम िलखल  अिछ  – “िह नक(किि क) िचन्द्तन धार ाक आधा र  अइ  मात सषिाद,फल त : \n―िगष-संघर् ष‖ आ तइ  पर  आधा िर त  िािन्द् त,िह नकर  रचन ाक मूल ह ोइ ए। “ िटप्पणीकार  जा िह  ििचार / िचन्द्तन \nधा र ाज ि नत  रचन ाक गप टीपए छिथ , ओकर एकटा स ुदीघ ष  इि त ह ास रह ल अिछ ,जेकर ा मात सषिादी िच न्द्तक ―ििश्व \nकिित ा‖ कहए छि थ । एिह  स ं इ त र  किि त ा मात सषिादी दृिि  मे ― बू जिाः किित ा‖ अिछ। मा तसषिाद आ मात सषिादी \nकिित ा दुनूक उद्घाटक स् िय ं  मात सष कें माि न सकए छी।  मात सष ,एंज ेल्स  आ ल ेिनन कें  प्राय : र ाज न ीि त क िचन्द् त न \nआ स ििय त ाक लेल  जा नल जाइ  छिन , िकन्द्तु ओस भ अपन सामाि जक-र ाज नीि त क िचन्द् त ा कें य दा-कदा किित ाक \nमाध्य म सं स ेहो व्य तत  कएने  छिथ।  मात सष लेल  किि -कमष साि भप्र ाय  रह िन। एक िदस  ओ अपन पत्नी  जेनी कें \nस्बोिधत  प्रेम  किित ा आ दोसर  िदस िचिकत् सा,आचार  स ंिह त ा आ ग िणत स न शुष् क ि िर्यसभ कें ल ए कए \nकिित ा िलखल िन।  मात सष एकटा किित ा मे कहए छ िथ –―नि कए दे ब ई स ंसार  स दैिक ल ेल /ि कए त रि च \nनिह  स कए छी नि स ंसार  ह म ‖।  एंजेल्स  िलखए छि थ -―प्राय : ित र ोि ह त  भए चुकल  अिछ  दीिप्त पििमक/ध ी र ज          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nर ाखह?/ आबैत  अिछ  नि श्रम-मु ित त-िदिस/आरोि ह त  हए त  स ू य ष फेर  स दालोिकत  िसंहासन पर/ और  ई ि चन्द्तासभ \nर ाि त क/अ स् त  भए जाए त ‖। लेिनन अपन एकमात्र  किित ा ―संघर्ष‖,जे ओ बाल् टीक नदीक कछेर  पर  िस् थत एकटा \nगा म मे  गुप्त िासक अििध मे  िलखने छल ा , मे  िलखए छि थ- ―बढल च लह  भू खल  ल ोकि न/बढल चल ह /बढल  \nचल ह  स त ाएल ल ोकसभ /आगू  बढ ह  अपमाि नत  जन/मुितत -जीिन िदस/ग र दि न पर र ाखने  जुआ \nउछचिगषस भक/चलह ल़िा ई  मे  स िषहार ा‖। माउत् सेतुंग चीनी  िािन्द्तक पिह ने स ं किित ा िलखब शुरू कएने \nर ह िथ।  ह ुनकर अनेक किित ा नमह र  अिभय ानसभक बीचक अिछ । ह ुनक काव्य  य ात्रा 1925 सं 1965 त क \nजार ी र ह ल। दुिनय ांक मजदू र -समु दाय  कें  एकजुट करबा क  ल ेल  जा िह  अन्द्तर ाःष्र ीय  गी त क रचना  ििश्व सिषहार ाक \nइ ित ह ास म े एकटा िां ित कार ी  भुिमका िनभएल क,ओकर श्रेय पेिरस मे जनमल  एजेन प ोि त ए कें जा इ त  \nअिछ।―इ न्द्टर नेश नल‖ शीर्षक सं प्रिसद्ध ई ग ीत  1871 क मई  मासक खूनी पर ाज य क बाद र चल  गेल  \nछल।ििय त नामक होचीिमन्द्ह िांि त कार ी य ोद्धाक स ंग-संग एक संिेदनशील  किि सेहो छला। ह ुनक किित ासभ  \nह ुनक पोथी ―जेल  डाय र ी ‖ मे  स ंग्रिह त  अिछ ।  ओ अपन ―ह जार  कििक किि त ा संग्रह कें पढला पर ‖ शीर्षक \nकिित ा मे जनत ाक पक्षधर  कििलोकिनक रचना-दाि य त् ि क िनधाःर ण एिह  पंि तत  मे कएने छि थ – ―र चबाक चाह ी \nगी त  हमर ासभ  कें  फौलाद ढा लल/आ जानबाक चाह ी किि सभ कें हमल ा कर बाक पैं त र ासभ ‖।  चीनक ल ू  श ू न \nआ रूस क माय कोि स् की कें स ेहो एिह  िांित का र ी पर्प र ा क मानल जा इ त  अिछ ।  त ुकीक नािज म \nिह कमत,िचलीक पाब्लो नेरुदा,जमष नीक बतो ल्द ब्रेख्त  आिद क अित िर त त  तय ुबाक र ेि जन  आ िनकोलस  \nिग िल् य न, ग् िाटेमालाक ओतो र ेने  कास् त ील् य ो,स् पे िनश किि डेििड फ़े नाःदेस, बल्ग ेिरय ाइ  किि  िनकोला \nिाप्सार ोि, इंग् लैंडक लुई मै कनी स आ िचल ीक ििन्द्से न्द्त य ुरोिार ो आ पैब्ल ोद र ोस् य  आिद अनेक नाम एिह  पर ्प र ा \nमे  िगनाएल जा ए सकैत  अिछ ।  अजेिन्द्ट ना मे जनमल  चे  ग् िेिेराक नाम आइ य ो िां ित क  पय ाःय  मानल जा इ त  \nअिछ। िचिकत् सा ििज्ञ ानक िशक्षा पूणष कए चे दिक्षणी अमेि र काक य ात्रा कएलिन।  ग्ि ाटे मालाक सर कार क \nत ख्त ापलटक बाद ओ स ीध ा मैित सको पहुंचल ा ,ओतय  कै स् त्र ो सं भें ट भे लाक बाद त य ू बा पहुंिच ओतह ुका संघ र्ष  \nमे  स ि्मि लत  भेल ा आ तय ू बाक नाग िर क बिन गेल ा। ब ह ुत  गोटे  कें  ई अििश्वसनीय  ल ाग त िन जे चे ग् िेिेरा किि -\nकमष सेहो करैत छला।  ―कैस् त्र ोक लेल‖ शीर्षक किित ा मे  हुनक कुछ पंित त  छिन —―पिह ल गोली दिग त ि ह /संपुण ष \nिन जाग त ए ििस् मय स ं आ/ ओतय  ओिह  क्षण  एकटा शांत  टुक़िी /प्रकट हेतए , अहां क  बाह ु सं ‖ आ ―आ जखिन \nबबषर पश ु चािट र ह ल हएत / अपन घाय ल भुजा/ चोट कएल क अिछ  जा िह  पर  तय ू बाई बछाः/ह एब ह मस भ अहां क \nबाह ु सं स टल /ग िोन्न त  छात ी त ानने ‖।  दिक्षण अफ्रीकाक श्वेत(बोथा) स र कार  स ं मुितत-य ुद्ध मे शह ीद भे ल \nसोलोमन मह लांग ू  आ बेंजाि मन मोलाइ स स न देश भतत  आ िांित कार ी क िि इ एह  पर ्प र ाक र ह िथ ।  \nििदेश क एिह  ती िर  पिर िमाक  बाद अपन देश घ ुिरकए देखी त  एत ह ु मातसषिादी -िामपंथी किित ा आ कििक \nउपिस् थित  भेट त ।  ए ह न किि सभ मे  ते लुगुक सुब्बार ाि पािणग्रह ी आ चे र ाबंड रा जू क स ं ग -संग एम टी खान ,          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिनिखले श्वर  आ िर िर ा र ाि; पंजाबक अित ार  िसंह पाश ,अमर जीत  चन्द्दन,सुरज ीत  मोह नज ी त ,लाल िस ंह  िदल \nआिदक नाम ल ेल  जा इ त  अिछ ।  एिह  आल ेखक आलोछय  किि जा िह  बंग ालक र ाज धा न ी  मे चािर -पांच दश क \nगुजा र लिन,ओिह  बंगा ल मे से ह ो एि ह  िां ित का र ी किित ाक  नमहर  पर ्प र ा र ह ल अिछ ।  ििद्बद्जन एकर ा नज रुल \nइ स् लाम स ं श ुरू मानए छिथ आ एिह  क़िी मे निारुण भद्भ ाचाय ष ,सुकान्द्त  भद्भ ाचाय ष (जे ―पार पत्र‖ मे  स ंकिलत \nअपन र चनाक माध्य म सं जन -जाग र णक श ंखनाद कएने छिथ आ िजन कर नामक च चाः आल ोछय  स ंग्रह क \nकिित ा ―इ ित ह ासहं त ा‖ मे  भ ेल अिछ । ) , सर ोज दत्त, रोणाचाय ष आिदक नाम स ि्मिलत कर ए छि थ।  \nएत य  मात सष सं ल ए कए रोणाचाय ष त क के चचाः एिह  उ द्देश्य  स ं कएल  गेल  अिछ  जे  िह नका सभक िांित कार ी \nलेखनक य ोग दानक पिर पे क्ष्य मे अिग् नले खनक,जेकर  िचन्द्त नधार ाक मूल मातसषिाद घोि र्त कएल गेल  अिछ ,सह ी-\nसह ी िज न कएल जा ए सकए ; दुद्धषर् ष अिग् नह स् त ाक्षर,अिग् नले खन आ ओ कर पिह ल दस्त ा िेजक उदात्त  , अनुदात्त, \nत् ििरत  कें  स ाथषकताक कसब द्भ ी पर पर खल  जा ए सकए।  ई आकलन कएल जा ए स कए जे ई किित ासभ  \nमातसषिादी पर्पर ाक बीच अपन उपिस् थित क स ंज्ञा न करा बैत अिछ की नि ह ? िकन्द्तु एिह  पर  आगू  बढ ए सं \nपिह ने “देश क नाम छलै सोनिच़ि ैया”क हिा ई  स िेक्षण आ  “लाख प्रि अनुत्ति र त” पर ििह ंगम दृिि फेर ल \nजाय । \nदेश क नाम छलै सोनिच़ि ैया \nिर्ष  1986 मे  प्रकािशत  एिह  स ंग्रह  मे कुल 64 पृ ि मे  स मे ट ल ―मै िथली सं‖ सं ―िकछु क्षिणका‖ त क 21 टा \nकिित ा संग्रिहत  अि छ।―इ ित ह ा सह ंत ा‖ जकां एिह  स ंग्रह  मे किित ासभ क रचना काल अंिकत निह  अिछ ।  \nपिह ल किित ा ―मै िथली सं‖ मे  किि चािर  कोिट ल ि-कुश क कु् भकणी िनरा म े सू त ल  रह बाक ,चािर  कोिट \nसंत ानक नपुंस क हेबाक घोर् णा कर ैत मै िथली सं काली -कराली- खप्परिा ली बिन  एक बे र,मात्र  एक बे र  प्रलय  \nमचाए देबाक आह्वान करए छिथ, िकन्द्तु ह ुनक संशय ग्रस् त  मन मै िथली कें ि ैकिल् पक प्रस्त ाि दैत कह ैत अिछ—\n―जं स े निह  क पाबी/ त  हमर  अनुरो ध/ खा िलअ िबख/ि कन्द्तु/ििदेहक नाम कें/बदनाम जुिन कर ी ‖। एि ह  किित ा मे \nकिि भार्ाक शित त क प्र ित  एह न भय ंकर रूप स ं िद्बधाग्रस् त  िकए छि थ? ह ुनका धमष  कें अफीम मानबाक \nमातसषिादी मान्द्यत ा िबसाि र  काली-कराली-खप्परबा लीक श र णाग त  हेबाक मानिसकत ा मे िकए घु िर य ाबए प़िल \nछिन? ह ुनका मैिथल ीक िबख खाएब मंजू र  छिन ,िकन्द्तु ििदेहक ना म बदनाम ह एब मंजू र  निह।  िकए? एकर  की \nअथष? ओ मै िथलीक मूल् य  पर  िमिथला-र ाज क प्र ाि प्त िा पु नज षन्द् मक महत्त ा कें स न्द्दिभ ष त /प्रित पािद त  कए रह ल \nछि थ की? ―सु छचा मैिथल‖ किित ाक प्रार ंिभक प ंित त सभ मे  अथाःलंकार क ―व्य ाज  स् त ुि त‖ भे द उपिस् थत \nअिछ,जाि ह  मे उपर स ं देखल ा पर त ओ िनन्द्दा बुझाइ  छै ,िकन्द्तु ओ ह ोइ त  अि छ िस् त ु त : प्रश ंसा!  किित ाक          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिद्बत ीय ाद्धष म े उपमे य,उपमान, साध ्यष,िाचक आिदक तेहन ििि चत्र धालमे ल छै जे अथष मे  अनथष आ अनथष  मे \nअथषक अनेकानेक ििस् फोट ह ोइ  छै। ―गुद़िी  स ं अपन अंग झपने दाबा पर िचप़िी पथै त  भार त ी ,मिर  चु कल  \nह ीर ामिन स ुग्गा आ त ीन िदन( मात्र ) सं अपन पेट  कें तौ नी स ं बन्द्हने एकजिनय ा एकचा र ी मे स्ित : प्रमाणम \nपरत : प्रमाणम र टै त  मह ापंिड त ( ?) मंडन िमश्र‖ त क त ई  बुझाइ  छै जे किि पतनक दृश्य  िचित्रत  कए रह ल \nछिथ, िकन्द्तु किित ान्द्त  मे ―जाि न ने/कोन शंकर ाचाय षक/प्रतीक्ष ा छिन‖क ििोि तत  माथ सं उपर बिह  जा इ त  \nअिछ। (ई पाठक/आलोचकक अपन बु िद्धक स ीमा स ेहो भए सकैत  अिछ )मैिथल लोकिन केत बो गाल \nबजाबि थ,शंकराचाय षक आएब कोनो शुभ  आ स्िागत य ो ग् य  बात  त नि ह  भेल  रह िन मंड न -भारत ी ले ल! मंडन स् िय ं \nपरा िज त  भेल  छला शंकर ाचाय ष सं आ भ ार त ी द्बार ा शंकर ा चाय ष कें पर ाि जत  करबा क जे गौ र ि -गा था बुनल गेल  \nअिछ,त ेकर  अन्द्तकषथा त  औ र  ग्लािन दा य क अिछ । शंकरा चाय ष सन ब्रह्म चार ी,उद्ऩद्भ ििद्ब ान आ श ास् त्र-ममषज्ञ क ें \n―कोकशास् त्र‖ सन ििर्य  कें  माध्य म बनाए परा िज त  करब बह ुत गौ र िपूणष आ स ्म ानजनक गप निह  अिछ ।  \nकिि एिह  किित ाक माध् य म सं मैिथल क ―कोंढ मे खाज ‖ बला मुह ािर ा चिर त ाथष ह ोइत  देखबए चाह ए छि थ की ? \nअपन शब्द-प्रयो गसभ  मे किि  जा िह  त ामसक प्र दशषन कर ए  छिथ ,त ेकर  आधार  पर  त  इ एह  मानल जएबाक \nचाह ी,जं किित ाक पु िाःद्धष कें व्य ाज-स् त ुितक श्रेणी मे निह  र ाखी त ।  ―चेत ौनी‖ पोस् टर किित ा अिछ आ प्र ाय : त ें \nअधषिय स् क अंधो त् साह  आ िि िेकह ीन धमकी-चमकी कें ए कर अन्द्तिषस्त ु बनाएल गेल  अिछ —―र तत धा र  \nबह ाएब/राष्र  की धो -धो  चाटब ?/ बरू आिग  लाग ौ एइ  रा ष्र /ि बलिट जा ओ भारत /अन्द्हर ा धृतर ाष्र /ि ह न्द्दी के  पोसा \nकुकुर—शैतान/निह  त  ई ि मिथ ला देश  बनत  ििश्व के दोसर  बंगला देश ,दोसर ििय त नाम‖।  एह न शब्द ,एह न \nभाि,एह न कथ् य,एह न भौंकी जं किित ाक त त् ि अिछ  त गा म -देहात क गमार  स् त्र ीग णक  बीच होइ बला र ा ़िी-\nबेट खौकी की भे लए ? मह ाका व्य? ई  ठीक छै जे कथ् य क  दबाि किि कें उपयुतत  भार्ा आ रूपक िनर न्द्तर  \nखोज क ल ेल  बाध्य  करैत अिछ । प्रभ ािशाली भार्ा आ रूप क ई खोज  रचनाका र  कें  िििभन्न  प्रय ोग  िदस प्रिृत \nकरैत अिछ। िकन्द्तु ई  खो ज कििक असािध ानीक िस् थित  मे ओकरा भटकािबत ह ु अिछ आ ई भटकाि ओकरा \nभार्ाक अपव्य य  िदस लए जाइ त  अिछ । ई  ि स् थित  खत र ना क हो इ  छै। भार्ाक अपव्य य  ब़िबो लापन कें जन्द्म \nदैत अिछ,जाि ह  स ं किित ाक  स्िाभाििकता कें त क्षि त  पह ुंचत िह  अिछ,कििक ििचार  मे  स त ह ी आस् था कें \nदेखार  स ेहो करैत अिछ ।  एि ह  पोस् टर कििताक अल गा ििादी , क्षेत्र ीय त ािा दी आ िमथ कजी िित ाक उपिनिेश िादी  \nमानिसकताक स न्द्दभ ष मे  मन पा़िैत चल ी ज े पंजाबी किि  पाश अ पन िांित कार ी सोच आ स मझक त ह त  \nििश्वक व्य ापक जनता आ स िषहार ा िगषक पक्षधर  हेबाक चल त े संप्रदाय िाद, अल गा ििाद,क्षेत्र ीय त ािा द,जाि त िाद \nआिदक िखलाफ अपन पित्र का आ रचना क माध्य म सं एकटा व्य ापक मुिहम चल एने रह िथ।  ओ खिलस् त ान क \nिखलाफ र ह िथ,त ें ह ुनकर ल़िा ई  एकर ह ु ििरु द्ध छल।  इ एह  कार ण रह ए जे 23 माचष,1988 कें खािलस्त ानक \nपक्षधर  ल ोकिन ह ुनका माि र  देल क आ एिह  तर ह ें पाश अपन िांित कार ी भु िमकाक का र ण श ह ीदक मौत  मर ला।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n‖कहैत छला बाबा ‖ मे  धमष आ धमष स् थल क यथाथष पर  बहुत कुछ कह बाक गुंजा इ श र ह ए ,िकन्द्तु किि एि ह  ििर्य  \nपर समग्रता मे स मधानल प्रह ार  करबा  मे िह चिकचाए गेल  छिथ आ बीध पुर ाबैक लेल एकरा  मात्र  छुिबकए \nछो ि़ि  देने छिथ।  धमष आ ध मष स् थल क स भ सं बे सी ििकृित  एकर पंडा -पु र ोि ह त  व्य ि स् था मे  अन्द्तभूषत  छै,जेकर  \nििर ोध  कए ओकरा िनमूषल  करब कोनो प्रगित शील व्यि ततक/कििक का्य  हेबाक चाह ी ।  स े कामना एत य  \nअल ोि पत छै। एि ह  िह च िकचा ह िटक पाछ ू  कििक व्य ित त ग त  पृिभूिमगत  कोनो अिर ोध क तत् ि िा मानिसकता  \nअिछ की? ―भूख‖ किित ा मे पेट  आ सेतसक भ ू खिह क सभकुछ हएबाक घोर्ण ा आपि त्त जनक आ अ स् िीका य ष \nअिछ।  जं इ ए ह  दुनू  भू ख स भकुछ छै ,त खिन किि कें क िित ा िलखबाक भू ख िकए ज ाग लिन ? मै िथली मे \nलेखन सेतस क भ ू ख त िकन्नह ु निह  अिछ ।  ई  त ―घर फू ंक ,त माशा देख ‖बला काज  अ िछ ।  हृदयक शोि णत  \nजर ाए रचन ा करू , अपन जो़ि ल पाइ  ल गा ए ओकर ा प्रकाि शत  करू आ घर -घर ज ाए कए पढबाक आग्रह  स ंग \nपोथी बांि ट आउ। त ें एकर ा पे टक भूख स ेहो निह  मानल जा ए सकैछ।  स ाि ह त् य कार  ज ीिन कें  देखैत  अिछ  त \nजीिनक पार  स ेहो देखैत  अिछ ,त ें ओकरा सं एह न ित त व् य  एकदम अिांिछ त  अिछ ।  ि ह प्पी -संस् कृित क उद्घोर्क \nिा पैर ोकार  हएब किि-कमष निह  अिछ ।  ―ह मरा  कने िबल्ब ह एत ‖, ‖भाइ!अह ां घुिर  ज ाउ ‖, ‖आगामी कािह्र ह मरे \nसभक हएत ‖, ‖दोह ाइ  ओइ  पा र क छी ‖, ‖ओहू  िदन ए िह न ा भे ल रह ए ‖, ‖िबह ा ि़ि क बाद आमक गाछी‖, ‖कैिफय त‖, \n‖ओ ह मरे भ ाइ  छल ‖, ‖आर किह य ा ध िर‖ आ ―मृ त् य ु अिभमन्द्य ुक‖ आिद किित ा मे स ा्य िादक मनोह र  पोथीक \nशब्दािली सं ल ेल  श ब्द सभक  खूब प्रयोग  भेल  अिछ , पचाः-पोस् टरबला उत्त ेजना स ेहो अि छ,ित्त षम ानक प्र ित  \nअस न्द्तो र् आ भ ििष्य क ल ाल-िबह ानक प्रित  अंध-आश ािा दक फामू षल ा स ेहो अिछ ,िकन्द्तु एिह  स भ सामग्री कें \nकाव्य-त त् त् ि स ेहो मानल जा ए त , त ाि ह  मे सन्द्दे ह  अिछ ।  आन-आन कल ासभ  जकां किि त ाक प्रकृित  स ेहो अिध  \nभौित क(मे टािफिज कल ) छै आ  ओ मात्र  तकषक िा आिोशक   स् त र  पर  प्रभािित  न िह  करैत अिछ।  िबना  \nकाव्य-त त् त् िक मात्र  स पाटबया नी कोनो स ोझ प्रह ार  कए स कैत  हुअ ए ,ई  स ेहो स ्भ ि निह  अिछ ।  त् ि िर त  \nलोकिप्रयत ा अिज षत करब ाक लेल  एना कएल जाए स क ैत अिछ ,कएलह ु जाइ त  अिछ , िकन्द्तु ई  ल ोकिप्रयत ा \nस् थाय ी न िह  भए सकैछ।  मात सषिाद एकटा िांि त कार ी िि चार धा र ा अिछ ।  ई र चनाकार  कें  स ंघर् षधमी चेतना  स ं \nलै स करैत अिछ ।  एकर माध्य म सं कोनो किि अपन किित ा मे ििचार  आ ितत व् य क  नीक समाय ोज न आ \nप्रभ ािशाली संयो जन कए स कैत  अिछ । िकन्द्तु जीिन-जग त क यथाथषक गह न अिल ोक न , जनज ीिनक प्र ि त  \nअनुभूित गत  स ंिेदना आ कल्पनाशित त क अभाि मे ओकर किित ा दोहर ौनीक िशकार  भ ए जाएत ।  ई से ह ो \nध्य ात व् य  जे जं कोनो  ििचा र  नीक जकां अभ्य ंत र  मे घु िल -िमिल निह  गेल  हुअ ए त  ओ असन्द्तुिलत  आिोश \nअश्लील  आ कुरुिचक रुप मे  प्रगट होइ त  अिछ  आ ई स बलत ाक निह ,दुबष लत ाक प्रत ीक अिछ।  ―ह मरा  कने \nिबल् ब हएत‖ मे  ―त ानसेन‖ आ ― बाइ जी‖ कें अपन प्र य ोज नक तर जू  पर  एक बर ाबर  त ौलब स ामान्द्य  पाठक कें  \nकी, कोनो  पर म -प्रयो गशील कििअहु कें अनस ोह ांत  ल ाि ग  स कैत  अिछ ।  ―चार ण हम ओकरिह  छी ‖ मे  किित ा सं          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nपूिष किि ―धू िमल‖क ितत व्य  उद्धिर त  देिख किित ाक प्रि त  उत् सुकत ाक संग-संग अित िर तत  अपे क्षा जाग ैत \nअिछ। किि एिह  मे स् ि य ं कें  श्रमजीिी  स मु दाय क चारण घोि र्त कर ए छि थ।  स् िाग त !  किित ा बे जाय  न िह  \nछै,िकन्द्तु एिह मे  ने अन्द्तिषस्त ुक निीनत ा छै आ ने प्रस् त ुित करण मे कोनो  ििशेर् त ा।  ―एक टा स ह ी किित ा पिह ने \nएक स ाथषक ितत व्य  होइत  अिछ। ― – धू िमलक ई प्रगितशील-िप्रय  कथन बे र-बेर दोहर ाएल गेल  अिछ  आ हमरा \nसन-सन अनेक लोग  एकर अन्द्तभाःि सं स ह मत सेहो छिथ। िकन्द्तु एकर ा  दो ह र ैिनह ार  द्बार ा एकर  आन्द्त ि र क भ ाि \nकें की ठीक -ठीक आत्मस ात ह ु कएल गेल  अिछ ? धू िमलक ―सह ी‖,‖ पिह ने‖,‖ साथषक‖ आिद शब्दप्रयोग क िनिह त ाथष \nबुझने िबना  हुनकर एिह  कथ नक आत्मा मे  प्रिेश  निह  क एल जए स कैत  अिछ ।  प्रगि त शील किित ाक नाम पर \nछू छ नकल ,नार ा,फ़करा बाज ी खूब भेल  अिछ ,भए र ह ल अिछ  आ आगुअह ु ह एत ,िकन्द्तु एकर  िनय ि त  मात्र  \nअल्पजीिित ा अिछ ।  मात सषिादी सौन्द्दय ष शास् त्र  स ृजन प्रििय ा कें अद्ऩु त  आ अ नाय ास या  दैिी-कृपा निह  मानैत \nअिछ,िकन्द्तु एकर  ई अथष नि ह  ल गा एल जेबाक चाह ी ज े ई  ओकरा साय ास आ य ाि न्द् त्र क मानैत अिछ। ई  स ह ी \nछै जे रचना प्रििय ाक को नो  िनध ाःि र त  िििध  िा अििध न िह  छै आ ई र चाकार क आिे गक मु खापेक्षी ह ोइ त  \nअिछ,िकन्द्तु एकर ा पाछू  ििचा र  आ प्र ेरणाक तत् ि रह ै त  अिछ,जे किि कें मू त ष जीिन -ज गत  स ं प्राप्त  होइत  \nअिछ। र चनाका र क दृ िि जं स ोझर ाएल आ िैज्ञािनक चे त ना स ं ल ैस  निह  हुअ ए त  ओ  िस्त ु कें ओझर ाएल आ \nििकृत रूप मे  देखैत  अिछ  आ ओकरा त िह ना व् य त त  करै त  अिछ । ई  स भ बात  धू िमलक स ंज्ञा न मे  रह िन आ तें \nओ ितत व्य क स ाथषकता पर ,ििचार क प्र ाथिमकत ा पर जो र  त दए छिथ ,िकन्द्तु अन्द्त त :  एिह  मे काव्य-त त् त् िक \nअिनिाय षता कें  स ेहो रेखांिकत करए छिथ , जेकर  उपिस् थित  स ं कोनो किित ा ―सह ी‖ किित ा बनैत अिछ।  \nसंग्रह क अिग ला किित ा ―अज गुत देश ‖ अजगुत छै — िनस् सन्द्दे ह ! ई  किित ा पढ ैत अनाया स एकटा ििदेश ी लोक-\nकथाक नाय क ―नार िसस स‖ मन पि़ि  जा इ त  अिछ, जे एकटा झील मे  अपन अ प्रितम रूप देिख स् िय ं पर  एिह  \nपरा काष्ठा तक मोि ह त  भए गेल  जे अपन स ुध -बुध िबसाि र  ओिह  झीलिह  मे खिसकए डू िब गेल  र ह ए।  \nस् िमु ग् धत ाक एि ह  चरम कें  ―नार िसस स िसन्द् रोम‖ कहल जा इ  छै।ज ेना बत ाह  स ं बतह प नी बनए छै , त िह ना एकरा  \nमै िथली मे ―नार िसस सपनी‖ किह  स कए छी।  ―अजगुत देश ‖ किित ा आ एकर किि एि ह  नार िसस सपनीक \nप्रभ ािक उत् कृि उदाह र ण बुझाइ त  अिछ । किित ा मे य ुट ोि पया, नास् टे िल् जय ा आ िमिथजम  (िमथकजीि ित ा िा \nिमथकिाद) चरम पर छै।एह न चरम जे प्रगित शीलता क आग्रह ी पाठक कें  िित ृष् णा सं  भिर  दए छै आ ई \nििश्वा स करबा क यथेि आधा र  प्रदान करए छै जे किि अपन अन्द्त स मे मूलत:  नार ि ससक प्र ित रूप छि थ।  \nह ुनक काव्य-जगत  मे जेतय -जेतय  िमथकक झील आबै त  अिछ ,ओ अपन अपरूप रूप  िनह ाि र  आ त् मरि त क चरम \nपएबा लेल  ओिह  मे खि स प ़िए  छिथ। िि िचत्र  बात  ई  जे  झील मे  देखाइ त  ई अपरूप  रूप ित्तषम ानक निह , \nकोनो  आन रचना कार क र िच त  काल्पिनक अती त क िखस् सा मे ििणष त  रूप अिछ ।  एत य  रबी न्द्रनाथ ठाकुर मन \nपि़ि जा इ  छिथ जे एकठाम िलखने छला – ―धुइय ां आका श स ं श ेखी बघार ैत अिछ आ छा उर  पृथ्िी  स ं जे ओ          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nअिग् निंशक अिछ ।― धुइय ां आ छाउर क ई शेखी खू ब िशद्दत सं एिह  किित ा मे उपिस् थत आिछ ।  ―एिह  स ंएत ीस \nबखष मे ‖ एकटा ल घु कथा क ें  किित ा बनएबाक िनष्फल प्रय ास अ िछ ।  एिह मे  िर तशाबलाक पी़िा  अपे िक्षत  प्रभाि \nनिह  उत् पन्न कए पाबैत  अिछ ।  आजादीक सैंतीस बर्ष बादह ु दे श मे सकार ात् मक पिर ित षन निह  भेल  आ गरीबक \nदुख-पी़िा आ ओकरापर  अत् य ाचार क यथ ाि स् थि त  काय मि ह  अिछ,इ एह  एि ह  किित ाक मूल कथ् य  अिछ । किि त ा मे \nबेर-बेर ―एिह  स ंएत ीस बखष मे ‖ िात य-खण्डक दोह र ौनी एक र  गंभीर त ा कें खिण्ड त  करैत  अिछ । य थाथष आ \nिस् त ुिस्थि त क िचत्रण किि स ं  अपे िक्षत  होइ त अिछ आ ओ  य थाथष आ िस् त ुिस्थि त  बेजा य  आ िनर ाशजनक सेहो \nभए सकैत  अिछ ।  छू छ िनर ा शािा द राज नीि त  मे जनािोश  जग ाबए ल ेल  त उपयोग ी भ ए सकैत  अिछ ,िकन्द्तु \nकिि सं मह त्त मक अपे क्षा ह ोइ त  अिछ  जे ओ जनािो शक  स त्त ी ज न -चेत नापर अपन चेत ना कें  के िन्द्रत \nर ाखिथ।  अिग ला किि त ा ―अ नेकता मे ए कता‖ बह ुत प्रय ा सक बादह ु ह मर समझदार ीक सीमा मे निह  अंिट \nसकल,बाह र िह  बा ह र  रि ह  गेल ।  अनेकता मे एकत ाक मखौल उ़िैबाक ल ेल  नर भक्षी ,िपशाच,किपल ा गाय  स न \nकंपैत माउग आिद -आिद प्रत ीकक काव्य ाथष िा भ ािा थष स्िय ं कें  बूझल जएबाक लेल  कोनो  गंभीर  आ नामिर \nकाव्य-अध्य ेताक मांग  करैत अ िछ ।  स ंग्रह क श ीर्षक-किित ा ―देश क नाम छलै  स ोनिच़ि ैया‖ कें िस्त ुत: कु मार ेश  \nकाश् य पक ―बेताल कथा ‖ मे  संग्रिह त  कएल  जएबाक चाह ी  छल।  ई व्य ंग् य -र चना प्राय :  भू लिश किित ाक रूप मे  \nएिह  स ंग्रह  मे चिल आएल  अ िछ । संग्रह क अिन्द्त म छह टा क्षिणका नी क अिछ । \nलाख प्रि अनुत्ति र त \nमै िथली िदिस(ई िदिस के  ब नएलक स े निह  जा नल) ,1410 त द्नु सार  11 मई,2003 कें प्रकािशत  एिह  स ंग्रह क \nएक स य  पृि मे ―ििख् य ा त ा भु िनत्र य म‖ सं ―बखाःन्द्त‖ त क  कु ल 48 टा किित ा संग्रिह त  अिछ । \n―ििख् य ाता भु िनत्र य म‖,‖बिह नदा इ क नाम एगो ि चद्म ी‖,‖ ह मरो  ए कटा गाम छल ‖ आिद किित ा क ििर्य मैिथल ी मे \nबेर-बेर दोह र ाएल गेल  अिछ  आ एकर प्रस्त ुितकरण मे सेहो कोनो निीन त ा नि ह  छै। ―ििख् य ाता भु िनत्र य म‖ मे  \nजखिन किि कोशी-प्रांगणक व्य था िलखने  चिल जा इ  छिथ,त खिन ओ िनिि त  रूपसं ित्तषम ान मे उपिस् थत \nछिथ, िकन्द्तु ―जत ए ने जा िथ र िि ,ओतय  जा िथ किि‖ कें  चिर त ाथष कर ैत ओ अकस् मा त  य ुग-शत ाब्दी कें हनुमत -\nिेग स ं टपै त  कंकालक द ेश  अपन मात ृभ ू िम तथाकिथत  ििख्य ाता भु िनत्र य म िमिथला मे  प्रगट भए जाइ  \nछि थ। ई  काल-ििसंगित  कनेक निह,बह ुत ििि चत्र छै। जं  िमथकिह  कें  आधार  मानी त  कोशी नदी  िमिथलाक \nसीमांत  मानल गेल  अिछ ।  ई नदी अपन प्रचण्ड ह ाह ाकार ी  मुर ा मे अ पन  पथ बदल ैत र ह ल अिछ ।  ई नद ी \nआइय ो अपन भौग ोि लक -अिस् त त् ि मे  उपिस् थत अिछ  आ ि मिथल ाक मै िथल-मन छोि ़ि और कत ह ु कोनो  अिस्त त् ि \nनिह  अिछ । य थाथष आ िमथक कें एना  िमजझर  करब भूग ोलहु कें  टे ढ -घोंच कए दे त । किि कें अपन कल्पनाक \nपस ार क स्ित ंत्र त ा छै,िकन्द्तु इ ह ो कििए कें देखए प़ित िन  जे ई स् ित ं त्र त ा आन भौि त कता कें क्षित ग्रस् त  करबा क          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसंग-संग स् िय ं हुनकर अपनि ह  रचल किित ा कें िाय िी य त ामय  नि ह  कए दिन। कोशी -प्रांगणक व्य था िलखै त  \nकाल एिह  क्षे त्र क दु दषम नीय  जी िज ििर्ा,अथक पुरुर्ाथष आ  श्रम -संस् कृित क मह त्त ाक ठामपर  जं किि कें \nपरज ीि ित ाक प्रत ीक कोनो  िम थकीय  मक ़िज ाल म े मु ित त  िा त्र ाण दे खाइ  प़िए  ल ाग ए त  ओकर स ्प ू णष \nप्रगित शीलता  आ िामिाि दत ा पर प्रििचंह त लािग त िह  अि छ, ओकर व्य ित त त् ि पर  छद्प क छटाक आभ ास स ेहो \nदैत आिछ।  ―एक फांक अन्द्ह ार :एक फांक इ जो त ‖ मे  गाम -शह र क तुल ना इज ो त -मात्र  त क स ीि मत,सर लीकृत \nअिछ आ तें अपू णष किित ा अिछ । ―अपन समाचार ‖ कििक व्य ंग् य  र चना ―बेताल कथा ‖क ल ाट स ं भट िककए \nए्हर  चिल आएल  अिछ ।  ―शब्द‖ सचेत  अिस् था मे  िल खल  किित ा नि ह  अिछ ।  ई  अिचेत  आ अ चेत ह ु सं \nपार क कोनो चेत ािचेता चेत  अिस्थाक िबय ान अिछ ।  श ब्दक प्रित  एह न भ्रम,एह न शंका ,एह न अििश्वास कोनो  \nकििक भाि अिछ,से केकरह ु  भ्र म,शंका आ अििश्वा स स ं भिर दए स कैत  अिछ — एकदम  अनसोहांत  जकां ।  ई \nस्भ ि छै जे कोनो  क्षण -ििशे र् मे,क्षण-ििशे र्क उत्त ेजना मे  कििक श ब्दास् थाक नींि ड गमगा ए जाइ, लेखन-कमषक \nव्य थषत ा-बोध  स ं भिर  किि स्िय ंक प्र ित  ग्लािन  स ं भिर  ज ाइ । एकर ा कििक व्य ि तत ग त  आ मानिीय  कमजोर ी \nमािन तत् काल स् ि ीकार  कएल  जा इ  स कए अिछ। िकन्द्तु ज खिन ओ अपन स मकालीन कििसभ कें \nिनस् पृ ह,िनििषकार  होएबाक आ र ोप स ं ल ांि छत  करैत श ब्द कें  अपन हेराएल अथष पएबाक  ल ेल  भििष्य क निह , \nअती त क बाट िदस  जएबाक प्रितगा मी गप करए त  इ  कि ि -कमषक प्रित  अपरा ध-सदृश्य  अिछ । ठीक छै जे \nकिित ा कें जी ि नक आन -आन भौि त क िस्त ु जकां व् य िह ृ त  निह  कएल  जा ए सकैत  अिछ।  ई मनुष्य क ल ेल  \nह िा,पािन आ भ ोज न जकां अिनिाय ष निह  अि छ।  आस्क र  िाइ ल्ड एकठाम कहने र ह िथ  जे ,‖अन्द्त त : समस्त  \nकल ासभ  स ार ह ीन अिछ ‖।  तें कल ा -किित ा कें मह ज उप य ोि ग त ािा दी न जिरय ा सं देखब त ता ि ह  स ं कु छ \nह ाि सल होबएबला नि ह  अिछ ।  अह ां अपन व्य ित त ग त  जी िन मे  एिह  बात  ल ेल  स्ित ंत्र  छी ज े अहां  अपन \nसुििधान ुस ार  मात सषनामी चद्दिर  ओढी/ उत ार ी िा र ामनामी च द्दर ी ओढ ी/ उत ारी िा एकटा मूल् य ह ीन स माजक \nिह स् सेदारक रूप मे एकटा मर णधमाः संस्कृित कें उघैत  रह ी। िकन्द् त ु जेना राज न ीि त क -सामाि जक स ििय त ा कोनो  \nव्य ित त  कें  स ािषजि नक बनबए छै,त िह ना स ाि ह ित्य क स िियत ा से ह ो व्य ि तत  कें  स ािषजि न कता प्रदान करए  छै।ए ना \nमे  अह ां र चनाक नाम पर एकालाप िा प्रलाप निह  कए स कए छी। एक बेर  स ािषजि नक होइ त िह  अह ां संल ापक \nपिर िध  मे आिब जाइ  छी आ त ेकर  पालन कर ब अह ांक ब ाध्य त ा अिछ ।  ―मै िथली मिन्द्दर  मे दीप ल े सैत ‖, ‖ह म \nश्रद्धांज िल निह  द पाएब‖, ‖नेल्सन मंडेला‖, ‖नीक निह  कए ल अह ां ‖ आिद ििि भन्न व्य ित त त् ि कें  स मिपष त  \nकिित ासभ  अिछ ।  स मपषण क  स भक अपन -अपन त र ीका होइ  छै ,त ें ओिह पर कोनो  िटप् पण ी नि ह  कएल  जएबाक \nचाह ी। िकन्द् त ु सत् य  कें  ―संिदग् ध‖ आ गांध ी कें ―ििखिण् डत  र ाष्र क ििकल ांग  िपता‖ कहब; नेल्सन मंडेला कें ―श्वेत \nकपोत‖क उपमा देब कतेक गो टे  कें  ठोंठ स ं गीर ब पार  ल गत िन ,से कहब किठन।  किित ा कें जं ििज्ञ ान स ं \nपरह ेज हो इ  िा अििज्ञा नी ह ए ब कििक ल ेल  अिनिाय ष ह ुअ ए ,त खिन त  ―धर त ी प्रि त कार  करैछ‖ किित ाक          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nििर ोध क कोनो बा त  नि ह; िकन्द्तु इ त र  ि स् थित  मे ई  प्रि उठब स्िा भाििक जे ज िालामु खी भ़िकए,अन्द्ह र-िबह ाि ़ि \nउठए आ भ ू कंप होइ  मे धर त ीक कोन भु िमका ,कोन अपर ाध ? कोनो  स्कूलक स ामान्द्य  छात्र ह ु कें ई त थ् य  बूझल \nर ह ए छै जे धर त ी एि ह सभ उ त् पात  कें  स ह ैत -भोगैत अिछ ,एिह  उत् पा त सभक उत् पादक निह  अिछ ।  ―शह र  \nशाि मयाना‖, ‖पन्द्रह  अगस् त‖, ‖एक गोट र ाष्र रोह ीक ि तत व् य‖ र ाष्र ी य  ििर्य-घटनासभ सं जु़िल किित ा अिछ।  \nएिह  किित ासभ क रचाि मे  अपे िक्षत  गंभीर त ा आ स ंिेदनाक अभाि एकरा सभ कें अधि सजझू व्य ंजन जकां नीर स \nबनाए दैत  अिछ ।  ―ह म चाह ै छी ‖ मे  कििक काव्य ाकांक्षा प्रशंसनीय  अिछ ।  अजुका किित ा ओहने हएबा क \nचाह ी, जेहन किित ाक आकां क्षा एिह  किित ा मे कएल  गेल  अिछ । नीक किित ा ।  आब  ल ाख रुपै य ाक िज ज्ञा सा \nई  जे कििक ई  आकांक्षा भू ि मका -मात्र  तक िकए र िह  गेल,एकर ा ह ुनक त ीन -त ीन टा  स ंग्रह क अन्द्तिषस्त ु बनाबए \nसं,एकर ा ििय ाि न्द्ि त  करए स ं  के  रो कल किन? लेखन सं लए कए प्रकाशन तक सभ सर ंजामक अछैतह ु ह ुनक \nई  कामना फल ीभूत  िकए निह  भेल ? ई  किित ा अपनि ह  र चनाकार  किि स ं एिह  प्रिसभक उत्त र  आ \nस् पिीकर णक मांग  करैत अि छ।  ―भगिान त था गत ‖, ‖मनु तख आ ईश्वर‖, ‖िदनचय ाः‖, ‖संिाद‖, ‖बसात‖, ‖कौआ‖, \n‖मै ना‖, ‖नि र चनाक मादे ‖, ‖सोना आब न्हर  भ गेल ए ‖ आिद किित ाक अन्द्त िषस्त ु ओ  निह  अिछ,जेकर  आकांक्षा \nकिि द्बार ा ―ह म चाह ै छी ‖ किित ा मे कएल  गेल  अिछ ,िकन्द्तु एिह  किित ासभ  मे  काव्य-त त् त् िक पुित ा अिछ आ \nकिि एत य  स ह ज किि-रूप मे  उपिस् थत छिथ।  एत्त े त क  जे पित्र का आ पोथीक चचाः ह ोइ त ह ु ―संिाद‖ \nकिित ाक लय  निह  टू टै त  अि छ ,बरु ई चचाः किि त ाक प्रभाि कें  ििस् त ाि र त  करैत अिछ ।  ई बा त  ए िह  िदस \nइ ंिग त  करै त  अिछ  जे रा मल ो चन ठाकुर क काव्य -ििर्य क प्राय : इ एह  स् िाभाििक क्षेत्र छि न,जेकर ा ई  किित ासभ  \nछुबैत  अिछ ।  भ्रमण  किित ासभ  मे स् थल स भ कें दे खबाक किि - दृिि रुमानी अिछ  आ ई रुमानी -दृिि  नीक \nलाग ैत अिछ।  चािर  गो ट िम नी किित ा बह ु त  रा स मैतसी किित ाक त ुल ना मे बह ुत उत्त म अिछ।  क्षिणका भात  \nमे  आएल  कंक़ि ज कां अिछ।  अिन्द्त म आ स ंग्रह क श ीर्ष क-किित ा ―लाख प्रि अनुत्ति र त‖ र ाह  भटिक कए \n―बेताल कथा ‖ सं िबछुि़ि  ए्ह र  चिल आएल  अिछ । \nर ह बर  जख िन डगर  भटकाब ए  \nसाि ह त् य क िा िचक/श्रव्य  पर ्प र ा आ आधुिनक िलिखत /पठ् य  पर ्प र ा मे बहुत र ास ढ ब -ढांचा आमू लचूल  बदिल \nगेल  अिछ ।  अनेक सुििधा ब ढल अिछ , त  अनेक सुििधा ि िलुप् त  भए गेल  अिछ । िाि चक प र ्प र ाक किि अपन \nश्रोत ा लग स देह उपिस् थत र ह ैत र ह िथ आ हुनका ई  स ुििधा र ह िन जे ओ अपन ह ाि -भाि,अपन आंिगक \nप्रदशषनक संग-संग मौिखकहु स् त र  पर  अपन काव् य क मू लाथष िा गू ढाथष अ पन श्रोत ा त क पह ुंचाए \nसकिथ। िलिखत पर ्प र ा मे किि कें  ई सु ििध ा नि ह  रहलए। पोथीक प्रकाशनक बाद ओकर र चनाकार  ििदेह ( \nिबना देहक,अनुपिस् थत िा अदृ श्य क अथष मे,िमथकीय  रा जाक अथष मे  निह ) भए जाइ त  अिछ । कििक ह ाि -         ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nभाि,ओकर आंिगक प्र दशषन आ मौि खक व्य ाख् य ा ि ा स् पि ीकर णक क्षितपूि त षक स भट ा दार ोमदार  पोथीअिह  प र  \nचिल आबै त  आिछ। त ें संग्रह क (प्रकाि शत  पोथीक) अन्द्त्त िषस्त ु सं ल ए कए ओकर प्रस् त ुितकरण ( किर-\nिडजाइ न, प्रकाशन-िििर ण,ब्लबष पर देल  रचनाकार क पिर चय , फोटो िा िटप्पणी, समप षण,भूिमका आ पोथीक पृि आ \nमूल् य  तक) त क प्र त् य ेक िस् त ुक अपन अथष  होइ  छै।ई  स भट ा िस् त ु अपन -अपन िदस सं िकछु ने िकछु कह ए \nछै,संकेित त  करए छै , िनर थषक निह  हो इ  छै।उ दा ह र ण ल ेल  ―इ ित ह ासहं त ा‖ पोथीक मुिरत  मू ल्य  (साध ार ण -दू  \nटाका:ििशे र्-चािर  टाका) कें ल लका र ोशनाई  स ं कािट पन्द् रह टाका िलिख ओकर नीचां कििक हस् त ा क्षर करब \nसेहो बहुत बात  कि ह  जा इ त  अिछ। ध्य ा त व्य  अिछ  जे सामान्द्य  पर ्प र ाक अनुसार  पोथीक मूल्य  िनध ाःि र त  \nकरबाक अिधकार  प्रकाशकक हो इ त  अिछ  आ ए िह  पोथीक  प्रकाशक किि रामलोचन ठ ाकुर नि ह ,िशखा \nप्रकाशनक कुणा ल-अिग् नपुष्प छिथ। िकन्द्तु मै िथली त  कोनो  स ामान्द्य  भार्ा नि ह  अिछ । त ें एत य  प्रकाशनक \nिनय मस भ सेहो असामान्द्य  अि छ। ललका र ोशनाई  स ं किि द्बार ा संश ोि धत  मू ल्य  मैिथल ी मे पोथी प्रकाशनक \nव्य िस् थाक पोल खोलै त  अिछ  (ई  पोथी ि िदेहपर डाउन लो ड लेल  किि द्बार ा देल  गे ल  छै)। एिह  पोथीक ब्लबष  \nपर कुणालक िटप्पिण दजष  अिछ,जाि ह  मे ओ र ामलोचन ठाकुर कें ―दुघ षर् ष अ िग् नह स् त ाक्ष र‖ आ एिह  स ंग्रह  कें  \n―अिग् नले खनक पिह ल दस्त ािेज‖ घोिर्त  करैत दाबी ठोकए  छिथ ज े ई  दस्त ा िेज स ाि बत  करैए जे कििता \nमानिसक व्य िभचार क ल ेल  श ब्दक य ू टोिपय ा नै अइ ।  आ गू ओ ―अिग् नले खन‖क पिर भार्ा दैत िलखे  छिथ ज े \nअिग् नले खन य थािस् थि त क प्र ित  अित शय  असिह ष्ण ु,आिोशक ती क्ष्ण  भािा िभव्य ित त, मातसष िादी  िचन्द्तन स ं स ंपृ तत  \nसंघर्ष च ेतना क िनमाःत ा,स्ि-िन माःणक प्रित  घोर  आस्थािा न,त ें ििध्िंस कें  आिश्य क मानैत कोनो  त र ह क स ुधार  \nकंह पू णषत: अस् िीकार  करैए ; मानैए जे मनुखक जीिनक स ुन्द् दर त म क्षण ओ हेतै ज खन ओ िांि त क स ाक्षी \nबनत—सह भागी बनत  आ त ाि त  स ाि ह त् य क काज  छै संघर्षक िैचािर क धर ात ल तैय ार  करैत र ह ना इ  जा इ  मे \nमात्र  िस् थि त  िनरु पण  नै, िदशाबोध  भय ंकर(!) रूप सं आिश्य क छै। आगू  ओ कििक पिर चय  दैत  िलखए छि थ —\n“किि,िनबंधकार  र ामलोचन ठाकुर   मै िथली सािह त् य क स ुप िर िचत  नाम अइ,अपन प्रखरत ा आ िैचिर क स ुदृ ढत ा \nस एकटा फर ा क िस् त त् िक म ाि लक स ेहो।  िह नक िचन्द्तन धा र ाक आधार  अ इ  मात सषिाद,फल त : ― िगष-संघर्ष‖ आ \nत इ  पर  आधाि र त  िां ित  ि ह न कर रचनाक मूल ह ोइ ए ।  िह नका अिग् नले खन के  प्रपंच आ ििकृित  स ं बचे बाक \nप्रम ुख श्रेय  छिन ।…… स् िभाि सं उग्र,ििचार  स ं पिर पति  आ व्यिह ार  स  स िषहार ा…  ” \nदुद्धषर् ष अिग् नले खकक अिग् नले खनक पिह ल दस्त ािेज ―किित ा मानि सक व्य िभचार क ल ेल  श ब्दक य ू टोिपय ा नै \nअइ‖ कें स ाि बत  करैत अिछ  की निह ,त ाि ह पर िकछु चचाः एिह  आल ेखक पू िष म े भे ल अिछ ,िकछु आगू  \nह एत । िकन्द्तु ब्लबष पर कुणाल क ई िटप्पणी,जे मौलिी -मु ल्लासभक फतिा क हद पार  करैत अिछ ,शब्दस: \n―मानिसक व्य िभचार क ल ेल  शब्दक य ू टोिपय ा‖ अिछ, से क ह बा मे हमरा  किनयह ु संकोच िा संशय  निह ।  ई \nस्प ू णष  मैिथल ी-जगत  कें  बूि़ि  बुझबाक,अनकर माल पर फुटानी करबा क ,मै िथली र चनाकार-समु दाय  कें           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nमानिसक,िैचाि र क आ रचनात्मक स्त र  पर  पर म िपछ़ि ल  आ अ पढ  बुझबाक   आ आत् मरि त क पर ाकाष्ठा स ं \nउपजल  अहंकार  स ं ऐंठल  िटप्पण ी अिछ।  ―अिग् नले खन‖ आ ―अिग् नह स् त ाक्षर‖क िशगू फा एिह  एिह  मान िसक \nव्य िभचार ी य ू टोिपय ाक प्रथम पौदा न अिछ। एकर  बादक ह ुनक स्प ू णष  िटप्पण ी,जेकर ा ओ स् िघोिर्त  ििश्वकमाः \nजकां अपन आचाय षबोधत् िक प्रभ ाि मे अिग् नदुगषक िनमाःणक  स ंर चना बुिझ लेने  छिथ , िस् त ुत : य ू टोिप य ाक पस र ल \nमक़िज ाल अ िछ,जाि ह  मे अप ढ कीट -फित ंगा  त  ओझर ाए कए मिरत िह  अिछ , स् िय ं अितििद्बान मक़िा  स ेहो \nअधमरू होइ त  िदिं गत ाि स् था मे  चिल जा इ त  अिछ । शास् ि त  य थाथष छै जे भारी -भरकम,महा काय,ििर ाटकाय  \nपहा ़िन ुम ा शब्दस भक ढ ेरी ल गएला सं कोय  िेदव्य ास निह  भए जाइ  छै। ‖पहा ़ि त ोि़ि  देबए‖, ‖भु इ य ां िह लाए \nदेबए‖ सन-सन ह ुंकार ा देल ा सं कोय  िांित कार ी िा पह ल िान निह  भए जा इ  छै , ठीक ओिहना जेना ―आिग-आिग‖ \nिचकर ला सं मूंह  निह  जर ए छै। गां धी -नेहरूक नाम जपल ा सं जेना कोय  कांग्रेस ी नह ी  भए जाइ  छै , त िह ना \nमातसष,एन्द्जेल्स आ ल ेिननक नाम-जाप आ ―िगष-संघर् ष‖, ‖बू जिाः‖, ‖सर माय ेदार‖, ‖भौित क द्बन्द्द्बिाद‖, ‖सिषहार ा‖, \n‖पूंज ीिा द‖, ‖सामन्द्तिा द‖, ‖ला ल स लाम ‖, ‖कामरेड‖ आिद शब्दक आडंबरपू णष व्य िह ार  सं कोय  मात सषिादी निह  \nभए जाइ  छै ; आ ने ―पे र ेस्त्र ो इ का‖ आ ―ग् लास् नोस् त‖क रद्भ ा  मार ला सं सोि िय त  स ंघ ििघिटत  भए जाइ  छै।को न ो \nिैचािर कता कें ग्रह ण करबा क  ल ेल  एकटा समझदार ी सं ओतप्रोत  िनष्ठा चाह ी , िैचाि र कताक सांचा मे स् िय ं कें  \nआपादमस् त क ढ ाि ल ल ेबाक अटू ट िज द चाह ी। ििचा र  चद्द िर  जकां देह पार  ओढल निह , अिस् थ मे मज जा ज कां \nआ नस -नस मे  श ोि णत  जकां प्रिहमान ह एबाक चाही । संय ोग  कही  िा कुसंय ोग ,सौभाग् य  कह ी िा \nकुभाग्य, कुणालक फतिारूपी पिर चय -प्रस्त ािन ा आ रा मल ोचन ठाकुरक काव्य-जगत  दुनू  मे िैचाि र कताक \nउपिस् थित  देह  पर  ओढल चद्दिर  जकां अिछ,जेकर ा िनज  स ुििधा ि कंिा अिस र क अ नुस ार  ―जयों  की त् य ों ध िर  \nिदन्द्ह ी चदिरय ा‖ कएल जा ए सकैत  अिछ  आ फेर दोसर क्षेत्र  मे जाइ त िह  ―पु नमूषर् को भि:‖ भे ल जा ए सक ैत \nअिछ। एत य  जे मात सषिाद अिछ ,से एकटा स जीि दशषनक िनजीि अ बचकाना  स मझ स ं उपजल फिसल क रूप \nमे  उपिस् थत अिछ । मातसषिाद  अपन रा जनीित क इ स् त ेम ाल म े िििा द,िनन्द्दा आिदक ििर्य र ह ल अिछ । एक र  \nआधार  पर  बनल रा जन ीि त क  स ंर चनासभ  पर  िह ंसात् मक रिैय ा अिख्त य ार  क र बाक आ र ोप ल ाग ैत र ह ल \nअिछ। िकन्द्तु एिह  ििच ार क िै ज्ञा िनकता पर प्रि ठाढ करब ा सं एकर  ििर ोध ीअह ुस भ परह ेज कएल िन \nअिछ। सोि िय त  रूस क ििखण्डनक आल ोक मे  जे ई कह ल गेल ए जे ई  मात सषिादक परा जय  नि ह ,मातसषिादक \nनाम पर बनल राज नीि त क स ंर चनाक परा ज य  अिछ ,से उि चत।  चीनक ित्तषमान पूंज ीि ा दी िामपंथ स ेहो ििचार क \nनिह,संर चनाक दोर् अिछ।  भारत ीय  ि ामपंथ त शत -प्रितशत  ििदेश ी नकल पर आधा िर त  अिछ । ए त य  एक र ा \nलाग ू  करबा  मे एिह  देशक स ामाि जक स ंर चना ,एकर  स ांस् कृित क पर ्प र ा, एकर  भाि-भूिमक अनुरुप कोनो \nपिर ित षन/पिर िद्धषनक ल ेल  भार त ीय  बौिद्धक त ाक प्रय ोग  कए लिह  निह  गेल ।  भारत ीय  क् य ुिनि पिर दृश्य  पर  न जिर  \nर ाखिनह ा र  ििचार कस भ कें देखल  छिन  जे एतय  जो र  िैचािर क दीक्षा देबा पर नि ह ,कै डर क नाम पर  बंधुआ          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nमजू र  बनएबा पर  देल गेल  अिछ । एत ह ुका िििभन्न क् य ुिन ि पाटी अपन -अपन बौि द्धक कुट ीर  उद्फ ोग क ल ेल  \nश्रिमक तैय ार  करबा  ल ेल  जे अक्षरबोध  पाठशाल ा च लबैत  अिछ,त ाि ह  मे चिटय ासभ  कें  मेधािी बनएबा पर  \nनिह,र द्भ ू  स ुग्गा बनबए पर  बे सी ध्य ान रह ैत अिछ ।  एह न  रद्भ ू  स ुग्गा ,जेकर ा र ाज नीितक बोलचाल मे ―छो टभ ई य ा‖ \nकहल जा इ त  अिछ ।  छोटभई य ा िा छ ुट भै य ा ,जे अपन बुिद्ध-िििेक कें ता ल्लु क स ं बाह र  रा खए आ ओ त बे \nबाज ए/िलखए जे ओकरा ि स खाएल/र टा एल गेल  अिछ ,ओतबे कर ए/चल ए जे पोिलत ब्य ू र ो ले ल िांिछत  \nअिछ। ओकर अिचेतनह ु मे  एिह  प्रिक कल्पना तक नि ह  आबए जे मात सष त  स िषहार ाक अिधनाय कत् ि पर  बल  \nदेने  छला , िकन्द्तु लेिनन ओिह  िसद्धांत  कें  स ा्य िादी  पाटीक अिधना य कत् ि मे  बदिल देलिन,जे अन्द्त त : \nमहा सिचिक अिधना य कत् ि मे  बदिल गेल  आ जेकर  स ाक्षा त  रूप बचल -खुचल  रूस ,अिगय ाबैताल भ ेल  \nचीन,लचरल बेनेजुएल ा आ िम झाइ त  त य ू बा आिद देश  मे दृ श्य मान अिछ। भा र त ी य  िामपं थ एिह  स भक नकल ची \nह एबाक िफरा क मे आपादमस् त क भ्रिमत भए ने घरक र ह ल अिछ  ने घाटक। एकर ा पर स्ित ं त्र त ा संग्रामक \nदौर ान अंग्रेजक ल ेल  स्ित ंत्रत ा से नानीसभक मुखिबर ी कर बाक आ गांध ी -नेता जी आिद क प्र ित  अपश ब्द आ \nअपमानज नक स ंज्ञा सभ सं क लंिकत   करबाक आरोप रह ल  अिछ । 1940क दश क मे िामपंथीसभ  द्बार ा \nप्रकाि शत  पुिस्त का ―अनमास्त ड पािटषज एण्ड पोिलिटतस‖ मे  गांधी क स ंग -संग नेताज ी कें ―आन्द्ह र  मसीह ा‖ कहल \nगेल ए(आल ोछय  कििक गां धी क प्र ित  कएल  एह निह  स न िटप् पण ीक चचाः पू िष म े कएल गे ल अिछ )। स ुभ ार्चन्द् र \nबोसक प्रित त िा म शब्दािली भयािह  रूप स ं अपमानजनक आ अ श्लील भए गे ल रह ए।  हुनका ―काला \nिग र ोह‖, ―गद्दा र  बोस‖ आ ―िहटल र क अगुआ दस्त ा‖ त क कह ल गेल ए। िामपंथी लोकिन द्बार ा नेताज ीक आ जाद \nिह न्द्द फौज कें भार त ी य  भू िम पर  ल ू ट , डाका,ििध्िंस मचैिनह ार  घोि र्त कएल गेल  रह ए ।1947 मे  िद्बराष्र  \nिसद्धान्द्त क स मथष न करब,1948 मे  हैदराबाद मे भार त ीय  सेनाक ििरुद्ध र जाकार सभक स मथष न करब ,1962क \nय ुद्ध मे चीनक भार्ा बािज  ओकर स मथष न करब ,1967 मे  िह ंसक माओिाद कें जन्द्म  देब ,आपात काल मे  इ िन्द्दर ा \nगां धी क स मथष न आ जेपी आन्द् दोलन कें फािसजम  घोिर्त  करब , कांग्रेस क संग िमिल फा िसस्ट ििर ोध ी स् मे लनक \nसह भागी बनब आिद -आिद घटना भार त ी य  इि त ह ास म े दजष अिछ आ भार त ीय  िामपंथ क भ्रिमत रा जन ीि त क \nचेह र ाक प्रमाण अिछ। भारत ी य  िामपंथक ई  हाल म ात्र  रा जनीित क स् त र  पर  निह  छै।  प्रगित शील ल ेखक स ं घक \nस् थापना ज ाि ह  पिर ि स् थित मे,जाि ह  ल ेखक ल ोकिन द्बार ा भे ल  हुअ ए ,कालान्द्त र  मे ई  क् य ुिनि पाटीक एकटा ििंग \nभए गेल ।  श ोभा ले ल भर त ीक कुछ पद भ निह  व्य ित त त् ि क आधा र पर भे िट जा इ ,िकन्द्तु एकर  के न्द्रीय  पदधा र ी \nबनबाक ल ेल  पाटीक काडषहोल् डर  हएब अिनिा य ष अ िछ ।  प्रिस द्ध ििचार क चौथीर ाम य ा दिक िामपंथी िैचािर कता \nपर ह ुनक दुश्मनहु कें कोनो श ंका निह  भए सकैत  अिछ । िकन्द्तु िएह  चौथीर ाम जी  कें  प्रगि त शील ल ेखक \nसंघक ििलासप ुर अिधिेश न मे  खु ल ल मंच सं दुखी स् िर  मे एिह  बात क उपर ाग  िदअ ए प़िलिन। ह म स् ि य ं एिह  \nसंगठन सं जु़िल रह ल छी ,िबह ार  र ाजय क उपाध्य क्ष रि ह  चुकल  छी आ एिह  अिप्रय  य थाथषक गिाह  छी। ए त ेक          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nचचाः मात्र ई कह बाक लेल  जे िै चािर क मात सषिादी ह एब  अलग बात  छै ,मातसषिादी काडषहो ल्डर  ह एब अल ग \nबात । पि ह ल िस् थित  मान िसक आ िै चािर क छै,उत्त म छै। द ोसर िस् थित  श ारीि र क आ भौ ित क छै आ िामपंथी \nर ाज नीि त  कें  दे खैत  एकरा  अधम कही , निह  कही,मध्य म कही,निह  कही,उत्त मक श्रेणी मे िकन्न ह ु निह  अिछ । एि ह  \nपिर पे क्ष्य मे ई मानए  मे कोनो  स ंशय  निह  जे कुण ालक ि लखल  पिर चय -प्रस्त ािना मात सषिादी ििचार क प्र ित फल न \nनिह,मातसषिादक प्रहसन अिछ।  हुनक िलखल  िटप्पण ीक एकह ु टा अंशक पुिि न े एिह  स ंग्र ह क रचना सभ \nकरैत अिछ, ने रचनाकार । ई  ििि चत्र िस् थि त  अिछ  आ एक र  व्य ाख् य ा दू  त र ह  स ं कएल  जा ए सकैत  अिछ । पिह ल \nई  जे पिर चय -प्रस्त ािनाक रू प मे  कु णाल जे गा इ डलाइ न देलिन ,त ेकर  अनुपालन रा मल ोचन ज ी अपन र चना मे \nनिह  कएल िन। दोसर ई  जे रा मल ोचन ज ी ज े कुछ िलखल ि न ,त ेकर ा कुणाल जी ठीक -ठीक बु िझकए व्य ाख् य ा ियत \nनिह  कए स कल ा। ओना एक टा तेस र ह ु िस् थित  भए सकैत  अिछ  जे ने कु णाल जी र ामलोचन ज ी कें पढलिन   \nआ ने रा मल ोचन ज ी कुणाल  जी  कें  पढलिन। ई  तेसर  िस् थित  कनी ह ा स् य ा स् पद छै , िकन्द्तु मै िथलीक \nपिर दृश्य,जेतय  कोय  के करो निह  पढैत अिछ बिल् क कुछ गोटे त पिढति ह  नि ह  छिथ , कें देखैत  एिह  तेसर  \nिस् थित क ि स् थित  बेसी सट ीक लाग ैत अिछ। एत ेक धिर  अ िश्य  जे ई पिर च य-प्रस्त ािना  अपन गब्बर ीय  अिस्त त् ि \nसं कोनो ििमश ष ठाढ करबा क   कुल दािय त् ि स मीक्षक-स मालोचक पर  बल ात  आरो िपत  कए दै त  अिछ  आ \nत ेकर ह ु ििि चत्र पक्ष ई ज े एि ह  ििमश ष ले ल स मालोचक कें  किित ाक अन्द्तिषस्त ु, ओकर शैल ी -िशल्प िदस \nकम,किित ा मे जे निह  छै िा  जे हएबा क चाही छल ,त े् ह र  उन्द्मुख करैत अिछ । ई  कन ी अनेरुआ स न चुनौत ी \nअिछ,िकन्द्तु मै िथली आलोचना-साि ह त् य क दि र रता  कें  देखैत  एिह  चु नौत ी कें स्िीका र  क र ब मै िथली आलोचना क \nिह त  मे अिछ। ओना स् ि-िनमाः णक प्र ित  घोर  आस्थािान(आ त् ममुग्ध) व्य ित त  स ंघर्ष-चेत ना क िनमाःत ा भए स कैत  \nअिछ;ििध्िंस कें  आिश्य क मानिनह ार, सुधार िाद कें पू णषत: अस्िी कार  करि न ह ार  स ंघर्षक िैचािर क धर ात ल तै य ार  \nकए स कैत  अिछ  – ई  स भ त त ेक हाई -लेिल क गप छै जे एकर ा मैिथलीक पोिलत -ब्य ू र ोक जन्द्मजा त  व्य ास-\nमहा सिचिलोकिन बुझथु त बुझथु,सिषहार ा-समु दाय क माथक के शक उपर  स ं उि़ि य ाइ त  चिल जा इ त  \nअिछ। िकन्द्तु जेंिक अिग् नले खन आ अ िग् नह स् त ाक्षर  न ामकर ण मात सषिादी किित ाक पै टनष  पर  कएल  गेल  अिछ  त \nई  देखब उिचत  जे एिह  पैट नष म े कोनो  तथ् य ग त ,िस् त ुगत  स ंगत  छै की निह ।  \n―मातसषिादी िचन्द्तन सं स ंपृ तत‖ किित ा मातसषक अपनिह  ल ेखन सं शुरु भे ल आ ििश्व क िििभन्न भाग क \nिांि त कार ी व्य ि ततत् िसभ सं समृ िद्ध पओ लक। एिह  पर  पू िष मे  ििस् त ृत चचाः कएल  गेल  \nअिछ। मातसष,एन्द्जेल्स,लेिनन आिद मूलत:  किि निह  र ह िथ,र ाज नी ित क िचन्द्त क र ह िथ,अपन र ाज नीि त क उद्देश्य क \nपूि त षक िम मे  य दा -कदा िकछु िल खैत  रह िथ। त ें ह ुनकर सभक किित ा मे काव्य क दृ ििकोण स ं नार ाबा जी आ \nजोश रह ए। माओ त् सेतुंग आ ह ोची िमन्द्ह सेहो एह नि ह  स न किि र ह िथ ,िकन्द्तु िह नकादुनू  मे  कल ात् मकत ाक संग-\nसंग प्राकृित क स ंिेदनाक स न्द् दभष बेस ी र ह ए,जे िह नकासभ क किित ा कें तुलनात् मक रूप स ं उल्ले खनीय  बनबैत          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nअिछ। एत य बेस ी ििस् त ा र  मे निह  जा ए कए ए त बे कहबाक  अिछ  जे क्युिनि िांि त  सं जु़िल बह ुत र ास \nलोग  फु र सत  मे किित ा िलखल िन िकन्द्तु ओसभ मू लत : किि नि ह  छला।  आगू  जए  कए एिह  पर ्प र ा मे एह न \nबह ुत र ास ल ोग  अएला ज े िांि त कार ी गितििि ध सं जु़ि ल त निह  रहिथ ,िकन्द्तु एिह  ििचार धा र ा कें मानैत  रह िथ \nआ मू लत : किि र ह िथ। ए त य  मात्र  नाि जम िह कम त क चचाः कर ैत चल ी ,जे अपन देश त ुकीए टा मे निह  िैिश्वक \nस् त र  पर  िचन्द् ह ल गेल ा,प्रिस द्ध भ ेल ा।  स े िह कमत  अपन ओहेन अनेकानेक प्रार ि्भक किित ासभ  कें  बाद मे  \nखािर ज कए दे लिन,जे मात्र  प्रोपगण्ड ा ले ल िलखल  गेल  छल।िकन्द्तु ई  खािरजबला कार षिाई ओ तखि न \nकएलिन,जखिन ह ुनक किित ा  उत्त र ोत्तर  ििकास करैत गे ल आ ओ करा ―मातसषिाद‖ सं बाह र ह ु स् ि ीकृित  \nभे टल ए। एत य  कहबा क एतबे जे मातसषिादी किित ाक दू  ध ार ा र ह लए — एकटा प्रोपगण्ड ा किित ाक आ दोसर  श ुद्ध \n(प्र ोपगण्ड ामुतत ) किित ाक।  आब प्र ि ई ठाढ हो इ त  अिछ  जे आलो छय कििक किित ासभ  एिह  दू धार ाक कोन \nधा र ाक किित ा अिछ,कोनो  धार ाक अिछअह ु िा नि ह ?िामपंथी धा र ाक आइ त क िलखल  किित ासभ  मे आल ोछय  \nकिि कें एह न कोन त त् त् िक  कमी बुझएलिन ,जेकर  पू ित षक ल ेल  हुनका स्िय ं किित ा  िलखब आिश्य क \nबुझएल िन?ह ुनक अपन किित ा एि ह  िांि त कार ी िि र ासत मे िकछु जो ़िैत  अिछ  िा नि ह?मातसषिादी िचन्द्तन मे  \nसिषहार ाक शत्र ु-समु दाय  आ िांि त -पथ मे बाध क तत् ि कें  स ेहो िचिन्द्ह त  कएल  गेल  अिछ । ई  देखब आिश्य क \nजे अिग् नह स् त ाक्षर  स ेहो ओि ह  श त्र ु-दल कें  िचन्द्हलिन अिछ की नि ह, अिग् नले खनक ल क्ष् य-िेधक िृत्त मे  ओ \nशत्र ु-दल आएल  अिछ  िा निह  आ ओ करा पर समधानल प्रह ार  भेल  अिछ  िा निह ? \nअजुष नक आंिख,माछक आंिख आ िनशाना  \nभारत ीय  पि र पे क्ष्य मे स िषहार ाक सिाःि धक प्रबल  श त्र ु अिछ— उपिनिेश िाद।  एह न शत्र ु जे माय ािी  अिछ,माय ाक \nबलें अपन रूप बदिल  ल ैत अिछ ,माय ा पस ाि र  ल ोक -डीठ  कें  भ्रिमत  कए स कैत  अिछ ,माय ाज ाल स ं अपन \nबह ुरूप  कें  मनोिांिछ त  ििस् त ा र  दए स कैत  अिछ  आ िनर न्द्तर  श ोर्ण किर त ह ु पीि़ि त  कें श ोर्णक किनकहु टा \nआभास निह  हुअ ए दैत  अिछ । उनटे पीि़ि त  कें  अपन श ोर्ण एकटा प्रभ ु -कृपाक आनन्द्ददाय ी रूप बु झाइ त  र ह ैत \nअिछ। \nअपन ित षम ान रा जनीि त क ,आिथषक आ स ांस् कृित क िनिमष ित  पर  स िषहार ा-प्रितबद्धताक सं ग दृििपात  करी  त \nएिह पर औपिनिेिशकताक घात क प्र ह ार क स्पि िनशानसभ देखाइ  प़ित । दृििक स् पि त ा ह ुअ ए त  एकर बा ह्य \nआ आन्द्ति र क घािसभ  ठाम-ठाम उपिस् थत देखाइ त  अिछ  आ हमर ासभ क मू ंह  दूिस रह ल अिछ । इ एह  ―घिाह  \nिनिमषित‖ आइ अपनस भक रा ष्र - समाजक िनणाःय क आ भाग्य ििध ा त ा बनल अिछ। प्रकट रू प मे  ई ि ब्रिटश \nउपिनिेश क कर त ू त  बुझाइ त  अिछ आ बहुल ांश म े ई  स त् य  स ेहो अिछ । मानल जाइ त  अिछ ज े ई  देश जन्द्म -\nजन्द्मान्द्त र  तक िब्रि टश  उपिन िेश  बनल रह ए,त ाि ह  ल ेल  अंग्रेजसभ  एिह  देश पर  ती न चीज  आरो िपत  कएल क —         ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिब्रि टश  पाि लषया मे न्द्टक नकल ब ला भार त ीय  ल ोकत ं त्र,िब्रि टश  नौकर शाह ीक प्रित रूप घिटया  श ासनतंत्र  आ तेस र  \nफोंकाएल औ द्फ ोि गक सभ्य त ा ।  चाह ी त  चािर म त त् त् िक रूप मे  मै काले क िशक्षा -पद्धित  कें  स ेहो रा िख सकए \nछी ।  अंग्रेजसभ क ई प्रयत्न एत ेक अप्रत्य क्ष आ स ू क्ष्म  रह ल अिछ  जे एकरा  पक़िब किठन। एकर ा िचन्द्हब ा मे \nसंकट ई छ ै जे औपिनिेिश क  मंशा कें आधुिनक सभ्य त ा क अथषक अ ढ मे झांिप दे ल  गेल  अिछ ।  एकर \nव्य िह ा र  उपर सं अित शय  स ुधार िादी, लोकत ंत्र ा त् मक आ प्र गि त शील रह ल अिछ । एकर  स ्प ू ण ष दमन-लू ट-\nशोर्णक तंत्र  खूब महीन आ अ प्रत्य क्ष रह ल अिछ ।  भारत ीय  बुिद्धिादक स ंकट ई छ ै जे एकर ा थो़ि -बह ुत \nबुिझत ह ु,एकर  कम -बेस ी ििर ोध  किर त ह ु ओ एकर ा प्र ि त  आकिर्ष त  स ेहो छै।स् िाभाििक  छै जे चाह े ह मरा सभक \nलेखन ह ुअ ए , चाह े ह मरा सभक रा जनीि त क दल  हुअ ए ,चाह े ह मरा सभक िििभन्न  श ासन-स त्त ा ह ुअ ए, सभ एिह  िब्रिटश \nऔपिनिेिशकताक अधीन ििकिसत भे ल अिछ  आ हमस भ  एकरि ह  प्रभाि मे य ांि त्र क रूप सं प्रत् य ेक क्षे त्र  मे \nिांि त कार ी भे ल छी। िकन्द्तु ई  स भ त  ए्ह र  दू -चािर  स ौ िर्षक खेरह ा अिछ।  \nह जार-ह जार  िर्ष सं भार त ी य  रा ष्र -समाज एिह  िब्रिटश औ पिनिेिशकता सं बेस ी भयंकर,बेस ी घात क ,बेस ी ज ह र ी \nऔपिनिेिशकताक दंश स ं पीि़ि त  र ह ल अिछ । समकालीन भारत ह ु मे  पुरात न भार त क औपिनिेिशकताक \nर तत ज ीिी  त त् त् ि आ इ अहु कत ेको धू ल -धुस िर त  परत,गली-कोनटा, दीमकक भ ोजय -अधभोजय  बनल पोथीसभ ,बीह ़ि \nजंगल-पहा ़ि आ भु ित आएल-अनिचन्द्हा र  भेल  खण्डह र सभ मे  त अचेत-अिचेत अिस्था मे उपिस् थत त अिछ ए, \nििर ासतक स् िघोिर् त  ठीकेदार बनल पण्डा,महन्द्थ,सन्द्ता िदक  पौर ोि ह त् य-प्रिचन आिद मे खूब स चेत  भेल हुंकार  \nभिर रह ल अिछ । ई  पुरोिह ि त  उपिनिेश  हजार क हज ार  िर्ष त क अपन घात कता सं जे कएलक स े कए लक , \nिब्रि टश  उपिनिेश िादक संग नत् थी भए कए ई औरह ु ज्ञा न घात क भ ए गेल  अिछ । स् ित ं त्र त ा आ स ंििध ान-प्रदत्त  \nअिस र क प्र भाि स ं अिध कार-चेत नाक जे सुगबुगी -छटपटी-कछमछी अजुका सिष ह ार ा -समु दाय क बीच जागल \nअिछ,त ाि ह  स ं चौकन्ना  भए उ पिनिेश िादी  तत् त् िक ई िमिश्र त  अिभजा त् य-मानस नि-नि खटराग लए कए मंचस् थ \nभए र ह ल अिछ । ―ित र ह ुता‖क ―मै िथली‖ नामकर ण मे सफ ल त ा पािब आब एकर ा संग ―िमिथला-मै िथल‖क प्र पंचत्र य ी \nर िच साि ह त् य-संस् कृित क मंच सभ पर मैिथल  ब्राह्म णक जात ीय  आ अ णुष्ठ ाि नक पिर धा न  ―पाग‖ कें िमथकीय  \nिमिथलाक स ंस् कृित क प्र त ीक किह  जे तमाशा ठाढ कएल  जा ए र ह ल अिछ ,से य जमानी  उपिनिेश क डोर ी ढील \nभे लाक बाद एि ह  क्षे त्र-ििशे र् (कोलकाता मे बस ए सं पिह ने आलोछय  किि स ेहो एिह  क्षे त्र क रह िासी रहिथ) कें \nअपन सांस् कृित क उपिनिेश  बनएबा क निका उपिम अिछ । ई  पौर ो िहत् य-पर्पर ा ज ाि त-िणष-धमष क नाम पर  \nमनुष्य-मनुष्य मे ििभ ेद करबाक ,स् िय ं कें  उछच आ आन कें नीच मानबाक मानिसकता  कें  पसार बाक अपर ाध ी \nर ह ल अिछ  आ एकरा अपन भ र ण -पोर्ण क माध्य म बनएने र ह ल अिछ । इ ए ह  पुरोिहत ी -उपिनिेश िादक पिर णाम \nअिछ ज े ई  रा ष्र -समाज,एत ह ु का लोक -िेद किह य ो एकज ुट  भए कए आतत ाय ी र ाज िंश स भक,ििदेश ी          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nआिांत ासभ क ििरुद्ध ल ामबन्द्द निह  भेल  आ जं किह य ो एकजुट त ाक प्रार ि्भक चरण अ एबह ु कएल त अिग ला \nचरण मे एिह  ििभे दकार ी त त् त् िक कु प्रभ ाि म े िछ न्न-िभन्न भए गेल । \nमातसषिाद िै िश्वकत ाक पै र ोकार  अिछ, िकन्द्तु अपन मौिलक  स ोच मे  क्षे त्र िादक घोर  ििर ोध ी अिछ। एकर  मा नब छै  \nजे क्षेत्र ीय त ाक आग्र ह  स ं स िष ह ार ाक एकजुट त ा ख िण्डत  ह ो इ त  अिछ  आ ई सा्य िादी  र ाष्र क िनमाःण म े बाध क \nह ोइ त  अि छ।  क्षे त्र ी य त ाि ाद साम्राजयिा दक ओ हिथय ा र  अिछ  जे स ामन्द्तिा द,र ाज त ंत्र िाद  आिदक रूप मे \nपिर ित षन, आधुिनकत ा, िैिश्वक भाइचार ाक धुर िि र ोध ी ह ोइत  अिछ,य थाि स् थित क पोर्क ह ोइ त  अिछ , अती त ोन्द्मु ख \nह ोइ त  अि छ,भििष्य-दृिि कें बाि धत  करैत अिछ , चिर त्र  मे बू जिाः ह ोइ त  अिछ  आ स िषहा र ाक गुल ामीक मूल \nकार क हो इ त  अिछ । को नो देशक क्युिनि िांि त  रा ष्रि न माःणिह ल ेल  भे ल अिछ  आ ए िह  मे र ाष्र क प्र ित  \nघृ णा, ओकर ििखण्डन क कामना आ क्षेत्रीय  रा ज ब नैबाक ि ललसा कत ह ु निह  देखाएल अ िछ । भारत क \nप्रगित शील-जनिादी किित ाक  कििलोकिन लेल, पे र ेस्त्र ोइका आ ग्लास् नोस् त क पिर णाम स् िरूप ििघटनक िनय ि त  \nकें प्राप्त  होइ  स ं पिह ने तक ,िप्रय  य ू टोिपय ा र ह ल स ोि िय त  संघ एकर  ठोस प्रमाण अिछ। \nओना संज्ञा  जे रह ओ ,उपिनिेश िाद,पु र ोि ह त िाद, पु ंजीिाद,सामन्द्तिा द स भ एकिह  िसक्काक िििभन्न पहलू  अिछ, अपन \nमूल म े सिषहार ाक शत्र ु अिछ आ जा ित िाद ,स्प्र दाय िाद आ क्षे त्र ीय त ािा द आ िद एकर िह बाइ-प्रोडतट अिछ। \nओह,कल कत्ता ! \n[एत य  आिब अकस्मा त  रा मल ो चन जी क 12 फरिर ी,2021क भ ोर  मे िबना केकरह ु िकछु कहनिह   अपन घर \nसं बहर ाए जएबाक आ  व्यित त गत,सामुिहक आ प्रशासिनक  स्त र  पर  स मग्र प्र य ासक बा दह ु ह ुनक कोनो  स ू चना \nनिह  भेट बाक स् त ब्धका र ी सूचना भेट ैत अिछ।  कल म आ िलखबाक आिेग दु नू  ठमिक जाइ त  अिछ , आगू  बढ ए \nसं निठ जाइ त  अिछ ।  आ ई  आल ेख रा मल ोचन ज ीक जीिनिह  जकां …………… ] \nकल कत्ता ! \nजेकर ा सम क्ष ब् बई  कें  िपछ ़िल श ह र  मानल जा इ त  र ह ए ।  \nजे और्िध आ कप़िा क अिखल भारत ीय  के न्द्र रह ए। \nजेतय  आजादीक ब ाद भार त क श ीर्ष क् पनीसभक ,मल्टीनेश नल क्पनीस भक मुख्य ालय रह ए।  \nजेकर  एय र पोटष  स ं भार त क समस्त  एय र पोटष क स ि्मिलत उ़ि ान स ं बेसी उ़ि ान होइत  रह ए ।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nजे एकटा अित -समृ द्ध स ांस् कृ ित क ििर ासतक केन्द्र रहए आ िििभन्न स ंस् कृित क स मािेशी से ह ो। \nजेतय  िामपंथी शासन अएलाक बाद सभट ा उद्फ ोग  खण्ड -ििखण्ड भए गेल ए आ िििभन्न उद्फ ोग  कें  ओत ए सं \nअपन कार बार  स मे टए पि़ि  गेल ए। \nजेतय  ह ़ित ाल स ामान्द्य  बा त  रह ए आ अतसरह ां ई  िह ंसक  रूप ल ए लैत र ह ए आ ता ि ह  मे कतेकह ु प्राण \nगेल ए। \nजेतय  स ं धीर े -धीर े र ाष्र ीय -अन्द्त र ाःष्र ी य  क् पनीसभ भागल,बौि द्धक आ कल ाकार  भाग ला आ स ा्य िादी  \nर ाज नीि त क ििय ात् मक रूप कतेक भ य ािह  हो इ  छै , त ेकर  ओ प्रदशष भे ल।  \nजे िर्ष  2001 मे  कल कत्ता सं कोलकात ा भे ल।  \nत ाि ह  कल कत्ता कें कल कत्ता  मे प्राय : पांच दश क िबत ैिनह ार  किि र ामलोचन ठाकुर एकाध  ठाम बीध छोि ़ि \nअपन र चनासभ  मे कोनो  मो जर  निह  देलिन।  \nकी ह ुनका ई बू झल रह ि न जे ई  कल कत्ता ह ुनक अज्ञा त -य ात्राक प्रस् थान-िबन्द्दू  हएत? \n(अपू णष) \n \n  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \n \nआ  द झ - स  क - 9433100407 \n \n“स  क एक          क      त न ‖‖  \n \n \n   थ   भ    स      ओ स  क  तक द   स  स    जक भ     क स क  न   ,  न  त    न - ज  न     क \nआद        स  स     त       क स  न ध    चन क  , ठ ठ   दक ठ ठ क        ग क  न   , \nक      न क          ,   जन   क स     क    भ    त द  न   ,  न    ज  नक क   सत  न   ग क  \n च तन आ               तक च   क  न  णक   ज ग  क  न   क न   छ न           ज    ध  न क \nक  क त    स          चन ठ क     आद ण   ठ क   ज क  स ग  आद ण       न न  न        ख त \nछ थ ज  “      चन     क क       न    क         आ  क न   आ  कक स ध न क ठन, स    द    नक \nक      भट त   छ ”  एतद  क  क  चन    क   णक  न:  थ त   न   क  त    ज        तक    नग  \n  थ  न      ख   चन      क “   ख     न त  त “    न भ  क      च    छ      क  त क भ   \nक  ट क  ट     त     त  न    क    त   न  , आ   क    द न        त स घ  क    ण ,    त स  ज   \n      च   त छ  - - -! \n \nएतद   न    क          आ  क न  आ  क स ध न क  न        त स घ  क क           चन     क|   थ  \n“   ख     न त  त ‖‖   न   ठक  त क भ  -  च   ओ स      क   भ    त    ख     छ   त    \n स ग  क     त त   थ    छ ट   घ क   48 ग ट  चन क द    क   एक स    जक      स      तक \nस ग न    न  णक ओ ज ग कत क स ग   त   न भ     छ  स  ध   ठक क        चन ठ क   ज क \n  द     त   न          धन- द-         चक च ट क  ,    थ क   त  न  थ   स त  क   न      क            ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३१९ म अंक ०१ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३१९) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n    त छ न आ   न ज  त छ थ     थ क   त        क     स  द ख    न    न तक क      थ क \n  त   न द     क  न   ण क  त “   नद  क न   एग   च ट ”   : \n “कथ      चत न  क न /   न  च      न    त आ      क   द क   क न  - - - आ एग   ण \nठ न  तs क    - - - आग    क         एग     च    त    द नक           द  न” \nक   क   सत  न   ग आ  न    क  घ ज  आ छ  दत तक   आ     त क   क ध  ण  छ न   आ  जनक  \n  न    तस   ","size_mb":7.85,"has_text":true},"Videha 320.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 320.pdf","name":"Videha 320.pdf","text":"        ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n'ि िदेह' ३२० म अ ं क १५ अप्र ैल  २ ० २ १  (िर् ष १४ मास  १६० अ ं क ३२०) \n१ . गज ेन्द् र ठाकुर- संघ लोक  स ेिा आय ोग / ििह ा र  ल ोक सेिा आय ोग क पर ीक्षा ल ेल   मै िथली (अिनिाय ष आ \nऐिछिक) आ आन ऐिछिक ििर्य  आ स ामान्द्य  ज्ञान  (अंग्रेजी माध्य म) हेतु स ाि मग्री [एन. ट ी. ए.- य ू .ज ी. सी.-नेट-\nमै िथली ले ल स ेहो] [ STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND \nGENERAL STUDIES (ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO] \nर ामलोचन  ठाकुर  श्रद्धांज िल ििश ेर् ांक \n२ .१.महेन्द्र ह जार ी- से िि थ रा मल ोचन  \n२.२.ना र ा य णजी- श्रद्धेय  रा मल ोचन ठाकुरकें स् मरण करैत \n२ .३.ििनोद कुमार  झा- र ाम ल ोचन ह मर  प्रे र णा \n२ .४.ििनय  भू र्ण- र ामलोचन ठाकुरक िझि झर कोना  आ. ..  \n२ .५.आश ीर् अनिचन्द्हा र- अनिचन्द्हा र  ल ेल  रा मल ोचन ठाकुर \n२.६.ज गदी श चन्द्र ठाकुर  ‘अि नल’- र ाम ल ोचन ठाकु र       \n३. गद्य \n३ . १ .ज ग दी श  च न्द्र  ठा कु र  ‘अ िन ल’- आँ िख मे  िच त्र  ह ो  मै िथ ली के र  ( आ त् म-क था ) \n३ .२.मु न्न ाज ी- आधुिनक ििश्वकथाक िाट पर  जा इ त- िीह िन  कथा  \n३ .३.ज्ञा निद्धषन कंठ- उर्ा मै डमक ििदा गर ी \n३ .४.सुभ ा र् कुमार  का मत- िीह िन कथा-र ंग \n३ .५. लालदे ि कामत - पानक िरैि          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n४.स् त्र ी क ोना (स ्प ादक - इ र ा मिललक) \n४ .१.सिित ा 'सुम न'- उ्मीद \n४ .२.र ाि गनी प्रीत- सखी \n४ .३.चंदना दत्त- र ौद(िीह िन कथा) \n४ .४.कंचन  कंठ-  जय माँ अंिे \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files.              \n    आ      /       /     /       /       भ        भ                               \n        \nVIDEHA ARCHIVE             \n \n View Videha googlegroups (since July 2008) \n \n view Videha Facebook Official Group (since January 2008)- for \nannouncements          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \n१.             \n........................................................................................................................ \n........................................................................................................................ \n[             आ   /                आ                       (        आ      ) आ आ  \n           आ            (            )            ] \n[ए .  .ए.-   .  .  .-   -               ] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)] \n[FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO] \n  .   . ए .   . (    ) २०२०      :                                \n  \n  .  .ए .  .                   २०२०      भऽ                     ए                       \nआ                                                    ओ ए       -                भऽ      \n                     भ                                    -                       \n ऽ editorial.staff.videha@gmail.com                ,                                   \nओ         ए       9560960721                                   ओ             \nए                 ए                                            भ                  \n                                      भ                                           \n        भ                                  -                      ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n             आ         आ                    (    )      , २०२०        (     )          \n     /   -  - १ आ २ \nTEST SERIES-1 \nTEST SERIES-2 \n[ए .  .ए.-   .  .  .-   -          / FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI] \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01 \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02 \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03 (     भ                        ) \n  \nVideha e-Learning \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS \n           -   .  .ए .  . (     ) \n           -   .  .ए .  . (       )          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n           -   .  .ए .  .(     ) \n  \n              \n१ \nभ       \n२ \n                                                       ए              BMAF001          \n          ,    ए   ए    ए               -          ,                       .  .ए .  . \n         (       )                          ,                     (       )               \n   ए   ए    आ      -           -             | \nIGNOU             BMAF-001 \n........................................................................................................................ \nMAITHILI (OPTIONAL) \nTOPIC 1    [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit, Avhatt, Maithili) भ       भ    \n                       /        भ         ओ       (      ,      ,     ,       )] \nTOPIC 2    (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates) \nTOPIC 3    (         ,         आ                        आ र समय किि चतुर  चतुरभु ज  \nििद्य ापित कालीन  किि ि िथ । एत  समीक्षा शृंखलाक  प्रा र ्भ करिासँ पूिष चारू  गो टे क शब्दािली         \n         देल  जा रहल  अिि। नि आ पु र ान शब्दािलीक    सँ          ,         आ \n                मे  धार आओत, संगि ह                    मै िथली         िलखिामे धाख आ   -\nआ    खतम  हो त,              आ   आ सुछ चा भाि क अिभव्य ित त भ  सकत।)            ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nTOPIC 4                (                  आ             -            ) \nTOPIC 5                (      ए    -       -                   ओ        ) \nTOPIC 6                (      ए    -         -        ) \nTOPIC 7                (      ए    -         -         -      ) \nTOPIC 8                (      ए    -       -                         ) \nTOPIC 9                (      ए    -         -     ) \nTOPIC 10               (      ए    -         -              ) \nTOPIC 11               (      ए    -         -              ) \nTOPIC 12               (      ए    -       -          ) \nTOPIC 13               (                  ओ      ) \nTOPIC 14                 (आ                                 -   भ            )    \nTOPIC 15                 (                                      -               ) \nTOPIC 16                 (  .   .ए .  .                                         ,         \n       भ         आ ओ               ,                आ     ,                   -\n      -   भ            )                            \nTOPIC 17                (       आ              भ                 (     ,        आ ओ    ) \n[  .  .ए .  .       ,   -१, भ  -“ए”,   -५]) \nTOPIC 18                 [       आ      /      / भ      /     /       -                आ    \n(  .  .ए .  .)                              (     )         ] \n........................................................................................................................          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS) \nGS (Pre) \nTOPIC 1  \nGS (Mains) \nNCERT-ENVIRONMENT CLASS XI-XII \nNCERT PDF I-XII \nTN BOARD PDF I-XII \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIVE \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS \nOTHER OPTIONALS \nIGNOU eGYANKOSH \n (        ) \n-            \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nर ामलोचन  ठाकुर  श्रद्धांज िल ििश ेर् ांक \n२ .१.महेन्द्र ह जार ी- से िि थ रा मल ोचन  \n२.२.ना र ा य णजी- श्रद्धेय  रा मल ोचन ठाकुरकें स् मरण करैत \n२ .३.ििनोद कुमार  झा- र ाम ल ोचन ह मर  प्रे र णा \n२ .४.ििनय  भू र्ण- र ामलोचन ठाकुरक िझि झर कोना  आ. ..  \n२ .५.आश ीर् अनिचन्द्हा र- अनिचन्द्हा र  ल ेल  रा मल ोचन ठाकुर \n२.६.ज गदी श चन्द्र ठाकुर  ‘अि नल’- र ाम ल ोचन ठाकु र       \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nमहेन्द्र ह जा र ी-स ं पकष-9062469848 \n  \nसे िि थ र ामलोचन  \n  \nसम दृििक भाि जिनक ििन  स े िि थ रा मल ोचन  \nलोचनमे ज िनक कमान िि न से िि थ रा मल ोचन  \nअपन काज मे  स ह जिह  तत् पर  \nसमाजक जे र ाखिथ खय ाल स े िि थ रा मल ोचन  \n \nिमिथला-मै िथल-मै िथलीक करि थ स ्म ान स े  ििथ र ामलोचन  \nसिह क जे मोनसँ  करि थ स ् मान से िि थ रा मल ोचन  \nज्येष्ठ-श्रेष्ठ केँ जे श्रद्धा करि थ \nसमियस् क स ंग कर िथ ह ास्य-ििनोद से िि थ रा मल ोचन \nिोट-िी न लार -प्या र  कर िथ से िि थ रा मल ोचन \n \nकिि-लेखक कथा -िपह ानीक र िचय त ा ििथ र ामलोचन \nमै िथली ना टकम े जे अि भयन करि थ स े िि थ रा मल ोचन  \nपत्र-पित्र काक जे करिथ स ंपादन से िि थ रा मल ोचन  \nसा्य िाद ज े करिथ ििश्वा, समाजिादक निह  अििश्वा सी          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nजन-जनमे श्रद्धाभाि स े िि थ रा मल ोचन \n \nमै िथली-िंगला-िह ंदीमे रचना करिथ से िि थ रा मल ोचन  \nसभ-सोसाइ टी, कििगोष्ठीक करिथ संचालन \nमै िथली िलिपक कर िथ प्रचार \nमरदनसुम ार ीमे मै िथली मात ृभ ा र्ा िलखिाक आग्रह करै ििथ \nमै िथली िज िाक आग्रह  करै ििथ से िि थ रा मल ोचन \n \nनेनपनसँ  िशिजीक पूज ा-पाठ कर ैत िि थ  \nगी त ाकेँ धमषश ास् त्र  मानै िि थ से ि िथ र ामलोचन \nिमिथलाक प्रिसद्ध गाम िािू-पालीमे जन्द्म ल े लिन \nकाली क्षेत्र कोलकात ामे कमष क्षेत्र  िनौलिन \nनाम य श जे िे स कमौलिन , महेन्द्रक ििथ य ार  स े िि थ रा मल ोचन \nसंप्रित ओ भुितय ाय  गेल  िि थ, कोनो  पक्षकेँ  ता िक र ह ल  ििथ  \nघट-घटमे  अपन रि ता िक र ह ल ििथ से िि थ रा मल ोचन  \n \nसंपा दकीय-नोट- ई  किित ा ि िदेहक \"रामलोचन ठाकुर ििशेर् ांक\" केर  अंित म िदनमे  आएल िल मुदा ओ \nििशे र्ांकमे किित ा सभ  द ेिाक ििचार  नै िल आ तकर  िाद र ामलोचनज ीक मृ त् य ुक  स माद आएल ।  \nर ामलोचनज ी मूलत ः मैिथल ीमे  िलखलिन , िंगलासँ मे िथ ली अनुिाद केलिथ आ िमिथल ा -मै िथलीस ँ संिंिध त  दू-त ीन \nटा र चना िह ंदीमे के लाह ।  म र दनसु मार ी मने जनगणना।  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nन ार ा य णजी- स ं पकष-9431836445 \nश्रद्धे य  रा मल ोचन ठाकुर कें स्मरण क र ैत:- \n  \nिमिथला \n \nिचट्ठ ी आएल अिि \nदू र  देशसं आएल  ई ि चट्ठ ी  \nकतेक धार  आ प ह ाड़  आ जं गल प ार  क ' आएल अिि, \nह म निह  जनैत िी  \nकतेक हाथक स्पशष अिि एि ह  िचट्ठ ी पर \n(अदृ श्य  अिि ) \nमु दा,देखाइ त  अिि  डाकखाना क ल ाग ल मुहर  \nआ अपन पत ा  \nजकर िनछचांमे  िलखल अिि  'िमिथला' । \n \nिमिथला \nिनत् य  पुरना इ त  एि ह  देश मे \nकोनो  प्रान्द्त-नगर  आ गाम नि ह  रि ह  गेल  अिि  \nिकएक िलखल  गेल  अिि  \nह मरा  धिर  आएल  एि ह  िचट्ठ ी पर िमिथला?          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसभस ं िे सी मोन पाड़ ैत अिि की अपन िीत ल य ुगकें  ल ोक ? \nअपन भौग ोि लक अिभव्य ित त  लेल  की िटपट ाय  रह लीह  अिि  िमिथला? \nजेना ग्लोि पर अएिाक लेल िटपटाए र ह ल अिि  िििलस्त ीन ।  \n  \nकिहय ोक िमिथलासं िाह र  आइ ज े गुजर - िसर  करैत ििथ \nनािभ-नाल गाड़ल ििन एि ह  भूखण्डमे िज नकर \nिैह सपनाइ त  ििथ की िमिथ ला? \n \nिमिथला \nह ुनके  स पनामे जा ए कनैत  ििथ  \nकिलंग दे िी सन त कैत  ििथ  \nएकटा खाड़िेल,एकटा य ोद्धा? \n \nभरोस उिठ गेल िन अिि  की  \nएिह  जनपदक िस िनह ा र सभ परसं \nिमिथलाक? \n  \nदू र-देशमे  रह ैत िि थ  \nघाम चुअ िैत िि थ \nघरक िाटल  आकाश िस ि ैत िि थ  \nजुड़ाइ त  ि िथ संसार क िहैत  िस ात सभस ं \nदृढ़  भ'अएल िन अिि  हुनकामे िमिथलाकें साकार  करिा क इछिा  \nह ुनके  आत्मामे  अंकुिर त  भेल ि न अिि मुित त-िीज \nिैह िलखलिन अिि  िचटृ ठीक िनछचांमे-'िमिथला'। \n  \n  \nऐ र चनाप र  अपन म ं त व् य  editorial.staff.videha@gmail.com प र  पठाउ ।  \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nिि नोद कु मार  झा-स ं पकष-9334108281 \nर ाम ल ोचन ह म र  प्रे र णा \nपु रुखा िलाह  आिदमानि  \nकेलिन कतेको श्रमस ाध्य  काज \nभे टल  हेतिन कोनो  \nजंगल, पहा ड़, जमकल नदी ।  \n \nिो ट पाथरके िेनी  \nपै घ पाथरके िनौने ह ेताह  ह थौड़ ी  \nठोिक-ठािक, कािट-िांिट \nिनौने हेता ह  श स् त्र-ह िथय ार, कल म \nगढ़िाक, र चिाक जे िलिन इ ित ह ास ।  \n \nपाथरके रग िड़- र गि ड़ \nिनकालने  हेताह  आिग \nभे ल हेताह  गर म , चूिल हेतिन घाम  \nघमल हैत ठंडा ग् लेिश य र  \nिनल ह ैत धा र , िह ल हैत न दी          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nव्य ग्र नदी पह ुंचिे करत  स ाग र  धिर  । \n \nकोर ने-कमेने  हेताह  माि ट  \nकेने हेता ह  कदिा  \nिाउग केने हेता ह  िी ज , \nत खन उपजौन े ह ेता ह  अन्न  \nभरल ह ेतैक कतेकोके भूखल  पेट  आ म ोन ।  \n \nलोक-लोकके जो िड़, िनौलिन पिर िार \nपिर िार के जो िड़  स माज \nप्रिासी स माजके जो िड़  के लि न क्रांि त \nिसखौल िन मात ृभ ार्ा ल ेल  संघ र्ष  \nकेलिन स ाि ह त् य क आंदोलन । \nएत ेक काज करिा मे  \nलाि ग गेल िन कतेको िरख  \nस्प ू णष  िज नगी \nइ ित ह ास हंत ा िनल  \nपु नज ाःग र णक नि इि त ह ासक अग्रदूत  । \n \nर ाम ल ोचन ठाकुर  \nकेलिन त' िह ुतो काज  \nमै िथली सािह त् य क ििकास य ा त्र ामे \nिनत ाह  इ ितह ास-पु रुर् \nह मर सिह क प्र ेरणा स्रो त  । \nसंपादकीय-नोट- ई  किित ा ि िदेहक \"रामलोचन ठाकुर ििशेर् ांक\" ल ेल  आएल  िल मुद ा ओ ििशेर् ांकमे किित ा \nसभ देिाक ििचार  नै िल आ तकर  िाद र ामलोचनज ीक  मृत्य ुक स माद आएल ।  \nऐ र चनापर  अपन म ंत व् य editorial.staff.videha@gmail.com प र  पठाउ ।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nिि नय  भ ू र्ण-स ं पकष-7003286056 \n  \n1 \nर ामलोचन ठाकुरक िझि झर को ना \n  \nत ीन चािर  िदन स ँ  \nिनपत्ता  भ' गेल  अिि  हमर िन न्न \nचौिीसो घंटा \nदेखैत र ह ै िी  \nव्ह ाट्सअप आ िेस ि ुक । \nर ामलोचन ज ी  \nह मरा  स भक स ंग  \nखेलत ाह  एत ेक िझि झर को ना \nकिह य ो नि ञ सोचल ।  \nहुनका मादेँ सोचैत - सोचैत \nनोर ा' जाइत  अिि  आँ िख \nह ुनका स न सचेत न लोक  \nकोना  भ ' सकैत  अिि \nििसरभोर  ? \nकहाँ मानैत अिि  \nह मर मोन ?          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nएखनह ु दू  िजे रा ित  मे  \nजखन िक \nएखने लाग ल अिि  आँ िख  \nओ \nजगा  रह ल ििथ ह मरा  \nकिह  रह ल ििथ ह मरा  \nकतेक स ुतिह  \nजाग' - जाग' \nिड्ड आर ाम के लह  ।  \nकाज  कर ' \nह ाथ - पाय र मार' \nिमिथलाक लेल \nकर' िकिु काज \nमनुतखक लेल  \nकर' िकिु काज  ।  \nसे सत्त े \nकरिाक अिि काज \nकाज  िहुत काज  \nमनुतखत ाइ  केँ  िचे िाक काज  \nसामाि जकताक प्रसार क काज \nसंस् कृित क स ंर क्षणक काज \nसत् य  आ इमानक अिस् त त् ि केँ \nसंजीिनी प्रदान करिा क का ज \nकाज  अनन्द्त काज । \nकिह  रह ल ििथ ह मरा  \nह मर िचन्द्त ा \nजुिन कर' ििनय \nह म स् िस् थ िी          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसकुश ल िी ह म  \nत ोँ सभ  करैत रह ' काज \nपढ़' - गुन' - िलख' \nइ ित ह ास केँ िू झ' \nिसरज  निका इ ि त ह ास । \n \n \n  \n2 \nखौलै त  खु न मे  िोर ल आंगुर  स ँ िलखाइत  किित ा  \n  \nओ \nजे महसूसै त  अिि  \nभूखल ल ोकक  \nपे टक अँ त ड़ी क ददष  ।  \nओ \nजे ददष स ँ  \nह ाकर ोस कर ैत लोकक  \nह ृदय मे  \nमार ैत र ह ैत अिि \nह ुल की अहि नषश  ।  \nओ \nजे उपेिक्षत  ल ोकक \nआँिखक नोर क स्िा द केँ  िचि ख \nह ोइ त  र ह ैत ि िथ  \nममाःह त  अह िनषश  । \nओ \nजे र तत िि ह ीन का य ा केँ  \nचाम स ँ झाँ पल  ठठर ी केँ           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिनह ार ैत र ह ैत ि िथ अनिरत  ।  \nओ \nिज नकर  हृदय मे स िदखन  \nउमरैत र ह ैत अिि  \nदय ाक महा समु र ।  \nओ \nजे आक्रोिशत  काय ाक \nनश मे  िहै त \nखुनक उिाल केँ  \nमहसूसै त  रह ैत अिि अहि नषश  ।  \nओ \nजे कल म िि नाय ल हाथक  \nममष केँ  \nिू झैत ह ो नी क जकाँ ।  \nओ \nजे मजू र क खौलै त  खु न केँ  \nिना' लैत ह ो मोिस  \nआ \nअपन आंगुर केँ  \nिना' लैत ह ो कलम ।  \nओ \nजे अस ीम आश ाक संग  \nनिका भोर क \nसंधा नक ल ेल  \nर चैत  रह ैत ह ो  \nकिित ा अहि नषश  । \nओ \nजे सामाि जकता          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nआ म नुतखत ाइ क ल ेल  \nसंिादक सपना केँ  \nजोग ने रह ैत ह ो  \nअपन आत् मा मे  ।  \nओ \nअचक्के अपना आप क ेँ  \nपिर िार  आ स माज स ँ  \nक' लेत दू र  \nसे \nनिह  मानैत अिि \nह मर मोन ।  \n \n \n  \n3 \nअहाँक ई िर्ज ष िनैत अिि \n  \nर ामलोचन ज ी  \nअहाँ त ँ लोकक दुख - ददष केँ  \nिू झैत ििय ैक \nअपन िनजी ददष ।  \nर ामलोचन ज ी  \nअहाँ त ँ िू झै त  ििय ैक \nस् त्र ीक मोनक \nपहा ड़ सन \nजीिनक ममष  ।  \nर ामलोचन ज ी  \nअहाँ केँ  \nलेिाक चाह ी           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nओिह  िुिढ़याक सुिध \nजे अपन माय  - िाप \nआ अपन स माज केँ  िोि ड़  \nअहाँक स ंग  \nलगौ नय  िलीह  \nसात  - सात  िे र ा ।  \nर ामलोचन ज ी  \nअहाँ ललनज ी आ आल ोक केँ  \nदेनय ििय ैक \nकेह न दारूण पीड़ ा  \nओ िुछ ची \nजे सिदखन \nसटल  रह ैत िल \nअहाँक करेज मे  \nह ुनका स भक ह्र दय  पर  \nपस र ल िनर ाशाक घोर  अन्द्हा र  केँ \nकरिाक चाह ी \nअहाँ केँ अनुभ ि ।  \nर ामलोचन ज ी  \nस्प ू णष  िमिथलाक \nकोिट - कोिट आँिख \nअहाँ केँ देखिाक आ श मे  \nलगौ नय  अिि  िकदृ िि । \nएह न ििकट पिर िस् थ ित  मे \nअहाँक िनैत अिि िर्जष जे \nििना कोनो देरी  के  एखनिह  \nह ँस ैत - ह ँस ैत \nचिल आिू अपन घर           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nस्प ुण ष िमिथला केँ \nद' िदय ौ उलहन - उपराग \nजे अहाँ सभ  \nकिह य ा मना य ि \nह मर ज न्द्मिदन \nह म आिि गेल  िी  \nअप्पन घर \nपालन करू हमर  जन्द्मिदन । \nअहाँ देखिै \nििदेह - िैदेहीक पािन धर त ी  पर  \nज्यो ित र ीश्वर  आ ििद्य ापित क ि मिथल ा मे \nर ाज कमल आ या त्र ीक ग ाम मे  \nसोमदेिक िािधत  कण्ठ मे  \nभ' जेतैक कालध्ििनक स ंचार \nअ् िर क भ ीत र क श ू न्द्य स ँ \nिह र ाि' लगत ैक  \nभार्ाय ी चेत नाक अमृ त  - मंत्र \nगो ििन्द्द िािू  टांग  मे \nआिि जेतैक अजस्र  ता कि त \nसाि ह त् य क मैदान मे \nदौड़ य  ल गत ा ह  स र पट ।  \nअहाँक चे त ना मे  \nसिदखन लैत र ह ैत अिि सांस  \nिमिथलाक संस् कृित क पिित्र  प्राणिाय ु \nअहाँ क कलमक नोक स ँ अ नाय ास  \nटपकय  ल गैत अिि  \nदुिखत आ पीिड़ त  ल ोकक \nघाम आ नोर           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nक्षणिह  मे \nअहाँक श ब्द स ँ िह र ाि' लगै त  अिि \nआक्रोशक स ाथषक धध र ा ।  \nसे िनैत अिि अह ाँक िर्जष \nजे एखनिह  अििलंि \nघूि र  अय िाक चाह ी अ ह ाँ केँ  \nअप्पन घर  । \n \n \n  \n4 \nिगुआ २ ० २ १  आ रा म लोचन ठाकुर  \nर ामलोचन ज ी !  \nअहाँ कतय  िी  पत ा नि ञ  \nह म सभ सजल आ ँिख सँ  \nखोिज रह ल िी अह ाँ केँ  \nसभ िेर जकाँ  एिह  िेर  स ेहो  \nअहाँक स ंग  \nमनािय  चाह ै िी  हम सभ  \nिगुआ - ठहक्का प्रे म सँ \nअहाँक कल म क े िपचकार ी सँ  \nिह र ाइत  किित ाक र ंग सँ  \nसर ािो र  होम' चाह ै िी  हम सभ ।  \nर ामलोचन ज ी !  \nअहाँक अनुपिस् थित  मे \nसुन्न - सपाट लाि ग र ह ल  अिि \nकोलकात ाक किित ाक दलान  \nआजुक िाजा र िादी  स माज मे  \nजत य  ध धि क रह ल अिि  पर ोपकार क भ ािना           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nअल ोि पत भे ल जा  रह ल अिि  आपकताक भाि  \nउड़ ाओल जा  रह ल अिि \nस् िाथष आ कु िटलत ाक अिीर \nअहंकार क िपचकार ी सँ  \nिह र ा' र ह ल अिि  दमनक कार ी र ंग  \nत त य  अ ह ाँक उपिस् थित क अ िनिाय षता \nकहाँ ििसिर  रह ल अिि \nकोल कात ाक सुधी समाज ।  \nर ामलोचन ज ी !  \nिखष मे एक्के िदन स ह ी \nप्रे मक रंग  स ँ सर ािो र  भ ' जा इ त  अिि  ल ोक  \nजीिन मे निल िसंत क  \nह ोम' लगैत अिि  स ंचार  \nसभक ठोर  पर  \nिथर क' लगैत अिि  मुस्कानक रा ग  \nआपकताक र ंग सँ  \nर ंगा' जाइ त  अि ि लोकक मोन  \nअहाँक िथर कैत  ठोर  देिख  \nअहाँक मुँ ह  स ँ िह र ाइ त  \nअमृतिाणीक स्पशष स ँ  \nसभक कान मे  गुंज ' लगत ैक िस ंत क रा ग ।  \nर ामलोचन ज ी !  \nअहाँ कतौ ह ैि , सकुशल है ि  \nसे करै िी  हमस भ कामना  \nभींजल आँिख सँ  \nपठा' र ह ल िी िगुआक शुभ कामना  \nसुनै त  ििय ैक जे  \nस् मृ ित लोपक िे मार ी मे          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nकखनो काल घूि र  आिै त  अिि  स्मृ ित \nसे शी घ्र े एखनिह  घू िर  आिय  अह ाँक स्मृित \nसे करै  िी  हम सभ कामना  \nकतेक नीक लगत ैक हमरा  सभ केँ  \nजौं आिि ज ेिै  अह ाँ  \nत खन स त्त े ह मरा  स भक  \nमोन मे  भ ' जायत \nनिल िसंत क संचार  ।  \nर ामलोचन ज ी !  \nअहाँक प्राणिप्रय माय  मैिथल ी क \nअस ंख्य  ल ि - कुश \nत ाि क रह ल ििथ अहाँ केँ  \nअपन सचेत न आ ऊज ाःिा न भाइ  केँ  \nअपन धर ोह र  केँ  , अपन इ ित ह ास केँ  \nअहाँ क ल ेल  कािन र ह ल िि थ मैिथल ी  \nअहाँ जानैत िी  \nअहाँक ठोर  पर  स िदखन  \nउपिस् थत र ह ैत िि थ मैिथल ी \nअहीं क कलम सँ  \nिगुआ मे ह ँसैत िि थ मैिथल ी  \nसे एिह  िेर क िगुआ  \nकोलकात ाक साि ह ित्य क िगु आ \nिगुआ ठहक्का क आय ोज न \nिेकल भ ' \nक' र ह ल अिि  अह ाँक इि न्द्त र्जार  । \n5 \nओ कहैत िि थ  \n  \nर ामलोचन ज ी कह ैत िि थ जे           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nएक िदन अचक्के  ओ \nआंगनक सीमा नां िघ  \nिह र ा' गेल  िलाह  िाट पर  \nअपन मोन मे  ओ  \nजोग नय  िला ह  \nएकटा क्रांित कार ी आ र चनात्म क स पना \nजन - जनक पीड़ ा सँ \nदग् ध भ' गेल  िलै क हुनक आत् मा  \nएिह  िपरथी केँ \nिपर थी ििशाल िपरथी केँ \nसुन्द् दर  स ँ सुन्द् दर त म िनेिाक कामना \nह ुनक ह ृदय मे  \nिना' लेनय िलैक अ प्पन जग् गह \nह ुनकर मोन मे  \nिलिन्द्ह इ  अटल  ििश्वास जे \nएिह  िाट मे \nह ुनका भ ेिट जेतिन \nअस ंख्य  स मानधमाः स ह य ात्र ी \nजे कखनो निञ िलखत ाह  \nउज र ा काग त  पर  \nकिर य ा मोिस स ँ \nकोनो  कपोल - किलपत िनर थषक किित ा \nकोनो  कृ ित्र म मनोह ारी कथा \nकोनो  अप्रयो जनी य  इि त ह ास । \nर ामलोचन ज ी कह ैत िि थ जे  \nओ अपना हाथ मे  \nएकटा चमकैत  पँचकिमय ा भा ला ले नय  \nचिल पड़ल ििथ इ ित ह ासक िाट पर          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nएकटा स ाथषक कामनाक संग  जे  \nलाल ट ुह - टु ह  रत त  स ँ  \nिपर थीक ििशाल िक्ष पर \nिलखिाक ििन्द्ह ह ुनका \nमनुतखक सुखमय जी िनक ल ेल  \nएकटा स ाथषक किित ा \nएकटा य थाथष कथा  \nएकटा रचनात् मक इि त ह ास \nओ प्रितिद्धताक संग कहैत िि थ जे  \nह ुनका िनिाक ििन्द्ह  स् िय ं \nएकटा घट ना  \nएकटा नाम  \nएकटा इित ह ास ।  \nसह जत ािा दक प्र ित षक \nअिग् नज ीिी  किि स ोमदेि केँ \nओ कहैत िि थ जे  \nआजुक प्र जात ंत्र ी र ाज त ं त्र  मे \nसत्त ा प्रािप्त क ल ेल \nआय ोि ज त  हो इ त  अिि  य ज्ञ \nएिह  य ज्ञ मे देल जा इ त  अिि  \nिन्म ुधन जनत ाक देल जा इ त  अिि  ििल  \nएिह पर्पर ाक उपटौनीक लेल  \nह ुनका स ंग िमिल \nअस ंख्य  अिग् नज ीिी  किि स ंग  िमिल \nओ करत ाह  \nअिग् नकिित ाक संधा न \nसमाजक जमीन पर जनमल  \nििर्मता  आ ईर्ाःक घास केँ          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nजाि र  केँ  स ुड्डाह  करिा क लेल  \nसंगो र' पड़त ैक \nप्रगित कामी ििचार क आिग \nगाि' पड़त ैक ििध्िंसक रा ग \nिनमाःणक ल ेल  आिश्य क अि ि ििध्िंस \nकुिटलत ा आ दमनकार ी ििचा र क ििध्िंस \nएिह  ििध्िंसक पश्चा त \nह मर समाज मे  \nह मर देश  मे  \nगुंज' लगत ैक प्रेम  आ आपक त ाक र ाग  ।  \nजीिकांत  केँ  इमान दा र ीक संग  \nकहैत िि थ रा मल ोचन ज ी जे  \nओ िलिख निञ पािैत ििथ ह ुनकर भार्ा \nह ुनकर भार्ा मे हुनक पत्रक उत ार ा देि  \nअस ्भ ि िैक  हुनका ल ेल  \nह ुनका पत ा  निञ िि न्द्ह जे \nकेना िु लाइ त  िैक कमलक  िूल  \nओ ििसिर  गेल  ििथ \nओड़ह ू ल िूलक रंग  \nह ुनका मोन निञ ििन्द्ह  जे \nकेह न ह ोइत  िैक खजन िच ड़ैय ा  \nओ निह  िलिख प ािैत ििथ \nप्रकृितपरक काव्य \nिसंत क आशक िनर थषक स्िप्न मे \nह ुनका निह  ििन्द् ह  िमिसय ो भि र  ििश्वास \nओ चाह ैत िि थ जे  \nआभासी िस ंत क स्िप्न \nयथाथष मे भ ' जाइ  पिर िित षत          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nएिह  धर त ीक कोिट - कोिट \nपीिड़ त  - उत् पीिड़ त  ल ोकक जीिनक \nिसंत क जोगा र  करि ा काल  \nह ुनका ििसर ा' गेल  अिि \nिूल - पत्ती  आ प्र ाकृित क स ौन्द्दय ष \nओ अत्य ंत  धैयषक स ंग कह ैत  ििथ ज े  \nजखन एिह  ध र त ी पर  \nसमस्त  मनुतखक जीिन मे  \nआिि जेतैक िास् त ििक िसंत \nत खन ओ जरू र  गौ त ाह  \nप्रस न्न िचत्त  मुर ा मे ि संत क गीत  । \n \n \n  \nसंपादकीय-नोट- ई  किित ा ि िदेहक \"रामलोचन ठाकुर ििशेर् ांक\" ल ेल  आएल  िल मुद ा ओ ििशेर् ांकमे किित ा \nसभ देिाक ििचार  नै िल आ तकर  िाद र ामलोचनज ीक  मृत्य ुक स माद आएल ।  \n  \nऐ र चनाप र  अपन म ं त व् य editorial.staff.videha@gmail.com प र  पठा उ। \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nआश ीर् अनिचन्द् ह ार-स ं पकष-8876162759 \nअनिचन्द् ह ा र  ल ेल  रा मल ोचन ठाकु र \nिखष 2000 केर  मइ -जू नमे हम पिह ल िेर  कल कत्ता आएल रह ी आगू क िशक्षा लेल  आ िदस्िर 2008 मे  हम \nकल कत्ता िोि ड़ देने रह ी न ौ करी ले ल आ चिल गे ल रह ी िदलली।  िखष  2003 मे  हम पिह ल िेर  अपन किित ा \nपाठ स ािषजि नक मंचपर  के ने र ह ी।  क ोन मंचपर  के ने रह ी , ओिह मे  िकनकर-िकनकर  भू िमका र ह ै त कर नमह र  \nचचाः हम अपन पोथी \"मै िथ ली गजलक व्य ाकर ण ओ इि त ह ास\" मे  के ने िी।  आ अ ह ी पाठ के र  िाद ह मरा  \nकल कत्ताक िह ुत लेखक , पाठक ओ संगठनकत ाः सभ सँ  पिर चय  भेल  जा िह मे  एकटा र ामलोचन ठाकुर िलाह ।  \nओिह  िदनक पिर चय क िाद ई ह ो पता लागल जे कलकत्त ामे अन्द्य  किि स ्म ेल न केर  अित िर त त  हर ेक मासक \nदोसर र िि िदन  कऽ एकटा \"संपकष\" नामक गोष्ठी स ेहो होइ त  िै जािह मे  स ाि ह त् य का र  ल ोकिन जुट ैत  अिि।  \nसंपकष गे ल रह ी।  पिह ल स ंपकष। ज ह ाँ धिर  हम र ा मोन अिि ह मर आ प्रिसद्ध ििज्ञा न कथाकार  य ोग ेन्द् र पाठक \nििय ोग ी जीक पिह ल स ंपकष िै सार  एकै िल मने ओ ह ो ह मरे जकाँ पिह ल िदन आएल रह िथ।  आ तक र ा िादसँ \nप्राय ः कल कत्ताक ह र ेक स ाि ह त् य कार क स ंग त  रह ल।  आ त करे िाद िुझने रह ी ज े को न लेखक कोन िाट ओ \nकोन लक्ष् य क ििथ।  जा ि ह मे  हमरा  रा मल ोचनज ीक िाट ओ लक्ष्य नी क ल गैत रह ए।  \nह मरा  रा मल ोचनेजी क िाट ओ  ल क्ष्य िकएक नी क ल गैत िल स े जानि किठन नै। ज े ह मरा  नीक जकाँ  \nजनैत ििथ से ह मर िस् थि त  सेहो जनैत िि थ।  जे नै ज नैत ििथ से ह मर ओ स ंस् मरण पढ़िथ जे ह म \nिरिर ी 2020 मे  अपन िपता जीक मृ त् य ुक िाद िलखने र ह ी।  कु ल िमल ा सारांश अ त िे जे ह म अपना गामक \nमहा गर ीि ।  िकिु अंशमे  एख नो िी मुदा िस् थित  स ्हर ल अिि।  आि अहू ँ सभ िुिझ स कैत  ििय ै जे ह मरा  \nर ामलोचनेजी क िाट ओ  ल क्ष्य िकएक नी क ल गैत िल।  दोसर िात  ई ह ो ज े ह ुनका जे कहिाक र ह ैत िलिन \nसे किह  दै त  िलखिन आि ल ोक जे करए।  हुनकर भू ि मका ह म िशक्षक नै प्रोिे सर  जकाँ मानैत िी ।  िशक्षक          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nह ाथ धर ा िसखाए त ।  मुदा प्र ोिेस र  िाज ैत चिल जा एत ।  आि अह ाँपर िन भष र  जे ओ नीक चीज  पकिड़  स कैत  \nिी  की नै।  अचानक त ँ नै म ुदा रा मल ोचनज ीक ह र ेक िेर क भ ेंट  हमरा  िकिु एहन  सू त्र  दऽ जाइत  िल \nजाि ह सँ ह मरा  ज ीिनमे  स ह ायता भेट ैत िल। स ाि ह त् य मे  स ेहो भेट ैत िल म ुदा िे सी सू त्र  हम जीिन िल ा \nपकड़लहुँ  आ तकर  िाद साि ह त् य  िल ा ।  एकटा संिक्षप्त  नोट दऽ र ह ल िी -- \n1) आिथषक स ू त्र- आिथषक जीिन मुख्य त ः िशक्षापर  िटक ल िै त ँइ ओ य ुिा कििसँ  ि शक्षा कालमे  मात्र  िशक्षे \nलेल  समय देिए कहिथन।  ओ जी िनमे अथषक मह त् ि स े ह ो कह िथ ।  एक िे र  स ंपकष सँ िनकिल (िकश ोर ीकांत  \nिमश्रज ीक प्रेस सँ ) जाइ त  रही  हुनके  स ंगे।  िाटमे िकिुए देरक स ंग र ह ैत िल कार ण हमर घर मात्र  पैदल  दस  \nिमनटक दू र ीपर  आ हुनका ि स पकड़िा क रह ैत िलिन। चल ैत -चल ैत अथेस ँ जुड़ल िात -चीत मे  ओ हमरा  \nकिि सभहक स ीमा एना कह लाह  जे मानू  अह ाँ नीक किित ा िलखैत  िी आ ह म ओ कर प्रसंशक िी मुदा अहाँ  \nलग नौ करी नै अिि  िा अि िय ो त ँ ओतेक नीक नै अि ि।  मुदा अह ाँक किित ाक प्रसंशक रि ह त ो ज ँ ह मरा  \nअपन िेटी ल े ल िर ता कए पड़त  तँ ओिह  काल अह ाँक नाम हमर  िलस्टमे दू र -दू र  ध िर  नै रहत ।  िा त  ओ \nमात्र उदाह र ण ल ेल  कहने िलाह  मुदा हम एकरा अपना जी िनमे ल ेल ह ुँ  आ जह ने हो तेह ने िस्थि त मे  अथष िदस \nिेस ी िोकस के लह ुँ ।  स ाि ह त् य  नै िोड़ लह ुँ ।  मंचक प्र ित  र ामलोचन ज ी उदा सीन नै ि लाह  मुदा हम अपना \nजीिनसँ मंचोकेँ  हटा देलह ुँ , कार ण ल गभग ओही  भार्ामे अथषक मह त् ि हमर माँ िझल भाए स ेहो  िजैत िलाह , \nएखनो िजैत ििथ।  एकै िा त  िििभन्न  कोण, संदभषम े स ुनल ासँ  हमरा  मंचक प्र ित  उदासीने नै कठोर ो िना  \nदेल क।  आि ह म एकर  िाय दा िुिझ र ह ल िी।    \n2) साि ह त् य  स ू त्र- ह म ह ुनक र  िात सँ दू  टा चीज  िसखलह ुँ  पिह ल जे हर ेक ल ेखक अपना ल ेल  एकटा क ेंर ीय  \nििध ा चुनए।  ओ िहुििधािाद ी  लेखनकेँ प्राय ः संदेहसँ  द ेखै त  िलाह ।  िादमे हम अपना  ल ेल  गज ल चु न लह ुँ ।  \nदोसर ज े ओ पु र स् कार -स्म ानकेँ ल ेखनक िाइ -प्रोडतट मानै िलिखन।  ओ एक िे र  कहलाह  जे पैखाना घृिणत \nिस् त ु िै मुदा जीिन लेल  आ िश्य क तेनाि ह त े पु र स् का र  ल ेखन लेल  िै। ह म पु र स् कार  ल ेल  हुनके  िात  मानै \nिी ।  रचना र त  ल ेखककेँ  जखन उपेक्षा ह ोइ त  िै त खन िकिु ने िकिु दुख अिश्य  होइ त  िै।  रा मल चोनज ीकेँ \nसेहो कोनो क्षण  ििशेर् मे  दुख  भेल  हेतिन मु दा ओ दु ख हु नका लेल  अिर ोध  नै िनलि न से अंतो  धिर  हुनक \nसिक्रय त ासँ  िूिझ स कैत  िी। ओना एिह  तरह क दु ख हर े क ल ेखकक जीिनमे  अि ैत िै।  एह न दुख एिाको \nचाह ी त खने कोनो ल ेखक स ाथषक र िच सकैए त ाह ू मे  मैिथ ली भार्ामे  जा िह मे  पुरस् कार  भेिटत े लेखन िंद भऽ \nजाइ त  िै ।  \n3) भार्ा सूत्र- आइ हम मात्र  मैिथल ीमे लीखै िी  तँ से  गुण  हमरा  रा मल ोचन ठाकुरसँ  भे टल  अिि ।  एक िे र  \n(प्र ाय ः स ंपके मे ) िाज ल रह िथ जे िंगला िोि ड़ आन कोनो  उत्त र  भार त ीय  भार्ा (मैिथल ी, िह ंदी, उदू ष, नेपाली          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nआिदमे) मे  लेखन कऽ अथो पाजषन नै  कएल  जा  स कैए।  तखन जँ िह ंिद य ोमे पाइ  नै भेट त  आ म ैिथिलय ोमे पाइ  \nनै भ ेट त  तखन मैिथिलएमे र चना िकएक ने िलखी।  कु ल िमल ा ह म आि भ ार्ा ले ल इ एह  नीि त  रखने िी ।  \nिह ुत संभि जे आर िात  हम  हुनकास ँ िसखने  होइ  मुदा जे मु ख्य  िल स े उपरक ती न अिि।  कहिा क ल ेल  \nत ँ ह म ह ुनका स ाि ह ि त् य क गु रू कहैत ििय ि न मु दा िस् त ुत ः ओ हमर ज ीिनक िहुत रा स गुरूमेसँ एकटा स ेहो \nिि थ।  आि जखन िक र ामलोचनज ी एि ह  स ंसार मे  निह  िि थ , ह म ई  िा त  स भ निह य ो लीिख स कैत  िलह ुँ  \nमु दा से क ृतघ्नत ा ह ोइ त  आ ह म िदमाश , अस भ्य, अिंड सभ िकिु भऽ स क ैत िी  मु दा कृत घ्न  आ िैम ान \nनिह । \n  \nऐ र चनाप र  अपन म ं त व् य  editorial.staff.videha@gmail.com प र  पठाउ ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nज गदी श चन्द्र ठाकुर  ‘अि नल’ स्प कष -8789616115 \nर ाम ल ोचन ठाकु र       \nएखन ििदेहमे भाइ रा म लोचन ठाकुर ज ी पर जे ििशेर् ांक आएल अिि , त ाि ह मे  िंदन ा िकश ोर जी  द्वार ा ज े \nसाक्षात् कार  प्रस् त ु त  कएल  गेल  अिि  ता िह मे  एक प्र श्नक जिाि दैत  भाइ  कहैत ििथ ज े  हमरा  पत्नी कें अक्षरक \nज्ञा न िलिन, मात्र ाक न िह  | \nह मरा  ल गैत अिि  जे इ ह ो प्रश्न पूि ल जेिाक चाह ी ज े ओिह  िस् थि त मे  पिर ित षनक ह े त ु अहाँ द्वार ा की प्रयास \nकएल गेल ै |  म ुदा, िड्ड देरी  भ ’ गेल  अिि , आि ई प्रश्न  ककर ासं प ू िि ? \n...................................... \n....................................................................... \n  \n‘ििदेह’मे  प्रकािशत  ििशे र्ांकमे  अग्रज  रा म लोचन ठाकुर ज ीक मै िथली सािह त् य  मे य ो गदा नक ििर्य मे  िहुत िकिु \nजनलाक िाद आश्चय ष ह ो इ त  अिि ज े एत ेक कमषठ ल ोक एत ेक जल दी कोना अदृश्य  भ ’ गेल ाह  ?  \nकोन एह ेन गल त ी कोन  स् त र सं भेलै जे िस् थित  ककर ो ि नय ंत्र णमे  निह  रि ह  स कल ै ?   12 माचषक ’ घरसं \nिनकल ला आ एके िेर  6 अप्र ै लक’ मृ त  अिस् थामे पाओ ल गेल ाह  | िी चक िस्थि त क कलपनासं मोन िेकल  भ ’ \nजाइ त  अिि  |  भाइ  कत ’ ख सल-पडल  हेताह —कोना  दीन -ह ीन अिस् थामे की भेल  हेतिन, एिह  िज ज्ञा साक          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसमाधा न किठन अिि |  आदरणीय  रा म लोचन ज ी ए ह ेन साि ह त् य क ार कें एिह  त र ह ें जाए ि स भ कें  व्य िथत  \nकेलकिन |  कते गोटे ह ुनका खोजमे डेढ़ मास सं ल ाग ल िलाह  |  \nमु दा अहू  प्रश्नक उत्तर  ल ेल  शास् त्र क स ुनय पडत  : िििा ह  आ जन्द्म-मरण ... .. .. .. .|  \nओना भाइ िहुत िकिु मै िथली सािह त् य  जग त कें द ’ गेल  ििथ ज ाि ह सं ओ  य ुग-य ुग धिर  चचाःमे सभ ठाम \nउपिस् थत  र ह त ा ह  |  \nअपन अनुभि य ै ह  कहैत अिि  जे िहुत ि स् थि त क स्पिी करण ल ोक अपनह ु नै द ’ स कैत   अिि |  गत  पन्द्रह  \nमाचष क ’ ह म अपने िाथरू म मे  कोना खिस पडलह ुँ  से नै  िुिझ स किलऐ | ने िपछ िर  िलै , ने चप् पल  िस् लप \nकरिाक कोनो  आन कार ण िू झ ’ मे  आएल  आ न े िी पी क  दिाइ  िोड़ ने र ह ी |  देिा लसं टकरय िाक  कार ण \nमाथक अ िग ला भागमे चोट िेश ी िुझाएल | ...................................... \n....................................................................... \n(आँिखमे िच त्र  हो मैिथलीके र- आ त् म-कथ ा    \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n३. गद्य \n३ . १ .ज ग दी श  च न्द्र  ठा कु र  ‘अ िन ल’- आँ िख मे  िच त्र  ह ो  मै िथ ली के र  ( आ त् म-क था ) \n३ .२.मु न्न ाज ी- आधुिनक ििश्वकथाक िाट पर  जा इ त- िीह िन  कथा  \n३ .३.ज्ञा निद्धषन कंठ- उर्ा मै डमक ििदा गर ी \n३ .४.सुभ ा र् कुमार  कामत - िीह िन कथा-र ंग \n३ .५. लालदे ि कामत - पानक िरैि \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nज गदी श चन्द्र ठाकुर  ‘अि नल’ स्प कष -8789616115 \nआँिखमे िच त्र  ह ो मैिथलीकेर ( आ त् म-कथ ा )  \n                  10. कलपना-गग नमे \nििर य ा त ीक  प्रस्थान कर िाक समय िािू  हमरा  ल ग आिि  कहलिन किनय ाँक पढाइ क व्य िस् था कएल जेतै | \nह ुनका चिल  गेल ाक िाद  लाग ल जे आि एसगर े ह मरा  अपन स मस्य ाक समाधा न त ा क ’ पडत | ह मरा  इ ह ो \nलाग ल जे मोनसं अथिा िेमो नसं जखन हम पूणष स चेत  अिस्थामे िििा ह  स्िीका र  क ’ लेल ह ुं त  आि अनका \nककरो  दो ख दे ि उिचत  निह, एकर  िज ्म ेदार हम स् िय ं िी  | \n‘कन्द्या दान’क स ी सी िमश्र जकाँ स ास ुरसं भाि ग ज ाएि उि चत नै िुझाएल | ह म समाधा नक ल ेल  ‘िद्वर ाग मन’क \nकथाक िचन्द्त न कर’ लगलहुँ |  िुछ ची दाइ कें ठीकस ं िुझ िाक प्रय ास कर ’ लगलहुँ |  मोनक िात कें श ब्दमे \nिान्द््िाक प्रया स के लह ुं | \nगीत \nकलपना-गग नमे मधुिन स जा र ह ल िी  \nदुिनय ाँमे  जी िाक अिि, त ें मन ल गा  रह ल िी | \n  \n             अिि आइ  ने कोनो  स पना            ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n             अिि आइ  ने कोनो  धार ा  \n             मोनो ह्र दय क प्र श्नक \n             निह  दैत  अिि  उत ा र ा  \nउमड़ल जे िात  मनमे , किह त ो लजा र ह ल िी  \nदुिनय ाँमे  जी िाक अिि, त ें मन ल गा  रह ल िी | \nिकिु पांत ी िादमे जोडाय ल :  \n               \n      चोट’िि  ह्र दय मे  ल ाग ल \n               निह  नोर  टा ि ह ैए  \n              मिर य ोक’ ह म िज िै िी \n              ह ंिस ठोर  टा कह ैए  \n  \nरूसल जे   भाि मनमे, त करे मना र ह ल िी  \nद ु िन य ाँ म े  जी िा क  अ िि,त ें  म न  ल गा  र ह ल  िी  | \n        िज नगीसं स ीख भे टल  \n              ह ंिसक’ समय िित ाय ि \n              सुखमे  न े मु ंह  खस ाय ि  \n               ददषमे  ने िटप टाय ि  \n           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिाज ल जे ता र  त नमे , त करे िजा र ह ल िी  \nदुिनय ाँमे  जी िाक अिि त ें मन ल गा  रह ल िी | \n  \nशास् त्र   कहैत अिि ज े िििा ह, जन्द्म आ म ृत्य ु जिहया, जत’ जेना हेिाक र ह ैत िै त िह ना ह ोइत  िैक | \nशास् त्र मे  हजारो िर खक अनुभिप र  आधाि र त  ज्ञा न अिि | \nई  ज्ञान  ल ोककें िनर ाशासं िंचिै त  अिि  | \nअपन िस् थित क स मीक्षा केलह ुं त  ल ाग ल जे हमर ा ज त े निह  भेट ल अिि  ता िह सं िहु त  िेशी ओ अिि  जे \nभे टल  अिि  | ह मरा  जे भ ेट ल अिि  ओिह पर ध्य ान के िन्द्रत क’ क’ प्रस न्न  रह िाक चाह ी आ जे प्र य ास केल ासं \nऔर  नीक भ ’ सकैिै,त ाि ह  ल ेल  प्रसन्न त ापू िषक प्रय ास कर ि ाक चाह ी | ह मरा  स ोझां एख न िद्वत ीय  िर्षक पर ीक्षा \nअिि, जलदी ए ढोली जा ए प डत  | \nसासु र मे  सासु  िलीह  जज ुआ र क | सस ुर िलाह , दू  टा ज ेठ स ार  िलाह , दुनू सरह ोि ज िलीह , चािर टा िोट-\nिो ट सर िेट ा िलाह  | दू टा जेठ स ाि र  िलीह  जे निह  आ एल िलीह  | एकटाक स ासु र  डुमरा  (िेनीपट्टी) \nिलिन, दोसरक सासु र  कोिर य ाह ी (स ीत ामढ़ी ) िलिन | एकटा स ाढ़ू आएल िलाह  जे  दरभंगामे िी.ए.मे  पढ़ैत \nिलाह  | \nिदनमे  कते गोटे भें ट कर ’ अिै त  िलाह  | अिधक लोक  पीसा कहैत िलाह  | चािर िदन भिर  घर-दर िज्जा \nभिर रह ैत स् त्र ीग ण स भक मू ँहें गी त  स ुनै त  िलह ुँ  अथिा नि -नि लोक सभस ं पिर चय  होइ त  िल | गी त  स भक \nभास  मनमोह क ल गैत िल ि कन्द्तु श ब्द सभ मे  स ुधार क /पिर ित षनक  आिश्य कता लगैत  िल | एह ेन एकट ा गीत  \nत ैया र  भेल  :  \nघु मा िदय नु हे ससुर अंगनामे  | \n                    नह ू ँ-नह ू ं चिलय ौ  दुलह ा  \n                   जोर सं ने चिलय ौ  \n                   एखनेस ं किनय ांकेर          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n                   ह ाथ ने िो िड़ य ौ \nधर ा िदय नु ह े ससुर अंगनामे  | \n                देखि दुलह ा किह य ो  \n                ह ुए ने गल त ी  \n               अपने चलिै आगाँ  \n               किनय ाँ पाि ाँ-पािाँ  चल त ी  \nिसखा िदय नु हे ससुर अंगनामे | \n              पोथी मे  ने भे टत दुल ह ा  \n             एह ेन िगय ा न \n             िज नगी भिर मे  स ंगी  एह ेन  \n             भे टत त य ो ने आन  \nिलखा िदय नु हे ससुर अंगनामे | \n             देखि दुलह ा किह य ो  \n             ई  स ं गी  निह  िुटय  \n             सासु र क िान्द्हल प्र ेम क \n             डोर ी ने ई टूटय  \nिन्द्हा  िदय नु हे ससुर अंगनामे | \n          देल ह ु अमोल धन           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n          र ाखि जोग ाक य \n          िड पछ्त ाय ि \n          एकर ा गमाकय  \nिुझा िदय नु हे ससुर अंगनामे | \n         िर-किनय ाँ होइए \n         एके गाड़ी के दू पिह य ा \n         ह ैत िड कचोट  \n         ििसरिै ई ज िहय ा \nर टा िदय नु हे ससुर अंगनामे | \n  \nचािर  िदनक िाद  साँझमे हा जीपुर अथिा िखर मा जा इ त   िलहुँ | संगमे स ार  आ   टोलक िकिु गो टे  रह ैत \nिलाह  | सिेरेस ं साँझ धि र  पान खेिाक अभ्य ास जोर  पकडलक | \nिह ुत गो टे सं भेंट -घाँ ट  िनय िमत  होइत  र ह ैत िल , मु दा  एक गोटे सं भेंट  करक ल ेल  अठार ह  घंटा प्रत ीक्षा कर ’ \nपडैत  िल |पूर ा िात य  स ुनिा क ल ेल  द स िदन प्रती क्षा कर ’ पडल  | \nओ िात य  िल ‘ आि किहय ा एिै ?’ \nभिरसक अह ी िोट-िी न िात य मे  ििपल  िल जकर ासं िििाह  हो , त करासं प्र ेम  करिा क दश षन | \nढोली पह ुंचलाक िा द पर ीक्षाक तैय ार ीमे लाि ग गेल ह ुँ  | ि किुए िदनक िाद सासु र सं ि चट्ठ ी आएल | ठाकुर जी \nसोझांमे िलाह  | ह म पढ़ िलऐ त’ ह ंसी लागल | ठाकुर जी कें कहि लय िन पिढ़क’ अथष ह मरा  िुझा िदय ’ | \nठाकुर जी पढ़’ लगलाह  एके दममे ह ंसैत पढ़ न े जा र ह ल िलाह , कहलिन पू णष ििर ाम त  िैहे नै ,रुकू कत ’ |          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nकनेक ख़ुशी भ ेल  जे अक्षर क ज्ञान त ि िन्द्ह  | एकर  मत लि िकिु स ुधार क   आश ा  कय ल जा  स कैत  अिि  | \nिचट्ठ ीसं ई िुझिामे आय ल जे मधुश्रािणीमे हमर आएि सुि निश्चत  करिा क अनुरो ध कए ल गेल  अिि  | अनुमान \nकएल गेल  जे ओइ  स मय तक परी क्षा पूणष नै भे ल र् त ै त ें जाएि स ंभि निह  अिि  | परी क्षा शुरू भ ’ गेल  त \nएकटा िचट्ठ ी पठा देिलयंिन | \n  \nई  जुिन िुझू झू ठ कह ै िी  | \nकिह य ा दशषन हैत अहाँसं  \nआंगुरपर  हम िदन गनै िी | \n             सासु र  अएिाक हो इ त िि  इ छिा  \n             मु दा चलैतिि एखन परीक्षा  \nिित त  कोन ा ई  िमल न -प्रतीक्षा \nकखनो-कखनो खूि स ोचै िी , \nई  जुिन िुझू झू ठ क ह ै िी  | \n             ह ैत परी क्षा-िल  जं  ने ििढ़याँ \n             लोक कहत  जे अभागिल किनय ाँ  \nचुटकी ल ेत ह मरा  भिर  दुिनय ाँ  \nमोन मािर  तें एखन पढ ै िी , \nई  जुिन िुझू झू ठ कह ै िी  | \n                   जुिन िूझि जे अहाँकें ििसरलौं          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n                   ककरह ु माय ा -जालमे िंस लौं  \nहम त  अह ाँकेर  हाथ पकड़लौं  \nअहीं केर  प्रेम-गग नमे उडै िी , \nई  जुिन िुझू झू ठ कह ै िी  | \n                   िीत त  पर ीक्षा शीघ्रे आय ि \n                   त खन अपन ह म कुश ल स ुनाय ि  \nअहाँ कथू ले ’ ने गाल िु लाय ि  \nिचट्ठ ी एखन िस एत िे िलखै  िी, \nई  जुिन िुझू झू ठ कह ै िी  | \n(ii) \nएखन ििदेहमे भाइ रा म लोचन ठाकुर ज ी पर जे ििशेर् ांक आएल अिि , त ाि ह मे  िंदन ा िकश ोर जी  द्वार ा ज े \nसाक्षात् कार  प्रस् त ु त  कएल  गेल  अिि  ता िह मे  एक प्र श्नक जिाि दैत  भाइ  कहैत ििथ ज े  हमरा  पत्नी कें अक्षरक \nज्ञा न िलिन, मात्र ाक निह  | \nह मरा  ल गैत अिि  जे इहो प्रश्न पूि ल जेिाक चाह ी ज े ओिह  िस् थ ि त मे  पिर ित षनक ह े त ु अहाँ द्वार ा की प्रयास \nकएल गेल ै | मु दा, िड्ड देरी  भ’ गेल  अिि, आि ई प्रश्न ककरा सं पू िि ? \nओिह  स मयमे  ई ि स् थित  स ामा न्द्य रह ैक | ‘कन्द्या दान’क िाद ‘िद्वर ाग मन’ उपन्द्या समे  हिरमोह न िािू  जे स माधा नक \nएकटा ‘मॉडल’ देने  रह िथ त कर कतेक उपय ोग  भेल  अथिा ओकर  की  प्रभ ाि ओिह  स मयक ल ोकपर पडल , \nसे एकटा श ोध क ििर्य भ ’ सकैत  अिि  | \nशास् त्र   ई ह ो कह ैत अिि ज े ह मर एकटा िनणषय  ह मरा  कत ’सं  कत’ पहुंचा स कैत  अि ि त कर ठे कान नि ह , त ें \nसभ काज  स ोि चक ’ करक चाही | िह ुत काज  अज्ञा न त ा िश ल ोक करैत अिि , जाध ि र  ज्ञान  हो इ  ता ि त  िहुत \nदेरी भ ’ गेल  रह ै िै  |          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nगलती सं जे अनुभ ि होइ त  िै क स े सी ढ़ीक काज  क ’ सकैत  अिि  | \nमु दा िकि ु गलती  एह ेन होइ ि  जकर  पिर णाम ई अिसर  निह  दैि ज े ओ सीढ़ीक काज क ’ सकय  | \nह मर एकटा किि-िमत्र  िलाह आर.  के . र िि | ह मरा  ित्त ीसगढ़मे  २ ८  सा ल पिह ने प िर चय  भेल  िल | \n ह जारीिा ग िजलासं गेल िलाह  | 6  साल धिर  प्राय ः प्रितिदन भेंट  होइ त  िलाह  | ओ कर िाद मोिाइ लसं \nस्प कष िन ल िल | सालमे दू - चािर  िेर  मोिा इ ल पर  गप  नीक जकाँ  भ ’ जाइत  िल | िह न्द्दीमे  गीत-गज ल \nिलखै त  िलाह  | गज लक दू  टा पोथी प्रकाि शत  ििन  : ‘सुिह की धू प ’ आ ‘धू प और  िांि ’ | ओ कोिलय र ीमे \nकाज  करैत िलाह  | \nिकिु साल प िह ने स ेिा  िनिृत  भेल  िलाह  | ििलासपु र म े घर िनौ लिन | िेट ी-िेट ा \nइ ंिज िन य र  ििथन, िंगलोर मे  काज  करै जाइ   ििथ, मु दा िकिु माससं घर े सं काज करैत ििथन | पत्नी \nिशिक्षका ििथन ििलास पु र सं दू र  एकटा ग्रा मीण ििद्य ालयमे  | संगे रह ैत िलाह  | \nदू  स ाल प िह ने गप भे ल िल  त कह लिन जे उछच -र तत  चाप क िनय ंत्र णक हेतु अंग्रेजी  दिाइ  जे खाइ  िलाह  \nसे िो िड देलिन, िओ मास दुनू साँ झ दू -दू  टा मुतत ािटी खाक ’ आि ओह ो िोड देलिन आ रत त -चाप स ामान्द्य  \nर ह ैत िि न | \nओ उछच रत त -चापक स मस्य ासं अ पनाकें मुतत  मानैत िलाह  | िीस जुल ाई  2020  क’ गप भेल त कह लिन \nजे पत्नीक ट्र ान्द्सिर ििलासपु र  करेिाक  प्रया समे  ल ाग ल िी , नै भ ’ र ह ल अिि  | \nगत 26  माचषक’ िाथ रूममे खिस पडल ाह , ब्रेन ह ेम र ेज भ’ गेल िन | अपोलो अस् पता लमे  भत ी कएल गे लिन | \nचािर  िदन िेंटीले टरपर  रह ला ह  | िगुआक प्र ात 30  माचषक’ एिह  जग त कें नमस्का र  किह  गेल ाह  | ह ुनक पु त्र  \nिह मांशुस ं स ् पकष भ े ल िल | िचर िमर ी कोि लय र ीक अिका श प्राप्त  इंि जिनय र  आ गाय क-िमत्र  दादा पलटू  मुखजी \nसिषप्र थम ई सू चना देल िन आ  स मय -समयपर िस् थित सं अिगत  करिैत र ह लाह  अिि   | दादा  स ेहो ििलासपुरमे \nर ह ैत िि थ | दादा  रि ि जीक आ हमर  दस -दस टा गीत -गज लकें श ास् त्र ीय  धुनमे संगी त िद्ध क’क’ कैसेट  \nउपल ब्ध करौ ने िल ाह  जकर ा  हमस भ एखन धि र  स ुरिक्षत निह  रा िख सकल ह ुँ  | दादा कें आि डॉ तटर  जो र सं \nगी त  गेिासं मना क ’ देने  ििन  | त ें अपने अ पन गाय नसं संत ुि नै होइ त  ििथ | \nदादा  रि िजीक िेटी नेहाकें ग ाय नक िकिु  अभ्य ास कर ौने िलिथन | नेहा  नोकर ीमे िं गलोर  चिल गेल ीह  त \nदादा क प्रिशक्षण िुिट गेल िन | नेहा  इंि जिनय र  ििथ मुदा गी त-संगी त सं ल गा ि आ शौक  ििन , स् िर  नीक िि न          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n| आि नेह ा अपन िपत ाक गी त - गज लकें स्िर  द’ क’ ह ुनक शब्द सभक ें जीिन्द्त  रा िख  स कैत  ििथ | ई \nर ििज ीक प्रित  उिच त  श्रद्धांज ि ल हेतिन | \nलगैत अिि  जे उछच -र त त  चापक िनय ंत्र ण हेतु दिा इ  िो ड़िाक िनणष य  ओत ’ पहुंचा देलकिन ज त ’ ह ुनका ल ेल  \nआि िकिु निह  कएल  जा  स कैत  िै | ह ुनकिह दू टा शे र सं हुनका श्रद्धांजि ल अिपषत करिाक प्रय ास क’ र ह ल \nिी  :  \n‘िेखुदी मे जो कभी गीत  गुनगुनात े ह ैं  \nआंस ू  िलकात े ह ुए गम भी चल े आते ह ैं ’ \n‘ितत  ििगड़े, त ो िदल जा त ा  है सार ा आलम  \nखुद के  स ा य े भी ख ुद से दू र  नजर  आते हैं ’ \n  \n‘ििदेह’मे  प्रकािशत  ििशे र्ांकमे  अग्रज  रा म लोचन ठाकुर ज ीक मै िथली सािह त् य  मे य ो गदा नक ििर्य मे  िहुत िकिु \nजनलाक िाद आश्चय ष ह ो इ त  अिि ज े एत ेक कमषठ ल ोक एत ेक जल दी कोना अदृश्य  भ ’ गेल ाह  ? \nकोन एह ेन गल त ी कोन  स् त र सं भेलै जे िस् थित  ककर ो ि नय ंत्र णमे  निह  रि ह  स कल ै ?   12 माचषक’ घरसं \nिनकल ला आ एके िेर  6 अप्र ै लक’ मृ त  अिस् थामे पाओल गेल ाह  | िीचक िस् थि त क कलपनासं मोन िेकल  भ ’ \nजाइ त  अिि  | भाइ कत ’ खस ल-पडल  हेताह —कोना  दीन -ह ीन अिस् थामे की भेल  हेतिन , एिह  िज ज्ञा साक \nसमाधा न किठन अिि | आद र णीय  रा म लोचन ज ी ए ह ेन  साि ह त् य क ार कें एिह  त र ह ें जाए ि स भकें व्य िथत  \nकेलकिन | कते गो टे  हुनका खोजमे डेढ़ मास सं ल ाग ल िलाह  | \nमु दा अहू  प्रश्नक उत्तर  ल ेल  शास् त्र क स ुनय पडत  : िििा ह  आ जन्द्म-मरण ... .. .. .. . | \nओना भाइ िहुत िकिु मै िथली सािह त् य  जग त कें द ’ गेल  िि थ जािह सं ओ  य ुग-य ुग धिर  चचाःमे सभ ठा म \nउपिस् थत  र ह त ा ह  | \nअपन अनुभि य ैह कहैत अिि ज े िह ुत िस् थि त क स्पिी करण ल ोक अपनह ु नै द ’ स कैत   अिि | गत  पन्द्रह  \nमाचष क ’ ह म अपने िाथरूम मे  कोना खिस पडलह ुँ  से नै  िुिझ स किलऐ | ने िपछिर िलै , ने चप्पल  िस् लप          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nकरिाक कोनो  आन कार ण िू झ ’ मे  आएल  आ न े िी पी क  दिाइ  िोड़ ने रह ी | देिाल सं टकरय िाक कार ण \nमाथक अ िग ला भागमे चोट िेश ी िुझाएल | \nिेहोश नै भेल ह ु ँ आ ने ब्लीि डं ग भे लै | त त् काल ििष स ं ओिह  ठाम थोड़ े काल सेकाई  क ’ क’ िादमे डॉ तटर सं \nस्प कष क ेल ह ुं | दस िदनक ह ेतु  चािर  टा दिाइ  िलखल िन |ददष त नै ह ोइ  िल तै य ो  ददषक दिाइ  स ेहो कम -\nसं-कम त ीन िदन ल ’ लेि’ कहलिन | \nपाँ च िदनक िाद दुपहर मे  भो जनक िाद दीिा नपर िैसल -िैस ल औ ं घी ल ाि ग गेल  आ नीचां खिस पडलह ुँ  | ऐ \nिेर केह ुनीमे  िेशी चोट लाग ल | ए्स  गेल ह ुँ  | ह ड्डी  िि भागमे स ्प क ष के लह ुँ  | डॉ तट र   दू  स प्ता ह क ल ेल  \nदिाइ  ल ीि ख दे लिन | \nजेनरल मे िडिसन ििभाग मे  स े ह ो स् पकष के लह ुं | ओिह  ठाम िी. पी.क दिाइ  िदिल ल ेिाक सलाह  भेट ल  | पिह ने \nटे लमा   40  लै िलहुँ , आि टेल मा ए एम लेि ’ कहलिन | \nसू गर सं एखन धिर  दुनू  गोटे  िचल  िी | आँिखक  ऑपरे शनक िस् थित  एखनधि र  नै आएल  अिि,  समय-\nसमयपर आइ -ड्रापस ं काज चिल जा इ त  अिि  | \nह म डॉ तटर क स लाह क  अनु सार  चािर सालस ं  ह ाई  िी प ी आ चािर  मासस ं   प्रोस्टेटक  दिाइ  य ू ि र मतस-डी ल ’ \nर ह ल िी | पत्नी  पछ चीस स ा लसं िी पीक दिाइ  ल ’ र ह ल ििथ |  दुनू गोटे कोर ोना क टीकाक दु नू  डोज  ल ’ \nनेने िी | य ात्रासं िचैत िी  | घरसं िाह र  मास् कक उपय ो ग कर ैत िी  | भोजनमे  स ंय म र खैत  िी | त थािप \nमृ त् य ु देिताकें जखन एिा क हेतिन , ह ुनका के  मनाक ’ स कैत  ििन  ? मु दा िैज्ञाि नक अथिा सर कार ी आदेश \nअथिा सुझािक अिह ेल ना करैत स् िय ं मृत् य ुकें आमंित्रत  करी, ई  त कोनो दृििसं उिचत निह  क ह ल जा  \nसकैत  अिि  | \nगा ममे लोक कोर ोनासं निह  डेरा इ त  अिि  | एखनह ु िह ुत लोक एकर ा िू िस िु झैत ििथ | शह र ोमे  िकिु  लोक \nसर कार ी सु झािक  पालन करि आिश्य क नि ह  िुझैत िि थ | पिर णाम िचिन्द्त त  करि ा  य ोग् य  अि ि | \nसौभाग् य सं हमरा  स िह क िीच  80-90  िर खस ं उपरक  ल ोक सभ सेहो  िि थ जे सिक्रय   िि थ | ह मरा  ल गैत \nअिि ज े िेरा-िेरी हुनका स िह क स्िा थ् य-प्रिंधनक  जानकार ी सािषजिनक हो इ त  त  नी क िा त  होइत  | ह ुनका \nसभक अनुभ ि सं   िह ुत िकिु  स ीखल जा सकैत अिि |          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nदू  िरखक दुनू ना ित न धी य ा , य ानिी आ ती न िर खक पो त ा आर्ष भ एखन नै जाग ल अिि , त ें िलखिाक \nकाज क ल ेल  भोर क स मय ह मरा  ल ेल  उपयुतत  रह ैत अि ि | \nआि जे घ डी ने ती नू  जा ग त   | पिह ने धीय ा िक य ानिी जगत ी ह   आ स ोझे ह मरा  ल ग आिि क’ लैप टॉपक की -\nिोडष पर आक्रमण   करत ी ह  | \nप्रातसं रा ित  दस  िजे धिर  त ीनू  गोटे  हमरा  स िह क मनोर ं जन आ उपय ोग  करैत र ह ैत  ििथ   जे एिह  अिस् थामे \nिह ुत ठाम दु लषभ  रह ैत अिि | \nपटना /  14.04.2021 \n( क्रमश ः ) \n  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nमु न्न ाजी \nआधुि नक ििश्वकथाक  िाट पर  जा इ त  --  िी ह ि न कथा \n---------------------------------------- \nमै िथली िीह िन कथा ( Maithili seed story) भारत ीय साि ह त् य क नि ि िधा  िथक.  एह ेन नि जे िकय ो \nकखनो एकर  हाथ - पएर त ोड़ िा लेल, िकय ो झां िट िाढ़ि न क' िैल ेिा ल े ल त ' िकय ो  कंठ मोि क प्र ाण लेिा \nलेल  आतुर , सिक्रय  आ उग्र देखल जा इ  ििथ. समािज क, आिथषक, धा िमषक, र ाज नैित क  आ स िह क स ार  रूपें \nसाि ह ित्य क रचना धि मष त ा मे नित ाक प्रिेश  आगू  िढ़ िामे स ह ाय क ह ोइ  िै. पीढ़ी दर पी ढ़ी ज ेना कोनो पर ्प र ा \nस् िह स् त ान्द्त ि र त  ह ोइ  िै, त िहना स ि पीढ़ीमे  नि पर ्प र ाक  स ू त्र पात  स े ह ो  ह ोइ ि .से  पुरान पर्पर ाक संििद्धषत/  \nपिर ष्कृत रूप होइ  आिक पू णषत: नि स ृजन.इ  नि त ाक सोझां अिित े दू  पीढ़ीक िीच द्वन्द्द्वत ा आ तह न \nअरा िड़,मानिीय  स्िभाि सन िुझू. इ  िदल ाि पिह ने नहुंए- नह ुंए पएर पसार ै जह न संचा र  तंत्र क अभाि िा \nिशिथल त ा िल. मुदा आि.. ..  य ांि त्र क पसार  भेने  लोकक जी िन सेहो य ंत्र ि त  भ ' गेल . त ें सामाि जक िदल ािमे \nसेहो श ीघ्रत ा देखएत .सािह त् य  सेहो स माजेक िह स् सा ने! \n \nित षम ान मे जे भारत ीय  स ाि ह त् य क िसर खार ी ( रूप रेखा) दे खाइ ि ओकर व्य ाकर िणक आधा र  स ंस् कृत  आ ििधा \nिनरूपण क आधा र  मू लत : अंग्रेजी सािह त् य  र ह ल ऐि!  अंग्रेजी, संस् कृत िा अन्द्य ान्द्य ो भार्ामे  स ाि ह त् य  ल ेखनक \nशुरुआत काव्य  ििधा  स ं प्रार ्भ  भेल  जे अंग्रेजी मे पोएट्र ी कह िैि. मु दा ओकर प्रारूप िििभन्न स् िरूपें / ना मे  \nिलखाइत  स्ि त ंत्र  अिस्त त् ि मे  स्थािपत  भ' चुकल  ऐि.  य था - किित ा, गीत, गज ल, ह ाइ कु, क्षिणका. .. ..  आिद . \nप्रार्भ  मे कथा ल ेखन से ह ो पद्ये ििधा अंग िल. य था - कथा काव्य ! \n \nपद्य( Poetry)के पिा ित  ग द्य ( Prose) ििध ाक जन्द्म भेल . पद्य े जकां गद्य ो ििधा न्द्त गषत रचनाक कतेको \nप्रकार  ऐि, जे स् ित ं त्र  नामे स्ित ंत्र  अि स् त त् ि मे  स िषिििदत  ऐि!  य था - नाटक, उपन्द्या स- \nउपन्द्या िसका,लघु कथा, िीह िन  कथा... आिद! \n \nिीह िन कथाक प िर भार्ा आ खगत ा ? \n_________________________ \n \nपौर ाि णक स्त्र ो त ें िह र एल क थाक पिर ष्कृत, आधुिनक स्ि त ंत्र  ििधा  िथक िीह िन कथा . ज करा न्द्य ू न त म 2 0  आ \nअिधकत म 1 0 0  श ब्दमे िलख िाक ििध ान ऐि!  इ  ककर ो नामान्द्तर ण,काय ान्द्त र ण िा िि धा न्द्तर ण नै, स् ित ंत्र           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nरूपमे ििद्य मान ऐि. ज े स् पि कथ् य  आ गस ल िशलपें ि लखल  पु ि कथा िथक. ज ाि ह  मे िनष्कर्ष  पाठक पर  \nिो इ र  देल जा इ ि .  \n \nखगत ा!  स ृजनक आधार  ह ोइि. आ खगल  ल ोक ओकर पूि त ष िेर अपन अनुकूल िस्त ु कें अंिग कार  क ' \nअंगेजैए.कालान्द्त र ें लोक व्य िह ार- ओढ़ न-पिह र न, पढ़ ि- िलखि सिमे  स्िाभाििक पिर ित षन होइ ि . लोक सिदखन \nपिर िित षत िा नि स् िरूपकें अंगेजिा लेल  उदार  होइ ि. य ां ित्र क युगमे  इ इ छिा आओर प्रिल स न! कथाकार  आ \nपाठकक ता िह  इछिा पूि त षक नि स ाि ह ित्य क स ाध न िथक -\" िीह िन कथा \"  \n \nपिह ने स मादकें कतौ  पठेिाक  ल ेल  िचट्ठ ीक प्रय ोग  होइ त  िल. ओइ िचट्ठ ीक प्रारूप मे से ह ो िभन्नत ा.  क्रमम े \nसिषप्र थम पोस् टकाडष त ह न अन्द्त देश ी आ अिन्द्त म मे  िलिा िे चल न सोझां आय ल. आि  गौर  करू जे िचट्ठ ी \nिलखै / िलखिै िल ा पर िनभषर  िल जे िकय ो अपन सिटा िात  पोस् टकाडष मे  िलिख प ठिै िल , ककरो  िात  \nपूर  करै ल ेल  अ न्द्तदेश ीक ख गत ा त ' िकय ो िलिाि मे प न्न ाक पन्ना  भिर  िा त  पू र  करै िल.  मु दा कालान्द्तर े \nलोककें असोकज ष ह ोम ' लगलै  ओकर पह ुंचिाक नमहर  स मयान्द्त र ाल स ं.त ह न लोककें  कम स मयमे  समाद \nपहुंचे िाक खगत ा पूर ' लेल  ए लै -  त ार  ( टेिल ग्राम). ज े रु त  गित य ें कम स ं कम श ब्दम े  पास िल ाक मगजमे  \nसमा िक्रय ाशील क' दै.त' िचट्ठ ीक प्रारूप मे 'त ार' भे ल िी ह िन कथा.ज े  सीि मत शब्द( अिध कतम 1 0 0 ) मे  \nअपन िात  स ं पू णष रूप ें पाठ ककें  झकझोर िा मे स क्षम ह ु अए.आि िास् त ििक त ा देखू  जे ता र  िन्न भ ' गेल, \nय ांि त्र क िि स् त ा र  मे ओ इ मे ल  धिर  पह ुंिच गेल . मुदा कथामे जह न ह म सि तार  धि र  नै प ह ुंिच पािि र ह लौं \nत ह न इ मे लक कलपने व्यथष!  \nआि दोसर  रूपें िुझू  भारत क स िसं ल ोकिप्रय खे ल ऐि -' िक्रकेट ' जकर प्रार ्भ  टेस्ट मैच स ं श ुरू भे ल \nिल. आगू  आिि जह न लोक कें स मयाभाि भे ने शीघ्र ि ल क आश जग लै त ह न टे स् टक संग एक िदना( िनडे) \nखेलक प्र ारु प एल ै.जकर ा झटसं ल ोक अपन िह य ामे िसा  ल ेल क.ज खन िज नगी आओर व्य स् त  , समय िशिथल  \nभे लै त ह न आय ल  -'ट्िे न्द्टी- ट्िे न्द्टी!  ऐ खे लक प्रारूप मे ट्िे न्द्टी- ट्िे न्द्टी िुझू िी ह िन कथा ! \n \nचल ू  िे र  घुिर चल ी सािह त् य मे .ग द्य  ल ेखनक प्रार ्भ  उपन्द्य ास स ं भे ल िल. कालान्द्तर े पाठकक आ ल ेखकक  \nव्य स् त त ािश जनमल  ििधा  ल घु कथा( शॉ टष  स्टोर ी) जा िह  अन्द्त गषत मैिथल ी मे कथा गल पक ल ेखन \nह ोइ ि. क ालक्रमे  ल ोककें अित  व्य स् त त ा सं पल खित क अभाि आ साि ह ित्य क नि रूिचएं  कथाक प िर ष्कृत रूप \nिा लेट ेस्ट दजषन रूपमे  स ोझ ां आय ल िीह िन कथा(श ीड स् टोर ी) .  \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nआि गप्प करी  ििधा न िा िन्द् ह नक!पिह ने िी ह िन कथाकें  अंग्रेजीक फ् लै शिित सनक टे लब्राक अन्द्त गषत रा िख \nअिधकत म 1 5 0  श ब्दमे िलख िाक प्र ािध ान स ोझां आय ल. इ  स ुिनय े मै िथली मनीर्ी सि  िटपटा उठल ा!  \nकहलिन- ऐं गद्य कें कोना को नो िन्द्हनमे िान्द्ध ज ा सकैए? िान्द्ह  आ िनय म त' पद्य ले ल होइ ि. त ह न ह ुनक र  \nसिह क इ ििचा र  आ िक हा ह ाकार ! ह ास्य ास् पद लाग ल.इ  प्रत्य क्ष उदाह र ण स ोझां ऐि  जे उपन्द्या स स ं ल घ ुकथा \nह ोइ त  ि ीह िन कथा  ध िर  अि र ोह ी क्रममे पहुंचि श ब्देक ि सकुड़न  िथक.कथ् य क िसकुड़न  नै होइ ि . अहां एकि ह  \nकथ् य  स ं श ब्द ििस् त ा र  दैत  िीह िन कथा स ं ल घु कथा हो इ त  उपन्द्य ास धिर क स ृजन क' सकै िी. आ तें िीह िन \nकथामे  अन्द्त खुजल रह ैि, िन्न  नै.माने िनष्कर्ष  नै रह ैि.ओ पाठक तय  करए.  \n \nिीह िन कथा स्थापन ाक प्रारि् भक क्रमम े ििस् त ृत अध्य य न क िनष्कर्षत: मैिथल ी कथा साि ह त् य  स ंकट ग्रस् त  \nदेखएल.भाय- भै य्य ा र ी, गों िध य ा गोध व्िल आ नकल  ल ात तर  दिल .लतखुदष न सन! जे स ि िलखिथ ह ुनके  \nिकिु गो टे क स मूह मे  ढ़ाठल.िकय ो एकर ा ओइ ढ़ ाठसं िह र ाकय  रा ष्ट्र ीय  पटल  पर  ल ' जेिाक मनोर थ तक नै \nपोसने . िस! अपन पर ार  मे िाि न्द्ह -\" हम सुनरी  हमर िप य ा सु नर ा ,गा मक ल ोक िनर ी -िनर ा \" के चिर त ाथष \nकरैत. हमरा  जन्द्म इए ह  मू ल कार ण हेतै जे मै िथली सािह त् य  अन्द्य ान्द्य  भारत ीय  स ाि ह त् य क क्रममे  स िसं पािु नै \nिर न् क्रम  स ं कित एल स न! कतौ  हेरएल - िेरएल िु झू .ऐ दुदषश ासं आह त  हम , इ  मनोर थ िा  लौौ़ल  जे कह ी , \nकरैत मै िथली कथा साि ह त् य कें िीह िन कथा माध्य मे  रा ष्ट्र ीय, अन्द्त र ाःष्ट्र ीय, िैिश्वक िने िाक संकलप ल े लौं. जह न \nििश्व भिर क ििधा कें अंगी कार  क' ह म सि अंगेजने िी , त ह न माय  मैिथल ीक एकमात्र  िचलका/ ििधा  िीह िन \nकथाकें ििश्व भिर मे  पसार  ि क एक नै कर ी? \n \nअंग्रेजी साि ह त् य क िि धा क क्र ममे--  नोिेल, शॉ टष  स्टोर ी ह ो इ त  स ीड स्टोर ी पर पह ुंचिा क क्रममे  िह न्द्दी \nलघु कथाक नकल  मै िथली म े  देखएल. ज े भातमे  आंकड़ सन लाग ल.ओइ  नकल  के र  एकटा कार ण िल हमर \nसिह क िह न्द्दीय ा इ न भेनाइ .ि ह न्द् दी साि ह त् य  जेना अंग्रेजी साि ह त् य  स ं प्रभािित  त िह न ा मैिथली सािहत् य  ि ह न्द्दी \nसाि ह त् य  स ं आछ िा िदत! त कर  मू ल कार ण रह ल हमरा  स िकें िह न्द्दी पट्ट ीक अंग रह न ाइ . अिन सिह क िशक्षाको \nमाध्य म िह न्द्दी, जाि ह  स ं पत्र- पित्र का, पोथी पढ़ िामे िह न्द्दी य े ग्राह्य ! ििलम, समाचार, आ स ाि ह त् य  देखि, पढ़ ि- \nसू नि सि िह न्द्दीमे  तें ओइ सं  प्रभािित  भ' ओकर कोटष  िचलका ' लघु कथाकें पोसपु त  माि न लेि स् िभाि िक स न! \nिनसंत ान दंपित  द्वारा पोसपु त  कोर  ल ेि िेजए नै , मु दा ज ह न अपना ल ग मए मैिथल ीक  िचलका िीह िन ऐि \nत ह न दोसरा क मुंह त ाकि कते उिचत ? \nकोनो  नीकक अनुकरण िे जए नै , मु दा अंधान ुकर ण अनुिच त ! िकएक त ' नकल ल ेल  अकल चाह ी से  देखए ल \nशुन्द् य  उदाह र णाथष- अंग्रेजीक शॉ टष  स्टोर ी क अन्द्तग षत मै िथलीक र चना सृजन ह ोइ ि- कथा/ गलप. त ें सि कथा          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसंग्रह  पर  अंग्रेजी मे िलखल  भे टत - Collection of Short stories. एत' एकटा हास्य ास् पद ि स् थित  जे \nिह न्द्दी िल ाक देखांउसे  श ुरू भे ल ल घु कथा ता ह ु संग्रह  पर  अंग्रेजी मे िलखल  ऐि - Collection of short \nstories. जह न िक दुनू क प्रकृित/ स् िरूप देखू  जे दु नू मे  िपता - पु त्र  िल ा िस् थित . त ह न त' पिह चानक संकट. \nएत ै नकल ल ेल  अकल क ेर खगत ा देखार  ह ोइ ि. खैर ! गौ र  करिा  य ो गय  मह त् िपूणष िात  जे मैिथल ी मे जे ििधा  \nऐि- सि कोनो ने कोनो भार्ा सं आय ाि त त  ऐि.  जह न ि क िी ह िन कथा मैिथल ीक अपन मािट - पािन पर  \nअपन शब्दें जनमल  एक मात्र  पू णषत: मैिथल ी सािह त् य क ििधा  िथक. ककरो  काय ान्द्त र ण, नामान्द्तर ण, आ िक \nकोनो  आन ििधा न ििध ान्द्त र ण  नै िथक. िीह िन कथा ििधा कें मैिथल ी म े स् थािपत  भेल ोप र ान्द्त  एकरा  ििश्व \nकथाक िाट पर आगू  िढ़ ेिाक क्रममे टे लब्राक अिधन अ िध कतम 1 5 0  श ब्द धि र  िल खिाक स ीमान रा ख गेल \nिल. आगू  िढ़ ैत ििश्व कथा ििध ाय क स ंशोध ने ओ  िनर स् त  भ' गेल .त ह न ओकरा अंग्रेज ीक माइ क्रो स् टोर ीज  िगष \nमें  आिन स् थािपत  आ म ान्द्य  भे ल. ज ाि ह  अन्द्तग षत अिधक त म 1 0 0  श ब्दमे स्पि कथ् य  आ गस ल िशलपें िलख ल \nसंपु ि कथा ' िीह िन कथा ' नामे  स्थािपत  भेल .इ  कोनो कथाक िेंट िा ििलर नै िथक.  \n \nआि ििश्व कथा सािह त् य क अध्य य न आ िनरु पण  करैत आधुिनक कथा स ाि ह त् य क िभ न्न  िगीकरण स ोझां आय ल. \nजकर िििर ण ऐ प्र कार ें ऐि- अंग्रेजी सािह त् य मे  गद्य  ल ेखनक श ुरूआत  नोिेल  स ं भ ' शाटष स् टोर ी ह ोइत  स ीड \nस् टोर ी धि र  आिि िक्रय शील ऐि! नो िेल क पिा ित  1 8 9 6  में नि खगत ा आ पू ित षक ल ेल  जनमल  शाटष स् टोर ी \n1 9 3 0  धिर  पुरा त न सन भ ' गेल .1 9 3 0  मेिोट कथाक नि खगत ा - पूि त ष िा खांि ह श मे जनमल  िेर ी शाटष \nस् टोर ीज  के र  अिधा र णा.  मोन  पाड़ ू  193 0  माने मै िथली शाटष स् टोर ीज  ( कथा/ गल प) क शैश ि काल! ओइ  \" \nिेरी शाटष स् टोर ीज  के  कथा िगीकर ण मे फ्ल ै श िितशन श्रेण ी में रा खल  गेल  जा िह  मे  अिध कतम 1 0 0 0  \nशब्दकोश कथा रचना  िनि ह त  िल. \n \nसे क्रम 1 9 9 0  धिर  चल ल.  एकर पिा ित  िे र ो एकर  स ं शोध न पिर माजषनक खगत ा भे ल.आ से पिर माजषन िा \nसंशोध न भ ' नि ििध ान आग मन -1990-1 9 9 5 क िीच भे ल .महत् िपूणष  िात  जे ओह ी 9 0 -9 5 क िीच \nमै िथलीक त त् कालीन नि पीढ़ ीकें मै िथलीमे  \" िीह िन कथा \"(सीड स्टोर ी)के खगत ा आ  पू ित षक स ंभािना \nदेखएल. पिह ने कथा लेखन क श ुरुआत स ंस् कृत , िांग् लाक प्रभािे \nभे ल िल. त ें िड्डे पिुए ल.इ  स ुिन गौर ि िोध हए त  जे \" िीह िन कथा ििधा \" प्र त् य क्षत : अंग्रेजीक आधुिनक \nकथा ििधा क स मक्ष अपनाकें  ठाढ़ के लक. ककरो  आन भार्ा/  ििधा क िै शाखीक स ह ार े नै. स े िकिु मै िथ लकें \nआंिख आ देह दुनू मे  गड़ ि श ु रू भेल िन.मुदा िीह िन कथा ओइ  स ंघर्ष सं  पार  पाि ि िहुत आगां ि नकिल गेल .  \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nमै िथलीक िकिु स ाि ह त् य कार  िीह िन कथाकें  श ब्द संख्य ा द्वार ा िनरूपण आधार कें ििरू द्ध नकार ात् मक स्ि र ें \nसुगिुगेल ा. एत' अंग्रेजीक आधुिनक कथा ििधा कें ििर ििैत  िगीकरणक िानगी प्रस् त ुत ऐि! गद्य  ल ेखन नोिेल  \nसं श ुरू भ ' शाटष स् टोर ी ह ोइत  स ीड स्टोर ी पर आिि ठम कल .1 8 9 6  स ं गित  पकड़ल श ाटष स् टोर ी 1 9 2 9  \nधि र  िढ़ ैत किमिए लाग ल.1 9 3 0  मे अंग्रेजी सािहत् य का र कें श ाटष स् टोर ीज क ििकलपक खगत ा - पूि त ष स् िरूप \n1 9 3 1  मे जनमल  नि ििधा  जे फ् लै श िितशन कहएल.ओकरे पयाःय  के  रूपमे \" िेर ी शाटष स् टोर ीज कें \nपिर भािर्त कएल  जा इ त  र ह ल . महत् िपूणष िात  जे कथा िि धा क स्िरूपमे  जे कालान्द्तर े पिर ित षन हो इ त  र ह ल \nओकर मूलाधा र  श ब्दे म ात्र  िल. य था - 1 0 0 0  स ं1 5 0 0  शब्द धि र क कथा शाटष स् टोर ीज क अन्द्तग षत र ाखल \nगेल ( अपिाद स् िरूप शाट ष स् टोर ी 3 5 0 0  श ब्द धि र  िलखएल ऐि! ) 1 0 0 0  िा ओइ सं कम श ब्द धि र क कथा \nफ्ल ैश िितशन िा िेरी  श ाटष  स्टोर ी कह एल. इ  कथा िि कासक क्रमे  आगां िढ़ै त  75 0  श ब्द धि र क कथा \nसृजन ह ोम ' लगलै  जकर ा  सडेन िितशन स ंज्ञा  देल गेल .  कालान्द्त र े आगू  जा  2 8 0  शब्द धि र क कथा िलखल  \nजए लाग ल जे ट्िीटर ेचर  नामे जा नल गेल .आओर स ंशोध न ह ोइत  माइ क्रो िित शन िा  क्षीणकाय  िल ा कथा \nििध ा सोझां आय ल. ज ाि ह मे  आिधकत म 1 0 0  श ब्दक पू णष  कथा िलखिाक प्रािध ान िै. एकरे अन्द्त गषत \nमै िथलीक िीह िन कथा ििध ा ( सीड स्टोर ी) ििद्य मान ऐि !  आ कह ी मानक त ाकें पालन करैत आधुिनक \nकथाक ििश्व पटल  पर  िैसि ाक प्रय ास म े लाग ल ऐि.  \n1 9 9 3-9 5  मे ब्राय न एिलडस  \" िमनी साग ा \"ना मे  कथा ल ेखन -  प्रकाशन स ोझां अनल िन . जाि ह मे  पू णष 5 0  \nशब्दमे िलखिाक िन्द्धन िल ै.49  श ब्द आ िक 51  श ब्द स् िीकार  नै िल . ओही  कठो र  िनय मक चल त े \nलोकिप्रय नै भ ेल ै. अही  स ंग ििफ्टी िाइ िर  आ िस तसटी ना इ नर  कथा ििध ा से ह ो उ पकलै.ब्रूस हॉ लैण्ड \nर ाज सषक 36 5  िसतसटी ना इ नर  कथाक स ंग्रह  चिचषत  रहल. एखन धिर क अद्य त न क था ििध ा िसतस िडष \nस् टोर ीज  िै. जकर जन्द्मदात ा अनेस् ट ह ेिमंग् िेकें मानल जाइि.  हुनक ि:  आखरक पिह ल कथा 19 9 2  मे \nप्राय ोि गक त ौ र  पर  ििपकें स ोझां आय ल. ओकर मैिथली भ ार्ान्द्त र  नीचा पढ़ू--- \n\" ििकाऊ  ऐि िेिी श ू ज , ििनु पिह र ल.\" \n \nआि चल ी िीह िन कथा ( Seed Story) पर.  िीसम  स दीक अिन्द्तम दश क! मै िथ ली कथा साि ह त् य मे  एकटा \nनि कथा ििधा क धमक भे ल .ओ ििधा िल - \" िीह िन क था \"( Seed Story) . ओ  एह ेन स मय िल जह न \nििश्व कथा समु दाय मे  स ेहो एह ेन कथा ििध ाक खगत ा आ  पू ित ष लेल  सीड स्टोर ीक प्रादुभाःि भे ल.इ  काज \nसिषप्र थम 19 9 3  मे अमेिरका मे  भे ल.एकर श ुरुआत \" Stories Bite\" नामक पित्र का द्वार ा भे ल.इ  पित्र का ऐ \nकथा ििधा कें पिर भािर्त करै त  \" Seed Stories नामे  िानग ी िा प्रय ोग  स् िरूप िक िु रचना  प्रकािशत  आ \nपिर भािर्त के लक. एकर ा पिर भािर्त करैत ओिह  मे िलखल क- \" Seed stories are stone of          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nknowledge, Idea and action. It's Called of small Moment stories. \" \nअथाःत- \nएकर  प्रार ि्भक अिस् थामे ल ोककें पिर िचत / प्रे िर त  करिा  लेल  संपूणष U. S. A मे  रेिडय ो पर प्रसार ण आ ट ी.  \nिी िर ले अिनिाय ष क' देल  गे ल िल.  \nइ  मह ज एकटा सु खद स ंय ोग  िल जे कथा ििकासक क्र ममे ििश्व साि ह त् य  पटल  पर  जा िह  आधुिनक कथाक \nखगत ा िुझल  गेल  ओह ी सम काल भारत ीय  स ा िहत् य क मैि थल ी कथा साि ह त् य  मध्य  स ेहो एह ेन कथा ििध ाक \nिीज ार ोपणक खगत ा आ पू ि त षकें अकानलिन. ज े संपूण ष भा र त ीय  कथा स ाि ह त् य क एकटा  पिर ित षनकामी आ \nक्राि न्द्तकार ी डेग िल. ध् य ात व् य  जे पिह ने जे मै िथली कथा साि ह त् य  भा र त ी य  कथा स ाि ह त् य क क्रममे  पांि त सं \nिाह र  िल, उएह  िीसम  स दी क अिन्द्त म दशक मध्य  ििश्व कथा पिर दृश्य क स मकक्ष भ' कान्द्ह उठेलक.आ िर्ष \n1 9 9 5  स ं उठैत - िैस ैत,ठोकाइ त- िपटाइ त  पू णष पिर ष्कृत रूपमे आििष्कार  स्थािपत  भ' गेल .आि टघर ल - सर ल \nनै िरन् दौगैत मोकाम िदस ििढ़ र ह ल. .. .. . !  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nज्ञ ानिद्धषन क ं ठ \nउर्ा मै डमक ि िदाग र ी \n \n---------------------------------------- \nउर्ा मै डम स्कू लक ल ेल  ििद ा भे लीह । िाह र  पि त देि र ौनक जी ज ोर -जोर सँ मोटरसाइ िक लक एतसीलेट र  हुरह ुरा \nर ह ल रह िथन । किन य ाँकेँ देिखत िह  िड़ि ड़ेलाह-एत ेक कहू ँ सीट -साट करय  ल ोक ? र ोज ी ना ल ेट  क ' दैत िी \nअहाँ।आइ  िे र  हाि ज र ी कट ले अिि अहाँक। िैस ू  जल दी । उर्ाज ी मुिस् कय ा देल िथन -अरे चलू  ने ,िैिस  \nगेल ह ुँ । गा ड़ी  चिल देलकैक। मीटर भाग ' लगलै क। एन एच  पर  तँ स त्त र  टिप गेल ैक। मु दा टोला पर एगा र ह टा \nस् पीड ब्रेकर पार  करैत कोन  ठाम उचिक क ' उर्ा मै डम  खिस पड़लीह,से र ौनकजी केँ स ोह े निह  रह लिन । त ी न \nिकलोमीटर आगाँ गेल ा पर किनय ाँकेँ पुिल िखन - यै,पािन क िोत ल अनने िी ? मु दा कि नय ाँ कोनो स ीट पर  \nर ह िथन ज े जिा ि भेिटत िन?र ौनकजी  एक हा थ पाि ाँ ल ' जा क ' टोइ य ेल ाह । गा ड़ी  रो कल िन। किनय ाँक कत ह ु \nअता-पता  निह। कंठ सुखाय ल रह िे करिन , प्राण कंठगत  भ' गेल िन। कतय  खिस पड़ लीह? पता  निह, की भेल  \nह ेतिन?अज्ञात  आश ंकासँ  िसहिर  उठल ाह  रौ नक जी। मु ँहक र ौनक कत ह ु ििला गेल िन। क ोंढ़ थरथर  कर ' \nलगलिन। गा ड़ी  घुम ेल िन। र स् त े-पएरा  स ू र -पता  ल ैत आगाँ िढ़ ैत गेल ाह । एक ठाम चािर टा  स्त्र ीकेँ झटकार ल जा इ त  \nदेिख पु िलिथन- यै, एत य  कोनो  स्त्र ी गा ड़ी सँ खस ल.. .? एकटा जिा ि देलिथन- ह ँ य ौ ,एकटा मौग ी गाड़ ीसँ  \nिेका गेल ैक। घरिला आन्द्ह र-िह ीर  भेल  गाड़ी  िढ़ िैत चिल गेल ैक। अहीं क किनय ाँ त ' निह  िी? य ौ केह न \nिर ंित ा ह  िी?अपना िुझाय ल निह ?य ौ मेला लागल अिि ,मे ला! पचह ीिा ली काकीक अँगनामे , मड़िा पर । \nकाकीक अँ गनामे िड़का  जुटान रह ैक। स् त्र ी-पु र खे थाह ाथह ी कर ैत। एकटा पिटय ा पर प ा या-भरे उर्ा मै डम \nओंगठल  िैस ल रह िथ। काकी  माथमे तेल पचा र ह ल रह िथन। आइ -माइ  स भ स ेिा -टहलमे लाग ल रह िथन। काकी \nिाि ज रह ल र ह िथन- िुछ ची, ि किु निह  भेल ौक अिि। भगित्ती सहाय  र ह थुन जे खाली  िामा केह ुनी आ िामा \nघु ट्ठ ी लग चाँि िौक। कत्त' जाइ त  र ह ी ? ककरा  स ंगे ?िोन नि ह  िौक संगे ? उर्ा मै डम सभ िात  कहैत \nकहलिथन- िोन धर िरीमे घरे पर  ििसर ा गेल ैक। पता  नि ह , ओ कत्त औ नाइ त  हेिथन! जा,आििय े \nगेल िथन। र ौनकजी केँ जा न मे  जा न एलिन। एकटा िौआिस न घोघ कढ़ ने हुनका हू थ ' लगलिथन- केह न भसन्न र  \nिैक?किनय ाँ खस लै से  िकिु  िुझिो नि ह  के लकैक। िनसाँ मे  गाड़ी  चल िै िैक की ? आइ मास् टरनीकेँ िकिु भ '-\nत' जय त ैक त ' ह ाथ मिलत े निह  रि ह  जयत ैक ? पचह ीिा ली काकीक पार ा गर म भ ' गेल ै क -गै रा मखेतार ीिा ली!  \nिेस ी लु ि ुर-लुिु र  निह  कर'! एक त ' िेचार ा ह को-िपय ासल  अय लाह  अिि  आ दोस र  ई लगलीह  अिि  ििय ाम \nिाँट!ई  निह  हो इ  िौक ज े ए कटा पीिढ़य ा दैत िि य ैक िैस '!जो उठ आ एक लोटा पािन  दहीक कल  चल ा \nक'!िैस ू  िािू,चल ा-ििर ा क' देख ल ेल ह ु ँ , िुछ चीकेँ टूटल -िु टल  निह  िुझाइ त  अिि । से र िह त ैक त ' ह म केह न -         ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nकेह नकेँ अपने हड्डी  िैसा दै त  ििय ैक ,ससाि र  क'!मु दा आिक डागदर  कोनो स सार - िस ार  कर ' दैत िैक ? गै \nजगदंिा !ग ै मोकनी-माधि ज काँ  ठाढ़ रह िें आिक कनी देह ो उसकेिें ?जो,भनस ा घरसँ च ाउर क रन्द्ह ुआ \nसोह ार ी,नोन-त ेल -मरचाइ  पर िस  क ' दह ीक ने ? गै चानदाइ !तोंह ू  जा ह ी ने स ंगे।  ल ौ -सग िनेने िि य ैक। िासनस ँ \nकािढ़ क' नेने ने आ झटपट !एकर िाद काकी सभकेँ य थाय ोग्य  िनदेश  करैत भगित ी -घर गेल ीह । एकटा थार ीमे \nदू िि-धा न आ एगारह टा टाका  नेने िहर ेल ीह । उर्ा मै डमकेँ  तेल -िसनुर  क' खोंइ ि िािन्द्ह  देलिथन। र ौनकज ीकेँ \nमाथमे ििभूत  ल गिैत कहलिथन -िेट ा िड़ का ग्रह  किट गेलह,से िुझह। मोन मिलन निह  करी । भगि त्त ी सहा य  \nर ह थुन। अतखे अमर क ' देथु न जुगुल -जोड़ ीकेँ । ह मर भाग  जे हमर े दुरुखा पर खसल  िुछची ह मर। एह ीदने र ो ज \nजाइ त-अिै त  िह । कि ह य ो क' काकीक ह ाल -चाल ल ' लेल किर ह ह । ह मर ो िेटा-पु त ोह ु त ोर े सभक ितार ी \nह ेतह । काकी आँचरसँ आँिख पोिि  ल ेल िन। सभक आँ िख न ोर ा गेल ैक। उर्ा मै डम त ' िहचुकय  ल गलीह । लगलिन \nमाय क घर सँ िेर  ििदाग र ी भ ' र ह ल हो इ न।  \n  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \nसुभ ार् कु मार  काम त  \nिी ह िन  कथा  \nर ंग \nमु गाः - भाई ! आइ कािल अ ह ाँ िचित ंत  िुझा ई त  िी  \nिकरा - ह ँ भाई ! अहू ँ आई  कािल भोरे -भोर िांग नै दैय  िीय ै \"से िक िात \"  \nमु गाः  - ह ँ य ौ भाई  ! आि ल ोक िेसी \"शरीि आओर िन िष लकेँ स त िैत िै ' \nिकरा - िात  अह ाँ िठके कहलौ , \"जे समाजक ल ेल  ज त ैक नीक सोचत ाह  आओर  करत ाह  , उनटे समाज \nउकर  उत िैह िड़का  दुश्मन\"  \nमु गाः  - आिि मनुख रंग  स ँ कम 'ह मरा  अह ाँक स ोि नत  सँ िेस ी ह ोर ी पस ंद करैत अ िि ' ।  \n \n  \n-सुभ ार् क ुम ार  कामत , नौआिाखर  , घोघरडीह ा- 8271282752 \n  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n  \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nलालदे ि कामत  \nपानक िर ैि  \nएकटा गीत कार  केँ \" खाकय  मग िह य ा पान य ौ पाह ुन ह्मर ,जान िकए लै िी ।  जा न ि कय े लै िी , प्राण िकए लै \nिी .. .. . . संगी त  स ुिन िमिथला  मेँ पानक चल नसािर  आ म ह ौत  तक र  िनयिमत  उपयो ग क मोन स ह जे पड़ै य ।  स े \nलिलचगर  पान स िषत्र चौक - चौड़ ाह ाक पस ल पर  स ि तर ह क भ ेिट जा इ ि । परंच एह नो स ौखगर  \nपानखेिनह ार क किम निह ँ जे पानक भर ल दोकानमे  अपना  िह स् सक केर ' िमठगर  पत्त ा' पान निह ँ भें टने औ नाई त  \nपरा इ त  िैक। पानक मि ह मा अित  प्राचीनकालस ँ शास् त्र- पु र ाणमे  स ेहो भेट ैत अिि।  एि ह  ल ेल  एकर उद्भि आ \nउत् पादन पर ििचा र  क र ि पर म आिश्य क िु झाय  पर ल।  त ेँ मु ह ँक ल ाली 'पान' आओर त कर जैििक खे त ी \nकोना  भ ' र ह ल िै क स े संत नगर , त मु िर य ा आ मटरस आिद मधुिनी िज लाक गा ममे िेख देखय  पिर भ्रमण \nकय लह ुँ । \nिैज्ञािनक दृििकोण स ँ पान एकटा िनस् पित  थीक।  ई  आठ िर्ीय  स दािह ार  ल त्त ीदा र  एकिलंग श्रेिणक िेल \n(ल त ी) िी।  पान भार त ीय  इ ि त ह ास आ पर ्प र ा सँ  िड ल गी च जुटल िै। एि ह क उद भि स् थल  मलाय ा िद्वप \nथीक।  पानकेँ स ंस् कृत मे  ता ्िूल , त ेल गू मे  पक्कू, त मील आ म लय ालम मेँ ि ेिटलाई  एिं गुजर ात ीमे नागुरिेल  कहल \nजाई ि ।  हिरय र  पानक पत्त ा के स ेिाद्वार ा उज र  िनाय ल जाइ ि, त करा ि ह ुत पाकल  िा सिेदपान कहल जा इ त  \nिैक। िनार समे  पानक स ेिा  िढ़  श्रमस ँ कय ल जा ई ि।  मगह  के र  एकटा पानक नश् लके क त ेको मासधि र  िढ़  \nजत नसँ  ओिर य ाके पकाउल जाइ ि , जकरा मगह ी पान कह ल जा ई ि ।  ओ अत् य ंत  मू ल य िान आ स ुस्िादु कहल \nगेल  हन।  एिह क पाँच प्र मु ख  प्रजाि त क नाम थीक िंगला , मगह ी, साँची, देश ािर ी, कपुरी आ िमठापत ा।  ड ांटकी \nलाग ल िुट्टापान पू जामे देि -िपत र  केँ  चढ ािल जाइ ि।  गृह  गोसाईं  केँ  ििशे र् अनुष्ठानम े  डिल आ िट्र पल  \nमु ड़ी िाला पानक काज  पड़ैत  िैक स े ५ गुणा िे सीदा ममे िढ़ किठनाई  स ँ भे ट ैत िैक। खै र  (कथ) चु न \nसुप ार ीक य ोग  स ँ ििर ा लगात ार , पानिखल ली मुंह क स ुन्द् दर त ा-सुगिन्द्ध आ श ुिद्धक स ंगे श्रृंगार  िढ िैत िैक। पान \nिचिाकऽ काय ल जा इ ि, जाि ह मे  स ोह नगर  जदाः  (त माकूल)  अनेक त र ह क मशाला , लौंग-इ लाई ची, भु जल \nनािर केल आ म ीठाक ल ेल  र सना -ह ीर ामोती सौंप अिश्य  देल जा इ ि।  चे न्न ई  िदन ििनु कतेक पान खे िाक \nप्रचलन िढल ि ैक।  ओना िमिथलामे स े ह ो पाना  थोड़ा  ि खल ी कललामे  दिे लाक िाद उपर  स ँ िमझाई लचून \nडांटते ल गा कय  चटैत देखते अिै ि।  भोज नोपरा न्द्त  पान क िीड़ा  िा िखलली त था ग िपानक िोट िखिल \nशोभाकार ी मानि गेल  ऐ।  त ्िाकू (जदाः ) केर  स ंग िनय िमत  पान खाई त -खाई त  ल ोक  प्राय :एिह क व् य सिन \nभ'जाइ ि, जे अभ्य ास ििनु दांत  खरा ि के य ने आ रो ग एिं  दुगषन्द्धक कार णेँ िो ड़त  निह ँ ।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nओना पानमे औ र्िधय गुण स े ह ो प्रचुर मात्र ामे र ह ैत िै क।  कड़गर  मोलाइ म िो ट पै घ रुखगर  आ स ाग पात सन \nपानक स ुआद कटु  कर्ाय  ित तत  आओर  मधुर हो ई ि।  पा नमे रसाय िनक गुण पािर  जा ई ि।  एि ह मे  िाष्पशील \nत ेल क अित िर तत  अमीनो अ् ल , कािोह ाइ ड्रे ट आ िकिु ििटाि मन प्र चुर  मात्र ामे र ह ैत िैक। पान औ र्िधय  गुण क \nिखान त ँ चरक स ंिह त ा मेँ खुि भेल  अिि ।  देह ात ी क्षेत्र मे  पानक पात्र त ा सँ  घाघौस िोंका केर  उपचार मे  \nपु िल टस क रुपेँ साटल जा इ ि।  िह त ोपदेश 'क अनुस ार े िल गम कि हटे िाक लेल , मु ख सुिध्द, अपच,सांश रोगक \nिनदान हेतु प ानमे  औ र्िधय गुण देकर गेल  िैक।  एिह मे  ििटािमन ए खू ि िैक।  भोर मे  जलखै कय लासन्द्त ा \nमरी चक स ंग पानक सेिन सँ भु ख िनकसँ जगैत िैक।  ओना य ू िज नाॅ ल  अिय िके का र णेँ ह ोई त  िैक।  र ाि त्र  मेँ \nसुतै स ँ पूिष पानके नू न आ अजिाई नक स ंग मुँहमे रखल ा पर नींन नीक जेकाँ होइत  िैक।  तय ोंि क आ द्मा \nर ोग ीकेँ पान सँ लाभ हो ई ि।  \n भारत मे  पानक प्र चल न एकट ा प्रथाक रुप समाज मेँकिह य ा आय ल स े प्राचीन ग्रं थरघुिं श आ िात् स् य ा य न \nकामस ू त्र  मेँ भे टै त  िैक ; त ाि ह  स ँ अनुमान लगा  स क ैत िी ।  ठंडामे उकासी र ोकय  लेल  गमष हर ैदके पानमे \nद'के िचिाऊ,र ाि त के उकासी  तेज करै तँ हर ैदक जग ह  अजिाइ न द 'के िचिाऊ ।  िक डनी क रो गी  पानमे  ििनु \nिकि िें टने खाई ।  पानमे  १०ग्राम कपुष र  द क ेँिदनमे  ३-४ िेर पान िचिाऊ, सेि निह ं घोटाले ; एिह  स ँ दाँत  \n'क पैिरय ा िशकायत  दुर  हो इ त  िैक।  पाकला पर  आ िल ाउदार  पर  पानके रस श ुस ु म कय के ल गौ नाई  \nिह त कर ह ोई ि ।  पीि लय ा ज्िर  आ कब्ज मे  पानक व्य िह ार  लाभकार ी ह ोइ ि ।  जुखाममे पानमे ल ौंग  द ' के खाऊ , \nजुकाम झटदय पँिक जाय त ।  मगह ी , िनार सी, गंग ाि त र ी  आ देश ीपान दिाई क रुपे िे शीकाल व्य िह ाि र क ह ोई ि ।  \nसुश्रु त  स ंिह त ा सदृ श्य  आयुिे िदक प्राि चन ग्रंथ मेँ सेहो पान के औ र्धीय े रव्य गुणक मिह मा ििणष त  भेल  िैक।  स ि \nपु र ाण, संस् कृत  स ाि ह त् य क ग्रं थ, स् त्र ो त  आिदमे  तां िू ल के र  , िादमे ५ िीं शत ाव्दीक अ नेकों अिभ उत्तर ी ििह ा र मे  \nमु ख्यत ः िंगला आ दििण ििह ार  िदश मगह ी प्रभ ेदक पान के र  खे त ी कय ल जा इ ि ।  पान उत् पादन उष्ण \nजलिाय ुम े िा ह दार  नमस्था न मेँ  कयल जा इ ि।  गमी आ ठंडी सँ िचेिाक ल ेल  कृ ित्र म  मंडप (िा ह ी) के र  \nभीतर  पान उगा य ल जा इ ि , जकरा िर ेजा आ िरेठ (िर ैि ) सेहो कहल जाइ ि।  ऊंच गर  ढ र काह  जलिनकास \nजोकर क िलुई दोमट िा िल ू आही मिटय ाि र , कािषिनक आ पूणष जी िांशिाली मांिट पर जाकर  \npH मान५ .७सँ८ .२ह ोय,से पान क खेती ल ेल  उपयुतत  होइ ि ।  पोखिर क मुहार  पर  खत्त ा क हत्त ा   पर एि ह क खेती \nसुगम ह ोइ ि।  अप्रील  मासक अंित म ह फ्तामे  कलटीह र  स ँ जोत ाई  क र ैत जू न मासक र ौंद लगा कय  खरपत ि ार  \nउन्द्मू लन कय ल जा इ त  िैक।  जू नक तेस र  स प्ता ह मे  चौिकय ाके िेर ों सँ  मिह न जोत ा य  आ चौकी दैत  मांि ट \nभु र भु र ी ज ेकाँिनािल जा य त ।  थोकरा  कचरा आिद ओिल  ल ेिाक आ चू न सँ  डाई र  िन ािैत ३० से मी० धि र  ऊँच \nआ ५० स ेम ी० धि र  चौर गर  आड़ाक िन माःण कमल जा इ ि। िीच सँ जल िनकासी ले ल  ५ ० /३ ०से मी चौड़गर           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nनालाक िनमाःण कयल जा इ ि ।  ल ाई नमे दूह ाथक दुर ीपर  ३-४ मीटरके िांस क खुट ा गा र ल जा इ ि , त ाि ह  पर  दू \nिदस आधा आधी पर  स ँ करची जोि ड़क य  नमगर  चौड़ गर  िढाकय  उपर िप्पर िना िैत  ओिह पर पुआर खर आिद \nसँ िा र ल जा इ ि।  हि ा ििह ा ि र मे  उड़य  निह ं, त ाि ह  ल ेल  उपर सँ िांसिलला आ ित्ती  दै त  िन्द्हन कत ौ ह  कतौ ह  \nटांकल  जा इ ि।  त ीन स िलया  पानक ल त्त ी सँ  दूं गीर ह  िा ला डंटल एक कठामे ती न ह जार  अलू आ जेकाँ  \nदंगपर  रो पल  जा इ ि ।  पितय ा नी स ँ पित य ानी क 'दुरौस ३०सेम ी० आ पौध सँ  पौध क दु र ी  १५ स ेम ी० र ाखल \nजाइ ि ।  ल त्त ीक किटंग केँ उपचाि र त  कर य  ल ेल  १० ग्राम  ट्र ाई कोड र मा िििर ि ड , मािल कों र ाई जा (िैम) आ \nस् य ू डोमीनस फ्ल ोर ोसें स के र  िमश्रण सँिनर ोग  ल त ीकेँ डुमाक य  रा खल  जा ई ि।  खे त ी -िकसानी त ैया र ी मेँ \n५० िकलोधिर  प्रित कठा नीम-सिर सौ िा अण्डी क खैर देल  जा ई ि।  िमी क् पोस् ट सँ सेहो काज चल ािल जा \nसकैि। जैििक आ स ू क्ष्म  पो र् क तत् ि के र  अित ि र तत  श ाल मे  एकिेर  १ ० ०िकग्रा० नेत्रज न, १० ० िकलो पोटाश \nमई -जू नमे माँिट चढ ि ैत काल प्रिन्द्धन कय ल जा  स कैत  अिि ।  निर ोपमे  एकिदनमे दूिेर ह लुक िसंचाई  आ \nिरिर ी सँ  अप्रै ल धिर  खूि अिधक पटौनी कय ल जा इ ि ।  माटमे  पाि न भिड़ कय  स ंग्रिह त  करैत घैल  स ँ िि छचा \nदैत पटाओल जा ई ि।  ठंिडमे 10-15 िदन पर  िसंचाई  कयल जा ई ि ।  करचीआ खरह ी -स र पत सँ सह ार ा दैत \nलत्त ीकेँ उपर चढ ाओल जा इ ि।  पान रो ग पदगलन , िसमांत  झू लसा, अंगमार ी , पण ष दाग  स ँ अक्रान्द्त पौध पर  \nऔर्िधक प्रयो ग कर ैत सुरिक्षत पानक पात  तैय ा र  कय ि जार मे  िेचल  जा इ त  िैक ।  िरैिम े ललका मोकरा , \nउज्जर  मांि ी, िमलीिग  आ म ह ुआ कीट स ँ स ुरक्षा केनाई  ल ाभकार ी र ह ै त  िैक।  पान ह ाि नकार क जड़ग ांठ \nसू त्र कृिम आ रैनीिामष स ुत्रकृि म सेहो पैघ  अि घात  करैत िैक।  पान 200 पात क एक ढोली िनाकय  िा \nिीसैकड़ा  िह साि सँ ढोली ि नाकय  स ांस् कृित क जालीद ार  िि ट्ट ामे र ाि ख पठािल जा ई ि  िजा र । भी जलपु आर \nत ह ेतह  द ' केँ स ैंतल जा इ ि।  पानक िरैिमे कतौह -कतौह गोिर मे  स र ा ई ल स ांस् कृित क  नोकगर  खु ँिट जे तैय ार  \nकय ल जा ई ि त क र ा एि ह  त र ह ें गा ड़ल जाई ि जे चोर ी सँ  पान तो र य  ि ालाकेँ पैरमे गँि थ जाई ि ज े घात क \nटे टनश  रो गक त् ििर त  ग ित य े  िशकार  भ'जाइ ि ि र ैिम े । \n-लालदे ि कामत , नौआिाखर, घोघरडीह ा- 7631390761 \nअ प न  म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com प र  प ठा उ । \n  \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n४.स् त्र ी क ोना (स ्प ादक - इ र ा मिललक) \n४ .१.सिित ा 'सुम न'- उ्मीद \n४ .२.र ाि गनी प्रीत- सखी \n४ .३.चंदना दत्त- र ौद(िीह िन कथा) \n४ .४.कंचन  कंठ-  जय माँ अंिे \n  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसिि त ा 'सुम न' \nउ्मीद \nउ्मीदक िस ल उपजािैत  ि कस ान  \nर ाि त  िदन जोग ैत खिलह ान \nदेहक पिसना धू पे मे  सुखािैत  \nपे टक आिग स ह ैत िकसान  \nनैना भूटका आस  ल गौ नै राित िदन  \nअनता िािा  िस ल िेची ह मरो  ल ई  \nएकटा स ोह नगर  अंगा  िकन  \nिुिढ़ य ा माय  िैन खाट पड़ल \nउ्मीद आसमे  सांस च ढ़ल  \nजौं ििसल  होय त  भिर  खिल ह ान  \nिेट ा लऽ जाइ त  िािा के र  ध ाम  \nउ्मीदक आस मे  िहुिरय ा \nकल  जो िर  ठाढ़ ििनत ी कर ै त  \nिदन-दुप ह िर  स ांझ \nर ाि त  अन्द्हि र य ा ि ह ुते डरा िै \nउज र ल िप्पर  स ौं भगजौग िन  घर  आिै           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nसौनभादोके दुख स ह लो नि ह  जा ए  \nभिरर ाि त  स ि िैिठ िितािै \nटपकैत  घर के अिह िेर िर ाइि \nजौ नी क हो य त  िस ल  \nसिदुख दूर  भगा य ि  \nउ्मीदक िस ल उपजािैत  ि कस ान  \nर ाि त िद न जोग ैत खिल ह ान \n-सिित ा ' सुम न', सह र सा ििह ा र \n  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n  \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nर ाि ग नी प्री त \nसखी \n==== \nसखी चल ू  पु नः एक िेर \nिचपन में कुह-कुह कैs आिी। \nसखी चल ू  पु नः एक िेर \nअँ गना नेनपन में घु िर आिी। \n  \nघूि म साथ पोखैर पगडंडी \nभरल  य ाद के िोड़ ू ह ाँडी  \nईं खक रस सँन चूिस-चूिस कऽ \nिमट्ड करू  मन िेर नेन्ना ििन कऽ। \n  \nसखी चल ू  पु नः एक िेर \nय ादक गुललक  िोड़ ी लुट ािी \nसखी चल ू  पु नः एक िेर \nिचपन में कुह-कुह कैs आिी। \n  \nिुपम-िुपाई खेल  मोन अिि \nगा मक कोना िाट त कैत  अिि          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nचल ू  सखी खोज ी आँिख मूंदी कऽ \nसंग जगा िी य ाद नींद सँ। \n  \nसखी चल ू  पु नः एक िेर \nिस् त ा सँ िकि य ाद िनकाली \nसखी चल ू  पु नः एक िेर \nिचपन में कुह-कुह कैs आिी। \n  \nनाि िना कागर्जक िह ािी \nमाटी सँ घर िेर िनािी \nऔर उड़ ा चुनर ी अ् िर में \nिनी िचड़ ै चहकी उपिन में । \n  \nसखी चल ू  पु नः एक िेर \nिमल कऽ प्रे मक गीत सुनािी \nसखी चल ू  पु नः एक िेर \nिचपन में कुह-कुह कैs आिी। \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nच ं दन ा दत्त \nर ौद(िी ह िन कथ ा) \nभोरूका  इ स् कुल सं झटकल  घ'र घु र ैत र िह। त खन मोन पडल  मात ाज ी  कहने र ह िथ एकजोड लह ठी   नेने \nअिय लेल , \nभोरे नैहर जेिाक िलिन \nसे मामी लेल ।  \n  \nहम सिित ा चुडी केन्द्र पर ठमकल ह ु।   \nसिित ा माय नज िर निह आयल  ,त िहय ो घमाय ल  रही से पंखा के ह िा लगिय लगलहु।   \nता ओ हो ह पस ैत आय ल। \nकतय िलौ यय, एकजोड लह ठी  िदय किन दामी, िड कडगर र ौद अिि आय । \nदीदी,  आय गा डी ल' क निह एल  िखन्द्ह, भै य ा जी, \nिक किह य न्द्ह त गा दा मे गेल  िल ी। \nसौदा ले  जाएत आ पाय दय घड़ी  \nदाँत िनपोर ै लाग त  सि। \nआि हम कोनो धन्न ा सेठ जी, जे त गा दा निह करू? \nहम ओकर दुख िुझल ह ु, गा मघर मे दोकान दारी कोनो ह ंसी खेल  निह, \nमु दा िलय सििि त य ामाए िड उएह गर, \nिो टििन दोकान आ िसल ाई िराय          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n से हो क लैत  िल , ििचय ा सिके िसल ाई सीखेिो करैत िल। \nओ चुडी देखिय लाग ल   त ात क   एकेट ा जनानी आिि गेल  दोका न पर , \n'हे अहां िलु िसल ाई ह मरा निह य े सीखा देिल जे िकने से।' \n  \nमोन त र ौदा य ल  िलै ओकर , \n लोह ैिक'  िाज ल , \nहम ऐह ेन काज करय िी,  \nआय यय , सिजे सीि खय े लेत  त ह मर कस ट् मर के ह ैत? \n  \n-चंदना दत्त, र ान्द्टी, मधुिनी \n  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n         \n           \n               आ      \n                   \n  \n                       \n                    \n  \n                      \n                        \n  \n           भ          \n    आ            \n  \n                     \n      ,                     \n  \n                          \nए                     \n           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n                        \n                 \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n........................................................................................................................ \n             आ   /                आ                       (        आ      ) आ आ  \n           आ            (            )             \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)] \n Videha e-Learning \n \n \n      (            ) \n   -      -                ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nMAITHILI IDIOMS & PHRASES                ए                -             \n      (                                  ) \n  .         -         भ                    (                                  ) \n                MAITHILI DICTIONARY- RAMDEO JHA (                             \n     ) \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY \n           -Shishu_Geet_Khel_Anima_Singh \n  .        \n                            -भ     \nआ        (                   \"   \")-        भ                  \nBHOLALAL DAS                    - भ            \n              - A Survey of Maithili Literature \n........................................................................................................................ \n       \n                  ओ       (  .  .ए .  .       ) \n         -               ओ       (                     आ    ) \nSurendra Jha Suman   -    (   )-                   (  .  .ए .  .       ) \n         -           (  .  .ए .  .       ) CIIL SITE \n........................................................................................................................          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n      \n  भ           -            :         \n             \"     \"     -         \n           - B_JHA_Nibhand_Nikunj.pdf \n  .             - Adhunik_Sahityak_Paridrishya \n  .       -  भ -  भ  \n            -        भ          :            (आ     ) \n  .           '   ' \n  आओ  \n            CIIL SITE \n            -    \nRAMDEO JHA   -              -   .            \nSHAILENDRA MOHAN JHA           -                   \n........................................................................................................................ \n             \n                                         ए              :- \n              -                \n    ए                भ           :- \n                        ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n                                                                        \n          \n    (                  ) (  भ         )                       (  भ         ) \n                      -              \n             -               \nSAHITYA AKADEMI \nhttp://sahitya-akademi.gov.in/publications/e-books.jsp \nhttp://sahitya-akademi.gov.in/general/Digitalbooks.jsp \nCIIL \nhttp://corpora.ciil.org/maisam.htm \n        (             ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI1.pdf \n  आ        -       \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI2.pdf \n         -           (  .  .ए .  .       ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI3.pdf \n                -               आ              \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI4.pdf \n              -                            ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI5.pdf \nJNU \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/maithili/index.jsp \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/student_projects/lexicon.jsp?lexicon=maithili \nARCHIVE.ORG \nhttps://archive.org/details/%40vijay_deo_jha?&sort=-publicdate&page=2 \nVIDEHA MAITHILI BOOKS/ PICTURE-AUDIO-VIDEO ARCHIVE \nhttp://videha.co.in/new_page_15.htm \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nALL INDIA RADIO DOORDARSHAN आ                \nhttp://prasarbharati.gov.in/   \nhttp://newsonair.com/  \nhttps://doordarshan.gov.in/ \nआ               \n        http://prasarbharati.gov.in/podcast.php?filterlang=Maithili&from=1947-08-\n15&fromwp=2020-08-29&to=2050-12-31&search=GO \nआ            /   भ                                   -1 http://newsonair.com/RNU-\nNSD-Audio-Archive-Search.aspx \nआ            /   भ                                   -2 http://newsonair.com/Regional-\nText.aspx          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nआ          भ    http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=282 \nआ          भ            \n     https://www.youtube.com/channel/UCGdNveEFmv4pPolWiTEMxVA \nआ        भ       http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=359 \nआ                http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=256  \nआ              http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=122 \nIGNCA \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/mithila.htm \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/kalyani.htm (MAITHILI ENGLISH DICTIONARY) \nhttp://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/mithila.htm \nMITHILA DARSHAN \nhttps://mithiladarshan.com/ (online pdf of Maithili journal) \nI LOVE MITHILA \nhttps://www.ilovemithila.com/  (online maithili journal) \n                     \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/ \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/resources (online pdf of Reasearch Papers/ \nbooks) \n........................................................................................................................          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nVIDEHA e-LEARNING YOUTUBE CHANNEL \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXiOHp7A \n(        ) \n-            \nिि देहक िकिु ििशे र्ांक:- \n१ ) ह ा इ क ू  ििशेर् ांक १२ म अ ं क , १५ ज ू न २००८  \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२ ) गज ल ििशेर् ांक २१ म अ ं क ,  १ नि्ि र  २ ० ० ८  \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf         21.pdf \n३ ) ििहिन कथा ििशे र्ांक ६ ७  म अ ं क , १ अतट ू िर  २ ० १ ० \nVideha_01_10_2010        Videha_01_10_2010_Tirhuta             67 \n४ ) िाल स ाि ह त् य  ििशेर् ांक ७० म अ ं क , १५ नि्िर २०१० \nVideha_15_11_2010        Videha_15_11_2010_Tirhuta             70 \n५ ) नाटक ििशे र्ांक ७२ म अ ं क १५ िदस् िर२ ० १ ० \nVideha_15_12_2010        Videha_15_12_2010_Tirhuta           72 \n६)              ७७      ०१      २०११ \nVideha_01_03_2011        Videha_01_03_2011_Tirhuta           77 \n७)                (  -   भ    ) ९७               ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nVideha_01_01_2012 Videha_01_01_2012_Tirhuta           97 \n८ ) िाल गजल ििशे र्ांक ििदेह क अ ं क १११ म अ ं क , १ अग स् त  २०१२ \nVideha_01_08_2012        Videha_01_08_2012_Tirhuta           111 \n९ ) भित त  गज ल ि िशेर् ांक १२६ म अ ं क , १५ माचष २ ० १ ३  \nVideha_15_03_2013        Videha_15_03_2013_Tirhuta           126 \n१०) गज ल आल ोचना -समालोचन ा-समीक्ष ा ििशेर् ांक १४२ म, अ ं क १५ नि्िर २०१३ \nVideha_15_11_2013        Videha_15_11_2013_Tirhuta           142 \n११) काशीक ांत  िमश्र मधुप  ििशेर् ांक १६९ म अ ं क १ ज निर ी २ ० १ ५ \nVideha_01_01_2015 \n१२) अ र ििन्द्द ठाकु र  ििशेर् ांक १८९ म अ ं क १ नि्िर २०१५ \nVideha_01_11_2015 \n१३) जगदी श चन्द्र ठाकुर  अिनल ि िशेर् ांक १ ९ १  म अ ं क १ िदस् िर  २०१५ \nVideha_01_12_2015 \n१४)                    - २००     १५      २०१६/ २०५      १       २०१६ \nVideha_15_04_2016 \n Videha_01_07_2016 \n१५)          .  ./                       - २१७       ०१       २०१७ \nVideha_01_01_2017          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n१६)                             \nVIDEHA 313 \n       आ             आ       आ                     \n१७)                         -२ \nVIDEHA 317 \n१८                        \nVIDEHA 319 \n१९                               \nVIDEHA 320 \n  \n१.                      आ ओ                       \n           ए         Videha_01_09_2016 \n \nए                 \nए                -१ \n       १२३   (०१       २०१३)                                            भ         \n       २०१२            भ                               ओ                   , \n                         ए                                 आ .             आ                         ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n                                           ए                                भ              \n                               ओ                  भ             ,      ऽ  भ \n           ,  भ       भ ए   आ  भ             आ                      भ           \n भ                         \nए                -१ (            ) \nए                -२ \n       ५०-१००                                                    ए            \n       भ                                                                       ए   \n                          ,      ए         -       भ     १-२                     \n              भऽ                   आ     ,                                        \n                                    भ    \nए                -२ (            ) \nए                -३ \n       ५०-१००                                                        भ          \n      ३                                       भ          २                           \n                ,                                                 आ    \nए                -३ (            ) \nए                -४ \n       ५०-१००                            ए                                   \n       भ  ,                                                     भ  ,            \n           आ                          ,                                               ए   \n                                            आ         ,               आ          \n                      आ             ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nए                -४ (            ) \nए                -५ \nए           ५            \"           \"                         \"   \" (  भ         )   \n           ,    \"           \"          ,                                              \n’      ’     भऽ                ऽ       ,            \"   \"           ए              \n      ए         ,      आ                   भ  भ   ,                                     \nआ             ए                        ,       भ            आ        /           \n                  आ    भ           ,                      ए   ए               ए        \n        ऽ ए                     \nए                -५ (            ) \nए                -६ \n                        \"     \": १९४२-४३                  १५              ,      \n                                    -       ए                                    आए  \n१९६७  .    आ                 ए        ए                ओ                          \n              ऽ ए                                      ए भ                 आ      \n                                                 ओ        भ         भ             आ    \n                                           ए                           भ         \n              ,                                               ओ                          \n             , आ ओ     भ        भऽ                        आ                 ए   \n      -                    भ           आ          भ   \"          \"                ए   \n                                             भ                                     \n          ए भ                   , आ                                                       \n      ऽ   ए   ए     -                        आ                 आ             \n                      -                   \nए                -६ (            )          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nए                -७ \n             आ ए          आ     :                                          \nआ                       आ                      आ               ऽ                 \n                                             आ               -       भ               \n     \"              \"          भ   आ                    ए          आ              \n                            आ     :                          \nए                -७  (            ) \nए                -८ \n     भ                                     (             )  \nए                -८ (            ) \nए                -९ \n                    (             )  \nए                -९ (            ) \n                    ६५                           २३३    २५०                      \n                       :- \nVideha_15_05_2018 \nVideha_01_05_2018 \nVideha_15_04_2018 \nVideha_01_04_2018 \nVideha_15_03_2018 \nVideha_01_03_2018          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nVideha_15_02_2018 \nVideha_01_02_2018 \nVideha_15_01_2018 \nVideha_01_01_2018 \nVideha_15_12_2017 \nVideha_01_12_2017 \nVideha_15_11_2017 \nVideha_01_11_2017 \nVideha_15_10_2017 \nVideha_01_10_2017 \nVideha_15_09_2017 \nVideha_01_09_2017 \nिि देह ई-पि त्र काक  ि ीि ल रचन ाक स ं ग - मै िथलीक सिषश्रे ष्ठ र च नाक एकटा समा नान्द्त र स ं क लन: \n     :     : १ (२००८-०९)          \n     :     : १ (२००८-०९)         \nिि देह:सदेह :२ (मैिथल ी प्रिन्द्ध-ि निन्द्ध-समालोचना  २००९-१ ० )          \nिि देह:सदेह :२ (मैिथल ी प्रिन्द्ध-ि निन्द्ध-समालोचना  २००९-१ ० )         \nिि देह:सदेह :३ (मैिथल ी पद्य  २ ० ० ९-१०)         \nिि देह:सदेह :३ (मैिथल ी पद्य  २ ० ० ९-१० )                  ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिि देह:सदेह :४ (मैिथल ी कथा  २००९-१०)         \nिि देह:सदेह :४ (मैिथल ी कथा  २००९-१०)         \nिि देह मै िथली िि ह िन कथ ा [ ििदे ह  स देह ५  ]          \nिि देह मै िथली िि ह िन कथ ा [ ििदे ह  स देह ५  ]           \n                       [            ५ ]-                      \nिि देह मै िथली लघ ुकथा [ ििदेह  स देह ६  ]          \nिि देह मै िथली लघ ुकथा [ ििदेह  स देह ६  ]          \nिि देह मै िथली पद्य [ ििदेह सदे ह  ७  ]          \nिि देह मै िथली पद्य [ ििदेह सदे ह  ७  ]           \nिि देह मै िथली ना ट् य  उ त् सि [ िि देह सदेह ८  ]          \nिि देह मै िथली ना ट् य  उ त् सि [ िि देह सदेह ८  ]          \nिि देह मै िथली िशशु उत् सि [ ि िदेह  स देह ९  ]          \nिि देह मै िथली िशशु उत् सि [ ि िदे ह  स देह ९  ]          \nिि देह मै िथली प्रिन्द्ध-िन िन्द्ध-समालोचना  [ ििदे ह  स देह १ ०  ]          \nिि देह मै िथली प्रिन्द्ध-िन िन्द्ध-समालोचना  [ ििदे ह  स देह १ ०  ]          \n     :     ११ \n     :     १२ \n     :     १३          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nTh e  re a d e rs o f Engl i sh tran sl a tio n s o f Ma i thi l i  No ve l  \"sa h a sra b a d h a n i \" a n d  ve rse  \ncol l e cti o n  \"sa h a sra b d i k cha u p a r p a r\" h a s i n ti ma t e d  t h a t the  En g l i s h  tran s l a t i o n  \nh a s n o t b e e n  a b l e  t o  gra sp th e  n u a n ces o f o ri g i n a l  M a i t h i l i . T h e ref o re t h e  \nAu th o r h a s sta rt e d  tr a n sl a tin g  h i s Ma i t h i l i  wo rks i n  En g l i s h  hi m sel f.  Aft e r the se \ntra n sl a tio n s a r e  co mp l e t e  th e se w o u l d  b e  th e  o ff i c i a l  tr a n s l a t i o n s a u tho rise d  by \nth e  Au t h o r o f  the o rig i n a l  wo rk s.-Editor \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \n           :      -     (                                    ) \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n     /       \n१ \n\"           \"                                                  \"                        \n       \" (      ),                             भ     ए                              ए  \n  ,             आ           \n        २०१९ आ २०२०                   भ   आ         : \n१)      \n२)            \n३)   -       \n४)             आ \n५)                          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n            ३१        २०२०     २०१९              आ ३१      २०२१     २०२०  \n                    \n          भ                         ,                                 ,    ए   \n     sahitya-akademi.gov.in                           \neditorial.staff.videha@gmail.com          \n२ \n“           ”               १०१         Android App “BEJOD” download       \n    www.bejod.in   , signup   , ए             ,               आ ओ            \n            ए       भ        आ                         ,              १०१      \n                  आ            \n \n३ \n          आ         (२०२१       भ  )                                                 \n                       आ          (      ,         ,       आ  )    ३१        २०२० \n    editorial.staff.videha@gmail.com       ओ                                   (     \n            )    http://www.videha.co.in/new_page_15.htm             ,        आ \n                  .  .ए .                                 ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \n     :              आ     :                    : VIDEHA: AN IDEA FACTORY \n(c)२००४-२०२१.                   आ   ऽ                   तऽ                  - \n                  -      ISSN 2229-547X VIDEHA      :              सह-स्प ादक: \nडॉ  उमेश मंडल।  सह ाय क स ्प ादक:                ,              ,                  आ        \n(              )        -     -      -     -                   -      -     -    -      \n             -        -            \n                  आ              (                                           \n    )editorial.staff.videha@gmail.com                       .doc, .docx, .rtf    .txt \n                     ए ऽ              भ               /                    \n      ,     ए             /     -    आ     / आ              आ आ       -     / \n    -                 -          , आ स े ह ाि न -लाभ रि ह त  आधा र पर िै आ तैँ ऐ ल ेल  कोनो  \nर ॊ य लटीक / पािर श्रिमकक प्र ाि धा न नै िै।  तेँ रॉ य लटीक/ पािर श्रिमकक इछिुक ििदेहसँ  नै जुड़ि थ, से \nआग्रह ।                                    आ           ए                 ,    आ   \n                             ,                    , आ                        (     ) \n                                                   भ      (          भ   ) ए   \n                             ए                                        ०१ आ १५ \n                 ए             \n(c) 2004-2021                                  भ        आ आ               \n        आ                     ५       २००४             ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२० म अंक १५ अप्रैल २०२१ (िर्ष १४ मास १६० अंक ३२०) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html  “भ          ”- \n                    भ                                          -                    \n                    ,   http://www.videha.co.in/                       आ  “भ       \n   ”        '     '  -                         भ             ए                   भऽ \n                -      ISSN 2229-547X VIDEHA \n \n  ","size_mb":1.72,"has_text":true},"Videha 321.pdf":{"path":"C:\\Users\\DELL\\Desktop\\Videha PDFs\\Videha 321.pdf","name":"Videha 321.pdf","text":"        ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n'ि िदेह' ३२१ म अ ं क ०१ म ई  २ ० २ १  (िर्ष १४ मास १ ६ १  अ ं क ३ २ १) \n१ . गज ेन्द् र ठाकुर- संघ लोक  स ेिा आय ोग / िबह ा र  ल ोक सेिा आय ोग क पर ीक्षा ल ेल   मै िथली (अिनिाय ष आ \nऐिछछक) आ  आन ऐिछछक ििर्य  आ स ामान्द्य  ज्ञान  (अंग्रेजी माध्य म) हेतु स ाि मग्री  [एन. ट ी. ए.- य ू .ज ी. सी.-नेट-\nमै िथली ले ल स ेहो] [ STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE \nCOMMISSION) & BPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND \nGENERAL STUDIES (ENGLISH MEDIUM)] [FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO] \n२ .  गद्य \n२ .१.जगदी श चन्द्र ठाकुर  ―अिनल‖- आँिखमे िचत्र  हो मैिथ लीकेर (आत्म -कथा)-आगाँ \n२ .२.ज्ञा निर्द्षन कंठ- २ टा बीह िन कथा  \n२ .३.अरि िन्द्द ठाकुर-पचपिनय ाँ बनाम बभिनय ाँ मैिथल ी :प्रित र ोध क स्खिलत स् िर \n२ .४.र बीन्द्र नार ाय ण िमश्र- ल जकोटर (धा र ाि ाि ह क उपन्द्यास ) \n२ .५.नन्द्द ििलास राय- करौना \n२ .६.मु न्न ाज ी- चुनर ी (बीह िन कथा)  \n३ . पद्य \n३ .१.िबनय  भू र्ण-दू  टा किित ा - १.आइ िपरथी िदिस अिछ २.आिखर  एना ि कय ैक ल ाि ग र ह ल अिछ  \n४.स् त्र ी क ोना (स ्प ादक - इ र ा मिललक)  \n४ .१.र ाि गनी मनोर थ-िशक्षा \n४ .२.प्रीित  प्रभा- मनोर थ \n४ .३.चंदना  दत्त- मोह          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n  \nGo to the link below for download of old issues of VIDEHA Maithili e magazine \nin .pdf format and Maithili Audio/ Video/ Books/ paintings/ photo files.              \n    आ      /       /     /       /      सभ       सभ                               \n        \nVIDEHA ARCHIVE             \n \n View Videha googlegroups (since July 2008) \n \n view Videha Facebook Official Group (since January 2008)- for \nannouncements          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \n \n \n \n \n१.             \n........................................................................................................................ \n........................................................................................................................ \n[स       स    आ   /           स    आ                       (        आ      ) आ आ  \n           आ स          (            )      स     ] \n[ए .  .ए.-   .  .स .-   -           स   ] \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)] \n[FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI ALSO] \n  .   . एस. स . (   स) २०२०      :        स                 स     \n  \n  .  .एस.स .                   २०२० स    भऽ                     ए                       \nआ       स                           स                ओ ए       -स       स       भऽ स    \n          स          भ      स                             -स                               ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n ऽ editorial.staff.videha@gmail.com        स       ,       स           स               \nओ        सए       9560960721    स              स         स     ओ          स  \nए                 ए       स                                   सभ                  \n                      स              सभ                                           \n       सभ                                  -             \nस       स    आ         आ       स    स   स   (    )      , २०२०        (     )          \nस    /   -  - १ आ २ \nTEST SERIES-1 \nTEST SERIES-2 \n[ए .  .ए.-   .  .स .-   -          / FOR NTA-UGC-NET-MAITHILI] \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_01 \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_02 \nNTA_UGC_NET_MAITHILI_03 (     भ         स        स     ) \n  \nVideha e-Learning \n \nMAITHILI (COMPULSORY & OPTIONAL) \n  \nUPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nBPSC MAITHILI OPTIONAL SYLLABUS \n           -   .  .एस.स . (     ) \n           -   .  .एस.स . (       ) \n           -   .  .एस.स .(     ) \n  \n              \n१ \nभ       \n२ \n                                                       ए              BMAF001 स        \n          , स  ए   ए    ए               -          ,                       .  .एस.स . \n         (    स  )          स               , स                   (    स  )               \nस  ए   ए    आ      -         स -             | \nIGNOU             BMAF-001 \n........................................................................................................................ \nMAITHILI (OPTIONAL) \nTOPIC 1    [Place of Maithili in Indo-European Language Family/ Origin and \ndevelopment of Maithili language (Sanskrit, Prakrit, Avhatt, Maithili) भ       भ    \n                       /        भ         ओ     स (स     ,      ,     ,       )] \nTOPIC 2    (Criticism- Different Literary Forms in Modern Era/ test of critical \nability of the candidates)          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nTOPIC 3    (         ,         आ         स  स   स       आ र समय किि चतुर चतुरभु ज ििद्य ापि त \nकालीन  किि छि थ। एत  स मीक्षा  शृंखलाक  प्रार्भ करबासँ  पूिष चारू  गो टे क शब्दािल ी              \nस   देल  जा  रहल  अिछ। नि आ पु र ान  शब्दािलीक    सँ          ,         आ         स       मे  \nधार  आओत, संगि ह            स       मै िथली         िलखबामे धाख  आ   -आ    खतम  हो त,         \n     आ   आ सुछ चा  भािक अिभव्य ित त भ  सकत।)   \nTOPIC 4                (                  आ             -            ) \nTOPIC 5                (      ए    -       -              स    ओ स      ) \nTOPIC 6                (      ए    -         -        ) \nTOPIC 7                (      ए    -         -    स    -      ) \nTOPIC 8                (      ए    -       -                    स    ) \nTOPIC 9                (      ए    -         -     ) \nTOPIC 10               (      ए    -         -              ) \nTOPIC 11               (      ए    -         -             स) \nTOPIC 12               (      ए    -       -          ) \nTOPIC 13               (                  ओ     स) \nTOPIC 14                 (आ                            स    -   भ         स  )    \nTOPIC 15                 (                        स       स  स  -            स  ) \nTOPIC 16                 (  .   .एस.स .                                    स    ,         \n       भ         आ ओ               ,        स       आ     ,        स          -\n      -   भ         स  )                                     ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nTOPIC 17                (       आ   स          भ           स     (     ,  स     आ ओ    ) \n[  .  .एस.स .  स   स,   -१, भ  -“ए”,   -५]) \nTOPIC 18                 [       आ      /      / भ      /     / स     -           स    आ    \n(  .  .एस.स .)      स    स                  (     )         ] \n........................................................................................................................ \nGENERAL STUDIES (PRELIMINARY & MAINS) \nGS (Pre) \nTOPIC 1  \nGS (Mains) \nNCERT-ENVIRONMENT CLASS XI-XII \nNCERT PDF I-XII \nTN BOARD PDF I-XII \nALL INDIA RADIO ENGLISH NEWS \nALL INDIA RADIO NEWS ARCHIVE \nALL INDIA RADIO TALKS AND CURRENT AFFAIRS \nRAJYA SABHA TV NEWS DISCUSSIONS \nOTHER OPTIONALS \nIGNOU eGYANKOSH \n (        ) \n-                     ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n२ .  गद्य \n२ .१.जगदी श चन्द्र ठाकुर  ―अिनल‖- आँिखमे िचत्र  हो मैिथ लीकेर (आत्म -कथा)-आगाँ \n२ .२.ज्ञा निर्द्षन कंठ- २ टा बीह िन कथा  \n२ .३.अरि िन्द्द ठाकुर-पचपिनय ाँ बनाम बभिनय ाँ मैिथल ी :प्रित र ोध क स्खिलत स् िर \n२ .४.र बीन्द्र नार ाय ण िमश्र- ल जकोटर (धा र ाि ाि ह क उपन्द्यास ) \n२ .५.नन्द्द ििलास राय- करौना \n२ .६.मु न्न ाज ी- चुनर ी (बीह िन कथा) \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n \n ज गदी श चन्द्र ठाकुर  ―अि नल‖ स्प कष -8789616115 \nआँिखमे िच त्र  ह ो मैिथलीकेर ( आ त् म -कथ ा )  \n11. च र ैिे ित-च र ैिे ित-एक  \n  \nचािर  बीघा िला पिर िार क दु ःख -सुखसं पिर िचत  छलह ुँ  | िििा ह  भेल ाक बाद पचास बीघािला पिर िार क  दुः ख-\nसुखसं  पिर चय ह ोम‖ लाग ल | \nमधुश्रािणीमे ह म एक िदन ले ल स ासु र  जा  स कल ह ु ँ | िापस ढ ोली गेल ह ु ँ त  िकछुए िदनक बाद सू चना भे टल  \nजे ह मर ज ेठसाि र  कल कत्ता क एकटा अस्पत ालमे अंित म सांस ल े लिन | त ीनटा पुत्र बार ह  बरखस ं उपरक \nछलिखन | एकटा पुत्री ती न  स ालक आ एकटा छओ मा सक छलिखन | िकछुए  मास पिह ने गेल छलीह  \nकल कत्ता | दांत क पीड़ ा भे लिन | ऑपरेश नक बाद ख ाँसी  भेल िन | ब्लीिडंग  भेल िन | निह  बिच स कल ीह  | \nअपने गाममे  स ा सुक सेिामे लाग ल रह लीह  आ चाि र टा िद य र  आ दूटा पु त्र क पढाई -िलखाई कल कत्तामे चल ैत \nर ह लिन तकर  प्रबन्द्धमे  िह नक  प्रशंसनीय  भू िमकाक चचाः हु नकासं भें टक उत् कंठा जग बैत छल , मु दा आब तकर \nकोनो  स ंभािना नि ह  रि ह  गेल  छल | आब यैह इ छछा र ि ह  गेल  जे स ाढ़ू कोना  प्रबन्द्ध क‖ र ह ल छिथ , से \nदेखी  | \nह म सभ अंित म िर्ष म े गेल ह ुँ  त  आल  इि न्द्डय ा टूर  प्रोग्राम कॉ लेज िदससं तैय ार  कएल  गेल ै | डेढ़  मासक प्रोग्राम \nछलै  | एकटा बोगी सु र िक्षत  रह् त ै , ट्र ेन आ बस क माध्य म सं य ात्र ा पूणष हेबाक छलै  | ह म एिह  य ा त्र ाकें निह  \nछोड़‖ चाह ैत छलहुँ | समस्य ा छलै जे छा त्र कें अपना िदस सं चािर  स ै टाका अिग्रम जमा कर ‖ पडैत  छलै | \nह म एकटा अनुश ासन अपना ले ‖ बनौने रह ी ज े ससुरसं कोनो मांग  निह  क र बिन आ ने कोनो अपेक्षा कर ब |          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nएकिदन ओ अपने कहलिन , ठाकुर  िह नकाले‖ एकटा स ाइ िकल लेबाक अिछ , तें  दर भंगा चल ब | ह म \nपु छि लय िन कोन साइ िकल लेबाक ििचार  छिन , त  कहलि न सेन रेल े |ओिह  स मयमे  य ैह सभस ं नीक साइ िकल \nह ोइ त  छलै  | पु छि लय िन कते दामक  छै, कहलिन चािर  सै | ह म चुप्प भ ‖ गेल ह ुँ, पु छलिन त  कहि लय िन जे \nसाइ िकलक बदल ा ह मरा  दोसर चीज  बेश ी उपय ुतत  ल गैए | कहिलयिन जे आल इि डड य ा टूर  प्रोग्राम ल ेल  एत बे \nर ाि श जमा कर बाक छै | कहलिन हमरा  कोनो आपि त्त  नै अिछ  | ह मर समस्य ाक िन दान भ ‖ गेल  | \nसमस्त ीपुर जंतशनसं य ात्र ा आर्भ  भेल  12.04.1972  क‖ बुध िदन  | ह म साढ़ूकें पत्र द्वार ा सु िचत  क ‖ देने  \nछि लय िन | सबेरे ह ािड़ ा ज ंत शन गा ड़ी  पह ुँ चल ै | साढ़ू उ पिस् थत छलाह  |पिह ल भेंट  छल तथा िप  अस ौकय ष \nनिह भेल  | दुनू गोटे जलखै  के लह ुं | संिक्षप्त गप-शप भे ल | ह म कहिलयिन कोन न ्बरक   बस अथिा ट्र ामसं \nपहुंचब, से  बत ा िदय ‖, ह म साँझमे डेर ापर  आिब जा एब | \nपूिष िनधाःि र त  का य षक्रम क अनुस ार  िदनभिर स बह क स ंग घुमै त  रह लह ुं | बोटैिनकल  गाडषन , िचिड़य ाख ाना, \nअजाएब -घर, िित टोिर य ा मेमोिरय ल, धमषतलला ह ोइत  स ाँझमे  स ाढ़ूक डेरा  पह ुंिच गेल ह ुँ  | \nएकटा कोठल ीमे साढ़ूक  गृहस् थीक स भ सामान छलिन | \nय ैह िह नक त पस्य ा -स् थल  छलिन | \nएत िह  र िह  चाि र टा अनुज आ बादमे  ती नटा पु त्र क िशक्षा क स ंग अपन नोकरीक प्रबन्द्धन  करैत आिब रहल  \nछलाह  | भोजन अपने बनबैत छलाह  | भोजन बनबैत काल बछचाकें  पढ ाइ मे  मदित से ह ो करैत छलाह  | ओिह  \nसमयमे  एकटा बालक संगे छलिखन | रूममे दू टा चौकी छलै  | भोजनक बाद एकटा चौकीक उपर  दोसर \nचौकी र ाि खक‖ नीचांमे ओछा इ न भेल  | ओिह पर फ़ैलसं हम दुनू साढ़ ू  बड़ी  रा ित  धिर  गप -शप करैत र ह लह ुं | \nसाढ़ू अपन पािर िाि र क जीिन क कथा कहैत -कहैत पत्नीक  य ोग दानक चचष करैत भािुक भ ‖ जाइत  छलाह  | \nककरो  स ंग अपन दुःख -सुख  बँटल ासं म ोन िकछु हल लुक  होइ त  छैक | \nह मरा  बहुत िकछु बू झल छल  तथा िप हुनका मूँहें सू िन नीक लाग ल | बडकी दाइ क त पस्य ाक पिर णाम कते \nिदन बाद आएत , से सोचैत र ह लह ुं | \nदोसर िदन साढ़ूक अनुज िबन्द्दु जी क स ंग िकछु म ह त् िपूणष स्थान ज ेना कल कत्ता य ू ि नििसषट ी इ ंडिस् ट्र य ल एंड \nटे रृोलॉ िज कल  ्य ू िज य म , कालीघाट , प्ल ानाटोि र य म आिद  देिख एलह ुं  | साँझमे साढ़ू ह बर -ह बर  भोज न बनाक ‖          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nह मरा  भोजन करा  देल िन | िबन्द्दुजी  ह मरा  ह ािड़ ा  जं तशन पहुंचा  देल िन | र ाि त  स बा  आठ बजे पु र ीक ले ल \nप्रस्थान कर ै गेल ह ुँ  | \nर ाि त  बथष पर  पडल -पडल  बड़ी काल  धिर सोचैत  र ह लह ुं  साढ़ू, बडकी दाइ , दू  टा अबोध पुत्री   आ ती न टा \nपु त्र क भ ििष्य क ििर्यमे  | \nएक पीढ़ीक तपस् य ाक फल  दोसर पीढ़ीकें प्राप्त ह ो इ त  छै क | लगभग पचास स ाल भ ‖ गेल ै | आइ बडकी दाइ  \nआ स ाढ़ूक त पस्य ा आ आश ीिाः दक प्र माण बनल छि थ स ् मािनत  स ेिास ं भार मु तत  भेल  ह ुनक  दू टा  पु त्र आ \nजमष नी, अमेिरका, बंगलोर, जमश ेदप ुरमे िह नका सबह क   इ ंजीि न य र, डॉ तटर  पुत्र, पु त्र ी, पु त्र िधू  आ जमाए   \nलोकिन | \nअपन पूिषजक प्र ित  स ्म ान व् य तत  करब ाक संस् कृित  अन मोल अिछ  | ह म सभ आइ जा िह  ठाम छी  ओि ह ठाम \nपहुचबामे  हमर पूिषज लोकिनक की य ोग दान र ह ल छिन , से जानबाक चाह ी | \nसबेरे ह म सभ पु र ी पहुँचल ह ुँ  | \nसभ गो टे  बंगालक खाड़ ीमे  ज्िार-भाटाक  आनन्द्द लैत  फे र चापा  कल पर  स् नान  क‖ क‖ भगिान् जगन्न ाथक \nदशष न करबाक लेल  मिन्द्दर ज ाइ  गेल ह ुँ  | \nज्िार-भाटाक आनन्द्द ल ोककें  पाि नमे उत र बाक लेल  आकि र्ष त  करैत छैक | पािनक प्र िल प्रिाह  कखनो   \nलोककें ऊपर  ल ‖ जाक‖छो िड  अबैत अिछ त  कखनो नेने -नेने बीचमे  पह ुंचा दैत अिछ जत ‖सं ल ोक घु िर य ो \nसकैए, निह य ों घुिर  स कैए | दू  स ाल प िह ने हमर पिर िचत   एकटा पित -पत्नी िििाह क बाद य ात्र ाप र  गेल  छलाह  | \nज्िार-भाटा आकिर्षत  के लकि न | पािनमे  उत र ै गेल ाह  | थोड़ े काल आनन्द्दमे र ह लाह  | िकछुए कालम े आनन्द्द \nशोकमे पिर िित षत भ‖ गेल िन  | दुनू गोटेकें पािनक प्र िल प्रिाह  िझकने चल  गेल िन मुद ा िापस एके गोटे कें \nकेलकिन | किनय ाँ कनैत  र ि ह  गेल ीह , पित  िापस  नै एलि खन | \nएह ेन दु घष टना कम ह ोइ छै , मु दा ह ोइ छै | \nत ें ह मरा  दूर ेस ं ज्िार -भाटाक आनन्द्द ल ेब ठीक ल गैए | बत्त ीस बरखक बाद फे र  पुरी जेबाक अिसर  आएल  त \nह ोटलमे  स्नान क ‖क‖ आरत ी देख ‖ मिन्द्दर गेल ह ुँ  | बादमे दूर ेस ं ज्िार -भाटाक आनन्द्द लै गेल ह ुँ  |          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nशास् त्र मे  र ष्टा बिनक ‖ संसार क स ौन्द्दय ष  देखबाक सन्द्द ेश अिछ  | मु दा, लोक डू िबक ‖ आनन्द्द ल ेबाक चक्करमे  \nबह ुत िकछु गमा बैस ैत अिछ | \nभोजनक बाद गाड़ी  ि ाल टे र  लेल  प्रस् थान के लक | \nदोसर िदन भोर े िाल टे र  (आन्द्र प्रदेश ) पहुंचै  गेल ह ु ँ | \nस् नान-जलखैक बाद िसटी भ्र मण  कय ििशाखापत्तनमक बं दर गा ह   देिख अबै \nगेल ह ुँ  | एकटा मिन्द्दर  स ेहो देिख एलह ुं | \nसाढ़े  चािर  बजे स ाँझम े गा ड़ी  मरास ल े ल प्रस् थान केलक  | \nसभ स् टे शनपर ल ोकक भीड़ अपन लोकिप्रय अिभनेत्र ी ज य  ल िलता क स्िा गत  पुष् प -बृ िष्टसं क‖ र ह ल छल | \nसामान्द्य  कद -काठीक अिभनेत्री  हाथ जोि ड अपन प्रशंसक स बह क अिभिादन स् िीकार  क ‖ र ह ल छलीह  | य ैह \nलोकिप्रय अिभनेत्र ी बादमे त ाि मल   नाडू क  लोकिप्रय मु ख्य मन्द्त्र ी सेहो भे लीह  | \nमरास सेंट्रल 2.30  बजे दू पहर मे  पह ुंचल रह ी | मूर  माके ट , पे िर स कानषर, चाइ ना मा केट आ जेिमनी स् टूि डय ो \nघूि म अबै त  गेल ह ुँ  | एक ठाम एकटा धू प चश्माक दाम पु छि लय ै , कहलक पचास रुपय ा | बढ़‖ लगलौं त ि बना \nनेने जा ए नै देब ‖ चाह ैत छल  | कहिलयै पाँ च रुपय ा से  ज्य ादा  नह ीं देंगे | त ुरत  द ‖ देल क | त ैयो  भेल  जे \nठका गेल ह ुँ  | एह ने स न अनु भि बह ुत गो टे कें भेल िन | फेर  कतह ु कोनो  िस् त ुक दाम नै पुछिलयै | \nर ाि त 8 बजे गा ड़ी  मरास स ेंट्रलस ं प्रस् थान कर ैत दोसर िदन सबेरे पाँ च बजे इर ोड जंत शन पहुंचल  | \nइ र ोडसं  6.30  बजे प्रस्थान क ‖ क‖ साढ़े  बार ह  बजे दूपह र मे  ित रुिच र ापलली पह ुचै गेल ह ुँ  | ओिह  ठाम एकटा \nमिन्द्दर देख‖ जाइ  गेल ह ुँ  | र ाि त मे  स ाढ़े  बार ह  बजे प्र स् थान क ‖ क‖ दोसर िदन साढ़े  बार ह  बजे दूपह र मे  \nर ामेश्वरम पह ुँ चै गेल ह ुँ  | \nिह न्द्द महा साग र मे  स्ना न कय   पाँ च बजे बाइस टा कुडडम े  स ेहो स्नान करै गेल ह ुँ  | \nमहा साग र  देिख मोन पडल  कतेक कथा जे नािन्द्ह टासं स ुनै त  आिब रह ल छलह ुँ  |  दस हजार  स ाल प िह ने भ ेल  \nसीत ा -ह र णक कथा , ह नुमानज ी द्वार ा सम ुर  फािनक ‖ ििभीर्णक स ह य ोग सं स ीत ा मात ाक   पता  लगय बाक  कथा,          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nलंका दह नक कथा , बानर  स ेनाक स ह य ोग सं एिह  म ह ासाग र पर बनल स ेतुक कथा , ओ इ पार   कतेक  िदन तक  \nचल ल  य ुर्द्क कथा, र ाम द्वार ा र ािणक स ंह ार क कथा | \nआब ििचार  करैत छी त  ल गैत अिछ  जे रा िण आइ को र ोनाक रूपमे आिब चुकल  अिछ ज े स्प ू णष  ििश्वकें \nआतंिकत  के ने अ िछ  | ओिह  स मय दस  टा  मु ंह ल‖क‖ आएल छल , एखन  ह जार ो-लाखो   मु ंह ल‖क‖ उपिस् थत \nअिछ | ओ र ािण दे खाइ  दैत  छल , त ें ओकरा ह नुमानजी आ अंग द स ेहो ल ुलुआ ल ेल ि खन , एखन त  ओ \nदेखाइ ए नै दैत अिछ | एह ेन  िस् थित मे  ओकर नाि भ कत ‖ छै,से  के  कहत  ? ओइ बेर त  बेर -बेर गर दिन \nकाइ टक‖ भगिान अपने प र ेशान भ ‖ गेल  छलाह  | \nसंय ोग  देिखय ौ ओ्ह र  अय ोध् य ामे र ामक आगमनक ह लला  भेल ै , ए्हर  अदृश्य  भेर् मे  र ािण स ौंसे  दुिनय ामे त्र ाि ह -\nत्रािह  मचा देलक | \nय ुर्द् चिल रह ल अिछ  | \nर ामक स ेनामे  ल ाखो प्रित भाश ा ली ििशेर् ग् य - िचिकत् सकक टीम िदन-र ाि त  पुल  तैय ार  क र बामे ल ाग ल अिछ  | \nिकछु लोक र ािणक ख़ुिफ़याक रूपमे काज  क ‖ र ह ल छि थ | पु ल बनबामे देरी करबा  रह ल छिथ | कुसी \nपयबाक, कुसी बचय बाक अ थिा कुसी ह िथय ेबाक  प्रोजेतटपर सेहो काज  संगि ह चिल रहल  अिछ | िकछु गो टे  \nर ंग-ििर ंगक ड ह कन तैया र  क ‖ र ह ल छिथ | \nकाज  बहुत भेल ैए | करोडो लोककें दुनू   खोर ाक टीका पड़लिन |  जान बचयब ाक लेल  सुझाि देल गे ल छिन  \nजे घरेमे र ह ू  | एकटासं काज नै चालत , दू  टा मास् क लगा क ‖ रहू | बेर-बेर ह ाथ धो इ त  र ह ू  | दू नू  डोज  \nलेल ाक बादो  स ंक्रम ण हो त  िचन्द्ता  निह  क र ब | डॉ तटर सं  स ंपकष क ‖ क‖ सभट ा दबाइ  ल ‖ िलय‖ आ जांच \nसेहो  करबा  लेब  | सभट ा प्र ोटोकाल स ुिनिि त  रा खब त मरब नै | शेर्  ल ोक सभ ल े ‖ सेहो अिभय ान श ुरू भ ‖ \nचुकल  अिछ  | \nह महू ँ दुनू गोटे  12  अप्र ैल क‖ दोसर डो ज ल ेल ह ुं | चािर म िदन माने  15 क‖ ह म भिर र ाि त  बोखा र मे  रह लह ुं  | \nबोखार 102 त क रह ल | पािनक पट्ट ी मात्र सं ठीक भ ‖ गेल, मु दा फेर  दस  िदनक बा द बोखार  आएल  | \nडॉ तटर सं स ्प कष के लह ु ँ | डॉ तटर  स ाह ेब सभट ा दबाइ  ल ीि ख दे लिन जे   अखबार मे  प्र कािशत  कएल  गेल  छलै | \nकोर ोना िला त ी नू  नै भेट ल | य ैह दबाइ  भेट ल :  \n1. पे र ाि सटामोल 650          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n2. अििथ्र ोमाय िसन 500 \n3. ििटाि मन स ी \nदू  िदनक बाद आब बोखार  निह  अिछ  | अििथ्र ोमायिस न त ीन िदन ल‖ चुकल  छी | पाँ च िदनक स ुझाि छल , \nत ें दू  िदन और  ल इ ए लेब , से सोचैत छी | िह नका पेर ाि सटामोलसं काज चिल गे लिन | \nपरसू र ाि त मे  नाक जाम भ ‖ गेल  | र ाि त  भिर  िन न्न  नि ह  भेल  | िचन्द्ता  भेल, मु दा सि र सो क तेल क प्र य ोग सं \nलाभ भ ेल | ऐसं नै होइ त  त खन फे र  डॉ तटर - अस्पत ाल -िसिलंडर  की-की कर ‖ पडैत  आ की -की  ह ोइ त  से  \nके  जानय  ! \nए्हर  तरह -त र ह क प्र य ोग  व् य ि तत गत  स् त र पर सेहो ल ोक क ‖ र ह ल अिछ  | \nह मर िमत्र  स ुधाकान्द्त जी सु िच त  के लिन अिछ  जे श ह र क अस् पता ल स भम े ओितसजनक  कमी सूिन एक गोटे ,  \nिज नकर  ओित सजन स् त र  क म भ ‖ र ह ल छलिन , गा म आिब गेल ाह  आ एकट ा पीपड़क गा छक   जिड़   लग  साफ़  \nक‖क‖ ओति ह  स ात  िद नसं   र ह ै  छिथ आ एकदम स् िस् थ छिथ | \nएमहर  नार द जी द्वार ा क त ह ु   ईहो प्रस ाि र त कएल  गेल  अिछ  जे जिह य ा आ जखने  ई  रा िण कोनो चु नािक \nर ैल ीमे चिल गे ल अथिा गा म  िदस गेल , ओह ी क्षण ई ज ि र क ‖ भस्म भ ‖ जाएत ,कार ण एिह  बेर  ब्रह्म ा जीसं \nिर दान मंगैत काल अह ी  दुनू ठाम  अपन सुरक्षाक आश्वास न मांगब  िबसिर गेल  | त ें देखै नै िछऐ ज े गा ममे \nमूडन, उपनय न, एकादशीक यग् य , िििा ह क भ ोज-भात आि द अबाि धत  चिल रह ल अिछ  आ प टना ,िदल ली, मु ंबई  \nऔर  जह ां -त ह ांसं आिब लोक  एिह मे  स ि्मिलत भ‖ क‖ अप न य ोग दान दैत  अ य शसं बिच रह ल छिथ | \nशह र मे   प्रित िदन आत् मा  सभ  देह छो डैत  जा  र ह ल  छिथ | \nकुमार  गगनकें निह  बचा स किलयि न | \nमनोज  मनुज निह  बिच स क लाह  | \nअदभ ुत लेखक नरेन्द् र  कोह ली नै रह लाह  | \nअदभ ुत गी त कार -गज लकार  कु ँिर बेचैन चल  गेल ाह  |          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nकतेक घर क खा्ह  खिस पडल | कतेक घर क दीप िमझा गेल  | \nलोक आतंिकत  अिछ  | िकनकर  किह य ा आ कखन नंब र  आिब जेतिन , से िनिि त  नि ह  अिछ  | \nएखन तय ो खोंखी कर ै त  अि छ , त  डेर ा ज ाइ  छी | तय ो छी कै छै , त  डर  भ ‖ जाइ ए | \nआपात कालम े िलखल  गे ल दुष् य ंत  कु मार  जी क ई शेर मोन  पिड़  रह ल अिछ  :  \n―सैर करन े के िलए सड़कों  पे िनकल  जा त े थे  \nअब त ो आकाश स े पथर ाि का डर  हो त ा ह ै ‖ \nनीर ज जी  स ेहो क ह ने छिथ :  \n― िमत्र ो ह र  पल को िज ओ अंित म पल  ही मान  \n अंित म पल  है कौन -सा कौन स का ह ै जान ‖ \nएकटा स्िामी ज ी कह ैत छलाह , जत ेक  पिित्र  आत्मा स भ एखन   जा र ह ल छिथ , से िकछुए सालक  बाद  \nिापस आिब जेताह  आ िहन के स भ सं हैत सत य ुगक स्थ ापना | \nस् िामी ज ीक बा त सं मर बाक डर  कम भेल  अिछ  | \n(क्रमशः) \nपटना / 30.04.2021 \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nज्ञ ानिर्द्षन क ं ठ \n२ टा बी ह िन कथ ा  \n१ \nभोलटे ज \n       आइ हेड म ास् सैब लग िबजली बाबू  खे खिनय ाँ काि ट र ह ल छिथ -ओ मास् सैब ओ  मास् सैब!हमरा  बौआकेँ \nएगो साटीफीटी बना देल  जा उ ह ाली स नी। ह म त ' बबाःद ह ो गेल ी ओ मास् सैब!   \nमास् सैब पु छलिथन - की भे गे ल ?काह े ला कछमछा  रह ल हत ी ? की करम सिटषिफके ट ले के ?किह य ा नाउँ \nिलखे ले र ह ी बौआके ? किह य ा पास के ल े र ह य ?कोन साल ?कोन िकल ास ? \nिबज ली बाबू  कहलिथन -से क ी ज ाने गेल ी ओ मास् सैब!हम कोनो  पढ़ल -िलखल  हत ी ?पान -सात  स ाल प िह ले के \nर िज स् ट र मे  खोजू  न! \nमास् सैब-की ना म ह य  बचबा के ?किह य ा के जनम ह य ?कुछ त ' बोलू!   \nिबज ली बाबू - नाउँ त ' ह इ  भ ोल टे ज!ि भनु सर बामे भुइक्प न  भेल  रह े , ओही  रा त  ओकर जनम भ ेल  रह े।ह मनी \nसभ्भे  दूर ा पर रह ी। िब जली -लाइ ट एकद्म े डीम र ह े।पोल परके बौल िटम िटमा रह ल  रह े।तिभय े जोर  स े \nभोलटेज अलै आ मंग ुराह ाबा ली आ के  बोल गे लै -िबज ली ब ौआके बेटा भे लै ह '!  र ामानंद ी बाबा  हँस े \nलगलिथन। कहलिथन-िबज ली  के  बेटा भे लै ह ' आ अबत े  भोल टे ज आ गेलै।एकर नाउँ हम 'भोलटेज' र ाख \nदेिल य ै।कथी कह ू  मास् सैब ? स गर े गा उँ ओकरा भोलटेज -भोलटेज ल गलै  कहे। उह े नाउँ इ स् कूलोमे िलखा \nदेिल य ै।त िहय ा परमे सर  बाबू  मास् सैब र ह िथन। क ह लिथन-नाउँ बदल दै हित य ौ , मगर  ह महीं  न बदल े देिल य ै।की \nजाने गेिलयै जे ई भोल टे जबा  हमरे फ् य ू ज उड़ा  देत ? देखू  न मास् सैब!बेल करा बे के हय । मधेपु र ा - जेहलम े बन्न  \nकेले ह य  ओकरा।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nमास् सैब र िज स् टर उनटाब ' ल गलाह  आ स ंगे -संग पूछ -त ाछ  स ेहो कर ' लगलाह - कोन अपर ाध मे  जेहलमे बन्न  क' \nदेल ै ह '?  \nिबज ली बाबू - अपर ाध  कथी कहबइ  ओ मास् सैब ? इ ह ाँ त ' घर-घर ऊ ह े र ोज गा र  ह य । ए क के दारू त ीनमे  िबलैक \nह ो ज ाइ  ह य । उपरका परसें ट आ थाना -पु िलस  काट -कूट के दोबर ी नफा हो ज ा इ  ह इ । बू झ लू  जे पू र ा पेलिार े \nमूड़ ी पर उठेले ह य  हमर भो लटेज। ओकरे से र ौनक पसर ल हय  हमनीके।  \nमास् सैब र िज स् टर बंद क' गुम भ ' गेल िथन। \nिबज ली बाबू - कैला गु् मी ल ा ध ले ली मास् सैब ?अठार ह  स े जादे उमे र  हो गेल ै ह ' की?काम बनेबला न ह इ  \nकादो? अरे बाप!त ब त ' बेल  न देत ै ओकरा। की ह ो त ै ह ो भगमान ? मास् सैब बाि ज उठल ाह -िबज ली बाबू !अह ाँ ल ेखा \nिबज ली ज ाले  स माजमे  अइ स न भोल टे जसे र ौशनी करैत रहत,त ाले  स माजके फ्य ू ज आ फेज उड़त े र ह त ै । ह म \nसर कार  रहत ी त ' पिह ले अइसन िबजलीएके ता र  काट दे त ी।  \n२ \n'न ीक' आ 'ब ड़ा  नीक ' \n      एकटा रह य  'नीक' आ एकटा र ह य  'बड़ा  नीक ' ।'न ीक' एक पन्न ा पढ़ य , त' 'बड़ा  नीक ' दू  पन्न ा। ' नीक' \nदू  करी न पािन पटाबय , त ँ ' बड़ा  नीक ' चािर  करी न ।'नीक' सोझे कॉ लेज पास के ल क ,त' 'बड़ा  नीक ' फस्टष \nिडिीज नसँ । पै घ भ' क' दू नू  बिन गेल  नेत ा।  ठाढ़ होइ  गेल  चु नािमे ।  ' नीक' र ह य  'ई र  पाटी ' मे, त' 'बड़ा  \nनीक' र ह य  'बीर  पाटी 'मे ।'नी क' बाज ल - ह म नीक , त' 'बड़ा  नीक ' बाज ल - ह म बड़ा  नीक। एक कहलक - \nएकमहला देबौ ,त' दोसर गछलक - दुम ह ला देबौ। ' नीक'केँ भोट एलै चौबन ह जार , त' 'बड़ा  नीक 'केँ एलै पच पन \nह जार। मु दा ' ई र  पाटी ' जीि त  गेल ,' बीर  पाटी ' ह ाि र  गेल । 'नीक' बिन गेल  मं त्री,त' 'बड़ा  नीक ' बनल ने म ंत्र ी , ने \nसंत र ी। केओ कहलक ' नीक' निह  भेल ,त' केओ कहलक - बड़ा  नीक भे ल। जनत ा ज ोहै अिछ दुमह ला। निह  \nबनलै  एकमह ला। 'नीक' कहलकै - ह र लाह ाकेँ कोन लाज ?'बड़ा  नीक ' कहलकैक - िज त लाह ाकेँ भे टल ै क िक कोनो \nर ाज?सभ अपन -अपन करू ग ' काज !ि खस्सा खत म , पै सा  हजम!  \n  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nअर ििन्द्द ठाकुर-स ं पकष-9955155156 \nपचपिन य ाँ बनाम बभि नय ाँ मैिथल ी :प्रि त र ोध क स् खिलत स् िर \nमै िथली सािह त् य क स ंिादग त  पिर दृश्य  प्राय : िनरािस् थि ह  मे र ह ैत अिछ।  मौसमी घटना  जकाँ िकछु ििद्य ापित -\nसमार ोह,त्र ैम ाि सक कथा गो ष्ठी  ―सगर  रा ित  दीप ज र ए ‖ आ स िह त् य  आकादेमी द्वार ा य दा -कदा आय ोि ज त  किि-\nस्म े लन /ििचार-गो ष्ठी स न िकछु ढ ेल ा बीच -बीच मे  एिह  चहबछचा मे  ―धप‖ जकाँ  िगर ैत अिछ ,कादो-सनाएल पाि न \nमे  िकछु क्षण ल ेल  िकछु लह िर  उठैत  अिछ  आ थोड़ बे क ालक बाद चह बछचाक पाि न मोफ़ित य ा य जमानी चु ड़ा -\nदह ी भकोि स कए फोंफ काटैत  थु लथुलह ा पुर िह त  जकाँ िस् थर आ िनरािश भए जाइ त  अिछ । इ ह ो मौसमी \nघटनासभ अपन सीि मतत ा मे स मे ट ल रि ह  जा इ त  अिछ  आ एकरसभ क प्र कृित  स ेहो एकांग ी अिछ। एक र  \nसह भागी ल ोकिन किित ा ,कथा िा आल ेखक माध्य म सं अ पन बात  किह  अपन -अपन ठाम धए लए छि थ ,श्रोत ा \nिा अन्द्य  स ह भागी िदस  सँ त ाली - िाह िाह ीक अित िर त त  को नो ठोस प्रित दान निह  आबै त  अिछ ,आन कोनो प्रित दान \nअपेिक्षतह ु निह  रह ै त  अिछ ।  नत ीज ा जे ई  स भट ा उपक्रम  एकालाप ,प्रल ाप,ििलाप त क स ीि मत र िह  ज ाइ त  \nअिछ,संलापक िस् थित  निह  ब नाए पाबैत  अिछ । िाद ,प्रितिाद  आ संिाद क अभाि मे मै िथ लीक द्वन्द्द्विाद पुनिकअिह  \nनिह  स कल  अिछ  आ तें एकर अिधकांश स्िरु प एकर स आ बासी अिछ ।  \nएमहर  आिब पोथी प्रकाशनक गित  त ज ोर  पकड़लक अिछ ,िकन्द्तु ओकर िित र ण-व्य ि स् था अखिनअह ु व्य ित त ग त  \nप्रया सिह  तक सीि मत अिछ । पत्र-पित्र काक दिलदर ा त  जे ना मैिथल ीक भाग् य -र ेखिह  मे िलखल  अिछ । जे िकछु \nबह र ाि ब त ह ु अिछ,से कोनो  ठोस िैचािर कता आ दृिष्टक अभाि मे बीध िह  पुड़ैत र ह ैत अिछ — कोनो  य ोज ना \nनिह,कोनो  निीन पिर कलपना निह ,कोनो  दूर गा मी  सँ कलपना नि ह—जे र चना भे िट गेल,छा ि प देल ह ु। पिर णामस् िरुप \nमै िथली सािह त् य क पिर दृश्य संिाद ह ीनत ाक िनय ित  भोग बाक  ल ेल  अिभ शप्त अपन स् थैय ष क ठाम पर  कोनो पाथर  \nजकाँ  अचल  पड़ल रह ैत अि छ आ अपन एिह  दय नी य  दश ा पर कािनअहु निह  पाबैत  अिछ । ई  संिाद ह ीनत ा ,ई \nििमर्ष ह ीनत ा कोनो भार्ा -साि ह त् य  ल ेल  बहुत खतर नाक आ मारूक हो इ त  अिछ । भार्ा -साि ह त् य क जीिंतत ा, ििकास \nआ आधुिनकीकरण ल ेल  ई आिश्य क छै जे ओकर िैचािर कता ,ओकर र चनात् मकत ा सतत  प्रिह मान र ह ए।  \nलेखन व्य ित त ग त  कमष ह ोइ त ह ु सामुिहकताक मु खापेक्षी अि छ।  तें ल ेखक कें बुझल  र ह बाक चाह ी जे ओकर          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nचारु कात क ल ेखनक पिर दृश्य  की छै ,के स भ िलिख रह ल  छिथ ,की िलखल जा ए र ह ल  छै ,केना िलखल जा ए \nर ह ल छै आ ति ह  मे ओकर अपन िस् थित  आ स्थान की छै ,ओकर अपन िदशा ठीक छै िा ओकरा मे कोनो  \nपिर ित षन िांिछ त  छै।लेखक जिह  भार्ा मे िलिख रह ल छै ,ओिह  भार्ा  सँ स्बिन्द्धत आन्द् त िर क आ िाह्य गि त ििि ध \nकी छै , त िह  ग ित िििध सँ भार्ाक लाभ भ ए र ह ल छै िा ह ाि न ,त ह ु पर नज र  रा खब आ अद्यत न र ह ब स ेहो ल ेखक \nलेल  आिश्य क छै।ले खकक अपडेट रह ब ओकर  ल ेखन आ भ ार्ा —दुनू कें पिर मािज षत करए छै ,आधुिनकत ा आ \nप्रगित शीलता सँ लबर ेज करए छै।ि कन्द्तु, जँ सुचना -संिाद सँ अपडेट रह ल त से  मैिथ ली की भेल ! \nसू चना-संिादक अभ ा ि म े मै ि थल ीक अिधकांश ल ेखन एक भगाह  आ अ संत ुिल त  भेल  अ िछ । भािियत्र ी आ \nकार ियत्री दुनू  क्षे त्र  मे अरा ज कता व्य ाप्त  अि छ। इ ितह ास -लेखन आ िै चािर क क्षे त्र  त झू ठ ,प्रप ंच आ क्षु रता क \nजीिन्द्त  दस् त ािेजि ह  बनल छै।प्रित र ो धी  आ यथाथषिादी ले खक -शित त क अभाि मे भार्ा  आ क्षेत्रक  ―सत् य‖ ठोह  \nपािड़ कए कािन रह ल छै।को य  ओकर नोर  पोछ ि नह ा र  नि ह । इ ित ह ास -लेखनक कु रुक्षेत्र  मे प्रितद्वन्द्द्वीििह ीन भेल  \nधृतर ाष्ट्र  अपन स ार  आ स खा -संत ानक  सँ ग उन्द्मत्त भे ल अपन पै शाि चक -ििज य क घोर् कए दे ने छै। मनमानीक \nइ  िस् थि त  छै जे एकटा स बाल टनष -शकुनी-इ ित ह ासकार भुइय ांग त  य थाथष कें  आम आदमी क नजि र  सँ देखबाक \nदाबी  ठोकैत  एकर पुनले खनक गप करए छि थ आ एिह  क्रम मे  हुनक स् पूणष शित त  अपन जाि त क श्रेष्टताक \nिणषन सँ ह ोइ त  ह ुनक अपन व्य ित त गत /पािर िाि र क कुल ीनत ा क स्थापना  आ ओ कर दस्त ा िेजीकर ण मे खचष  भए \nजाइ  छै। इ ितह ासक सामाि ज कताक नाम पर एह न ििकट  िनलष ज्ज त ाक िलिखत प्रदशष न ह ोइ  छै आ एिह  \nसमाजििर ोध ी ििध्िंस क ल ेखन पर कत ह ु  सँ कोनो  प्रित र ोध क स्िर  निह  अभरए छै ।  प्रित पक्षक अक्षमता आ \nएकर ा प्रित  रूिचह ीनत ा कें दो र् सेहो देल जा ए सकए छै ,िकन्द्तु एकर  एकटा प्रमुख का र क  संिाद ह ीनत ा से ह ो \nछै,जे साह िसक आल ोचना  कें  पुनकए निह  दए रह ल छै।  नत ीज ा छै जे िनि ह त  स् िाथ ी त त् िसभ िनधो ख भ ए \nकए मै िथली सािह त् य  न्द्य ा य ालय  सँ एत स-पाटी िडक्री  ल ेने  चिल जा ए र ह ल छै।  \nशैल ीक एकटा उित त  छिन  जे ,”जेना एकटा िनर ाश चोर चोर सभ कें पकड़ि नह ार  बि न जाइ त  अि छ ,त िह ना \nिनर ाश भ ए कए ल ेखक आलो चक बिन जा इ त  अिछ ”।  श ैल ीक एिह  उित त क अथष ल ोक अपन -अपन आग्रह क \nआधार  पर  िनकािल स कए छ िथ। एिह  ―िनर ाशा‖क व्य ाख् य ा सेहो िभन्न-िभन्न प्रकार सँ कएल जा ए सकए छै।कहल \nजाए स कए छै जे ई  ―िनर ाशा‖ लेखकक अपन लेखनक िन :शतत त ा ,अपंगत ा िा असफल त ाक पिर णाम \nिछ अए। िकन्द्तु एकर  एकटा द ोसरह ु पक्ष छै आ खास कए मै िथलीक प्रसंग मे  ओ बे सी प्रास ंिग क आ उपयुतत  \nबुझाइ  छै।ए त य  जा ि त -िबर ादरी, गो िध य ा-िदय ादिा दक िकलल त सँ ग्रस् त  कतेकहु स शतत  लेखक आ ओकर ल ेखन \nकें य त्नपू िषक अनिठआएल  गे ल छै आ र्ड्य न्द्त्रपू िषक ओक र ा िचन्द्हार  निह  ह ुअ ए देल गे ल छै।त ें \nई ―िनर ाशा‖ सशतत,साथषक आ  प्रगि त शील ल े खनक अछैतह ु  ―पहचान‖ आ ―मोजर‖ निह  भेट बाक पिर णाम बेसी बुझाइ           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nछै। गैर-मै िथल ल ेखक सभक  सँ ग त  ई अनदेखी पिर पाटी जकाँ भे लिह  छै ,गुट-िग र ोह सँ अल ग र ह िनह ा र  मैिथल ह ु \nलेखक कें ई  दडड भोगए प ड़ल छिन। आिश् य कता एि ह  बात क रह ए जे शैल ीक एिह  उित त  कें  चिर त ाथष कर ैत \nएिह  दुनू  प्रकार क ―िनर ाशा ‖क पिर णामस् िरूप ―चोर  पकड़ि नह ा र‖ आल ोचकसभक उत् पित्त  होइ त ए आ यथाि स् थित  कें  \nखुलला चु नौत ी नि ह  त चुनौ त ीक आगमनक आशंकाज िनत  भय ह ोइत ए। अखिन त क एह न अपेिक्षत िस् थित  नि ह  \nआएल अिछ । कामना कर ी ज े  ई उत् पित्त  जँ अखिन त क निह  भेल ए त  आगु ह ुअ ए ,िनकट भििष्य िह  मे ह ुअ ए। \nफ़ार सीक एक टा कहा ित  छै —“अदाित  के  आंिख मे ह ुन र  बहुत बड़का ऐब छै ”।  मैिथिलक पुरस् कार-स्म ान -\nलुट ेरा स म ुदाय क िििभन्न गुट -िग र ोह क सँ चालक आ ओकरा  बल ें िचषस् िशाली बनल लो कक फोंक -भयभीत  मानस \nकें हुनरमंद ल ोकक अिस् त त् ि  खतर ा ज काँ  बुझाइ त  आएल  छै आ ओ एह न त त् त् ि  सँ एन-केन-प्रकार ेण  छुट्टी \nछो ड़ा ए िलअए चाह ए छै। ए िह ल ेल  ओ सभ ह ुनर कें हत ोत्साि ह त ,भ्रिमत कर बाक लेल  कोनह ुट ा छल -प्रप ंच बांकी \nनिह  छोड़य  छिथ ।  \nएह न सन  संिाद ह ीन,संिेदनह ीन आ म ौन -प्रप ंचमय पिर दृश्य  मे सु भार् चन्द्र य ादिक  ―गू लो‖क प्र काशन आ एिह  मे \nप्रयुतत  भार्ा कें  ―पचपिनय ाँ‖ ना मकर ण क र ैत एिह  पर  आल ेखक माध्य म  सँ अपन पक्ष रा खब एकटा एह न घटना \nछै,जेकर  मैिथिल-थाना  द्वार ा  सँ ज्ञा न लेब,डाय र ी मे दजष करब , ओकर त ह कीकात  करब आ िनष्कर्ष पर पहुंचब \nबह ुत आिश्य क छै। एिह  घट नापर सकार ात् मक ििमर्षक माग ष प्रश स् त  करब मैिथली भार् ा आ एकर ले खन कें  \nआत् मािलोकन, आत् मपर ीक्षण आ आत् मश ोध न /आत् मपिर ष्कर णक  अिसर  प्रदान करत । एि ह  अिसर क ल ाभ ल ेबाक \nचाह ी।  स ुभ ार् जी क आलेख एिह  बात  कें  उजा गर  करए छै जे स ाि ह त् य क दु िनय ां मे स भिकछु पिित्र  आ \nपूज नीय  नि ह  छै , आनिह  क्षे त्र सभ जकाँ  एत ह ु अपिित्र,अश ोभन आ िनन्द्दनीय  त त् त् िक उ पिस् थित  र ह ए \nछै। मै िथलीक पिर पे क्ष्य मे त  ई  उपिस् थित  प्राणघातक मा त्र ा  मे , जानमारू बहुम त  मे छै।  \nसुभ ार् जी क आल ेख ििमर्ष कें जग ैबाक लेल  य थेष्ट खो र ाक दैत  अिछ ,य द्य िप िक हु नकर  कथनस भ मे  बहुत \nर ास झोलसभ सेहो अिछ । जिह  आल ेखक माध्य म  सँ ओ अ नेक र ास प्र श्न उठबए छिथ ,त िह  आल ेख पर  स ेहो \nअनेकानेक प्र श्न उठैत  अिछ । प िह ल झोल त  नामकरणिह  मे  अिछ । ओ कहए छि थ जे कोनो  स ोह्रकन  सँ पु छला \nपर ओ अपन मात ृभ ार्ा  ―ठेठी‖ बत बैत अिछ आ िशिक्षत  स ो ह्रकन कहैत अिछ ज े ,‖मै िथ ली त  बाभनक भ ार्ा \nिछ ऐक‖।  स ोह्रकन एकरा  ―ठे ठी‖ कहैत अिछ। ठीक !िशिक्षत स ोह्रकन एकरा की कह ैत अिछ ,से ओ निह  \nिलखल िन।  हमर व्य ि तत ग त  अनुभि अिछ ज े सोह्रकनिह  निह ,पढ ल-िलखल  स ्प ू णष मै ि थल ेतर  जा ित क ल ोक \nएकर ा सभ िदन  ―ित र ह ु त ा‖ कहैत  आएल  अिछ ,आइअहु कह ैत अिछ।  हं ,पु छला पर  ई प्रित िक्रय ा अिश्य  भेट ैत अिछ \nजे मै िथल ब्राह्म णक आग्रह ी प्रभ ाि मे  ―ित र ह ुता‖ कें ―मै िथली‖ सँ ज्ञा  दए देल  गे ल अिछ । ई  प्रित िक्रय ा एकदम िाि जब \nआ ता िकषक छै आ एकर प्रम ाण छै जे आइ य ो एकर  िलिप  कें  ―ित र ह ुता िलिप‖ कहल जा इ  छै — िकछु एज ेन्द् डाजीिी           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nकें छोि ड़कए। त खि न सुभ ार् चन्द्र  य ादि ज ी एकर  नामक र ण  ―पचपिनय ाँ‖ कोन आधा र  प र  कएल िन ? ह ुनक आल ेख \nमे  एिह  प्रश्नक उत्तर  निह  अि छ।  ओ िलखए छि थ  जे सुप ौल ,सह र सा,मधेपु र ा,अरि र य ा त था पु िणषय ाक \nसिणष, िपछड़ ा, दिलत एिं सिष ह ार ा अथाःत  स भ जाि त  आ िगषक ल ोक एिह  मैिथल ी (पचपिनय ाँ) मे  बाज ैत अिछ। ई  \nबाइ  मे देल  ितत व्य  जकाँ अिछ  – कोनो  मौलिीक फ़त िा  जकाँ। ध्य ात व् य  जे जेकर ा सामाि जक -र ाज नीि त क \nशब्दािली मे पच पिनय ाँ कहल जाइ  छै ,त िह  मे सिणष आ दिलत त  निह ए टा आबै त  अ िछ , य ादि सेहो एिह  गोल \nमे  स ि्मि लत  निह  अिछ ।  ―सिषहार ा‖ शब्द स ेहो एिह  स ्प ू णष  स मु दाय  कें  निह  स मे ट ैत अिछ। एि ह  पिर पे क्ष्य मे एकर \nनि-नामकर ण ―सबजिनय ां‖ बेस ी  उपयुतत  हो इ त ए । जँ क्षेत्र ीयताक ििभाजन कें  आधार  बन ाबी , त खिनअह ु एकर  \nना मकर ण ―कौिशकी‖ िकंिा ―कौिशकी मै िथली‖ ह एबाक चाही छल।ओना एिह  नामकरणो त् सि मे  ―मै िथली‖ सँ ज्ञा क \nप्रयो गि ह  िकऐ ह ुअ ए? एत बे निह, एिह  नामकरणोत् सिक स्िघो िर्त  पौर ोि ह त् य  ग्र ह ण करबा क  धड़ फड़ी  मे सुभ ार् \nचन्द्र  य ादि ज ी एि ह  क्षे त्र-ििशे र् कें  िमिथला किह  अनज ानिह  मे िएह  एजेन्द् डा कें  ििस्त ार  दए दैत  छिथ , जेकर ा \nलेल  िकछु म ुदाः -संस् कृित क उघिाह  अत ीतजीिी  ल ोकिन ढेका खोि लकए झाि ल बजा  रहल छिथ।  \nडा मेघ न प्रसादक  सँ ग एकटा  स ाि ह ित्य क काय षक्रम  मे कएल गेल  अप मानज नक व्य िह ा र  िनकृष्टता आ \nअधमता क श्रेणी मे आबै त  अ िछ  आ एहन कु कृत् य  करि न ह ार  कें  ििद्वान की , मनुष्यह ु निह  मानल जा ए सकैत  \nअिछ।  नीक आ प्र शंसनीय  बात  जे स ुभ ार् जी  एिह  कु काडड  सँ ििचिलत  भेल ा आ तत् क्ष ण ओकर प्रित कार  \nकएलिन। िकन्द्तु सुभ ार् चन्द्र य ादि कोनो  छोटभै य ा -नेता  ि कंिा िसया सी -भोल ंिटय र  निह छिथ। ओ लेखक छिथ \nआ ल ेखक अ पन प्र ित कार  िा णी -मात्र सँ निह,लेखनक माध्य म  सँ करए, से अ पे िक्षत  रह ैत अिछ। मे घन -काडड भेल ा \nकतेकह ु िर्ष  बीत  गेल ,एिह  अििध  मे सुभ ार् जी  बहुत िकछु िलखल िन ,िकन्द्तु एिह  घटना पर िलखल  हुनकर \nकोनो सँ स् मरण,कोनो  िर पो त ाःज, कोनो  िनबन्द्ध व्यिततगत  रू प सँ ह मरा  त देखल -पढ ल नि ह  भेल । ओ किह  स कए \nछि थ जे सभट ा पत्र -पित्र का पर बाभनिहसभक आिधपत् य  र ह ए ,त ें ह ुनकर एत द्स्बन्द् धी  र चना नि ह  छपल । प्रश्न \nत खिनअह ु अपन ठाम पर  छै जे की ओ एिह  स ोह्रकन -अपमान-काडड पर  िकछु िल खने रह िथ ,िलखल िन त \nकतय  छपल िन ,निह  छपल िन त के निह  छापलकिन आ कोय  जँ निह  छ ापलकिन त  ओ स्िय ं एकरा  प्रकािशत  \nिकऐ नि ह  कएल िन? सुभ ार् ज ीक मामल ा मे  त  आिथषक सँकटह ु कोनो  बहाना नि ह  अि छ। ―साफ िदखत े भी \nनह ीं,सामने आते भी नहीं ‖ सन  गप !मे घन जी  सँ ग भे ल  कु कृ त् य क िाि जब आ अस ली प्रित कार  त इ  र ह ए जे एि ह  \nघटना कें  िलिखकए दस्त ािेजी  रूप देल जएत ए आ एकर प्रस्त ोत ा अपन कल म कें नोर  आ ल ह ू  मे बोि र -बोि र  \nलेखन-शित त क एहन सदुप य ो ग  किर त िथ जे पढ िनह ा र-सुन िनह ार  ए िह  कर त ू त  पर  िसह ि र  उिठत ए,अपिर िमत  \nआक्रोर् सँ भिर जएत ए आ क र त ू त क दोर्ी कु कमीसभ  पर  असीम घृ णा  सँ थू-थू किर त ए । से निह  कए , बाभनिह  \nर ाज कमल चौधर ीक अिभनन्द्दन- लेखन करब हुनक प्राथिम कता मे िकऐ अएल िन ? देश  मे  ल ोकत ंत्र  छै ,एकर ा द्वार ा          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nप्रदत्त  अिध कार  छै, त ें जिाबतलबी ह एबाक चाही । िकन्द्तु अिधकार क  सँ ग कत षव्य स ेहो जुड़ल छै आ तें उत्त र  \nमांगि नह ा र  कें  उत्त र  देबाक उ त्त र दायी से ह ो ह ुअ ए पड़ए छै।  \nलेखनक प्रार ंिभक दौर मे को नो ल ेखक अपन ल ेखन -भार्ाक र ाज नीि त  िा आन गि त ििि धसभ  सँ अनिभज्ञ आ \nिनिलष प्त रह ैत अिछ ।  ओकर  ल ेखकीय  चे त ना मू लत : अपन लेखन पर केिन्द्रत र ह ैत अिछ। त ें अपन आरंिभक \nलेखन मे  आनिह  ल ेखक सभ जकाँ  स ुभ ार् जी  जँ बभ िनय ाँ  मैिथल ीक प्रय ोग  कएल िन आ स ाि ह ित् य क \nगो ष्ठी, सेिमनार  आिदक सँ ग-सं ग अपन दैिनक बै ठकासभ मे  बाभनिह क  सँ गि त  धएने र ह ला ,त  ई स् िाभाििक मानल \nजए सकैत  अिछ। िकन्द्तु ितर ह ुता िकंिा ठेठी (जेकर ा ओ आग्रह पूिषक पचपिनय ाँ कहए छ िथ ) मे  िलखबाक \nबेगरत ाक भान त ह ुनका मेघ न प्रसादक  सँ ग भे ल बेह ुदगी क बादिह  भए जएबाक चाह ी  छल। दुभ ाःग् य  जे ति ह य ा \nह ुनका ई इ लह ाम नि ह  भेल िन। त ेकर  बादह ु ह ुनक लेखनक माध्य म बभिनअिह  मैिथल ी र ह ल आ हद त  ई ज े \nपचपिनय ाँ मैिथल ीक एज ेडडा उठाएब आ ओ कर तर फ़दार ी -पै र ोकार ी कर बाक लेल  स ेहो ओ बभिनअिह  मैिथल ी कें \nअपन माध्य म िकंिा औजार  बनएलिन। की ह ुनका स न अि त -प्रबुर्द् ल ेखक कें ई सामान्द् य  स न बात  निह  बुझल \nभे लिन जे कोनो भािर्क -पर्पर ा  (लेखन, शैल ी,ित षनी) मात्र  मुद्दा उठएल ा , त िह  पर  नारा बा जी िा ह ू -ले-ले   कएला िा \nकोनो  अज्ञा त  अिस्त त् ि सँ ओ कर मान्द्य त ा,स् िीकृित  िा प्रमा णपत्रक य ाचना  कएल ा  सँ निह,ओिह  मे लेखनक \nिनर न्द्तरत ा सँ बनैत अिछ ? एिह  प्रसंग मे दू टा लेखक त ि िर्यगत  रो ल माडलक रूप मे मै िथली मे  अपन \nउपिस् थित  दजष कएनि ह  छिथ  आ स ुभ ार् जी क दृ िष्ट -पिर िध अहु मे  हएबिह  करत ा । त ार ा नन्द्द ििय ोग ी अपन लेखन \nमे  बहुत कुशलत ाक  सँ ग अप न गा म -घर-पिर िार क अनेक शब्द आ िातय ांशक प्रयो ग कर ए छि थ आ बभिनय ाँ \nमै िथली कें एकटा अ लग त र ह क ग्रा्य -सौन्द्दय ष सँ सिज्जत  कएल िन अिछ,त  जग दीश म ं डल अपन ििशेर्  ितषनी \nआ श ैल ीक माध्य म  सँ ििपुल लेखन कएलिन अिछ  आ एक टा बेछप उदाह र णक रूप मे  स्िय ं कें  प्रस् त ुत कएलिन \nअिछ। जगदी श मंडल एत बि ह  पर  निह  रुकला अिछ। ओ अपन ििि शष्ट श ै लीक िनमाःण क स ँग -संग ओकर \nििकासक लेल  एक टा िृह त  बौिर्द्क -समु दाय  कें  अपन सँ ग लए कए चल ए छि थ आ साि ह ित्य क -सह कािर त ाक \nअनुपम प्रय ोग  मे स फल  भ ेल छिथ।  िह नक ासभ  सँ प्रे र णा लए म े स ुभ ार् जी  कें  क े र ोकलकिन ?दोसर बात  ई \nजे कोय  के करो बात  अिहना  निह  माि न लए छै। त ें प्रे र णा  देबए  सँ पिह ने स्िय ं मे प्रे र णाक स्रोत  उत् पन्न क र ए \nपडए छै।प्रेर णाक सत् त् ि ई छै जे एकर महत् ि दए  सँ बेसी ग्रह ण करए मे छै।  अह ांक  िैचािर क व्य ित त त् ि प्रेरक \nअिछ त खनिह  को य  अह ां  सँ प्रे र णा ग्रह ण करत । प्रे र णादा य ी  व्य ित त त् ि बनबाक लेल  भीमर ाि अ्बेडकर महा ड़ मे \nजल-सत् य ाग्रह  चल ैल िन, नािस क मे कालाराम मिन्द्दर मे  दि लत -प्रिेश  लेल  आ न्द्दोलन क एलिन। भारत क  सँ ििध ानक \nिनमाःणक सँ ग-संग दिलत -अिस् मता  आ आन -आन ििर्य  पर  प्रचूर  लेखन कएलिन। ठीक छै जे सभक तुलना \nअ् बेडकर िा गां धी  सँ सँ  निह  कएल  जएबाक चाह ी ,िकन्द्तु जे स् िय ं के  एिह  पर ्प र ा -पु रुर्क रूप मे प्रस्त ुत \nकरए चाह ए छि थ ,ह ुनका  सँ त  ई पुछलिह  जा ए सकैत  अिछ  जे अह ां लग अपन पू ंजी की अिछ ? इ ित ह ास कें          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिबसरब,त  ऐि त ह ाि सक भ ू ल करब। जि ह  स िषहार ाक गप एि ह  प्रसंग मे आएल  अिछ ,ओकर नाय क के र ह ए , के \nछै? ओ केकरा  सँ प्रे र णा ग्रह ण करत?एक स मय रह ए जे कोय  एिह  स माज कें  अपन नाय क उधा र  देबाक लेल  \nत ैया र  नि ह  र ह ए। िकऐ? एकमात्र  कार ण ई ज े ई  स िषहारा अपन नाय क के चुनब ,मानब छो िड़  अपन बु िर्द् -िििेक \nकें  ओकरिह  स भक चौखिट पर र ाि ख आएल , जेकरा सँ ओकरा लड़बाक र ह ए । दुभ ाःग् य  र ह लए जे ई  िगष किहय ो \nबुर्द् कें  पकड़लक ,किह य ो क बीर,किह य ो र ैदास  कें , किह य ो  ज्य ोि त बा फुले कें , त  किह य ो  िबज ली पासी ,िबर सा \nमु डडा ,झलकार ी बाई ,सुहेल देि  कें  आ अ न्द्तत : फेर  पुरोिह त ी-चौखिट पर घु िर  आएल ।  कौिशकी -कक्षक भीम के िट  \nआ ल ौि र क मिनय ार  स ो ह्रकन-लोकसम ाज  स्मृ ित  मे य थाित  छिथ ,िकन्द्तु सोह्रकन-अिभ जात् य  ल ेल  त् य ाज् य  िकऐ \nछिथ? प्रारि्भक िदन जेहन ह ुअ ए ,िकन्द्तु सुभ ार् जी  स बिदन  एिलट बनल रह बाक लेल  प्रया सर त  र ह लाह  \nअिछ। एिह  क्रम में  ओ पचपिनय ाँक पौध  ल गबए स ँ पिह ने  जमीन तैय ार  क र बाक अिन िाय षता कें  िबसिर  गेल  \nबुझाइ  छिथ । से निह  त  पिहने  उगर ी महा र ाज ,सोनाय  मह ार ाज ,िचलका महा र ाज ,लाला म ह ार ा ज ,लालमैन \nमहा र ाज ,छेछना  डोम ,दीना भदरी ,अमर  बाबा आ स लह ेस  इत् य ाि द   ह ुनक लेखनक पिर िध  मे िकऐ नि ह  अएला। ई  \nसभ नाय क आन -आन जा ितक छिथ ,िकन्द्तु य ादिह ु मे  त  ल ौि र कक अल ाबे कारू िखर ह िर , बीशू र ाउत , मिह नाथ \nआिद लोक नाय क भ ेल ा। जखि न अपन प्रित र ोध क अिभव्य ित त  ल ेल  अह ां ज ाि त  कें  आधा र  बनबए िछ अए त अपन \nजात ी य  आधार  कें  त पिहने स ुदृ ढ करू।  \nदेश  स्ित ंत्र  अिछ,लोकत ंत्र  कें  अंगी कृत  कएने अिछ  आ  देशक आधुिनक भूगोल प्रश ा सिनक \nदृिष्टकोण सँ र ाज्य, प्रम डडल,ि जला,अनुमडडल ,प्रखडड आिद  मे  ििभतत  अिछ ।  एह न ि स् थित  मे आधुिनक व्य िस् था \nकें ित लांज िल दएत कोनो  क पोल -किलपत पुर ात नक ालक िमथकीय  ―िमिथला‖ नामक य ू टोिपय ाक कामना कर ैत \nओकरा पुनस् थाःिपत  करबा क चौल करब अंगुरी  पर  िगनल जाएबला िकछु अ त ीत ज ीि ित ाक कार ोबा र ीसभ क काज  \nअिछ आ ई बात  मैिथल ेतर  स मु दाय  त बुिझत िह  अिछ,मै िथलक बु झनुक बह ुम त  स ेहो एिह  य थाथष  सँ अनिभज्ञ \nनिह  अिछ । ए ह न ि स् थित  मे ―पचपिनय ाँ‖क पैरोकार ी कर ैत -करैत सुभ ार् चन्द्र य ादि ज ी कें एिह  य ू टोिपय ाक गह्व र -\nपूज न मे  भित त पूिषक साष्टांग दडडित  भए झािल बजाएब  के ना स ोह एलिन ? जखिन अनेक िज लाक गज ेिटय र  \nिलखिनह ार  मह ा न अडिे र्ी इि त ह ासकार पी सी रा य चौधुरी  स ह र साक गज ट िलखै त  काल एिह  क्षे त्र -ििशे र् कें \nकोनो  िमथकीय-र ाज क िह स् सा  मानए मे  स शंिकत  भए गे ला ,एकर ा सिष कालीन स्ित ंत्र  क्षे त्र  कहलिन ,त खिन \nइ ित ह ासक ककहर ा सँ  अनिभज्ञ कोनो व्य ित त  एिह  त र ह क भ्रम पस ार ए मे  स ह ाय क केना भए सकैत  \nअिछ? एत बिह  निह, ओ प्रकार ान्द्त र सँ ई ह ो प्रस्ताि दएत  बुझ ाइ  छिथ ज े जँ ह ुनक  ―पचपि नय ाँ‖क एजेडडा स्िीकार  \nकए ल ेल  जा ए त  ओ एिह  सँ जुड़ल रा जनीि त क िा भार्ाई आन्द्दोलनक स ह भागी भए जएत ा । ििि चत्र द्वैध ,अपच \nअित र ेक आ ब्ल ैकमे िलंग  सँ भरल अिछ ई  गप , जाि ह  मे धमकीक अढ  सँ परस् पर लाभ बांिट गठबन्द्धन करबा क \nप्रस्त ाि अन्द्त िनषिह त  अिछ ।  आ की ई  स ुभ ार् जी क  कोनो परा जय-बोध-ििशे र् अिछ ज े अन्द्त त: मनुष्य कें या चनाक          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nमु रा मे लए आबैत  अिछ ?कनी काल लेल  माि न ल ेल  जा ए जे दात ालोकिन (?) िदस सँ ह ुनक पचपिनय ाँ कें  \nस्म ान देब गिछ ले ल गेल ,ह ुनका स ाि ह त् य  अकादेमीक िांि छत  स ्म ान स ेहो दए दे ल गे लिन। आब ओ की \nकरत ा? अपन घरक त ाखा पर  रा खल  िमिथला -र ाज  उत ाि र  स ्म ानदात ा -लोकिन कें हस् त गत  कए दे त ा ? कतह ु \nनुकाए कए रा खल  अलादी नक िचर ाग क िजन्न  कें  प्रकट कए अत ीत क पुनस्थाःपनक ए िह  तमाशा कें मह ा -\nआन्द्दोलन मे त ब्दील कए  घमासान मचाए  देता ? एिह  काजक ल ेल  अपन लेखकीय  िा सामान्द्य  जी िन मे  कतेक \nलेखक िा स मथ षक तैय ार  कएने छिथ ओ ? \nित र ह ु त ा (जेकर ा पचपिनय ाँ कहल गेल  अिछ ) कें आदरि िह ी न (non-honorific) कहब सेहो अज्ञा नत ािश ओ कर \nअनादर  करब िथक। ठेठी आदरक अपन तर ीका छै आ स े त र ीका देखबाक ल ेल  कोनो  अणुिीक्षण  य ंत्र  \n(microscope)क बे ग र त ा नि ह  छै।ए कतुि र य ा ि ा छोट लेल  जँ ―त ू ं जेबही ‖ कहल ज ाइ  छै , त  जेठक ल ेल  \nस्म ान देबाक िस् थित  मे ―त ू ं  जेबहक ‖ कहल जा इ  छै।ए ह न अनेक उदाह र ण देल जा ए सकैत  अिछ ,जाि ह  पर  \nसुभ ार् जी क ध्य ान निह  गेल  हुएिन , से स ्भ ि निह  ; अप न स् थापना कें सुदृ ढ करबा क ल ेल  ओ  एकरा  जा िन -\nबुिझकए अनिठअएने छिथ ,से  बात  अलग। अपन ―गू लो‖ मे  ओ स्िय ं ठे ठीक आदरसूचक ठाठ पसार ने छिथ। ―घु िर  \nकए आबै  िछय ह ‖,‖ह ौ! त ू  बड़ कंजू स छह क! ‖,‖भै य ा,अपने ट ा खाइ  छह क ‖,‖ बबा,किह य ा क ीन देबह क ‖,‖ पांच स ौ \nलाइ ब कए दे िलयह । सबटा चािट गेल ह क आ पांच टका िनकालै  मे दांत ी लागै छह । ― आिद \nस्म ानसू चक (honorific) निह  िछऐ, त  की िछऐ ? ई  बात  स ह ी छै जे एिह  स िषहार ा ित र ह ुता मे ििकार ीक \nउछचार णबला कोनो शब्दक स् थान नि ह  छै आ तें ―भ गेल ै ‖,―क दे लकै ‖ आिदक स्थान ए त य  नि ह  छै ; िकन्द्तु \nएकर ा ―भाए गेल ै ‖, ―काए देल कै ‖ िलखब त  जा िन -बुिझकए एकरा ििकृत  करबा क कुचेष्टा िछऐ।  अजीब बा त  जे \nअपन आल े ख मे  स ुभ ार् जी  गिषपू िषक एिह  प्रय ोग क चचाः कर ए छि थ ,जखिन िक ―गू लो‖ मे  कएकठाम ―कए-भए-\nलए‖क प्र य ोग  करए छिथ । ई  त  ―गत ानुगि त कता‖क ििर ोध क  नाम पर  ―नि-गत ानुगित क त ा‖क प्र ित पादन \nकरबाक, नींि राखबाक उपक्रम बुझाइ त  अिछ । उपर ोत त क   जे उछचार ण कौिशकी ज नपद मे ह ोइ  छै ,त िह  अनुरूप \nओकरा ―भए गेल ै ‖, ―कए देल कै ‖ िलखब बेस ी उपय ुतत  छै।ई  अलग बात  जे ―गू लो‖ मे  इए ह  टा प्रयोग  न िह  \nछै।―गू लो‖क प्र य ोग सभ िमनज ुम ला खात ा िछऐ ,जिह  मे भार्ा ,बचल-खुचल  िििभन्न  प्रकार क तर-\nत र कार ी सँ बनल  ―डलना ‖(mixed vegetable) भए गेल  छै। एिह  मे ―काए‖ के स ँग -सं ग ―कए‖ के प्रय ोग  स ेहो  \nभे ल छै आ ठा म -ठाम भ ेल  छै । जँ ―काए‖ आ ―भाए‖ िलखल  गेल ए त खिन ―लए‖ िकऐ?एकर ह ु ―लाए ‖ ह एबाक चाही \nछलए। लेखक एहन अनेक दोर् टंकक िा प्रकाशकक माथ पर  थोिप स कए छिथ ,िकन्द्तु पाठक कें कोनो आन \nठाम दे ल स्पष्टीकर ण पढबा क फुरसत  कहां  छै।प्रय ोग  ह एबाक चाही , एकर  स्िाग त ! प्राय : प्रत्य ेक ल ेखक प्र य ोग  \nकरैत अिछ। िकन्द्तु प्रयो ग कर ैत ई  स जगता त  हएब ाकिह  चाह ी ज े प्रयो ग य ुितत संग त  हुअ ए , पाठकक मगज  मे \nआस ानी सँ  घुि स जा इ , अरा जकता नि ह  पसार ए ।  ―गू लोक पु नपाःठ कयला पर के दार  कानन कें कोनो  असुििधा          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nनिह  भेल िन‖ सन-सन त कष बेत ुक छै।केदार  कानन एि ह  पोथीक प्रकाशक छिथ  आ ए कर भुिमका सेहो िएह  \nिलखल िन अिछ । स् िाभाििक आ अपे िक्षत  छै जे ओ एकर ा बेर -बेर पढ िथ। िकन्द्तु पु नपाः ठक ई  अपे क्षा सामान्द्य  \nपाठकहु स ँ िकऐ र ाखल जाए ? ई ह ो आि श्य क नि ह  जे स भक बौिर्द्क -स् त र  के दार  का ननि ह  जकाँ उछचस्त र ीय  \nह ुअ ए। \nअनुभि कहैत अिछ ज े मै िथ ली  “िखधांसीक ओस् त ाद ” लो किनक खान अिछ।  डेग -डेग पर  भेट त ा। केकरो \nिखधांस कर ए लाग त ा त  ए िह पुडय -प्रया स मे आकाश -पात ा ल एक कए देत ा। िखधांसक िेध -लक्ष्य ज ँ कोनो  \nििचार  िा स् थापना छै त ओकरा  अपन उद्गम -मात ाक कोिख मे घुिर जएबाक लेल  बा ध्य  कए दे त ा आ जँ \nलक्ष्य(Target) पर कोनो  व्य ि तत  छै त  ओकरा र ौर ि नकष  गेनिह  कलय ाण । िकन्द्तु िखधां सीक एिह  \nओस्त ादलोकिन कें हुनकर अ पनिह  कहल बात  कें  िलिखकए व्यतत  करब ाक आग्रह  किर अनु त अह ांक आग्रह  \nअनन्द्त-अनन्द्त जन्द्म तक अपन पालनक प्रत ीक्षा करैत रि ह  जा एत ।   कोनो  व्य ित त  त ाल  ठोिककए जे बात  \nमौिखक तौर  पर  किह  र ह ल  छै ,त ेकर ा िलिखत  रूप मे व्य तत  कर ए मे  ओकरा की िदक्कत ? िदक्कत  छै। \nिदक्कत िह  टा न िह  छै,खतर ा सेहो छै।मौि खक अिभव्य ित त  मे अपनिह  कहल बात  स ँ निठ जएबा क स ुििधा \nछै। एिह  स ुििधाक लाभ ल ैत मूंह क अित सार  स ँ ग्रिसत  मानुस  बेर -बेर बोकिर  स कैत  अिछ  आ अ पन िमन सँग \nअनगषल  प्रलापक मल -मु त्र  ििसजषन कए सकैत  अ िछ । िलिखकए अपन बात  कहए मे माि र त े र ास खत र ा \nछै। पिह ल खतर ा छै — मािर  खएबाक। ई  िखध ांसीक ओस् त ाद  ल ोकिन प्रकटत : ―बुिधक बखार ी‖ भनिह  होथु,ह ुनका \nअपनह ु बुझल  छिन  जे ओ ि स् त ुत: ―फोंकह ा सँ ठी ‖ सँ बे स ीक औकात  निह  रा खए छि थ । ई   सभ ओस्त ादलोकिन \nपछुआरक िाणी -िीर  छिथ। स ्म ुख होइ त िह  चरण ग ि ह  ―नाथ -प्रभु-बापा ‖ किह  ल ्बित  भए जेता ,उिठकए दे ह  \nझािड़  ल ेता आ प छुआर ज ाइत िह  फे र  िएह  गा िर -कीत षन। जे से! कोनो  कथन एक बेर िलिखत भेलाक बाद \nदस् त ािेज भए जा इ  छै , प्रकाश  मे आिबत िह  अपिर ित षनी य  भए जाइ  छै। ि लखिन ह ार  ल ेल  अपन बात  स ँ \nनठबाक,पल टबाक कोनो गुंजा इ श निह  रि ह  जा इ  छै। जँ एि ह  मे कोनो  आरो प छै त ओकरा  प्रमािणत करबा क \nिज ्म ेदारी आर ोपकत्ताः  ल ेखक पर  स्ित : चिल आबए छै।  तथ् य ह ीन बा त  िलखला पर ओ स ािषजि नक िनन्द्दा आ \nह ास्य क पात्र  बिन ज ाइ  छै। ओकर समकालीन ओकर िय स ,ििर ष्टताक िलहा ज कए भ निह  दम साि ध िलअए ,चुप \nर िह  जा इ,िकन्द्तु अिगला पीढी ओकर ा पर को नो मुरब्बत  निह  करत , ओकरा छ ील दे त । कखिनय ो काल एह नह ु \nह ोइ  छै जे शब्दक मधुमय आिरण मे गर ल पर सबाक ओस्त ादी  कएल  जा इ  छै। िकन्द् त ु एिह  स ँ खतर ा टरैत \nनिह  छै ,कनी ििलि्बत भनिह  भए जाओ।  अपन बात  क ह बाक लेल  ल ेखक क एक -एक श ब्द -चय न,िात य-\nििन्द्य ास आिद लेखकक मूल मंश ा ,ओकर िैचािर क-मानिसक िस् थित  कें  प्रकट कएअिह दए छै।बुझनुक पाठक \nलग अिभधा -व्य ंजना-लक्षणा ि ा व्य ाज -स् त ुित-िक्रोि तत  आिद क माय ाज ाल कोनो काज क निह  रि ह  जा इ  छै। अपन \nिशलप-शैल ी िा कलात् मकत ाक बल पर  अह ां अपन लेखन  कें  के त बह ु आिरण िदअओ , ओकर िस् त ुगत अथष -         ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nय थाथष स ुिध-पाठक त क पह ुं च जाइ त  अिछ ।  अ ह ां द्वार ा प्रयुतत  एकटा शब्द ,एकटा िा तय ,एकटा अनुछ छेद \nअहां क ल ेखकीय  टा नि ह , अहां क व्य ि तत ग त  व्य ि ततत् िक िास् त ििक त ा कें नीक जकाँ  प्रकट कए दएत अिछ । जँ \nर ामलोचन ठाकुर अपन पोथी  ―बेताल कथा ” ह िर मोह न झ ा कें स मिपष त  करैत आनिह  पर ्प र ािा दी पडडा -पु र िह त  \nसाि ह त् य क ार  जकाँ  ह ुनका  ―ह ास् य  स म्राट‖ कहए छि थ त एि ह  एक श ब्द मात्र  सँ ह ुनकर मातसषिादी  चोला आ \nव्य ंग् य-ह ास्य क भ ेद स्बन्द् धी  हुनकर साि ह ित्य क स मझ दु नू  धर ाशाय ी भए जा इ त  अिछ । जखिन महापिडड त  गोििन्द्द \nझा िलखए छि थ जे , ―अिधकत र  ग्राह क भ ेल ा सम ृर्द् िृर्द् भूिमहा र  ब्राह्म ण ,एकर  प्रेरक भेल िन अपन जाि त  मे \nकन्द्या क कमी आ दोस र  मैिथल  ब्राह्म ण िगष म े   समएबाक कामना ‖,त  भू िमह ार  ब्रा ह्म णक प्र ित  हुनकर घृ णा ,एिह  \nजाि त क िि र ाट पुरुर्ाथष कें  लघु काय  करबा क हुनक क्षु र -प्रया स आ म ैिथल  ब्राह्म ण (ह ुनक अपन जाि त ) द्वार ा बेटी \nबेचबाक अधम आ घृिणत  क मष क बा दह ु ओकर श्रेष्टता (?) कें अिांि छत  स ुरक्षािर ण देबाक प्रपंच नुकाइ त  निह  \nअिछ,जगि ज य ार  भएअि ह  जा इ त  अिछ । जँ डा िी र ेन्द् र मिललक अपन किित ा  ―अथात ो का व्य  िज ज्ञा सा‖ मे  किित ा \nकें माि र जुआना आ िकदन -कहांदन घोि र्त कर ए छ िथ त  ई  बात  नुकाइ त  निह  अि छ ज े ओ अपन काव्य -\nर चना सँ पूिष कथी क स ेिन करए छि थ। जँ अिग् नपुष्प अ पन िटप्पण ी मे जी िकांत  कें  एलेन िगन्द्स िगषक प र ्प र ाक \nकिि घोिर्त  करए छिथ त  ह ुनक अध्य य न -मननक अलप त ा स् पष्टत य ा देखार  हो इ त  अिछ। एह न अनेक उदाह र ण \nमै िथली मे अिछ ,िकन्द्तु त ेकर  ििस् त ा र ण आन कोनो ठाम ल ेल  छोड़ ल जा ए। एत य  आश य  एत बे जे अिभव्य ित त क \nले खन-प्रण ाली दुधा र ी त लिार छै ,जाि ह  पर  चल ब स भाक बु त्त ाक बात  नि ह  छै।  \nआन-आन भार त ीय  भार्ाक स ाि ह त् य  मे जे स् ित ंत्र त ा ,प्राय: िकछुअ ह ु किह  देबाक जे छू ट आइ उपलबध अिछ , ओ \nसभ टा ित्तषम ान ल ेखक लोकि नक अपन अर जल निह  छिन । ई  हुनकर पु र खासभ  छला ज े सभ अपन समय मे \nएकर ा ले ल किठन  सँ घर्ष  कए ने रह िथ। मै िथली सािह त् य  मे दुभ ाःग् य िश एह न  सँ घ र्ष शील  पु र खासभ  िा त  छिथअिह  \nनिह, िा नग डय  छिथ । मै िथलीक लगभग शत -प्रितशत  पुरखा लेखकस भ  आजादी  सँ पूिष \nर ाज ा ,र ाज भिन, सामन्द्त, जमीन्द्दार  आ आजादी क बाद स त्त ा सीन श ित त शाली िगषक आ स ्प ू णष  काल मे  धािमषक -\nप्रितष्ठानसभक लेल स्त िन ि लखबाक काज मे बाझल रह ला आ एिह  मे ििद्य ापित  स न  नमहर  नाम स ेहो \nसि्मिलत अिछ। एकर िह  पिरणाम अिछ  जे मैिथल ी सािह त् य  सँ आक्रोश आ प्र ित र ोध  अलोि पत अिछ आ हमरासभ  \nकें आत्मालोचनक पर्परा आ ओ कर उप्ल िब्धसभ  सँ पूणषत य ा िंिचत  र िह  ज ाए पड़ल अिछ  आ ित्त षम ान िा दू -\nएक पी ढी पूिषक िकछु िग नल -गुथल  प्रगि त शील लेखकल ो किन कें प्राय : शू न्द्य सँ अपन शुरुआत करए पड़लिन \nअिछ।  आधुिनकता आ ओक र  सँ घर्ष त  िस्त ुत : आब ििचा र णक केन्द् र मे  आिब र ह ल अिछ  आ स ेहो \nअिधकांशत: मै िथल ब्राह्म णेतर  ल ेखकल ोकिनक मार फत।  ई ि स् थि त  जा ि त क नाम पर  स् थािपत  ल ेखकीय -\nप्रितबर्द्ताहीन स मु दाय  कें  भय भीत आ अ सह ज कए रह ल  अिछ ।  हुनकास भ कें बुझल  छिन  जे नबका पीढ ी कें \nदेबाक लेल  हुनकास भ लग ने अ पन व्य ित त ग त  पू ंजी छि न ,ने प ुरखासभ क दे ल  कोनो स मृ र्द् क्रािन्द्त कार ी ििर ासत          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nआ जे िकछु बटु आ -झोड़ा  मे छि न , जँ त ेकर  नीक  सँ जांच-पड़त ाल भ ेल ए त  ओिह सभक  फोंक   आ जीणष -शीणष \nअिस् त त् ि देखा र  भए जेतए ,बेनंगन भए जेतए।तें कोनो न बका ििचार  आिबत ि ह  ओकरा  पर  अभर  आक्रमणक \nकुित् सत  प्रय ास श ुरू भए जाइ त  अिछ । ई  काज अखिन लेखनक माध्य म  सँ कम, मौिखक रूप मे  बे सी आ स ोश ल \nसाइ ट्स क अभर  िटप् पण ीसभ क माध्य म  सँ बेस ी भए रह ल अिछ । प्रस ंगिश एकटा क ह ाित  मन पड़ैत अिछ —―प्रे मी \nलग ज खिन शब्द स िठ जाइ  छै त  ओ चु ्म ा -चाटी करए लाग ए छै   आ ितत ा लग ज खिन शब्द स ठए छै त  ओ \nखोंखी कर ए लाग ए छै ‖।  ि त्त षम ान िस् थित  कें  देखैत  एिह कहा ित  मे एकटा टु कड़ी  औ र  जो ड़ल जाए सकए \nछै—―मै िथल ल ग ज खिन शब्द  स िठ जाइ  छै त  ओ गािर  पढ ए लाग ए छै ‖। कहा ि त  मज ाि कय ा छै ,िकन्द्तु चेत बए \nछै। मै िथलीक र ाड़ ी -बेट खौकी बह ुत िचन्द्ताज नक छै। केकर ो दोर् बत ाएब ओकर  िखध ां स करब नि ह  हो इ  छै।ई  \nलक्ष्य-त त् िक पिर माजषनक लेल  एकटा शु भे छछा स ेहो होइ छै।ए कर  सँ ज्ञा न लेब त  अ ह ां अपन पिर माजषनक िदशा \nमे  बढ ब ,निह  ल ेब त  बूड़ू ,लोकक की जा इ  छै ! ―िनन्द्दक नीय र े र ा िखए आंगन कु टी छबाय ‖ त ें कहल गेल  रह ए।  \nआब ई अहांक इ छछा जे अपन कुत कषक पर ्प र ा मे नि कुत कष गिढ ल ी ज े ई  बात  मैिथल ी मे निह  कहल \nगेल  छै , त ें एकर ा नि ह  मानब ।  \nएिह सभ पिर पे क्ष्य मे जँ स ुभ ा र् चन्द्र  य ादि िलिखत  रूप मे कोनो  ििर्य  (एह न,जिह पर िििा द हएब सुिनिि त-सन \nछै) पर अपन मन्द्त व्य  प्रकट कएलिन अिछ  त ह ुनक लेखकीय  स ाह सक  (मै िथलीक पिर पे क्ष्य मे दुस् साह स ) प्रश ंसा \nकएल जएबाक चाह ी।  अनेक  रा स झोल ,अन्द्त ििषरोध  आ लचर प्रस् त ुितकरण (जिह पर पुिष मे  चचाः कए ल गेल  \nअिछ) आिदक उपिस् थित क बा दह ु सुभ ार् जी क आले ख मे जे िबन्द्दुसभ उठाएल गे ल छै ,त ेकर  अनदेखी कर ब \nकिठन त  छैहे , एकर ा अनिठआएब सेहो मैिथल ीक िह त  मे निह  छै।  \nआतसफोडष ििश्वि िद्य ालयक िा िर्षक िाद-िििा द स भा मे पूिष  के न्द्रीय  मंत्र ी आ स ुप्र िसर्द् लेखक श ि श थरूरक \nमहत् त् िपूणष भार्ण आ प ुिोत्तर  मैिथल  पित्र का मे  सुभ ार् च न्द्र य ादिक पचपिनय ाँ मैिथल ी पर केिन्द्रत \nआल ेख  सँ य ोग िश एकिह  स मयािि ध मे आएल  आ दु नू क ििर्यगत  के न्द्रीय  त त् त् ि  ―उपिनिेश िाद‖ सँ जुड़ल अिछ ।  \nशिश थरूर  आतसफोडष मे अ पन बात  कहैत बेर  ई न ीक जकाँ  जा नैत र ह िथ जे िब्रटेन भार त  आ भ ार त ी य  \nजन-समु दाय  सँ ग कएल अपन  अपरा धक मु आिजा   भारत  कें किह य ो आ िकन्न ह ु नि ह  देत । िकन्द्तु ई  जाि न त ह ु ओ \nएिह  बात  कें  रेखांिकत  कएल िन जे िब्रटे न द्वार ा गलत ीक माफीअिह  कें  य थेष्ट मानल जाएत । शिश थरूर क \nकहब रह िन जे , ―जँ दू  स ौ बर स तक भार त  पर  िनदषय त ा  सँ र ाज  क र बाक एिज  मे   ि ब्रटे न प्रित िर्ष क ल े ल मात्र  \nएकह ु टका दे त  त ह मस भ सन्द्तुष्ट ह एब ‖। सुभ ार् चन्द्र य ा दिक आल ेख मे शिश थरूर  बल ा स् पष्टत ा आ \nआक्रामकता  निह  छि न ,िकन्द्तु ओ प्रकार ान्द्त र सँ अनिगनत  ि र्ष क पुरोिह त ी िचषस् िक अधी न भेल  श ोर् णक ल ेल  \nमाफी आ प्र त ीकात् मक  (Token) क्षित पु ित षअ िह क गप किह  र ह ल छिथ।त ेिर जे ह ुअ ए ,सु भार् चन्द्र य ादिक          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nआभार  मानल जएबाक चाह ी जे ओ एिह  आल ेखक बह न्न े पु र ोि ह त ी उपिनिेश क तटस् थ िह साब-िकत ाब त ै य ार  \nकरबाक लेल  मैिथ ली -समाज कें  उद्वे िलत कएलिन अिछ , भार्ा सिहत् य  पर  पड़ल एकर  दुष्प्र भािक िनष्पक्ष \nआकल न ह ेतु खोर ाक देलिन अिछ ,एकटा पिर णामदाय ी ब ह सक पर ्प र ा शु रु करबा क डगर  देखएलिन \nअिछ,ििर्मता  स ँ पीिड़ त  ित्तष मानक िास् त ििक त ा आ प्र ाय ोि जत  बौिर्द्क प्र पंचक अिभय ानक क्षु रता  कें  उघार  \nकएलिन अिछ । ई  आल ेख एक िदस मैिथल ीक औपिनिेिश क स त्त ा कें देल गे ल चु नौत ी अिछ त दो सर  िदस \nसिषहार ाक ह ेराएल अिस् मता  कें खोजबाक ,खोिजकए पुनस् थाःिपत-पु नप्रष ित िष्ठत करबा क प्रया स स ेहो अिछ ।  एकर \nस् िाग त  ल ेल  अिभजा त् य क  सा िह ित्य क-दुगषक द्वार पट खोलल  जएबाक चाह ी ।  \nसमय िनर न्द्तर  करिट फेर ैत र ह ए छै आ एकर  प्रत् य ेक कर िटक  सँ ग ज ीिन -जगत क क ण -कण मे कोनो  ने कोनो \nपिर ित षन हो इ  छै।ए ि ह  पिर ित ष न कें रो कब कोनो त ाकत क  िश  मे निह  छै।ि ििेकिान व्य ित त  िा समाज एिह  \nपिर ित षनक ह ुल िस कए स् िाग त  करए छै आ एकर  एकटा  िह स् सा बिन  गि त शीलता क प्र िाह क स ह य ोग ी ह ो इ  \nछै। जे एिह  पिर ि त षनक अिश्य ्भ ाि ित ा  सँ आंिख मु नने रह ए छै ,अपन पु िाःग्रह ी मन कें  अ त ीत क भ ू लभु लैया  मे \nअटकएने ित्त षम ान  सँ स् िय ं कें  काटने रह ए छै , ओ व्य ित त  िा समाज िा त  ठस  भेल  म ृ त  िा अप्र ासंिगक भए \nजाइ  छै िा पिर ि त ष नक अंधड़  ओकरा उि ड़आकए अजा य ब घरक िस् त ु बनाए दए छै। ई  पिर ित षन जीिनक \nप्रत्य ेक क्षे त्र  मे अपन प्रभाि छो ड़ए  छै आ तें स ाि ह त् य  स ेहो एकर प्रभाि  सँ मु तत  निह  र ह ए छै।  नि -स् ित ंत्र  \nअफ्रीकी देश क स ाि ह त् य कार ल ोकिन कें ल ाग लिन जे हज ारक हज ार  िर्ष  सँ ह ुनकस भक अिस् मता  श ासन -सत्त ाक \nदुष् चक्रीय  आिरण मे ििलु प्त -सन भए गेल  अिछ  आ ओ क र  पुनस्थाःपन हएबाक चाह ी।एकरा ल ेल  एकटा ििर ाट \nसमूह  आन्द्दोि लत  भए उठल। प्रत्य ेक आन्द्दोलन जकाँ एकरह ु अपना ल ेल  एकटा िििशष्ट  सँ ज्ञा क बे गर त ा \nबुझएल ए।  नि -अफ्रीकी देश क स ाि ह त् य का र लोकिनक ई ि िर ाट स मूह  अपन अिस् मता क आक्रोश -भरल खो ज कें  \nगिषपू िषक ―श्य ामत् ि‖ (मूल श ब्द — नेिग्रट्य ू ड/Negritude) नाम देने  छला।  अपनहु देश  मे  दिलत साि ह त् य  अपन \nिभन्न पह चान बनएलक , जेक र  अिध कांश श्रेय मह ार ाष्ट्र  कें जा इ  छै।मर ाठी मे एह न साि ह त् य क ििपु ल आ प्र भािी \nभडडार  छै।ज ँ ितर ह ुत मे  एह न साि ह ित्य क उभार  कें  स्ित ं त्र  व्य ित त त् ि देबए लेल  एकरा  ―सोह्रकनत् ि‖ किह  \nएकटा बहुजन समाज अपन अिस् मता ,अपन भार्ीय -संस् कृित क आक्रोश-भरल खोज  करैत अिछ ,ओकरा \nसिषस्िीकृित  िदएबा क स ँघ र्ष  करैत अिछ आ एकर अनेक उपकर ण मे स ँ एक ―पचपिनय ाँ मैिथल ी‖क पैरोकार ी मे \nआिाज  उठाबैत अिछ त प्रगि त शील श ित त सभ सँ ई  स ह ज अपे क्षा ह ोइ त  अिछ  जे ओ  आगू  बिढ एकर ा अपन \nअंकिार  मे भरिथ , एकर  स्िा गत -अिभनन्द्दन मे  तो र ण-द्वार ि ह  टा नि ह  बनाब िथ, ह ुल िस कए एिह  प्रिृित कें  स शतत  \nकरबाक आय ोज न मे  स ि्मिलत सेहो होि थ। मै िथलीअिह क निह ,ित र ह ु त  क्षे त्र ीय  स माज ह ु लेल  ओ गिष क िस् थित  \nह ेतए,जखिन ब्राह्म णत् िक त ुल ना मे सोह्रकनत् ि कें  हेय नि ह  मानल जएत ए ,बिल क ओकरा श्रेष्ट त् ि प्राि प्त ह ेतए । ई  \nिस् थित  अपन आगमन लेल  अिभजा त् य क ―कृपण त ा‖क निह,उदार त ाक मु खापेक्षी अिछ।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nप्रगित कामी चेत ना आ उदार  सािध ानीक सँग ििचार  कएल ा पर ई बुझाएत  जे नाना प्र कार क एित ह ाि सक \nपर्पर ासभ क आन्द्ति र क माग षक अनिर त  य ा त्र ाक चल त े ि भन्न -िभन्न जनसमूह क ल ेल  ि भन्न -िभन्न प्रकार क भ ार्ाक \nआिश्य कता ह ोइ  छै आ एि ह  आिश्य कताक आन्द्त िर क प्र स् फुटन स ँ िभन्न -िभन्न भार्ा-उप भार्ाक प्रकटीकर ण होइ  \nछै। ई  बात  स त् य  छै जे एिह  क्षे त्र -ििशे र्क बोली(जेकर ा प र ्प र ा सँ  ित र ह ुता िा ठेठी आ स ुभ ार्ीय  आग्रह स ँ \nपचपिनय ाँ कहल गेल  छै) क ें  भार्ाक स् िरूप दए मे  मैिथ ल ब्राह्म णलोकिनक मह त् त् िपूणष य ोग दान र ह ल अिछ ।  \nभनिह  एिह  स भक पाछ ू  बबुआनी कर बाक िलल सा ह ुअ ए ,य जमानीक नि -क्षेत्र िनमाःणक पिर कलपना ह ुअ ए िा अपन \nजात ी य  सँ स् कृित क उपिनिेश  बनएबा क योज न ा ह ुअ ए ,िकन्द्तु ई  मैिथल  ब्राह्म णलोकिनअिह  छिथ ज े नेपालक \nजनकपु र,ििर ाटनग र,र ाज िबरा ज सँ लए कए िबह ार क  ििि भन्न शह र-नगर-गा म आ झाड़ खडडक \nर ांची,जमश ेदप ुर सँ लए कए बंगालक कोलकात ा िक तेल ांग नाक हैदराबा द तक खुब त ा म -झाम  सँ मै िथली सँ जुड़ल \nआय ोज नसभ  करए छिथ। मै ि थल ीक ििि भन्न अलपाय ु-दीघाःय ु पित्र कासभ  हुनकिहलोकिनक  प्रय ास सँ बह र ाएल \nअिछ। मै िथली पोथीक प्रकाश नक जे काज भए रह ल अ िछ,त ाि ह  काजक स भट ा अगुआ /प्रकाशक  मै िथल \nब्राह्म णिह छि थ । आइ य ो एिह भार्ा  मे  िलखिनह ार लोकिन मे  एिह जाि त क लोकक  बह ुम त  छै। स् िाभाििक छै  \nजे  एिह  भार्ा पर हुनकर स भक ल ेखनक शैल ीक िच षस्ि छै आ तेकर प्रभाि आनहु जाित क ल ेखकल ोकिनक \nलेखन पर पड़ल छै।  हं ,त खिन एकर  माने ई  निह  जे ओस भ स् ि य ं कें  एिह  भार्ाक िनमाःत ा आ भाग् य -ििध ात ा \nमािन एकरा  अपन उपिनिेश  िकंिा खबोत र  बन ाए ल ेिथ।बह ुम त क अपन अलग महत् ि छै ,िकन्द्तु ई  ध्यान र ाखब \nआिश्य क जे ―लोकलाज ‖ आ ―नैित कता‖ सेहो कोनो चीज ह ो इ  छै आ एकर अपे क्षा सभ सं  बेसी \nसाि ह त् य क ार ि ह सँ ह ोइ  छै। एि ह  ऐितह ाि सक तथ्य  कें  स ेहो  निह  नकार ल जा ए सकए छै जे क्षेत्र - ििशे र् (ित र ह ुत \nकहू, कौिशकी कक्ष कह ू  िा िमिथला ना मक िमथकीय  खबोत र  मे ह ड़ि प िलअ ) आ भ ार्ा -ििशे र् (ित र ह ुत ा कह ू ,ठेठी \nकहू  िा मै िथली ना म  सँ जात ी य  खित य ान मे दाि खल  कए िलअ ) दुनूक दृिष्टकोण  सँ मूल  डीह ी त  स िषहा र ा \nसमु दाय िह  अिछ ।  अिभजन समाज िा  अग्रजन्द्मालोकिनक पाह ी ह एबाक त थ् य  अपन ठ ाम पर  अचल  अिछ , भनिह  \nमहा पिडडत  गो ििन्द्द झा सन -सन ―काव्य-नाटकाख्य ानका ख्य ा िय का -लेख्य-व्य ाख् य ानाि द-िक्रय ा-सिषििद्य ा-िनपु णै:‖ व्य ित त त् ि \nकागज पर  डीही -पाह ीक भ्रमो त् पादक-िमथ् य ा-लेखनाित सार  करैत रह िथ । जखिन ह मस भ ई  स ुिन उत्त ेिजत  भए \nह ाकर ोस कर ए लाग ए छी  जे फललां व्य ित त  आन -आन भार्ा -बोली कें  स ुनब िकंिा बोल ब पसन्द्द करैत अिछ िा \nह मरा सभ सँ अल ग ित षनीक प्र य ोग  करैत अिछ , त  िस्त ुत : ह मरा सभक रो र् ओिह  भार्ा ,ओिह  बोली िा ओिह \nित षनीक उपर  निह , ओकर बजिनह ा र, ओकर स ुनिनह ार,ओकर प्रय ोग कताःक प्रि त  होइत  अिछ । ई  बा त  प्रमािणत \nकरैत अिछ ज े ह म ओिह  व्य ित त  सँ प्रे म निह  करए छी।जँ ह मरा सभक मन मे  प्र ेम  उपि स् थत रि ह त ए त  हमस भ \nओकर िा ओकरसभ क रूिच आ  सँ स् कार ाि द कें  बुझबाक प्रयत्न सेहो किर त ह ुं । ई  जे िच ढ हमरा सभक मन मे  \nप्रकट ह ोइ त  अिछ ,से स् ि य ं कें  िििशष्ट मानबाक ,श्रेष्ट मा नबाक क्षु रभ ाि  सँ उपजैत अिछ  आ हमरासभ क  ―प्रेम-         ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nदाि र द्् य‖क स ू चक अ िछ । एिह  प्रेम -दाि र द्् य  कें  तज ने िबन ा  ने हमरा सभक अपन कलय ाण अिछ ,ने अ िग लाक आ \nने भ ार्ा आ ल ोक -समाजक।  हमरा सभक पाि डडत् य -बोध  कें  ईह ो बोध  र ह बाक चाह ी जे ई  भार्ाक भदेस पन  छै \nजे ―र ेण ु‖ कें ―र ेण ु‖ आ ―काशीनाथ  िसंह ‖ कें ―काशीनाथ िसंह ‖ बन बैत अिछ। भार्ाक अिभजात्य  कें  पिित्र  मू ित ष जकाँ  \nपूज नीय-िंदनीय  मानबाक मान िसकता  सँ बाह र  आिबअिह  क ए  ―मार े गए गुल फ़ाम उफ़ष  ती सर ी कसम ‖ आ ―काशी का \nअस्सी‖ सन कालजय ी र चना क जन्द्म भए सकैत  अिछ ।  बभिनय ाँ मैिथल ी  सँ िपडड छोड़ ाइ अिह  कए  ―गू लो‖ सन \nअिभनि कृित  र चल  जा ए सकैत  अिछ ।  \nएत य  एक बे र  औ र  ―शैल ी‖ कें उपिस् थत करी ।  हुनकर क थन मे  प्रय ुतत  ―िनर ाशा‖क िकछु पक्ष पर  पुिष  मे  चचाः \nभे ल अिछ । एिह ―िनर ाशा‖ सँ जे ―आल ोचना ‖ उत् पन्न ह ोइत  अिछ , से क ेहेन हएबाक चाह ी ?एिह  पर  ििचार ण सँ पिह ने \nकन्न ड़ दि लत  स ाि ह त् य का र  डा  मोग लली गणे शक दिलत  ल े खन पर  कएल  िकछु रो र्पू णष  िटप्पण ी पर दृिष्टपात  \nकरैत चल ी। ओ कहए छि थ जे , ―दिलत लेखक स ौन्द्दय ष -पक्षक उपेक्षा कर ैत आइ तक ज े िलखै त  रह ला \nअिछ,ओ एकटा ल मगर  िशकाय त ी -पत्र बिन गेल  अिछ ‖ आ ―अनेक दिलत  ल ेखक लोकिन अपन समु दाय क \nअनुभिस भक पु ंजी  सँ अपन कैिर य र  चमकएलिन अिछ ‖। ई  िटप्पण ी खासतौ र  सँ आल ोचना  पर  निह ,स्प ू णष दिलत -\nलेखन ले ल कहल गेल  अिछ। िकन्द्तु एिह  िटप्पण ी मे जे  ―लमगर  िशकाय त ी -पत्र‖ आ ―कैिर य र  चमकाएब‖ अिछ,से \nध्य ात व् य  अिछ ।  रच नात् मक लेखन ह ुअ ए िकंिा आल ोचना त् मक ,ओिह  मे उपरोत त  दुनू  चीज  कथम िप स्िी कार  \nनिह  भए सकैत  अिछ । सदित मन र ाखए पड़त  जे कलपल ा  सँ,य ाचना  सँ,समझौत ािा दी नज िर य ा  सँ कृष्ण-सन \nपक्षधर  होइत ह ु धमष पर िस् थ र  पाडडिलोकिन कें िकछु निह  भेट लिन। किह य ो बुर्द् कह ने रह िथ जे  सँ सार  म े \nदुखक मात्र ा बह ुत अिछ आ एिह  सँ मु ित त क ल ेल  ओ करु णा आ अिह ंसा सन मानिीय  गुण क पैरिी कएने \nर ह िथ,जे कालान्द्त र  मे अस फ ल िसर्द् भए गे ल। बुर्द्क अि ह ंसक अनुयाय ी लोकिन कें ल ुट ेरासभ  सँ आत् मरक्षाथष \nजू डो-कैर ाटे सन र णकौशल  ि िकिसत  करए पड़लिन। ई  बा त  स ह ी छै जे य ुर्द् कोनो िि कलप निह  हो इ  छै , िकन्द्तु \nई ह ो बा त  स ह ी छै जे जखिन  कोनो ििकलप निह  ह ोइ  छै ,त खिनअिह  य ुर्द् होइ  छै।मैिथ लीक साि ह ित् य क \nसत्त ाखोर,मखमिलय ा बुिर्द्जी िी,अचू क अिसर परस् त  आ य थाथष -ििर िह त  य थाथष-स्रष्टालोकिन एह न ििकलपह ी नत ाक \nिस् थित  नि ह  आबए दे िथ आ एिह  िस् थि त  कें  स्िीकार  क र ि थ जे भार्ा कें अपन खबोत्त र  िा उपिनिेश  बनाए \nकए राखबाक उपक्रम ओ िह ना  धर ाशाय ी भए जाए त ,जेना पुरोिहत ी उपिनिेश  भेल ए , जेना िब्रिटश  उपिनिेश  \nभे लए,जेना राज ा -महर ा जा लोकिनक प्रासाद -दुगष आिद भे ल ए।  व्य ि तत ग त,पिर िार ग त  ल ाभ आ अय्य ासीक ल ेल  \nएकटा ििशाल स मु दाय  कें  अ पन श त्र ु बनाएब पिह नुकहु य ुग मे उिचत निह  र ह ए ,अजुकहु युग मे  बुिध य ार ीक \nगप निह  छै।पुरुख बल ी नि ह  होत  है ,समय होत  बल बान ;ि भलल न लू टी गोिपका ििह  अजुष न ििह  बान। समय \nआिब गेल  छै जे प्रत्य ेक पक्ष  ई स् िीकार  क र ए जे ह मस ब िैिदक िसन्द्धु -सर स् ित ी सँ स् कृ ित  आ स नात न धमषक \nमागष  सँ आएल छी।  ने कोय  जन्द्म  सँ शुर  छै ,ने कोय  जन्द्म  सँ ब्राह्मण।  ई  स भ कमषण ा द ाि य त् ि छै  ,जे दू िर्त  भए          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nजन्द्म-आधािर त  भए गेल  छै।अनेकानेक श त ाब्दी पूिष जे जाि त ग त  ििभे दीकर ण भेल  रह ए ,ओकर आधार  स माज मे \nश्रमक समु िचत  आ यथोि चत ििभाजन करब र ह ए ,ने िक उत्कृष्टता िा ि नकृष्टता ,श्रेष्टत ा िा अधमत ाक िनध ाःर ण \nकरब। एकर ा आध ार  बनाए क ोनो िस् त ु पर को य  अपन एकािध कार  घोि र्त कए िदअए ,ई  अजगुत गप \nएकदम सँ अिांिछ त  आ अ स् िी काय ष छै।  \nदोसर िदस, “पाग-दोपटािला मैिथली चल जा य त ,लेिकन गोलगलािला मैिथल ी ज ीबैत रह त ” सन-सन \nह िाबा जी, ज्यो ित र्ाचाय ी भििष् य िाणी,नार ाबा जी आ खामख य ाली  सँ सेहो काज चल एबला निह  छै।पाग -दोपटाबला कें \nई  बुिझ िलअ ए पड़त िन जे मुदाः -संस् कृित क गौर ि-गा नक पाछ ु खबोत्त र -र क्षा आ जीि ि त -संस् कृित क उपेक्षाक \nउपक्रम आब ल ोक खूब नीक  जकाँ बुिझ रह ल अिछ ,त ें ए िह पर पूणषििर ाम ल ाग ब जरु र ी । गो लगलाबला कें स ेहो \nई  बुिझ िलअ ए पड़त िन जे जीि ित -संस् कृित  कें  मुदाः -संस् कृित  पर श्रेष्टत ा/ििर ष्टता िद अएबाक ल ेल  सामाि जक \nक्षेत्र  जकाँ स ामाि जक -न्द्याय  मात्र क भ र ोसिह  य थेष्ट निह  अिछ आ एिह  सँ प्रदत्त  आरक्षण सँ साि ह त् य-संस् कृित क \nक्षेत्र  मे काज  चल एबला निह  अिछ । एिह  क्षे त्र -ििशे र् मे  मात्र  नार ाब ाज ी नि ह ,फांकीबा जी निह ,ठोस काज  चाह ी।  \nठोस काज  माने लेखन ।  आ  स े मात्र  रचनात् मक स ाि ह त् य ि ह  टा मे निह ,इ ित ह ास आ आ लोचना क क्षे त्र मे  स ेहो \nप्रचू र  य थाथषिादी  ल ेखनक मांग  करैत अिछ ।  अकबर इल ाह ाबा दीक  ―मे र ा ई मान तय ा पू छत ी ह ो मुन्न ी , िशया के \nसाथ िशया ,सुन्नी के  स ाथ सु न्न ी ‖ शेरबला दुपिनय ां -मानिसकता सँ पचपिनय ाबला एकजि नयां एज ेडडाक  फेकौअल  \nखेलल जा ए सकए छै ,िकन्द्तु एिह सँ ने िनष्कल ुर्  सत् य क  सँ धा न कएल जा ए सकए छै ,ने िनणाःय क \nशित त क सँ चय ।  पक्षपात  निह करू ,िकन्द्तु अपन पक्ष त चुनैए पड़त ,र ाखैए पड़त ,स् थाि पत कर ैए पड़त । मह ान \nअफ्रीकी लेखक चे नुआ  अचेबे क कह ब कें  स दित  मंत्र  जकाँ कडठस्थ र ाखए पड़त  आ  ओकरा िक्र य ाि न्द्ि त  \nकरबा लेल  प्रय त्नशील रह ए पड़त —“जा त क िह र णसभ अपन इ ित ह ास स्ि य ं निह  िलखत , त ा त क िह र णसभक \nइ ित ह ास म े िशकारीसभ क श ौ य ष - गा था गा बल जा इ त  र ह त ”। \nमै िथली मे एिह  सँ आगू अहुक काज सभ छै।  िह र ण कें  अपन इि त ह ास िल खबाक  सँ ग-सं ग ओकर पाठकक िनमाःण \nसेहो करबा क अिछ ।  करू। मै िथलीक खबोत्त र -पीठक कबन्द्ध-अिस् त त् िक र िह त ह ु कोनो  प्रित भाक ल ेल  िनर ाश \nह एबाक आिश्य क त ा नि ह  छै।संघर् ष आ ओकर िनर न्द्तर त ा  अिश्य  चाह ी । कोनह ु य ुग मे  कोनो स त्त ा -\nप्रितष्ठान, कोनो  मठ -स्प्र दाय  कोनो प्रित भाक डगर  नि ह  छे क स कल  छै।मैिथ लीअह ु मे  एह न मै िथलेतर  \nलेखक,िज नका मे प्रित भा छि न ,िलखबाक िजद छि न ,ध्य ेय मे  िनर न्द्तर त ा छ िन,से अपन पिर िचित  बनएलिन अिछ \nआ अपन ल ेखकीय  प्रित भाक  धमक कें स् िीकृत कर बएलिन अिछ । ई  पिरिचित ,ई  स्िीक ृित कोनो स ्म ान ,कोनो  \nपु र स् कार क, कोनो  प्रमाणप त्र क स ोंग र क बे गर त ा नि ह  बुझैत  अिछ । ई  स्ि ीकृित-पिर िचित  ई छछा सँ ह ुअ ए िा \nअिनछछा सँ, घोिर्त  रूप मे ह ु अए िा मनिह -मन,से महत् त् ि निह  रा खैत  अिछ । ओना ,जँ िलखब -र चब अह ांक धमष          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nअिछ त  कोनो स्ि ीकृित , कोनो  पिर िचित,कोनो  स ्म ान -पु र स् कार क अपे क्षिह  िकऐ? अपन र चनाक मु लय ांकन भििष्य \nआ भ ािी  पीढी पर  छोड़ ू । जँ अहां  कें  बुझाइ  ए जे एिह  भ ार्ा -साि ह त् य  कें  जन्द्मना िेद -व्य ास-समु दाय  कब्जएने \nअिछ त  अह ां कें तुलसीदा स बनए  सँ के रो कल क ?जँ व्यिस् था पर ििशष्ठक आिधपत् य  छै आ स े अहां  कें  \nस् िीकार  नि ह  अिछ  त ि िश्व ाि मत्र बनए सँ अहां  कें  के  रो कल क ?जँ गुरू रोणाचाय ष पक्षपात ी बिन  अजुष न कें \nप्राथिमकता/ िर ीय त ा दए त  अह ांक ित र स् क ार  कए र ह ल छि थ त अहां  कें  एकल व्य  बनए  सँ के रो कैत  अिछ ? अहू ं \nधनुधषर  बनू  आ जँ गुरू अह ां कें एकर अिध कार ी नि ह  मा नए छिथ त  हुनका अपन अऊ ंठा \nदए सँ नठबिह टा  निह  करू,ह ुनकरिह  अऊ ंठा छो िप िलअ।जँ अहां क प्र ित भा कोनो मठा धी श -प्रदत्त  प्रमाणप त्र  िा \nपु र स् कार ाि दक असीम िललसा  सँ सुिखकए टटाए निह  रह ल  अिछ ,जँ अहां क अत मा पुरि ह त क पंजी -प्रबन्द्धक \nसुरक्षा-किच मे  घ ुिस अएबाक  ल ेल  क लिप निह  रह ल अिछ ,जँ अहां क बौिर्द्कत ा खब ा सी -कमषक लेल  उत ाह ुल -\nव्य ाकुल  निह  अिछ  आ जँ अहां क मेरुदडड सोझ रह बाक सत्त ी कर ची िा सांप जकाँ ल ह र दार  हए ब ाक ििर्ाि न \nप्रिृित िदस ल ह िर य ा नि ह  माि र  रह ल अिछ  त फज ुल क अर डय -र ोदनक की अथष ? ई  त ज ेकर िह  सँ घीन \nअिछ,त ेकर िह  देह  मे देह र ग ि ड़ ओकर दुगषंध  सँ जनम स ोग ार थ कर बाक कृत् य  भेल ।  ई  ति ह ना ह ास्य ास् पद \nअिछ,जेना कालष मातसष कोनो  धीरूभाई  अ्बानी  सँ अपन ििचार क पुिष्टक कामना करि थ ,जेना िह र ण कोन ो \nिशकारी सँ अपन अमर त ाक िर दान चाह ए ,जेना ििश्वािम त्र  कोनो  ििशष्ठ सँ ―ब्रह्म िर्ष‖ पदक  य ाचना  करि थ ,जेना \nकोनो  िभखारी िभखाि र अिह सँ भीखक अपेक्षा कर ए।  जँ एना छै त अह ां स् मानक निह ,दय ा आ दुत् कार क पा त्र  \nछी ।  जँ ििचार  मे िैज्ञा िनक त ा आ मानस मे पौरुर् अिछ , अपन लेखनक स ाथष कता पर आस्था अिछ  त \nआत् मदया, आत् मग्लािन, आत् मरि त क आत् महन्द्त ा मान िसकताक  बेढ  सँ बाह र  आऊ।  बनब ाक  अिछ  त अपन \nश्रम,अपन पौरुर् ,अपन शित त  पर  ििश्वास रा खिनह ा र  स्पा टाःकस  बनू ।  स ्म ान -पु र स् का र  आिदक िांछना कोनो \nपाप,कोनो  अपरा ध नि ह  छै ।  य शेर् णा सािह त् य कार क ल ेल  स्िाभाििक छै। िकन्द्तु एक र ा ले ल य ाचना क हद त क \nजाएब,स्भ ि छै जे अहां  कें  ल ह लह ाइ त  ल त्त ी बन ाए िद अए ,िकन्द्तु अहां  फल दार -छा य ादा र -छत नार  िृक्ष निह  भए \nपाएब।  हार ल मन  सँ भीख म ांग ल जा इ  छै , जे देिनह ार क इ छछा -अिनछछा पर ि नभष र  छै। प्रश्न अिछ  जे अह ां  कें \nभीख चाह ी िा अपन अिध का र — चुनब अहीं क हा थ मे अिछ।  हाि र  माि न चुकल  व्य ित त  जी िनक कु रुक्षेत्र क \nएह न य ोर्द्ा (?) ह ोइत  अिछ  जे  रणक्षेत्र  मे उत र ए  सँ पिह निह  अपन अस् त्र-शस् त्र ाि द बाह र ि ह  छोि ड़ दए त  अिछ ।  \nप्रश्न अिछ  जे अह ां लग कोनो अस्त्र -शस् त्र  अिछ अहु की? जँ अहां  स ह ी माने मे  स ाि ह त् य क   ह िस्त नापु र  पर  \nकौर ि-दलक बल ात  आिधपत् य  सँ आहत  छी , आक्रोिर्त छी आ ईमान दार ी  सँ एकर  प्रित र ोध  करए चाह ए छी ,त  एिह  \nलेल  एकाध बेर  गािर  देबाक बीध  पुिर भाि गकए कोनटा ध ए लेब काय र ी -ििकलप अिछ, कोय  कए स कैत  \nअिछ,करैत र ह ैत अिछ।  जँ अहां  मे आत् मस ्म ान आ ओ कर रक्षा क  प्रित स जगता अि छ,जँ अहां  मे \nिीर त ा,पु रुर्ाथष आ  सँ घ र्ष क सँकलप अिछ  त अह ां कें अन्द्याय क ििरुर्द् ल ामबन्द्द हुअएअिह  पड़त ,अपन प्रित र ोध           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nकें य ोज नाबर्द् प्र िक्रय ाक अन्द्त गषत आनएअिह  पड़त। कहबी छै जे अ सगर  िृह स् पित अहु झूठ।  तें पिह ने प ांच टा \nपाडडि कें एकित्र त  करबा क लेल  प्र ेरक त बनू ।  कथा -किित ाक पु ष्पास् त्र क अपन मह त् त् ि छै , ओकरह ु उपय ोग  \nह ुअ ए। िकन्द्तु िनणाःय क य ुर्द्क ल ेल  इि त ह ास,आल ोचना  आ िैचाि र क ल ेखनक रुरास् त्र  सँ सुस िज्जत  भेने  िबना  \nििज य क गप त  बाद , बर ाबर ी (Draw) बला िस् थित अहुक कलपना नि ह  कएल  जा ए सकैत  अिछ ।  \nओश ो (आचाय ष र जनीश) अप न ―साह स स ँ खु लैत अिछ ई श्वर क माग ष ‖ शीर्षक लेख/प्रि चन मे  कहए छ िथ – \n―सत् य क बहुत रा स ल ोक कें खोज छिन । परमा त् माक बहु त  चचाः छै । िकन्द्तु ई  स भ साह स स ँ कमजोर  ल ोक \nकए रह ल छिथ।  ओ ,जे सँग  छोड़ बाक लेल  रा जी नि ह  छि थ आ जे दीय ा बुतैबाक लेल  रा जी नि ह  छिथ।  \nअन्द्ह ार  मे जे अस गर  चल बाक साह स करैत अिछ  िबना  प्रकाशक ,ओकरिह  भीतर  साह सक प्र काश जन्द्म ल ेब \nशुरू भए जाइ त  अिछ ।  आ ,जे अबल ्ब खोज ैत अिछ ,ओ िनर न्द्तर  अबल हो इ त  चिल जाइ त  अिछ ।  हम जखि न \nकमजोर  िकंिा शित त ह ीन कि ह  रह ल छी ,त  एत य  ता त् पयष एह न लोकसभ  स ँ अिछ ,जे एकटा अबल्ब पएबाक \nखोज  मे छि थ। भगिान कें अहां  स ह ार ा/ अबल ्ब निह  बुि झअनु। जे लोकिन भगिा न कें अबल्ब ब ुझै त  हएत ा ,से \nसभ भ्रम मे  छिथ।  हुनका भ गिा नक अबल्ब निह  उपलबध भए स कतिन।  साह स स ँ िर तत  एह न लोकक ल ेल  \nएिह  जग त  मे िकछुअ ह ु उपलबध निह  ह ोइ  छै।  \nऐ र चनापर  अपन म ं त व् य editorial.staff.videha@gmail.com प र  पठाउ ।  \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nर बीन्द्र ना र ा य ण िमश्र \nलजकोट र  (धा र ािा िह क उपन्द्या स) \n१९ म खेप  \n \nएिह  तरह ेँ ह मर काज  चल ए लाग ल ।  हमरा  आटो ,कार  ठीक करबाक कोनो  लू िर  नि ह  छल ।  तेँ श ुरुमे  \nह ललु के काज स भ करी ।  बहादुर आ बटु क अपन -अपन काज मे  माि ह र छल । बह ादु र  टे् पु  आ बट ुक कार  \nमर्मितक काज  करैत छल ।  हम छो ट -मोट काज  जेना पेंचर स ाटब ,चक्कामे हिा भर ब करए ल गलहुँ ।  \nसंगि ह  नि-नि काज  स भ िसखबाक प्रय ास कर ए लगलहुँ ।  बटु ककेँ  बेसी ज्ञा न र ह ैक मुदा ओकरा सम य े निह  \nर ह ैक ।  भोर  स ँ साँझ धि र  भू त  जकाँ खटैत र ह ैत छल । बह ादुर ओत ेक ल ुिरगर  निह  छल ।  ओकरा लग \nकाज ो कम र ह ैत छलै क । खाली स मयमे  ओ य थासाध्य  हमरा  अपन काज सभ िसखबैत र ह ैत छल । कखनो \nकाल बटु को िकछु -िकछु मदित  कए दै त  छल ।  हमहु िद न -र ाि त  एक केने  रह ी ।  ज त े क स ंभि र ह ैक ,काज  \nकरी ।  एि ह बात सँ मािलक बह ुत खुश रह िथ ।  एकिदन अस गर मे  बजा कए कहैत छि थ - \n\" ह मरा  ल गैत अिछ  अह ाँ स भकेँ पछाि ड़ देबैक। \"  \n\" से की ?\" \n\"अहाँक हाथ बह ुत माजल अिछ । \"  \nमािलक द्वार ा एि ह  त र ह ेँ उत् सा िह त  के लासँ  हम आओर जोर -सोर सँ काज  करए ल गलहुँ ।  मास िदनक भ ीत र े \nह मर जनसँ  िमस्त्र ीक काज  करए लगलहुँ आ दरमाह ा ,सुनबै  तँ गु् म पिड़ जा एब ।  पिह लुका मिह नामे  चािर  \nह जार  द र माह ा भे टल  छल ।  एकिह  मासक बाद ज खन ि लफाफा खोलल ह ुँ  तँ ओिह मे  सँ िनकल ैत अिछ \nकतेक? अनुमान करू ? चल ू  हमही  किह  दैत  छ ी -\"सोझे बीस हज ार \" ।  नोट गनैत -गनैत पस ीना आिब र ह ल \nछल । िल फाफा देबए काल  मदन बाबू  बजा कए कानमे कहने र ह िथ -\" ककर ो कह बै निह  ।  अह ाँक दरमाहा \nअहीं केँ बूझल हेबाक चाह ी। \"  \n\"ठीक छैक ।  हम खुशीसँ  मदनबाबू केँ गोर  ल गलहुँ आ डे र ा िबदा भए गेल ह ुँ  । संय ोग सँ ओिह िदन हम अस गर े          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nर ह ी ।  बटु क आ बहादुर दा रू कीनबाक हेतु पिह ने िनक िल गेल रह ए ।  \nसभ सँ  पिह ने हम पुरना  मकान मािलकक ओिह ठाम गेल ह ुँ  ।  ओत ए कुसुम  गेटे पर ठाि ढ़ भेिट गे लीह  ।  हुनकर \nबाँकी िकर ाय ा चुकता कर बा क हेतु िलफाफा हाथमे देिल अिन ।  \n\" ई  की अिछ ?\" \n\"अहाँक बिकऔत ा िकराय ा । \"  \n\"ह द भए गेल  ।  एकर अखन कोन त ाि ह र ी छैक ?बादमे देखल  जेतैक ।  अह ाँ पिह ने अ पन व्य िस् थात ँ  ठीक \nकए िलअ  । \"  \nकतबो कह िलऐक ओ  िलफाफा निह  ल ेल िथ ।  हमरा  िघ चने अपन कोठर ीमे लेन े गेल ी ह ।  देिखत े -देिखते ओ \nह मरा  भिर  पाँज गछाि र  ल ेल िथ।  डर सँ ह मर छाती धर -धर  कए रह ल छल।  होअए कहीं डा तटर  ने आिब \nजाि थ । अनेरेकेँ  हंगा मा भए  जा एत  । ह मर िचंताकेँ पढ़ ैत ओ कहलीह  –“ओ बाह र  गे ल छिथ  ।  कािह्र \nसाँझधिर  िापस  अएत ाह  । ” \nकुसुम  कोनो  हालतमे ह मरा  जाए निह  देिथ आ हम कोनो  हालतमे ओतए रह ए नि ह  च ाह ी।  \n\"जौँ डात टर आिब गेल ाह  त खन की होएत ? \"-एह ी िचं त ा मे  हमर ओ स मय किट रह ल छल । ओमह र  बटु क \nआओर बह ादुर भिर पे ट दारू पीिब डेर ामे ह ंगा मा के ने छल  ।  बहादुरक घर बाली तँ अ भ्य स् त  छलै क मुदा \nबटु कक घरनी केँ ई एकदम  बरदास् त  न िह  र ह ैक ।  ओ  हमरा  फोन करैत छि थ – \n\" कतए र िह  गेिलऐक ? ई  स भ त ँ ह ंगा मा कए दे ने अ िछ  ? जलदी आउ । \"  \nफोनक स् पीकर आन रह ैक ।  कु सुम  प ुछैत  छिथ -\"की भे लैक ?\" \nह मर निका पड़ो सीसभ  िपििकए ह ंगा मा के ने छैक ।\"  \n\"त खन तँ अहाँ निह ए ज ाउ।\"  \nह मरा  हँस ी लािग गेल  ।  \nकुसुम क  िबआह क कैक स ाल  भए गेल  रह ैक मुदा धीआ -पूत ा नि ह  र ह ैक ।  डा तटर केँ पीबा सँ फुस षितए निह  \nर ह ैक जे घर  िदस स ोचैत ।  मुदा स क्की छलैक एक नंबर क । के ओ जँ कुस ुम स ँ गप् प करैत देखाज इ त ैक तँ \nआफत कए दैत  छल ।  त करबाद दुनूग ोटेम े झंझट श ुरु  होइ त  ।  कु सुम केँ  कै कबेर  दू पहर  रा ि त मे  बफािर त ो र ैत \nसुिनऐक ।  पीि ब कए कै कबे र  ओ हाथो उठा  दैत  छलैक । मु दा अस लीबा त  की रह ैकसे के आिकएक पु िछ त ैक \n? कहाँदिनडातट र ेम े गड़ बड़ी छलै क । कै कबेर  जाँच -पड़त ाल भ ेल ैक ।  मुदा ढ़ाकक त ीन पात  ।  आइ ज खन \nकुसुम  हमरा  स ाफे किह  देलिथ त ँ ह मरा  निह  र ह ल गेल  ।  \n\"तँ  एकर ा छोि ड़ िकएक निह  दैत  छी ?\" \n\"एत ेक आस ान छैक ।  एखन अह ाँकेँ बहुत िकछु बुझबाक अिछ  ।  ई मह ानग र  छैक  । \"           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n\"लएह  इह ोसएह कि ह  रह ल छि थ ।आब त ँ मोन ह ोबए लाग ल जे एिह  मह ानगरी ना म क िबमार ीकेँ ठीके कए दी \n।  मुदा कथी -कथी आ कक र -ककरा  ठीक करैत िफर ब ।  \nओिह ठामस ँ िनकल ैत -िनकल ैत बह ुत र ा ित  भए गेल  ।  सड़कपर  कु कुर सभ भु िक र ह ल छल ।  कतह ु केओ \nनिह  देखा र ह ल छल ।  आब  तँ बड़ी  िचंत ामे पिड़ गेल ह ुँ  ।  ता ब त े एकटा एकदम खाली बस  आएल  ।  हाथ \nदेखेिल ऐक तँ ठाढ़ कए द ेलकैक । बस मे  चिढ़कए जा न -मे-जान आएल  ।  \nबस स ंचालक पीने  बुत  छल  ।  किह ऐ आम बुझै क इमली।  आब की ह ोए त ? जेबीमे टाका र ह ए ।  ड र  होबए \nलाग ल जे कह ीं िकछु भ ए ने  जा ए ।  मोने -मोन ह नुमान चल ीसा पढ़ए लगलहुँ।  स ंय ोग  नीक र ह ल जे अपन \nबस स्टाप आिब गेल  ।  बस सँ उत िर  कए ल ाग ल जेना फेर सँ जीि ब गेल ह ुँ  ।  \nडेरा  पह ुँ चल ह ुँ  तँ देखैत  छी जे ओकर बाह र ी गेट  बाह र ेस ँ बंद अिछ  ।  आब त ँ बेस  मोसिकल मे  पड़लह ुँ  । \nएत ेक रा ित मे  कतए जैत ह ुँ  ।  कतह ु केओ निह  देखाइ त  छल । ओकरा सभकेँ बू झल र ह ैक जे हम बाह र  गेल  \nछी  तथा िप ताला बंद कए ई  स भ कतए चल  गेल ? त ाब त े मे  चौकीदार  स ीटी मार ैत आएल ।  \n\" बटु कआ बह ादुर केँ  देखल ह क अिछ  की ?\" \n\"ओ सभ त ँ किनके काल पि ह ने अ स् पता ल गेल ाह  अिछ । \"  \n\"ककरा  की भेल ैक ?\" \n\"बह ादुर आ बटु कमे कोनो  बात  ल ए कए झंझट भ ए गेल ै क । बहादुरक घर बाली थो र -था्ह लगबए गेल ैक िक \nओकर पै र  िपछिड़ ग ेल ैक ।  ओकरा पाछु बहा दुर सेहो खस ल।  दुनू गो टे क टांग टु िट गेल ैक अिछ  ।  बटु क \nओकरासभकेँ ल ए कए अस्पत ाल गेल अिछ  । \"  \n\"बटु कक घरबा ली से ह ो गेल ै क अिछ  िक घरे म े छैक ?\" \n\"से  निह  किह  स कैत  छी । मुदा ता ला त ँ बाह र सँ बंद अिछ । \"  \nकहुना कए चौकीदार केँ मनेल ह ुँ  आ ओ करे संगे साइ कल सँ  अस् पता ल पह ुँ चल ह ुँ  ।  ओिह  स मय रा त ुक एक \nबाि ज रह ल छल ।  अस् प त ा लक गेटे पर बटु क भ ेट ल ।  ओकर मुँ ह सँ द ुगषंध आिब र ह ल छल ।  बात  \nलटपटाइ त  छल ।  किह  नि ह  एह न ह ालत मे एिह ठाम धि र  कोन आिब सकल ? \nह मरा  देिखत े कहए लाग ल -\"ह मर िकछ ु दोख निह  ।  ब ह ा दुरेस भट ा गड़बड़  के लक अि छ।  हमरा  ओकर ा आगुमे \nठाढ़ होएब मोस िकल लाि ग र ह ल छल ।  कहुना कए आगु बढ़लह ुँ म ुदा ओ पछो ड़ ध ेने  रह ल ।  ता बे पु िलस  \nआिब गेल  छल ।  डात टरसभ  मामला पुि लसम े र ेप ोटष क ए देने रह ैक । पु िलस  ओकरा  पक िड़  ल ेल क आ थाना \nलेने  चिल गे ल । अस्पत ालमे  बहादुर आ ओ कर घर बाली भती छल मुदा ओकरसभक ह ालतक सह ी ज ानका र ी \nनिह  भेिट रह ल छल । अस्प त ालक स् िाग त  कक्षम े गेल ापर  पत ा लागल जे एकटा नेपाली मिह लाक िकछुए \nकालप ू िष मृ त् य ु भए गे लैक अि छ।  ओकर घर बलाक नाम बह ादुर छैक आ ओ करो ह ाल त  बहुत खराप छैक ।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nह मरा  तँ जेना लकबा मािर  देल क । मोने -मोन सोचलह ुँ  जे ह मर भागे खराप अिछ ।  जत ि ह  जा इ त  छी \nओति ह  िकछु-ने-िकछु उकबा उि ठ जाइत  अिछ  ।  \nओतेक राित मे  जेबे कतए किर त ह ुँ ।  फे र  जखन अस्प त ाल आएल रह ी त ँ िबना भें टके ने िापस चिल जा इ  स ेहो \nउिचत निह  बुझाएल ,ओहो  ज खन िक ओकर ासंगे  केओनिह  रह ैक।  आपित्त कालीन िाडष मे  आगा बढ़ल ह ुँ  तँदे खैत  \nछी  जे बहा दुरकेँ आतसीज न लाग ल अिछ  ।  डात टरसँ  हा लचाल पुछिलऐक त ँ कहलक -\"अजुका रा ित  जँ खेिप \nगेल ाह  तँ बुझु बिच गेल ाह ।  अखन िकछु निह  कहल जा  स कैत  अिछ  । \"  \nर ाि त भिर जगले  रि ह  गेल ह ुँ  ।  बहादुरक हा लत  बेह त र  र ह ै क।  मुदा ओक र ा अखन अस् पता लमे  िकछु िदन \nआओर र ह ए पिड़ सकै त  अि छ ।  डात टरसभ क अनुस ार  ओकरजांघक हड्डी टुिट गेल  अिछ  । त कर श लय  \nिचिकत् सा कर बाक ह ेतैक ।  ओकरा ठीक ह ोबएमे  मासोिदन लािग  स कैत  अिछ  ।  आब समस्य ा छलजे ओकर \nघरनीक लह ास के लए जाएत  ? ओकर अंित म संस् कार  के ना होएत  ? अखनधिर  ब ह ादुरकेँ  ई  बात  नि ह  \nबत ाओल गेल  रह ैक ।  जख न ओकरासे पता  ल गत ैक तँ ओकर की हाल रह त ? ई  स भ बह ुत र ास स मस्य ा \nछल।  \nबटु कआबहा दुरमेजबर दस् त त ालमेल छलै क , घरो मे  आबाह र ो। त इ ओएनाि कएकभेल ैक ? अस ल मे  ओकर स भक कोठर ी \nनामे क ल ेल  फराकछल। ओिह ठामआठ -दसटा कोठरी सभ  एक -दोसरसँ  स ट ल छल ।  सभम े त र ह -त र ह क \nिकर ाएदार सँ भरल छल । एकिह टा ल ैट्री न ,एकिह टा स्नान गृह ।  कोनो िन जत ाक गुंजा इ स निह  छलैक ।  पेट  \nभरबाक जोगा र मे  अस् त व्यस् त लोकसभ  आओर  िकछु दे खबा क -सुनबाक िस् थित मे  निह  छ ल । अस लमे  बटु ककेँ  \nनज िर  बह ादुरक घर बाली पर  रह ैत छलै क जािह  का र णसँ ओ बह ुत बात सभप र  कान पथने रह ैत छल । \nबह ादुर ई बा त  बुझै क । बटु क स ेहो पाछ ा नि ह  छल ।  बह ादुरक घर बालीसँ ओकरा बेस  जमैत  छलैक ।  \nमु दा ओिह िदन पीि बकए ओकर  मोनक कुंठा ज ाग्रत  भए गेल  रह ैक ।  \nह म अस्पत ालक ह ातामे इ एह सभ सोचैत घु मै त र ह ी िक िि जय  देखेलेिथ। ओ एह ी मामल ाक त ह कीकात  \nकरएआएल र ह िथ ।  \n\"की औ! एत ेक रा ित मे  एत ए कोना  छी ? सभ िक छु ठीक अिछ ने ?\" \n\"ठीक की रह त ?\" \n\"की भेल ?\" \nओकरा कह नाइ  श ुरुए केने रह ी िक बहा दुरक न ाम अिबत े ओएह बात  ल ोि क ल ेल िथ।  \n\"अहाँ एिह  चक्करमे कोना पिड़  गेल ह ुँ  । \"  \n\"ह मर पड़ो सीसभ  छिथ।  आइ -कािह्र ह म ओति ह  रह ैत छ ी । \"  \n\"चुपचाप खस िकज ाउ , निह  तँ थाना -पु िलस  करैत -करैत एँड़ी िखआजा एत  ।  ई  महा न गर  छैक ।  एिह ठाम अपन          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nकाज सँ मतलब राखू । \"  \nफेर  ओएह  बात  ।  मह ा नगर ी  छैक तकर  माने की ? की एत ए मनुतख नि ह  ,दानि रह ै त  अिछ ? ई  एिह ठामक \nसमाज एत ेक ििचार ह ीन ह ोइत  अिछ  जे खसलव्य ित त केँ मरैत छोि ड़ आगा ब िढ़ जाइ छ । \"  \n\"एिह ना कबा इ त  पढ़ैत र िह  जाएब ।  अह ाँनि ह  स ुधरब । जानी अहाँ आअ ह ाँक काज ।  हम त ँ कहबे ने कर ब \n।  अह ाँक भ ाग् य  तँ नि ह  बदि ल देब । \" - ििज य  बाज ल ।  \n\" ह मरा  िकझु निह  बुझा र ह ल अिछ  । \"  \n\"जखन अपन माथा नि ह  का ज करए तँ कम स ँ कम दो सर ोक सुनल  करी  । \"  \n\" की करू स े अहीं  कहू  ।  \"  \nििज य  इसार ा केलक जे ह म ओकर जीपक पिछ लका सीटपर बैिस जा इ  ।  हम सएह  करैत छी  ।  िि जय  \nरस्ते-र स् त े कहैत गेल -\" मुफ् त मे  हत् य ाक केसमे  फँ सा द ेल  जाएब ।  िज नगी भिर  का िह  कटैत र िह  जा एब ।  \nअपन लोक छी  तैँ किह  रहल छी ,निह  तँ हम र ा की ? आगा अह ाँक मजी । \"  \nकनी कालमे जीप ििज य क आङनमे ठाढ़ छल ।  जी प देिखति ह  िकशुन आ मालती  स ंगे ििजय क घर सँ बाह र  \nभे ल ।  ओकरास भकेँ  स ंगे दे ि ख हम छगुन्द्ता मे  पिड़  गेल ह ुँ  ।  ििज य  ई  बात  त ाि र  गेल  ।  \n\" िकशु न आ हमर  स ासु र  ए किह  गाममे अिछ। त ा िह  ि ह साबे ओह मर साढ़ूए छिथ। \"  \n\"सएह  कहू  , ई  बात  हमरा  पि ह ने िकएक निह  कहलहुँ ?\" \n“बुिझए कए की किर त ह ुँ ?ई  मह ानगर  छैक ।  एि ह ठाम ब ह ुत िकछु सोि च कए चलए पड़ैत छैक ।अह ाँकेँ  ह मर \nबात  कठाइ न लगैत ह ोएत  मु दा समय अएलापर  अपने स भबात बुझा जा एत  ।  कतेक  मोसिकल सँ  स ीआइ डीक \nखात ासँ  अह ाँक नाम हटओने रह ी ।  आब फेर  ज ौँ फसलह ुँ  तँके बचाओत ?\"- ििज य बाज ल ।  \nमहा नगर  नि ह  भए गेल  ,एकटा तमासा भए गेल  ।  जकर े देखु सएह पाकल  पड़ो र  ब नल घु िम रह ल \nअिछ। ििज य क बात  स ुिन हम  त ुरंत े झोड़ा  उठ ा िबदा भए गेल ह ुँ  ।  ििज य , मालत ी आओर िकशु नक बीचमे  बे स \nत ालमेल  बुझाएल। किह  निह  से कोना  भेलैक ? टाकामे ब ह ुत त ाकि त  हो इ त  अिछ । संभितः एिह  स भक रह स् य  \nओएह छल।  \nऐ र चनाप र  अपन म ं त व् य  editorial.staff.videha@gmail.com प र  पठाउ ।  \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nनन्द्द ििलास राय \nकर ौना \nर ामू  कक्काकजमाए ििनी त जी ि दललीक एकटा प्राइ िेट  क् प नीमे  नौकर ी कर ै छि थन।  न ी क पाइ य क \nआमदनी छैन।  ििनी त जी त ेज -त र ाःर  ल ोक।  पाँच -सात  बखष सँ िदल लीमे  रह ै छैथ। दू बखष  पिह ने रामू कक्काक \nबेट ी र ीत ासँ  िबआह  भेल ैन। िबआह क बाद छह  मास धिर  र ीत ा सास ु -ससुरक स ंग सा सु र ेम े र ह ली मुदा छह  \nमासक बाद जखन ििनीत जी क नौकर ीमे त र क्की भे लैन तँ दरमाह ा से ह ो बढ़लैन। क् पनी त र फस ँ तिाटर  स ेहो \nभे टल ैन तँ ओ  अपन पत्नी  री त ाकेँ िदल ली लऽ गेला।  \nभगिानक कृपासँ र ीत ाक पएर भार ी भे लइ ।  पिह ल बछचा त ँए सािध ानी  बर त ब जरूर ी , त ँए जखने री त ाक \nपएर भार ी भे लै ििनीत  जी  मिह ला डॉ तट र सँ र ीत कोँ देखा  स लाह  ल ेलैथ।  मिह ला डॉ त टर मासे - मासे र ीत ाकेँ \nस्प कष करए ल ेल  कहलिखन ।  \nजखन पाँचम मास च ढ़लै त ँ  रा मू काका आ सीत ीय ा का की सेहो बेटी -जमाए ओतए ि दलली गेल ैथ।  रा मू \nकाका आ स ीत ीय ा काकीकेँ लऽ कऽ एकेटा स न्द्ता न आ ओ री त ा।  त ँए जखने बेटीक पएर  भार ी ह एब सीत ी य ा \nकाकी सुनल ी त खनेसँ ब ेट ी ओतए िदलली जेबा लेल  आ फन तोड़ ए लगली।  मुदा जे त ी केना , माने दुआिर पर \nएकटा बाछी छैन , त ेकर ा छोि ड़ कऽ के ना जेती ?पाँ च िदन पिह ने ओ  बाछीकेँ एक गोर ेकेँ पोिसंया दऽ देल ी आ \nछठम िदन र ामू  काका सीत ी य ा काकी ि दललीक ल ेल  बस  पकैड़ ले ली।  िदलली पहुँचल ापर  बेटी रीत ा आ जमाए \nििनीत ज ी बड़  खु श भेल ा।  रा मू कक्काक ििचार  रह ैन जे बेट ीक ह ाल -चाल बुिझ एक सप्ता ह क भ ीत र  गाम \nिापस भऽ ज ाएब।  मुदा स े भे लैन निह ।  एक्के ठीन जमाए  कहलकैन - \n“अखन जाएब के ना नीक ? भगिानक कृपासँ ह म र ा कोनो िचजी क अभाि नै अिछ  डेर ो फइ ल -ऐल \nअिछए।  स ुतै -बैस ैम े कोनो  िदक्कत  निहय ेँ अिछ।  तिा ट र मे  ती नटा बेड रूम , एकटा िकचे न, एकटा ड्रांइगरूप आ \nलेट र ीन -बाथरूम स भरूम मे एटा एच अिछ ए। ” \nमाने जाबे धिर  री त ाकेँ सुिहरदे पूिषक बछचा नै  जनैम  जा इ  छै त ाबे धिर  दुनू  गो र े य ा नी रा मू का का आ \nसीत ीय ा काकीकेँ िदललीएमे र ह ए पड़त ैन।की कि र त ैथर ामू  काका आ स ीत ीय ा काकी बे टी -जमाइ क बात  मानए          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nपड़लैन। गामोपर कोनो  का ज निहय ेँ छेल ैन। खे त ीय ो -प थार ी नि ह य ेँ जकाँ  छैन।  बा लो -बछचाक नाओंपर एक्केटा \nसन्द्ता न र ीत ेट ा।  र ामू  काका कहलिखन - \n“पाह ुन, ह म सभ अहाँक बात  माि न एत ए र ह ब मु दा ह मरा  डेर ामे बैस ल नीक निह  ल ा गत  तँए कोनो  \nछोट -छी न नौकरी लगा िदअ । ” \nजमाए बाबू  कहलकैन - \n“ठीक छै , जँ अपनेक सएह  मन अिछ  तँ तेकरो  जो गा र  भऽ जेतै , ओना ह म कहब जे  अपने डेर ेप र  \nर ह ू ।  किि छ ीह े , डेरेपर  बैस कऽ किित ाक र चना क र ैत र ह ू ।  िद ललीय ोमे किि गो ष्ठी ह ोइ त  र ह ै छै ओइ मे  भाग  \nिलअ।” \nत ैप्र  रा मू काका कह लिखन - \n“डेरा मे  बैसल -बैस ल मन उिबय ा ज ा इ त  अिछ ।  तँए कोनो  नोकर ी कर ब तँ मनो लगल  रह त  आ दूटा \nपाइ  स ेहो हएत । ” \nििनीत ज ी एकटा क्पनीमे रा मू काकाकेँ दरिा नक काज धर ा देल कै न।  स ीत ीय ा काक ी बेटीक भानस -\nभात आ कपड़ा -लत्त ा धो इ मे  मदैत करए लगलिखन।  \nजखन रीताक पएर भार ी भे ना स ात  मास भ ऽ गेल ै त खन  करो ना बेमार ीक कार ण पू र ा  देशमे  लॉ क -डॉ न \nलाग ू  भेल ।  स भ क ल -कार खाना , दोकान -दौर ी, कार िार  स भ बन्न  भऽ गेल ।  खाली दिाइ देाकान , फल, िकर ाना \nआ स ब्ज ीक देाकान स भ खु जैत र ह ए ।  त ह ू मे  दबाइ  दोक ानक अलािे िकरानी , फल  आ स ब्ज ीक दोकान  स मयसँ \nखुलए आ स मयसँ बन्न  भऽ जाए।  \nर ामू  कक्काक नौकर ी से ह ो छुि ट गेल ैन िकए तँ क् पनीए ब न्न  भऽ गेल इ ।  \nििनीत ज ी मासे -मास री त ाकेँ मिह ला डॉ तटर सँ देखिबत े छ ला।  िदललीमे करो ना िायर सक प्र कोप बे सी बिढ़ \nगेल ।  डॉ तटर ो सभ  करो ना , ख िाय र ससँ संक्रिमत  होमए लगला।  के त ेक डॉ तटर  तँ  अपन प्र ाइ िेट  ित लिनक \nबन्न  कऽ देलैन। हँ , करोना िाय र सक स ंक्रमण  बढ़ लास ँ खानग ी नर िसंग ह ोमक माि लक चानी  काटैए।  पाँच \nलाखसँ  ल ऽ कऽ द स ल ाख टका ल ऽ कऽ कर ोना िायर ससँ संक्रिमत  बेकतीकेँ इ लाज  करैए।  बुझू  जे कर ोना \nिाय र सक नाओंपर  ल ू टम -लू ट  होइ ए ।  \nर ीत ाक निम् मास चिल रह ल छेल इ ।  ििनी त जी र ीताकेँ लऽ कऽ डॉ तटर  (जइ  ड ॉ त टरसँ  देखबैत  छला) \nओतए पह ुँ चल ा।  स ंगमे रा मू काका आ स ीत ीय ा काकी से ह ो छेल ी।  डॉ तटर  कहलकैन - \n“र ीत ाकेँ करोनाक जाँच करबए पड़त । ” \nििनीत ज ी पुछलिखन-          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n“जाँच के त ए ह एत ?” \nत ैप र  डॉ तटर  प्रा इ िेट  जाँचघरक पता  आ िस्लप देल िखन।  ििनी त जी र ीताकेँ लऽ कऽ डॉ तटर  स ाह ैबक \nबत ौल जाँचघर  गेल ा।  ओत ए  री त ाक कडठ ल गसँ  पाइ पस ँ  स े् प ल ल े ल गेल ।  जाँच घ र क डॉ टर ििन ी त जीकेँ \nफोन न्बर स ेहो ल ेल िखन।  ििनी त ज ी पुछलिखन जाँच िर पोटष  कखन भेट त ।  \nत ैप्र  जाँच घर क डॉ तटर  कह लकैन - \n“िर पोटष  तैय ार  भऽ ज ाए त  तँ  फोनसँ अहाँकेँ खब ैर कऽ देब। ” \nििनीत ज ी से ्प ल दऽ स भतू र  डेर ा आिब गेल ा।  डेर ामे मोबाइ ल चाजषमे  ल गा  कऽ बजा र  िदस गेल ा। र ामू  \nकाका एकटा किित ा िलख र ह ल छला त खने ििनी त जीक  मोबा इ लमे  घन्द्टी बज ल।  रा मू काका चाज षम े सँ \nमोबाइ ल िनकािल कऽ ह िरय र का बटन िटपैत बजला - \n“ह ेल ो, के बजै िछऐ ?” \nओ् ह र सँ अिाज आएल - \n“ह म खन्ना  जाँच घर  का डॉ तटर  बोल र ह े ह ैं। आपकी पत्नी का ज ाँच िर पोटष  पोज ेट ीि आय ा ह ै। ” \nत ैप र  रा मू काका कह लिखन - \n“रीत ा ह मार ी बेटी ह ै। ” \nत ैप र  मोबा इ लमे  स ँ अिाज आएल - \n“देिखए, आपकी बेटी को अि िल्ब मल ह ोत्र ा नर िसंह ह ोम मे  भत ी कर ना पड़ेगा ।  ल गभग पाँ च ल ाख \nरूपये का प्रबन्द्ध कीिज ए।  देिखय े आपकी बेटी को बछचा  होनेिाल ा ह ै। मामल ा सीिर य स है। ज लदी  कीि जय े। \nअगर  औ र  बेह त र  इ लाज  चा ह त े ह ैं त ो सा त-आठ ल ाख रूपै आ का बेिस्था कीि जय े , िदल ली का ए -िन नर िसंग \nह ोममे  भत ी कर बा देंगे।  गार ं टी के  स ाथ इ लाज  होग ा। ” \nर ामू  काका कहलिखन - \n“अछ छा  गार िज य न आते हैं त ो कह त े ह ैं। ” \nर ामू  कक्काक आँिखस ँ दह ो -बह ो नो र  जा ए लगलै न।  कनेक  कालक बाद स ीत ीय ा काकी  चाह  नेने रामू \nकाका लग एली तँ पित केँ कनैत  देख पुछल िखन - \n“मरष!ई  की भऽ गेल । कनइ  ि कए िछऐ ?” \nमु दा र ामू  काका िकछु ने बजला।  ओ स ोचए लगला जे जखन र ीत ाक माएकेँ कहबै न त ँ ओ आर दुखी \nह ेती आ जोर -जोर सँ कानए लगत ी।  री त ाकेँ मालू म ह एत  तँ ऊह ो दुखी ह ेती ।  तँए र ामू  काका सीत ीय ा          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nकाकीकेँ िकछु ने बतौलिखन।  तखने ििनी त जी बज ार सँ सब्ज ी आ िकर ानी सम ान ल ऽ कऽ डेरा  पह ुँ चल ा।  \nससुरकेँ आ ँिखमे नोर  देख पु छलिखन - \n“की बात  िछऐबाबू जी , अपनेक  आँ िखमे नोर  देखै छी. . !” \nर ामू  काका ििनीतजी केँ मोबा इ ल पर भे ल स भ  बात  बता देल कैन।  ििनी त जी सोचए ल गला रीत ामे त ँ \nकरोना बेमार ीक कोनो  ल क्षण  नै छल।  फे र  िर पोटष  पॉ िज टीि के ना आएल ? \nििनीत ज ी सोचमे पिड़ गेल ा।  तखने मोबाइ लक घन्द्टी बाज ल।  ििनी त जी फोन ि र िसि कर ैत बजला - \n“आप री त ा का पित  बोल र ह े ह ैं ?” \nििनीत ज ी कह लिखन- \n“हँ, ह म र ीता का  ह सबेन्द् ड बोल रह े ह ैं। आप.. ?” \nिबछचे मे  अबाज  आएल - \n“ह म खन्ना  जाँच घर सँ बोल  रह े ह ैं। आपकी पत्नी का ि र पोटष  पॉ जेट ीि ह ै। कम -सँ-कम पाँच लाख का \nप्रबन्द्ध कीिज ए।  मलह ोत्र ा नर िसंग होममे  भत ी कर ा देते हैं।  अगर  उससे भी बे ह त र  इ लाज  चाह त े ह ैं त ो सा त -\nआठ ल ाख का बेिस् था कीिज ए।  स मझे , देिखये मामल ा सीिर य स है जलदी  कीि जय े। ” \nििनीत ज ी कह लिखन - \n“ठीक है। ह म िर पोटष  ल ेने  आ रह े ह ैं िह ीं बा त  होग ी। ” \nई  किह  ििनी त जी फोन का िट  देलिखन।  \nििनीत ज ी अपने िदललीक फेर ल ल ेाक। एम.ए. पास के ला बाद ि दललीए आिब गेल  छला।  िकछु िदन \nसर कार ी नौ करीक लेल  प्रय ास केलैथ मुदा सर कार ी नौ करी नइ  भेट लैन तँ प्र ाइ िेट  क्पनीमे काज  करए \nलगला।  प्राइ िेट  नर िसंग होम  स भम े क ेना मु ललाकेँ  फँ सौ ल  जा इ  छै आ नीक इलाज क  नाओंपर केना ल ू टल  \nजाइ  छै , सभ बात  ििनी त जी केँ बुझल।  तँए ओ जाँच िर पोटष  पॉ िज टीि स ुनल ा पछाइ त ो घबड़ेल ा नि ह ।  टे् पू \nकेलैथ आ िरपोटष  आनए ििदा  भऽ गेल ा।  \nर ामू  काका कहलिखन - \n“ह महू ँ संग चलै छी ।” \nत ैप र  ििनी त जी कह लिखन - \n“नइ, अपने नइ ज ाउ।  हम िर पोटष  नेने अ बै छी ।  ता बे अपने स भ त ैया र  रह ब आ र ीत ाकेँ सेहो तैय ार  \nर ाखब।  हम ओ् ह र ेस ँ गा ड़ी  नेने आएब।  री त ाकेँ ज य  प्रकाश नार ाय ण अस् पता लमे  भत ी कर ाएब । ”          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nई  कहैत ििनी त जीचिल गेल ा ।  \nखन्ना  जाँच घर क डॉ तटर  िि नीत जीकेँ बड़ उ न्द्टा-सीध ा सम झौलकैन।  डॉ तटर  कहलकै न - \n“देिखये आपकी पत्नी को दस -पनरह  िदन के भीतर  बछचा ह ोनेिाल ा ह ै। इ सिलऐ ि कस ी अछछा  नर िसंग \nह ोममे  भत ी कर ाना ज रू र ी ह ै  ता िक करोना का अछछा  इ लाज  हो सके। अभी मल ह ोत्र ा नर िसंग ह ोम में  अछछा \nइ लाज  हो र ह ा ह ै ।  बेिथा भी ठीक ह ै। पाँ च ल ाख रूप य े लगेंगे। ” \nत ैप र  ििनी त जी कह लिखन - \n“मैं  स ाध ार ाण आदमी हू ँ। मेर ी ह ैिस य त  िकसी प्राइ िेट  अ स् पता ल में इ लाज  करा ने का  नह ीं ह ै। मैं िकसी \nसर कार ी अस्पत ाल म ें इ लाज  करा ऊ ँगा। ” \nडॉ तटर  कहलकैन - \n“आप कम स े कम िकत ना खचष  कर सकते ह ैं। मैं कु छ छू ट भी करबा दूँगा। ” \nििनीत ज ी कह लिखन- \n“मे र े िलए अभी करौना िाय र स के  चल त े लॉ क -डॉ नमे पि र िार  चल ाना भी मुिश्कल ह ै। लाइ य े िर पोटष  दे \nदीि जए।” \nडॉ तटर  ि र पोटष  दैत  कहलकैन - \n“मे र ा काम अपको अछछा  रा स् त ा िदखल ाना था ।  आगे आप जा ने औ र  आपका काम। ” \nत ैप र  ििनी त जी कह लकैन - \n“सलाह  के  िलए धन्द्यिा द। ” \nिर पोटष ल ऽ ििन ीत जी ििद ा भऽ गेल ा।  डॉ तटर  ििनीतजीकेँ  जा इ त  देखैत  रि ह  गेल ा।  ओ सोचए \nलगला , मु लला फँ सा नह ीं।  \nििनीत ज ी एकटा बोले र ो गाड़ ी बलाकेँ फोन कऽ बज ौलै थ आ डेर ापर  एला।  डेर ापर  स भ गो र े त ैया र  र ह बे \nकरैथ।  गाछ ीमे री त ाकेँ बैस ा र ामू  काका अ सीत ीय  का कीक स ंगे ििनीत जी ज य  प्रकाश  नार ाय ण अस् पता ल \nपहुँचल ा।  ओत ए र ीत ाकेँ भती  कऽ देलिखन।  अस् पता लक डॉ तटर  ििन ीत ज ीकेँ कहलकैन - \n“करोना से  घिड़ा ने की आिश्य कता न ह ीं ह ै ।  िैसे आपक ी पत्नी को दस -पन्द्रह िदन ों के भीत र  िडले भरी \nह ोनेबल ा ह ै। खू न चढ़ ाना प ड़ेगा । ” \nििनीत ज ी डॉ तट र केँ कहलकैन - \n“सर  मेरा खून ल े ली िज य े। मेर े खून का ग्रू प और  मेरी  पत्नी  का खून का ग्रू प सेम  है। ”          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nत ैप र  डॉ तटर  क ह लकैन - \n“आप तो  अपने दुबल े -पतले  है। आपके शर ीर  स े खून नह ीं िनकाला जा  स कता ह ै। ” \nर ामू  काका कहलिखन - \n“सर  हमर खू न लऽ िलअ। र ीत ाक ह म िप त ा िछऐ । ” \nडॉ तटर  श ाय द मै िथले छला।  ओ बजला - \n“निह, अपनेक उमेर  बे सी भ ऽ गेल  अिछ ।  तँए अपनेक खून काज  नइ  कर त ।  कोनो  जिा न बेकतीक \nखून चाह ी।  दू त ीन िदनक भीतर  खूनक प्र बन्द्ध करू। ” \nर ीत ाकेँ भती कऽ स भ गो र े डेरा  आिब गेल ा।  ििनी त जी अपना िमत्र -मडडली आ स गा -स्बन्द् धी  जे िदललीमे  \nछला स भकेँ खून द ेबा ल ेल  आग्रह  के लिखन , मु दा िकय ो  त ैया र  न इ  भेल ैन। ििपीत जी खूनक ल ेल  िचिन्द्त त  भऽ \nगेल ा।  ओ रा मू काकाकेँ कह लिखन - \n“बाबू जी खू नक बेिस् था त ँ भइय े ने रह ल अिछ ।  के ना ह एत ।  अपनेकेँ िकय ो िचन्द्ह -पहचीनक ल ोक \nिदल लीमे छैथ तँ प्र य ास किर य ौ। ” \nत ैप र  रा मू काका कह लिखन - \n“अिछ त ँ केत ेको सर -कुटु म, मु दा र तत दान कर त ा िक नि ह से नइ  जा िन। ” \nििनीत ज ी कह लिखन- \n“प्रया स कएल  जा उ ने। ” \nर ामू  काका अपन सर -कुटु म, गौं आँ-घरूआ आ अड़ो सी -पड़ो सीकेँ फोनो सँ आ भ ेँट ो किर  कऽ कहलिखन।  \nमु दा िकय ो त ैया र  भेल ैन।  \n  \nिदल लीमे एकटा स ंगठन अिछ , नाओं िछ ऐ - सुछ चा मै िथ ल।  मुख्य  रूपसँ ओ संगठभ्न मै ि थल ी भार्ाक \nसाि ह त् य क ार  एिं बुिर्द्ज ीिी  ल ो किनक संगठन छी।  रा मू क ाकाकेँ किि स ्म े लनमे ओइ  संगठनक अध्यक्ष अस  \nसिचिसँ  पिर चय  भेलैन। रा मू कक्काक किित ा सु िन स ंगठनक अध्यक्ष , सिचि प्रभ ाि ित  भेल  छला।  रा मूओ \nकाकाकेँ ओइ सु छचा म ैिथल  संगठनक सदस् य  बनौल गेल ै न।  बरबि र  स ंगठनक अध्य क्ष, सिचिसँ  रा मू काकाकेँ \nस्प कष मोबाइ ल द्वार ा ह ोइ  छे लैन।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nर ीत ाकेँ अस्पत ालमे भती के लाक पाँ चम िदनक गप िछ ऐ।  रा मू काका आ ििनी त जी र ी त ाक लेल  खूनक \nबेिस् थापर गप करै छल ा िक रा मू कक्काक मोबाइ लक घन्द्टी बाज ल।  रा मू काका मोबा इ लक िर िसभ  करैत \nबजला - \n“ह ेलल ो, ह म र ामू  बजै छी ।” \nओ् ह र सँ अिाज आएल - \n“ह म सुछ चा मै िथ ली संगठन क अध्य क्ष बजै छी।  की हा ल -चाल अिछ  कििजी ?” \nत ैप र  रा मू काका बज ला - \n“प्रण ामअध्य क्षजी, ह मर ह ाल -चाल ठीक नइ अिछ ।  बेटीकेँ बछचा ह ोमए बला अिछ।  खूनक बे गर त ा \nअिछ।  अखैन धि र  खूनक बे िस् था नइ  भऽ सकल  अिछ । ” \nअध्य क्षजी  बजला - \n“केत ेक खू न चाह ी।  जेतेक  खूनक बे गर त ा ह ए त  भऽ ज े त ै , अहाँ िचन्द्ता ज ुिन करू। र ाि त मे  दस  बजे \nह मरा  फोन करब । ” \nदस बजे रा ित मे  रा मू काका अध्य क्षजी केँ फोन केलकैन।  अध्य क्षजी  कहलकैन - \n“कािह्र त ी गो र े अहाँक डेर ापर  जएत ।  अ ह ाँ ती नू  गो र ेकेँ अस्पत ाल ल ऽ ज ाएब आ जेतेक खूनक \nबेगरत ा ह ए त  ओ स भ दे त ा।” \nसएह  भेल ।  जेतेक खूनक अिश्य कता छल ओत ेक खून  एके गोर े दऽ देल कैन।  \nर ीत ाकेँ खून चढ़ ौल गेल।  दस म िदन री त ा एकटा लड़ा क  जन्द्म देल क।  \nऐ र चनाप र  अपन म ं त व् य  editorial.staff.videha@gmail.com प र  पठाउ ।  \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nमु न्न ाज ी \nचुन र ी (बी ह िन कथ ा)  \nआश ा दीदी  बस  स्टॉप पर ठाि ढ़ छलीह  ।   ह ुनका बगलमे  ठाढ़ पुरुख उचिक - उचिक क' देखिन जेना - \nशंका भेल िन तँ टोि क दे लिख न :  \n-  अहाँ   प्रतीक्षार त  निह  मुदा  िकनको त कै िछय ै - नै ? \n-  निह  - निह  ! ओिह ना ।  \n-  त कर माने अहाँ ह मरा मे  हेराय ल छी - नै ? \n-  से निह  ।  मुदा एकटा चु नर ी ज ँ अहाँक देह  पर  होइत ाय  .. .. .  \n-  जखन ल ोकक नजिर ए मे  खोंट रह त ै त ँ   झलफांफी चुनर ी कोन काजक ? \nपु रुख हा थक समतो ला िछटिक क ' र ोड पर  गुड़िक गेलै ।  ओ आगू  बढ लाह  ता  मे बस स मतो ला पर चिढ़ \nगेल  रह ैक ।  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n३ . पद्य \n३ .१.िबनय  भू र्ण-दू  टा किित ा - १.आइ िपरथी िदिस अिछ २.आिखर  एना ि कय ैक ल ाि ग र ह ल अिछ  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिब नय  भ ू र्ण-स ं पकष-7003286056 \nद ू  टा क ििता - 1.आ इ  िप र थी िद िस अि छ 2. आिखर  एना  िक य ैक ल ाि ग र ह ल अिछ  \n1 \nआ इ  िपरथी िदिस अिछ \n  \nग् लोबक कोन - कोनमे \nभऽ रह ल अिछ  \n माय  धर त ी के जय ज य कार   \nिपर थीक स ंर क्षणक ल ेल  \nठाम - ठाम भ ऽ र ह ल अिछ  जुटान  \nगणपित  स भ मना र ह ल छिथ  \nिपर थी - िदिस के उत् सि \nसमस्त  ल क्ष्म ीपित क भ ीज ल ठोर सँ  \nिनकिस र ह ल अिछ \nओजपूणष ितत व्य \nधर त ीकेँ ह ि र य र  कचोर बनेबा क ल ेल           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिपछला िखष  जकाँ  \nपु नः दोह र ाओल जा इ त  अिछ  स ंकलप  \nगणपित  स भ िपर थीकेँ बचे बा क ल ेल  \nिसरज ैत अिछ अस ंख्य  ििधा न \nधर त ीक मु स् कानकेँ अ क्षुडण र खबाक ल ेल  \nजंगलकेँ  बचा कऽ रखबा क  \nलेल  जा इ त  अिछ  स पथ  \nसदानीर ा नदी  \nजे िमझबैत अिछ ि परथीक ि पयास  \nत कर अिस्त त् िक  संर क्षणक लेल   \nबनाओल  जा इ त  अिछ  का नू न \nआब एिह  ब्रह्म ांडक कोन ो देश  \nनिह  करत  एक्क ोटा परमाणु  - परी क्षण \nटी० िी० पर मचै त  छैक अ नघोल  \nपीचरोड पर  आब  \nकम भऽ ज ेतैक धू इ य ां िला गाड़ ी  \nआब िचमनीसँ बह र ेतैक  \nप्रदू र्ण कार ी धू इ य ां बह ु त  कम           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nआब िकस ानीक लेल  \nबचाओल  जय त ैक धर त ी  \nगा य  - भैं स आ बरदक पाल नकेँ  \nकय ल जय त ैक उत् साि ह त  \nर ासाय िनक खादसँ  बाँ झ ह ोइत  \nधर त ीकेँ बचेबाक लेल  \nगो बर क खादसँ  \nबढ़ाओल जेतैक धर त ीक त ा कित  \nलाि ग र ह ल छैक जेना  \nिपर थीक स मस्त  स मस्य ाक  \nआइय े भऽ जेतैक समाधा न ।  \n  \nमु दा िकछ ुए िदनक पिा त   \nसमस्त  गणपित  आ ल क्ष्म ीपित  \nअथषयुर्द्क दौड़ मे \nएक दोसर ाकेँ पछाड़ बाक लेल  \nलगब' लगबैत अिछ  स र पट  दौड़ \nन' केँ िनन्द्य ानिे करबाक          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n नि - नि त कनीकक  \nह ोम' लगैत अिछ  आििष्कार  \nस् िय ंकेँ स िषश्रे ष्ठ साि बत  करबा क ल ेल  \nकर' लगैत अिछ  प्रकृित क द ोह न  \nकाटल  जा इ त  अिछ  हि र य र  - ह िर य र  गाछ  \nअन्द्धा धुन्द्ध ल गा ओल  जा इ त  अिछ फैतट्र ी  \nदेश  आ दे शक बीच  \nअपन प्रभु त् िकेँ ब ढ़ेबाक ल ेल  \nह ोम' लगैत अिछ  ह िथय ार बन्द्द ीक ह ोड़ \nअस ंख्य  गाड़ी  \nदौड़' लगैत अिछ  िाट पर  \nगर म ह ोब ' लगैत अिछ  हिा  \nपटपटाब' लगैत अिछ  िपरथीक काय ा  \nऔनाब' लगैत अिछ  िपरथीक  स न्द्ता न  \nिपर थीक आँ िखसँ \nबह' लगैत अिछ  \nकोशी कमल ा बलान  \nह िामे गुंज ' लगैत अिछ           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिपर थीक क्रन्द्दनक कारुि णक स्िर  । \n  \nअपन सन्द्ता नक स मस्त  दुखकेँ  \nदू र  करबा क ल ेल  \nर ोग ाह  का य ा र िहत ो  \nिपर थी िसरज' चाह ैत अिछ जीिन   \nउछच ता पक्रमक बोखार सँ पीिड़ त  रि ह त ो  \nअपन घबाह  िक्ष पर िपर थी  \nर ोि प लैत अिछ अस ंख्य  गाछ  \nलुट ब' लगैत अिछ  \nअस ंख्य  स्िाि दष्ट फल  \nििपर ीत  पिर ि स् थित  र िहत ो \nअपन काय ा पर िपरथी  \nिसरज ैत अिछ ह ि र य र ी \nग्हर ैत धा नक श ीशमे  \nभरैत अिछ जी िन र स िपरथ ी  \nगह ुँ मक स ोनुहला श ीशम े िपर थी  \nभरैत अिछ जी िनक स ुगंध            ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nचाह ैत अिछ िपर थी जे  \nओ मु तत  हस् त सँ परसय  \nसुख - समृ िर्द्क समस्त  स नेस \nदू र  करय  जी िक स मस्त  त लेश  \nिपर थीक िक्ष पर ज े मनुतख  \nलगौ नय  जा  र ह ल अिछ  \nपजेबा, बालु  आ स ीमेंट क जंगल  \nओिह  जंग लमे \nसंत ाप आ खतर ाक अदंककेँ  \nअपन िह य ामे जोग ने  \nकछमछाइ त  जी िब र ह ल अिछ  ल ोक  \nिपर थीक आँ िखसँ \nबह' लगैत अिछ  ममता क नोर  \nपता  निह  िक य ैक  \nआइ जखन स् पूणष ब्रह्म ाडड  \nमना र ह ल अिछ  िपरथीक पा ििन  \nह मर कानसँ टकरा ' र ह ल अिछ  \nिपर थीक कण षभ ेदी झौह िर  ।           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n  \n2 \nआिख र  एन ा िकय ैक ल ा िग  रह ल अि छ  \n  \nएखन पूि  िक्षित जसँ \nह ुल िक र ह ल छिथ बालारु ण स ू य ष  \nिनशाक घोर  ित िमर केँ \nललकािर  रह ल छिथ बाल - िदिा कर \nफूला गेल  अिछ  रा जीि  \nपंकजक मुिस्कआइ त  पाँिखक प्रित िबंबसँ \nआह्लािदत  भऽ गेल  अिछ  \nसर ोिर क िनमषल तल  \nपोखिर क मह ार  पर  ठाढ़ पा किर क गाछ  पर  \nचुनमुना' र ह ल अिछ  िचड़ैं  \nह िर य र  - ह िर य र  दूिभ पर \nचमिक रह ल अिछ  मोत ी  \nह म घरसँ  बहर य बाक क ' र ह ल छी प्रय ास  \nआँिखक आगू  देखाइ त  अिछ  अन्द्हा र           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nह म जंगलासँ ह ुल िक - ह ुल िक \nजोह' लगैत छी कोन ो इ जोतक अााश  \nचारूकात  देखाइ त  अिछ  अन्द् ह ार  \nअन्द्ह ार  अन्द्हा र े - अन्द्ह ार \nह मर ह ृदयमे पै सल अदंकक नागफेनी  \nक' दैत अिछ लोह ुल ोह ान हम र  आत्माकेँ  \nह म डेरा इ त  - डेरा इ त  \nघरसँ  बहर ेबाक लेल  \nसंगो र' लगै छी धैयष आ स ाह सक अमृ त  \nसुरूज तँ प्रारंभिहसँ  \nअपन ज्य ोि त  आ धाह सँ  \nअपन अजस्र  ऊज ाःक स्रो त सँ  \nकरैत र ह ल अिछ  स िदखन  \nआिेिशत ह मर आत् माकेँ  \nह मर िज ज ीि िर्ाकेँ \nसिदखन कर ैत र ह ल अिछ  उद्वेिलत सुरूज  \nसुरूजे त ँ परसै त  रह ल हमरा  ल ेल  \nसमस्त जी ि - जगत  ल ेल  जी िन अमृत           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nपता  निह  िक य ैक आइ  \nह मर आँिखक आगू  \nदेखा' र ह ल अिछ  \nभय आ अदंकक हिा  \nह मर ज ीिन - संघर्ष आ  स ा ह स  \nह मर अतखड़ पन  \n आ अपरा िज त  हो य बाक अट ल स ंकलप   \nित लिमला' र ह ल अिछ  आइ   । \n  \nजीिन जी िाक लेल  \nजरूर ी अिछ रो ट ी  \nर ोटीक लेल  जरूर ी अिछ श्रम  \nश्रम करबाक ल ेल  जरूर ी अिछ श ित त  \nशित त क ल ेल  जरूर ी अिछ र ोटी  \nर ोटीक लेल  जरूर ी अिछ अन्न  \nअन्नक लेल  जरूर ी अिछ श्रम  \nश्रमक लेल  जरूर ी अिछ ता कित  आ आर ोग्य  \nआरोग् य क ल ेल  जरूर ी अिछ स् िछछ ह िा           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nस् िछछ पािन आ स्िछछ मािट  \nह मर कानसँ टकराइ त  अिछ  बेिर  - बेिर \nजे ह िामे िमझर ा ' गेल  अिछ  कोर ोनाक ज ह र  \nसुनै त  िछय ैक जे इ कोर ोना  \nल' लैत अिछ मनुतखक प्राण  \nह म अपना अाापकेँ  \nअपन घरमे बन्न  करबा क ल ै त  छी ि नणष य  \nसोच' लगै छी ज े  \nिकछु िदन धिर  भू खल  रह बा क कर ी अभ्य ास  \nसुरूज जे हमर ा ज ीयत र ख बाक लेल  \nएिह  िपरथी पर अिस् त त् िक संर क्षण ल ेल  \nजर ैत छि थ स्ि य ं अजस्र ध ा ह मे  \nअपन धा ह सँ िसरज ैत अिछ   \nजीिन एिह  िप र थी पर   \nदैत र ह ल छिथ साह सक स नेश  \nएिह  िपरथीक स मस्त  ज ीिकेँ \nपता  निह  िक य ैक  \nआइ भोर े भोर ओ किह  रहल छिथ ह मरा           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nघरेमे र ह ू  ,जुिन बहर ा उ कोनो  आन ठाम ।  \n  \nपे टमे धध कैत  भू खक आिगकेँ  िमझेबाक ल ेल  \nआिश्य क अिछ  रो टीक ज ोग ा र  \nह मर घरक पछुआरमे  \nएकटा मैदानमे  \nफुदकैत  िकछु खजन िचड़ ैया  \nह मर झुिर षया य ल चे ह र ा देिख  \nह मरा  पर  ठठा 'केँ हँस ल छल ीह  \nचरी कर ैत - करैत मु ँह दुस ने छल ीह  हमरा  \nह मरा  ििस् म य  भेल  छल ओिह  खजन िचड़ैय ाँ पर  \nह म त ँ एकर ासँ  करैत छी आ ित् मक प्रेम  \nकतेको बेिर  जखन ओ  \nलुब - लुब करैत ह मर छिरय ाय ल दाना केँ खाइ त  \nह ोइ त  छलीह  अत् य ंत  प्रसन्न  \nओकर आँिखमे चमक ैत छलै क कृतज्ञत ाक इ जो त  \nशाय द ओ ह मर अकमषडयत ा आ िििशत ाक  \nउड़ ा' र ह ल छलीह  मजाक           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nह मर अन्द्त र मे  जन्द्मै त  ििस् मय क औ ंकुर ी \nसुखा' जाइ त  अिछ  अना य ास  \nह म सोच ' लगै छी अपन िनय ित  \nनाप' लगै छी ज ीिन आ म ृत् य ुक बीचक दूर ी  \nदेख' लगै छी मनुतखत ाइ  आ  \n सामाि जकताक बदलल पिर दृश्य   \nआँिखक आगु अत्य ंत  िनमषम  मुर ामे ठाढ़  \nदेखाइ त  अिछ  य मरा ज  \nडोल ' लगैत अिछ  हमर आत् मििश्वासक कैलाश  \nह मर मोन किहय ो नि ञ सोचनय  छल जे  \nह मर आँिखक आगू  ठाढ़ होयताह  य म र ाज  \nआइ अनाय ास स ोि च रह ल अिछ मोन  \nजे ह म आिब गेल  छी मृत् य ुक ल गी च  \nमृ त् य ु - भूखसँ मृ त् य ु  \nमृ त् य ु - कोर ोनासँ  मृत्य ु ।  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n४.स् त्र ी क ोना (स ्प ादक - इ र ा मिललक)  \n४ .१.र ाि गनी मनोर थ-िशक्षा \n४ .२.प्रीित  प्रभा- मनोर थ \n४ .३.चंदना  दत्त- मोह \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nर ाि ग नी मनो र थ \n  \nिशक्षा \nभोर भेल  स ू र ज घर  आयल  \nखोलू मनऽक िकिाड़  चल ू  \nआखर-आखर िजनगी पढ़ ी क ऽ  \nजीिनके उर्द्ार  करू।  \n  \nकटनी, कुटनी सब भऽ ज ाय त  \nघर अंाँगना सभ  रि च -बिस जाय त  \nह ल िशक्षाके मन जौं चल त ै  \nिदव्य  कमल मनमे िखल जा य त ।  \n  \nदेर भेल  िकछ मन नै मारू  \nअखनेस ँ शुरुआत करू  \nआखर-आखर िजनगी पढ़ ी क ऽ  \nजीिनके उर्द्ार  करू।  \n  \nज्ञा नक कु ंजी ज े मन धार े           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nजीिन भि हिर्षत त ि र  जा ए  \nिबन िशक्षा पश ुगत जी िन अिछ  \nगह न ितिमर  भटकै त  बुिर  जा ए।  \n  \nिशक्षाके जगमग दुिनय ाके  \nआऊ स ब स त् कार  करू  \nआखर-आखर ज ीनगी  पढ़ी क ऽ  \nजीिनके उर्द्ार  करू।  \n  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nप्रीि त  प्रभा \nमनो र थ \nएक मनोर थ पू णष करू हे दात ा  \nर ह े सकल  जग  स्िस् थ ििधा त ा  \nमात  भिानी अिह ं पर  आस र ा  स बके  \nकरै छी  िनत  स ुिमर न अहीं  के   अंबे \nबाल -गा त  स ब िबखर ल - पस र ल \nकतःििलोिकत  चहक ििभोर \nप्रातः िंदन करी  हम जगदंबे  \nअिह ं छी सबहक पालनह ार  \nमानि त अ अिछ कठपु त र ी  \nकिर य ौ माफ नादा नी -कुििचार । \nअप्पन ह्यास के र चिय त ा ह मस ब  \nभौित क स ुख में उज ाड़ ल बाग  \nमहल सुख के  चाह त  बनल अिछ  \nकतःदेखब आब ििि पन दे िदार  \nउिचत ज्ञान पूँज िद य ौ ह े अंबे  \nघर -घर गुँ जत  श ह नाई ,आँगन घुट रून बाल गो पाल           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nएक मनोर थ पू णष करू हे दात ा  \nर ह े खुशह ाल जगत  के  प्राणी  \nगुँजै भँ िर ा झू मे  जन जन हिर त  र ह ै पादप पिर िार ।  \n-प्रीित  प्रभा, जमश ेदपु र \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nच ं दन ा  दत्त \nमो ह \n“आइय ो नि ह ं आयल दुनू  भाय , िक ििचार  के लक निह ं जा िन. ” सोचैत पिित्र ी देिी जां त मे  अर िा चाउर  पीसय \nलगलीह .  \nआंय  य ै काकी अहां  अपने दुिखत  छी , आ इ िक कर य  बैस लौंह  य ै ? बुिझ पड़य ै प्राण त् य ाग  य  ल ेल  त ैया र  \nछी|  र िह का िाली जे आय  त ीस िखषस ं काज धेने छिन्द्ह  से लौह छैत बािज उठल , ओ र ाि त खन ज्िर सं तपैत \nकाकीकें कहुना एकटा स ोह ारी संगे गोटी खु आ कय  गेल  छल , से भोरखन हुनका जांत  पीसै त  देिख छग ुनता  \nसंगे ता मस  ल ह लह ा गेल य  ओकर.  \n“निह  हमरा  िक ह ैत ग य  रि ह कािाली , त ों ज े र ाि त ख न  जांि त पीिच क गोटी खुआ दे लैं से  मोन हललु क ल गैत \nछल दु नू  भाय क अबैया  छैक ने तें किन पीसय  ल गलहुं िचक्कस , बड्ड नी क ल गय  छैक दुनू कें , शह र मे  \nकतय  खाइ त  हैत किन अल लू  कु ्हर ौर ीके त ी्मन क िदह य  आ आमकके चटनी. ” \nठीके कहय  छै , माय क जी गा य सन आ पुतक कस ाय सन , जिहय ासं नौकरी आ िब य ाहदान भेल िन दुनू  भाय के \nखाली धानपान  आ आमे  ल ेब य  आबय छिथन्द्ह  अखन ऐ ह न दुिखत  छिथन्द्ह  ई पढुआ कका दसिदनसं फोन पर \nफोन कर य  छिथन्द्ह  स े अखनधिर  पलखित  नि ह  भेल िन अिछ .  \nगय  िक करबि ह  पर ान छुिट जाय त  त  पुरखाक देह िर  नि ह ने छुटत , ल जा य त  त मि ह न ा दु मिह ना ल ेल  \nबांि ट लेत त िह सं त नीके  ने.  कहैत आंिखक नोर  आंचर क कोर सं पोछ य  ल गलीह  पिित्र ी देिी.  \n  \n-चंदना  दत्त, र ान्द्टी, मधुबनी \n  \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n  \n           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n........................................................................................................................ \nस       स    आ   /           स    आ                       (        आ      ) आ आ  \n           आ स          (            )      स      \n[STUDY MATERIALS FOR UPSC (UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION) & \nBPSC (BIHAR PUBLIC SERVICE COMMISSION) EXAMS- MAITHILI \n(COMPULSORY & OPTIONAL) AND OTHER OPTIONALS AND GENERAL \nSTUDIES (ENGLISH MEDIUM)] \n Videha e-Learning \n \n \n      (  स स  स    ) \n   -      -     स          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nMAITHILI IDIOMS & PHRASES                ए                -             \n      (                             स    ) \n  .         -         भ    स               (                             स    ) \n           स    MAITHILI DICTIONARY- RAMDEO JHA (                             \nस    ) \nENGLISH MAITHILI COMPUTER DICTIONARY \nMAITHILI ENGLISH DICTIONARY \n       स   -Shishu_Geet_Khel_Anima_Singh \n  .        \n                            -भ     \nआ        (स                  \"   \")-        भ     स            \nBHOLALAL DAS        स           - भ          स \n              - A Survey of Maithili Literature \n........................................................................................................................ \n       \n                  ओ     स (  .  .एस.स .  स   स) \n         -               ओ     स (       स      स      आ    ) \nSurendra Jha Suman   -    (   )-    स         स    (  .  .एस.स .  स   स) \n     स   -           (  .  .एस.स .  स   स) CIIL SITE \n........................................................................................................................          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nस     \nस भ           -            :         \n             \"     \"     -स        \n           - B_JHA_Nibhand_Nikunj.pdf \n  .             - Adhunik_Sahityak_Paridrishya \n  .       -  भ -  भ  \n         स  -        भ    स     :  स         (आ     ) \n  .           '   ' \n  आओ  \n     स      CIIL SITE \n            -    \nRAMDEO JHA   -              -   .            \nSHAILENDRA MOHAN JHA           -                   \n........................................................................................................................ \n             \n                      स                  ए              :- \n              -              स \n    ए               सभ   स       :- \n                        ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n                                                                        \n          \n    (        स         ) (स भ         )                       (स भ         ) \n                      -              \n             -               \nSAHITYA AKADEMI \nhttp://sahitya-akademi.gov.in/publications/e-books.jsp \nhttp://sahitya-akademi.gov.in/general/Digitalbooks.jsp \nCIIL \nhttp://corpora.ciil.org/maisam.htm \n     स  (             ) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI1.pdf \n  आ        -       \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI2.pdf \n     स   -           (  .  .एस.स .  स   स) \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI3.pdf \nस               - स             आ              \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI4.pdf \n          स   - स                          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nhttp://corpora.ciil.org/pdf/maidhilipdf/MAI5.pdf \nJNU \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/maithili/index.jsp \nhttp://sanskrit.jnu.ac.in/student_projects/lexicon.jsp?lexicon=maithili \nARCHIVE.ORG \nhttps://archive.org/details/%40vijay_deo_jha?&sort=-publicdate&page=2 \nVIDEHA MAITHILI BOOKS/ PICTURE-AUDIO-VIDEO ARCHIVE \nhttp://videha.co.in/new_page_15.htm \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \nALL INDIA RADIO DOORDARSHAN आ                \nhttp://prasarbharati.gov.in/   \nhttp://newsonair.com/  \nhttps://doordarshan.gov.in/ \nआ               \n        http://prasarbharati.gov.in/podcast.php?filterlang=Maithili&from=1947-08-\n15&fromwp=2020-08-29&to=2050-12-31&search=GO \nआ            /   भ                                   -1 http://newsonair.com/RNU-\nNSD-Audio-Archive-Search.aspx \nआ            /   भ                                   -2 http://newsonair.com/Regional-\nText.aspx          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nआ          भ    http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=282 \nआ          भ            \n     https://www.youtube.com/channel/UCGdNveEFmv4pPolWiTEMxVA \nआ        भ       http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=359 \nआ                http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=256  \nआ              http://prasarbharati.gov.in/playersource.php?channel=122 \nIGNCA \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/mithila.htm \nhttp://ignca.nic.in/coilnet/kalyani.htm (MAITHILI ENGLISH DICTIONARY) \nhttp://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/mithila.htm \nMITHILA DARSHAN \nhttps://mithiladarshan.com/ (online pdf of Maithili journal) \nI LOVE MITHILA \nhttps://www.ilovemithila.com/  (online maithili journal) \n       स      स      \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/ \nhttps://www.maithilisahityasansthan.org/resources (online pdf of Reasearch Papers/ \nbooks) \n........................................................................................................................          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nVIDEHA e-LEARNING YOUTUBE CHANNEL \nhttps://www.youtube.com/channel/UC4abVKqMj2pDWIAkXiOHp7A \n(        ) \n-            \nिि देहक िकछु ििशे र्ांक:- \n१ ) ह ा इ क ू  ििशेर् ांक १२ म अ ं क , १५ ज ू न २००८  \nVideha_15_06_2008.pdf          Videha_15_06_2008_Tirhuta.pdf       12.pdf \n२ ) गज ल ििशेर् ांक २१ म अ ं क ,  १ नि्ब र  २ ० ० ८  \nVideha_01_11_2008.pdf       Videha_01_11_2008_Tirhuta.pdf         21.pdf \n३ ) ििहिन कथा ििशे र्ांक ६ ७  म अ ं क , १ अतट ू बर  २ ० १ ० \nVideha_01_10_2010        Videha_01_10_2010_Tirhuta             67 \n४ ) बाल स ाि ह त् य  ििशेर् ांक ७० म अ ं क , १५ नि्ब र २०१० \nVideha_15_11_2010        Videha_15_11_2010_Tirhuta             70 \n५ ) नाटक ििशे र्ांक ७२ म अ ं क १५ िदस् बर२ ० १ ० \nVideha_15_12_2010        Videha_15_12_2010_Tirhuta           72 \n६)              ७७      ०१      २०११ \nVideha_01_03_2011        Videha_01_03_2011_Tirhuta           77 \n७)                (  -   भ    ) ९७               ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nVideha_01_01_2012 Videha_01_01_2012_Tirhuta           97 \n८ ) बाल गजल ििशे र्ांक ििदेह क अ ं क १११ म अ ं क , १ अग स् त  २०१२ \nVideha_01_08_2012        Videha_01_08_2012_Tirhuta           111 \n९ ) भित त  गज ल ि िशेर् ांक १२६ म अ ं क , १५ माचष २ ० १ ३  \nVideha_15_03_2013        Videha_15_03_2013_Tirhuta           126 \n१०) गज ल आल ोचना -समालोचन ा -समीक्ष ा ििशेर् ांक १४२ म, अ ं क १५ नि्ब र २०१३ \nVideha_15_11_2013        Videha_15_11_2013_Tirhuta           142 \n११) काशीक ांत  िमश्र मधुप  ििशेर् ांक १६९ म अ ं क १ ज निर ी २ ० १ ५ \nVideha_01_01_2015 \n१२) अ र ििन्द्द ठाकु र  ििशेर् ांक १८९ म अ ं क १ नि्बर २०१५ \nVideha_01_11_2015 \n१३) जगदी श चन्द्र ठाकुर  अिनल ि िशेर् ांक १ ९ १  म अ ं क १ िदस् बर  २०१५ \nVideha_01_12_2015 \n१४)       स            - २००     १५      २०१६/ २०५      १       २०१६ \nVideha_15_04_2016 \n Videha_01_07_2016 \n१५)        स .  ./          स            - २१७       ०१       २०१७ \nVideha_01_01_2017          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n१६)                             \nVIDEHA 313 \n    स  आ             आ       आ                     \n१७)                         -२ \nVIDEHA 317 \n१८)                       \nVIDEHA 319 \n१९)                              \nVIDEHA 320 \n  \n१.                      आ ओ                       \n          सए         Videha_01_09_2016 \n \nए   स     स स     \nए   स     स स    -१ \n       १२३   (०१       २०१३)                                            भ         \n  स    २०१२            भ                       स       ओ                   , \n          स              ए                                 आ .      स      आ      स         \n                                           ए  स        स                    भ                       ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n         स   स           स     ओ                 सभ             ,   स  ऽ सभ \n           , सभ       भ ए   आ सभ             आ                     सभ           \nसभ          स              \nए   स     स स    -१ (            ) \nए   स     स स    -२ \n       ५०-१००                   स   स                            ए            \n       भ                                    स                       स          ए   \n                          ,      ए         -       भ     १-२ स                   \n              भऽ                   आ     ,                                        \n                        स    स      भ    \nए   स     स स    -२ (            ) \nए   स     स स    -३ \n       ५०-१००                                                        भ          \n      ३                           स    स      भ          २                           \n                ,                                              स  आ    \nए   स     स स    -३ (            ) \nए   स     स स    -४ \n       ५०-१००                            ए                                 स \n       भ  ,                                         स    स      भ  ,            \n           आ                          ,            स                             स    ए   \n     स                                    स आ         ,               आ स        \n     स             स  आ    \nए   स     स स    -४ (            )          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nए   स     स स    -५ \nए   स     स ५            \" स         \"                         \"   \" (स भ         )   \n           ,    \" स         \"          ,                                              \n‖      ‖     भऽ                ऽ       ,            \"   \"           ए              \n      ए         , स    आ                   भ  भ   ,    स  स              स              \nआ             ए                       स,      सभ            आ स      /           \n         स        आ    भ    स      , स                    ए   ए               ए    स   \n        ऽ ए                     \nए   स     स स    -५ (            ) \nए   स     स स    -६ \n       स                \"  स  \": १९४२-४३                  १५              ,      \n      स                           स -स      ए                                    आए  \n१९६७  .    आ                 ए        ए                ओ                स         \n      स       ऽ ए                                      ए भ                 आ   स  \n                             स          स        ओ        भ     स   भ             आ    \n  स                  स            स        ए                           भ         \nस             ,               स                               ओ                          \n             , आ ओ     भ        भऽ स                      आ              स  ए   \n      -           स        भ           आ   स      भ   \"          \"        स       ए   \n              स                              भ              स                      \n          ए भ        स          , आ         स             स          स                    \n      ऽ   ए   ए     -        स       स       आ        स        आ             \n                   स  -     स             \nए   स     स स    -६ (            ) \nए   स     स स    -७          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n             आ ए          आ     : स           स     स           स          \nआ                       आ                      आ               ऽ        स        \n       स                                     आ               -       भ               \n     \"              \"   स      भ   आ                    ए          आ              \n                            आ     : स           स        स   \nए   स     स स    -७  (            ) \nए   स     स स    -८ \n     भ              स                      (           स )  \nए   स     स स    -८ (            ) \nए   स     स स    -९ \n                    (           स )  \nए   स     स स    -९ (            ) \n       स            ६५             स             २३३ स  २५०                      \n                       :- \nVideha_15_05_2018 \nVideha_01_05_2018 \nVideha_15_04_2018 \nVideha_01_04_2018 \nVideha_15_03_2018 \nVideha_01_03_2018 \nVideha_15_02_2018          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nVideha_01_02_2018 \nVideha_15_01_2018 \nVideha_01_01_2018 \nVideha_15_12_2017 \nVideha_01_12_2017 \nVideha_15_11_2017 \nVideha_01_11_2017 \nVideha_15_10_2017 \nVideha_01_10_2017 \nVideha_15_09_2017 \nVideha_01_09_2017 \nिि देह ई-पि त्र काक  ब ीछ ल रचन ाक स ं ग - मै िथलीक सिषश्रे ष्ठ र च नाक एकटा  समा नान्द्त र स ं क लन: \n     : स   : १ (२००८-०९)          \n     : स   : १ (२००८-०९)         \nिि देह:सदेह :२ (मैिथल ी प्रबन्द्ध-ि नबन्द्ध-समालोचना  २००९-१ ० )          \nिि देह:सदेह :२ (मैिथल ी प्रबन्द्ध-ि नबन्द्ध-समालोचना  २००९-१ ० )         \nिि देह:सदेह :३ (मैिथल ी पद्य  २ ० ० ९-१०)         \nिि देह:सदेह :३ (मैिथल ी पद्य  २ ० ० ९-१० )         \nिि देह:सदेह :४ (मैिथल ी कथा  २००९-१०)                  ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nिि देह:सदेह :४ (मैिथल ी कथा  २००९-१०)         \nिि देह मै िथली िि ह िन कथ ा [ ििदे ह  स देह ५  ]          \nिि देह मै िथली िि ह िन कथ ा  [ ििदे ह  स देह ५  ]           \n                       [       स    ५ ]-   स  स               \nिि देह मै िथली लघ ुकथा  [ ििदेह  स देह ६  ]          \nिि देह मै िथली लघ ुकथा  [ ििदेह  स देह ६  ]          \nिि देह मै िथली पद्य [ ििदेह सदे ह  ७  ]          \nिि देह मै िथली पद्य [ ििदेह सदे ह  ७  ]           \nिि देह मै िथली ना ट् य  उ त् सि  [ िि देह सदेह ८  ]          \nिि देह मै िथली ना ट् य  उ त् सि  [ िि देह सदेह ८  ]          \nिि देह मै िथली िशशु उत् सि [ ि िदेह  स देह ९  ]          \nिि देह मै िथली िशशु उत् सि [ ि िदे ह  स देह ९  ]          \nिि देह मै िथली प्रबन्द्ध-िन बन्द्ध-समालोचना  [ ििदे ह  स देह १ ०  ]          \nिि देह मै िथली प्रबन्द्ध-िन बन्द्ध-समालोचना  [ ििदे ह  स देह १ ०  ]          \n     :स    ११ \n     :स    १२ \n     :स    १३ \nTh e  re a d e rs o f Engl i sh tran sl a tio n s o f Ma i thi l i  No ve l  \"sa h a sra b a d h a n i \" a n d  ve rse  \ncol l e cti o n  \"sa h a sra b d i k cha u p a r p a r\" h a s i n ti ma t e d  t h a t the  En g l i s h  tran s l a t i o n           ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \nh a s n o t b e e n  a b l e  t o  gra sp th e  n u a n ces o f o ri g i n a l  M a i t h i l i . T h e ref o re t h e  \nAu th o r h a s sta rt e d  tr a n sl a tin g  h i s Ma i t h i l i  wo rks i n  En g l i s h  hi m sel f.  Aft e r the se \ntra n sl a tio n s a r e  co mp l e t e  th e se w o u l d  b e  th e  o ff i c i a l  tr a n s l a t i o n s a u tho rise d  by \nth e  Au t h o r o f  the o rig i n a l  wo rk s.-Editor \nMaithili Books can be downloaded from: \nhttps://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ \n      स    : स    -स    (स        स                      स   ) \nअपन म ं त व्य editorial.staff.videha@gmail.com पर पठाउ ।  \n \nस    /       \n१ \n\"      स    \" स        स                         स             \"स        स              \n       \" (      ),    स                        भ     ए  स                           ए  \n  ,          स  आ           \n     स  २०१९ आ २०२०                  सभ   आ         : \n१)      \n२)            \n३)   -स      \n४)             आ \n५)                 \n         स  ३१   स    २०२०     २०१९              आ ३१      २०२१     २०२०  \n                             ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n         सभ           स             ,        स                 स      ,    ए   \n     sahitya-akademi.gov.in                        स  \neditorial.staff.videha@gmail.com          \n२ \n“           ”               १०१         Android App “BEJOD” download       \n    www.bejod.in   , signup   , ए             ,               आ ओ            \n            ए       भ        आ                         ,           स  १०१      \n                  आ            \n \n३ \n          आ         (२०२१       भ  )                                                 \n           स           आ          (स     , स       , स     आ  )    ३१   स    २०२० \n    editorial.staff.videha@gmail.com       ओ     स                             (     \n        स   )    http://www.videha.co.in/new_page_15.htm             ,        आ \nस                 .  .ए .                        \n \n     :       स      आ     :           स        : VIDEHA: AN IDEA FACTORY          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n(c)२००४-२०२१. स                 आ   ऽ                   तऽ स                - \n                  -      ISSN 2229-547X VIDEHAस     :              सह-स्प ादक: \nडॉ  उमेश मंडल।  सह ाय क स ्प ादक:          स स   ,         स    , स           स    आ        \n(              )  स     -     -      -     -             स     - स    -स    -स   -      \n      स      -        -            \n                  आ              (             स                             \n    )editorial.staff.videha@gmail.com                       .doc, .docx, .rtf    .txt \n            स        ए ऽ             सभ               /स                   \n      ,     ए             /     -    आ     / आ              आ आ       -     / \n    -                 -          , आ स े ह ाि न -लाभ रि ह त  आधा र पर छै आ तैँ ऐ ल ेल  कोनो  \nर ॊ य लटीक / पािर श्रिमकक प्र ाि धा न नै छै।  तेँ रॉ य लटीक/ पा िर श्रिमकक इछछुक ििदेहसँ  नै जुड़ि थ, से \nआग्रह ।       स               स            आ           ए                 , स  आ   \n                             ,                    , आ                        (     ) \n                                                 स भ      ( स        भ   ) ए   \n            स                ए                                     स  ०१ आ १५ \n                 ए             \n(c) 2004-2021 स        स                      सभ        आ आ      स        \n        आ स                   ५       २००४    \nhttp://gajendrathakur.blogspot.com/2004/07/bhalsarik-gachh.html  “भ  स       ”- \n             स      भ                                          -                    \n                    ,   http://www.videha.co.in/                       आ  “भ  स    \n   ”        '     '  -              स          भ             ए                   भऽ \n                -      ISSN 2229-547X VIDEHA \n          ह     ह Videha       http://www.videha.co.in      ह                  ई       Videha Ist Maithili Fortnightly ejournal            \n                        :                 :                   'विदेह' ३२१ म अंक ०१ मई २०२१ (िर्ष १४ मास १६१ अंक ३२१) \n     :                     \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \nISSN 2229-547X VIDEHA \n \n        ह          \n  ","size_mb":1.59,"has_text":true}}